cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кашта (спорт)
Каçăсем
Категори:Спорт Категори:Спорт снарячĕсем Категори:Ача-пăча лапамĕ
Каймансем
Каймансем е Куҫлӑхлӑ каймансем (лат. Caiman) — аллигаторлисен йышшисен (Alligatoridae), Caimaninae кӗҫӗн йышшисен, Вӑта тата Кӑнтӑр Америкара пурӑнакан шуса çӳрекенсен йӑхӗ.
Ку пӗчӗк крокодилсем — пур тӗсӗсем те тӑршшӗпе 1.5-2 метра ҫитеҫҫӗ тата 6 кг-тан 40 кг-а ҫити туртаҫҫӗ. Испан чĕлхинчен куҫӑрсан «кайман» «аллигатор, крокодил» пулать. Ку чӗрчунсене хура каймансемпе (Melanosuchus) тата яка ҫамкаллӑ каймансемпе (Paleosuchus) пӑтраштармалла мар.
Ӑҫта пурӑнни
Бразили ӑтӑрӗ вӗсен тӑшманӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Аллигаторлисем Категори:Кăнтăр Америкăри шуса çӳрекенсем Категори:Вăта Америкăри шуса çӳрекенсем
Панье
мини мини Панье (франц чӗлхинчен — «карҫинкка») - йӑмра хуллисенчен е хурҫӑ патаксенчен, е кит мӑйӑхӗнчен хӗрарӑм кӗпине кӑпӑшка пулма ӑсталанӑ каркас.
Германипе Раҫҫейра ҫавнашкал каркассене фижма тенӗ (нимӗҫле Fischbein — «пулӑ шӑмми, кит мӑйӑхӗ»).
Чĕрĕлнине пĕтерни
Чĕрĕлнине пĕтерни (Розстріляне відродження) — 1920-мĕш — 1930-мĕш пуçламăш çулĕсенчи литературăра, сăнар-ӳнерте, мусăкра, театрта хайланă та сталин репрессисене лекнĕ Украинăн интелектуаллă элитине палăртакан термин. Репрессисем хăйсен кульминацине 1937 çулхи чӳкĕн 3-мĕшĕнче çитнĕ. Çак кун Лесь Курбаса, Николай Кулиша, Матвей Яворские, Владимир Чеховские, Валерьян Подмогильныйе, Павел Филиповиче, Валериан Полищука, Клим Полищука, Григорий Эпика, Мирослав Ирчана, Марк Воронойе, Михаил Козориса, Олекса Слисаренкăна, Михаил Яловойа тата урăххисене — пурĕпе çĕртен ытла украин интеллигентне — персе пăрахнă. Унчен аресленĕ хыççăн Тимофей тата Михаил Бойчуксене монумент-ӳнерçисене тата вĕсен таврашĕнчи ӳкерçĕсене («бойчукизм») персе пăрахнă.
Панье
Каҫӑсем
Категори:Тумтир Категори:Кӗпесем Категори:Хĕрарăм тумтирĕ
Чĕрĕлнине пĕтерни
Çак термина Юрий Лавриненко литература пĕлевçи пĕрремĕш сĕннĕ ,
Литература пĕрлешĕвĕсем
Литературăри чи паллă пĕрлешӳсем «Ланка» (каярах «МАРС»), «Плуг», «Неоклассики», «Молодняк», «Анăç Украина çыравçисен пĕрлешĕвĕ», ЛОЧАФ (çарп флот пĕрлешĕвĕ) пулнă. Чи паллăраххи вара «Гарт» шутланнă, каярах унтан ВАПЛИТЕ («Вільна Академія Пролетарської Літератури» çуралнă ).
ВАПЛИТЕ ĕнтĕ, Микола Хвылевой ертсе пынипе, 1925—1928 çулсенче литературăра кирлĕ дискуссие тапратнă, хăйне евĕр украин нацин литература пуррине ăнлантарнă, çав литература Европа еннелле сулăннине кăтартнă.
Каçăсем
Категори:Украина литератури *
Пăрăс
Пăрăс — нумай пĕлтерĕшлĕ термин:
Модиин-Маккабим-Реут
Модиин-Маккабим-Реут (Модиин-Макабим-Реут ивр. ‏מודיעין-מכבים-רעות‏‎) — Израиль хули, Тель-Авивпа Иерусалим хушшинче вырнаҫнӑ. Модиина 1993 ҫулта Маккавейсен Кӗнекинче асӑннӑ ҫавӑн пек ятлӑ п. эрч. 167 ҫулхи Маккавейсен пӑлхавӗ пуҫланнӑ авалхи вырӑнта никӗсленӗ.
2003 ҫулта Маккабим-Реутпа пӗрлештернӗ. Вырӑнӗпе — 50 км² йышӑнать.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Израиль хулисем
Лахен (Швиц)
Марх тăрăхне кĕрет. 6977 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1344.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Кĕçĕн Нухай Урти
Кĕçĕн Нухай Урти (урăхла Казый Урти ) — Ылттăн Урта унтан Нухай Урти те  арканса пынă майăн çуралнă патшалăхсенчен пĕри.
XVIII ĕмĕр варриччен Осман империйĕн тата Крым ханлăхĕн витĕмĕнче тăнă. XVIII ĕмĕр вĕçĕнче сÿнсе ларнă.
Вырăс çăлкуçĕсенче кунта пурнакан нухайсене Кубань тутарĕсем тенĕ. Сăмахран, II Кĕтерне Вольтер патне янă çырура çапла каланă :
Каçăсем
Категори:Нухайсем Категори:Тутарсем
Койне (пĕлтерĕшсем)
Койне :
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Мăн Чибий
Мăн Чибий — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Чибий юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 33 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубань юханшыв Краснодар гидроузелĕнчен Афипс юханшывĕ кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей юханшывĕсем
Эссе (юханшыв)
Эссе — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Димель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27,6 км, бассейн лаптăкĕ 191,89 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Суходол кӳлли
Суходол кӳлли — Раççей территоринчи кӳлĕ. Ленинград облаçĕнче вырнаçнă. Вуокса кӳллинчен Лосевская протока юханшыв юхса кĕрет, Бурная (юханшыв, Ленинград облаçĕ) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем
Çий
Çий — геометрири, топологири ăнлавсенчен пĕри, —  икĕ виçеллĕ топологилле нумайсăнарлăх. Кунта "икĕ виçеллĕ" тени çий çинче, тепĕр чухне кашни пăнчăрах мар пулин те, координатсен меслечĕпе усă курма май пуррине пĕлтерет.
Ура (пĕлтерĕшсем)
Ура сăмахăн çакăн пек пĕлтерĕшĕсем пур:
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем
Çий
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Геометри Категори:Инженерла графика Категори:Математика терминĕсем
Халэвто-Се
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вари лемурӗсем (йӑх)
Вари лемурӗсем (лат. Varecia) — лемур йышшисен сӗт ҫисе ӳсекенсен йӑхӗ. Мадагаскар эндемикӗсем.
Вӗсен шутне икӗ тӗс кӗрет: лемур вари (Varecia variegata) тата хӗрлӗ вари (Varecia rubra).
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем
Сий (геологи)
Сий е страта — çĕр айĕчи çавнашкалах урăх сийсемпе икĕ енчен хупăрланса тăракан тата самаях пысăк лаптăк йышăнакан каплам.
Каçăсем
Категори:Çутçанталăк Категори:Геологи
Сандра Мейсон
Сандра Прунелла Мейсон (акӑлч. Sandra Prunella Mason; 17 кӑрлач 1949 ҫуралнӑ, Сент-Филип) — Барбадос пӗрлӗх тата политика ӗҫченӗ, Барбадосӑн (2018—2021) генерал-губернаторӗ. Барбадосӑн президенчӗ, 30 чӳк 2021.
Каҫӑсем
Категори:XX ĕмĕрти политиксем Категори:XXI ĕмĕрти политиксем
Бурдейный Алексей Семёнович
Бурдейный Алексей Семёнович — (18.10.1908(5)-21.04.1987), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 31-мĕш çарĕн 2-мĕш гварди танк корпусĕн командирĕ, гварди генерал-лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 19.
Дурновцев Андрей Егорович
Дурновцев Андрей Егорович  — (14.01.1923-24.10.1976), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çĕнĕ Çĕр утравĕ çинче тĕш хĕçпăшалĕн тĕпчевĕн ертсе пыракан вĕçевçи, Ту-95 самолётан вĕçевçи, подполковник.
Сага-Юнко
Сага-Юнко — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ярей-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 10 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Аксёнов Владимир Викторович
Аксёнов Владимир Викторович — (1.02.1935, «Союз-22» космос карапĕн бортинженерĕ, 36-мĕш СССР космонавчĕ тата 78-мĕш тĕнчери космонавт, small>«Союз Т-2» космос карапĕн бортинженерĕ, иккĕ хутСовет Союзĕн Паттăрĕ, . Указ дати - ,.
Кёльн
Кёльн (Köln, рип. Kölle [ˈkœɫə], лат. Colonia) — Германири, Ҫурҫӗр Рейн-Вестфали ҫӗрӗ ҫинчи хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Белуджистан
Белуджиста́н — Белуджистан территорийӗ ҫинче вырнаҫнӑ Пакистан провинцийӗ. Вӑл ҫӗршывӑн анӑҫ енче, Иранпа юнашар вырнаҫнӑ. Ҫыранӗсем Инди океанӗ хӗррине тухаҫҫӗ. Халӑх йышӗ — 7 миллион ҫын. Ытларах енӗпе кунта белуджипе пуштун халӑх ҫыннисем пурӑнаҫҫӗ. Патшалăх шайӗнчи тӗн — ислам. Провинци 347 190 км² лаптӑк йышӑнать. Администраци Кветта хулинче вырнаҫнӑ. Арави тинӗсӗ хӗрринче, провинцин кӑнтӑр-анӑҫ енче, регионӑн чи пысӑк порчӗ — Гвадар — ларать.
= Администрациллĕ пайлану = Белуджистан провинцийӗ 30 тăрăхран тытăнса тӑрать:
Асăрхавсем
Категори:Тахçанхи облаçсем  Категори:Иран регионĕсем Категори:Иранри тахçанхи облаçсем
Маралиха (Зелёнка юппи)
Маралиха  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Зелёнка юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 24 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Скачки (Мăкшă юппи)
Скачки  —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăкшă юханшывăнн сулахай çыранĕпе вăрринчен 599 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Нагурский Ян Иосифович
Ян (Иван) Иосифович Нагурский (польск. Alfons Jan Nagórski, 8 нарӑс (27 кӑрлач) 1888, Влоцлавек — 9 ҫӗртме 1976, Варшава) — вырӑс тинӗс вӗҫевҫи, гидроавиатор, тӗнчери пӗрремӗш поляр вӗҫевҫи. Самолётпа поляр кӑшӑлӗнчен ҫурҫӗрелле пӗрремӗш вӗҫекенӗ. Вилĕм йăлмакне гидросамолётпа пӗрремӗш тӑваканӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Авиаци историйĕ Категори:Техника историйĕ Категори:Авиаци пионерĕсем Категори:Вĕçевçĕсем
Урубамба (юханшыв)
Урубамба (юханшыв)  —  Перу территоринчи юханшыв. Тусем хушшинче юхать, сахал мар шыв сикки вырнаçнă. Апуримак юханшывĕпе пĕрлешсе Укаяли пуçлать. Юханшыв тăршшĕ 725км
Каçăсем
Категори:Перу юханшывĕсем Категори:Укаяли юпписем
Урата
Урата — алăк кăшкарăн урай лаптакĕн шайĕнчен çÿлерех таракан пайĕ. Алăкран кĕрекен çын тÿрех ун çине пусать е, пусмасăрах, ун цурла каçать.
Хальхи алăксене чылай чухне кунашкал элементсăрах тăваççĕ е, вăл пулсан та, урай лаптакĕн шайĕнче вырнаçнă. Апла пулин те çав вырăна, хăнăхнă йăлапа, урата теççĕ.
Каçăсем
Категори:Алăк Категори:Архитектура Категори:Хăтлав элеменчĕсем тата конструкцийĕсем Категори:Хăтлав
Лемур вари
Лемур вари (лат.Varecia variegata) — вари лемурӗсен икӗ тӗсӗнчен пӗри. Мадагаскар эндемикӗсем.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лемур йышшисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:Çухалакан тĕссем
Колласъярви
Колласъярви — Раççей территоринчи кӳлĕ. Карел Республикинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Колласйоки юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Карел Республикин кӳллисем
Çурçĕр Вертная
Çурçĕр Вертная — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Вертная юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
П. эрч. 251
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Маргала (Катунь юппи)
Маргала  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 467 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Вăйпутлăх
Вăйпутлăх - Вăта тата Тухăç Европăри хăшпĕр çĕршывсенчи вăйпут тытса пыракан администрациллĕ-территориллĕ виçе. Вăйпутлăхсем вăтам ĕмĕрсенче Польшăра, Венгрире, Литвара, Латвире, Украинăра, Валахире, Раççейре тата Сербире пулнă.
Маргала (Катунь юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Бзюк
Бэюк — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Кубань елгасының Камшлы айлăмне    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубань юханшыв Краснодар гидроузелĕнчен Афипс юханшывĕ кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей юханшывĕсем
Халап
Халап е миф (μῦθος — калаçни, сăмах; калани, чăнлав) — повествование, çынсен тĕнче пирки, çынăн тĕнчери вырăнĕ, пĕтĕм мĕнпур пулса тухни, турăсем тата паттăрсем пирки каласа пани.
Каçăсем
* Категори:Халапсем
Барбадос
мини|Ялавӗ мини|Ӗлемӗ мини| Барбадоса симӗс тӗспе палӑртнӑ
Барбадос (акӑлч. Barbados [bɑːrˈbeɪdɒs] е [bɑːrˈbeɪdoʊs]) — Вест-Индири ҫавнашкал ятлӑ утрав ҫинчи Кӗҫӗн Антил утравӗсен ушкӑнӗнчи патшалӑх, Кариб тинӗсӗн хӗвелтухӑҫӗнче. Кӑнтӑр-Америка континентӗнчен инҫетех мар, Венесуэларан 434,5 км ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫнелле вырнаҫнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Кĕçĕн Кубдымо
Малое Кубдымо — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кубдымо юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  21 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
А (Нете юппи)
А (Нете юппи)  —  Германи территоринчи юханшыв. Нете юханшыва Бракель патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20,6 км. Бассейн лаптăкĕ 80,153 км2.
left|300px|Типсе кайнă А Рельзен патĕнче
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Анри Санфурш
Биографи
Анри Санфурш 1775 çулхи пушăн 24-мĕшĕнче Сарла-ла-Канеда хулинче (Дордонь) çуралнă.
1841 çулхи акан 10-мĕшĕнче Сарла-ла-Канедăра вилнĕ. Сарла çăвинче , Франсуа Луи Фурнье-Сарловез генералăн вилтăприпе юнашар пытарнă.
Чыслани
Категори:1775 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 24-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Акан 10-мĕшĕнче вилнисем Категори:1841 çулта вилнисем
Сий
Сий:
Икĕ енчен урăх тĕрлĕ субстанцисемпе хупланса тăрса талккăш йышăнса тăракан мĕнле те пулин каплам. Вăл шутра:
Сондровка
Сондровка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь (Кальджинская Старица) юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2473 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Эссельбах (юханшыв)
Эссельбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эслое (Зауэрланд юппи)|Эслое, Залвай юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10,4 км, бассейн лаптăкĕ 26,633 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Мăн Нухай Урти
Мăн Нухай Урти, çавăн пекех Пысăк Нухай Урти — Ылттăн Урта унтан Нухай Урти те  арканса пынă майăн çуралнă патшалăхсенчен пĕри.
Каçăсем
Категори:Нухайсем Категори:Тутарсем
П. эрч. 252
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Волков Иван Архипович
Волков Иван Архипович  — (1914-14.04.1942), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 7-мĕш урăм çарăн 114-мĕш перевçĕсен дивизин 536-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçĕсен батальонĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Хамбэ-Ты-Вис
Хамбэ-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Хальмер-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 3 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сада-Яга
Сада-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 80 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 67 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Маккозенъярви
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Карел Республикин кӳллисем
Нумай туратлă чăмчам
Нумай туратлă чăмчам (Polygonum ramosissimum) — йышри  ретри курăкла тĕс, Çурçĕр Америкăри хăйăрлă çырансенче, тăварлă тăпра çинче ÿсет.
Литература
Категори:Хуратул йышшисем Категори:Çурçĕр Америкăри флора Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Карлсон Честер
Карлсон Честер (англ. Chester Carlson; 8 нарӑс 1906; Сиэтл — 19 авӑн 1968; Нью-Йорк) — Америка физикӗ вӗренӗвӗ тӑрӑх, профессипе адвокат. Карлсон электрографи е ксерографи принципне, XX ӗмӗрти тӗп принципсенчен пӗрне шутласа кӑларнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ăслайçăсем, алфавитпа
Безяев Игорь Иванович
Игорь Иванович Безяев (17.7.1922, Харьков — 8.12.1993, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Илин
Илин — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Супс юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 26 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шюбельбах
Шюбельбах, (Schübelbach) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Марх тăрăхне кĕрет. 7875 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1346.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Атнаш ял тăрăхĕ
Атнаш ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ -.
Адресĕ: Телефон:
Каçăсем
Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Канаш районĕн ял тăрăхĕсем Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Маргала (Тюгюрек юппи)
Маргала  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Тюгурюк юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 33 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Аксёнов Константин Владимирович
Аксёнов Константин Владимирович — ( - ), 1-мĕш Украина фрончĕн 40-мĕш çарĕн 9-мĕш зенитка артиллери дивизин 981-мĕш зенитка артиллери полкĕн батарея командирĕ, Лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Нестеров Пётр Николаевич
Пётр Николаевич Нестеров (15 [27] нарӑс 1887, Чулхула, Раҫҫей империйӗ — 26 ҫурла [8 авӑн] 1914, Жолква, Галици тата Лодомери Королевстви, Австро-Венгри) — вырӑс ҫар вӗҫевҫи, штабс-капитан. Ҫӳллӗ пилотаж (Нестеров йӑлмакӗ) никӗслевҫи. Сывлӑшри ҫапӑҫура вилнӗ, ҫар авиацийӗнче пӗрремӗш хут таран меслечӗпе паллӑ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Авиаци пионерĕсем Категори:Вĕçевçĕсем Категори:Авиаци историйĕ
Трипанъёль
Трипанъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Лемью юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
П. эрч. 254
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Спираль
Спираль — хăшпĕр йышши йĕрсем тĕлĕшпе историлле майпа çирĕпленне ят.
Буренко Василий Иванович
Буренко Василий Иванович — (30.01.1922- 31.05.1997), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 57-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 128-мĕш гварди артиллери полкĕн управлени взвочĕн командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26.
Спираль
Çав вăхăтрах спираль пирки математика енчен тĕллĕхлĕ палăртавсем те майлаштараççĕ.
Литература
*
Кĕçĕн Ай-Еган
Кĕçĕн Ай-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Еган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  6 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Евклидла метрика
Çапла вара,  тата  пăнчăсемшĕн Евклидла инçĕш формули çапла пулать: .
Евклидла метрика — инçĕшĕн геометрирен тухса тăракан тата интутитвлă курăмсене палăртакан ансат функцийĕ. Çав вăхăтрах Евклидла уçлăхра ытти метрикăсем те пуррине палăртмалла (Минковски инçĕшĕ).
П. эрч. 255
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Суток
Суток —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сивинь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 109 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă пуçĕнчен Темников хулинчиШыв виçекен постчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Дусухамбетов Абу
Дусухамбетов Абу Досмұхамбетов Әбу — (15.06.1920-05.10.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 8-мĕш перевçĕсен дивизин 229-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, аслă лейтенант.
Быков Ролан Антонович
Ролан Антонович Быков (12.10.1929, Киев — 6.10.1998, Мускав) — совет/раççей кино актёрĕ.
Эллинизм
Эллинизм— Вăтаçĕр тинĕсĕн таврашĕнчи çĕрсен, — чăн малтанах вĕсен хĕвелтухăç пайĕн, — историйĕнчи пĕр тапхăр. Македони Александрĕ вилнĕ хыççăн (пирĕн эрăчченхи 323-мĕш çул) пуçланать те Египетри Птолемейсен патшалăхĕ пĕтнипе (пирĕн эрăчченхи 30-мĕш çул) вĕçленет.
Быков Ролан Антонович
Каçăсем
Категори:1929 çулта çуралнисем Категори:Юпан 12-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1998 çулта вилнисем Категори:Юпан 6-мĕшĕнче вилнисем
Эллинизм
Термин малтан грек чĕлхине тĕрĕс усă курассипе çыхăннă пулнă, анчах та Иоганн Густав Дройзенăн «Эллинизм историйĕ» кĕнеки тухнă хыççăн  (1836—1843 çç.),  хальхи пĕлтерĕш çирĕппĕн вăя кĕрет.
Эллинизм тапхăрĕнче Македони Александрĕ çĕнсе илнĕ территорисенче тата вĕсемпе юнашарлисенче те грек чĕлхи тата грек культури анлăн сарăлнă.
Грек чĕлхин тата грек культурин палăрăмĕллĕ патшалăхсем пулнă, вĕсем чылай вăхăт пĕр-пĕринпе шайлашуллă çыхăнура тăнă.
Вăтаçĕр тинĕсĕн таврашĕнче Авалхи Рим хуçаланма тытăннă май эллинизм тапхăрĕ вĕçленет.
Каçăсем
Категори:Авалхи Греци Категори:Эллинизм Категори:Истори
Акăлчансене сăнаса
Кейт Фоксăн «Акăлчансене сăнаса: тыткаларăшăн вăрттăн йĕркелĕвĕсем» (Watching the English: The Hidden Rules of Behaviour) кĕнекене пĕрремĕш хут кăларавăшра 2004 çулта публикациленĕ.
Аргументаци
Хăйĕн кĕнекинче Кейт Фокс акăлчансен тĕлĕнтеркĕчĕсене, йăлисене тата фобисене тăршыва кăлрать. Вăл антрополог енчен акăлчансен характерне çырса кăтартать, вĕсен тыткаларăшĕнче çырман кăткăс йĕркелĕвĕсемпе тата палăртнă кодексĕн тĕлĕнтерĕшлĕ те кăсăклă детальсене тупса парать. Вăл акăлчансем епле пупленине, мĕнле тумтир тăхăннине, мĕн ĕçсе-çинине, епле ĕçлени-вылянине, машинăпа çӳренине тата ытти те фактсене тĕпчет. Çакнашкал йĕркелевсене британсем шалти ĕс-тăнлăх йăли-йĕркипе пăхăнса пурăнаççĕ "“Çак кĕнекере акăлчансен калаçнин тата тыткаларăшĕн кашни аспектне микроскоп витĕр пăхаççĕ. “Акăлчансене сăнаса: тыткаларăшăн вăрттăн йĕркелевĕсем” кĕнекинче питĕ тĕплĕн, интереслĕ тата илленӳллĕ акăлчансен тыткаларăшне анализ туса панă” — Western Daily Press""“Кĕнекере детальсене паха та сулăмлă анализ тунă. Фокс хăйĕн ”йăхĕн” тыткаларăшне ăслă та витĕр пăхса тухать, унăн ĕçне вуланă чухне пите йăл-кула килет. Унăн акăлчансем черетре тăнин хореографине тата çанталăк пирки пупленин этикетне сăнама та, кулăшла пăхма та талант пур” — The Tablet"
Телешоусем
Кейт Фокса британсен “The Lifestyle Show” телеярăмне эксперт пулма чĕннĕ. Унта акăлчансен эмоцисем епле пулса тухнине сӳтсе явнă.
Литература
Категори:Ӳнерлĕ мар литература
Эукариотсем
Эукариотсем (Eukaryota) εὖ- "лайăх; пĕтĕмпех" +  κάρυον "мăйăр; тĕшĕ", е  тĕшĕллĕ — тĕшĕллĕ пайрăмсем тытакан чӗрчунсем.
Каçăсем
Категори:Цитологи Категори:Доменсем (биологи) Категори:Организмсем, алфавитпа
Эсте (юханшыв)
Эсте — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Эльба (юханшыв)|Эльба юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44,7 км, бассейн лаптăкĕ 364,2 км2.
Каçăсем
Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Тулмкӳлĕ
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Карел Республикин кӳллисем
П. эрч. 256
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Антонио Наполиони
Антонио Наполиони (1957 çул, раштав, 11 çур.) рим-католици чиркĕвĕн Кремон епархин епископĕ. Çак ĕç вырăнне ăна 2015 çулхи чӳкĕн 16-мĕшĕнче лартнă, унта вăл Данте Лафранконине улăштарнă.
Биографи
2015 çулхи чӳкĕн 16-мĕшĕнче Франциск папа ăна Кремона епископĕ пулма хушнă. Ăна 2016 çулхи кăрлачăн 30-мĕшĕнче лартнă. ; ;
Каçăсем
Категори:Раштавăн 11-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1957 çулта çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Итали епископĕсем
Кёнигсфельд, Тобиас
Тобиас Кёнигсфельд (çавăн пекех Товий Кёнигсфельд, вырăсла Тимофей Кёнигсфельд тени те пур, 1716, Вологда — ?, хăçан тата ăçта вилни паллă мар) — математика кандидачĕ, адъютант-астроном, географ тата картограф, ăслав экспедицийĕсене хутшăннă, 1740-1741-мĕш çулсенчи экспедицире çырса пынă кунсеренлĕх авторĕ. Чăвашсем пирки те çырса хăварнă.
Ашшĕ те, Лифляндирен тухнăскер, Тобиас ятлă пулнă, 4 çул, тыткăнра пулнă май, ссылкăра Вологда хулинче пурăннă, унтах Тобиас ывăлĕ çуралнă; каярахпа Нарва хулине куçнă (унта унăн ял пулнă). Çав çын Г. Ф. Миллера, И. Д. Шумахера тата Наукăсен Академийĕн ытти ĕçлевçĕсене аван пĕлнĕ.
Тобиас Кёнигсфельд Германире, Галле хулинче, университетра вĕреннĕ. Студент-медик тата математика кандидачĕ ятсемпе 1736-мĕш çулхи январьте Санкт-Петербург хулине килсе çитнĕ. 1736-мĕш çулхи февралĕн 18-мĕшĕнче Наукăсен Академийĕн Географилле бюровне вырнаçнă, Н.И.Делиль ертсе пынипе карттăсем ÿкернĕ.
1740-мĕш çулхи февралĕн 28-мĕшĕнче Делильпе пĕрле Обдорск экспедицине тухса кайнă. Экспедицирен 1741-мĕш çулхи январĕн 1-мĕшĕ тĕлне таврăннă.
Асăннă экспедицире Т.Кёнигсфельд кунсеренлĕх çырса пынă. Çав кунсеренлĕхре чăвашсем пирки каланисем те чылай, мĕншĕн тесен экспедицирен таврăннă чухнехи çул шăпах Чăваш Ен тата Шупашкар витĕр иртнĕ. == 1740-41-мĕш çулсенче тытса пынă кунсеренлĕх çинчен == Обдорск экмпедицийĕ вăхăтĕнче Тобиас Кёнигсфельд нимĕç чĕлхипе кунсеренлĕх çырса пынă. Каярахпа çавна авторĕ хăйех хранццусла куçарнă. Асăннă хранццусла верси, «Voyage de Koenigsfeld et Delisle à Béresof» ятлăскер,  хальхи вăхăтра Вырăс географи пĕрлĕхĕн архивĕнче упранать. Хранццусла куçарăва та, авторĕ хăй майлаштарнине кура, оригиналах теме пулать, анчах та архивра упранакан алçырăва, Кёнигсфельд хатĕрленĕ вариантран пăхса,   Делиль хай аллипе  çырнă.
Çавăн пекех Парижри Тинĕс архивĕнче упранакан материалсем пур. Вĕсем каллех Кёнигсфельд çырнине пăхса тÿреммĕн майлаштарнисем шутланаççĕ.
Калас пулать, тĕрлĕ халăхсене сăнаса тĕпчесси Тобиас Кёнигсфельдăн экспедицири ятараласа хушнă ĕçĕ шутланнă.
Тата тепĕр цитата :
<Куçару: Делиль Хусантан октябрĕн 11-мĕшĕнче тухнă, Чулхулана каюçăн, Кёнигсфельд кунсеренлĕхе чăвашсем çинчен темиçе тĕплĕлĕх çырса хума ĕлкĕрнĕ...>
Тобиас Кёнигсфельд чăвашсен авалхи руна çырулăхĕ пирки
А.А. Трофимов кĕнекинчен :
<Куçару: 1740-мĕш çулхи кĕркунне. Раççейри пĕрремĕш астроном Н.И. Делиль академик ертсе пыракан ăслав экспедицийĕн çыннисем Çĕпĕрти Берёзово хулинчен, — унта вĕсем Меркурий Хĕвел тĕлĕнчен иртнĕ саманта сăнама кайнă пулнă, — таврăннă. Петербургалла кайнă май, 18 çынран тăракан ушкăн Шупашкарта чарăнса тăнă. Ку октябрĕн 14-мĕшĕнче пулса иртнĕ. Экспедици пайташĕсенчен пĕри — Т. Кёнигсфельд — хăйĕн кунсеренлĕхĕнче çапла çырса хунă: «Ку хулара 10 чул чиркӳ тата çавăн пекех темиçе чул çурт... Шупашкар... Аçтăрханпа тата Мускавпа суту-илÿ çыхăнăвĕсенче тăрать...» Малалла вăл чăваш-киреметçĕсен йывăçран тата чулран тунă скульптура палăкĕсем пуррине калать, вĕсем çинче «вырăссенни пек те мар, тутарсенни пек те мар саспаллисемлĕ» çыравсем пур тет.>
Тобиас Кёнигсфельд чăвашсен сăнарĕ пирки
1740-мĕш çулхи октябрĕн 13-мĕшĕнче Товий Кёнигсфель кунсеренлĕхĕнче çырса хунине вырăс куçаруçисем çапла кăтартнă :
1740-мĕш çулхи октябрĕн 15-мĕшĕнче, хальхи Шупашкар районĕнчи Станьял ялне пырсан, Товий Кёнигсфельд кунсеренлĕхĕнче çырса хунине вырăс куçаруçисем çапла кăтартнă :
Тобиас Кёнигсфельд чăвашсен авалхи тĕнĕ пирки
В.Д. Димитриев тата А.Б. Булатов çырнинчен :
А. К. Салмин çырнинчен :
<Куçару: Товий Кёнигсфельд пĕр чăвашран тÿпепе çĕре тунă Турă пур-и тесе ыйтсан, лешĕ çапла каланă: «Пиртен пуринчен те аслăрах тата мĕнпур япалана тунă такам кирлех» [Пекарский 1865: 60]>
Асăрхавсем
Категори:Истори Категори:Этнографи Категори:Чăвашсем Категори:Астрономи Категори:Çулçӳревсем Категори:Чăваш чĕлхи Категори:Çырулăх Категори:Руна çырулăхĕ
П. эрч. 3-мĕш пинçуллăх
'''П. эрч. 3-мĕш пинçуллăх''' п. эрч. 3000 ҫултан пуҫласа - п. эрч. 2001 ҫула ҫитичченхи вӑхӑт татӑкӗ.
Ҫӗнӗ чул ӗмӗрӗн (неолит) вӗҫӗ; бронза ĕмĕрĕн пуҫламӑшӗ.
Асăрхавсем
Категори:П. эрч. 3-мĕш пинçуллăх
Лимонад
Лимонад — пылаклă, тăтăшах газăланă, алкогольсĕр ĕçме. Лимон улмипе шыва хутăштарса тăваççĕ.
Каçăсем
Категори:Алкогольсĕр ĕçмесем
Чарпуç ял тăрăхĕ
Чарпуç ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ -.
Адресĕ: Телефон:
Лоймоланъярви
Лоймоланъярви — Раççей территоринчи кӳлĕ. Карел Республикинче вырнаçнă. несколько ручьев юханшыв юхса кĕрет, Лоймоланйоки юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 20,7 км².
Остроумова-Лебедева Анна Петровна
мини|справа|А.П. Остроумова-Лебедева сăнарĕ, [[Серов Валентин Александрович|В.A.Серов ÿкерчĕкĕ]]
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
П. И. Остроумов сенатор кил-йышĕнче çуралса ÿснĕ.
1889-1892 — Барон А. Л. Штиглицăн (1889-1892) Тĕп техникалла ÿнерÿ вĕрентĕшне вĕренме çÿренĕ, унта унăн тĕп вĕрентекенĕ В. В. Матэ пулнă.
1892-1900 — Петӗрхулинчи Ӳнер Академинче В. В. Матэ, И. Е. Репин, К. А. Савицкий тата П. П. Чистяков ÿнерçĕсенчен вĕреннĕ, унтан 14 гравюра хайласа кăтартса ÿнер ячĕ илсе ăнăçлăн вĕренсе тухнă.
1898-1899 — Парижра Джеймс Уистлер ÿнер лаççинче ĕçленĕ. 1899-мĕш çултан ÿнер «Илемлĕх тĕнчи» тата «Тăватă ÿнер» (1924 çултан) пĕрлешÿсен ĕçĕ-хĕлĕсенче хастаррăн хутшăннă.
1901 — «Илемлĕх тĕнчи» журнал валли гравюрасен ярăмне (№ 1, 1902 çул) хайланă.
1905 — хими ăсчахне, пĕрремĕш хут промăçлăх нушисене çитмеллĕх каучук шутласа кăларнă С. В. Лебедева качча тухнă.
1934-1935 — Пĕтĕм Раççей ÿнер академинче вĕрентнĕ.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи вăхăтĕнче блокада хупăрласа илнĕ Ленинхулинче пурăннă, чуна тивекен графикалла хула сăнарĕсене хайланă.
1946 — РСФСР халăх ÿнерçи.
1949 — ССРП Ӳнер Академин чăн пайташĕ. XX-мĕш ĕмĕрĕн пĕрремĕш çуррин Раççей гравёрĕсен шутĕнче «чи пысăк çăлтăр» пулса тăрать çех мар, Раççейра ку ÿнере çĕнĕрен чĕртсе пурнăç панисен шутне кĕрет. Унсăр пуçне Анна Петровна вырăс чăн (вăл шутра тĕрлĕ тĕсли те) ксилографине те çĕнĕ пурнăç панă, литографи меслечĕпе тата шыв сăррисемпе ĕçленĕ.
Ытларах Петĕрхулипе таврашĕсене сăнарланă. Çутçанталăкпа çурт-йĕре композицине кĕртсе илемлĕ çыхăнтарса сăнарлакан сайра ÿнерçĕсенчен пĕри.
Вăл ăнăçуллă çын сăнарĕ ăсти те пулнă — Вырăс музейĕнче Анна Петровна хайланă Максимилиан Волошин сăнарĕ упранать.
Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ тата «Ленинграда хÿтĕленĕшĕн» медаль илме тивĕçнĕ.
Яланах Сăваплă Петĕрхулинче - Петĕрхулинче - Ленинхулинче пурăннă:
Ăна Некрополь ÿнер ăстисен çăвинче пытарнă.
Асаилÿсенчен
А. Н. Бенуа: "' … гравюрасенче вăл çирĕп йĕр тытать, ку ăна çав тери ĕнентерÿллĕ те кĕскен хăйĕн туйăмĕсене пама май парать; гравюрасенче вăл, никам пек, сахал тĕссемпе усă курсах, тĕссем тăрăх кирлĕ чун-кăмăл хĕветне пама пĕлтерет. Шыв сăррисемпе ÿкернинче вăл ирĕклĕ майпа ÿкернипе куçа савăнтарать, тата каллех унăн çутçанталăкран тем пек çивĕччĕн сăнаса илнĕ ĕçĕсем янравлă сăрăсен хутшăнăвĕнче асамлăн юхса ялкăшаççĕ, '".
Куравсем
«Илемлĕх тĕнчи» пĕрлешÿн куравĕнче пĕрремĕш хут хăйĕн гравюрисемпе 1900-мĕш çулта хутшăннă.
Ӳкерçĕсесене хавхалакантаракан пĕрлешÿ ăмăртăвĕн иккĕмĕш парнине илнĕ.
Ĕçĕсем
130px|слева|А.П. Остроумова-Лебедева сăнарĕ, Ф. Малявин ĕçĕ, 1896 А.П. Остроумова-Лебедева сăнарĕ, Ф. Малявин ĕçĕ, 1896
Каçăсем
Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:Ӳнер Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем
П. эрч. 257
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Спиртовка (Парбиг юппи)
Спиртовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парбиг юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  143 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Типĕ Урей
Типĕ Урей —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăкшă юханшывăнн сулахай çыранĕпе вăрринчен 302 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă пуçĕнчен Темников хулинчиШыв виçекен постчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Чибий
Кĕçĕн Чибий — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Чибий юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 33 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубань юханшыв Краснодар гидроузелĕнчен Афипс юханшывĕ кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Маша-Юл
Маша-Юл — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Чуя юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 94 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Кăвак хӳреллӗ щурка
Кӑвак хӳреллӗ щурка е кӑвак хӳреллӗ пукане кайăк (Merops philippinus) — щурка ҫемьерен кайăк.
Категори:Азири вĕçен кайăксем Категори:1766 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем
П. эрч. 4-мĕш пинçуллăх
мини| [[Нармер фараонӑн палетти]]
Каҫӑсем
Категори:П. эрч. 4-мĕш пинçуллăх
Марк-ан-Барёль
Марк-ан-Барё́ль (Marcq-en-Barœul) — Франци коммуна, Нор департамӗнче вырнаҫнӑ. Лилль тавралӑхӗ, Лилль-2 кантонӗ.
Халӑхӗ (2014) — 39 291 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
П. эрч. 48
Пулнисем
Хунну:
Куçлăх
Куçлăх́ — çын куçĕн оптика çитейменлĕхĕ чухне курăмлăха тӳрлетмешкĕн е сиенлĕ тĕрлĕ тĕслĕ çапăмран хӳтĕленмешкĕн чи сарăлнă оптика хатĕрĕ.
Куçлăха кантăк е пластик линзисенчен тăваççĕ, вĕсене хашакпа хытараççĕ, çаклатавпа хăлха çине тăхăнаççĕ. Çаклатав вырăнне хăш чухне хăюпа пуç тавра тыттараççĕ.
Вуламалли куçлăх
Куçлăха шутласа кăлариччен курма пулăшакан хатĕр вырăнне пĕр куç валли уйрăмла хăйраса якатнă кристаллпа е кантăк татăкĕпе усă курнă.
Куçлăха Италире XIII ĕмĕрте шутласа кăларнă, пулас. Ăслайласа хатĕрленĕ çул — 1284, тăваканĕ, документсем çук пулсан та, Сальвино Армати шутланать.
П. эрч. 258
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Куçлăх
Вуламалли
Категори:Мода шаблонĕсем Категори:Контактлă линзăсем Категори:Куçлăх Категори:Хĕвелтен хӳтĕлекен куçлăх
Категори:Оптометри Категори:Офтальмологи Категори:Курасси
Сала-Ю
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Хутлă интеграл
Хутлă интеграл. Математикăлла анализра хутлă е нумай хутлă интеграл тесе интегралсен  çакнашкал йышне калаççĕ:
Кунта \ d > 1, вăл улшăнакан капсен йышĕн хисепĕпе тан.
Иккĕлле интеграл
Енчен те \ d = 2 пулсан, иккĕлле интеграл пирки калаçмалла.
Тÿрĕ кĕтеслĕ координатсен тытăмĕнче:, кунта \ dxdy — координатсен тÿрĕ кĕтеслĕ тытăмĕнчи элементла  лаптăк.
Иккĕле интегралăн геометрилле тупсăмĕ
Çапла йышăнăпăр:  функци  \ D талккăшра  плюслă капсем çеç йышăнать. Вара ун чухне   иккĕлле интеграл хисепĕпе \ D никĕс çинче тунă тата çиелтен  çийĕн ăна тивекен татăкĕпе хупланакан   вертикаллĕ цилиндрла ĕскерĕн  \ V клăпăшĕпе танлашать.
Каçăсем
Категори:Ăслăх Категори:Математика Категори:Математикăлла анализ Категори:Интегралла шутлав
Аксёнов Константин Филиппович
{{Çар ĕçченĕ }}
Аксёнов Константин Филиппович — ( 18-), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 6-мĕш гварди бомблакан авиаци корпусĕн 1-мĕш гварди бомблакан авиаци дивизин 82-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ,  Аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Каçăсем
Аксёнов, Константин, Филиппович
Турышева
Турышева — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Кожва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Логарифмла спираль
Логарифмла спираль, е изогоналлĕ спираль — спираллле йĕрсен пĕр тĕсĕ, çутçанталăкра час-час тĕл пулать.
Полярла координатсенче логарифла йĕр танлăхĕ çапла çырăнать
е, çавăн пекех
кунта \theta — харпăр пăнчă нультен пăрăннин кĕтесĕ, r — пăнчăн радиус-векторĕ, a — çаврăм рдиусне палăртакан коэффициент, b — çаврăмсем хушшинчи вăрăмăша палăртакан коэффициент, e — Эйлер хисепĕ.
Параметрла формăпа çапла çырма пулать
Каçăсем
Категори:Йĕрсем (математика) Категори:Трансцендентлă йĕрсем Категори:Спиральсем Категори:Логарифмсем Категори:Логарифм
Минзелинское (кӳлĕ)
Минзелинское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Çĕн Çĕпĕр облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Крутишка юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 15 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн кӳллисем
Волков Иван Степанович
Волков Иван Степанович — (28.10.1915(15)-23.01.1989), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 4-мĕш Украина фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 2-мĕш гварди бомблакан авиаци дивизин 60-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья штурманĕ, гварди капитанĕ.
Збруев Александр Викторович
Александр Викторович Збруев (31.3.1938, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Пухă
Пухă — информацин пĕр усравçинче (кĕнекере, оптикăлла дискра тата ыттинче те) упранакан темиçе хайлав.
Çакăн пек ятсем пулма пултараççĕ: Калавсен пуххи, Статьясен пуххи, Тухса каланисен пуххи тата ытти те.
Асăрхавсем
Категори:Хайлавсем
Эфиоп кӑвакарчӑнӗ
Эфиоп кӑвакарчӑнӗ (Columba albitorques) — кăвакарчăн йышшисем ҫемьерен вӗҫен-кайӑк тӗсӗ.
Литература
Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Кăвакарчăнсем Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем
Койне
Койне́ (Κοινὴ Ἑλληνική «пĕтĕмĕшле грек чĕлхи», е ἡ κοινὴ διάλεκτος, «пĕтĕмĕшле диалект») — грек чĕлхин постклассикăлла (эллинизмла) антика тапхăрĕнче сарăлнă мĕнпур диалектсене пĕрлештерекен пĕтĕмĕшле форми.
Каçăсем
Категори:Грек чĕлхи Категори:Грек чĕлхин историйĕ Категори:Истори Категори:Лингвистика Категори:Эллинизм
Кĕленче шăнăçтарăш
Кĕленче шăнăçтарăш (butelka ) — шĕвексене чылай вăхăт упрамалли шăнăçтарăш, ытларах цилиндр ĕлкиллĕ ансат пăкалама ансăр пырлă çӳллĕ савăт.
Шампань эрех сÿленккисем
Шампань эрехе библи персонажĕсене чысласа панă кĕленчене яраççĕ:
Каçăсем
Категори:Кĕленче савăт Категори:Савăтсем Категори:Кĕленче Категори:Шăнăçтарăшсем
Кĕçĕн Ват-Еган
Кĕçĕн Ват-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ват-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  102 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тугген
Тугген, (Tuggen) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Марх тăрăхне кĕрет. 2774 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1347.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Хамде-Шор
Хамде-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Хальмер-Шор юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 1 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Шаккăл ял тăрăхĕ
Шаккăл ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ -.
Адресĕ: Телефон:
Каçăсем
Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Канаш районĕн ял тăрăхĕсем Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Эстер (юханшыв)
Эстер — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эльзе (Ленне юппи)|Эльзе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Хăвăртлăхсене хушасси
Хăвăртлăхсене хушасси — йăмлăхла пăнчă е ĕскер пĕр пуçлав тытăмĕнче куçсан, çав вăхăтрах хайхи пуçлав тытăмĕ те тепĕр пуçлав тытăмĕ тĕлĕшпе куçсан, çавсенчи хăвăртлăхсем хушшинчи çыхăну ыйтăвне татса пани.
Классикăлла механикăра
Классикăлла механикăра пăнчăн абсолютлă хăвăртлăхĕ унăн танлаштаруллă тата куçаравла хăвăртлăхĕсен векторла суммипе тан:
Каçăсем
Категори:Кинематика Категори:Танлаштарулăхăн ятарлă теорийĕ Категори:Танлаштарулăх ятарлă теорийĕ
Джордж Реймонд Ричард Мартин
Джордж Реймонд Ричард Мартин (George Raymond Richard Martin, 20 сентября 1948 ҫур.) — хальхи Америка ҫыравçă-фантасчӗ, сценарисчӗ, продюсерӗ тата редакторӗ, нумай литература парнисен лауреачӗ. Пăрпа çулăм юрри фэнтези авторӗ.
Пухăну
Пухăну (тата унăн вариацийĕсем) — нумай пĕлтерĕшлĕ сăмах:
Кукамай (пĕлтерĕшсем)
Кукамай:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Дейтерий
Дейте́рий (deuterium, «иккĕмĕш»), йывăр шывамăш,  D тата 2H символĕсемпе палăртаççĕ — атом масси 2-пе тан тăнăçлă шывамăш изотопĕ. Йĕтре (дейтрон) пĕр протонпа пĕр нейтронран тытăнса тăрать.
Литература
Категори:Шывăмăш изотопĕсем Категори:Термойĕтреллĕ çунакан япалалăх
П. эрч. 260
мини|160px|[[Цинь Шихуанди]]