cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Филиппо Тальони
Пурнăçĕ
1805-1809-мĕш çулсенче вăл Венари патша керменĕн театрĕнче ĕçлет, кунта унăн пĕрремĕш Пьер Гардельăн «Дансомания» тăрăх лартнă балечĕ пулать, Наполеона чысласа лартнă. Гардель тата Милон балечĕсен пуçне («Парис вăййисем», «Гамаш туйĕ», «Восточный дивертисмент») вăл хăйĕн спектаклĕсене те лартнă («Аталантапа Гиппомен», «Церлинопа Горано», «Чĕрĕлтернĕ ÿкерчĕк»). 1809-мĕш çултан Касселте, Вестфалинче, патша керменĕпе çÿмĕнче ĕçленĕ, (малтан патша керменĕн пĕрремĕш ташлавçи пулса, кайран режиссёр тата 1811-мĕш çултан — балетмейстер пулса), кунта балетсемсĕр пуçне балсемпе маскарадсем лартса Жером Бонапарта юрайнă:
Тепинъёль
Тепинъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Мăн Ляга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Филиппо Тальони
Пурнăçĕ
Жером Бонапарт, Наполеона пула Вестфали астулне ларнăскер, ĕмпÿ кĕрменĕн пуянлăхĕне çитме тăрăшать. Тальони патша керменĕнче маскарадсем лартса Жером Бонапарта юранă. Хутшăнакансене рольĕсене салатса тата вĕсем валли ташăсем хайласа, лешĕ бал вăхăтĕнчех пичĕсене питлĕхпе пытарнă хăнасемпе хутшăнса каймашкăн, вăл патшапа вăрттăн унăн партине хатĕрленĕ. — ''В. М. Красовская. Западноевропейский балетный театр. Очерки истории: Романтизм''.
Тепинъёль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Филиппо Тальони
Пурнăçĕ
Кунта вăл чаплă балетсем-дивертисментсем: «Инди уявĕ», «Делири каçкÿлĕм», «Багдад калифĕ» лартнă.
1817-мĕш çулхи театр сезонне Мюнхенра, 1818 — Стокгольмра ирттерет, кунта виçĕ балет лартать. 1819-мĕш çулхи раштавпа кăрлач уйăхĕсенче Берлинта гастрольсем ирттернĕ, Венари унтан Кернтнертор-театрĕн пĕрремĕш ташлавçи пулса тăрачченех. 1821-мĕш çулта, çавă театран балетмейстерĕ пулса тăрсанах, ку таранччен Парижра пурăннă кил-йышне Венана чĕнсе илет. Çак вăхăтран вăл чăннипех Мария хĕрне ташă ăсталăхне вĕрентме пикенет.
Каçăсем
Категори:Балет Категори:Театрсем Категори:Театр Категори:Ӳнер Категори:Пайăр çынсем:Итали Категори:Тальони Категори:Балет историйĕ Категори:Итали театрĕсенчи династисем Категори:Балет артисчĕсем, патшалăхсемпе
Буэнос-Айрес
Буэнос-Айрес (Buenos Aires) — «ырӑ сывлӑш» е «ырӑ ҫилсем»; [ˈbwenos ˈai̯ɾes]) — хула, Аргентинан тӗп хули, ҫершывӑн административлӑ, культурапа экономика тӗп вырӑнӗ тата Кӑнтӑр Америкӑн чи пысӑк хулисенчен пӗри.
Тумтир историйĕ
Тумтире пĕрремĕш тăхăнни
Çынсем тумтире пĕрремĕш 100 000—500 000 çул каярах тăхăнма пуçланине çирĕплетни пур.
Çĕвĕç йĕппипе усă курма 50 000 çул каярах (Денис çĕр хăвăлĕ, Çĕпĕр) теме пулать. Чи авалхи (60 000 çул каярах тунăскер) йĕпе (стерженĕпе хăлхи) Сибуду (Кăнтăр Африка) çĕр хăвăлĕнче тупнă. Ытти йĕпсене, 41 000-15 000 çул каярах тенисене, темиçе вырăнта (сăмахран, Словенире, Раççейре, Китайра, Испанире тата Францире) тупнă.
Чи авалхи сăрланă йĕтĕн сӳсне 36000 çул каярах тунăскерне Грузири тахçанхи çĕр хăвăлĕнче асăрханă.
Каçăсем
Очевидно, наиболее детально динамика мод отслеживается на примере публикаций в журналах. См. например:
* Категори:Культура историйĕ
Птань
Птань — Раççей территоринчи юханшыв. Тула облаçĕ, Липецк облаçĕ, Орёл облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Хитре Меча юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 36 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Дон шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хитре Меча юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёр кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнĕн Раççей пайĕ).
Каçăсем
Категори:Тула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Липецк облаçĕн юханшывĕсем Категори:Орёл облаçĕн юханшывĕсем
Шуть-Ер
Шуть-мĕшр — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. ятсăр шарлак  юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Йӑваш лемурсем
Йӑваш лемурсем гапалемурсем, е ҫурлемурсем, е ҫурмаксем (лат. Hapalemur) — сĕтпе ӳсекенсен лемур йышшисен йӑхӗ. Вӑтам пысӑкӑш приматсем, Мадагаскарта ҫех пурӑнаҫҫӗ. Сарлака сӑмсаллӑ лемур малтан ҫав йӑхра шутланнӑ, анчах хальхи вӑхӑтра ӑна Prolemur йӑхне кӗртеҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем Категори:Мадагаскарти сĕтпе ӳсекенсем Категори:Мадагаскарти эндемиксем
Акперов Газанфар Кулам оглы
Акперов Газанфар Кулам оглы — (- ), 1-мĕш Белоруç фрончĕн 2-мĕш танк çарĕн 41-мĕш истребитель-танка хирĕç артиллери бригадин 1959-мĕш истребитель-танка хирĕç артиллери полкĕн расчёт командирĕ, Аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати -.
Чекушкина Лолита Васильевна
Лолита Васильевна Чекушкина (1965 çул, авăн, 24, Шупашкар, Чăваш АССР çур.) – чăваш композиторĕ, педагогĕ, РФ Композиторсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1996).
Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (2011), Чăваш Республикин патшалăх парнин лауреачĕ (литературăпа ӳнер, 2012), Республикăри театр ӳнерĕн «Чĕнтĕрлĕ чаршав» конкурсĕн лауреачĕ (2001, 2008, 2009, 2010, 2013).
Биографи
Шупашкар хулинче çуралса çитĕннĕ. Хулари мусăк училищинче (А.Г. Васильев класĕ, 1984) пĕлӳ пухнă, Чулхулари патшалăх консерваторинче (Б.С. Гецелев профессор класĕ, 1989) ăсталăхне ӳстернĕ.
1989–2000 çулсенче Лолита Чекушкина Шупашкарти Вырăс драма театрĕн мусăк пайне ертсе пынă, çав чухнех 1993–97 çулсенче Г. С. Лебедев ячĕллĕ интернат-лицейĕнче композици вĕрентӳçи пулса тăрăшнă. 1993 çултанпа вăл Çĕнĕ Шупашкарти ача-пăча ӳнер шкулĕнче мусăк теорин дисциплинисен вĕрентӳçи.
Пултарулăхĕ
Лолита Васильевна симфони оркестрĕ валли «Телĕксем» поэма-каприччио (1989), камера оркестрĕ валли «Георгий Степанова асăнмалăх постскриптум» поэма-каприччио (1999), КАмера оркестрĕпе хĕрарăм сасси валли фантази-концерт (1994), ачасем валли темиçе фортепиано пьесине, 30 яхăн солопа хор юррисене, спектакльсем валли мусăк хайланă.
Унăн «Зора» балетне Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕнче 1998 çулта кăтартнă. Чăваш патшалăх юрăпа ташă академи ансамблĕ валли вокалпа хореографи композицисене, вĕсен хушшинче «Сурхури», çырнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн композиторĕсем Категори:Раççей композиторĕсем Категори:ССРП композиторĕсем Категори:Мусăк педагогĕсем Категори:1965 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 24-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем
Ле-Ламантен
Ле-Ламантен (Le Lamentin) — Мартиника утравӗ ҫинчи Францин тинӗс леш енчи ҫӗрӗсен хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Лаура (Петрарка)
Лаура («лавр») (суя ят пулма та пултарать), тулли ячĕн пĕр майĕ — Лаура де Нов (1308 - 1348), тĕрĕс мар транскрипци де Нове, Новес (Laura de Noves; Laure de Noves) — Малти Чĕрĕлӳ тапхăрĕн аслă сăвăçин Франческо Петраркăн савнă хĕрарăмĕ, унăн çинчен вăл хăйĕн итал сонечĕн аталанăвĕнчи чи çӳллĕ шайра шутланӑкан сăввисенче мухтавлăн хăпартланса çырать.
Петраркăн юратуллă туйăмĕн кун-çулĕ
Сăвăç хăй çырнă тăрăх, 1327 -мĕш çулхи ака уйăхĕн 6 -мĕшĕнче Авиньонри Сăваплă Клара чиркĕвĕнче (сыхланса юлман), 22- ри Петрарка хайĕн савнипе пĕрремĕш хут тĕл пулать.
Вуламалли
мини|слева|14-15 ĕмĕрсен миниатюри
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Чĕрĕлӳ тапхăрĕ Категори:Пайăр çынсем:Итали
Фордерталь
Фордерталь, (Vorderthal) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Марх тăрăхне кĕрет. 5788 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1348.
Кĕлетке лаптăкĕ
Кĕлетке лаптăкĕ (Фигура лаптăкĕ) — пĕтĕмпех лаптак çинче выртакан кĕлеткен хисеппе палăртакан аддитивлă палăрăмлăхĕ.
Литература
Категори:Планиметри Категори:Лаптăк
Чăваш çĕршывĕ Вырăс патшалăхне кĕни
Чăваш çĕршывĕ Вырăс патшалăхне кĕни — 1551-мĕш çулта историре пулни. Ун чухне Хусан ханлăхĕн Атăлăн сылтăм енчи çĕрĕсем Вырăс патшалăхне кĕнĕ.
Тĕп ăнлавсем тата ыйтăвăн историйĕ
Ку темăпа чи малтан çырнă ăслав статьисем самаях нейтраллă пулнипе уйрăлса тăраççĕ. Сăмахран, М. Н. Тихомиров академик, ахаллĕн кăна, нимĕнле пафосла эпитетсăр, «присоединение», тет. Унăн статйин шалти шухăшĕ те çавăн пекех:
<Куçару: Паллах, Раççей айне лекни чăвашсемшĕн ним ыратусăр иртмен. 1552-мĕш çул тĕлне, Хусана илес умĕн, ту ен çыннисем пăлханни тата вĕсем Хусанпа çыхăнни пирки хыпарсем килме пуçланă. Çав çынсемех Сĕве хули патне пырса унти вырăссен [выльăх] кĕтĕвĕсене хăваласа янă. Вăйпутсем «ту ен сутăнчăкĕсене» хирĕç харçăсем ирттернĕ, вĕсен ялĕсене тустарса тăкнă.>
Анчах ун чухнех ку пулăм, хуть те мĕнле пулсан та, пурпĕрех малтуртăмлă иккенне аса илтерме те манман:
<Куçару: Чăваш çĕршывĕн Вырăс патшалăхне кĕнĕ умĕнхи тата хыççăнхи тăрăмĕсене хакласа эпир чăвашсем çапла пĕрлешнин прогрессивлăхĕн пĕтĕмлетĕвĕ патне пырса тухатпăр. Хусан ханлăхне пăхăнса тăнă халăхсенчен пĕри пулнă май, чăвашсен унта малалла аталанма çулсем пулман. Унашкал çул вырăс халăхĕпе пĕрлешнинче çеç тăнă. Чăваш Ен патша Раççейĕнче тÿснĕ колонилле йывăр пусмăр — ытти мĕнпур халăхсенни пек шăпа. Чăваш халăхĕ вырăс халăхĕпе пĕрле патша тытăмне хирĕç кĕрешнĕ."Вырăс пролетраиачĕ унчченхи Раççей империйĕнчи пусмăрти халăхсен çум туйăмлăхне курман-тăк, Раççейри революци те çĕнтереес çукчĕ, Колчакпа Деникин та арканмĕччĕç," — тет И. В. Сталин «Об основах ленинизма» ĕçĕнче.>
Курăнать ĕнтĕ, хăйĕн шухăшĕсене çирĕплетме автор Сталин Иосиф Виссарионович сăмахĕсене те илсе кăтартать (цитаталать).
Чăваш гуманитари институчĕн сайтĕнче çакна вулатпăр :
<Куçару: 1930-мĕш çулсен вĕçĕнче [Григорьев Петр Григорьевич] чăвашсем Вырăс патшалăхне ирĕклĕн кĕнин тезисне кăларса тăратнă.>
<Куçару: Сыхланса юлнă документсем Чăваш çĕршывĕ тĕппипех тата пуççапса Вырăс патшалăхне кĕни 1551-мĕш çулхи çулла пулса иртнĕ. Çавна май 1974-мĕш çулхи майăн 7-мĕшĕнче КПСС Чăваш обкомне çакнашкал ыйту лартрăм: « 1976-мĕш çулхи июньте Чăваш çĕршувĕ Вырăс патшалăхне мирлĕн кĕнĕренпе 425 çул çитет. Раççее кĕни — этаплă шай, чăваш халăхĕн пурнăçĕнчи шултра та çаврăмлă пулăм....Патша саманинчи пуç пулса тăракансен  класла тата нацилле йывăр пусмăр малсăлтавĕсенче те чăваш халăхĕ вырăссемпе хутшăнса хăйĕн хуçалăх тата ĕçлев опытне, культурине пуянлатнă... Чăваш Ен Раççее кĕни вырăссемпе вырăс маррисем мирлĕн пĕрлешнин классикăлла тĕслĕхĕ пулса тăнă... Институт КПСС Чăваш обкомĕнчен 1976-мĕш çулхи июньте Чăваш Ен Вырăс патшалăхне кĕни 425 çул çитнипе çыхăннă чăваш халăхĕн наци уявне ирттерессин майлăлăхне пăхса тухма ыйтать. ЧАССР Министăрсен канашĕ çумĕнчи чĕлхе, литература, истори, экономика ăслав-тĕпчев институчĕн директорĕ В. Д. Димитриев».>
<Куçару: Халăхсем ирĕклĕн Раççей çумне пĕрлешнине паллă тăвас йăла пур пулин те, «ирĕклĕн» тени пысăк шайри ăнкарупа çыхăннине кура, «Чăваш Ен мирлĕн Раççейпе пĕрлешнĕ» тесен адекватлăрах.>
1990-мĕш çулта ку шухăша вăл тата ак çапла палăртать :
<Куçару: Çырсапыравсем тата ытти çăлкуçсем иккĕленÿсĕр çирĕплетеççĕ: чăваш халăхĕ Раççей патшалăхне кĕни 1551-мĕш çулта пуççапнипе, халăх кăмăлĕпе, мирлĕн, IV Иванăн çакăнса тăракан ылттăн пичетле парнелле грамотинче малсăлтавсене палăртса пулса иртнĕ. 1551-мĕш çулхи çулла тата кĕркунне Мускава 500-600 çынлă чăвашсемпе туçи çармăссен делегацийĕсем çÿренĕ. Вара, çакна пĕлсе, М. П. Петров çырать: «Чăвашсем хăйсен ирĕкĕпе вырăс элтешлĕхне йышăннă. Ку Вăтам Атăлçие пăхăнтарассипе палăрăмлă этап пулнă»... Манăн та чăвашсем Раççее хăйсен ирĕкĕпе кĕни пирки çырма тивнĕ. Анчах та халăхсен хутшăнăвĕсем тĕлĕшпе «ирĕклĕн» тени, хальхи ăнланусемпе, интернационализмăн тата пĕрлĕх ăнланăвĕн çÿллĕ шайне пĕлтерет, XVI ĕмĕрте унашкалли пулман. Ахăртнех, «чăваш халăхĕ Раççее мирлĕн кĕни» тени вырăнлăрах пулмалла пек.>}}
Каллех В. Л. Димитриев 2001-мĕш çулхи кĕнекере çырнине вуласан, анлăрах та тĕплĕнрех курăнать:
<Куçару: Чăваш çĕршывĕ Раççее мирлĕн кĕрессин малпалăрăвĕсем пирки тĕплĕнрех 1974-мĕш çулхи июльре КПСС Чăваш обкомне янă хăнарта («О присоединении Чувашии к России») пĕлтернĕ. Çав çулхи августра КПСС Тĕпкомне çав ятлах татах та тĕплĕнрех информаци янă. КПСС Чăваш обкомĕ 1976-мĕш çулта Чăваш çĕршывĕ Раççее пĕрлешнин 425 çулне паллă тума ирĕк ыйтни тата ун çумне пĕрлештернĕ историлле хăнар каялла тавăрăннă, лешсем «мирное присоединение» мар, «добровольное вхождение в состав России» паллă тума ыйтнă. Çапла вара КПСС Чăваш обкомĕн тилмĕрĕвне тата историлле хăнара çак хушупа килĕшÿллĕн улăштарнă. Кун хыççăн КПСС Тĕпкомĕ юбилее ирттерме ирĕк панă. Туса хунă Оргкомитет тата унăн пуçлăхĕ, ЧАССР Аслă Канашĕн ертуçи С. М. Ислюков, çавна май нумай ĕçтăвăмсем ирттерессине тивĕçтернĕ. Шупашкарта Халăхсен туслăхĕн монументне тăвассипе йышăну тухнă.>
2001-мĕш çулта Чăваш Ен Вырăс патшалăхне кĕни 450 çул çитнине кĕтсе илме хатĕрленнĕ чухне экспертсем «вхождение», «присоединение» терминсемпе-ăнлавсемпе усă курнă. Çавăн пекех кăшт каярахпа та çаплах пулнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн историйĕ Категори:Раççей территорийĕ улшăнни
Сеитьма
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Шутланаяслăх теорийĕ
Шутланаяслăх теорийĕ, урăхла ăна рекурсивлă функцисен теорийĕ теççĕ — математикăлла логика, алгоритмсен теорийĕ тата информатика чиккисенче аталаннă математика уйрăмĕ. Шутланаяслăх тата шуланаймаслăх ăнлавĕсем тавра аталаннă. Малтанлăха шутланаякан тата шутланайман функцисем тата шутлавăн тĕрлĕ моделĕсем тавра пулса пынă аталану. Халь, шутланаяслăхăн çĕнĕ палăртавĕсем çуралнă май, лаптăк чылай анлăланнă. Аталану математикăлла логика текен ăслăхпа юнашар пулса пырать. Чăн та, пĕринче ĕнентерÿлĕх, тепринче шутланаяслăх ыйтăвĕ малта тăрать. Вĕсем вара пĕр-пĕринпе тачă çыхăннă.
Ситовая Меча
Ситовая Меча — Раççей территоринчи юханшыв. Тула облаçĕ, Липецк облаçĕ, Орёл облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Каменка юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 13 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Дон шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хитре Меча юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёр кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнĕн Раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Липецк облаçĕн юханшывĕсем Категори:Орёл облаçĕн юханшывĕсем
Танаяклă виçкĕтеслĕх теореми
Танаяклă виçкĕтеслĕх теореми — геометрири классикăлла теорема, унпа килĕшÿллĕн,  танаяклă виçкĕтеслĕхĕн аяк енĕсене хирĕç выртакан кĕтессем тан. Евклид «Пуçламăшĕсенче» ку теорема пирки калани те, ăна ĕнентерни те пур.
Кутăнла каланăлăх та чăн: енчен те юхăнман виçкĕтеслĕхĕн икĕ кĕтесĕ тан пулсан, вĕсене хирĕç выртакан енсем те тан. Çавăн пекех, абсолютлă геометрире чăннине кура,  Лобачевский геометрийĕнче те тĕрĕс,  сферăлла геометрире те тĕрĕс.
Каçăсем
Категори:Виçкĕтеслĕхсем Категори:Евклид геометрийĕ Категори:Математика историйĕ Категори:Евклид Категори:Планиметри
Бредов Анатолий Фёдорович
Бредов Анатолий Фёдорович — (14.07.1923-11.10.1944), Карели фрончĕн 14-мĕш çарĕн 14-мĕш перевçĕсен дивизин 155-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемёт отделенин командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Роман-Яга
Роман-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мăн Торавей -елга Песчанка сылтăм çыранĕпе вăрринчен 2 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Дягилев Сергей Павлович
Сергей Павлович Дягилев (31 пуш 1872, Селищи, Новгород кӗперни — 19 ҫурла 1929, Венеци ҫывӑхӗнчи Сан-Микеле утравӗ) — вырӑс театр тата ӳнер ӗҫченӗ, «Илемлĕх тĕнчи» ушкӑна никӗслекенӗсенчен пӗри, Парижри «Вырӑс сезонӗсен» еркелекӗнӗ тата «Дягилевӑн вырӑс балечӗ» ушкӑна никӗслекенӗ, антрепренёр.
Дурин Александр Максимович
Дурин Александр Максимович  — (1922-13.09.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 74-мĕш перевçĕсен дивизин 109-мĕш перевçĕсен полкĕн миномёт ротин отделени командирĕ, аслă сержант.
Сӑрӑ лемур
Сӑрӑ лемур, е сӑрӑ йӑваш лемур, е сӑрӑ гапалемур (лат. Hapalemur griseus) —  лемур йышшисен (Lemuridae) йӑваш лемурсен (Hapalemur) йӑхӗн сĕтпе ӳсекен. Мадагаскар эндемикӗ. Ытларах бамбук ҫисе пурӑнаҫҫӗ.
Шуйттан (фильм, 1990)
Шуйтан (Сатана) — Ленфильм киностудире Виктор Аристов режиссёр 1990 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Сӑрӑ лемур
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:Мадагаскарти сĕтпе ӳсекенсем
Шуйттан (фильм, 1990)
Каçăсем
Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП 1990 çулхи фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем
Сăпса хурчки
мини Сăпса хурчки (Pernis apivorus) — кăйкăр евĕрлисен отрядне кĕрекен хурчка йышшисен кăнтăрлахи çăткăн вĕçен кайăк.
Каçăсем
Категори:Хурчка йышшисем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Евразин вĕçен кайăкĕсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Резе
Резе (Rezé) — анӑҫ Франци коммуни, Пеи-де-ла-Луар регионӗнче, Атлантикаллӑ Луара департаменчӗ, Нант тавралӑхӗнче вырнаҫнӑ.
Эрце
Эрце — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Аллер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 55 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Савватеевка (Нюрса юппи)
Савватеевка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нюрса (Мăн Нюрса) юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  140 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Глухое (кӳлĕ, Марий Эл)
Глухое — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мари Элнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0.36 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мари Элĕн кӳллисем
Толбузина Зоя Николаевна
Зоя Николаевна Толбузина (12.8.1922, Дмитриевск — 15.5.2017, Мускав) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1922 çулта çуралнисем Категори:Çурлан 12-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2017 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 15-мĕшĕнче вилнисем
Кĕçĕн Улучжай
Кĕçĕн Улучжай — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Мăн Улучжай юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 8 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Хальмер-Яха (Харасовая юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кĕçĕн Тинголка
Кĕçĕн Тинголка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тинголка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  18 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Акрамов Наби Махмаджанович
Акрамов Наби Махмаджанович —, Туркестан çар округĕн 40-мĕш çарĕн 201-мĕш мотострелоксен дивизин 149-мĕш мотострелоксен полкĕн 6-мĕш мотострелоксен ротин командирĕ,  Аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 05.
П. эрч. 47
Пулнисем
Хань тата Хунну:
Аэроград
«Аэроград» (Аэроград) — Александр Довженко режиссёр 1935 çулта ӳнерленĕ илемлĕ совет фильмĕ.
Каçăсем
Категори:1935 çулăн СССР фильмĕсем Категори:СССР драма фильмĕсем Категори:Александр Довженко фильмĕсем Категори:Хура-шурă СССР фильмĕсем Категори:Диверсантсем пирки фильмсем
Магнитла индукци
Магнитла инду́кци — электро капламлă куçакан пĕрчĕсем тата магнитла саманчĕ пур ĕскерсем çине магнитла уй  мĕнлерех вăйăм кÿнине кăтартакан векторла физикăлла кап.
Магнитла \vec B индукци вăл çакнашкал вектор пулать, енчен те магнитла уйран \vec v хăвăртлăхлă q^* электро каплам тĕлне тивекен Лоренцăн \vec F вăйĕ ак çакăнпа тан пулсан:
Каçăсем
Категори:Электромагнетизм Категори:Магнетизм Категори:Электродинамика
Холм (пĕлтерĕшсем)
Холм:
Индокăвакал
Индокăвал — килте усракан уйрăм йышши кăвакал. Ку сăмахри индо- элемент çак кăвакалсен несĕлĕсем Вест-Индирен (Америкăран) пулнине пĕлтерет.
Сăмах май каласан, кăрккасемпе нихăш енчен те çыхăнман.
