cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кондрийё ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Эрех тĕсĕсем
Вионье сортран шурă пылаксăр тата шурă пылак паха эрехĕсем тăваççĕ. Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Чех Республики
Чехи (Česko), официаллă ячĕ Чех Республики (Česká republika), кĕскен ЧР (ČR) — Тĕп Европăри патшалăх.
Хальхи Чехословаки (Бархатлӑ уйрӑлу) 1993 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнче йӗркеленсе кайнӑ. Ҫӗршывăн тахçанхи облаҫӗсем — Богеми, Морави тата Силезин пӗр пайӗ. Унитарлӑ патшалӑх шутланать. Аталаннӑ ҫӗршывсемпе ҫыхӑннӑ. Тĕп хула — Прага — туризм енĕпе паллӑ вырӑн тата ҫӗршывӑн чи пысӑк хули.
Географи
Юнашар çĕршывсем: çурçĕрте - Польша (чикĕ вăрăммăшĕ - 658 çм), анăçра тата çурçĕр-анăçра - Германи (чикĕ вăрăммăшĕ - 646 км), кăнтăрта - Австри (чикĕ вăрăммăшĕ - 362 км) тата тухăçра - Словаки (чикĕ вăрăммăшĕ - 214 км). Мĕнпур чикĕ вăрăммăшĕ - 1 880 çм. Чехи çĕрĕ пĕрлешнĕ тахçанхи регионĕсенчен (Богеми (Čechy) тата Морави (Morava)) тата Силези пайĕнчен (české Slezsko) пуçтарăнать. Европа Пĕрлешĕвне 2004 çулхи çăвăн 1-мĕшĕнче йышăннă.
Пайланăвĕ
right|Чехи пайланăвне кăтартакан карттă. Чехи 13 енрен (kraj) тытăнса тăрать.
Истори
846 ҫулта I Муромор тытăмлавĕн пуҫлӑхӗ хӑйӗн влаҫне Чехи территорине те сарса янӑ. IX ӗмӗрĕн вӗҫӗнче чехсен ҫӗрӗсем Промысловичсемпе пӗрлешнӗ. "Чех хроникинче" Прагӑри Козьмӑсене çакна вулама пулать: "Христос 894-мӗш çуралнӑ çул. Вӑл"чӑн христиансен ӗненӗвӗн пӗрремӗш ҫулпуҫӗ" пулнӑ (евр. Ҫав факт тӗрӗс пулни пирки тавлашу хускатать.
Чехи король (Богеми) пысӑк вӑй пулнӑ, анчах та тӗн хирӗҫӗвӗсем (XVI ӗмӗртих Гус вӑрҫисем тата XVII ӗмӗрти Вӑтӑрçул вӑрҫи) ӑна пушатса хӑварнӑ. Каярахпа ҫав ят Габсбургсем витӗм кӳнине пула австри-Венгрин пӗр пайӗ пулса тӑнӑ, вӑл Вара Богеми, Морави тата Силези, коронлӑ ҫӗрсем пулса тӑнӑ.
Ҫак патшалӑх Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫи хыҫҫӑн Чехи, Словаки тата Карпатçум Руҫӗ пӗрлешнӗ те 1918 ҫулта республикӑн никама пӑхӑнман Чехословаки республикине йӗркеленӗ. Ку ҫӗршывра чылай нимĕç этнос сахалрахăшӗ пурӑннӑ, çавӑнпа та Германи 1938 ҫулхи Мюнхенре килӗшнипе Карпат облаҫне аннексилесен, Чехословаки пайне туса хума сӑлтав пулнӑ. Чехсен юлнӑ патшалӑхне 1939 ҫулта Германи оккупациленӗ, вара ăна Богемипе Морави Протекторачӗ теме тытăннӑ.
Совет ҫарӗсен палӑкӗ, Броно-хула ҫумӗнчи палӑк
1945 ҫулхи май уйӑхӗнче Прагӑра Прагӑра Прагӑри пӑлхав пулса иртнӗ. Майӑн 6-мӗшӗнче ирхине Раҫҫейри халӑхсене ирӗке кӑлармалли Комитетӑн 1-мӗш дивизийӗн малти пайӗсем (КОНР) буняченко генерал-майор ертсе пынипе забраспа Радотин патӗнче эсэсовецсемпе ҫапӑҫнӑ, унтан пӗтӗм дивизи те Хулана кӗнӗ, Кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ тата хӗвеланӑҫ енчи прага[12] районӗсене йышӑннӑ. 1945 ҫулхи майӑн 9-мӗш сехетре Украински фронтӑн 3-мӗш гварди тата 4-мӗш гварди танковӑй ҫарӗсен малти пайӗсем прагӑна кӗнӗ.
Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи хыҫҫӑн Чехословаки совет витӗмне лекнӗ те социализм ҫӗршывĕ (ЧСР) пулса тӑнӑ.
Совет ҫунакан танкӗ ҫинче чех демонстранчӗсем 1968 ҫул
1968 ҫулта Варшава килĕшĕвĕн çарĕсем тапӑнса кӗрсен Александр Дубчек ертсе пынă парти çĕршыври пурнăçа либерализацилеме тата Прага вӑхӑтӗнче "этем пит-куҫӗллĕ социализм" тума хӑтланса пӑхнине пӗтерсе хунă.
Чехословаки 1989 ҫулта социализма аталантарас ҫултан пӑрӑнса Бархат революцине ирттернĕ. 1993 ҫулхи январӗн 1-мӗшӗнче ҫӗршыв никама пӑхӑнман Чехипе Словакине ("бархат уйрӑлӑвӗ") пайланса кайнӑ.
Чехи 1999 ҫулта ÇАПУ тата Европа пĕрлешĕвĕсене 2004 ҫулта кӗнӗ. Кӗнипе пӗрлех Шенген килӗшӗвне алӑ пуснӑ. Вара 2007 ҫулхи раштавăн 21-мӗшӗнче Чехи ҫӗр ҫинчи чиккисенче документсене тӗрӗслеме пӑрахӑҫланӑ. 2008 ҫулхи пуш уйӑхӗн 31-мӗшӗнче Шенген килӗшӗвӗнчен килнӗ авиарейссенче те тӗрӗслессине пӑрахӑҫланӑ. Чехи 2009 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Европа Пĕрлешĕвĕн Канашӗн председателӗ вырăнне 6 уйӑх (2009 ҫулхи çĕртмеччен) йышăннӑ.
Экономика
Чехи — индустриллĕ ҫӗршыв. Тӗп отраçлĕсем — топливӑпа энергетика, металлурги, машинăтăвам, хими, ҫӑмӑл тата апат-ҫимӗҫ отраçлӗсем.
Аслă Британи
Тавралăхĕ
Çурçĕрте тата анăçра ту çĕр пичĕф — Çурçĕр-Шотланди туçи (1343 м таран), Пеннин тата Кембри тăвĕсем; кăнтăрта тата кăнтăр-тухăçра — сăртлă тӳремсем. Климат вăтам океан çумлă, нӳрĕк. Кăрлачри вăтам температура 3 — 7 °C, утăра 11—17 °C; çулти нӳрĕк 3000 мм анăçра тата 600—750 мм кăнтăр-тухăçра. Паллă юханшывсем: Темза — 334 км, Северн — 310 км, Трент, Мерси — 109 км, Клайд — 170 км. Пысăк кӳлĕсем: Лох-Несс (56 км²), Лох-Ней (лапт. 396 км²). Вăрмансем (бук, юман, хурăн) Аслă Британин 9 % яхăн территорине йышăнаççĕ.
Патшалăх пайланăвĕ
Аслă Британи административлă-политикăллă енĕпе 4 историллĕ провинцине пайланать:
Халăхĕ
Аслă Британин 4 администрациллĕ политика пайран (историллĕ провинци) тытăнса тăрать:
Аслă Британи пăхăнăвĕнче Британи утравĕсен 3 çĕр тата 14 тинĕсри территори.
Пăхăнуллă территорисем, тĕп хулисемпе:
Халăх йышĕ
1900—2007 çулсенчи халăх йыш улшăнăвĕ
Халăх йышĕ, ытларах, Европа Пĕрлешĕвне анчахрах кĕнĕ патшалăхсенчен ĕçлеме пыракан иммигрантсенчен тытăнса тăрать. Вĕсене 2004 çулхи çу уйăхĕнче Аслă Британи территорине ĕçлеме килме ирĕк панă. Çĕршывра çуралакансен шучĕ вилекенсенчен ытларах, апла пулин те халăх çутçанталăк йĕркипе ӳсни çеç мар британи халăх йышне хăпартать.
Этнос йышĕ
Çĕршывăн вырăнти халăхĕ 92 % пулать. (2001, халăх çыравĕ), вĕсенчен:
Иммигрантсем тата вĕсен ачисем ытларах Мăн Лондонăн конурбацисенче, Анăç Мидлендра тата Мерсейсайдра пурăнаççĕ. Вĕсен шайĕ çĕршывра 8 % яхăн, çав шутра :
Британи нацийĕ
1. Британи нацийĕ аталанăвĕ уйрăм çулпа пынă, ăна франци моделĕпе (Аслă Франци револицинче «аялтисемпе» «çӳлтисен» хирĕçĕвĕ) çывăх теме пулмасть, çаплах нимĕç моделĕпе те пĕр пек мар, мĕншĕн тесен Аслă Британи нихăçан та Германи 1871 çулченхи евĕр, сапаланчăк патшалăх пулман.
2. XIV—XV ĕмĕрсенче, аслă географи уçăвĕсен тапхăрĕнче, Аслă Британире наци экономики аталанма тытăнать, вăл çĕршыв халăхне чăмăрлать.
3. Аслă Британи урăх европа патшалăхĕсенчен яланах, хăйĕн географии енĕпе, уйрăм аталанса пынă.
4. Британи нацине тĕнĕ хытă пĕрлĕ тăвать (XVII ĕмĕр) — тĕн кăмăл туйăмĕпе революци (католиксемпе протестантсен хирĕç тăни). 5. Çаплах британи нацин йĕркеленĕвĕнче çĕр ĕçтĕш халăхĕ хуласенче чăмăртанни те, Аслă Британин аякри çĕрĕсенче хуçалăха тĕрĕклетни.
6. В Англире Библие акăлчан чĕлхине урăх европа патшалăхĕсенчен маларах куçарнă, çапла вара пур британсемшĕн пĕрлĕ хăй евĕрлĕ акăлчан чĕлхи аталанса тăрать.
7. Британсем тăтăшах хăйсене урăх этноссенчен уйăраççĕ:
а) Британи тĕнчере чи хăватлă та анлă саралнă колони империйĕ пулнă. Çакăн чухне те британсем хăйсене тĕнчери урăх халăхсенчен уйрăм тытнă.
Политика тытăмĕ
thumb|300px
Аслă Британи — парламент монархийĕ, пуçлăхĕ — арăм патша.
Саккун тăвакан органĕ — икĕ палатăллă парламент (Общинăсен палатипе Лордсен палати). Парламент пĕтĕм территорире влаçăн аслă органĕ пулать, Шотландире, Уэльсре тата Çурçĕр Ирландире харпăр ертсе пыракан администраци тытăмĕсем пулсан та. Правительство ертӳçи — Аслă Британи премьер-министрĕ.
Çĕршывăн епле те пулин пĕрлĕ тĕп саккун вырăнĕнчи документ çук, Конституцине те çырса йышăнман. Халăхпа правительство хушшинчи ĕçсене саккун тăвакан актсем, çырман саккунсем тата конвенцисем йĕркелесе тăраççĕ.
Кун-çулĕ
Британи утравĕсене V—VI ĕмĕрсенче англосакссем çĕнтерсе илнĕ. Англие 1066 çулта нормансем ярса илнипе феодаллă пĕрлĕ патшалăх йеркеленсе çитет. XIII ĕмĕрĕн иккĕмĕш çурринче акăлчан парламенчĕ йĕркеленет, сослови монархийĕ пулса тăрать. Тавар-укçа хутшăнăвĕсен аталанăвĕпе çĕр ĕçтĕшĕсен кĕрешĕвĕ (1381 çулхи Уот Тайлер пăлхавĕ тата урăх.) XV ĕмĕрте çĕр ĕçтĕшĕсен пайăр пăханлăхне пуррипе тенĕ пекех пĕтерет. Çав хушăрах çĕр ĕçченĕсен çĕр харпăрлăхĕ пулман, çакна пула вĕсем хăвăрт пролетарине куçаççĕ. Реформаци тапхăрĕнче, 1534 çулта, акăлчан чиркĕвне туса хунă. XVII ĕмĕрти Англи революцине пула капитализм тĕрĕкленет. XVII ĕмĕрĕн вĕçĕнче политик партисем — тори тата виги (XIX ĕмĕрĕн варринче Консервативлă тата Либераллă партисене куçаççĕ) йĕркеленеççĕ. 1707 çулта Шотландире (1649—1651 çулсенче Ирландие пăхантарсан) çирĕпленсен пĕрлешĕннĕ патшалăх Аслă Британи ята тивĕçет. XVIII вĕçĕнче — XIX ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурринче промăçлăх улшăнăвĕ пулса иртет. Ост-Инди компанийĕ пуян Бенгалие çĕнтерсе илнĕренпе британи колони империне тума пуçлаççĕ. Çак вăхăтри акăлчан инвестицисен виççемĕшĕ индирен тухнă пулнăскерсем. 1830-мĕш çулсенчефабрика ĕç-пуç системи пурнăçа кĕрет. 1830 — 1840-мĕш çулсенче пролетариатăн пĕрремĕш йышлă юхăмĕ — чартизм — тапранать. 1840-мĕш çулсенче Ирландие выçлăх пырса çапать, миллиона ытла çын инкеке лекет. 1868 çулта тред-юнионсен Британи конгресне никĕслеççĕ. 1900 çулта Аслă Британин лейбористсен партине туса хураççĕ. XIX ĕмĕрте Аслă Британи тĕнчери чи пысăк колони патшалăхĕ (Британи империйĕ) пулса тăрать.
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче Аслă Британи китлĕре хирĕç коалицин паллă тăмарĕсенчен пĕри пулнă. Британи колони импери арканнипе 1970-мĕш çулĕсен варринелле акăлчансен пĕтĕмпех тенĕ пекех колонисем ирĕклĕхе çĕнтерсе илеççĕ. Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи иртсе кайсан Аслă Британи правительствине лейбористсем (1945—1951, 1964—1970, 1974—1979, 1997 хальхи вăхăта) тата консерваторсем (1951—1964, 1970—1974, 1979—1997) ертсе пынă.
Мекленбург-Малти Померани
мини Мекленбург-Малти Померани - Германи федераллă çĕрĕ. Çурçĕр енче вырнаçнă.
Каҫӑсем
Категори: Германи федераллă çĕрĕсем
Аслă Британи
Гражданлăх
2005 çулхи чӳк, 1 пуçласа британи гражданлăхне тивĕçес тесен Аслă Британин историне, культурине тата йалине пĕлмелли тата çĕршыври этем пĕрлĕхĕн никĕсне пĕлмелли «Life in the UK» ятарлă тĕрĕслеве тытмалла. 45 минут пыракан 24 ыйтуран тăракан (варианчĕсем пур) тĕрĕслев гражданлăха илме кирли шутланать. Маларах Лондон иммигрантсемшĕн акăлчан чĕлхине пĕлмелли тĕрĕслеве кĕртнĕ, çаплах квалификаципе ĕç хăнăхăвĕсен кирлĕлĕх хаклавне çирĕплетнĕ. Çак экзамена ăнăçлă тытма пулас граждансем валли ятарлă курссем йĕркеленĕ. Саккун тăвакансен шухăшĕпе, çак пĕлӳсем иммигрантсене британи этем пĕрлĕхне хăвăртрах хушăнма, çăв шутра хăйсен прависемпе тивĕçне ăнланма пулăшĕç.
2004 çулта Аслă Британи гражданлăхне илме 140870 çын ыйтса çырнă, ку вара 2003 çулхипе танлаштарсан, 12 процент нумайрах.
Этеплĕх
Пĕрлешĕннĕ Патшалăхăн этеплĕхĕ тем тĕрлĕ пуян. Вăл тĕнче этеплĕхĕн сумлă пайĕ пулать. Аслă Британи хăйĕн малтанхи колонисемпе тачă этеплĕ çыхăну тытать, акăлчан чĕлхи весенче патшалăх челхи шутланать. Юлашки çур ĕмĕрте Британи культурине чылай ӳсĕм Инди субконтиненчĕпе Кариб бассейн патшалăхĕсенчен килнĕ иммигрантсем кӳнĕ. Пĕрлешĕннĕ Патшалăх йĕркеленнĕ тапхăрта унăн шутне кашни хăйĕн уйрăм этеплĕ малтан ирĕклĕ патшалăхсем кĕнĕ. Наци хаçачĕсем: The Times, The Guardian, The Independent, The Daily Telegraph, The Observer, The Financial Times, The Daily Express, The Sun, The Mirror, The People.
Тĕн
thumb|upright|[[Вестминстер аббатлăхĕ — британи монархĕсене—Англи Чиркĕвĕн Аслă Тарăмĕсене — астула лартмалли вырăнĕ]]
Тĕпчев ĕçĕсемпе, Пĕрлешĕннĕ Патшалăхра ытларах секулярлă çын пурăнать: халăхăн 38 % çеç Турра ĕненетпĕр тесе хуравлвççĕ («a God»), хотя, по данным Церкви Англии на 2005 год, «72 % населения Англии указали свою религиозную принадлежность как христианскую». 2008 çулхи ака уйăхĕнчи пичетленĕ христиан ыр кăмăл Joseph Rowntree Foundationфондĕ тĕпчевсемпе килĕшӳллĕ, тĕн «социаллă сехмет» «шухăш анлă саралнă».
Аслă Британи хĕçпăшаллă вăйĕсем
Аслă Британи Хĕçпăшаллă Вăйĕсем (British Armed Forces) Британи хĕçпăшаллă вăйĕсен Тĕп çарпуçĕ британи монархĕ, арăм патша Елизавета II шутланать. Аслă Британи ХВ Хӳтĕлев министерствин Хӳтĕлевтытамĕ куллен ертсе пырать. Британи хĕçпăшаллă вăйĕсен тĕп ĕçĕ Пĕрлешĕннĕ Патшалăха тата унăн тинĕс çĕрĕсене хӳтĕлесси, Аслă Британи хăрушсăрлăх интересĕсене малалла тăсасси тата тĕнчери мир тăвас ĕç-пуçа пулăшасси. Çаплах Аслă Британи ХВ Çурçĕр Атлантика Патшалахĕсен Ушкăнĕн тата Иракпа Афганистанри опреацийĕсене хастар та пĕрмай хутшăнаççĕ.
Каçăсем
* Категори:Мăн саккăр патшалăхĕсем Категори:Европа Категори:Аслă Британи Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Чех Республики
Экономика
Социализм патшалӑхӗсен хушшинче экономика енчен Чехи чи ҫирӗп тата ӑнӑҫлӑ тытӑмӗсенчен пӗри пулнă. Унӑн никӗсӗнче промăçлăх (машинăтăвам, электротехника тата электроника, хими, апат-ҫимӗҫ промăçлăхĕ, хура металл металлургийĕ) тата тивĕçтерӳ сферисем. Ял хуҫалӑхĕпе вӑрман хуҫалӑхӗн тӳпи, ҫавӑн пекех тимĕр шăратакан промăçлăх пысӑках мар, малалла та пӗчӗкленсе пырать.
Европӑра автомобиль туса кӑларакансенчен пӗри (woda Auto). 2014 ҫулта рекорда çитнĕ — пурĕпе 1 037 226 автомобиль-сутнӑ.
ЧСР саланиччен (ЧСФР юлашки ҫулсенче) 1990-1992 ҫулсенче) хӑш — пӗр принциплӑ улшӑнусем кӗртнӗ-нумай оптӑпа вак — тӗвек хаксене централизациленӗ йӗркелессине, уйрӑм предпринимательлӗх ирӗклӗхне сирессине, тулашри суту-илӳ монополийӗсене пӗтерессине, XX ӗмӗрти монополисене харпӑрлӑх хутшӑнӑвӗсем пысӑк улшӑнусемпе палӑртнӑ-т.пирӗн пӗчӗк тата пысӑк приватизаци, ҫавӑн пекех коммунизм режимне вырнаҫтарнӑ хыҫҫӑн национализациленӗ харпӑрлӑха ҫӗнетессине. 1948 ҪУЛТА. Ҫавна пула ВВП патшалӑхӗн тӳпи 97 процентран сахалрах чакнӑ. Ҫӗршыв ют ҫӗршыв капиталӗн юхӑмне уҫни ют ҫӗршыв инвестицийӗсемпе тултарчӗ, вӗсен шайӗпе ҫӗршыв — Тӗп тата Хӗвелтухӑҫ Европӑра кӑна мар, пӗтӗм тӗнчери масштабра та тавлашусӑр лидер. Ҫакӑ промышленноҫа юсаса ҫӗнетес тата ҫӗнетес ӗҫе кӗске вӑхӑтрах пурнӑҫлама тата техника тата пулӑшу инфратытӑмне аталантарма пулӑшнӑ. Ҫавна пула ссср экономикине Хӗвеланӑҫ Европӑна куҫарма пуҫланӑ.
Кӑмрӑк промышленноҫӗ, Соколов
Чехири укҫа единици-крон (1 крон-100 геллер), вӑл 1995 ҫултан пуҫласа пӗтӗмпех конвертурем. Ытти коммунистла ҫӗршывсемпе танлаштарсан, Чехи наци валюти гиперинфляципе ҫивӗч девальвацисенчен хӑтӑлма май килнӗ. Кӑшт вӑхӑт иртсен 1990 ҫулсен вӗҫӗнче унӑн тӗп тӗнчипе ҫыхӑннӑ курсӗ палӑрмаллах ӳснӗ.
СЭВ арканнине, ҫӗршыв пайланса кайнине тата экономика тытӑмне улӑштарнине пула тата 1997-1998 ҫулсенче чехсен экономики пысӑкланса пынине пула пуҫламӑш йывӑрлӑхсем хыҫҫӑн вӑл 1999 ҫул варринчен кӑна тухма пуҫланӑ. Вӑл ют ҫӗршыв парӑмӗн ӳсӗмӗ тата ӗҫсӗрлӗх чакса пыни пулнӑ. Кризис пулӑмӗсем рынок экономикин ҫӗршывне экспорта ӳстерме, чи малтанах Еврооюза (Унӑн шайӗнче Вара — Германи), ют ҫӗршыв инвестицийӗсене явӑҫтарма тата шалти апат-ҫимӗҫ ӳсӗмне ӳстерме май килнӗ. 2004 ҫулхи май уйӑхӗнче чехи Европӑри экономика союзне куҫнӑ хыҫҫӑн чехи ӳсӗмӗ палӑрмаллах хӑвӑртланчӗ тата, популистла экономика политикине пӑхмасӑр, ҫулталӑкне 6-7% ҫитнӗ социал-демократсен темиҫе правительстви.
1990 ҫул тӗлне 62% ҫитнӗ ВВП промышленноҫӑн тӳпи малтан ҫурри чакнӑ, хальхи вӑхӑтра вара 38% ӳсет, ҫакӑ вара аталаннӑ ҫӗршывсем хушшинче сайра-хутра ҫеҫ пулать. Хура металлурги тата ҫар промышленноҫӗ автомобиль тата электротехника промышленноҫӗ шучӗпе хӑйӗн пӗлтерӗшне ҫухатнӑ, ҫавна пула 2004 ҫултан Пуҫласа Чехи импортри суту-илӳ балансӗ, импортрациллӗ энергоноситель (нефть тата газ) хакӗсем хӑвӑрт ӳссе пынине пӑхмасӑрах, лайӑх сальдо пур. Халӑх чунне тулаш суту — илӳ енӗпе ҫӗршыв-Японие, Великобритание, Францие е Италие перекетлекен лидерсенчен пӗри.
