cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пулăç
Пулăç - пулă тытакан çын. Пулăç ĕçĕ чи авалхи ĕçсенчен пĕри шутланать. Вăл çырла-кăмпа пуçарннипе пĕр вăхăталах пуçланнă теме пулать. Ятарласа пулă тытакан тата çак ĕçпе пурăнакансем те пур. Хăш-пĕр çĕршывсенче ку ĕç чи паллисенчен пĕри пулса тăрать, чи пысăк усламне те çак ĕçех парать. Африкăра пурăнакан бизо халăхшăн вара пурнăçĕ пĕтĕмпех пулăпа çыхăннă.
Пулăç культурăра
Пулăçсен пурнăçне ятарласа уçса паракан калавсемпе романсем те, кинофильмсем те самаях ӳкернĕ.
Асăрхавсем
Категори:Профессисем Категори:Пулă тытни
Студенка
Ялсем
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
69 (хисеп)
69 (утмăл тăххăр) — 68-па 70 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Портрет
мини|[[Рембрандт Саския сӑнарне Флора пек ӳкернӗ]]
Портре́т (portrait, кивĕ франс. portraire — «мĕне те пулин йĕре йĕр çине туса кăтартни.
Литературӑри портрет-художествӑлла характеристика хатӗрӗсенчен пӗри, писатель хӑйӗн геройӗсен типлӑ характерне уҫса парать, геройсен сӑн-сӑпачӗ урлӑ вӗсем ҫине идейӑлла пӑхнине кӑтартса парать: вӗсен кӗлеткисем, пичӗсем, тумтирӗсем, хусканӑвӗсем, аллисемпе хӑлаҫланнисем, манерӗсем.
Ӳкерӳ искусствинче портрет-хӑйне уйрӑм жанр, унӑн тӗллевӗ моделӗн визуаллӑ характеристикине ӳкересси. "Портрет ҫинче тулаш сӑн-сӑпат (ун урлӑ вара шалти тӗнче те) ӗлӗкхи е чӑн-чӑн этемре пулнӑ пайӑр, чӑн тӗнче пулса тӑрать". Портрет — пластикӑллӑ формӑсемпе, йӗрсемпе, чӗрӗ сӑн-сӑпатпа, ҫав вӑхӑтрах унӑн идейӑллӑ-художествӑллӑ интерпретацийӗ.
Ку статья сӑнӳкерчӗк искусствинче портрет ҫинчен ҫырнӑ.
Истори
Портрет жанрне аталантарма икӗ туртӑм — техникӑлла сӑнарлӑ хӑнӑху прогресӗ, сӑмахран, анатомипе композицие алла илни, пир тума пӗлни, ҫавӑн пекех этемлӗхӗн пӗлтерӗшне, уйрӑмлӑхне аталантарни витӗм кӳрет. Портрет чи пысӑк тӑррисенче этем пулма пултарассине, унӑн ӑс-хакӑлне, унӑн вӑй-халне улӑштарса ҫӗнетессине ӗненнӗ тапхӑрта пулать. "Хӑйӗн хальхи функцийӗнчи Портрет-европӑри ҫӗнӗ вӑхӑт культурине ҫуратни, вӑл ҫынра уйрӑм ҫын хаклӑхне, идеалӗ уйрӑм ҫынна хирӗҫ тӑманнине, ун урлӑ унра та пурнӑҫа кӗнине кӑтартса парать". ҪАВӐНПА ТА XX ӗмӗрте жанр арканать те ӗнтӗ: "хамӑр пирки нумай иккӗленнӗ хыҫҫӑн вӑл мӗнле аталанма пултарать-ха?"Портрет чечекленнӗ тапхӑрсенче рим скульптура портречӗ, Возрождени тапхӑрӗн, XVII тата 2-мӗш ӗмӗрсен ПОРТРЕЧӖ шутланать.
Асăрхавсем
* Категори:Сăрласа çырнă жанрсем Категори:Фотографи жанрĕсем
Вылъювож
Вылъювож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Вылъю юханшывăн сылтăм çыранĕпе 6 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Алабай
мини|Алабай мини|Ҫамрӑк йытӑ аҫи. Алабай е Вӑтам Ази сурӑх кӗтӳ йытти — Вӑтам Ази регионӗсен авалхи Тĕнчери кинологи федерацийĕ йышӑннӑ йытă ăрачĕ.
Ятарлӑ суйласа ӗрчетнӗ ӑрат мар: вырӑнти ӑрат вӑхӑт иртнӗ ҫемӗн Вӑтам Ази халӑхԋсен хушшинче сарӑлнӑ. Кӗтӳҫӗсем выльӑх-чӗрлӗх сыхлама усӑ кураҫҫӗ.
Пулса тухни
Молоссоид.
Каҫӑсем
Категори:Йытă ăрачĕсем, алфавитпа Категори:Молоссем
Анат Искильда
Анат Искильда (Түбән Искилҗә) — Перĕм Енри Барда районĕнчи сала. Печмень ял тăрăхне кĕрет.
2010 çулхи çыравăн пĕтĕмлетĕвĕсемпе кунта пурăнан халăх йышĕ 138 çын, çав шутра 69 арçын тата 69 хĕрарăм пулнă.
Барда ялĕн варринчен 26 км майлă вырнаçнă.
Асăрхавсем
Категори:Перĕм Енри Барда районĕн пурăнан вырăнĕсем
Çырла
thumb|right|250px|Кĕтмел Çырла – нумай вăрăллă çимĕç. Вăл ӳсен-тăранăн аял тĕввинчен те, çӳл тĕввинчен те аталанма пултарать. Çырла аял тĕввинчен аталаннă чухне унăн тăрринче типнĕ çеçке тĕпĕ пур. Çакна, калăпăр, хурлăхан йышши çырла тĕмĕсенче курма пулать. Енчен те çырла тĕвви нумай йăвăллă пулсан çырли те нумай йăвăллă пулать. Сăмахран, çĕрулми çырли икĕ йăвăллă, çумăр курăкĕн виçĕ, курак куç курăкĕн тăватă, шур çырлин пилĕк йăвă пулать. Хăш-пĕр çырласен ăш-чиккийĕ хъăйне евĕр аталанать. Калăпăр, лимонăн çемçе ăшĕ пӳлме çурхахĕнчен çитĕнекен çипсенчен аталанать. Ку йышши вăрă çимĕçĕ вăрă виткĕчĕпе кăна мар, çу парĕсем пуррипе те уйрăлса тăрать. Категори:Çимĕç Категори:Çырла
Чăваш Республикин массăллă информаци хатĕрĕсем
Кĕперсем
Категори:Чăваш Республики
Кĕçĕн Тукмак-Каран
Кĕçĕн Тукмак-Каран — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452771, ОКАТО кочĕ — 80251825010.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Туймаçи районĕ
Чапак
thumb|right|250px|Чапак
Чапак карп йышне кĕрекен пулă шутланать. Кĕлетки 35 сантиметртан иртмест, йывăрăшĕ 800 грама çитме пултарать. Ытларах чухне чапак 200-300 грамм таять. 20 çул таран пурăнма пултарать. Пĕтĕмшле илсен, кĕмĕл тĕслĕ пулă, çурăмĕ кăна симĕсрех. Çунаттисем çурăм çунаттисĕр пуçне сарăрах хĕрлĕ тĕслĕ.
Чапак вăлчине ака уйăхĕн вĕçĕнче сапма пуçлать.
Апата тиркекен пулă мар, анчах та ытларах пĕчĕк организмсемпе тата шыв курăкĕсемпе тăранать.
Чапака тытма вăлта çине 2-3 кăткă е шӳтернĕ тырă пĕрчисем тиреççĕ.
Категори:Карп йышшисем
Тĕнчери халăх йышĕ
Тĕнчери халăх йышĕ - Çĕр çинче пурăнан мĕнпур çын. Ҫӗр ҫинче пурӑнакан ҫынсен шучӗ, пӗтӗмӗшле илсен, (2021 ҫулхи кӑрлач 3) 7 836 525 000 ҫын патне пулать. Пӗтӗм тӗнче банкӗ тӑрӑх, Ҫӗр халӑхӗ 2019 ҫул тӗлне 7,674 миллиарда ҫити пулнӑ.
Каçăсем
Категори:Демографи Категори:Пурăнан халăх
Populatsioon Penduduk
Кизрай
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
70 (хисеп)
70 (çитмĕл) — 69-па 71 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Рюти (Гларус)
Рюти (Betschwanden) — Швейцарири коммуна, Гларус кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Базель-Ланд хулисем
Çĕнĕ Шăмăршă
Çĕнĕ Шăмăршă- Чăваш Енĕн Шăмăршă районĕн ялĕ, Шăмăршăран кăнтăрарах вырнаçнă. Ялпа юнашар А-151 автоçул иртсе каять.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 333 çын, çав шутра 157 арçын, 176 хĕрарăм пурăннă.
Истори
1920 çулхи утă уйăхĕн 28-мĕшчен Пăва уесне, каярах Çӳрпӳ уесне кĕнĕ. 1920 çулхи юпа уйăхĕн 5 хыççăн Çĕрпӳ уесĕн Йĕпреç районнĕ, 1921 çулхи утă уйăхĕн 22 хыççăн Патăръел уесне кĕртнĕ.
1939 çулхи авăн уйăхĕн 16 Шăмăршă районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Патăръел районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтченех Шăмăршă районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Шăмăршă районĕнчи пурăнан вырăнсем
Равенна (пĕлтерĕшсем)
Равенна:
Тибет мастифӗ
мини|Тибет мастифӗ мини|Тибет мастифӗ
Канканда
Канканда — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики Кигин районĕпе территорипе юхать. Ик юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Тибет мастифӗ
Тибет мастифӗ (тиб. དོ་ཁྱི, кит. 藏獒) авалхи йытă ăрачĕ.
Канканда
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ай пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шурă Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ик юпписем
Тибет мастифӗ
Темперамент тата усӑ курни
Ӗлӗк-авал хурал йытти пулнӑ. Паянхи кун та ҫав ӗҫех тӑвать.
Каҫӑсем
Категори:Йытă ăрачĕсем, алфавитпа Категори:Молоссем
Утă, 20
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Капитана качча тухас
Сюжет
Александр Блинов капитан-чикĕ хуралçи вăтăр çул патнелле пырать. Çав тери çирĕп чунлăскер çăмăл флирта кăмăлламасть, вăл пысăк та таса юратăва кĕтет. Кану вăхăчĕ ăна шанăç парать: унăн ялĕпе юнашар хулара пурăнан темле Елена валли посылкă çитермелле. Çапла Блинов пуçтах та чĕмсĕр фотокорреспонденткăпа паллашать. Ĕçсем çапла çаврăнса тухнипе капитан Еленăна унăн журналист ĕçĕсенче пулăшма тытăнать, çав хушăрах çăмăлтай журналисткăна «ăса кĕртме» хăтланать… Ленăпа редакци хушнă ĕçе пурнăçланă чухне ятлаçу сиксе тухсан, Блинов Еленăна хăй чуне уçса парать те тухса каять. Блинов хăй хĕсметре тăнă çĕре таврăнать, Еленăна манма тăрăшать. Тепĕр хушăран Елена унăн патне заставăна журналист ĕçĕпе çураçас тесе килет — вĕсем тус-юлташлă юлаççĕ.
Каçăсем
Категори:СССР кинокамичĕсем Категори:1985 çулăн кинокамичĕсем Категори:СССР мелодрама фильмĕсем Категори:Чикĕ хуралçисем пирки фильмсем Категори:Ленфильм Категори:1985 çулăн СССР фильмĕсем
В-13
«В-13» (IX-бис серинчи, С — «Вăтам») — Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнчи совет дизель-электрика торпедăллă шывай кимми.
Историлле хыпар
Кимĕне 1938 çулхи юпан 19-мĕшĕнче Чулхулари 112 № «Красное Сормово» савутра тума пуçланă, шыва 1939 çулхи акан 25-мĕшĕнче антарнă, çар йĕрне 1941 çулхи утăн 31-мĕшĕнче кĕртнĕ те 1941 çулхи çурла 14-мĕшĕнче Балти флочĕ йышне кĕнĕ.
Çапăçу харçисем
«С-13» 4 çапăçу харçинче пулнă, 12 хутчен атакăланă, 19 торпедăпа пенĕ, пиллĕк транспорта путарнă, пĕрне амантнă.
Путарнă транспортсем
Нимĕçсен «Wilhelm Gustloff» тата «General Steuben» транспорчĕсене шыва путарнă хыççăн «В-13» чапа тухать.
«Wilhelm Gustloff»
1945 çулхи кăрлачăн 30-мĕшĕнче В-13, А. И. Маринеско ертсе пынипе, 21сех. 15 мин. Эскорт хӳтĕлевĕпе пыракан «Wilhelm Gustloff» нимĕç транспортне асăрхать. Совет шывай кимми хăвалама тытăнать те 23:08 вăхăтра 4,8 кабельт дистанцирен транспорта виçĕ торпедăпа тапăнать. Виççĕшĕ те тĕле çитеççĕ, тепĕр 40 минутран карап путать «Wilhelm Gustloff» затонул. Хальхи хаклавсемпе 6000 яхăн çын пĕтнĕ. Карап çинче:
«Wilhelm Gustloff» транспорта путарни право енчен тĕрĕсех тенĕ, мĕншĕн тесен транспорт хăйне кирлĕ пек кăтартса мар, çар карапĕсем хушшинче пынă, борт çинче хĕçпăшал, çар çыннисем пулнă.
«General Steuben»
1945 çулхи нарăсăн 10-мĕшĕнче совет субмарини нимĕçсен хĕçпăшалланнă хоспиталь «General Steuben» карапне (ăна «Эмден» класĕнчи крейсер тесе) шыраса тупнă. Çĕрле, 00:50 вăхăтра карапа икĕ торпедăпа атакăланă. Иккĕшĕ те тĕл лекнĕ те карап 15 минутран шыва чăмать. 3000 ытла çын пĕтет (çак хисепсене кăтартаççĕ: 3608 çын вилнĕ, 659 çынна çăлнă), ытларах суранлă çăр çыннисемпе вăрçăран тарнăскерсем
Каçăсем
Категори:IX-бис серин шывай киммисем Категори:«Красное Сормово» савучĕн шывай киммисем
71 (хисеп)
71 (çитмĕл пĕрре) — 70-пе 72 хушшинчи натураллă хисеп.
Павлов Иван Павлович
Павлов Иван Павлович, — чăваш чĕлхеçи, филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ, доцент, шкул вĕренӳ кĕнекисемпе методика кăтартăвĕсен авторĕ. 1928 çулхи çурла уйăхĕн 23 Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи Чулкаç ялĕнче çуралнă. 2002 çулхи утă уйăхĕн 20 Шупашкарта вилнĕ.
Чăваш Енĕн тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕ.
Пурнăçĕ
Иван Павлов — чăваш чĕлхи ăслăлăхĕн морфонологи пайне никĕслекенĕ. Синтаксис ыйтăвĕсемпе те унăн статйисем тăтăшах пичетленсе пынă. Чăваш лексикографийĕн юлашки 30—40 çул хушшинчи çитĕнĕвĕсенче унăн тӳпи пысăк: вăл орфографи, вырăсла-чăвашла, чăвашла-вырăсла словарьсем хатĕрлес ĕçе активлă хутшăннă авторсенчен пĕри. Тĕпчевçĕ паллă чĕлхеçĕсен (Н.И.Золотницкин, Н.И.Ашмаринăн, Ф.Т.Тимофеевăн, Т.М.Матвеевăн, А.И.Васильевăн) пурнăçĕпе ăслăлăхри ĕçĕ-хĕлне тишкерес тĕлĕшпе те нумай вăй хунă.
Иван Павлов — шкулсем валли пичетленсе тухнă чăваш чĕлхи вĕренӳ кĕнекисен, методика кăтартăвĕсен авторĕ те. Унăн чăваш шкулĕсенче вĕрентмелли фонетикăпа морфологи учебникĕ 15 кăларăмпа пичетленсе тухнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш чĕлхи тĕпчевçисем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Элĕк районĕ Категори:Чăваш филологĕсем
Корат
мини|Корат Корат — Таиландран пулса тухнӑ кил кушакӗн ӑрачӗ, кушаксен авалхи ӑрачӗсенчен пӗри.
Каҫӑсем
Категори:Кушаксен ӑрачӗсем
72 (хисеп)
72 (çитмĕл иккĕ) — 71-пе 73 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Вылыс-Се
Вылыс-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Юн-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе 23 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Ырашпăтри
thumb|right|350px|Кутан
Ыраш пăтри (Gobio gobio) — тарăнах мар çырмасанче пурăнакан карп пек пит пысăках мар пулă. Тĕсĕ ун тĕрлĕрен пулать – сăрă тĕсрен пуçласа сарă сăрă таранах. Кĕлетки пĕтĕмпех пăнчăсемпе витĕннĕ.
Кутан 22 сантиметра çити ӳсме пултарать, анчах та 10-12 сантиметртан вăрăмраххисем сайра тĕл пулаççĕ. Йывăрăшĕ 80 грамран иртмест.
Ăна вăлтапа та пусмалапа çуркунне те тытаççĕ. Апат енчен кутан тиркевлĕ мар вак пулă. Ытларах вак чĕр чунсемпе тата шыври ӳсен-тăрансемпе тăранать.
Ку пулла ятарласа тытма çӳремеççĕ тесен те юрать. Пĕвесемпе кӳлĕсенче кутан хунаса кайсан ытти пулăсем пĕтни паллă. Юханшывсенче вара кутан çуйăнпа шампа пуллăн чи тутлă апачĕ шутланать.
Вуламалли
Категори:Карп йышшисем
Пишкайăн
Пишкайăн — (Бишкаин) Пушкăрт Республикинчи Авăркас районĕн чăваш ялĕ. =Кун-çулĕ== Пишкайăна чи малтан Хусан кĕпĕрнинчи Шупашкар уесĕнчен тухнă 19 çемье килсе вырнаçнă. 1770-1820 çулсенче Пишкайăнра пурăнакансен çурри христиан‚ ыттисем язычество тĕнне тытса пынă. 1870 çулта кунта 127 кил хуçалăх‚ 6 шыв арманĕ пулнă. 1890-мĕш çулсен вĕçĕнче 1900-мĕш пуçламăшĕнче чиркӳ хăпартас ĕç пуçланă. 1903 çулта Никольски ячĕллĕ чиркĕве уçнă. 1927-1928 çулсенче хуçалăхсем Пишкайăнран куçса Путаш‚ Николаевка‚ Пелакор паççулкасем йĕркеленĕ. 1937 çулта чиркĕве хупса çак çуртра клуб уçнă.
Демографи
Халăх йышĕ:
2002 çулхи çырупа килĕшӳллĕн чăвашсем пайĕ (85%).
Тавралăхĕ
Район центрне — Тулпасăна çитме: 20 çм , Белое Озеро станцине 9 çх.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Авăркас районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Курмазы
Курмазы — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Дёма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Çĕнĕ Волынь
Çĕнĕ Волы́нь (Нововолинськ) — Украинăри Волынь облаçĕн хули, халăх йышĕ 57,8 пин çын. Хуларан 18 çухрăмра Иваничи чукун çул чарăнăвĕ пур.
Шванден (Гларус)
Шванден (Schwanden GL) — Швейцарири коммуна, Гларус кантонне кĕрет.
Çĕнĕ Волынь
Промăçлăхĕ
Çĕр кăмрăкне тупăшлаççĕ. Ятарлă технологи хатĕрне тăвакан, йывăçа чутлакан комбинатсем ĕçлеççĕ.
Каçăсем
Категори:Украина хулисем Категори:Волынь облаçĕн пурăнан вырăнĕсем
Шванден (Гларус)
2418 çын (2006, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — 1627.
Каçăсем
Категори:Базель-Ланд хулисем
Кот д'Ор
Кот д'Ор - ( Cote d'Or ) ( "Ылтăн тăвайкки" ) - Бургунди енре вырнаçнă эрехтăвакан тăрăхĕ.Кунта чи паха, чи хаклă пылаксăр хĕрлĕ тата шурă эрехĕсем тăваççĕ.
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ - яхăн 9 000 га.
Иçĕм сорчĕсем
Паха эрехĕсем Пинă Нуар ( хĕрлĕ ) Шардоне ( шурă ) иçĕм сорчĕсемчен тăваççĕ.
Чикĕ хуралĕн çарĕсем
Чикĕ хуралĕн çарĕсем́ (Чикĕ хуралĕ) — патшалăхăн типçĕр е шыв çинчи тулаш чиккисене сыхлакан, çаплах чикĕ хуралĕн зонинче кирлĕ режима тытса тăракан патшалăх йĕркеленĕвĕ, çар йĕркеленĕвĕ.
Кот д'Ор
Пысăк эрехтăвакан хуçалăхĕсем тата суту-илӳ эртелсем
Бургунди енре часах эрехтăвакан хуçалăхĕсем хăвăн эрехне усламçă эртелсене сутаççĕ.Пысăк усламçă ушкăнĕсем хăвăн тата ытти хуçалăхсен эрехсем сутаççĕ.
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бургунди ( эрехтăвакан енĕ )
Бадабер лагерĕнчи пăлхав
Бадабера лагерĕнчи пăлхав — Афган вăрçин эпизочĕ. 1985 çулхи ака, 26 пакистан çарĕпе афган душманĕсем, пĕр енчен, совет тата афган вăрçă тыткăнĕсем — тепĕр енчен, хушшинче пулса иртнĕ çапăçу. Вăрçă тыткăнĕсем ирĕке çăлса илме пултарайман. Бадабера лагерне артиллерипе штурмланă хыççăн икĕ кун çапăçса вăрçă тыткăнĕсем паттăррăн пуç хунă.
Истори
1983—1985 çулсенче Пакистан территоринче, Пешавартан 10 км кăнтăралла, Афганистан Демократи Республикинчен 24 км, Бадабер пысăках мар кишлакра афган таркăн çынĕсен лагерĕ пулнă. Ун çумĕнче «Таса Халид ибн Валид ячĕллĕ çапăçма вĕрентекен центр» пулнă, унта АПШ, Пакистан, Китай тата Египет вăрçă ĕç инструкторĕсем моджахедсене Афганистанра совет çарне хирĕç кĕрешме вĕрентнĕ. Пурĕпе лагерьте вăрçă ĕçепе 65 инструктор тăрмашнă, вĕсенчен ытларахăшĕ Пакистанпа Египтран килнĕ пулнă. Улттăшĕ АПШ гражданĕ шутланнă. Вĕрентӳ центрне «Циклон» операци шайĕпе совет сĕмне хирĕç тăракан Афганистан ислам этем пĕрлĕхĕ (Jamiat-e Islami of Afghanistan) йĕркеленĕ. Çаплах, лагере пакистан влаçĕ пулăшу парса тăнă.
Лагерь вăрçа базипе пĕрле чылай лаптăк — 500 гектара яхăн — йышăнса ларнă. Тăмран тунă пӳртсемпе палаткăсемсĕр пуçне, унта улттă хĕç-пăшал ампарĕпе виçĕ тĕрме вырнаçнă пулнă. Кунта 1983—1984 çулсенче Панджшерпа Карабагра тыткăна илнĕ Афганистан Демократи Республикин хĕçпăшаллă çарĕсен вăрçă çыннисене, совет салтакĕсене («шурави») илсе килнĕ. Унчен вĕсене ытларах кашни банда хăйĕн зинданĕнче тытса усранă. Пурĕпе Бадаберте, тĕрлĕ хаклавсемпе, 40 яхăн афган тата 14 совет вăрçă тыткăнне усранă.
Пăлхав
thumb|[[Афганистанăн ислам пĕрлĕхĕн моджахечĕсем ДШК пулемётпа, Афганистан, 1987.]] 1985 çулхи çĕртмен 26-мĕшĕнче, 21:00 сех., лагерьти пĕтĕм пайăр йыш плацра каçхи намаз тума пуçтарăнсан, совет вăрçă тыткăнĕсен ушкăнĕ артиллерии хĕçпăшал ампарĕ умĕнчи тата вышкă çинчи икĕ хуралçăна «ярса илсе», тыткăнçăсене ирĕке кăларса хĕçпăшаллăннă, тарса çухаласшăн тăрăшнă.
Пăлхавçăсем
2010 çул тĕлне хăшпĕр пăлхавçăсен ячĕсене уçса панă (паттăррăн çапăçса пуç хунисене сăрăпа кăтартнă):
Унсăр пуçне, В. П. Аляскин тĕпчев ĕçĕне шута илсе, кăтартнă тапхăрта Бадабер лагерĕнче çаплах Алманов Х., Анпакин А., Габараев К., Духовченко В., Евтухович О., Журавлев Ю., Раджабов Н., Ращупкин А., Швец В., Махмад-Назаров Х. тата урăх совет вăрçа тыткăнĕсем пулма пултарнă.
Журналист шырав-тĕпчевĕсем
2006 çулта режиссёр-документалист Радик Кудояров журналист тĕпчесе пĕлнипе «Тайна лагеря Бадабер. Афганский капкан» документла фильм (2009) кăларать. Фильмра моджахедсем, вăрçă инструкторĕсем, журналистсем, совет офицерĕсем каласа кăтартаççĕ:
Афган кампанине хутшăннă, 1995—1998 çулсенче вăрçă тыткăнĕсене ирĕке кăларассипе ĕçленĕ правительствă делегацин пайташĕ В. П. Аляскин, 2005—2009 çулсенче Бадаберти пулăмсене хăй тĕллĕ тĕпчесе пĕлсе, çав шутра АПШ патшалăх департаменчĕн, СССР ЮÇӖМ, раççей тата афган компетентлă органĕсен документалă материалĕсемпе усă курса, пăлхава хутшăннăскерсен чылайăшĕн ят-хушаматне палăртнă. Курнă чылай çын каланисем, архив хыпарĕсем сделать вывод пăлхава хутшăннă 17 çынран 10 сахал мар çынна вăрçă хĕсметне Раççей Федераци территоринчен чĕннĕ.
Астăвăм
2003 çулхи нарăс, 8 Украина президенчĕн Хушăвĕпе «вăрçă, хĕсмет, граждан тивĕçне пурнăçланă чухне пайăр хăюлăхпа паттăрлăх кăтартнăшăн» кĕçĕн сержант Сергей Коршенкăна 3-мĕш степеньлĕ «Хăюлăхшăн» орденĕпе (вилнĕ хыççăн), Николай Саминь кĕçĕн сержанта Казахстан президенчĕн Хушăвĕпе 3-мĕш степеньлĕ «Айбын» орденĕпе («Хăюлăх») (çар çыннин хĕсметре «харсăрлăх кăтартнăшăн, хăйне хĕрхенменнĕшĕн, çаплах патшалăх интересĕсене паттăр ĕç тунăшăн, вилнĕ хыççăн) чысланă.
Минхӳтĕлевĕн Бадабер афган таркăнĕсен лагерĕнче 1985 çулхи ака уйăхĕнче сарăмсăр пулăмсем пирки каласа паракан информации çук. Тупăннă татăк хыпарсем пĕр-пĕрне хирĕçлеççĕ… Халĕ, 20 çул иртсен, çав пулăмсене тĕрĕссĕн хаклама тата хутшăннă çынсен тивĕçĕсене палăртма хĕн пулать…
В. П. Аляскин шухăшĕпе, раççей ертӳлĕхĕн çакăн пек тăрăмĕ пĕр пĕлтерĕшлĕ курăнмасть, мĕншĕн тесен пăлхава хутшăннă йышран 10-ран сахал мар çынна вăрçă хĕсметне Раççей Федераци территоринчен чĕнсе кайнă.
Документлă фильмсем
Категори:Афган вăрçи (1979—1989)
Равенна (провинци)
Равенна (Provincia di Ravenna) — Италин Эмилия-Романья регионĕнчи провинци.
Игатка
Игатка (Игатка) — Перĕм Енри Барда районĕнчи сала. Сарашево ял тăрăхне кĕрет.
2010 çулхи çыравăн пĕтĕмлетĕвĕсемпе кунта пурăнан халăх йышĕ 7 çын, çав шутра 3 арçын тата 4 хĕрарăм пулнă.
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 9 çын шутланнă.
Барда ялĕн варринчен 22 км майлă вырнаçнă.
Асăрхавсем
Категори:Перĕм Енри Барда районĕн пурăнан вырăнĕсем
Вăрманкас Етĕрне
Вăрманкас Етĕрне (Вурманкас-Ядрино) — Чăваш Енĕн Етĕрне районĕнчи ял.
Тавралăхĕ
Шупашкартан 70 км, Етĕрнерен – 28 км, чукун çул станцинчен 70 км.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 164 çын, çав шутра 84 арçын, 80 хĕрарăм пурăннă.
Фёдоров Николай Васильевич
мини|Чăваш Енĕн президенчĕ Федоров Николай Васильевич, — Чăваш Ен пĕрремĕш президенчĕ. 1958 çулхи çу уйăхĕн 9-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Сĕнтĕрвăрри районĕнчи Чучукасси ялĕнче çуралнă. Чăваш. Юрист ăслăлăхĕн кандидачĕ. Раççей Федерацийĕн юстици советникĕ ят пур. 3 степеньлĕ «За заслуги перед Отечеством» орденпа палăртнă (2003).
1993 çулхи раштав уйăхĕн 26-мĕшĕнче Чăваш Ен Президентне суйланă. Президента тата 1997, 2001, 2005 ҫулсенче суйланнӑ.
2010 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен – Раҫҫей Федерацийӗн Федераци Пухӑвӗн членӗ. 2011 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен – Раҫҫей Федерацийӗн Европа Советӗнчи Ассамблея парламенчӗн представителӗ. 2012 ҫулхи ҫу уйӑхӗнчен – Ял хуҫалӑх министрӗ, 2015 ҫулхи ака уйӑхӗнчен – Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн советникӗ. Унтан Раҫҫей Федерацийӗн Федераци Пухӑвӗн Федераци Канашӗн сенаторӗ.
Асăрхавсем
Федоров Николай Васильевич // ФедералПресс: энциклопедия
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш политикĕсем Категори:«Чăваш Республики умĕнчи тава тивĕçлĕх» орденĕн медалĕпе чысланисем
Самаро-Ивановка
Самаро-Ивановка — Пушкăрт Республикин Мелеуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 372 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453885, ОКАТО кочĕ — 80241870006.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мелеуç районĕ
73 (хисеп)
73 (çитмĕл виççĕ) — 72-пе 74 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Жевре-Шамбертен (эрех тăвакан лаптăкĕ)
Жевре-Шамбертен ( Gevrey-Chambertin AOC ) - Бургунди енре, Кот-д'Ор тăрăхра ( Кот-де-Нюи пайĕ ) вырнаçнă хĕрлĕ эрехĕсем тăвакан лаптăкĕ.
Эрех тĕсĕ
Хĕрлĕ пылаксăр Шамбертен эрехĕсем ( Пинă Нуар сортран тăваççĕ ) "вăйлă", "хăватлă" тăваççĕ.
Кăсăк пĕлÿсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бургунди ( эрехтăвакан енĕ )
Яковлев Иван Яковлевич
Иван Яковлевич Яковлев (25.4.1848, [[Кăнна Кушки ялĕ, Пăва уесĕ, Чĕмпĕр кĕпĕрни, Раççей империйĕ — 23.10.1930, Мускав, РСФСР, ССРП) — çутлăхçă, православи миссионерĕ, педагог, халăх шкулĕсене йĕркелекенĕ, Хусан вĕренӳ тăрăхĕнчи чăваш шкулĕсен инспекторĕ (1875-1903), Чĕмпĕрти чăваш вĕрентӳçисен шкулĕн ертӳçи (1868-1919), çĕнĕ (хальхи) чăваш çырулăхне тăваканĕ (1870-мĕш çулсем), чăвашсем валли чăваш/вырăс вĕренӳ кĕнекисене хатĕрлекенĕ, çыравçă, тăлмач, фольклорист. Чăн патшалăх канашçи (1904).
Биографи
1848 çулхи ака уйăхĕн 25-мĕшĕнче хальхи Тутар Республикине кĕрекен Кăнна Кушки ялĕнче çуралнă. Чĕмпĕр гимназийĕнче, Хусан университетĕнче вĕреннĕ, чăваш шкулĕсен инспекторĕнче, Чĕмпĕрти чăваш шкулĕн ертӳçинче ĕçленĕ. Н.И. Ильминский вĕренекенĕ. 1930 çулта вилнĕ, Мускаври Ваганьково масарĕнче пытарнă.
Раççей империн парнисемпе чинĕсем
Тс. Станислав орденĕ 2 ст. 27.12.1887 г.
Тс. Анна орденĕ 3 ст. 15.05.1889 г.
Тс. Анна орденĕ 2 ст. 26.12.1892 г.
И. Я. Яковлев - çыравçă, тăлмач, кăларавçă
Ориенталист тĕпчевçĕ Н. И. Ильминскипе Хусан университетĕнче паллашнă хыççăн И. Я. Яковлевăн чăваш азбукине туса чăвашсем валли букваре пичетлесе тăван чĕлхе туртăмĕпе чăвашсене ăслăхпа литература патне çул уçас ĕмĕт татах çирĕпленнĕ. Чăваш чĕлхин фонетикине тĕпчесе пĕрремĕш 47 сасă паллиллĕ чăваш азбукине йĕркеленĕ. Анчах та 47 сасă паллине асра тытма йывăр пулнипе И. Я. Яковлев тепĕр азбукăна пăхса тухса, 1873 çулта 25-шне кăна хăварать.
Чи малтанах И. Я. Яковлев Евангелие чăвашла куçарма тытăнать, çак ĕçе вăл 1911 çул тĕлне кăна вĕçлет. Библие куçарассипе вăл 1922 çулчен тăрăшать, вара И. Я. Яковлевăн пичетрен тухман материалĕсене Британ библи пĕрлешĕвне панă. Тĕн литературисĕр пуçне вăл «Сказки и предания чуваш» пухăмне тата иккĕ томлă «Образцы мотивов чувашских народных песен и тексты к ним» хатĕрлесе пичетленĕ, вырăс классикĕсен ĕçĕсене: Пушкинăн «Полтавине», Лермонтовăн «Песни про купца Калашникова» поэмине, Толстойăн калавĕсене тата ур. чăвашла куçарнă.
И. Я. Яковлевăн килйышĕ
«Çемьере эпĕ арăмра та, хамăн ачасемнче те ăраскал тупрăм»
Арăм
1870 ç., Хусан университетĕнче пĕлу пухнă чухнех, Иван Яковлевич Н. И. Ильминскипе тата унăн çемьипе паллашать, унта усрав хĕр Екатерина Алексеевна Бобровникова (1861 ç. юпан 2-мĕшĕнче çур.) ӳснĕ пулнă. Çичĕ çул иртсен 16 çулхи Екатерина, хусанти хĕрарăм гимназинче вĕренсе тухнăскер, чăваш шкулĕсен 29 çулхи инспекторне Иван Яковлева качча тухать.
Екатерина Алексеевна килте кăна мар вăй хунă. 1878 çулта Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче хĕрарăм уйрăмĕ уçăлнă, каярахпа вăл унти ĕçсене ертсе пынă, хăйĕн упăшкипе пĕрле вĕрентӳçĕ ĕç вырăнĕнче тăрăшнă.
Ачасем
1878 çулхи раштавăн 28-мĕшĕнче Яковлевсен çемьинче пĕрремĕш пепке çуралать, ăна Алексей аслашшĕ ятне параççĕ. Каярах Натали, Лиди, Николай тата Александр çут тĕнчене килеççĕ. Вĕсем шутĕнчен Наташăпа Саша ача чухнех вилнĕ.
Асăнмалăх
И. Я. Яковлевăн еткерлĕхне упрама Шупашкарта И. Н. Ульянов ячĕллĕ ЧПУ çумĕнче И. Я. Яковлев институтне йĕркеленĕ. Хальхи вăхăтра Чăваш патшалăх педагогика университечĕ И.Я. Яковлев ячĕпе хисепленсе тăрать. Шупашкарта Чăваш патшалăх университетĕнче çутлăхçă эткерне тĕпчекен лаборатори ĕçлет, ятарлă музей пур. И.Я. Яковлев палăкĕ Шупашкарта Чăваш Республикин Наци библиотеки умĕнче вырнаçнă. Кунсăр пуçне И.Я. Яковлев музейĕ тăван ялĕнче те, Чĕмпĕрте те пур.
Музейсем:
Трессо
Трессо - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
74 (хисеп)
74 (çитмĕл тăваттă) — 73-пе 75 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Пăртта Александр Иванович
Пăртта Александр Иванович (чăн хушамачĕ Степанов) — чăваш сăвăçи, драматургĕ. 1963 çулхи акан 4-мĕшĕнче Красноармейски районне кĕрекен Алманч ялĕнче çуралнă.
Раççей Федерацийĕпе Чăваш Ен (1994) ÇП членĕ. 2003 çулта Чăваш Енĕн тава тивĕçлĕ артисчĕ ята тивĕçнĕ.
Кун-çулĕ
Ярославльти театр училищине (АВЗ) вĕренсе пĕтернĕ. Чăваш пукане театрĕнче актёр пулса ĕçленĕ. Хальхи вăхăтра Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ çамрăксен театрĕнче вылять.
Ӗçĕсем
Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш драматургĕсем Категори:Раççей Федерацийĕн çыравçăсен пĕрлешĕвĕн членĕсем Категори:Чăваш Енĕн çыравçăсен пĕрлешĕвĕн членĕсем Категори:Чăваш Енĕн тава тивĕçлĕ артисчĕсем
Выя-Ты-Вис
Выя-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Яней-Ты-Вис юханшывăн сулахай çыранĕпе, 4 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
75 (хисеп)
75 (çитмĕл пиллĕк) — 74-па 76 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Чулкаç
Чулкаç, — Чăваш Енре вырнаçнă темиçе ял ячĕ.
Категори:Чăваш Ен ялĕсем
Туктагул
Туктагул — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 620 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452794, ОКАТО кочĕ — 80251805007.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Туймаçи районĕ
Фисэн ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Фисэн ( Fixen AOC )- Бургунди енре, Кот д'Ор тăрахра ( Кот-де-Нюи пайĕ ) вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.Чылайăш хĕрлĕ пылаксăр эрехĕсем кăлараççĕ.Тĕп хĕрлĕ иçĕм сорчĕ Пинă Нуар.
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бургунди ( эрехтăвакан енĕ )
Астрал планĕ
Астрал терминĕ
«Астрал» ăнлав Çĕнĕ ăру (Нью-эйдж) шухăш-ĕмĕчĕсенче тĕл пулать, çак термина çаплах ĕлĕк алхимире усă курнă. XIX ĕмĕрĕн вĕçĕнче — XX ĕмĕрĕн пуçламĕшĕнче термин Теософи пĕлĕвĕпе халăх тăнне кĕрет, унăн уйрăмлăхĕсене Анни Безант тата Чарльз Ледбитер, каярах Алиса Бейли аслăлатнă.
Интерпретацисем
Пĕр енчен, астрал планĕ — Декарт дуализмне анлăлатнă пек пулать, унта çутçанталăкри тĕнче шухăш-ăстăн тĕнчинчен уйрăм шутланать. Дуалилистика позицине нейробиологсем, çаплах ăстăна тĕпчекен чылай философ хыçала хăварнă.
Эманационизм тата эзотерика перспективинче (кусем физикализм парадигмине йышăнмаççĕ), метафизика тата онтологи енчен астрал планне çутçанталăкран маларах пулнă тата ăна пуçарса яракан чăннипех тĕрĕс çут тĕнче пулать.
Популярлă культурăра
Çак термина фэнтези романĕсенче тата рольсемпе вылянă чухне тĕл пулма пулать. Тĕслĕхрен, «Dungeons & Dragons» кĕнекере астрал планĕ темиçе хутлă çут тĕнчен пĕр планĕ шутланать. Çак планра пурнакан уйрăм существа пур, унăн энергипе усă курса ылханнисем пур. Астрал — «Астрал» фильмĕсен серийĕнче пулнисен тĕп вырăнĕ (Insidious — каварлă, вăрттăн).
Кăсăклă фактсем
Библин Екклесиаст кĕнекин юлашки, 12-мĕш пайĕнче, çапла çырнă:Кĕмĕл сăнчăр татăлса кайиччен (хăшпĕр çĕрте "кĕмĕл кантра" - авт.асăр.), тата ылтăн çыххи татăлса кайиччен, тата çăлкуç патĕнче чӳлмĕк ванса кайиччен, çăл кустăрми йăтăнса аниччен.
Вара унăн вилли, мĕнле пулнă çаплах, çĕре таврăнчĕ; чунĕ хăйне чун панă Турă патне хăпарчĕ
Каçăсем
Категори:Эзотерика Категори:Нью-эйдж
Пĕрлĕх
Пĕрлĕх — пĕрлĕ интерессемпе, хаклăхсемпе тата тĕллевсемпе çыхăннă çынсен группи (ушкăнĕ).
Этем пĕрлĕхĕсене çынсем хушшинчи хутшăнусен (пĕрлĕхри хутшăнусен) субъектсем хушшинчи хутшăнусен нумайлăхĕ пек çырса кăтартакан моделĕ тесе пахалаççĕ. Социаллă ăслăхсенче, пĕрлĕх пĕтĕмĕшле тăтăшах стратификацие демонстрацилет. Пĕрлĕх — индивидиум, группа тата институт çийĕнчи çынсен пĕрлешĕнĕвĕ, вăл тĕрлĕ тĕслĕ социаллă дифференциаципе ĕçе валеçнипе палăрса тăрать.
Пĕрлĕхе чылай йĕрĕпе пахалама пулать: тĕслĕхрен, наци енĕпе: франс, раççей, нимĕç; патшалăх тата  культура енĕпе; территори тата вăхăт енĕпе; производство мелĕпе т. ыт.
«Пĕрлĕх» термин «çынсен пĕрлелĕхĕ» ăнлавĕнчен çуралнă темелле. Социаллă пĕрлелĕх çынсен ĕçĕ-хĕлĕн тĕп форми шутланать.
Çав вăхăтрах пĕрлĕх социаллă пĕрлелĕх мар, çак ăнлав хăйĕн калăпăшĕпе çав тери анлă, ăна, чи малтанах, биологилле мар хăйне хăй çуратса тăвакан социаллă механизмсем кĕреççĕ. Çак ĕнтĕ пĕрлелĕх, пĕрлĕхпе танлаштарсан, иккĕмĕшле маррине палăртать, пĕрлĕх социаллă пĕрлелĕхрен çитĕнет. Хăйĕн пĕр ятлă ĕçĕнче Ф. Тённис, К. Маркс ĕçĕсене тĕпчесе хамăрйăш пĕрлĕхрен пĕрремĕшле пулнине кăтăртса панă.
Социологире
Пĕрлĕх, феноменологи ăнлавĕнче — mens intensas (ăс-тăн, хăй ăшĕнчи шухăш) — пирĕн ăс-тăнлăхпа ăс-хакăлра çырăнса юлнă темĕн чухлĕ пĕрлĕх тĕнчисем.
Пĕрлĕх, çутçанталăк евĕрле пăхсан — res extensas (вĕçĕ-хĕррисĕр япаласем) — пĕр-пĕринпе чăннипех объектлă хутшăнусенче тăракан физика тата биологи ĕскерĕсен нумайлăхĕ.
К. Маркс хăйĕн ĕçĕсенче пĕрлĕхĕн тупсăмне кăтартса парать. Унăн шухăшĕпе, тупсăм çынсенче хăйсенче мар, вĕсен хăйсен ĕçĕ-хĕлĕнче пĕр-пĕринпе хутшăннисенче. Пĕрлĕх, К. Маркс шухăшĕпе, пĕрлĕхри хутшăнусен нумайлăхĕнче.
Патшалăх
Патшалăх – вырăн тытса тăракан, хăйĕн система управлени тата суверенитет пулнă обществăн политик сăрĕ. Сăмах политик кнекесенче усă кураçĕ. Хальхи вăхăтра тĕнчере 200 ытла патшалăх вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Социаллă системăсем
Марсанне ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Эрех тĕсĕсем
Пылаксăр шурă, хĕрлĕ тата шупка хĕрлĕ эрехĕсемпе Марсанне тĕнчĕре паллă.
Категори:Бургунди ( эрехтăвакан енĕ ) Категори:Франци эрехĕсем
Нестер Янкас ячĕллĕ преми
Статьян тытăмĕ
Нестер Янкас ячĕллĕ преми, — Красноармейски районĕнчи Н. Янкас ячĕпе хисепленекен литературăпа искусство пĕрлешĕвĕ йĕркеленнĕ, 1988 ç. преми, 1990 ç.. Паянхи куна Преми лауреачĕсем пурĕ 61. Йĕркелекенсем Виталий Михайлов (Аксар Чунтупай), обществăлла пуçаруçă, вĕрентекен), Владимир Серафимов (культура пайĕн пуçлăхĕ) тата Анатолий Раськин (Анатолий Раскай), обществăлла пуçаруçă,поэт). Пĕрлешӳн пĕрремĕш ертӳçи - Анатолий Раськин. Паянхи кун Н.К.Янкас ячĕпе хисепленекен литературăпа искусство пĕрлешĕвĕн ертӳçи - Георгий Ефимов-Тусли поэт.
1991 çулта ку премие И.Р.Степанов композитора (хăй çырнă юрăсемшĕн), М.Т.Тимофеев - Шетмĕ Михали поэта (çĕнĕ сăвăсен ярăмĕшĕн) тата Н.В.Кривошеев [художник]а (триптихсемпе графика ярăмĕшĕн) панă. Коллективсенчен Яманакри культура çурчĕ çумĕнчи художество пултарулăх ушкăнĕ чăваш халăх ырă йăли-йĕркине çирĕплетес, наци культурине аталантарас ĕçре тунă çитĕнӳсемшĕн тивĕçнĕ(илемлĕх ертӳçи ЧР культурин тава тивĕçлĕ ĕçченĕ Анатолий Алексеев).
1997 çулта ку премие Ăсан Уçăпĕ прозаика, Николай Карай сăвăçа тата Л.Н.Николаев журналиста панă.
2009 çулта ку премие В.М.Данилов журналиста (публицисткăлла статьясемшĕн) тата А.Н.Яковлев çыравçăна ("Три струны" кĕнекешĕн) панă.
Категори:Чăваш Ен премисем мини|Нестер Янкас ячĕллĕ Преми лауреачĕсен кăкăр çине çакмалли палли
Карелка (Кĕçĕн Сатка юппи)
Карелка (Кĕçĕн Сатка юппи) — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Челепи облаçĕ, Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Кĕçĕн Сатка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ай пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шурă Атăл.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Кĕçĕн Сатка юпписем
Нарадка
Нарадка (Нараткы) — Перĕм Енри Барда районĕнчи сала. Сарашево ял тăрăхне кĕрет.
2010 çулхи çыравăн пĕтĕмлетĕвĕсемпе кунта пурăнан халăх йышĕ 22 çын, çав шутра 10 арçын тата 12 хĕрарăм пулнă.
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 27 çын шутланнă.
Барда ялĕн варринчен 29 км майлă вырнаçнă.
Чулкаç (Элĕк районĕ)
Чулкаç, — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял. Сурăм юханшыв хĕрринче вырнаçнă.
Гренаш
thymb|right|250px|Гренаш Гренаш е Гарнача - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Арагон провинци ( Испани ).
Чулкаç (Элĕк районĕ)
Истори
1917 çултанпа 1927 çулчен Етĕрне уесĕн Асакасси улăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕнче Элĕк районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17-мĕшĕнче Калинин районне, 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26-мĕшĕнче хыççăн Элĕк районне кĕнĕ. 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕнче хыççăн Вăрнар районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14-мĕшĕнче хыççăн каллех Элĕк районне кĕртнĕ.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Гренаш
Ампелографи
Гренаш - ăшă юратакан пысăк тухăçлă иçĕм сорчĕ.Типĕ чуллă тăпрасемче Гренаш аван ӳсет.Çырлисем çухе хупиллĕ.
Паха эрехсем
Паллă испан эрехтăваканĕ - Альваро Паласиос Каталони провинцире Приорат тăрăхра ватă иçĕм хуллисемчен Гарнача çырласем пуçтарса паха эрех тăвать.Паян пылаксăр хĕрлĕ эрехĕ " L'Ermita " - Гренаш сортран тунă чи чаплă эрехĕ.
Гренаш уявĕ
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Курмейка
Курмейка — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Каратай-Садак юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Нидерурнен
Нидерурнен (Niederurnen) — Швейцарири коммуна, Гларус кантонне кĕрет.
3793 çын (2006, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — 1622.
Каçăсем
Категори:Базель-Ланд хулисем
Алманч
Алманч (Алманчино), — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял. 1927 çулччен Чиркӳллĕ Алманч ятлă пулнă.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 294 çын пурăннă.
Истори
1922 çулхи утă уйăхĕн 1 тарин Етĕрне уесĕн Упи вулăсне кĕнĕ. Ун хыççăн вара Çĕрпӳ уесĕн Упи вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕнчен Çĕрпӳ районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Трак районне кĕнĕ. 1940 çулхи çулра уйăхĕн 16-мĕшĕнче ял Красноармейски районне кĕнĕ. 1962 çулхи раштавăн 20-мешĕнче яла Çĕрпӳ районне кĕртнĕ, 1962 çулхи чӳк уйăхĕн 3 хыççăн хальхи вăхăт таран Красноармейски районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Самойловка (Мелеуç районĕ)
Самойловка  — Пушкăрт Республикин Мелеуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 324 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453874, ОКАТО кочĕ — 80241870007.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мелеуç районĕ
76 (хисеп)
76 (çитмĕл улттă) — 75-пе 77 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Шурту
Шурту - Саратов облаçĕнчи ял. Чăвашсем пурăнаççĕ. Чи çывăхри чăваш ялĕ — Ĕшнеуй. Вăл кунтан икĕ çухрăмра çеç.
Истори
Шуртусем ĕлĕкрен-авалтан Илем шывĕ хĕрринчи ялсемпе çыхăну тытнă. Ку тăрăхри чăвашсемпе пĕрле Шуртусем те питĕ йышлăн куçса кайнă. Çак тăрăхри чăвашсем çинчен Д. А. Архипов "Константинопольри чăвашсем" ятлă историллĕ повеçре çырса кăтартнă. XIX ĕмĕрте чăвашсем епле тата мĕншĕн Турцие куçса кайнине И. И. Одюков профессор хăйĕн 1965 çулта Шупашкарта пичетленсе тухнă "Чувашские народные песни социального протеста и революционной борьбы" кĕнекинче питĕ лайăх ăнлантарса панă:
Ласса Хĕлипĕн "Шурăту ялĕсем" сăвви (1907)
• 4
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕ Категори:Чăвашсем
Патшалăх
мини|справа|«Левиафан, или Материя, форма и власть государства церковного и гражданского», 1651 Патшалăх, – уйрăм управлени системиллĕ, тулашпа вырăнти пăхăнманлăхлă пĕр лаптăка тытса тăракан обществăллă политика системи. Сăмаха уйрăмах политика тата право шайĕнче усă кураçĕ. Хальхи вăхăтра тĕнчере 200 ытла патшалăх вырнаçнă.
Патшалăха палартасси
Хальхи вăхăтра ăслăлахра та тĕнче хушшинчи правăра та ку термина пурте йышăнакан ăнлав çук.
Тĕнче шайенчи чи пысăк ПНО организаци те ку терминăн тĕнче хушшинчи ăнлава палартма пултараймасть. ПНО хăйĕн вырăнне ку ыйту тăрăх ак çапла палăртать: «''Çĕнĕ патшалăха е правительствăна палăртасси — ку ĕçе килĕшсе е килешмесĕр патшалăхсемпе правительствăсем кăна тума пултараççĕ. Ытларах чухне ку çав патшалахпа хутшăнусем тытса тăма хатĕррине палăртать. Пĕрлешнĕ Нацисен Организацийĕ — патшалăх та, правительствă та мар, çавăнпа та вăл ку ĕçе тума пултараймасть.''»
Патшалăх ăнлава палăртма пултаракан хутсен шучĕ сахал. Вĕсенчен пĕри шутне Монтевидео конвенцийĕ кĕрет, ăна 1933 çулта Америкăри темиçе патшалах алă пусса çирĕплетнĕ. Раççей те, СССР та вăл хута пусса çирĕплетмен.
Çĕршыв е патшалăх?
Ку икĕ сăмах пĕлтерĕшĕ пĕрех пулсан та официаллă хутсенче патшалăх сăмаха усă курмалла. Кăна çирĕплетме ятарлă хушу та кăларнă.
Патшалăхсем никĕсленни
Патшалăх йĕркелĕвĕн тĕп сăлтавĕсене халĕ те тĕплесе кăтартман. Темиçе теори пур пулсан та вĕсенчен нихăшĕ те чи тĕрĕсси шутне кĕреймест. Чи авалхи патшалăхсем Çывăх Хĕвелтухăçра (хальхи Ирак, Египет вырăнĕсенче) вырнаçнă пулнă.
Çав. пекех
Категори:Патшалăх
Бон (эрехтăвакан лаптăк)
Иçĕм сорчĕсем
Хĕрлĕ - Пинă Нуар (92 %), шурă - Шардоне.
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 414 га. Бон тăрахĕнче 41 иçĕм лаптăка (322 га) Премье Крю категорие панă.
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бургунди (эрехтăвакан ен)
Аларих I
Аларих I (лат. Alaricus), — вестготсен пĕрремĕш патши. 376 çулта çуралнă. Балт йăхĕнчен пулнă.
395 çулта, Аслă Феодосий вилнĕ хыççăн, Рим империйĕнче вырнаçнă вестготсем хăйсен патши вырăнне Феодосий пурăннă вăхатрах вĕсене ертсе пыракан 19 çулхи Алариха суйланă.
Категори:Вестготсем Категори:Авалхи Рим
Герткартаель
Герткартаёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Косью юханшывăн сулахай çыранĕпе, 165 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Израилĕн нуклонсар хĕçпăшалĕ
Израилĕн нуклонсарла хĕçпăшалĕ — Израилĕн пулма пултараясла нуклонсар хĕçпăшалĕ. Хăйĕн унашкал хĕçпăшал пурри çинчен Израиль официаллă майпа нихçан та пĕлтермен, вăл нуклонсар хĕçпăшалĕ пурри е çукки çинчен çирĕплетмест те, хирĕçлемест те. Çав вăхăтрах Израиль Нуклонсар хĕçпăшалне сармассин килĕшĕвне алă пусман.
Каçăсем
Категори:Израиль Категори:Нуклонсар хĕçпăшалĕ Категори:Йĕтре хĕçпăшалĕ Категори:Тĕш хĕçпăшалĕ
Циклон (пĕлтерĕшсем)
Цикло́н:
Тертлĕ çухрăмсем
«Тертлĕ çухрăмсем» (Суровые километры) — Олег Николаевский режиссёр Игорь Болгаринпа Виктор Смирновăн сценарипе Свердловск киностудинче 1969 çулта хайланă çивĕч сюжетлă илемлĕ. Фильм премьерине 1970 çулхи юпан 12-мĕшĕнче иртернĕ.
Сюжет
Çĕпĕрти пĕр автобазăра лайăх мар пулăмсем сиксе тухаççĕ. Малтан вăлама пуçлаççĕ, каярахпа çынна та вĕлереççĕ. Милици те, база пуçлăхĕ те йĕркене тăваймасть.
Каçăсем
Категори:1969 çулăн фильмĕсем
Брусова Галина Фёдоровна
Брусова Галина Фёдоровна, — педагогика ăслăлăхĕсен кандидачĕ (2002), доцент (2002). 1955 çулхи пуш уйăхĕн 11-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Патăрьел районĕнчи Кивĕ Ахпӳрт ялĕнче çуралнă.
Пурнăçĕ
1972 çулта Туçари вăтам шкултан вĕренсе тухнă. Шкулта чăваш чĕлхипе кăсăкланнă; районта тухса тăракан «Авангард» хаçатра тĕрлĕ материал пичетленĕ, çавна кура ăна шкултан вĕренсе тухнă хыççăн 1973 çулта хаçата корректор пулса ĕçлеме илнĕ (1975). И.Н.Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетне историпе филологи факультечĕн чăваш чĕлхипе литературин заочлă уйрăмне вĕренме кĕнĕ. Çак çулах Алманчăри вăтам шкулта чăваш чĕлхипе литература учителĕ пулса ĕçлеме тытăннă. Виçĕ çул ĕçленĕ хыççăн тарăнрах та тĕплĕнрех пĕлӳ илес тесе кăнтăрлахи уйрăмăн 4-мĕш курсне вĕренме куçнă.
Университетра вĕреннĕ вăхăтра ытларах литературăпа интересленнĕ. В.П. Станьял ертсе пынипе Мĕтри Кипекĕн произведенийĕсене тишкерсе хаклас ĕçе активлă хутшăннă. М.Кипекпе тачă çыхăну тытнă.
1994 çулта И.Я. Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх педагогика университечĕн чăваш чĕлхи кафедри çумĕнчи аспирантурăна вĕренме кĕнĕ, «Чăваш чĕлхи урокĕсенче паллă ятне вĕрентнĕ май ачасен пуплевне аталантарасси» темăпа диссертаци хӳтĕленĕ (2002).
1994 çулта вĕрентӳ институтĕнчен Чăваш патшалăх педагогика университечĕн чăваш чĕлхипе литература кафедрине ĕçлеме куçнă. Кунта вăл студентсене чăваш чĕлхин меслетлĕхне вĕрентет.
Ӗçĕсем
Пичетленнĕ ĕçĕсем:
Категори:Чăваш чĕлхине вĕрентес
Шупашкаркасси
Шупашкаркасси — Шупашкар районĕнчи ялĕ.
Истори
Ватăсем каланă тăрăх, Шупашкаркасси тымарĕ Шупашкар хулинчен пулнă. Хусана çĕнтерсе илсессĕн, вырăс çарĕ Шупашкарта та юлнă, унта пурăнакансене вара тĕне кĕртес тесе хĕсме пуçланă. Килĕшмен чăвашсем хуларан тухса кайнă та сĕм вăрман варринче çĕнĕ ял тымарне янă.
Гарганега
thumb|right|250px|Гарганега Гарганега ( Garganega ) - итали шурă иçĕм сорчĕ. Соаве эрехтăвакан тăрăхра тĕп иçĕм сорчĕ.
Ампелографи
Гарганега - пысăк тухăçлă сорчĕ.Чылайăш Гарганега сортран апатлану эрехсем тăваççĕ.
Сарăлни
Италире яхăн 13 000 гектарсемче Гарганега вырнаçнă.Гарганега Çурçĕр Италире кăна сарăлнă : Венето, Умбри, Ломбарди, Апули тата Сардини облаçсемче.Венето облаçра типнĕ иçĕм çырлисемчен паллă пылак эрех "Речьото ди Соаве" тăваççĕ.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
77 (хисеп)
77 (çитмĕл çиччĕ) — 76-па 78 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Султанай (Перĕм Ен)
Султанай (Солтанай) — Перĕм Енри Барда районĕнчи ял. Сарашево ял тăрăхне кĕрет.
2010 çулхи çыравăн пĕтĕмлетĕвĕсемпе кунта пурăнан халăх йышĕ 411 çын, çав шутра 183 арçын тата 228 хĕрарăм пулнă.
Барда ялĕн варринчен 15 км майлă вырнаçнă.
Асăрхавсем
Категори:Перĕм Енри Барда районĕн пурăнан вырăнĕсем
Кăнтăр-Хĕвеланăç (эрех тăвакан енĕ)
Кăнтăр-Хĕвеланăç эрехтăвакан енĕ ( Франци ).
Паллă эрехтăвакан тăрăхĕсем, лаптăкĕсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Кăнтăр-Хĕвеланăç ( эрехтăвакан енĕ )
Тури Бишинды
Тури Бишинды — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 708 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452797, ОКАТО кочĕ — 80251810001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Туймаçи районĕ
Римини
Ри́мини (Rimini, Rèmin, Remne, Ariminum) — Италин адриатика çыранĕнчи пысăк курорчĕ, Романь ривьерин центрĕ. Римини провинцин администраци центрĕ, Эмилия-Романья регионне кĕрет. Адриатика тинĕсĕн херринче, Мареккья тата Ауза юханшывсем хушшинче, Сан-Марино патшалăхăн Титано тăвĕнчен инçех мар вырнаçнă. Федерико Феллини çуралнă хула.
Каçăсем
* Категори:Римини провинцин коммунисем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Итали хулисем
Ласса Хĕлипĕ
Ласса Хĕлипĕ (1881, Шурту ялĕ, Хвалынск вулăсĕ, Сарăту кĕперни, Раççей империйĕ — 1974, Çĕмĕрле, Чăваш АССР) — чăваш сăвăçи.
Пурнăçĕ
1881 çулта Сарăту кĕпĕрнин Хвалынск вулăсĕнчи (халĕ Сарăту облаçĕнчи Пасарлă Карапулак районĕ) Шурту ятлă чăваш ялĕнче çуралнă. Хăй ĕмĕрĕнче вăл чылай вăхăт чиркӳ ĕçĕнче тăнă.
1937 çултанпа Çĕмĕрле хулинче пурăннă. 1974 çулта çĕре кĕнĕ.
Фоль Бланш
Фоль Бланш - шурă иçĕм сорчĕ.
Ласса Хĕлипĕ
Ӗçĕсем
1907 çулта «Хыпар» хаçатра пичетленнĕ «Пурнăç» тата «Шурту ялĕсем» сăввисемсĕр пуçне Ласса Хĕлипĕн ытти хайлавĕсем те пулнă, анчах вĕсем вулакансемшĕн хальлĕхе паллă мар.
Фоль Бланш
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
78 (хисеп)
78 (çитмĕл саккăр) — 77-пе 79 хушшинчи натураллă хисеп.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Пăрттас
Пурнăçĕ
В.И.Авдеев каланă тăрăх, Пăрттас — историре пулнă çын. "Вăл чăн та Мининпа Пожарский ополченине хутшăннă, каярахпа ырă-сывах килне таврăннă".
Вуламалли
Категори:Чăваш паттăрĕсем
Карягина Марина Фёдоровна
Карягина Марина Фёдоровна (1969 çулхи юпа, 16, Чăваш АССР, Патăрьел районĕ, Кивĕ Ахпӳрт ялĕ çур.) — чăваш сăвăçи, прозăçи, драматургĕ, журналисчĕ
Раççей Федерацин ÇП пайташĕ тата Чăваш ÇП пайташĕ (1998).