cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çур уйăхла шăмă
Çур уйăхла шăмă (os lunatum,  «уйахла шăмă» тенине пĕлтерет) —  этемĕн алă лаппинчи   шăмă. Вăл ал тунинчи шăмăсене ывăç шăммисемпе çыхăнтараканнисенчен пĕри.
Сăмахсартан :
(п̚умагэ̆, п̚умак’), prima pars palmae, te poignet, запястье, верхн. часть ручной кисти, соединяющая пясть (ладонь) с локтевыми костями; перехват на руке в том месте, где кисть руки соединяется с „алă туни“. Череп. Алă пумакĕ пăвăнса тăрат. Запястье как будто чем-то перехвачено, стянуто (точно ниткою, у полного ребенка). || Brachiale quoddam? Род запястья (украшение)? Тоганаш., Шибач. V. пăвăнчăк.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăммисенчен пĕрисем. Шăмма хапи çĕнелнĕ уйăх пек пулнăран çапла ят панă.
Асăрхавсем
Категори:Алă пумакĕ
Ле-Локль
Ле-Локль — (Le Locle) — Швейцарири пĕчĕк хула тата община. Халăх йышĕпе пĕчĕк хуласем хушшинче виççĕмĕш вырăнта.
Каçăсем
Категори:Швейцари хулисем Категори:Невшатель хулисем
Штамм
Штамм (Stamm —  «турат; рет») — вируссен, бактерисен, ытти микроорганизмсен харпăр вырăнта тата харпăр вăхăтра хуптĕрленнĕ таса культури, çавăн пекех  пайрăмсен культури те пулма пултарать.
Каçăсем
Категори:Микробиологи Категори:Вирусологи Категори:Вируссем Категори:Бактерисем
Мымалла металлурги
Мымалла металлурги — металл мымасем хатĕрлесе вĕсенчен е  вĕсемпе металл мар мымасен композицийĕнчен тĕрлĕ хатĕрлĕшсем тăвасин технологийĕ.
Технологи процесĕ тăватă тапхăртан тăрать:
Каçăсем
Категори:Металсем * Категори:Мымасем Категори:Металлурги
Глазунов Василий Афанасьевич
Глазунов Василий Афанасьевич  — (.КÇ.1.января.1896.20.декабря.1895-27), 3-мĕш Украина фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 4-мĕш гварди перевçĕсен корпусĕн командирĕ,1-мĕш Беларуç фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 4-мĕш гварди перевçĕсен корпусĕн командирĕ, гварди генерал-лейтенанчĕ, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 19.03.1944, 06.04.1945.
Нюдя-Сэври-Яха
Нюдя-Сэври-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Древятница
Мăн Древятница — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Подчерье юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Харакири
мини|Утагава Куникадзу ӗҫӗ. «Такасаки Саитиро», (1850 ҫҫ.). Харакири (яп. 腹切り), е сэппуку (яп. 切腹) («хырӑма ҫурса кӑларни»), — ҫын ритуал тӑрӑх хырӑмне касса хӑйне вӗлерни, ку йӑла вӑтам ӗмӗрсен Японире самурайсен хушшинче сарӑлнӑ пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Мешехесем тата ритуалсем Категори:Йăла-йĕркесем
Протоçăлтăр
Протоçăлтăр — эволюцин малтанхи тапхăрĕнчи тата ĕлкеленĕвĕн юлашки тапхăрĕнчи çăлтăр, термонуклонсарла реакци пуçланман-ха.
Литература
Категори:Çăлтăрсен эволюцийĕ
Вольф — Райе çăлтăрĕ
Во́льф — Райе çăлтăрĕсем́ — питĕ хĕрӳ температурăллă тата питĕ вăйлă çутатаслă, çаплах спектрĕнчи тĕрлĕ элементсен янкăр эмиссиллĕ йĕрĕсем пуррипе паллă çăлтăрсен тĕсĕ. Çак çăлтăрсем йывăрррисем пулаççĕ, хăйсен эволюцин вĕçĕнчи тапхăрĕсенче орода, анчах та вĕсенче шывамăш пĕтсе çитнĕ пекех, гелий вара чылаях, хăватлă çăлтăр тăвăлĕ тухать. Вĕсем сайра тĕлпулаççĕ, галактикăсен лаптакĕнче вырнаçнă, тăтăшах иккĕн-тăвăр системисене кĕреççĕ. Унсăр пуçнек, çак çăлтăрсем улшăнуллă шутланаççĕ.
Çăлтăрсен класне Шарль Вольф тата Жорж Райе астрономсен ятне панă, вĕсем пĕрремĕш 1867-мĕш çулта асаннă çăлтăрсен спектрĕсенчи уйрăмлăхсене асăрханă.
Тĕп характеристикăсем
Вольф — Райе çăлтăрĕсем — ытларахăшĕпе эволюцин кайри тапхăрĕсенчи шывамăш çийĕсĕр, гелийпе пуян (вăл варринче çунса пырать) йывăр çăлтăрсем. Тĕп умлăн-хыçлăнлăхĕнчи хăйсен варринче çителĕклĕ шывамăшне çунтаракан питĕ йывăр çăлтăрсен характеристикисем пĕрех темелле, вĕсене çавăн пекех Вольф — Райе çăлтăрĕсем теççĕ.
Литература
Категори:Астрофизика Категори:Çăлтăрсен эволюцийĕ * Категори:Эмиссиллĕ çăлтăрсем
Шотт-эль-Джерид
Шотт-эль-Джерид — Тунис территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхăмсăр облаç юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ до 5-7 пин. км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тунис кӳллисем
Дмитрюк Григорий Федосеевич
Дмитрюк Григорий Федосеевич  — (12.03.1920-27.04.1982), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 02. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Карели фрончĕн 7-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди хутăш авиаци дивизин 19-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, гварди капитанĕ.
Вернигоренко Иван Григорьевич
''Вернигоренко Иван Григорьевич|Вернигоренко Иван Григорьевич Вернигоренко Іван Григорович'' — (19.09.1918-26.01.1984), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 6-мĕш çарĕн 25-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 78-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн отделени командирĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Ишек ял тăрăхĕ
Ишек ял тăрăхĕ — Чăваш Енĕн Шупашкар районĕнчи ял тăрăхĕ.
Паньшино (Аслă Черниговка районĕ)
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ вара пулнах тата пур. Мĕншĕн тесен ăна, яла, тахçанах никĕсленĕ. Вăл вăхăтсенче вара кунта килсе вырнаçнă чăвашсем ниепле те вырăсла пĕлекен çынсем пулма пултарайман. Эппин хайсен ялне те вĕсем вырăсла ят ("Паньшино") пама пултарайман. Шырав малалла пырать.
Ял йышĕ
2002-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн, ялта ялта мĕнпурĕ  [ак [çын]]; чăвашсем (40 %) тата вырăссем ( %) пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Аслă Черниговка районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Арсенал (фильм)
Арсенал (Арсенал) — Одесская кинофабрика киностудире Александр Довженко режиссёр 1929 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Арсенал (савут, Киев) Категори:ССРП истори пирки фильмсем Категори:1929 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:Одесса киностудин фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:ССРП сасăсăр фильмсем Категори:Фильмы о Киев пирки фильмсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Симон Петлюра
Сохол
Сохол — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сеуль юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  230 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Сентименталлă роман
Сентиментальный роман (Сентиментальный роман) — Ленфильм киностудире Игорь Масленников режиссёр 1976 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1976 çулхи фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:Вера Панован хайлавĕсене экранизациленисем
Сарото
Сарото — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Полуй юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  268 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пĕрчĕлле тăваткал
Пĕрчĕлле тăваткал — енĕсем пĕррепе тан тăваткал. Çапла вара çав енсем пĕрчĕлле татăксем пулаççĕ.
Хауне
Хауне — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Фульда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66,5 км, бассейн лаптăкĕ 499,965 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Боровица (Воронеж юппи)
Боровица  — Раççей территоринчи юханшыв. Липецк облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Воронеж (юханшыв)|Воронеж юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Липецк облаçĕн юханшывĕсем
Кук Тим
Тим Кук, тулли ят Ти́моти До́нальд Кук (ангăл. Timothy Donald Cook; çур. 1 ноября 1960) — генераллă директор Apple, компанине Пуш уйăхĕн 1998 çулра килнĕ.
Пашинин Павел Павлович
Павел Павлович Пашинин (1935, çу, 1) — совет тата раççей физикĕ, физика-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор (1984), Раççейĕн ăслăхсен академин пайташ-корреспонденчĕ (пуш, 31, 1994) ăстаçăлăхĕ «физика», пĕрлехим физика тата астрономи уйрăмĕ. СССР патшалăх парнин лауреачĕ (1985). Ăслăх кăсăкĕсен облаçĕ — лазер физики.
Каçăсем
Категори:СССР физикĕсем Категори:Раççей физикĕсем Категори:РĂА корреспондент-пайташĕсем
Кума Каçпи тинĕсĕ
Кума — Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Каçпи тинĕсне юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 802 км, бассейн лаптăкĕ 33500 км2.
Каçăсем
Категори:Ставропăль Енĕн юханшывĕсем
Джонатан Айв
Джонатан Пол «Джони» Айв KBE (ангăл. Jonathan Paul «Jony» Ive; çур. 27 февраля 1967 çулта, Чингфорд) — ангăл-американ дизайнерĕ, Apple компанири дизайн директорĕ (CDO). iMac дизайнерĕс пек паллă, тата алюминлă титанлă PowerBook G4, MacBook, MacBook Pro (Unibody), iPod, iPhone, iPad.
Фёдоров Александр Фёдорович
Александр Фёдорович Фёдоров (7.8.1871—27.12.1938) — çĕр ĕçтешĕ, Хусан кĕпĕрнинчен Патшалăх думин II чĕнĕвĕн депутачĕ. Чăваш кăкĕнчен тухнăскер.
Биографи
Хусан кĕпĕрнине кĕнĕ Çĕрпӳ уесĕн (халĕ Чăваш Енĕн Вăрмар районĕ) Кивĕ Вăрмар ялĕнче çуралса ӳснĕ.
Френсис Гальтон
Кун-ҫулӗ
Гальтон Чарльз Дарвинӑн иккӗмӗш сыпӑкри шӑллӗ пулнӑ.
Фёдоров Александр Фёдорович
Биографи
1885 çулта Çĕрпӳ уесĕнчи Çĕнĕ Ишпуç салинчи вырăнти пуçламăш шкулта вĕренсе тухнă. 1900 çулта Мускав тулашĕнче çулăма хирĕç çирĕп çурт-йĕр тăвас курсĕнче пĕлӳ илнĕ. 1901 - 1915 çулсенче Çĕрпӳ таврашĕнче тăмран çуртсене туса çӳренĕ. 1905—1906 çулсенче революци пулăмĕсем сиксе тухсан Кивĕ Вăрмарта социал-революционерсен партин кĕтесне йĕркеленĕ, чăваш эсерĕсемпе вăрттăн пуçтарăнса канашланă, революциллĕ литературăна халăх хушшинче салатнă. Çĕр çинче те ĕçленĕ.
