cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Суваризм (юхăм)
Суваризм çуралса малалла аталанни
Çавăн пек вăйăма тÿснĕ историксем хушшинче вăл çак ятсене асăнать: В.Ф. Каховский, М.Р. Федотов, В. П. Иванов, Л. А. Таймасов тата ыттисем те. Хăйне те çавăн пек вăйăма тÿснĕ историксен йышнех кĕртет. Сăмах — каллех В.Д.Димитриева :
<Куçару: Чăннипе Н.И.Ашмарин тата ун хыççăнхи çынсем усă курнă материалсем чăвашсем пĕрпĕтĕмĕшле пăлхар халăхĕнчен пулса кайнине çиреплетеççĕ..>
Çапла вара Василий Димитриевич хăйĕн пулса иртнĕ вăйсăрлăхне йышăннă тата кайран çакăн пирки ÿкĕннĕ теме пулать.
Суваризмăн ытти адепчĕсен шутĕнче Паньков Иван Павлович (1914-1996) чăваш историкĕн ятне асăнмалла.
<Куçару: Хура тинĕс çумĕнчен килнĕ пăлхарсен пĕрпĕтемле Атăлçи пăхарсем йĕркеленнине кÿнĕ витĕмĕ енĕпе И. П. Паньков каланă шухăшсем «История Чувашской АССР» тенин икĕ кăларăмĕнчи тĕплевсенчен кардиналлĕн уйрăлса тăраççĕ....>
Çапла вара, И. П. Паньков 1940-мĕш çулсенчи «парадигмăра» тăрса юлнă теме пулать. Чăн та, унăн кунашкал ĕçĕсем пичетленме ĕлкĕреймен. Тен, ку лайăх та.
Суваризмăн уйрăм палăрăмĕсем
thumb|300px|Сувар хаçатăн 2007 çулхи авăн 14-мĕшĕнчи кăларăмĕн пĕрремĕш пичĕ
<Куçару: Вăл <,Ренат Харис,> Хусанта чăвашла "Сувар" хаçат (унчченхи "Хĕрлĕ Ялав") кăларма пуçлассин пуçаруçи пулнă тата çав хаçата ят парас тĕлĕшпе конкурса хутшăнса çĕнтернĕ.>
Каçăсем
Категори:Чăвашсем Категори:Атăлçи Пăлхар Категори:Булгаризм тата суваризм Категори:Пĕрлĕхри юхăмсем
Мĕлке (фильм, 1971)
Мĕлке (Тень) — Ленфильм киностудире Надежда Кошеверова режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1971 çулхи фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:Надежда Кошеверован фильмĕсем Категори:Евгений Шварцăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Сатира фильмĕсем Категори:ССРП юмах фильмĕсем Категори:Юптару-фильмсем Категори:ССРП драма фильмĕсем
Вьюница (Воймега юппи)
Вьюница  — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Воймега юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 9,5 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Кома (фильм, 2020)
Кома (Кома) — Большое кино киностудире Никита Аргунов режиссёр 2020 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Анат Сенькина
Анат Сенькина — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парабель юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  204 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 102 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Бричка
Кузовĕ уçă та, хупăнчăк та пулма пултарнă, ăна эллипс ĕвĕр рессорасем çине лартнă.
Бричкăна пĕр е мăшăр лаша кӳлнĕ. Кучерĕ малта ларса пынă.
Асăрхавсем
Категори:Лавсен тĕсĕсем Категори:Кӳлĕмлĕ транспорт
Тарынг-Ега
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Циркони изотопĕсем
Циркони изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă циркони хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Кĕçĕн Хоста
Кĕçĕн Хоста (Малая Хоста) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Хоста юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 4,7 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Одесса киностудийĕ
Оде́сса киносту́дийĕ (Одеська кіностудія художніх фільмів) — Одессăра вырнаçнă украина, унчен — раççей тата совет киностудийĕ. .
Кино музейĕ
Одесса киностудин территоринче Украина наци кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн Одесса уйрăмĕн кино музейĕ ĕçлет. Музейре 1900-мĕш çулсенчен пуçласа 1990-мĕш çулсене çити пухнă материалсем (кĕнекесем, хаçатсем, журналсем, актёрсен хăтлану фотоальбомĕсем), кинотехника т. ыт. те пур.
Каçăсем
* Категори:СССР кинокомпанисем Категори:Украина кинокомпанисем
Тошма
Тошма — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/269/236    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Юрома (Мезень юппи)
Юрома  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 165 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Тури Сёйю
Тури Сёйю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сэбысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Куччăр
Ку́чер (Н. И. Ашмарин словарĕнче куччăр тенĕ, kutscher) — кӳлнĕ лашасене тытса пыракан çын ,
Асăрхавсем
Категори:Çухалнă профессисем Категори:Выльăх хăвалакансем Категори:Кӳлĕмлĕ лавсем Категори:Прислуга
Ĕскер (алгебра)
Ĕскер — пĕрчĕллĕ ункă, унта кашни нуль мар элемент таврăнаясла. Урăхла каласан, ку вăл икĕ операциллĕ (хушассиллĕ тата хутлассиллĕ) йыш тата çак йышăн çакнашкал палăрăмсем пур:
Ку ăнлав уй текен ăнлава анлăлатнă май сиксе тухнă (лешне вара, уя, коммутативлă хутлассиллĕ ĕçкер пек палăртама пулать). Веддербёрн теоремипе килĕшÿллен, хуть те мĕнле вĕçсĕр мар ĕскер уй пулса тăрать. Уй мар ĕскерĕн чи паллă тĕслĕхĕ — кватернионсен ĕскерĕ \mathbb{H}.
Каçăсем
Категори:Ункăсен теорийĕ Категори:Ĕскер
Агибалов Михаил Павлович
Агибалов Михаил Павлович — (КÇ8.ноября.1911.26.октября-17.10.1941 ), 1-мĕш çар группин 11-мĕш танк бригадин 1-мĕш танк батальонĕн танк роти командирĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 29.08.1939.
Каçăсем
Категори:Чӳкĕн 8-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1911 çулта çуралнисем Категори:Юпан 7-мĕшĕнче вилнисем Категори:1941 çулта вилнисем
Кальтес-Вассер
Кальтес-Вассер — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Дорнбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,6 км, бассейн лаптăкĕ 7,538 км2.
Картлей (Инсар юппи)
Картлей — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Инсар юханшыва юхса кĕрет. 16 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Шамбери
Шамбери (Chambéry) - Франци хули. Савойя департаменчӗн кӑнтӑр Альпсенчи тӗп хули, халӑхӗ 61 пин ҫын (2005); Бурже кӳллинчен 9 км кӑнтӑралла, сӑртсем хушшинчи илемлӗ лапамра вырнаҫнӑ; университ хули; хӑйӗн аэропорчӗ пур; Тинӗс шайӗ 270 м ҫӳллӗрех.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Белогурова Лариса Владимировна
Лари́са Влади́мировна Белогу́рова ({4.10.1960, Сталинград, РСФСР, СССР — 20.1.2015, Мускав, РФ) — совет театрпа кино актриси, Ленинградри Мюзик-холл солисчĕ, спортсмен (илемлĕ гимнастика).
Каçăсем
Категори:ГИТИСре вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Моссовет ячĕллĕ театр Категори:Ракпа вилнисем Категори:1960 çулта çуралнисем Категори:Юпан 4-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2015 çулта вилнисем Категори:кăрлачăн 20-мĕшĕнче вилнисем
Эс тата эп (фильм, 1971)
Эс тата эп (Ты и я) — Мосфильм киностудире Лариса Шепитько режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет илемлĕ мусăк камичĕ.
Çурçĕр (талăк вăхăчĕ)
Çурçĕр — йăла-йĕрке енчен пăхсан, вырăнти сехет 00:00 е 24:00 кăтартнă вăхăта пĕлтерет. Астрономи енчен пăхсан, ку ăнлав кăшт урăхларах.
Мотторлă карап
Мотторлă карап — хуткăç çунтарнипе куçакан карапсем, анчах çак шута пăрахутсем, атомла карапсем тата ытти хăшпĕр хатĕрсем  кĕмĕççĕ.
Вырăс чĕлхинчен кĕнĕ «теплоход» сăмах чăваш чĕлхинче варваризм шутланать.
Çавăн пек
Категори:Карапсем Категори:Транспорт Категори:Мотторлă карапсем Категори:Транспорт хатĕрĕсем
Тать-Юган (Назым юппи)
Тать-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Назым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  266 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 78 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хăвалавçăсем (фильм, 1972)
Гонщики (Гонщики) — Ленфильм киностудире Игорь Масленников режиссёр 1972 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Сери (чĕлхе)
Сери (Seri, cmiique iitom) – Мексикăри авалхи чĕлхесенчен пĕрри. Чĕлхе-изолят, Сонора штачĕн çыранĕнче, 2 ялта усă кураççĕ.
Каçăсем
Категори:Мексика чĕлхисем Категори:Çухалакан чĕлхесем
Конрад Лоренц
Ко́нрад Захариас Ло́ренц (Konrad Zacharias Lorenz; 7.11.1903, Вена — 27.2.1989, унтах) — чаплă австри зоологĕ тата зоопсихологĕ, этологие — чĕрчунсен тыткаларăшне тĕпчекен ăслăха — никĕслекенсенчен пĕри, физиологипе тата медицинăпа Нобель премин лауреачĕ (Карл фон Фришпе тата Николас Тинбергенпа пĕрле).
2015 çулта, «нацизм идеологине ĕненнĕшĕн», вилнĕ хыççăн Зальцбург университечĕн хисеплĕ тухтăрĕ ятне туртса илнĕ.
Кăнтăрла иртсен
Кăнтăрла иртсен — калаçури форма, кунăн вуникĕ сехет хыççăнхипе каç пулттине çитиччен талăк вăхăчĕ.
Полифили
мини|«Ӑшӑ юнлӑ чӗрчунсен» ушкӑнӗ — полифилиллӗ.
