cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уайтхолл (кермен)
1691 тата 1698 ҫулсенчи пушарсем хыҫҫӑн кермене ҫӗнетмен тата 1769 ҫулта чылай пайне ишсе тасатнӑ. Комплексран пӗртен пӗр пӗчӗк Рубенс ӳкернӗ плафонлӑ Банкет пӳлӗмӗ (арх. Иниго Джонс, 1622 ҫул) сыхланса юлнӑ. Керментен Уайтхолл урамӗ пуҫланать.
Каҫӑсем
Категори:Керменсем Категори:Архитектура Категори:Çурт-йĕр тăваслăх Категори:Архитектура Категори:Архитектура палăкĕсем
Просек-Ёль
Просек-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Айюва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пӗр ҫулталăкри тӑхӑр кун
Каçăсем
Категори:ССРП 1962 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:Физиксем пирки фильмсем Категори:Йĕтре физики Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем
Фишенталь
Фишенталь (Fischenthal) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Хинвиль тăрăхне кĕрет. 2154 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0114.
Трофимовская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Хамăрăннисем (фильм)
Хамăрăннисем (Свои) — Слово киностудире Дмитрий Месхиев режиссёр 2004 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Кетм-Игый
Кетм-Игый — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Балык юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  166 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кермен
мини|300px|Эскориал керменӗ, Испани Кил керменĕ — пысӑк та монументлӑ чаплӑ, хӑйӗн архитектурипе уйрӑлса тӑракан ҫурт, чи малтанах патша мӑнаҫлӑхӗнчи, пуян ҫынсен резиденцийӗ пулнӑ, XIII ӗмӗртенпе ҫавӑн пек ятпа хӑшпӗр патша ҫурчӗсене патӑртма пуҫланӑ.
Каҫӑсем
Категори:Керменсем
Чапаев палăкĕ (Самар)
Чапаев палăкĕ — Василий Иванович Чапаев комдива халалласа Самарта, Чапаев лапамĕнче, драма театрĕ умĕнче туса лартнă палăк.
Истори
Палăка 1932 çулта Октябрь революцийĕ 15 çул тултарнине асăнса туса лартнă. Архитектор — Иосиф Лангбард, скульптор — Матвей Манизер (вăлах Самарта Куйбышев таат Ленин палăкĕсене тунă).
Чапаев сăнне калăплама Чапаевăн ывăлне — Александра — чĕннĕ. Хĕрлĕ гвардири пушкăрта сăнарлама Ленинградри вăрçă-медицина академин студентне, пушкăрт поэтне Гайса Юсупов сĕннĕ.
Тунă самантра монумент çĕршывра чи пысăкки пулнă (çӳллĕшĕ — 10 м, постаменчĕ —  17 х 22 м).
Якатнă хура лабрадорит плитисемпе витнĕ постамент çине Владимир Ленин каланă цитата хăмине вырнаçтарнă: Бейтесь до последней капли крови, товарищи! Держитесь за каждую пядь земли! Будьте стойки до конца! Победа недалека, — победа будет за нами!
Каçăсем
Категори:Самарти палăксем Чапаев Чапаев Категори:Матвей Манизерăн ĕçĕсем
Гаусс валеçĕвĕ
Норма́ллĕ валеçÿ, ăна çавăн пекех Гаусс валеçĕвĕ е Гаусс — Лаплас валеçĕвĕ те теççĕ  — пулаяслăхсен валеçĕвĕ, пĕр хапаллă чухне пулаяслăх йăвăлăхĕн  Гаусс функцийĕпе пĕр функцийĕпе çырăнать:
Енчен математикăлла кĕтев \mu=0 пулсан тата стандартлă пăрăну \sigma=1 чухне çакна Стандартлă нормаллĕ валеçÿ (Гаусăн стандартлă валеçĕвĕ) теççĕ.
Медуэй (юханшыв)
Медуэй (Medway) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Тухăç Суссекс, Кенттерриторипе юхать. Юханшыв Темза юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 113 км, бассейн лаптăкĕ 2409 км2.
Каçăсем
Категори:Хĕвелтухăç Суссексăн юханшывĕсем Категори:Кент юханшывĕсем
Тĕмеске
Тĕмеске — çĕр çийĕ çинчи пысăках мар мăкăрăлчăк, кунсăр пуçне тата ак çаксене пĕлтерме пултарать:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Абстрактлă объект
Математикăлла объе́кт — математикăра (е математика философийĕнче) пăхса тухакан, палăртакан,  тишкерекен абстрактлă объект.
Тĕслĕхсем: хисеп, йыш, функци, виçкĕтеслĕх, ушкăн, рет шайлашулăхĕ.
Каçăсем
Категори:Математика философийĕ Категори:Объектсем  Категори:Абстрактлă объектсем
Ворб
Ворб — (Worb) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Конольфинген тăрăхне кĕрет. 11 249 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0627.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Гимпельсвизенбах
Гимпельсвизенбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Рувер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2 км, бассейн лаптăкĕ 2,476 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Трузянка
Трузянка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть (Мăн Кеть) юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 1534 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Восток
Восток (Восток) —  Красноярск крайĕнчи Абан районĕнчи  ял. Ăна час-часах чăваш ялĕсен шутне кĕртеççĕ.
Каçăсем
Категори:Абан районĕ Категори:Красноярск крайĕнчи чăваш ялĕсем
Алюмини изотопĕсем
Алюмини изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă алюмини хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Поска-Шор (Хейги-Яха юппи)
Поска-Шор  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хейги-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 189 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Tronie
Tronie (tronie — пуç, пит) — XVII ĕмĕрте Голландире сарăлнă портретăн тĕрлĕ тĕслĕхĕнчен пĕри.
Азербайджанри вĕренӳ
Азербайджанти вĕрентӳ. 2004—2008 çç. Азербайджанта вĕрентӳ тĕлĕшпе хăшпĕр çитĕнӳсем тунă тесе шутлаççĕ. Патшалăх тăкакĕсем тĕлĕшпе вăл çар (оборона) хыççăн иккĕмĕш вырăнта тăнă. 2009-мĕш çулта асăннă  тăкаксем  1 миллиард манатпа (СШАн 1,25 миллиардов долларĕ) танлашнă. 4 çул хушшинче 1200 çĕнĕ  шкул хута кайнă, çĕр-çĕр кивĕ шкула юсанă.
Tronie
Литература
978-3-7861-2567-9.
Категори:Портрет
Азербайджанри вĕренӳ
Азербайджанти Пĕлӳ кунĕ
Азербайджан Президенчĕ Ильхам Алиев 2004-мĕш çулта (август,21) хăйĕн Указĕпе çакăн пек йышăну тунă.
Каçăсем
Категори:Пĕлӳ Категори:Азербайджан
Тангобтюмар-Яха
Тангобтюмар-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сямтуй-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 29 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Валеçӳ
Валеçӳ:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Валеçӳсем
Камкка
Камкка (Камкино, Камка) — Чулхула облаçĕнчи Сергач районĕн ялĕ. Тутарсем никĕсленĕ. Хальхи вăхăтра та тутарсемех пурăнаççĕ.
Тавралăх
Хусан-Мускав чукун çултан аякрах мар.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2002-мĕш çулта çын пурăннă, вĕсенчен % тутарсем, % вырăссем.
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем Категори:Сергач районĕ
Эп сана юратап (фильм, 2004)
Я люблю тебя (Я люблю тебя) — Малевич Продакшнз киностудире Ольга Столповская режиссёр 2004 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Мурн (юханшыв)
Мурн (River Mourne) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Ирландитерриторипе юхать. Юханшыв Финн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,4 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Ирландин юханшывĕсем
Пятей-Яга
Пятей-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нерута юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 44 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тăваткалла тымар
Тăваткалла тымар <!--из числа a (корень 2-й степени) — число x, дающее a при возведении в квадрат: Равносильное определение: квадратный корень из числа a — решение уравнения x^2 = a. Операция вычисления значения квадратного корня из числа a называется «извлечением квадратного корня» из этого числа.
Пятей-Яга
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Тăваткалла тымар
Наиболее часто под x и a подразумеваются вещественные числа, но существуют и обобщения для комплексных чисел и других математических объектов, например матриц и операторов.
У каждого положительного вещественного числа существуют два противоположных по знаку квадратных корня. Например, квадратными корнями из числа 9 являются +3 и -3, у обоих этих чисел квадраты совпадают и равны 9. Это затрудняет работу с корнями. Чтобы обеспечить однозначность, вводится понятие арифметического корня, значение которого при неотрицательное число всегда неотрицательно (а на положительных a — положительно); арифметический корень из числа a обозначается с помощью знака корня (радикала): \sqrt{a}.
Пример для вещественных чисел: потому что {\ 4}^2=16.
Если требуется учесть двузначность корня, перед радикалом ставится знак плюс-минус ; например, так делается в формуле решения квадратного уравнения ax^2+bx+c=0:
Каçăсем
Категори:Элементарлă функцисем Категори:Математикăри операцисем Категори:Алгебра Категори:Элементарлă алгебра
Кулон саккунĕ
Кулон саккунĕ — икĕ пăнчăлла электро капламсем хушшинчи хире-хирĕç вăйăма палăртакан саккун.
Ку саккуна палăртакан формулăн скалярла форми ак çапла çырăнать: Векторла форми вара ак çапла: Саккунăн векторла формине урăхларах та майлаштарма пулать: кунта   1 капламран 2 каплама тивекен вăй; q_1, q_2 — капламсен капĕсем ;  — радиус-вектор (1 капламран 2 каплам патнелле каякан тата модулĕпе капламсен хушшин r_{12} тăршшĕпе танлашакан  вектор); k — пропорцилĕх коэффициенчĕ. Юлашки формулăра векторсене тĕксĕм шрифтпа палăртнă.
Вуламалли
Сивухин Д. В. Электричество // Общий курс физики. — М. : Физматлит, 2009. — Т. 3. — 656 с.
Моль (пĕлтерĕшсем)
Моль — нумай терминлĕ сăмах:
Горючка
Горючка —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Карамыш юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 62 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Ахаль ҫӗр шапи
Ахаль ҫӗр шапи е Сӑрӑ ҫӗр шапи (лат. Bufo bufo) — ҫӗр шаписен йӑхӗн ҫĕрти-шыврисен чӗрчунӗ. Евразипе ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Африкӑра пурӑнать. Европӑри чи шултра ҫӗр шапи шутланать.
Математика философийĕ
Каçăсем
* Категори:Ăслав философийĕ Категори:Математика Категори:Философи
Нюча-Хапхльнутяй
Нюча-Хапхльнутяй — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хапхльнутяй юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пыжшор (Лая юппи)
Пыжшор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лая юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Госсау (Цюрих)
Госсау (Gossau ZH) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Пыжшор (Лая юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кинч-Ях
Кинч-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пыв-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  53 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гинсбах
Гинсбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Ягст юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,2 км, бассейн лаптăкĕ 19 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Сутана́
Сутана (pelvis) — шăмшакăн пайĕ, вăл çурăм шăммин кайри вĕçĕнче вырнаçнă.
Ку статьяра, тĕпрен илсен, этемĕн сутанине пăхса тухма палăртнă. Анчах та шăмăсен унашкал ушкăнĕ, паллах, ытти сĕтпе ÿсекенсен те пур.
Асăрхавсем
* * Категори:Лаптак шăмăсем Категори:Биофизика
Абдуллаев
Абдуллаев  хушаматлисем çак çынсем: Категори:Хушаматсем
9-мĕш рота (фильм)
9-мĕш рота (9 рота) — Слово киностудире Фёдор Бондарчук режиссёр 2005 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Мăн Нодимец
Мăн Нодимец — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Двиница юханшыва юхса кĕрет. 35 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пулаяслăхсен валеçĕвĕ
Пулаяслăхсен валеçĕвĕ — ăнсăрт капăн пĕлтерĕшĕсен талккăшне тата вĕсем пулассин пулаяслăхĕсене çырса кăтартакан саккун.
Çавăн пекех
* Категори:Пулаяслăхсен валеçĕвĕсем Категори:Валеçӳсем Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ
Ирбис
мини|Ирбис ареалӗ
Ирбис чăвашла юр пĕс, юр парăсĕ, мерчен кушак тата ильпарăс тесе ятлаççĕ — сĕтпе ӳсекенсен кушак йышшисен кил-йышӗнчи тискер текĕрĕн пысӑк чӗрчунӗ, Вӑтам Азин сӑрт-тӑвӗсем ҫинче пурӑнать.
Ирбис яштака, вӑрӑм, пиҫӗ кӗлеткеллӗ, урисем вӑрӑмах мар, пысӑках мар пуҫлӑ, хӳри питӗ вӑрӑм. Хӳрипе пӗрле тӑршшӗ 200—230 см-а ҫитет, йывӑрӑшӗ 55 кг-а яхӑн. Ҫутӑ тӗтӗм-сӑрӑ тӗслӗ ҫавра ҫӗрӗ евӗрлӗ тата тӗксӗм лаптӑксемлӗ ҫӑмлӑ.
Покровка (Абан районĕ)
Покровка (Покровка) —  Красноярск крайĕнчи Абан районĕнчи  ял. Ăна час-часах чăваш ялĕсен шутне кĕртеççĕ.
Ирбис
Каҫӑсем
Категори:Кушак йышшисем  Категори:Чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Покровка (Абан районĕ)
Каçăсем
Категори:Абан районĕ Категори:Красноярск крайĕнчи чăваш ялĕсем
Линилле йĕркеленнĕ йыш
Линилле йĕркеленнĕ йыш (вăчăра) ― пайăмлă йĕркеленнĕ йыш, унта элементсен хуть те мĕнле мăшăрне те танлаштарса пăхма пулать, урăхла каласан, хуть те мĕнле a тата b элементсемшĕн    е.
Каçăсем
Категори:Йышсен теорийĕ Категори:Ретсен теорийĕ Категори:Йĕркеленнĕ йышсем
Пятник-Яга
Пятник-Яга (Пятничиха) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Туйдат
Туйдат — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Еловая юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 144 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Мaксвелл танлăхĕсем
Ма́ксвелл танлăхĕсем — классикăлла электродинамикăри чи тĕпре тăракан танлăхсем. Кунсăр пуçне тата Лоренц вăйне палăртакан танлăх пур. Максвелл танлăхĕсене çав юлашки танлăхпа пĕрлештерсен Максвелл-Лоренц танлăхĕсем пулаççĕ. Танлăхсен асăннă пĕрлешĕвĕ вара пĕтĕм электродинамикăна тĕппипех палăртса тăрать.
Ма́ксвелл танлăхĕсем — электромагнитла уй вакуумри е татти-сыпписĕр талккăшри  электро капламсемпе тата электроюхăмсемпе епле çыхăннине кăтартакан  дифференциаллă танлăхсен системи (асăннă танлăхсене интеграллă формăпа та палăртма пулать). Лоренц вăйне палăртакан танлăхпа пĕрле классикăлла электродинамикăн танлăхĕсен тулли системине туса хурать.
XIX ĕмĕрĕн варине çити тунă экспериментсен пĕтĕмлетĕвĕсемпе усă курса Джеймс Клерк Максвелл хăйĕн танлашăвĕсене ăслайлать, çак вара теорилле физика аталанăвне питĕ хăвăртлатать, физикăн электромагнетлăхпа çыхăннă пайĕсене çеç мар, каярах тĕвĕленнĕ тĕплĕ теорисен çулĕсене уçса парать
Максвелл танлатнисене çырни тата виçесен системи
<Ку секцие пĕтĕмпех çĕнĕрен çырмалла>
Физикăра чылайăш танлашусене епле виçесен системинче çырнинчен килмест. Анчах электродинамикăра кун пек мар. Виçесен системине суйласа илсессĕн Максвелл танлатнисенче тĕрлĕ коэффициентсем (константăсем) сиксе тухаççĕ. Тĕнчери СИ виçисен системи техникăра та, вĕренӳре йышăннă виçе (стандарт) шутланать, çапах та физиксем хушшинче унăн пахалăхĕсемпе çитменлĕхĕсене  виçесен симметриллĕ гаус системине (СГС) уйăрса илес пирки тавлашусем халĕ те лăпланмаççĕ.
Кунçул
XIX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче экспериментсенче тупнă кирлĕ уçăмлăхсен никĕсĕпе Джеймс Клерк Максвелл хăйĕн танлатнисене ăнлантарса çырнă. 1820 çулта Ганс Христиан Эрстед çакна асăрханă, пăралук тăрăх чупакан гальвани юххи компасăн магнит сăннине куçарма пултарать. Çак уçăмлăх чылай ăсчаха кăсăкланатарнă. Çав 1820 çултах Био тата Савар экспериментсенче юхă тăвакан магнит индукцине ăнлантарнă (Био — Савар саккунĕ), тата витĕр юхă янă иккĕ пăралук Андре-Мари Ампер пĕр-пĕринпе хутшăнăва кĕреççĕ. Ампер «электродинамика» термина кĕртет, çутçанталăк магнетизмĕн магнитра çавра юхăсем пурри гипотезăна сĕнет.
Эрстед юхăсем магнита сĕмленине асăрханă, Майкл Фарадей пуçĕнче магнит та электро юхăсене те сĕмлет текен шухăш çуралать. Чылай хушă экспериментсемпе апаланса, 1831 çулта Фарадей электро куçаракан çумĕнчи магнит электро юхă тунине асăрханă. Çак пулăма электромагнит индукцийĕ тенĕ. Фарадей «вăйсен уйĕ» ăнлава — авăрсемпе юхăсем хушшинчи — хутлăха кĕртнĕ. Унăн шухăшĕсем Максвелла тĕпчевĕсенче питĕ пулăшнă.
Фарадей уçнисем хыççăн электромагнетизмăн кивĕ моделĕсем (Ампер, Пуассон тата ур.) тулли марри паллă пулать. Кĕçех Вебер инçесĕмлĕх теорийĕ çуралать. Анчах та çак саманта мĕнпур физика, туртăмлăх теорисĕр пуçне, çывăхсĕмлĕ вăйсене кăна (оптика, термодинамика, талккăш хутлăхĕн механики тата ур.) тĕпчесе пĕлнĕ. Гаусс, Риман тата урăх ăсчахсем çутă электромагнит çутçанталăклă пулни пирки тавçăрса илнĕ, çавăнпа та  электромагнит пулăмĕсен теорине çывăхсĕмлĕ вăйсен йышне кĕртмелле пулнă. Çак принцип Максвелл теорин уйрăмлăхĕ шутланать.
Хăйĕн паллă «Электричество тата магнетизм трактачĕ» ĕçĕнче (1873) Максвелл çырнă : "Фарадей ĕçĕсене тĕпчеме пуçласан çакна палăртрăм — пулăмсене ăнланмалли меслет çаплах математика меслечĕ те шутланать, ахальхи математика символĕсемпе çырса кăтартман пулсан та. Çавăн пекех çак меслете ахальхи математика ĕлкипе те палăртмаллине те эпĕ туйса илтĕм, çавăнпа та профессиллĕ математиксен меслечĕсемпе танлаштарма пулать."
Фарадейĕн «вăйсен уйĕ» ăнлава «уйăн напряжённосчĕ» çине куçарса, Максвелл ăна хăйĕн теорин кирлĕ объекчĕ туса хурать : "Эхер те эпир çак хутлăха гипотеза шайĕнче йышăнсан, манăн шухăшпа, вăл вара пирĕн тĕпчевсенче паллă вырăн йышăнма тивĕçлĕ, унăн ĕç-пуçĕ пирки тĕплĕ шутлă курăнăва ăс-тăнра вырнаçтарасси, çак ĕнтĕ трактатри манăн пĕрмайхи тĕллевĕ пулнă."
Çакăн евĕр электродинамика хутлăхĕ Ньютон физикинче пачах çĕнĕ ăнлав пулса тăрать. Ньютон физики материал кĕлеткисем хушшинчи хутшăнусене тĕпченĕ. Максвелл вара авăрсемпе юхăсен хутшăнăвĕсене палăртакан тата вĕсем çук чухне те пур хутлăх валли танлашусене çырнă.
Ҫӗр шаписем (йӑх)
Ҫӗр шаписем (лат. Bufo) — ҫӗр шаписен йышшисен хӳресĕр çĕрти-шыврисен ҫĕрти-шыврисен йӑхӗ.
Мaксвелл танлăхĕсем
Кунçул
Паллă экспериментсене тишкерсе тĕпченĕ хыççăн Максвелл электро тата магнит уйĕсен танлашусен системине хайланă. 1855 çулта хăйĕн чи пĕрремĕш «Фарадей вăйĕсен йĕрĕсем пирки» статьинче («On Faraday’s Lines of Force» ) вăл пĕрремĕш электродинамика танлашăвĕсен системине, куçару юххине кĕртмесĕрех, дифференциал ĕлкипе çырнă. Çакăн пек танлашу системи çак вăхăта экспериментсенче тупнă паллă хыпарсене ăнлантарса пама пултарнă, çапах та авăрсене юхăсемпе çыхăнтарма тата электромагнит хумĕсен тупсăмне кăтартма пултарайман. Куçару юххи термина Максвелл «О физических силовых линиях» тĕпчев ĕçĕнче кĕртнĕ («On Physical Lines of Force» ), тăваттă пайран тытăнса тăракан, 1861—1862 çулсенче пичетленĕскер.
Ҫӗр шаписем (йӑх)
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Ҫӗр шаписем (йӑх)
Мaксвелл танлăхĕсем
Ирĕклĕ авăрсемсĕр тата юхăмсемсĕр танлатнисем
<Ку секцие пĕтĕмпех çĕнĕрен çырмалла>
Ирĕклĕ авăрсемпе юхăмсем çук чухне\rho=0\,, , изотроплă тата пĕр тĕслĕ дисперсисĕр хутлăхсенче Максвелл танлатнисем çакăн евĕр курăнаççĕ:
Çак танлатнисен тупсăмĕсем — \mathbf{E} электро уйĕн çивĕчлĕхĕ тата \mathbf{B} магнит индукцийĕ. \varepsilon диэлектро тата \mu магнит кĕрĕмлĕхне хутлăх пахалăхĕсем палăртаççĕ. Вакуум валли, \mu=1\,.
Куçакан пăнчăллă авăрăн уйĕ
Эхер те авăр пĕрмайхи \mathbf{u} хăвăртлăхпа куçать пулсан, унăн таврашĕнче \mathbf{B} магнит уйĕ пулса тăрать, электро çивĕчлĕх сферăлла симметриллĕ пулма пăрахать :
Максвелл танлатнисен хисеплĕ тупсăмĕ
Шутлав техники аталаннă май электродинамикăри чылай ĕçе хисеп меслечĕсемпе шутласа тупма пулать, çапла вара Максвелл танлашăвĕсен алгоритмĕсемпе усă курса пуçламăшĕнче тата чикĕре палăртнă кăтартусене шута илсе электромагнит уйĕ епле вырнаçăннине пĕлме пулать.Тĕп меслечĕсем проекциллисем пулаççĕ, вĕсенче тупсăма епле те пулин майлă функционал базисĕ çинче кăтартаççĕ, тата дискретизациллисем — уçлăх облаçне нумай пĕчĕк вĕçемлĕ облаçсене пайлаççĕ.
Каçăсем
Категори:Электродинамика Максвелл танлатнисем Максвелл танлатнисем Категори:Ятлă саккунсем тата тĕрĕссем
Грязнуха (Идолга юппи)
Грязнуха  —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Идолга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 62 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Неб
Неб (Neb) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Остров Мэнтерриторипе юхать. Юханшыв Ирланди тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Мэнн утравĕн юханшывĕсем
Амхар чĕлхи
Каçăсем
Категори:Эфиосемит чĕлхисем Категори:Эритрея чĕлхисем Категори:Эфиопи чĕлхисем
Уильям Коттон
мини|Генри Уильям Коттон. «Ӗлӗкхи Монреаль». Акварель. Уильям Генри Коттон (William Henry Cotton; 1880—1958) америка ӳнерҫи-сӑнарҫи тата иллюстраторӗ-карикатурисчӗ.
Кун-ҫулӗ
Ӳнер ӗҫне Джозефом Де Камппа пӗрле Бостон ӳнер шкулӗнче, кайран Жан-Поль Лоранпа Жюлиан Академийӗнче, Парижра пӗрле вӗреннӗ.
Каҫӑсем
АПШ Категори:АПШ сӳрет ӳнерĕ Категори:Пайăр çынсем:АПШ
Пауль Цимяк
250px|thumb|right|Пауль Цимяк Пауль Цимяк (ним. Paul Ziemiak), — нимĕç политикĕ.
Сылтăм Пангода
Сылтăм Пангода —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пангода юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 53 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Пауль Цимяк
Пурнăçĕ
1985 çулхи авăн уйăхĕн 6-мӗшӗнче Щецин хулинче çуралнă. 2017-мĕш çултан пуçласа Германи Парламенчĕн (Бундестаг) депутачĕ.
Категори:Нимĕç политикĕсем
Сылтăм Пангода
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Грюнинген (Цюрих)
Грюнинген (Grüningen ZH) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Хинвиль тăрăхне кĕрет. 2861 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0116.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Тангобтюмляды-Яха
Тангобтюмляды-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сямтуй-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Броневой Леонид Сергеевич
Каçăсем
Категори:1928 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 17-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2017 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 9-мĕшĕнче вилнисем
Çутă
Çутă — этем куçĕ уйăрса илме пултаракан электромагнитла хум. Çутăн хăйĕн спектрĕ пур, спектрĕн — чиккисем.
Çутă спектрĕн кĕске хумлă чиккисем: 380—400 нм (750—790 ТГц); çутă спектрĕн вăрăм хумлă чиккисем: 760—780 нм (385—395 ТГц).
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Оптика Категори:Физика терминĕсем Категори:Ăслăх Категори:Электро
Киным-Урий
Киным-Урий — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  395 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Беттина Юргенсен
Беттина Юргенсен (ним. Bettina Jürgensen), — нимĕç политикĕ. 1954 çулхи Киль хулинче çуралнă. 2010-мĕш çултан 2013-мĕш çулччен Коммунист (ДКП-DKP) партин ертӳçи пулнă.
Категори:Нимĕç политикĕсем
Мăн Нореньга
Мăн Нореньга  — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сухона юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Абросимов
Абросимов(Абро́симова) вырăс хушамачĕ: Кĕскетнĕ Амвросий ятран тухнă. Известные носители:
Фраки
мини|Фракине Болгари, Греципе Турци хушшинче 1923 ҫулта пайлани.
Фраки (греr. Θράκη, болг. Тракия, тур. Trakya, лат. Thracia) — Балкан çурутравĕн хӗвелтухӑҫӗн историллӗ тата географиллӗ ҫӗрӗсем. Халӗ, 1923 ҫулхи Лозаннари тӑнӑҫ ҫирӗплетӗвӗ тӑрӑх, виҫӗ патшалӑх хушшинче пайланӑ: Болгари (Ҫурҫӗр Фраки, тата Тури Фраки айлӑмӗ пек паллӑ), Греци (хальхи Грецири Фраки провинцийӗ, тата историре ӑна Хӗвеланӑҫ Фраки тенӗ) тата Турци, унӑн ҫумне Хӗвелтухӑҫ Фракине регионӑн пысӑк мегалополисӗпе — Стамбулпа хушнӑ.
Скорпионсем
Скорпионсем — эрешмен йышшисен  класӗн хутлӑураллӑ ушкӑнӗ. Шӑрӑх ҫӗршывсенче ҫех тӗл пулакан ҫӗр ҫинче пурӑнакансем. Пӗтӗмпе 1750 скорпионсен тӗсӗсем паллӑ, анчах вӗсенчен 50-шӗ ҫех ҫыншӑн хӑрушлӑ пулаҫҫӗ. Эрешмен йышшисенчен чи пысӑкки, Император скорпионӗ, тӑршшӗпе 20 см, тата пӗчӗккисен — тӑршшӗ 13 мм. «Скорпион» сӑмах ав.-грек. σκορπιός — скорпиос. Скорпионсене тӗпчекен ӑслӑха арахнологи теҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Скорпионсем Категори:Наркӑмӑшлӑ чӗрчунсем
Гирбах
Гирбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Нидда (юханшыв)|Нидда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10,4 км, бассейн лаптăкĕ 12,714 км2.
Кизен
Кизен — (Kiesen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Конольфинген тăрăхне кĕрет. 735 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0611.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Пыча (Ревун-Шар юппи)
Пыча (Мăн Пыча, Мăн Печа, Пишта) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ревун-Шар юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Йĕркев тивĕмĕ
Рет шайлашулăхĕ — харпăр йышăн элеменчĕсем хушшинчи   бинарлă шайлашулăх (паллă тăвасси:  е \prec), вăл хăйĕн палăрăмĕсемпе  танмарлăх шайлашулăхĕн палăрăмĕсене çывăх.
Кунта, «рет» тенине математикăри ытти терминсемпе пăтраштарас мар тесен, вăчăра, йĕрке е йĕркев теме май пур. «Шайлашулăх» вырăнне тĕлметĕллĕх теме пулать.
Вĕрентĕве вара пĕтеĕмĕшле Йĕркев теорийĕ темелле.
Литература
* Категори:Йышсен теорийĕ
Мĕлкепе çапăçни (фильм)
Мĕлкепе çапăçни (Бой с тенью) — Централ Партнершип киностудире Алексей Сидоров режиссёр 2005 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Александер Гауланд
Пурнăçĕ
1941 çулхи нарăс уйăхĕн 17-мӗшӗнче Хемниц хулинче çуралнă. Ачалăхĕ Хемницра иртнĕ. Марбург тата Гисен Университечĕсене вĕренсе пĕтернĕ. 2017-мĕш çултан пуçласа Германи Парламенчĕн (Бундестаг) депутачĕ.
Категори:Нимĕç политикĕсем
Нюча-Яка
Нюча-Яка — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ампута юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  124 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Грязнушка (Идолга юппи)
Грязнушка  —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Идолга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 57 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Чарлансем
Чарлансем — (80—100 см тата ҫӳллӗрех) чарлан йышшисен шултра вӗҫен кайӑксем. Ку кайӑксем шурлӑхлӑ вырӑнсенче пурӑнаҫҫӗ, вӗсен апачӗ — пулӑсем, шапасем тата ытти шыв чӗрчунӗсем.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Чăн чарлансем Категори:Вĕçен кайăксен йăхĕсем
Шăмшак
Шăмшак е скелет (σκελετός — «типĕтнĕ», лат. skeleton) — организмăн мĕнпур шăммисен, çавăн пекех вĕсене пĕр-пĕрин çумне çирĕплетекен япаласен йышĕ.
Асăрхавсем
Категори:Чĕрчунсен анатомийĕ
Ĕнентерев çĕклемĕ (пĕлтерĕшсем)
Ĕнентерев çĕклемĕ:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Нин (юханшыв)
Нин (Nene) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Англитерриторипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 146 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Англиян юханшывĕсем
Ĕнентерев çĕклемĕ
Ĕнентерев çĕклемĕ (onus probandi; çавăн пекех ĕнентерев тивĕçĕ ) — процессуаллă тивĕç-ирĕкри ăнлав. Вăл факта, чăнлава юридицилле майпа камăн ĕнентермеллине кăтартса парать.
Литература
Категори:Тивĕç-ирĕк терминологийĕ Категори:Процессуаллă тивĕç-ирĕк Категори:Рим тивĕç-ирĕкĕ
Пятовская Виска
Пятовская Виска — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нижнее кӳлĕ - Индингская Виска юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Таракан евӗрлисем
Таракан евӗрлисем — ҫӗнӗ ҫунатлисен хурт-кăпшанкăсен тӗппипех пулса тӑрайманнисен ушкӑнӗ.
Пятовская Виска
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Таракан евӗрлисем
Каҫӑсем
Категори:Таракан евӗрлисем
Хинвиль
Хинвиль (Hinwil) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Йывӑҫ авӑрлӑ хӗҫ-пӑшал
Каҫӑсем
Категори:Сивĕ хĕçпăшал, алфавитпа Категори:Йывӑҫ авӑрлӑ хӗҫ-пӑшал
Гарпастум (фильм)
Гарпастум (Гарпастум) — V.K-кампания киностудире Алексей Герман режиссёр 2005 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Китапи
Китапи — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Вать-Яун юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  36 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Йăванăн ачалăхĕ
Иванов ачалӑхӗ (Иваново детство) — Мосфильм киностудире Андрей Тарковский режиссёр 1962 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пирки фильмсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи пирки фильмсем Категори:Владимир Богомоловăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:ССРП 1962 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Çамрăксен фильмĕсем
Тăтăшлăх
Тăтăшлăх — периодсемлĕ пĕр-пĕр процессра пулăмсем еплерех хăвăртлăхпа улшăннине кăтартакан физикăлла кап, вăхăтăн пĕрчинче миçе хут улшăнса илнине палăртать.
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Оптика Категори:Физика терминĕсем Категори:Ăслăх Категори:Электро Категори:Сулланусем
Нит (юханшыв, Шотланди)
Нит (River Nith, Abhainn Nid) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Шотландитерриторипе юхать. Юханшыв Дамфриса юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 112 км, бассейн лаптăкĕ 1230 км2.
Тумска
Тумска — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Усть-Реченская юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 8 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Нит (юханшыв, Шотланди)
Каçăсем
Категори:Шотландин юханшывĕсем
Тумска
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Бинарлă тивĕм
Бинарлă (икĕ вырăнлă) шайлашуллăх (тĕлметĕллĕх) ) — A тата B икĕ йыш хушшинчи шайлашулăх, урăхла каласан, çак икĕ йышăн Декартла хутлавлăхĕн  хуть те мĕнле аййышĕ: . A йыш çинчи бинарлă шайлашулăх — хуть те мĕнле  аййыш, кунашкал  бинарлă шайлашулăхсем математикăра пулаççĕ, сăмахран,  танлăх, танмарлăх, эквивалентлăх, рет шайлашулăхĕ.
Литература
Категори:Математикăлла шайлашулăхсем
Гирскоппбах
Гирскоппбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Ольсберг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13,9 км, бассейн лаптăкĕ 35,202 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Хури
Хури, — чăваш чĕлхинчи хура сăмахран  пулса кайнă, Чăвашсем хушшинчи псевдоним шайĕнчи хушамат.
Категори:Хушаматсем
Хури, Тимахви
Тимахви Хури (чăн ячĕ Николаев Тимофей Николаевич, 1878-мĕш çулхи кăрлачăн 14-мĕшĕ, Шупашкар уесĕнчи Аслă Кăршка ялĕ –  1918-мĕш çулхи юпан 10-мĕшĕ, Хусан хули) – чăваш халăхĕн наци ирĕклĕхĕн юхăмĕн хастар пайташĕ, политик, революционер, публицист.
Еплерех вилни
Совет саманинче шуррисем вĕлернĕ тесе çырнă. Чăннипе ăна хĕрлисем вĕлернĕ.
Публицистикăри пултарулăхĕ
"Хыпар" хаçатра çакăн пек материалсем пичетлесе кăларнă:
Тимахви Хури сăнарĕ чăваш культуринче
1920-мĕш çулсенче "Чăвашкино" студи "Атăл пăлхавçисем" фильм ÿкернĕ. Петĕр Хусанкай поэт "Хури" поэма çырнă.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Политиксем, алфавитпа Категори:Чăваш политикĕсем Категори:Раççей империн пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:Пайăр çынсем:Çĕрпӳ районĕ Категори:1878 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 14-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1918 çулта вилнисем Категори:Юпан 10-мĕшĕнче вилнисем Категори:Эсерсем Категори:Максималист-эсерсем Категори:Раççей империн публицисчĕсем
Тивĕм
Тивĕм (çавăн пекех ăна тĕрлĕ контекстра шайлашулăх, шайлашăннăлăх, хутшăну, тĕлметĕллĕх, çыхăну, витĕм теме пулать):
Сылтăм Хады-Яха
Сылтăм Хады-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хейги-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 106 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Двоенка
Двоенка —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Типĕ Двоенка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 4,1 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Тегерчи
Конольфинген тăрăхне кĕрет. 355 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0625.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Тандер-Яха
Тандер-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Хорты-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 38 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Рассоха Безмошица
Рассоха Безмошица — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Безмошица юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 73 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Коро
Коро (Coro) тулли ячӗ Санта-Ана де Коро (Santa Ana de Coro) — Венесуэла патшалӑхӗн ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫӗнчи хули, Фалькон штачӗн чи пысӑк тата тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Пайпарăс
Пайпарăс — Чăваш Енн çĕрĕ тăрăх юхакан юханшыв, Пăла шывĕн сылтăм юппи. Хăшпĕр çăлкуçсенче, те гиперкоррекци хыççăн хăваласа, уйрăмах вырăсла текстсенче, "Байбарус" тени тĕл пулать. Тĕпчев ĕçĕнче "Пайпарăс" (вырăсла: Пайпарас) тесе асăннă. Çавăн пекех, ахăртнех, çак çырмана пĕвелесен пулнă шыв пуххисене "Байбарус кÿлли" е "Байбарыс кÿлли" пек палăртнисем пур. Çапах та ку ята вырăс чĕлхинче чăнах та официаллăн çирĕплетнĕ иккен.
Тавралăх
Тутар Сăкăт ялĕн историлле çĕрĕсенчи çăлкуçсенчен пуçланать, Кословккă, Пăлакасси ялĕсен историлле çĕрĕсем витĕр иртсе Кивĕ Ахпӳрт ялне кĕрет,  Пăлана юхса тухать.
Уйрăм ăславçă шухăшĕ (тĕрĕсрех каласан, унта халăхри халап пирки сăмах пырать) : <Куçару: Пăла çинчи çирĕплетнĕ вырăнсене хÿтĕлемешкен Мускав патшалăхĕ ахпÿртсене те явăçтарнă. Кăнтăр чикĕсене хÿтелекенсем валли Нухай каççи тĕлĕнчи çĕрсене уйăрнă, çапла вара "Тискер уйсем" шутланакан вырăна çынсем килсе лекнĕ. Нухай каççи тăршшĕпе хурал станĕсене вырнаçтарса тухнă. Хăрушлăхсене сирме хăйне майлă "телеграфпа" усă курнă. Палăртав кăвайчĕсемпе тата ялавсемпе систернĕ пĕрне-пĕри. Нухай каççине сыхлакансем пĕрре мар хĕрÿ тытаçăва кĕнĕ тăшманпа. Тăван çĕре сыхласа вĕсем Мускав патшалăхне те сыхланă. Пĕр çапăçура тăшманăн Пайпарăс ятлă çарпуçне вĕлернĕ те ял тулашĕнчи çырмара пытарнă. Асăннă çырмана паян та Пайпарăс теççĕ.>
Хăшпĕр çăлкуçсем ку ята, каларăмăр ĕнтĕ, "Пайпарас" мар, "Байбарус" пек палăртаççĕ :
<Куçару: 00:00 04 май 2006 ç. 3 май 2006 çул Кивĕ Ахпÿрт пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан тĕп шкулăн 7-8-мĕш класĕсем ерте пыракансемпе пĕрле мĕнпурĕ 43 çын "Çурхи Ырăлăх эрни" акци шучĕпе Пайпарăс (оригиналта — Байбарус) хĕррипе йывăçсемпе тĕмсем лартса тухнă. Пĕр кун хушшинче мĕнпурĕ 1052 йывăç лартнă. Хутшăнакансем пурте кăмăллă юлнă.>
Юханшыв ячĕн этимологийĕ
Чи пулаясла верси — çын ятĕнчен пулса кайнă (аяларах кăтартнă ыйтусене тата вĕсен хуравĕсене пăхăр).
<Куçару: ilgiz-karina » 29 сен 2014, 22:29 Салям алейкум! Бейбарс ят пирки ыйту. Хăюллă эмир çинчен илтнĕ, анчах информаци сахал. Çавăнпа Сиртен ыйтатпăр: 1)Мăссăлмансем пĕтĕмĕшле илсен усă кураççĕ-и унпа? 2)Араб чĕлхипе епле çырăнать? 3)Пĕлтерĕшĕ мĕнле? 4)Ачана унашкал ят пама юрать-и? Джазак Аллаху хайран!>
<Куçару: administrator » 01 окт 2014, 17:08 Ва алейкум ассалам ва рахматуллахи ва баракатух. Ва ийякум. 1)Кун пек ят пани халь çукпа пĕрех. Араб çĕршывĕсенче пачах та çук (вăл шутра ытти паллă мамлюксен ячĕсем те — Кутуз, Айбек т.ыт.те). Араб мар çĕршывсенче хушăран тĕл пулкалать (сăмахран, турккăсен Baybars). 2)Арабла بيبرس пек çырăнать. 3)Сăмах "бей" (тĕрĕк титулĕ — бай, бий, бек) тата "барс" (чĕрчун) тенисенчен тăрать. 4)Чару çук, ачана апла ят пама пулать, енчен те сайралăх шиклентермесен тата чылай мăсçальман çĕршывĕсенче пачах çукки пăшăрхантармасан.
Ĕнтĕ еплерех пулма пултарать-ха Патăрьел таврашĕнчи "Пайпарăс" тата çак "Бейбарс" хушшинчи çыхăну? Бейбарс I — вăтам ĕмĕрсенчи Египет султтанĕ. Вăл хăй Египет çынни мар, кыпчак пулнă. (Икĕпатра кăпчаксене мамлюксем тенĕ, вĕсен хушшинче çавăн пекех черкессем, абхазсем, грузинсем те пулнă). Урăхла каласан, унăн, Бейбарс султанăн, тăван çĕршывĕ — Кăпчак çеçенхирĕ (Дешт-и-Кыпчак). Çапла вара, кун пек ят, Бейбарс тени, ку тăрăхра анлăн сарăлнă пулмалла. Вăт, çав ĕлĕкхи вăхăтсенче çакăн пек ят хальхи Патăрьел тăрăхне те пырса çакланма пултарнă. Анчах та ăна, вăл ята, уписаччĕлнĕ тутарсемпе çеç çыхăнтарма кирлĕ мар. Чăвашсем хушшинче те пулма пултарнă ун чухне çав ят.
Çавна май кунта Красноармейски районĕнчи Чатукасси ялĕн ĕлĕххи вырăсла ятне (Бибарсово-Чадукасы) аса илни те питĕ вырăнлă.
В.Д.Димитриев профессор çырнинчен :
<Куçару:1551-мĕш çулхи ноябрьте Шах-Али хан хăйне ертÿçĕрен сирпĕтсе Нухай енчен çĕнĕ хан чĕнсе илеслĕ Бибарс кнеçĕн, Катăш пăхаттирĕн, Карамыш уланăн тата ыттисен каварне тупса палăртнă. Каварçăсене пурне те вĕлернĕ. Бибарс тенин пĕлтерĕшĕ — барс пек вăйлă кнеç: Би — кнеç, хоспочын, пуçлăх. Барс — Атăлçи Пăлхар патшалăхĕн символĕ.>
Чăнах та, XVIII ĕмĕрте Кивĕ Ахпÿртре те темĕнле Байбарыс Дмитриев пурăнни паллă (вăл 1748-мĕш çулта 40 çула çитсе вилнĕ) Асăннă çыннăн тăхăмĕсем Кивĕ Ахпÿртре паян та пурри пирки каланисем тĕл пулаççĕ. Анчах та çакна ĕнентерсе парас пулать. Паянхи Гавриловсем тăхăм теççĕ, архивра та çырни пур теççĕ, çапах та çав архиври харпăр хутсем çине тĕллесе кăтартни тата цитатăлани çук.
1864-мĕш çулхи документра шыв ятне «Ятсăр» тесе палăртнă. Анчах та ку çырман ячĕ ун чухне чăнах та çуккине мар, документа хатĕрлекенсем тупса палăртайманнине çеç кăтартма пултарать.