cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пыянгарка-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Езань
Мăн Езань — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кострома юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 225 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Идиолект
Идиолект — чĕлхен уйрăм çын усă куракан варианчĕ.
Каçăсем
Категори:Диалектологи Категори:Социолингвистика Категори:Лингвистика
Цевенербах
Цевенербах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4 км, бассейн лаптăкĕ 4,414 км2.
Фарид Закария
Фарид Рафик Закария (Fareed Rafiq Zakaria; 20.1.1964, Бомбей) — чи сĕмлĕ те паллă американ политика аналитикĕсенчен пĕри, тĕнчери хутшăнусен облаçĕнчи эксперт; Newsweek International редакторĕ.
Тялнаней
Тялнаней — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Кия өзенінен 10 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Баста (мусăкçă)
Ба́ста (чăн ят — Васи́лий Миха́йлович Вакуле́нко; 1980, ака, 20) — раççей рэперĕ, композиторĕ, телеертӳçи, актёрĕ, сценарисчĕ, режиссёрĕ тата продюсерĕ. Çаплах Ноггано тата N1NT3ND0 суя ятсемпе паллă.
Next FM радиоертӳçи пулса ĕçленĕ, темиçе фильм ӳнерленĕ. Василий 2007 çулта Gazgolder лейбла хăй çине регистрациленĕ.
«Каста» ушкăнра ĕçленĕ.
Биографи
Баста 1980 çулта Ростовра çар çыннин çемьинче çуралнă. Пĕрлехи пĕрлӳ паракан шкулта та, мусăк шкулĕнче те вĕреннĕ. 15 çулта пĕрремĕш ăстрăм рэп çырма хăтланнă, хăйне валли ушкăна пуçтарнă. Училищĕне дирижёр уйрамне вĕренме кĕнĕ. Пĕрремĕш курс хыççăн, хăйĕн интерес сферипе училище программи уйрăлса кайнипе, вĕренĕве вĕçленĕ. Пурнăçри чи туртăмли Бастăшăн хип-хоп пулса тăнă. Ун чухнехи çăлтăрчăксем Wu-tang clan, Ol’dirty Bastard, Busta Rhymes пулнă.
В 16—17 лет Баста слушал много разной музыки, сам пробовал читать и в 17 лет записал свой первый трек — «Город». С этого момента и началось движение в музыке. Вот что говорит сам Баста о своих музыкальных предпочтениях: «Мне нравится прямая музыка, честного характера. Много нового слушаю, друзья и коллеги подкидывают. Вот Митяй, у него такая коллекция рэпа, такое знание материала и подход к выбору качественной музыки, — я преклоняюсь».
В 18 лет Баста написал песню «Моя игра». С этого момента Баста начал работать как музыкант, выступал с концертами в Ростове и по всему побережью Черного моря, в Краснодарском крае, по городам Северного Кавказа. Программу делали вдвоем с близким другом Игорем Железкой. Выступали на маленьких площадках, на больших, собирали по человек, давали обычные городские концерты. Потом Баста пропал с больших площадок на несколько лет. В 2002 году Юрий Волос, один из друзей, предложил Басте сделать студию и писать музыку дома. Юра поставил дома компьютер, звуковое оборудование, и Баста восстановил старые песни, написал новые тексты, новые мелодии. Но когда были написаны треки, оказалось, что мало кто из продюсеров в него верил, хотя концертная деятельность возобновилась.
Баста вместе с Юрием Волосом приехали в Москву, искали возможность прорваться на какой-нибудь звукозаписывающий лейбл. Позже Баста напишет песню про это время — «стремные лейблы, отсутствие шансов». Один из демо-дисков попал в руки Богдану Титомиру, который и привел Басту и его товарищей в творческое объединение «Газгольдер», где они получили возможность заниматься любимым делом.
2015 çулхи авăн уйăхĕнче Голос шоура вĕрентӳçĕ пулса тăрать.
Гуров Константин Фролович
Гуров Константин Фролович — (7.01.1914(25.12.1913)-13.02.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 4-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 196-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 657-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, капитан.
Баста (мусăкçă)
Каçăсем
Категори:Артист суя ячĕсем Категори:Рэперсем
Микстура (сиплем шĕвекĕ)
Микстура (лат. mixtura — хутăш) — хытă темиçе япалалăхран е шĕвекрен хатĕрленĕ (вĕретсе лартни, пĕçерсе лартни, пăтраштарни, экстракт т. ыт.) ĕçмелли шĕвеклĕ сиплем форми.
Пĕрлехи хыпарсем
Категори:Сиплем формисем
Климатологи
Климатоло́ги (κλίμα (кам. ӳк. ) — тайлăм тата λόγος — вĕренӳ, ăслăх) — ăслăх пайĕ, вырăнти е мĕнпур Çĕр чăмăрĕнчи нумай çул тапхăрĕнчи çанталăк характеристикисене пĕтĕмлетсе метеорологи меслечĕсене усă курса климата тĕпчекен уйрăмĕ. Климатологи климат йĕркеленсе пырас йăлана, унăн Çĕр территоринчи тыткаларăшне, унăн малтанхи историне тата пулаяс улăшăнусене тĕпчет.
Карăнтăк
Карăнтăк — чăваш чĕлиннче çурхах, йăлхах, мембрана сăмахсен аналогĕ (синонимĕ) шутланать. Чылай чухне вĕсене пĕр-пĕрипе улаштарма та май пур. Çав вăхăтрах ку сăмаха тепĕр чухне хута яма чылай меллĕрехине те шута илмелле. Сăмахран:
Çавăн пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Югондыш
Югондыш (Югондоша, Егондома) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. ВОлышка юханшывăн сулахай çыранĕпе, 21 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Тимĕр Акташ
Тимĕр Акташ (чăн ят Владимир Николаевич Долгов, (Ишельел ялĕ, Чистай районĕ, Тутарстан ти çуралнă, 1950-мĕш çулхи майăн 5-мĕшĕнче) — журналист, историк.
Пурнăçĕ
1950-мĕш çулхи çăвăн 5-мĕшĕнче Тутарстанăн Чистай районĕнчи Ишельел ялĕнче çуралнă.
Тимĕр Акташ журналистикăри çак ĕçтешĕсене ырăпа асăнать, асăнманнисем пирки вара «ан кÿренччĕр» тет:
Алексей Белов, Георгий Янилкин, Юрий Чабаев, Андрей Михайлов, Андрей Алексеев, Нина Полянская, Аристарх Дмитриев, Леонид Никитин, Владимир Зырянов, Федор Агивер...
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Чистай районĕ Категори:Журналистсем, алфавитпа Категори:1950 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 5-мĕшĕнче çуралнисем
Леонов Алексей Архипович
Леонов Алексей Архипович  — (30 Çу 1934 - 11 Юпа 2019), «Восход-2» космос карапĕн иккĕмĕш пилочĕ,«Союз-19» космос карапĕн экипажĕн командирĕ (ЭПАС программăпа), генерал-майор, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ датисем - 23.03.1965, 22.07.1975.
Хул-Юган (Сорум юппи)
Хул-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сорум юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  147 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Фемида
мини
Фемида, Темида, Темис (др.-греч. Θέμις, Θέμιδος, лат. Themis) — Авалхи Греци халаплӑхӗнче тӗрӗс явап тыттарни турри, титанида, Зевсӑн иккӗмӗш арӑмӗ. Гомерӑн «Одиссеинче» (II 68) ӑна аса илеҫҫӗ. Авалхи Рим халаплӑхӗнче — Юстиция.
Ӳнерте сӑнарланисенче куҫне ҫыхнӑ, аллисенче йывӑрӑш турттармалли тата хӗҫ тытнӑ хӗрарӑм.
Шахвӑртса каласан Фемида — тӗрӗс явап тыттарни, закон; Фемидан йывӑрӑш турттармалли — тӗрӗс явап тыттарнин палли; Фемидан тарҫисем (жрецсем) — законӑн тарҫисем, тӳресем.
Каҫӑсем
Категори:Халаплăх Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ
Должанский Юрий Моисеевич
Должанский Юрий Моисеевич  — (31.05.1923-27.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди перевçĕсен дивизин10-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн комсоргĕ, гварди сержанчĕ.
Тулăмла утрав
Тулăмла утрав — тулăм тата чакăм пулăмĕсене кура тип çĕрпе çыхăнуллă пулакан утрав.
Каçăсем
Категори:Географи Категори:Утрав Категори:Утравсем Категори:Тулăм тата чакăм
Nautilus Pompilius
Каçăсем
Категори:Мусăк ушкăнĕсем, алфавитпа Категори:Раççей рок-групписем
Невшатель кӳлли
Невшатель кӳлли — Швейцари территоринчи кӳлĕ. Орб, Бруа юханшыв юхса кĕрет, Канал Тиль юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 218,3 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Совхозăн Пĕрремĕш Бригади (ял)
Совхозăн Пĕрремĕш Бригади (1-й бригады совхоза поселок, ) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче вырнаçнă ял. 2008-мĕш çул тĕлне 3 çын çеç пурăннă.
