cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лесное (кӳлĕ, Калининград)
Лесное — Раççей территоринчи кӳлĕ. Калининград облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,03 км².
Ускучевка (Катунь юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Лесное (кӳлĕ, Калининград)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Калининград облаçĕн кӳллисем
Урхамахка (мультфильм)
Урхамахка (Конёк-Горбунок) — Союзмультфильм киностудире Иван Иванов-Вано режиссёр 1947 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Хура ураллӑ кушак
мини
Ӑҫта пурӑнни
Кӑнтӑр Африка пушхирлӗ вырӑнӗсенче пурӑнать.
Каҫӑсем
Категори:1824 çулта çырнă чĕрчунсем  Категори:Кушаксем (йăх) Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Теветкел тĕссем
Арлăм
Арлăм — чĕлкĕмсене пĕтĕрсе тунă çип.
Каçăсем
Категори:Текстиль материалĕсем Категори:Ал ĕçĕ Категори:Çипсем Категори:Çип
Яй-Яга
Яй-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Море-Ю юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Педагогикăлла поэма (фильм)
Педагогикăлла поэма (Педагогическая поэма) — Киевская киностудия киностудире Алексей Маслюков режиссёр 1955 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:А. Довженко ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:ССРП 1955 çулхи фильмĕсем Категори:Антон Макаренко хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вĕрентӳçсем пирки фильмсем
Павловка (Çарăмсан районĕ)
Павловка (Павловка, Павловка), — Тутарстанри Çарăмсан районне кĕрекен ял. Вырăссем пурăнаççĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Кунта чăвашсем те пурăнаççĕ. Тутарстанти Çарăмсан районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Акрель (Акиреево), Вӑтӑр Юман (Ульяновка), Йӑвашкел (Ивашкино), Казанка, Кивӗ Йӗлмел (Старое Ильмово), Кивӗ Шешкел (Старое Сережкино), Лагерка, Малая Чегодайка, Нагорнӑй (Нагорный), Саминовка, Светлогорски (Светлогорский), Свобода, Серебряный Ключ, Сосновка, Ҫарӑмсан (Черемшан), Ҫӳлти Хурамал (Верхняя Кармалка), Павловка, Ухинккел (Чувашское Афонькино), Хӗр Ӗшни (Девичья Поляна).
Пулӑ савӑт-сапи
мини|Пулӑ савӑт-сапи
Пулӑ савӑт-сапи — юриех пулӑ тата тинӗс ҫимӗҫӗсене тытма хатӗрленӗ савӑт, ытларах хӗрлӗ кӗлеткеллӗ ваза ӳнерӗ мелӗпе пулӑсене тата тинӗс чӗрчунӗсене ӳкернӗ — моллюскасене, креветкасене, хуранлисене. Сайра та пулин халаплӑх пайташӗсене сӑнарланӑ. Паянхи кун 1000 ҫити пулӑ савӑтне пӗлеҫҫӗ. Вӗсене пирӗн эраччен V ӗмӗрте тума пуҫланӑ.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Греци Категори:Авалхи Грецин капăр тăм савăт-сапи Категори:Авалхи Грецин керамики
Вая (Чеснава юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Испани хулисем
Ку Испанире вырнаçнă чи пысӑк хуласен ят-йышӗ: мини|Мадрид
Категори:Испани хулисем
Поль Сезанн
Каҫӑсем
Категори:Франци ӳкерçисем
Шлат (Тургау)
Шлат (Тургау), (Schlatt TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Диссенхофен тăрăхне кĕрет. 1574 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4546.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Рио-Негро (юханшыв, Атлантика океанне кĕрет)
Рио-Негро —  Аргентина территоринчи юханшыв. Неукен тата Лимай юханшывсен пĕрлешнинчен пуçланса Атлантика океанне Эль-Кондор курорчĕ патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 635 км. Бассейн лаптăкĕ 132275 км2.
Каçăсем
Категори:Аргентина юханшывĕсем
Таёжная (Ай-Игол юппи)
Таёжная  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Игол юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  30 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пичке (калăпăш виçи)
Пичке (виçме пичке, хĕрĕх-пичке) — вырăссен метрчен калăпăша виçмелли виçе, 40 витрпе (491,96 л) тан пулать.
Каçăсем
Категори:Калăпăша виçме виçисем Категори:Вырăс виçмисен системи
Анненбах
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Ремяска
Ремяска —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Неледина юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Белгород облаçĕ
Белгород облаҫӗ - Раҫҫейри чи ҫамрӑк регионсенчен пӗри. Вӑл Раҫҫей Федерацин кӑнтӑр-хӗвеланӑҫӗнче вырнаҫнӑ, Раҫҫей Федерацийӗн Вăта федераци тăрăхĕн (ВФТ) йышне кӗрет. Облаҫ лаптӑкӗ - 27 пин тв. км. (РФ территорийӗнчен 0,2%). Кӑнтӑрпа хӗвеланӑҫ енче Вӑл Луганск, Украинăри Харьков тата Сума облаҫӗсемпе чикӗленет, ҫурҫӗрпе ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ енче - Курск, хӗвелтухӑҫӗнче - Воронеж облаҫӗсемпе чикӗленет. Чикӗсен пӗтӗмӗшле тӑршшӗ - 1150 ҫухрӑма яхӑн, ҫав шутра Украинӑпа - 540 км. Облаҫ йышне 212 муниципалитет йĕркелӗмĕ, 9 хула тăрăхĕ, 13 муниципаллă районӗ, 16 хула тата 174 ял хутлăхĕ кӗрет. 2021 ҫулхи кăрлачăн 1-мӗшӗнче пурăнан халӑх йышӗ 1531,9 пин ҫын шутланнӑ. Администраци центрĕ - Белгород хули, унта 391,7 пин ҫын пурӑнать, Мускавран 695 километр кӑнтӑрарах вырнаҫнӑ. Белгорода Тăван Çĕршывăн вӑрҫин I степеньлӗ орденĕпе чысланӑ.
"Пӗрремӗш салют хули" теççĕ, ăна Раҫҫей Федерацин "Мухтавлă çапăçнă хула" хисеплӗ ята панӑ.
Кĕçĕн Накаткăн
Кĕçĕн Нагаткин (Малое Нагаткино) - Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕнчи ял, Аслă Нагаткин ял хутлăхне кĕрет.
Ял тытăмĕ, халăх йышĕ
1996-мĕш çулта 371 çын пурăннă. ТОО “Рассвет” (малтанхи “Рассвет” колхоз), шкул, КК, ача сачĕ, лавка, медпункт, çыхăну уйрăмĕ, вут-кăвар хурал отрячĕ, столовăй.
2009-мĕш çулта 335 çын (вырăссем, чăвашсем) пурăннă. Питĕ сумлă сайтра ялта пурнакан 353 çынтан 64% чăвашсем, 34% вырăссем тесе палăртнă.
Ликино, Чукал ятлă урамсем пур. Тата ак çакăн пек урамсем (вырăсла ятсене кăтартатпăр): Автодорожная улица, Улица Выглядовка, Дорожная улица, Заречная улица, Зеленая улица, Молодежная улица, Улица Новый Порядок, Овражная улица. Çапла вара, мĕнпурĕ 10 (вунă) урам. Ялăн Пăкăрна шывĕн сулахай çыранĕнче вырнаçнă пайне кулленхи калаçура Кобелёвка теççĕ. "Молодёжная улица" текенни те кăшт уйрăмрах тăрать.
Истори
Ял историйĕ пирки вырăнти шкулăн сайтĕнче вуласа пĕлме пулать :
<Куçару: Кĕçĕн Накаткин никĕсленни Степан Степанович Нагаткин ячĕпе çыхăннă. Архиври документсем тăрăх, 1678-мĕш çулта Кăрмăш çыннине Степан Степанович Нагаткина Бирюч шывĕ çинче 77 четвĕрт те 105 теçеттин çĕр панă. 1678-мĕш çулта халь Аслă Накаткин ларакан вырăнта 6 килте 23 çын пурăннă. Ку пурăнакан вырăна малтан Никольски тенĕ, унтан — Накаткин. Генераллĕ çĕр виçев хыççăн ку тĕл Беляковсен пулнă.
Шăпах хайхи Степан Степанович Нагаткин çĕрĕ çинче никĕсленнĕ те ĕнтĕ Кĕçĕн Накаткин ялĕ (анчах ку хăçан, кам пуçарăвĕпе пулса иртни паллă мар).
Вырăс Чăнлă ялĕнче виçĕ улпут пурăнни паллă: Мотовилов, Осоргин тата Аграфена Александровна Секиотова поручица. !834-мĕш çулта Секиотова, Дмитрий Васильевич Дашков патне, "Çĕнĕ Накаткин ялĕнче" Алексеей Михалович Романов патша Степан Накаткина  панă пулнă 3000 теçеттин çĕртен  2000 теçеттин ытларахăшне Сенат йышăнăвĕпе   Мотовилов тата Осоргин улпутсене  уйăрни пирки пĕлтерет, — чăннипе вара çĕр еткерлĕхе пăхăнса куçмалла имĕш. Çĕр тавлашăвĕ тахçантанпах пынă. Сенат 1831-мĕш çултах кашнине документсемпе килĕшÿллĕн тивĕçтернĕ пулнă
Секиотова мар-ши Çĕнĕ Накаткина никĕслекенĕ? Çапла теме никĕссем пулни тата çакăнтан курăнать: Секиотова хыççăн ял хуçи ун хĕрĕ Вера Платоновна Есипова пулса тăнă, малалла — юлашкин хĕрĕ  Агния Владимировна Волконская княжна. 1865-мĕш çулта ку вырăна Иван Андреевич Сухарев коллежски канашçă сутăн илнĕ, вара унтан каллех еткерлĕхе кура куçса пынă.
1831-мĕш çула Çĕнĕ Накаткина никĕсленĕ вăхăт тесе шутлама май пур.
1878-мĕш çулта Покровски ялĕн улпучĕ Иван Андреевич Сухарев коллежски канашçă тивлечĕпе Саваплă Куçма-Темин чиркĕвне тутарттарнă та яла Кĕçĕн Накаткин ят панă.>
Белгород облаçĕн ялавĕ
мини|Белгород облаҫӗн ялавӗ Белгород облаҫӗн ялавӗ- Раҫҫей Федерацийӗн Белгород облаçĕн символӗ.
Ăнлантарни
Шурӑ тӗс пуян ҫӗрсене, пурӑ, сӗт тата сахӑр туса кӑларнине, симӗсси — ҫӗрӗн пуянлӑхӗпе пулӑхлӑхне, уй — хирсемпе вӑрмансене, хӗрли-XVI — XX ӗмӗрти белгород чиккисенче ҫӗршыва хӳтӗлекенсем тӑкнӑ юна, хура тӑпра пуянлӑхне, хура тӑпрапа ҫӗр айӗнчи пуянлӑха пӗлтерет.
Асăрхавсем
Категори:Белгород символĕсем Категори:Арăслансем ӳкернĕ ялавсем Категори:Ăмăрткайăк ӳкернĕ ялавсем
Бушилов Михаил Иванович
Бушилов Михаил Иванович — (17.11.1924-16.05.1974), 1-мĕш Украина фрончĕн 1-мĕш гварди танк çарĕн 8-мĕш гварди механизăмланă корпусăн 19-мĕш гварди механизăмланă бригадăн 67-гварди танк полкĕн Т-34 танкăн механик-водителĕ, гварди старшини, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 10.
Кальджин-Коль
Кальджин-Коль — Раççей территоринчи кӳлĕ. Алтай Республикинче вырнаçнă. Кальджин-Коль-Бас юханшыв юхса кĕрет, Кальджинкол юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Алтай Республикин кӳллисем
Черкасов Николай Константинович
Николай Константинович Черкасов (27.7.1903, Санкт-Петербург — 14.9.1966, Ленинград) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1903 çулта çуралнисем Категори:Утăн 27-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1966 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 14-мĕшĕнче вилнисем
Вангута-Яха (Нгынянсе-Яха юппи)
Вангута-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нгынянсе-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 119 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Племохойя
Вуламалли
Einklappen
Вангута-Яха (Нгынянсе-Яха юппи)
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Племохойя
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Греци Категори:Авалхи Грецин капăр тăм савăт-сапи Категори:Авалхи Грецин керамики
Илия (пӳлĕхçĕ)
Илия́ (אֵלִיָּהוּ [Элийя́ху], אֵלִיָּה [Элийя́] «Манăн Яхве турă»; Ἡλίας; Исламра إلياس [ Илья́с ] ) — Израиль патшалăхĕнчи п.э. IX ĕмĕрти библири пӳлĕхçĕ.
Ят
Хăш чухне, Фисвы хулинче çуралнипе, Илия пӳлĕхçĕне Илия Фесви́тянин теççĕ.
Крутишка (Иня юппи)
Крутишка  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Иня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  154 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Мул утравĕ (мультфильм, 1988)
Мул утравĕ (Остров сокровищ) — Киевнаучфильм киностудире Давид Черкасский режиссёр 1988 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Амме
Амме (эст. Amme jõgi) — Эстони территоринчи юханшыв. Куртна кӳлĕсен системинчен пуçласа Фин кӳлмекне кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км. Категори:Эстони юханшывĕсем
Штеффисбург
Штеффисбург — (Steffisburg) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Тун тăрăхне кĕрет. 15 447 çын (2008) пурăнать. Официаллă код — 0939.
Ыйтнăлăх
Ыйтнăлах — пĕр-пĕр палăртнă тавара палăртнă хакпа туянма хатĕррисен шутне кăтартакан шутлавлăх. Çавăн пекех çав шутлавлăх сĕнекен хакпа еплерех çыхăнура тăнине палăртнине те ыйтнăлăх теççĕ.
Каçăсем
С Категори:Экономика терминĕсем Категори:Маркетинг Категори:Усăкураслăх теорийĕ
Спрос
Егоров Василий Михайлович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Егоров Василий Михайлович  — (02.02.1921-29.07.1988), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 5-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 4-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 92-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья штурманĕ, гварди сержанчĕ.
Белгород облаҫӗн гербӗ
мини|Белгород облаҫӗн гербӗ Белгород облаҫӗн гербӗ - Белгород облаçĕн официаллӑ символӗ, ӑна 1996 ҫулхи нарăсăн 15-мӗшӗнче йышӑннӑ, облаҫ думи облаҫри 11 №-лӗ Думӑн ҫӗнӗ гербне ҫирӗплетнӗ.
Герба 1730 ҫултанпа герб никӗсӗ ҫинче туса хатӗрленӗ, ун пекех хальхи тӗп элементсем: арӑслан, хура ӑмӑрткайӑк.
Герба Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑхăн геральдика регистрне 100-мĕш номерпе кӗртнӗ.
Ăнлантарни
"Белгород облаҫӗн гербӗ 1727 - 1779 ҫулсенче Раҫҫей империйӗнче пурӑннӑ историллӗ Белгород кӗпӗрнинче герб туса лартать те ҫакӑн пек ӳкерчӗк курать: кӑвак уйра кӗмӗл куҫлӑ, ылтӑн сӑмсаллӑ, чӗлхеллӗ, чӗрнеллӗ хура ӑмӑрткайӑк, симӗс ҫӗр ҫинче выртакан ылтӑн куҫлӑ, кӗмӗл куҫлӑ, шӑллӑ, чӗрнеллӗ, хӗрлӗ (хӗрлӗ) чӗлхеллӗ ылтӑн арӑслан".
Арӑслан ҫӗнтернӗ Швецин символӗ пулса тӑрать. Ӑмӑрткайӑк вырӑс ҫарне символлать.
Сенкер фон аслӑлӑха, тӳрӗлӗхе, тӳрӗлӗхе палӑртать.
Томь (Зея юппи)
Томь (Зея юппи)  —  Раççей территоринчи юханшыв. Амур облаçĕ территорипе юхать. Турана хребечĕнчен пуçласа Зея юханшыва сулахай çыранпа вăрринчен 110 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 433км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Амур бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Амур пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Зея. Юханшыв бассейнĕ - Селемджа кĕнинчен вăрричен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Амур облаçĕн юханшывĕсем
Устюба
Устюба — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 127 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Çырав машшынĕ
Çырав машшынĕ (калаçура:  «пичетлев машшынĕ») — механикăлла, электромеханикăлла е электронла-механикăлла прибор,
Петĕр Хусанкай :
Вăл йывăçран машшын туса хăтланнă,— Пĕччен алçырăвне камах пĕлет? Пичетлĕ сăмаха епле сăхланнă Пĕр кĕнеке те кăларман поэт!
Чернил тени те уншăн пулнă «чудă»: Çырать те хуратать, каллех çырать... Хура тĕс витĕр вăл курасшăн çутă, Чĕлхемĕр вилĕмсĕрлĕхне шырать.
Сас паллисем чăваш хĕр куçĕ евĕр Шăрçаланаççĕ шурă хут çинче... Шаккатпăр, кĕнекен те пичетлетпĕр, «Нарспи» çапах та çăлтăр пек инçе.
Асăрхавсем
Категори:Çырав машшынĕсем Категори:Кивелнĕ технологисем Категори:XX ĕмĕр
Ахья
Ахья (эст. Ahja jõgi) — Эстони территоринчи юханшыв. Куртна кӳлĕсен системинчен пуçласа Фин кӳлмекне кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 103,4 км. Категори:Эстони юханшывĕсем
Ретуня
Ретуня —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Остречина юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 34 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Редакци (текстологи)
Редакци — текстологире: текстăн тăрăмĕ, унăн тĕсĕ, хайлавăн литературăлла-илемлĕхле формисене, ăшне, илемлăх шухăшларăшне т. ыт. те палăрăмлăн улăштарни.
Ку ăнлава çырсаилĕм тенипе пăтраштармалла мар.
Чăмпаль
Чăмпаль (Новые Тимерсяны), Яңа Тимерчән) - Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕнчи ял. Талккăшпех тутарсем пурăнаççĕ.
Кун-çулĕ
18 мĕш ĕмĕрĕн пĕрремĕш пайĕнче тутарсем никĕсленĕ. Пĕрремĕш тутар çемьисене Анатри Хура Ката ялĕнчен патша хушнипе куçарса килнĕ.
1799 çулта ялта 370 çын (60 кил) пурăннă.
1903 çулта ялта 1997 çын (994 арçын тата 1003 хĕрарăм) 360 килте пурăннă. 2 мечет тата 2 шкул ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Чăнлă районĕн пурăнан вырăнĕсем
Шрапнель
Шрапне́ль — тăшманăн чĕрĕ вăйĕсене пĕтерекен артиллери снарячĕн тĕсĕ. Авăра шутласа хатĕрленĕ Генри Шрэпнел (1761—1842) британ çарĕн офицерне чысласа панă.
Каçăсем
Категори:Артиллери снарячĕсем
Джек Лондон кӳлли
Джек Лондон — Раççей территоринчи кӳлĕ. Магадан облаçĕнче вырнаçнă. Пурга юханшыв юхса кĕрет, Кюель-Сиен юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 14,4 км².
Антрефф
Антрефф — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Швальм (Эдер  юппи)|Швальм, юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38,6 км, бассейн лаптăкĕ 115,251 км2.
Сĕннĕлĕх
Сĕннĕлĕх е Сĕнÿ (supply) — тавар тăвакан рынокра хăйне еплерех тытнине палăртакан ăнлав.
Вуламалли
Категори:Экономика теорийĕ Категори:Маркетинг Категори:Экономика терминĕсем
Рио Колорадо
Рио-Колорадо  —  Аргентина территоринчи юханшыв. Рио-Гранде тата Барранкас юханшывĕсем пĕрлешничен пуçланса Атлантика океанĕн Байя-Бланка кӳлмекне юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1200 км. Бассейн лаптăкĕ 350000 км2.
Каçăсем
Категори:Аргентина юханшывĕсем Категори:Атлантика океанне кĕрекен юханшывĕсем
Тĕнчери М. Д. Михайлов ячĕллĕ опера фестивалĕ
'''Тĕнчери М. Д. Михайлов ячĕллĕ опера фестивалĕ''' (Международный оперный фестиваль имени М. Д. Михайлова) — çулсерен чӳк-раштав уйăхĕсенче Чăваш патшалăхĕн оперăпа балет театрĕнче (Шупашкар, Чăваш Республики, РФ) Максим Дормидонтович Михайлов паллă баса халалласа иртекен мусăк фестивалĕ.
Винни-Пух (мультфильм)
Винни-Пух (Винни-Пух) — Союзмультфильм киностудире Фёдор Хитрук режиссёр 1969 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Тĕнчери М. Д. Михайлов ячĕллĕ опера фестивалĕ
Истори
Хăйĕн кунçулĕнче фестивале çĕршыври сылай опера театрĕсем, çаплах Раççей (çав шутра Большой тата Мария театрĕсенчен), Итали, Франци, АПШ артисчĕсем, режиссёрĕсем тата дирижёрĕсем хутшăннă.
Йала йĕркипе, фестиваль Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕн опера премьерипе (тăтăшах чĕннĕ режиссёр лартнипе) уçăлать, раççей тата ютçĕр юрăçисем гала-концерт параççĕ.
Каçăсем
Категори:Шупашкарти фестивальсем Категори:Раççейри опера фестивалĕсем Категори:1991 çулта килнĕ фестивальсем Категори:1991 çул мусăкра
Нисефор Ньепс
мини|«Чӳречерен курӑнни» — Ньепс фотографисенчен упранса юлни, 1826 ҫ. патне
Каҫӑсем
Категори:Фотографи Категори:Фотографи пионерĕсем Категори:Фотографсем Категори:Фотографи историйĕ Категори:XIX ĕмĕрти фотографсем
К:Проект:Мусăк:Иртекен уйăхри юлашки тӳрлетӳ
__HIDDENCAT__ Категори:Проект:Мусăк:Юлашки тӳрлетӳ
Воля (юханшыв)
Воля — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Крешшĕнсем (пĕлтерĕшсем)
Крешшĕнсем:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Воробьёв Дмитрий Андреевич
Воробьёв Дмитрий Андреевич — (23.10.1914(10)-26.09.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 59-мĕш уйрăм инженер-сапёр бригадин 42-мĕш инженер батальонĕн рота командирĕ, капитан.
Ямбуто (Сёяха юханшывăн пуçĕ)
Ямбуто — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Сёяха (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 169 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Янгарей
Янгарей — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Коротаиха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 36 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 123 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Рязань кĕпĕрни
Рязань кĕпĕрни — Раççей империн, РСФСР тата СССР йышĕнчи 1796—1929 çулсенчи администрациллĕ-территориллĕ виçе. Кĕпĕрне хули — Рязань.
Географи
Рязань кĕпĕрни территорийĕ 52°58' тата 55°44' çурçĕр анлăхĕсем, 38°30' тата 41°45' тухăç вăрăмлăхĕсем хушшинче вырнаçнă. Кĕпĕрне лаптăкĕ — 36 992 çухрăм² (42 098 км²).
Каçăсем
* Категори:1929 çулта çухалнисем Категори:Рязань облаçĕн историйĕ
Крешшĕнсем (анлă пĕлтерĕш)
Крешшĕнсем — тахçан, шутсăр авалхи саманасенче мар, "хальтерехри" вăхăтсенче урăх тĕнрен христианлăха (православие) куçса тĕне кĕнĕ çынсене чăвашсем çапла каланă, хашпĕр чухне халĕ те çапла калаççĕ. Ытларах чухне сăмахне пĕр ш лартса паллă тăваççĕ, анчах та вăл тĕлте çав сасă янрамасть, хупă илтĕнет.
Хăйсен хушшинчи çынсене чăвашсем тĕне кĕменнисемпе патраштарас мар тесе каланă. Çав вăхăтрах ытти халăх çыннисем тĕлĕшпе те усă курнă çак сăмахпа.
Авалхи саманасем тенĕрен, ку ăнлав танлаштаруллă. Çавна май патшалăхăн официаллă хучĕсенче те крешшĕнсене вăхăтсем тăрăх уйăрса пăхас йĕрке пулнă: старокрещены тата новокрещены тенĕ. Кунашкал йĕрке ахаль чăвашсем хушшинче пулнипе пулманни паллă мар. Апла пулин те, пурпĕрех, кивĕ крешшĕнсем тата çĕнĕ крешшĕнсем теме май пур.
<Куçару: христиансене (тутарла калаçакансене те, чăвашла каласакансене те) вĕсем ансаттăн çеç крешшĕн тенĕ.>
Каçăсем
Категори:Çын Категори:Истори Категори:Турă Категори:Христианлăх Категори:Тĕн
К:Проект:Мусăк:2023 çулхи юлашки тӳрлетӳ
__HIDDENCAT__ Категори:Проект:Мусăк:Юлашки тӳрлетӳ
Климент XIV
Климент XIV (пурнӑҫра Лоренцо Джованни Винченцо Антонио Ганганелли, Lorenzo Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli; 31 юпа 1705 — 22 авӑн 1774) — Рим Папи 19 ҫу 1769 - 22 авӑн 1774 ҫҫ..
Ливанов Василий Борисович
Василий Борисович Ливанов (19.7 1935, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Версаль
Версаль — Францири керменпе парк ансамблӗ, Версаль хулинчи франци патшисен резиденцийӗ пулнӑ, халӗ Париж хулине кӗрет; тӗнче туризмӗшӗн пӗлтерӗшлӗ вырӑнта пулса тӑрать.
Версаль керменне 1661 ҫултан пуҫласа Людовик XIV ертсе пынипе, «патша-хӑвел» тапхӑрӗн абсолютизмӑн шухӑшлавне архитектура ӳнерӗнче кӑтартса пӗлтерекен палӑкӗ май тума пуҫланӑ. Ертсе пынӑ архитекторсем — Луи Лево тата Жюль Ардуэн-Мансар, паркне тӑваканӗ — Андре Ленотр пулнӑ. Версаль ансамблӗ, Европара чи пысӑкки, калӑпӑшӗн тулли ҫыхӑнӑвӗн тата ҫӗр ҫийне илемлӗн улӑштарнин сайра шухашлавӗпе уйӑрӑлса тӑрать. XVII ӗмӗр вӗҫӗнчен Версаль европа монархӗсемпе аристокрачӗсен хула ҫумӗн пурӑнас вырӑнӗшӗн тӗслӗхлӗ пулнӑ, анчах тӳррен пӑхса туса лартни пӗрре те ҫук.
1682 - 1789 ҫулсенче, Аслӑ франци революцийӗччен, Версаль официаллӑ король резиденцийӗ пулнӑ. 1801 ҫултан килсе куракансем валли музей статусӗ уҫӑлнӑ; 1830 ҫултан Версалӗн пӗтӗм архитектура ушкӑнӗ музей пулса тӑнӑ; 1837 ҫулта король керменӗнче Франци кун-ҫулӗн музейӗ уҫӑлнӑ. 1979 ҫулта Версаль керменӗ тата паркӗ ЮНЕСКО тӗнче этеплӗх пуянлăхӗн ят-йышне кӗнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Паллă вырăнсем Категори:Архитектура палăкĕсем Категори:Архитектура
Пÿсрек
Патраклă (Новое Суркино, Яңа Суркино) — Тутарстанăн Элмет районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Элмет районĕн ялĕсем
Интерполяци (текстологи)
Интерполяци (interpolatio — улăштарни, пăсни ) — палеографире, филологире, текстологире: текста пăснин пĕр тĕсĕ. Хăш-пĕр енчен пăхсан, конъектура тенин антипочĕ пулса тăрать.
Интерполяци вăл — хушша кĕрсе çырни. Енчен те малалла тăсса çавăн пек çырсан, экстраполяци теме май пур.
Асăрхавсем
Категори:Текстологи Категори:Филологи Категори:Палеографи
Тайлашка (Лымбелька юппи)
Тайлашка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лымбелька юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  208 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Крутой (Арапиха юппи)
Крутой  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Арапиха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  18 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Олялин Николай Владимирович
Никола́й Влади́мирович Оля́лин (çăвăн 22-мĕшĕ, 1941 — чӳкĕн 17-мĕшĕ, 2009) — совет, раççей тата украин киноактёрĕ, режиссёрĕ, сценарисчĕ, Украина ССР халăх артисчĕ (1979), лауреат премии комсомола УССР (1972).
Биографи
Николай Олялин 1941 çулхи çăвăн 22-мĕшĕнче Вологда облаçĕнчи Опихалино ялĕнче, атăç çемьинче, çуралнă.
Ачалăхра Офицерсен çуртĕнчи хăйĕçлев кĕтесĕнче тăрмашнă. 1959 çулта Николай Олялин Ленинграда çитсе тӳрех ЛГИТМиК вĕренме кĕнĕ. Институтра ăнăçлă вĕренсе пĕлӳ илсен, артиста Красноярскри çамрăк куравçă театрне ĕçлеме чĕннĕ, унăн сцени çинче вăл темиçе çул хушши тĕрлĕ енлĕ рольсене сăнарланă. 1968 çултанпа Николай Олялин Довженко ячĕллĕ киностудире ĕçлеме тытăннă.
Николай Олялинăн кинори дебючĕ Николай Болдыревăн 1966 çулта экрансене тухнă «Дни лётные» фильмĕнче пулнă. Тепĕр çултан ăна Юрий Озеров режиссёр «Освобождение» киноэпопейĕнчи Цветаев капитан рольне сăнарлама чĕннĕ.
1990 çулта Николай Олялин хăйĕн сценарипе «Неотстрелянная музыка» мелодрамăна лартнă, пĕр тĕп рольне хăйех вылянă.
Çемье
Авланнă пулнă. Арăмĕ — Олялина Нелли Ивановна, ывăлĕ Владимир тата хĕрĕ Ольга.
Аппельбах
Аппельбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Бреценхайм юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39,6 км, бассейн лаптăкĕ 174,615 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Егоров Вениамин Николаевич
Егоров Вениамин Николаевич, (Пешкин Вениамин Трифонович )  — (14.09.1923-03.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 03. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 167-мĕш перевçĕсен дивизин 615-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçĕсен ротин командирĕ, капитан.
Вангута-Яха (Салпада-Яха юппи)
Вангута-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Салпада-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 57 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Сиккелевçĕ (фильм)
Каçăсем
Категори:ССРП 1955 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:Самсон Самсоновăн фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Антон Чеховăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вырăсла фильмсем
Архитектура стилĕ
Архитектура стилӗ — архитектурӑн пӗлтерӗшлӗ паллисен ҫыхӑнӑвӗ.
Суйласа илнӗ вӑхӑтӑн тата вырӑнӑн пӗлтерӗшлӗ функционаллӑ, конструктивлӑ тата ӳнер енӗсенче палӑрса тухакан паллисем, (ҫуртсен мӗнле тӗллевпе туса лартни, ҫурт-йӗр тӑвас хатӗрӗсем тата конструкцисем, архитектура композицин мелӗсем), архитектура стильне калапӑшлаҫҫӗ.
Архитектура стилӗсен аталанӑвӗ климат, техникалла, тӗн тата этеплӗх факторӗсенчен килет.
Архитектура стилӗсен аталанӑвӗ вӑхӑтран тӳррипех килет пулин те, стильсем яланах пӗр-пӗрин хыҫҫӑн черетпе пымаҫҫӗ, пӗр вӑхӑтрах тӗрлӗ стильсемпе килештерӳллӗ ҫурт-йӗр тӑвасси паллӑ (тӗслӗхрен, барокко тата классицизм, модерн тата эклектика, функционализм, конструктивизм тата ар-деко).
Каҫӑсем
Категори:Архитектура Категори:Архитектура стилӗсем
Тойффенталь
Тойффенталь — (Teuffenthal) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Тун тăрăхне кĕрет. 185 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0940.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Устюбень
Устюбень — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Иша юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 90 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Кирхгоф йĕркевĕсем
Кирхгоф йĕркевĕсем (çавăн пекех Кирхгоф саккунĕсем те теççĕ). Электро вăчăрари туратсемпе пайвырăнсенчи электро токсемпе электро хиврелĕхсем хушшинче çыхăнусене палăртакан йĕркевсем.
Вĕсем çинче никĕсленсе линилле танлăхсен тытăмĕсене майлаштарса çавсене шутлама пулать.
Йĕркевсен лайăх енĕ — вĕсем универсалла пулни.
Густав Кирхгоф 1845-мĕш çулта тупса палăртнă.
«Йăркевсем» тени «саккунсем» тенинчен ăнăçлăрах шутланать.
Электро вăчăран кирек хăш пăнчинче пĕрлешекен туратсен электро токĕсен алгебрăлла сумми нульпе тан
Кунта çакна шута илмелле: ку йĕрке асăннă пăнчăн электрошăнăçтарăвĕ пĕчĕккĕ чухне çеç пурнăçланать. Йĕркеврен айккинеллли пăрăнни уйрăмах пысăк тăтăшлăхлă токсемшĕн пысăк.
Теори енчен пăхсан, Кирхгофăн пĕрремĕш йĕркевĕ электро каплам сыхланнин саккунĕнчен тухса тăрать.
Электровăчăран хупă ĕлкинчи электро хирĕçтăруллă элементсем çинчи электро хиврелĕхсен алгебрăлла сумми ЭДСсен алгебрăлла суммипе тан.
Вуламалли
Категори:Электро Категори:Электротехника Категори:Густав Кирхгоф
Ямбуто (Мордыяха юханшывăн пуçĕ)
Ямбуто — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Мордыяха (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 119 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Турăш
Турăш (тан.-εἰκόνα, εἰκών «сắнар», «ӳкерчĕк») — христианлăхра (православире, католицизмре тата авалхи тухăç чиркĕвĕсенче) библири тата чиркӳ историнчи пулăмсемпе пайăр çынсене ӳкерни.
Каçăсем
* Категори:Сăнар
Бушмакин Алексей Петрович
Бушмакин Алексей Петрович — (23.02.1913(.10)-01.05.1964), 1-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш танк çарĕн 6-мĕш гварди механизăмланă корпусăн 16-мĕш гварди механизăмланă бригадăн мотоперевçĕ батальонĕн командирĕ, гварди майорĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Бали
Каçăсем
Категори:Малай архипелагĕ
Акцынов Аркадий Всеволодович
Аркадий Всеволодович Акцынов (çу, 5, 1910, Санкт-Петербург — чӳк, 14, 1997, Шупашкар) — раççей ӳкерçи, график, монументалист. ССРП Ӳкерçисен Пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1947). Чăваш АССР тава тивĕçлĕ ӳкерçи (1984), Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ӳкерçи (1997) /
Ставрополь Ен, Кемĕрте, Новокузнецкре Ӳкерçĕсен пĕрлешĕвне пуçарса яракансенчен пĕрри.
Арăмĕ — Людмила Акцынова, ӳкерçĕ, Раççей Федерацин тата Чăваш АССР тава тивĕçлĕ ӳкерçи.
Биографи
Ĕлеххи вырăс интеллигенчĕсен çемьинче çуралнă. Ашшĕ — Пĕрремĕш Тĕнче вăрçине хутшăннăскер, нимĕç тыткăнне лекнĕ. 1923 çулта мамакăшĕпе революци хыççăн Германире юлнă ашшĕ патне кайнă.
1925-29 çулсенче Лозанна студисенче, Антверпенри (1929—1930) тата Парисри (1936) Ӳнер академисенче ăсталăха туптанă.
Парисри ӳкерçĕсемпе ушкăнпа куравсене иртернĕ, сатира журналĕсемпе ĕçленĕ.
1937 çулта Совет Союзне таврăннă, Ленинград портне çитсенех, ăна аресленĕ. Виççĕ уйăх хушши Ленинградри «Хĕрессем» тĕрмен пĕччен камеринче ларнă, кайран конвой ăна Мускава Лубянка тĕрмине çитернĕ, тепĕртакран  «Бутыркăна» куçăрнă. 1939 çулта ШĔХК çумĕнчи Уйрăм Пухăвĕн айăплавĕпе 5 çуллăха лагерьсене янă.
Инçет Тухăçри «Дальстрой» лагерĕсенче ларнă, ӳкерçĕ-оформитель пулса ĕçленĕ. Авланнă. 1944 çулхи çурла уйхĕнче ирĕке кăларнă. Находка портра пурăннă. 1945 çулта Ставрополь Енне куçса кайнă.
1949 çулăн вĕçĕнче тепĕр хут аресленĕ те Çĕпĕре ăсатнă. Мотыгино ялĕнче (Красноярск Ен) пурăннă. 1956 çулчен ӳкерçĕ-оформитель пулса ĕçленĕ.
Пултарулăх
А. В. Акцынов — чылай пейзаж, натюрморт, портрет, гобелен ӳнерленĕ. Папье-машепе апаланнă, йывăçран касса ӳнерленĕ.
Ӳнер ĕçĕнче ăвăспа çыхăнтарнă уйрăм сăрăсемпе усă курнă.
Суйланă ĕçĕсем
Арăмĕпе пĕрле «По стерне босиком» (1992) асăну кĕнекине кăларнă.
Асăнмалăх
2000 çулта Хĕвел системинчи 7385 № кĕçĕн планетăна Акцынов мăшăрсен ятне — Акцыновия — панă.
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти Раççей ӳкерçисем Категори:Чăваш Енĕн ӳкерçисем Категори:Чăваш АССР тава тивĕçлĕ ӳкерçисем Категори:Раççей пейзаж ӳкерçисем Категори:Раççей портрет ӳкерçисем Категори:Раççей графикĕсем Категори:Монумент ӳкерçисем Категори:ССРП Ӳкерçĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем Категори:СССР-та репрессиленисем Категори:СССР-та реабилитациленисем
Бермехо
Каçăсем
Категори:Аргентина юханшывĕсем Категори:Боливи юханшывĕсем
Ар (Дилль юппи)
Аар — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Дилль (юханшыв)|Дилль юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20,6 км, бассейн лаптăкĕ 148,756 км2.
Тайлашка (Сангилька юппи)
Тайлашка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сангилька юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  238 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вангута-Яха (Сыда-Яха юппи)
Вангута-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сыды-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 77 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Резонатор
Резона́тор — сулланусен тытăмĕ, унта, резонанс шучĕпе, сулланусен  энергийĕ пухăнса пырать. Резонаторсен резонансла тăтăшлăхсен наборĕ пур темелле.
Каçăсем
Категори:Акустика Категори:Электромагнетизм Категори:Сулланусен теорийĕ
Учек
Учек — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Иша юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Вутчуль (пĕлтерĕшсем)
Вутчуль :
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Керн Анна Петровна
мини|[[Пушкин Александр Сергеевич|А.С.Пушкин ӳкерчӗкӗ]] Анна Петровна Керн (ҫуралнӑ чух Полторацкая, иккӗмӗш упӑшкипе — Маркова-Виноградская; 11 [22] нарӑс 1800, Орёл — 27 ҫу [8 июня] 1879, Мускав) — вырӑс дворянки, ытларах вӑл Пушкинӑн кун-ҫулӗнчи вырӑна йышӑннипе паллӑ. Асаилӳсен авторӗ.
Томаш (Кихть юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Аликанте (хула)
Аликанте (Alicante) — Испани хули, Валенси автономлӑ пӗрлӗхӗн, ҫавнашкал ятлӑ провинцин административлӑ тӗп хули.
Вӑтаҫӗр тинӗсӗ ҫинче вырнаҫнӑ. Халӑхӑпе (330 пин ҫын) Аликанте Валенси пӗрлӗхӗнче иккӗмӗш тата 11-мӗш ҫӗршывӗпе вырӑнта тӑрать.
Çырсапырав
Çырсапырав — историлле литература жанрĕ, пулăмсене йĕркипелен (çулсерен) çырса пыни. Русь çĕренче кун пек çырса пынисене летопись, Византийăра тата Европăра хроника, каярахпа анналсем тенĕ.
Паянхи кунччен упранман çырсапыравсем
Атăлçи Пăлхар патшалăхĕн çырсапырвавĕсем паянхи кунччен упранман.
Асăрхавсем
Категори:Истори
Вутчуль (чакăл хаçачĕ)
Вутчуль — XX ĕмĕрте Чăваш патшалăх университечĕн чăваш уйрăмĕн студенчĕсем, вĕрентевçĕсем пулăшнипе, кăларса тăнă чакăл (урлăм) хаçачĕ.
Хăшпĕр хыпарсем тăрăх, хаçата ÿнерçĕ пек пулса капăрлатса тăраканĕ Николай Егоров студент (халĕ Н. И. Егоров профессор, филологи ăславĕсен докторĕ) пулнă[Çăлкуç?].
В. Г. Родионов аса илнинчен :
А. Н. Вражкин калани :
Асăрхавсем
Категори:Хаçатсем Категори:Журналистика Категори:Графика
Франсиско Гойя
Франсиско Хосе де Гойя-и-Лусьентес (Francisco José de Goya y Lucientes; 30 пуш 1746, Фуэндетодос, Сарагоса ҫывӑхӗнче — 16 ака 1828, Бордо) — испани ӳнерҫи тата гравёрӗ, романтизм тапхӑрен пӗрремӗшӗсенчен тата чи чаплӑ ӳнер ӑстисенчен пӗри.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерçĕсем, патшалăхсемпе
Иван Бровкин салтак
Иван Бровкин салтак (Солдат Иван Бровкин) — М. Горький ячĕллĕ киностудире Иван Лукинский режиссёр 1955 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1955 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:Иван Лукинскин фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1955 çулхи кинокамитсем
Искра (юханшыв)
Искра — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Чулхула шыв усравĕ
Чулхула шыв усравĕ — Атăл çинчи Чулхула ГЭС валли юхан шыва пӳлнĕ хыççăн пулса тăнă шыв усравĕ. Пысăкăшне пула, çаплах шторм чухне хумсем 2 метр ытла хăпарнине пула вырăнтисем ăна Чулхула тинĕсĕ теççĕ. Атăлçи шыв усрав касчачĕ йышне кĕрет.
Лаптăкĕ — 1590 км², калăпăшĕ — 8,71 км³, тăршшĕ — 440 км, анлăшĕ — 14 км çити, вăтам тарăнăшĕ — 3,65 м, чи тарăнăшĕ — 22 м. Карапсем сылтăм енĕпе çӳреççĕ. Тинĕс шайĕнчен 84 м çӳллĕшĕнче.
Ярославль, Кострома, Иваново тата Чулхула облаçĕсен территорине йышăнать.
Асăрхавсем
Категори:Раççей шыв уcравĕсем Категори:Атăл шыв уcравĕсем Категори:Атăл Категори:Чулхула облаçĕн шывĕсем
Куличиха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Винни-Пух хăнана каять
Каçăсем
Категори:«Союзмультфильм» студин мультфильмĕсем Категори:Мультфильмсем, Борис Заходерăн сценарисемпе Категори:Винни-Пух пирки мультфильмсем Категори:Чĕрчунсем пирки мультфильмсем Категори:Кĕске мультфильмсем
Мăкăрăлчăк анализ
Мăкăрăлчăк анализ — математикăн мăкăрăлчăк функцисене, мăкăрăлчăк йышсене тата çавсен палăрăмĕсене тишкерекен пĕр туратти. Унăн килтерĕшĕсем мăкăрăлчăк программăлавра тата оптимизаци теорийĕн айпайĕнче пур.
Литература
Категори:Мăкăрăлчăк анализ Категори:Мăкăрăлчăк геометри Категори:Вариацилле анализ
Янемдейтывис
Янемдейтывис — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ошкоты-река Ошкотывис юханшыв юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Унттă
Унтă — сивĕ те шартлама климатра тăханмалли урăхла атă тĕсĕ.
Иккĕмĕш вариант — çăмĕпе шала/çăмĕпе тула, йытă е пăлан тирĕ, путмекĕ — хулăн войлокран.
эвенк чĕлхинче «унтă» «пушмак» пĕлтерĕшлĕ.
Унтăсем чи ăшă атăсем шутланаççĕ.
Шалкар-Ега-Кара
Шалкар-Ега-Кара — Раççей территоринчи кӳлĕ. Ăренпур облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 96,6 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Ăренпур облаçĕн кӳллисем
Решетиха (Лойка юппи)
Решетиха  —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лойка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 1,3 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Электро диполь саманчĕ
Электро диполь саманчĕ (электро диполле самант) — электро капламсен тытăмĕн çав капламсен валеçĕвĕпе çыхăннă электро палăрамĕсене, суммарлă каплампа тата аслăрах мультипольсемпе пĕрле,  кăтартакан   векторла физикăлал кап; паларăм тени кунта çуралакан уйа тата ăна тивекен тулаш вăйсен витĕмне пĕлтерет. Системăна аякран сăнанă чухне суммарлă каплам тата тытăмăн тăрăмĕ (радиус-вектор) хыççăнхи чи кирлĕ кăтарту.
Диполле самант вăл — пĕрремĕш мултиполле самант.
Литература
Категори:Физикăлла капсем Категори:Электродинамика
Тирахерн
Тирахерн — (Thierachern) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Тун тăрăхне кĕрет. 2190 çын (2008) пурăнать. Официаллă код — 0941.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Винни-Пух тата тăрăшу кунĕ
Винни-Пух тата тăрăшу кунĕ (Винни-Пух и день забот) — Союзмультфильм киностудире Фёдор Хитрук режиссёр 1972 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Ривица (Молога юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Камиль Коро
Жан-Батист Камиль Коро (Jean-Baptiste Camille Corot, 17 утӑ 1796, Париж — 22 нарӑс 1875, унтах) — франци сӑрӑ ӳнерҫи тата гравёрӗ, романтизм тапхӑрӗн чи пултаруллӑ ҫутҫанталӑк сӑнарҫисенчен пӗри, импрессионистсем ҫине вӑйлӑ сӗм янӑ.