cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Койпер Джерард Петер
1935- 1937-мĕш çулсенче Гарвард обсерваторийĕнче ĕсленĕ. Уран планетăн Миранда (1948), Нептунăн — Нереида (1949) спутникĕсене, Марс атмосферинче СО2, Сатурна спутникĕн Титанăн атмосферине уçнă. Платон планетан диаметăрне виçме хăтланнипе паллă. Уйăхан фотографисен темиçе атласне калапланă. Нумай йĕкĕр çăлтăр тата шурă карлик тупса палăртнă. Ун ятне Нептун орбити хыçĕнчи чулпа пăр катăкĕсенчен тăракан пиçихине панă. Койпер ку пиçиххи пулассине хирĕçленине пăхмасăр, 1980-мĕш çулта Уругвай астрономĕ Хулио Анхель Фернандес пуррине çирĕплетсе ун ятне панă. Тата Койпер ятне астероида (1776 Койпер), Уйăх, Марс тата Меркури çинчи кратерсене панă.
Койпер парни
КАшни çул Америка астрономи пĕрлĕхĕ планетологипе пысăк пĕлтерешле ĕçсемшĕн Койпер парнине парать.
Асăрхавсем
Категори:НИдерландсен астрономĕсем Категори:АПШ астрономĕсем Категори:Хĕвел системин планетисен спутникĕсене уçакансем Категори:Жюль Жансен парни лауреачĕсем
Пӳс
Пÿс ( — шурă, шуратнă, е [bäzz]) тесе кулленхи пурнăçра тĕртсе тунă хуть мĕнле шап-шурă пусмана калаççĕ, технологи енчен, мĕнле тунине кура пăхсан вара, тĕрĕсрех палăртавсем пулма пултараççĕ; унпа, сăмахран, канмалли-çывăрмалли вырăнсене майлаштарма усă кураççĕ (простынь, утиял, утиял çитти, минтер çитти тата ытти те).
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр Категори:Текстиль
Шурбовка
Шурбовка —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кихть юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 52 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Суха
Суха — нумай пĕлтерĕшлĕ термин, вăл шутра:
Çавăн пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Петров-Туринге
Петров-Туринге:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Хушаматсем
Парăш
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çырсатуху:мĕнпурĕ 214 çын; вырăссем 3, тутарсем 194, чăвашсем 19.
Рункă
Рункă
Вече
мини|Новгород хулинчи вече. А. П. Рябушкин, XIX ӗ. в.
Вече (пӗтӗм славян; — канаш) — авалхи тата вӑтамӗмӗр Руҫри тата ытти пур славян халӑхӗсен ирхи феодаллӑ пӗрлӗхӗн патшалӑхӗ чӑмӑртаниччен — пӗрлӗх ӗҫӗсене сутса-явасси тата пӗрлӗхе кирлӗ политикалла тата и этеплӗх пурнӑҫен ҫивӗч ыйтӑвӗсене шутласа татас тӗллӗ халӑх пухӑвӗ; славян патшалӑхӗсен ҫӗрӗсенчи тӳрӗ демократин историллӗ калӑпӑшӗсенчен пӗри.
Вече пайташӗсем — ирӗклӗ кил-йышсен (йӑх, ӑру тата ыт. те) енчен «арӑсем» пулма пултарнӑ. Весен вечери витӗмлӗхӗ вӗсен пӗрлӗхри социаллӑ вырӑнӗнчен килнӗ. Упӑшки вилсен кил-йыш енчен вечере арӑмӗ хутшӑннӑ.
Вече сӳтсе татакан ыйтусем скандинавсен тингӗпе тата англосаксонсен витенагемочӗпе ҫывӑх.
Каҫӑсем
Категори:Демократи
Ен-Яха (Сякута-Яха юппи)
Ен-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сякута-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 94 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Афте
Афте — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Альме (юханшыв)|Альме юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24,394 км, бассейн лаптăкĕ 171,988 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Чувыр
Чувыр — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бардушка юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 1 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Имарка
Имерка — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мордовинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,14 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мордовин кӳллисем
Дериваци (лингвистика)
Сăмах пулăвĕ (дериваци) — пĕр тымарлă сăмахсенчен (дериватсенчен) çĕнĕ сăмахсене тунипе дериветпа унăн кăк сăмахĕ хушшинче семантика формиллĕ майлашăну пулса тăни. Тĕслĕх: профессор → профессорăн, ĕç → ĕçтеш.
Литература
Категори:Сăмах пулăвĕ Категори:Дериваци Категори:Морфологи
Улатюшка
Улатюшка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв исемсез №3554 юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 4 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Егоров Сергей Владимирович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Егоров Сергей Владимирович  — (1917-08.08.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 40-мĕш çарĕн 6-мĕш понтон-кĕпер бригадин 134-мĕш уйрăм моторланă понтон-кĕпер батальонĕн понтон ротин командирĕ, аслă лейтенант.
Хирпуç ял тăрăхĕ
Хирпуç ял тăрăхĕ — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял тăрăхĕ. Тĕпĕ Хирпуç ялĕ.
Тăрăх тытăмĕ, халăх йышĕ
Упнер разъезчĕ, Уравăш, Утар, Рункă, Хирпуç.
