cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Схоластика
Схола́стика (Scholastica, σχολαστικός — «шкулла»,  σχολή — «шкул») —  Европăри  вăтам ĕмĕрсенчи философи, пĕр тытăма çыхăнса тăнăскер, вăл университетсем тавра «кĕпĕрленсе» тăнă тата христианла-католицизмла теологие тата Аристотель философине пĕрлештернĕ темелле.
Хăй вăхăтĕнче «схоластика» тенин нимле негативлă пĕлтерĕш те пулман. Хальхи саманара вара ку сăмахăн унашкалли çук мар.
Каçăсем
Категори:Вăтам ĕмĕрсенчи философи Категори:Схоластика Категори:Вăтам ĕмĕрсем
Пуплерĕш пайташĕ
Пуплерĕш пайташĕ — пуплерĕшри сăмахсемпе сăмах майлашăвĕсен синтаксисла функцийĕ. Тĕп пайташсем тата иккĕмĕшле пайташсем пулаççĕ.
Лебедев Владимир Сергеевич
{{Ăсчах
Владимир Сергеевич Лебедев  – (1954, Мускав) - физика-математика ăслăхĕсен докторĕ, профессор Мускаври физикăпа техника институчĕн квант радиофизики кафедрин ертӳçи
Асăрхавсем
Категори:СССР физикĕсем Категори:МФТИ вĕрентекенĕсем
Мăн Ярудей
'''Б. Ярудей''' —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/НАДЫМ/97/7    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 190 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ниме
Ниме е ниме ĕçĕ —
Каçăсем
Категори:Ĕçлени Категори:Ыртăвăмлăх Категори:Парнелени *
Кайăк тусĕ
Кайăк тусĕ — Мĕтри Кипек çыравçă 1950-мĕш тата 1960-мĕш çулсен чиккинче çырнă чăвашла роман. Иккĕмĕш кăларăмĕ «Сунарçăсем» ятпа тухнă.
2008-мĕш çулхи кăларăмăн аннотайцийĕнче çапла çырнă : Сунар хуҫалӑхне ҫамрӑк директор Виктор Тараев киличчен браконьерсем хӑйсене питӗ ирёклӗ туйнӑ. Саккунсене пӑхӑнма хӑнӑхманскерсем, вӗсем малтан ҫёнӗ пуҫлӑха хирӗҫ тӑраҫҫё. Вӑрмана ачаранпах лайӑх пӗлекен директор ҫутҫанталӑка юратакансене хӑй тавра пухма май тупать-тупатех.
Повеç е роман?
Авторĕ хăй пурăннă чухне те, халĕ те, апла та, капла та каласа палăртни тĕл пулать. Анчах та ытларах чухне роман теççĕ.
Тытăм, сюжет, фабула тата ытти те
Романăн сюжечĕ кăткăслă мар. Унта, тĕрĕссипе, ним тĕлĕнмеллиех те пулса иртмест.
«Улкаш ялĕ — виçĕ ял, виççĕшĕ те пуян ял», — тесе юрланă ĕлĕкрех туй арăмĕсем. Аслă Улкаш, Кӳлхĕрри Улкаш, Хыçалкас Улкаш. Кашни ялĕнче ик çĕршер килтен кая мар, кашни ялта уйрăм колхозчĕ. Кӳлхĕррипе Хыçалкас Улкашсенче халăх ĕçченрехчĕ, вĕсен колхозĕсем те пуянрахчĕ. Аслă Улкашра ĕлĕкренпех пасарпа чиркӳрен тупăш курма вĕреннĕ çынсем колхоз ĕçне пикенсех туни палăрмастчĕ, çавăнпа унти колхозра йĕрке сахалрахчĕ. 1954 çулта çав виçĕ колхозран пĕрре турĕç.
Чăваш республикин территорийĕнче кунашкал Улкаш е Улхаш ятсем капланса тăракан вырăн пĕрре çеç. Вăл — Çĕмĕрле районĕн кăнтăр-хĕвеланăç пайĕ. Унти ялсем — Мăн Улхаш, Вырăс Улхаш тата Чăваш Улхаш.
Çапах та 100 проценчĕпех кунтан ÿкерсе илнĕ темелле мар.
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш романĕсем Категори:Мĕтри Кипек
Ерёмин Александр Семёнович
Ерёмин Александр Семёнович  — (12.07.1908(29.06)-20.06.1995), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 69-мĕш çарĕн 370-мĕш перевçĕсен дивизин 940-мĕш артиллери полкĕн управлени взвочĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Кăлкан
Тĕсĕсем
400 яхăн тĕс.
Вуламалли
•
Каçăсем
Категори:Астра йышшисем Категори:Еврази флори
Бубер Леонид Ильич
Бубер Леонид Ильич — (19.12.1916(6)-07.09.2005), Çурçĕр-Анăç фронтăн 13-мĕш çарĕн 49-мĕш перевçĕсен дивизин 212-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 07.
Суон (юханшыв)
Суон (Swan River) — Австрали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Инди океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 360 км, бассейн лаптăкĕ 141000 км2.
Каçăсем
Категори:Австрали юханшывĕсем
Тегервилен
Тегервилен, (Tägerwilen) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Кройцлинген тăрăхне кĕрет. 2540 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4696.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Берг-ам-Ирхель
Берг-ам-Ирхель (Berg am Irchel) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 576 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0023.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Иттиген
Иттиген — (Ittigen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Берн тăрăхне кĕрет. 10 731 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0362.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Карлăк
Карлăк — кĕперсем, картлаçсем, балконсем çинчи конструкци.
Асăрхавсем
Категори:Архитектурăлла элементсем Категори:Хăтлав Категори:Хăтлав конструкцийĕсем тата элеменчĕсем Категори:Карталав
Айрюм
айрюм —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Улька юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 66 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Вадрилль
Вадрилль — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Примс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17,23 км, бассейн лаптăкĕ 55,45 км2.
Кабаильди
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Анат Лумбода-Яха
Анат Лумбода-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Тетнеда-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 61 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Типĕ Пăкăрна
Типĕ Пăкăрна (Сухая Бугурна) — Чĕмпĕр облаçĕнчи Чăнлă районĕн ялĕ.
Ку ялăн, çывăхра тата кунтах та чăвашсем пурăннă майăн, ятарлă чăвашла ят та пулма пултарать. Анчах та унашкаллине халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улаштарма тивет. Шырав малалла пырать.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çырсатуху тĕлĕшпе: чăвашсем (60,1%), вырăссем (30,3%), тутарсем (6,2%).
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн ялĕсем Категори:Чăнлă районĕ
Каменная (Подлей юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Мардук
мини|Мардук
Мардук (аккадск. MAR.DUK «таса тӳпен ывӑлӗ» ытти ӑнлантарусенче «мар дуку» — «тӗнче тӑвӗн ывӑлӗ» е «амар утук» — «Хӗвел-турӑ Уту пӑрушши»), хӑш чух Меродах — шумер-аккад халаплӑхӗнче Вавилони пантеонӗн ҫӳлти турӑ, Авалхи Месопотамире ҫӳлти турӑ, пирӗн эраччен 2024 ҫ. хыҫҫӑн Вавилон хулин хӳтӗлевҫи-турри.
Юпитер (планета)па пӗр танлӑ.
Вуламалли
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Месопотами туррисем Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Патриархат Категори:Çӳлти турăсем Категори:Тӳпе тата çанталăк туррисем Категори:Тинĕс тата юханшыв туррисем Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа Категори:Шумер-аккад халаплăхĕ
Ай-Пуглы-Игль
Ай-Пуглы-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пуглы-Игль юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  12 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Патанпаш йышĕ
мини|Патанпаш Патанпаш йышĕ (Typhaceae) - пĕр чĕреклĕ чечеклĕ ӳсентăрансен йышĕ.
Шчут
Шчут е ăшчут — арифметика тăвăмĕсене пурнăçламалли ансат хатĕр.
Каçăсем
Категори:Шчут Категори:Абак Категори:Арифметика Категори:Арифметика тăвăмĕсем
Миниатюрк
мини|Миниатюрк
Миниатюрк (тур. Miniatürk) — Турцири Стамбул хулин Сютлюдже пайӗнче Ылтӑн Мӑйрака ҫыранӗнче вырнаҫнӑ миниатюрасен паркӗ. 6 га ытла парк лаптӑкӗнче Турцин тата ытти ҫӗршывсен 1:25 хут пӗчӗклетнӗ архитектура моделӗсене туса лартнӑ. Тата паркра пӗчӗк ҫех чукун ҫул, куҫса ҫӳрекен транспорт хатӗрӗсен автомагистралӗ ӗҫлеҫҫӗ, самолетсен моделӗсемлӗ аэропорт пур, шыв ҫулӗсемпе ҫӳрекен карапсем тата пиншер ҫын кӗлеткисем туса лартнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Паллă вырăнсем
Сингулярлăх
Сингулярлăх, е уйрăмлăх математикăра, — математикăлла объекта (чылай чух функцие) палăртман е вăл хăйне регулярлă мар тыткалакан (сăмахран, татăкла  е дифференциленмен) пăнчă.
Касăсем
Категори:Сингулярлăх Категори:Математикăлла анализ
Карта (пĕлтерĕшсем)
Карта — çак япаласене пĕлтерме пултарать:
Асăрхаттару
Географилле карттăна палартакан карттă сăмаха «карта» пек çырмаççĕ.
Категори:Карта Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Андрейко Николай Матвеевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Туллилетев (синтаксис)
Каçăсем
Категори:Лингвистика Категори:Синтаксис Категори:Пуплерĕш пайташĕсем
Вилат
Вилат — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Агрн-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  36 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Европа тӳремĕ
Европа тӳремĕ е Европăри Аслă (Мăн) тӳрем — Европăри тӳрем.
Пĕрлехи хыпарсем
Европа тӳремĕ анăçри Францин кăнтăр енчи Пиреней тăвĕсенчен Раççейри Урал тăвĕсене çити тухăçалла, майĕпен сарăлса выртать. Анăç Европăра тӳрем анлăшĕ, 320 км (200 миль) ытла мар. Раççĕйре Европа тӳремĕ 2000 километра çити анланса каять.
Асăрхавсем
Категори:Европа рельефĕ Категори:Беларуçри тӳремсем Категори:Казахстанри тӳремсем Категори:Раççейри тӳремсем
Хӗллехи пахча
мини Хӗллехи пахча (англ. winter garden, фр. jardin d’hiver, ним. Wintergarten) — хӗллехи вӑхӑтри сивве чӑтайман экзоти тата пӳлӗмри ӳсентӑрансене вырнаҫтармалли ӑшӑтса тӑракан кун ҫутиллӗ вырӑн. Хӗллехи пахчана ялан пекех металл, алюминий, йывӑҫ тыткӑчлӑ кантӑкланӑ вырӑнта майлаштараҫҫӗ.
Ҫилпе ҫумӑртан кантӑк хупса хӳтӗленнӗ кил пайӗ, хӗллехи пахча, кил-ҫурта ӑшӑтасси техника енчен ансӑтрах пулса тӑрсан, XIX ӗмӗртен Европан хулаҫум кил-ҫурчӗсенче — хӗллехи вӑхӑтра пахча пальмисене усрама модана кӗнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ботаника
Дифференциленекен функци
(Пăнчăра) дифференциленекен функци — палăртнă пăнчăра дифференциалĕ пур функци. Пĕр-пĕр пăнчăсен йышĕнчи кашни пăнчăрах дифференциалĕ пур пулсан, çав йышра дифференциленекен функци теççĕ.
Функцин дифференциленме пултараслăхне хăйне кĕскен дифференциленеслĕх темелле.
Каçăсем
Категори:Дифференциаллă шутлав Категори:Математикăлла анализ Категори:Функци Категори:Функцисем
Совет Союзĕн Паттăрĕсен ят-йышĕ/Давиденко—Денисов
Ку списокра «Д» сас паллинчен пуçланакан пĕтĕм Совет Союзĕн Паттăрне асăннă (мĕнпурĕ 441 çын, вĕсенчен 3-шĕ 2 хут). Списокра ССРС Аслă Канашĕн чыс паракан указĕсен даттисем, мĕнле çар, çар званипе йышанакан должность (Совет Союзĕн Паттăрĕ чысне илме тăратнă вăхăтра), пурăннă çулсене çинчен каланă.
Каçăсем
Давиденко
Сайхах
Сайхах, сайхахлăх — аталанса çитмен тата кукăр-макăр йывăçсенчен тăракан вăрман. Сăмахсартан :
материал для сайхах; мелкий лес, частник. Микушк. † Çӳлĕ ту çинче сайхахлăх (лес из деревьев в З—4 вершка), сайхахлăх лайăх кĕлетлĕх. Сенчук. † Çӳл ту çинче сайхахлăх. Виччĕр касси, сăра вутти, най-луль кассарина сăр-сăр-сăр. Сайхахлăхĕ лайăх кĕлетлĕх.
Çавăн пекех сайхах тесе çавнашкал вăрманти пек йывăç материалсене те (кукăр-макăр тата вĕтĕ) калаççĕ :
(саjhах), жердь, слега. Н. Седяк. МПП. Сайхах, толстая жердь. СПВВ. МС. Сайхах — пĕчĕк вĕрлĕк. Хирле. Сир. Сайхах — шалча карта тытмалли кашта. Ст. Чек. Сайхах — кашта. СПВВ. Т. Сайхах тесе аслăк çине саракан вĕрлĕксене калаççĕ. Н. Карм. Аслăк çине саракан шертене сайхах теççĕ. N. † Аслăк çинчи сайхаха сайхах вырăнне ан хурăр. Б. Олг. Сайхах, жерди, которые кладутся на „капан ори“. || Жердинник. Кĕвĕсем. Анатран хĕвел тухать-çке сайра сайхах хушшинчен. С. Тим. † Хура вăрман сайхахне касаймарăм суйласа, çичĕ ютăн ачине каяймарăм суйласа. Альш. † Сайра вăрман сайхахне суйларăмăр йăштайне. С. Алг. † Сайра вăрман сайхахне татаймарăм суйласа. КС. Сайхах кĕпер, мост из жердей. Орау. Утă капань айне сайхах хурас пулать, атту çĕр çумĕнче утă кăвакарать.
Боттигхофен
Боттигхофен, (Bottighofen) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Сайхах
Каçăсем
Категори:Вăрман тĕсĕсем Категори:Вăрман Категори:Вăрмансем
Боттигхофен
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Бух-ам-Ирхель
Бух-ам-Ирхель (Buch am Irchel) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 827 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0024.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Гиага
Гиага —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 35 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 87 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăн Мариэтта
Мăн Мариэтта —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мариэтта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 25 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Изъёль (Чуть юппи)
Изъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Чуть юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Вайда (юханшыв)
Вайда — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вайсе-Эльстер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 57 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Карталав
Карталав — карлăкран тыткăç çуккипе уйрăлса тăракан вертикаллĕ конструкци
Литература
Категори:Хăтлав процесĕсен технологийĕ Категори:Карталавсем
Арсиноя II
Арсиноя II Филадельфи — Птолемей I Сотер тата Береника I хӗрӗ.
П. эрч. 280 ҫулта вӑл хӑйӗн ашшӗ енчен тӑван пиччӗшне Птолемей Керавна (Птолемей I тата Эвридика I ывӑлӗ) Македони патшине иккӗмӗш хут качча тухать. Ку Керавн унӑн Лисимахран икӗ кӗҫӗн ывӑлӗсене вӗлернипе пӗтет, хӑй Самофракине тарса ҫӑлӑнать.
Виҫҫӗмӗш хут хӑйӗн тӑван шӑллӗне Птолемей II Филадельфа качча тухать. Птолемей II пӗрремӗш арӑмне I Арсинояна хӑваласа кӑларса ярсан, унӑн ачисен амӑшӗ - Арсиноя II тесе пӗлтерет.
Ерёмин Алексей Устинович
Ерёмин Алексей Устинович  — (11.02.1911(29.01)-30.03.1977), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 8-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 181-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 355-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн командирĕ, подполковник.
Парма чĕри
Па́рма чĕри (Парма) пĕлтерет:
Ньютон-метр
Ньютон-метр (чăвашла кăтарту: Н·м; тĕнчери кăтарту: N·m) —  вăй саманчĕн  Пĕрчĕсен тĕнчери тытăмĕнчи (СИ) виçев пĕрчи. Пĕр ньютон-метр 1 Н чухлĕ вăй вăл тивекен вăй линийĕнчен пĕр метр айккинчи пăнчă тĕлĕшпе тăвакан вăй саманчĕпе танлашать.
Береника I
Береника I — иккӗмӗш (е виҫҫӗмӗш, Таис хыҫҫӑн) арӑмӗ, тата тен, ашшӗ енчен Птолемей I Сотерӑн йӑмӑкӗ, унӑн пӗрремӗш арӑмӗн Эвридика I-н иккӗмӗш сыпӑкри тӑванӗ.
Пӗрремӗш упӑшки — Филипп, Македони Александрӗн ҫарпуҫӗнчен пӗри, унран ывӑлӗ Магас ҫуралнӑ. Эвридикапа пӗрле Египета пырса ҫитнӗ. Птолемей I Эвридикапа уйӑрӑлнӑ хыҫҫӑн ӑна качча тухнӑ. Птолемей I-пе Береникан ачисем - Птолемей II Филадельф тата Арсиноя II ҫуралнӑ.
Хӑйӗн пӗрремӗш упӑшкинчен, Филиппран ҫуратнӑ хӗрне Антигонана Пирра качча панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Птолемейсем
Туллилетев (йышсен теорийĕ)
Икĕ йыша пĕр-пĕринен кăларасси — йышсен теорийĕнчи операци, унăн результачĕ каллех йыш пулать. Результат шутланакан çав йышра пĕрремĕш йышри мĕнпур  элементсем, — иккĕмĕш йышра та пуррисесĕр пуçне, —  пур.
Кирхлиндах
Кирхлиндах — (Kirchlindach) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Туллилетев (йышсен теорийĕ)
Чылай чухне A  йышран B йыша кăларнă результата    пек паллă тăваççĕ, Анчах та A-B тата A\sim B пек паллă тунисем те пулма пултараççĕ.
Кирхлиндах
Берн тăрăхне кĕрет. 2666 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0354.
Туллилетев (йышсен теорийĕ)
Асăрхавсем
Категори:Йышсен теорийĕ Категори:Йышсемпе тăвакан операцисем Категори:Алгебрăлла операцисем (йышсен теорийĕ) Категори:Йыш
Кирхлиндах
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Физикăри никĕсле константтă
Физикăри никĕсле константтăсем (улшăнманскерсем) — çутçанталăкăн никĕсле саккунĕсене тата йăмлăхăн палăрăмĕсене сырса кăтартакан танлăхсенчи константтăсем. Вĕсем сăнанакан пулăмсен теорилле моделĕсенче математикăлла каланăлăхсенчи универсаллă коэффициентсем пек сиксе тухаççĕ.
CODATA 2018-мĕш çулта сĕннĕ пĕлтерĕшсем
Каçăсем
* Категори:Физикăри никĕсле ăнлавсем Категори:Йышсем:Физика
Каменная Виска
Каменная Виска — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Шурăç юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Теймар (юханшыв, Тасмани)
Теймар (Tamar River) — Австрали территоринчи юханшыв. Тасманитерриторипе юхать. Юханшыв Бассов тинĕс пырĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 70 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Тасмани юханшывĕсем
Кавой-Кыке
Кавой-Кыке — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Орловка юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 196 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Çутă Ĕшне (Шунтал районĕ)
Çутă Ĕшне (Светлая Поляна) — Самар облаçĕнчи Шунтал районĕнчи ял. Чăвашсем пурăнаççĕ.
Кунçул
Тивĕçлĕ çăлкуç пур
Канаш-Романовка çумĕнче "Чухаевка" ятлă ял пур. В.Е.Симаков Толча ялне те "Чухаев" хушаматлă çын (Павел Степанович Чухаев (1894—1939) никĕсленĕ тет. Çав çынпа Чухаевка ялĕ хушшинче мĕнле çыхăну пуррипе çукки паллă мар.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Шунтал районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Ай-Пулун-Ях
Ай-Пулун-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пулун-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  20 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Нойова-Яха
Нойова-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Монгаталянг-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 35 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 151
Вуламалли
Категори:Çулсем
Андрейченко Василий Евдокимович
Андрейченко Василий Евдокимович — (-), Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди стрелоксен дивизин 34-мĕш гварди артиллери полкĕн взвод командирĕ, Совет гвардийĕ|гварди аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Тăхăмла сăмах
Тăхăмла сăмах — пĕр сăмах çумне сăмах тавакан аффикс хутшăннипе пулнă тепĕр сăмах. Тĕслĕх: «юман» сăмах çумне -лăх аффикс хушăнсан çĕнĕрен «юманлăх» сăмах çуралать, ăна тăхăм сăмах теççĕ.
Вулламалли
Категори:Морфологи Категори:Сăмах Категори:Сăмах пулăвĕ
Даксен
Даксен (ADachsen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 1868 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0025.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Бордо
Бордо Bordeaux) — Францин кӑнтӑр-хӗвеланӑҫӗнчи хули тата коммуни, Аквитанин историллӗ ҫӗрӗн тата хальхи Жиронда департаменчӗн тӗп хули. Гаронна ҫыранӗсенче, эрех йӑла-йӗркеллӗ ӑнӑҫуллӑн тунӑ ҫӗртре вырнаҫнӑ. Халӑхӗ 256 пин ҫын патне ҫитет (2016).
Хирти Анниккав
Хирти Анниккав (Хирти Анниккав) — Чĕмпĕр облаçĕнчи Чăнлă районĕн ялĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çырсатуху тĕлĕшпе: вырăссем (59,5%), чăвашсем (27,1%), тутарсем (12%).
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн ялĕсем Категори:Чăнлă районĕ
Бернес Марк Наумович
Марк Наумович Бернес (8.10.1911, Нежин — 16.8.1969, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1911 çулта çуралнисем Категори:Юпан 8-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1969 çулта вилнисем Категори:Çурлан 16-мĕшĕнче вилнисем
Бублий Павел Семёнович
Бублий Павел Семёнович — (15.01.1916(2)-28.03.1997), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 51-мĕш çарĕн 346-мĕш перевçĕсен дивизин 1164-мĕш перевçĕсен полкĕн командирĕн çумĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Тринити-колледж (Кембридж)
мини|Ҫурчӗсенчен пӗҏи.
Три́нити-колледж (Trinity College, Сăваплă Виçпĕрлев колледжĕ) — Кембридж университечĕн 31 коледжĕнчен пĕри.
Вĕренсе тухнисем
Çав. пекех: Категори:Тринити-колледжра (Кембридж) вĕренсе тухнисем
Каçăсем
Категори:Тринити-колледж (Кембридж) Категори:Исаак Ньютон
Вокы-Рап-Егун
Вокы-Рап-Егун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ингу-Ягун юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  122 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пиренейсем
Пирене́йсем (Pyrénées, Pirineos, Pirenèus, Pirineus, Pirinioak) — между Бискай кӳлмекĕпе Вăтаçĕр тинĕсĕ хушшинчи, Францири, Испанири тата Андоррăри ту системи.
Тахçантанпах ту хысакĕн икĕ енĕпе те Каталони кнĕçлĕхĕ, Арагон короллĕхĕ, Окситани тата Наварра короллĕхĕ вырнаçнă пулнă.
Этимологи
Ячĕ pyren — «ту» тенинчен тухать, «тăрă», «ту хысакĕ».
Каçăсем
Категори:Альпийская складчатость
Карттă
Карттă (χαρτος — хут) — нумай пĕлтерĕшлĕ термин.
Çавăн пек
Категори:Карттă Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
П. эрч. 152
Вуламалли
Категори:Çулсем
Вайдас
Вайдас — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Фрамерсхайм, Зельц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,01,2015 км, бассейн лаптăкĕ 36,81 км2.
Чĕлхе тата çĕршыв пĕлĕвĕ
Чĕлхе тата çĕршыв пĕлĕвĕ — пĕр-пĕр чĕлхене тата унăн ареалĕнчи çĕршыва (çĕршывсене) çирĕп çыхăнура вĕрентесси.
Каçăсем
Категори:Çĕршыв пĕлĕвĕ Категори:Лингвистика уйрăмĕсем
Симметрилле расналăх
Симметрилле расналăх — йышсен теорийĕнче икĕ йышпа тăвакан операци, унăн результачĕ вара — малтанхисен элеменчĕсенчен, — иккĕшĕнче те пуррисене шутламасăр, — тăракан  çĕнĕ   йыш.
Литература
Категори:Йышсен теорийĕ Категори:Йышсемпе тăвакан операцисем Категори:Алгебрăлла операцисем (йышсен теорийĕ)
П. эрч. 153
Вуламалли
Категори:Çулсем
Грязнуха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Аслă Çырма
Аслă Çырма — Чулхула облаçĕн Кстово районĕнчи сала. Безводнино ял канашне кĕрет.
Грязнуха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Аслă Çырма
Ял патĕнчен Атăла çитекен «аслă çырма» пуçланать. Çырмана дамбăпа хупăрланă.
Грязнуха
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Аслă Çырма
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Салара православи чиркĕвĕ — Турă Амăшĕн Хусан турăшĕн храмĕ — пĕтĕм раççейри архитектура палăкĕ.
Грязнуха
Каçăсем
Грязнуха
Аслă Çырма
Каçăсем
Категори:Кстово районĕнчи пурăнан вырăнсем
Эндзелинс Янис
Янис Эндзелинс  – (22.02.1873 (10), Вольмар уесĕ, Лифлянд кĕперни - 01.07.1961, Кокнесе - латви челхеçи, балти челхисене тĕпчекенĕ, филологи ăслăхĕсен тухтăрĕ (1912), ССРС ĂА член корреспонденчĕ (1926).
1903-1908-мĕш çулсенче Тарту университетĕнче танлаштару чĕлхĕ пĕлӳне верентнĕ. 1907-мĕш çулта Карл Миленбахпа перле "Латыш чĕлхин грамматикине" çырнă. 1909-1920-мĕш çулсенче Харьков Инпрератор университечĕнче вăй хунă.
1920-мĕш çултва Латвине таврăса Латви асла шкуленче ĕçлеме тытăннă.
1944-1950-мĕш çулсенче Латви патшалăх университечĕн латыш челхин кафедрине ертсе пынă. 1953-1961-мĕш çулсенче сăмахсар секторĕн ертӳçи.
Асăрхавсем
Категори:Латви лингвисчĕсем
Сыпă (анатоми)
Сыпă — скелет шăммисене куçăмлăха сыхласа çыхăнтарнă вырăн.
Каçăсем
*
Пĕçермелли чейник
Пĕçермелли чейник — чей пĕçрмелии чейник. Вĕретнĕ шывне урăх чейникре хатĕрлеççĕ.
Ай-Пун-Игль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Каменные Сопки
Каменные Сопки — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Крынка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 36 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Кабан-Вож
Кабан-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Айюва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Нуски
Нуски — урана тăхăнмалли çипуç, анчах та вăл кĕске пулать, чĕркуççирен чылай аяларах. [[
Вуламалли
Категори:Çипуç Категори:Тумтир Категори:Тум
Торренс (юханшыв)
Торренс (River Torrens) — Австрали территоринчи юханшыв. Кăнтăр Австралитерриторипе юхать. Юханшыв Сент-Винсент (кӳлмек юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 85 км, бассейн лаптăкĕ 500 км2.
Каçăсем
Категори:Австрали юханшывĕсем
П. эрч. 154
Вуламалли
Категори:Çулсем
Лăсă
Лăсă — уйрăм ÿсентăрансен çулçă евĕрлĕ органсенчен тăракан турачĕ. Чăваш чĕлхинче çав çулçă евĕрлĕ органĕсене хăйсене лăсă тесе питех каламаççĕ — вĕсене ытларах чухне «йĕп» теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Хунав
Мăн Лонг-Юган
Мăн Лонг-Юган —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/НАДЫМ/131/243    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 107 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 155
Вуламалли
Категори:Çулсем
Грей Джон Эдуард
{{Ăсчах {{!}} {{!}}} }}
Джон Эдуард Грей  – (12.2.1800, Уолсолл (графство Уэст-Мидлендс, Аслă Британи) - 7.3.1875, Лондон) - зоолог, ботаник,  тĕнчери пĕрремĕш филателист.
Сарă чарлансен пĕр биологи тĕсĕн ятне — Джон Грея асăнса панă. Грея чи паллă филателистсен шутне кĕртнĕ.
Филатели
Грей почта маркисем пуçтарнă. Вăл хайне тĕнчери пĕрремĕш филателист тенĕ. Вăл герб маркисемпе фискал маркисене почта маркисем тухма тытăнниченех пуçтарма пуçланă.
1840-мĕш çулхи çу уйăхĕн 6-мĕшĕнче, чи малтанхи почта маркисем çӳреме тытансан, Джон Аслă Британинче çак маркăсен квартблокне пуçтарас шутпа илнĕ
Каталогсем
thumb|210px| Джон Грей ([[1866) тата Оскар Берже-Левро (1867) каталогĕсем çинчен калакан «Stamp-Collector’s Magazine» Филателист журналĕн страници (Лондон, 1868) ]]
Асăрхавсем
Категори:Англи зоологĕсем Категори:Филателистсем
Андрешов Алексей Иванович
{{Çар ĕçченĕ }}
Андрешов Алексей Иванович — (-), 1-мĕш Украина фрончĕн 59-мĕш çарĕн 245-мĕш стрелоксен дивизин 898-мĕш стрелоксен полкĕн стрелоксен взвочĕн командирне пулăшаканĕ,  кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Кёниц
Кёниц — (Köniz) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Дорф (Цюрих)
Дорф (Dorf ZH) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Кёниц
Берн тăрăхне кĕрет. 38 193 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0355.
Дорф (Цюрих)
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 645 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0026.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Сыпă
Сыпă:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Сыпă
Кавказра тыткăнри (фильм, 1996)
Каçăсем
Категори:РФ вăрçă фильмĕсем Категори:РФ драма фильмĕсем Категори:Вăрçă тыткăнçисем пирки фильмсем Категори:Чечен вăрçи пирки фильмсем Категори:РФ 1996 çулхи фильмĕсем Категори:Лев Толстойăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вырăсла фильмсем
Погребы
Погребы:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ерёмин Борис Дмитриевич
Ерёмин Борис Дмитриевич  — (4.07.1915(21.06)-27.06.1941), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра аякри тăвăм авиацин 4-мĕш авиаци корпусĕн 22-мĕш бомблакан авиаци дивизин 21-мĕш аякра бомблакан авиаци полкĕн звено штурманĕ, лейтенант.
Функци графикĕ
Хăшпĕр функцисен тÿркĕтеслĕ координатсенчи графикĕсен уйрăм ячĕсем пур:
Каçăсем
Категори:Функцисем Категори:Элементарлă математика Категори:Функци Категори:Геометри
Карбат
Карбат — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Суйга юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Географилле карттă
Географилле ка́рттă — Çĕрĕн е тÿпери урăх объектăн çийне, Çĕр тулашĕнчи уçлăха,  картографилле проекципе тата унти географилле объектсене ятарлă малсалтавлă символсемпе кăтартакан пĕчĕклетсе ăсталанă сăнар (ÿкерчĕк).
Карттă — чăнлахăн математикăлла палăртавлă тата сăнарлă моделĕ.
Пăхăнманлăх (пулаяслăхсен теорийĕ)
Пăхăнманлăх — пулаяслăхсен теорийĕнче: икĕ ăнсăрт пулăм пĕр-пĕрин тĕлĕшпе пăхăнманлăхлă шутланаççĕ, енчен те вĕсенчен кашнийĕн пулаяслăхĕ теприн пулаяслăхĕнчен килмест пулсан.
Çавăн пекех пăхăнманлăхлă ăнсăрт капсем тĕлĕшпе те: вĕсенчен пĕрин пĕлтерĕшне пĕлни теприн пĕлтерĕшĕ енĕпе нимле информаци те памасть.
Вуламалли
Категори:Пулаяслăх Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ
Вайдбах
Вайдбах — Германи территоринчи юханшыв. Мекленбург - Малти Померани территорипе юхать. Юханшыв Беке (Варнов  юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Çĕвеççĕ
Чулма çырма енчи чăвашсен диалекчĕпе улталакан çынна палăртат.
Этимологи
Çĕвеççĕ - суя сăмахран пулса кайнă, "суеçтерен" тени малашлне "çĕвеçтерен" сăмаха куçат.
Нэдаолву-Яха
Нэдаолву-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Хальмер-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 2 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Удалова Ирина Витальевна
Биографи
Чĕмпĕр облаçĕнчи Чăнлă районĕнчи Кивĕ Улхаш ялĕнче çуралса ÿснĕ. И.Н.Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕн чăваш филологийĕпе культурин факультетĕче вĕреннĕ (1991-1996). Квалификацийĕпе — чăваш чĕлхипе литературин вĕрентевçи, таврапĕлÿçĕ-музейçĕ.
Кÿкеçри "Бичурин тата паянхи кун" музее 2001-мĕш çулта уçнă. И.В.Удалова унта хăш вăхăтран пуçласа ĕçлени паллă мар.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Чăваш Ен Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1974 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 22-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Чĕмпĕр облаçĕнче çуралнисем
Вĕтĕ тытăм
Вĕтĕ тытăм (мультиплетла пайлану, мультиплетла чĕлĕнÿ) — атомла физикăри пулăм,
Асăрхавсем
Категори:Атом физики Категори:Квантла физика Категори:Квантла хими Категори:Спектроскопи
Сайкс Уильям Генри
{{Ăсчах
{{!}} {{!}}} }}
Уильям Генри Сайкс  – (25.1.1790, Брэдфорд - 16.6.1872, Кенсингтон) - Британи орнитологĕ тата политикĕ. Лондон король пĕрлĕхĕн пайташĕ. 1835-меш çулта король статистика пĕрлĕхне йĕркелесе ăна 1863 -1865-мĕш çулсече ертсе пынă.
Карбас-Яга
Карбас-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Сайкс Уильям Генри
Сайкса асăнса темиçе биологи тĕсĕн ятне панă: Сайкс тăрийĕ (Galerida deva) ,сарă пăрчăканăн кĕсĕн тĕсе(Motacilla flava beema), Сайкс тур качаки (Caprimulgus mahrattensis) , кантăр мăкăртатакан (Hippolais rama).
Карбас-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Сайкс Уильям Генри
Асăрхавсем
Категори:Аслă Британи орнитологĕсем
Карбас-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Карт
Карт — паллă, паллă туни, ÿкерчĕк, сăнар, юри тунăскер; сăмахран, йывăçа пуртăпа касса.
Çавăн пекех
Категори:Карт Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ай-Сава-Ильпа
Ай-Сава-Ильпа — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сава-Ильпа юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Грязнуха (Лаба юппи)
Грязнуха  —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 42 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 53 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Трухильо (Перу)
Трухильо Trujillo) — Лӑпкӑ океан ҫыранӗнчи Перу хули. Ла-Либертад регионӗн административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗ - 2005 ҫулта 645 000 ҫын патне пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Журавлёва Людмила Васильевна
Людмила Васильевна Журавлёва (22.5.1946, Чикмĕ хула ) — совет тата раççей/украин астрономĕ. Крымри астрофизика обсерваторинче тăрăшнă. Унăн ятне (26087) Журавлёва астероида панă.
Биографи
Людмила Васильевна Журавлёва 1946 çулхи çăвăн 16-мĕшĕнче Чикмĕре çуралнă. Ашшĕпе амăшĕ Чулхула облаçĕнчи Воскресенское районĕнче çуралнă, пурăннă. Çак районтах Журавлёва вăтам пĕлӳ илнĕ, каярах ĕçлекен çамрăксем валли каçхи вăтам шкулта вĕренсе тухнă.
Асăрхавсем
Категори:Астрономсем, алфавитпа Категори:XX ĕмĕрти астрономсем Категори:СССР астрономĕсем Категори:Украина астрономĕсем Категори:Хĕрарăм-астрономсем Категори:Астероидсене уçакансем Категори:Крым ăсчахĕсем
Бубликов Фёдор Борисович
Бубликов Фёдор Борисович — (5.02.1915(23.01)-20.03.1972), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 70-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн Эскадрилья командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 02.
Фойертален
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 3324 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0027.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Бильбао
Бильбао — (баск. Bilbo, исп. Bilbao) — ҫурҫӗн Испанири Басксен ҫӗршывӗнчи хула, Бискайя провинцин административлӑ тӗп хули. Муниципалитечӗ Гран-Бильбао районне (комарки) кӗрет. Халӑх йышӗ 353 пин ҫын ытла (2005 ҫ.), Бильбао Басксен ҫӗршывӗнчи автономлӑ пӗрлешӗвӗн чи пысӑк хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Бискайя хулисем Категори:Испани хулисем
Эрматинген
Эрматинген, (Ermatingen) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Кройцлинген тăрăхне кĕрет. 2705 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4646.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Андреянов Василий Дмитриевич
Андреянов Василий Дмитриевич — ( - ), 3-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш гварди механизмленĕ корпусĕн 15-мĕш гварди механизмленĕ бригадин 37-мĕш Гварди танк полкĕн танк механик-водителĕ, Совет гвардийĕ|гварди аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Фицрой (юханшыв, Инди океанне кĕрет)
Фицрой (Fitzroy River) — Австрали территоринчи юханшыв. Анăç Австралитерриторипе юхать. Юханшыв кӳлмек Кинг (кӳлмек)|Кинг Инди океанĕ|Инди океанĕн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 733 км, бассейн лаптăкĕ 93829 км2.
Каçăсем
Категори:Хĕвеланăç Австралин юханшывĕсем
Кабан-Тывис
Кабан-Тывис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Волокта-Ягун
Волокта-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ингу-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  13 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 90 км.
Такна
Такна Tacna) — кӑнтӑр Перу хули. Такна провинцин административлӑ тӗп хули.
Волокта-Ягун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Такна
Чили чиккинчен 35 километрта вырнаҫнӑ.
Волокта-Ягун
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Паллă (пĕлтерĕшсем)
Çавăн пекех
Категори:Паллă Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Штух
Штух (Stof «пысăк боккал, чашăк») — шĕвек вырнаçтармалли ĕлĕкхи савăт. Тăватă кĕтеслĕ (аяклă) сӳленкке евĕрлĕ. Шăнăçтарăшĕ — пĕр литртан кăшт ытларах.
Çавăн пекех штух шĕвек калапăшне виçмелли пĕрчĕ пек те шутланнă.
1 штух = 1/10 витре = 10 чарка = 1,2299 литр
Вуламалли
Категори:Савăт-сапа Категори:Штух Категори:Шăнăçтарăшсем
Морозов Алексей Юрьевич
{{!}} {{!}}} }}
Алексей Юрьевич Морозов  – (02.11.1961, Мускав, СССР) - теори физикĕ. (1991). Раççей ăслăх академин член-корреспонденчĕ.
250 ытла пичетленĕ.
Асăрхавсем
Категори:Раççей физикĕсем
Вайербах (Аблах юппи)
Вайербах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Аблах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Атăлçи касак çарĕ
Атăлçи касак çарĕ (во́лжские казаки́, волгские казаки , волгари́, во́лгцы) — вăтам тата Анат Атăлçи çинчи касаксен иррегулярлă йĕркеленĕвĕ (касак çарĕ).
Официаллă 1734 çулта Анна Иоанновна императрица хутайĕпе йĕркеленĕ. Емельян Пугачев пăлхавĕ хыççăн, 1777 çулта, Екатерина II императрица хутайĕпе Терек çине, мĕнпур çарçă атрибутне сыхласа, куçанă. 1804 çулхи кăрлачăн 7-мĕшĕнче Вăтам Атăл çинче юлнă касаксене Аçтăрхан касак çарĕнчи хăйтĕллĕ Атăлçи касак полкĕ йышне кĕртнĕ.
Çара йĕркеличчен
Аталçи касакĕсене, Атăл çинче XVI çĕрçуллăхра палăртнă, вĕсем йышĕнче Мускав патшалăхĕнчен тухнă тĕрлĕрен таркăнсем тата Донран килнисем пулнă.
Асăрхавсем
Категори:Раççей империн иррегулярлă çарĕсем *
Кабанец
Кабанец —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Псефирь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 15 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Соловьев Глеб Михайлович
Глеб Михайлович Соловьёв  – (09.09.1928, Мускав, РСФСР, СССР - 03.08.2004, Мускав, Раççей) - паллă транплантолог, медицина ăслăхĕсен тухтăрĕ, Раççей медицина ăслăхĕсен академин академикĕ.
Соловьев чĕре чирĕсене сиплеме, кăкăрти тата хырăмри кĕтме çук хиругинче эндоскопи хирургине аталантарнă.
Медицина ăслахĕсен 32 тухтарĕпе 65 кандидат хатерленĕ.
500 ытла ăслăх ĕçĕ пичетленĕ, вĕсем хушшинче чĕре-юн тымарĕ хирургийĕ,трансплантологи, иммунологи эндоскопи хирургийе енĕпе 23 монографи. Академик Б. В. Петровский ертсе пынипе хатĕрленĕ "Кăкăр хирургийĕ" атласшăн 1976-мĕш çулта Соловьева А.Н.Бакулев ячеллĕ парне панă.
Каçăсем
Памяти Глеба Михайловича Соловьёва
Категори:Транплантологсем Категори:Раççей хирургĕсем
Венера (Похвиçнĕ хули)
Венера — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ хулинчи уйрăм тĕл, поççолăк. Унчченхи чăваш ялĕ вырăнĕнче пулса кайнă. Ялне Культура тенĕ. Тетелти хыпар :
Координатсем: Широта: 53.642981 Долгота: 52.217522
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Мăн Хуху
Мăн Хуху —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Надым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 198 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 65 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пулштух
Пулштух — шĕвек хумалли ĕлекхи савăт. Шăнăçтарăшĕ — çур (1/2) штух.
Анчах та ĕлĕкхи чăвашсем çур штух мар, пулштух тенĕ.
Пулштух тени чĕлхере штух тенинчен ытларах тĕл пулать. Сăмахсартан :
Ай-Синк-Ях
Ай-Синк-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Синк-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  7 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.