cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нестеровка (Похвиçнĕ районĕ)
Ялăн чăвашла ятне кунта В.Е.Симаков кăтартнă тăрăх лартнă. Ялăн вырăнти чăвашсем янă чăн-чăн чăвашла ят пулма пултарать. Вăл тупăнсан статья ятне улаштарма тивет.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Этнохороним
Этнохоро́ним (грекла ἔθνος, «халăх» + χῶρος, «вырăн» + όνυμα, «ят»), этникон — харпăр вырăнта пурнакансен ячĕ, чылай чухне тивĕçлĕ топонимпа майлашăннăскер. Чăваш чĕлхинче этнохороним топоним çумне -сем аффикс хушăннипе пулать. Нумайлă хисеппе пăтраштарассинчен контекст сыхлать. Çырура чухне тата тивĕçлĕ орфографин те сыхлас вăйăмĕ пур. Этнохоронимла сăмахăн пĕррелĕ тата нумайлă хисепĕсем те чăваш чĕлхинче пĕр формăпах палăраççĕ: урăхла каласан, вĕсен уйрăмлăхĕсем çук.
Этнохоронимсене тĕрĕс çырасси
Этнохоронимсене епле çырасси тĕлĕшпе йĕркевсенче ятарлă параграфсем çук. Çапах та вĕсене, пайăр мар ят пулнине кура, пĕчĕк саспаллирен пуçласа çырмалла пуль. Çавăн пекех, топоним темиçе компонентран тăнă чухне те, пĕрле çырмалла пек, мĕншĕн тесен урăхла çырмашкăн сăлтавĕ çукрах. Практикăра вара (пурнăçра) апла та, капла та çырни те тĕл пулать. Çакă илсе кăтартнă тĕслĕхсенчен те аванах курăнать.
Практикăра апла та, капла та çырнин сăлтавĕсем
Халлĕхе ку ыйтăва çутатакан материалсем (сумлă çăлкуçсем) курăнмаççĕ-ха.
Асăрхавсем
Категори:Лексикологи
Вроньский Юзеф
{{Ăсчах
{{!}} {{!}}} }}
Юзеф (Иосиф) Вроньский  – (24.08.1776, Вольштын (Польша) - 09.08.1853, Парис, Франци) - Польша математикĕ тата философ-мистикĕ.
Асăрхавсем
Категори:Польша математикĕсем Категори:Франци математикĕсем
Мăнаçлă «Варяг» парăнмасть тăшмана
Мăнаçлă «Варяг» парăнмасть тăшмана (Врагу не сдаётся наш гордый «Варяг», ; «Варяг») — «Варяг» крейсерпе «Кореец» канонер киммин паттăрлăхне халалласа Рудольф Грейнц австри поэчĕ сăвăланă (Е. М. Студенская куçарнă) хайлав çине хунă юрă.
Пĕрлехи хыпарсем
Вырăс-япон вăрçи вăхăтĕнче вырăс флочĕн «Варяг» крейсерĕпе «Кореец» канонер кимми Чемульпо бухти патĕнче японсен ултă крейсерĕпе тата сакăр миноносецĕпе хаяр çапăçăва кĕнĕ. Çав тери йывăр арканнă «Варяг», малалла вăрçма пултарайманнипе, гаване таврăннă, ăна хăйĕн командиех шыва путарнă, канонер киммине сирпĕтсе янă.
Каçăсем
Категори:Раççейри патриотика юррисем Категори:Юрăсем, алфавитпа Категори:Вырăс-япон вăрçи Категори:Вырăс балладисем
Кат-Той-Нярсин-Ягун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Рур (Маас юппи)
Рур (Маас юппи)  —  Бельги территоринчи юханшыв. Çӳллĕ Фенн, Бельги пуçланса  Maac юханшыва Рурмонд хули патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 170 км.
Каçăсем
Категори:Льеж юханшывĕсем Категори:Çурçĕр Рейн Вестфали юханшывĕсемКатегори:Лимбург (Нидерландсем) юханшывĕсем Категори:Маас юпписем
Кутшпоза
Кутшпоза — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сэбысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ету-Яха (ЛаттапАй-Яха юппи)
Ету-Яха  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв ЛаттапАй-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 11 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Сăмаравккари хăрарăмсен икĕ класлă шкулĕ
Сăмаравккари хăрарăмсен икĕ класлă шкулĕ — XIX ĕмĕр вĕçĕнче,  XX ĕмĕр пуçламăшĕнче Хусан кĕпернин Теччĕ уесен Кивĕ Сăмаравкка ялĕнче ĕçленĕ ятарлă шкул. Унта хĕрачасем çеç вĕреннĕ. Шкула пĕтерсен, малалла вĕренме кăмăл çук пулсан, вĕрентевçĕре ĕçлеме май пулнă.
Çак хĕрачасене вĕрентмелли ятарлă вăтам шкул пирки таврапĕлÿçĕ калани :
<Куçару: 19-мĕш ĕмĕрĕн вĕçĕнче улпут çурчĕпе юнашар хĕрачасен шкулĕн йывăç çурчĕ пулнă. 1902-мĕш çулта унта пушар сиксе тухнă, 14 хĕрача вилнĕ. Чиркÿ картинчи вилнсене асăнса лартнă палăк 1960-мĕш çулсемччен сыхланнă. Çак вырăнта 1907-мĕш çулта икĕ хутлă чул çурт туса лартнă. Чухăн мар хресченсен хĕрĕсем вĕреннĕ. Революци хыççăн гимназие хупнă. Асăннă çуртра вара тăлăх ачасен усравĕ вырнаçнă.>
Хальхи вăхăтра кунта шкул çеç мар, ялĕ те çук. Пурнакансем 1960-мĕш çулсенче Шӳккев ялне куçса кайнă.
Çак шкулта вĕреннĕ чăвашсем
Халлĕхе, Интернет пулăшнипе, çаксене тупса палăртнă:
Асăрхавсем
Категори:Вĕрентӳ Категори:Шкулсем Категори:Шкул
Шерлок Холмс тата Ватсон тухтăр темкурнисем: Агра капăр-пурлăхĕ
Шерлок Холмс тата Ватсон тухтăр темкурнисем: Агра капăр-пурлăхĕ (Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона: Сокровища Агры) — Ленфильм киностудире Игорь Масленников режиссёр 1983 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Педагогикăри психологи
Педагогикари психологи е вĕрентӳ психологийĕ —  психологин вĕрентӳ тата витерев меслечĕсене тишкерекен пайĕ, çапла вара вĕрентсе ÿстерес тĕллевчĕкĕсене пурнăслассин эффективлăхĕ ÿсме тивĕçлĕ. Пĕр енчен социаллă психологие, тепĕр енчен когнитивлă психологие çывăх.
Каçăсем
* Категори:Педагогика Категори:Психологи
Лойциген
Лойциген  — (Leuzigen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Валира (юханшыв)
Валира (La Valira) — Андорра территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Сегре (юханшыв)|Сегре юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км, бассейн лаптăкĕ 591,6 км2.
Каçăсем
Категори:Андорра юханшывĕсем
Ван Ман
Ван Ман — (кит. 王莽, пиньинь Wáng Măng; харпӑр ячӗ Цзюйцзюнь (кит. 巨君, пиньинь Jùjūn); п. эрч. 45 — 6 юпа 23) — 9—23 ҫҫ. Китай императорӗ, хӑйӗн ертӳвӗпе Хӗвеланӑҫ Хань империйне ертсе пынӑ Лю династийне татнӑ, Синь («Ҫӗнӗ») империйӗн никӗслевҫи, унӑн пӗртен пӗр пайташӗ. Хӑюллӑ социаллӑ реформатор пулнӑ, анчах йӑла-йӗркеллӗ Китай историографийӗ ӑна узурпатор шутне кӗртет.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Китай регионĕсен историйĕ Категори:Китай Категори:Китай историйĕ Категори:Китай императорӗсем, алфавитпа
Çăлтăрсем хушшинчи тавралăх
Çăлтăрсем хушшинчи тавралăх (ÇХТ) — галактикăри çăлтăрсем хушшинчи япалалăх тата уйсем. Тытăмĕ: çăлтăрсем хушшинчи газ, тусан (газ массинчен 1 %), çăлтăрсем хушшинчи электромагнитла уйсем, космос пайăркисем, çавăн пекех гипотезăлла тĕксĕм йăмлăх. Çăлтăрсем хушшинчи тавралăхăн химилле тытăмĕ — çăлтăрсенчи пĕрремĕшле нуклеосинтез тата нуклонсарла синтез продукчĕ. Çăлтăрсем мĕн пурнăçĕ тăршшĕпех çăлтăр çилĕ кăларса тараççĕ, унпа пĕрле çăлтăр атмосферинчи элементсем тавралăха таврăнаççĕ. Пурнăçĕ вĕçĕнче çăлтăр çинчен унăн йăлхахĕ татăлса ÿкет, çапла вара тавралăх нуклонсарла синтез продукчĕсемпе пуянланать.
Уçлăхра çăлтăрсем хушшинчи тавралăх еплерех валеçĕнни тривиаллĕ мар, Хушăк (бар) тата галактикăсен спираль пек çаннисем пек пĕтĕмĕшле галактикăлла тытăмсемсĕр пуçне, унта вĕрирех газпа хупланнă уйрăм сивĕ тата ăшă пĕлĕтсем те пур. ÇХТăн тĕп уйрăмлăхĕ — йăвăлăх çав тери пĕчĕккĕ пулни, кубла пĕр сантиметрта вăтамран 1000 атом çеç.
Каçăсем
Категори:Астрофизика Категори:Астрохими
Бузыцков Иван Дмитриевич
Бузыцков Иван Дмитриевич — (15.11.1917(2)-12.07.1978), СССР шалти ĕçсен халăх комиссариачĕн Молдави чикĕ окруĕн 25-мĕш Кагульски чикĕ сыхлавçисен отрячĕн 5-мĕш чикĕ заставин пулемёт отделенин командирĕ, кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26.
Лямчина
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Обфельден
Обфельден (Obfelden) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Кора (Ихалица юппи)
Кора — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Ихалица юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Обфельден
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 4465 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0010.
Кора (Ихалица юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Обфельден
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Кора (Ихалица юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Лаке
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Ермолаев Владимир Алексеевич
Ермолаев Владимир Алексеевич  — (24.01.1923-30.11.2003), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш тапăнакан çарĕн 21-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 47-мĕш гварди артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди кĕçĕн сержант|кĕçĕн сержанчĕ.
Вельплагебах
Вельплагебах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Луттер (Эмс юппи)|Луттер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16,885 км, бассейн лаптăкĕ 27,046 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Джеймс Кук
мини|Джеймс Кук
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Аслă Британи тинĕс çӳревçисем Категори:Лăпкă океан тĕпчевçисем Категори:Антарктикăна тĕпчекенсем Категори:Австралипе Океани тĕпчевçисем Категори:Каннибализм инкекĕсем Категори:Орегон тĕпчевçисем Категори:Пайăр çынсем:Çĕнĕ Каледони Категори:XVIII ĕмĕрĕн историйĕ Категори:Лондон король пĕрлĕхĕн пайташĕсем Категори:Копли медалĕпе чысланисем Категори:Пайăр çынсем:Гавайи Категори:Гавайи тĕпчевçисем
Старый Лабёнок
Старый Лабёнок —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Лабёнок юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 27 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Галактикăсем хушшинчи талккăш
Галактикăсем хушшинчи талккăш — космосăн пĕр пайĕ. Ăна «галактикăсем хушшинчи тавралăх» теессинчен тытăнса тăрас пулать. Мĕншĕн тесен унта йăмлăх çукпа пĕрех. Пĕр кубла дециметр калăпăша пĕр атом тивет.
Асап
Асап — чĕрĕ пурăнавçă дискомфорт, хуйхă, ырату, стресс, терт йышши эмоцилле е ут-пÿ туйăм-сисĕмĕсене тÿсни.
Галактикăсем хушшинчи талккăш
Асăрхавсем
Категори:Астрофизика Категори:Космос
Асап
Литература
Категори:Психикăлла тăрăмсем Категори:Философи категорийĕсем
Биохуткăç
Биохуткăç — ÿсентăранла тата чĕрчунла чĕртавартан, организмсен пурнăç-тăрмăшĕн продукчĕсенчен тата индустрири органикăлла каяшсенчен пулакан хуткăç.
Каçăсем
Категори:Экономика тата климат улшăнăвĕ Категори:Экологи Категори:Энергетика
Омброн Жак Бернар
Жак Бернар Омброн  – (1798 -  1852 ) -  Франци карап врачĕ тата çутçанталăка тĕпчекен.
1837-1840-меш çулсенче Антарктикăна тĕпчекен Дюмон-Дюрвиль Кăнтăр полюс патне кайнă экспедицине хутшăннă. Омброн «Астролябии» тата «Зеле» çинче карап хирурге пулнă. Онорэ Жакино (1815-1887) зоологпа пĕрле нумай чĕрчунсемпе ӳсентăрансен тĕсĕсене çырса кăтартнă.
Аффельтранген
Аффельтранген — (Affeltrangen) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 2246 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4711.
Каçăсем
Категори: Тургау кантонĕн хулисем
Першино
Канаш — Тĕмен облаçĕĕнчи Заводоуковск районĕнчи чăваш ялĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
XIX ĕмĕрĕн иккĕмĕш çурринче - XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче Першино ялĕнче пурăннă халăх шучĕ.
Першинăра чăвашсен «Пике» ансамблĕ ĕçлет.
Асăрхавсем
Категори:Тĕмен облаçĕ Категори:Аякри чăваш ялĕсем
Олвуседа-Паюта-Яха
Олвуседа-Паюта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нярово-Паюта-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 81 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Караченцов Николай Петрович
Никола́й Петро́вич Кара́ченцов (юпа, 27 1944, Мускав — юпа, 26 2018, поç. Истра, Красногорск районĕ, Мускав облаçĕ) — совет тата раççей актёрĕ. РСФСР халăх артисчĕ (1989), Раççей Федерацин патшалăх парни лауреачĕ (2003). «Ника» кинематографи ӳнер раççей академин академикĕ.
Каçăсем
Категори:МПАТ шкул-студинче вĕренсе тухнисем Категори:ССКП пайташĕсем Категори:Ӳпке ракĕпе вилнисем Категори:Пӳре ĕçлеменнипе вилнисем Категори:СССР каскадёрĕсем Категори:XX ĕмĕрти каскадёрсем Категори:РФ каскадёрĕсем
Кушвож
Кушвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лебедь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Каттым-Еган
Каттым-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тром-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  63 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Электроэнергетика
Электроэнергетика  — энергетикăн пĕр сыпăкĕ.
Каçăсем
* Категори:Электро Категори:Энерги Категори:Энергетика
Дандр
Дандр  (Dender, Dendre, Tinre) —  Бельгия территоринчи юханшыв. Ат пуçланса  Шельде юханшыва Дендермонде патенче  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 65 км.
Каçăсем
Категори:Эно юханшывĕсем
Синь империйӗ
мини|Синь империйӗн ҫитти
Синь империйӗ (кит. 新朝 9—23) — Китай империйӗ; Хань империйӗн кун-ҫулӗнчи ӑна Хӗвеланӑҫ Хань тата Хӗвелтухӑҫ Хань империйӗсен тапхӑрӗсене пайланӑ татӑк.
Никӗслевҫи Ван Ман пулнӑ — Пин-ди императорӑн кӗрӳшши. Малтанах ӑна регент пулма лартнӑ, кайран вӑл Китай императорӗн титулне илнӗ. Ку 8-мӗш ҫулта пулса иртнӗ. Ван Ман политики, тӗслӗхрен, хӗресченсемпе ал-ӗҫ ӗҫченӗсенчен куланай илессине хӑпартни, халӑх пӑлханӑвӗсем патне илсе ҫитернӗ. Вӗсенчен пӗрин вӑхӑтӗнче, хӗрлӗ куҫхаршиллисен пӑлхавӗ тенинче, 23 ҫулта императора астултан кӑларса ҫапнӑ. Ун хыҫҫӑн Китая Хӗвелтухӑҫ Хань империйӗ пӗрлештернӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Китай регионĕсен историйĕ Категори:Китай Категори:Китай историйĕ Категори:Синь империйӗ Категори:Китай династийĕсем
П. эрч. 196
Вуламалли
Категори:Çулсем
Паллав
Паллав е, уйрăм контекстра, палласа илни
Каçăсем
Категори:Сисĕм-илĕм Категори:Педагогика Категори:Криминалистика
Угра çинче тăни
Угра çинче тăни — 1480-мĕш çулхи пулăмсем, ун чухне  Пысăк Урта ханĕн  Ахматăн çарĕсем тата Мускав аслă кнеçĕн  III Иванăн  Вологда кнеçĕн Андрей Меньшойăн вăйĕсемпе тĕрекленнĕ çарĕсем пĕрне-пĕри хирĕç тăнă. Çак пулăмпа вырăс çĕрĕсенче монгол-тутар витĕмĕ вĕçленнĕ шутланать, — калăпăр, Руçăн Вырăс патшалăхĕ аталанса пыракан çурçĕр-хĕвелтухăç енче.
Каçăсем
Категори:Çапăçусем, алфавитпа Категори:Раççейри çапăçусем Категори:Мускав кнеçлĕхĕн çапăçăвĕсем Категори:Ылтăн Урта çапăçăвĕсем Категори:Калуга облаçĕнчи çапăçусем Категори:1480-мĕш çулти çапăçусем
Мăн Термоть-Ега
Мăн Термоть-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пыв-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  23 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 197
Вуламалли
Категори:Çулсем
Ява тинĕсĕ
Ява тинĕсĕ  Лăпкă океанăн Калимантан, Сулавеси, Суматра тата Ява утравĕсем хушшинче вырнаçнă тинĕс. Лаптăкĕ 552 пин км2, Калăпăшĕ 61 пин км3. .
Тĕп порчĕсем: Банджармасин, Джакарта, Семаранг, Сурабая.
Каçăсем
Категори: Ява тинĕсĕ Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем
Алабама (юханшыв)
Алабама (Алабама) — АПШ территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Мексика кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 640 км, бассейн лаптăкĕ 106000 км2.
Каçăсем
Категори:АПШ юханшывĕсем
Тхач
Тхач —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Ачешбок юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Вельтерсбах
Вельтерсбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Лайхлинген, Вуппер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8,4 км, бассейн лаптăкĕ 10,258 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Пендус (Комарица юппи)
Пендус — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Комарица юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Гавайи утравӗсем
мини|350px|Гавайи утравӗсен ҫитти Гавайи утравӗсем (е Гавайи архипелагӗ, Hawaiian Islands, гав. mokupuni o Hawaiʻi) — 24 утравсемпе атоллсенчен тӑракан архипелаг, Лӑпкӑ океанӑн ҫурҫӗр пайӗнче вырнаҫнӑ (19° тата 29° ҫурҫӗр анӗ хушшинче). Архипелаг ҫурҫер-хӗвеланӑҫран кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫнелле тӑсӑлнӑ, вулкан пӗрхӗннинчен пулса тӑнӑ.
Утравсем хӑйӗн ятне — Гавайи ятлӑ чи пысӑк утравран илнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Архипелагсем Категори:Утравсем
Буйко Пётр Михайлович
Буйко Пётр Михайлович — (31.10.1895(19)-15.10.1943), Кĕйӳ медицина институчĕн профессорĕ, 4-мĕш партизан батальонĕн врачĕ, 2-мĕш рангри военврач, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07.
Ăшăпа тивĕçтерни
Ăшăпа тивĕçтерни — çурт-йĕре, хапавсене ăшă парса тăни.
Асăрхавсем
Категори:Ăшă Категори:Энерги Категори:Энергетика
П. эрч. 198
Вуламалли
Категори:Çулсем
Ломмис
Венги — (Lommis) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 1049 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4741.
Каçăсем
Категори: Тургау кантонĕн хулисем
Гавайи (пӗлтерӗшсем)
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Анат Уратьма
Анат Уратьма (Тубан Уратма, Нижняя Уратьма) — Тутарстанăн Анат Чулман Атăл районĕнчи  ял. Чăвашсем тата тутарсем пурăнаççĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 930 çын пурăннă, вĕсенчен 87% — тутарсем. Ыттисем, тĕпрен илсен, чăвашсем. Процентран тÿрĕ хисеп çине куçарсан — пĕр 100 çын тĕлнелле пулма пултарать.
2010-мĕш çулта: мĕнпурĕ 952 çын.
Истори
"Команда Кочующие" сайтра çапла каланă :
1920-мĕш çулхи çырсатуху пирки :
<Куçару: Анат Уратьмара мăссăлмансем пĕрре виççĕмĕш пайĕ (167, ăна хирĕç 50)..... Уратьмапа ситуаци кăткăсрах, мĕншĕн тесен вĕсен хушшинче чăвашсем те пур, вăл вăхăтра "ислама çаврăнас" туртăм та пулнă, ахăр, "мăссальмансен" йышĕнче — чăваш-мăссăльмансем те пур.>
Тутарстанти Анат Кама районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Большое Афанасьево, Володарски (Володарский), Камские Поляны, Нижняя Уратьма, ОША.
Ялти уявсем
2012-мĕш çулхи июлĕн 9-мĕшĕнче икĕ кун маларах (июль, 7) пулни пирки: :
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Анат Чулман Атăл районĕ
Шерлок Холмс тата Ватсон тухтăр темтепĕр курнисем: Çирĕммĕш ĕмĕр тапранать
Каçăсем
Категори:ССРП телефильмĕсем, алфавитпа Категори:ССРП 1986 çулхи телефильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин телефильмĕсем Категори:ССРП детектив телефильмĕсем Категори:ССРП темтепĕр курни телефильмĕсем Категори:Вырăсла телефильмсем Категори:Шерлок Холмс тата Ватсон тухтăр темтепĕр курнисем
Маврина Виска
Маврина Виска — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Голая Виска юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 56 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Оттенбах (Цюрих)
Оттенбах (Ottenbach ZH) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 2296 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0011.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Тренажёр
Тренажёр (train — ăспани, вĕрентни, хăнăхтарни) — тĕрлĕ йывăрлăха е ситуацие юрилле иммитацилеcе механикăлла, программăлла, электрикăлла е комбинацилле вĕрентмелли-хăнăхтармалли хатĕрлĕхĕ, Вĕрентекен (имитацилекен) е спорт тренажёрĕсем пулаççĕ.
Каçăсем
Категори:Спорт терминологийĕ Категори:Тренажёр
П. эрч. 199
Вуламалли
Категори:Çулсем
Аламо
Аламо (Аламо) — АПШ территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Солтон-Си кӳлли юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:АПШ юханшывĕсем
Кушёль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Майенрид
Майенрид — (Meienried) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Бюрен тăрăхне кĕрет. 52 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0389.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Ланкеть
Ланкеть — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Бурукан юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 21 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Ет-Яха
Ет-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сюты-Пой-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 43 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăн Юрь-Ега
Мăн Юрь-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Берёзовая юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  4 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гавайи (утрав)
мини|Гавайи утрав космосран курӑнни Гавайи (акӑл. тата гав. Hawaiʻi), тата Мӑн утрав (Big Island) тенӗ — Лӑпкӑ океанри вулканлӑ утрав, Гавайи утравӗсенчен тӗп утравӗсенчен саккӑрӑшӗнчен пӗри, вӗсем АПШ-н Гавайи штачӗ пулса тӑраҫҫӗ. Утравӑн лаптӑкӗ— 10 432,5 км², архипелагӑн ытти пӗрле илнӗ утравӗсенчен пысӑкрах, ку АПШсен чи пысӑк утравӗ.
Гавайи утравӗ Гавайи штачӗн Гавайи тавралӑхне кӗрет. Тӗп хули - Хило (Hilo).
Вырӑнти — «Мӑн утрав» (Big Island) тенӗ ячӗпе, утрав, архипелаг, тавралӑхпа штат ячӗсем пӗрешкел.
Утрава уҫнин кун-ҫулӗ
Европа халӑхӗ Гавайи утравӗ (архипелаг ҫинчен те) ҫинчен капитан Джеймс Кук 1778 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче уҫсан пӗлнӗ. Джеймс Кука вырӑнти халӑх ҫак утравӑн Кеалакекуа бухта ҫыранӗсенче вӗлернӗ 14 нарӑс 1779 ҫ. УН чухне тӗпчесе пӗлнӗ тӑрӑх — экипаж вырӑнти халӑхӑн йӑла-йӗркисене пӗлменнин йӑнӑшӑвӗ пирки.
Каçăсем
Категори:Гавайи утравĕсем Категори:Австралипе Океани утравĕсем Категори:Лăпкă океанри вулкан утравĕсем Категори:АПШ вулкан утравĕсем
Категори:Утравсем
П. эрч. 200
Вуламалли
Категори:Çулсем
Олву-Яха
Олву-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Экзистенциализм
Экзистенциали́зм (existentialisme, existentia — пурăнавлăх), çавăн пекех пурăнавлăх философийĕ — XX ĕмĕрти философин пĕр енĕ, этем пуррилĕхĕн уникаллĕхне палăртать. Экзистенциализм тăванла персонализм тата философилле антропологи енсемпе параллеллĕн аталанса пынă, çав вăхăтрах вĕсенчен этем хăйĕн тĕшĕнчен хăпнин (уçăлтарнин мар) идейипе тата эмоцилле тĕшĕн тарăнăшне акцентланипе  уйрăлса тăнă.
Франци философĕ Жан-Поль Сартр шучĕпе, экзистенциализм никĕсне  Достоевский персонажĕсенчен пĕри палăртнă: «Турă çук-тăк, кирек мĕн тума та юрать».
Çыннăн пурăнавлăхĕ — унăн тĕшшинчен маларах тăрать. Ытти «объектсем» тĕлĕшпе те çавнашкалах.
Каçăсем
* Категори:Философи
Фаджако
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Галимов Эрик Михайлович
{{Ăсчах {{Хисеп орденĕ|1999}} {{«Хисеп Палли» орденĕ|1986}} {{В.И.Вернадский парни}} {{!}} {{!}}} }}
Эрик Михайлович Галимов  – (29.06.1936, Владивосток, СССР ) - геохими енĕпе ĕçленĕ ăсчах. Раççей ăслăхсен академин пайташĕ (1994). В.И. Вернадский ячĕллĕ геохимипе аналитика хими институчĕн директорĕ.
500 ытла ăçлах ĕçĕ пичетленĕ. А. Л. Бучаченко, Ю. Н. Молин тата Р. З. Сагдеевпа пĕрле «Ядерла-спин изотоп эффектне» уçнă. Монографисем: «Геохимия стабильных изотопов углерода» (1968), «Изотопы углерода в нефтегазовой геологии» (1973), «Исследования органического вещества и газов в осадках дна океанов» (1976), «Природа биологического фракционирования изотопов» (1984), «Феномен жизни. Между равновесием и нелинейностью. Происхождение и принципы эволюции» (2001), «Замыслы и просчеты. Фундаментальные космические исследования в России последнего двадцатилетия. Двадцать лет бесплодных усилий» (2010, 2-е изд., доп. 2013).
«Геохими» журналăн тĕп редакторĕ, Astrobiology, Chemical Geology, Isotopes in Health and Environmental Studies журналсен редколлеги пайташĕ.
Кат-Ягун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Галактикăсем хушшинчи çăлтăр
Галактикăсем хушшинчи çăлтăр — нихăш галактика тытăмне те кĕмен çăлтăр.
Унашкал çăлтăрсене чăн малтан 1997-мĕш çулта тупса палăртнă.
Асăрхавсем
Категори:Галактика тулашĕнчи астрономи  Категори:Çăлтăрсен класĕсем
Валуа
мини|Гербӗ Валуа (Valois) — Франци королӗсен династийӗ, Капетингсен ҫурчӗн турачӗ. Хӑйӗн ятне ҫав туратӑн никӗслевҫи, Франци Карлӗ, граф де Валуа титулӗнчен илнӗ.
Валуа династийӗн пайташӗсем франци астулне 1328 - 1589 ҫулсенче пулнӑ, ун хыҫҫӑн вӗсене Капетингсен ҫурчӗн кӗҫӗнрех турачӗ, - Бурбонсен династийӗ йышӑннӑ.
Каҫӑсем
Категори:Валуа Категори:Франци династийӗсем Категори:Европăри династисем Категори:Европăри корольсен династисем
Минус-мел
Минус-мел е Минус-меслет — литературăри меслет, мел
Надар
Надар (фр. Nadar; чӑн ячӗ — Гаспар-Феликс Турнашон, фр. Gaspard-Félix Tournachon; 6 ака 1820 ҫул — 21 пуш 1910 ҫул) — Франци фотографӗ, карикатурисчӗ, ҫыравҫӗ-романисчӗ, журналисчӗ тата сывлӑш вӗҫевҫи.
Фотографи портречӗн пысӑк ӑсти. Надар ӳкернӗ фотографисем, нумай паллӑ патшалӑх фото пуххӑвӗсенче упранаҫҫӗ.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Вӑл Шарль Бодлер, Гюстав Курбе, Сара Бернар, Гектор Берлиоз, Александр Дюма, Эрнест Шеклтон тата ыттисен фото сӑнарӗсене ӳкернӗ.
Каҫӑсем
Категори:Кондорсе лицейенче вĕренсе тухнисем Категори:Фотографи пионерĕсем Категори:Пер-Лашез çăвинче пытарнисем
Бетвизен
Бетвизен — (Bettwiesen) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 1046 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4716.
Каçăсем
Категори: Тургау кантонĕн хулисем
Вельцбах (Майн юппи)
Вельцбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари, Гессен территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Ермолаев Владимир Иванович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Ермолаев Владимир Иванович  — (06.10.1923-26.06.2000), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 8-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 143-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн аслă летчикĕ, гварди лейтенанчĕ.
Вельцбах (Майн юппи)
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем  Категори:Гессен юханшывĕсем
Мадаха (юханшыв)
Мадаха (Москвина) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Дунаевка
Дунаевка (Дунаевка) — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕнчи унччен ял пулнă вырăн. Похвиçнĕ районĕнчи чăваш ялĕсен "Вирьял" текен ушкăнне кĕнĕ.
Ялăн чăвашла ятне кунта В.Е.Симаков кăтартнă тăрăх лартнă. Ялăн вырăнти чăвашсем янă чăн-чăн чăвашла ят пулма пултарать. Вăл тупăнсан статья ятне улăштарма тивет.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Ларионова (Рассомаха юппи)
Ларионова  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Рассомаха юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 10 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Михайлов Семён Михайлович
Михайлов Семён Михайлович (нарăс, 16, 1874, Çăлпуç — 1940-мĕш çул хыççăн ГУЛАГра вилнĕ) — «Хыпар» хаçатăн редакторĕсенчен пĕри (1918, Ĕпхӳ хули), сăваплăхçă, епископ.
Асăрхавсем
Категори:Хаçат редакторĕсем Категори:1874 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 16-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Сăваплăхçăсем Категори:Репрессиленисем Категори:ГУЛАГра вилнисем Категори:Чăвашран тухнă епископсем
Сора (Корбанка юппи)
Сора — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Корбанка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Анат Чулман Атăл районĕ
Анат Чулман Атăл районĕ (Түбән Кама районы) — Тутарстанăн районĕ. 1966 çулта йĕркеленĕ. Район администрациĕ Хусантан ??? çухрăмра ларакан Анат Чулман Атăл хулара вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан районĕсем
Албион (юханшыв)
Албион (Албион) — АПШ территоринчи юханшыв. Калифорнитерриторипе юхать. Юханшыв Лăпкă океан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ 111 км2.
Каçăсем
Категори:Калифорни юханшывĕсем
Ид-Яха (Пюнга-Лохо юппи)
Ид-Яха  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пюнга-Лохо юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 25 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Темтепĕр (пĕлтерĕшсем)
Темтепĕр (темĕн тĕрлĕ вак-тĕвек пăтрашăнчăкĕ тесе ăнланмалла ) — кулленхи калаçура тăнăçланнă, пăтрашăнчăк тĕрлĕ тĕслĕ вак-тĕвеке ăнлантаракан сăмах çаврăнăшĕ.
Асăрхавсем
Категори:Темтепĕр
Сартр, Жан-Поль
REDIRECT #Сартр Жан-Поль
Виççĕ хутчен Совет Союзĕн Паттăрĕсем
Çак ят-йышра виççĕ хутчен Совет Союзĕн Паттăрĕсене кăтартнă.
Каçăсем
2,3,4
Кушъёль
Кушъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Мăн Мутная юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Рифферсвиль
Рифферсвиль (Rifferswil) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 812 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0012.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Николаева Агапия Алексеевна
Николаева Агапия Алексеевна (çуралнă чухнехи, качча кайичченхи хушамат Кармачёва, хальхи Чăваш республикинчи Куславкка районĕ шутне кĕрекен Елчĕк ялĕнче çуралса ÿснĕ) — «Хыпар» хаçатăн улттăмĕш редакторĕ. Анчах та вăл хаçатăн пĕр номерне çеç хатĕрлеме ĕлкĕрнĕ, ăна та пулин, наборланă хыççăн, аркатса тăкнă.
Темĕнле усал япала тупнăран мар. Сăлтавĕ, ахăртнех, юри йĕркеленĕ провокацире. Почтăпа хаçат редакцине «такам» юраман (чарнă) кĕнекесем, брошюрăсем ярса панă та, çак вăхăтра тустару ирттернĕ.
А.А.Николаева — Федор Николаевич Николаевăн (каярахри хушамачĕ Сергеев, 1881-1941) арăмĕ. Вĕсем хальхи Шупашкар районне кĕрекен ялсенче вĕрентевçĕре ĕçленĕ чухне (Агапия Алексеевна Платкара, Фёдор Николаевич — Иккассинче) паллашса пĕрлешнĕ пулмалла.
Кунсăр пуçне Интернетра Агапия Кармачёва Чĕмпĕрти чăваш шкулĕн хĕрарăмсен уйрăмне пĕтернине пĕлме пулать.
Надежда Смирнова çырнинчен :
Тăватă хĕрпе пĕр ывăл тенĕ-ха кунта. Камсем-ши вĕсем? Çавна май ак çак япалана аса илме пулать :
Асăрхавсем
Категори:Хаçат редакторĕсем Категори:Хыпар хаçатăн тĕп редакторĕсем Категори:Журналистсем
Майнисберг
Майнисберг — (Meinisberg) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Ăшăпа сарăлни
Ăшăлăхла сарăлу (çавăн пекех термо сарăлу е ăшăпа сарăлни теççĕ) — ĕскерĕн температури улшăннă май унăн линилле хаписем тата формисем улшăнни. Шĕвексем тата газсем улшăнми пусăмлăн ăшăлăхла сарăлни, шутлавлăх енчен, изобарла сарăлу коэффициенчĕпе (ăшăлăхла сарăлăвăн калăпăшла коэффициенчĕпе) палăрăнать. Хытă ĕскерсен ăшăлăхла сарăлăвне палăртма вара ăшăлăхла линилле сарăлăвăн коэффициенчĕпе усă кураççĕ.
Майнисберг
Бюрен тăрăхне кĕрет. 1232 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0390.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Ăшăпа сарăлни
Физикăн асăннă пулăма тĕпчекен пайне дилатометри тессĕ (çавăн пекех дилатометр тенине пăхăр).
Ăшăлăхла сарăлăва улшăнуллă температурăра ĕслекен тĕрлĕрен хатĕрсем, машшынсем, механизмсем,  приборсем, çуртсем, хапавсем тунă чухне усă кураççĕ.
Ăшăлăхла сарăлăвăн тĕп саккунĕ, унпа килĕшÿллĕн,  L чухлĕ линилле хапаллă ĕскер температура   \Delta T чухлĕ ÿссен тата тулаш механикăлла вăйсем пулмасан  \Delta L чухлĕ сарăлать:
кунта \alpha — ăшăлăхла линилле сарăлăвăн коэффициенчĕ. Лаптăк тата калăпăш улшăнăвĕ тĕлĕшпе те çавнашкал формулăсем пур. Илсе кăтартнă чи ансат тĕслĕхре, ăшăлăхла сарăлăвăн коэффициенчĕ температурăран та, сарăлу енĕнчен те килмен чухне, япалалăх пур еннелле те пĕр тикĕссĕн илсе кăтартнă формула кăтартнă майăн сарăлать.
Асăрхавсем
Категори:Термодинамика Категори:Ăшăлăх Категори:Ăшă
Ĕçе илекен
Ĕçе илекен — ĕçлев тивĕç-ирĕкĕн субъекчĕсенчен пĕри[çăлкуç кирлĕ].
Каçăсем
Категори:Ĕçлев тивĕç-ирĕкĕ
РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ
РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ — РСФСР патшалăх чыславĕ, чыслав хисепĕпе РСФСР Аслă Канашĕн Президиумĕ тивĕçтернĕ, патшалăх тата пĕрлĕхлĕх чапа тухнă граждансене палăрту форми пулнă.
Зайков Виктор Сергеевич
Зайков Виктор Сергеевич (1859-мĕш çулхи ноябрĕн 9-мĕшĕ — 1937-мĕш çулхи сентябрĕн 17-мĕшĕ, Улатăр) — саваплăхçă, миссионер, чиркӳпе тĕн ĕçлевçи, Çĕнелӳлĕх епископĕ тата архиепископĕ. Чăваш.
РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ
1931 çулхи çурлан 10-мĕшĕнче çирĕплетнĕ.
Зайков Виктор Сергеевич
Чĕмпĕрти чăваш шкулне пĕтернĕ.
РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ
1992 çулхи нарăс уйăхĕнче чыслава Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ ята куçарнă. Паллăпа пĕрле РСФСР Аслă Канашĕн Президиумĕн хучĕпе чысланă.
Зайков Виктор Сергеевич
Улатăр тĕрминче персе пăрахнă. 1989-мĕш çулта реабилитациленĕ.
Асăрхавсем
Категори:Тĕн Категори:Çĕнелӳлĕх Категори:Чăвашран тухнă епископсем
Траян хапхи (Беневенто)
Траян хапхи (йӑла-йӗркеллӗ ячӗ — «Ылтӑн хапха», лат. porta aurea) — кӑнтӑр Италири, пӗлтерӗшлӗ Аппий ҫул тӗлӗнче, Беневенторан Брундизийне каякан ҫӗнӗ Траян ҫулӗ ҫинче (Via Traiana) Траян императора чысласа лартнӑ Беневенто хулири триумф арки. Архитектура палӑкӗ пысӑкӑшӗпе 15.6 м x 8.6 м 114—117 ҫулсенче туса лартнӑ, авторӗ Дамасск Аполлодор (шутланӑ тӑрӑх) архитектор.
Каçăсем
Категори:Беневентăри çуртсем тата çурт-йĕрсем Категори:114 çулта килнисем Категори:117 çул Категори:II ĕмĕрте тунă аркăсем Категори:Аппи çулĕ
Актёр ӳнерӗ
мини|270px|Франци комедийӗ. [[Антуан Ватто ӳнерҫӗ ӗҫӗ]]
Актёр ӳнерӗ — театр пусми ҫинче, телекурăм е кино ӳнерӗн сӑнарӗсене (рольсене) хайлани, профессиллӗ пултарулӑх ӗҫӗ.
Театр кӑтартӑвӗнче мӗнле те пулин роль выляса, спектакльте актёр хӑйне урӑх ҫын пек кӑтартать. Ҫапла вара куракансем ҫине мӗнле те пулин сӗм парать.
Каҫӑсем
Категори:Профессисем
Мăн Валыс-Ях
Мăн Валыс-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Берёзовая юппин сулахай çыранпа вăрринчен 36 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 57 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вельцбах (Рейн юппи)
Каçăсем
Категори:Рейн юпписем
Ходзь (Лаба юппи)
Ходзь  —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 180 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 88 км.
Турă çук-тăк, кирек мĕн тума та юрать
«Турă çук-тăк, кирек мĕн тума та юрать» — Ф. М. Достоевский ячĕпе çыхăнтаракан çунатлă каларăш. «Пĕртăван Карамазовсем» романри Иван Карамазов персонажăн шухăшĕсене палăртать пек шутланать, анчах та романра чат çакăн пек каланăлăх çук.
Ходзь (Лаба юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Турă çук-тăк, кирек мĕн тума та юрать
Чат унашкал калани Достоевскийен ытти çыравĕсенче те курăнмасть.
Ходзь (Лаба юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Турă çук-тăк, кирек мĕн тума та юрать
Асăннă каларăш нимле кăлтăксăр тата ялан тĕпре тăмалли чăнлăх пекскер шутланмасть, ăна хирĕçле çунатлă сăмахсем те пур.
Ходзь (Лаба юппи)
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Турă çук-тăк, кирек мĕн тума та юрать
Хирĕçле каларăш
Достоевскийпе сыхăнтаркан каларăша Жак Лакан психоаналитик çапла хирĕçленĕ: «Турă пур-тăк, кирек мĕн тума та юрать». Славой Жижек философ çакна хăйĕн статйин ячĕ пек туса хунă.
Асăрхавсем
Категори:Атеизма критиклени Категори:Каларăшсем Категори:Вырăс философийĕ Категори:Фёдор Достоевский Категори:Философи Категори:Христиан философийĕ Категори:Экзистенциализм Категори:Тĕн
Буйневич Павел Николаевич
Буйневич Павел Николаевич — (15.10.1912(2)-14.03.1995), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 61-мĕш çарĕн 397-мĕш перевçĕсен дивизин 447-мĕш перевçĕсен полкĕн оруди командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Олеко-Мангте-Яха
Олёко-Мангте-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мангте-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 103 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Пин-ди
мини|Пин-ди императорӑн вилтӑпри, Сяньян тавралӑхӗ, Шэньси
Пин-ди (кит. трад. 孝平帝) е кӗскен Пин-ди (кит. трад. 平帝), харпӑр ячӗ Лю Цзицзы (кит. трад. 劉箕子, п. эрч. 9 ҫ. — 3 нарӑс 6 ҫ.) каярах Лю Кань (кит. трад. 劉衎) тесе улӑштарнӑ — Китай Хань империйӗн вунтӑваттӑмӗш императорӗ.
Пурнӑҫӗ
Ван Манӑн хунеҫи. 4-мӗш ҫулта император Ван Ман хӗрне качча илнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Китай императорӗсем, алфавитпа Категори:Истори Категори:Китай регионĕсен историйĕ Категори:Китай Категори:Китай историйĕ Категори:Хань империйӗ
Пендус (Кочевала юппи)
Пендус — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Кочевала юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Бихельзее-Бальтерсвиль
Бихельзее-Бальтерсвиль — (Bichelsee-Balterswil) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Мюнхвилен тăрăхне кĕрет. 2461 çын (2007) пурăнать. Официаллă код — 4721.
Каçăсем
Категори: Тургау кантонĕн хулисем
Классикăлла мусăк
Классикăлла мусăк (мусăк классики; classicus — «тĕслĕхле») — тĕслĕхле мусăк хайлавĕсем, тĕнчри мусăк культурин ылттăн фончĕ.
Каçăсем
Категори:Мусăк
Темтепĕр
«Темтепĕр» — 1769 çултанпа, II Екатерина астулра ларнă чухне вырăсла тухнă литература-ӳнерĕн сатира журналĕ.
Истори
1769 çултанпа пичетлесе кăларнă. Кăлараканĕ — Г. В. Козицкий, императрица секретарĕ. Номерсене шкул тетрачĕн çурри пысăкăш листасенчен пуçтарнă. Пĕрремĕш кăларăмĕн тиражĕ 1692 экземпляра çитнĕ, малашнехи вуниккĕшĕ 1500 экземпляр тиражпе тухнă, кайран вара 1000 çити ӳкнĕ, юлашки 6 номерне 600-шер çеç экземпляр пичетленĕ. 1769 çулта 52 хутчен тухнă, унсăр пуçне 1770 çулта «Темтепĕр барышекĕ» ятпа хушма кăларăм кун çути курнă.
Пурнăçра тĕл пулакан çитменлĕхсене журнал «йăл-кулу» стилĕпе сатирăланă, пайăр çынсене тата Раççейри патшалăх тата социум йĕркелĕшĕн çитменлĕхĕсене тăрăхлама юраман. Императрица шухăш-кăмăлне ырлса, Николай Новикова тата унăн кăларăвăшĕсене сивленĕ. Журнал ĕç-пуçне А. О. Аблесимов, Н. Ф. Берг, И. П. Елагин, Г. В. Козицкий, А. П. Сумароков, граф А. П. Шувалов, А. В. Храповицкий, Н. И. Титова, çаплах императрица хăйĕ те, хутшăннă.
Рубрикăсем
«Господин сочинитель!», «Притча», «Решение задачи», «Мой вздор обращен к истине одной», «Дурные шутки», «Хорошие шутки», «Государь мой!».
Каçăсем
Категори:XVIII ĕмĕрти вырăс литератури Категори:Раççей империнчи сатира журналĕсем Категори:XVIII ĕмĕрĕн историйĕ Категори:Екатерина II Категори:1769 çулта килнĕ пичет кăларăвăшĕсем Категори:1770 çулта хупнă пичет кăларăвăшĕсем
Хрусталёв, машина пар!
Хрусталёв, машина пар! (Хрусталёв, машину!) — Ленфильм киностудире Алексей Герман режиссёр 1998 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.