cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Геометрилле прогресси
Геометрилле прогресси — b_1, b_2, b_3, \ldots хисепсен умлăн-хыçлăнлăхĕ (лешсене прогрессин пайташĕсем теççĕ); кашни  хыççăнхи хисеп, иккĕмĕшенчен пуçласа,  умри хисепе ай теекен уйрăм q хисеп çине хутланипе пулса пырать, кунта b_1 \neq 0, q \neq 0: b_1, b_2 = b_1 q, b_3 = b_2 q, \ldots,.
Асăрхавсем
Категори:Ретсем Категори:Геометрилле прогресси
Ташкуль
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Челепи облаçĕн кӳллисем
Супур
Супур — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Татош (Мăн Татош) юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  87 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Термодинамика аксиоматики
Термодинамика аксиоматики — унăн тĕллевĕ:  термодинамикăлла  ăнлавсен тата саккунсен тытăмне, — ăслава шалти энерги, энтропи, температура тенисене логика енчен хирĕçÿсĕр кĕртес шутпа, —  тĕпчесси.
Супур
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Термодинамика аксиоматики
Каçăсем
Категори:Термодинамика
Чхалта (юханшыв)
Чхалта (юханшыв), Ацгара (ჩხალთა) —  Абхази территоринчи юханшыв. пуçланса Кодор юханшыва  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км
Сальвадор Дали
Сальвадор Дали (тулли ячĕ Сальвадор Доменек Фелип Жасинт Дали и Доменек, маркиз де Пуболь, Salvador Domènec Felip Jacint Dalí i Domènech, Marqués de Dalí de Púbol, Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Marqués de Dalí y de Púbol; Çу, 11 1904, Фигерас - Кăрлач, 23 1989 , Фигерас) — испан сăрă ÿнерçи, графикĕ, скульпторĕ, режиссёрĕ, çыравçи. Сюрреализм юхăмĕн чи паллă пайташĕсенчен пĕрри. «Андалуза йытти», «Ылтăн ĕмĕр», «Заворожённый» фильмсемпе ĕçленĕ. «Сальвадор Далин вăрттăн пурнăçĕ, хăй каласа пани» (1942), «Дневник одного гения» (1952-1963), Oui: The Paranoid-Critical Revolution (1927-33) кĕнекесен тата «Трагический миф Анжелюса Милле» эссе авторĕ.
Ачалăхĕ
Сальвадор Дали Испанире 1904-мĕш çулхи çу уйăхĕн 11-мĕшĕнче Фигерас хулинче, Жирона провинцинче, пуян нотариус çемьинче çуралнă. Наци енчен каталон пулнă. Унăн е аппăшĕ, е йăмăкĕ тата менингитпа чирлесе вилсе кайнă (1903), пиччĕшĕ пулнă.
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти ӳкерçĕсем Категори:Испани ӳкерçисем Категори:Каталони ӳкерçисем Категори:XX ĕмĕрти графиксем Категори:XX ĕмĕрти гравёрсем * Категори:Сюрреалистсем Категори:Фигерасра пытарнисем
Гуссенвиль
Гуссенвиль (Goussainville) — Франци муниципалитечӗ, Иль-де-Франс регионӗ, Валь-д'Уаз департаменчӗ.
Халӑхӗ — 30 388 ҫын (2006). Муниципалитет Парижран 20 км патне ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫнелле, Сержирен 30 км хӗвелтухӑҫнелле вырнаҫнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Селевкидсен патшалăхĕ
мини|п. эрч. 312 — п. эрч. 64 Селевкидсен патшалăхĕ — Македони Александрĕн империйӗ аркансан Селевкпа унӑн несӗлӗсем никӗсленӗ эллинлӑ монархи. Тӗп хулисен шутӗнче Антиохи те пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Иран историйĕ Категори:Селевкидсен патшалăхĕ
Магнитла самант
Электро токлă тата лаптак ĕлкешĕн магнитла самант ак çапла кунта I — ĕлкери ток вăйĕ, S — ĕлке лаптăкĕ, \mathbf{n} — ĕлке лаптăкĕ еннелли нормалĕн пĕрчĕлле векторĕ. Магнитла самантăн енне  пăра йĕркевĕ пулăшнипе тупаççĕ: пăра аврине ток еннелле çавăрсан, магнитла самантăн енĕ пăран тапрануллă куçăмĕн енĕпе пĕр пек.
Хуть те мĕнле хупă ĕлкешĕн магнитла самант ак çапла кунта \mathbf{r} — координатсен пуçламăшĕнчен ĕлке тăршшĕн d\mathbf{l} элеменчĕ патне туртнă радиус-вектор.
Пĕтĕмĕшле илсен, талккăшри токсем хуть те мĕнле валеçĕннĕ чухне: кунта \mathbf{j} — калăпăшăн dV элементĕнчи ток йăвăлăхĕ.
Литература
Категори:Магнетизм Категори:Физикăлла капсем Категори:Электромагнетизм
Санды-Таню
Санды-Таню — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Санды-То кӳлĕ - №8647 ятсăр юханшыв юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Элĕк районĕн гербĕ
Пĕрлехи хыпарсем
Стилленĕ герб Чăваш Республикин тата Раççей Федерацин патшалăх символикине кĕрекен шурă, сарăх, синкер тата хĕрлĕ сăрăсенчен тытăнса тăрать.
Герб варринчи тĕп шурă сăрĕ çутă та таса Чăваш Ене палăртать. Çак фон çинче сарăх çулçăллă синкер йывăçа ӳкернĕ, вăл сурăм вăрманĕсене кăтартать, айаккисенче – синкер кӳлĕсен символĕсем.
Герб çинчи çӳлти тата аялти хумлă синкер йĕрсем Сурăмпа Вылă юханшывсене сăнарлаççĕ. Çӳлти синкер тăмха тӳпе тăррин сăнарне, аялти хĕрлĕ тăмхи – çĕр сăнарне палăртать. Гербăн херлĕ пайĕ çийĕнчи хумлă ярăм пучахлă уя пĕлтерет.
Герб композицине синкер сăрланă çавра ярăм вĕçлет — вăл геральдика паллине пĕрлĕ тăвать.
Каçăсем
Категори:Гербсем, алфавитпа Категори:2007 çулăн гербĕсем Категори:Чăваш Енри районсен гербĕсем
Эбейты
Эбейты — Раççей территоринчи кӳлĕ. Омск облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 90-113 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Омск облаçĕн кӳллисем
Брайан Адамс
Брайан Гай Адамс (Bryan Guy Adams; чӳк, 5, 1960, Кингстон, Канада) — канад рок-мусăкçи, фотограф, гитарист, хăйĕн юррисене шăрантараканĕ, шоу-бизнесре хăйĕн карьерине 1976 çулта, малтанах рок-группăсен йышĕнче, пуçланă. Дебют альбомне (соло) 1980 çулта кăларнă, 1985 çулта вара унăн «Heaven» рок-баллади Billboard Hot 100 пĕрремĕш вырăна йышăннă. Çак жанр ĕнтĕ тĕнчипех паллăха кăларать.
Каçăсем
Категори:Канада рок-мусăкçисем Категори:MTV Movie Award çĕнтерӳçисем Категори:Billboard Hot 100 малтисем Категори:«Грэмми» преми лауреачĕсем Категори:Ivor Novello Awards преми лауреачĕсем Категори:«Джуно» преми лауреачĕсем Категори:MTV Video Music Awards çĕнтерӳçисем Категори:Брайан Адамс Категори:Веганлăх хастаррисем Категори:Polydor Records шăрантараканĕсем Категори:Mercury Records шăрантараканĕсем Категори:Universal Music Group шăрантараканĕсем Категори:A&M Records шăрантараканĕсем Категори:Interscope Records шăрантараканĕсем Категори:Поп-рок мусăкçисем Категори:софт-рок мусăкçисем Категори:Канада рок-вокалисчĕсем Категори:Sony/ATV Music Publishing шăрантараканĕсем Категори:Портрет фотографĕсем
Ачча ял тăрăхĕ
Ачча ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ - Аввакумов Анатолий Михайлович.
Адресĕ: Çĕнĕ Ачакасси. Телефон:
Каçăсем
Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Канаш районĕн ял тăрăхĕсем Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Тарăн Яр (юханшыв)
Тарăн Яр  — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Цица юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубань юханшыв Усть-Лабинск хулинчен Краснодар гидроузелĕччен, Шурă тата Пшиш юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Фенносканди
мини|Фенносканди ҫитти
Фенносканди (фин. Fennoskandia, швед. Fennoskandien, норв. Fennoskandia) — ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Европӑри лаптӑкӑшӗпе 1,88 млн км² патне (тинӗспе типҫӗрпе пӗрле — 1,5 млн км² ытла) йышӑнакан физикзикăлла-географилле ҫӗршыв. Финн геологӗ Вильгельм Рамзай ӑна 1898 ҫулта Норвеги, Швеци, Финлянди тата Олонецк тата Архангельск Раҫҫейӑн хӗвеланӑҫ кӗпернисем пулнӑ май уйӑрса палӑртнӑ. Ятне территори ҫинче историлле скандинав тата финн-угор халӑхӗсем сарӑлнипе панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Европа географийĕ Категори:Скандинави Категори:Раççейри истори географийĕ
Сĕве Атăла юхса кĕрет (роман)
Сĕве Атăла юхса кĕрет — Кузьма Турхан (1915-1988) чăвашла çырнă виçĕ кĕнекеллĕ историлле роман.
Пĕтĕмĕшле историлле фон
XVI ĕмĕр варринче чăвашсем пурăнакан çĕрсем, унччен Хусан ханлăхне пăхăнса тăнăскерсем, Мускав патшалăхĕн пулса тăраççĕ. Хайлаври пĕтĕм ĕçпуç çав пулăмсемпе тачă çыхăннă.
Сăнарсем
Романри сăнарсем, хуть те хăш историлле хайлаври пекех, чăн-чăнах пулнисем çине тата автор хăй пуçран шутласа кăларнисем çине пайланаççĕ.
Сĕве тата Атăл сăнарĕсем тата вĕсен символла пĕлтерĕшĕ
Роман ячĕн пĕлтерĕшĕ куçа тÿрех тăранать темелле. Сĕве вăл — чăваш халăхĕ, Атăл — чăвашсене хăй йышне йышăнакан Мускав патшалăхĕ. Çавăн пекех кунта сăнарсен ку системинче хăйне майлă кăткăслăх та пур. Пĕр енчен Сĕве, Атăлпа пĕрлешиччен, юнашарах пулин те, ăна хирĕçле (кăнтăртан — çурçĕрелле) юхать. Тепĕр енчен Атăлĕ те вырăслăхăн çеç мар, чăвашлăхăн та символĕ пулса тăрать. Эппин, кунта пĕтĕмпех çав тери ансат тееймĕн.
Хаклавсем
"Сĕве Атăла юхса кĕрет" романа, унпа вырăсла куçару урлă пллашнăскер, Ренат Харис (1941 çур.) пысăка хурса хаклать.
