cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грязновка (Кулой юппи)
Грязновка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кулой юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Жогов Семён Григорьевич
Жогов Семён Григорьевич  — (17.11.1923-22.04.1988), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 65-мĕш çарĕн 105-мĕш перевçĕсен корпусĕн 354-мĕш перевçĕсен дивизин разведчикĕ, пĕрлештернĕ кавалери эскадронĕн комсоргĕ, ефрейтор.
Строгальщиков Виктор Леонидович
Виктор Леонидович Строгальщиков (çу, 29, 1950 çур.) — вырăс прозăçи тата журналисчĕ. Раççейри хальхи пурнăç пирки политика триллерĕсен авторĕ.
Биографи
Виктор Строгальщиков Тинĕсçум Енре, çар çынни çемьинче çуралнă. 1960-мĕш çулсенче ашшĕ-амăшĕпе Тĕмене куçса килнĕ. Тĕменри индустри институтĕнче вĕреннĕ. Тĕрлĕ хаçатра, телекуравра журналист пулса ĕçленĕ, «Тюменские ведомости» хаçата никĕслекенсенчен пĕри пулнă. 1990-мĕш çулсенче Тĕмен облаçĕн пуçлăхĕн пресс-секретарĕ, Тĕмен нефть компанин пресс-секретарĕ, топливо энергетики министрĕн канашçи пулса ĕçленĕ.
«Сий» романпа вăл литературăра хăйĕн пултарулăхне пуçлать. Строгальщиков, хăй аса илнипе, чуна кирлĕ кĕнекене тупайманнипе хăй çырас тенĕ. Романа 1996 çулта Тĕменри «Софтдизайн» кăларăшра 50000 экземпляр тиражпа публикациленĕ.
Организаци
Организаци — чăваш чĕлхинче ку сăмах йĕркелĕм, йĕрrеленÿ, пĕрлешÿ, пĕрлĕх тенисене синоним пулать. Хăçан хăш сăмахпа усă курасси традицирен çеç килет темелле.
Строгальщиков Виктор Леонидович
Биографи
Халĕ Строгальщиков романсене те çырать, журналистика ĕçĕпе те тăрмашать.
Каçăсем
Категори:Тĕмен çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем, алфавитпа Категори:Вырăс çыравçисем, алфавитпа Категори:Раççей журналисчĕсем Категори:XX ĕмĕрти вырăс çыравçисем Категори:XX ĕмĕрти Раççей çыравçисем
Хушăм ĕçлев
Асăрхавсем
Категори:Марксизм Категори:Политикăлла экономи Категори:Экономика терминĕсем Категори:Тăвăмлăх Категори:Ĕçлев
Перденька
Перденька — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Илеза юханшыва юхса кĕрет. 10 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Яру шайлашулăхĕ
Литература
Категори:Механизмсем Категори:Машшынсен тата механизмсен пайрăмĕсем Категори:Механикăлла ярусем
Согдиана (юрăç)
Согдиана (паспортра — Оксана Владимировна Нечитайло; çаплах Согдиана Федоринская ятпа ĕçленĕ; нарăс, 17, 1984, Ташкент, Узбек ССР, СССР) — узбек кăкĕнчен тухнă юрăç. Чечен Республикин халха артисчĕ (2009). Вырăсла, узбекла, франсла, акăлчанла, чеченле юрлать.
Биографи
Согдиана 1984 çулхи нарăсăн 17-мĕшĕнче Ташкентра çуралнă. Ашшĕ, Владимир Нечитайло, инженер, амăшĕ Лариса Федоринская — медицина ĕçтешĕ. Асламăшĕ чиркӳ хорĕнче юрланă.
Каçăсем
Категори:Çăлтăрсен фабрики (Раççей) Категори:Чечня халăх артисчĕсем
Врбас (юханшыв)
Врбас (Врбас, Vrbas) — Босни тата Герцеговина территоринчи юханшыв. Юханшыв Сава юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 240 км, бассейн лаптăкĕ 5023 км2. Юханшыы çинче Баня-Лука хули вырнаçнă. Чи пысăк юппи - Врбаня.
Каçăсем
Категори:Босни тата Герцеговина юханшывĕсем Категори:Сава юпписем
Медянка (Лофтура юппи)
Медянка  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лофтура юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 82 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Эшмес (Шурă Кедва юппи)
Эшмес (Ошь-Мошь) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Шурă Кедва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тит Ливий
Тит Ливий (лат. Titus Livius; п. эрч. 59 ҫул, Патавий — п. эрч. 17 ҫул) — Авалхи Рим историкӗ.
Каҫӑсем
Категори:Историксем Категори:Историксем, алфавитпа Категори:I ĕмĕрти историксем Категори:П. эрч. I ĕмĕрти историксем Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:Авалхи Рим çыравçисем Категори:П. эрч. 59 çулта çуралнисем Категори:17 çулта вилнисем Категори:Авалхи Рим историкĕсем Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:I ĕмĕрти çыравçăсем
Паспорт (фильм)
Паспорт (Паспорт) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1990 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Яркăч
Яркăч — чăваш хĕрарăмĕн тумĕн капăрлăх  элеменчĕ.
Хул шăмми
Хул шăмми (humerus) — этемĕн хулпуççинчен аяларах, чавсаран çÿлерех вырнаçнă мăшăрлă шăмми.
Яркăч
Ашмарин сăмахсарĕнчен :
Хул шăмми
Асăрхавсем
Категори:Алă шăммисем Категори:Остеологи
Яркăч
Яркăч. (jаргы̆ч), простая (обыкновенная) кисточка на конце пояса. Завражн. Сан пихçун яркăч та çок. || Через пояс, которым подпоясывается девица, вешается другой пояс, украшенный по концам кисточками и висящий отвесно, так что оба конца его приходятся на одном уровне. Такой пояс назыв. яркăч. Изванк. † Ай акай (çавă пур), хăйне çакма яркăчĕ çук, яркăч çакса ярирĕ (= ярайрĕ)!
Асăрхавсем
Категори:Яркăч Категори:Капăрлăхсем
Янгота (Нгарка-Пыря-Яха юппи)
Янгота  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Пыря-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  10 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пушка (юханшыв)
Пушка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Онега тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ольшанская Михалина
Михали́на Ольша́нская (Michalina Olszańska; çĕртме, 29, 1992, Варшава) — поляк киноактриси, сĕрме купăсçи, юрăçи тата çыравçи.
Биография
1992 çулхи çĕртмен 29-мĕшĕнче Агнешка Фатыга тата Войцех Ольшаньский актёрсен çемьинче çуралнă. Çиччĕ çула кайсан мусăкпа хăтланма тытăннă, 2001 çулта Зенон Бржевский ячĕллĕ Аслă мусăк шкулĕнче вĕренсе тухнă, каярах Варшавăри Фредерик Шопен ячĕллĕ мусăк университетĕнче тата Александр Зельверович ячĕллĕ театр академинче вĕреннĕ. Симфони оркестрĕсемпе ĕçленĕ. «Пепке-Атлантида çăлтăрĕ» (Dziecko Gwiazd Atlantyda, 2009) тата «Очарованная» (Zaklęta, 2011) романсен авторĕ. 2012 çултанпа пĕрмаях кинора ӳкерĕнет.
Литвинова Рената Муратовна
Рена́та Мура́товна Литви́нова (Рената Морат кызы Литвинова (Вәргазова); 12.1.1967, Мускав, РСФСР, ССРП çур.) — совет/раççей театр/кино актриси, кинорежиссёр, сценарист тата телеертӳç.
РФ тава тивĕçлĕ артисчĕ (2003), РФ патшалăх премин лауреачĕ (2002), икĕ хутчен «Кинотавр» РФ кинофестивалĕн лауреачĕ (1994, 2006).
Биографи
1967 çулхи кăрлачăн 12-мĕшĕнче Мускавра çуралнă. Ашшĕ — тутар, амăшĕ — вырăс.
Актрисăна хăйĕн ашшĕн пиччĕшĕн ятне (Ринат; Ренат/Ринат тăтăшах пушкăртсен тата тутарсен пур) панă. Амăшĕ — Алиса Михайловна Литвинова (23.2.1938) тухтăр-хирург пулса ĕçленĕ, ашшĕ — Мурат Аминович Вергазов (1940—1987) — çаплах тухтăр пулнă. Литвинова пĕр çул тултарсан ашшĕпе амăшĕ уйрăлнă. Ашшĕн йĕрĕпе, хăй каласа панипе, Юсуповсемпе тăванлă шутланать. Вăл Рязань кĕпĕрнине кĕнĕ Касимов хулинче авалтанпах пурăннă тутар йăхĕнчен тухнă, иккен.
Каçăсем
Категори:1967 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 12-мĕшĕнче çуралнисем
Категори:Раççей кинорежиссёрĕсем Категори:Кинорежиссёрсем, алфавитпа Категори:РПКИ-ре вĕренсе тухнисем Категори:«Кинотавр» призёрĕсем Категори:«Шурă слон» (Раççей) премин лауреачĕсем Категори:НТВ телеертӳçисем
Ле-Тампон
Ле-Тампон (Le Tampon) — Францин тинӗс леш енчи ҫӗрӗсен Реюньон департаменчӗн хули тата коммуни. 2015 ҫултан 4-на кантона пайланӑ: Ле-Тампон-1, Ле-Тампон-2, Ле-Тампон-3, Ле-Тампон-4. Халӑхӗ — 73 000 ҫын (2008).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Вороновский Николай Анатольевич
Вороновский Николай Анатольевич (Курск хули, 1914 — 1973, Шупашкар хули) — политика тата патшалăх ĕçлевçи. КПСС Чăваш обкомĕн Пĕрремĕш секретарĕ (1968 — 1973).
Кунçул
Вороновский Николай Анатольевич (25.11.1914 — 28.11.1973)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1914 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 25-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1973 çулта вилнисем Категори:Чӳкĕн 28-мĕшĕнче вилнисем Категори:Шупашкарта вилнисем Категори:Курск хулинче çуралнисем
Зельц (юханшыв)
Зельц — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Рейн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 63 км, бассейн лаптăкĕ 389,059 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем Категори:Рейн юпписем
Ульвен Тур
Тур Ульвен (Tor Ulven)— норвег сӑвӑҫи, ҫыравҫи, куҫаруҫи. 1953 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 14 ҫуралнӑ, 1995 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 18 вилнӗ.
Чӑвашла куҫарни
мини|Тур Ульвен суйласа илнисем. Кӗнеке хуплашки. '''Тур Ульвен. Суйласа илнисем''' : Норвегларан Микаэль Нюдаль тата Гуннар Вэрнесс пулӑшнипе Иосиф Трер тата Дмитрий Воробьев куҫарнӑ. ‒ Ariel издательство : Кноппарп / Чебоксары, 2010. — 252 с. (Серия «Моль») ISBN 978-91-977578-3-6. Кӗнеке.
Элле-Вон-Еган
Элле-Вон-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мен-Сав-Энтор кӳлĕ    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Карт (сăвă терминĕ)
Карт  (πούς, pes, ура, ура лаппи) — сăвă тытăмне палăртакан термин; уйрăм икт тавра пĕрлешнĕ сыпăксен ушкăнĕ. Карт тени сăвалла текстăн пайланассин аялти чиккине палăртать, çавна майлăн ку тĕлĕшпе хăйне майлă пĕрчĕ пулса тăрать.
Асăрхавсем
Категори:Авалхи метрика Категори:Метрика Категори:Поэзи * * Категори:Сăвă
Нётер теореми
Нётер теореми, — Эмми Нётер 1918-мĕш çулта ĕнентернĕ теорема. Ăна чăн малтан Гёттинген шкулĕн ăславçисем (Д. Гильберт, Ф. Клейн тата   Эмми Нётер хăй) палăртнă. Эмми Нётер — питĕ паллă хĕрарăм-математик.
Нётер теореми ак çакна кăтартса парать: Çутçанталăкра пур кашни сыхланав саккунне физикăлла системăн пĕр-пĕр татти-сыпписĕр симметрийĕ пырса тивет. Е тепĕр май: физикăлла системăн татти-сыпписĕр кашни симметрине  çутçанталăкра пур пĕр-пĕр сыхланав саккунĕ пырса тивет.
Тата ытти те.
Калас пулать, масса сыхланнин саккунĕ энерги сыхланнин саккунĕн уйрам палăрăмĕ çеç пулать. Мĕншĕн тесен энергипе масса эквивалентлă:
кунта E — объектăн энергийĕ, m — унăн масси, c — çутăн вакуумри хăвăртлăхĕ, вăл 299,792,458 м/с.
Каçăсем
Категори:Физика Категори:Симметри Категори:Ăслăх Категори:Сыхланнăлăх саккунĕсем
Виçкĕтеслĕхĕн кĕтесĕсен суммин теореми
Виçкĕтеслĕхĕн кĕтесĕсен суммин теореми — Евклидла геометрири теорема.
Евклид лаптакĕ çинчи виçкĕтеслĕхĕн кĕтесĕсен сумми 180°.
Асăрхавсем
Категори:Виçкĕтеслĕх геометрийĕ Категори:Евклид геометрийĕн теоремисем Категори:Кĕтессем Категори:Планиметри теоремисем Категори:Математика историйĕ
Юрату виçкĕтеслĕхĕ
Юрату виçкĕтеслĕхĕ — виççĕн пĕр-пĕринпе романтикăлла хутшăнăвĕсен тĕсĕ.
Юрату виçкĕтеслĕхĕ — романтикăлла литературăра, çаплах театрта, кинематографра тата поп-мусăкра çав тери авалхи тата питĕ паллă темăсенчен пĕрри
Постна
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Йытă рояль çийĕн пынă
Йытă рояль çийĕн пынă (Шла собака по роялю) — Горький ячĕллĕ киностудире Владимир Грамматиков режиссёр 1978 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1978 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1978 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Виктория Токарева хайлавĕсене экранизациленисем
Шӳлкеме
Шӳлкеме — чăвашсен хĕрарăм тумĕн капăрлăх элеменчĕ
Асăрхавсем
Категори:Шӳлкеме Категори:Капăрлăхсем
Онги-Кум-Егарт
Онги-Кум-Егарт — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Яккун-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  29 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Дикуша (юханшыв)
Дикуша — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Анат Мглинское кӳлĕ - Анат Мгла юханшыв юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мосеевская Палуга
Мосеевская Палуга —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 156 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хăйăр карьерĕсен генералĕсем
Каçăсем
Категори:АПШ драма фильмĕсем
Зельценбах
Зельценбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Нидда (юханшыв)|Нидда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Çынсемех
Çынсемех (Тоже люди) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1959 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Йĕркелĕм (хуçалăх субъекчĕ)
Йĕркелĕм — хăй тĕллĕн ĕçлекен, оргинизаци енчен уйăрăлнă хуçалăх субъекчĕ,  юридицилле сăпатлăскер, вăл  продукци (тавар) туса кăларать, ăна вырнаçтарать, тĕрлĕ ĕçсем тăвать,  пулăшусемпе тивĕçтерет. Кунашкал «йĕркелĕмсене» час-часах «фирма», «компани», «корпораци» теме пултараççĕ. Ытти тĕслĕхсем: савут, хапрăк, фермер хуçалăхĕ, эрттель, тăвăмлăх кооперативĕ тата ыттисем.
Йĕркелĕм туса хума саккунпа килĕшÿллĕн регистраци витĕр иртмелле.
Литература
* Категори:Гражданла тивĕç-ирĕк
Жолоб Степан Михайлович
Жолоб Степан Михайлович  — (14|04|1917(1)-06.05.1964), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 11. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 679-мĕш перевçĕсен полкĕн 113-мĕш перевçĕсен дивизин рота политрукĕ, кĕçĕн политрук.
Яру хисепĕ
Яру хисепĕ — шăллă икĕ кустарма пĕр-пĕрне çаклатнă чухнехи парметрсенчен пĕри, вăл пысăкрах кустарман шăлĕсен шутне пĕчĕкрех кустăрман шăлĕсен шучĕ çине пайланипе тан.
Икĕ кустăрми те пĕр пек пулсан, яру хисепĕ пĕррепе тан.
Литература
Категори:Механизмсем Категори:Машшынсен тата механизмсен пайрăмĕсем Категори:Механикăлла ярусем Категори:Яру
Страбон
Страбон (ав.-грек. Στράβων; п. эрч. 64/63 ҫҫ. патне — п. эрч. 23/24 ҫҫ. патне) — Рим тапхӑрӗн Грецин антика историкӗ тата географӗ. «Истори» (сыхланса юлман) тата туллин пекех пирӗн кунсене ҫитнӗ 17 кӗнекеллӗ «Географи» авторӗ, вӑл авалхи тӗнче географине пӗлме чи лайӑх ҫӑлкуҫ пулса тӑрать.
Каҫӑсем
Категори:Географсем, алфавитпа Категори:Историксем, алфавитпа Категори:Астрономсем, алфавитпа Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:I ĕмĕрти историксем Категори:I ĕмĕрти географсем Категори:Авалхи Грецин историкĕсем Категори:Авалхи Грецин географĕсем Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:I ĕмĕрти çыравçăсем Категори:П. эрч. 63 çулта çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Рим Грецийĕ
Абдуль Тейфук Амитович
Абдуль Тейфук Амитович — (0.1915-18.03.1945), Çеçенхир фрончĕн 57-мĕш çарĕн 58-мĕш гварди стрелоксен дивизин 175-мĕш гварди стрелксен полкĕн 2-мĕш стрелксен батальонĕн командирĕ, Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 20.12.1943.
Арми
Арми — оперативлă шайри çар йĕркелĕмĕ.
Каçăсем
Категори:Çар йĕркелĕмĕсем
Лашва
Лашва (Lašva) — Босни тата Герцеговина территоринчи юханшыв. Тĕп Боснитерриторипе юхать. Юханшыв Босна (юханшыв)|Босна юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49,4 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Босни тата Герцеговина юханшывĕсем
Кий (пĕлтерĕшсем)
Кий: çаксене пĕлтерме пултарать:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Эшмес (Хура Кедва юппи)
Эшмес — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Чёрная Кедва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Янг-Яха (Хейги-Яха юппи)
Янг-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хейги-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  102 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Эшмес (Хура Кедва юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Янг-Яха (Хейги-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Эшмес (Хура Кедва юппи)
Асăрхавсем == ==
Янг-Яха (Хейги-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Эшмес (Хура Кедва юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чичикин Пётр Андреевич
Чичикин Пётр Андреевич (Тула кĕпернинчи Кожурово, 1916 — 1994, Шупашкар хули) —  политика тата патшалăх ĕçлевçи. КПСС Чăваш обкомĕн Пĕрремĕш секретарĕн тивĕçĕсене пурнăçлаканĕ (1973 — 1974).
Кунçул
Чичикин Пётр Андреевич (20.6.1916 — 9.11.1994)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1916 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 20-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1994 çулта вилнисем Категори:Чӳкĕн 9-мĕшĕнче вилнисем Категори:Шупашкарта вилнисем Категори:Тула кĕпернинче çуралнисем
Герман Анна
Анна Герман:
Хĕрлĕ шăвăну
Хĕрлĕ шăвăну — электромагнитла пайăркасем (хумсем) хайсен хум тăршшĕне пысăклатни (калăпăр, çутă хĕрлĕрех тĕс йышăнать), çапла вара хумăн тăтăшлăхĕ тата энергийĕ пĕчĕкленеççĕ. Хирĕçле пулăма, хум таршшĕ пĕчĕкленнине, кăвак шăвăну теççĕ.
«Шăвăну» тени кунта мĕне пĕлтерет-ха? Мĕнпур хумсен тăршшĕсем пурте тапрануллăн пĕр еннелле шунине. Кунта — хĕрлĕлĕх еннелле.
Каçăсем
Категори:Космологи Категори:Физикăлла эффектсем тата пулăмсем Категори:Астрофизика Категори:Безразмерные параметры Категори:Астрономилле спектроскопи Категори:Хумсем
Отюн-Игль
Отюн-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лооль-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  31 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Земенбах
Земенбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Ниддер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км, бассейн лаптăкĕ 146,15 км2.
Анна Каренина (фильм, 1967)
Анна Каренина (Анна Каренина) — Мосфильм киностудире Александр Зархи режиссёр 1967 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП драма-фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Лев Толстойăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:1967 çулхи ССРП фильмĕсем
Теорема
Теорема (θεώρημα «ĕнентерÿ, курăм; пăхни; кăтартни, каланăлăх»), — харпăр теорире аксиомăсем çине таянса тата вĕçĕ-хĕррисĕр мар шутлă йĕркевсемпе ĕнентерĕнекен каланăлăх.
Теорисенче, паллах, ĕнентерме май пур тата чăнах та ĕнентерĕнекен каланăлăхсем нумай. Анчах та математика пирки çырнă чухне уйрăмах пысăк пĕлтерĕшлĕ çавнашкал каланăлăхсене çеç ятарласа "теорема" теççĕ. Хăшпĕрисене ÿйрăм ят парса та (ытларах чухне ăславçăсен ячĕпе) асăнаççĕ.
"Теорема" тени математика тулашĕнчи ăçлавсенче те тĕл пулать.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Математика терминĕсем Категори:Ăслăх Категори:Логика
Мăя
Мăя — чăваш хĕрарăмĕн тумĕн капăрлăх  элеменчĕ. Мăй таврашĕнчи хуть те мĕнле капăрлăха çапла калаççĕ. Тенкĕсенчен тăрать пулсан — мăйçыххи. Шăрçаллине, çурăмăн çÿлти пайне хупласа тăрааканни — çуха.
Ашмарин сăмахсарĕнчен :
Мăя. (мы̆jа), назв. украшения ожерелье. N. Манăн йăмăк мăйне мăя çакса янă. Микушк. Мăя = миçиххи; ăна пилĕк манит тирнĕ, çитмĕл пилĕкшерлĕх кивĕ укçа тирнĕ, варрине талĕр (манит çурăлăх) çакаççĕ. Миçиххине шăрçапа, сапакапа тирсе тухаççĕ; айккисене аллăшар, вăтăршар, çирĕм пилĕкшерлĕх, çирĕмшерлĕх, вунпилекшерлĕх, вуншарлăх çакаççĕ. БАБ. Тăхлан тавраш тупăймасан, (ребятишки) амăшсен, акăшсен тухйи-мăйисем çинчен те каса-каса илеççĕ пит аван. В Чертаг. у женщин, я видел мăя, к которому прицеплено на спине çуха (из двугривенных). К çуха привешено сзади хĕрес кантри (привеска из бус — нитка с нанизанными бусами, висящая отвесно). См. майя.
Асăрхавсем
Категори:Мăясем Категори:Капăрлăхсем
Рочева (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Онега тинĕс тути юханшывĕсен бассейнĕн Унежма юханшыван бассейнĕн анăç чиккичен Золотица юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккчен, Онега юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Онега.
Перженьга
Перженьга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вологда юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Рочева (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Перженьга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Причал çулĕ
Причал çулĕ (Путь к причалу) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1962 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Альпнах
Альпнах — (Alpnach) — Швейцарири коммуна, Обвальден кантонне кĕрет.
5250 çын пурăнать (2007). Официаллă код — 1401.
Каçăсем
Категори:Обвальден кантонĕн хулисем
Кий
Кий — бильярдла вылямалли инструмент.
Кăшăлвирус
Коронавирус (нумайлă хисепре коронавируссем, Coronaviridae) — РНК пур вируссен пĕр йышĕнчи вируссене çапла калаççĕ. 2020-мĕш çулхи кăрлач тĕлне мĕнпурĕ 40 тĕс тупса палăртнă.
Чăвашла кăшăлвирус теесси йăлана кĕрсе пырать.
Каçăсем
Категори:Вируссем, алфавитпа Категори:Nidovirales Категори:Вируссен йышĕсем Категори:Острые респираторные вирусные инфекции Категори:Кăшăлвирус
Шурă çуха
«Шурă çуха» (калька,  white-collar worker) —  хĕвеланăçĕнчи  социологире ăс-хал тата сăй-хал ĕçĕнче тăракан  кĕрĕшевçĕсене çапла калаççĕ, — информацие сыхлассипе, усă курассипе, майлаштарассипе ĕçлекенсене: слушшисем, тиексем, администраторсем, менеджерсем.
Мосеевский Выжлец
Мосеевский Выжлец —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Солосора юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 3 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хутлă радикал
Хутлă радикал, алгебрăра: радикал палли ăшĕнче татах радикал (радикалсем) пулнипе уйрăлса тăракан объект. Сăмахран
е тата тепĕр (кăткăсрах) тĕслĕх
Çавнашкал мĕнпур радикалсен пĕлтерешĕ пуррине математикăра радикалсемпе кăтартаяслăх теççĕ.
Каçăсем
Категори:Алгебра
Жолобов Виталий Михайлович
Жолобов Виталий Михайлович  — (18.06.1937-), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра «Союз-21» космос карапĕн тата «Салют-5» орбита станцин бортинженерĕ, полковник-инженер.
Мурзилка
«Мурзи́лка» — популярлă совет, каярах раççей кашни уйăхри ача-пăча илемлĕ литература журналĕ. 1924 çулхи çăвăн 16-мĕшĕнче кун çутине курнă. 6 çултан пуçласа 12 çула çити ачасем валли.
Истори
1924 çулхи çăвăн 16-мĕшĕнче Совет Союзĕнче «Мурзилка» журналăн пĕрремĕш номерĕ тухнă. Халĕ Мурзилка вара шурă пĕчĕкке йытă, унта вăл хăйĕн хуçипе — Петя арçын ачапа.
1927—1928 çулсенче журнал çумĕнче «Мурзилкина газета» тухнă.
Сÿнекен сулланусем
Вĕçĕмсĕр тăсăлакан ирĕклĕ процесс йышши танлăхпа палăрăнать, анчах та çутçанталăкра унашкал пулаймасть. Хуть те мĕнле осцилляторăн ирĕклĕ сулланăвĕсем те хăçан та пулсан сÿнеççĕ те чарăса лараççĕ. Çавăнпа та кулленхи ĕçлевлĕхре сÿнекен сулланусемпе сĕртĕнме тивет. Вĕсенче сулланусен A амплитуди чакакан функци пулса тăрать. Сÿнесси тавралăх хирĕçтăрăвне пула пулса иртет теме пулать, вăл вара сулланусен хăвăртлăхĕпе час-часах линилле е унăн иккĕмĕш капашĕпе çыхăннă.
Мурзилка
Каçăçем
Категори:Ачасем валли журналсем Категори:ССРП журналĕсем
Сÿнекен сулланусем
Акустикăра: сигнал шайĕ чакни вăл пачах илтĕнмесси патне илсе пырать.
Çилпе вĕçсе саланнисем (фильм)
Тăвăл тăпăлтарнисем (Gone with the Wind) — Metto-Goldwin-Mayer киностудире Виктор Флеминг режиссёр 1939 çулта ӳкернĕ американ мусăк илемлĕ камичĕ.
Сÿнекен сулланусем
Ирĕклĕ сулланусем ан сÿнччĕр тесен, системăна тулашран (айккинчен) периодла энергипе тивĕçтермелле. Унашкал сÿнми сулланусене хистевлĕ сулланусем теме пулать.
Каçăсем
Категори:Физика Категори:Сулланусем Категори:Сулланусен теорийĕ
Герасимов Сергей Аполлинариевич
Сергей Аполлинариевич Герасимов (3.6.1906, Кундравы — 26.11.1985, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1906 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1985 çулта вилнисем Категори:Чӳкĕн 26-мĕшĕнче вилнисем
Йĕркелĕм (çар ĕçĕ)
Йĕркелĕм (çар йĕркелĕмĕ) — хĕçпăшаллă вăйсенчи айсыпăксен, чаçсен, пĕрлешÿсен, пĕрлешнĕлĕхсен тата ытти структурăлла пĕрчĕсен пĕрлештерÿллĕ ячĕ.
Каçăсем
Категори:Çар хăтлавĕ
Домашний Исток
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мăйçыххи
Мăйçыххи — чăвашсен хĕрарăм тумĕн капăрлăх элеменчĕ. Вăл ытти халăхсен те пур.
Сăмахсартан :
мăй çыххи. Пĕри патша ывăлĕн аллинчен тытнă та «Патша, санăн мăя1 çĕнĕ-и мĕн?» тенĕ. 1Мăяна хăш çĕрте мăй çыххи теççĕ [Рассказы 1909:28].
Асăрхавсем
Категори:Археологи артефакчĕсем, тĕспе Категори:Капăрлăхсем
Ярудей
Ярудей — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хоровая юппин сулахай çыранпа вăрринчен 19 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 257 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ведянин Иван Васильевич
Ведянин Иван Васильевич (Вятка кĕпĕрнинчи Кырчаны ялĕ, 1885 — Шупашкар, 1949). Шупашкар хулинче 20-мĕш ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурринче ĕçленĕ архитекторсенчен пĕри. СССР архитекторĕсен пĕрлĕхĕн пайташĕ (1935).
Ярудей
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ведянин Иван Васильевич
Кунçул
1885 çулта Вятка кĕпĕрниче çуралнă. Хусан кĕпĕрничи Арча хулинче çитĕннĕ. 1949-мĕш çулта Шупашкарта çĕре кĕнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Архитекторсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Раççей архитекторĕсем Категори:Шупашкар архитекторĕсем
Зенбах
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Энлть-Ими-Ягун
Энлть-Ими-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1488/4/258    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 225 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Абдураманов Узеир Абдураманович
Абдураманов Узеир Абдураманович — (КÇ25.марта.1916.12 - 1992 ), Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 321-мĕш уйрăм инженер батальонĕн отделени командирĕ, старшина , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 15.01.1944.
Карт (пĕлтерĕшсем)
Карт:
Категори:Карт
Хистевлĕ сулланусем
Хистевлĕ сулланусем — тулашран (айккинчен) килекен периоодлă вăй витĕмĕпе пулса иртекен сулланусем.
Операци
Опера́ци (operatio «ĕçтуни») — епле те пулин тĕллеве çитмешкĕн кирлĕ ĕç е мĕнпур ĕç.
Хистевлĕ сулланусем
Кунта хистевлĕ сулланусем тенине автосулланусемпе пăтраштарссинчен сыхланмалла.
"Хистевлĕ суллану" тени резонанс пулăмĕпе тачă çыхăннă.
Каçасем
Категори:Физика Категори:Сулланусем Категори:Сулланусен теорийĕ
Охть-Юган
Охть-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ненс-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  25 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 78 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Потанина (Возополь юппи)
Потанина  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Возополь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 18 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Южный Вож
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пĕçĕ шăмми
Пĕçĕ шăмми (femur, os femoris)  — этемĕн сутанаран аяларах, чĕркуççинчен çÿлерех вырнаçнă мăшăрлă шăмми.
Асăрхавсем
Категори:Пĕçĕ Категори:Алă-ура Категори:Ал-ура Категори:Ура
Вăтăр виççĕ
Вăтăр виççĕ (Тридцать три) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1965 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Энгельберг (Обвальден)
Энгельберг (Обвальден) — (Engelberg OW) — Швейцарири коммуна, Обвальден кантонне кĕрет.
3767 çын пурăнать (2007). Официаллă код — 1402.
Каçăсем
Категори:Обвальден кантонĕн хулисем
Абакашис
Каçăсем
Категори:Амазонаcăн юханшывĕсем
Ежма
Ёжма (Емжа) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Светлаяюханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 13 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Аслă Гней Помпей
Аслă Гней Помпей, е Гней Помпей Магн (лат. Gnaeus Pompeius Magnus; 29 авӑн п. эрч. 106 ҫ. — 28 е 29 авӑн п. эрч. 48 ҫ.) — Авалхи Рим патшалӑх ӗҫченӗ тата ҫарпуҫӗ, Рим республикин консулӗ п. эрч. 70, 55 тата 52-мӗш ҫулсен, п. эрч. 49—45ҫҫ. граждан вӑрҫинче сенат майлисен ҫарпуҫӗ пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Авăнăн 29-мĕшĕнче çуралнисем Категори:П. эрч. 106 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 28-мĕшĕнче вилнисем Категори:П. эрч. 48 çулта вилнисем Категори:Митридат вăрçисем Категори:Вĕлернĕ политиксем Категори:Помпейсем Категори:Магнăсем Категори:Авалхи Рим çарпуçĕсем Категори:Рим республикин п. эрч. I ĕмĕрти консулĕсем
Шампиньи-сюр-Марн
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Шăрçа
Шăрçа — капăрлăх, çип çине тирсе тухнă пĕрчĕсенчен тăрать. Çав хайхи тирнĕ пĕрчисене те шăрçа теççĕ.
Каçăсем
Категори:Капăрлăхсем Категори:Археологи артефакчĕсем Категори:Мăясем
Пескум
Пескум — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Еденьга юханшыва юхса кĕрет. 14 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мундюга
Мундюга —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 217 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Вутра кĕрекаç çук
Вутра кĕрекаç çук (В огне брода нет) — Ленфильм киностудире Глеб Панфилов режиссёр 1967 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП 1967 çулхи фильмĕсем
Радикалсемпе кăтартаяслăх
Радикалсемпе кăтартаяслăх — хисепе е функцие хушасси, кăларасси, хутласси, пайласси тата тулли капашлă кăтартăшлă тымарсем (радикалсем)  урлă кăтартма май пуррине пĕлтерет.
Каçăсем
Категори:Эварист Галуа Категори:Галуа теорийĕ Категори:Танлăхсем Категори:Полиномсем Категори:Элементарлă функцисем
Резонанс
Каçăсем
Категори:Физика Категори:Сулланусем Категори:Сулланусен теорийĕ
Абдурахманов Зульнукар Зульнукарович
Абдурахманов Зульнукар Зульнукарович — ( 15.03.1924-22.11.1944), 3-мĕш Украина фрончĕн 57-мĕш çарĕн 19-мĕш стрелоксен дивизин 32-мĕш стрелоксен полкĕн взвод командирĕ, Лейтенант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 15.05.1946.
Зенгбах
Зенгбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Вуппер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,441 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Энтль-Ампута
Энтль-Ампута — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ампута юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  154 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Зенгбах
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Энтль-Ампута
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Калăпăшла вăй
Калăпăшла вăй (Массăлла вăй) — япалалăхăн элементарлă кашни калăпăшне тивекен тата çав калăпăшри массăна пропорционаллă вăй. Тĕслĕхсем вырăнне туртăм вăйне тата инерци вăйне илсе кăтартма пулать.
Литература
Категори:Вăй
Типĕ Ростань (Вейга юппи)
Типĕ Ростань — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вейга юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 3 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Онега тинĕс тути юханшывĕсен бассейнĕн Унежма юханшыван бассейнĕн анăç чиккичен Золотица юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккчен, Онега юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Онега.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Тунан пысăк шăмми
Тунан пысăк шăмми (os tibia)  —  этемĕн чĕркуççинчен аяларах, ура лаппинчен çÿлерех вырнаçнă мăшăрлă шăмми.
Унпа юнашар тунан пĕчĕк шăмми вырнаçнă.
Позицилле вăй
Асăрхавсем
Категори:Вăй
Яхой-Яха
Яхой-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Арка-Вэло-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  20 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çивĕт капăрлăхĕ
Çивĕт капăрлăхĕ, çавăн пекех Çивĕт туни тенки, Çиттуни тенки, Çиттуни шăрçи тата ытти те (вырăсла Накосник, Косник) — чăваш хĕрарăмĕн тумĕн капăрлăх  элеменчĕ.
Вуламалли
XIX — НАЧАЛА ХХ в.
Пач пĕтнĕскер
Пач пĕтнĕскер (Совсем пропащий) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1973 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Вакла-линилле функци
Вакла-линилле функци — ку функци ак çапла çырăнать: кунта — комплекслă е чăн улшăнавçăсем,  — комплекслă е чăн коэффициентсем.
Час-часах «вакла-линилле функци» тесе унăн Мёбиус трансформацийĕ текен харпăр тĕсĕ пирки калаççĕ.
Каçăсем
Категори:Функцисем Категори:Ваксем Категори:Элементарлă функцисем
Пандеми
Пандеми́ (πανδημία «пĕтĕм халăх») — çĕнĕрен (пуçласа) сиксе тухнă чир тĕнче шайĕпе сарăлни. Пандеми çĕнĕ вирус тухсан пулать тата, çынсен ун патне иммунитет çуккине кура, тĕнчипе сарăлать. Ăна эпидемипе пăтраштармалла мар.
Каçăсем
Категори:Пандеми
Нерьюга
Нерьюга —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лофтура юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 27 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Елгуй
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Йĕркелĕм (институци)
Йĕркелĕм — коммерцилле мар организаци (анчах та чăваш чĕлхинче коммерцилле организацисене те çак сăмахпах кăтартма май пур)
Коммерцилле мар йĕркелĕмсен шутне, сăмахран, культура тĕлĕшпе ĕçлекеннисем кĕреççĕ (музейсем, клубсем тата ытти те)
ПАй-То-Яга
ПАй-То-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сунты-Лемын юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  11 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Арбузовка
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Истори енчен пăхсан, ял виçĕ пайран тăрать: Китовка, Волковка тата Арбузовка хăй. Урамсен вырăсла ячĕсем ак çакăн пек : улица Дачная, улица Дворянская, переулок Заречный, улица Китовка, улица Колхозная переулок Кооперативный, улица Луговая, улица Новая Линия, улица Полевая, улица Свияжная, улица Свияжская. Çапла вара, мĕнпурĕ 11 урам. Чăнлă районĕнчи ытти вырăс ялĕсенчи пекех, Арбузовкăра та чăвашсем йышлăн пурăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн ялĕсем
Антиб
Антиб (Antibes) — кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ Францири коммуна, Прованс регионӗнче — Альпы — Лазурный берег, Тинӗсҫум Альпсен департаменчӗ, Грас тавралӑхӗ, Антиб-1, Антиб-2 тата Антиб-3 кантонӗсем.
Коммуна лаптӑкӗ — 26,48 км², халӑхӗ — 75 820 ҫын (2006): 75 568 ҫын (2012), — км² 2854,0 ҫын лекет.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Абельханов Садык Фахретдинович
Абельханов Садык Фахретдинович — ( КÇ15.марта.1915.2-27.09.1943 ),  Кăнтăр-Анăç фронтăн 12-мĕш çарĕн 1248-мĕш танка хирĕç артиллери полкĕн тупă тĕллекенĕ < /small>,  Сержант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 19.03.1944.
COVID-19 коронавирусла инфекци
COVID-19 коронавирусла инфекци (аббревиатура, coronavirus disease 2019), унччен 2019-nCoV коронавирусла инфекци тенĕ  — SARS-CoV-2 коронавируспа çыхăннă потенциалла йывăр респираторла инфекци. Пысăк хăрушлăх кăларса тăратать, çивĕч респираторла вирусла инфекци формипе те , йывăртарах формăпа та пулма пултарать, юлашкин спецификăлла кăткăсланăвĕсем, тен, вирусла пневмони патне те илсе пырĕç,  вара унтан çивчĕ респираторла дистресс-синдром е вĕлерме те пултаракан  сывлав çителĕксĕрлехĕ.
Ӳсӗрнӗ, апчхулатнӑ е вируспа калаҫнӑ чухне, ҫавӑн пекех вирус ҫиелте тӗл пулнӑ чухне куҫа, сӑмсана е ҫӑвара кӗрсе ӳкнӗ тумламсене сывлӑшри капель ҫулӗпе сывлӑшра сарӑлать. Инфекцисем сарӑласран сыхланмалли тӗп меслет вӑл-маскӑсем, анчах та вӗсен, хӑрушсӑрлӑх дистанцине пӑхӑнассине шута илсе тата нумай ҫынлӑ уҫлӑхсенче пулассинчен пӑрӑнса, ытти мерӑсен комплексӗпе усӑ курмалла. Профилактика тухӑҫлӑ мерисен шутне респираторлӑ гигиена правилисене час-часах ҫуни тата вӗсене тытса пыни кӗреҫҫӗ.
Вакцинаци хӑрушлӑхсене чакармалли хӑрушсӑр та тухӑҫлӑ меслет шутланать: чиртен, йывӑр юхӑмран, симптоматика тӗслӗхӗсенчен тата инфекци тухнинчен вилесси. Вакцинӑсем чирпе кӗрешмелли чи ҫӗнӗ меслет шутланаҫҫӗ, анчах вакцинаци ҫӳрени профилактика стандартлӑ мерисене шута илменнине пӗлтермест, мӗншӗн тесен вакцинацие чи малтан инфекцирен мар, чиртен хӳтӗлеме янӑ. Вакцинаци хыҫҫӑн кӗске вӑхӑтлӑха сиенлӗ эффектсем пулма пултараҫҫӗ, вӗсен хушшинче пуҫ ыратать, мышцӑсем ыратаҫҫӗ, шӑнтать, температура ӳсме пултарать.
Чирлекенсенчен чылайӑшӗн ҫӑмӑл формӑпа е ним йӗркесӗр инфекци юхать. Мӗнле те пулин ятарлӑ сиплев 80 процента яхӑн кирлӗ мар, сываласси вара хӑй тӗллӗнех пулса пырать. Тӗслӗхсен 15 процентне яхӑн чирӗ кислород терапийӗпе усӑ курмалли йывӑр формӑпа юхать, чирлисен тата 5 процентра критик чирӗ. Ир пулакан даннӑйсем омикрон-штамм малтанхи вариантсенчен сахалтарах инфекци ернине кӑтартса параҫҫӗ. Вирус ача-пӑчасемпе ҫамрӑк ачасене ҫӗнтерни шыҫмак синдром аталанӑвӗ патне илсе пыма пултарать. Ҫавӑн пекех постковиднӑй синдром текен вӑрах вӑхӑтлӑх сиенсем пулма пултараҫҫӗ.