Асăрхавсем
Категори:Вăрнар районĕн ял тăрăхĕсем
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем Категори:Вăрнар районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕсем Категори:Хирпуç ял тăрăхĕ
Саркел
Саркел (хазарла Шаркил, «чăвашлатсан» Шуркил) - хасарсен хули, сулахай енчи Тăнай юхан-шывĕ хĕринче вырнаçнă пулнă. Хальхи вăхăтра — хулаш. Анчах та вăл хулаш шыв управĕн айне юлнă.
Каçăсем
Категори:830-мĕш çулсенче килнисем Категори:Раççейри çухалнă кармансем Категори:Ростов облаçĕнчи кармансем Категори:1117 çулта çухалнисем
Алименков Иван Никонорович
{{Çар ĕçченĕ }}
Мильтюш
Мильтюш — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Çĕн Çĕпĕр шыв управĕ (Обь) юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  3008 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 76 км.
Алименков Иван Никонорович
Алименков Иван Никонорович — (-), Воронеж фрончĕн 47-мĕш çарĕн 3-мĕш гварди механизмленĕ корпусăн 7-мĕш ггварди механизмленĕ бригадин разведка ротин взвод командирне пулăшаканĕ  ,  Совет гвардийĕ|гварди аслă сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 03.
Мильтюш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Электро хухăм
Электро хухăм — пĕр-пĕр талккăшăн электро яраслăхĕ, кулленхи тăрăмпа танлаштарсан, вăйлăн ÿснĕ май, ун витĕр электро ток кайнин процесĕ.
Электро яраслăх ÿсесси ирĕклĕ электро капламсен хушма йышĕ пулнинчен килет.
Электро хухăмсене икĕ пысăк ушкана пайлама пулать:
Хăйне тĕллĕн хухăмсен тĕсĕсем:
Хăй тĕллĕн мар хухăм хăй тĕллĕн хухăма куçнине электро сикĕм теççĕ.
Петров-Туринге Пётр Андреевич
Петров-Туринге Пётр Андреевич (1887, Чĕмпĕр — 1943, ГУЛАГ) — чăваш çуттатуртавçи, вĕрентевçĕ, этнограф.
Пурнăç
Пётр Андреевич Петров-Туринге Чĕмпĕрти чăваш шкулĕн вĕрентевçин килйышĕнче çуралса ÿснĕ.
Асăрхавсем
Категори:Публицистсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Пушкăртстан Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:Раççей публицисчĕсем Категори:1887 çулта çуралнисем Категори:1943 çулта вилнисем Категори:Совет Союзĕнче репрессиленисем Категори:Совет Союзĕнче реабилитациленисем Категори:Чĕмпĕрте çуралнисем
Ючка
Ючка —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вотча юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Безузная
Безузная (Безужна) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Вожерка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Быков Иван Михайлович (1911—1943)
Быков Иван Михайлович (1911—1943) — (2.11.1911(20.10)-07.08.1943), Кăнтăр-Анăç фрончĕн 28-мĕш çарĕн 13-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 32-мĕш гварди артиллери полкĕн батарея командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 02.
Пермусозеро
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем
Ф. И. Шаляпин ячĕллĕ тĕнчери опера фестивалĕ
'''Ф. И. Шаляпин ячĕллĕ тĕнчери опера фестивалĕ (Шаляпин фестивалĕ''') — çулсерен Хусанта иртекен тĕнчери мусăк фестивалĕ. Тутар патшалăх оперăпа балет Муса Джалиль ячĕллĕ академи театрĕн сцени çинче иртет.
Истори
1982 çулта Тутар патшалăх оперăпа балет Муса Джалиль ячĕллĕ академи театрĕн директорĕ пулса ĕçленĕ Рауфаль Мухаметзяновпа тата тĕп дирижёрĕ (1979—1982) Виталий Куценко инициативипе пуçарăнса кайнă. Фестивале Хусанта 1873 çулта çуралнă паллă вырăс опера тата камера юрăçи Фёдор Шаляпин ятне панă.
1985 çулта фестиваль пĕтĕм Раççейри статуса тивĕçнĕ, 1991 çулта вара — тĕнче шайне тухнă. 2012 çулта 30-мĕш каçалăк фестивалĕ фестивалĕ иртнĕ, унта Михаил Плетнев, Валерий Гергиев тата  Мария театрĕн коллективĕ, Рене Папе бас килнĕ.
Фестивале тĕрлĕ çулсенче чаплă вокалистсем тата дирижёрсем хутшăннă. Спектакльсенче тата концертсенче Ирина Архипова, Булат Минжилкиев, Дмитрий Хворостовский, Мария Биешу, Ирина Богачёва, Любовь Казарновская, Анатолий Кочерга, Ольга Бородина, Сергей Лейферкус, Паата Бурчуладзе, Ольга Гурякова, Хибла Герзмава, Николай Путилин, Альбина Шагимуратова, Владимир Васильев савăнтарнă.
Каçăсем
Категори:Мусăк фестивалĕсем, алфавитпа Категори:Раççейри опера фестивалĕсем Категори:Хусанти мусăк фестивалĕсем
Льеж
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Чудиловка
Чудиловка — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бирюкса юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Суха (сывлав органĕ)
Суха — хăшпĕр чĕрчунсен сывлав органĕ.
Каçăсем
Категори:Сывлав тытăмĕ Категори:Чĕрчунсен органĕсем Категори:Пулăсен анатомийĕ Категори:Кăлару тытăмĕ Категори:Пулăсем
Березина (Тăнăвар юппи анатри)
Березина (Тăнăвар юппи анатри)  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Минск тӳремсăртлăхĕ (Витебск облаçĕ Докшицы) пуçланса  Тăнăвар юханшыва (Гомель облаçĕн Речицы районĕнчи Береговая Слобода )патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 613 км. Беларуç территорипе кана юхакан чи вăрăм юханшыв.
Каçăсем
Категори:Витебск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Минск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Могилёв облаçĕн юханшывĕсем Категори:Гомель облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тăнăвар юпписем
Аффингер-Бах
Аффингер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Фридбергер Ах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,98 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Газри хухăм
Газри хухăм — электро ток газ витĕр кайнă чух пулакан процессем.
Аяларахри ÿкерчĕкре мĕнле газ витĕр ток кайсан мĕнле тĕслĕ çутă пулнине кăтартнă.
Каçăсем
Категори:Электро хухăмсем Категори:Электро ток Категори:Электро
Пир-авăрлăх чĕлкĕм
Пир-авăрлăх чĕлкĕм — пир-авăр индустрийĕнче: чĕртавар пек усă курса йăмлăхсем (тĕртĕм, тĕртмен пир-авăр материалĕсем, трикотаж, çип, арлăм, çавăн пекех çăмлă юрилле тир) тумалли чĕлкĕмсем.
Вуламалли
Жихарев А. П., Румянцева Г. П., Кирсанова Е. А. Материаловедение. Швейное производство. — Учебное пособие для НПО. — М.: Академия, 2005. — 240 с. — ISBN 5-7695-1974-6. Савостицкий Н. А., Амирова Э. К. Материаловедение швейного производства. — Учебное пособие для СПО. — М.: Академия, 2001. — С. 60-73. — 240 с. — ISBN 5-7695-0633-4. Гурович К. А. Основы материаловедения швейного производства. — 1-е изд. Учебник для НПО. — М.: Академия, 2013. — 208 с. — ISBN 978-5-7695-5341-7.
Категори:Пир-авăр
Сцена хăмисем çинче
Сцена хӑмисем ҫинче (На подмостках сцены) — Мосфильм киностудире Константин Юдин режиссёр 1956 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Константин Юдинăн фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:ССРП 1956 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП мусăк фильмĕсем Категори:Театр пирки фильмсем Категори:Фильмсем, Михаил Вольпинăн сценарисемпе Категори:Фильмсем, Николай Эрдманăн сценарисемпе
Газ улшăвĕ
Газ улшăвĕ (Газсен улшăвĕ) — организмпа тулаш тавралăх хушшнче газсем тĕлĕшпе пулса иртекен улшăнусем (ÿкерчĕкре этем организмĕнчи çавнашкал улшусене схемăласа-диаграммăласа кăтартнă).
Каçăсем
Категори:Сывлани Категори:Газсем
Ерепаха-Яха
Ерепаха-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Бастурма
Бастурма́ (Basdırma, Բաստուրմա, Pastırma) — Осман империн территоринче пулнă халăхсен кухнине кĕрекен ĕне ашĕнчен касса илсе типĕтнĕ çиме.
Каçăсем
Категори:Кавказ кухни Категори:Азербайджан кухни Категори:Эрмен кухни Категори:Ĕне какай çимисем Категори:Аш-какая тирпелени Категори:Турккă кухни
Канаш (Тури Услон районĕ)
Канаш (Канаш, Канаш) — Тутарстанăн Тури Услон районĕнчи  ял.
Истори
Яла 1924-мĕш çулта хальхи Тутрстанри Аппас районне кĕрекен Парăш ялĕн чăвашĕсем никĕсленĕ (куçса ларнă)
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанăн Тури Услон районĕ
Мокруша (Барнаулка юппи)
Мокруша  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Барнаулка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  194 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Кăтартăш
Кăтартăш — çурт, хуралтă çине хыпарлав çырăвĕпе çакса хунă япала (хăма, щит т. ыт. те).
Хальхи вывеска ялан тенӗ пекех пӗр-пӗринчен уйӑрма йывӑр икӗ функцие пурнӑҫлать: ку-информаципе реклама парасси. Вывеска реклама эмелӗ тулашри реклама категорийӗсем шутне кӗрет, чи малтанах имидж ӗҫӗ пурнӑҫлать. Тӗрӗссипе каласан, вывеска вӑл-ҫуртӑн е пӳлӗмӗн визит карточки, килнӗ ҫынна шала кӗмесӗрех шалта мӗн пуррине ӑнланма пулӑшнӑ.
Вывеска типӗсем
Вывескӑсене ҫутӑпа неветовсем ҫине пайлама пулать.
Несӗл вывескисем
Ҫутӑсӑр вывескӑсем ҫине хӑйсен ҫутӑсӑр вывескӑсем кӗреҫҫӗ. Невет вывескисем калӑпӑшлӑ та лаптак вывескӑсем ҫине параҫҫӗ: 1) лаптак неветсӑр вывескӑсем листа материалӗнчен (ПВХ, акрил, алюмини композитечӗ тата т.ыт. те) ун ҫине ӳкернӗ ӳкерчӗкпе (уф пичет, пленка ҫине сольвент пичечӗ, пленкӑран тунӑ хытӑ резка) сӑнарласа параҫҫӗ. Вывескӑсемпе час-часах усӑ кураҫҫӗ. Ҫак тӗллев валли алюмини профиль, пластик кӗтес ӗҫлет. 2) тӗспе сӑрланӑ е пленкӑпа витнӗ материалтан (калӑпӑшлӑ тата псалом саспаллисем) пысӑкрах вывескӑсем хушса пынинчен уйрӑлса тӑраҫҫӗ. Тулти реклама вывескисем-чи тӑкаклӑ сегмент. Вӗсем ҫут тӗнчери конструкцисемпе танлаштарсан рекламӑламалли тӑкаксене темиҫе хут пӗчӗклетме пултараҫҫӗ. Вывескӑсен ҫитменлӗхӗсем патне каҫхи тата каҫхи вӑхӑтра ҫут тӗнчери вывескӑсемпе танлаштарсан вӗсен тухӑҫлӑхӗ илсе пымалла.
Ҫутӑ коробӗ
Популярнӑй тип вывескӑсем. Ҫакӑ вӑл рекламӑллӑ носитель шутланать (анчах та ялан мар) конструкцие пӗлтерет. Шалтан ҫутӑ коробка тӗттӗм вӑхӑтра, ытларах люминесценци ламписем урлӑ ҫутатать.
Бюджет коробкисене хакланӑ хурҫӑран тӑваҫҫӗ, пит пайне караслӑ поликарбонатран ӳкерсе илнӗ пленкӑпа тултараҫҫӗ. Ҫутта люминесценци ламписемпе усӑ кураҫҫӗ.
Вӑтам класӑн ҫутӑ коробкисене алюмини профильӗнчен (корпус) тӑваҫҫӗ, ҫиелти пайӗнче акрил кӗленчипе (оргстекло) усӑ кураҫҫӗ, ӳкерчӗклӗ пленкӑпа ҫатӑрласа тытнӑ. Ҫутта люминесценци ламписемпе усӑ кураҫҫӗ.
Чи хаклӑ ҫутӑ коробкисем алюмини трубинчен шӑратса тунӑ хытӑ каркас пур, коробкӑн лицейӗпе айккинчи пайӗсене фрезеровка тултарнӑ композитлӑ материалтан пурнӑҫлаҫҫӗ. Ӳкерчӗк-аппликациллӗ акрил кӗленчи, е шал енчен тулли тӗслӗ пичет лартнӑ. Ҫутӑ — светодиода, е неон.
Ҫутӑ калӑпӑшлӑ саспаллисем
Ҫутӑ коробкисемпе танлаштарсан, вывеска тата тухӑҫлӑрах. Вӑл тӗрлӗ тӗспе ҫырнӑ пысӑк калӑпӑшлӑ саспаллисем.
Калӑпӑшлӑ саспаллисен чи анлӑ типӗсем:
Алюминирен е сӳнмен хурҫӑран тунӑ пысӑк саспаллисем. Корпуссем шӑранаҫҫӗ е металлран шӑранаҫҫӗ. Саспаллин сулахай е кайри пайне ҫутӑ ҫутатакан е витӗр курӑнакан оргстрол, полистрол е ытти уйрӑм материал вырнаҫтарать. Вывескӑсене ялан тенӗ пекех банксемпе е хаклӑ бутылкӑсемпе хаклӑрах та заказ параҫҫӗ.
Урикид
Урикид — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  735 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Топалка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Чурозеро
Чурозеро — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Элнйок юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 13,2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем
Воровченко Григорий Данилович
Воровченко Григорий Данилович — (1911 - 22.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 110-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 307-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн взвод командирне пулăшаканĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Жанна Самари актрисан сӑнарӗ
Жанна Самари актрисан сӑнарӗ — Огюст Ренуар ӳнерҫӗн «Комеди Франсез» театрӗн ҫамрӑк актрисан Жанна Самарин 1877 ҫулхи сӑнарӗ. Мускавра, Патшалӑх А. С. Пушкин ячӗллӗ ӳнер музейӗнче упранать. (инв. Ж-3405). 1877—1878 ҫулсенче Ренуар Жанна Самарине тӑватӑ хутчен те ӳкернӗ. Вӗсем пӗр пӗринчен пур енчен те уйӑрӑлса тӑраҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа
Энтропи (лингвистика)
Математика енчен пăхсан, чĕлхен энтропине çапла палăртаççĕ кунт M — хыпар,  — унăн (хыпарăн) информацилле энтропийĕ, N — хыпар тăршшĕ.
Клод Шеннон тата Томас Кавер тăрăх, акăлчан чĕлхишĕн ку кап кашни саспалли пуçне   1,3 битран пуçласа 2,3 бит хушшинчи хисеппе танлашать.
Вуламалли
Категори:Информаци теорийĕ Категори:Лингвистика Категори:Энтропи Категори:Килтерĕш лингвистика Категори:Чĕлхе
Килти мар акăшсем (мультфильм)
Килти мар акăшсем (Дикие лебеди) — Союзмультфильм киностудире Михаил Цехановский режиссёр 1962 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Алимкин Иван Николаевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Алимкин Иван Николаевич — (-),  1-мĕш Украина фрончĕн 2--мĕш сывлăш çарĕн 291-мĕш штурмлакан авиаци дивизин  617-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрильин командир çумĕ тата штурманĕ ,  кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 13.
Пушăт
Пушăт — çăкан тата ытти хăшпĕр çулçăллă йывăçсен (хураман, хăван) çăпата, кунтăк тата ытти çавнашкал япаласем тума юрăхлă хуппи. Ватăрах йывăçсен хуппинчен мунчала, курăс кăларма пулать, вăл вара чăпта, канат , ала тума юрăхлă.
Мĕнре-ха курăс тата пушăт уйрăмлăхĕ? Курăсран мунчала, чăпта тăваççĕ, пушăтртан — çăпата, кунтăк.
Асăрхавсем
Категори:Çутçанталăкри чĕлкĕмсем Категори:Çăпата
Аффхёллербах
Аффхёллербах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Эрлен (Тургау)
Эрлен, (Erlen TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Бишофсцелль тăрăхне кĕрет. 3078 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4476.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Алькала-де-Энарес
Алькала-де-Энарес Alcalá de Henares — Испани хули, Мадрид автономлӑ пӗрлӗхӗн, Энарес юханшывӗ ҫинче вырнаҫнӑ.
Халӑхӗ — 204 пин ҫын (2006).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Егоров Спиридон Михайлович
Егоров Спиридон Михайлович Єгоров Спиридон Михайлович — (12.12.1908(29.11)-11.12.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 13-мĕш çарĕн 97-мĕш перевçĕсен дивизин 69-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, лейтенант.
Новотроицки (Авăркас районĕ)
Новотроицки — Пушкăрт Республикин Авăркас районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Нацилĕхсен йышĕ :
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Авăркас районĕ
Явенга
Явенга —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 280 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Колумбус (Огайо)
Колумбус (Columbus) — халӑхӗпе вунпиллӗкмӗш АПШ вырӑнти Огайо штачӗн тӗп хули.
Халӑхӗ — 787,0 пин. ҫын (2010), хула ҫумӗсемпе — 1 858,5 пин. (АПШ-сен 32-мӗш вырӑнти агломераци).
АПШ-че ҫакӑн пек ятлӑ тепӗр 20 пысӑк тата пӗчӗк хула пур.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Суха (çĕрĕç тĕсĕ)
Суха (сухалав е суха ĕçĕсем) — çĕр ĕçĕн малтанхи тапхăрĕпе çыхăннă ĕçхĕл.
Литература
Категори:Тăпрана майлаштармалли меслетсем Категори:Ял хуçалăхĕ Категори:Суха
Теле2
Tele2 AB — тĕнчери телекоммуникаци компанийĕ. Штаб-квартири Стокгольм хулинче вырнаçнă. Пирĕн çĕршывра 2003-мĕш çултанпа пуçласа 2013-мĕш çул таран ĕçленĕ. 2013-мĕш çулта Раççей уйрăмне ВТБ ушкāна сутса янă. Халĕ çак Раççей уйрăмĕ Теле2 ятпа усă курса, Ростелекомпа пĕрлешсе, пĕтĕм çершывĕпе тǎваттǎмĕш оператор пулас тесе ĕслет, 3G тата LTE технологийĕсене аталантарать.
Примечания
<div class="references-small " id="cx233" style="-webkit-column-count: 2; min-height: 549px;" data-source="233" data-cx-state="source" data-cx-weight="1603" contenteditable="true">
Зун-Торей
Зун-Торей — Раççей территоринчи кӳлĕ. Байкалхыç Еннче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ до 300 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Байкалхыç Енĕн кӳллисем
Бейрут
Бейрут (بيروت Bayrūt, Պէյրութ / Բեյրութ Beyrut, Βηρυττός Bērytós, Berytus, ביירות Beirut, בירות Birot, Beyrouth) — Ливанӑн чи пысӑк хули тата тӗп хули. Вӑл ҫурутрав ҫинче, Вăтаçĕр тинĕсĕ хӗррин варринче вырнаҫнӑ, ҫӗршывӑн тинӗс тӗп порчӗ. Бейрут таврашне тӗп хули тата унӑн хулаçумӗ кӗрет.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Белузейяга
Белузейяга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ере-Яха
Ёре-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 56 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Быков Иван Михайлович (1923—1979)
Быков Иван Михайлович (1923—1979) — (05.10.1923-23.09.1979), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 61-мĕш çарĕн 397-мĕш перевçĕсен дивизин 446-мĕш перевçĕсен полкĕн çыхăну взвочĕн командирĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Восломка
Восломка — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Ухра юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Чулекташ
Чулекташ — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кадрин юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 42 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Сторожик Валерий Степанович
Вале́рий Степа́нович Сторо́жик (Валерiй Степанович Сторожик; 7.12.1956, хеп Котельва, Котельва районĕ, Полтава облаçĕ, Украина ССР, ССРП çур.) — совет тата раççей театрпа кино актёр, дубль маçтăрĕ. Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ артисчĕ (1995).
Каçăсем
Категори:М. Щепкин ячĕллĕ театр училищинче вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Моссовет ячĕллĕ театр
Пусă (пĕлтерĕшсем)
Пусă — нумай пĕлтерĕшлĕ сăмах, çав шутра
Çавăн пекех
Категори:Пусă Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Катерини
Катерини (грек.Κατερίνη) — Греци хӗвелтухӑҫӗнчи хула.
Вуламалли
Категори:Грецири номсен тĕп хулисем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Греци хулисем Категори:Грецири пурăнан вырăнсем Категори:Вăта Македони
Вутăшка (мультфильм, 1968)
Вутăшка (Русалочка) — Союзмультфильм киностудире Иван Аксенчук режиссёр 1968 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Алимов Зариф Закирович
Алимов Зариф Закирович — (-),  2-мĕш Украина фрончĕн 23-мĕш танк корпусĕн 56-мĕш мотострелоксен бригадин мотострелоксен батальонĕн автоматчиксен взвочĕн командирĕ,  лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Хĕрĕх пĕрремĕш (фильм, 1956)
Хĕрĕх пĕрремĕш (Сорок первый) — Мосфильм киностудире Григорий Чухрай режиссёр 1956 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1956 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:Вăтам Азири граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:Борис Лавренёвăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Робинзонада фильмĕсем
Кунта лăпкă вырăн
«Кунта лăпкă вырăн» — 1967 çулта Георгий (Егор) Щукин режиссёр Григорий Свирскин сценарипе Çурçĕр флочĕн вĕçевçисем Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче çапăçни пирки ӳнерленĕ хура-шурă совет фильмĕ.
Фильм авторĕсем çак темăпа çывăх пулнă: вăрçă вăхăтĕнче фильм режиссёрĕ авиацире штурман пулнă, сценари авторĕ — бомбăлакан самолет механикĕ.
Вальядолид
Вальядолид Valladolid — ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Испани хули, Кастили тата Леон автономлӑ пӗрлӗхӗн административлӑ тӗп хули.
Мокруша (Суетка юппи)
Мокруша  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Суетка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  10 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Вальядолид
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Мокруша (Суетка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Эпĕ чикĕ хуралĕнче
«Эпĕ чикĕ хуралĕнче» (Я служу на границе) — совет илемлĕ фильмĕ, режиссёрĕ — Наум Бирман.
Фильма пĕрремĕш ăстрăм 1974 çулхи çăвăн 6-мĕшĕнче кăтартнă.
Сюжет
Фильм чикĕри заставăн кулленхи пурнăçĕ пирки каласа кăтарать.
Хайфа
Хайфа (חֵיפָה, حَيْفَا) — Израилӗн пысӑкӑшӗпе виҫҫӗмӗш вырӑнти хула, халӑхӗ - еврейсемпе арабсем хутӑш. Хайфа таврашӗн тата ҫӗршывӑн ҫурҫӗрти чи пысӑк тӗп хули шутланать.
Эпĕ чикĕ хуралĕнче
Мусăк
Фильма «Гроза от нас уходит вспять» юрă (мусăкĕ Вениамин Баснерăн, сăвви Михаил Матусовскин) илемлетет, ăна Эдуард Хиль шăрантарать.
Хайфа
Хайфа транспорт, промыҫлӑх тата этеплӗх енчен пӗлтерӗшлӗ, пӗтӗм Израиль патшалӑхӗ ҫине витӗм яракан хула, тинӗс суту-илевӗн тӗп хули. Чи пӗрремӗш кунӗсенченех тинӗс портлӗ хула пулнӑ. 2000-мӗш ҫулсенче те Хайфан хула символӗсенчен пӗри порт, ку Израилӗн икӗ чи пысӑк суту-илӳ порчӗ пулса тӑрать.
Эпĕ чикĕ хуралĕнче
Каçăсем
Категори:1973 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:Чикĕ хуралçисем пирки фильмсем
Хайфа
Хайфа Кармель тӑвӗ ҫинче вырнаҫнӑ.
Халӑхӗ — 283 640 ҫын. (2018).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Израиль хулисем
Вакцинаци
Вакцинаци — организма вакцина е анатоксин кĕртни.
Рерих, Николай Константинович
Никола́й Константи́нович Ре́рих (1874 çулхи авăн уйăхĕн 27-мĕшĕ (юпа уйăхĕн 9-мĕшĕ), Санкт-Петербург — 1947 çулхи раштав уйăхĕн 13 -мĕшĕ, Наггар, Химачал-Прадеш, Инди) — вырăс ӳкерӳçĕ, шухăшлавçă, çыравçă, çулçӳревçĕ, археолог.
Пурнăç тăршшĕпе тĕнчери паллă галерейăсенче упранакан 7000-е яхăн картина ӳкернĕ, нумай литература ĕçĕ хатĕрленĕ. Рерих Пакчĕн пуçаруçи тата авторĕ.
Рерих 42 çул Раççейре, 20 çул Индире, 3 çул Америкăра, 2 çул Финляндире, 1 çул Францире, 1 çул Англире, 2 çул Китайра, çулталăк çурă Тибетра, 7-8 уйăх Монголире пурăннă.
1920-мĕш çултанпа тĕнчери тĕрлĕ çĕршывра Рерих музейĕсем ĕçлеççĕ. Унăн идейисене, Агни Йога философилле вĕрентĕве тытса тăракан, ăна пурнăçласа пыракансен ушкăнĕ рерихизм юхăмне йĕркеленĕ.
Кун-çулĕ
1874-мĕш çулхи юпа уйăхĕн 9-мĕшĕнче Санкт-Петербургра çуралнă. 1897-мĕш çулта Император ӳнер ăкадемине пĕтернĕ, 1898-мĕш çулта вара - Санкт Петербургри Император университечĕн юридици факультетне. 1901 çулта Николай Рерих Елена Ивановна Шапошниковăна качча илнĕ. Вăл Н.К. Рерихшăн кил управçи анчах мар, икĕ талантлă ывăлăн - Юрийпе Святославăн - амăшĕ те, пур ĕçĕнчи юлташĕ те, ĕçлеме хавхалантараканĕ те пулса тăнă.