Полифили (ав.-грек. πολύς — «нумай йышлӑ» + φυλή — «кил-йыш кланӗ») — таксон тӗрлӗ аслашшӗ-асламӑшӗсенчен пулса тухни. Биологи систематикинче хӑйне кӗрекен чӑннипех ҫывӑхрах тӑванлӑ кӗҫӗн ушкӑнсемпе ытти ушкӑнсене, ку ушкӑна кӗмен илнӗ ушкӑна полифилиллӗ теҫҫӗ. Ӑна уйӑрни яланхи пек, конвергентлӑ е параллельлӗ пулса тухнӑ ҫиелтен пӑхма пӗр пеккинче никӗсленнӗ. Ҫапла вара, ӑна кӗрекен организмсен юлашки аслашшӗ-асламӑшӗ унӑн шутне кӗмест. Хальхи систематика тӑрӑх, полифилиллӗ ушкӑнсен системӑра пулма ирӗк ҫук.
Полифили тӗслӗхӗ вырӑнне «ӑшӑ юнлӑ чӗрчунсен» ушкӑнне илме пулать (ӳкерчӗке пӑхӑр). Вӗҫен кайӑксемпе сӗтпе ӳсекенсен эволюцийӗнче ӑшӑ юнлӑх пӗр пӗринпе ҫыхӑнмасӑр пулнӑ. Ӑшӑ юнлӑха пӑхса вӗҫен кайӑксемпе сӗтпе ӳсекенсене кӗртме пулнӑ ушкӑн, ку чӗрчунсен чи ҫывӑх аслашшӗ-асламӑшне кӗртмесчӗ.
Асăрхавсем
Категори:Биологи систематики
Журавков Михаил Владимирович
Журавков Михаил Владимирович  — (10.09.1920-06.06.1969), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 19. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра аякри тăвăм авиацин СССР 4-мĕш гварди аякри тăвăм авиаци корпусĕн 4-мĕш гварди аякри тăвăм авиаци дивизин 13-мĕш гварди аякри тăвăм авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, гварди майорĕ.
Дмитриевка (Вьюница юппи)
Дмитриевка  — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вьюница юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 2,7 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,6 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Агиенко Виктор Трофимович
Агиенко Виктор Трофимович — (07.01.1920-11.09.1997), Çеçенхир фрончĕн 69-мĕш çарĕн 1-мĕш Красноград-Полтава механизиленĕ корпусĕн 219-мĕш Кременчуг танк бригадин 586-мĕш уйрăм танк батальон ротин командирĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ (20.12.1943).
Тури Сывъёль
Тури Сывъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Тобысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хăйăр карти
Хăйăр карти — ача-пăчан вăйă лапамĕнчи объект: хăйăр çинче теттесемпе выляма уйăрса панă вырăн. Яланхилле хăйăр купине йывăç хăмасемпе картлаççĕ. Варринче «кăмпа» лартаççĕ, вăл ачасене çумăртан е йăмăх хĕвелтен хӳтĕлет.
Асăрхавсем
Категори:Ача-пăча лапамĕ Категори:Хăйăр вăййисем Категори:Ачалăх
Кĕçĕн Наужи
Кĕçĕн Наужи — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Мăн Наужи юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 5,6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Ефремов Никита Михайлович
Биографи
Никита физика-математика гимназинче вĕреннĕ (1514 № гимнази — мускаври 52 № вăтам шкул ), актёр профиссине кайма шутламан та. Ачаранах спорта кăмăлланă — футбол тата баскетбол вăййисен вылянă. 11-мĕш класра математика ăна интереслĕ маррине ăнланнă, мусăкпа кăсăкланма тытăнннă.
Каммель
Каммель — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Миндель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 57,24 км, бассейн лаптăкĕ 262 км2.
Ефремов Никита Михайлович
Каçăсем
Никита Михайлович Категори:МПАТ студи шкулĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Театр Современник
Каммель
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Пăр 2
Пăр 2 (Лёд 2) — Columbia Pictures киностудире Жора Крыжовников режиссёр 2020 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Валиев Казбек Шакимович
Казбек Шакимович Валиев (5.7.1952, Кронштадт, Ленинград облаçĕ, РСФСР, ССРП çур.) — паллă альпинист, Эверест çине хăпарнă пĕрремĕш казах(1982), «Юрçи барсĕ» (1984), ССРП тĕнче шайĕнчи спорт ăсти (1982), ССРП тава тивĕçлĕ спорт ăсти (1982), КР тава тивĕçлĕ спорт ăсти (альпинизм).
Биографи
Ленинград облаçĕнче, ашшĕ - вăрçă вĕçевçи, ТÇАВ хутшăннăскер - хĕсметре тăнă çĕрте, çуралнă. Ача 5 çулта чухне ашшĕпе амăшĕ Алма-Атана таврăннă. Кунта вăл шкулта вĕренсе тухнă та Казах политехника институчĕн геофизика факультетне вĕренме кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Утăн 5-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1952 çулта çуралнисем Категори:ССРП альпинисчĕсем Категори:Казахстан альпинисчĕсем Категори:Джомолунгма çине хăпарнисем Категори:Казахстан Республикин тава тивĕçлĕ тренарĕсем Категори:ССРП тава тивĕçлĕ спорт ăсти Категори:Юрçи барсĕ
Магазин
Магазин (magasin - مَخْزَن ma kh zān — ампар, усрамалли вырăн, — магазэ) — илекенсене япала сутма тата тивĕçтерме ятарласа хатĕрленĕ стационарлă çурт е унăн пайĕ. Магазин шутне сутă-илӳ пӳлĕмĕ, администраци пӳлĕмĕ, çаплах япала усрамалли, ăна сутма хатĕрлемелли пӳлĕмсем кĕреççĕ.
Этимологи
«Магазин» сăмах араб чĕлхинчен килнĕ, нумайлă хисепре «ампарсем» тени пулать. Çак пĕлтерĕшпех сăмах франс чĕлхинчен (magasin, magazin) вырăс чĕлхине кĕнĕ. Майĕпен хăйĕн малтанхи пĕлтерĕшне çухатнă, «лавка» сăмаха тĕксе кăларнă.
Чăвашла халĕ икĕ версипе те усă кураççĕ: магазин тата лаввка теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Розничная торговля  Категори:Торговая недвижимость Категори:Коммерческая недвижимость
Николкина Речка
Николкина Речка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кенга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  236 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Мур (пĕлтерĕшсем)
Мур:
Тать-Юган-Егарт
Тать-Юган-Егарт — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тать-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  61 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5 км.
Пензятка (Инсар юппи)
Пензятка — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Инсар юханшыва юхса кĕрет. 31 юханшыв тăршшĕ км.
Тать-Юган-Егарт
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Пензятка (Инсар юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Тать-Юган-Егарт
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пензятка (Инсар юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Людмил Стайков
Людми́л Ива́нов Ста́йков (Людмил Иванов Стайков; 18.10.1937, София, Пăлхари) — пăлхар театрпа кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:Пăлхари ăслăхсен академин академикĕсем Категори:Пăлхари тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Димитров премин лауреачĕсем Категори:ПКП ТК пайташ кандидачĕсем
Хĕвел тухни
Хĕвел тухни — Çĕрĕн е уçлăхри урăх объектăн горизончĕ тĕлĕнче Хĕвел курăнса кайнă самант.
Каçăсем
Категори:Хĕвел Категори:Çутă Категори:Атмосфера Категори:Ир
Монашка (Мзымта юппи)
Монашка — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Мзымта юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,100 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кадыков Иван Герасимович
Кадыков Иван Герасимович — чăваш революционерĕ, сулахайри эсер.
Биографи
Родился 25 января 1889 çулта кăрлачăн 25-мĕшĕнче Шупашкар уесĕн Большое Шахчурино ялĕнче (халĕ Шупашкар йышне кĕнĕ) çуралнă.
Иккассири икĕ класслă вĕрентешре хута вĕреннĕ, унтах ăна помещик çĕрĕсене пайлама патшалăха хирĕç калаçнăшăн аресленĕ. Каторгă тĕрмине хупнă та Çĕпĕре ĕмĕрлĕхех пурăнма янă. 1917 çулхи нарăс уйăхĕнче ссылкăра ирĕке кăларнă.
1917 çулхи çĕртме уйăхĕнче Шупашкар вулăсĕн çĕр комитетне йĕркеленĕ, 1917 çулхи утăн 2-мĕшĕнче революцишĕн халăх умнĕнче калаçнăшăн аресленĕ, çапах кĕçех ăна ирĕке кăларнă.
1917 çулхи чӳк уйăхĕнче Шупашкар уесĕн хресченсен депутачĕсен канашĕнче Вăхăтлă ĕçтăвакан пайташĕ пулма суйланă.
Совет влаçне хирĕçле пăлханнă халăх 1918 çулхи утăн 8-мĕшĕнче вĕлернĕ.
Каçăсем
Категори:Сулахайри социал-революционерсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем
Суйлав пайвырăнĕ
Суйлав пайвырăнĕ — суйлавсем тата референдумсем вăхăтĕнче халăх пурăнакан территорие ятарласа уйăрса пайланă хыççăнхи пĕрчĕ. Суйлав пайвырăнĕсенче сасăлаççĕ тата ун хыççăн сасăсене шутласа шута илеççĕ. Кулленхи калаçура час-часах суйлав пайвырăнĕ тесе çавăн пекех çакăн валли юри уйăрнă пÿлĕме те (çурт-йĕре) калаççĕ. Суйлав пайвырăнĕнче ятарласа уйăрнă пайвырăн суйлав комиссийĕ ĕçлет, кунтах активлă суйлав тивĕçĕ пур  суйлавçăсен йышне палăртаççĕ.
Каçăсем
Категори:Суйлав Категори:Электорат еографийĕ
Миронов Евгений Витальевич
Каçăсем
Категори:1966 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 29-мĕшĕнче çуралнисем
Туга (Нерль юппи)
Туга  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нерль юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  130 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Новотроицки (Марий-Эл)
Новотроицки (Новотроицкий, У ТРОЦЕ-ПОЧИНКА), — Марий-Эл республикинчи Йошкар-Ола хула тăрăхĕнчи ял. Ăна, 1903-мĕш çултан пуçласа, чăвашсем никĕсленĕ. Халĕ те пурнакансен пĕр пайĕ (26%, 2002) чăвашсемех. Ялăн оригиналлă чăвашла ячĕ пуррипе çукки паллă мар. Ун пекли тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Çармăссем епле калани пирки пĕлтертĕмĕр ĕнтĕ. Вырăнти ытти çынсем (вырăссем) ку яла чылай вăхăт хăйсен хушшинче "Чуваши" тенĕ.
Туга (Нерль юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Новотроицки (Марий-Эл)
Тавралăх
Ял Йошкар-Ола хулин варринчен 6-7 çухрăм кăнтăрарах вырнаçнă :
<Куçару:Новотроицки ялĕ Йошкар-Ола — Кокшайск çулĕн 9-мĕш километрĕнче тата Сидорово ял канашĕн центрĕнчен, Нолька ялĕнчен, 3 километр кăнтăрарах вырнаçнă.>
Истори
Ак çакăн пек хыпарсем пур :
<Куçару: Ята Атăл çинчи  Сĕнтĕрвăрринчен килсе яла 1903-мĕш çул пуçламăшĕнче  никĕсленĕ çынсем панă. Пичетленĕ çăлкуçра пĕрремĕш хут 1911-мĕш тĕлĕнче асăннă. Чархула уесĕн Варакса вулăсĕн Подборная ялĕ çумĕнче Новотроицкое текен имени пулнă. Çав именин хуçисем 4 кил шутланнă. Çавсем имение 1902-мĕш çулта Хусан кĕпернинчи Шупашкар уесĕнчи Сĕнтĕрвăрри купсин Елизаветы Петровна Короткова тăлăх арăмне тÿлев креппăçĕпе 5900 тенкĕ парса илнĕ. Хуçасем: Гурий Александров (Энĕшкасси Кушкă ялĕ), Назар Тихонов (? ялĕ), Матвей Степанов Шупашкар уесĕнчи (?) вулăсĕн (?) ялĕ), Гордей Тихонов (? ялĕ). Пурте вĕсем Шупашкар уесĕнчен пулнă. Таврари çынсем ку яла Чуваши тенĕ.> Кунта Сĕнтĕрвăрри çыннисем никĕслени пирки каланă-ха та, анчах та чăннипе чăваш ялĕсенчен тухнă çынсем пирки сăмах пырать. Вĕсем киличчен кунта Сĕнтĕрвăрри купсин тăлăх арăмĕн именийĕ пулнă — çавă кăна. Малалла акă мĕн çырнă :
Ял йышĕ, тытăмĕ
2002-мĕш çулхи кăтартусемпе Новотроицкире 379 çын; 26% чăвашсем. Каярахри кăтартусем те пур. Шел пулин те, вĕсенче чăвашсен шайĕ аплах мар çав, пĕчĕкрех. Çакăн сăлтавĕсем яла çĕнĕрен туса хунă çурттăвăм кооперативĕ çумне çыпăçтарнипе çыхăннă (кун пирки аяларах вулăр).
Сăнавçăсем çапла палăртаççĕ :
<Куçару: 20-мĕш ĕмĕрти 1990-мĕш çулсемчченех йыш тĕлĕшпе чăваш ялĕ шутланнă.>
Асăннă тапхăрта чăвашлăх мĕншĕн хăвăрт чакса пыни те паллă :
Каçăсем
Категори:Йошкар-Ола хула тăрăхĕн пурăнакан вырăнĕсем
Аглетдинов Файзулла Хазиевич
Аглетдинов Файзулла Хазиевич — ( – ), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 309-мĕш стрелоксен дивизин 955-мĕш стрелоксен полкĕн помкомвзвода, Сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Пăрахут
Пăрахут (Steamship (SS)) — пăс машиниллĕ е пăс турбиниллĕ карап. Çапла вара, пăс турбиниллине турбинăллă карап, е, тĕллĕрех, пăс турбиниллĕ карап теççĕ —  эппин вăл  моторлă карапсен йышне кĕрекен газ турбиниллĕ карапран уйрăлса тăрать''.
Ансатрах каласан, пăрахут вăл — 19-мĕш ĕмĕрĕнчи карап, моторĕ те унăн çав шайрах, çавăнпа ăна «моторлă» та темеççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Транспорт хатĕрĕсем Категори:Транспорт Категори:Шыв
Падога
Падога — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парабель юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  115 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Падога
Юрьевка (Баковская Палуга юппи)
Юрьевка  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Баковская Палуга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Кандер (Рейн юппи)
Кандер — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Рейн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем Категори:Рейн юпписем
Лорьян
Лорьян (Lorient) - ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Францин портлӑ хули тата коммуни.
Бретань регионӗнчи Морбиан департаменчĕн Лорьян тăрăхне кĕрет. Лорьян-1 тата Лорьян-2 кантонсенчен тытăнса тăрать. Реннран 153 км кăнтăр-хӗвеланӑҫнелле тата 158 км Нантран 158 км хӗвеланӑҫнелле вырнаҫнӑ.
Халӑх шучӗ (2017) — 57 149 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Бретань хулисем Категори:Хисеплĕ легион орденĕпе чысланă хуласем Категори:Франци супрефектурисем
Мосфильм
«Мосфи́льм» киностуди — кинопродукцие кăларма питĕ малти технологиллĕ хатĕрлĕхпе усă куракан Раççейри киноиндустрин чи пысăк та малта пыракан предприяти, Европăри чи пысăк киностудисенчен пĕри. «Мосфильм» тăван çĕршывăн чылай кино-, теле- и видеопродукцине туса кăларать.
Каçăсем
* Категори:СССР кинокомпанисем
Каргин Николай Васильевич
Николай Васильевич Каргин (çу, 13, 1932 — утă, 23, 2014) — ял хуçалăх ĕçĕнче (сысна ĕрчетсе çитĕнтересси енĕпе) палăрнă çын. Социаллă Ĕç Паттăрĕ.
Биографи
ССКП XXIII съезчĕн делачĕ пулнă.
Çемье: арăмĕ - Елена Макаровна, иккĕ ывăл тата иккĕ хĕр.
Веръёль
Веръёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Джорджо Деметро Галларо
Джорджо Деметрио Галларо (Поццалло, 1948 çул, кăрлач, 16) — Сицилири (Итали) Итал-албан католици чиркĕвĕн Пьяна-дельи-Альбанези епархин суйланă епископĕ.
Каçăсем
Категори:Итали епископĕсем Категори:1948 çулта çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Пайăр çынсем:Поццолло
Ленин Комсомолĕн урамĕ (Шупашкар)
Ленин Комсомолĕн урамĕ — Чăваш Республикин Шупашкар хулинчи урамĕ.
Этимологи
Ленин Комсомолĕн (ВЛКСМ) ячĕпе астăвăмра хăварас тесе чысланă.
Çул-йĕр
Троллейбуссем
Автобуссем
Каçăсем
Категори:Шупашкар урамĕсем
Аглиуллин Хамит Шамсутдинович
{{Çар ĕçченĕ }}
Аглиуллин Хамит Шамсутдинович — ( 20.03.1919-15.10.1943 ), Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 106-мĕш стрелоксен дивизин 43-мĕш стрелоксен полкĕн сапёр взвочĕн отделени командирĕ, политрук çумĕ,  Аслă сержант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 30.10.1943.
Хĕвел анни
Хĕвел анни — Çĕрĕн е уçлăхри урăх объектăн горизончĕ тĕлĕнче Хĕвел курăнми пулнă самант.
Каçăсем
Категори:Хĕвел Категори:Çутă Категори:Атмосфера Категори:Каç
Малов Евфимий Александрович
Евфимий Александрович Малов (1835—1918) — православи тюрколог-миссионерĕ, çыравçă, протоиерей, С. Е. Маловăн ашшĕ. Хусан хакал академин мăсăльмансене хирĕçле миссионер предмечĕсен кафедрин тава тивĕçлĕ профессорĕ.
Хусан университечĕ çумĕнчи Археологи, истори тата этнографи пĕрлĕхĕн чăн пайташĕ (1895), пайташ-ĕçтешĕ (1884)
Биографи
1835 çулхи кăрлачăн 23-мĕшĕнче Чĕмпĕр кĕпернин Сенгилей уесĕнчи Тереньча ялĕнче çуралнă.
1862 çулта Хусанти хакал академинче пĕлӳ илсен хусанти хакал семинаринче вĕрентнĕ.
1863 çулта Хусанти хакал академине, мăсăльмансене хирĕçле предметсен кафедрине бакалавр хисепĕпе куçарнă.
1918 çулхи нарăсăн 25-мĕшĕнче Хусанта çут тĕнчерен уйрăлнă, Арча çăвине пытарнă города.
Пысăк çын
Пысăк çын (Большой человек) — Ателье А. Дранкова киностудире Александр Дранков режиссёр 1908 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Гроссмейстер (фильм)
Гроссмейстер (Гроссмейстер) — Ленфильм киностудире Сергей Микаэлян режиссёр 1972 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1972 çулхи фильмĕсем Категори:Шахмат пирки фильмсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:Цензура совет кинематографĕнче Категори:ССРП спорт пирки фильмсем Категори:Мускав пирки фильмсем
Çăмлă тир
Çăмлă тир — сĕтпе тăрантакан янаварсен çăмлă тирĕ.
Вуламалли
Категори:Биологи Категори:Зоологи Категори:Янаварсем
Таур-Игль
Таур-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кол-Кочен-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  80 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Еза
Еза — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Колокша юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 56 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Псий
Псий — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Шахе юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 22 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,800 км.
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Янах çий шăмми
Янах çий шăмми (maxilla) — этемĕн пуç куташкинчи мăшăрлă шăмă.
Веськыд-Вож (Лёк-Нерязь юппи)
Веськыд-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лёк-Нерязь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Канцельбах
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Вĕçĕнче
Вĕçĕнче (На острие) — Телесто киностудире Эдуард Бордуков режиссёр 2020 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Шуйттан
Шуйттан (شيطان šayṭān — «аташу», «пăрăну», нум. х. šayāṭīn « Кадыригд» çурçĕр-хĕвеланăç семит. тымарĕ *śṭn «сатан» тÿррĕн «тăшманла пул», «айăплав»; танлаштар: שָׂטָן śāṭān, סטנא soṭono, геэзла śayṭān — «сатан(а)» ) — в ислам вĕрентĕвĕнче Аллаха тата çынсене хирĕçле  усал хăват.
Хальхи чăваш калаçăвĕнче ку ăнлав, паллах, ислампа çыхăнсах кайман.
Литература
Категори:Исламри терминсем Категори:Коранри персонажсем Категори:Сатана Категори:Чăваш халаплăхĕ Категори:Шуйттан
Язева Виска
Язева Виска —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Калиновский Выжлец юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 31 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Чапаев урамĕ
Чапаев урамĕ — Чăваш Республикин Шупашкар хулинчи урамĕ.
Этимологи
Чапаев (Чапаев Василий Иванович) ятне астăвăмра хăварас тесе чысланă.
Çул-йĕр
Троллейбуссем
Автобуссем
Каçăсем
Категори:Шупашкар урамĕсем
Аглотков Фёдор Николаевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Пинджа
Пинджа — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Чузик юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  93 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Печка (Ирса юппи)
Печка — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Ирса юханшыва юхса кĕрет. 15 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Вейер Иоганн
Иоганн Вейер  – (24.2.1515, Граве (Çурçĕр Брабант)- 24.2.1588, Текленбург - Голланди медикĕ тата оккултисчĕ.
Францинче вереннĕ тата ĕçленĕ. Клев герцогĕн çурчĕнче тухтăр пулнă.
Ĕçĕсем
Вейер тухатмăшсене хăваланине хирĕç пулнипе паллă.
Сенгилей уесĕ
Сенгилей уесĕ (Сенгилеевский уезд) — Чĕмпĕр кĕпĕрнин 1780—1924 çулсенчи администрациллĕ-территориллĕ виçи. Уес хули — Сенгилей.
Пурăнан халăх
1897 çулта халăха çырнипе уесре 151 726 çын пурăннă, çав шутра вырăссем — 78,9 %, ирçĕсем — 10,7 %, чăвашсем — 4,6 %, тутарсем — 4,5 %. Сенгилей хулинче 5 734 çын пурăннă.
Булгаризм (пĕлтерĕшсем)
Булгаризм:
Сокольный
Истори
1991-мĕш çулччен кунта Сĕнтĕрвăрри вăрман хуçалăхĕн Атăл Леш Енчи уйрăмĕ пулнă. Кайран вăл, территорие кура, Марий-Эл республикине куçнă (1993-мĕш çултанпа пуçласа. Ак çакăн пек хыпарсем
Анчах та ялăн умисторийĕ те пур :
Ял йышĕ, тытăмĕ
Сокольный (14 çын; 64% чăвашсем).
Каçăсем
Категори:Звенигово районĕн пурăнан вырăнĕсем
Пенчева Аня
А́ня А́нгелова Пе́нчева (Аня Ангелова Пенчева; 12.9.1957, Смолян, ПХР çур.) — пăлхар тетрпа кино актриси.
Биографи
Аня Пенчева 1957 çулхи авăнăн 12-мĕшĕнче Смолянра çуралнă. 1969 çулта 12 çул тултарнă хĕрача «Царь Иван Шишман» фильмра дебют рольне сăнарланă.
1980 çулта ВИТИЗ-ра (халĕ НАТФИЗ), С. Стоянов профессор курсĕнче пĕлӳ илнĕ. Пăлхар Çамрăксен театрĕнче ĕçленĕ, 1987 çултанпа — Иван Вазов ячĕллĕ наци театрĕнче тăрăшать.
Аня Пенчева халĕ те театр ĕçĕнче, тĕрлĕрен телешоура тухать.
Каçăсем
Категори:Актрисăсем, алфавитпа Категори:XX ĕмĕрти актрисăсем Категори:XXI ĕмĕрти актрисăсем Категори:Пăлхари актрисисем
Лез-Абим
мини
Лез-Абим (Les Abymes) - Францин тинӗс леш енчи ҫӗрӗсен Гваделупа департаменчӗн чи йышлӑ коммуни.
Пуэнт-а-Питр тавралӑхӗн виҫӗ кантонӗсен: Лез-Абим-1, Лез-Абим-2, Лез-Абим-2 административлӑ тӗп хули. 2012 ҫул тӗлне халӑхӗ 58 606 ҫын пурӑннӑ.
Каҫӑсем
Категори:Тинĕс лешьенчи Гваделупа департаментĕнчи коммунăсем Категори:Лез-Абим
Стенька Разин
Стенька Разин (Стенька Разин) — Ателье А. Дранкова киностудире Владимир Ромашков режиссёр 1908 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Адер-Паюта
Адер-Паюта — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Таз тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 267 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Пĕрчĕсен сапаланăвĕ
Пĕрчĕсен сапаланăвĕ — пĕрчĕсен куçăмĕн енĕ ытти пĕрчĕсемпе çапăннине кура улшăнни.
Шуталавлăх енчен сапалану эффективлă урлă касăлупа палăрăмлăхланать.
Каçăсем
Категори:Динамика Категори:Сапаланав Категори:Пĕрчĕсен сапаланăвĕ
Чага
Чага:
Тумка
Тумка — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Уршма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  1 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Улăп (пĕлтерĕшсем)
Улăп:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Карбах
Карбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12,99 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Энгельс урамĕ (Шупашкар)
Энгельс урамĕ — Чăваш Республикин Шупашкар хулинчи урамĕ.
Этимологи
Энгельс экономист (Фридрих Энгельс) ятне астăвăмра хăварас тесе чысланă.
Çул-йĕр
Троллейбуссем
Автобуссем
Каçăсем
Категори:Шупашкар урамĕсем
Адаменко Василий Васильевич
Адаменко Василий Васильевич — (1908-14.12.1943), 3-мĕш Украина фрончĕн 6-мĕш çарĕн 333-мĕш стрелоксен дивизин 1118-мĕш стрелоксен помкомвзвода, Сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 22.02.1944.
Пслух
Пслух — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Мзымта юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 57 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Паскаль (виçев пĕрчи)
Паска́ль (чăвашла кăтартни: Па, тĕнчери кăтартав: Pa) — пусăма (механикăлла хиврелĕхе) Пĕрчĕсен тĕнчери тытăмĕнче (СИ) виçмелли пĕрчĕ.
Тĕп пĕрчĕсен шутне кĕмест, тăхăмла пĕрчĕ шутланать.
Асăрхавсем
Категори:Пусăм Категори:СИ тăхăмла пĕрчисем Категори:Блез Паскаль Категори:Механика
Веськыд-Вож (Паскаю юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Çулăм (фильм, 2020)
Çулăм (Огонь) — ТриТэ киностудире Алексей Нужный режиссёр 2020 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Понженак
Понженак — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кенга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  365 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Журавлёв Алексей Васильевич
Журавлёв Алексей Васильевич  — (1913-28.02.1958), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 40-мĕш çарĕн 42-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 132-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, гварди капитанĕ.
Физикăлла маятник
Физикăлла ма́ятник — унăн массисен центрĕ мар пăнчă тĕлĕшĕнчен е ăна тивекен вăйсен енне перпедикулярлă тата массăсен хайхи центрĕ витĕр иртмен хускалми тĕнĕл тĕлĕшĕнчен сулланусем тăвакан хытă ĕскер пек осциллятор.
Каçăсем
Категори:Физикăри модельсем Категори:Маятниксем Категори:Классикăлла механика
Тĕлпулу тата уйрăлу
Здравствуй и прощай (Здравствуй и прощай) — Ленфильм киностудире Виталий Мельников режиссёр 1972 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1972 çулхи фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:Виталий Мельниковăн фильмĕсем Категори:Фильмсем, Виктор Мережко сценарисемпе Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1972 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем
Ильмовка (юханшыв)
Ильмовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/396/70    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Ильмовка (река)
Пирогов урамĕ (Шупашкар)
Уруков урамĕ — Чăваш Республикин Шупашкар хулин çурçĕр-анăçĕнчи микрорайон урамĕ.
Асăрхавсем
Категори:Шупашкар урамĕсем
Таут-Ега
Таут-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пыв-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  37 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Муравей (Ковач юппи)
Муравей — Раççей территоринчи юханшыв. Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Ковач юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Саюсло (чĕлхе)
Саюсло (Siauslaw, Lower Umpqua, Umpqua) — çухалнă уйăрăлнă индей чĕлхи. Тăванлăхне палăртман, пенути чĕлхисен орегон çыранхĕрри туратне кĕртнĕ кăна.
Пĕрлехи хыпарсем
Саюсло йăхĕ пĕтнĕ. Вăл Лăпкă океан çыранĕнче, Орегон кăнтăр-анăçĕнчие анат ампква тата саюсло конфедерацине кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:АПШ чĕлхисем Категори:Çурçĕр Америкăри çухалнă чĕлхисем Категори:Пенути чĕлхисем
Кречинский туйĕ (фильм, 1908)
Кречинский туйĕ (Свадьба Кречинского) — Ателье А. Дранкова киностудире Александр Дранков режиссёр 1908 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Ялуй
Ялуй —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Няфта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 48 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Тхаценако
Тхаценако (Суюрчаса) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Мăн Наужи юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1,8 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.