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Тукманка
Тукманка —Раççей территоринчи юханшыв. Курган облаçĕ, Челепи облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мияс юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 177 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ Аргаçи гидроузелĕнчен Челепи хулинчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Курган облаçĕн юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем
Борискин Пётр Никитович
Борискин Пётр Никитович — (20.07.1921-08.04.1990), 1-мĕш Украина фрончĕн 1-мĕш гварди кавалери корпусĕн 7-мĕш гварди кавалери дивизин 87-мĕш уйрăм танк полкĕн танк командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Вунулттă тултарайман сăпатпа арама çыхăнăвне кĕни тата секс палăрăмĕллĕ ытти ĕçсене туни, Раççей пуçиле тивĕç-ирĕкĕнче
Вунулттă тултарайман сăпатпа арама çыхăнăвне кĕни тата секс палăрăмĕллĕ ытти ĕçсене туни, Раççей пуçиле тивĕç-ирĕкĕнче — Раççей Федерацийĕн (Раççейĕн) Пуçиле кодексĕн 134-мĕш статйипе килĕшÿллĕн криминалла ĕç шутланакан юрăхсăрлăх. Айăплав 18 çула çитнĕ сăпат 16 тултарман сăпат тĕлĕшпе тунă юрахсăрлăхсемшĕн пулса иртет.
Çăлкуçсем
Категори:Çитĕнменнисем енĕпе тунă сексуаллă криминал Категори:Раççей Пуçиле тивĕç-ирĕкĕ Категори:Сексуаллă саккунлав
Сафин
Сафин — тутар тата пушкăрт хушамачĕ. Сафа е Сафи арап ячĕсенчен тухнă, пулас.
Паллă çынсем: Сафина:
Вика (Анграпа юппи)
Вика (Wieke / Wiek) — Раççей территоринчи юханшыв. Калининград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Анграпа юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км, бассейн лаптăкĕ 256 км2.
Каçăсем
Категори:Калининград облаçĕн юханшывĕсем
Кивĕ Сивĕшыв
Тавралăх
Пăваран кăнтăр еннелле вырнаçнă. Хирлĕ вырăн, çывăхра вăрмансем çук.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта тутарсем пурăнаççĕ.
Паллă çынсем
Категори:Пăва районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Тутарстан
Цегенбах
Цегенбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Регниц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Мăн Колонда
Мăн Колонда — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кострома юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 160 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Хара-Матолоу
Хара-Матолоу — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Собь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  74 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Компас
Ко́мпас (сompassio; compassare — утăмсемпе виç ; моряксен професси пуплевĕнче: компа́с) — вырăнта Çĕрĕн магнит полюсĕсем тата çĕр енĕсем çинелле кăтартакан хатĕрлĕх, урăх компас тата хурçă япала çумĕнче магнит компасĕ тĕрĕс мар кăтартма тытăнать.
Принцип енĕпе тĕрлĕ тĕслĕ компас пур: магнит компасĕ, гирокомпас, астрономи компасĕ, çаплах юрилле объектсем çинелле кăтартакан компассем: радиокомпас тата спутник компасĕ.
Сенсаци вилĕмĕ
Гибель сенсации (Гибель сенсации) — Межрабпомфильм киностудире Александр Андриевский режиссёр 1935 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Компас
Кун-çулĕ
Компаса Китайра Сун ăрăвĕ эпохинче ăслайланă, пушхирсем тăрăх çул кăтартма кирлĕ чухне усă курнă (тĕплĕнрех тăваттă аслă ăслай).
Тинĕс компасĕ пирки пĕрремĕш Кипчаки 1282 çулта çырнă, кайран - ал-Макризи (1442 вил.).
Каçăсем
Категори:Навигаци Категори:Шывай ĕçĕсен инструментарийĕ Категори:Ориентаци Категори:Тинĕсри навигаци
Фрейндлих Алиса Бруновна
Али́са Бру́новна Фре́йндлих (раштав, 8 1934, Ленинград çур.) — совет тата раççей театрпа кино актриси, юрăçи. СССР халăх артисчĕ (1981). К. С. Станиславский ячĕллĕ РСФСР патшалăх парнин лауреачĕ (1976). Раççей Федерацин патшалăх парнин виçĕ хутчен (1996, 2001, 2008) лауреачĕ. РФ Правительствин парнин лауреачĕ (2010). Санкт-Петербургăн хисеплĕ гражданинĕ (2001).
Каçăсем
Категори:Фрейндлих — Владимировсем Категори:«Ника» парне лауреачĕсем Категори:«Триумф» парне лауреачĕсем Категори:Пайăр çынсем:В. Ф. Комиссаржевская яч. театр Категори:Пайăр çынсем:Товстоногов яч. ПДТ Категори:Пайăр çынсем:Ленсовет яч. театр Категори:РӲА хисеплĕ пайташĕсем Категори:«Ылтăн питлĕх» парне лауреачĕсем Категори:«Ылтăн софит» парне лауреачĕсем Категори:«Европа чӳречи» кинофестивалĕн лауреачĕсем Категори:«Кумир» парне лауреачĕсем Категори:Патша Салин ӳнер парни
Виноградов Леонид Васильевич
Виноградов Леонид Васильевич — (7.08.1908(25.07)-15.09.1986), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 85-мĕш авиаци полкĕн эскадрилья çар комиссарĕ, капитан.
Маеста
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
П. эрч. 35
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Пяседай-Яха
Пяседай-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 132 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хурь-Юган
Хурь-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кур-Ех юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  37 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 76 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мезень (юханшыв)
Мезень — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мезень тутине юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 966 км, бассейн лаптăкĕ 78000 км2.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Холерная
Холерная — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лапсейная юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 19 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Цуг кӳлли
Цуг кӳлли — Швейцари территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Лорца (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 38 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Тăракан хум
Тăракан хум — хире-хирĕс сарăлакан хумсен интерференцине кура пулакан пĕтĕмешле карччын (результат), кун пек чух энерги унталла-кунталла куçманпа пĕрех е пачах та куçмасть (идеалра).
Çăлкуçсем
Категори:Хум Категори:Хумсем Категори:Интеференци (физика) Категори:Хумсен теорийĕ
Комосоёль
Комосоёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Илыч юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Центбах
Центбах — Германи территоринчи юханшыв. Юханшыв Майн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,99 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Долженков Игорь Павлович
Долженков Игорь Павлович  — (14.04.1914(1)-08.08.1980), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр фрончĕн 51-мĕш çарĕн 8-мĕш танксене пĕтерекен артиллери бригадин 492-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн батарея командирĕ, аслă лейтенант.
Тулăмла вăйсем
Тулăмла вăйсем — ĕскерсем вăйсен пĕр тикĕс мар уйĕнче ирĕклĕн куçнă чухне çуралакан вăйсем. Кунашкал вăйсен чи паллă тĕслĕхĕ — Çĕр çинче пулакан тулăм тата чакăм, ят та çавăнтанах тухнă.
Каçăсем
Категори:Гравитаци Категори:Планетологи Категори:Океанологи Категори:Астрофизика Категори:Вăй Категори:Тӳпери механика
Зефир (халаплăх)
мини|Зефир тата Хлорида. Вильям Бугро ӳнерҫӗн ӗҫӗ Зефир (ав.-греч. Ζέφυρος) — Авалхи грек халаплăхӗн паттӑрӗ, иккӗмӗш ӑрури турӑ. Астреяпа Эосӑн ывӑлӗ, Борейӑн, Эврӑн тата Нотӑн тӑванӗ. Ӑна Гомерӑн «Илиадинче» (II, 147 тата ыт. те) асӑнаҫҫӗ. Ҫемҫе ҫӑмӑл ҫиле, ҫуркунне килессине пӗлтерекенӗ. Унпа Рим халаплăхӗнчи чечек-ҫеҫке турри Фавоний пӗр танлӑ.
Зефирӑн савни - Хлорида (Рим халаплăхӗнче — Флора), вӗсен ывӑлӗ Карпос.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа Категори:Авалхи грек туррисем Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Çилсен туррисем Категори:Энеида персонажĕсем Категори:Гомоэротика çеммисем Авалхи грек халаплăхĕнче
П. эрч. 36
Пулăмсем
Хань тата Хунну:
Çуралнă
Категори:Çулсем
Вăйпитти
Вăйпиттилен. мужать, становиться взрослым, крепнуть (физически) çамрăксем ĕçре вăйпиттиленсе пыраççĕ — молодежь крепнет и мужает в труде
Асăрхавсем
Категори:Этем онтогенезĕ Категори:Çын онтогенезĕ Категори:Çынăн çул ӳсĕмĕ
Юкова
Юкова (Юково) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Шомокша юханшывăн сулахай çыранĕпе, 14 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 61 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Виледь
Виледь  — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вычегда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 321 км, бассейн лаптăкĕ 5610 км2.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хут-Юган
Хут-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Русь-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  11 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кара Палец
Кара Палец — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шойна юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 7 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пята-Яха (Пяседай-Яха юппи)
Пята-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Пяседай-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 51 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Гуров Николай Никонорович
Гуров Николай Никонорович — (09.12.1922-25.05.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 6-мĕш гварди танк корпусĕн 22-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин разведка ротин взвод командирне пулăшаканĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Чесноковка (Миасс юппи)
Чесноковка  —Раççей территоринчи юханшыв. Курган облаçĕ, Челепи облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мияс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 239 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ Аргаçи гидроузелĕнчен Челепи хулинчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Курган облаçĕн юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем
Харанг-Юган
Харанг-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Собты-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  19 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Авалхи Рим халаплăхĕ
мини|[[Ромул тата Рем, Луперкал, Тибр тата Палатин Траян вӑхӑчӗн (98—117 п. э.) пьедестал рельефӗ ҫинче.]]
Рим халаплăхĕ характерӗ
Авалхи Рим халаплăхĕ ҫине чи малтанах Авалхи грек халаплăхĕ вӑйлӑ сӗм хунӑ.