Чехи экономикине аталантарма 2009 ҫулта тӗнчери финанс кризисӗ вӑйлӑ япӑх витӗм кӳнӗ. 2010 ҫулхи пӗрремӗш ҫур ҫулта ҫӗршыв экономики майӗпен кризисран тухма пуҫланӑ. 2020 ҫул тӗлне Чехия тӗнчи коммунистсен пӗтӗм ҫӗршывӗсем хушшинче чи пысӑк ӗҫ укҫин виҫҫӗмӗш виҫи (Эстони хыҫҫӑн — 1195,08,08 — мӗш Тата Сӑмах Ҫаврӑнӑшӗсем — 1181,35) тата чи пӗчӗк виҫи (Сӑмах Хыҫҫӑн — 700-мӗш тата Эстони-550,38-мӗш). 2020 ҫулхи тӑваттӑмӗш кварталта Чехири вӑтам ӗҫ укҫин вӑтам виҫи 38 525 (1469,38, брутто)тата 30 816 (1175,35, Ҫук) Шутланнӑ. 2021 ҫулхи январӗн 1-мӗшӗнчен Пуҫласа Чехири чи пӗчӗк Ӗҫ укҫин виҫи (580,99, брутто) тата 13 528 (517,08, Ҫук) Шутланнӑ.
Чехи вашӗсем
Патшалӑхӑн вӗренӳ аслӑ шкулĕсенче бюджет укçипе вĕрентеççĕ, чех чӗлхипе тӳлевсӗр вӗренме сӗнеҫҫӗ.
Чех техника университечӗ.
Чехире 28 университет тата патшалӑх финансӗпе усӑ куракан институт ĕçлет.
Паллӑ вырăнсем
Коммерци аслӑ вӗренӳ заведенийӗсене уйрӑм укҫа-тенкӗпе уйӑраҫҫӗ тата вӗренӳ тапхӑрӗнче (ҫулталӑк, ҫулталӑк) студентсене вӗрентеҫҫӗ; ӗҫ укҫи 15 000-20 000 чех кронӗнчен 90 000 крон таран чакать (тӗслӗхрен, Архитектура институчӗ Прагӑра ARCHIP)
Мăн Нерцета
Мăн Нерцета (Нерцета) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Мăн Роговая юханшывăн сылтăм çыранĕпе 111 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 116 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Сабаш
Сабаш — Пушкăрт Республикин Мелеуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 362 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453880, ОКАТО кочĕ — 80241830006.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мелеуç районĕ
Чех Республики
Паллӑ вырăнсем
Коммерци вузӗсем-45-50-е яхӑн. Вӗсем, тӗпрен илсен, Прагӑра тата Броненосецра вырнаҫнӑ.
Асăрхавсем
Категори:Чехи Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Анатри Саксони
мини Анатри Саксони (нем. Niedersachsen) — Германии ҫӗрӗ. Тӗп хули — Ганновер.
Каҫӑсем
Категори: Германи федераллă çĕрĕсем
Оркум
Оркум, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Кĕрекеçĕ
thumb|250px|[[Пиросманишвили Николай Асланович|Нико Пиросмани ӳкерчĕкĕ. Грузин кĕрекеçи.]] Кĕрекеçĕ (თამადა) — туйа, ĕçкĕ-çикĕне ертсе пыраканĕ.
Шадриха
Шадриха — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бердь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Кивĕ Кайпан
Кивĕ Кайпан — Пушкăрт Республикин Татăшла районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 383 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452839, ОКАТО кочĕ — 80250820003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Татăшла районĕ
Çулла
thumb|[[Альфонс Муха, Çулла.]] thumb|200 px|left|Çулла.
Çулла (çавăн пеке çу) — çулталăкăн тăватă тапхăрĕсенчен пĕри, çуркуннепе кĕркунне хушшинче пулать: çурçĕр çĕр чăмăрĕнче — çĕртме, утă тата çурла, кăнтăр çĕр чăмăрĕнче — раштав, кăрлач тата нарăс уйăхĕсем.
Çулла çанталăк шăрăх, талăкĕнче кун вăрăм, каçĕ кĕске.
Европăри хăш çĕршывсенче çу тапхăрĕ çĕртмен 21-мĕшĕнче (тĕслĕхрен Португалире) пуçланать.
Астрономи, тавралăх тата календарь
thumb|right|300px|Çĕртме уйăхĕнчи [[хĕвел тăни,]]
Каçăсем
Категори:Çулталăк тапхăрĕсем Категори:Çулла
Тавель ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Тавель ( Tavel AOC ) - Рона айлăмра кăнтăр енче вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 950 га.
Эрех тĕсĕсем
Тавель тăрăхра анчах шупка хĕрлĕ эрехсем тăваççĕ. Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Пикпуль
Пикпуль ( Piquepoul ) - франци шурă иçĕм сорчĕ.
Ампелографи
Çирлисем каярах пиçеççĕ.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Тюринги
Тӳринги е Тюринги (ним. Thüringen) - Германин федераллă çĕрĕ. Тĕп хули — Эрфурт.
Категори: Германи федераллă çĕрĕсем
Thüringen
Кот-Роти ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 230 га.
Тăпра тĕсĕ
Гранит, сий-чул.
Иçĕм сорчĕсем
Эрехтăвакансем хĕрлĕ Сира (вырăнти ячĕ — Серин) тата шурă Вионье иçĕм сорчĕсене лартнă. Тупăшĕ 40 гл/га.
Эрех тĕсĕсем
Кот-Ротире хĕрлĕ пылаксăр эрехе тăваççĕ (20 % шурă эрехпе хутăштарма юрать).
Чи паха эрехĕсене — Cote Brune ( "çутă тăвайкки" ), Cote Blonde ( "тĕттĕм тăвайки" ) тата La Landonne (питĕ çăра эрех тухать) — тăваççĕ.
Каçăсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ (эрехтăвакан ен)
Опрыскьял
Опрыскьял, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Мăн Ниедь-Ю
Мăн Ниёдь-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Юн-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 83 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Зырка
Зырка — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Чăваш Республикин хисеплĕ гражданинĕ
Чăваш Республикин чыслă гражданинĕ — Чăваш Республикин аслă патшалăх чыславĕ. Хисепе Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн 1996 çулхи чӳкĕн 12-мĕшĕнчи 546 № «Чăваш Республикин чыслă гражданинĕ» хисеплĕ ята çирĕплетни йышăнăвĕпе тата Чăваш Республикин патшалăх чыславĕсем пирки Йĕркене кĕртнĕ улшăнусемпе хушмасем» йышанăвĕпе çирĕплетнĕ.
Халĕ чыслă ятăн статутне Чăваш Республикин 2005 çулхи акан 12-мĕшĕнчи 15 № «Чăваш Республикин патшалăх чыславĕсем пирки» саккунĕпе çирĕплетнĕ.
Чыслани йĕрки
Чăваш Республикин Президенчĕн хутайĕпе чыслаççĕ.
Чăваш Республикин ĕçтăвакан влаçĕн пуçлăхĕ — Чăваш Республикин Президенчĕ — аслă чыслава Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕ йышăнăвĕпе тивĕçтерет.
Каçăсем
Категори:Чăваш Республикин хисепĕсем Категори:Чăваш Республикин чыславĕсем
Барыш (пĕлтерĕшĕсем)
Бары́ш:
Хăнакур
Хăнакур (Φαναγoρει’α) — хальхи Раççей террииторинчи авалхи грексен колонийĕ. Тамань çурутравĕнче Керчь тинĕс пырĕн çыранĕнче, Гермонассăран çурçĕр-тухăçалла 25 км вырнаçнă. Пантикапей пекех, эллинисен Боспор патшалăхĕн иккĕ тĕп хулинчен пĕрри шутланнă. Висанти империйĕ йышне, каярах Хасар хаканлăхĕ йышне кĕнĕ. Краснодар Енĕн хальхи Сенной паççулки çумĕнчи хулаш ишĕлчĕкĕсем.
Истори
Пăлхар-чăваш йăхĕсем Европăна Азирен, хальхи Туранран питĕ авал вăхăтра килсе вырнаçнă. Вĕсем Çурçĕр Кавказпа Танаис (Дон) таврашне килсе тухни пирки эрмен чăнлавĕсенче уçăмлă çырнă. Пирĕн эрăчченхи 127 - 114 çулсенче пурăннă Пĕрремĕш Аршак патша вăхăтĕнчи хроникăрах Çурçĕр Кавказра "пăлхар çĕрĕ" пулнине каланă. Аршакран маларах пурăннă Вахаршак (пирĕн эрăччен 149-127 çулсенче) патшара ларнă чухнех "пулхар", "булкар" тени пулать.
Н.М.Карамзин хăйĕн "История государства Российского" кĕнекинче çак тапхăр çинчен çырать:"'Конец четвертого века ознаменовался важными происшествиями. Гунны, народ кочующий, от полунощных областей Китая доходят через неизмеримые степи до юго-восточной России, нападают около 377 года - на Алан, Готфов, владения Римские, истребляя все огнем и мечом... ужас был их предтечею, и столетний Герой Эрманарих не дерзнул даже вступить с ними в сражение, но произвольною смертию спешил избавиться от рабства...'"
Хунсем Туранра пурăнакан пăлхар-чăвашсемпе пĕр юнлă, пĕр чĕлхеллĕ халăх пулнă пулас. Вĕсем авалхи пăлхар-чăваш йăхĕсенчен татăлса мал еннелле кайнă ăрусем те пулма пултараççĕ. Пирĕн эрăччен VI ĕмĕрте авалхи тӳрксен ушкăнне кĕрекен йăхсем (пăлхар-чăвашсем) пурте Туранра пурăннă пулмалла. Вĕсем авалхи грексемпе, перссемпе хутшăннă, Вавилонпа, еврейсемпе, сутă-илӳ тунă. Пирĕн эрăччен VI ĕмĕрте перссен патшипе Кирпа çапăçнă. Пирĕн эрăччен III ĕмĕрте вĕсем Моте (Модэ) çарпуçĕ ертсе пынипе хăйсен патшалăхне туса хураççĕ. Анчах пирĕн эра пуçланнă тĕле йывăр вăхăтсем çитеççĕ. Вара хунсен хăш-пĕр йăхĕсем кай еннелле, ĕлĕк хăйсен аслашшĕсем пурăннă çĕрелле кайма тытăнаççĕ. Туранри пăлхар-чăвашсемпе пĕрлешсе пирĕн эрăра тата анăçалла тапма, Çурçĕр Кавказа тухма тытăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Раççейри çухалнă хуласем Категори:Краснодар Енĕн археологи палăкĕсем Категори:Боспор патшалăхĕ Категори:Авалхи грек колонисем Категори:Авалхи чăваш хулисем
Инза
Халăх йышĕ — 19,7 пин çын (2005).
Кун-çулĕ
Хулана 1897 çулта чукун çул çумĕнчи посёлок шайĕпе никĕсленĕ. Ятне Инза юханшывран туяннă. Ирçĕлле «инзеень» — «шупка хĕрлĕ».
1926 çулта Инза ĕç посёлокĕ, 1929 — район тĕпĕ, 1946 — хула.
Хуçалăхĕ
Инза — Чĕмпĕр облаçĕн промăçлăх тĕпĕсенчен пĕри. Тупăçлакан заводсем:
Каçăсем
Категори:Раççей хулисем Категори:Чĕмпĕр облаçĕн пурăну вырăнĕсем
Префикс
Пре́фикс (prefix от praefixus — «малтан çирĕплетнĕскер»):
Ойкас Палкилт
Ойкас Пайкилт, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Жигондас ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Жигондас АОС ( Gigindans AOC ) - Рона айлăмĕн кăнтăр енче вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ яхăн 1 200 га.
Эрех тĕсĕсем
Жигондас тарăхра чылайăш хĕрлĕ эрехĕсем тăваççĕ, сахалрах - шупка хĕрлĕ. Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Тувалу
Тува́лу (тувалу Tuvalu, Tuvalu; 1975 çулчен — Э́ллис утравĕсем) — Лăпкă океанри Полинезири патшалăх. Тувалу территорине Тувалу архипелагĕнчи 5 атоллпа 4 утрав кĕрет. Утравсем 350 км сити сарăлса выртаççĕ, юнашаррисен хушши — 50 км пусласа 100 км çити. Мĕнпур типçĕр лаптăкĕ — 26 км². Кунта 11 206 çын пурăнать (2011, хаклав). Тĕп хула — Фунафути.
Вырăсла
* Категори:Патшалăхсем — ПНО пайташĕсем
Голланд чĕлхи
thumb|right|250px| {{legend|#800000|Голланд чĕлхин хальхи саралăвĕ}} {{legend|#FF8040|Голланд чĕлхи малтан саралнă облаçсем}} {{legend|#FF0000|Анат нимĕç диалекчĕсем}}
Голланд чĕлхи е Нидерла́нд чĕлхи (de Nederlandse taal, het Nederlands – ) — голландсен чĕлхи, инди-европа чĕлхе çемйин герман чĕлхисен (анăç герман чĕлхисен ушкăнĕн пайĕ) шутне кĕрет.
Голланд чĕлхине тăтăшах фламанд чĕлхи теççĕ. Тĕрĕссипе, çак ятсем тĕрлĕ диалектсене палăртаççĕ (Голланди — Нидерландсен регионĕ, Фландри — Бельгин пиллĕк голланд чĕлхиллĕ провинцийĕ).
Çырулăхне латин алфавичĕн (голланд алфавичĕ) никĕсĕпе тунă.
Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Эрмитаж АОС ( Hermitage e Ermitage ) - паллă Рона айлăмра вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.
Голланд чĕлхи
Тĕнчере сарăлни
Нидерландсенче (патшалăх чĕлхи), Бельгире (унта пурăнан халăхăн çурри калаçать, франци тата нимĕç чĕлхисемпе пĕр танах патшалăх чĕлхи  шутланать), Суринамра, Нидерланд Антил утравĕсенче тата Арубăра. Унсăр пуçне, нидерланд чĕлхипе Францин çурçĕрĕнче (Франци Фландрийĕ) тата Нидерландсемпе кӳршĕллĕ Германи çĕрĕсенче усă кураççĕ.
АПШ-ри, Канадăри, Çĕнĕ Зеландири нидерландпа бельги кăкĕллĕ хăшпĕр иммигрантсем нидерланд чĕлхипе кулленхи пурнăçра усă кураççĕ.
Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 135 га.
Голланд чĕлхи
Тĕнчере сарăлни
Индонезире ватă çынсем нидерланд чĕлхине ас тăваççĕ. Мĕнпур калаçакан йышĕ — 22 млн. çын (16 млн. Нидерландсенче, 5 млн. Бельгире).
Красномайски (Пăрачкав районĕ)
Красномайски, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Голланд чĕлхи
Тымартан тухнă чĕлхесем
КАРпа Намибире нидерланд чĕлхинчен пулса кайнă африкаанс чĕлхи (1925 çулчен вăл нидерланд диалекчĕ шутланнă) саралнă.
Красномайски (Пăрачкав районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 59 çын, çав шутра 26 арçын, 33 хĕрарăм пурăннă.
Голланд чĕлхи
Тымартан тухнă чĕлхесем
Çаплах нидерланд чĕлхин никĕсĕпе аталаннă креол чĕлхисем пулнă. Халĕ вĕсем малтан янранă вырăнсенче — Гайанăра, Индонезире, Пуэрто-Рикăра, Виргин утравĕсем çинче, Шри Ланкара — çухалнă.
Красномайски (Пăрачкав районĕ)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Пăрачкав районĕн ялĕсем
Голланд чĕлхи
Кун-çулĕ
thumb|228px|[[Нидерланд чĕлхин палăкĕ. 1893 çулта британ Кап колонинче официаллă статусшăн кĕрешĕве асăнса лартнă.]] Нидерланд чĕлхи çыран хĕрринче пурăнан франксенчен пуçланса кайнă та индоевропа чĕлхе ушкăнне кĕрекен протогерман чĕлхин тӳрĕ нĕселĕ пулать. Çывăх тăванлисем — авалхи анкăл, фриз, анат нимĕç чĕлхисем.
Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Эрех тĕсĕсем
Хĕрлĕ пылаксăр ( паха эрехĕсем ), шурă пылаксăр тата шурă десертлă. Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Осло
Осло (Oslo) — Норвеги патшалăхăн тĕп хули — хăй ячĕллĕ фьорд ăшĕнче, виçĕ заливсен — Бьёрквик, Пипервик тата Фронгер — çыранĕнче вырăнланнă.
Истори
Çакăнта пурнăç никĕслени 1048 çултанпа паллă, халĕ Кăнтăр Норвегин — Эстланнăн — историллĕ-географи районăн тĕпĕ шутланать. 1624 çулта Осло пĕтĕмпех çунса кайнă, хыççăн çĕнĕ хула — малтан Христиания ятпа — кайран, 1877 çулта — Кристиания Дани тата Норвеги патши Кристиан IV (1577—1648) ячĕпе— аталанса пынă. 1925 çулта хулана Осло ячĕ таврăннă. Осло «Ло юханшывăн вĕçĕнчи хула» (os — авалхи норвег чĕлхипе «устье», Lo — шыв ячĕ). Çапах та тепĕр тĕслĕ те калаççĕ, Осло ass og lo — «вăрман касăмĕ», е ais— «турă» тата lu — «вăрман», вара «турă вăрманĕ» пулать теççĕ.
Тăванла хулисем
Çакăн хуласемпе тăрăхсемпе пĕрле ĕç килĕшӳсем уçнă. Тата Осло кашни çул Вашингтон, Лондон, Антверпен, Рейкьявик, Гласгоу, Белфаст хулисем патне раштав уявĕ валли чăрăш ярса парать.
Каçăсем
Категори:Норвеги хулисем Категори:Осло
Голланд чĕлхи
Морфологи
Нидерланд чĕлхин морфологийĕ питĕ ансат.
Чăваш Республикин Хисеп хучĕ
Чăваш Республикин Хисеплĕ хучĕ — Чăваш Республикин патшалăх чыславĕ. Тулаш сăнне тата чыслас йĕркене Чăваш Республикин 2005 çулхи акан 12-мĕшĕнчи 15 № «Чăваш Республикин патшалăх чыславĕсем пирки» саккунĕпе çирĕплетнĕ.
Орден статучĕ
Чăваш Республикин Президенчĕн хутайĕпе чыслаççĕ.
чыслаççĕ:
Кăкăр çинчи паллă
Чăваш Республикин Хисеп хучĕпе чысланă граждансене çаплах кăкăр паллине параççĕ.
Каçăсем
Чăваш Республики Категори:Чăваш Республикин чыславĕсем
Хĕрлĕ тинĕс
right|309px|Хĕерлĕ тинĕс Хĕрлĕ тинĕс (البحر الأحمر Bahr el-Ahmar, ים סוף Yam Suf, Red Sea) — Арави çуртутравĕпе Африка континенчĕ хушшинче вырнаçнă Инди океанĕн шалти тинĕсĕ. Хĕрлĕ тинĕс тектониллĕ айлăм вырăнĕнче вырнаçнă. Тинĕс хĕрринче Египет, Судан, Эфиопи, Эритрея, Сауд Аравиĕ, Йемен, Израиль тата Иордани патшалăхĕсем вырнаçнă.
Çурçĕр енче Суэц каналĕпе Вăтаçĕр тинĕсĕпе çыхăннă, кăнтăр енче Баб-эль-Мандеб пырĕ тăрăх — Арави тинĕсĕпе.
Истори справки
"Хӗрлӗ тинӗс" сӑмах ҫаврӑнӑшӗ грексен "Эритра таласс" (д. - грек. А) латинла "Mare Rubrum", арабсен" Эль-Бахр Эль-ахмар "(Араб. А) сомалистсен "bada cas" тата "Кей-Бахри" тигрӗсем (бах). Хальхи вӑхӑтра тинӗс ҫак паллӑлӑхне кӑтартакан "ха — Ям-ха-адам" (титулсенчен илнӗ титулсенчен илнӗ) Хӗрлӗ - "хӑмӑш" тесе ят панӑ, анчах та йӑлана кӗнӗ майпа библире "хӑмӑш" (*Титулсене) Титулсемпе танлашать.
Хӗрлӗ тинӗс ятӗнчен темиҫе верси пур.
Пӗрремӗш верси ҫав тинӗс ячӗсем мӗнле пулса кайни ҫинчен семитла тӗрӗс мар вуланинчен, виҫӗ саспаллирен тӑракан "х", "м" тата "р"сӑмахсенчен тӑракан сӑмахсене ӑнлантарса парать. Ҫак саспаллисенчен авалхи ҫырусенче семит халӑхӗн — химьяритӑн-ятне ҫырнӑ, вӑл Кӑнтӑр Аравире арабсене ҫӗнсе иличчен Пурӑннӑ. Авалхи кӑнтӑр африка ҫырулӑхӗнче ҫырура кӗскен те уҫӑмлӑ сасӑсем графикла ҫырман. Ҫавӑнпа та ҫакӑн пек шухӑш ҫуралчӗ: арабсене кӑнтӑр арабӗсем уҫнӑ чухне "х", "м" тата "р" саспаллисене арабсен "ахмар" (красный) тесе куҫарнӑ.
Тепӗр верси тӑрӑх, тинӗсе сезонлӑ шыв курӑкӗсен сезонне Пула Trichodesmium erythraeum тесе ят панӑ. Фикоэритринӑн хӗрлӗ пигменчӗ хӗп-хӗрлӗ тинӗсри "чечек" ӳстерет, юлашкинчен кӑвак-симӗс тинӗс вырӑнне хӗрлӗ-хӑмӑрланать.
Хӗрлӗ тинӗс ҫинчен пӗрремӗш хут ҫырса панисенчен пӗри пирӗн эрӑчченхи II ӗмӗрте грек историкӗпе географи Агатархид Книдский хӑйӗн "красный тинӗс (Эритрейски) Ҫинчен ҫырнӑ ӗҫӗнче тунӑ. XVI ӗмӗрте "Суэцки"тесе ят панӑ.
Хуласем
Тинĕс çумĕнчи хуласем:
Пырĕсем
Тинĕсĕн икĕ пырĕ: Çак икĕ пыр пĕр-пĕринчен Синай çурутравĕпе уйрăлса тăраççĕ.
Каçăсем
Категори:Тинĕссем * Категори:Инди океанĕн тинĕсĕсем
Çĕнĕ Этелек
Çĕнĕ Этелек — Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
200 яхăн кил, 750 çын пурăнать. Урамĕсем:
Кун-çулĕ
XVIII ĕмĕр пуçламăшĕнче ку тăрăха Чĕмпĕр облаçĕнчи чăвашсемпе мăкшăсем куçса килнĕ. Вĕсенчен чи ватти - тĕне кĕмен чăваш - Асанбай Адиляков ятлăскер. Мăкшăсен - 20, чăвашсен - 40, вырăссен - 2 кил пулнă. 1762-1766 çулсенче мучи хăйĕн виçĕ ывăлĕпе урăх вырăна куçса кайнă. Çакăнтан Çĕнĕ Этелек ялĕ пулса кайнă тесе шухăшлаççĕ.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕсемКатегори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Хăмла
Хăмла (Húmulus) — кантӑр йышшисем çемьине кĕрекен чечеклĕ ӳсентăран ăрачĕ. Унăн йышĕнче иккĕ тĕс.
Ăратăн латин ячĕ humus — çĕр, тăпра тени пулать, çак ĕнтĕ ӳсентăран çĕр сĕртĕнсе çитĕннине пĕлтерет.
Усă курни
Хăмлапа медицинăра тата апат-çимĕç промăçлăхĕнче усă кураççĕ. Хăмла супкăмĕ сăра вĕретме чĕрри пулать. Тунинчен япăхрах хута хатĕрлеççĕ, çаплах михĕ çыхма тата вĕрен явма юрăхлă. Китайра хăмлан çамрăк çулçисемпе тут пурçăн арлавçин лĕпĕш хурчĕсене тăрантараççĕ.
Апата хушни
Бельгире хăмлан çамрăк хунавĕсене салата, яшкана тата соуса яраççĕ. Румынире çамрăк хунавсене спаржă вырăнне усă кураççĕ. ] Тахçанхи вăхăтранах хăмлана çăкăра тата тĕрлĕ кондитер çимĕçне хатĕрленĕ чухне усă курнă. Хăмлара ксантогумол чылай, çавăнпа хăмлапа сăра пĕçереççĕ. Хăмларан пылак эрех тăваççĕ. Хăмла пыл ăслин тĕп компоненчĕ пулса ĕçмене хаярлăха парать, унăн органолептик кăтартăвĕсене пахалатать. Хăмлара эфир тата дубиль япалалăхĕ чылай, çавсене пула вăл пыл эрехне çутăлтарать те йӳçесрен упрать.
Кăсăк фактсем
Хăмла тунипе çулçисем йывăр металсен ионĕсене çăтса илме пултарать, çапла хăмла çулçисен 1 г биомасси 4,2 мг тăхлана çăтаять.
Каçăçем
Категори:Сăра Категори:Еврази флори Категори:Çимĕç ӳсентăранĕсем Категори:Сиплев ӳсентăранĕсем Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Кроз-Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Кроз-Эрмитаж АОС - Рона айламра вырнаçнă эрехтăвакан енĕ.
Ятарлă тĕллевлĕ ушкăн (фильм)
«Ятарлă тĕлĕшлĕ ушкăн» (Отряд специального назначения) — пиллĕк сериллĕ вăрçă пирки, Николай Кузнецов разведчик çинчен Дмитрий Медведевăн «Это было под Ровно» повеçĕпе экранизациленĕ илемлĕ фильм.
Кроз-Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 1 400 га.
Ятарлă тĕллевлĕ ушкăн (фильм)
Сюжет
1942 çулхи çĕртме уйăхĕ. Ровно хула таврашне полковника Дмитрий Медведевăн (Юрий Гребенщиков) партизансен ушкăнне çитерме шутланă. Медведевпа пĕрле Николай Кузнецов (Александр Михайлов) разведчикăн та вĕçеве тухмалла. Ушкăна пайĕпе тĕрлĕ кунсенче тĕле çитереççĕ. Пĕрремĕш пайне тĕрĕс мар вăрмансăр çĕре тĕлрен темиçе çĕр çухрăм аяккарах лекет — вăл пĕтет. Иккĕмĕш пайне те тĕрĕс мар хăвараççĕ, çапах та вăл тĕрĕс тĕкелех тĕп вăйĕсемпе пĕрлешĕнет. Виççĕмĕш пайĕпе Медведев, Кузнецов каяççĕ. Вĕсем вырăна аванах çитеççĕ.
Кроз-Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Эрех тĕсĕсем
Шурă тата хĕрлĕ пылаксăр эрехĕсем.
Ятарлă тĕллевлĕ ушкăн (фильм)
Рольсенче
Кадр хыçĕнчи текста Иван Краско вулать.
Каçăсем
Категори:ССРП фильмĕсем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пирки фильмсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи пирки фильмсем Категори:Свердловск киностудийĕ Категори:Георгий Кузнецовăн фильмĕсем
Кроз-Эрмитаж ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Эрех тĕсĕсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Сырлăн
Сырлăн (Hippóphaë) — Лох йышшисем (Elaeagnaceae) çемьинчи ӳсентăран ăрачĕ.
Ботаника ăнлантарăвĕ
Тĕмсем е йывăçсем, ытларах йĕплĕ, 0,1 - 3—6 м (сайра чухне 15 м çити) çӳллĕшлĕ.
Каçăсем
Категори:Еврази флори
Нептун
3. Шывран, аммиакран тата метан пăрĕнчен тăракан манти
Нептуна 1846 çулхи авăн уйăхĕн 23-мĕшĕнче Урбен Леверье, Иоганн Галле тата Гейнрих д’Арре ӳçнă.
Нептунăн тĕшши, Уранăнни пекех, пăрпа ту породисенчен калăпланнă. Атмосферăн тулаш сийĕнче метан йĕрĕсем пулнипе планета кăвак тĕс парать ? . Нептун атмосферинче Хĕвел системинчи планетăсен хушшинче чи вăйлă çилсем вĕреççĕ. Вĕсен хăвăртлăхе 2100 км/сех тарантесе шутлаççĕ хăшпĕрисем. 1989-мĕш çулта планета патĕнче Вояджер-2 иртсе кайнă майНептунăн кăнтăр çурма чăмăрĕнче Юпитер çинчи Мăн хĕрлĕ пăнчă евĕрлĕ "Мăн тĕттĕм пăнчă" курнă.
Кăсăклă фактсем
Калаçасса калаçăп эпĕ Нептун синче те чăвашлах.
Каçăсем
* Категори:Хевел системин планетисем Категори:1846-мĕш çулта уçнă астрономи объекчĕсем
Мăн Нэлыня-Шор
Мăн Нэлыня-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Адзьва юханшывăн сулахай çыранĕпе, 134 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Изяшка
Изяшка — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Сюнь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Корнас ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Корнас ( Cornas AOC ) - Рона айлăмра вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 110 га.
Иçĕм сорчĕ
Корнас тăрăхра Сира - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ анлăн сарăлнă.
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Кивĕ Чукур
Кивĕ Чукур — Пушкăрт Республикин Татăшла районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 113 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452839, ОКАТО кочĕ — 80250820004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Татăшла районĕ
Барыш (хула)
Бары́ш — (1954 хула шайĕнче) Раççей хули, Чĕмпĕр облаçĕн Барыш районĕн административлă тĕпĕ.
Халăх йышĕ — 18,1 пин çын (2005).
Хуçалăхĕ
Комволь пĕрлешĕвĕ «Октябрь», çăнăх авăртакан завод, çăкăр комбиначĕ, чăх-кăвакал фабрики, хут, сĕтел-пукан фабрики. «Редуктор» завочĕ, çурт-йĕр материалĕсен комб, апат-çимĕç комбиначĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей хулисем Категори:Чĕмпĕр облаçĕн пурăну вырăнĕсем
Нискасси
Нискасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Тавралăхĕ
М7 (Е22) автомагистраль çумĕнче вырнаçнă. Шупашкара çитме — 49 км, райцентра — 25 км, ч. ç. станцине — 49 км.
Сывлăш
Сывлăш — çутçанталăк газĕсен хуташĕ, ытларах Çĕр атмосферине тытса таракан азотпа йӳçлĕк. Сывлăшра чĕрчунсене сывлама çителĕклĕ йӳçлĕк, аэробсем пур). Сывлăшра çунакан япаласене çунтарса этемлĕх тахçанах пурнăçа тата хуçалăх ĕçĕсенче кирлĕ ăшша тупăçлать. Промышленноҫра тата кислород пурнӑҫӗнче ӑшша тата механика энергине шалти ҫуну двигателӗсенче ӑшӑ тата механика энергине илес тӗллевпе топливо ҫунтарма усӑ кураҫҫӗ. Сывлӑшран, хӗстермелли меслетпе усӑ курса, инертлӑ газсем кӑлараҫҫӗ.
Сывлӑш температурине зонӑри пек валеҫсе панине ҫирӗплетмелли сӑлтавсем: температура экватортан полюссем патнелле чакать. Ку енче хӗвел пайӑркисем ӳкекен кӗтес пӗчӗкленет, ҫакӑ вара ҫӗр ҫийӗн ӑшӑнассине антарать. Пӗтӗм ҫӗр ҫийӗнчи ҫулталӑкри вӑтам температура +14 °С. Кӑнтӑр полушарӗн Ҫурҫӗртинчен сивӗрех.
Сывлӑш рекуперацийӗ-ӑшӑ бомен эффекчӗ шучӗпе ӑшӑ энергийӗн пӗр пайне каялла тавӑрмалли процесс. Ӑшӑ сывлӑш юхӑмӗн рекуператорӗнче ӑшӑннӑ сывлӑш пӳлӗмӗнчен илсе тухакан ӑшӑ бменникре ӑшӑнать.
Каçăсем
Категори:Атмосфера
Семёновка (Мелеуç районĕ)
Семёновка  — Пушкăрт Республикин Мелеуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 1 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453880, ОКАТО кочĕ — 80241830007.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мелеуç районĕ
Греци
Греци (Ελλάδα), официаллă ячĕ Грек Республики (Ελληνική Δημοκρατία) — Европăн кăнтăрĕнче, Балкан çурутравĕ çинче вырнаçнă патшалăх.
Географи
Çурçĕрте Албанипе, Македонипе тата Болгарипе, çурçĕр-анăçра — Турципе чикĕленет. Тĕп хули — Афин.
Халăхĕ
Çĕршывра грексем йышлăхĕ —92 %. Мăсăльмансем Фракире тата Додекан утравĕсенче пурăнаççĕ. Вĕсен шутĕнче:
Ытти наци сахал ушкăнĕсене чĕлхе пирки çеç уйăрăлса тăнипе официаллă Греци шута илмест. Çавсем хушшинче:
Каçăсем
Категори:Греци Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Туй
Унӑн социаллӑ пӗлтерӗшӗ ҫӗнӗ ҫемьене йӗркелесси, тӑванлӑха йӗркелесси, ҫемьепе ҫулсенчи лару-тӑрӑва улӑштарасси тата мӑшӑрсен статусне халӑх умӗнче йышӑнасси шутне кӗрет. Чи кӑткӑс йӑла-йӗркесемпе ҫыхӑннӑ. Унта чӗлхе, фольклорпа поэзи, йӑла-йӗрке, музыка, сӑнарлӑ тата ытти плансем хутшӑнаҫҫӗ. Туй нумай халӑхӑн ашшӗ-амӑшӗн килӗнчен кӗрӳ каччӑ ҫуртне куҫса каясси, парнесем, сӗтел тата ытти те кӗреҫҫӗ. Пур халӑхсен туйӗ-туйӗпе темӗн чухлӗ ӗненӳ, паллӑсем тата йӑла-йӗрке ҫыхӑннӑ. Ӗненекенсен туй тӗн йӑли-йӗркисемпе (христиан тӗнне, ник ислам тата ытти йӑла-йӗркесене) ирттерет. Раҫҫейре, туй юлашки юридически вӑй-хала ҫирӗплетекен пӗтӗмлетӳ тунӑ.
Туй йыхравӗсем — ҫыруллӑ йыхравсем, малашлӑх пирки официаллӑ майпа тата тараватлӑн пӗлтерсе ҫӳреме чӗнсе илнӗ. Туй текстӗнче церемоние ирттермелли вырӑн пирки асӑннӑ даннӑйсене кӑтартаҫҫӗ. Тӗрлӗ стильсенче пурнӑҫланӑ элегантлӑ, чаплӑ, хаваслӑ та классикӑллӑ йыхравсем нумай.
Этимологи
свадьба, сватьба; свадьба, свайба; свадзьба; ; сватба; свадба; svâdba; ; svatba; swaćba, swadźba; swadźba, swaźba.
Халăх йăлин тĕслĕхĕсем
Халăхра çемьен пурнăçĕ çамрăксен хăш уйăхра мăшăрланнинчен килет тенĕ. Кăрлачра мăшăрланнă çемьере арăмĕ ир тăлăха юлма пултарать тенĕ. Авал хăш-пĕр халăхсем январьте пачах туй туман.
Нарăс. Чылай чух шăпах çак уйăхра тума тăрăшнă. Ун пек çемьере яланах килĕшӳ пулать тенĕ.
Пуш уйăхĕнче мăшăрланнă çемьен хăйĕн килĕ пулмасть тенĕ.
Çу уйăхĕнчи çемьере çын хăйĕн мăшăрне улталаканскер пулать тенĕ.
Каçăсем
Категори:Туй  Категори:Йăла-йĕркесем Категори:Культура мероприятисем
Шатонёф-дю-Пап ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
thunb|right|250px Шатонёф-дю-Пап ( Chateauneuf-du-Pape АОС ) - Рона айлăмра вырнаçнă паллă эрехтăвакан лаптăкĕ.Ячĕ "Çĕнĕ Папăн керменĕ" куçарма пулать.
Иçĕм сорчĕсем
Вырăнти саккунпа 13 иçĕм сорчĕсене усă курма ирек панă :
Эрех тĕсĕсем
Чылайăш ( 95 % ) пылаксăр хĕрлĕ эрехĕсем. Chateau de Beaucastel хуçалăхĕ эрех тума пĕтĕм 13 иçĕм сорчĕсем усă курать. Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Португали
Португали (Portugal), официаллă ячĕ Португали Республики (República Portuguesa) — Европăри чи анăçри патшалăх. Тӗп хули Лиссабон.
Географи
Çĕршыв Пиреней çурутравĕ н кăнтăр-анăçĕнче вырнаçнă. Çурçĕрте тата тухăçра — Испани çĕрĕсем, кăнтăрта тата анăçра — Атлантика океанĕ.
Çĕртме, 11
Уявсем
Гавайсен наци уявĕ: Камеамеа I пĕрремĕш патшан çуралнă кунĕ
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Мăн Нядэйта
Мăн Нядэйта — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Адзьва юханшывăн сулахай çыранĕпе, 220 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кунуаз
thumb|right|150px|Кунуаз Кунуаз ( Counoise ) - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.
Сарăлни
Кунуаз сайра сорчĕ.Рона айлăмра : Шатонёф-дю-Пап ( эрехтăвакан лаптăкĕ ) кăна анлăн сарăлнă.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Нӳрет
Нӳрет, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
«Чăваш Республики умĕнчи тивĕçлĕх» орденĕн медалĕ
«Чăваш Республики умĕнчи тивĕçлĕх» орденĕн медалĕ — Чăваш Республикишĕн ĕçлесе тăрăшнăшăн парнелекен медаль. Чăваш Республикин патшалăх чыславĕ.
Медальĕн статусĕ
Чăваш Республикин Президенчĕн хучĕпе чыслаççĕ.
Чăваш Республикин ĕçтăвакан влаçĕн пуçлăхĕ — Чăваш Республикин Президенчĕ — аслă чыслава Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн йышăнăвĕпе тивĕçтерет.
Абсурдопеди
Абсурдопе́ди — кулăшла вики-энциклопеди. Статьисене пароди евĕрле энциклопеди темипе хайлаççĕ. Пур чĕлхе (акăлчан уйрамĕсĕр пуçне) уйрăмĕ GNU FDL лицензипе, акăлчан уйрăмĕ — Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike (CC-BY-NC-SA) 2.0 лицензипе, MediaWiki движокĕпе ĕçлет. Урăх палăртусем: «Бредопеди», «Анциклопеди», «Нециклопеди».
Абсурдопедин вырăс уйрăмĕ
2006 çулхи раштав, 12 Абсурдопедин вырăс уйрăмĕнчи статья шучĕ пинрен иртсе каять. Пиннĕмĕш статья — «Молоко». 2010 çӳлхи кăрлач, 1 тĕлне вырăс Абсурдопединче 2840 статья кĕртнĕ.
Кăрăпчаксем
thumb|250px|Америка кăрăпчакĕ Кăрăпчак (лат. Scolopax) - вӗсен кайӑксен йӑхӗ, пысăкăшпе кăвакарчăн пекех. Шыв чăххисен йышне кĕрет. Пирĕн тăрăхра хăй йышĕнче чи пысăкки шутланать. Вăрманлă вырăнта вăрттăн пурăнма тăрăшать. Çăмартисем (4) сарăрах тĕслĕ, хĕрлĕрех сăрă пăнчăллă. Акара вĕçсе килет, авăн уйăхĕнче вĕçсе каять. Кăрăпчаксен йышĕ юлашки çулсенче палăрмаллах чакнă.
Каçăсем
Категори:Кăрăпчаксем Категори:Евразин вĕçен кайăкĕсем Категори:Сунар кайăкĕ Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Зеленый Дол (Пăрачкав районĕ)
Зеленый Дол, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 26 çын, çав шутра 15 арçын, 11 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Пăрачкав районĕн ялĕсем
Шато Грийе ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Шато Грийе ( Chateau Grillet ) - Рона айлăмра вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ питĕ пĕчĕк 3,5 га. Иçĕм сорчĕ - Сира.Иçĕм тухăçлăхĕ 37 гл/га. Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Полк ывăлĕ (фильм, 1981)
Полк ывăлĕ (Сын полка) — Валентин Катаевăн пĕр ятлă повеçĕпе 1981 çулта ӳнерленĕ Георгий Кузнецов режиссёрăн илемлĕ фильмĕ.
Сюжет
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи çулĕсенче артиллери куç-хăлхисем тăшман тылĕнче тупнă 12 çулхи Ваня Солнцев артиллери полкĕн ывăлĕ пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:ССРП фильмĕсем Категори:Фильм-драмăсем Категори:Георгий Кузнецовăн фильмĕсем Категори:Валентин Катаевăн ĕçĕсене экранланисем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи пирки фильмсем
Сен-Жозеф ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Сен-Жозеф АОС ( Saint-Joseph ) - Рона айламĕнче вырнаçнă эрех тăвакан ен.
Лаптăкĕ
Иçĕм лартнă çĕр лаптăкĕ 1 000 га.
Иçĕм сорчĕсем
Сен-Жозевра хĕрлĕ пылаксăр эрехĕсен чылайрахăшне тăваççĕ.
Каçăсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Рона айлăмĕ (эрех тăвакан ен)