Архив
Категори:Эсерсем Категори:Раççей империн Патшалăх думин II чĕнĕвĕн пайташĕсем Категори:1871 çулта çуралнисем Категори:Çурлан 7-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1938 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 27-мĕшĕнче вилнисем
Покровская Алина Станиславовна
Али́на Станисла́вовна Покро́вская (1940 çулхи нарăсăн 29-мĕшĕ) — совет тата раççей кино- тата театр актриси, Раççей театр ĕçченĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ. РСФСР халăх артисчĕ (1988).
Кун-çулĕ
Алина Покровская родилась 1940 çулхи нарăсăн 29-мĕшĕнче Донецкре çуралнă.
М. С. Щепкин ячĕллĕ аслă театр училищинче (Л. А. Волков курсĕ) вĕренсе тухнă.
Çемье
Пĕр хушă Владимир Сошальскин арăмĕ пулнă.
Халĕ Герман Юшко актёрăн тăлăх арăмĕ.
Каçăсем
Категори:М. Щепкин ячĕллĕ театр училищинче вĕренсе тухнисем Категори:Раççей çарĕн тĕп академи театрĕн актёрĕсем
Улшăнуллă çăлтăр
Улшăнуллă çăлтăр — курăнакан ялтравĕ вăхăт шунăçем улшăнакан хуть те мĕнле çăлтăр.
Литература
Категори:Çăлтăрсен класĕсем Категори:Астрофизика
Пăрăхла ярăш транспорчĕ
Пăрăхла ярăш тра́нспорчĕ — пăрăхсемпе чĕртавара (шĕвексене е газсене), çавăн пекех  продуктсене (хуть те мĕнле химилле япалалăхсене, май пулсан) куçарни.
Каçăсем
Категори:Транспорт
Коневская Башкирка
Коневская Башкирка — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Башкирка юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 17 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Скотт Форсталл
Скотт Форстолл (ангăл. Scott Forstall) — 1997 - 2013 çулсенче Apple компанире ĕçленĕ, 2007 - 2012 çулсенче iOS Software аслă вице-президенчĕ.
Коневская Башкирка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Исток (Чарыш юппи)
Исток  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Чарыш юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  17 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Çăлтăрсенчи нуклонсарла реакци
Çăлтăрсенчи нуклонсарла реакци вĕсенче энергин тĕп çăлкуçĕ  пулса тăрать.
Карапла шăмă (алă лаппи)
Карапла шăмă  (os scaphoideum) —  этемĕн алă лаппинчи   шăмă. Вăл ал тунинчи шăмăсене ывăç шăммисемпе çыхăнтараканнисенчен пĕри.
Сăмахсартан :
(п̚умагэ̆, п̚умак’), prima pars palmae, te poignet, запястье, верхн. часть ручной кисти, соединяющая пясть (ладонь) с локтевыми костями; перехват на руке в том месте, где кисть руки соединяется с „алă туни“. Череп. Алă пумакĕ пăвăнса тăрат. Запястье как будто чем-то перехвачено, стянуто (точно ниткою, у полного ребенка). || Brachiale quoddam? Род запястья (украшение)? Тоганаш., Шибач. V. пăвăнчăк.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăммисенчен пĕрисем.
Асăрхавсем
Категори:Алă пумакĕ
Боровлянка (Миасс юппи)
Боровлянка  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Миасс (юханшыв)|Миасс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Мăн Колташ
Мăн Колташ — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Кондома юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 275 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кондома юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Томь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Крым кĕперĕ
Кры́м кĕперĕ — Мускаври Мускав-шывĕ урлă хунă çакăнса тăракан кĕпер, Сад унки трасси çинче вырнаçнă, Крым лапамне Крым Валĕ урамĕпе çыхăнтарать.
Кĕпере Сталин хулана реконструкциленĕ чухне, 1938 çулхи çăвăн 1-мĕшĕнче хывнă; çав вăхăтра вăл Европăра юханшыв урлă кĕперсен йышĕнче тăршшĕпе (168 метр) улттăмĕш шутланнă. Кĕпер 3 хушăран тытăнса тăрать; унăн пĕрлехи тăршшĕ — 688 м, анлăшĕ - 38,5 м. Чылай фермине Краматорск савутĕсенче хатĕрленĕ.
Конструкци
Б. П. Константинов инженерпе А. В. Власов архитектор Крым кĕперне проектленĕ чухне тĕнчере питĕ сайра тĕл пулакан, хăй евĕрлĕ кострукци тĕсĕпе усă курнă: унăн кашни пилонĕ 28,7 метр çӳллĕшлĕ, уйрăм тăраççĕ тата çӳлтен çыхăнтарман. Çӳлтен сăнчăрсемпе çыхăнтарнă.
Кашни сăнчăрăн тăршшĕ 297 м, мĕнпур металл конструкцисен йывăрăшĕ 10 000 яхăн тоннă.
Асăрхавсем
Категори:Мускав кĕперĕсем Категори:Çакăнса тăракан кĕперсем
Питер Оппенгеймер
Питер Оппенхаймер (ангăл. Peter Oppenheimer) — америка финансисчĕ.
Тунис кӳлли
Тунис кӳлли — Тунис территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 37 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тунис кӳллисем
Уровна
Уровна —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кыма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 46 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вырăс ĕмпӳлĕхĕ
Вырăс ĕмпÿлĕхĕ е висанти варианчĕпе Раççей ĕмпÿлĕхĕ  — Вырăс патшалăхĕн 1478 - 1721 çулсенчи официаллă ячĕ 1721 çулхи юпан 22-мĕшĕнче Петербургри Виçпĕрлев соборĕнче Петĕр I патшана „император“ титула панă. Çак кунта ĕнтĕ Раççей патшалăхĕ официаллă Раççей империне куçнă.