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш романĕсем
Мещанка (Булухта юппи)
Мещанка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Булухта юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Акулишнин Фёдор Васильевич
Акулишнин Фёдор Васильевич — ( - ), Çеçенхир фрончĕн 7-мĕш гварди çарĕн 72-мĕш гварди стрелоксен дивизин 81-мĕш гварди уйрăм сапёр батальонĕн командирĕ, Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Мещанка (Булухта юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Анат Налдэг
Анат Налдэг — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Çурçĕр Мылва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пайрăм çухални е çурални
Пайрăм çухални е çурални — тĕллевчĕксен (тĕллевккесен) пĕр ушкăнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пуçватмăшсем Категори:Оптикăлла иллюзисем Категори:Математикăлла парадокссем Категори:Тантытăмлăх Категори:Лаптăк
Магнитла вăчăра
Магнитла вăчăра — магнитла юхăм иртекен магнетиксен умлăн-хыçлăнлăхĕ.
Магнитала вăчăрасене шутланă чухне электро вăчăрасемпе пулакан аналогипе усă кураççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Электромагнетизм Категори:Магнитла вăчăра
Арифметикăлла прогресси
Арифметикăлла прогресси — хисепсен умлăн-хыçлăнлăхĕ, унăн хапи ак çапла умлăн-хыçланлăхăн кашни пайташĕ, иккĕмĕшĕнчен пуçласа, умĕнхи çумне d хисепе (утăм текенскерне) хушнипе пулать: Прогрессин хуть те хăш (n-мĕш) пайташĕ ак çапла тупăнать:
Арифметикăлла прогресси — монотонлă умлăн-хыçлăнлăх,  d>0 чухне вăл ÿсет,  d<0 чухне — чакать. Енчен те d=0 пулсан, умлăн-хыçлăнлăх стационарлă. Ку тенинчен тухса тăрать.
Каçăсем
Категори:Ретсем Категори:Умлăн-хыçлăнлăхсем
Бурковский Анатолий Трофимович
Бурковский Анатолий Трофимович — (10.03.1916(26.02)-17.10.1985), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 43-мĕш çарĕн 306-мĕш перевçĕсен дивизин 935-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Толкуляй
Толкуляй —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Азясь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă пуçĕнчен Темников хулинчиШыв виçекен постчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Ханголова-Яха
Ханголова-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Се-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 75 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вăрăмпуç ял тăрăхĕ
Вăрăмпуç ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ -.
Адресĕ: Телефон:
Каçăсем
Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Канаш районĕн ял тăрăхĕсем Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Руб
Руб кӳлли — Раççей территоринчи кӳлĕ. Иваново облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2,97 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Иваново облаçĕн кӳллисем
Коломье
Коломье (Colomiers) — Францири коммуна, Кӑнтӑр — Пиренеи регионӗ, Тури Гаронна департаменчӗ. Тулуза-13 кантона кӗрет. Коммуна тавралӑхӗ — Тулуза.
Кĕçĕн Корчек
Кĕçĕн Корчек — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Корчек юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  12 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Аделаида (юханшыв)
Аделаида (юханшыв)  —  Австрали территоринчи юханшыв. Литцилд наци паркĕнче пуçланса Тимор тинĕсĕн Ван-Димен кӳлмекне Вест-Анхем-Шир патенче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 180 км
Каçăсем
Категори: Çурçĕр территори юханшывĕсем
Коломье
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Кĕçĕн Корчек
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Душеин Владимир Васильевич
Душеин Владимир Васильевич  — (3.07.1912(20.06)-01.07.1989), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш гварди танк çарĕн 3-мĕш гварди мотоинженер бригадин 33-мĕш гварди уйрăм мотоинженер батальонĕн сапёрĕ, гварди ефрейтор.
Тĕвĕ (пĕлтерĕшсем)
Тĕвĕ — çакна пĕлтерет:
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Селевк I Никатор
мини|Македони Александрĕн империне диадохсем хушшинче пайлани Селевк I Никатор (ав.-грек. Σέλευκος Α' Νικάτωρ, «Селевк Ҫӗнтерӳҫӗ»; п. эрч. 358 — 281 п. эрч.) — ҫарпуҫӗ тата  Македони Александрĕн пурнӑҫ хӳтлевҫи, диадох. Александр вилнӗ хыҫҫӑн ытти диадохсемпе вӑрҫӑсенче ҫӗнтерсе Селевкидсен патшалăхне туса хунӑ.
Каҫӑсем
Категори:Македони çарпуçĕсем Категори:Диадохсем Категори:Сири тăрăмçисем Категори:Селевкидсен патшалăхĕн патшисем Категори:П. эрч. III ĕмĕрти тăрăмçăсем Категори:Селевкидсем Категори:Македони Александрĕн империн сатрапĕсем
Ориентациленнĕ лаптăк
Ориентациленнĕ лаптăк — хупă йĕр ăшĕнчи  лаптăкăн  ăнлавне анлăлатни. Ахаль, хăнăхнă лаптăкпа танлаштарсан, вăл е плюслă, е минуслă пулма пултарать.
Литература
Категори:Евклид геометрийĕ Категори:Лаптăк
Пенсне
Пенсне (из pince-nez — хĕстер тата  — сăмса) — сăмса çинче  переносицăна пружинăпа хĕстерсе тăхăнмалли хăлха хашакĕсĕр куçлăх.
Асăрхавсем
Категори:Оптометри Категори:Офтальмологи Категори:Курасси
Табога (Икса юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Усрава илни
Каçăсем
Категори:Усрава илни Категори:Килйыш Категори:Тăванла хутшăнусем
Дыш (Дыш юппи)
Дыш  — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Дыш юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей юханшывĕсем
Физикăлла-географилле ҫӗршыв
мини
Физикăлла-географилле ҫӗршыв (ҫутҫанталӑк ҫӗршывӗ) — ку вӑл материкӑн мӑнӑ тектониллӗ структури тата орографи енчен ҫителӗклӗ чӑмӑр пысӑк пайӗ, макроциркуляциллӗ процессен тата хӑйне май географиллӗ зона пайланӑвӗн (ҫутҫанталӑк зонисемпе е ҫӳллӗшсен спектрӗпе пӗрле) структура пӗрлехӗпе паллӑ. Физика-географи ҫӗршывӗ физика-географи тӑрӑх типҫӗре районсене пайланин зонӑсӑр чи ҫӳллӗ виҫевне кӗрет. Ҫӗршыв лаптӑкӗ темиҫе ҫӗр пин тӑваткал километр йышӑнать (Вӑтам ҫӗпӗр — ҫӗршывсенчен чи пысӑкки — 4 млн км2 патне).
Каҫӑсем
Категори:Çутçанталăкри зонăсем тата территориллĕ пайланусем Категори:Физикăллă географи
Хан кӳлли
Ханское — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 100 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Алтăр
Алтăр — шыв е ытти ĕçмене ĕçмелли пысăк савăт. Пĕр авăрлă е икĕ авăрлă пулма пултарать.
Каçăсем
Категори:Савăт-сапа Категори:Йăла-йĕрке
Тростина
Тростина —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/350/540/30/21    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă пуçĕнчен Темников хулинчиШыв виçекен постчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Сарембой-Яга
Сарембой-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Коротаиха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 74 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 90 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мугута
Мугута — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Булухта юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 3 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Термодинамикăлла кап
Термодинамикăлла кап, нумайлă хисепре Термодинамикăлла капсем
Литература
Белоконь Н. И. Основные принципы термодинамики. — М.: Недра, 1968. — 112 с. Казаков В. Г., Луканин П. В., Смирнова О. С. Эксергетические методы оценки эффективности теплотехнологических установок. — СПб.: СПбГТУРП, 2013. — 63 с. — ISBN 978-5-91646-051-3.
Каçăсем
Категори:Термодинамика
Карăклă ял тăрăхĕ
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ -.
Адресĕ: Телефон:
Курка (техника)
Курка — çĕр чавакан е тивекен машшынсен ĕçлев хатĕрĕ.
Каçăсем
Категори:Техника
Элементарлă пĕрчĕ
Элементарлă пĕрчĕ — нуклонсар масштабĕнчи микрообъектсене пĕрлештерсе тăракан пĕтĕмĕшле термин; вĕсене кулленхи ĕçлевлĕхре татах та пĕчĕкрех объектсем çине пайлама май çук.
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Хими Категори:Элементарлă пĕрчĕсем
Йĕкел (стробил)
Йĕкел (strobilus) — улшăвлă хунав
Ар тата ама йĕкелсем пулаççĕ.
Каçăсем
Категори:Йĕкел Категори:Йĕкелсем Категори:Хунав
Сен-Мартен-д’Эр
Сен-Мартен-д’Эр (Saint-Martin-d'Hères) — Францири коммуна, Рона — Альпы регионӗ, Изер департаменчӗ. Сен-Мартен-д’Эр кантона кӗрет. Коммуна тавралӑхӗ — Гренобль. Грeнобль хулинчен 4 км кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫнелле вырнаҫнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Ĕмĕр сакки сарлака (роман)
Романăн пĕтĕмĕшле тытăмĕ, сăнарсем
Роман пилĕк вĕçленнĕ тата вĕçленмен улттăмĕш кĕнкерен тăрать.
Çтаппан прототипĕ — Измайлов Иван Иванович (1870-1958). Куславкка районĕнчи Елчĕк çынни.
Романа тĕрлĕ çынсем тĕрлĕ енчен хаклани
Халичченхи хаклавсем икĕ пысăк ушкăна уйрăлаççĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш романĕсем
Анат Омра
Анат Омра — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Сойва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Монокль
Монокль (μόνος — пĕрре тата oculus — куç) — курассине тӳрлемелли е пахалатмалли оптика хатĕрĕсенчен пĕрри. Унăн шутне хашака лартнă линза, çухаласран ăна вăчăрапа тум çине çаклатнă.
Кун-çулĕ
Монокле XIV ĕмĕрте ăслайланă.
Асăрхавсем
Категори:Офтальмологи Категори:Курасси
Акулов Пётр Григорьевич
Акулов Пётр Григорьевич — ( - ), 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 167-мĕш стрелоксен дивизин 520-мĕш стрелоксен полкĕн командирĕ, Подполковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати -.
Кĕçĕн Косец
Кĕçĕн Косец — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Косец юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  68 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мюэнь
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Дыш (Псекупс юппи)
Дыш  — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Псекупс юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 43 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубань юханшыв Усть-Лабинск хулинчен Краснодар гидроузелĕччен, Шурă тата Пшиш юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей юханшывĕсем
Долгое (кӳлĕ, Тĕвер облаçĕ)
Долгое кӳлĕ — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,1 км².
Ханигэн-Пензе-Яха
Ханигэн-Пензе-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нябы-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 62 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Йĕкел (пĕлтерĕшсем)
Йĕкел:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Гаскойн (юханшыв)
Лейтенант Джорджом Греем 1839 çулта хăйĕн юлташне, Дж. Гаскойн капитана асăнса панă.
Каçăсем
Категори:Анăç Австрали юханшывĕсем
Волков Михаил Ермолаевич
Волков Михаил Ермолаевич — (5.12.1913(22.11)-29.07.1957), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 50-мĕш çарĕн 385-мĕш перевçĕсен дивизин 665-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн автоматчиксен взвочĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Талызина Валентина Илларионовна
Валентина Илларионовна Талызина (22.1.1935, Омск) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1935 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 22-мĕшĕнче çуралнисем
Буркут Иван Сидорович
Буркут Иван Сидорович — (1920-02.10.1943), Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн 136-мĕш перевçĕсен дивизин 42-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн отделени командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Теветкел
Теветкел, теветкеллĕх, — интуици енчен пăхсан, инкек, хăрушлăх, ырăмарлăх пулма пултарасса тата çав япалан пулма пултарас шайне пĕлтерет.
Анчах та «теветкел» тени — математикăри (пулаяслăхсен теорийĕнчи), экономика ăславĕнчи термин те пулса тăрать.
«Теветкел» ăнлавăн антипочĕ пек гаранти сăмах пулать (чĕлхе пĕлĕвĕ енчен пăхсан — антоним).
Каçăсем
Категори:Финанс пасарĕсем Категори:Экономика терминĕсем Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ  Категори:Шанăçлани терминĕсем
Атом
А́том (ἄτομος «пайланманни» ) — микроскопла пĕчĕк талккăшлă тата массăллă объект, химилле элементăн чи пĕчĕк пайĕ, япалалăхăн палăрăмĕсене упраканскер.
Атомĕ протонпа нейтронран (протонпа икĕ электрон), пĕчĕк электронсанчен тăрать, пĕтĕм элемент пайĕсен магнит полюсĕ пур, çаврăнса тăраççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Хими Категори:Атом
Хĕрлĕ Калпак çинчен
Про Красную Шапочку (Про Красную Шапочку) — Беларусьфильм киностудире Леонид Нечаев режиссёр 1977 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Тадья
Тадья — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Татош (Мăн Татош) юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  30 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Ампер саккунĕ
Ампер саккунĕ  — электро токсен хире-хирĕçлĕ вăйăмĕн саккунĕ. Андре Мари Ампер 1820-мĕш çулта кăтартса панă. Ампер саккунĕпе килĕшÿллĕн, пĕр еннелли электро токлă параллеллĕ ярăшсем туртăнаççĕ, хире-хирĕç еннеллисем — тĕртĕнеççĕ. Ампер саккунĕ тесе çавăн пекех магнитла уйран токлă ярăшăн пĕчĕк пайвырăнне тивекен вăйа та калаççĕ. Çав вăй ток вăйĕпе тата магнитла B индукципе линилле çыхăннă. \vec B индукциллĕ магнитла уйран \vec j йăвăлăхлă электро токлă ярăш калăпăшĕн dV элементне  тивекен d\vec F вăйăн курăмĕ Пĕрчĕсен тĕнчери тытăмĕнче (СИ) çакăн пек:
Тадья
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Ампер саккунĕ
Енчен ток вăрăм та çинçе ярăш таршшĕпе куçсан,, кунта d\vec l — ярăшăн «тăршшĕн элеменчĕ», модулĕпе вăл dl чухлĕ тата унăн енĕ ток енĕпе пĕр. Çапла вара вăй формули çакăн пек çырăнать:.
Тадья
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Ампер саккунĕ
Çавăн пекех
Категори:Магнетизм Категори:Электро Категори:Электротехника Категори:Электромеханика Ампер Категори:Вăй Категори:Магнитостатика Категори:Андре-Мари Ампер Категори:Электродинамика
Селевкидсем
мини|[[Македони Александрĕн патшалӑхӗн пайланӑвӗ Ипс патӗнчи ҫапӑҫу (п. эрч. 301 ) хыҫҫӑн; Селевкидсен Сири империне сарӑ тӗспе палӑртнӑ ]]
Селевкидсем — Македони Александрĕн диадохӗ Селевк I Никатор (п. эрч. 312 — 83, 68— п. эрч. 64 ) никӗсленӗ эллинлӑ патшалӑх ертӳҫисен династийӗ.
Буратино шаркурнисем (фильм)
Буратино шаркурнисем (Приключения Буратино) — Беларусьфильм киностудире Леонид Нечаев режиссёр 1975 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Унуй
Унуй —Раççей территоринчи юханшыв. Пенза облаçĕ, Мордва Республики, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăкшă юханшывăнн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 432 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Анат Пидж
Анат Пидж — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Шелттĕм ял тăрăхĕ
Шелттĕм ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ -.
Адресĕ: Телефон:
Каçăсем
Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Канаш районĕн ял тăрăхĕсем Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Душкин Иван Ефимович
Душкин Иван Ефимович  — (17.11.1914(4)-08.08.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Аякри тăвăм авиацин 3-мĕш гварди авиаци корпусĕн 3-мĕш гварди авиаци дивизин 10-мĕш гварди авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди сержанчĕ.
Полисто
Полисто — Раççей территоринчи кӳлĕ. Псков облаçĕнче вырнаçнă. Цевла, Осьянка юханшыв юхса кĕрет, Полисть (Ловать юппи) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 30,6 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Псков облаçĕн кӳллисем
Акутин Михаил Дмитриевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Акутин Михаил Дмитриевич — ( 1911&nbsp-26), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 10-мĕш танк корпусĕн 11-мĕш мотострелоксен бригадин разведка ротин бронемашина командирĕ,  сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 23.
Каçăсем
Акутин, Михаил Дмитриевич
Актай (Çĕрпӳ районĕ)
Актай, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
П. эрч. 266
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Димитриев Василий Димитриевич
Димитриев Василий Димитриевич (кăрлач, 11 1924, Çĕрпÿел ялĕ, Çĕрпÿ районĕ, Чăваш Ен — кăрлач, 8 2013, Раççей) — паллă чăваш ăсчахĕ, истори ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче хутшăннă, Чăваш патшалăх И. Я. Яковлев ячĕллĕ педагогика университне вĕренсе тухнă хыççăн Мускав патшалăх М. В. Ломоносов ячĕллĕ университечĕн аспирантурине пĕтернĕ. Димитриев 20 çул хушши Чăваш чĕлхи, çыравлăхĕ тата истори ăслăх-тĕпчев институчĕн, халĕ Чăваш патшалăх гуманитари ăслăлăхĕсен институчĕн ертÿçи пулнă. Унсăр пуçне Чăваш патшалăх И. Н. Ульянов ячĕллĕ университечĕн профессорĕ те пулнă.
"Чӑваш энциклопедийӗ" палăртнă тăрăх, Василий Димитриев вăтам ĕмĕрсен Атăлçи тата Атăлçи халăхĕсен кун-çулĕн ертсе пыракан тĕпчевçисенчен пĕри пулнă. Унăн 1968-мĕш çулта хÿтĕленĕ тухтăр диссертаци "Феодализм тапхăрĕнчи Чăваш Ен кун-çулĕ" ятлă пулнă. Димитриев хăй умне чăваш халăхĕ мĕнле пулса кайнине, Атăлçи Пăлхар кун-çулĕн, пăлхар-чăвашсен Ылтăн Уртари тата Хусан ханлăхĕнчи пурнăçĕ çинчен, Раççей империйĕн чăвашсене хĕсĕрленĕ колониллĕ политики çинчен тĕпчев ыйтусене лартнă. Димитриев Раççей историографинче пĕрремĕш хут XIV-XV-мĕш ĕмĕрсенчи пăлхар çĕрĕсене çаратса тустарнине, XVI-XVIII-мĕш ĕмĕрсенче чăвашсемпе вĕсемпе кÿршĕллĕ халăхсем саралса вырнаçнине тĕпченĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей ăсчахĕсем Категори:Раççей историкĕсем Категори:Историксем Категори:Чăваш историкĕсем
Сарутаю
Сарутаю — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 282 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Хановей-Яха (Сибирчата-Яха юппи)
Хановей-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сибирчата-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Франц фон Штук
Франц фон Штук (Franz von Stuck; 23 нарӑс 1863, Теттенвайс — 30 ҫурла 1928, Мюнхен) — нимӗҫ сӑрӑ ӳнерҫи тата скульпторӗ.
Ял арманҫи ывӑлӗ, Франц фон Штук Патшалӑх ӳнер тата ал-ӗҫ шкулӗнче Мюнхенра, кайран Мюнхен ӳнер академийӗнче вӗреннӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Германи
«Шывармань» оперăри вăйă юрри
«Шывармань» оперăри вăйă юрри — XX ĕмĕр варринче халăхра, çавăн пекех чăвашсем хушшинчи юрăçсен, пултарулăх ушкăнĕсен репертуарĕсенче анлă сарăлнă  юрăсенчен пĕри. Фёдор Васильев композитор Александр Алга сăввипе çырнă.
«Шыварамань» оперăран.
Юррăн сăвви
«Шывармань» оперăри вăйă юрри
1. Утса-чупса пынă чухне
2. Хĕвел анать те каç пулать,
Юррăн кĕвии
Фёдор Васильев композитор.
Каçăсем
Категори:Чăвашла юрăсем Категори:Фёдор Васильев юррисем Категори:Чăваш юррисем Категори:Юрăсем, алфавитпа Категори:Александр Алга Категори:«Шывармань» опера
Çар пиллисем
мини|Ҫапӑҫури пилӗ. Раджастхан, Инди. 1750-70 ҫҫ. мини|[[Ганнибал Родан урлӑ каҫни]] мини|Зама патӗнчи ҫапӑҫу
Ҫар пиллисем — Антика вӑхӑтӗнче, вӑтам ӗмӗрсенче, сайра хутран Ҫӗнӗ вӑхӑтра хӑшпӗр патшалӑхсен ҫарӗсенче ҫапӑҫу тӗлӗсемшӗн усӑ курнӑ пилсем.
П. эрч. 267
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Шывармань (пĕлтерĕшсем)
Арçури:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Шывармань Категори:Арман
Анат Булундык
Анат Булундык — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Теньга юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Миранда (çулташ)
Миранда — Хĕвел системинчи спутник Уранăн спутнике. 1948-мĕш çулхи нарăсăн 16-мĕшĕнче Дж. Койпер Макдональд обсерваторийĕ, Техас уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 15,79 ± 0,04. Ку спутника 1986-мĕш çулхи кăрлачра Уран системине тĕпчекен «Вояджер-2» аппарат сăнанă, кăнтăр полюсне çеç тĕпченĕ, мĕншĕн тесен кăнтăр полюс тĕттĕмре пулнă.
Усни тата ячĕ
thumb|upright|left|Джерард Койпер 1963-мĕш çулта Спутника Койпер Титания тата Оберона уçнăранпа 97 çултан. Койпер Уранăн çав вăхатра пĕлекен 4 спутникĕн (Ариэль, Умбриэль, Титания тата Оберон) çăлтăр виçине виçесшĕн пулнă ref name="Kuiper1949">.
Орбита
thumb|right|300px|Уран спутниксемпе. Çывăхри инфрахĕрлĕ облаçра ӳкернĕ ([[Параналь обсерваторийĕ, 2002)]]
Карта
center|thumb|600px|Миранда картти
thumb|ring|Миранда çутçанталăкри тĕспе [[Ӳкерчĕк:Miranda Far.jpg|thumb| left
Каверзе
Каверзе — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей территорипе юхать. Юханшыв Псекупс юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 88 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубань юханшыв Усть-Лабинск хулинчен Краснодар гидроузелĕччен, Шурă тата Пшиш юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей юханшывĕсем
Энтрияль ял тăрăхĕ
Энтрияль ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Двойное (кӳлĕ)
Двойное (Прокурорское) — Раççей территоринчи кӳлĕ. Ленинград облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Энтрияль ял тăрăхĕ
Адресĕ: Телефон:
Двойное (кӳлĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем
Уйăх ачи тата унăн тусĕсем
Лунтик и его друзья (Лунтик и его друзья) — нумай сериллĕ илемлĕ телесериал.
Каçăсем
Категори:Раççей-1 телесериалĕсем
Телевизор
Телеви́зор, телевизо́р приёмникĕ (televisorium «инçекуракан»; τῆλε «инçе» + vīsio «куру, курни») — ӳкерчĕкпе пĕрле сасă сигналĕсен  телеприёмникĕ, вĕсене экран тата громкоговоритель çине кăларакан хатĕр. Хальхи телевизор телекăларăмсене антенна урлă та, видеомагнитофона, DVD-плейер е медиаплеер урлă та йышăнать.
Мониторпа принциплӑ уйрӑмлӑх вӑл эфир (е ҫӗр ҫинчи: кабель) пысӑк хӑвӑртлӑхлӑ сигналсене йышӑнма тата вӗсене улӑштарма экран ҫинче тата громкоговорительсемпе усӑ курма юрӑхлӑ сигналсене йышӑнма палӑртнӑ тюнер пур.
Телевизорсен классификацийĕ
Ӳкерчӗк технологийӗпе:
Экран ҫутти тӑрӑх:
Телевизорсен схемипе элемент базинче ӑрусене уйрӑммӑн палӑртаҫҫӗ. Хальхи вӑхӑтра пӗрремӗш тӑватӑ ӑру телевизорӗсем туса кӑлармаҫҫӗ. Пиллӗкмӗш сыпӑкри телевизорсем-аналой-цифрӑллӑ телевизорсем, микропроцессор управленийӗ, анчах аналогпа сасӑ сигналӗсене тата ӳкерчӗксене тишкерсе тухасси. Улттӑмӗш ӑру телевизорӗсем-ЦИФРА сапса ТУХНӐ ВИДЕОСИГАЛ DDD (Dynamii Dital Definiition).
Сасса вӑйлатнӑ май телевизор приемникӗсем монофонизмлӑ, стереофонизмлӑ тата калӑпӑшлӑ сасӑлавсене пӗлтереҫҫӗ.
Историлле справка
Малтанхи телевизорсене кӑларас умӗн вырӑс ученӑйӗсем Константин Перский ("телекурав" терминӗпе чи малтан усӑ курнӑ), Борис Розинг (ку таранччен усӑ курнӑ электрон телекурав технологийӗпе пӗрремӗш патент илнӗ) телекурав историйӗ иртнӗ.
Каçăсем
Категори:Кулленхи электроника
Фазăлла куçăм
Фа́зăлла куçăм (фазăлла улшăну) термодинамикăра — япалалăх, тулаш малсăлтавсем удшăннă май,  пĕр  термодинамикăла фазăран теприне куçни.
Литература
* Категори:Статистикăлла механика Категори:Термодинамика
Акуционок Пётр Антонович
{{Çар ĕçченĕ }}
Акуционок Пётр Антонович — ( 25-), Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 193-мĕш стрелоксен дивизин 685-мĕш стрелоксен полкĕн стрелоксен взвочĕн командирĕ,  Кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 30.
Каçăсем
Акуционок Пётр Антонович
Кĕçĕн Нань-Ях
Кĕçĕн Нань-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нань-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  51 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Био — Савар — Лаплас саккунĕ
Био́ — Савáр — Лапла́с саккунĕ (çавăн пекех Био́ — Савáр саккунĕ) — улшăнусăр электро ток çуратакан магнитла уйăн магнитла индукцийĕн векторне кăтартакан саккун.
Саккунпа килĕшÿллĕн, токăн йăвăлăхĕн уçлăхри валеçĕвне кура пулакан  вакуумри  магнитла индукци  радиус-векторлă  пăнчăра ак çакăн пек (СИ тытăмра) кунта dV — калăпăш элеменчĕ, интеграллав вара пĕтĕм талккăшсемпе пырать,   (\mathbf{r} вектор интегралланă чухнехи актуаллă пăнчăна тĕл килет). Çавăн пекех \mathbf{A} магнитла уйăн вектор-потенциалĕ валли те формула пур.
Био — Савар — Лаплас саккунĕн магнитостатикăри ролĕ Кулон саккунĕн    электростатикăри ролĕпе пĕр.
Паянхи методологире Био — Савар — Лаплас саккунне улшăнусăр ток магнитла уйĕ тĕлĕшĕнчи Максвелл танлăхĕсен тухсатăрăвĕ пек пăхаççĕ.
Литература
Категори:Электромагнетизм Категори:Пьер-Симон Лаплас
Ион
Ио́н (ἰόν «пыраканни») — япалаллăхăн, атомран е молекулăран, лешсем электрон йышăнсан е çухатсан пулакан,   электро капламлă пĕрчи. Плюслă-тăк — катион, минуслă-тăк — анион.
Кунашкал пĕрчĕсем кирек мĕнле агрегатлă тăрăмри япалалăхра та пулма пултараççĕ, сăмахран, газсенче, шĕвексенче (ирĕлчĕксенче, шăраннă металсенче), кристалсенче, плазмăра.
«Ион» текен термина пурнăçа чăн малтан 1834-мĕш çулта Майкл Фарадей кĕртнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Хими Категори:Атом
Хановэйто-Се
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Андреа (юрăç)
Андреа (чăн ячĕ — Теодора Руменова Андреева; Кăрлач, 23, 1987, Софи, Тăнайçи Пăлхарĕ) — полхар поп-фолк юрăçи.
Кунçулĕ
Теодора София хулинче çуралса ӳснĕ. Ирхи ачалăхрах тĕрлĕ ӳнерсемпе (мусăк, сăрлавӳнер, балет) паллашнă. Вĕсен килйышĕ мусăк пултарулăхĕпе тарăн çыхăнура. Унăн несĕлĕсенчен пĕри Тодорка Ахтарова "Иван Вазов" наци телевиденийĕнче унччен ташăçă тата режиссёр ассистенчĕ пулнă. Иккĕмĕш сыпăкри пĕртăванĕ — Борис Карадимчев. Унăн виççĕмĕш сыпăкри несĕлĕсем: пĕри сĕрмекупăспа каланă тата тепри (Михаил Ахтаров) "Кавал" хорăн дирижёрĕ; виççĕмĕшĕ — "Ренессанс" театрта солистка пулнă, Иван Вазова та хăйĕн пултарулахĕпе  витернĕ. Андреа пĕчĕкренпех юрлать. <!-- Теодора родилась и выросла в городе София. В раннем детстве она начала иметь дело с различными видами искусства — музыки, живописи, балета. Её семья глубоко связана с музыкальным творчеством[1]. Ее бабушка Тодорка Ахтарова являлась бывший танцовщицей и бывшей ассисентом режиссёра в Национальном телевидении «Иван Вазов»[1]. Её двоюродный брат Борис Карадимчев. Её прабабушка бывшая скрипачка и прадед — Михаил Ахтаров — бывший дирижер хора «Кавал»[1]. Другая её прабабушка была солисткой в ​​театре «Ренессанс» с Мими Балканом. Иван Вазов был впечатлен её выступлениями. Андреа поёт с малых лет и брала уроки в музыкальной школе и играла на фортепиано у тёти, которая она являлась оперной певицей и бывшей солисткой оперного театра Враца[1]. Училась играть на гитаре у своего деда, который передал все свои хиты и городские песни, которые он знает. Все это сочетается с классической балетной школы, в которой Андреа танцевала еще с 4 лет. Одна из самых больших страстей Андреа — эта была живопись, которая занималась с 13-ти лет в специализированных школах. Впоследствии вместо художественной школы, занималась в английской школе и расстаётся с мечтой об искусстве. Во время своего обучения в первой частной школе английского языка «Уильяма Шекспира», она записывается в народном хоре госпожи Балтаковы. Она поет в хоре около 2-х лет, она выиграл множество наград.[1] В шестнадцать лет она начинает серьезно заниматься музыкой: уроки пения и музыкальной теории. В мае она завершила своё среднее образование в школе английского языка «Уильяма Шекспира», а в 11 лет она занималась изучением немецкого языка в Болгарии в Альянсе — Гете-института[1].
В 2006 году Андреа начала карьеру с дебютной песни Като непознат (рус. Как странница)[2]. В точ же году выпускается клип на песню Не съм такава (рус. Я не такая). 2007 Андреа выпускает ещё один клип на песню Хладна нежност (рус. Прохладная нежность), в котором участвовал известный боксёр Кубрат Пулев. Летом того же года выпускает клип на песню Без теб (рус. Без тебя). Певица закончила год с ещё одним клипом на песню Красива лъжа (рус. Красивая ложь). В начале 2009 года Андреа запустила новый проект Sahara — это название международной группы, в которой участвует певица. Группа была сформирована между ее румынским музыкантом Кости Ионицэ и Леноксом Брауном. Первая песня трио стала Избирам теб (рус. Я выбираю тебя) для болгарского рынка и Tyalee на международной арене. На английском языке песня выдана румынской компанией Cat Music. В конце лета группа Sahara выпустила свой очередной клип на песню Моята порода (рус. Моя порода), которая является дуэтом с румынским певцом Geo Da Silva. После этого выпустила версию на итальянском языке под названием Bellezza, которая была спродюсирована компанией Cat Music. Sahara выпускали англоязычные песни и занимали чарты во всех румынских телеканалах — Kanal D, PRO TV, Antena 1 и другие. Через два месяца ещё один клип на песню Мен си търсил (рус. Я ищу тебя) Летом того же года Андреа выпусает клип на песню Употребена (рус. Использование) на этот раз с дуэтом с Кости Ионицэ, которая стала хитом в Болгарии и за её пределами. В клипе участвовала известная модель Николета Лозанова.-->
Каçăсем
Категори:Полхар юрăçисем Категори:Полхар спортсменĕсем Категори:Полхар фотомоделĕсем Категори:Полхар поп-фолк вокалисчĕсем Категори:Меццо-сопрано
П. эрч. 269
Каҫӑсем
Категори:Çулсем