Рима никӗслени
Энеида тӑрӑх Рим халаплăхĕн ҫӑлкуҫӗсене пӗлме пулать. Халаплăх тӑрӑх Троя патшин ывӑлӗ Эней Латин патшан хӗрне, Лавинияна качча илнӗ. Вара кӑткӑс ҫулсемпе вӗсем Ромул тата Рем тӑвансен темиҫе ӑрури аслӑ ашшӗ-ӑмӑшӗсем пулса тухаҫҫӗ имӗш.
Каҫӑсем
Категори:Индоевропа халаплăхĕ Категори:Рим халаплăхĕ
Биль кӳлли
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Тĕлĕнтермĕшçĕ (фильм, 1936)
Чудесница (Чудесница) — Мосфильм киностудире Александр Медведкин режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Китой
Китой — Раççей территоринчи юханшыв. Буряти, Иркутск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Ангара юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 316 км, бассейн лаптăкĕ 9190 км2.
Каçăсем
Категори:Бурятин юханшывĕсем Категори:Иркутск облаçĕн юханшывĕсем
Антипов Василий Иванович
Василий Иванович Антипов (1937, кăрлач, 17, Хурашыв ялĕ, Клевлĕ районĕ, Куйбышев облаçĕ çур.) — чăваш прозăçи, сăвăçи.
Биографи
1937 çулхи кăрлачăн 17-мĕшĕнче Куйбышев облаçĕнчи Клевлĕ районĕн Хурашыв ялĕнче çуралнă. Вăтам шкултан вĕренсе тухсан ялти клуб ертӳçи, чукун çул çыхăнăвĕнче юсакансен бригадирĕ, слесарь пулса ĕçленĕ.
Чăваш çĕршывне куçса килсен Çĕнĕ Шупашкарта стройкăра ĕçленĕ, каярах нумай тиражлă хаçатăн тата вырăнти радиокалаçу редакторĕ пулса тăрăшнă.
1974-1977 çулсенче Энтип Ваççи Чăваш кĕнеке издательствин редакторĕнче тата тĕп редакторĕнче вăй хунă. Каярах вăл И.Н.Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнчен тата СССР ÇП çумĕнчи аслă литература курсĕнче вĕренсе тухнă, унăн хыççăн Чăваш Республикин Çыравçисен Пĕрлешĕвĕн литконсультанчĕ тата правлени председателĕн çумĕ вырăнĕнче ĕçленĕ.
Вуламалли
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:СССР çыравçисем Категори:СССР сăвăçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:1937 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 17-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Клевлĕ районĕ Категори:2017 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 1-мĕшĕнче вилнисем
Паттăрлăх
Паттăрлăх — тÿлеклĕхе çухатмасăр хăюллă пулни, инкекре тата хăрушлăхра та ăс-хакăла çухатманни; чун тĕреклĕхĕ, хăюлăхĕ; арçынран кĕтекен пахалăхсем.
П. эрч. 37
Пулнисем
Категори:Çулсем
Малти Ăнтавăш
Каçăсем
Категори:Канаш районĕнчи пурăнан вырăнсем
Виноградов Михаил Николаевич (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Виноградов Михаил Николаевич — (10.10.1924-03.07.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 6-мĕш гварди çарĕн 67-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 201-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн взвод командирне пулăшаканĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Паттăрлăх
Анчах та хĕрарăм ĕçĕ-хĕлне те «паттăрлăх» теме пултараççĕ.
Паттăрлăх — çыннăн лайăхлăхĕсенчен пĕри, вăл хăранăлăха сирсе янă чухнехи вăйа кăтартать. Паттăрлăх çавăн пекех ыратăва сирсе яма пултараслăха та пĕлтерет. Чун паттăрлăхĕн çулти шайĕ — маттурлăх, кунсăр пуçне героизм ăнлав та пур.
Литература
Категори:Лайăхлăхсем Категори:Христианлăхри лайăхлăхсем Категори:Лайăхлăх Категори:Христианлăх Категори:Паттăрлăх
Копыл
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Борискин Фёдор Иванович
Борискин Фёдор Иванович — ( апрель 1909-22.11.1943), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 337-мĕш перевçĕсен дивизин 1129-мĕш перевçĕсен полкĕн станок пулемёчĕн тĕллекенĕ, ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Алгебра
А́лгебра (اَلْجَبْرْ, «аль-джабр» — туллилетни ) — математикăн пĕр уйрăмĕ, ăна, "ахаль" (специалист мар) çынна та ăнланмалла калас пулсан,  арифметикăн анлăлатавĕ пек палăртма пулать. "Алгебра» сăмахпа çавăн пекех пĕтĕмĕшле алгебрăра алгебрăлла тытăмсене кăтартнă чухне усă кураççĕ. Анлăрах пĕлтерĕшпе алгебра тесе хуть те мĕнле йышсен элеменчĕсемпе тăвакан, хушассипе хутлассине анлăлатакан,  операцисене  тишкерекен вĕрентĕве калаççĕ.
Алгебра енĕпе ĕçлекен ăславçăна, математик тенипе пĕрлех, алгебраист та теççĕ.
Классификаци
• 3
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Алгебра Категори:Элементарлă алгебра Категори:Пĕтĕмĕшле алгебра
Кĕрекаç
Ăшăх — çуран, утпа е автомобильпе каçмашкăн юханшыв çинчи тарăн мар вырăн.
Пĕрлехи хыпарсем
Ăшăх вырăнсенче, уйрăмах Вăтам ĕмĕрсенче, тăтăшах хуласене никĕсленĕ. Чылай топоним ăшăхпа (ним. Furt; акăл. ford) çыхăннă:
Литература
Категори:Шыв юххисем çинчи объектсем
Тăртанчăк
Тăртанчăк — тăракан хумăн сулланусен амплитуди чи пысăк (максимумла) пайвырăнĕ. Минимумла амплитудăлла пайвырăна  тĕвĕ теççĕ.
Каçăсем
Категори:Сулланусен теорийĕ
Леонов Виктор Николаевич
Леонов Виктор Николаевич  — ( – ), Çурçĕр флочĕн уйрăм разведка отрячĕн командирĕ,уйрăм разведка отрячĕн командирĕ Лăпкă океан флочĕн, аслă лейтенант, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ датисем -,.
Йӳçек (пĕлтерĕшсем)
Кислота:
Çавăн пекех
Йӳçĕшсем — йӳçамăш катионне пама пултаракан (Брёнстед йӳçĕшĕсем), е мăшăр электрона ковалентлă çыхăнса йышăнма пултаракан (Льюис йӳçĕшĕсем) химилле пĕрлешĕннисем.
Каçăсем
Категори:Йӳçек Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Йытпулли (галактика)
Йытпулли — Аçтаха çăлтăрлăх енче сăнама май пур галактика.
Каçăсем
Категори:Галактикăсем Категори:Астрономи Категори:Аçтаха
Везань
Везань — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шача юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 84 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Гребешкова Нина Павловна
Нина Павловна Гребешкова (29.11.1930, Мускав çур.) — совет тата раççей киноактриси.
Леонид Гайдай режиссёрĕн тăлăха юлнă арăмĕ.
Совхозăн Кайттан Уйрăмĕ (ял)
Совхозăн Кайттан Уйрăмĕ (Гайтанского отделения совхоза поселок, ) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче вырнаçнă ял. 2008-мĕш çул тĕлне 3 çын çеç пурăннă. Чăвашсем тата тутарсем тесе палăртнă. Анчах та кун пек пултăр тесен унта 4 çынран кая мар пурăнма тивĕçлĕ.
Гребешкова Нина Павловна
Каçăсем
Категори:1930 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 29-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Раççейри вăрăм ĕмĕрлисем Категори:Леонид Гайдай
Совхозăн Кайттан Уйрăмĕ (ял)
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Циммербах
Циммербах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Штарцель (Неккар юппи)|Штарцель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10,8 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Лайăхлăх (сулланусен теорийĕ)
Лайăхлăх — суллану тытăмĕн резонанс сарлакăшне палăртакан тата тата тытăмри энерги саппасĕсем фаза пĕр радиан чухлĕ улшăнсан çухалнă энергирен мĕн чухлă пысăкраххине кăтартакан параметрĕ. Q символпа кăртаççĕ (чăвашла çырнă чух Л), quality factor.
Циммербах
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Лайăхлăх (сулланусен теорийĕ)
Каçăсем
Категори:Сулланусен теорийĕ Категори:Электроника Категори:Радиотехника капĕсем тата параметрĕсем Категори:Сулланусем
Вильва (Усьва юппи)
Вильва  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Усьва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 170 км, бассейн лаптăкĕ 3020 км2.
П. эрч. 38
Вилнĕ
Категори:Çулсем
535—536 çулсенче сивĕтни
535—536 çулсенче сивĕтни — Çурçĕр çурчăмăрĕнче юлашки 2000 çул хушшинче çулталăкрии вăтам температура çав тери хăвăрт ӳкни. Сивĕтнин сăлтавĕ — тропиксенче темиçе мăн вулкан (Кракатау, Илопанго тата Рабаул) пĕрхĕнме пуçланипе е пысăк метеорит Çĕрпе çапăннине пула атмосфера янкăрлăхĕ хăвăрт ӳкни.
Истори, тĕпчени
Швейцарири Альпăра Колле Нифетти пăрлăхĕнче халь анчах илнĕ кернсене тĕпченипе, Исландири вулкан пĕрхĕнме тытăннипе сивĕтсе хунине палăртнă.
Юстиниан I вуннăмĕш çул тытăмланă çулта Кесари Прокопийĕ çапла палăртнă (536/537 çул):
''Çак çул питĕ асамлă пулчĕ: Хĕвел çулталăк тăршшипех Уйăх пек çутатрĕ, унченхи пек таса та йăмăххăн пайăркаллă мар, хăйĕн хăватне çухатса пынă евĕр. Çак самантран çынсем хушшинче вилĕм кӳрекен вăрçă та, ӳте çĕртекен мур та, урăх инкек-синкек те пĕтсе чарăнмарĕç. Ун чухне Юстиниан вуннăмĕш çул тытăмлаччĕ.''
Питĕ тăрук сивĕтнипе мура (тĕрĕссипе, бубон мурĕн пандемийĕ, ытларах ăна Юстиниан мурĕ тенĕ) чĕртекен мутаципе çыхăну пуррине ăслăх ĕçĕсенче кăтартман пулин те, çав пулнисене курнисемшĕн кĕтмен çĕртен сивĕтни, мур илни, Вăтаçĕр тинĕсĕн тухăçĕнче аркатакан çĕрчĕтренĕвĕсем тата Юстиниан вăрçисем пĕр вĕçĕмсĕр инкек-синкек шакки пулса тухнă.
2015 çулта кăтарнипе, 536 çулта сивĕтни 660 çулчен тăсăлнă та Европăри, Азири, Америкăри халăхсен пурнăçне питĕ улăштарнă кайран-авалхи кĕçĕн пăрлăх тапхăрĕн прелюдийĕ пулнă.
Лайăхлăх (пĕлтерĕшсем)
Лайăхлăх:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Долженков Сергей Аниканович
Долженков Сергей Аниканович  — (18.09.1912(5)- 1985), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 46-мĕш çарĕн 31-мĕш перевçĕсен дивизин 248-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, капитан.
Яхрома (Сестра юппи)
Яхрома — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сестра юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км, бассейн лаптăкĕ 988 км2.
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Çурчăмăр
Çурчăмăр стереометрире — чăмăр çурри.
Географири Çĕр çурчăмăрĕсем:
Биологире пуç мимин çурчăмăрне уйăраççĕ.
Клёнталерзе
Клёнталерзе — Швейцари территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Лёнч (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 3,29 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Майорка (Тулата юппи)
Майорка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Тулата юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  24 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Нимĕç вăрçă тыткăнçисем Совет Союзĕнче
Нимĕç вăрçă тыткăнçисем Совет Союзĕнче — совет çарĕсем Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи тапхăрĕнче ярса илнĕ наци Германин вăрçă тыткăнçисем.
Майорка (Тулата юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Нимĕç вăрçă тыткăнçисем Совет Союзĕнче
Ыйтăвăн кун-çулĕ
1942 çулхи кăрлач, 1кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне Совет Союзĕнче тыткăна 9 147 çынна илнĕ. Сталинград çапăçăвĕ хыççăн совет тыткăнне пĕрремĕш ăстрăм чылай нимĕç çар çынни лекнĕ (91 000).
Майорка (Тулата юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Нимĕç вăрçă тыткăнçисем Совет Союзĕнче
Ыйтăвăн кун-çулĕ
1943—1944 çулсенче СССР ШĔХК Вăрçăра тыткăна лекнисемпе интерниленисен ĕçĕсен управленийĕ Хĕрлĕ Çарăн политика управленипе пĕрле тыткăна лекнĕ çар çыннисен фашистсене хирĕçле организацисене тăвас ĕçе пуçарса янă. 1943 çулхи утă уйăхĕнче вăрçăра тыткăна лекнисем «Ирĕклĕ Германи» наци комитетне туса хунă.
Вăрçă çулĕсенче тыткăна лекнисене патшалăхăн хуçалăхĕнче ĕçе ытлах хутшăнтарман. Вăрçă хыççăн тыткăнçăсем çапăçусем иртнĕ çĕрте арканнă халăх хуçалăхĕн объекчĕсене (савутсене, пысăк пĕвесене, чукун çулсене, портсене) юсаса çĕнетнĕ ĕçе хутшăннă. Çаплах вĕсем нумай хулара кивĕ çуртсерне юсанă, çĕнĕрен хăпартнă. Нимĕç вăрçă тыткăнçисем, тĕслĕхрен, Мускаври паллă тӳпехырĕсене, çав шутра МПУ тĕп çуртне, хăПартнă çĕре хутшăннă. Унсăр пуçне, тыткăнри нимĕçсене вăрман кастарнă, аякри тата йывăр çĕрсенчи регионсенче автомобиль тата чукун çулĕсене тутарнă, çаплах шахтăсенче ĕçлеттернĕ — уран, кăмрăка, тимĕр тăприне кăлартарнă. СССР Шалти Ĕçсен министерстви Тĕп финансă уйрăмĕн хыпарĕсемпе, 1943 çултанпа 1950 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тапхăрĕнче вăрçăри тыткăнçăсем 1.077.564.200 ĕç-кунĕ тунă, 16.723.628 пин рубль ĕçлесе илнĕ, çурт-йĕр тăвамĕнче тата промăçлăхра  50 млрд тенкĕне таран ĕç тунă.
1946 çулхи çĕртмен 18-мĕшĕнче СССР министрсен канашĕ 1263—519сс №-лĕ «Об отправке на родину больных и нетрудоспособных военнопленных немецкой и других западных национальностей» Çирĕплетӳне йышăннă.
1947 çулхи ака уйăхĕнче Мускавра СССР, АПШ тата Аслă Британи ютçĕр ĕçĕсен министрĕсен конференцийĕ иртнĕ, унта 1948 çулхи раштавăн 31-мĕшĕччен нимĕç тыткăнçисене репатриацилеме калаçса татăлнă. Анчах та пурнăçра репатриаци 1950 çулченех тăсăлнă. Тата, вăрçăри пуçиле ĕçĕшĕн айăпланисене репатриацилемен.
1955 ç. юпа уйăхĕнче, ФРГ канцлерĕ К. Аденауэр визичĕ хыççăн, СССР Аслă Канашĕн Президиумĕ «О досрочном освобождении и репатриации немецких военнопленных, осуждённых за военные преступления» Хутай кăларнă, вара Совет Союзĕнчен вăрçăра пуçиле ĕçне тунăшăн айăпланă 14 пинрен ытла нимĕç çар çыннине репатриациленĕ. Мĕнпурĕпе илсен, Совет Союзĕнчен иккĕ миллиона яхăн нимĕç тыткăнçисем таврăннă.
СССР ШĔМ Вăрçăра тыткăна лекнисемпе интерниленисен ĕçĕсен управленийĕ официаллă хыпарланипе, 1959 çулхи юпан 12-мĕшĕ тĕлне, пурĕпе тыткăна 2.389.560 герман вăрçă çыннине тыткăна илнĕ, вĕсенчен 356.678 çын тыткăнра вилнĕ. Уйрăмах вăрçăн пĕрремĕш çулĕсенче тыткăнрисене вилĕм çулнă. Шартлама сивĕре, начар тум-тире тăхăннине пула тата япăх апат-çимĕçе панипе нумайăшĕ вăй-хал пĕтнипе, лагере кайнă чухнех вăрăм маршсенче вилĕме тупнă. Вăрçă хыççăнхи çулсенче вилĕмлĕх сахалланнă. Хăшпĕр нимĕç çăлкуçĕсемпе, совет тыткăнне 3,15 млн нимĕç çар çынни лекнĕ, вĕсенчен 1—1,3 млн тыткăнра вилнĕ.
Вуламалли
Категори:Германи вăрçă тыткăнçисем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вĕçлевĕсем
Чижа
Чижа — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тĕкен
Тĕкен, Сăс Кант, Кантик ( kant урлă Kante тенинчен),  — тумтирĕн хĕррипе е çĕвĕ майăн пыракан шнур е пусма тăрăхĕ пек элеменчĕ е аксессуарĕ.
Каçăсем
Категори:Тыл Категори:Тумтир Категори:Тумтир пайрăмĕсем Категори:Тум
П. эрч. 39
Çуралнă
Категори:Çулсем
Луганский Сергей Данилович
Луганский Сергей Данилович  — (.01.10.1918-16), Çеçенхир фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 203-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 270-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ,2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 203-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 270-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, майор, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 02.09.1943, 01.07.1944.
Янис Паукштелло
Янис Паукштелло (пуш, 26, 1951 çул, Jānis Paukštello) — совет тата латыш театрпа кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:Латви мусăк Язеп Витола ячĕллĕ академинче вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Театр Дайлес
Ципфельбах
Ципфельбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Поппенвеильер (Лудвигсбург юппи)|Поппенвеильер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км, бассейн лаптăкĕ 40 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Гуров Юрий Сергеевич
Гуров Юрий Сергеевич — (28.05.1924-17.04.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 57-мĕш çарĕн 52-мĕш перевçĕсен дивизин 429-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Виноградов Николай Константинович
Виноградов Николай Константинович — (19.12.1914(6)-25.11.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 75-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 241-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн танка хирĕç орудин командирĕ, гварди аслă сержанчĕ.
«Тăван Çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕх» орденĕ
Тăван Çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕх» — Раççей Федерацин патшалăх чыславĕ.
Çав. пекех
*
Тутар Пимĕрсел
Тавралăх
Пăваран кăнтăр еннелле вырнаçнă. Хирлĕ вырăн, çывăхра вăрмансем çук.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта тутарсем пурăнаççĕ.
Паллă çынсем
Категори:Пăва районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Тутарстан
Коснэмъёль
Коснэмъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Вуктыл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чумляк (Миасс юппи)
Чумляк  —Раççей территоринчи юханшыв. Курган облаçĕ, Челепи облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мияс юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 203 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 89 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ Аргаçи гидроузелĕнчен Челепи хулинчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Курган облаçĕн юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем