cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кыдрымью
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Карнавал (фильм, 1981)
Карнавал (Карнавал) — Горький ячĕллĕ киностудире Татьяна Лиознова режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Доний Захар Афанасьевич
Доний Захар Афанасьевич  — (21.01.1914(8)-06.08.1941), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 11. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн çыхăну 124-мĕш гаубица артиллери полкĕн взвочĕн командирĕ, старшина.
Карнавал (фильм, 1981)
Каçăсем
Категори:ССРП 1981 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:Татьяна Лиознова ӳнерленĕ фильмсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1981 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:ССРП çĕнçул фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем
Меларен
Меларен — Швеци территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1120 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швеци кӳллисем
Ленин Парижра
Ленин Парижра (Ленин в Париже) — Мосфильм киностудире Леонид Эйдлин режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Санго-Ты-Се
Санго-Ты-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нерусовей-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 13 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Режма
Мăн Режма — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Двина кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Алёшка юратăвĕ
Каçăсем
Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1960 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП 1960 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Геологсем пирки фильмсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем
Грант капитан ачисем (фильм, 1936)
Грант капитанăн ачисем (Дети капитана Гранта) — Мосфильм киностудире Владимир Вайншток режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Воинка
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Ия
Ия — Раççей территоринчи юханшыв. Иркутск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Братск шыв усравĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 486 км, бассейн лаптăкĕ 18 100 км2.
Каçăсем
[[Категори:Иркутск облаçĕн юханшывĕсем
Дороти Дэй
Дороти Дэй (1897 çулхи чӳкĕн 8-мĕшĕ — 1980 çулхи чӳкĕн 29-мĕшĕ) — американ журналисчĕ, пĕрлĕх ĕçченĕ, Католици ĕçтешĕсен юхăмĕн йĕркелевçи, диструбутизм философине (католици экономика теорин) тытса пыраканĕ. 1930-мĕш çулсенче вăл ĕçтешсен çеç мар, пацифистсен тата вăрçăна хирĕçле юхăма хутшăннă (çав шутра Турăна ĕненекен католиксене Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнче çар хĕсметĕнчен пăрăнма хистенĕ). Хăйне вăл анархист тесе каланă.
Кун-çулĕ
1914-1916 çулсенче вăл Иллинойс университетĕнче пĕлӳ илнĕ, Маркс тата урăх социаллă авторсен ĕçĕсемпе паллашнă, каярах Социаллă партие кĕнĕ. 1916 çултанпа, Çĕнĕ Йорка таврăнсан, 1918 çулченех, хаçатсенче журналист ĕçĕпе аппаланнă, кайран иккĕ çул хушши медаппа пулса ĕçленĕ, хыççăн журналистикăна таврăнса Чикагăра тата Çĕнĕ Орлеанра ĕçленĕ. 1927 çулта католици тĕнне куçнă, çакна пула çемьепе хутшăнма пăрахнă.
Паянкуна Католици чиркĕвĕ ăна канонлас е беатификаци тăвас пирки йышăнман, анчах та вилнĕ хыççăн ăна Турă тарçи статус панă.
Каçăсем
Категори:АПШ пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:XX ĕмĕрти АПШ çыравçисем‎ Категори:Бенедиктинсем Категори:АПШ социалисчĕсем Категори:АПШ анархисчĕсем Категори:Христиан анархисчĕсем Категори:Пацифистсем Категори:Синдикалистсем Категори:АПШ журналисчĕсем Категори:АПШ редакторĕсем
Суэц пымакĕ
Суэ́ц пыма́кĕ (برزخ السويس, Эс-Сувайс ) — Евразипе (Синай çурутрвĕ) Африкăна çыхăнтарать. Хĕрлĕ тинĕсе Вăтаçĕр тинĕсĕнчен уйăрать, вĕсен хушши 116 км. Пымак ӳсентăрансăр тенĕ пекех хăйăр-чул пушхирĕ урлă выртать. Айлăмсем тăварлăх тата тăварлă кӳлĕсем, чи мăнни — Мăн Йӳçĕ кӳлĕ. Çутçанталăкра тăварсăр шыв çук. 1869 çулта пымак урлă Суэц каналĕ туса хунă.
Каçăсем
Категори:Пымаксем Категори:Ази географийĕ Категори:Икĕпат географийĕ
Гурьянов Григорий Назарович
Гурьянов Григорий Назарович — (1914-23.07.1963), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 151-мĕш перевçĕсен дивизин 353-мĕш артиллери полкĕн оруди командирĕ, сержант.
Пухтел (пĕлтерĕшсем)
Пухтел:
Кари (кӳлĕ)
Кари — Эрмени территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эрмени кӳллисем
Юрн-Юш-Ай-Юган
Юрн-Юш-Ай-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Казым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  500 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Сĕлкĕш
Сĕлкĕ — юханшыври, кÿлĕри, тинĕсри е ытти çĕрти шывăн тĕпипех пăрланса ларас умĕнхи тапхăрĕсенчен пĕри.
Пăрланасси ак çапла пулса иртет: пăр йĕпписем => сĕлкĕш => снежура => сан => чăн-чăн пăр.
Татах та тĕрĕсрех курăнтăр тесен, çакна икĕ вăчăрапа (йĕрпе) кăтартмалла: 1)пăр йĕппи => сĕлкĕш => сан => чăн-чăн пăр, 2)снежура => сан => чăн-чăн пăр.
Ку — ăслав енчен пăхсан. Ахаль сăнавçă куçĕ унашкал тапхăрсене пăхсан вĕсене пĕр-пĕринчен питех уйăраймасса та пултарать. Çапла вара, кулленхи калаçура çав терминсене пĕр-пĕринпе ылмаштарса лартасси те пур.
Каçăсем
Категори:Гляциологи Категори:Пăр Категори:Тинĕс Категори:Океанологи
Шварцах (Майн юппи)
Шварцах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв  Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21,39 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Çăлтăрсем патнелли çул (фильм, 1957)
Çăлтăрсем патнелли çул (Дорога к звёздам) — Леннаучфильм киностудире Павел Клушанцев режиссёр 1957 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Фильмсем:Персонаж:Константин Циолковский Категори:ССРП 1957 çулхи фильмĕсем Категори:«Леннаучфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП ăслăх-популярлă фильмĕсем Категори:Павел Клушанцевăн фильмĕсем
Индишта
Индишта —Раççей территоринчи юханшыв. Челепи облаçĕ, Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Киалим юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 15 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ пуçенчĕн Аргаçи гидроузелĕчченшывуправĕ|Аргаçи гидроузелĕччен]]. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Маск Илон
Илон Рив Маск (Elon Reeve Musk /ˈiːlɒn ˈmʌsk/; çĕртме, 28, 1971, Претори, КАР) — канад-американ инженерĕ, усламçă, ăслайçă тата инвестор; миллиардер.
SpaceX компанин никӗслевҫи, тӗп инженерӗ, аслӑ директорӗ, Tesla аслӑ директорӗ, тата ыт. те.
Литература
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:АПШ миллиардерĕсем Категори:Тетел-усламçисем Категори:АПШ усламçисем Категори:Канада усламçисем Категори:КАР усламçисемР Категори:АПШ ăслайçисем Категори:Канада ăслайçисем Категори:КАР ăслайçисем Категори:АПШ программисчĕсем Категори:АПШ инженерĕсем Категори:Канада инженерĕсем Категори:АПШ меценачĕсем Категори:Tesla ĕçтешĕсем Категори:PayPal ĕçтешĕсем * Категори:XXI ĕмĕрти ăслайçăсем
Ерепьел (Нурлат районĕ)
Ерепьел (Ерепкино, ) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче вырнаçнă ял. 2008-мĕш çул тĕлне 3 çын çеç пурăннă.
Тăрăх
Уксăмлă ялĕнчен куçса кайнă Ереп çемьи çĕнĕ ял туса янă. Халĕ вара вĕсем Ереповсем пулаççĕ.
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Хольце-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономи тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Татарка (Чарыш юппи)
Кĕçĕн Татарка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Чарыш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  441 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Америка
Аме́рика — икĕ материка — Çурçĕр тата Кăнтăр Америкăна пĕрле, çаплах çывăхри утравсене (Гренландие те) пĕрлештерекен тĕнче пайĕ, пĕрлĕ континент тăватă- тата пиллĕк модельсенчи, çаплах икĕ ултă континентран тăракан модельсенчен пĕринчи.
Тĕнчен çак пайне çаплах Çĕнĕ Тĕнче теççĕ. Яланах çак тĕнче пайне Çурçĕр Америкăна (АПШ, Канадăна, Мексикăна тата тухăç еннелли утравсене), Кăнтăр Америкăна (материкри Кăнтăр Америка), Америка Варрине (Çурçĕр Америка континентĕнчи Мексикăран кăнтăр еннелле) тата Кариб бассейнĕ (Кариб тинĕсĕн утравĕсем çинчи патшалăхсем тата колонисем, çак региона унчен Вест-Инди тенĕ).
Каçăсем
Категори:Тĕнче пайĕсем Категори:Эпонимсем Категори:Географи эпонимĕсем Категори:Континентсен ячĕсем
Эллис Роуэн
Мэриан Эллис Роуэн (Marian Ellis Rowan, (30 утӑ 1848 - 4 юпа 1922); — Эллис Роуэн ятпа паллӑ, паллӑ австрали ӳнерҫи тата ботаникаллӑ иллюстратор. Вӑл чӗрчунсем, кайӑксем, лӗпӗшсем тата кӑпшанкӑсем ҫинчен иллюстрацисен ярӑмӗсене ӳкернӗ.
Каҫӑсем
Австрали Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем Категори:Ботаникаллӑ иллюстраци
Донских Александр Иванович
Донских Александр Иванович  — (23.02.1918-29.07.1983), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 48-мĕш çарĕн 217-мĕш перевçĕсен дивизин 740-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçĕсен взвочĕн командирĕ, аслă сержант.
Мурзанай
Мурзанай, — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Войручей
Войручей  — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Чача юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6 км, бассейн лаптăкĕ 12 км2.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Борисов Иван Григорьевич
Борисов Иван Григорьевич — (28.09.1921-10.08.1954), 4-мĕш Украина фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 6-мĕш гварди пĕтерекен авиаци дивизин 9-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01.
Санго-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Ручей
Мăн Ручей — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Горелка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 4 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мурино пĕчĕк шывĕ
Мурино пĕчĕк шывĕ — Раççей территоринчи юханшыв. Санкт-Петербург территорипе юхать. Юханшыв Охта юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8,7 км, бассейн лаптăкĕ 41 км2.
Каçăсем
Категори:Санкт-Петербург юханшывĕсем
РСФСР халăх артисчĕ
«РСФСР халăх артисчĕ» — хисеплĕ ят,
Каçăсем
*
Выртсъярв
мини|Видео с дрона озера Выртсъярв и деревни Вайбла 2022 Выртсъярв — Эстони территоринчи кӳлĕ. Вяйке Эмайыги,Тарвасту, Тянассильма, Ыхне, Лейе, Адули юханшыв юхса кĕрет, Эмайыги (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 266 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эстони кӳллисем
Корей пымакĕ
Коре́й пыма́кĕ (Isthmus of Korea) — çурçĕрти, 160 км анлăшлĕ Корей çурутравĕн, Анăç-Корей тата Тухăç-Корей кӳлмекĕсене (КХДР) çыхăнтаракан пымак. Нампхо тата Вонсан хуласен йĕрĕпе пырать.
Вырăнти рельеф тĕрлĕрен: çыран хĕрринчи айлăмчем (анăçра), сăртсем, вăрманлă 1833 м çӳллĕшлĕ хысак Пуктэбон, чăнкă хушăклă (варринче). Уйрăм ту массивĕсен тăррисем тикĕс, горизонтпа танах, авалхи хӳтĕлев çурт-йĕрне тĕл пулма пулать. Тухăç енче Вонсан айлăмĕ вырнаçнă.
Явкай
Явкай — кăнтарла хыççăнхи, анчах каçхинечченхи апат. Петĕр Хусанкай çырнинчен :
• 1
Асăрхавсем
Категори:Апат çини
Живой (повеç)
«Фёдор Ку́зькин пурнăçĕ» («Чĕрĕскер») — Борис Можаев вырăс çыравçи 1964—65 çулсенче хайланă повеç.
Каçăсем
Категори:1966 çулăн повеçĕсем Категори:Борис Можаевăн повеçĕсем Категори:Вырăс ялĕн прози Категори:Совет Пĕрлешĕвĕнчи цензура
Явкай
Асăрхавсем
ru:Категория:Приёмы пищи
Евгеника (пĕлтерĕшсем)
Евгеника:
Шварцах (Редниц юппи)
Шварцах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Редниц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Юртышинская
Юртышинская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  1018 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Рыуге-Сууръярв
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эстони кӳллисем
Кылым
Кылым — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 116 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кирттели
Кирттели (Киртели), е Кирттелĕ, — Тутарстанăн Теччĕ районĕнчи мăкшăсем пурăнакан ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2000 çулта ? çын пурăннă.
Кунçул
Ял хăçан никĕслени паллă мар. 1700-мĕш çулти хутсенче ăна асăнаççĕ. 1841-мĕш çулти 8-мĕш ревизипе ялта ? чун удел хресченĕ пулнă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Гаврилов механикăн юратнă хĕрарăмĕ
Гаврилов механикăн юратнă хĕрарăмĕ (Любимая женщина механика Гаврилова) — Мосфильм киностудире Пётр Тодоровский режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Муму (фильм, 1959)
Муму (Муму) — Мосфильм киностудире Евгений Тетерин режиссёр 1959 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Йытăсем пирки фильмсем Категори:ССРП 1959 çулхи фильмĕсем Категори:Иван Тургеневăн хайлавĕсене экранизациленисем
Гурьянов Михаил Алексеевич
Гурьянов Михаил Алексеевич — (10.10.1903(27.09)-27.11.1941), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Калуга облаçĕн вăхăтлăх оккупланă территоринчи партизан отрячĕн комиссарĕ,.
Шпица Екатерина Анатольевна
Катерина Анатольевна Шпица (19.10.1985, Пермь) — раççей кино актриса.
Каçăсем
Категори:1985 çулта çуралнисем Категори:Юпан 29-мĕшĕнче çуралнисем
Висящев Александр Иванович
Висящев Александр Иванович — (12.09.1912(30.08)-06.10.1968), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 50-мĕш çарĕн 385-мĕш перевçĕсен дивизин 1266-мĕш перевçĕсен полкĕн телефонисчĕ, красноармеец.
Мăн Торожма
Мăн Торожма — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина перлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Волгуша
Волгуша  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Яхрома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км, бассейн лаптăкĕ 284 км2.
Фашизм
Фаши́зм (fascismo,  — пĕрлешӳ, пучах, çыхă, пĕрлешĕнни) — диктатор тĕслĕ тытăм формине йышăнакан питĕ сылтăмри политикăри юхăмсен тата идеологисен пĕрлештернĕ ячĕ, унăн паллă характеристики çакнашкал: милитари национализмĕ (анлăн каласан) , антилиберализм , реваншизм тата çулпуçа этеплени, антикоммунизм, экспансионизм, суйлав демократине тата либерализм курайманни, элитăсем хуçаланни тата йăлари социаллă иерархие , этатизма, хăш чухне, корпоративизма, расизма тата геноцид политикине ĕненни.
Этимологи тата палăртни
мини|[[Муссолини Бенито|Муссолинипе Гитлер]]
Фашизм тата расизм
Фашизмпа расизм епле çыхланни пирки ăслăхра тĕрлĕ шухăш та пур. Пĕр майлисем каланипе, биологи расизмĕ наци режимĕн прерогативи пулнă теççĕ, анчах та фашизм теоринче наци çине, расă сине мар, таянаççĕ. Çак теорие тытакансем нацизм историри уйрăм феномен вырăнне хураççĕ, фашизмăн тĕрлĕ тĕслĕхĕн пĕри темеççĕ.
Урăхла, хальхи вăхăтра ытларах сарăлнă шухăшпа — ăна Роджер Гриффин тата унăн «çĕнĕ консенсус» шкулĕ аталантарнă — нацие е расăна революцилле «чĕрĕлтермелле» тата «тасатмалла» (палингенезис) идея çинче никĕсленнĕ биологи расизмĕ фашизм теорине тата уйрăммăн практикине питĕ майлă явăнса кĕрет. Çакнашкал шухăшлакансем, сăмахран, «классикăлла» итал фашизмĕн расизм характерĕ хаяртарах пулнă теççĕ, унчен ăна историографире 1980-мĕш çулсен вĕçĕчченех апла шутламан пулсан та. Çапах та, çак ăсчахсем биологирен килекен расизм фашизмăн тахçантантанпах пулса пынă тĕрлĕ тĕслĕхĕ (анлă сарăлнă пулсан та), ультранационализм пекех хакласа, расă идейине фашизм идеологин уйрăлмалла мар компоненчĕ темеççĕ.
Хальхи анăç ăслăх йăлинче «расизм» ăнлав пĕтĕмĕшле постсовет тапхăрĕнчирен анлăрах калăпăшлă, унăн шутне дискриминаципе эксклюзионизм тĕрлĕ формисем (çав шутра наци тата этнос) кĕреççĕ.
Фашизмăн тĕп йĕрлешĕсем
Вольфганг Випперман шухăшланипе, фашизм идеологине çаксем палăртаççĕ:
Фашистсен партисен пĕрлехи йĕрлешĕсем
Тăтăшах фашитсен партисем тата фашизм шухăшĕсем аталанса кайни çĕршывра экономикăри кризис аташса кайнипе çыхăнтараççĕ, вăл социума тата политикăна кĕрсе пырать.
Фашизм партисем тăтăшах милитаризациленнĕ те çав вăхăтри йăлари мар политика стилĕпе хăтланнă: массăллă манифестацисем, массăллă маршсем, партин арлăх тата çамрăклăх характерне кăтартнă, тĕне тытнă йăлара кăштах секуляризациленĕ, политикăри хирĕçӳсенче пĕр тавлашмасăр вăйпа кĕрешнине кăмăлланă.
Фашистсен партисене танлаштарсен, вĕсен идеологисем тата тĕллевĕсем çывăх шутланнă, уйăракан йĕрлешĕ никĕсе хунă амбивалентлĕх пулнă. Фашизм идеологинче пĕр вăхăтрах антисоциум тата антикапитализм, антимодернизм тата ятарлă хальхи, транснационаллă саманчĕсем пур. Çак хутшăнусем фашизмăн пур тĕсĕсенче те пĕр пек формăра ĕçлемеççĕ.
Çав тери антимодернизм принципĕсене «Тимĕр гвардинче» курма пулать. Çапах та юхăм пропагандăра, политикара, вăрçă ĕçĕнче тата экономикăра хальхи ятарлă хатĕрсемпе меслетсене ниепле те усă курасшăн пулман. Çавăнпа та фашизм пачах антимодернизм тесе те, «паянкуна чĕрсе кĕни» е, тем тесен те, «социаллă революци» те шутланмасть.
Пур фашистсен партисем те компромисе йышăнмасăр политикăри хăйсен тăшманĕсене, çаплах — хăшпĕр ирĕклĕн суйласа илнĕ — сахалрахăшĕсене пĕтерме тăрăшнă.
Каçăсем
Категори:Политологи
Сасă (пĕлтерĕшсем)
Сасă:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Донских Иван Григорьевич
Донских Иван Григорьевич  — (27.01.1917(14)-12.10.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 538-мĕш миномёт полкĕн 1-мĕш дивизионĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Шварцах (Шуссен юппи)
Шварцах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Шуссен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Юлемисте (кӳлĕ)
Юлемисте — Эстони территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Харьяпеа (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 9,6 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эстони кӳллисем
Юхыт-Егарт
Юхыт-Егарт — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Помут юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  156 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ботаникалла иллюстраци
мини|Мария Сибилла Мериан ӳкерчӗкӗ Ботаникаллӑ иллюстраци — ӳсентӑрансен калӑпӑшне, тӗсне, пайӗсене ӳкерсе сӑнарлас ӳнер.
Ку ӳкерчӗксене ӳсентӑрансене сӑмахпа ӑнлантарса ҫырнипе пӗрле кӗнекесенче, журналсенче тата ытти пичет кӑларӑмӗсенче пичетлеҫҫӗ.
Ҫавӑн пек иллюстрацисем тӑвасси ӳнерҫӗрен ӳсентӑрансен морфологине, ҫутҫанталӑк (чӑн чӗрӗ ӳсентӑрансем) тӗслӗхӗсем е гербарисем тӑрӑх (типӗтнӗ ӳсентӑрансен тӗслӗхӗсем) ӑнланса ӳкерме хистет. Ботаникаллӑ иллюстрацисене ӳнерҫӗ-иллюстраторпа консультант-ботаник пӗрле ӗҫлени те пулать.
Ӳнерҫӗсем
мини|Пьер-Жозеф Редуте ӗҫӗ
Каҫӑсем
Категори:Ботаника Категори:Ботаникаллӑ иллюстраци Категори:Ӳнер
Копань
Копань, — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Арçынсем!..
Арçынсем!.. (Мужики!..) — Мосфильм киностудире Искра Бабич режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Копань
87 (2015) çын пурнать.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Санди-Яха (Я-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Восья
Восья — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Монза юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 42 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Шалевич Вячеслав Анатольевич
Вячесла́в Анато́льевич Шале́вич (27.5.1934, Мускав, ССРП — 21.12.2016, Мускав, РФ) — совет/раççей актёрĕ, театр режиссёрĕ; РСФСР халăх артисчĕ (1979), Раççей Федерацин патшалăх премин лауреачĕ (1995).
Кĕрекене — тăнăçлăх
Кĕрекене — тăнăçлăх (Мир входящему) — Мосфильм киностудире Александр Алов режиссёр 1961 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Шалевич Вячеслав Анатольевич
Биографи
1934 çулхи çăвăн 27-мĕшĕнче Мускавра çуралнă. Ачалăхĕ амăшĕпе, Елена Ивановнăпа (1905—1986), Е. Вахтангов ячĕллĕ театр таврашĕнче иртнĕ. Ашшĕ — Анатолий Иванович Шалевич (1901—1984), патшалăх хăрушсăрлăхĕн аслă лейтенанчĕ (23.03.1936), помощник начальника Беларуç ССР ШĔХК Полоцк таврашĕнчи, кайран Мозырь таврашĕнчи уйрăмĕн пуçлăхне пулăшаканĕ (26.09.1936 — 03.05.1937) ; поляк.
Каçăсем
Категори:Ваганьково çăвинче пытарнисем Категори:ССКП пайташĕсем Категори:Пайăр çынсем:Е. Б. Вахтангов ячĕллĕ театр Категори:РФ кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем
Селиванова Зоя Павловна
Селиванова Зоя Павловна (1898-1985) — чăваш юрăçи (сопрано).
Кунçул
<Куçару: >
"Аслă мусăк пĕлĕвĕ илнĕ пĕрремĕш профессилле чăваш хĕрарăм-юрăçă" тенĕ пирки
Чылай авторсем З.П. Селиванова пирки "чăвашран тухнă тата аслă мусăк пĕлĕвĕ илнĕ пĕрремĕш профессилле хĕрарăм-юрăçă" теççĕ. Паллах, лайăх енчен палăртас шутпа ĕнтĕ. Анчах та çапла калани вырăнлах мар пулас. Мĕншĕн-ха? Ма тесессĕн пурăна-киле татах та "маларахри" тупăнма пултарать. Ку пулма пултаракан япала çеç мар, чăнах та çапла. Акă пирĕн асра Токсина Анна Ивановна (1898-1985). Вăл Хусанти ун чухне "Хĕвелтухăç консерваторийĕ" тенĕ аслă мусăк шкулĕнче (1921-1922), Мускав консерваторрийĕнче (1922-1924) тата А.Я.Порубиновский патĕнче (1937-1939) вĕреннĕ. Ан тив, Анна Ивановна кĕсйинче консерватори дипломĕсем пулман пултăр, çапах та вĕреннĕ вĕт! Пĕр-ик çул çеç мар, пайтах! темиçе педагог патĕнче тата!
Зоя Павловна Селиванова капла та питĕ мухтавлă çын, ун çумне татах та мĕн те пулин пусарсах хушса хума кирлĕ мар.
Каçăсем
Категори:Раççей юрăçисем Категори:Чăваш юрăçисем Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа Категори:Юрăçсем, афавитпа
Ĕçме-çиме
Ĕçме-çиме — çимĕçĕн е ĕçмен, — çавăн пекех вĕсен комбинацийĕн, — усă курма хатĕрлесе тата порцилесе çитернĕ форми-ĕренки, халь тесен халь çын умне лартма хатĕрскер.
Ытларах чухне ĕçме-çимесене ак çапла пайлаççĕ:
Касăсем
Категори:Ĕçме-çиме
Барнаулка
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Куштумга
Куштумга —Раççей территоринчи юханшыв. Челепи облаçĕ, Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Мияс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 564 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ пуçенчĕн Аргаçи гидроузелĕчченшывуправĕ|Аргаçи гидроузелĕччен]]. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Дубровский (фильм, 1936)
Дубровский (Дубровский) — Ленфильм киностудире Александр Ивановский режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Антропоцен
Антропоцен — тискер çутçанталăк пурнăçне хастар хутшăннипе этемĕн Çĕр экосистеминчи ролĕ ӳссе пынă чухнехи геологи эпохине палăртакан формаллă мар геохронологи терминĕ.
Истори
Çын планета çинчи хăйĕн ĕç-пуçĕпе çутçанталăка улăштарнине палăртмашкăн ятарласа геологи эпохине туса хурас шухăша итальян ăсчахĕ — Антонио Стоппани — каланă, вăлах «антропозой» термина кăларнă (1873), А. П. Павлов — «антропоген» термина сĕннĕ (1914) (приравнивая его к четвертичному периоду) , тата В. И. Вернадский — вара «ноосфера» термина аталантарнă.
Каçăсем
Категори:Голоцен Категори:Неологизмсем
Воча
Воча — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Векса юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 8,9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 64 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Харку (кӳлĕ)
Озеро Харку — Эстони территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,638 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эстони кӳллисем
Волковский канал
Волковский канал  — Раççей территоринчи юханшыв. Санкг-Петербург территорипе юхать. Юханшыв Волковка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6.5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Борисов Иван Дмитриевич
Борисов Иван Дмитриевич — ( 1913-25.12.1939), Балти флочĕн Сывлăш-Çăр вăйĕсен 61-мĕш пĕтерекен авиаци бригадин 5-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирне пулăшаканĕ,  аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 07.
Кылымъёль
Кылымъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Кылым юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Лĕпке шăмми
Лĕпке шăмми (os parietále) — этемĕн пуç куташкинчи мăшăрлă  шăмă.
Асăрхавсем
Категори:Пуç купташки Категори:Пуç Категори:Лĕпке
Реприза (фильм)
Реприза (Reprise) — Йоаким Триер норвег режиссёрĕ 2006 çулта ӳнерленĕ фильм. Премьера 2006 çулхи утăн 3-мĕшĕнче Карл Варĕнчи кинофестивалĕнче иртнĕ.
Сюжет
Фильм çыравçă пулас текен Филлипе тата Эрике туссем çинчен каласа парать. Пĕррин хайлавĕсене пичетлеççĕ, тепринне - йышăнмаççĕ... Анчах та нихăшĕ те хăйне телейсĕр тесе шутламасть.
Каçăсем
Категори:Норвеги драма фильмĕсем
Оранжă карлик
Оранжă карлик — тĕп умлăн-хыçлăнлăхри K спектраллĕ класри   V çутатаслăхлă çăлтăр.
Оранжă карликсен вăтам çутатаслăхĕ — Хĕвел çутатаслăхĕн  0,1 тата 0,6 хушшинче.
Вуламалли
Категори:Çăлтăр эволюцийĕ Категори:Çăлтăрсен класĕсем Категори:Оранжă карликсем Категори:Çăлтăрсем
Шварцбах (Близ юппи)
Шварцбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Близ (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Хора-Юган
Хора-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Куноват юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  322 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пукан
Пукана, йĕркипе, урай хăми çине хытарса лартмаççĕ.
Пуканпа кресло хушшине вырнаҫтарни-изделисен хӑтлӑлӑхӗ, рабочи кресло ҫакӑн пек чухне рабочи пуканран пачах уйрӑлса тӑма пултарать.
Ҫав вӑхӑтрах кресло пукан пек пӑхса тухӑпӑр.
Пукан шухӑшласа кӑларакансем хыҫлӑ ларкӑч пек лараҫҫӗ, авалхи египтянсем, авалхи сӑрласа ӳкернӗ тата тупнӑ пукансем пирӗн эрӑчченхи виҫҫӗмӗш пин ҫулсен шутне кӗреҫҫӗ пулас.
Хатанга (юханшыв)
Хатанга — Раççей территоринчи юханшыв. Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Хатанг кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1636 км, бассейн лаптăкĕ 364000 км2.
Пукан
Пуканӑн тӗп пайӗсем-ларкӑч, ҫурӑм тата ура.
Хатанга (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Пукан
Традициллӗ пуканӑн тӑватӑ ураллӑ, "хачӑ" йышши конструкципе мӑшӑрӑн-мӑшӑрӑн ҫыхӑнса тӑракан уйрӑм урасем пур (Х-сӑнарлӑ конструкци). Ура шучӗ варенме пултарать, уйрӑм урасӑр пукансен моделӗсем пур-сӑмахран, консоль пуканӗ.
Пукан хыҫӗ кайри урисем (кайри урисем) е уйрӑм элемент пек курӑнса тӑма пултарать,талккӑшпех е витӗр курӑнмалла.
Пукансем ҫирӗп те, ҫемҫе те пулма пултараҫҫӗ; материалпа тата тунӑ май пукансем столяр (цельнодер йывӑҫӗнчен), авӑнакан (ҫулҫӑ йӑхӗнчен), клеенкӑран (шпонран), ҫатан (хӑва хулӑран), тимӗр, пластик тата хутӑшлӑ пулаҫҫӗ.
Каçăсем
Категори:Сĕтел-пукан Категори:Пукансем Категори:Мебель япалисем
Стул
Украинăри чăвашсем
Украинăри чăвашсем
Йыш
Украинăри чăвашсен йышĕн динамики :
Вийсъяагу
Вийсъяагу — Эстони территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Украинăри чăвашсем
Тăван чĕлхе
Украинăри чăвашсен тăван чĕлхи, 2001-мĕш çулхи çырсатуху кăтартăвĕсем р.
Асăрхавсем
Категори:Чăвашсем Категори:Украина
Вийсъяагу
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эстони кӳллисем
Анофриев
Анофриев — хушамат; хĕрарăмсен: Анофриева.
Тенкел
Тенкел́ (çавăн пекех пукан теме те пултараççĕ, анчах кун пек чухне лешĕ хыçлă пулсан хыçлă пукан теççĕ) - лармалли хатĕр. Пӳлĕмре е урамра усă курма пулать, сĕвенчĕксĕр пулать.
Вуламалли
Категори:Сĕтел-пукан Категори:Тенкел
Марченко Людмила Васильевна
Биографи
Краснодар Енри Архипо-Осиповка чиркӳ ялĕнче 1940 çулхи çĕртмен 20-мĕшĕнче çуралнă.
1963 çулта ВГИК-ра (Михаил Ромм ăста лаççи) вĕренсе тухнă.
1963 çултанпа — Александр Румнев ертсе пынă Экспериментлă «Эктемим» пантомима студи театрĕн актриси.
1965—1984 çулсенче — Киноактёр студи театрĕн актриси.
1997 çулхи кăрлачăн 23-мĕшĕнче çут тĕнчерен уйрăлса кайнă. Ваганьково çăвине пытарнă.
Пайăр пурнăç
Ача-пăча çук.
Каçăсем
Категори:ВГИКра вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Киноактёр театрĕ Категори:Ваганьково çăвине пытарнисем
Камаканур
Камаканур, — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Кече Маралиха
Кече Маралиха — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/3550/318/78    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Камаканур
22 çын (2001) пурнать.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Кече Маралиха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Опера
мини|справа|Лексингтон Опери, АПШ Опера (opera — ĕç), — театр пусми çинчи пулу-иртÿне юрласа калаçни тăрăх кăтартса тĕп вырăна лартакан илемлĕ драмаллă театр калăпĕшĕ.
Опера кун-çулĕ
Опера Италирен, мистери тенĕ тĕн йĕрки куравăшĕнчен пулса тухнă Беверини çырнă «Сăваплă Павăл тепĕр майлă çаврăнни» (1480) камитрен пулса тухнă. XVI - мĕш ĕмĕр çурринчен пастораль текен кĕтӳçĕ вылявĕн хорĕсенче мотет е мадригал калăпĕшĕсенче янранă. Орацио Векки «Amfiparnasso» xайлавĕнче артистсем театр пусми çинче вылянă вăхăтра хыçалти пÿлĕмре хор пилĕк саслă мадригал калăпĕнче юрланă. Ку «Commedia armonica»-на пĕрремĕш хут 1597-мĕш çулта Моден картишĕнче лартнă. XVI - мĕш ĕмĕр вĕçĕнче кĕвĕ хайлавĕсене моноди тенĕ пĕр саспа юрланине кĕртнĕ. Ун хыççăн вара опера хăвăртрах аталанма тытăннă. Малтанах кĕвĕллĕ-драмаллă хайлавсен çыравçисем ĕçĕсене drama in musica или drama per musica тенĕ; «опера» тесе XVII - мĕш ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурринчен чĕнме пуçланă. мини|слева|Якопо Пери Операн тĕлĕ — кĕвĕ тăрăх драмаллă пулу-иртнине вăйлатса тарăнлатасси. Операра кĕвĕ çемми ытларах вырăн йышăнать пулин те, унăн ăнăçĕвĕ сăмахĕсенчен килет. Сăмахĕсен вара кăсăклă, янкăр ăшлă, чăмăр та илемлĕ çыравлăх калăпĕшлĕ, пурнăçлă тата ытаруллă пулма тивĕç. Хайлав ăшĕн тĕрлĕрен сассене (сопрано, меццо - сопрано, альт, контральто, контртенор, тенор, бас) суйласа илме тата хора та хутшăнма май памалла.
1637 -мĕш çулта Венецире халăх валли пĕрремĕш Опера театрĕ уçнă.
1597 -мĕш çулта лартнă Якопо Пери çырнă «Эвридика» операна пĕрремĕш пысăк опера теме пулать. Кĕçех опера Италире те, каярах Европан ытти çĕршывĕсенче те анлăн сарăлать. Венецире 65 çул хушшинче 7 театр уçăлать. Операн пĕрремĕш хайлавçисем Германире Генрих Шютц («Дафна», 1627), Францире — Камбер («La pastorale», 1647), Англире — Пёрселл; Испанире пĕрремĕш операсем XVIII - мĕш ĕмĕр пуçламăшĕнче; Раççейре Арайя пĕрремĕш «Кефал и Прокрида» (1755) харпăр тĕллĕ вырăс сăмахĕсем çине хунă опера çырнă.
Пĕрремĕш вырăс пурнăçĕпе йăла - йĕрки çинчен çырнă опера, — «Танюк, е Телейлĕ тĕлпулу», çыравçи Ф. Г. Волков (1756).
Пĕрремĕш чăваш опери хăйĕн кун-çулне 1960 çулта уçнă, ку Ф.Васильевăн "Шывармань" пулнă.
Операн тĕрлĕ тĕсĕсем: пысăк опера (opera seria — итал., tragedie lirique, каярах grand - opera — франц., ) çурă камитлĕ (semiseria), камитлĕ опера (opera buffa — итал., opera comique — франц., spieloper — нимĕç.), романтикаллă опера. Опера кĕввине речитатив, ариозо, юрăсем, арисем, дуэтсем, трио, квартетсем, ушкăнсем, тата ыт.те, симфони калăпăшĕсенчен — увертюра, интродукци, антракт, пантомима, мăнаçлăн утни. балет кĕвви кĕрет.
Каçăсем
Категори:Мусăк Категори:Театр Категори:Ӳнер Категори:Мусăк хайлавĕсем
Сасă хăвăртлăхĕ
Сасă хăвартлăхĕ, — «сасă» текен хумсен хăвăртлăхĕ. Хăйне вара, сасă тесе, механикăлла сулланусен пиçĕ хумĕсем газлă, шĕвеклĕ тата хытă талккăшра сарăлнине кура сăнанакан пулăма калаççĕ.
Каçăсем
Категори:Пиçĕ хумсем Категори:Хумсем Категори:Сулланусем Категори:Акустика Категори:Хăвăртлăх
Витас Юозас Томович
''Витас Юозас Томович (наст. Валунас Йонас Томович) Vitas Juozas'' — (8.01.1899(27.12.1898)-1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,'. Указ дати - 08. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Литван Вильнюс вăрттăн парти горкомĕн 1-мĕш секретарĕ —,.
Тăван кил (фильм)
«Тăван кил» (Отчий дом) — Лев Кулиджанов режиссёрăн илемлĕ фильмĕ.
Пултарулăх ушкăнĕ
Категори:1959 çулăн СССР фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностуди Категори:Лев Кулиджановăн фильмĕсем
Гурьянов Павел Яковлевич
Гурьянов Павел Яковлевич — (15.12.1918-16.06.1960), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 74-мĕш перевçĕсен дивизин 622-мĕш уйрăм çыхăну ротин телефон-кабель взвочĕн отделени командирĕ, сержант.
Белов Григорий Акинфович
Григорий Акинфович Белов (18.12.1895, Вахонькино — 13.9.1965, Ярославль) — совет кино актёрĕ. ССРП халăх артисчĕ (1956).
Каçăсем
Категори:1895 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 18-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1965 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 13-мĕшĕнче вилнисем
Юхыт-Юган
Юхыт-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Амня юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  358 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Донцов Максим Иванович
Донцов Максим Иванович  — (25.05.1914(12)-20.06.1985), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 19. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 43-мĕш çарĕн 26-мĕш перевçĕсен дивизин 312-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, аслă лейтенант.
Мăн Урзуга
Мăн Урзуга — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕснең Двинская юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 62 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 120 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Васильевка (Теччĕ районĕ)
Васильевка (Васильевка), — Тутарстанăн Теччĕ районĕнчи мăкшăсем пурăнакан ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2000 çулта ? çын пурăннă.
Кунçул
Ял хăçан никĕслени паллă мар. 1700-мĕш çулти хутсенче ăна асăнаççĕ. 1841-мĕш çулти 8-мĕш ревизипе ялта ? чун удел хресченĕ пулнă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Кулюккасем
мини|справа|250px|Кулюккасем Кулюккасем (Streptopelia) — кăвакарчăнсен Columbidae йышĕн вĕçен кайăк йăхĕ.
Пĕчĕк тата вăтам кайăксен тăршшĕ 30 см çити, йывăрĕшĕ 100-150 г. туртать.
Йывăçсем çинче тата çуртсен карнизĕсенче уçă та лаптак йăвасем çавăраççĕ
Чĕмек пăрланчăк
Чĕмек пăр — тĕрлĕ сăлтавсене пула аялтан çулелле тăсăлса ӳсекен пăрланчăк. Çакнашкаллисем сайра пулаççĕ пулин те, çутçанталăкра пĕчĕк шыв кӳллисенче тĕл пулакан чĕмек пăрланчăксене 1920-мĕш çултанпа çырса кăтартнă. Белли-Дорси моделĕ евĕр паллă шăнтмалли механизма XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче хăтланса тупнă, анчах та чылай хушă лабораторире туса тĕрĕслемен. 2010-мĕш çулсенче интернетре чĕмек пăрланчăкăн фотокарточкисене, дистиллизациленĕ шывран холодильникре е морозилкăра епле шăнтса тумалли инструкцисене çырса панă. Çакăн хыççăн ăсчахсем лабораторире тĕрĕслеме пултарнă. Экспериментсем Белли-Дорси модельне ĕнентерсе çирĕплетеççĕ пулин те, каллех çутçанталăкра пăрланчăк чĕмексем мĕнле пулса каяççĕ тесе пуçа ватма пуçланă. Хăш чухне чĕмексем урăх формăсемпе хăпараççĕ, вĕсене вара пăрлачăк çурта, турул, вазă теççĕ. Çав тери тĕлĕнтермешлĕ тĕсĕ — кутăн пирамида.
Галерея
Мĕншĕн-ха «чĕмек»? Хуравĕ — сăмахсарта :
Шип. 1. йӗп (йывӑҫӑн); 2. сула (хӑмасене тытса таракан урлӑ йывӑҫ); 3. чӗме, чӗмек, кача; подковные шипы такан чемисем (качисем); 4. айҫӑвар (осетр евӗрлӗ пула);
Асăрхавсем
Категори:Гляциологи Категори:Пăр
Ĕнсе шăмми
Ĕнсе шăмми, çавăн пекех пуç вувашки, вувашка (os occipitale) — этемĕн пуç куташкинчи мăшăрлă мар (мăшăрсăр)  шăмă.
Асăрхавсем
Категори:Пуç купташки Категори:Пуç Категори:Ĕнсе
Новиков Александр Александрович (маршал)
Новиков Александр Александрович (маршал)  — (.КÇ.19.ноября.1900.6-03), Хĕрлĕ Çарăн СССР сывлăш-çар вăйĕсен тĕп командующийĕ, Авиаци тĕп маршалĕ, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ датисем - 17.04.1945, 08.09.1945.
Сандуй-Яха
Сандуй-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Ненец АО, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Санди-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Башкиров Владимир Леонидович
Башкиров Владимир Леонидович, — паллă спортсмен. Мускав облаçĕнчи Королёв хулинче 1952 çулхи кăрлачăн 18-мĕшĕнче çуралнă. Ытти çăлкуçсем çуралнă вырăна урăхла та кăтартаççĕ. 1997 çулхи çу уйăхĕн 27-мĕшĕнче Гималайри Лхоцзе тăвĕ çинче вилнĕ. Альпинист, СССР спорт маçтăрĕ, тĕнче шайĕнчи спорт маçтăрĕ, "Снежный барс" титула çĕнтерсе илнĕскер, "Эдельвейс" орденăн кавалерĕ. 50 ытла хут чи пысăк категорири кăткăслăхлă тусем çине хăпарнă тата 8 хутчен 8000 метр çÿллĕшлĕ тусем çине (вĕсенчен пиллĕкĕшне — пĕр календарьлĕ çулталакра, 1996—1997-мĕш çулсенче). "Энергия" РКК инженеренче ĕçленĕ.
Кунçулĕ
Мускав облаçĕнчи Королёв хулинче 1952-мĕш çулта çуралнă. Электронла чăваш энциклопеди шучĕпе вара, çуралнă вырăн — Шупашкар.
Шварцбах (Гинсхаймер-Альтрайн юппи)
Шварцбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Гинсхаймер Альтрайн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км, бассейн лаптăкĕ 444,96 км2.
Асăрхавсем
Категори:Рейн юпписем
Дуров Лев Константинович
Каçăсем
Категори:1931 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 23-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2015 çулта вилнисем Категори:Çурлан 20-мĕшĕнче вилнисем
Тана (кӳлĕ)
Тана — Эфиопи территоринчи кӳлĕ. Кĕçĕн Аббай юханшыв юхса кĕрет, Кăвак Нил юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2156 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эфиопи кӳллисем
Волма (Мста юппи)
Волма  — Раççей территоринчи юханшыв. Новгород облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мста юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км, бассейн лаптăкĕ 821 км2.
Каçăсем
Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Холка
Мăн Холка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Холка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4 км.