cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Идолсен ĕнтрĕкĕ
Ăшĕ
3. «Ăс-тăн» философире
Тĕнчене туйăмпа туйса илни ăс-хакăлран та кирлĕрех. «…вĕсем пачах суймаççĕ. Суя вĕсенчен эпир суя тĕслĕхсем тунинче...» — калать Ницше туйăмсем пирки.
'''4. «Чăн тĕнче» юптару тинех пулса тăни. Пĕр улталану историйĕ'''
ăсчах та ырлă сахал çын валли çеç «чăн тĕнче» философи ăнлавне критиклет.
5. Кăмăл-туйăмлăх çутçанталăка хирĕçле вĕрентӳ
«Пурнăç инстинкчĕсене хирĕç», чун хавалĕсемпе кĕрешме чĕнекен кăмăл-туйăмлăха критиклет.
6. Тăватă пысăк улталану
Ницше ăнлавсенче «кĕрсе юлнă» йăнăшсене критиклет, çав шутра:
7. Этемлĕхе «тӳрлетекеннисем»
8. Мĕн çитмест нимĕçсене
Нимĕç социумне, интеллектне, пĕлӳлĕхне критиклет. Ницше нимĕç культури пур çĕрте те ӳкнине палăртать, çакăн тĕп сăлтавĕ тĕрĕс мар ăс парса çитĕнтерни, пĕлӳ илни тата ăслăх сферисенче, тет.
9. Вăхăта мар очерксем
Ăсра юлнă кĕске те татăк шухăш-туйăмсем тата тĕрлĕ тематикăри сивлесе çырнисем.
10. Авалхисем умĕнчи манăн тивлет
Ницше Гораципе Фукидидпа чапа мухтанать, Платонпа пĕтĕмĕш грек культурине сивлет.
Каçăсем
Категори:Кĕнекесем, алфавитпа Категори:1888 çулăн кĕнекисем Категори:Фридрих Ницше хайланисем
Тесовка
Тесовка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Нюльнюга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 21 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Вяткина
Мăн Вяткина — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. ятсăр №6474 юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пĕрчĕлле куб
Пĕрчĕлле куб, унăн кашни аякĕ пĕррепе тан; çапла вара хысакĕсем, килĕшÿллĕн, пĕрчĕлле тăваткалсем пулаççĕ.
Каçăсем
Категори:Евклид геометрийĕ Категори:1 (хисеп) Категори:Кубсем Категори:Стереометри
Ришон ле-Цион
Ришон-ле-Цион (тӳррӗн куҫарсан - Сионта пӗрремӗш – ивр. ‏רִאשׁוֹן לְצִיּוֹן‏‎) — Израиль варринчи пысӑк хула. Вӑтаҫӗр тинӗс ҫыранӗнче, Тель-Авивран 7 км кӑнтӑралла вырнаҫнӑ. Бат-Ям, Холон хулисемпе чикӗленет.
Халӑх шучӗ 	249 860 ҫын, (2018 ҫул).
Кун-ҫулӗ
мини|Ришон ле-Цион урамӗ, 1937 ҫ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Израиль хулисем
Мăн Тап
Мăн Тап  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ - Югра территорипе юхать. Юханшыв Конда ( Иртыш юппи)|Конда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 504 км, бассейн лаптăкĕ 6700 км2.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Базанча
Базанча — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Мундыбаш юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 79 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Губарьков Григорий Максимович
Губарьков Григорий Максимович — (01.02.1926-11.12.2008), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 12-мĕш гварди танк корпусĕн 34-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин мотоперевçĕсен батальонĕн пулемётчикĕ, гварди красноармеец.
Базанча
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кондома юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Томь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Уип-Ю
Уип-Ю —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 476 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Иртек (Урал юппи)
Иртек — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Урал юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 981 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 134 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Прожектор (ял)
Прожектор (Прожектор), — Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕ. Чăвашсем пурăнаççĕ. Ялта пĕртен-пĕр урам. Вăл вырăсла "Дачная" ятлă. Чăвашла ят пуррипе çукки паллă мар.
Ял йышĕ
2002-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн, ялта мĕнпурĕ 12 çын; чăвашсем (33 %) тата вырăссем (67 %) пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Вёкса (Сомино юппи)
Вёкса — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  Сомино кӳлĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Сабутя-Соим
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Каракуль (Таджикистанри кӳлĕ)
Каракуль — Таджикистан территоринчи кӳлĕ. Караджилга, Караарт, Музкол юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 380 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Таджикистан кӳллисем
Барышева Татьяна Семёновна
Татьяна Семёновна Барышева (31.12.1896, Мускав — 10.2.1979, Мускав) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1896 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 31-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1979 çулта вилнисем Категори:Нарăсăн 10-мĕшĕнче вилнисем
Сорум-Пахт-Юган
Сорум-Пахт-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Иш-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  29 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Вулă
мини Вулă - ӳсентăрансен хытса çирĕпленнĕ, диаметрĕпе самаях пысăк, ялан тенĕ пекех тӳпенелле кармашакан тĕп пайĕ. Йывăç вуллине кассан çĕр çинче тунката юлать. Йывăç вуллине туратсенчен иртсен тата тăррине касса пăрахсан пĕрене пулать.
Сорум-Пахт-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вулă
Каçăсем
Категори:Хунав
Веретенников Пётр Митрофанович
Веретенников Пётр Митрофанович — (01.03.1919 - 13.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 52-мĕш çарĕн 73-мĕш перевçĕсен корпусĕн 254-мĕш перевçĕсен дивизин 933-мĕш перевçĕсен полкĕн 1-мĕш перевçĕсен батальонĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Крым кĕперĕ (пĕлтерĕшсем)
Крым кĕперĕ
Юпа (фильм)
Юпа (Октябрь) — Совкино киностудире Сергей Эйзенштейн режиссёр 1928 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Мăн Таштып
Мăн Таштып  — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Таштып (юханшыв)|Таштып юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Хакаси юханшывĕсем
Нэтем-Шор
Нэтем-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Парус-Щелья-Шор юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Хаслохбах
Хаслохбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв)|Майн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Нэтем-Шор
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тхалелуанг
Тхалелуанг (Сонгкхла) — Таиланд территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,04 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Таиланд кӳллисем
Людовик I Ырă Чыслăскер
мини|Людовик I Ырă Чыслăскер мини|Людовик I Ырă Чыслăскер. Ӗлӗкхи миниатюра.
Каҫӑсем
Категори:Франци историйĕ Категори:Истори Категори:Каролингсем
Хăмăшлă (Каменка юппи)
Хăмăшлă — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Каменка юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Пылак пурнăç
«Пылак пурнăç» (La Dolce Vita) — Федерико Феллини режиссёр ӳнерленĕ сатирăлла этеп фильмĕ. Премьера 1960 çулта иртнĕ. Тĕп рольне Марчелло Мастроянни сăнарланă.
Хăмăшлă (Каменка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пылак пурнăç
Каçăсем
Категори:Италин хура-шурă фильмĕсем Категори:Францин хура-шурă фильмĕсем Категори:Çыравçăсем пирки фильмсем Категори:Журналистсем пирки фильмсем Категори:Фотографсем пирки фильмсем Категори:Рим пирки фильмсем Категори:Францин 1960 çулхи фильмĕсем Категори:Итальянла фильмсем
Хăмăшлă (Каменка юппи)
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Воробьёв Иван Алексеевич
Воробьёв Иван Алексеевич  — (.26.08.1921-17), 4-мĕш Украина фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 76-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн звено командирĕ,3-мĕш Беларуç фрончĕн 1-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизи 76-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕнн эскадрилья командирĕ, гварди майор, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 19.08.1944, 29.06.1945.
Мăн Горевка
Мăн Горевка — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Авача
Авача — Раççей территоринчи юханшыв. Камчат Ен территорипе юхать. Юханшыв Авача бухти юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 122 км, бассейн лаптăкĕ 5090 км2.
Каçăсем
Категори:Камчат Енĕн юханшывĕсем
Ионыш
Ионыш — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Иня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  62 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Юкинсем
Ольга Геннадьевна тата Татьяна Геннадьевна Юкинсем (23.10.1953, Мускав — 29.1.2005 (Ольга), 31.3.2011 (Татьяна), Мускав) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1953 çулта çуралнисем Категори:Юпан 23-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2005 çулта вилнисем Категори:Кăрлачăн 29-мĕшĕнче вилнисем Категори:2011 çулта вилнисем Категори:Пушăн 31-мĕшĕнче вилнисем
Чернов Иван Ильич
Чернов Иван Ильич (14.5.1954 çур., Рункă, Чăваш Енти Вăрнар районĕ) – физик, физика-математика ăслăхĕсен докторĕ (2003), профессор. 200 ытла ăслав ĕçĕсен( авторĕ. Пилĕк ăслай тĕлĕшпе автор кÿнтеленĕшĕ пур. Кондесациленĕ тăрăмсен физики тата материал пĕлĕвĕ енĕпе специалист, ĕçлевçĕ.
Ял (иккĕмĕш статья)
Ял. Ку сăмахпа чăваш чĕлхинче универсаллă майпа усă кураççĕ темелле. Ялăн уйрăм тĕсĕсене, каярахпа аталаннă сала, хуттăр тенисене шутламасан, кăтартсах каймаççĕ.