Каçăсем
Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:Вĕçеймен кайăксем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Килти чĕрчунсем Категори:Кăвакал йышшисем
Апгар виçи
мини|Вирджиния Апгар тухтар тин çеç çуралнă ача сывлăхне хаклать Апгар виçи – тин çуралнă ача сывлăхне хăвăрт хаклас меслет. 1952 çулта Америкăри Вирджиния Апгар тухтăр анестезиологсен 27-мĕш конгресĕнче тин çеç çуралнă ача сывлăхне васкавлăн хакламалли йĕркепе паллаштарнă. Ку вăл ачана реанимаци пулăшăвĕ кирлĕ е кирлĕ маррине палăртакан меслет. Ку вăл 5 сыпăкран тăракан тишкерӳ, кашнин кăтартăвĕ нульрен пуçласа иккĕ таран пулма пултарать. Çапла майпа пĕрлехи хаклав диапазонĕ – 0 – 10 балл хушшинче. Хальхи медицинăра Апгар виçи ашшĕ-амăшне пĕлтерекен виçĕ параметртан пĕри шутланать (йывăрăшĕпе тата çӳллĕшпе пĕрле)
Пуçламăшсем (Евклид)
«Пуçламăшсем» (Στοιχεῖα, ) — Евклидăн тĕп ĕçĕ,  пирĕн эрăчченхи 300-мĕш çулсем тĕлнелле çырнă, унта  геометрие тата хисепсен теорине пĕр никĕс çине таянса кăтартса тухнă. антикă тĕнчинчи математикăн тÿпи шутланать, 300 çулхи аталанăвăн пĕтĕмлетĕвĕ тата малашлăх валли маяк пулнă. Тата ку ĕç паянхи кунах çитнипе те паллă тата пĕлтерĕшлĕ.
Каçăсем
Категори:Математика кĕнекисем Категори:Математика историйĕ Категори:Математика литератури Категори:Математика никĕслевĕсем Категори:Математикăлла логика Категори:Евклид геометрийĕ Категори:Авалхи Греци
Куркова Равшана Бахрамовна
Равша́на Бахра́мовна Курко́ва (Равшона Баҳром қизи Куркова, Ravshona Bahrоm qizi Kurkova, 1980, çурла, 22, Ташкент, Узбек ССР) — раççей актриси.
Биографи
Равшана Матчанова 1980 çулхи çурлан 22-мĕшĕнче Ташкент хулинче, узбек актёрĕсен çемьинче çуралнă.
Каçăсем
Категори:Узбексем
Çыхă
Çыхă — 1) пĕр-пĕрипе сыхăнтарнă темиçе япала; 2) икĕ япалана пĕр-пĕринпе çыхăнтаракан япала.
«Çыхă» тени, çавăн пекех, ак çаксене пĕлтерет:
См. также
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Типĕ Плота
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Дон шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хитре Меча юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёр кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнĕн Раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Липецк облаçĕн юханшывĕсем Категори:Орёл облаçĕн юханшывĕсем
Кичиер
Кичиер — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мари Элнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Югудем юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мари Элĕн кӳллисем
Ылтӑн лемур
Ылтӑн лемур (лат. Hapalemur aureus) —  лемур йышшисен (Lemuridae) йӑваш лемурсен (Hapalemur) йӑхӗн сĕтпе ӳсекен чӗрчун. Мадагаскар эндемикӗ, утравӑн ҫумӑрлӑ кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ пайӗнче сарӑлнӑ. Бамбук ҫисе пурӑнаҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:Мадагаскарти сĕтпе ӳсекенсем Категори:Çухалакан тĕссем
Сен-Жермен-ан-Ле
Сен-Жермен-ан-Ле (Germain-en-Laye) — Франци хули, Ивелин департаменчӗ, Сена юханшывӗ ҫинче, Парижран 19 км хӗвеланӑҫнелле вырнаҫнӑ. Сен-Жермен керменӗ - Вӑтам ӗмӗрсенчен Франци королӗсен хулаҫум резиденциӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Волков Евгений Фёдорович
Волков Евгений Фёдорович — (12.02.1924-03.06.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 1-мĕш механизăмланă корпусĕн 219-мĕш танк бригадин 586-мĕш танк батальонĕн автоматчиксен взвочĕн командирĕ, лейтенант.
Хасмонейсем
мини|Хасмонейсен патшалӑхӗн ҫитти
Хасмонейсем (ивр. ‏חַשְׁמוֹנָאִים‏‎ Хашмонаим) — Модиин (Иудеяпа Самари хушшинчи чикӗре вырнаҫнӑ пулнӑ) сӑвапҫисен йӑхӗ, вӗсен шутне Маккавейсем кӗнӗ. Хасмонейсем тата вӗсен несӗлӗсем п. эрч. 140—37 ҫулсенче Иудея ҫӗршывне тытса пынӑ. Тӗрӗссипе вӗсем Селевкине хирӗҫ п. эрч. 167 ҫулта пӑлхав пуҫлансан халӑх пуҫлӑхӗсем пулса тӑнӑ.
Эспе
Эспе — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Фульдаталь-Зиммерсхаузен (Фульдаталь юппи)|Зиммерсхаузен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8,55 км, бассейн лаптăкĕ 24,313 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Серганка
Серганка —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нор-Ломовка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 39 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă пуçĕнчен Темников хулинчиШыв виçекен постчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Натали
Натали — Наталья хĕрарăм ячĕн тĕсĕ:
Руан
Руан (Rouen тата норманд. Rouen [ʁwɑ̃]) — Нормандин историллӗ тӗп хули, халӗ Норманди регионӗн тӗп вырӑнӗ тата ҫурҫӗр Францири тинӗс хӗрринчи Сена департамент префектури.
Каҫӑсем
* Категори:Тинĕсçумĕнчи Сена департаментĕнчи коммунăсем Категори:Жанна д’Арк Категори:Сена çинчи хуласем Категори:Францири префектурăсем Категори:Франци регионĕсен центрĕсем
Волкова Екатерина
Волкова Екатерина:
Иннерталь
Иннерталь, (Innerthal) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Марх тăрăхне кĕрет. 5788 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1343.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Саровка (юханшыв)
Саровка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв исемсез №2283 юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 14 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Саровка (река)
Hapalemur alaotrensis
Hapalemur alaotrensis — лемур йышшисен (Lemuridae) йӑваш лемурсен (Hapalemur) йӑхӗн сĕтпе ӳсекен чӗрчун. Мадагаскар эндемикӗ.
Шурлӑхлӑ вырӑнсенче пурӑнать.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:Мадагаскарти сĕтпе ӳсекенсем Категори:Çухалакан тĕссем
Координатсен аффинла тытăмĕ
Координатсен аффинла тытăмĕ ( «сĕртĕнекен, çывăх, юнашарла»), çавăн пекех координатсен чалăш кĕтеслĕ тытăмĕ — аффинла уçлăхри координатсен тÿрĕ йĕрлĕ тытăмĕ.
Вуламалли
Категори:Координатсен тытăмĕсем Категори:Аффинла геометри Категори:Линилле алгебра
Такси-блюз
Такси-блюз (Такси-блюз) — Ленфильм киностудире Павел Лунгин режиссёр 1990 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1990 çулхи фильмĕсем Категори:1990 çулхи Франци фильмĕсем Категори:Франци драма-фильмĕсем Категори:ССРП драма-фильмĕсем Категори:Такси пирки фильмсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:MK2 Productions фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Бадди-муви Категори:Мусăкçăсем пирки фильмсем Категори:Arte France фильмĕсем
Маленькая (Лымжа юппи)
Маленькая  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лымжа юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  17 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кильдинское
Кильдинское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем
Сиф
мини|Феофан Грек ӳкернӗ турӑш
Сиф (ивр. ‏שֵׁת‏‎, Шет — тытӑмлӑх, тӗп, ҫирӗплетнӗ), греч. Σηθ — Адампа Еван виҫҫӗмӗш ывӑлӗ, Адама туса хурсан 130 [230] ҫ. ҫуралнӑ. Сифа Иисус Христос пурнӑҫ йывӑҫӗнче аса илеҫҫӗ.
Ева виҫҫӗмӗш ывӑлне, Сифа, Каин Авеля вӗлерсен тата Турӑ Каинпаунӑн несӗлӗсене ылханнӑ хыҫҫӑн ҫуратнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Çывăх Тухăçăн халаплăхĕ
Сава-Ю
Сава-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Коротаиха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 166 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 55 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Тит-Вож
Тит-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Лун-Вож юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Бреус Степан Лаврентьевич
Бреус Степан Лаврентьевич — (27.10.1913.(1)-22.11.2000), 2-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 31-мĕш перевçĕсен дивизин 32-мĕш артиллери полкĕн оруди тĕллекенĕ, ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Кĕçĕн Шельдян
Кĕçĕн Шельдян — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Шельдян юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Хальмер-Яха (Юре-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Аксёнов Александр Афанасьевич
Аксёнов Александр Афанасьевич — ( - ), Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 280-мĕш стрелоксен дивизин 1031-мĕш стрелоксен полкĕн 2-мĕш стрелоксен батальонĕн парторгĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Çăлтăрăн магнитла уйĕ
Звёздное магнитное поле — магнитное поле, создаваемое движением проводящей плазмы внутри звёзд главной последовательности.
Каçăсем
Категори:Çăлтăрсен физики Категори:Тӳпери ĕскерсен магнитосферисем Категори:Çăлтăрсем
Каллисто (çулташ)
Каллисто (Callisto; Καλλιστώ) — Юпитерăн Галилео Галилей уçнă 4 спутниксенчен пĕри, калăппăшĕпе иккĕмĕш спутникĕ. Ятне авалхи грек мифологири Зевсăн еркĕнне — Каллистона асăнса панă. Ят пама Симон Марийсĕннĕ. Марий ку сĕнĕве Кеплер Иоганн панă тесе каланă. Галилей Галилео 1610-мĕш çулхи кăрлач уйăхĕнче спутника тата Юпитерăн 3 пысăк спутникĕсемпе пĕрле уçнă(Ио, Европой тата Ганимедом) Курăнакан çăлтăр виçи - 5,65 (в хирĕç тăнинче). Юпитер тавра çăврăнать.
Радиаци фоне сахаллипе тата калăпăшне шута илсе спутник çинче Юпитера санамали станци йĕркелеме сĕнеççĕ. 2015-мĕш çул тĕлне спутник çинчен нумай информаци «Галилео» аппарат çитернĕ; ытти космос аппарачĕсем — «Пионер-10», «Пионер-11», «Вояджер-1», «Вояджер-2», «Кассини» тата «Çĕнĕ горизонтсем» — спутника ытти объектсем патне вĕçнĕ вăхатра тишкернĕ.
Шалти структури
thumb|left|150px|Каллистăн шалти структурин моделĕ. Пăр хуппи, пулма пултаракан шыв океанĕ татапăрпа чулсенчен таракан тĕшĕ Каллистон çиелти пăр литосфери 80 - 150 км таран пулма пултарать. Ун айĕнче 50—200 км тарăнăш тăварлă океан. Океанра аммиак е урах антифирз пулсан океанпулаяслăхе ӳсет.
Рельеф
thumb|right|250px|«Галилео» КА тунă фото, унта кратерланă тӳремсем курăнаççĕ thumb|right|250px|Хар варринчи куполлă кратер. Ӳкерчĕк çинчи темиçĕ сăнчăр сыпăкĕ — Тиндр кратер формăланнин йерĕсем
Каллисто - Хĕвел системинчи кратерсен йышĕпе малтисен шутĕнче.
Атмосфера тата ионосфера
thumb|300px|left|Каллисто тавра магнит уйĕ Кăмрăк оксиченчен таракан питĕ сайра атмосфера пур. Атмосмера пусăмне 7,5 🇪🇸 бар тесе шутлаççĕ.
Литература
Категори:Планетăсемпе астероидсен ячĕсем Категори:1610-мĕш çулта уçнă астрономи объекчĕсем Категори:Каллисто
Çыхă (медицина)
Çыхă — çыннăн чирлĕ е суранланнă вырăнне хуракан материала çирĕплетекен хатĕр. Медицинăн çыхăсем, асăннă материалсем тĕлĕшпе вĕрентекен пайне  десмурги теççĕ.
Каçăсем
Категори:Пĕрремĕш пулăшу Категори:Травматологи Категори:Десмурги Категори:Медицина
Дурнов Иван Алексеевич
Дурнов Иван Алексеевич  — (1918-01.02.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 6-мĕш çарĕн 25-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 81-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн перевçи, гварди красноармеецĕ.
Турдей
Турдей — Раççей территоринчи юханшыв. Тула облаçĕ, Липецк облаçĕ, Орёл облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Хитре Меча юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 195 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Дон шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хитре Меча юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёр кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнĕн Раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Липецк облаçĕн юханшывĕсем Категори:Орёл облаçĕн юханшывĕсем
Сарлака сӑмсаллӑ лемур
Сарлака сӑмсаллӑ йӑваш лемур, е сарлака питлӗ лемур, е хӑвӑх лемурӗ, или сарлака йӑрӑмлӑ гапалемур (лат. Prolemur simus) — лемур йышшисен (Lemuridae) сайра тӗсӗ. Prolemur йӑхӑн пӗртен пӗр пайташӗ.
Хура тӗрӗ
thumb|Хура тӗрӗ. 1530-ҫҫ. тата 1590-ҫҫ. тӗслӗхсем right|thumb|upright|[[Елизавета I хура тӗрӗпе илемлетнӗ тумпа]]
Сарлака сӑмсаллӑ лемур
Сарлака сӑмсаллӑ лемур Хӗвелтухӑҫ Тӗп Мадагаскарӑн ҫумӑрлӑ вӑрмансенче (ытти вырӑнсенче пӗтнӗ) пурӑнать.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур евĕрлисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:Çухалакан тĕссем
Хура тӗрӗ
Хура тӗрӗ, - хура ӗҫ, блекворк (blackwork е black-on-white embroidery) — хура ҫиппе тӗрлени, ӑна валли шутлӑ ҫӗвӗпе анлӑ усӑ кураҫҫӗ. Ҫак мелпе ӗҫлеме пур ҫип те юрать, анчах та ҫавӑрнӑ ҫип пӑхма чаплӑрах. Йӑла тӑрӑх хура тӗрре пурçăн ҫипсемпе шурӑ е шуратман пир е пусма ҫинче тӗрленӗ. Хӑш чух, уйрӑм вырӑнсене палӑртма, тимӗр пек йӑлтӑртавлӑ е сӑрланӑ ҫипсемпе усӑ курнӑ. Хӗрлӗ ҫиппе тӗрленине Scarletwork, симӗс ҫиппе тӗрленине Greenwork теҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Капăрлату-килтерĕш ӳнерӗ Категори:Ӳнер
Диего Веласкес
мини|слева|Менинасем, 1656
Диего Родригес де Сильва-и-Веласкес(Diego Rodríguez de Silva y Velázquez; çĕртме, 6 1599, Севилья — çурла, 6 1660, Мадрид) — испан сăрă ÿнерçи, аслăран та аслă ылтăн ĕмĕрти ÿнер элчи.
Пурнăçĕ
Диего Веласкес 1599-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕн 6-мĕшĕнче Севильяра (Испани), Хуан Родригес де Сильва тата Иеронима Веласкес кил-йышĕнче, ĕлĕкрех Испанине Португалинчен куçса килнĕ йăхран пулса тухнăскерсенче, çуралнă. Диего çемьери сакăр ачаран чи асли пулнă. Пулас ÿнерçĕн ашшĕпе амăшĕ Севильяри сăваплă Петĕр чиркĕвĕнче 1597-мĕш çулхи раштав уйăхĕн 28-мĕшĕнче вĕнчетленсе мăшăрланнă, Диего çуралсан ăна та унтах шыва кĕртнĕ. Андалусире анлă сарăлнă йăла тăрăх, Диего та, унăн шăллĕ Хуан та, пиччĕшĕ пекех ÿнерçĕ пулса тăнăскер, амăшĕн хушаматне илнĕ, анчах та ÿнерçĕ ĕçĕсене иккĕллĕ хушаматпа «Сильва Веласкес» тесе çырни те упранса юлнă.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Пайăр çынсем:Испани
Серчанка (Серганка юппи)
Серчанка  —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Серганка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 2,6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Кринолин
Кринолин - чи малтанах хытӑ та ҫирӗп йӗтӗнрен е мамăкран лаша хӳри ҫӳҫне хушса тӗртнӗ пир-авӑр (лаша хӳри ҫӳҫӗ+йӗтӗн), каярах — хытӑ япаласенчен кӗпе аркине ун ҫине тӑхӑнтарса кирлӗ калӑпӑш пама ӑсталанӑ.
Каҫӑсем
Категори:Тумтир
Чашăк
Чашăк — ытларах чухне чей, кофе ĕçмелли авăрлă савăт (авăрлă маррине пиала теççĕ). Çавăн пекех тепĕр чухне шĕвĕ апат (яшка, бульон) тултарса ăна кашăкпа ăсса çимелли савăта та калаççĕ — вăл вара тирĕк те мар, турилкке те мар, çавсен «варринче» тăрать темелле.
Каçăсем
Категори:Савăт-сапа Категори:Кухня Категори:Чей
Куйто
Куйто — Раççей территоринчи кӳлĕ. Карел Республикинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 257 км².
Кĕçĕн Яломан
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Ной
мини|Ной турӑшӗ мини|[[Ной арчи. Аурелио Луини ӳнерҫӗн ӗҫӗ]]
Ной (ав.-евр. נֹחַ [Но́ах] — «йӑпатакан, лӑплантаракан» — Библири Сифӑн несӗлӗ, юлашки (вуннӑмӗш) пӗтӗм тӗнчене шыв иличченхи патриарх, Адамран тӳррен пыраканӗ; Ламехӑн ывӑлӗ, Мафусаилӑн мӑнукӗ. Библи тӑрӑх, пӗтӗм тӗнчене шыв илме пуҫласан, питӗ пысӑк арча ӑсталаса, ӑна кашни чӗрчунтан пӗрер мӑшӑртан ҫичче ҫити суйласа илсе ҫӑлса хӑварнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Çывăх Тухăçăн халаплăхĕ Категори:Ной арчи
Эспер
Эспер — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали тата Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Везер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14,5 км, бассейн лаптăкĕ 72,649 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем   Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Авăр (ботаника)
Авăр — тымарçимĕçсен  (чĕкĕнтĕрĕн, тутлă кăшманăн, çарăкăн, кишĕрĕн, пастернакăн, цикорийĕн тата ыттисен) тата паранкăсен (çĕрулмин,  топинамбурăн), вĕсене çитĕнтернĕ хыççăн юлакан иккĕмĕшле продукчĕсем (çулçисем, тунисем).
Каçăсем
Категори:Хунав Категори:Выльăх апачĕ Категори:Авăр
Чăмăр тата цилиндр çинчен
«Чăмăр тата цилиндр çинчен» (Περὶ σφαίρας καὶ κυλίνδρου) — икĕ томпа тухнă трактат, ăна Архимед пирĕн эрăчченхи 225-мĕш çул тĕлнелле кăларнă.
Каçăсем
Категори:Пирĕн эрăчченхи 225-мĕш çул Категори:Евклид геометрийĕ Категори:Архимед Категори:Математика литератури Категори:Авалхи Греци
Тӳрĕ йĕр
Тӳрĕ йĕр е тÿрĕлĕх — геометрири тĕпре тăракан ăнлавсенчен пĕри. Теорисенчен ытларахăшĕсенче ку ăнлава палăртмасăр (палăртав ăсталамасăр) хăвараççĕ, вара унăн пĕлтерĕшĕ аксиомăсенчен çеç тÿррĕн мар тухса тăрать. Калăпăр, ку Евклид геометрийĕн аксиоматикинче те çавăн пек.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Геометри Категори:Инженерла графика Категори:Математика терминĕсем
Неккар
Неккар  —  Германи территоринчи юханшыв (Баден-Вюртемберг, Гессен). Шварцвальдри (Хура вăрман) Швеннинг шурлăхĕ (Schwenninger Moos)  пуçланса  Рейн юханшыва Мангейм патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 367км.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем Категори:Гессен юханшывĕсем Категори:Рейн юпписем
Изабелла II
мини|Изабелла II. Исидоро Лозано ӗҫӗ мини|Изабелла II
Изабелла II (Isabel II); (10 юпа 1830, Мадрид — 9 ака 1904, Париж) — 1833—1868 ҫулсенче Испани королеви. Фердинанд VII тата Неаполь Мария Кристинин хӗрӗ. 1837 ҫултан ҫӗршывӑн пӗрремӗш конституциллӗ монархӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Испани Категори:Бурбонсем Категори:Испани паллă çыннисем Категори:Пайăр çынсем:Испани
Яренко Тамара Григорьевна
Тамара Григорьевна Яренко (15.1.1923, Мускав — 3.10.2011, Мускав) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1923 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 15-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2011 çулта вилнисем Категори:Юпан 3-мĕшĕнче вилнисем
Токаръёль
Токаръёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Щугор юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
АПШ конституцийĕ
АПШ конституцин никĕсне саккун тăвакан (конгрес), ĕç тăвакан (президент) тата суд (аслă суд тата кĕçĕн судсем) влаçсене уйăрас принципе хунă. АПШ штачĕсене саккун тăваслăх облаçĕнче анла правосем панă.
Каçăсем
Категори:АПШ конституцийĕ Категори:АПШ патшалăх тытăмлавĕ
Вăтам Куйто
Вăтам Куйто — Раççей территоринчи кӳлĕ. Карел Республикинче вырнаçнă. Ухта юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 275 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Карел Республикин кӳллисем
Турнюр
мини|Турнюр Турнюр - (франц чӗлхинчен — «ӳт-пӳне тӳрӗ тытни, хӑвна тытни») - 1870—1880-мӗш ҫулсенче модӑра пулнӑ ҫытар-минтер евӗрлӗ хатӗр, ӑна майрасем пилӗкрен аяларах кӗпе айне ӳт-пӳне кӑпӑшкарах кӑтартма хунӑ. Тата турнюр пуҫтарӑнчӑк ҫине хумалли хатӗр пек те пулма пултарнӑ, ӑна кӗпе арки ҫине хыҫалтан пилӗкрен аялӑрах ҫирӗплетнӗ, ку ҫынӑн пилӗкӗнчен аялӑрах силуэтне питӗ тухса тӑракан тунӑ.
Каҫӑсем
Категори:Тумтир
Ной арчи
мини|Ной арчине ӑсталани. Паллӑ мар ӳнерҫӗ ӗҫӗ. Франци мини|Ной арчи. Джон Лэндис ӳнерҫӗн ӗҫӗ
Ной арчи (Библире ивр. ‏תֵּבַת נֹח‏‎, тева́т Hóax; ивр. ‏תֵּבָה‏‎, тева́ ещӗк, арча) — Библи тӑрӑх, пӗтӗм тӗнчене шыв илнинсен ҫӑлса хӑварма хӑйӗн кил-йышӗпе, тата пур чӗрчунсене (кашни тӗсе иккӗрен ҫичче ҫити), Турӑ хушнипе Ной ӑсталанӑ савӑт.
Каҫӑсем
Категори:Çывăх Тухăçăн халаплăхĕ Категори:Çывăх Тухăçăн халаплăхĕ Категори:Ной арчи
Маленькая (Ромашкина юппи)
Маленькая  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ромашкина юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  4 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хӗрлӗ вари
мини|слева|Хӗрлӗ вари Хӗрлӗ лемур (лат. Varecia rubra) — вари лемурӗсен йӑхӗн тӗсӗн сӗтпе ӳсекенсен пайташӗ.
Каҫӑсем
Категори:Çухалакан тĕссем Категори:Мадагаскарти сĕтпе ӳсекенсем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем
Силенская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Аксёнов Александр Михайлович
Аксёнов Александр Михайлович — ( - ), Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 1-мĕш гварди сывлăш десант дивизин 6-мĕш гварди сывлăш десант полкĕн стрелоксен ротин командирĕ, Аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 22.
Вилĕ йăлмак
мини|Вилĕ йăлмак
Вилĕ йăлмак — авиацири хупӑ йӑлмак пек кӑсӑк пилотаж калӑпӗ, Раҫҫейра «Нестеров йӑлмакӗ» пек паллӑ.
Кунҫул
Тӗнчере пӗрремӗш хут ку фигурӑна 1913 ҫулхи 27 ҫурла (9 ҫурла) Киевра Сырец уйӗ ҫийӗн вӗҫсе П. Н. Нестеров вӗҫевҫӗ 70 лаша вӑйлӑ «Гном Gamma» моторлӑ Ньюпор-4 (Nieuport IV.G) монопланӗпе тунӑ.
Вуламалли
Категори:Авиаци Категори:Авиаци историйĕ
Кашта (спорт)
Кашта, е турни́к (от tourner — пĕтĕрĕнес, çарăнас ) — спорт хатĕрĕ.