Н.К. Рерих 1901 çулта ӳнере хавхалантаракан Общество секретарĕ, 1906-мĕш çулта — ӳнер шкулĕн директорĕ, 1909-мĕш çулта Раççейри ӳнер академийĕн академикĕ пулса тăнă, 1910-мĕш çулта «Илемлĕх тĕнчи» ӳнер пĕрлешĕвне ертсе пыма пуçланă. Николай Константинович Раççейри ӳнерĕ чĕрĕлĕвĕн Обществине йĕркелекенĕсенчен тата унăн ĕçне активлă хутшăнаканĕсенчен пĕри пулнă, Раççейре ӳнер тата аваллăх палăкĕсене хӳтĕлекенсен тата сыхлакансен Обществине, тата ытти нумай пĕрлешӳсене тăван енре анчах мар, чикĕ леш енче те пуçарса ертсе пынă.
Нью-Йоркра 1920-1922 сулсенче Н.К. Рерих пĕрлешӳллĕ ӳнер институтне йĕркеленĕ. Унтах, 1923-мĕш çулта, Рерих Музейĕ уçăлнă. 1924-1928-мĕш çулсенче Николай Константинович Гималай, Тибет, Монголи урлă, 1934-1935- мĕш çулсенче вара Маньчжурипе Китай урлă наука-ӳнер экспедицине йĕркелес шухăш тытать. 1942-мĕш çулта вăл пуçарнипе АПШра Америка-вырăс культурин ассоциацийĕ йĕркеленет, Н.Рериха унăн хисеплĕ президентне суйлаççĕ.
1928-мĕш çулта Рерихсен çемйи Хĕвеланăç Гималайри Кулу тăрăĕнче пурăнма пуçланă. Унта «Урусвати» Гималай наука тĕпчев институчĕ йĕркеленнĕ. Анăçлă ĕçленĕ пирки вăл тĕнчипех палăрнă. 285 институтпа, университетсемпе, наука обществисемпе, медицина учрежденийĕсемпе, музейсемпе тата библиотекăсемпе çыхăну тытнă.
Рерихăн культура анинчи ĕçне Çветтуй Анна, Çветтуй Владимир,Çветтуй Станиславăн III- мĕш степеньлĕ вырăс орденĕсемпе, Çветтуй Саввăн I-мĕш степеньлĕ Югослави орденĕпе, Швед патшалăхĕн Çурçĕр çăлтăрĕн I-мĕш степеньлĕ орденĕпе, Францин çӳллĕ шайри наградипе — Хисеплĕ Легион орденĕпе хисеплесе палăртнă.
Видео
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:Философсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа
Ах (Аммер юппи)
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Яндобова
Яндобова —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Иткла юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 34 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Колозеро
Колозеро — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕнче вырнаçнă. Ках юханшыв юхса кĕрет, Кола (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 66,3 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем
Смоктуновский Иннокентий Михайлович
Иннокентий Михайлович Смоктуновский (28.3.1925, Татьяновка — 3.8.1994, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Егоров Тимофей Семёнович
Егоров Тимофей Семёнович  — (10.06.1920-30.11.1961), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 1-мĕш танксене пĕтерекен артиллери бригадин 439-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн батарея командирĕ, аслă лейтенант.
Смоктуновский Иннокентий Михайлович
Каçăсем
Категори:1925 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 28-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1994 çулта вилнисем Категори:Çурлан 3-мĕшĕнче вилнисем
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Тутарсем ку юрра Сара Садыкова композитор (1906-1986) тата Ахмет Рашитов поэт (1936 çур.) çырнă тесе шутлаççĕ. "Халăх юрри" текенсем те пур.
Çапла вара "Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр" хайлав кавер-верси, ремейк йышши пулăмсене çывăх тăрать теме пулать.
Юррăн тексчĕ пирки
Тетелте "Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр" юррăн тексчĕсем пур. Фольклор пулнăран çав текстсенчен нихăшне те канонланă япала темелле мар. Ытти вариантсене илес пулсан, уйрăмах юррăн пуçламăшĕ кăсăклă. Ытларах чухне — "Вăрмана кĕнĕ чух шăхăрса кĕр" теççĕ. Анчах та "Вăрмана кĕнĕ чух юрласа кĕр" тени те пур. Петĕр Яккусен сăвăçăн пĕр хайлавĕнче вара, Атнер Хусанкая халалланăскерте, "Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр" тенĕ.
Сарлака-и кунçулăмăр сакĕ? Ан шарла, курăнать, ав, ĕшне. Вăрмана кĕнĕ чух — савăнса кĕр, Илсе кĕр пурăну савăшне.
Ахăртнех, çакна чи ăнăçлă вариант темелле пуль (Чăваш Республикин тата Раççей Федерацийĕн культурăн тава тивĕçлĕ ĕçлевçи Геннадий Борисов çинчен çырнă статьяра та çав вариантах асăннă ). Вара эпир статьяра пăхса тухакан юррăн пуçламăшĕ ак çапла курăнать:
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр, Сарă кайăк тăтăр шăхăрса...
Калас пулать, "сарă кайăк тăтăр тĕлĕнсе..." текен вариант та пур.
Килтерĕш лингвистика
Килтерĕш лингвистика, çавăн пекех маякилтерĕш лингвистика, ĕслевлĕхле лингвистика — лингвистика пĕлĕвĕсене кулленхи пурнăçри теллевсене пурнăçлама майлаштарни; кунпа пĕрлех лингвистикăна, унăн меслечĕсене ытти ăславсенче усă курасси те. Теорилле лингвистика, никĕсле лингвистика тенисене хирĕçле тăрать теме пулать.
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Юррăн тексчĕ пирки
Юррăн "канона çывăх" тексчĕ (сăвви):
Килтерĕш лингвистика
Каçăсем
*
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Юррăн тексчĕ пирки
• 3
Аслă Мами (пĕлтерĕшсем)
Аслă Мами:
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Юррăн тексчĕ пирки
Кунти виççемĕш тата тăваттамĕш куплетсем хушшине ак çак йĕркесене кĕртсе хуни тĕл пулать :
Маккензи Александр (тĕпчевçĕ)
Сэр Александр Маккензи е Макензи (Alexander MacKenzie) Alexander MacKenzie, гэльск. Alasdair MacCoinnichs; 1764 — 12 пуш 1820) — шотланди тӗпчевҫи, ҫулҫуревҫи, Гебрид утравӗсенче ҫуралнӑ.
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Юррăн тексчĕ пирки
Каçас тенĕ пулсан каçми пурччĕ — Юлас терĕм çыран ку енне. Каяс тенĕ пулсан каччи пурччĕ — Кĕтес терĕм çарти савнине.
"Канонла" текен текста ку йĕркесене мĕншĕн кĕртменнине ăнланма пулать: "çар" пирки калани çапах та юрра вĕтетсе ярать, анлă курăмран уйрăмми патне илсе пырать.
Урынь-Ях
Урынь-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Назинская юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  46 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Юррăн кунçулĕ
Юррăн кунçулĕ уçăмлах мар. 1960-мĕш çулсен вĕçĕнче çуралнă пуль теме пулать. Хăшпĕр хыпарсем тăрăх, авторĕ Елчĕк районĕнчи Патреккелти халăх хорĕн ертÿçи Геннадий Борисов текенсем те пур. Сăмахран, Йĕпреç районĕнчи Çăкалăх ялĕнчи концертра кун пирки Полина Борисова та пĕлтерет. Тен, тĕрлĕ çăлкуçсене шута илсен, кÿнтеленсемпе калаçсан, чăнлăх патне çывхарма май килĕ. Халлĕхе вара Геннадий Арсентьевич Борисова çак юрра чăвашсем хушшинче сарас тĕлĕшпе палăрнă çын пек курмалла.
Тутарла вариантсем
Çак хайлавăн кĕввипе юрлакан юрăсем тутарсем хушшинче те пур. Сăмахран, Сергач мишерĕсен хушшинче. Ăçтан лекнĕ вăл вĕсен хушшине — каллех паллă мар. Тутарсем чăвашсенчен йышăннă-ши, е тепĕр майлă пулнă — ку ыйтусене никамах та тĕпчемен.
Урынь-Ях
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Тутарла вариантсем
Мусăк: Сара Садыкова, сăвă: Ахмет Рашитов.
Урынь-Ях
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вăрмана кĕнĕ чух савăнса кĕр (юрă)
Хайлав — юрăçсен репертуарĕнче
Ку юрра чылай юрăç тата ушкăн хăйсен репертуарне кĕртнĕ. Вăл шутра: "Çавал" ушкăн, Алексей Шадриков, Алексей Московский, Николай Ключников , Иван Шинжаев, Константин Евруков.
Шараш
Шараш — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Тайозен юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 5 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Лучоса
Лучоса  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Зелянское кӳллинчен пуçланса  Анăç Двина юханшыва Витебскра юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 90 км.
Каçăсем
Категори:Витебск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анăç Двина юпписем
Хоэнтаннен
Хоэнтаннен, (Amriswil) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Шаккит (мультфильм, 1973)
Щелкунчик (Щелкунчик) — Союзмультфильм киностудире Борис Степанцев режиссёр 1973 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Хоэнтаннен
Бишофсцелль тăрăхне кĕрет. 607 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4495.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Ла-Корунья
Ла-Корунья La Coruña — ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Испанин пысӑк хули, курорчӗ тата порчӗ. Галиси автономлӑ пӗрлӗхӗн, Ла-Корунья провинцин административлӑ тӗп хули.
Улшăнманскер
Улшăнманскер, Константтă (вăл та, ку та пĕр япаланах пĕлтреççĕ, тулли синонимсем шутланаççĕ):
Ла-Корунья
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Улшăнманскер
Çавăн пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Кенон
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Драма (хула)
Драма (грек.Δράμα) — Грецири хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Грецири номсен тĕп хулисем Категори:Драма Категори:Греци хулисем
Ах (Блау юппи)
Ах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв  Блау (юханшыв)|Блау юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10,02,2015 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Трестенка
Трестенка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Молога юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 416 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Ер-Марета-Яха
Ер-Марета-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Бесштанная
Бесштанная — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Арко-Бесштанная юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 2 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çыранçи
Çыранçи — тĕрекелетнĕ, хитрелетнĕ, капăрлатнă çыран.
Каçăсем
Категори:Годонимсем Категори:Çыранçисем Категори:Урамсем
Антуан Володин
Антуан Володин (Antoine Volodine; 1950, Шалон-сюр-Сон, Франци çур.) — франс çыравçи, вырăс чĕлхи тăлмачĕ, 30 хайлав авторĕ.