Чернов Иван Ильич
Раççей Тÿре-Шарин ăслав тата техника тĕлĕшĕнчи премийĕн лауреачĕ (2000).
Ял (иккĕмĕш статья)
Каçăсем
Категори:Ял таврашĕ Категори:Ял Категори:Пурăнан вырăнсем
Чернов Иван Ильич
Биографи
1954 çулхи çăвăн 14-мĕшĕнче Чăваш Енри Вăрнар районĕнчи Рункă ялĕнче çуралса ÿснĕ.
Халĕ хăй вĕренсе тухнă МИФИрех ĕçлет.
Каçăсем
Категори:Физиксем, алфавитпа Категори:XX ĕмĕрти физиксем Категори:XXI ĕмĕрти физиксем Категори:ССРП физикĕсем Категори:Раççей физикĕсем Категори:1954 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 14-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Чăвашран тухнă физиксем Категори:Чăвашран тухнă математиксем
Юстици (пĕлтерĕшсем)
Юстици:
Кивĕ Сăмаравкка
Тавралăх
Теччĕ районĕнчи "упа кĕтесĕнче" вырнаçнă.
Халăх йышĕ
Хальхи вăхăтра никам та пурăнмасть.
Истори
<Куçару: >
Совет тапхăрĕнчи пурнăç пирки
<Куçару: >
Ял еплерех пĕтни пĕрки ак çапла каласа параççĕ:
<Куçару: 1975-мĕш çулта Кивĕ Сăмаравкка çыннисем Шÿккев ялĕнчи çĕнĕ çуртсене пурăнма куçнă. А.С.Рыжов председатель çакăншăн питĕ тăрашнă, куçакансем валли çуртсем хатĕрленĕ. 1978-мĕш çулта Кивĕ Сăмаравккаран юлашки çын куçса кайнă та ял тĕппипех пĕтнĕ.>
Кăсăклă фактсем
<Куçару: 19-мĕш ĕмĕрĕн вĕçĕнчи улпут çурчĕпе юнашар хĕрачасен шкулĕн йывăç çурчĕ пулнă. 1902-мĕш çулта унта пушар сиксе тухнă, 14 хĕрача вилнĕ. Чиркÿ картинчи вилнсене асăнса лартнă палăк 1960-мĕш çулсемччен сыхланнă. Çак вырăнта 1907-мĕш çулта икĕ хутлă чул çурт туса лартнă. Чухăн мар хресченсен хĕресем вĕреннĕ. Революци хыççăн гимназие хупнă. Асăннă çуртра тăлăх ачасен усравĕ вырнаçнă.>
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Мăн Узень
Мăн Узень  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Камыш-Самар кÿллисем юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 650 км, бассейн лаптăкĕ 14300 км2.
Мăн Мăн Базас
Мăн Мăн Базас — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Кондома юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 354 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кондома юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Томь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Муллавар
Муллавар (Выселок Лесной е Лесной) — Чăваш Республикин Канаш районĕнчи ял. Хучел ял тăрăхне кĕрет.
Истори
Хучел ял тăрăхĕн официаллă сайтĕнче çапла çырнă :
<Куçару:>
Каçăсем
Категори:Канаш районĕн ялĕсем
Дмитриевский Борис Николаевич
Дмитриевский Борис Николаевич  — (03.05.1922-11.03.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш гварди танк корпусĕн 3-мĕш гварди танк бригадин танк ротин командирĕ, гварди сержанчĕ.
Бондарев Александр Митрофанович
Бондарев Александр Митрофанович — (30.05.1923-09.07.1996), 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 167-мĕш перевçĕсен дивизин 520-мĕш перевçĕсен полкĕн взвод командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Крешшĕнсен калаçăвĕсем
Кряшен чĕлхи (кр. кряшен, станд. тутар. керәшен) — тутар кряшенсен калаçăвĕсен йышĕ.
Пĕрлехи хыпарсем
Мĕнпур крешшĕнсен хăйне уйрăм чĕлхе çук. Вĕсен калаçăвĕсем вара мишер е хусан  диалекчĕ шутне кĕреççĕ.
Ак çакăн пек калаçусене уйăрма пулать:
Çырулăх
Крещшен алфавичĕ Н. И. Ильминский миссионер тата чĕлхеçĕ алфавитĕнчен тымар илет. Алфавита вырăс сасă паллăхне тутар фонетикине кирлĕ саспаллисем хушса йĕркеленĕ. Ильминский ĕçĕ-хĕлĕ Атăлçи халăхĕсемпе çыхăннă май крешшенпе мари алфавичĕ çывăх.
thumb|200px|Асамлакан Микулай крешшĕн чĕлхи
Хальхи вăхăтра ку алфавитпа тата çырулăхпа никамах та усă курмасть. Мĕншĕн тесен мĕнпур тутарсен, вăл шутра крешшĕнсен те, пĕрлĕхлĕ тата пайланми пĕтĕмĕшле çырулăх пур.
Каçăсем
Категори:Тутар чĕлхи Категори:Диалектсем Категори:Раççей чĕлхисем
Хăмăш Самар
Хăмăш Самар — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Урал юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1202 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Губеладзе Владимир Ясонович
Губеладзе Владимир Ясонович გუბელაძე ვლადიმერ — (15.06.1921 - 08.02.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 110-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 307-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн 45-мм тупăсен взвочĕн командирĕ, гварди лейтенанчĕ.
Планетăлла тĕтрелĕх
Планетăлла тĕтрелĕх — шурă карлик шутланакан çăлтăр таврашĕнчи ионизациленнĕ газран тăракан йăлхах майлă астрономилле объект.
Ячĕ çавнашкал пулин те, кунашкал объект планетăсемпе нихăш енчен те çыхăнман.
Каçăсем
Категори:Планетăлла тĕтрелĕхсем Категори:Астрофизика Категори:Çăлтăрсен эволюцийĕ
Джонс Джон Пол (адмирал)
Джон Пол Джонс (англ. John Paul Jones; ҫуралнӑ чухнехи ячӗ Джон Пол, хӑй каярах Пол Джонс тесе ал пуснӑ, Раҫҫей тинӗс ҫарӗнче ӑна Павел Джонес тесе чӗннӗ; 6 утӑ 1747, Керкубри, Шотланди — 18 утӑ 1792, Париж, Франци) — шотланд тинӗс ҫар ҫынни,Аслӑ Британире, АПШ тата Раҫҫей хӗсмечӗсенче тӑнӑ. Ытларах Ирӗклӗх вӑрҫинче хутшӑннипе палла тухнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Утăн -6-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1747 çулта çуралнисем Категори:Утăн 18-мĕшĕнче вилнисем Категори:1792 çулта вилнисем Категори:Шотланд масонĕсем Категори:АПШ ирĕклĕх вăрçине хутшăннисем Категори:АПШ тинĕс офицерĕсем Категори:Контр-адмиралсем (Раççей империйĕ)
Кура (юханшыв)
Кура — Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Нухай хирĕсенче çухалать. Юханшыв тăршшĕ 198 км, бассейн лаптăкĕ 1250 км2.
Каçăсем
Категори:Ставропăль Енĕн юханшывĕсем
Саран-Иоль
Саран-Иоль — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Евлыч-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  3 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Распутин
Распу́тин — вырăс хушамачĕ.
Паллă çынсем:
Тростянка (Пайрак районĕ)
Тростянка (Тростянка), — Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕ. Чăвашсем пурăнаççĕ. Чăвашла ят пуррипе çукки паллă мар.
Кунçулĕ
В.Д.Димитриев "Илмĕрсе" тени герань ятлă ÿсентăрана пĕлтерет тесе шутлать. Чăнннипе вара ку çын ячĕ (антропоним) пулма кирлĕ — Илмăрса.
Ял йышĕ
2002-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн, ялта ялта мĕнпурĕ 21 çын; чăвашсем (57 %) тата вырăссем (43 %) пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Эяси
Эяси — Танзани территоринчи кӳлĕ. Сибити юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Верижников Борис Сергеевич
Верижников Борис Сергеевич — (04.03.1921-06.01.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 27-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 76-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, гварди капитанĕ.
Ла-Шо-де-Фон
Ла-Шо-де-Фон — (La Chaux-de-Fonds, Tschuderifung (уст.)) — Швейцарири хула тата община, Бильпе пĕрле швейцар сехечĕсене тăвакансенчен пĕрри шутланать.
Истори
Ла-Шо-де-Фон пирки пĕрремĕш 1350 çулта La Chaz de Fonz тесе çырнă. XVI ĕмĕрте кунта йывăç хăмаран тунă 12 кил тăнă. Вăтăр çуллăх вăрçă иртсен, XVII ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнче, Ла-Шо-де-Фон хăвăрт аталанма тытăнать. Сехетсене ăсталама кунта XVIII емĕрĕн пуçламăшĕнче пуçланă та çав çĕрçуллăхăн вĕçнелле Ла-Шо-де-Фон индустри центрĕ пулса тăнă. 1794 çулта хулан 3/4 пайне вут-кăвар çисе ярать, çакăн хыççăн ăна çĕнĕ план тăрăх, сехет тăвакансен сĕнĕвĕсене шута илсе, туса лартнă. 1806 çулчен Ла-Шо-де-Фон Невшатель кнеçлĕхĕ шутĕнче, 1707 çулчен Пруссипе харпăр унипе çыхланнă пулнă. Каярах, 1806—1815 çулсенче Франци йышĕнче. Вена конгресĕ иртсен — Швейцар конфедерацийĕ йышĕнче, Прусси вара сюзеренăн номиналлă правине XIX ĕмĕрченех упраса юлнă.
Пурăнан халăх
Хулара 37 433 çын (1.01. 2009 çул тĕлнелле) пурнать: 85,5 % — франко-швейцарсем, 3,6 % — итало-швейцарсем, 3,2 % — португалсем, 2,4 % — германо-швейцарсем. 53 % ĕçлекен çын тивĕçтерӳ сферинче, 45 % — промăçлăхра (сехет промăçлăхĕнче), 2 % — ял хуçалăхĕнче.
Паллă ентешсем
Çуралнă:
Хăйĕн швейцар эмиграцинче Ла-Шо-де-Фонре чылай хушă В. И. Ленин тата П. А. Кропоткин пурăннă.
1848 çулта Ла-Шо-де-Фонре Omega сехет фирмине йĕркеленĕ.
1992 çулта Bell & Ross.сехет фирмине йĕркеленĕ
Археологи
Бишон гротĕнче (Grotte du Bichon) палеолит тапхăрĕнчи упа сунарçин шăммисене тупнă, унăн Y-хромосомăллă I2a гаплогруппăпа U5b1h митохондриллĕ гаплогруппăна палăртнă.
Литература
Категори:Швейцари хулисем
Распутина
Распу́тина — Распутин вырăс хушамачĕн хĕрарăм форми. Паллă çынсем:
Вылявлăх (фильм, 1976)
Каçăсем
Категори:ССРП 1976 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Владимир Меньшовăн фильмĕсем Категори:Шкул пирки фильмсем
Хассельбах (Верре юппи)
Хассельбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Верре юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,5 км, бассейн лаптăкĕ 9,311 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Катышев Алексей Юрьевич
Алексей Юрьевич Катышев (17.3.1949, Сталино — 30.11.2006, Ялта) — совет кино актёр.
Мăн Улень
Мăн Улень  — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Улень юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Хакаси юханшывĕсем
Тингат
Тингат — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Перешна юханшывăн сулахай çыранĕпе, 17 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Уль-Комысь
Уль-Комысь —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Комысь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 2 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 63 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сорум-Помут
Сорум-Помут — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Помут юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  147 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Натрон
Натрон — Танзани территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Танзани кӳллисем
Каролингсем
мини|Каролингсен генеалоги йывӑҫӗ Каролингсем — франксен патшалӑхӗн король тата император династийӗ, вӑл арканнӑ хыҫҫӑн вара — Анӑҫ-Франксен патшалӑхӗн, Тухӑҫ-Франксен патшалӑхӗн, Итали тата хӑшпӗр пӗчӗк патшалӑхсен астулӗсенче ларнӑ. Династи 751 - 987 ҫулсенче ертсе пынӑ.
Нюдя-Марета-Яха
Нюдя-Марета-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ясавэй-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 160 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Мăн Гудоръя
Мăн Гудоръя — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Нюдя-Марета-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Мăн Гудоръя
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Нюдя-Марета-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăн Гудоръя
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Нюдя-Марета-Яха
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Гудоръя
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Каролингсем
Каҫӑсем
Категори:Каролингсем Категори:Франци династийӗсем Категори:Малтанхи вăтам ĕмĕрсем
Мăн Каз
Мăн Каз — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/2677/585/102/2/36    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кондома юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Томь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Каргалы (Урал юппи)
Каргалы (Мăн Каргалка) — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Урал юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1262 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 70 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Кондрашов Алексей Симонович
Алексей Симонович Кондрашов (ҫур. 11 ака 1957 ҫ., Мускав) — эволюци биологийӗн, мутаци процесӗн пулӑмӗсен тӑрӑмне тӗпчекен специалисчӗ, Энн-Арборти Мичиган университечӗн профессорӗ, 2010 ҫулхи пӗрремӗш мегагрантсен конкурсӗн ҫӗнтерӳҫи, Мускав патшалӑх университечӗн биоинженери тата биоинформатика факультечӗн эволюци геномикин лабораторийӗн никӗслевҫи тата ертӳҫи.
Пурнӑҫӗ
Ашшӗ - паллӑ физик С. Э. Шноль.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Ăсчахсем, алфавитпа
Жизневский Михаил Михайлович
Михаил Михайлович Жизневский (26.1.1988, Гомель — 22.1.2014, Киев) — украин активист. Украин Паттăрĕ (2017).
Биографи
Михаил Жизневский 1988 çулхи кăрлачăн 26-мĕшĕнче Гомельра.
Каçăсем
Категори:1988 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2014 çулта вилнисем Категори:Кăрлачăн 22-мĕшĕнче вилнисем
Уща
Уща — Раççей, Беларуç территоринчи юханшыв. Псков облаçĕ, Витебск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Дрисса юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Дмитрик Пётр Федосеевич
Дмитрик Пётр Федосеевич Дмитрик Петро Федосійович — (15.01.1901(2)-24.03.1982), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 69-мĕш çарĕн 247-мĕш перевçĕсен дивизин 920-мĕш перевçĕсен полкĕн отделени командирĕ, сержант.
Чингисхан тăхăмĕ
Чингисхан тăхăмĕ (Потомок Чингисхана) — Межрабпомфильм киностудире Всеволод Пудовкин режиссёр 1928 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Буряти историйĕ Категори:ССРП 1928 çулхи фильмсем Категори:ССРП сасăсăр фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:«Межрабпомфильм» студин фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:Буддизм пирки фильмсем Категори:Политика пирки фильмсем
Губенко Антон Алексеевич
Губенко Антон Алексеевич — (12.02.1908(30.01)-31.03.1939), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Нанчан пĕтерекен авиаци ушкăнĕн вĕçевçи, аслă лейтенант.
Улюше
Улюше (Алёшево) — Чăваш Республикин Канаш районĕнчи ял. Хучел ял тăрăхне кĕрет.
Истори
Хучел ял тăрăхĕн официаллă сайтĕнче çапла çырнă :
<Куçару: 1928-мĕш çулта Ухман ялĕнчен 12 кил "Улюше хăртни" текен тĕле куçса ларнă [...] Чăн малтан куçса ларакансем:  Алексеев  Ивана Алексеевич, Кириллов Петр Кириллович, Васильев Никита Васильевич, Григорьев Федор Григорьевич, Петров Никифор Петрович,  Петров Мирон Петрович, Авдеев Дмитрий  Авдеевич, Иовлев Иван Иовлевич тата ыттисем [...]>
Халах йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулта 136 çын пурăннă.
Каçăсем
Категори:Канаш районĕн ялĕсем
Распутина Матрёна Григорьевна
Мария Распутина (çур. чухне Матрёна Григорьевна Распутина ; 1898 çулхи пушăн 27-мĕшĕ — 1977 çулхи авăнăн 27-мĕшĕ ) — Григорий Распутин вырăс мистикĕпе Прасковья Дубровинăн хĕрĕ.
Каçăсем
Категори:Дрессировщиксем Категори:Раççей мемуарисчĕсем Категори:Раççей мемуарисчĕсем Категори:Лос-Анджелесре пытарнисем
Саренго-Юган
Саренго-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Полуй юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  114 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Иркутка (Шурă Атăл юппи)
Иркутка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Шурă Атăл юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  133 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Типшар
Типшар (типӗ хуйӑх) — ҫакӑнса е ҫунса хӑйне хӑй вилни, тӑшмана тавӑрас е хӑй айӑсӑр пулнине кӑтартас тӗлпе, тӗрӗсмарлӑхпа килӗшменнипе (протест), тунӑ йӑла-йӗркеллӗ пулӑм. Ку йӑла ытларах чӑвашсем хушшинче пулнӑ, анчах Атӑлҫи тӑрӑхӗн финн‑угор халӑхӗсен хушшинче те пулнӑ, удмуртсен сахалтарах, марийсемпе мордва хушшинче татах та сайрарах пулнӑ.
Вуламалли
Категори:Чăваш йăла-йĕркисем Категори:Мешехесем тата ритуалсем Категори:Йăла-йĕркесем
Бондарев Андрей Леонтьевич
Бондарев Андрей Леонтьевич — (20.08.1901(7)-23.09.1961), Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 17-мĕш гварди перевçĕсен корпусĕн командирĕ, гварди генерал-лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16.
Вернигора Пётр Леонтьевич
''Вернигора Пётр Леонтьевич|Вернигора Пётр Леонтьевич Вернигора Петро Леонтійович'' — (12.07.1921 - 20.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 1817-мĕш хăй тĕллĕн çӳрекен артиллери полкĕн батарея командирĕ, лейтенант.
Сох-Ненг-Соим
Сох-Ненг-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сорум-Пахт-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  12 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Руква (кӳлĕ)
Руква — Танзани территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2600 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Танзани кӳллисем
Харитонов Леонид Владимирович
Леонид Владимирович Харитонов (19.5.1930, Ленинград — 20.6.1987, Мускав) — совет кино актёр.
Каçăсем
Категори:1930 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 19-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1987 çулта вилнисем Категори:Çĕртмен 20-мĕшĕнче вилнисем
Боринка (юханшыв)
Боринка   — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ, Калуга облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Протва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км, бассейн лаптăкĕ 74.7 км2.
Пăрçалла шăмă
Сăмахсартан :
(п̚умагэ̆, п̚умак’), prima pars palmae, te poignet, запястье, верхн. часть ручной кисти, соединяющая пясть (ладонь) с локтевыми костями; перехват на руке в том месте, где кисть руки соединяется с „алă туни“. Череп. Алă пумакĕ пăвăнса тăрат. Запястье как будто чем-то перехвачено, стянуто (точно ниткою, у полного ребенка). || Brachiale quoddam? Род запястья (украшение)? Тоганаш., Шибач. V. пăвăнчăк.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăммисенчен пĕрисем.
Асăрхавсем
Категори:Алă пумакĕ
Нюдя-Сабало-Яха
Нюдя-Сабало-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Морды-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 203 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Кинделя
Кинделя (Киндели) — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кош юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 13 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 145 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Нюдя-Сабало-Яха
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кинделя
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Соколовка (Самар облаçĕ)
Соколовка (Соколовка), — Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕ. Чăвашсем пурăнаççĕ. Ялта пĕртен-пĕр урам. Вăл вырăсла "Дачная" ятлă. Чăвашла ят пуррипе çукки паллă мар.
Ял йышĕ
2002-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн, ялта ялта мĕнпурĕ 234 çын; чăвашсем (49 %) тата вырăссем (46 %) пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Вача (юханшыв)
Вача — Раççей территоринчи юханшыв. Иркутск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Иркутск облаçĕн юханшывĕсем
Ворожейкин Арсений Васильевич
Ворожейкин Арсений Васильевич  — (.КÇ.28.октября.1912.15-23), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 5-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 256-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 728-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, капитан, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 04.02.1944, 19.08.1944.
Алексеевка (Аксу районĕ)
Алексеевка (Алексеевка, Алексеевка), — Тутарстанăн Аксу районĕнчи ял.
Кунçул
Тутарстанти Аксу районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Аксу (Аксубаево),«МЮД», Алексеевка, Анат Паланлӑ (Нижняя Баланда), Аслӑ Сӗнчел (Сунчелеево), Ахматка, Беловка, Васильевка, Емелькино, Ерепьел (Ерепкино), Илешни (Ильяшкино), Кӗҫӗн Акташ (Малый Акташ), Кӗҫӗн Сӗнчел (Малое Сунчелеево), Кивӗ Илтрекьел (Старое Ильдеряково), Кивӗ Киремет (Старая Киреметь), Кивӗ Мӑкшел (Старое Мокшино), Кивӗ Саврӑш (Старые Савруши), Кивӗ Тимушкел (Старое Тимошкино), Кивӗ Ӳсел (Старое Узеево), Котловка, Культура, Кӳшӳ (Кисы), Медянка, Меречен (Новое Мокшино), Носовка, Октябрь, Паланлӑ (Калиновка), Пионер, Пономаревка, Савкаҫ(Савгачево), Саврӑш (Савруши), Саврӑшпуҫ (Урмандеево), Сергеевский, Ҫӗмӗртлӗ (Черемушка), Ҫӗнӗ Аксу (Новое Аксубаево), Ҫӗнӗ Паланлӑ (Новая Баланда), Ҫӗнӗ Тимушкел (Новое Тимошкино), Ҫӗнӗ Хӑяслӑ (Новые Киязлы), Ҫӗньял (Новый Чувашский Адам), Ҫирӗклӗ (Сидулово-Ерыклы), Таркӑн (Тараханка), Тукмаклӑ (Новое Ильдеряково), Унтакшӑ (Старый Чувашский Адам), Фёдоровка Хӗрлӗшур (Нижние Савруши), Хырӑшне (Сосновка), Фёдоровский, Чӑваш Енрусьел (Чувашское Енорускино), Шуҫӑм (Заря), Щербень.
Меладзе Валерий Шотаевич
Вале́рий Шота́евич Мела́дзе (паспортри ячĕ — Вале́риан Шота́евич Мела́дзе; ვალერიან შოთას ძე მელაძე; 1965, çĕртмен 23-мĕшĕ, Батуми, Аджар АССР, Грузин ССР, СССР) — раççей поп-юрăç, эстрада ӳнерĕн тĕнчери пĕрлешĕвĕ правленин пайташĕ, Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ артисчĕ (2006), Чечен республикин халăх артисчĕ (2008).
Биографи
Валерий Меладзе 1965 çулхи çĕртмен 23-мĕшĕнче Батуми çумĕнчи ĕçтеш паçулкинче çуралнă. Аслашшсем те, асламăшсем те, ашшĕпе амăшĕ те мусăкпа хăтланман, инженерсем пулса ĕçленĕ. Валерий кунта мусăк шкулĕнче фортепиано класĕнче вĕренсе тухнă.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Валерий Меладзе Категори:Чечня халăх артисчĕсем
Гиперçĕнĕ çăлтăр
Каçăсем
Категори:Çăлтăрсен эволюцийĕ Категори:Улшăнуллă çăлтăрсем Категори:Хура хăвăлсем Категори:Вольф — Райе çăлтăрĕсем Категори:Çăлтăрсен класĕсем
Мăн Каменушка
Мăн Каменушка — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Кондома юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 317 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кондома юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Томь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Уль-Човча
Уль-Човча —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Лоптюга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хассельбах (Дальке юппи)
Хассельбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Дальке юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,192 км, бассейн лаптăкĕ 12,135 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Мăн Джъер
Мăн Джъер — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Нибель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Маньяра (кӳлĕ)
Маньяра — Танзани территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Танзани кӳллисем
Разумовская Карина Владимировна
Кари́на Влади́мировна Разумо́вская (9.3.1983, Ленинград, ССРП) — совет тата раççей театра кино актриси.
Биографи
1983 çулхи пушăн 9-мĕшĕнче Ленинградра (халĕ — Санкт-Петербург) çуралнă. Пиллĕк çул тултарсан, 1989 çулта «Торможение в небесах» фильмра ĕçленĕ.
Чыслани
Санкт-Петербургри Владислав Стржельчик ячĕллĕ ирĕклĕ актёр премин лауреачĕ (2016).
Юстици
Юсти́ци (Iustitia; Justitia Augusta) — тивĕç-ирĕке сыхлакан органсен спецификăлла ĕç-хĕлĕ.
Каçăсем
Категори:Тивĕç-ирĕк
Борисовка (Раздольная юппи)
Борисовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Тинĕсçум Ен территорипе юхать. Юханшыв Раздольная (юханшыв)|Раздольная юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 86 км, бассейн лаптăкĕ 1560 км2.
Каçăсем
Категори:Тинĕсçум Енĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Алтăрьел
Кĕçĕн Алтăрьел (Малое Алдаркино), — Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕ. Чăвашсем пурăнаççĕ. Чăвашла ят пуррипе çукки паллă мар.
Кунçулĕ
В.Д.Димитриев "Илмĕрсе" тени герань ятлă ÿсентăрана пĕлтерет тесе шутлать. Чăнннипе вара ку çын ячĕ (антропоним) пулма кирлĕ — Илмăрса.
Ял йышĕ
2002-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн, ялта ялта мĕнпурĕ 93 çын; чăвашсем (32 %) тата вырăссем (67 %) пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Пайрак районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Хучел ял тăрăхĕ
Тăрăх тытăмĕ, халăх йышĕ
Хучел, Муллавар
Кун-çулĕ
Хучел ял тăрăхне кĕрекен ялсем пурте XX ĕмĕрте никĕсленнĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем Категори:Канаш районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕсем Категори:Хучел ял тăрăхĕ
Сармик-Яха (Полуй юппи)
Сармик-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Полуй юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  144 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 110 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тинготомка
Тинготомка (Тинготома) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Воже кӳлĕ-Свидь юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Сати (ритуал)
Каҫӑсем
Категори:Мешехесем тата ритуалсем Категори:Чӳклени индуизмра Категори:Хĕрарăм индуизмра Категори:Ĕнчĕри хĕрарăмсен тивĕç-ирĕкĕ Категори:Инди йăлисем
Тинготомка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Подкумок
Подкумок — Раççей территоринчи юханшыв. Карачаево-Черкеси, Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Кума юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 155 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Карачаево-Черкесин юханшывĕсем Категори:Ставрополь Енĕн юханшывĕсем
Шăл пасти
Шăл пасти — шăл тасатмалли паста е гель. Унччен пурă  никĕсĕ çинче тунă, халь вара тĕпре — силикатсем.
Литература
Категори:Гигиена Категори:Шăл тасатасси Категори:Косметика Категори:Шăл Категори:Гельсем Категори:Пастăсем Категори:Силикатсем
Ключи (Урал юппи)
Ключи — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Урал юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1237 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем