cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ат-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пипу-Иоль
Пипу-Иоль —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Зырянская Ежуга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 65 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чорух
Чорух (Çoruh Nehri ჭოროხი) — Грузи территоринчи юханшыв. Юханшыв Хура тинĕсе юхса тухать. Юханшыв тăршшĕ — 438 км, бассейн лаптăкĕ — 22000 км2.
Каçăсем
Категори:Грузири юханшывсем
Белов Александр Фёдорович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Белов Александр Фёдорович (Совет Союзĕн Паттăрĕ) — (30.11.1923-05.04.1980), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 63-мĕш перевçĕсен дивизин 346-мĕш перевçĕсен полкĕн взвод командирне пулăшаканĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Герман (Кокель)
мини Епископ Ге́рман (тĕнчере Григо́рий Афана́сьевич Ко́кель; чӳк, 23, 1883, Турхан ч. ялĕ,, Чĕмпĕр кĕперни (халĕ Чăваш Республикин ) — юпа, 2, 1937, Бамлаг, Амур облаçĕ) — Вырăс православи чиркĕвĕн епископĕ, Благовещенск епископĕ.
Биографи
Нумай ачаллă чăваш çемьинче çуралнă.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:1883 çулта çуралнисем Категори:1937 çулта вилнисем Категори:Вырăс православи чиркĕвĕн епископĕсем Категори:Православи миссионерĕсем Категори:Вырăс православи сăваплисем Категори:Совет Союзĕнче репрессиленисем Категори:Совет Союзĕнче персе вĕлернисем Категори:Сăваплăх асапçисем Категори:XXI ĕмĕрте канонланисем Категори:Сăваплисем, алфавитпа Категори:XX ĕмĕрти христиан сăваплисем Категори:Чăвашран тухнă епископсем
Пию
Пию —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ирва юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 69 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 52 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Храми
Храми (ხრამი, Anaxatır) — Грузи территоринчи юханшыв. Курана юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ — 201 км, бассейн лаптăкĕ — 8340 км2.
Каçăсем
Категори:Кура юпписем Категори:Квемо-Картлири юханшывсем Категори:Азербайджанри юханшывсем Категори:Газах районĕн географийĕ Категори:Грузири юханшывсем
Гнеть-Ю
Гнеть-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 237 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Араде
Араде (Rio Arade) — Португали территоринчи юханшыв. Фару территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Фарун юханшывĕсем
Ора (Унструт юппи)
Ора — Германи территоринчи юханшыв. Тюринги территорипе юхать. Юханшыв Апфельштедт (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Тюринги юханшывĕсем
Гурей-Ты-Вис
Гурей-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Силова-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 69 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Анпилов Анатолий Андреевич
Анпилов Анатолий Андреевич — (-), Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш бомблакан авиаци корпусĕн 241-мĕш бомблакан авиаци дивизин 779-мĕш бомблакан авиаци полкăн эскадрилья командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01.
Танлова-Яха
Танлова-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Щучья юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  143 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 193 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Дарка-Рузь-Шор
Дарка-Рузь-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Силова-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 65 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кобреш
Кобреш (Ribeira de Cobres) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Тержеш юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Пож (Мыдмас юппи)
Пож  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мыдмас юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 55 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Богдашинская
Богдашинская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  1113 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Белов Алексей Ефимович
Белов Алексей Ефимович — (18.12.1909(5)-29.08.1992), Воронеж фрончĕн 47-мĕш çарĕн 218-мĕш перевçĕсен дивизин 667-мĕш перевçĕсен полкĕн батальонĕН аслă адъютанЧĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 03.
Орб (Кинциг юппи)
Орб — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Кинциг (Хессен  юппи)|Кинциг  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км, бассейн лаптăкĕ 433,923 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Коломенское
Коло́менское — патшан аттеçĕрĕ пулнăскер тата резиденцийĕ, мускав тулашĕнчи чиркӳ ялĕ; халĕ — историпе архитектура тата çутçанталăк ландшафчĕн çутçанталăк усрав патшалăх ӳнер музейĕ. Мускав варринчен кăнтăралла вырнаçнă, 390 га территорие йышăнать; Коломенское — Лефорт — Люблино — Измайлово Мускав патшалăх пĕрлешĕннĕ çутçанталăк усрав музейĕ йышне кĕрет.
Коломенское салин Турă Амăш турăшĕн храмĕнче, халĕ Раççейре Турă Амăшĕн асăну турăшĕсенчен пĕрри —«Патшалăх» турăшĕ упранать.
Каçăсем
Категори:Мускав кил йăвисем Категори:Музеи-заповедники России Категори:Раççей монархĕсен резиденцисем Категори:Мускав шутне кĕнĕ пурăнан вырăнсем
Танопча (Обь юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Пожа (Мезень юппи)
Пожа  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 216 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Оденсе (юханшыв)
Оденсе (Odense Å) — Дания территоринчи юханшыв. о. Фюн территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Фюн утравĕ
Кора (юханшыв)
Кора (Rio Coura) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв юханшыв Минью юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км, бассейн лаптăкĕ 265 км2.
Мăн Елизаровская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ансимов Николай Петрович
{{Çар ĕçченĕ }}
Ансимов Николай Петрович — (-), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 277-мĕш стрелоксен дивизин 846-мĕш артиллери полкĕн радисчĕ, кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Дарка-Шор
Дарка-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 113 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Орке
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем   Категори:Гессен юханшывĕсем
Орла
Орла — Германи территоринчи юханшыв. Тюринги территорипе юхать. Юханшыв Зале юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Тюринги юханшывĕсем
Мира (юханшыв)
Мира (Rio Mira) — Португали территоринчи юханшыв. Алентежу территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 145 км, бассейн лаптăкĕ 1600 км2.
Каçăсем
Алентежун юханшывĕсем
Луалаба
Луалаба (Lualaba) — Конго Демократиллĕ Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Конго (юханшыв)|Конго юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2100 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Мĕнпур чăваш диктанчĕ
Мĕнпур чӑваш диктанчӗ — Чӑваш чӗлхи кунне халаллас тӗллевпе ирттерекен чӑвашла диктант, 2013 тата 2014 ҫулта ирттернӗ. Ăна йĕркелекенĕсем :
2013
Тĕрĕслев комиссине пĕтĕмпе 2304 ĕç çитрĕ. И.Я. Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх педагогика университетĕнче хăй пĕлĕвне 251 çын тĕрĕслерĕ, ыттисем хăйсем пурăнакан вырăнта çырса ĕçĕсене интернетпа ярса пачĕç.
2014
Йĕркелÿ комитечĕ паллă чăваш поэчĕ, журналисчĕ Марина Карягина çырнă текста суйласа илнĕ.
Каçăсем
Категори:Пĕрлĕх Категори:Чăваш чĕлхи
Анташкевич Фёдор Кузьмич
{{Çар ĕçченĕ {{lang-be|Анташкевіч Фёдар Кузьміч}} }}
Анташкевич Фёдор Кузьмич — ( 1922-04), 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди çарĕн 25-мĕш танк корпусĕн 296-мĕш гварди çăмăл артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди аслă сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Чӑваш чӗлхин ӑнтлантаруллӑ сӑмах кӗнеки
Чӑваш чӗлхин ӑнлантаруллӑ сӑмах кӗнеки — ҫичӗ томлӑ ӑнлантаруллӑ чӑваш сӑмахсарӗ. Чăваш патшалăх гуманитари ăслăлăхĕсен институчĕ тата Чăваш кĕнеке издательстви пĕрлехи ĕçĕ. Кĕнекере чăваш сăмахĕсен семантики пирки те информаци пур. Çавăн пекех сăмахсемпе усă курнин уйрăмлăхне ăнлантарнă. Авторсем сăмахсен, сăмах çаврăнăшĕсен ăнлантарăвне илсе кăтартнă, вĕсемпе илемлĕ литературăра, публицистикăра, фольклорта усă курнă тĕслĕхсемпе паллаштарнă. Издательство сайтĕнчи аннотацире каланă тăрăх, «словаре Совет тапхăрĕ хыççăн чăваш чĕлхи лексикинче пулнă улшăнусемпе килĕшӳллĕн» хатĕрленĕ.
Таню-Телла-Яха
Таню-Телла-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Кутоп-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  39 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Дерентей-Ты-Вис
Дерентей-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Силова-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 107 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Леушинская
Мăн Леушинская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  983 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пони (Лупт юппи)
Пони  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Лупт юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 21 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Карымкарская
Мăн Карымкарская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  1002 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ириди изотопĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Оделейте (юханшыв)
Оделейте (Ribeira de Odeleite) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Гвадиана юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Санкуру
Санкуру (Sankuru) — Конго Демократиллĕ Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Касаи юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1200 км, бассейн лаптăкĕ 156000 км2.
Каçăсем
Категори:Касаи юпписем
Оделока
Оделока (Ribeira de Odelouca) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Араде юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 92.6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Антинян Авак Вартанович
Антинян Авак Вартанович — ( – ), 1-мĕш Украина фрончĕн 1-мĕш гварди танк çарĕн 8-мĕш гварди механизăмланă корпусăн 353-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди старшини, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Тар-мĕшда-Яха (Сибилей-Сё юппи)
Тар-мĕшда-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Сибилей-Сё юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  15 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Шурлăх тăмани
Шурлăх тăмани — тăмана евĕрлисем шутне кĕрекен вĕçенкайăк. Хăлхи çинчи тĕкĕсем ку йышши тăманан кĕске, 3-4 çеç. Пуçĕпе кĕлетке çинчи тĕкĕсем йăрăм-йăрăм сăрă тата тĕксĕм сарă тĕслĕ, аяалла çуталаса пыраççĕ, хӳри вĕçĕнче урлă йĕрсем пур. Пурăнасса шурлăх тăмани пур çĕрте те пурăнать, анчах йĕпе вырăнсене килĕштерет, шăрăха юратмасть. Йăвине шурлăхлă вырăнта тăвать, пуслăхра 3-6 çăмарта пулать. Ку тăмана шăшисемпе, шыв таврашĕнче ĕрчекен вак кайăксемпе, хăш чух пулăпа та тăранать.
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:Хăлхаллă тăманасем Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:1763 çулта çырнă чĕрчунсем
Дуняк Ольга Александровна
Дуняк Ольга Александровна — Чăваш Ен тава тивĕçлĕ ÿнерçи, СССР ÿнерçисен пĕрлешĕвĕн пайташĕ.
Илемлĕх тĕнчире Ольга Дуняк нумай енлĕ ÿнерçĕ, илемлĕхĕн тĕрлĕ евĕрĕнче те ирĕклĕн хуçаланать: çу сăрри те, илемлĕ кантăкпа хрусталь те, капăр тăм та ун аллине çăмăллăнах лараççĕ. Çутçанталăк уншăн иксĕлми çăлкуç пулса вăй-хăват парать. Çу ÿнерĕнче те, кантăкра та çутçанталăкăн тĕрлĕ сăнарне сăнлать."Çуркунне", "Çуллахи кун", "Армути", "Çумăр хыççăн", "Лăпкă кÿлĕ" пир çинчи ĕçсем хăйĕн сăнарĕсен курăнăвĕсене кантăк хайлавĕсенче тупнă: "Кăштах çил", "Ĕнтрĕк", " Вăрманти çумăр", "Сывлăм ÿкни", "Курăксем", "Кĕрхи". Капăр тăм ĕçĕнче ÿнерçĕ хăй шухăшĕсене пурнăçа кĕртме çĕнĕ мелсем шырать: "Ÿнерçĕпе сăнарĕ", "Частушкăсем", "Авалхи кĕвĕ", "Туслăх" хайлавсем, "Чăваш юрри", "Туй" капăрлă турилккесем, "Чăваш уявĕ" савăт-сапа.
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Ольга Александровна Дуняк 1940-мĕш çулта, юпа уйăхĕн 19-мĕшĕнче Шупашкарта, илемлĕхе ăнланакан, юратакан кил-йышра çуралнă. Ашшĕ, Александр Александрович Дуняк, Чăваш Ен вырăс драма театрĕнче вăй хунă, РСФСР тава тивĕçлĕ артистĕ пулнă. Амăшĕ, Ольга Ивановна, Шупашкарти Ф. П. Павлов ячĕллĕ мусăк вĕрентĕшĕнче вĕрентнĕ. 1948-1958-мĕш çулсенче хĕрача Шупашкарти 5-мĕш вăтам шкулта вĕреннĕ, çав вăхăтрах 6 çул хушши ача-пăчана кĕвве вĕрентекен шкула çÿренĕ.
1958-1963-мĕш çулсенче Шупашкар илемлĕх вĕрентĕшĕнче (ЧХУ) вĕреннĕ. Унăн вĕрентекенĕсен хушшинче Чăваш Енĕн паллă ÿнерçисем — Е.Е. Бургулов,В.С. Гурин, И.Т. Григорьев, В. С. Семёнов,П.Г.Григорьев-Савушкин, Ермолаева Р.М. Вĕренĕвне "Атăл çине çуркунне килнĕ" (пир, çу сăрри), ятлă диплом ĕçĕпе "питĕ лайĕх" паллăпа вĕçлет.
Çав çулах Ленинхулинчи В.И.Мухина ячĕллĕ аслă ÿнер-промышленность вĕрентĕшне (ЛВХПУ), кĕнĕ. В.Ф.Марков, В. С. Васильковский, К.М. Митрофанов, Ф.С. Энтелис профессорсем, А.И.Маев доцент унăн ăсталăхне малалла аталанма пулăшнă.
1970-мĕш çулта ку аслă вĕрентĕше те пултаруллă хĕр ăнăçлăн вĕçлет. 1970-1980-мĕш çулсенче "Чувашстройматериалы" пĕрлешÿре тăм-ÿнер савăт-сапа ăсталăхĕн цехне ертсе пынă, вăл ăсталанă калăп-тĕслĕхсене Чăваш Ен тата пĕтĕм çĕршыв илемлĕх канашĕсем хапăлласах йышăннă.
1972-1990-мĕш çулсенче РСФСР ÿнер фончĕн чĕваш хайла-ăсталăх лаçăсенче ĕçленĕ. 1980-мĕш çулта СССР ÿнерçисен ушкăнĕн пайташĕ пулса тăрать. 1980-2000-мĕш çулсенче Шупашкар илемлĕх вĕрентĕшĕнче вĕрентекен пулса ĕçлеть, çамрăк ăруна хатĕрлет.
1996-1997-мĕш çулсенче Ольга Александровна икĕ ăстрăм тăм-ÿнерçисене вĕрентсе кăларать. Унăн чылай вĕренекенĕсем аслă вĕренÿ пÿлĕхĕсенче малалла вĕреннĕ.
1983-1985-мĕш çулсенче Чăваш Ен ÿнерçисен ушкăнĕн капăрлату-ăстаçу ÿнер Пайĕн пайташĕ.
1984,1986,1987,1989 -мĕш çулсенче Дон-çи-Ростов хулинче РСФСР ÿнерçисен ушкăнĕн хайла-ăсталăх лаçăсенче илемлĕ кантăк хайлавĕсем ирĕклĕ вĕрсе тунă майпа пурнăçлăть. Ăна хăй ĕçĕн ăсти, кантăк вĕрекен Виктор Веретельников икĕ çынтан тăракан ушкăнĕпе пулăшнă. Ку ĕç çăмăл мар, кантăк хайлавĕсене Ростовран Донпа Атăл тăрăх Шупашкара илсе çитерме те эрне пек вăхăт иртнĕ.
Ӳнерçĕ тĕрлĕ илемлĕх кăтартувĕсенче хутшăннă. Унăн чылай ĕçĕсем Чăваш патшалăх ӳнер музейĕнче упранаççĕ.
Каçăсем
Чувашский государственный художественный музей|Произведения О.А.Дуняк в фондах Чувашского государственного художественного музея
Чувашская энциклопедия
Деятели культуры и искусства : Художники и архитекторы : Дуняк Ольга Александровна
Белов Аркадий Степанович
Белов Аркадий Степанович — (1.03.1917 (16.02)-18.12.1982), Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн 240-мĕш перевçĕсен дивизин 931-мĕш перевçĕсен полкĕн взвод командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Кăрмăш уесĕ
Кăрмăш уесĕ  — Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи администраципе территори пайĕ, 1780—1921 çулсенче пулнă. Уес хули - Кăрмăш.
Географи
Уес Чĕмпĕр кĕпĕрнин çурçĕр тăрăхĕнче вырнаçнă. Хĕвеланăç енче Чулхула, хĕвелтухăç енче Хусан кĕпĕрнисемпе чикĕленнĕ.
Истори
Уеса 1780 çулхи авăн уйăхĕнче II Кĕтерне патша реформипе килĕшӳллĕн туса хунă, 1796 çултан пуçласа Чĕмпĕр кĕпернине кĕрет.
Халăх
1897 çулхи халăха çырнипе уесре 161 пин çын пурăннă: вырăссем — 52,5%, чăвашсем - 25,9%, тутарсем - 15,0%, ирçесем - 6,4%.
Вулăссем
1913 çулта уесре 16 вулăс пулнă, вăл шутра виçĕ вулăса чăваш ялĕсене пĕрлештернĕ: Атикасси, Улхаш, Кăрмăш.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр кĕпĕрнин уесĕсем
Одиашере (юханшыв)
Одиашере (Ribeira de Odiáxere) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Алвор юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 92.6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Орпе
Орпе — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали, Гессен территорипе юхать. Юханшыв Димельстадт-Врэксен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19,1 км, бассейн лаптăкĕ 98,137 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем  Категори:Гессен юханшывĕсем
Оэйраш (юханшыв)
Оэйраш (Ribeira de Oeiras) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Гвадиана юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Мăн Низямская Речка (Обь юппи)
Мăн Низямская Речка  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  889 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пони-Кыфтью
Пони-Кыфтью —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кыртей юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 20 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Антипенко Иосиф Степанович
{{Çар ĕçченĕ {{lang-uk|Антипенко Йосип Степанович}} }}
Каму
Каму (Río Camú) — Доминикан Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв кӳлмек Баия Эскосеса юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 80 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Антипенко Иосиф Степанович
Антипенко Иосиф Степанович — ( 1910-29), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăнакан çарĕн 9-мĕш стрелоксĕн корпусĕн 301-мĕш стрелоксен дивизин 1052-мĕш стрелоксен полкĕн çыхăну ротин телефонисчĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Остбах (Эльзе юппи)
Остбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эльзе (Верре юппи)|Эльзе (КМ7,3 юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10,1 км, бассейн лаптăкĕ 12,5 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Попьюга
Попьюга —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 282 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тар-мĕшда-Яха (Щучья юппи)
Тар-мĕшда-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Щучья юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  146 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мускав (ракета крейсерĕ)
Гварди ракета крейсерĕ «Мускав» (ГРКР «Мускав») — раççей ракета крейсерĕ, 1164 «Атлант» проекчĕн пуç карапĕ.
Дерентей-Шор
Дерентей-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Буредан-Ю юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 15 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Мускав (ракета крейсерĕ)
Каçăсем
Категори:Хура тинĕс флочĕн вăрçă карапĕсем Категори:1164 проекчĕн крейсерĕсем Категори:Карапсем, алфавитпа
Дерентей-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Поч
Поч —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Вашка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 469 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Едванто-Се
Едванто-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сулахай Юрибей юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 60 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Мăн Низямская Речка (Потымец юппи)
Мăн Низямская Речка  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Потымец юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  27 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Едванто-Се
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Белов Василий Михайлович
Белов Василий Михайлович — (05.01.1925-15.04.1993), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 10-мĕш танк корпусĕн 11-мĕш мотоперевçĕсен бригадин перевçĕсен батальонĕн телефонисчĕ, красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23.
Антипин Иван Алексеевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Антипин Иван Алексеевич — (-), 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 292-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 667-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн лётчикĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01.
Юна (юханшыв)
Юна (Río Yuna) — Доминикан Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв кӳлмек Самана (кӳлмек)|Самана юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 138 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Саду (юханшыв)
Каçăсем
Алентежун юханшывĕсем\ Лиссабонскийн юханшывĕсем
Сылтăм Рассоха (Сула юппи)
Сылтăм Рассоха  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сула юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 211 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Остбах (Эмшер юппи)
Остбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали, Рурский район территорипе юхать. Юханшыв Эмшер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,3 км, бассейн лаптăкĕ 12,405 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем  Категори:Рурский районн юханшывĕсем
Сейше
Сейше (Ribeira de Seixe) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Тобан-Тарка-Яха
Тобан-Тарка-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Паю-мĕшда-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  12 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Екра-Яга
Екра-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Тобан-Тарка-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Екра-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Тобан-Тарка-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Екра-Яга
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Атлым
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Осте (юханшыв)
Осте — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Эльба юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 153 км, бассейн лаптăкĕ 1,711 км2.
Каçăсем
Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Антипин Иван Николаевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Антипин Иван Николаевич — ( 1914-06), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 356-мĕш стрелоксен дивизин 483-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн сапер отделенин командирĕ, кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Тержеш
Тержеш (Ribeira de Terges) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Гвадиана юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Белов Василий Тимофеевич
Белов Василий Тимофеевич — (1910-25.03.1944), 3-мĕш Украина фрончĕн 57-мĕш çарĕн 113-мĕш перевçĕсен дивизин 1292-мĕш перевçĕсен полкĕн автоматчикĕĕ, красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 03.
Губарев Павел Юрьевич
Па́вел Ю́рьевич Гу́барев (пуш, 10, 1983 çул, Северодонецк, Луганск облаçĕ, УССР, СССР) — Украинăри политика ĕçченĕ, усламçă, политзаключённый. «Донбассăн халăх çарĕ» пĕрлĕхлĕх йĕркелĕвĕн пуçлăхĕ.
Кун-çулĕ
УССР кĕнĕ Ворошиловград (Луганск облаçĕ) облаçĕнчи Северодонецк хулин 4№ вăтам шкулĕнче вĕреннĕ. Донецк университечĕн истори факультетĕнче аса пĕлӳ туяннă. Реклама бизнесĕнче ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Донецк облаçĕ Категори:Украина усламçисем Категори:Украина политикĕсем Категори:ДонНУ вĕренсе тухнисем Категори:Вырăс çуркунни
Яке-дель-Норте
Яке-дель-Норте (Yaque del Norte) — Доминикан Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 296 км, бассейн лаптăкĕ 7053 км2.
Платина изотопĕсем
Платина изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă платина хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем.
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Совет Союзĕн Паттăрĕсен ят-йышĕ (Гаркуша — Гнидаш)
Ку списокра «Г» сас паллинчен пуçланакан пĕтĕм Совет Союзĕн Паттăрне (мĕнпурĕ 756 çын, вĕсенчен 15-шĕ 2 хут) асăннă. Списокра ССРС Аслă Канашĕн чыс паракан указĕсен даттисем, мĕнле çар, çар званипе йышанакан должность (Совет Союзĕн Паттăрĕ чысне илме тăратнă вăхăтра), пурăннă çулсем çинчен каланă.
Каçăсем
Гаркуша
Мăн Лахсын
Мăн Лахсын — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  645 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 64 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пука (Мезенская Пижма юппи)
Пука  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезенская Пижма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 56 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Антипин Михаил Иванович
{{Çар ĕçченĕ }}
Антипин Михаил Иванович — (-), Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди стрелоксен дивизин 10-мĕш гварди стрелоксен полкĕн станок пулемёчĕн тĕллекенĕ, гварди красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16.
Остер (ручей)
Остер — Германи территоринчи юханшыв. Саар территорипе юхать. Юханшыв Близ (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Саар юханшывĕсем
Арувими
Арувими (Aruwimi) — Конго Демократиллĕ Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Конго (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1300 км, бассейн лаптăкĕ 116100 км2.
Каçăсем
Категори:Конго юпписем
Елен-Седа-Яха
Елен-Седа-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нгой-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 10 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ави (юханшыв)
Ави (Rio Ave) — Португали территоринчи юханшыв. Минью территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 85 км, бассейн лаптăкĕ 1390 км2.
Каçăсем
Категори:Миньюн юханшывĕсем
Остербах (Гершпренц юппи)
Остербах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7 км, бассейн лаптăкĕ 19,934 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Джорджоне
Кун-çулĕ
Джорджо Кастельфранко Венеципе юнашар вырнаçнă Кастельфранко-Венето ятлă пĕчĕк хулара çуралнă. Джорджо Вазари çырнă тăрăх, вăл 1478 çулта çуралнă. Вăл Джованни Беллинин вĕренекенĕ пулнă. Унран тарăн та çутă, ăшă тĕслĕ ÿнер мелне илсе юлнă, ăсталăхĕпе вĕрентекенĕнчен те нумай маларах кайнă. Çамрăклах Венецине çитнĕ, унта ăсталăхне туптанă. Кунта вăл чылай çын сăнарĕ,вĕсен хушшинче хăйĕнне те ÿкернĕ, çуртсене фрескасемпе капăрланă. Вазари калашле Джорджоне талантлă музыкçă та пулнă, лютня каласа тус-юлташăсене савăнтарнă. Вăл вăхăтра "Хура чир" — чума сарăлнă, çавăн пирки 1510-мĕш çулхи юпа уйăхĕнче Джорджонен ĕмĕрĕ вăхăтсăр татăлнă.
Ĕçĕ-хĕлĕ
«Кĕтÿçсем Пуç тайни»,1505-мĕш çулччен, Наци илем речĕ, Вашингтон.
«Асамçăсем Пуç тайни»,1505-мĕш çулччен, Наци курав речĕ, Лондон.
«Кастельфранко Тур-амăшĕ».1504-мĕш çулччен, Сăваплă Либерале Чиркÿвĕ, Кастельфранко.
«Виçĕ философсем»,1507-1508-мĕш çулсем патнелле, Илем истори музейĕ, Вена. Ку ĕçе Себастиано дель Пьомбо вĕçленĕ, тен, Тициан та хутшăннă.
«Концерт» тенĕ ÿнер хайлавĕ,1509-мĕш çул патнелле Лувр, Париж. Ку ĕçе музей Тициан ĕçĕ тесе шутлать. «Юдифь»,1505-мĕш çул патнелле, Патшалăх Эрмитажĕ, Сăваплă Петĕрхули.
«Аслатиллĕ çумăр», 1508-мĕш çул патнелле, Академи курав речĕ, Венеци.
«Çамрăк çын сăнарĕ»,1510-мĕш çул патнелле, илемлĕ ÿнер музейĕ, Будапешт.
Вуламалли
Категори:1477 çулта çуралнисем Категори:1510 çулта вилнисем Категори:Итали ӳкерçисем Категори:Чĕрĕлӳ ӳкерçисем Категори:Венеци ӳкерçисем * Категори:Муртан вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Итали
Пурзема
Пурзема —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Низьма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 67 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Моим
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тальменька паçканашĕ
Тальмен паçканашĕ — Алтай Енĕн Тальмен районĕнчи хулари пурăнан тăрăх статуслă муниципаллă йĕркеленĕвĕ тата администраци-территориллĕ йĕркеленĕвĕ.
Пурăнан халăх, паççулкă тытăмĕ
2010 çулхи Пĕтĕм Раççейри халăх çыравĕпе муниципаллăм йĕркеленӳре 18814 çын пурăннă, çав шутра 8664 арçынпа 10150 хĕрарăм.
Паççулкăра чăвашсем пурăнаççĕ.
Хулари пурăнан тăрăх шутне пĕр пурăнан вырăн — Тальменка ĕçлев паççулки — кĕрет.
Асăрхавсем
Категори:Алтай Енĕн пурăнан тăрăхсем Категори:Тальмен районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕсем
Антипин Филипп Лукьянович
{{Çар ĕçченĕ }}
Антипин Филипп Лукьянович — (1900-26), отделени командирĕ 1-мĕш роты 107-мĕш сапёрного батальона 93-мĕш стрелоксен дивизин 57-мĕш çарĕн 3-мĕш Украина фрончĕн, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 03.
Бригитта Бокколи
Бригитта Бокколи (Brigitta Boccoli; 1972 çулхи çăвăн 5-мĕшĕ, Рим, Итали) — кино тата инçекурав итал актёрĕ. .
Кун-çулĕ
Бригитта Бокколи Рим ра 1972 çулта кун çутине курнă. Хăйĕн телекарьерине Pronto, chi gioca? шора пуçăннă, унтах унăн аппăшĕ Бенедикта тăрмашнă.
Тоу-Пугол
Тоу-Пугол — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Тоу-Пугол-Посл юппин сулахай çыранпа вăрринчен 22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Бригитта Бокколи
Кун-çулĕ
Бригитта цирк атлечĕпе Стефано Орфейпа (1966 çулта çур., унăн ашшĕ Мория Орфей) пĕрлешнĕ, вăл Реалити Циркĕнче ĕçлет. Çемьере Манфреди ывăл ӳсет.
Каçăсем
Категори:1972 çулта çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Пайăр çынсем:Рим Категори:Пайăр çынсем:Милан Категори:Итали актёрĕсем
Тоу-Пугол
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Каваду (юханшыв)
Каваду (Rio Cávado) — Португали территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 118 км, бассейн лаптăкĕ 1589 км2.
Зезере
Зезере (Rio Zêzere) — Португали территоринчи юханшыв. Центр территорипе юхать. Юханшыв Тахо (юханшыв)|Тахо юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 242 км, бассейн лаптăкĕ 5043 км2.
Каçăсем
Категори:Центр регионĕн (Португали) юханшывĕсем
Елен-Шор
Елен-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нерусовей-Ты кӳлĕ - Нерусовей-Яха юханшыв юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Белов Григорий Андреевич
Белов Григорий Андреевич — (12.10.1901 (29.09)-23.06.1994), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 7-мĕш гварди кавалери корпусĕн 16-мĕш гварди Чернигов кавалери дивизин командирĕ, гварди полковникĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Пурзин
Пурзин —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Визинга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 830 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем