cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Джегде
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Туолба
Туолба — Раççей территоринчи юханшыв. Якути территорипе юхать. Юханшыв Лена юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 395 км, бассейн лаптăкĕ 15800 км2.
Каçăсем
Категори:Якути юханшывĕсем
Байонна
Байонна (Bayonne) — кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ Франци хули тата коммуни, Ҫӗнӗ Аквитани административлӑ регионӗн Атлантикаллӑ Пиренеи департаменчӗ.
Вшивка (Парбиг юппи)
Вшивка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парбиг юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Гутник Иосиф Михайлович
Гутник Иосиф Михайлович Гутник Йосип Михайлович — (20.12.1911(7)-30.01.1984), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Брянск фрончĕн 63-мĕш çарĕн 348-мĕш перевçĕсен дивизин 1172-мĕш перевçĕсен полкĕн рота старшини, аслă сержант.
Мусăкла истори
Мусăкла истори (Музыкальная история) — Ленфильм киностудире Александр Ивановский режиссёр 1940 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Великое кӳлĕ (Тĕвер облаçĕ)
Великое — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. Борозда юханшыв юхса кĕрет, Созь юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 32 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Марчас
Марчас —Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Кисан облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вад юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 114 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Гжать
Гжать  — Раççей территоринчи юханшыв. Смулен облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вазуза, Вазуза шыв усравĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 67 (113) км, бассейн лаптăкĕ 2370 км2.
Каçăсем
Категори:Смулен облаçĕн юханшывĕсем
Вĕçсĕр пĕчĕк тата вĕçсĕр пысăк
Вĕçсĕр пĕчĕк тени — чикки нульпе тан хисеп функцийĕ е умлăн-хыçлăнлăх.
Шпюлигбах (Ленне юппи)
Шпюлигбах — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Ленне (Везер (юханшыв)юппи)|Ленне юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Вĕçсĕр пĕчĕк тата вĕçсĕр пысăк
Вĕçсĕр пысăк — чикки плюслă е минуслă вĕçсĕрлĕхпе  тан хисеп функцийĕ е  умлăн-хыçлăнлăх.
Литература
Категори:Математикăлла анализ Категори:Чикĕсем Категори:Вĕçсĕрлĕх Категори:Стандартлă мар анализ Категори:Чикĕсем (математика)
Власенко Сергей Платонович
''Власенко Сергей Платонович Власенко Сергій Платонович'' — (26.06.1909(13)-22.09.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 65-мĕш çарĕн 3-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери бригадин 280-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Техникăлла кăмрăкамăш
Техникăлла кăмрăкамăш (техуглерод, ТУ, Carbon black) — пысăк дисперсиллĕ аморфлă кăмракамăшла продукт, ăна индустрилле меслетсемпе туса кăлараççĕ. Тепĕр чухне «хăрăм» теесси пулма пултарать. Анчах та хăрăм тени чăннипе урăхларах япала пулса тăрать.
Литература
Категори:Кăмрăкамăшăн аморфлă формисем Категори:Пигментсем Категори:Пластмассем Категори:Нехтăпродуктсем Категори:Кăмрăкамăш
Гиппеаструм
Гиппеаструм (лат. Hippeástrum) — Амариллис йышшисен ӳсентӑрансен йӑхӗ. Йӑха 90 яхӑн тӗс кӗреть.
Ячӗ ав.-грек. ἱππεύς — юланут тата ἄστρον — ҫӑлтӑр. Сайра мар гиппеаструма йӑнӑшса амариллис теҫҫӗ. Амариллис ирӗкре Кӑнтӑр Африкара ӳсет, унӑԋ шутне икӗ тӗс кӗрет — хитре амариллис (Amaryllis belladonna L.) тата Amaryllis paradisicola. Амариллис йӑхӗсемпе гиппеаструма йышӗ ҫех пӗрлешӗнтерет.
Каҫӑсем
Категори:Амариллис йышшисем Категори:Пӳлĕмри ӳсентăрансем
Ямпах (Теччĕ районĕ)
Ямпах (е Ямпахтă, Ямбухтино) — Тутарстанăн Теччĕ районĕн ялĕ. Вырăссем пурăнаççĕ.
Тавралăх
Теччĕрен 19 километрта вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Тутарстан
Дроздов Пётр Владимирович
Дроздов Пётр Владимирович Дроздов Петро Володимирович — (12.07.1923-20.01.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 1-мĕш механизăмланă корпусĕн 19-мĕш механизăмланă бригадин разведка ротин автоматчиксен взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Нилей-Ю
Нилей-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хăрах енлĕ чикĕ
Хăрах енлĕ чикĕ, математикăлла анализра — хисепле функцин чикки, чикĕри пăнчă патне хăрах енчен «çывхарнине» пĕлтерет. Çавна май сулахай ен чикки (е сулахайри чикĕ) тата сылтăм ен чикки (сылтăмри чикĕ).
Асăрхавсем
Категори:Чикĕсем Категори:Чикĕсем (математика) Категори:Математикăлла анализ
Сарă (пĕлтерĕшсем)
Сарă:
Çавăн пекех
Категори:Сарă Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ненокса (юханшыв)
Ненокса — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Двина кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Шира (кӳлĕ)
Шира — Раççей территоринчи кӳлĕ. Хакасинче вырнаçнă. Сон юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 35 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Хакаси кӳллисем
Пилорама
Пилорама — тĕрлĕ йывăç пĕренисене тата бруссене тăрхăла çурмалли йывăç тирпелекен станок.
Истори
Пĕрремĕш пăчкăпа Бронзă ĕмĕрĕнче усă курма пуçланă. Пирĕн эрăччен I пинçуллăх пуçламăшĕнче Финикире икĕ алпăчкине тунă, çакна пула карапа хăтлама брус çурма пултарнă. Тепĕр хушăран пăчкăпа сĕрме шыв çаврăнтаракан кустăрмапа усă курма тытăннă. Çак конструкци пĕрремĕш пăс двигательне тăвичченех ĕçленĕ. .
Раççейре пĕрремĕш вăрман тирпелечĕке 1690 çулта Пĕрремĕш Петĕр хушнипе Осип Баженин купса Архангельск çумĕнче «нимĕç пăчкă арманне» лартнă. Йывăçа тăрхала касассине вырăссем кая юлса пикеннĕ: сăмахран, алă пăчкипе XIX ĕмĕрте кăна ус курма тытăннă.
Асăрхавсем
Категори:Йывăç тирпелекен станоксем
Орша (юханшыв)
Орша  — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км, бассейн лаптăкĕ 752 км2.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем
Лабаган-То-Се
Лабаган-То-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Лабаган-Се юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Шупашкарăн 1-мĕш çăви
Шупашкарăн 1-мĕш çăви (çавăн пекех: Шупашкарăн 1-мĕш масарĕ)  — Чăваш Республикин тĕп çăви, Шупашкар хулин варринче — Богдан Хмельницкий урамĕнче — вырнаçнă.
Çăва территоринче мемориаллă зона пур, унта Чăваш Енĕн тата Шупашкар хулин паллă çыннисене пытараççĕ.
Каçăсем
Категори:Шупашкар çăвисем *
Сянгур-Яха
Сянгур-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Талота-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 29 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 52 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Аррас
Аррас (Arras) — Франци хули, О-де-Франс регионӗн, Па-де-Кале департаменчӗн тӗп хули, Аррас тавралӑхӗ.
Менцинген
Халăх йышĕ — 4247 (2006). Официаллă код — 1704.
Аррас
Халӑхӗ (2014) — 40 970 ҫын.
Менцинген
Каçăсем
Категори:Цуг кантонĕн хулисем
Аррас
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Сибирка (Ануй юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Мотьма (Тутка юппи)
Мотьма  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тутка юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 40 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Гжелка
Гжелка  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мускав (юханшыв)|Мускав юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км, бассейн лаптăкĕ 443 км2.
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Ĕшнеуй
Ĕшнеуй (кĕскенрех Шнеуй, Шняево) — Сарăту облаçĕн Пасарлă Карабулак районĕнчи ял, нумайрах чăвашсем пурăнаççĕ. Ку пурăнакан вырăн — районти пĕртен-пĕр чăваш ялĕ темелле мар. Истори тĕлĕшпе пăхсан та, хальхи тăрăмпа та чăваш ялĕсем татах пур (пулнă). Тата ăна, Ĕшнеуйне, таврари ытти чăваш ялĕсенчен ватăрах пулнине кура, Кивьял та теççĕ. Чи çывăхри чăваш ялĕ (Шурту) икĕ çухрăмра вырнаçнă.
Ял йышĕ тата тытăмĕ
2002-мĕш çулта 727, 2010-мĕш çулта 563 çын пурăннă.
Ялта тăхăр урам. Вĕсен вырăсла ячĕсем çакăн пек: Соловьиная улица (Шăпчăк урамĕ), Улица Коммунаров (Коммунарсен урамĕ), Улица Победы (Çĕнтерӳ урамĕ), Улица Дружбы (Туслăх урамĕ), Октябрьская улица (Октябрь урамĕ), Заречная улица (Çырмаен урамĕ), Улица Мира (Тăнăç урамĕ), Молодежная улица (Çамрăксен урамĕ), Улица Жданова (Жданов урамĕ). Чăвашла ячĕсем паллă мар.
Истори
Таврапĕлӳçĕсемпе ăславçăсем мĕн калани çине таянар :
<Куçару: 1692-мĕш çулта Чулхулара карапсем тăвассипе палăрнă чăвашсем никĕсленĕ. Алексей Михайлович Романов патша Сарăту кĕпĕрнинчи Уза шывĕ тĕлĕнчи вырăнпа усă курма грамота панă. Хусан кĕпĕрнинчи Теччĕ уесĕнчи Упи вулăсĕнчи Упи, Хулаçырми вулăсĕнчи Аксу, Алексеевка вулăсĕнчи Кĕçĕн Елчĕк ялĕсенчи 12 чăваш килйышĕ Миксин Иштубаев ертсе пынипе Уза шывĕн сылтăм юппи çине пырса вырнаçнă. Вырăс патшалăхне сыхлас тĕлĕшпе хурал хĕсметне тытса пыма пуçланă. Кунсăр пуçне ку хресченсемех Адмиралтействăн шутланнă, çавăнпа карап тума йывăçсем хатĕрленĕ, платниксемпе те вĕсен йышенченех тивĕçтернĕ.>
Ял ячĕ епле тухса кайни пирки халиччен темле верси те кăларса тăратнă. Хăшĕсем, сăмахран, "Шăна Йăви" тенипе пĕр пек янрав пуррине асăрханă. Калăпăр, Шупашкара "Комбинация" поп-ушкăнпа гастроле килнĕ Татьяна Иванова та  çавăн пек версие пропогандăланă (1990-мĕш çулсенче). Теприсен шучĕпе вырăнти çынсем Таганрогра "Шняв" ятлă карапа тума хутшăннă тесе шутлаççĕ, çапла вара хăйсен тăван ялне те çавăн пек ят панă имĕш. Çапах та кун пек версисене пурне те халăх этимологийĕ тесе хакламалла пуль. Урăхла каласан, вĕсем ăнсăртран, ăслăх çинче никĕсленмесĕр çуралнăскерсем. Чăннипе вара ят Ĕшне Уй тенинчен тухнă пулмалла. Урăхла каласан, кунта куçса килекенсем пĕр ĕшнере уй курнă та, унта хăйсен ялне никĕсленĕ.
Кунтан аякрах та мар, Пенза облаçĕнче, Шнаево ял пур. Унта та малтан чăвашсемех пурăннă, ял ятне те хайхи Ĕшне Уй ăнлавпах çыхăнтараççĕ.
<Кĕскен куçарса ăнлантарни: Пĕрисен шучĕпе яла çав ятлă юханшыв ятне кура панă. Теприсем яла 1725-мĕш çулччен чăвашсем никĕсленĕ тесе шутлаççĕ. Ĕшне Уйĕ тенинчен пулса кайнă. Ку вăл вăрмантан тасатса тунă уй-хире пĕлтернĕ.>
Тепĕр енчен, халăх этимологийĕпе çуралнă версисене те халлĕхе тĕппипех катертме кирлĕ мар пуль. Ара, паллă вĕт-ха, сăмахран, ун чухнехи хресченсем чăнах та карап тăвассипе çыхăнни.
Малалла каллех асăннă çăлкуçран :
<Куçару: Ĕшнеуй тата Шурту чăвашĕсем, тĕпрен илсен, киреметçĕсем пулнă, вĕсене XVIII, XIX тата çавăн пекех XX ĕмĕрсенче те тĕне кĕртни пăрăнакансене хĕсĕрленипе, ыттисене çăмăллăхсем панипе çыхăннă. I Петĕр астулра чухне тĕне кĕртсе çырса тухсан киреметçĕлле ятсене вырăс ячĕсемпе улăштарнă. 1909-мĕш çулта ялта чиркÿ лартнă. Аслă Атилĕх вăрçинче 400 ытла Ĕшнеуй тата Шурту çынни çапăçнă, вĕсенчен 150-шĕ пуçне хунă. Чылай фронтовика орденсемпе, медальсемпе чысланă. Вăрçăра вилнисене асăнса 1967-мĕш çулта обелиск çĕкленнĕ.>
<Куçару: >
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕ Категори:Википеди:Суйласа илнĕ статьясем
Штайна (Вутах юппи)
Штайна — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Вутах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36,7 км, бассейн лаптăкĕ 93,3 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем Категори:Вутах юпписем
Тургояк (кӳлĕ)
Тургояк — Раççей территоринчи кӳлĕ. Челепи облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 26,4 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Челепи облаçĕн кӳллисем
Адансони
Адансония (лат. Adansōnia) — мальва йышшисен (Malvaceae) ӳсентӑрансен йӑхӗ, вӗсен шутне сакӑр тӗрлӗ йывӑҫ тӗсӗ кӗрет.
Йӑха баобаб (Adansonia digitata) ҫинчен тишкерсе тӗплӗн ӑнлантарса ҫырса панӑ Франци ботаникӗпе ҫулҫӳревҫи Мишель Адансон ятне чысласа панӑ. Хӑш чух адансонийсен пур тӗсӗсене те «баобаб» теҫҫӗ. Тепӗр чух баобаба ҫимӗҫӗсен ҫемҫе ӑшлӑхне упӑтесем килӗштернине пула, «упӑтӗ ҫӑкӑрӗн йывӑҫӗ» теҫҫӗ.
Ӑҫта ӳсет
Сакӑр тӗсрен улттӑшӗ — Мадагаскар эндемикӗсем, пӗр тӗсӗ Африкарасарӑлнӑ тата тепри — Австралире ӳсет.
Каҫӑсем
Категори:Йывăçсем Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Блиндаж
Блинда́ж (blindage, blinder — «питлĕхсемпе хуплани») — пулемёт, артиллери, миномёт çулăмĕнчен, напалмăран тата массăллă пĕтерекен пăшалран хӳтĕленме е салтаксемпе офицерсен канмалли çĕр айĕнчи пĕрмайхи е вăхăтлă фортификаци çурт-йĕрĕ. Хăйĕн конструкципе пура евĕр, çĕр айне чавса лартнăскер. Çак çурт-йĕрсене вăрçă вăхăтĕнче ытларах штаб, уйри пульницă валли тунă, вĕсене тăшман курасран пытарса лартнă.
Пĕрлехи хыпарсем
Блиндажсемпе пĕрремĕш Севастополе 1854—1855 çулсенчи Крым вăрçинче хӳтĕленĕ чухне усă курнă.
Каçăсем
Категори:Фортификаци çурт-йĕрĕсем
Гартман
Га́ртман — нимĕçкăкĕнчен тухнă ят, хушамат (Hartmann).
Гуторов Михаил Иванович
Гуторов Михаил Иванович — (24.09.1919-12.05.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 98-мĕш уйрăм корректировка- разведка авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, гварди капитанĕ.
Ока (Ангара юппи)
Ока (Ангара юппи)  —  Раççей территоринчи юханшыв. Буряти территорипе юхать. пуçланса Ангаран Братск шыв усравне вăрринчен 1135 км сулахай çыранĕпе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 630 км.
Юпписем
Тĕп юпписем: Тагна — сылтăм; Тисса, Сенца, Жомболок, Хойто-Ока, Зима — сулахай.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Ангара-Байкал бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ока пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Ангара Братск пĕви таран. Юханшыв бассейнĕ - Ангара.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Буряти юханшывĕсем Категори:Иркутск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ангара юпписем
Роберт Де Ниро
Роберт Де Ниро (Robert De Niro; 17.8.1943, Гринвич-Виллидж) — американ кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1943 çулта çуралнисем Категори:Çурлан 17-мĕшĕнче çуралнисем
Тимофеева Ксения
Тимофеева Ксения (XIX ĕмĕрте хальхи Вăрнар районĕн Хураçырма ялĕнче çуралса ÿснĕ çын) —чăваш хĕрарăмĕсенчен чи малтисенчен пĕри чăваш çырулахĕнче йĕр хăварнăскер.
Тĕлĕнмелле литература палăкĕ вăл — чăваш хĕрĕсем Николай Золотницкие (1829-1880) тав туса çырнă чăвашла çырусем. Акă вĕсенчен пĕри, Хураçырмари Ксения Тимофеева çырнăскер, — хальхи çырулăх мелĕсемпе палăртма хăтлансан :
Николай Иванович, Христос вилĕмрен чĕрĕлсе тăчĕ. Çак сăмахсемпе сана чуптăватăп, Христос чиркĕвĕ каланă пек, çакă çыру манăн пултăр хĕрлĕ çăмарта вырăнне. Эс мана çыру хисеплесе çырнăшăн, кĕнекесене те янăшăн рахмат сана; санăн арăмна та рахмат, салам çырса яратăп, ăна валли шăтăкла яратăп, алшăлли вĕçне тытма, хамăн алăпа çыхнине. Пирĕн архиерей Антоние рахмат кала манран, кĕнеке янăшăн. Турă парĕ-и хăçан та пулин курма ăна, пирĕн еннелле килсе курĕ-и кăçал? Митрофан пиччене салам çырса яратăп. Ман килтисем сире пурте салам яраççĕ. Санăн арăму ан ятлатăр мана шăтăкласене çуманшăн — супăнĕ пулмарĕ. Сыв пулăр тепре куриччен. Хураçырмари Тимофей хĕрĕ Оксинья. 1868 çул, май уйăхĕ вун тăхăр кун иртрĕ.
Çак хĕр каярахпа çырура асăннă Митрофан Дмитриева (1847-1906) качча тухнă, вара вĕсем Иван Дмитриев (1876-1911) мусăкçăна çуратса ÿстернĕ.
Асăннă Ксения Тимофеевана тата ыттисене (унăн хĕр-юлташĕсене) чăваш çырулăхĕнче тата çыравĕнче чи малтан палăрнă хĕрарăмсенчен пĕрисем теме пулать.
Н. Золотницкий патне чăваш хĕрĕсем çырнă тепĕр çыру (авторĕсем — Кӳстӳмӗрти Васса Павлова тата  Варвара Иванова) :
Аслӑ Улпут! эпӗр илтрӗмӗр, эсӗ ытла та чӑвашсене юрататӑн, пире валли кӗнекесене те хатӗрлетӗн, ҫавӑнпа эпӗр килтӗмӗр кунта Сана рахмат калама. Эпӗр ӗлӗк хут вӗрентӗмӗр тӑватӑ ҫул, халь эпӗр хут вӗренсе тухни виҫӗ ҫул ҫитет, пӗр ластӑк манма та пуҫлатпӑр. Халь Сан чонна тем пек хӗпӗртеттересчӗ те – пултаратпӑр-и тем?
Анат Корпиха
Анат Корпиха (Корпиха) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Урзуга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вяловка
Вяловка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парабель юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 3 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Фриул чĕлхи
Фриу́л чĕлхи (çаплах тухăç ретороман, фурлан; тăван ячĕ:, lenghe furlane) — фриул чĕлхи, роман чĕлхисенчен пĕри. Çурçĕр-тухăç Италири Фриули тахçанхи районĕнче — Фриули — Венеция-Джулия хальхи облаçĕн чылай пайĕнче тата Венето облаçĕн районĕсенче калаçаççĕ.
Каçăсем
Категори:Итали чĕлхисем *
Малакофф
Малакофф (Malakoff) — Франци коммуни, Иль-де-Франс регионӗн, О-де-Сен департаменчӗн хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Грандидье адансонийӗ
Грандидье адансонийӗ (лат. Adansōnia grandidiēri) — Мадагаскарта ӳсекен адансонийсен (баобабсен) улттӑшӗсенчен пӗр тӗсӗ, утравӑн эндемикӗ.
Ӑҫта ӳсет
Мадагаскар эндемикӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Власенков Пётр Матвеевич
Власенков Пётр Матвеевич — (29.05.1916(16)-06.05.1977), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 167-мĕш перевçĕсен дивизин 520-мĕш перевçĕсен полкĕн штаб пуçлăхне пулăшаканĕ, лейтенант.
Лабаган-Яга
Лабаган-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Хайпудыр кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 69 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Мымра
Мымра — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Уча юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 18 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Табси-Яха
Табси-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мердуш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Нойхайм (Цуг)
Нойхайм (Цуг) (Neuheim ZG) — Швейцарири коммуна, Базель-Штадт кантонне кĕрет.
Халăх йышĕ — 2044 çын (2008). Официаллă код — 1705.
Каçăсем
Категори:Цуг кантонĕн хулисем
Кункун
225088 Gonggong [Кункун, ] — Хĕвел системинчи Нептун леш енчи (транснептунла) объект. Карлик планетăсен йышне кĕртмелли кандидат шутланать. . утă, 17 2007   уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 21,3m, абсолютлă çăлтăр виçи 2,0m.
Спутник
(225088) Gonggong 15 пин. км спутник пуррине, Хаббл тунă ӳкерчсене тишкерсе 2010-мĕш çулхи авăн уйăхĕнче тупнă. Диаметр S/2010 (225088) 1 — 300 км или 237 км.
Дроздович Викентий Иосифович
Дроздович Викентий Иосифович Драздовіч Вікенцій Іосіфавіч — (15.08.1911(2)-03.12.1942), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 08. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Минск облаçĕн вăхăтлăх оккупланă территоринчи К. Ворошилов ячĕллĕ партизан бригадин Н. Котовский ячĕллĕ партизан отрячĕн взвод командирĕ,.
Нимаёль
Нимаёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Велью юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тĕрĕс нумайхысаклăх
Тĕрĕс нумайхысаклăх е Плато́н ĕскерĕ — пĕр пек тĕрĕс нумайкĕтеслĕхсенчен тăракан тата уçлăхри симметриллĕ мăкăрăлчăк нумайхысаклăх.
Каçăсем
* Категори:Комбинаторикăлла геометри Категори:Нумайхысаклăхсем Категори:Стереометри
Джягдаг
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Селижаровка
Селижаровка — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км, бассейн лаптăкĕ 2950 км2. Юханшывăн пысăк юппи — Тихвина.
Юханшыв Селигер кӳллинчен юхса тухать. Малтанхи юхăмĕнче юханшыв 25-30 метр сарлакăшпа вăйлă юхăмпа юхать. Çыранĕсем çӳллĕ, вăрманлă. Аяларахри юхăмра вара юханшыв тата ытларах сарлакаланса каять, хăвартлăхĕ чакать.
Селижар юханшывĕ юхса кĕнĕ выранта Атăл сарлакăшĕ 30-40 метр кăна, ку вăл Сегижартан кăшт кăна сарлакарах.
Селижар хĕрринче канмалли вырăнсем, пансионатсем питĕ нумай.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем
Гзень
Гзень  — Раççей территоринчи юханшыв. Новгород облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем
Штайнаггер
Штайнаггер — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Дершлаг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,4 км, бассейн лаптăкĕ 30,343 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Шарантон-ле-Пон
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Савицкий Евгений Яковлевич
Савицкий Евгений Яковлевич  — ( – ), 4-мĕш Украина фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн командирĕ,1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн командирĕ,  генерал-лейтенант, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем -,.
Кубен кӳлли
Кубен кӳлли — Раççей территоринчи кӳлĕ. Вологда облаçĕнче вырнаçнă. Кубена, Уфтюга, Порозовица юханшыв юхса кĕрет, Сухона юханшыв юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 370 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Вологда облаçĕн кӳллисем
Авдюшко Виктор Антонович
Виктор Антонович Авдюшко (11.1.1925, Мускав — 19.11.1975, Мускав) — совет кино актёрĕ. РСФСР халăх артисчĕ (1974).
Каçăсем
Категори:1925 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 11-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1975 çулта вилнисем Категори:Чӳкĕн 19-мĕшĕнче вилнисем
Ати (фильм)
Ати (Батя) — Good Story Media киностудире Дмитрий Ефимович режиссёр 2021 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Сидоровка (Шурă Атăл юппи)
Сидоровка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Шурă Атăл юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  10 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Лаптак сăртлăх
Лаптак сăртлăх — 1000 метр çӳллĕшлĕ ытла туçи рельефĕнчи лаптак е кăштах хумлăрах шывлăхпа уйăрăлнă анлă çĕр лаптăкĕсен çийĕ. Хăш чухне хĕсĕк айлăмсемпе уйăрăлнă.
Чи пысăк лаптак сăртлăхсем — Вăтам Çĕпĕр (РФ), Анатоли (Турци).
Каçăсем
*
Гуцало Александр Семёнович
Гуцало Александр Семёнович Гуцало Олександр Семенович — (20.03.1917(7)-28.01.1946), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 269-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 845-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн штурманĕ, капитан.
Анат Рассоха (Вежма юппи)
Анат Рассоха — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вежма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 12 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Чирлидинг
Чирли́динг (черлидинг тесе те çыраççĕ  ; cheerleading,  cheer  — хавхалантарса кăшкăрни, чĕнсе калани тата lead  — ертсе пыма) — шоу элеменчĕсемпе пуян,  курма илемлĕ спорт тĕсĕ (ташăсем, гимнастика, акробатика).
Тĕнчери чирдирлинг федерацийĕ
Тĕнчери чирдирлинг федерацине 1998 çулта туса хунă, унта европа ассоциацинчи пайташ-патшалăхсемсĕр пуçне, Япони кĕрет. 2001 çулта Токиора тĕнчери пĕрремĕш чирдирлинг  чемпионатне иртернĕ.
IFC кĕрекен патшалăхсем:
Австрали, Австри, Барбадос, Беларуç, Боливи, Бразили, Аслă Британи, Венгри, Венесуэла, Германи, Гонконг (КХР), Дани, Индонези, Ирланди, Казахстан, Колумби, Коста-Рика, Малайзи, Норвеги, Панама, Перу, РФ, Серби, Сингапур, Словени, АПШ, Таиланд, Тайвань, Узбекистан, Украина, Филиппинсем, Финлянди, Франци, Черногори, Чили, Швеци, Эквадор, КАР, Япони.
Паллă чирлидерсем
Мадонна, Кайли Дженнер, Пола Абдул, Майли Сайрус, Рональд Рейган, Франклин Рузвельт, Дуайт Эйзенхауэр, Джордж Буш-младший, Мерил Стрип, Стив Мартин, Камерон Диас, Майкл Дуглас, Дженнифер Моррисон, Джейми Ли Кёртис, Сэмюэл Л. Джексон, Джимми Стюарт, Дакота Фэннинг, Дженсен Эклс, Табретт Бетелл, Карлос Пена, Дженнифер Лоуренс.
Воже
Воже — Раççей территоринчи кӳлĕ. Вологда облаçĕнче вырнаçнă. Модлона, Вожега юханшыв юхса кĕрет, Свидь (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 422 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Вологда облаçĕн кӳллисем
Оберегери
Оберегери (Oberägeri) — Швейцарири коммуна, Базель-Штадт кантонне кĕрет.
Халăх йышĕ — 5172 çын (2006). Официаллă код — 1706.
Каçăсем
Категори:Цуг кантонĕн хулисем
Тăла
мини|Шалҫа тытнӑ хӗресчен, [[Васнецов Виктор Михайлович|В.М.Васнецов ӗҫӗ]]
Тăла — атӑ е ҫӑпата айне тӑхӑнмалли атӑ-пушмак пайӗ, чӑлха вырӑнне чӗркуҫҫине ҫити (ҫӑпата тӑхӑннӑ чух) ура тавра ҫавӑрса ҫыхмалли, вӑтӑм та сарлака (30 сантиметр патне) шурӑ, хура е хӑмӑр тӗслӗ (пир, ҫӑм) пусма татӑкӗ. Ытларах чухне вăл шалпар чăлха еверлĕ.
Вуламалли
Категори:Атă-пушмак Категори:Çĕлемен тумтир
Лабогей-Ю
Лабогей-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Коротаиха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 120 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Леопард
Леопард е Барс — сĕтпе ӳсекенсен кушак йышшисен кил-йышӗнчи тискер текĕрĕн пысӑк чӗрчунӗ,
Каҫӑсем
Категори:Кушак йышшисем  Категори:Çухалакан тĕссем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Леопард
Мышка (Меза юппи)
Мышка  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Меза юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 35 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Борозенец Степан Николаевич
Борозенец Степан Николаевич — (20.08.1922- 26.08.2016), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 4-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 199-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 569-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн звено командирĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18.
Гижига (юханшыв)
Гижига   — Раççей территоринчи юханшыв. Магадан облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Ухут тинĕсĕн Шелихов кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Магадан облаçĕн юханшывĕсем
Сидихин Евгений Владимирович
Евге́ний Влади́мирович Сиди́хин (2.10.1964, Ленинград, РСФСР, ССРП çур.) — совет/раççей театр/кино актёрĕ, теле-ертӳçи. Афганистанри çапăçусене хутшăннă.
Биографи
Евгений Сидихин 1964 çулта юпан 2-мĕшĕнче Ленинградра çуралнă. Ашшĕ — Владимир Григорьевич Сидихин, амăшĕ — Клара Григорьевна Окорокова. Пĕртăвансем — Константин тата Александр.
1983 çулта пĕрремĕш курсранах Совет Çарне илнĕ. Малтан Туркестан вăрçă тăрăхĕнче (ç/ч 10858), Тедженре хĕсметре тăнă. Афган вăрçине хутшăннă. Запаса 1985 çулта тухнă та института таврăннă.
1989 çултанпа 1990-мĕш çулсен варрине çитиех Г. А. Товстоногов ячĕллĕ ДМТ труппинче хĕсметре тăнă, кинофильмсенче çапăннă. 1999—2000 çулсенче НТВ телеканалра «Двое» программăна, 2012 çултанпа — НТВ «Крутые нулевые» программине ертсе пынă.
Нопъявож
Нопъявож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Ыджыд-Каменка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мобёж
Мобё́ж  (Maubeuge) — ҫурҫӗр Франци хули тата коммуни, О-де-Франс регионӗ, Нор департаменчӗ, Авен-сюр-Эльп тавралӑхӗ, ҫавӑн пек ятлӑ кантонӑн тӗп хули.
Халӑхӗ (2014) — 30 347 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Гавриловка (Икса юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Сабро (кӳлĕ)
Сабро — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. Ждановка юханшыв юхса кĕрет, Сабровка юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 12,1 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Жукопа
Жукопа, — Тверь облаçĕ тăрăх юхакан юханшыв, Атăл юппи.
Тăршшĕ 96 çухрăм, бассейн лаптăкĕ — 1340 км2.
Юханшыв çăлкуçĕ Валдай çăртлăхĕнче, Тверь облаçĕн Нелидово районĕнчи Федоровски ял патĕнче вырнаçнă. Унтан инçех мар Мише юханшывĕн çалкуçĕ те вырнаçнă.
Таб-Ю
Таб-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 121 км.
Жукопа
Çӳлти юхăмĕнче вăл 3-5 метр сарлакăш. Малтан вăрмансем урлă вăйлă авкаланса çурçĕрелле юхать. Тӳсма юхса кĕнĕ вырăнта пĕчĕк кӳлĕ урлă юхса иртет. Ун хыççăн вара юханшыв çын пурăнман вырăнсем тăрăх юхать: маларах асăннă кӳлĕпе Жукопа посёлок хушшинче 30 çухрăм тăршшĕпе никам та пурăнмасть. Ку вырăнта юханшыв 30-40 метр таран сарăлать.
Таб-Ю
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Жукопа
Атăла юханшыв Жукопа посёлокĕ патĕнче юхса кĕрет. Ку вырăнпа юнашар Пенопа Волго кӳлĕсем вырнаçнă.
Таб-Ю
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Жукопа
Юханшыв вĕçĕнче тата Пено кӳлли тăрăх кимĕпе çӳреме каять.
Юпписем
Чи пысăк юппи — Тӳсма.
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Атăл юпписем
Чĕкĕнтĕр
Чĕкĕнтĕрĕн ак çакнашкал айтĕсĕсем пур:
«Шĕкентĕр» тесе («чĕкĕнтĕр» мар!) кишĕре калама пултарççĕ. Анчах та ку диалект сăмахĕ çеç.
Пылак чĕкĕнтĕр
(выр. Сахарная свёкла) ку çимĕçрен тутлă та пылак сахăр тăваççĕ.
Выльăх чĕкĕнтĕрĕ
(выр. Кормовая св́ёкла) - выльăх чĕрлĕхсене çитермелли чĕкĕнтĕр Совет союсăн культивиоват тунă корм.
Хĕрлĕ чĕкĕнтĕр — çамрăклăх вăрттăнлăхĕ
Вăтам ĕмĕрсенчи Францире чĕкĕнтĕрпе организма тасатнă. Пĕр эрне хушши ирхине выç варла - çур стаккан, кун каçипе тата 200 мл чĕкĕнтĕр сеткенĕ ĕçнĕ. Чĕкĕнтĕрте клетчатка, органика кислотисем, сахăр, витаминсем, тимĕр, кобальт, кальци, фосфор, магни, бетаин пур. Çавăн пекех унра йод тата пектин нумай. Яланах çамрак курăнас килет -и? Хĕрлĕ чĕкĕнтĕр çи: унра Р витамин пур, вăл юн тымарăсене çиреплетет, ас туса юлассине лайăхлатать.
Хĕрлĕ чĕкĕнтĕр сиплевĕ
Паян та чĕкĕнтĕр сĕткенне терлĕ чир-чĕртен сывалма усă кураççĕ. Ăна авитаминоз, анемии чухне ĕçеççĕ. Чĕрепе, вар-хырăмпа аптăракансем апат умĕн 15- 20 минут маларах сыпаççĕ.
Ӳслĕк тарăхтарать- и е пыр ыратать -и? Чĕкĕнтĕре пĕçерĕр те хуппине тасатса сăтăрса хырăр, сĕткенне марльă витĕр сарăхтарăр. Унпа кунне виçĕ хут апат умĕн пыра чӳхемелле. Тула тухайманнипе аптăрасан пĕçернĕ чĕкĕнтĕре тип çупа пăтратса выç варла çийĕр.
Шăл ыратсан чĕрĕ чĕкĕнтĕр татăкне шăл туни тĕлне тытăр.
Ăнсăртран ал-урана касрăр- и?Мамăка чĕкĕнтĕр сеткенĕпе йĕпетер те сурана тытăр — юн юхма чарăнĕ.
Ӗлĕк нимĕç çĕр ĕçтĕшĕсем пурнăç тату та укçаллă пултăр тесе Çĕнĕ Çула пӳрте хĕрлĕ чĕкĕнтĕр илсе кĕнĕ. Авалхи Грецире вара пачах урăхла — çак çимĕç харкашу, тавлашу палли шутланнă. Анчах та чĕкĕнтĕр ал айĕнче пулни пите аван, темрен те сипленме пулăшать. Пахчара ӳсекен çимĕç сывлăхшăн сĕре усăллă. Халăх медицини те чылай чухне унпа усă курать.
Вуламалли
мини|Хĕрлĕ Чĕкĕнтĕр
Категори:Тымарçимĕçсем Категори:Борщ Категори:Пахчаçимĕçсем
Чернобыль (фильм, 2021)
Чернобыль (Чернобыль) — Централ Партнершип киностудире Данила Козловский режиссёр 2020 çулта ӳкернĕ истори-драма фильм-катастрофи.
Сюжет
1986 ҫулхи Апрель. Украинӑри ССР, Киев облаҫӗ, Припять хули. Резерври вӑтӑр ҫулхи капитан Алексей Карпушин, пожарнӑйра ӗҫлекенскер, хулара хӑйӗн юратнӑ хӗрне Ольга Саростинӑна, вунӑ ҫул каялла хӑварнӑскере, тӗл пулать те, унӑн вунӑ ҫулхи Ывӑлӗ Алеша пуррине пӗлӗ. Карпушин ку унӑн ывӑлӗ пулӗ тесе шутлать. Вӑл Припятьрен Киева служба ӗҫӗпе куҫарасшӑн, Ольгӑпа тата ывӑлӗпе пӗрле унта кайма хатӗрленет.
Ирхине урӑлса ҫитеймен Карпушин Ольга патне каять, анчах пӗлӗтрен ӳкекен вӗҫен кайӑксенчен хӑраса, машинӑна ҫул айккинелле ярать. Ҫула май ВӐЛ АЭС еннелле каякан пушар машинисен колоннине тӗл пулать, лару-тӑрӑва малтанах курса, пӗр экипажран хӑй ыйтать. Пушар ҫинче вӑл хӑйӗн ӗлӗкхи дружинине тупать, унта вӑл чи малтан килнӗ: вӗсене битум ҫунакан ҫурт тӑррине ӑсатнӑ. Юлташсем йывӑр чирлеҫҫӗ, вӗсене ҫураҫҫӗ, радиоактивлӑ ҫутӑпа ӳт-тирӗ пиҫсе кайнӑ. Карпушин икӗ тусне васкавлӑ медицина пулӑшӑвӗн килнӗ машинисем патне илсе тухрӗ. Ӑна та больницӑна илсе каяҫҫӗ, анчах вӑл ларкӑчран кӑшт ҫеҫ уйрӑлса тухать.
Карпушина комисси ӗҫне явӑҫтарать, выводсем савӑнтармаҫҫӗ: авари блокӗ айӗнче резервуар пур, унта вутӑ ишӗлсе ансан, унта шыв тулнӑ резервуар пур, ҫавӑнпа радиоактивлӑ кӑларӑмсем Киева ҫеҫ мар, Мускава та хуплама пултараҫҫӗ(тӗрӗссипе каласан, Совет Союзӗ те, Евросоюзӑн пӗр пайӗ те пӗтет). Унта инженерсен ушкӑнне автоматика ярса шыв уҫас е, кирлӗ пулсан, алӑпа задвижкӑна уҫас тӗллевпе яма йышӑнаҫҫӗ. Пысӑк чиновник операцие хутшӑнакансем валли Швейцарие вӗҫсе каякан самолет ҫинчи вырӑнсене касса татасси ҫинчен, унта геройсене лару-тӑру хыҫҫӑн сиплемелли специализациленӗ клиникӑра кӗтни ҫинчен каласа парать. Пушар надзорӗнче ӗҫлекен Карпушин станцие строительство пуҫланнӑранпах питӗ лайӑх пӗлет, тӗллев патне вӑрттӑн кайма хушать, анчах хӑй кайма килӗшмест. Ольга патне пырсан, Вӑл Алеша йывӑр чирленине пӗлтерет. Ҫынсене пурне те автобуссемпе эвакуацилеҫҫӗ, Ҫул Ҫинче Алеша начарлансах пырать. Карпушин автобусран тухать те каялла васкать. Вӑл чиновникпе хӑй вырӑнне Алешӑна Швейцарие ӑсатма калаҫса татӑлнӑ.
Апрелӗн 28-мӗшӗнче тунтикун ирхине тӑватӑ ҫын-пожарнӑй Карпушин, унӑн помощникӗ Никита, Валера инженер тата Водолаз Борис-энергоблок подвалне анаҫҫӗ. Ҫул ҫинче вӗсен пӑспа ӗҫлекен шлаклӑ барокамера тӗл пулать. Пӗр вентельпе ӑнӑҫсӑр калаҫни Миките пурнӑҫӗнче тӑрать. Ыттисен управленин щитне тупма, провода карса илме, напряжени пуҫланас умӗн юлашки минутра ӑна ӗҫсе яма май килет. Анчах автоматла откачка ӗҫлемест, алӑпа ӗҫлеме тивет. Питлӗх шыраса Борис хӗрнӗ вутӑ тултарнӑ пӳлӗм тупать. Ларкӑч илнипе унӑн галлюцинацисем пуҫланаҫҫӗ те, вӑл часах вилет. Карпушинпа Валера энергоблок подвалне иккӗмӗш хут анаҫҫӗ те питлӗхне уҫаҫҫӗ, резервуартан шыв юхса тухать, задание пурнӑҫланӑ. Такӑннӑ Валера троса татать, Карпушин ун хыҫҫӑн ыткӑнать.
Ҫав вӑхӑтра Алешӑна Швейцарие ӑсатаҫҫӗ. Ольга госпитале каять, унта радиолог врач карпушина ҫӑлакансем шыв кайсан туртса кӑларни ҫинчен каласа парать. Врачсем ӑна турттарма хӑяймаҫҫӗ, вӑл хӑй те вӗренӳ ҫӑлкуҫӗ пулса тӑрать. Ольга бокса васкать, унта тӗлӗнмелле нӗрсӗрленсе, ҫунса кайнӑ Карпушина тупать. Виҫӗ уйӑхран Алеша Киева Швейцарире сипленнӗ хыҫҫӑн таврӑнать, ӑна Ольга ҫеҫ кӗтсе илет.
Каçăсем
Категори:Раççейĕн 2020 çулхи фильмĕсем Категори:Чернобыль массăллă культурăра Категори:Раççейĕн драма фильмĕсем Категори:Раççейĕн истори фильмĕсем Категори:Катастрофа-фильмсем Категори:Инженерсем пирк5и фильмсем Категори:ССРП пирки фильмсем Категори:Фильмы «Централ Партнершип» Категори:«Нон-Стоп Продакшн» студин фильмĕсем
Падозерка
Падозерка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Березовка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 13 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Штайнальп
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Нурзева
Нурзева —Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Кисан облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Урзева юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
П. эрч. 216
Каҫӑсем
Категори:Çулсем
Долина (Джегде юппи)
Долина  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Джегде юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  24 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Волкота
Волкота — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Охват (кӳлĕ) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 61 км, бассейн лаптăкĕ 668 км2.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем
Органикăллă мар япалалăхсем
Органикăлла мар япалалăхсем — органикăлла теме май çук ансат тата кăткăс япалалăхсем. Ку ушкăна молекулисен шутĕнче кăмрăкамăш атомĕсем çук япалаллăхсем тата, традицие кура, молекулисенче кăмрăкамăш атомĕсем те пур хăшпĕр япалалăхсем те  кĕреççĕ. Органикăлла мар япалалăхсем, органикăллисемпе танлаштарсан, молекулисен тытăмĕнче кăмрăкамăш атомĕсенчен тăракан скелет çуккипе уйрăлса тăраççĕ.
Йыш (классификаци)
Органикăлла мар япалалăхсем икĕ пысăк ушкăна пайланаççĕ:
Ансат япалалăхсем хăйсем, физикăлла тата химилле палăрăмсене кура, ак çакнашкал йышсене пайланаççĕ: