cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Полым-Ега
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Оператор (математика)
Опера́тор (каярахри латтынь чĕлхипе: operator — ĕçлекен, пурнăçлакан,  — ĕçлетĕп, тăватăп) — мĕнле те пулин туллилетекен тытăмлă (рет, топологи, алгебрăлла операцисем) йышсене математикăлла çыхăнтарни. Оператор текен ăнлава математикăн тĕрлĕ уйрăмĕсенче ытти çыхăнтаравсенчен (тĕпрен илсен, хисеп функцийĕсенчен) уйăрма усă кураççĕ; тĕллĕхлĕ пĕлтерĕш контекстран килет, сăмахран, функционаллă анализра пĕр функцисене тепĕр функцисемпе тĕл килтерекен çыхăнтаравсене калаççĕ («функцисен функцийĕ» тени вырăнне «функцисен уçлăхĕнчи оператор»).
Операторсен хăшпĕр тĕсĕсем:
Вуламалли
Категори:Функционаллă анализ Категори:Линейлĕ алгебра Категори:Операторсен теорийĕ
Орловец (Пёза юппи)
Орловец  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 234 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Хирлӳ (геометри)
Хирлӳ (χορδή — хĕлĕх) — планиметрире: кукăр йĕр çинчи (сăмахран, çавракăш, эллипс, парабола, гипербола çинчи) икĕ пăнчăна çыхăнтаракан татăк.
Çавăн пекех
• 4
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Геометри Категори:Планиметри
Сивĕ Çут Тĕнче моделĕ
Сивĕ Çут Тĕнче моделĕ — Çут Тĕнчен пĕрремĕшле япалалăхĕ эволюцин малтанхи тапхăрĕнче сивĕ нейтронсенчен тăнă пек тата нулле энтропиллĕ  (S = 0) тата нулле лептонла капламлă (L = 0) пек  кăтартакан гипотеза.
Реликтла пайăркалава уçиччен вĕри Çут Тĕнче моделĕ те гипотеза çеç пулнă та çавăнпа Я. Б. Зельдович сивĕ Çут Тĕнче модельне пропогандăланă.
Хальхи вăхăтра Сивĕ Çут Тĕнче моделĕ истори енчен çеç кăсăклă, унпа никам та уса курмасть, ăна никам та пропагандăламасть. Мĕншĕн тесен халь урăхла (тĕрĕс) модельсем аталанса пыраççĕ.
Каçăсем
Категори:Космологи Категори:Модельсем
Зиде
Зиде — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Гроссе Ауе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Заксельн
Заксельн — (Sachseln) — Швейцарири коммуна, Обвальден кантонне кĕрет.
4577 çын пурăнать (2007). Официаллă код — 1406.
Каçăсем
Категори:Обвальден кантонĕн хулисем
Половинный Сивеж
Половинный Сивеж — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вожбал юханшыва юхса кĕрет. 21 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Операторсен теорийĕ
Операторсен теорийĕ — функционаллă анализăн нормăланă уçлăхсен хушшинчи татти-сыпписĕр линилле çыхăнтаравĕсен палăрăмĕсене тишкерекен уйрăмĕ. Пĕтĕмĕшле илсен, оператор вăл  — вĕçсĕр мар уçлăхри функцин е матрицăн аналогĕ. Анчах та оператор вĕçсĕр уçлăхсенче те ĕçлеме пултарать.
Искора
Искора — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Качева юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 4 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Операторсен теорийĕ
Каçăсем
* Категори:Функционаллă анализ
Искора
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хирлӳ (пĕлтерĕшсем)
Хирлӳ:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Атянин Фёдор Семёнович
Биографи
1910 çулхи çĕртмен 6-мĕшĕнче ялта çуралнă. Пĕчĕкренех ашшĕ-амăшĕсĕр тăрса юлнă, тăлăх ачасен çуртĕнче ӳснĕ.
Вунтăватă çултанпа атă ăсти патĕнче ĕçленĕ. Портра вăй хунă, 1927—1929 çулсенче — Донбассра шахтăра тăрăшнă.
1932 çулта Мордва рабфакĕнче вĕреннĕ, 1939 çулта — Мускаври Подбельский ячĕллĕ çыхăну академинче «вăрçă инженерĕ» ăстаçăлăха алла илнĕ. 1939 - 1944 çулсенче Хĕрлĕ Çарта хĕсметре тăнă. Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче тăван çĕршыва хӳтĕленĕ. Демобилизаци хыççăн А. Луначарский ячĕллĕ театр ӳнерĕн институтĕнче мăкшă чĕлхине вĕрентнĕ. 1948 çулта Саранска куçнă, республикăри «Мокшень правда» тата «Молодой ленинец» хаçатсенче тăрăшнă.
1975 çулхи çурлан 8-мĕшĕнче Саранск хулинче вилнĕ. Ф. С. Атянин вилтăпри Саранскри 1 № -лĕ çăва çинче, республикăра культура еткерлĕхĕн объекчĕ шутланать.
Каçăсем
Категори:МЭИС вĕренсе тухнисем Категори:ГИТИС педагогĕсем Категори:Мăкшă çыравçисем Категори:Мăкшă сăвăçисем Категори:СССР Çыравçăсен Пĕрлешĕвĕн пайташĕсем Категори:Мордва АССР тава тивĕçлĕ культура ĕçлевçисем
Пилĕк сыпписем
Пилĕк сыпписем (vertebrae lumbales) — этемĕн çурăм шăммин пилĕк тĕлĕнче вырнаçнă пилĕк сыппи.
Сыпăсем мĕн чухлĕ аяларах, вĕсем çавăн чухлĕ пысăкрах.
Асăрхавсем
Категори:Çурăм шăмми
Малиновкăри туй (фильм)
Каçăсем
Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:Оперетта-фильмсем Категори:Украинăри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем
Давид (Микеланджело)
Давид — Микеланджело скульпторӑн паллӑ ӳнер ӗҫӗ. Флоренци Академийӗнче вырнаҫнӑ, инв. 1075.
Каласа пани
Ку пултарулӑх ӗҫне Микеланджело Кивĕ Халалти паллӑ сюжет, пулас патша, ҫамрӑк Давид пысӑк та сӗмсӗр Голиафа ҫӗнтерни тӑрӑх тунӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа
Ирири
Ирири (Iriri) — Бразили территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1050 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Таих
Таих — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лух юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 161 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Абрамов Константин Николаевич
Абрамов Константин Николаевич — ( КÇ 8.5.1912.25.апреля-21.07.1998), 1-мĕш çар группин М. П. Яковлев комбриг ятлă 11-мĕш танк бригадин 2-мĕш танк батальон командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 29.08.1939.
Таих
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Кортизол
мини|Кортизолӑн химиллӗ структури
Кортизол - стероидлӑ гормон, гормонсен глюкокортикоидсен классне кӗрет. Эмель вырӑнӗнче гидрокортизон ятпа паллӑ.
Юнри сахӑр шайне глюконеогенез тӑрӑх хӑпартма, иммунитета хавшатма, тата орканизмри ҫу, протеинсемпе углеводсен улӑштарӑвне пулӑшма кирлӗ.
Эволюцири ролĕ
Кортизол — стресс гормонĕ, çав шутра чылая пыраканскер. Эволюци енчен, чи вăрăма каякан тĕп стреса апат дефицичĕпе çыхăнтараççĕ. Хальхи тĕнчере тăсăлакан стресс финанс проблемисенчен, хутшанусен проблеминчен тата хăюсарлăхпа е хăйĕн е çывăххисен сывлăхĕшĕн хумханнинчен килет. Хроникăна кайнă стресс пулсан, организм кортизола нумай кăларать, вара, япалалăхсен çаврăнăшне хăпартса ярать, çавна пула çын мăнтăрланать.
Каҫӑсем
Категори:Глюкокортикоидсем Категори:Эндокринологи Категори:Стероид гормонĕсем Категори:Стероидсем Категори:Гормонсем Категори:Кортикостероидсем
Касабланка (фильм)
«Касабла́нка» (Casablanca) — Голливудра романтика жанрĕпе 1942 çулта Майкл Кёртис ӳнерленĕ кинодрама. Тĕп рольсене Хамфри Богартом тата Ингрид Бергман сăнарланă. Фильмри ĕç-пуç Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пуçламăшĕнче ун чухне виши Францин контолĕнчи мароккансен Касабланка хулинче пулса иртет.
Каçăсем
Категори:АПШ 1942 çулхи фильмĕсем Категори:АПШ мелодрама фильмĕсем Категори:Шпионсем пирки фильмсем Категори:Фильмсен наци реестрĕ Категори:Акăлчанла фильмсем
Зикбах
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Шелоничная
Шелоничная — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Быковка юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 16 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Онега тинĕс тути юханшывĕсен бассейнĕн Унежма юханшыван бассейнĕн анăç чиккичен Золотица юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккчен, Онега юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Онега.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хирлӳ
Хирлӳ — ухăн, — вăл шутра спорт валли хатĕрленин, — хуллине карăнтармалли тата унăн йĕппине (çĕмрене) вирхĕнтермелли кантра.
Çавăн пекех арбалетăн та хирлÿ пур.
Каçăсем
Категори:Ухă Категори:Сăмахсем Категори:Хĕçпăшал Категори:Спорт
17 № легенда
17 № легенда (Легенда № 17) — ТриТэ киностудире Николай Лебедев режиссёр 2013 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Бунарка
Бунарка — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Югары-Нейвинское №1080) шыв управĕна 276 км   юхса кĕрет.  Юханшыв тăршшĕ  10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нейва пуçĕнчен Невьянск гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол, юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Юхкун-Ингу-Ягун (Ингу-Ягун юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Зарнен
Зарнен — (Sarnen) — Швейцарири коммуна, Обвальден кантонне кĕрет.
9682 çын пурăнать (2007). Официаллă код — 1407.
Зарнен витĕр Зарнера юханшыв юхать.
Палуга (Лофтура юппи)
Палуга  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лофтура юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 28 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Яранвож
Яранвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Тури Одес юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Портын-Пеу
Портын-Пеу — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  607 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Жоров Семён Васильевич
Жоров Семён Васильевич  — (12.10.1922-06.06.1987), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 4-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 199-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 569-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн аслă летчикĕ, кĕçĕн лейтенант.
Урлав (геометри)
Урлав — геометрире: пĕр-пĕр кукăр йĕре икĕ тĕлте урлă каçакан тӳрĕ йĕр. Çавăн пекех урлав тесе икĕ тÿрĕ йĕре касса каякан тÿрĕ йĕре те калаççĕ.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Геометри
Полокса
Полокса — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Драловка юханшыва юхса кĕрет. 10 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Исток (Койда юппи)
Исток — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Койда юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 12 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кашуэйра (юханшыв)
Кашуэйра (Cachoeira) — Бразили территоринчи юханшыв. Санта-Катаринатерриторипе юхать. Юханшыв Бухта Babitonga юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Санта-Катарина юханшывĕсем
Дивергенци
Дивергенци (divergere — сарăлнине асăрхасси) —  векторла уй çийĕнчи тата çак уйăн палăртав талккăшĕнчи   пĕр-пĕр пăнчăн  çителĕклĕ пĕчĕк тавралăхĕнчи çий витĕр иртекен юхăма кăтартакан линилле дифференциалла оператор.
\ \mathbf F векторла уй тĕлешĕнчи дивергенци операторне ак çапла паллă тăваççĕ е
Абрамов Николай Александрович (военный)
Абрамов Николай Александрович (военный) — (20.12.1924 - 04.08.1976), 1-мĕш Украина фрончĕн 1-мĕш гварди кавалери корпусĕн СНК УССР ятлă 2-мĕш гварди кавалери дивизин 7-мĕш гварди кавалери полкĕн отделени командирĕ, Сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 27.06.1945.
Дивергенци
Диверге́нци — векторла уя скалярла уй çине куçаракан дифференциалла оператор. (Çапла вара, векторла уй патне дифференцилев операцине пурнăçланă хыççăн скалярлă уй пулать). Пулнă скалярлă уй малтанхи векторла уй кашни пăнчă тавралăхĕнче мĕнлерех сарăлнине е пĕрĕннине кăтартать, — тĕрĕсрех, кĕрекен тата тухакан юхăмсем сарăлнине. Урăхла каласан, дивергенци — векторла уй çăлкуçĕсен хăватне кăтартаканĕ.
Юхăм енне алгебрăлла паллăпа (плюс е минус) палăртма пулать те, çав паллăсемпе тухасси-кĕресси, мĕнпурне пĕрле хушнă чухне, автоматла шута илĕнет.
Панăлăхсем
В информатике и информационных технологиях:
В метрологии:
Хотя информация должна обрести некоторую форму представления (то есть превратиться в данные), чтобы ей можно было обмениваться, информация есть в первую очередь интерпретация (смысл) такого представления (ISO/IEC/IEEE 24765:2010). Поэтому в строгом смысле информация отличается от данных, хотя в неформальном контексте эти два термина очень часто используют как синонимы.-->
Асăрхавсем
Категори:Панăлăхсем Категори:Сăмахсем
Зильбербах
Зильбербах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Хестен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,3 км, бассейн лаптăкĕ 18,852 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Кĕтесле тăтăшлăх
Кĕтесле тăтăшлăх (синонимсем: радиусла тăтăшлăх, циклла тăтăшлăх, çаврашкалла тăтăшлăх, çавăрăмла тăтăшлăх) — çаврăмла е сулланулла куçăмăн тăтăшлăхĕн виçине палăртакан скалярла физикăлла кап. Çаврăмлă куçăм чухне кĕтесле тăтăшлăх кĕтесле хăвăртлăхăн векторĕн модулĕпе тан. В Пĕрчĕсен тĕнчери тытăмĕнче (СИ) тата СГС тытăмра кĕтесле тăтăшлăха çеккнтри радиансемпе кăтартаççĕ, унăн хапи вăхăт хапине кутăнла, мĕншĕн тесен радианăн хапи çук.
Кĕтесле тăтăшлăх сулланусен фазин вăхăт тĕлĕшĕнчи тăхăмĕ пек тупăнать:
Тепĕр анлă сарăлнă паллăтăвăм
Кĕтесле тăтăшлăх «ахаль»
ν
тăтăшлăхпа ак çакăн пек танлăхпа çыхăннă
Енчен те кĕтесле тăтăшлăхăн пĕрчи вырăнне çеккунтри градуса усă курсан, хайхи çыхăну çапла пулать:
Асăрхавсем
Категори:Радиотехника Категори:Сулланусен теорийĕ Категори:Хумсен теорийĕ Категори:Физикăлла капсем Категори:Кинематика Категори:Кĕтессем
Шидровка (юханшыв)
Шидровка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Онега тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Онега тинĕс тути юханшывĕсен бассейнĕн Унежма юханшыван бассейнĕн анăç чиккичен Золотица юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккчен, Онега юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Онега.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Майор (фильм)
Майор (Майор) — Базелевс киностудире Юрий Быков режиссёр 2013 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Сĕртĕневĕш
Сĕртĕнекен тÿрĕ йĕр (е, кĕскенрех, сĕртĕневçĕ теме пулать) — геометрире: пĕр-пĕр кукăр йĕре пĕр тĕлте (пĕр пăнчăра) сĕртĕнекен тӳрĕ йĕр.
Тилпĕрен
Тилпĕрен (Hyoscýamus) — йышне кĕрекен курăк евĕрлĕ ӳсентăрансен йăхĕ.
Трема
Трема — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шумарь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Посль-Игый
Посль-Игый — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Негус-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  183 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Панăлăхсем (пĕлтерĕшсем)
Панăлăхсем:
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Альтдорф
Альтдорф — (Altdorf UR) — Швейцарири коммуна, Ури кантонне кĕрет.
8595 çын пурăнать (2006). Официаллă код — 1201.
Каçăсем
Категори:Ури кантонĕн хулисем
Йĕнер пускăчĕ (анатоми)
Йĕнер пускăчĕ (йĕнер пусси, stapes) — анатомире: вăта хăлхари итлевлĕх шăммисенчен пĕри.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăмми: унăн хапи 4 мм (унран ытла мар), йывăрĕшĕ  — 2,5 мг, каллех унран ытла мар.
Асăрхавсем
Категори:Хăлха Категори:Вăта хăлха Категори:Шăмшак Категори:Анатоми
Иннополис
Каçăсем
Категори:РФ технопаркĕсем Категори:Хула-спутниксем Категори:Населённые пункты Верхнеуслонского района Категори:Тутарстан хулисем Категори:Атăл çинчи хуласем Категори:XXI ĕмĕрте никĕсленĕ хуласем
Плющихăри виçĕ тирек
Плющихăри виçĕ тирек (Три тополя на Плющихе) — Горький ячĕллĕ киностудире Татьяна Лиознова режиссёр 1967 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:Александр Борщаговскин хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:ССРП 1967 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Такси пирки фильмсем
Килйышсăр (фильм, 1984)
«Килйышсăр» (Без семьи) — Владимир Бортко режиссёр 1984 çулта Гектор Мало пĕр ятлă романĕпе ӳнерленĕ совет илемлĕ телефильмĕ.
Сюжет
Реми ятлă пăрахнă ача пирки каласа паракан мелодрама историйĕ. Актёр-циркач ăна ĕçлеме вĕрентет.
Каçăсем
Категори:ССРП телефильмĕсем, алфавитпа Категори:1984 çулхи ССРП телефильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин телефильмĕсем Категори:ССРП Паттелерадио хушнипе ӳкернĕ телефильмсем Категори:ССРП драма телефильмĕсем Категори:ССРП ача-пăча телефильмĕсем Категори:Вырăсла телефильмсем Категори:Гектор Мало хайланисене экранизациленисем
Палуга (Мезень юппи)
Палуга  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 143 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Полонбаш
Полонбаш — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ территорипе юхать. Ёма юханшыва юхса кĕрет. 18 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Çурçĕр Шуралка
Çурçĕр Шуралка — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нейва (Невьянское №1084 сусаклагычы)    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нейва пуçĕнчен Невьянск гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол, юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Кабановка (Несь юппи)
Кабановка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Несь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 127 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Абрамов Пётр Александрович
Абрамов Пётр Александрович — ( 22.07.1923-22.01.1983 ),  1-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш гварди çарĕн 58-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 130-мĕш гварди артиллери полкĕн тупă командирĕ, Сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 21.02.1945.
Тулаш тӳрĕ йĕр
Тулаш тÿрĕ йĕр — геометрире: пĕр-пĕр кукăр йĕре пĕр тĕлте те (пĕр пăнчăра та) сĕртĕнмен тата пĕр тĕлте те (пĕр пăнчăра та) ун урлă каçман  тӳрĕ йĕр.
Яркăч (тумтир)
Яркăч — гениталисене тата купарчана хуплакан авалхи ансат тумтир пайĕ. Тĕнчери чылай халăх, ытларах тропик тата субтропик регионĕсенче, хушшинче сарăлнă пулнă.
Метро (фильм, 2013)
Метро (Метро) — ПРОФИТ киностудире Антон Мегердичев режиссёр 2013 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Яркăч (тумтир)
Пĕрлехи хыпарсем
Икĕпатра, Авалхи тата Вăтам патшалăхсенче, яркăч арçын тумтирĕн тĕп пайĕ шутланнă. «Схенти» — пилĕке çавăрса çыхнă ансăр ярăм. Фараонсен яркăчне çинçе шурă материрен тунă. Ахаль çынăн «схенти» тумтирне шуратман пиртен хатĕрленĕ. Чурасем кĕске тĕртĕмрен е тиртен тунă яркăчсене çыхса çӳренĕ.
Чаплă çынсен шурă яркăчĕ вăхăт иртнĕçем улшăннă: ăна пĕркĕмсене пуçтарнă, декоративлă пиçиххипе çыхнă, виçкĕтеслĕхĕн малти ен формине улăштарнă, геометрири орнаментсемпе капарлатнă.
Крит-микенăра арçын тумтирĕ шутне яркăч, пиçиххи, пуçа тăхăнмалли кĕнĕ. Авалхи Грецире те арçынсем яркăчсем çыхнă (п. эрч. VII—VI ĕм.), çапах та классикăри грек арçынĕсен тумтирне фигурăна хуплакан ансат туркĕтеслĕ татăксенчен çĕленĕ.
Каçăсем
Категори:Тумтир Категори:Кĕпе-йĕм
Ухмах курăкĕ
Ухмах курăкĕ (Datúra) —  йышри ÿсентăрансен речĕ. Шултра курăксем, сайра хутра йывăç хурăмлă. Мĕнпур тĕссем — наркăмăшла ӳсентăрансем; уйрăмах чечексем тата вăрăсем наркăмăшлă. Рудерал.
Каçăсем
Категори:Йыт çырли йышшисем Категори:Евразири флора Категори:Çаран ӳсентăранĕсем Категори:Çеçенхир ӳсентăранĕсем Категори:Наркăмăшлă ӳсентăрансем Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем Категори:Энтеогенсем Категори:Галлюциногенлă ӳсентăрансем тата кăмпасем Категори:Çаран
Зингольд
Зингольд — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Вертахканаль юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46,56 км, бассейн лаптăкĕ 150 км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Куяба (юханшыв)
Куяба (Río Cuiabá) — Бразили территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Парагвай (юханшыв)|Парагвай юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 980 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бразили юханшывĕсем
Электро ток
Электроюхăм — электро капламсемлĕ  пĕрчĕсен е квазипĕрчĕсен  пĕр енлĕ (йĕркеленÿллĕ)  куçăмĕ. Электро тока тăваканнисем çаксем пулаççĕ:
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Электродинамика Категори:Физика терминĕсем Категори:Ăслăх Категори:Электро
Юдьма
Юдьма (КадӨзен) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нименьга юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 31 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Ротор (дифференциалла оператор)
Ро́тор,  — векторла уй çийĕн ĕçлекен  векторла дифференциалла оператор.
Юдьма
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Онега тинĕс тути юханшывĕсен бассейнĕн Унежма юханшыван бассейнĕн анăç чиккичен Золотица юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккчен, Онега юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Онега.
Ротор (дифференциалла оператор)
Паллă тăвассисем:
Юдьма
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ротор (дифференциалла оператор)
Ротор оператор конкретлă  F векторла уй çине хутланин результатне  F роторăн уйĕ е ансаттăн F роторĕ теççĕ тата вăл çĕнĕ  векторла уй пулать:
Çак rot F уй (rot F векторăн уçлăхри кашни пăнчинчи модулĕ тата енĕ) F уйăн тĕл килекен пăнчисенчи çавăрас пултарулăхне кăтартать теме пулать.
Асăрхавсем
Категори:Векторла анализ Категори:Операторсем Категори:Операторсен теорийĕ
Ободзинский Валерий Владимирович
Вале́рий Влади́мирович Ободзи́нский (кăрлач, 24, 1942, Одесса — ака, 26 1997, Мускав) — халăх кăмăлланă совет эстрада юрăçи, тенор. РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ, Мари АССР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1973).
Ачалăхĕ
Валерий Ободзинский Одессăра, Кĕçĕн Арнаут урамĕнче, 1942 çулхи кăрлачăн 24-мĕшĕнче, нимĕç-румын оккупацийĕ вăхăтĕнче, çуралнă. Шкултан вĕренсе тухсан Ободзинский темиçе профессире вăй хунă: вут хутавçă пулнă, фабрикăра ĕçленĕ.
Яшлăх
1959 çулта 17 çулти Валера «Черноморочка» илемлĕ фильмĕнче эпизодра вылянă.
Професси карьерине Кострома филармонинче пуçланă. Каярах «Адмирал Нахимов» теплохут çинче ĕçленĕ. Çакăн хыççăн Томск филармонинче тăрăшнă, ун чухне концертсемпе пĕтĕм Çĕпĕрте, каярах — пĕтĕм Раççее çӳренĕ. Томск филармонийĕ хыççăн каллех Кострома филармонине солист вырăнне кĕнĕ.
1966—1967 çулсенче Олег Лундстрем оркестрĕнче юрланă, 1967-1972 çулсенче — Донецк филармонинче.
Мусăкçă карьери
Пĕрремĕш ăнăçу юрăç патне Полхарта «Луна на солнечном берегу» брăпа килнĕ. 1967 çулта вăл иккĕ уйăхлăха Красноярск-Томск-Хабаровск-Владивосток гастроль турне кайнă, концертсем питĕ хапăл иртнĕ. Ун чухне ăна пĕтĕм çĕршыв палласа илет.
1973—1977 çулсенче «Верные друзья» ВИА-пе ĕçлет.
Валерий Ободзинскин пĕрремĕш пластинки 1960 мĕш çулсен вĕçĕнче 13 миллион тиражпа тухнă. Тӳрех раритет пулса тăрать. Патшалăх кунта 30 миллиона яхăн тенкĕ тупăшланă, юрăç гонорарĕ 150 тенкĕ çеç пулнă.
Ободзинскин сасси — çемçе, кăмăллă, ачашлакан тенор. Репертуарĕнче ытларах юрату лирики. Ободзинский яланах хĕрӳ кăмăл-туйăмсене карăнтарса, гротеска çитиччен тайăнса юрланă. Д. Тухмановăн («Эти глаза напротив», «Восточная песня», «Листопад», «Играет орган»), А. Зацепинăн («Мираж», «Сколько девчонок на свете», «Песня о первом прыжке», «Марш десантников»), Ободзинский итлевçĕсене Лес Ридăн, Том Джонсăн, Джо Дассенăн, Карел Готтăн, Демис Руссосăн, The Beatles пултарулăхĕпе паллаштарнă.
Фильмографи
Кадрхыç вокалĕ:
Каçăсем
Категори:Мари АССР тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Миокард инфаркчĕпе вилнисем Категори:Кунцево çăвине пытарнисем
Юхкун-Ингу-Ягун (Юхкун-Ингу-Ягун юппи)
Юхкун-Ингу-Ягун  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Юхкун-Ингу-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  24 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çавракăш пĕкки
Çавракăш пĕккисем — çавракăш çинчи пăнчăсен унти икĕ пăнчă хушшинчи аййышĕ. Хуть те мĕнле унашкал икĕ пăнчă хушшинче те икĕ пĕкĕ вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Геометри
Пӳлер (йăх)
Пÿлер (билэр, бүләр, биләр) — пушкăртсен йышĕнчи йăх.
Ăславçăсем шутланă тăрăх, сăмах Атăлçи пăлхарсемпе уйрăмах тачă çыхăннă пулнă ушкăнсем тата çавсен тăхăмĕсем пирки пымалла.
Каларăш
Пÿрмен телее Пÿлерте те тупаймăн.
Пӳлер (эндоэтноним)
Пÿлер — Атăлçи Пăлхар патшалăхĕнчи тĕп халăх хăйне хăй асăнса каланă ят.
<Вырăсла куçару: ... А смысл слова булгар — ученый человек... А ученый у них называется балар, поэтому назвали эту страну «Балар», смысл этого — «ученый человек», и арабизировали это, и стали говорить «Булгар». Это прочитал я в «Истории Булгара», переписанной булгарским кадием, который был из учеников Абу-л-Масали Джувейни>
<Г. Ф. Юмартăн чăвашла куçарăвĕ : Пăлхарсем вĕреннĕ çынна «пĕляр» теççĕ, çавăнпа çĕршывне те «Пĕляр» тенĕ, вăл «вĕреннĕ çын» тенине пĕлтерет, ăна араблатса «пăлхар» теме пуçланă. Çакна эпĕ «Пăлхар историйĕ»нче вуларăм, ăна пăлхар кадийĕ куçарса çырнă, вăл хай Абу-л-Масали ĕлДжувейни вĕренекенĕсенчен пĕри>
Ытти çăлкуçсене кăтартакансем :
<Александр Иустинович Малеинăн вырăсла куçарăвĕ: Билеры, то есть великая Булгария>
<Чăвашла куçару: Пÿлерсем, урăхла каласан аслă Пăлхар>
Byleri is est Magna Bulgaria Айккинчен (хăяккăн) пырса тивекен çăлкуçсенчен паянхи кунчченех пушкăртсен «пÿлер» (буляр) текен йăх пуррине шутламалла. Аноним (хронист, Венгрирен) каланинчен:
<Чăвашла куçару: Золт ывăлĕн Такшонь çулпуçăн лайăхлăхне илтсе Пÿлер çĕрĕнчен çав тери аслă ратнеллĕ Билла тата Бакш хоспочынсем килнĕ. Çулпуç вĕсене çĕршывăн тĕрлĕ кĕтесĕсенче çĕр парнеленĕ тата кунсăр пуçне Пешт ятлă çурт-карман панă... Çав вăхăтрах çав çĕрсенчен питĕ лайăх ратнеллĕ паттăр килнĕ, çулпуç ăна та нумай çĕр тата ытти пурлăх парнеленĕ.>
<Вырăсла куçару : Услыхав милости вождя Такшоня, сына Золта... пришли с буларской земли весьма высокоблагородные господа Билла и Бакш. Вождь подарил им в разных областях страны землю и кроме того навечно отдал им замок, который называется Пешт... В тоже время с той же земли пришёл очень благородный витязь и ему вождь подарил тоже немало земли и прочего имущества>
Венгрири Анонимăн тексчĕн вырăсла куçарăвне илсе кăтартаканĕ Д. Ф. Мадуров пÿлер этноним çав ятлă хула ятĕнчен пулнă теме пăхать. Чаннипе вара пачах тепĕр майлă пулнă. Хула ячĕ хăй этнонимран тухнă.
Венгри тюркологĕ Иштван Вашари Булгар мар, Булар тенинче чăваш фонетикин палăрăмĕсене курать.
Н. И. Егоров калани :
<Чăвашла куçару: Каланăлахла çăлкуçсем кăтартнă тăрăх, Вăтам ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхар халăхĕ хăйне пулхăрсем мар, пÿлерсем тенĕ. Пĕрремĕш этнополитоним çапла халлĕн Тухăçри, тĕпрен илсен араб чĕлхиллĕ, нарративлă çăлкуçсенче çеç сыхланса юлнă.>
Вăл каланиех, паянхи кунпа çыхăнтарни :
Почегай
Почегай — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сатваруль юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 1 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Пӳлер (эндоэтноним)
<Чăвашла куçару: Енчен Атăлçи халăхĕсен пĕрлĕхле асĕнче вăтам ĕмĕрсенчи традицилле хăйпалăртавлăх сыхланнă пулсан, эпир паян «пăлхарла» мар, «пÿлерле» (тут. бүләр, бөләр, чăв. пÿлер, пĕлер) хăйпалартава сăнанă пулăттăмăр.>
Почегай
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Пӳлер (эндоэтноним)
Каçăсем
Категори:Атăлçи Пăлхар Категори:Эндоэтнонимсем Категори:Пӳлер Категори:Этнонимсем
Почегай
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пăхăрçă (пĕлтерĕшсем)
Пăхăрçă:
Категори:Пăхăрçă Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Сталинград (фильм, 2013)
Сталинград (Сталинград) — Art Pictures Group киностудире Фёдор Бондарчук режиссёр 2013 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Пожа (Няфта юппи)
Пожа  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Няфта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 71 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Андерматт
Андерматт — (Andermatt) — ял, туçи-йĕлтĕр курорчĕ, Швейцарири варринче вырнаçнă. Ури кантонне кĕрет.
1258 çын пурăнать (2006). Официаллă код — 1202.
Каçăсем
Категори:Швейцари хулисем Категори:Ури хулисем
Планк константти
Пла́нк константти (тăвăм кванчĕ ) — квант теорийĕн тĕпре тăракан константти, коэффициент, вăл электромагнитла пайăркалавăн кванчĕн  энергийĕн  капне унăн тăтăшлăхĕпе çыхăнтарать; — çавăн пекех хуть те мĕнле физикăлла линилле суллану тытăмĕн кванчĕн энергийĕн  капне унăн тăтăшлăхĕпе. Энергие тата импульса  тăтăшлăхпа тата уçлăхла тăтăшлăхпа, тăвăма  фазăпа çыхăнтарать. Импульс саманчĕн кванчĕ пулать. Ăна чи малтан Макс Планк асăннă, çавăнпа вăл ун ячĕпе тăрать. Ытларах чухне (яланах теме те пулать) h пек паллă тăвăнать.
2019-мĕш çултан пуçласа Планк константтин пĕлтерĕшĕ фиксациленнĕ шутланать, унăн тĕллĕхле пĕлтерĕшĕ:
Квант энергийĕпе тăтăшлăха çыхăнтракан формула:
Планкăн майлашăннă константти
Час-часах усă курăнакан  капа Планкăн майлашăннă константти е, тепĕр чухне, Дирак константти теççĕ. Вара :
Нидеркорн
Нидеркорн (Niedercorn, Niederkorn, Nidderkuer) — Люксембургăн кăнтăр-анăçĕнчи Дифферданж комунинчи хула.
Истори
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнче Нидеркорн районĕнче, Hondsbësch бункерĕнче, 122 люксембург каччи, вермахта хĕсмете каясшăн мар, çаплах нацистсен политикăри тăшманĕсем, пытанса пурăннă.
Географи
Хула территорипе Шьер (Korn) юханшыв юхать, çавăнпа ĕнтĕ хулана çав ят куçнă. Связан автобусным сообщением с населёнными пунктами коммун Дифферданж, Эш-сюр-Альзетт коммунăсенчи пурăнан вырăнсене тата Бельво хулине автобуссем çӳреççĕ, чукун çулпа Люксембурга çитме пулать. Хăшпĕр вырăнсенче пуйăс чарăнать.
Спорт
Нидеркорнăн Прогресс Нидеркорн футбол клубĕ пур, Люксембург футбол чемпионатне хутшăнать. Çаплах хулара Жос Хопер стадионĕ, шанăçулăхĕ — 2800 çын, 800 ларма вырăн.
Асăрхавсем
Категори:Люксембург хулисем
Рубиди изотопĕсем
Рубиди изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă рубиди] [[хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Эксплуатаци (экономика)
Эксплуата́ци (ĕçлеве эксплуатацилени) — пĕр çын тепĕр çыннăн ĕçлевĕпе хире-хирĕçле мĕнпе те пулин эквивалентлă улăштарусăр усă курни.
Каçăсем
Категори:Политикăлла экономи Категори:Социоэкономика Категори:Марксизм Категори:Экономика проблемтисем
Тюлех
Тюлех — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лух юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 138 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Давыдов Михаил Иванович
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{РФ патшалăх парни|2002}} {{!}}{{!}} {{Раççей Федерацин ăслăлăхсен тава тивĕçлĕ ĕçченĕ}}{{!}}} {{!}} {{!}}} }} Михаил Иванович Давыдов (11.10.1947, Конотоп, Украина çур.) – онкологи хирургийĕ енĕпе ĕçленĕ ăсчах. Медицина ăслăхĕсен тухтарĕ. Раççей медицина ăслахĕсен академин пайташĕ (2004), президенчĕ (2006-2011). Раççей ăслăхсен академин пайташĕ (2003), РĂА президиумĕн пайташĕ.
1966-мĕш çулта Кейӳри суворов çар вĕрентĕшне вĕçленĕ, виçĕ çул сывлăш десант çарĕçĕнче хĕсметре тăнă. 1970-мĕш çулта И. М. Сеченов ячĕллĕ пĕрремĕш Мускав патшалăх медицина университетне вĕренме кĕнĕ.
Недао патĕнче çапăçни
Недао патĕнче çапăçни — историксем каланипе, 453, 454 е 455 çулта германсен çарĕ, гепидсен королĕ Ардарих ертсе пынипе, Атăл ывăлĕ Эллак ертсе пынă хунсен çарне çĕнтернипе вĕçленнĕ çапăçу.
Пĕрлехи хыпарсем
Сава юханшывăн Недао (Nedao) е Недава (Nedava) юппи çумĕнче пулса иртнĕ. Халлĕхе паллă мар, ун чухне хăш юппине çапла палăртнă.
Хунсен çулпуçĕ Атăл çĕре кĕрсен унăн малтанхи юнташĕсен хăйсен хушшинче вĕлкĕшсе тухнă хирĕçӳрен хыпса тухнă. Çакăн хыççăн Паннонире гепидсем хуçаланма тытăннă. Хунсен юлашкисем Хура тинĕс çеçенхирĕсене тарнă.
Асăрхавсем
Категори:Çапăçусем, алфавитпа Категори:Гепидсем çапăçнисем Категори:Хунсен çапăçăвĕсем Категори:V ĕмĕрте çапăçнисем Категори:450-мĕш çулсем
Давыдов Михаил Иванович
Асăрхавсем
Категори:РМĂА пайташĕсем Категори:Онкологсем, алфавитпа Категори:РМĂА президенчĕсем Категори:Медицина ăслăхĕсен тухтăрĕсем
Комиссар (группа)
«Комиссар» — раççей мусăк группи.
Кун-çулĕ
«Комиссар» ушкăн (солист Алексей Щукин) 1990-мĕш çулсен пуçламăшĕнче пуçтарăннă. 1991 çулта «Овация» парнене тивĕçнĕ. 1991—1993 çулсенче гастрольсене çӳренĕ, «Звездный дождь» фестивалĕн дипломанчĕ ятне тивĕçнĕ.
Каçăсем
Категори:Мусăк ушкăнĕсем, алфавитпа Категори:Раççей поп-ушкăнĕсем
Абрамов Пётр Петрович
Абрамов Пётр Петрович — ( КÇ 26.12.1915.13 - 18.09.2007), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 6-мĕш гварди бомбардир авиаци корпусĕн 1-мĕш гварди бомбардир авиаци дивизин 81-мĕш гварди бомбардир авиаци полкĕн отряд командирĕ, Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 23.02.1948.
Симметри (физика)
Симметри — физикăлла системăсенче пулса иртнĕ трансформацисем хыççăн пĕр-пĕр ен (пахалăх) улшăнманни. Симметри — паянхи физика ăславĕсенчи чи никĕсле ăнлавсенчен пĕри. Вăл физикăлла теорисене палăртнă чухне питĕ пысăк вырăн йышăнать.
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Электродинамика Категори:Физика терминĕсем Категори:Ăслăх Категори:Электро
Зиндельбах
Зиндельбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Ягст юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км, бассейн лаптăкĕ 25 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Элементарлă функци
Элементарлă функци, нумайлă хисепре Элементарлă функцисем — вĕсене вĕçĕ-хĕррисĕр мар шутлă арифметикăлла тăвăмсемпе тата композицисемпе ак çакнашкал тĕп элементарлă функцисенчен майлаштарма май пур:
Кашни элементарлă функцие формулăпа, урăхла каласан, вĕçĕ-хĕррисĕр шутлă мар символсемпе, палăртма май пур. Мĕнпур элементарлă функцисем хăйсен аргуменчĕсене палăртнă уй шайĕнче татти-сыпписĕр (татăлми) улшăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Функцисем Категори:Элементарлă функцисем
Канинская Яжма
Канинская Яжма — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв №995 исемсез күл - Мăн Яжма юханшыв юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Гравитацилле хĕрлĕ шăвăну
Гравитацилле хĕрлĕ шăвăну — пĕр-пĕр тĕлтен çутă е хуть те мĕнле электромагнитла хум тухсан çав хумăн тăтăшлăхĕ пысăк массăллă объектсем (çăлтăрсем, хура шăтăксем) патĕнчен айккинелле кайсан  улшăнни. Çавăн пекех пысăк массăллă объектсем патнелле çывхарнă чухне те тăтăшлăх улшăнать. Унашкал чухнехи пулăма гравитацилле кăвак шăвăну теççĕ.
Вуламалли
Категори:Альберт Эйнштейн Категори:Танлаштарулăхăн пĕтĕмĕшле теорийĕ Категори:Релятивизмла тата гравитацилле пулăмсем
Агуй (юханшыв)
Агуй (Агой) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Хура тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Кăнтăр Шуралка
Кăнтăр Шуралка — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Çурçĕр Шуралка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  3,8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нейва пуçĕнчен Невьянск гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол, юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Мăлатук
Мăлатук — инструмент. Çапса-шаккаса ĕç тумалли хатĕр. Авринчен тата ĕçлекен пайĕнчен тăрать. Ĕслекен пайĕ — металран. Анчах та чăваш чĕлхинче ĕçлекен пайĕ металран мар пулсан та «мăлатук» теççĕ. Сăмахран, йывăç мăлатук пулать.
Ытти тĕрĕк чĕлхисенче мăлатука пĕлтерекен сăмах «чÿккĕч» пекрех илтĕнет.
Асăрхавсем
Категори:Инструментсем Категори:Мăлатук
Хулкан тата хĕç (фильм)
Щит и меч (Щит и меч) — Мосфильм киностудире Владимир Басов режиссёр 1967 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Поченьга
Поченьга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вологда юханшыва юхса кĕрет. 23 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Полуночная Пыя
Полуночная Пыя —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пыя юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 28 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Сылтăм Минчимкина
Сылтăм Минчимкина — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1415/5/6    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 114 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пӳлерти музей-усравлăх
Пӳлерти музей-усравлăх (тулли ят: Пӳлерти патшалăхăн истори-археологи тата çутçанталăк музей-усравлăхĕ) — Тутарстанти Алексевски районĕнчи Пӳлер ялĕнче вырнаçнă. Вăл çакнашкал филиалсенчен тăрать:
Каçăсем
Категори:Музейсем, алфавитпа Категори:Тутарстанри музейсем Категори:Раççейри музей-усравлăхсем Категори:Раççейри археологи музейĕсем Категори:Пӳлер Категори:Тутарстан çутçанталăкĕ Категори:Музейсем Категори:1992 çулта никĕсленĕ музейсем
Юхкун-Ягун
Юхкун-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  26 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Совет Союзĕн Паттăрĕсен ят-йышĕ (Денисов — Донских)
Каçăсем
Денисов