Вырăс çĕрĕсене пĕрлештерес (çав шутра монголсем тапăннипе Аслă Литва кнеçлĕхĕпе Польша йышне кĕнисене те) тата авалхи вырăс патшалăхне çĕнĕрен тăвас шухăш Вырăс патшалăхĕн историнче çухалман, ăна Раççей империйĕ те малалла тăснă.
Истори
XIV—XV ĕмĕрсенче вакланнă вырăс çĕрĕсене темиçе политика центрĕ таврашĕнче пуçтарма тытăннă, юлашкинчен çак процесс чăмăртаннă Вырăс патшалăхĕ патне çитерет, тулашĕнчи политика конкуренчĕсене Руç çĕрĕсеншĕн кĕрешнĕ ĕçре пусарма май парать. Çурçĕр-тухăç Руçе пĕрлештерни Иван III тата Василий III астулра ларнă чухне вĕçленет. Иван III çаплах монгол-тутар пусмăрлăхĕ хыççăн, урта ханне пăхăнма пăрахнă Руçĕн пĕрремĕш суверен-тăрăмçи пулса тăрать. Вăл пĕтĕм Руç хуçи титула йышăнать.
Каçăсем
Категори:Европăри тахçанхи патшалăхсем Вырăс патшалăхĕ Категори:Патшалăхсем
Чун (дифференциаллă геометри)
Чун — дифференциаллă геометрири ăнлав.
(M,g) Риманла нумайсăнарлăхăн чунĕ вăл  — компактлă, тоталлĕ мăкăрăлчăк тата тоталлĕ геодезилле айнумайсăнарлăх, çав вăхăтрах унăн  деформацилле ретракчĕ пулса тăраканскер.
Чылай чухне, умсăлтав тăрăх, (M,g) — тулли, çыхăнуллă тата K ≥ 0  секцилле кукăрлăхлă Риманла нумайсăнарлăх.
Çакăн пек япаласем пур:
Асăрхавсем
Категори:Дифференциаллă геометри Категори:Риман геометрийĕ Категори:Чун
Кош (Урал юппи)
Кош — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Урал юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1002 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Филипп Шиллер
Филипп «Фил» Шиллер (ангăл. Philip W. Schiller; çур. 8 июня 1960 çулта) — Apple корпорацийен маркетингăн аслă вице-президенчĕ.
Тосна
Тосна — Раççей территоринчи юханшыв. Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нева юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 121 км, бассейн лаптăкĕ 1640 км2.
Нюдя-Томбой-Яха
Нюдя-Томбой-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Тарензей-Се юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 4 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Татăлми куçару
Татăлми куçару (сикчевсĕр куçару) — сикчевсĕр функци тенин синонимĕ темелле. Анчах та вĕсене, хăшпĕр салтавсене пула, çапах та час-часах уйрăммăн пăхса тухаççĕ. Мĕншĕн тесен «сикчевсĕр (татăлми) функци» тенĕ чухне, чĕмсĕрлĕх йĕркипе, хисеп функцийĕсене умра кураççĕ. Сиечевсĕр (татăлми) куçару тени вара анлăрах япала.
Каçăсем
Категори:Математикăлла анализ Категори:Функцисем Категори:Куçарусем (математика)
Электро
Электро (лат. electricus, унччен ав.грек. ἤλεκτρον, Электр, Электр) — электро капламсем пуррипе, вĕсем хире-хирĕçле вăйăмра тăнипе тата куçнипе пулакан пулăмсен пĕрлештерÿллĕ йышĕ.
Сохта-Соим
Сохта-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Амня юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  88 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Электро
Каçăсем
Категори:Электро Категори:Электромагнитла пулăмсем
Сохта-Соим
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гидромеханика
Гидромеха́ника — татти-сыпписĕр талккăшсен механикин шĕвексен куçăмне, унăн шайлашулăхĕн малсăлтавĕсене тата вăл хытă ĕскерпе еплерех хире-кирĕç вăйăмра тăнине тишкерекен уйрăмĕ.
Каçăсем
Категори:Татти-сыпписĕр талккăшсен физики Категори:Татти-сыпписĕр талккăшсен механики Категори:Гидроаэромеханика Категори:Шĕвексем Категори:Шыв
Тихманица
Тихманица — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Лепша юханшывăн сылтăм çыранĕпе 10 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Вернидуб Пётр Данилович
''Вернидуб Пётр Данилович|Вернидуб Пётр Данилович Вернидуб Петро Данилович'' — (1924-26.10.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 144-мĕш перевçĕсен дивизин 270-мĕш уйрăм танксене пĕтерекен артиллери дивизионĕн çулăм взвочĕн командирĕ, лейтенант.
Сезым-Юган
Сезым-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тань-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  53 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ишек
Ишек, — Чăваш Республикин Шупашкар районĕнчи ял.
Тавралăхĕ
Район центрĕнчен 32 км, Шупашкартан 35 км тата Ишлей чукун çул чарăнăвĕнчен 12 км вырнаçнă. Ял çумĕнче Муркаш Унгана юхса кĕрет. Юнашар Шупашкар- Калинино- Саранск автоçул иртет.
Кун-çулĕ
2010 çулта ял çумĕнче Асамат экологи вырăне тĕпленĕ.
Экономика
Фермер хуçалăхĕсем, лавкасем, вăтам шкул.
Асамат экологи вырăнĕнче таса апат-çимĕçе туса илеççĕ.
Шăматкунпа вырсарникун Ишек пасарĕ уçăлать.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар районĕн ялĕсем
Мăн Меч
Мăн Меч — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Таз юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 47 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Губин Евгений Иванович
Губин Евгений Иванович — (25.02.1923-05.03.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 299-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 218-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн аслă летчикĕ, лейтенант.
Мăн Меч
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Аэромеханика
Аэромеха́ника — механикăн газ шайлашулăхне, куçăмне тата газ талккăшĕ хытă ĕскерпе хире-хирĕç вăйăмра тăнине тишкерекен   уйрăмĕ.
Аэромеханика аэродинамика тата аэростатику çине пайланать.
Каçăсем
Категори:Вĕçев Категори:Сывлăш Категори:Гидроаэромеханика
Çекĕлле шăмă
Çекĕлле шăмă  (os hamatum) —  этемĕн алă лаппинчи   шăмă. Вăл ал тунинчи шăмăсене ывăç шăммисемпе çыхăнтараканнисенчен пĕри.
Сăмахсартан :
(п̚умагэ̆, п̚умак’), prima pars palmae, te poignet, запястье, верхн. часть ручной кисти, соединяющая пясть (ладонь) с локтевыми костями; перехват на руке в том месте, где кисть руки соединяется с „алă туни“. Череп. Алă пумакĕ пăвăнса тăрат. Запястье как будто чем-то перехвачено, стянуто (точно ниткою, у полного ребенка). || Brachiale quoddam? Род запястья (украшение)? Тоганаш., Шибач. V. пăвăнчăк.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăммисенчен пĕрисем.
Асăрхавсем
Категори:Алă пумакĕ Категори:Алă лаппи Категори:Алă
Шотт-эль-Гарса
Шотт-эль-Гарса — Тунис, Алжир территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, бессточная облаç юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1300 [http://www.1yachtua.com/Chartr/Medit/Tunis/Tunis.html Тунис. Географические и общие сведени. Климат. Государственный строй ] км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Алжир кӳллисем Категори:Тунис кӳллисем
Çĕнĕ Вавилон
Çĕнĕ Вавилон (Новый Вавилон) — Совкино киностудире Григорий Козинцев режиссёр 1929 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:1929 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:ССРП шурă-хура фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП сасăсăр фильмĕсем
Хуппалак
Хуппалак (Сенькино), — Самар облаçĕнчи Шикун районĕн ялĕ. Чăвашсем те пурăнаççĕ.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулнинчен тĕлĕнмелле мар. Мĕншĕн тесен ăна, яла, тахçанах никĕсленĕ. Вăл вăхăтсенче вара кунта килсе вырнаçнă чăвашсем ниепле те вырăсла пĕлекен çынсем пулма пултарайман. Эппин хайсен ялне те вĕсем вырăсла ят ("Сенькино") пама пултарайман.
Кунçулĕ
В.Е.Симаков тарапĕлÿçĕ пĕлтернĕ тăрăх, Шикун район территорийĕн çурçĕр енче "Чувашская Пустошь" пулнă. Сызраньри архиври документран :
Патша саманинче ял Чĕмпĕр кĕпĕрнин Сенгилей уесне кĕнĕ. Аслă Атилĕх вăрçинче вилнĕ ентешсене асăнса тунă хăма çинче 40 ытла ят.
Каçăсем
Категори:Шикун районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Боровна (Протва юппи)
Боровна  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ, Калуга облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Протва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем/ Категори:Калуга облаçĕн юханшывĕсем
Альенде Сальвадор
Сальвадор Гильермо Альенде Госсенс (Salvador Guillermo Allende Gossens, 1908 ҫулхи 26 ҫӗртме, Вальпараисо, Чили — 1973 ҫулхи 11 авӑн, Президент керменӗ, Сантьяго, Чили) — чили патшалӑх тата политика ӗҫченӗ, Чили президенчӗ 1970 ҫулхи чӳк 3-мӗшӗнчен хӑйӗн вилӗмӗччен ҫар влаҫа тытса илнӗ вӑхӑтра.
Эксгумаци
Экспертиза тӑрӑх, хӑйне хӑй перӗнсе вилнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Çĕртмен 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1908 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 11-мĕшĕнче вилнисем Категори:1973 çулта вилнисем Категори:Чилире пытарнисем Категори:Чили университетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Чили Сеначĕн председателĕсем Категори:Марксистсем Категори:Чили революционерĕсем Категори:Чили социалисчĕсем Категори:Чили масонĕсем Категори:Сальвадор Альенде Категори:Чили президенчĕсем Категори:Чили медикĕсем
Хауптграбен
Хауптграбен — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Днепров Пётр Алексеевич
Днепров Пётр Алексеевич, (Поганкин Пётр Алексеевич )  — (16.01.1919-23.07.1974), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 1-мĕш гварди танк çарĕн 11-мĕш гварди танк корпусĕн 44-мĕш гварди танк бригадин танк батальонĕн командирĕн çумĕ, гварди капитанĕ.
Петрухин Григорий Иванович
Григорий Иванович Петрухин (1879—?) — çĕр ĕçченĕ, Хусан кĕпĕрнинчен Патшалăх думин II чĕнĕвĕн депутачĕ.
Биографи
Хусан кĕпĕрнине кĕнĕ Теччĕ уесĕн Мăн Фрол вулăсĕнчи Степановка ялĕнче çуралнă. Чиркӳ прихучĕн шкулĕче пуçламăш пĕлĕве илсен, хăй тĕллĕн чылай ăс пухнă. Чул хума вĕренсен 12 çул хушши çĕршыв тăрăх çӳренĕ. Хусанта, Аçтăрханра, Бакура, Петровскра тата урăх хуласенче çӳренĕ. Хĕлле ялсем тăрăх çăмат йăваласа çӳренĕ.
1907 çулхи нарăсăн 6-мĕшĕнче Патшалăх думин II чĕнĕвĕн Хусан кĕпĕрнин суйлавçисен пухăвĕнче суйланă. Ĕçлев ушкăнĕн йышне тата фракции Хресченсен пĕрлешĕвĕн фракцине кĕнĕ.
Мăн Дубровка
Мăн Дубровка — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Унья юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Багратион кĕперĕ
Багратио́н кĕперĕ — Мускаври Мускав-шывĕ сутăç-çуран кĕперĕ, Мускав-Сити комплексĕ шутне кĕрет.
Каçăсем
Багратион Багратион, кĕпер
Атайкасси ял тăрăхĕ
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем Категори:Шупашкар районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕсем Категори:Атайкасси ял тăрăхĕ
Поляризациленеслĕх
Поляризациленеслĕх — япалалахăн тулашри электромагнитла уйра электро е магнитла диполь саманчĕллĕ пулса тăрас физикăлла палăрăмĕ.
Вуламалли
Категори:Электро Категори:Электростатика Категори:Химилле физика
Бондарев Иван Иванович
Бондарев Иван Иванович — ( 1917, нарăс-04.03.1945), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 12-мĕш гварди танк корпусĕн 49-мĕш гварди танк бригадин танкăн механик-водителĕ, гварди аслă сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 27.
Гектор Берлиоз
мини|справа|Гектор Берлиоз, [[Надар фотосăнÿкерчĕкĕ, 1857]] Гектор Берлиоз е Луи-Эктор Берлиоз (Louis-Hector Berlioz), раштав уйăхĕн 11-мĕшĕ, 1803, Ла-Кот-Сент-Андре, департамент Изер - пуш уйăхĕн 08-мĕшĕ, 1869 Париж}}) — XIX-мĕш ĕмĕрти Франци композиторĕ, дирижёрĕ, романтизм юхăмĕн музыка çыравçи. Франци Институчĕн пайташĕ (1856).
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Гектор Берлиоз Гренобль çумĕнчи Ла-Кот-Сент-Андре ятлă пĕчĕк хулара (департамент Изер) кăнтăр-хĕвелтухăç Францире çуралнă. Унăн ашшĕ, Луи-Жозеф Берлиоз, хисеплĕ тухтăр пулнă. Луи-Жозеф Берлиоз атеист пулнă]; амăшĕ вара, Мария-Антуанетта, католи тĕнĕнче пулнă. Çемьере ултă ачаран виççĕшĕ пĕчĕклех вилнĕ. Çамрăк Гектора вĕренÿ парасшăн ытларах ашшĕ тăрăшнă.
Ача çулĕсене Берлиоз тĕп хуларан инçетре ирттернĕ, халăх юррисене итленĕ, авалхи юмах-халапсемпе паллашнă.
Кантатасем
мини|справа| Фантастикалла симфони алçыравĕн пĕрремĕш страници
Каçăсем
мини|справа|Беатриспа Бенедикт опера увертюри
Вуламалли
Категори:Мусăк Категори:Ӳнер Категори:Композиторсем, алфавитпа
Купай
Купай — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 78 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Купай Купай
Ипуть
Ипуть — Раççей, Беларуç территоринчи юханшыв. Могилев облаçĕ, Гомель  облаçĕ, Смулен  облаçĕ, Брянск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сож юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 437 км, бассейн лаптăкĕ 10900 км2.
Каçăсем
Категори:Могилев облаçĕн юханшывĕсем Категори: Гомель облаçĕн юханшывĕсем Категори:Смулен облаçĕн юханшывĕсем Категори:Брянск облаçĕн юханшывĕсем
Уилл Смит
Уилл Смит (Will Smith; 25.9.1968, Филадельфия) — американ кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1968 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 25-мĕшĕнче çуралнисем
Ус (Мезень юппи)
Ус  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 586 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 102 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Евгеника
мини|Иккӗмӗш Халӑхсен хушшинчи евгеника конференцин логотипӗ, (1921)
Евгеника (εὐγενής — лайӑх ӑруран, пархатарлӑ йӑхран) — ҫынна уйӑрса илес тата унӑн еткерсе илнӗ енӗсене лайӑхлатни ҫинчен вӗренӳ. Вӗренӳн тӗллевӗ ҫын генофондӗнчи тӗрлӗ япаласем ҫухалса пынипе кӗрешни пулнӑ.
Хальхи ӑнланура ку вӗренӳ Англире пулса тухнӑ, унӑн ертӳҫи Френсис Гальтон — Чарльз Дарвинӑн иккӗмӗш сыпӑкри шӑллӗ пулнӑ. Шӑпах Гальтон термин «евгеника» сӑмаха шутласа тупнӑ. Гальтон евгеникӑна «наци ӑс-тӑнӗн пайӗ, ҫӗнӗ тен евӗр» туса хурас тесе шут тытнӑ пулнӑ.
Евгеника XX ӗмӗрӗн пӗррӗмӗш вунҫуллӑхӗсенче анлӑ сарӑлнӑ пулнӑ, анчах каярах нацистлӑ Германи унӑн ячӗпе усӑ курнипе, ячӗ ӑна аса илтернӗ пирки унӑн репутацийӗ самаях вараланнӑ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн евгеника ҫине академиллӗ таврашра нацизмӑн вӑрӑ-хурахлӑхӗн теориллӗ никӗсӗ пек пӑхма пуҫлаҫҫӗ, вӗсен хушшинче раса тасалӑхӗн практики, нацистсем ҫынсем ҫинче экспериментсем туни тата «кирлӗ мар» социаллӑ ушкӑнсене вӗлерсе пӗтерни.
XX ӗмӗр вӗҫнелле генетика тата ҫурату технологийӗсем аталанни, демографи ситуацийӗпе социаллӑ тенденцисем, куҫкӗретех евгеника майлисем каласа хунӑ юхӑмпа аталанса кайнӑ май, каллех евгеника пӗлтерӗшӗн тата унӑн хальхи тапхӑрти этикапа мораль статусӗн ыйтӑвне ҫӗкленӗ.
Хальхи ӑслӑхра евгеникан чылай ыйтӑвӗсене, уйрӑмах еткерсе илнӗ чирсемпе кӗрешнин тупсӑмне, ҫын генетикинче шутласа тупаҫҫӗ.
Вуламалли
на других языках
Каҫӑсем
* Категори:Медицина этики
Сезынг-Соим
Сезынг-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ногор-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Боронка
Боронка  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Гуслица юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
[[Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем]
Урта Речка
Вăта Речка — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  918 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Шовинизм
Шовинизм (фр. chauvinisme) — идеологи, унӑн никӗсӗнче наци мӑнкӑмӑллӑхӗ дискриминаци, эксплуатаци тата ытти халӑхсене пусмӑрлас тӗллевпе «ирӗк» илни.
Шовинизм ютӑсем, урӑх ҫӗршыв, урӑх тӗнлӗ, «пирӗн пек мар — ютӑ — ютӑ — тӑшман» принцип тӑрӑх куранмайлӑх вӑратать. Гетерономи тата ксенофоби калӑпӑшӗсенчен пӗри.
Каҫӑсем
Категори:Ксенофоби Категори:Национализм
Верников Яков Ильич
Верников Яков Ильич — (31.10.1920-30.09.1993), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Балтиçум фронтăн 147-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн штурманĕ, гварди капитанĕ.
Статистика
Стати́стика — пĕлĕвĕн уйрăм сыпăкĕ, ăслав; унта массăлла статистикăлла панăлăхсене (шутлавлăхлисене е пахалавлăхлисене) пухассин, виçессин, мониторинг тата анализ  тăвассин, танлаштарассин ыйтăвĕсене пăхса тухаççĕ; массăлла пĕрлĕхле пулăмсен шутлавлăх енĕсене хисепсен формипе  тишкереççĕ.
Статистик — статистика енĕпе специалист.
"Статистика" сӑмах латинла status-ӗҫсем мӗнле пулнинчен килет. "Статистика" термин наукине нимӗҫ ученӑйӗ Готфрид Ахенвалль 1746 ҫулта кӗртнӗ, Вӑл Германи университечӗсенче, "Статистикӑра" вӗрентекен "Государствоведени" курс ятне улӑштарма сӗннӗ, ҫапла майпа статистикӑна наукӑпа вӗренӳ дисциплинине аталантарма пуҫланӑ. Апла пулин те статистика учетне чылай маларах шута илнӗ: Авалхи Китайра халӑх ҫыравӗсем иртнӗ, Патшалӑхсен ҫар вӑй-хӑвачӗпе танлаштарнӑ, Авалхи Римра граждансен пурлӑхне шута илнӗ тата ытти те. Статистика тӗпчев тата материалсене тирпейлемелли ятарлӑ меслет туса хатӗрлет: массӑллӑ статистика сӑнавӗсем, группировкӑсен меслечӗ, вӑтам калӑпӑш, индекссем, баланс меслечӗ, графика ӳкерчӗкӗсен меслечӗ, кластер, дискримант, фактор тата компонент анализӗсем, статистика даннӑйӗсене тишкермелли ытти меслетсем.
Тӗпчев, танлаштару, илнӗ даннӑйсене танлаштарни (т. ч. тата ытти даннӑйсемпе танлаштарни), вӗсене пӗтӗмлетни, наука тата практикӑллӑ выводсем ӑнлантарса пани тата вӗсене мӗнле майпа ӑнлантарса пани пулса тӑрать статистика анализӗ.
Кабановка (Чарыш юппи)
Кабановка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Чарыш юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  114 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Сук Пайвырăнĕ
Сук Пайвырăнĕ (Участок Сок), — Самар облаçĕн Серкĕски районĕчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
1992-мĕш çулхи февралĕн 1-мĕшĕ тĕлне ялта пурнакансенченчен чи йышли чăвашсем пулнă. Çапла вара ку факт асăннă пурăнкан вырăна чăваш ялĕсен йышне кĕртмелли сăлтав пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Серкĕски районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Сарă Хăмăш кӳлли
Сарă Хăмăш кӳлли — Туркмени, Узбекистан территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 5000 км².
Импери ванчăкĕ
Импери ванчăкĕ (Обломок империи) — Совкино киностудире Фридрих Эрмлер режиссёр 1929 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Сарă Хăмăш кӳлли
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Туркмени кӳллисем Категори:Узбекистан кӳллисем
Нюдя-Япта-Яха
Нюдя-Япта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Япта-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 12 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Головачёв Александр Алексеевич
Головачёв Александр Алексеевич  — ( – ), 3-мĕш гварди танк çарĕн 7-мĕш гварди танк корпусĕн 23-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин командирĕ, гварди полковник, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем -,.
Мăн Емель
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вăй саманчĕ
Вăй саманчĕ — пĕр-пĕр вăй механикăлла объекта витерсе çаврăмлă куçăм çуратма пултарнине кăтартакан физикăлла кап.
Каçăсем
Категори:Физикăлла капсем Категори:Çаврăмлă куçăм Категори:Вăй
Олёкма
Олёкма — Раççей территоринчи юханшыв. Байкалхыç Ен, Амур облаçĕе, Якути территорипе юхать. Юханшыв Лена (юханшыв)|Лена юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1436 км, бассейн лаптăкĕ 210000 км2.
Каçăсем
Категори:Байкалхыç Енĕн юханшывĕсем Категори:Амур облаçĕн юханшывĕсем Категори:Якути юханшывĕсем
Волга Василий Александрович
Биографи
1968 çулăн 5 пуш уйăхĕнче Северодонецкра (УССР) çуралнă.
Севастопольри аслă тинĕс çар-инженерĕсен вĕрентĕшĕнче («Атомные энергетические установки», специальнăçĕ — инженер-механик) пĕлӳ илнĕ.
2017 çултанпа Раççей Федерацинче пурăнать. Раççей тĕп телеканалĕсенче политикăлла тĕрлĕ ток-шоусенче эксперт пулса хутшăнать.
Çемье
Василий Волга авланнă, арăмĕ — Владислава Владимировна Волга, Александр Калинин Совет Союзĕн Паттăрĕн хĕрĕ. Çемьере тăватă ачана — иккĕ ывăлпа (Василий тата Илья) иккĕ хĕре (Елена тата Екатерина) ăс парса ӳстереççĕ.
Асăрхавсем
Категори:XX ĕмĕрти политиксем Категори:XXI ĕмĕрти политиксем Категори:Украинăн социализм партин пайташĕсем Категори:Усламçăсем, алфавитпа Категори:Украина усламçисем
Мульти Çут Тĕнче
Мульти Çут Тĕнче (Гипер Çут Тĕнче), (Омни Çут Тĕнче) (multiverse, hyperverse, omniverse) — Çут Тĕнчесен гипотезăлла йышĕ
Каçăсем
Категори:Ăслăлах философийĕ Категори:Онтологи Категори:Физикăри гипотезăсем  Категори:Астрономири гипотезăсем
Кĕçĕн Быковка
Кĕçĕн Быковка — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Быковка юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 47 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Шăк
Шăк (urina) — экскремент тĕсĕ, пӳре витĕр тухакан чĕрчунсен тата çын ĕç-хĕлĕн продукчĕ.
Пӳресенче юна фильтăрласа, реабсорбци тата секреци пулăмĕ хыççăн шăк пулать, кайран вăл шăк çулĕпе шăк хăмпине юхса çитет. Шăк унтан шăк кăлармалли каналпа тула тухать.
Каçăсем
Категори:Экскрементсем Категори:Биологи шĕвекĕсем
Кăвак вĕçенкайăк (фильм, 1976)
Синкер вĕçкайăк (Синяя птица) — Ленфильм киностудире Джордж Кьюкор режиссёр 1976 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Литература хайлавĕсене экранизацленисем Категори:ССРП 1976 çулхи фильмĕсем Категори:АПШ 1976 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП юмах фильмĕсем Категори:АПШ юмах фильмĕсем Категори:АПШ темкурни фильмĕсем Категори:ССРП темкурни фильмĕсем Категори:АПШ килйыш фильмĕсем Категори:ССРП килйыш фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:20th Century Fox фильмĕсем Категори:Синкер вĕçкайăк Категори:Акăлчанла фильмсем Категори:Вырăсла фильмсем
Байкал леш енчи çеçенхирĕн
«По диким степям Забайкалья», çаплах «Бродяга» — вырăс халăхĕн литературăран тухнă юрри. Пурĕпе çак юрăн сахалтан 5 вариант тексчĕ пур. Юрăн авторлăхне тĕплĕнех палăртман, паллă мар авторăн юрри тесе хыпарлаççĕ.
Истори
Анлă сарăлнă шухăшпа, юрăна 1880-мĕш çулсенче Çĕпĕрти каторгăри çынсем хайланă. Иван Белоконский революционер çирĕплетсе каланипе, юрăна Çĕпĕрте 1880-мĕш çулсенче пĕлнĕ, анчах та текст авторне кăтартман.
1906 çулта швед композиторĕ Вильгельм Гартевельд Çĕпĕрпе çӳренĕ чухне юрăна çырса илнĕ те 1908 çулта публикациленĕ.
Шăрантаракансем
Юрăна XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче Раççейре «Бродяга» ятпа, авторĕ Иван Кондратьев тенĕ темиçе версипе çырнă :
Текст
По диким степям Забайкалья, Где золото роют в горах, Бродяга, судьбу проклиная, Тащился с сумой на плечах.
Каçăсем
Категори:Юрăсем, алфавитпа Категори:Хула романсĕсем Категори:Байкал Категори:Байкал лешьен Категори:Лидия Руслановăн репертуарĕнчи юрăсем
Хафенлор (юханшыв)
Хафенлор — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв)|Майн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24,82 км, бассейн лаптăкĕ 147,37 км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Писково
Писково — пурăнан вырăнсен ячĕ:
Политбюро (пĕлтерĕшсем)
Политбюро́ :
Тишица
Тишица — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Чужга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 33 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Губин Константин Яковлевич
Губин Константин Яковлевич — (30.05.1902(17)-29.03.1989), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 69-мĕш çарĕн 12-мĕш хăй тĕллĕн çӳрекен артиллери бригадин СУ-76 батареин командирĕ, лейтенант.
Сергеевски
Сергеевски (Сергеевский, Сергеевский), — Тутарстанăн Аксу районĕнчи ял.