cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акăлчан чĕлхи
Кун-çулĕ
15-мĕш ĕмĕрте уçă сасăсен аслă куçăвĕ(Great Vowel Shift) вăтам акăлчан чĕлхин сăн-сăпатне, янравне чылай улăштарнă. Малалла вара Лондонра аталанса кайнă акăлчан диалекчĕ правительствăра, администрацире вăй илсе пичетре те стандартланма тытăннă. Вара Уильям Шекспир(William Shakespeare) вăхăтнелле хальхи акăлчан чĕлхине анлăн усă курни палăрать.
Ҫырав системи
Тӑххӑрмӗш ҫулта акӑлчан латинла латин алфавитне паллӑ пулнӑ, вӗсем пулӑшнипе ҫырнӑ. Акӑлчанла-саксон авалхи статйисене вырнаҫтарнӑ англи-саксон хӑш-пӗр вырӑнсем иртерех пулса тӑраҫҫӗ. Халичченех альфавит латин литературинчи питӗ лайӑх хазатсем акӑлчан чӗлхипе ҫырса хунӑ. Хальхи вӑхӑтра акӑлчан алфавитне латин алфавитӗ 26 саспалли пур: а, b, C, d, s, G, h, i, j, m, n, o, L, m, r, s, s, Un, v, электронлӑ майпа, x, B, B, C, D, F, M, H, G, o, G, r, s, s, s, электронлӑ майсемпе, X, v).
Акӑлчансен йылми кунӗнче акӑлчансен экзаменӗ
Тынамбал экзамен-акӑлчансен влаҫӗ де аклым - влакын штыкшытлӑ рашашашташ йорк пуачӗ. Европышто Тшка компетенцисен Калыкӗ-влак кучылттытт, тыгак йылма де аклыма де компетенций тюшка, тыгак ойтемалтше ямдылыш шкулӗпе вияйдым АLTE шкулсен Ассоциацийӗ (тестировщиксен ассоциацийӗ европӑра fe).
УТЛАРАК кумдан TOEFL, IELTS пингак кембри манми экзамен-ВЛАКЫН, тыгак продвина шайӗнчи Аттестат (акӑлчанла квалификаци) АТТЕСТАТ официаллӑ акӑлчан чӗлхипе) CATE. Акӑлчансен ӗҫлӗ чӗлхин Сертификачӗ (BEC) - акӑлчансен кагазвиктышӗ йылмым палымаш экзамен-влакын серийышт.
Лектик: Coursesional — Малтан Sessionales, Fourses, Fountionation Wation Уеarsity Программӑна хатӗрлесси, ют ҫӗршывра вӗренӳ ҫулӗ-Тышкат, Тушкак Карандаш Лиеш Унта Пирӗн Эльсӑна Аттестат Наш Але Тунемаш Шнышо, Йывӑрӑш Ийын (Кок Ий) Ҫулталӑкри Сертификат, а-шай, Ирландин аттестачӗ.highol дипломӗ — Апш Аттестачӗ тата пӗтӗм Тӗнчери Бакалавриатӑн Канадыште Але Тоннамбал.
Кубаляк
Кубаляк — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 27 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452638, ОКАТО кочĕ — 80258830007.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Сарт-Науруз
Сарт-Науруз — Пушкăрт Республикин Кармаскалă районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 378 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453012, ОКАТО кочĕ — 80235851002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскалă районĕ
Карай (юханшыв)
Карай — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ территорипе юхать. Чертала юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 69 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
436 çул
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Памплемус ботаника сачĕ
thumb|Памплемус садĕнчи мăн шыв лилисем. Ботаника сэр Сивосагур Рамгулам ячĕллĕ сачĕ (Sir Seewoosagur Ramgoolam Botanical Garden, SSR Botanical Garden), е ахаллĕ Памплемус ботаника сачĕ Маврики тĕп хули Порт Луи çумĕнче вырнаçнă. Ботаника сачĕ кăнтăр çĕр чăмăрĕнчи çакăн пек садсенчен ваттисенчен пĕри шутланать: ăна 1770 çултах франци ӳсен-тăран ӳстерекенĕ Пьер Пуавр (1719—1786) йĕркелесе янă. Сад лаптăкĕ паянкуна 37 гектара яхăн.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Маврикин ботаника сачĕсем Категори:Маврикий Категори:1770 çулта йĕркеленнисем
Пăвакасси ял тăрăхĕ
Пăвакасси ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕ.
Администраци адресӗ: Пăкасасси, Калинин урамĕ, 28.
Телефон: +7(83538)3-62-32.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ — Шарафутдинова Рузалия Харисовна.
Тавралăхĕ
Районăн хĕвеланăç пайĕнче, вăрман варринче вырнаçнă.
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Чăвашсем, тутарсем, ирçесем, вырăссем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 1550 çын.
Ял тăрăхĕн тытăмĕ, халăх йышĕ
Пăвакасси, Сехнер, Мирный поçолоксенчен тытăнса тăрать.
Кун-çулĕ
Улатăр-Хусан чукун çул тунă май 242 ç разъезĕнчен Пăвакасси поçолокĕ пулса кайнă.
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕсем
Голиков Григорий Иванович
Голиков Григорий Иванович — (2.02.1914(20.01)-06.08.1993), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 27-мĕш çарĕн 33-мĕш перевçĕсен корпусĕн 180-мĕш перевçĕсен дивизин 86-мĕш перевçĕсен полкĕн 2-мĕш перевçĕсен батальонĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Прогресс М-63
«Прогресс М-63» - «Прогресс» йышĕнчи тиев уçлăх карапĕ. Карап йывăрăшĕ – 7270,0 кг. Вĕçев тĕллевĕ - Тĕнче космос станцине топливо, апат-çимĕç, шыв тата ытти станцине кирлĕ тавар илсе çитересси.
Каçăсем
Роскосмос сайчĕ çинче
Аликанте (иçĕм)
мини Аликанте - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ. Гренашӑн тепӗр ячӗ.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Кивĕ ял
Кивĕ Ял — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Етĕрне уесĕн Асакасси вулăсне кĕнĕ. 1927 çулта, юпа, 1 Вăрнар районне кĕрет, 1939 çулта пуш, 17 — Калинин районĕ шутĕнче, 1956 çулта чӳк, 26 — каллех Вăрнар районне таврăнать.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем Категори:Хирлеп юханшыв тăрăхĕ
437 çул
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Неро д'Авола
Неро д'Авола - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Сицили ( Итали ).Ячĕ "Хура Авола хуларан" куçарма пулать.
Сарăлни
Сицилире 14 000 га йышăнă.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Цессна 172
Цессна 172 Скайхок (Cessna 172 Skyhawk) — çăмăл самолёт. Цессна компани кăларнă. Авиаци историнче чи йышлă самолёт.
1956 çултанпа 43 000 ытла самолёт туса кăларнă.
Вĕçев пахалăхĕсем
Категори:АПШ самолёчĕсем Категори:Cessna самолёчĕсем
Каранаево (Янгурчинский сельсовет)
Каранаево  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 83 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453195, ОКАТО кочĕ — 80248865003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Мазик
Мазик — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Озерная (Лала юппи)
Озёрная (Озериха) — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Лала юханшывăн сылтăм çыранĕпе 120 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Фёдорова Виктория Яковлевна
Викто́рия Я́ковлевна Фёдорова (1946 — 2012) — артист, çыравçă, сценарист. 1960—1970-мĕш çулсенчи совет кино тапхăрĕн чи илем хĕрарăмĕсенчен пĕри
Кун-çулĕ
Хĕрĕ çӳралнине ашшĕ пĕлмен, унчен ăна СССР-тан кăларса янă пулнă.
1946 çулти раштав, 27 Викăн амăшне ареслеççĕ, Лубянкăпа Лефорт тĕрминче тытса усранă хыççăн, 25 çуллăха йывăрлатнă никĕслĕ лагере, пĕтĕм пурлăхне туртса илсе (лагере Улатимĕр тĕрмипе улăштараççĕ) тата пур çемйине ссылкăна яраççĕ (Александра Алексеевна Фёдорова аппăшне — ачи-пăчипех ĕмĕр вĕçленичченех ссылкăна яраççĕ; Мария Алексеевна Федоровăна — 10 çуллăха ИТЛ,  Воркутана, кирпĕч савутне — унта вăл 1952 çулта çĕре кĕрет). 1947 çултанпа — ссылкăра, çурçĕр Казахстанри Полудино ялĕнче, — Александра аккăшĕпе тата унăн Нинăпа Юра ачисемпе нуша тӳсет.
1955 çулхи нарăс, 23— хыççăн Зоя Фёдоровăн ĕçне тепĕр хут тĕпчесе пăхсан таса ята тавăрнă, пĕтĕм айăпа пăрахăçласа та ирĕке кăларнă хыççăн— Виктория Казахстанран Мускава таврăнать, амăшĕпе тĕл пулать.
1962 — шкулран вĕренсе тухать те драма ӳнер студинче сцена ăсти ĕçне хăнăхать.
1969 çулта ВГИКран (Б. Бибиковпа О. Пыжова ăста класĕнче) вĕренсе тухать.
1975 çултанпа — АПШ-ра. Пĕрремĕш хут ашшĕпе, Д. Р. Тейт адмиралпа (1978 çулта, 79 çул ӳсĕмĕнче çĕре кĕрет) тĕл пулать. 1975 çĕртме, 7 Ф. Р. Пуи америка вĕçевçипе мăшăрланать. 1976 çу, 3 ывăла — К. А. Пуи — çуратать (вулăр: КоммерсантЪ. 1998. Çурла, 15).
1978 çулта америка гражданлăхне куçать. Кинора кĕске рольсенче тата инçет куравра ĕçлет.
1981 çулти раштав, 10 Мускавра, хăйĕн хваттерĕнче сарăмсăр Зоя Фёдорова вилет (пуçне пăшалран пенĕ — халĕ те çак ĕçе тĕпчесе пĕтермен).
Виктория Федорова (Гэнсел Фрэнклпа пĕрле) «Дочь адмирала» автобиографи кĕнекине (1997, вырăсла кăларăмĕ) çырать, на титульном листе которой стоит посвящение: Моей дорогой мамочке, чья любовь согревала меня и в добрые, и в тяжкие времена, где бы я ни была — рядом или вдали от неё, — и которая всегда будет жить в моей памяти.
Кăсăк астăвăмсем
« — Мой персонаж — советский ученый, который едет за рубеж по туристической путевке и там остается. Так меня сразу утвердили на роль. Ко мне в партнерши пробовали таких замечательных, красивых женщин: Марианну Вертинскую, Людмилу Максакову, а выбрали Вику Федорову. Самое удивительное, что чуть ли не все, кто делал эту картину, уехали из страны. А я до сих пор здесь и уезжать никуда не собираюсь. — ''Корр.: Почему-то многие актеры-мужчины вспоминают Вику Федорову с многозначительной и загадочной улыбкой. Вас тоже чем-то заворожила эта женщина?'' — Она очень легкая, компанейская, хорошая девушка. Жаль, что она уехала в Америку, но мы и спустя много лет с удовольствием с ней общались» — 2004, 6 мая.
Каçăсем
Категори:СССР артисчĕсем Категори:Кăрлачăн 18-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1946 çулта çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Патшалăх хăрушсăрлăх комитечĕ Категори:СССР репрессиленисем Категори:ВГИКра вĕренсе тухнисем
438 çул
Çавăн пекех
Категори:Çулсем
Тĕп Америка
right|thumb|300px|Тĕп Америкăн картти Тĕп Америка — Çурçĕрпе Кăнтăр Америка хушшинчи регион, геологипе географи енĕпе çурçĕр америка континентне çывăхрах. Историллĕ Тĕп Америка хăй майлă тĕнче пайĕ пулать.
Корвина
Корвина - итальян хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Венето ( Итали ).
Тĕп Америка
Тĕп Америкăра хуçаланакан чĕлхе — испан чĕлхи, Белизра кăна акăлчан чĕлхи. Тĕп Америкăри халăх вырăнти çынсенчен - индейсенчен, çаплах европейсенчен тата африка чурисенчен пулса кайнă.
Корвина
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Тĕп Америка
Истори
XIX ĕмĕрте Тĕп Америкăн Пĕрлешĕннĕ Провинцисем патшалăхĕ пулнă, вăл хăй шутне хальхи Гватемала, Гондурас, Сальвадор, Никарагуа тата Коста-Рика (хальхи Панама çĕрĕпе пĕрле) çĕрĕсене татахальхи Чьяпас Мексика штатне кĕртнĕ.
Каçăсем
*
Голиков Леонид Александрович
Голиков Леонид Александрович (Лёня Голиков ) — (17.06.1926-24.01.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 02. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Новгород тата Псков облаçĕсен вăхăтлăх оккупланă террриторинче вăй хунă 4-мĕш Ленинград партизан бригадин 67-мĕш партизан отрячĕн партизан разведчикĕ,.
Лăпкă океан
Лăпкă океан, — Çĕр çинчи чи пысăк океан. Тинĕссемпе пĕрле 178,6 млн. км2 лаптăк йышăнать, калăпăшĕ 710 млн. км3, вăтам тарăнăшĕ 3980 метрпа танлашать.
Тинĕссем
thumb|300px|Лăпкă океан
Юханшывсем
Азири чи пысăк юханшывсем Амур, Хуанхэ, Янцзы, Меконг тата ыттисем, кашни çул Лăпкă океана 1767 миллион тонна юшкăн илсе пыраççĕ. Америкăн пысăк юханшывĕсем — Юкон, Колорадо, Колумби, Фрейзер, Гуаяс тата ыттисем çулталăка 380 миллион тонна юшкăн илсе пыраççĕ, вĕсенчен 70—80 % шельф ансар пулнипе океана юхса тухать.
Каçăсем
Категори:Лăпкă океан
Элчĕлĕх
Элчĕлĕх — ют çĕр патшалăх ертӳлĕхĕ вырнаçнă хулари е тĕнче йĕркеленӳлĕхĕ çумĕнчи патшалăхăн дипломати элчĕлĕхĕ.
Юридици енĕпе, элчĕлĕх территорийĕ хăй вырнаçнă патшалăх территори шутне кĕрет, çапах та çак чухне дипломати иммунитечĕ пирки килĕшӳ йĕркелет, çавăнпа унта элчĕлĕх территоринче тăван патшалăх саккунĕсем ĕçлеççĕ. Элчĕлĕх шутне урăх хуласенчи канашлăхсем кĕме пултараççĕ. Ют çĕрсенчи элчĕлĕхсем, канашлăхсем, яланхилле, ютçĕр ĕçĕсен министерствине пăхăнаççĕ.
Элчĕлĕх ĕç-пуçне патшалăх пуçлăхĕ çирĕплетсе ĕç вырăнне лартнă элчĕ — аслă дипломати ĕçченĕ — ертсе пырать. Хăш чух элчĕлĕх темиçе патшалăхăн элчĕлĕхе те шутланать. