cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акакан шăпкан
Сарăлни
Раççейĕн нумай регионĕнче тĕл пулать (Европа пайĕ, Урал, Анăç тата Тухăç Çĕпĕр, Аякри Тухăç), анчах ăна кунта аякран илсе килнĕ. Гималайра, Китайăн анăç тата çурçĕр Монголире, Корей çурутравĕнче, Японире, Çурçĕр Америкăпа Австралинче анлă сарăлнă.
Нумай вырăнта çумкурăк пек хирсенче, çул хĕрринче, пурăнан вырансеĕчи пуш вырăнсенче ӳсет/
Усă курни
Шăпкан çуне тума ÿстереççĕ, выльăх апачĕ валли юрăхлă.
Каçăсем
http://www.agrocounsel.ru/ryzhik-posevnoj
Улшăнуллă токăн тăвăмла пĕлтерĕшĕ
Ку ăнлавăн математикăлла палăртавĕ — улшăнуллă токăн тăваткалла вăтам пĕлтерĕшĕ. Урăхла каласан, улшăнуллă токăн тăвăмла пĕлтерĕшне ак çак формулăпа тупма пулать:
Акăлчан чĕлхинче effective value (эффективлă пĕлтерĕш) теççĕ. Çавăн пекех RMS тат rms аббревиатурăсмепе усă кураççĕ — root mean square — тăваткалла вăтам (пĕлтерĕш). Электровиçев приборĕсенче (амперметр, вольтметр) ушăнуллă тока виçме синусоидăлла ток валли шкалана майлашатарççĕ, вара прибор унашкал токăн тăвăмла пĕлтерĕшне кăтартать. Синусоидăлла мар токсен вăйĕпе хиврелĕхне вара тĕрлĕ йышши приборсем тĕрлĕ пĕлтерĕшсем кăтартма пултараççĕ.
Асăрхавсем
V
Каçăсем
Категори:Электро Категори:Улшăнуллă ток Категори:Электро ток
Клеопатра (фильм, 1899)
Клеопатра (Cléopâtre) — Star Film киностудире Жорж Мельес режиссёр 1899 çулта ӳкернĕ франс хăруш-фильмĕ.
Вăрман Печеньги
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Аслă Алтăрьел
Туриял, Аслă Алтăрьял Большое Алдаркино, — Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн чăваш ялĕ. Ялта шкул, культура çурчĕ, медпункт, çыхану уйрăмĕ пур.
Халăх йышĕ
1795-мĕш çул – 268 çын.; 1824-мĕш çул – 304; 1840-мĕш çул – 1099; 1870-мĕш çул – 870; 1884-мĕш çул – 1597; 1897-мĕш çул – 1475; 1916-мĕш çул – 2240; 1926-мĕш çул – 1232; 1989-мĕш çул – 367; 1996-мĕш çул – 353; 2001-мĕш çул – 342 çын.
2002-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн, ялта ялта мĕнпурĕ 355 çын; чăвашсем (33 %) тата вырăссем (64 %) пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Жуков Пётр Константинович
Жуков Пётр Константинович  — (7.01.1914(25.12.1913)-03.06.1967), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Кавказ фрончĕн 18-мĕш çарĕн 318-мĕш ту перевçисен дивизин 1339-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, капитан.
Мăн Ушма
Мăн Ушма — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кльязма юханшывăнн сылтăм çыранпе вăрринчен 390 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Рейд
Рейд:
Пĕрчĕсен натураллă тытăмĕсем
Пĕрчĕсен юрилле мар тытăмĕ (нумайлă хисепре пĕрчĕсен юрилле мар тытăмĕсем) —  универсаллă физикăллă константтăсене çеç тĕп виçев пĕрчи пек усă куракан тытăм. Универсаллă физикăлла константтăсем вĕсем ак çакнашкаллисем — çутă хăвăртлăхĕ c, Планк константти \hbar, электрон масси m т. ыт. те.
Каçăсем
* Категори:Элементарлă пĕрчĕсен физики Категори:Физикăри константтăсем Категори:Виçев пĕрчисем
Йосса (Фульда юппи)
Йосса — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Фульда (юханшыв)|Фульда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22,9 км, бассейн лаптăкĕ 122,004 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Балкан тĕрекĕ
Балкан тĕрекĕ (Балканский рубеж) — Россия 1 киностудире Андрей Волгин режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Вăрçă тата тăнăçлăх (фильм, 1967)
Вăрçă тата тăнăçлăх (Война и мир) — Мосфильм киностудире Сергей Бондарчук режиссёр 1967 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:СРРП киноэпопейисем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП истори фильмĕсем Категори:1810-мĕш çулсенчи истори фильмĕсем Категори:1800-мĕш çулсенчи истори фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:«Вăрçă тата лăпкăлăх» романа экранизациленисем Категори:Лев Толстойăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Фильмсем:Персонаж:Михаил Кутузов Категори:Фильмсем:Персонаж:Наполеон Бонапарт Категори:Фильмсем:Персонаж:Александр I Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Франсла фильмсем
Суйка
Суйка — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Балык юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  105 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хыонг
Каçăсем
Категори:Вьетнам юханшывĕсем
Бзыч
Бзыч (Бзыч) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Шахе юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 28 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Мăн Силавож
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Агапов Сергей Тимофеевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Агапов Сергей Тимофеевич — ( 24.09.1932-04.05.2006 ),  А. Н. Туполев ячĕллĕ ОКБ лётчик-испытатель, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 12.08.1982.
Филькина Виска
Филькина Виска —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Цема юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 22 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Историлле материализм
Историлле материализм — истори философийĕн Карл Маркс тата Фридрих Энгельс ăсталаса аталантарнă енĕ.
Кĕскен ăна «истмат» тенĕ.
Кинемей луппи
Кинемей луппи (Grandma's Reading Glass) — G.A.S. Films киностудире Джордж Альберт Смит режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ британ мусăк илемлĕ камичĕ.
Улмуҫҫи
Улмуҫҫи (лат. Mālus) — кĕлчечек йышшисен (Rosaceae) ҫулҫӑ тӑкакан, чӑмӑр ҫавра пылак е йӳҫӗ-пылак ҫимӗҫлӗ йывӑҫӗсемпе тӗмсен йӑхӗ.
Каҫӑсем
Категори:Улма-çимĕçсем Категори:Улмуççи йышшисем Категори:Евразири флора Категори:Çурçĕр Америкăри флора Категори:Улма-çимĕçсем Категори:Тĕшĕ йышшисен культурисем
Сулахай Нигия
ҺулНигия — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нигия юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  3 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Катмаклă
Катмаклă  (Токмакла) — Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕ. Ялта шкул, фельдшер пункчĕ, культура çурчĕ пур.
Кун- çулĕ
18-мĕш ĕмĕр варринче Кивĕ Катмаклă хреçченĕсем никĕсленĕ. Пурăнакансен шучĕ: 1747-мĕш çул – 49 арçын.; 1781-мĕш çул – 283; 1795-мĕш çул – 380; 1830-мĕш çул – 210 муж.; 1928-мĕш çул – 1180 çын..; 1989-мĕш çул – 618; 2002-мĕш çул – 611 çын.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Тоннельре чуптуни
Каçăсем
Категори:1899 çулхи кинокамитсем Категори:Аслă Британин хура-шурă фильмĕсем Категори:Аслă Британин кĕске фильмĕсем Категори:Аслă Британин 1899 çулхи фильмĕсем Категори:Чукун çул пирки фильмсем Категори:Чуптунисем культурăра тата ӳнерте Категори:Хура-шурă кинокамитсем Категори:Сасăсăр кинокамитсем Категори:Джордж Альберт Смитăн фильмĕсем
Исбах
Юссбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Альфбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Речка (Тошма юппи)
Речка  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тошма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  6,8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Труа
мини Труа (Troyes) - ҫурҫӗр Франци коммуни.
Сена юханшывӗ ҫинче, Об департаменчӗн префектури, ӗлӗк Шампань тӗп хули пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Кĕçĕн Турья
Кĕçĕн Турья — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Турья юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 9 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Гюдженов Димитр
Димитр Гюдженов Димитър Атанасов Гюдженов — паллă пăлхар ӳкерçи.
Демерара
Демерара (Demerara) — Гайана территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 346 км, бассейн лаптăкĕ 6000 км2.
Каçăсем
Категори:Гайана юханшывĕсем
Гюдженов Димитр
Пултарулăхĕ
Димитр Гюдженовӑн ӳкерчĕкĕсене Наци ӳнер галерейинче тата Наци вăрçă историн музейӗнче кӑтартнӑ. Ӳнерçĕн "Аслă Симеон" (1927) чи чаплӑ хайлавĕсенчен пӗри шутланса Пăлхари Республикин Президенчӗ резиденцинче упранать.
Каçăсем
Категори:София тĕп çăвинче пытарнисем Категори:1891 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1979 çулта вилнисем Категори:Çурлан 25-мĕшĕнче вилнисем
Димитър Гюдженов
Жанна д’Арк (фильм, 1900)
Жанна д’Арк (Jeanne d'Arc) — Star Film киностудире Жорж Мельес режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ француз мусăк илемлĕ камичĕ.
Тăванлăх (фильм, 2019)
Братство (Братство) — Мастерская Павла Лунгина киностудире Павел Лунгин режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Дозиметр
Дози́метр — экспозици дозине, фотон пайăркин кермине, çăтăннă дозăна, фотон тата нейтрон пайăркин эквивалентлĕ дозине, çаплах асăннă пысăкăшсен хăватне виçмелли хатĕр. Виçнĕ чухнехи процесĕ дозиметри пулать.
Каçăсем
Категори:Радиобиологи Категори:Дозиметрсем
Нар
Нар, вырӑсла Гранат (лат. Punica) — Lythraceae йышӗн тӗмсемпе пысӑках мар йывӑҫсен йӑхӗ. Ҫимӗҫӗсем сывлӑха усӑллӑ.
Минут
Минут — вăхăт виçевĕн пĕрчи. СИ тулашĕнче тăрать. Анчах та СИ тытăмĕнчи çеккунтпа юнашарах усă курма сĕннĕ.
Вуламалли
Категори:Вăхăт Категори:Вăхăт виçевĕн пĕрчисем
Талăк
Талăк 24 сехетран, е 1440 минутран, е 86400 çеккунтран тăрать тата, йăлана кĕнĕ тăрăх, ăна тăватă пая пайлаççĕ — ир, кун, каç тата çĕр.
Календарьти талăксем эрнесене, уйăхсене пуçтарăнаççĕ.
Талăк СИ тытăма кĕмест, анчах вăл унта лайăх майлашăнать, мĕншĕн тесен çеккунтпа тÿреммĕн çыхăннă.
Тури Ерга
Тури Ерга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Сухона юханшыва юхса кĕрет. 140 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Çакă
Çакă — ювелирла капăрлăхăн уйрăм пĕр тĕсĕ.
Асăрхавсем
Категори:Археологилле артефактсем Категори:Археологи
Категори:Çакăсем Категори:Ювелир ӳнерĕ
Агафонов Алексей Иванович
Агафонов Алексей Иванович — ( – ), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 7-мĕш гварди кавалерий корпусĕн 7-мĕш гварди танка хирĕç дивизионăн танка хирĕç пăшалăн расчёт командирĕ, Красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 15 кăрлач 1944.
Вахчилка
Вахчилка — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Киржач юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 61 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Симбей
Мăн Симбей — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лая юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Купрат хан хăйĕн ывăлĕсемпе
Купрат хан хăйĕн ывăлĕсемпе (, — Димитр Гюдженов пăлхар ӳкерçин ĕçĕ.
Кĕçĕн Казанка
Кĕçĕн Казанка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Казанка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  21 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Хоста
Мăн Хоста (Большая Хоста) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Хоста юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 4,7 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Иттер (Неккар юппи)
Иттер — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Неккар юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Татищево районӗ
Татищево районӗ - Сарăту облаçĕн муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район). Администраци центрĕ - Татищево ӗҫ посёлокӗ.
Администраци пайлану
Татищево районӗнче 7 муниципаллӑ йӗркеленӳ пур, 1 хула тăрăхĕ те 6 ял тăрăхĕсем.
Вуламалли
Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000.
Худой Зубач
Худой Зубач —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Зубач юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ананас
мини
Каҫӑсем
Категори:Пӳлĕмри ӳсентăрансем Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Улма-çимĕçсем Категори:Бромел йышшисем Категори:Тропикри ял хуçалăхĕ Категори:Арла культурисем Категори:Кăнтăр Америкăри флора
Эссекибо
Эссекибо (Essequibo) — Гайана территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1000 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гайана юханшывĕсем
Агафонов Алексей Сергеевич
Агафонов Алексей Сергеевич — ( - ), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 7-мĕш гварди кавалери корпусĕн 15-мĕш гварди кавалери дивизин 16-мĕш гварди уйрăм сапёр эскадронĕн отделени командирĕ, Аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Жуков Пётр Сергеевич
Жуков Пётр Сергеевич Жукаў Пётр Сяргеевіч — (22.01.1921-22.12.1967), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 28-мĕш çарĕн 55-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 164-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, гварди майорĕ.
Сулкан-Ега
Сулкан-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Таут-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  31 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Рокша (Шаха юппи)
Рокша  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шаха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Уçтимел
Уçтимел — (Чувашское Урметьево) Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕ.
Финикисем
Финикисем е финикиянсем — Финикире пурăннă авалхи халăх.
Уçтимел
Ялта шкул, культура çурчĕ, ача пахчи, фельдшер пункчĕ пур.
Финикисем
Нĕселĕсем
Финикисен хальхи нĕселĕсем — мальтисем.
Уçтимел
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнакан халăх: 1762-мĕш çул – 269 çын. (чуваши 59,5%); 1796-мĕш çул – 508 çын. (чуваши 78,7%); 1824-мĕш çул – 374 муж.; 1859-мĕш çул – 1240 çын.; 1870-мĕш çул – 1259; 1897-мĕш çул – 1160; 1926-мĕш çул – 1110; 1989-мĕш çул – 730; 2002-мĕш çул – 592; 2005-мĕш çул – 541; 2017-мĕш çул – 464. (чăвашсем, мордва (ирçĕ е мăкшă паллă мар ).
Финикисем
Нĕселĕсем
Çаплах генетика енчен ливансем, уйрăмах ливан маронит-христианĕсем шутланаççĕ.
Каçăсем
Категори:Финики Категори:Малти Азири çухалнă халăхсем Категори:Финикисем
Уçтимел
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Хисеп орденĕ
Хисеп орденĕ — патшалăх чыславĕ:
Биологилле систематика
мини|Биологилле систематика вырăсла. Тăхăр тĕп [[таксона кăтартнă]] Биологилле систематика - ăслав дисциплини. Ăслăлăх.
Асăннă ăслав дисциплинин тĕллевĕ тата тĕллевчĕкĕсем — чĕрĕ организмсен классификацине туса çавăнпа, органикăлла тĕнчен тытăмне майлаштарса,   ĕçлевлĕх енĕпе усă курасси. Классификаци тени кунта хальхи тата унчченхи мĕнпур организмсене пĕр çыхăнуллă (ăнсăртла мар) тытăма кĕртнине пĕлтĕрет.
Малтан ăславçă, тĕпрен илсен, тулаш паллăсене çеç палăртать пулсан, каярахпа вăл пулăмсен тымарĕсемпе çыхăннă Натураллă тытăм патне пырса тухма тивĕçлĕ. Хайхи Натураллă тытăм патнелле тем пек ăнтăлсан та, ун патне туллин пырса тухма май çук шутланать.
Тĕп таксонсен чăвашла куçарăвĕсем
Тата çакна палăртмала. Усентăрансен тĕнчинче тата Чĕрчунсен тĕнчинче таксонсен хăшпĕр ячĕсем, йăлана кĕнĕ тăрăх,  уйрăлса тăма та пултараççĕ.
Каҫӑсем
Категори:Биологи систематики Категори:Биологи Категори:Систематика
Бонганъёль
Бонганъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кодекс-Куманикус
Кодекс-Куманикус (лат. Codex Cumanicus, «Кăпчак чĕлхисен сăмахсарĕ») — кăпчак чĕлхин палăкĕ (1303), сыхланса юлнă пĕртен-пĕр экземплярĕ Италире, Венецири Сăваплă Марк соборĕн кĕнекесарĕнче упранать.
Кунта "Куман" тени "Кăпчак" тенине пĕлтерет, мĕншĕн тесен Европара шăпах çапла каланă вăл вăхăтра. Вăтам ĕмĕрсенчи Руçра та çапла каланă хăш чухне, çапах та унта ытларах половцы ятпа паллă пулнă.
Сăмахсара ăсталанă вăхăтра тата вырăнта (Крым) кăпчаксем хăйсен чĕлхине чăннипе ĕнтĕ тутар чĕлхи тени курăнать.
Каçăсем
Категори:Истори Категори:Лингвистика Категори:Тĕрĕк чĕлхисем Категори:Авалхи кĕнекесем тата алçырусем Категори:Авалхи халăхсем Категори:Авалхи чĕлхесем
Виçĕ фазăллă ток
Виçĕ фазăллă ток — улшăнуллă ток вăчăрисен нумай фазăллă тытĕмĕсен уйрăм тĕслĕхĕ. Çавнашкал вăчăрара пĕр çăлкуç çуратнă синусоидăлла тата пĕр тăтăшлăхлă виçĕ   ЭДС пур, анчах та çав ЭДСсем фаза шăвăнăвĕпе уйрăлса тăраççĕ. Виçĕ фазăллă тытăмра фаза шăвăнăвĕ 2π/3 (120°).
Каçăсем
Категори:Электроэнергетика * Категори:Электро Категори:Виçĕ фазăллă электротивĕçтерев
RFID
RFID (Radio Frequency IDentification, радио сигналӗ тӑрӑх палласа илни) — автоматикаллӑ япаласене, чӗрчунсене е ҫынсене палласа илмелли меслет, унӑн тӑрӑх кирлӗ информацине вуласа илме е ҫырса хума пулать, пухнӑ информацине вара транспондер е RFID-палӑрту тенисенче упрама пулать.
Каҫӑсем
* Категори:Пайăр уçлăх
Иттер (Рейн юппи)
Иттер — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Дюссельдорф-Бенрат юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20,1 км, бассейн лаптăкĕ 36,245 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Мăн Наужи
Мăн Наужи (Большие Наужи) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Аше юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 16 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Кĕçĕн Шойна
Кĕçĕн Шойна — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шойна юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 52 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Афрам
Афрам (Afram River) — Гана территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вольта (шыв усравĕ)| Вольта юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 100 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гана юханшывĕсем
Ортогоналлĕ улшу
Ортогоналлĕ улшу, е Ортогоналлĕ трансформаци — Евклидла L уçлăхăн вăрăмăшсене е, тепĕр майлă тата эквивалентлă, векторсен скалярла хутлавĕсене  сыхласа хăваракан  линилле A улшăвĕ. Ку хуть те мĕнле икĕ  x,y \in L векторсемшĕн ак çак танлăх вăйра иккенне пĕлтерет кунта виçкĕтеслĕ хăлăпкасемпе L уçлăхри  скалярла хутлава кăтартнă.
Литература
Категори:Линилле алгебра Категори:Евклидла геометри Категори:Уçлăх куçăмĕсем Категори:Элементарлă алгебра
Тури Тозьма
Тури Тозьма — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Сухона юханшыва юхса кĕрет. 2 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Çылăх (фильм, 2019)
Çылăх (Грех) — Продюсерский центр Андрея Кончаловского киностудире Андрей Кончаловский режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Агафонов Валентин Александрович
Агафонов Валентин Александрович — ( - ), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 9-мĕш гварди танк корпусĕн 47-мĕш гварди танк бригадин Т-34 танкăн тупă тĕллекенĕ, Аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Тутă-маса
Тутă-маса (çавăн пекех кĕскен тутă (мĕн тути?) теме пултараççĕ ) —  физиологире: хеморецепци тĕсĕсенчен пĕри; туйнăлăх, вăл, тĕпрен илсен, тĕрлĕ япалалăхсем çăварти тута-маса рецепторĕсем çине лексен палăрать.
Асăрхавсем
Категори:Физиологи Категори:Туйăм органĕсем Категори:Хеморецепци Категори:Гастрономи
Цема (Пёза юппи)
Цема  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 187 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Радиан
Радиа́н (чăвашла кăтарту: рад, тĕнчери кăтарту: rad; radius — пайăрка, радиус) — çавракăш пĕккин унăн тăршшĕ радиуспа тан пулнипе тĕл килекен кĕтесĕ тата лаптак кĕтессен çавăнпа танлашакан пĕрчи, СИ тата СГС тытăмсенче усă кураçççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Лаптак кĕтес виçев пĕрчисем Категори:Хапасăр параметрсем Категори:Лаптак кĕтессем Категори:Пĕчĕсен юрилле мар тытăмĕсем Категори:СИ тăхăмла пĕрчисем
Кĕçĕн Когода
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Скулачёв Владимир Петрович
Влади́мир Петро́вич Скулачёв (нарăс, 21, 1935, Мускав — нарăс, 5, 2023) — совет тата раççей биохимикĕ, СССР ĂА пайташ-корреспонденчĕ (1974), СССР ĂА академикĕ (1990, 1991-па — РĂА), биологи ăслăхĕсен тухтăрĕ.
Ăслăх ĕçĕсем
Биоэнергетика, митохондрие, геронтологие тĕпчев ĕçĕсен авторĕ.
ISI Web of Knowledge ăслăх информаци институчĕ хыпарĕпе, ăслăх журналĕсенче 460 статья çырса вырнаçтарнă. Раççейре ĕçлекен биологсем хушшинче унăн цитатăлу индексĕ чи çӳлте шутланать.
Каçăсем
Категори:Раççей биохимикĕсем Категори:СССР биохимикĕсем Категори:МПУ деканĕсем Категори:Вильнюс университечĕн хисеплĕ тухтăрĕсем Категори:А. Н. Бах ячĕллĕ парне лауреачĕсем
Сумтын-Юган
Сумтын-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лямин 1-мĕш юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  39 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вежболовка
Вежболовка — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/336/17    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Слива
Слива (лат. Prúnus) — кĕлчечек йышшисен (Rosaceae) ӳсентӑрансен йӑхӗ. 250 тӗсе яхӑн пур. Йӑхӑн чылай пайташӗсем — паллӑ ҫимӗҫ культурисем.
Каҫӑсем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Улма-çимĕçсем Категори:Улмаллă йывăçсем Категори:Слива йышшисем
Боровой (Нерица юппи)
Боровой — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Нерица юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Талăк вăхăчĕ
Талăк вăхăчĕ — Çĕр çинче вăхăта кăтартмалли анлăн сарăлнă меслет, вăл Хĕвел  тӳпере хăш тĕлте пулнине кура палăртнипе çыхăннă. Çĕр хăйĕн тĕнĕлĕ тавра талăкра пĕр хут çаврăнать тата çав талăксем пурте, çывхартса-çавракалатса пăхсан, пĕр тан. Çапла вара ку периодла улшăну теме пулать, ытлашши пысăк тĕллĕх кирлĕ мар пулсан.
Иттлингер-Бах
Иттлингер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв  Шнайттах (Пегниц юппи)|Шнайттах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,51 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Тутă-маса (пĕлтерĕшсем)
Тутă-маса:
Габрово облаçĕ
Га́брово о́блаçĕ (Област Габрово) — Пăлхари çĕрĕн варринчи облаç. Территори лаптăкĕ — 2023 км², кунта 122 702 çын парнать (2011) , облаçре 356 пурăнан вырăн. Администраци центрĕ — Габрово хула.
Общинăсем
Администраи йĕркипе 4 общинăран тытăнса тăрать:
Кĕçĕн Сенькина
Кĕçĕн Сенькина — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тури Сенькина юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  38 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Клиши-ла-Гаренн
мини
Клиши (Clichy-la-Garenne) - О-де-Сен департаменчӗн Франци коммуни. Халӑхӗ — 61 070 ҫын (2017).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Тухатнă ÿкерчĕк
Очарованный рисунок (The enchanted drawing) — Vitagraph киностудире Джеймс Стюарт Блэктон режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ американ мусăк илемлĕ камичĕ.
Буу
Буу — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Хура тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Агафонов Георгий Матвеевич
Агафонов Георгий Матвеевич — ( 02.05.1922-19.01.1980 ), Тăнай çар флотилийĕн юханшыв карапĕсен 2-мĕш бригадин бронекатерсен 4-мĕш дивизионĕн № 241 бронекатерăн рулевойсен отделени командирĕ,  1-мĕш статьяри старшина , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 20.04.1945.
Биа
Биа  — Гана территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Гвиней кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 300 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гана юханшывĕсем
Савут (фильм)
Завод (Завод) — START киностудире Юрий Быков режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Кĕçĕн Юнко
Кĕçĕн Юнко — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шойна юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 39 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Гуанчжоу
left|мини Гуанчжоу - Китай Халӑх Республикин, Гуандун провинцин тӗп хули, пӗтӗм кӑнтӑр Китайӑн политика, экономика, ăслăх-техника, вӗренӳ, культура тата транспорт тӗп хули.
Халӑх йышӗ — 14 043 500 ҫын (2016).
Каҫӑсем
Категори:КХР субпровинци пĕлтерĕшлĕ хулисем Категори:Китайри миллионер-хуласем Категори:Гуандун провинцин хулисем
Мана каллех ĕмĕтленме ирĕк парсам
Мана каллех ĕмĕтленме ирĕк парсам (Let Me Dream Again) — Urban киностудире Джордж Альберт Смит режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ британ мусăк илемлĕ камичĕ.
Ашня (Улатăр юппи)
Ашня — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики территорипе юхать. Улатăр юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сăр. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Улатăр юпписем
Сахта
Сахта — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Ухтома юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 21 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км. Юппи -Ирмис.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ухтома юпписем
Хисеп орденĕ (Раççей)
Хисеп орденĕ — Раççей Федерацин патшалăх чыславĕ. Раççей Федераци Президенчĕн 1994 çулхи пушăн 2-мĕшĕнчи 442 № Хутайĕпе йышăннă. Хисеп орденĕн статучĕ тата ăнлантарнине Раççей Федераци Президенчĕн 1999 çулхи кăрлачăн 6-мĕшĕнчи 19 № Хутайĕпе кĕртнĕ.
Орденпа наградӑланӑ
Раҫҫей президенчӗ В.Путин тата орденпа наградӑланӑ 2 — мӗш олимп чемпионки Светлана Хоркина. 2001 ҫулхи июнӗн 8-мӗшӗ
Хисеп орденӗн Кавалерӗсем
1994 ҫулхи ХӖЛЛЕХИ XVII Олимп вӑййисен итогӗсем тӑрӑх спортсменсемпе тренерсем чи малтан наградӑланӑ.
Андрей Владимирович  (2010 ҫулхи декабрӗн 13-мӗшӗ) - РАҪҪЕЙ Федерацийӗн ФЕДЕРАЦИ пухӑвӗн III, IV, V, VI тата VII созывсен Патшалӑх думин депутачӗ
Каçăсем
Категори:Раççей Федерацин орденĕсем
Бур-Ёль (Денисовка юппи)
Бур-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Денисовка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ленц йĕркевĕ
Ленц йĕркевĕ индукцилле токăн енне палăртать:
Индукцилле ток çак ток çуралнин сăлтавĕсене вăйсăрлатать, вара унăн енĕ те çавна кура.
Йĕркеве 1833-мĕш çулта  Э. Х. Ленц кăтартса панă. Каярахпа ăна Ле Шателье (1884) тата Браун (1887) анлăлатнă та, вăл халĕ Ле Шателье — Браун принципĕ пек паллă.
Ҫар хули (Ботлих районĕ)
мини|291x291пкс|Ҫар хули Ҫар хули (вырӑнти ҫынсем ӑна мӗнле калаҫҫӗ Хула) — Дагестан Республикин (РФ) Ботлих районӗнчи ҫар хули. Хулан ячӗ ҫавнашкал, мӗншӗн тесен хулана хӳтӗленӗ ҫар ҫыннисем тӗрлӗ енчен янӑ.
Ленц йĕркевĕ
Ленц йĕркевне питĕ эффектлăн Элиу Томсон опычĕ те кăтартса парать.
Ҫар хули (Ботлих районĕ)
Халӑх йышĕ
Ҫар хулинче икӗ тӗп хулара пурăнан халӑх: вырӑссемпе аварсем. Халӗ пункт вырӑссем аварсенчен ытларах пурӑнаҫҫӗ, анчах аварсем те сахал мар.
Берёзовка (Сорочинск районĕ)
Берёзовка (Берёзовка), — Ăренпур облаçĕн Сорочинск районĕнчи ял. Кунта православи тĕнĕпе (çурри тейĕпĕр) тата ислам тĕнĕпе (тепĕр çурри) çыхăннă çынсем пурăнаççĕ. Апла пулин те пурте чăвашла калаçаççĕ.
Истори
1786-мĕш çулта чăвашсем никĕсленĕ.
Ленц йĕркевĕ
кунти «минус» паллă индукцилле ЭДС, унпа пĕрлех индукцилле ток та, магнитла юхăм улшăнăвне хирĕç «ĕçленине» кăтартать — çакă пулать те ĕнтĕ Ленц йĕркевĕ.
Берёзовка (Сорочинск районĕ)
Ял йышĕ, тытăмĕ
1795 – 167 çын.; 1840 – 248; 1857 – 261; 1870 – 333; 1897 – 430; 1926 – 586; 1989 – 345; 2002 – 235 çын.
Каçăсем
Категори:Сорочинск районĕн пурăнан вырăнĕсем
Мясников Валентин Николаевич
Валентин Николаевич Мясников — (15.7.1923, Çĕньял ялĕ, халĕ Самар облаçĕн Похвиçнĕ районĕ – 19.6.2003, Самар) – раççей çыравçи, çарти журналист.
ССРП ЖП пайташĕ (1955), ССРП ÇП пайташĕ (1972). Чăваш.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă.
Биографи
1923 çулта утăн 15-мĕшĕнче Самар кĕпернине кĕнĕ Çĕньял ялĕнче çуралнă.
1941-45 çулсенче вăрçă хирĕсенче тăван çĕршыва хӳтĕленĕ.
Пултарулăхĕ
2000 çулта 4 тома пуçтарнă Çырнисен пухине кăларнă. Чăваш кĕнеке издательстви унăн «Был солдат в увольнении» (1971), «Юн¬па хĕрел¬нĕ курăк» (Кровь на траве, 1975) хайлавĕсене пичетленĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Журналистсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:ССРП çыравçисем Категори:ССРП журналисчĕсем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей журналисчĕсем Категори:1923 çулта çуралнисем Категори:Утăн 23-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2003 çулта вилнисем Категори:Çĕртмен 19-мĕшĕнче вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Похвиçнĕ районĕ Категори:Чăваш тĕнчипе çыхăннă вырăс çыравçисем
Сунты-Лемын
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пра (юханшыв, Гвиней кӳлмекне кĕрет)
Пра (Pra (fleuve)) — Гана территоринчи юханшыв. Анăç Африкатерриторипе юхать. Юханшыв Гвиней кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 240 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гана юханшывĕсем
Тĕн (ислам)
Тĕн (араб. دين [дӣн] — «ĕненÿ», «тĕн»)  — ансăр пĕлтерĕшпе: ислам терминĕ, вăл «суд», «пару», «ĕненÿ», «çырлаху», «Турăран хăрани», «пĕртурăллăх», «хисеп» тенисене тата ыттисене те пĕлтерме пултарть. Чăвашла та ăна «тĕн» (ансăр пĕлтерĕшпе) темех пулать. Тĕн, ислам енчен пăхсан, тĕрĕс (дин аль-хакк) е суя (дин аль-батиль) пулма пултарать. Ислам догматикипе килĕшÿллĕн, ислам çеç тĕрĕс тĕн, Ытти тĕнсем вара суя.
Литература
Категори:Тĕн Категори:Ислам
Чие
Чие (Prúnus subg. ) — кĕлчечек йышшисен (Rosaceae) Слива (Prunus) йӑхӗн ӳсентӑрансен кӗҫӗн йӑхӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Кĕлчечек йышшисем Категори:Слива йышшисем
Жуков Роман Ванифатьевич
Жуков Роман Ванифатьевич, (Жуков Роман Манифатьевич ,, Жуков Роман Монефонтьевич )  — (08.11.1924-24.08.1994), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 75-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 241-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн снайперĕ, гварди сержанчĕ.
Кĕçĕн Коньга
КечеКоньга — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/2189/308/211/6    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Четверть Виска
Четверть Виска —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мосеевский Выжлец юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 30 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пангея Ультима
Каҫӑсем
Категори:Суперконтинентсем Категори:Континентсем
Катем (фильм)
Катем (Чучело) — Мосфильм киностудире Ролан Быков режиссёр 1983 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Аптранă Шерлок Холмс
Аптранă Шерлок Холмс (Sherlock Holmes Baffled) — American Mutoscope & Biograph Company киностудире Артур Марвин режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ сасăсăр американ кĕске фильмĕ.
Артур Конан Дойл британ çыравçин литература хайлавĕнчи Лондонри Шерлок Холмс йĕрлевçĕ персонажне ӳнерленĕ пĕрремĕш фильм, кунти Холмса кăтартни экран çине кăларнă кайранхи сăнарсенчен уйрăмрах пулать.
Кинофильмра çак персонаж пурри ăна кинематограф историнчи пĕрремĕш детективлă фильм теме ирĕк парать.
Вăрхурах, хăй епле шухăшланипе, килекенскер-çухалаканскер, Шерлок Холмсăн япалисене михĕпе йăтса каять. Холмс усал çынна чăрмантарас тени нимле те ăнăçлă пулмасть.
Сюжет
Шерлок Холмс хăнасен пӳлĕмне кĕрет те хăйне çаратнине асăрхать. Кĕтмен çĕртен ютçын сывлăшрах çухалать. Халмс, тĕлĕнсе кайнăскер, малтан нимĕн тумасăрах сигара туртма тытăнать, анчах лешĕ каллех таврăнать. Вăрланă япаласене тултарнă михĕне туртса илес тесе вăл халат кĕсьинчен пистолет кăларсан вăрхурах тепĕр хут куçран çухалать. Холмс хăйĕн пурлăхне тавăрсанах михĕ алăран тухса ӳкет те çаратакан пӳлĕмрен чӳречепе тарать. Фильм вĕçĕнче Холмс «аптраланса» ларать.
Хăтлани
Фильма Нью-Йоркри American Mutoscope & Biograph компанин студинче киноаппаратăн малтанхи прототипĕ - Герман Кеслер 1894 çулта патентленĕ мутоскоп — çинче пăхмашкăн çапса илнĕ. Томас Эдисонăн кинетографĕ пекех, мутоскоп ӳкерчĕксене экран çине проекцилемен, çавăнпа та фильма пĕр çын кăна курма пултарнă. Кинетографран техники енчен йӳнĕрех те ансатрах системăна American Mutoscope Company кăларнă, вăл хăвăрттăн «пип-шоу» автомачĕсен пасарĕнче мала тухнă. Мутоскоп принципĕпе кинеограф пекех ĕçленĕ, фильмăн уйрăм кадрĕсем пиçĕ картăчкасем çине пичетленĕ, вĕсене çавра стержень çине вырнаçтарнă, ăна вара куракан алăпа çавăрттарнă.
Машина ăшĕнче картăчкăсене Артур Марвинăн пиччĕшĕ, Biograph компанине никĕслекенсен пĕри - Генри Марвин — шутласа тунă электролампăсемпе çутатнă. Автоматăн малтанхи версисенче çапăнса килекен хĕвел çутипе усă курнă.
Каçăсем
Категори:Çухалнă кинокамитсем Категори:Хура-шурă кинокамитсем Категори:Сасăсăр кинокамитсем Категори:АПШ хура-шурă фильмĕсем Категори:Шерлок Холмс пирки фильмсем Категори:АПШ кĕске фильмĕсем Категори:АПШ кинокамичĕсем Категори:1900 çулхи кинокамитсем Категори:Фэнтези жанрĕнчи АПШ фильмĕсем Категори:АПШ 1900 çулхи фильмĕсем
Иц (юханшыв)
Иц — Германи территоринчи юханшыв. Тюринги, Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 80 км, бассейн лаптăкĕ 1029 км2.
Каçăсем
Категори:Тюринги юханшывĕсем  Категори:Бавари юханшывĕсем
Клиши-су-Буа
Клиши (Clichy-sous-Bois) - Сена-Сен-Дени департаменчӗн Франци коммуни. Халӑхӗ — 30 082 ҫын (2015).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Бур-Кем (Ижма юппи)
Бур-Кем — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 62 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тухăç Дагомыс
Тухăç Дагомыс (Небуго) (Восточный Дагомыс, Псыдах, Нэбгъо) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Дагомыс юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 0,8 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.