cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тавралăх
Тавралӑх хутлӑхӗ, яланхи пекех, ҫӗр ҫинче ҫутҫанталӑк условийӗсене ҫырса кӑтартассипе, унӑн локаллӑ тата тӗп экосистикисен тӑрӑмӗпе тата вӗсем ҫынпа хутшӑнса ӗҫленипе усӑ кураҫҫӗ. Кун пек пӗлтерӗшпе термин тӗнчери килӗшӳсенче усӑ курать.
Хальхи тапхӑрта этем ӗҫӗ-хӗлӗ пӗтӗм географи хуппине ҫавӑрса илнӗ, унӑн масштабӗсем халӗ тавралӑхри лару-тӑрура япӑх палӑракан тӗп ҫутҫанталӑк процесӗсен ӗҫӗсемпе танлашаҫҫӗ. Тавралӑх - этемлӗхпе ӗҫ-хӗлӗн хутлӑхӗ, пӗтӗм тавралӑх, ҫутҫанталӑка та, антропогӑна та шута илсе.
Арлăх (математика)
*
Тавралăх
Пӗрлешӳллӗ Нацисене Организациленӗ шайра ятарлӑ организаци — ТАВРАЛӐХ хутлӑхӗпе ҪЫХӐННӐ ООН Программи (англи) йӗркеленӗ. UNEP). Тавралӑха сыхлассин ҫивӗч ыйтӑвӗсене явӑҫтарас тӗллевпе вӑл тавралӑх кунне пӗтӗм Тӗнчипе палӑртрӗ.
Асăрхавсем
Категори:Экологи Категори:Çутçанталăк
Ковылек
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Тавралăх (пĕлтерĕшсем)
Тавралăх:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Психолингвистика
Психолингвистика — психологи тата лингвистика чиккинче тăракан ăслав; чĕлхе, шухăшлав, тăн çыхăнăвĕсене тишкерет, 1953-мĕш çултанпа çуралса аталаннă шутланать.
Каçăсем
Категори:Психологи Категори:Лингвистика
Максудов Садретдин Низаметдинович
Садретди́н Низаметди́нович Максу́дов (Садри Максуди́, Sadrıy Maqsudıy, Sadretdin Nizametdin uğlı Maqsudov; Садрый Максудый, Садретдин Низаметдин улы Максудов, صدر الدين نظام الدين اوغلی المقصودی, Sadri Maksudi Arsal), 4.8.1878, Хусан кĕпĕрни, Раççей империйĕ — 20.2.1957, Стамбул, Турци) — раççей, каярах турккă юрисчĕ, патшалăх тата пĕрлĕх-политика ĕçченĕ. Раççей империн иккĕмĕш тата виççĕмĕш чĕнĕвĕсен Патшалах Думин Хусан кĕпĕрнин депутачĕ.
Биографи
Тутар муллин килйышĕнче, Хусан кĕпĕрнине кĕнĕ Хусан уесĕнчи Ташсу ялĕнче (халĕ Тутарстанăн Высокогорски районĕ (РФ)). 1888 çултанпа Хусанти Апанаев медресĕнче вереннĕ. 1893 çулта пĕр çулталăк Гаспринский Исмаил медресĕнче пĕлӳ илнĕ, унтах унăн пиччĕшĕ — Ахмедхади Максуди — вĕрентнĕ.
1894 çулта ашшĕ вилсен Хусана таврăннă, унта Ахмедхади шăллĕне хăй 1901 çулта вĕренсе тухнă вырăс вĕрентӳçсен шкулне илме ыйтса çырать. Исмаила Гаспринский крым-тутар интеллектуалĕ сĕннипе Францие тухса каять, унта вара 1901—1906 çулсенче Парис университечĕн юридици факультетĕнче тивĕç-ирĕк кандидачĕ ятне тивĕçнĕ.
Пĕр хушă Францире вăл начар пурăннă, каярах Парисри хаçатра корреспондент пулса ĕçлеме тытăннă, хăй Раççейри мăсăльмансем пирки лекцисем вуланă, вара малашне хĕсек пурăнман.
Раççей политикĕ
1906 çулта Хусана таврăннă та политикăри пурнăçа хутшăнма тытăннă, Пĕтĕм Раççейри 3-мĕш съездĕнче (Чулхула, çурла уйăхĕ, 1906) «Иттифак аль-Муслимин» партин ТК суйланă.
Революци тапхăрĕ
1910 çулта Атăлçине, Урала, Туркестана, Кавказа Дума тата мăсăльман фракцин ĕçĕ-хĕлĕ пирки каласа кăтартма кайнă. Тăваттăмеш чĕнĕве ăна суйламан, вара Хусана таврăннă та адвокат практикипе хăтланма пуçланă.
Идель-Урал штачĕ
1918 çулхи кăрлачăн 5-мĕшĕнче Садри Максудине Раççей Варринчи тата Çĕпĕрти тĕрĕк-тутар мăсăльманĕсен наци-культура автономин Милли Идарэ председателĕ пулма суйланă.
Хусан тата Ĕпхӳ кĕпĕрнисен территорине большевиксем çĕнсе илсен Финляндие эмиграциленнĕ.
Эмиграцире
Каярах Версальти конференцие тухса кайнă та Францире эмиграцире юлнă. Сорбоннăра тĕрĕксен историне вĕрентнĕ.
1924 çулта çамрăк Турккă республикине лекцисем вулама кайнă. Ататюрк ăна çĕнĕ Турцишĕн ĕçлеме сĕннĕ.
Турцире
Анкарара юристсен шкулне йĕркелекенсенчен пĕри шутланать. Чылай çул унта вĕрентнĕ, кайран Стамбул университетĕнче ĕçленĕ. Турккă чĕлхине вĕренекенсен пĕрлĕхне тата турккă историне тĕпчекенсен пĕрлĕхне йĕркелĕнĕ ĕçре чылай ĕç тунă. Историпе тата тивĕç-ирĕк философи ĕçĕсен авторĕ. Виçĕ хутчен ăна Турци парламентне суйланă: в 1931—1935, 1935—1939 тата 1950—1954 çç. Çаплах Нацисен лигинче турккă делегачĕ пулнă.
1957 çулта вилнĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей империн Патшалăх думин II чĕнĕвĕн пайташĕсем Категори:Раççей империн Патшалăх думин III чĕнĕвĕн пайташĕсем
Дрин
Дрин (Drin, Drini) — Албани территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 280 км, бассейн лаптăкĕ 12,6 пин км2.
Каçăсем
Категори:Албани юханшывĕсем
Арлăх (пĕлтерĕшсем)
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Вилен (Тургау)
Вилен (Тургау) — (Wilen TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 2029 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4786.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Кузина (Мендель юппи)
Кузина  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Мендель юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 285 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Варме-Штайнах
Варме-Штайнах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Ротер-Майн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24,61 км, бассейн лаптăкĕ 73,52 км2.
Вотча (Двиница юппи)
Вотча — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Двиница юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Бюрен-ан-дер-Аре
Бюрен-ан-дер-Аре — (Büren an der Aare) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Бюрен тăрăхне кĕрет. 3195 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0394.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Калинина (юханшыв)
Калинина  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1451    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Анисимов Алексей Васильевич
Анисимов Алексей Васильевич — (-), 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди стрелоксен дивизин 34-мĕш гварди артиллери полкĕн батарея командирĕ, Совет гвардийĕ|гварди аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Нярсу-Яха
Нярсу-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Тĕкĕрçĕ
Тĕкĕрçĕ (е Тĕкĕрç, çавăн пекех Тĕкĕрçĕ-Тохтар, Ельниково-Тохтарово)— Чăваш Енĕн Çĕнĕ Шупашкар территорийĕнче пулнă ял.
Тĕкĕрçĕ тени ухăçăна пĕлтернĕ. «Тохтар» мĕне пĕлтерни паллă мар.
Кунçул
1917-мĕш çултан Шупшкар уесĕн Йăлăмкасси вулăсне, 1918-мĕш çулхи пуш уйăхĕн 3 хыççăн Шуркасси вулăсне, 1919-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕн 1 хыççăн Йăлăмкасси вулăсне кĕнĕ. 1927 çулхи юпан 1-мĕшĕнчен Шупашкар районне кĕнĕ. 1939 çулхи юпа уйăхĕн 10 хыççăн Сĕнтĕрвăрри районне, 1961 çулхи пуш уйăхĕн 16 хыççăн Шупашкар хула канашне кĕнĕ.
1927 çулхи юпан 1-мĕшĕнчен Паникасси ял канашне, 1965-мĕш çулхи авăн уйăхĕн 27-мĕшĕнчен Çĕнĕ Шупашкар хула канашне, 1965-мĕш çулхи раштав уйăхĕн 11-мĕшĕ хыççăн Çĕнĕ Шупашкар район канашне, 1971-мĕш çулхи раштав уйăхĕн 27-мĕшĕнчен Çĕнĕ Шупашкар хула канашне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Çĕнĕ Шупашкар
Сисĕм-илĕм психологийĕ
Каçăсем
Категори:Сисĕм-илĕм психологийĕ Категори:Сисĕм-илĕм Категори:Психологи
Тасман тинĕсĕ
200px|мини|слева|Тасмани тинĕсĕ космосран Тасман тинĕсĕ  (Tasman Sea) Австралипе Çĕнĕ Зеландине уйăракан Лăпкă океанăн тинĕсĕ. Вĕсен хушши 2000 км яхăн.
Ячĕ Тасман Абель голланди тинĕспе çӳрекене, Тасманипе Çĕнĕ Зеланди пĕрремĕш европееца асăнса панă. Каярах 1770-мĕш çулсенче Джеймс Кук тинĕсе тĕплĕрех тĕпченĕ.
Тасман тинĕсĕн акваторинче Австралипе Çĕнĕ Зеландирен аякра вырнаçнă темиçе ушкăн утрав пур:
ВКу утравсем пурте Австрали шутне кĕреççĕ.
Каçăсем
Категори:Тасман тинĕсĕ
Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем
Бродский Иосиф Александрович
Иосиф Александрович Бродский (1940 ҫулхи 24 ҫу, Ленинград, СССР — 1996 ҫулхи 28 кӑрлач, Бруклин, Нью-Йорк, США; Венецири Сан-Микеле масарӗнче пытарнӑ) — вырӑс тата америка сӑвӑҫи, эссеисчӗ, драматургӗ, кӳҫаруҫи, литературари 1987 ҫулхи Нобель парнин лауреачӗ, АПШ 1991—1992 ҫҫ. сӑвӑҫ-лауреачӗ. Сӑввисене ытларах вырӑсла, эссесене — акӑлчанла ҫырнӑ. Санкт-Петербургӑн Хисеплӗ гражданинӗ (1995).Биографи
Биографи
Иосиф Бродский 1940 çулта çăвăн 24-мӗшӗнче Ленинградра еврейсен ҫемйинче ҫуралнӑ. Ашшӗ, ССРП ТÇФ 3-мӗш рангри капитанĕ, Александр Иванович Бродский (1903-1984), ҫарти фотокорреспондент пулнӑ. Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи хыҫҫӑн Тинӗс Ҫар музейӗн фотолабораторине ӗҫе кӗнӗ. 1950 ҫулта демобилизациленсен, Ленинградри хаҫатсенче фотограф тата журналист вырăнĕнче ӗҫленӗ. Амӑшӗ, Мария Моисей Вольперт (1905-1983) бухгалтеринче ӗҫленӗ. Амăшĕенчен аккăшӗ тӑван аппӑшӗ — Ленинградри Мăн театрĕн тата В.Ф. Комиссаржевская ячĕллĕ театрĕн актриси — Дора Моисеевна Вольперт.
Ачаранах Иосиф вӑрҫӑ, блокада йывăрлăхне тӳснĕ, вӑрҫӑ хыҫҫӑн ашшӗсӗр чухăн пурăннă. Блокадӑра хĕл каçнă хыççăн 1942 ҫулта Мария Моисеевна Иосифпа Череповеца эвакуацие кайнӑ та Ленинграда 1944 ҫулта таврӑннӑ. 1947 ҫулта Кирочная урамӗнчи 8-мĕш çуртра вырнаçнă 203 № -лӗ шкула кайнӑ. 1950 ҫулта Моховая урамĕнчи 196 № — лӗ шкула, унтан, 1953 ҫулта, Соляной тăкăрлăкĕнчи 181 № -лӗ шкула куҫнӑ, тепӗр ҫулта вара, иккӗмӗш çула юлсан, Тавра каналти 276 №-лӗ шкулта 7-мӗш класа çити вӗреннӗ.
Бродскин эстетика шухӑшӗсем 1940-1950 ҫулсенче Ленинградра йӗркеленнӗ. Вăрçă вăхăтĕнче бомбăсем пăрахнипе, артиллери пенипе питĕ арканнă çĕнĕ классика архитектури, хула айăккинчи вĕçĕмсĕр перспектива унӑн ачалӑхӗпе яшлӑхӗнче тарăн йĕр хăварнă асилӳсем унӑн пултарулӑхӗнче çие тухаççĕ.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Америка çыравçисем
Утăрья!
Утăрья! — чаплă тата савăнăçлă кăшкăрăва палăртакан чĕвĕ. Унашкал чĕвĕ ытти чĕлхесенче те тĕл пулать (hurra, hurrah (е huzzah, hooah), hurrah тата ыттисем те.)
Мăн Балык
Мăн Балык — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1353/2    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 243 км.
Утăрья!
Чăннипе каласан, чăваш чĕлхинче çакнашкал сăмах пур тесе эпир илемлĕхлĕ литературăри тĕслĕхсене кура калатпăр (Яков Ухсайăн «Тутимĕр» трагедийĕ, Юхма Мишшин «Кăвак çĕмрен» романĕ тата ытти те). Кулленхи ахаль пурнаçра пур-и, çук-и (пулнă-и, пулман-и) çак сăмах, çавă уçăмлă мар.
Мăн Балык
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Будюк Николай Васильевич
Будюк Николай Васильевич — (1920-13.10.1944), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 65-мĕш перевçĕсен корпусĕн 953-мĕш çăмăл хăй тĕллĕн çӳрекен артиллери полкĕн хăй тĕллĕн çӳрекен артиллери установкисен батареи командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Кунак-Тау
Кунак-Тау —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Губс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 8,4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шкумбини
Шкумбини (Shkumbin) — Албани территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 181 км, бассейн лаптăкĕ 2376 км2.
Кунак-Тау
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Ермаков Иван Иванович
Ермаков Иван Иванович  — (24.07.1918-06.06.1976), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 5-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 4-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 91-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди сержанчĕ.
Шкумбини
Каçăсем
Категори:Албани юханшывĕсем
Çĕпĕр цирюльникĕ
Çĕпĕр цирюльникĕ (Сибирский цирюльник) — ТриТэ киностудире Никита Михалков режиссёр 1998 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей мелодрама-фильмĕсем Категори:Раççей драма-фильмĕсем Категори:Франци драма-фильмĕсем Категори:Итали драма-фильмĕсем Категори:Чехи драма-фильмĕсем Категори:РФ истори фильмĕсем Категори:Францин истори фильмĕсем Категори:Италин истори фильмĕсем Категори:Чехин истори фильмĕсем Категори:XIX ĕмĕр пирки истори фильмĕсем Категори:Фильмсем, Эдуард Артемьевăн мусăкĕпе Категори:«ТРИТЭ» студин фильмĕсем Категори:РФ 1998 çулхи фильмĕсем Категори:Франци мелодрама-фильмĕсем Категори:Итали мелодрама-фильмĕсем Категори:Чехи мелодрама-фильмĕсем Категори:Раççей империйĕ пирки фильмсем Категори:Францин 1998 çулхи фильмĕсем Категори:Италин 1998 çулхи фильмĕсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Александр III Категори:Раççей Çĕпĕрĕ тата Инçет Тухăçĕ пирки фильмсем Категори:Чехин 1998 çулхи фильмĕсем
Летинка
Летинка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Летинская юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 45 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ертсепыру психологийĕ
Ертсепыру психологийĕ (ертсепырав психологийĕ) — ертсе пырас ĕçĕн психологилле майĕ-мелĕсене, саккунлавĕсене тишкерекен ăслав.
Асăрхавсем
Категори:Килтерĕш психологи Категори:Психологи
Арлăх
Арлăх е маскулинлăх — çын арçын (ар) енĕсемпе палăрса тăни. Çавăн пекех ку сăмахăн арçынсемпе хĕрарăмсене те пĕр пекех тивекен кивелнĕ пĕлтерĕшĕ те пур (арамалăх статьяна пăхăр).
Çавăн пекех
Категори:Ар Категори:Арçын Категори:Антропологи Категори:Çын Категори:Харкамлăх
Шахвăртуллă тĕллĕх
Шахвăртуллă тĕллĕх, е шахвăртуллă тĕрĕслĕх шайĕ (spurious accuracy) — тĕрĕслĕх шайне çырура чăнлавпа килĕшÿллинчен, кирлинчен ытларах палăртни.
Каçăсем
Категори:Хисеп меслечĕсем Категори:Логикăлла йăнăшсем
Кирстен Данст
Ки́рстен Кэ́ролайн Данст (Kirsten Caroline Dunst, ака, 30, 1982, Пойнт-Плезант, Нью-Джерси, АПШ çур.) — американ актриси, кинорежиссёрĕ, сценерисчĕ, продюсерĕ, моделĕ тата юрăçи. Актёр карьерине 1989 çулта, «Нью-йоркра пулнисем» (1989) фильмра эпизодри роле выляса, пикеннĕ.
Каçăсем
Категори:АПШ актёр-ачасем Категори:АПШ модель-ачасем Категори:Акан 30-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1982 çулта çуралнисем
Темтепĕрлев
«Темтепĕрлев» — 1769 çултанпа, II Екатерина астулра ларнă чухне вырăсла тухнă литература-ӳнерĕн сатира журналĕ.
Истори
1769 çултанпа пичетлесе кăларнă. Кăлараканĕ — Г. В. Козицкий, императрица секретарĕ. Номерсене шкул тетрачĕн çурри пысăкăш листасенчен пуçтарнă. Пĕрремĕш кăларăмĕн тиражĕ 1692 экземпляра çитнĕ, малашнехи вуниккĕшĕ 1500 экземпляр тиражпе тухнă, кайран вара 1000 çити ӳкнĕ, юлашки 6 номерне 600-шер çеç экземпляр пичетленĕ. 1769 çулта 52 хутчен тухнă, унсăр пуçне 1770 çулта «Темтепĕрлев барышекĕ» ятпа хушма кăларăм кун çути курнă.
Рубрикăсем
«Господин сочинитель!», «Притча», «Решение задачи», «Мой вздор обращен к истине одной», «Дурные шутки», «Хорошие шутки», «Государь мой!».
Каçăсем
Категори:XVIII ĕмĕрти вырăс литератури Категори:Раççей империнчи сатира журналĕсем Категори:XVIII ĕмĕрĕн историйĕ Категори:Екатерина II Категори:1769 çулта килнĕ пичет кăларăвăшĕсем Категори:1770 çулта хупнă пичет кăларăвăшĕсем
Вуппенау
Вуппенау — (Wuppenau) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 4059 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4791.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Хаузен-ам-Альбис
Хаузен-ам-Альбис (Hausen am Albis) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 3235 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0004.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Литовка (Двиница юппи)
Литовка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Двиница юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ер-Пус-Яха
Ер-Пус-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Маханяд-Пус-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 76 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Косья-Лун-Вож
Косья-Лун-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Фон Нейман тавралăхĕ
фон Не́йман тавралăхĕ (von Neumann neighborhood) — тăваткал паркет çинчи харпăр (уйрăм) шакмакпа сĕртĕнсе тăракан тăватă шакмакран тăракан йыш. Тавралăха Джон фон Неймана асăнса çапла калаççĕ, мĕншĕн тесен вăл ăна фон Нейман автомачĕ текеннинче усă курнă,  вăл шутра фон Нейманăн универсаллă конструкторĕ текеннинче те. Ĕнтĕ фон Нейман тавралăхĕ тата Мур тавралăхĕ шакмакла автоматсен икĕ виçеллĕ моделĕсенче час-час усă курăнакан тавралăхсем шутланаççĕ.
Косья-Лун-Вож
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Фон Нейман тавралăхĕ
Асăрхавсем
Категори:Шакмакла автоматсем
Косья-Лун-Вож
Асăрхавсем == ==
Мухавец (Анăç Буг юппи)
Мухавец  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Пружаны пуçланса  Анăç Буг юханшыва  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 113 км.
Мухавец çинче Кобрин, Жабинка, Брест хулисем, вăрринче в устье — Брест кармане вырнаçнă.
Юпписем
Дахловка, Жабинка (сылтăм), Тростяница, Осиповка, Рита (сулахай).
Ваттер
Ваттер — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Фолькмарзен-Кюлте юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21,9 км, бассейн лаптăкĕ 41,36 км2.
Гильгамеш кăссайĕ
Гильгамеш кăссайĕ (аккад. 𒄑𒂆𒈦 𒄑𒂆, шум. dgilgameš3) — е «Пурне те курнӑскерӗ ҫинчен» поэма (аккад. ša nagba imuru) — тӗнчери паянхи кунччен сыхланса юлнӑ авалхи чи пысӑк савăл çырулăхĕн хайлавӗсенчен пӗри, Авалхи Хӗвелтухӑҫ ҫырулӑхӗн чи аслисен пӗри.
«Кăссайа» шумер каланисенче никӗсленсе аккад чӗлхипе, пирӗн эраччен XVIII—XVII ӗмӗрсенчен пуҫласа, пин ҫур ҫул хушшинче ҫырса пынӑ. Унӑн чи тулли версине XIX ӗмӗр варринче археологсем Ниневири Ашшурбанипал патшан савăл çырулăхĕн пуххине уҫсан тупнӑ. Ӑна 12 ултӑ юпаллӑ тӑм хӑммисем ҫинче вӗтӗ савăл çырулăхĕпе ҫырнӑ, унта 3 пин патне сӑвӑ, вӑхӑтне пирӗн эраччен VII ӗмӗрпе палӑртнӑ. Также в XX ӗмӗрте кăссайӑн ытти версисен пайӗсем тупӑннӑ, вӗсен шутне хурр тата хетт чӗлхисемпе ҫырнисем те кӗреҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Шумер-аккад халаплăхĕ Категори:Месопотами Категори:Литература хайлавĕсем, алфавитпа Категори:Гильгамеш пирки каланисем Категори:Эпос хайлавĕсем Категори:Библири артефактсем
Туркай
Туркай, — английскилле - кăрка, унтан псевдонимĕ пулнă.
Çавăн пекех
Категори:Хушаматсем Категори:Пĕр хушаматлисем
Вирулентлĕх
Вируле́нтлĕх (virulentus — «наркăмăшлă») — инфекци агенчĕн (микроорганизм штаммĕ е вирус) организма чирлеттерме е вĕлерме пултарулакан степенĕ. Вирулентлĕх патогенлĕх виçи шутланать.
Çав. пекех
Категори:Микробиологи
Дроздова Луиза Андреевна
Чыслани
Дроздова Луиза Андреевна ертсе пыракан кондитерски тата унта ĕçлекенсем тĕрлĕ ăмăртусене хутшăнса палăрнă, вăл шутра тĕнче шайĕнчисенче те.
Вăл хăй вара РФ Апат-çимĕç индустрийĕн тава тивĕçлĕ ĕçлевçи, Патăрьел муниципалитет округĕн (унччен район тенĕ) хисеплĕ элтешĕ.
Каçăсем
Категори:Кондитерски директорĕсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Чăваш Ен Категори:Шупашкарти Патăрьел ентешлĕхĕ Категори:Чăвашсем Категори:1964 çулта çуралнисем
Летинская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Пĕрчĕлле вектор
Пĕрчĕлле вектор — нормăланă уçлăхри тата тăршшĕ пĕррепе танлашакан вектор.
Кукушка (Орловка юппи)
Кукушка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Орловка юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 112 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Пĕрчĕлле вектор
Вуламалли
Категори:Вектор Категори:Векторла анализ Категори:Векторсем
Кукушка (Орловка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Джеди
Каçăсем
Категори:Алжир юханшывĕсем
Даная (пĕлтерĕшсем)
Даная:
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Даная
Даная
Грексен халаплӑхе тӑрӑх, Аргос патши Акрисий, оракултан хӑйне Даная ятлӑ хӗрӗн ывӑлӗн аллинчен вилмелле пулнине пӗлсен, хӗрне тӗттӗм кӗлете питӗрсе илме хушать. Зевс турӑ, Данаяна курсан, хӗрӗн илемлӗхне парӑнса унӑн патне маччари шӑтӑк витӗр ылтӑн ҫумӑр пулса кӗрет. Унран Даная Персея ҫуратать, вара Акрисий патша хушнипе амӑшӗпе ывӑлне ещӗке хупса тинӗсе яраҫҫӗ.
Чылай ӳнер хайлавӗсенче — Тицианпа Рембрандтӑн, Корреджпа Тинтореттон, Густав Климтпа ыттисен ӗҫӗсенче Даная пӗлтерӗшлӗ сӑнар пулса тӑрать.
Анисимов Василий Кондратьевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Килйыш психологийĕ
Килйыш психологийĕ — психологи уйрăмĕ
Литература
Категори:Килйыш психологийĕ Категори:Психологи
Анисимов Василий Кондратьевич
Анисимов Василий Кондратьевич — (1912-10), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 9-мĕш гварди т анк корпусĕн 50-мĕш гварди танк бригадин танк механик-водителĕ, Совет гвардийĕ|гварди старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Канж-Гун-Еган
Канж-Гун-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Аган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  97 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Майлаштарăм
Майлаштарăм, е майлаштару çаксене пĕлтерме пултарать:
Категори:Майлаштарăм Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Тĕкĕрçĕ-Иçей
Тĕкĕрçĕ-Иçей (е Тĕкĕрç-Иçей, Ельниково-Изеево)— Чăваш Енĕн Çĕнĕ Шупашкар территорийĕнче пулнă ял.
Тĕкĕрçĕ тени ухăçăна пĕлтернĕ. «Иçей» мĕне пĕлтерни паллă мар.
Кунçул
1917-мĕш çултан Шупшкар уесĕн Йăлăмкасси вулăсне, 1918-мĕш çулхи пуш уйăхĕн 3 хыççăн Шуркасси вулăсне, 1919-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕн 1 хыççăн Йăлăмкасси вулăсне кĕнĕ. 1927 çулхи юпан 1-мĕшĕнчен Шупашкар районне кĕнĕ. 1939 çулхи юпа уйăхĕн 10 хыççăн Сĕнтĕрвăрри районне, 1961 çулхи пуш уйăхĕн 16 хыççăн Шупашкар хула канашне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Çĕнĕ Шупашкар
Лебег интегралĕ
Лебе́г интегралĕ е Лебегла интеграл — Риман интегралне  функцисен пысăкрах класĕ тĕлĕшпе анлăлатни.
Литература
Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ Категори:Виçе теорийĕ Категори:Функционалла анализ Интегралсем
Бюэтиген
Бюэтиген — (Büetigen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Бюрен тăрăхне кĕрет. 782 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0382.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Тетис (океан)
Тетис (океан)  (Τηθύς)— Лавразипе Гондвана континечĕсем хушшинче мезозой тапхарĕнчи авалхи океан. Вăтаçĕр тинĕсĕ, Хура тинĕс тата Каспи тинĕсĕ ку океанăн реликчĕсем шутланаççĕ. . thumb|left|250px|Тетис ячĕллĕ питĕ пысăк кӳлмек суперконтинента пулас Евразипе Австрали хушшинче кĕрсе пырать. Пангейăна хупăрлакан океан [[Панталасса ятлă. Пангея 150—220 миллионов çул авалрах икĕ континента пайланнă.]] thumb|right|250px|
Сулăнăм
Асăрхавсем
Категори:Текстологи Категори:Филологи Категори:Алçырусем Категори:Кĕнекесем
Тетис (океан)
thumb|Неотетис тинĕсĕ [[палеоген тапхăрĕнче (олигоценăн Рупель ĕмĕрĕ, 33,9—28,4 млн çул авалрах)]] thumb|Паратетис [[неоген тапхăренче (миоцен, 17—13 млн çул авалрах)]]
Каçăсем
Категори:Авалхи океансем Категори:Палеозой Категори:Мезозой
Джинсси
Джинсси (çавăн пекех Шинсси ) — çĕрмамăк çирĕп пусминчен тунă тата çĕвĕсен кĕтессисене витĕр металсемпе майлаштарнă шăлавар. Чăн малтан XVII ĕмĕрте карапсен юрăхсăра тухнă парăсĕсенчен тунă. Малтан вĕсене сăрламан, урахла каласан, вĕсем шурă тĕслĕ пулнă, каярахпа йÿнĕ  «индиго» сăрăпа (вăл кăвак) пĕветнĕ. Индустрилле майпа 1853-мĕш çулта  Ливай Страусс фермерсем валли туса хатĕрленĕ.
Каçăсем
Категори:Вестерн * Категори:Вестерн (лаша спорчĕ) Категори:Пир-авăр Категори:Йĕмсем Категори:Тумтир
Парабола
Пара́бола (παραβολή — килтерĕш, хушăм) — директриса текен уйрăм тÿрĕ йĕртен тата фокус текен уйрăм пăнчăрăн тан талккăшра тăракан пăнчăсен геометрилле вырăнĕ.
Касăсем
Категори:Конусла касăлăмсем Категори:Алгебрăлла йĕрсем Категори:Планиметри
Ермаков Фрол Андреевич
Ермаков Фрол Андреевич  — (15.08.1915(2)-20.10.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 30. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 18-мĕш перевçĕсен корпусĕн 60-мĕш перевçĕсен дивизин 1281-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, лейтенант.
Даная (ӳкерчӗк)
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Даная
Зирнах
Зирнах — (Sirnach) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 6702 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4761.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Вахбах
Вахбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Бад-Мергентайм, Таубер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12,5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Нярсы-Яха
Нярсы-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Салым
Мăн Салым — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1262/35    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 583 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ерусом-Пюха
Ерусом-Пюха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сава-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 1 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хединген
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 3318 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0005.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Буздалин Семён Григорьевич
Буздалин Семён Григорьевич — (31.01.1924-20.09.1944), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 42-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 132-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн пулемёт взвочĕн командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29.
Кукушкина (Еловая юппи)
Кукушкина  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Еловая (Мăн Еловая) юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 274 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Лабёнок
Лабёнок —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 91 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 133 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Çатракасси ял тăрăхĕ
Çатракасси ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Муркаш районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕ. Админинистраци тĕпĕ — Çатракасси ялĕ. Тăрăха ? ял кĕрет.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем Категори:Муркаш районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕсем
Пускепалис Сергей Витауто
Сергей Витауто Пускепалис (15.4.1966, Курск — 20.9.2022, Ростов) — раççей кино актёрĕ.
Биографи
Сергей Пускепалис 1966 çулта акан 15-мешĕнче Курскра çуралнă. Ашшĕ — литовец, амăшĕ — пăлхар хĕрĕ, Молдава ССР çуралнăскер. Пăлхар чĕлхипе калаçман, литвалла ача чухне пупленĕ — ашшĕ Витаутас тăтăшах ывăлне Каунаса мамакăшĕ патне каникула кайса янă.
1985 çулта Сарăтури театр вĕрентешĕвĕнче (Юрий Киселёвăн курсĕ) ăсталăха туптанă. Кайран Североморскра, ССРП Тинĕс-çар флотĕнче, виçĕ çул хĕсметре тăнă.
Каçăсем
Категори:1966 çулта çуралнисем Категори:Акан 15-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2022 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 20-мĕшĕнче вилнисем
Косэшмес
Косэшмес — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Эшмес юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Лидус
Лидус — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Вижас юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 183 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Арманкасси (пĕлтерĕшсем)
Арманкасси:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ерепьел (Элкел районĕ)
Ерепьел (, Еряпкино) — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем тата вырăссем пурăннă. Хальхи вăхăтра никам та пурăнмасть пулас.
Истори
Олег Витальевич Мурзин калани :
<Куçару: Пирĕн таврари 7-8 чăваш ялĕ хушшинче Ерепьел чи тĕпри шутланнă, — терĕ Олег Витальевич. — Палăрса тăракан ял пулнă ку. Ара, Ерепьелте вырăссем те, чăвашсем те, провославнăйсем те, ыр-хаярçăсем те пурăннă-çке. Ял шыв çумĕнчи пит хитре вырăнта вырнаçнă пулнă. Икĕ урам, çĕр ытла кил. Пурнакансем ĕçченнипе уйралса тăнă. Ерепьелти кролик ферми районта çеç мар, республикипех палăрса тăнă. Кунсăр пуçне сурăх, ĕне, чăх ферми. 1970=мĕш çулсен вĕçĕнче çĕнĕ ĕне вити çĕкленнĕ. Ĕç вырăнĕсем çителĕклĕ, ачасем нумай. Пуçламăш шкул янраса тăнă. Ял пачах та малашлахсăр шутланман. Шел пулин те, çынсем саланма тытăннă, 1990-мĕш çулсенче ял пĕтсе ларнă. Ишнĕ хыççăн чиркĕве, фермăсене, шкула ытти ялсене куçарнă. !980-мĕш çулсен варринче район ертÿçисем, КПСС райкомĕн ун чухнехи перремĕш секретарĕ Назип Бакиров хăшпĕр мерăсем йышăннă, халăхпа тĕл пулса калаçнă, шанчăк паракан сĕнÿсем тăратнă. Анчах нимле результатсем те пулман.>
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Анисимов Виктор Васильевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Анисимов Виктор Васильевич — ( -), Кăнтар фронтăн 21-мĕш хутăш авиаци дивизин 5-мĕш хăвăрт бомбăлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, Капитан (çар)|капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Çытма
Кунашкал катăк йĕмсене чĕрчунсене те тăхăнтартма пултараççĕ (ÿкерчĕке пăхăр).
Çав тĕлллевпех, анчах та тĕпне касса илмесĕр усă куракан йĕме çытак теççĕ. Пĕр хут усă кураканни — памперс
Çăлкуç
Категори:Йĕмсем Категори:Кĕпе-йĕм Категори:Тумтир Категори:Ача-пăча
Меджерда (юханшыв)
Меджерда (نهر مجردا) — Алжир территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Тунис кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 460 км, бассейн лаптăкĕ 22000-23000 км2.
Каçăсем
Категори:Алжир юханшывĕсем
Эллипс
Э́ллипс (ἔλλειψις «катертни; çителесĕрлĕх, кăлтăклăх») — лаптак çинчи хупă йĕр.
Асăрхавсем
Категори:Йĕрсем Категори:Конусла касăлусем Категори:Планиметри Категори:Стереометри
Дифференциаллă бином
Дифференциалла бином е биномла дифференциал, математикăлла анализра  — кун пек çакнашкал  дифференциала калаççĕ кунта a, b — чăн хисепсем, леш m, n, p вара — рационаллă хисепсем. Дифференциаллă биномран илнĕ интеграл:
Каçăсем
Категори:Математикăлла анализ Категори:Интегралла шутлав
Ерепьел (пĕлтерĕшсем)
Ерепьел:
—
Мола (Двиница юппи)
Мола — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Двиница юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Бенилюкс
мини|Гербӗ
Бенилюкс (Benelux, нидерл. Benelux Unie, фр. Union Benelux) — ҫӗршывсен хушшинчи организаци, Хӗвеланӑҫ Европари политиа, экономикапа таможня пӗрлешӗвӗ, унӑн шутне виҫӗ монархи: Бельги, Нидерландсем тата Люксембург кӗрет. Франципе Германи типҫӗр чикӗсемпе ҫыхӑнать. Ятне кашни ҫӗршыв-пайташӑн пуҫламӑш саспаллисенчен тунӑ.
Каҫӑсем
Категори:Европа регионĕсем Категори:Евроинтеграци Категори:Бельги Категори:Нидерландсем Категори:Люксембург  Категори:1944 çул Бельгире Категори:1944 çул Нидерландсенче Категори:1944 çул Европăра Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Хирĕçтăравçă
Хирĕçтăравçă (тăшман, ырă мар вăй) — çар терминĕ, вăл хирĕç тăракан вăйсене палăртма кирлĕ.
Тăнăçлă вăхăтра хирĕçтăравçă тесе хăрушлăх кăларса тăратма е вăрçă пуçлама пултаракан вăйсене калаççĕ,   «пулаясла хирĕçтăравçă» е «потенциаллă хиреçтăравçă» тенисем пур.
Çавăн пекех тĕп хирĕçтăравçă тата иккĕмĕшле хирĕçтăравçă пулать. Тип çĕр çинчи, шыв çинчи, сывлăшри хирĕçтăравçăсем те теççĕ. Хирĕç тăракан вăйсем  комбатант тата комбатант маррисем çине пайланаççĕ
Хирĕстăравçă текен термин Раççейре 19-мĕш ĕмерте çуралнă, унтан маларах ырă мар вăй тенĕ; халĕ вара малтанхи терминпа тĕнчипех усă кураççĕ темелле.
Асăрхавсем
Категори:Çар терминологийĕ Категори:Тĕнчери гуманитарилле тивĕç-ирĕк
Иррационаллă функци
Иррационаллă функци тесе рационаллă мар алгебрăлла функцисене калаççĕ.
Тулаш енчен пăхсан, вĕсен курăмĕнче радикалсем пур. Сăмахран:
Ку, чăн x улшăнавçăллă F(x) функци, иррационаллă пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:Функцисем
Немига
Немига  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Минск хулинче çер аĕнчи коллектор тăрăх юхать. Юханшыв тăршшĕ 4,5 км.
Каçăсем
Категори:Минск юханшывĕсем
Прудовка (Еда юппи)
Прудовка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Еда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Шелифф
Шелифф (وادي الشلف) — Алжир территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вăтаçĕр тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 725 км, бассейн лаптăкĕ 35000 км2.
Каçăсем
Категори:Алжир юханшывĕсем
Кĕçĕн Чохрак
Кĕçĕн Чохрак —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Чохрак юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 84 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Кань-Тять-Лама-Таха
Кань-Тять-Лама-Таха — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нишль-Манайн-Майта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  21 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Ермилов Павел Александрович
Ермилов Павел Александрович  — (15.07.1922-12.02.1990), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш сывлăш çарĕн 211-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 766-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, аслă лейтенант.
Кань-Тять-Лама-Таха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Веггентальбах
Веггентальбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Неккар юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,2 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Зиверт (пĕлтерĕшсем)
Зиверт:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Эдуард III
Эдуард III (Edward III; 13 чӳк 1312 — 21 ҫӗртме 1377) — Плантагенетсен династийӗнчен тухнӑ 1327 ҫултан Англи патши, II-мӗш Эдуард патшан тата Франци Изабеллин, Франци королӗн, Хитре Филиппӑн IV хӗрӗн ывӑлӗ.
Каҫӑсем
Категори:Европăра XIV ĕмĕрти правительсем Категори:Англи королĕсем Категори:Плантагенетсем Категори:Франци астулне хапсăннисем Категори:Çĕр çуллăх вăрçăн ĕçченĕсем Категори:Участники битвы при Креси патĕнчи Категори:Кăшăлланă ачасем Категори:Вестминстер аббатлăхĕнче пытарнисем
Тӗпеклӗ пӑлан
Тӗпеклӗ пӑлан (лат. Elaphodus cephalophus) — тӗпеклӗ пăлансен (Elaphodus) йӑхӗн мунтжаклисен кӗҫӗн йышӗн пӗртен пӗр тӗсӗ.
Епле курӑнни
Ҫӑварӗнчен вӑрӑм асав шӑлӗсем тухса тӑраҫҫӗ.
Густав Климт
Густав Климт (Gustav Klimt; 14 утӑ 1862, Баумгартен, Австри империйӗ — 6 нарӑс 1918, Вена, Австро-Венгри) — паллӑ австри ӳнерҫи, австри сӑрӑ-ӳнерӗнчи модерн юхӑмне никӗслекенӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа
Венги
Венги — (Wängi) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 4059 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4781.
Няулата-Яха
Няулата-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Венги
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Мăн Юган
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрахĕ — Югран юханшывĕсем
Бухара пӑланӗ
Бухара пӑланӗ е тугай пӑланӗ (лат. Cervus elaphus bactrianus) — Вӑта Азире пурӑнакан пархатарлӑ пӑланӑн кӗҫӗн тӗсӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Пăлан йышшисем Категори:Азири сĕтпе ӳсекенсем Категори:1900 çулта çырнă чĕрчунсем
Кӑткӑсем
Кӑткӑсем — хурт-кăпшанкăсен кӑткӑллисен кил-йышӗ, ҫурхахлӑ çунатлӑ ушкӑнӑн пайташӗсем. Пӗрлӗхлӗ хурт-кăпшанкăсем.
Каҫӑсем
Категори:Пĕрлĕх хурт-кăпшанкисем Категори:Хурт-кăпшанкă йышшисем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Кӑткӑсем
Дифференциалла операторсем координатсен тĕрлĕ системисенче
Дифференциалла операторсем координатсен тĕрлĕ системисенче тĕрлĕ майлăн çырăнаççĕ.
Çавăн пекех
Категори:Векторла анализ Категори:Координатсен системисем Категори:Дифференциалла операторсем
Кулган
Кулган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кидат юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 13 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Броньăпуйăс
Броньă пуйăсĕ (кĕскен броньăпуйăс, бепу, БП) — Хĕçпăшаллă вăйсен бронетехника танк тата урăх çар ăрачĕсенче çапăç ĕçĕсене чукун çул ярăмĕнче тума кирлĕ броньăланă чукун çул составĕ (пуйăс).
Броньăпуйăссене хĕçпăшаллă хирĕçӳсенче, XIX ĕмĕрĕн вĕçĕнче тата XX ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурринче, уйрăмах чукун çул нумай çĕршывсенче усă курнă.
Броньăпуйăса комплектацилени, хĕçпăшаллантарни
Броньăпуйăс шутне броньăланă локомотив (броньăпăравус е броньăтепловус), «хура» (броньăламан) пăравус, артиллерипе, пулемётсемпе, тӳпе тӳпписемпе хĕçпăшаллантарнă темиçе броньăвакун (броньăланă платформă), 2-4 контроллекен платформă (хӳтĕлекен платформă), хăш чухне — десант лартнă платформă. Хăш чухне платформăсене блиндаж евĕр тăваççĕ, е тăпра тултарнă михĕсемпе бруствер тăваççĕ.
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнче нимĕç броньăпуйăсĕсем (Panzerzug) шутне хăш чухне танксем (чехсен е трофее лекнĕ французсен) лартнă пĕр е икĕ платформăпа çӳренĕ. Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнче броньăпуйăссем тылри кирлĕ объектсене — (пысăк чукун çул кĕперĕсене, вăрçă тата нефте тирпейлекен савутсене) хӳтĕленĕ, çапăçу пыракан зонăсене, çапах та тăшман авиацийĕ тӳперен тапăнма пултарнă. Çакăн пек броньăпуйăс йышне броньăпăравус тата тӳперен хӳтĕлекен хĕçпăшаллă платформăсем кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Çар машинисем *
Анисимов Виктор Дмитриевич
Анисимов Виктор Дмитриевич — ( 06 - 15), капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ.