cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тухăç Дагомыс
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Пукра
Пукра е Агростемма (лат. Agrostémma) — Тупалак йышшисен (Caryophylláceae) ӳсентӑрансен курӑклӑ йӑхӗ.
Каҫӑсем
Категори:Клумбăри ӳсентăрансем Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Тупалак йышшисем Категори:Евразири флора
Верхулька
Верхулька — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кльязма юханшывăнн сылтăм çыранпе вăрринчен 433 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,1 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Казёльбах
Казёльбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Томмербах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,29 км, бассейн лаптăкĕ 1,679 км2.
Мотагуа
Мотагуа (Motagua) — Гватемала территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 486 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Çын-оркестр (фильм, 1900)
Çын-оркестр (L'Homme orchestre) — Star Film киностудире Жорж Мельес режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ француз мусăк илемлĕ камичĕ.
Мотагуа
Каçăсем
Категори:Гватемала юханшывĕсем
Мгла (юханшыв)
Мгла (Мăн Мгла) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Андерсен Ханс Кристиан
Ханс Кристиан Андерсен (Hans Christian Andersen) — дан çыравçи, юмахçă.
Чăвашла куçарни
2009 çулта «Пӳрнепи» ятлă икĕ чĕлхеллĕ (вырăсла-чăвашла) кĕнеке пичетленнĕ. Куçараканĕ Димитриева И.П.
Каçăсем
Категори:Юмахçăсем Категори:Дан сăвăçисем Категори:Дан çыравçисем Категори:Ача-пăча çыравçисем, алфавитпа
Сурь-Яха
Сурь-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сакын-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  39 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 53 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Селекша
Селекша — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нерль юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  159 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Çывăрма выртмалли чи мереккеллĕ мел
Çывăрма выртмалли чи мереккеллĕ мел (Le déshabillage impossible) — Star Film киностудире Жорж Мельес режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ сасăсăр кĕске франс ӳнер камичĕ.
Сюжет
Арçын хăна çуртне, хăйĕн номерне кĕрет те тумне, шлепкене хывать, вĕсене пăта çине çакать, анчах тӳрех тумĕ хăйĕн çинчине асăрхать. Вăл каллех пиншакне хăвать, çапах лешĕ самантран таврăнать. Вăл тулхăрса каять. Мĕн хăвăртрах хăвăнать, çавăн пекех хăвăрттăн тумĕ пӳ çине таврăнать. Вăл урай çинче йăванать, кайран кровать çинче, вара юлашкинчен, ăна эпилепси шалкăмĕ ярса илет.
П. эрч. VI ĕмĕр
'''П. эрч. VI ĕмĕр''' — п. эрч. 600 çултанпа п. эрч. 501 çула çити пынă.
Пĕрлехи хыпарсем
Панини (Инди) санскрит грамматикине (тен, çак ĕмĕрте мар, каярах), пирĕн куна çитнĕ чи ватă грамматикăсенчен пĕррине.
Çывăх Тухăçра çак ĕмĕрĕн пĕрремĕш пайĕнче Халдей е Çĕнĕ Вавилон патшалăхĕ хуçаланнă, унченхи ĕмĕрĕн вĕçĕнче Ассирие хирĕçле пăлхава ăнăçлă çĕкленĕ. П. эрч. 586 çулта Иудей патшалăхĕ пăчланать: II Навуходоносор ертсе пынă вавилон çарĕ Иерусалима ярса илнĕ, кунта пурăнан халăха вара вăйпах урăх çĕршывсене куçарнă. Пирĕн эрăччен 540-мĕш çулсенче вавилонсен Çывăх Тухăçри мăнаçлăхне Аслă Кир II, Перс империне йĕркелекенĕ, пĕтерет. Сарăлса пынă май, унăн тытăмланăвĕ çав эпохăри чи пысăк патшалăх пулса тăрать.
Европăра тимĕр ĕмĕрĕнче кельтсен экспансийĕ пынă.
Китайра — Çуркуннесемпе Кĕркуннесен тапхăрĕ.
Асăрхавсем
Категори:Авалхи тĕнче
Вышковка (Улатăр юппи)
Вышковка — Раççей территоринчи юханшыв. Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Улатăр юханшыва юхса кĕрет. 17 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Гонтен (хула)
Гонтен (Gonten) — Швейцарири Аппенцелль-Иннерроден кантонĕнчи пурăнан вырăн.
Аппенцелль тăрăхне кĕрет. 1425 çын пурăнать (2006 çул).
Официаллă код - 3102.
Каçăсем
Категори:Аппенцелль-Иннерроден хулисем
Гонтен (хула)
Телескоппа мĕн курăнать
Что видно в телескоп (As Seen Through a Telescope) — Джордж Альберт Смит режиссёр 1900 çулта ӳкернĕ британ мусăк илемлĕ камичĕ.
Паттерн
Па́ттерн (pattern «эреш, тĕслĕхчĕк, шаблон; форма, модель; схема, диаграмма») е пĕрпеклĕх — куç умне тухакан сăнар-схема, е туйăмлă ăнлав, çавна пула пĕр харăс туйса илнипе тата шухăшланипе çутçанталăкра та, пĕрлĕхре те епле пуррине кăтартакан пĕр пек пулăмсем курăнаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Орнамент Категори:Дизайн
Ĕнтрĕк (пĕлтерĕшсем)
Сумерки (значения)
Агафонов Фрол Егорович
Агафонов Фрол Егорович — ( – ), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 222-мĕш Смулен стрелоксен дивизин 389-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн взвод командирĕ, Лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Кĕçĕн Амелич
Кĕçĕн Амелич — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Амелич юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  146 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Жуков Степан Иванович
Жуков Степан Иванович Жукаў Сцяпан Іванавіч — (01.05.1923-24.07.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 2-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 58-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, гварди аслă лейтенанчĕ.
Быструха (Нерица юппи)
Быструха — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Нерица юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Индукцилле ток
Индукцилле ток — ярăшла хупă ĕлкере ун витĕр иртекен магнитла юхăм улшăннă чух çуралакан электро ток. Индукцилле токăн капне тата енне электромагнитла индукцин Фарадей саккунĕ тата Ленц йĕркевĕ кăтартаççĕ. Поток Электромагнитла индукцин юхăмне Φ = Β S cos α формулăпа тупаççĕ, кунта Β - магнитла индукци, S - çий ĕлкин лаптăкĕ,  α вара - нормаль векторĕ тата магнитла индукци векторĕ хушшинчи кĕтес
Енчен те магнитла уй куçăмсăр хупă ярăш таврашĕнче улшăнать пулсан, индукцилле токăн сăлтавĕ çаврăмлă электро уй пулса тăрать.
Енчен те хупă ярăша куçăмсăр магнит таврашĕнче куçарсан, индукцилле токăн сăлтавĕ Лоренц вăйĕ пулса тăрать.
Асăрхавсем
Категори:Электромагнетизм Категори:Электро ток
Персик
Персик (лат. Prúnus pérsica) — кĕлчечек йышшисен (Rosaceae), Миндаль кӗҫӗн йӑхӗн, Слива йӑхӗн ӳсентӑранӗ. Ҫимӗҫӗсем вӑрӑллӑ.
Каҫӑсем
Категори:Кĕлчечек йышшисем Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Слива йышшисем Категори:Улмаллă йывăçсем
Чеца (Мезень юппи)
Чеца  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 29 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ĕнтрĕк
Ĕнтрĕк — Çĕр çийне çутçанталăкри пекех çутă сапакан атмосферăри Хĕвел пайăркисем сапаланнипе тата Хĕвелĕн ионизацилекен юлашки пайăркисене пула люминесцентла хăйех çутăлканнипе Хĕвел горизонтран çухалнă чухнехи вăхăт интервалĕ.
Ăнлантарни
Чылай çăлкуç ĕнтрĕке çапла пайласа кăтартать :
Каçăсем
Категори:Метеорологи Категори:Талăк
Геба (юханшыв)
Геба (Rio Geba) — Гвиней территоринчи юханшыв. Анăç Африкатерриторипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 545 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гвиней юханшывĕсем
Анăç Дагомыс
Анăç Дагомыс  — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Дагомыс юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 0,8 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Килйыш тивĕç-ирĕкĕ
Килйыш тивĕç-ирĕкĕ — тивĕç-ирĕк уйрăмĕ.
Каçăсем
Категори:Юриспруденци Категори:Тивĕç-ирĕк Категори:Тивĕç-ирĕк уйрăмĕсем
Даури (фильм)
Даури (Даурия) — Ленфильм киностудире Виктор Трегубович режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП 1971 çулхи фильмĕсем Категори:Олег Дашкевичăн фильмĕсем Категори:ССРП романĕсене экранизациленисем‎ Категори:Касаксем пирки фильмсем Категори:Туй пирки фильмсем Категори:Раççей Çĕпĕрĕ тата Инçет Тухăçĕ пирки фильмсем
Пӳрнепи (кĕнеке, 2009)
Пӳрнепи Дюймовочка — 2009 ҫулта Чăваш кĕнеке издательстви кӑларнӑ икӗ-чӗлхеллӗ (вырӑслапа чӑвашла) кӗнеке.
Каçăсем
Категори:2009 ҫулхи чӑваш кӗнекисем Категори:Чăваш кĕнеке издательстви кĕнекисем
Аçтаха пичечĕн вăрттăнлăхĕ
Аçтаха пичечĕн вăрттăнлăхĕ (Тайна печати дракона) — RFG киностудире Олег Степченко режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Кайнах
Кайнах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Визент (юханшыв)|Визент юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,03 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Сыгыс-Ях
Сыгыс-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Таут-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  47 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Черг
Кĕçĕн Черг — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кенга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  337 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Агафонов Яков Григорьевич
Агафонов Яков Григорьевич — (0.1912-19.08.1944 ),  1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 28-мĕш танка хирĕç артиллери бригадин 1840-мĕш танка хирĕç артиллери полкĕн тупă командирĕ,  Аслă сержант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 09.02.1944.
Кĕçĕн Черг
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Кепш
Кепш — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Мзымта юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 27 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Вишкурт
Вишкурт — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Поля юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 52 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Менсейяга
Менсейяга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Месна юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 12 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Вань-Ёль
Вань-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Айюва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кавалли (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Гвиней юханшывĕсем
Агафонов Яков Михайлович
Агафонов Яков Михайлович — ( 06.11.1918-04.07.1983 ), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 35-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 101-мĕш гварди перевçесен полкĕн батальон командирĕ,  майор , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 27.02.1945.
Тăмха тивĕç-ирĕкĕ
Тăмха тивĕç-ирĕкĕ, е чикĕри тишкерÿ тивĕç-ирĕкĕ — тивĕç-ирĕк уйрăмĕ.
Каçăсем
Категори:Юриспруденци Категори:Тивĕç-ирĕк Категори:Тивĕç-ирĕк уйрăмĕсем
Туйнăлăх
Туйнăлăх, туйăм опычĕ — тулаш талккăшăн тăрăмĕсемпе палăрăмĕсене уйрăм субъект шалаш тата тулаш стимулсемпе йĕклевсем урлă йышăннин  психикăлла процессĕ.
Атăлçи Пăлхар ислам йышăнни
Атăлçи Пăлхар ислам йышăнни — историлле пулăм. Хальхи эрăн пĕрремĕш пинçуллăхĕн вĕçĕнче пулса иртнĕ. Çак пулăма Багдадран килнĕ элчĕлĕх 922-мĕш çулта Атăлçи Пăлхарта пулнипе çыхăнтараççĕ. Ислама йышăнаканни Алмуш элтепер тата ун çывахĕнчи аслă çынсем пулнă. Сăлтавĕ — хасарсен витĕмĕнчен хăтăласси.
Туйнăлăх
Каçăсем
* Категори:Туйса илни Категори:Психологи
Атăлçи Пăлхар ислам йышăнни
Хальхи хаçатра кун пирки ак çапла çырса кăтартнă :
Мĕн паллă-ха Атăлçи Пăлхар исламĕ пирки?
Мĕн паллă-ха Атăлçи Пăлхар исламĕ пирки?
Паллах, Ибн-Фадлан мĕн çырса хăварни паллă. Кунсăр пуçне каярахри ытти авторсем çырса хăварнисем пур. Авалхи Руçран ислам вĕрентевçисене яма та ыйтса пăхнă. Анчах та вăл тапхăртан пĕр мичĕт те, пĕр минарет та сыхланса юлман. Ылттăн Урта чухнехисем çеç пур (Пăлхар хули, Наровчат ялĕ).
Çав вăхăтрах археологи тĕпчевĕсем вăхăтĕнче тупнă артефактсенчен чылайăшĕ ислам культури патне те пымаççĕ — вĕсенче зооморфизм, антропоморфизм паллисем хуçаланаççĕ.
С. М. Червонная каланинчен :
<Куçару: монголчченхи тапхăрта пăлхарсем хăйсен пултарулăхне исламăн теологилле тата эстетикăлла нормативĕсемпе васкамасăр килĕштерттернĕ темелле, хăйсен ыр-хаярла традицийĕсенчен, чăн малтанах ӳнерти «янавар стилĕн» поэтикинчен, питех уйрăлман>
Кайнсбах
Кайнсбах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Герспренц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,1 км, бассейн лаптăкĕ 9,044 км2.
Атăлçи Пăлхар ислам йышăнни
Мĕн паллă-ха Атăлçи Пăлхар исламĕ пирки?
«Сăвар ыйтăвĕ» пирки уйрăммăн каласа хăвармалла. Атăлçи Пăлхарти темĕнле йăх Алмуша хирĕç тăрса ислама йышăнман имĕш. Пăлхавçăсене «Вырыг» текенскер ертсе пынă.
Кайнсбах
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Атăлçи Пăлхар ислам йышăнни
Мĕн паллă-ха Атăлçи Пăлхар исламĕ пирки?
Çав йăха «сăвар» тенĕ имĕш. Чăннипе вара вăл ята А. П. Ковалевский малтан «саван» пек вуланă. Çапла вара сăмах чăнах та «сăвар» пек вуланасси иккеленÿллĕ. Çитменнине, ибн Фадлан текстĕнче, — Вырăх пирки каланă тĕлте, — ислам пирки сăмах пымасть. Сăвар текен хула та нихçан исламсăрлăхпа уйрăлса тăман. Унта мăссăльмансем пурăннă.
Çапла вара, пăлхарсене исламлăх тĕрекĕ пек, сăварсене исламсăрлăх тĕрекĕ пек кăтартма пăхни каймасть. Тÿррипе каласан, юлашкинчен асăннисен, сăварсен, паларăмĕсем те Атăлçи Пăлхарта питех курăнмаççĕ. Р.Х.Фахрутдинов питех те вичкĕннĕн хирĕçленĕ :
Кунта асăннă В.Д.Димитриев, В.Ф.Каховский тата ыттисем те чăннипе суваристсем пулман, вĕсем А.П.Ковалевский гипотезине тиркевсĕр, тĕплĕ тишкерÿсĕр йышăннă е, йышăнмасан та, шел пулин те, çийĕнчех татăклăн сирсе яман. Çавă çеç.
Ылтăн Уртан Пăлхар Улусĕнчи ислам
Ылтăн Уртан Пăлхар Улусенчи ислам пирки ытлаванах паллă. Вăл япалана «хыпашласа» та пăхма пулать. Пăлхар хулашĕнче çав вăхăтри мичĕт ишелчĕкĕсем, минарет сыхланса юлнă.
Ылттăн Урта тапхăрĕнчи ислам монголсем киличченхи ислампа (1236-мĕш çулчченхи) ислампа мĕнле çыхăнура тăни пирки калама йывăр.
Çак вăхăтри Атăлçи Пăлхарта (Ылттăн Урта улусĕнче) мăссăльмансем вăй илесси урăх çĕртен куçса килнисемпе çыхăннă теме май пур. Калăпăр, Хорезмран.
Джучи Улусĕнче хайĕнче (Ылттăн Уртара) ислам «тĕппипех» вăй илесси Узбек хан чухне пулса иртнĕ. Çав вăхăтрах унран самай маларахри Берке хан та мăссăльман пулни пирки калани пур. Анчах та ку ун чух çирĕп традицие куçайман-ха.
Чул палăксем çинчи эпитафисем те ислам палиллĕ. Вĕсенчи çырулăх — р-чĕлхеллĕ тĕрĕк чĕлхин (хальхи чăваш чĕлхин несĕлĕн), анчах вĕсене майлаштаракансем пурте мăссăльмансем пулнă.
Кунашкал чул палăксем лаотас йăла хăй те мигрантсемпе пĕрле килнĕ темелле. Монголсемчченхи Атăлçи Пăлхарта унашкал йăла пулман. Нумайлă хисеп аффиксне йышăннă сăмахсенчен пĕри — «мичĕт». Чăннипе тепĕр çавнашкал сăмахĕ пирки те («галим») çавнах каламалла, мĕншĕн тесен вăл — арабизм. Çапли çапла та, чĕлхи вара — чăвашăн (р-чĕлхе).
Вырăнти исламăн малалли шăписем
XV ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурринче Хусан ханлăхĕ йĕркеленет. Никĕçлевçĕсем, паллах, мăссăльмансем пулнă. Тĕн тĕлĕшпе мĕнлерех йĕрке тата политика тытса пыни паллă мар. Ислам ĕçлевçисенчен Кул-Шариф текенни историе кĕрсе юлнă. Вăл кунти мăссăльмансен тĕн енĕпе чи аслă пуçлăхĕ пулнă теççĕ. 1552-мĕш çулта, Хусана хÿптĕрленĕ чухне, пуçне хунă. Шибагутдин Марджани Кул-Шарифа историре чăн пулнă çын тесе шутланă. Паянхи кун Хусанти тĕп мичĕт, хулан Кремлĕнче вырнаçнăскер, шăпах çав Кул-Шариф ячĕпе хисепленет.
Вăтам Атăл тăрăхĕнче ислам Хусан ханлăхне аркатнă хыççăн XVIII ĕмĕр вĕçĕччен еплерех пурăнни уçăмлах мар темелле. Анчах та 1767-мĕш çулта Хусана Кĕтерне патша килсе кайни паллă. Вăл унта чултан мичĕтсем лартма ирĕк панă. Анчах та вăл çакна вырăнти паллă тутарсем ыйтнипе тунă тени легенда шутланать.
Екатерина II Императрицăн «Оренбург магометан ăс-тĕн пухăвĕ» тăвассин Указĕпе 1788-мĕш çулхи сентябрĕн 22-мĕшĕнче мăссăльмансен Раççейри пĕрремĕш организацийĕ (ОМДС) уçăлнă та  1789-мĕш çулхи декабрĕн 4-мĕшĕнче Ĕпхӳре ĕçлеме тытăннă. Ăна çавăнти енпуç О. А. Игельстром ислам тĕнĕн çыннисене «тĕрĕслес» тата вĕсенчен «шанчăклисене» уйăрас тĕллевсемпе ыйтнипе тунă. Организаци çапла майпа 1917-мĕш çулччен пурăннă; юлашки муфтий —  Баязитов, Мухаммат-Сафа (1915—1917).
ОМДСăн чи аслă муфтийĕсен (пуçлахĕсен) тулли йышĕ çакăн пек:
Паянхи пĕтĕмĕшле тата организацилле тăрăм çакăн пек — Раççей мăссăльманĕсен ăс-тĕн тĕп ертÿлĕхе (Раççей ЦДУМĕ, Ĕпхÿ хулинче вырнаçнă). Унăн регионти организацийĕсем (тытăмсем) пур. Вăл шутра, самахран, Чăваш Енре тата Тутарстанта та.
Чăваш Енри мфтиятăн пуçлăхĕ — Крганов Альбир Рифкатович(1976 çур.). Вăл çавăн пекех Мускаври муфтиятăн пуçлăхĕ те пулса тăрать.
Калас пулать, муфтиятсем, кута асăннисемсĕр пуçне, Раççейре татах та пур е пулма пултараççĕ. Вĕсен пĕлтерĕшĕсемпе тата пĕр-пĕринпе еплерех çыхăнура тăнине ятарлă литературапа паллашсан пĕлме пулать.
Халифатра медицини ăслăлăхĕ вăйлă пулнă Авиценна медицини ăсчахăн ĕçсене халь те хисеплеççĕ, Ăталçи Пăлхарта та унăн çырнисемпе усă курнă. Пăлхар медицини ăсчахсене Хĕвел тухăç çĕршывсенче хисепленĕ. Вĕсенчен ик тăванла медицини ăсчахсем Таджетдин та-та Хасан ипн Юнас эль-Булгари. Таджетдин эль-Булгари „Аптранирен чи лайăх эмел“ çырнине çырнă, вара Бадр-ад-дин Махмут ипн Усман Хасанран эль-Булгари 1220-21 ç. тĕпер хут çак ĕçне çырма ытнă вара лĕш çырнă. Мăсăльман çĕршывсенче палла пăлхар медицини ăсчахĕ Бурхан-ад-дин Ипрахим ипн Юсахв Булгари „Ахаль эмелсем пирки“ ĕçне çырнă. Пĕтем Хĕвел тухăç енче палла пăлхар медицини ăсчахĕ Ходжа Булгари Ганзи хулинче пурăннă, унă сăвăç Хаким Санаи ывăллăха илнĕ, Ходжа Булгари çамрăкра 39 çулта вилнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Атăлçи Пăлхар Категори:Чăвашсем Категори:Ислам Категори:Тĕн
Жуков Фёдор Петрович
Жуков Фёдор Петрович  — (1912-11.02.1940), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 123-мĕш перевçĕсен дивизин 245-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçи, красноармеец.
Ковач (Улатăр юппи)
Ковач — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Улатăр юханшыва юхса кĕрет. 17 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Республика хаклăлăхĕ (фильм)
Достояние республики (Достояние республики) — М. Горький ячĕллĕ киностудийĕнче Владимир Бычков режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет илемлĕ мусăк камичĕ.
Электромагнитла индукцин Фарадей саккунĕ
. е урăхла каласан:
Индукцилле токăн енĕ епле пулассине вара Ленц йĕркевĕ кăтартать.
Республика хаклăлăхĕ (фильм)
Каçăсем
Категори:ССРП шаркурни фильмĕсем Категори:ССРП детектив фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:Владимир Бычковăн фильмĕсем Категори:Фильмсем, Авенир Закпа Исай Кузнецовăн сценарисемпе Категори:ССРП 1971 çулхи фильмĕсем Категори:Санкт-Петербург пирки фильмсем
Электромагнитла индукцин Фарадей саккунĕ
Электромагнитла индукцин Фарадей саккунĕ СИ тытăмра çапла çырăнать:
кунта
Формулăри «минус» паллă Ленц йĕркевне палăртать темелле (Э. Х. Ленц).
Литература
Категори:Электродинамика Категори:Электромагнетизм Категори:Электромеханика Категори:Майкл Фарадей
Симка (юханшыв)
Симка  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/269/159/30    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Симка (река)
Агеев Василий Сергеевич
Агеев Василий Сергеевич — ( 01.03.1925-05.03.2002 ), 4-мĕш Украина фрончĕн 60-мĕш çарĕн 18-мĕш танка хирĕç артиллери бригадин 171-мĕш танка хирĕç артиллери полкĕн тупă командирĕ,  Сержант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 29.06.1945.
Джастин Бибер
Джа́стин Дрю Би́бер (Justin Drew Bieber; пуш, 1, 1994 çур., Лондон, Онтарио, Канада) — канад поп-R&B-юрăçи, юрăсен авторĕ, мусăкçă, актёр. 2008 çулта унăн роликĕсене Скутер Браун YouTube çинче курнă хыççăн унăн менеджерĕ пулса тăнă. Браун Атлантăра Бибера Ашерпа паллаштарнă. Кĕçех Бибер Браунпа Ашерăн пĕрлехи предприятийĕн —  Raymond Braun Media Group (RBMG) — лейблĕн артисчĕ пулса тăнă, каярах ăна Эл Эй Рейд Island Records чĕннĕ. Пурĕпе Биберĕн тĕнчере 100 миллион ытла çырнă экземпляр тухнă.
Каçăсем
Категори:Канада юрăçисем Категори:Джастин Бибер Категори:Ачасем-юрăçсем Категори:Island Records шăрантараканĕсем
Француз (фильм, 2019)
Француз (Француз) — Мармот-фильм киностудире Андрей Смирнов режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Ваповка
Ваповка (Ваповка-ю) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ухта юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Евгени Константинов
Евгени Константинов Димитров (5.2.1923, Варна — 7.4.1986, София, Полхари) — полхар çыравçи, сценарисчĕ.
Биографи
1923 çулхи нарăсăн 5-мĕшĕнче Варнăра çуралнă. 1948 çулта София университечĕн медицина факультетĕнче „Стоматологи“ профессине алла илнĕ.
1963 çултанпа "Полхари телекуравĕн" редакцинче яваплă редактор, тĕп редакторăн çумĕ пулса тăрăшнă.
Евгени Константинов 1986 çулхи акан 7-мĕшĕнче София хулара вилнĕ.
Каçăсем
Категори:Полхари сценарисчĕсем Категори:Полхари çыравçисем Категори:Нарăсăн 5-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1923 çулта çуралнисем Категори:Акан 7-мĕшĕнче вилнисем Категори:1986 çулта вилнисем
Кĕçĕн Чузик
Кĕçĕн Чузик — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Чузик юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  373 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Электромагнитла индукци
Электромагнитла инду́кци — йăмлăхла талккăш магнитла уйра куçнă чухне магнитла уй улшăннă май электро ток, электро уй е электро поляризаци çурални.
Каçăсем
Категори:Электромагнитла уй Категори:Электромагнетизм Категори:Электро
Финанс тивĕç-ирĕкĕ
Финанс тивĕç-ирĕк — тивĕç-ирĕк уйрăмĕ. Унăн хăйĕн тата айуйрăмĕ пур — налук тивĕç-ирĕкĕ.
Каçăсем
Категори:Финанс тивĕç-ирĕкĕ Категори:Юриспруденци
Куценко Гоша
Гоша Куценко (20.5.1967, Запорожье) — раççей кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1967 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 20-мĕшĕнче çуралнисем
Кириллова Надежда Мефодьевна
Биографи
Надежда Кириллова 1960 çулта чӳкĕн 16-мĕшĕнче Йĕпреç районĕнчи Чăрăшкасси ялĕнче çуралнă.
1983 çултанпа Чăваш патшалăх К. В. Иванов ячĕллĕ академи драма театрĕнче ĕçленĕ.
Тăван республикăра иртекен мероприятисене, пултарулăх каçĕсене, конкурссене хастар хутшăнать. Унăн чи мăн ĕçĕ – Тăван чĕлхен кунне халаланă «Поэзи каçĕ».
Республика тулашĕнче чăваш театрĕн сцена ӳнерне пропагандăлать.
Каçăсем
Категори:М. Щепкин ячĕллĕ театр училищинче вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:К. В. Иванов ячĕллĕ ЧПАДТ Категори:Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Чӳкĕн 16-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1960 çулта çуралнисем
Каленбах
Каленбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3,3 км, бассейн лаптăкĕ 5 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Ахурамазда
Ахурама́зда (çаплах Аху́ра-Ма́зда ahura-mazdā,  არმაზი, ,  Արամազդ, Aramazd, , Хурмаст), Орма́зд е Орму́зд , «Ăсчах-Турă» — авестăри турăлăх ячĕ, унăн пӳлĕхçи — Саратуштра  — сăртăша никĕслекенĕ — хăйне пĕртен-пĕр турă тенĕ.
Авестăра Ахура-Мазда — пуçлăхсăр, вĕçĕ-хĕррисĕр çутăра, тăваканскер, мĕнпур япалана тунăскер тата мĕнпур ырăлăха параканскер , пĕтĕмпех пĕлсе майлаштараканскер тата тĕнчене тытаканскер, çаплах хăйсене авестăлла mazdayasna (тепĕр сăмахпа Маздăна чыслă усраса) текен сăртăшсен питĕ чыслă чи çӳлти объект.
Ахура-Мазда ывăлĕ — Аша (чăнлăх-тĕрĕслĕх), тепĕр сăмахпа, тĕнчене йĕркелесе пыракан саккун, тĕрĕслĕ çынна хӳтĕлекенскер тата унăн кăмăл-туйăмне хирĕç пулакан «суя-ултава» — усалпа аркатăва — хирĕç кĕрешекен пур ырă вăйсен пуçлăхĕ.
Кулленлĕхре юлашки сăнарĕнче (Фрашкард сăнĕ) вăл ытти мĕнпур ырă чунпа тĕнчене пĕтĕмпех тасатать.
Ят
Сăртăшри турă ячĕ авалхи иран икĕ сăмахĕнчен тытăнса тарать:
Пехлеви литературинче
Вăтам перс чĕлхиллĕ литературăра, Ормазд — икĕ тĕнчен те аслă турă. Вăл хуçа, чура мар; ашшĕ, ача мар; пĕрремĕш, юлашки мар; хӳтĕлекенскер, хӳтĕ илекен мар; улшăнманскер. Вăл хăй пĕлӳ, пĕлӳ илекен мар; параканскер, илекенскер мар (DK Vol. 3, p. 176,177). Унăн эпитечĕсем авестăри пекех: rayōmand тата xwarrahmand — «ялтăркка» та «туллă хварно».
Авалхи авторсем
Авалхи авторсем пĕлнипе, Горомаз  — Сăратуштрăпа килĕшӳллĕ, перссен турăлăхĕ. Зевспе пĕрех теççĕ.
Литература
Категори:Патриархат Категори:Сăртăш халаплăхĕ Категори:Тăвакан турăсем Категори:Турăсем, алфавитпа
Конкуре
Конкуре (Konkouré (fleuve)) — Гвиней территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Сангарейя кӳлмекĕ  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 303 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гвиней юханшывĕсем
Волешка
Волешка — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шередарь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма юханшыв Орехово-Зуево хулинчен Улатимĕр хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Раççей империйĕн пуçкăшăлĕ, е каллех тытăнаймисем
Корона Российской империи, или Снова неуловимые (Корона Российской империи, или Снова неуловимые) — Мосфильм киностудире Эдмонд Кеосаян режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1971 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП шаркурни фильмĕсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Эдмонд Кеосаянăн фильмĕсем Категори:Революционерсем пирки фильмсем Категори:ССРП пирки фильмсем
Цюйфу
мини|Конфуци вилтӑпри ҫинчи палӑк
Цюйфу (кит. упр. 曲阜, пиньинь Qūfù, куҫарсан «Кукӑр сӑрт» пулать) - Китай Халӑх Республикинчи Цзинин хула тавралӑхӗн Шаньдун провинцинчи хула уесӗ. Халӑх йышӗ 640 498 ҫын (2010).
Каҫӑсем
Категори:Конфуцилĕх Категори:Цюйфу Категори:Пĕтĕм тĕнчен Китайри эткерлĕхĕ
Месна
Месна — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 149 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Олива
Усӑ курни
Аваллӑхран олива ҫӑвӗпе усӑ кураҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Вăтаçĕр тинĕс таврашĕнчи флора Категори:Библири ӳсентăрансем Категори:Улмаллă йывăçсем Категори:Декораци йывăçĕсем Категори:Оливкă
Сынь-Ега
Сынь-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Çурçĕр юппин сулахай çыранпа вăрринчен 48 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 175 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Лилипутсен циркĕ
Лилипутсен циркĕ (Humpty Dumpty Circus) — Джеймс Стюарт Блэктонăн сасăсăр, хура-шурă анимаци фильмĕ. Пĕрремĕш хут 1898 çулта кăтартнă. Пĕрремĕш пуканесен мультфильмĕ шутланать. Кирлĕ документаци çукки фильм хăçан тухни, вăл чăннипех пулни пирки иккĕлентерет.
Фильм çухалнă, теççĕ.
«Шалтай-Болтай циркĕ» ятлă тепĕр анимациленĕ пуканесене кадрланă мультфильма 1914 çулта юпа уйăĕнче кăларнă. Ăна кадрланă анимацин пионерĕ Артур Мельбурн-Купер çапса илнĕ.
Каçăсем
Категори:1898 çулхи фильмсем Категори:1908 çулхи фильмсем Категори:Мультфильмсем, алфавитпа Категори:Джеймс Стюарт Блэктонăн фильмĕсем Категори:АПШ 1898 çулхи фильмĕсем Категори:Цирк пирки мультфильмсем Категори:АПШ хура-шурă фильмĕсем Категори:1890-мĕш çулхи мультфильмсем Категори:АПШ хура-шурă мультфильмĕсем Категори:АПШ сасăсăр мультфильмĕсем Категори:АПШ кĕске мультфильмĕсем Категори:АПШ пукане мультфильмĕсем
Кичмай
Кичмай (Кӏыщмай) — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Шахе юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 17 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Шепси юханшыван анăç чиккичен Псоу юханшывĕ таран (РФ тата Абхази чикки). Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сочи юханшывĕсем
Синюха (Нерль юппи)
Синюха  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Нерль юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  82 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Мадаевка (Улатăр юппи)
Мадаевка — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Улатăр юханшыва юхса кĕрет. 12 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Мехат
Мехат — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парабель юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  267 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Комаров Дмитрий Константинович
Дмитрий Константинович Комаров (17.6.1983, Киев, УССР, СССР çур.) — украин журналисчĕ, çулçӳревçи, фотографĕ, «Мир наизнанку» телепрограмма авторĕ тата ертӳçи.
Каçăсем
Категори:Киеври культурăпа ӳнер университетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:«Пятница!» телеканал телеертӳçисем
Агеев Григорий Антонович
{{Çар ĕçченĕ Раççей империн чысĕсем: }}
Агеев Григорий Антонович — ( 17.03.1902-30.10.1941), Тула рабочи полкĕн комиссар, комиссар, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 08.05.1965.
Жуковский Николай Фёдорович
Жуковский Николай Фёдорович  — (25.12.1918-23.06.1987), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 03. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 47-мĕш çарĕн 218-мĕш перевçĕсен дивизин 667-мĕш перевçĕсен полкĕн радиоçыхăну взвочĕн командирĕ, лейтенант.
Мул утравĕ (фильм, 1971)
Мул утравĕ (Остров сокровищ) — Киностудия им. Горького киностудире Евгений Фридман режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП шаркурни фильмĕсем Категори:М. Горький киностудин фильмĕсем Категори:Евгений Фридманăн фильмĕсем Категори:«Мул утравĕ» романа экранизациленисем Категори:ССРП 1971 çулхи фильмĕсем
Вежавож
Вежавож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Вой-Вож юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кĕлпике (фильм-балет, 1985)
Кĕлпике (Золушка) — Константин Сергеевпа Виктор Окунцов режиссёрпа Киров театрĕнче 1946 çулта лартнă пĕр ятлă «Кĕлпике» балет тăрăх 1985 çулта хайланă телефильм.
Каçăсем
Категори:Константин Сергеевăн балет-фильмĕсем Категори:ССРП 1985 çулхи телефильмĕсем Категори:«Лентелефильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП балет-телефильмĕсем Категори:Вырăсла телефильмсем Категори:Виктор Окунцовăн фильмĕсем Категори:Шарль Перро хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Балетсем, Шарль Перро юмахĕсемпе
Ĕçлев тивĕç-ирĕкĕ
Ĕçлев тивĕç-ирĕкĕ  — тивĕç-ирĕк уйрăмĕ.
Тапат-Ега
Тапат-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Салым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  414 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 82 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хĕвел талăкĕ
Хĕвел талăкĕ — Çĕр çинче вăхăт шутламалли меслетсенчен пĕри, Хĕвелĕн центрĕ çÿлти е аялти кульминацийĕ тĕлне, Çĕр çинчи палăртнă вырăнта,  тепре çаврăнса çитнĕ вăхăтпа танлашать.
Эбигейл (фильм)
Эбигейл (Эбигейл) — KINODANZ киностудире Александр Богуславский режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Хĕвел талăкĕ
Çывхартса-çавракалатса пăхсан, çакă Çĕр хăй тĕнĕлĕ тавра пĕрре çаврăнса илнĕ вăхăтпа тан теме пулать. Мĕншĕн-ха çывхартса пăхсан çеç? Мĕншĕн тесен Çĕр, кунсăр пуçне, тата Хĕвел тавра та çаврăнать.
Талăк тени Çĕр çинче çеç мар, тÿпери ытти объектсем çинче те пур. Анчах та вĕсен тăршшĕ, паллах, тĕрлĕрен.
Каçăсем
Категори:Вăхăта виçни Категори:Талăк Категори:Вăхăта шутлани Категори:Хĕвел
Çухалнă çыру (мультфильм)
Çухалнă çыру (Пропавшая грамота) — Союзмультфильм киностудире Валентина Брумберг режиссёр 1945 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:1945 çулхи ССРП сăрланă мультфильмĕсем Категори:«Союзмультфильм» студин мультфильмĕсем Категори:ССРП тулли мультфильмĕсем Категори:Николай Гоголĕн литература юмахĕсене экранизациленисем Категори:Диканькă çумĕнчи хуттăрти каçсем
Фисташка
Фисташка (лат. Pistácia) — ялан симӗс е ҫулҫӑ тӑкакан йывӑҫсем е тӗмсем Анакардий (Anacardiaceae) йышӗн пысӑках мар йӑх, субтропиесенче тата тропиксенче ӳсет.
Чеца (Пёза юппи)
Чеца  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 95 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 113 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Каленбергер-Бах
Каленбергер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Димель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13,8 км, бассейн лаптăкĕ 33,967 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Чăваш Утарĕ (ял)
Истори
Н.И.Егоров калани :
Каçăсем
Категори:Звенигово районĕн пурăнан вырăнĕсем
Синусоида
Синусо́ида — лаптак йĕр, унăн координатсен тӳр кĕтесле тытăмĕнчи танлăхĕ
Çавăн пекех ак çакăн пек танлăх та пур
анчах унпа палăрăнакан йĕре те синусоида теççĕ. Графикĕ вара малтанхи йĕре \pi/2 чухлĕ минус еннелле абсциссен йĕрĕпе куçарнипе пулать. «Косинусоида» термина усă курманпа пĕрех, мĕншĕн тесен вăл ытлашши.
Каçăсем
Категори:Йĕрсем Категори:Тригонометри Категори:Тригонометрилле функцисем Категори:Йĕр
Ыйту палли
Ыйту палли — чарăну палли. Ыйту палли quaestio (квестио) сӑмахран килет. Quaestio тени латинла, чăвашла – шырав. Вăхăт иртнĕçем ячӗ «qo» таран кĕскелнĕ. Кайран q паллă пĕкĕ пек çырăнма пуçланă, о вара унăн айĕнче тăракан пăнчă пулса юлнă.
Асăрхавсем
Категори:Типографика Категори:Чарăну паллисем
Кустăрма
thumb|200px|right|Хальхи машинăн кустăрми. Кустăрма — çаврака, ирĕклĕ е тĕнĕл çинче çаврăнакан çавракăш. Ăна тĕрлĕ тиевсене куçарма анлă усă кураççĕ.
Кустăрмана тĕрлĕ механизăмсемпе ĕç хатĕрĕсенче усă кураççĕ.
Кунçул
thumb|right|Ĕлĕкхи лаша урапин кустăрми Çутçанталăкра кустăрма принципне хăшпĕр пăявлă эукаритосем кăна усă кураççĕ. Вĕсен актинпа флагеллин çипписем капашланса тĕп пăявне чĕтретеççĕ.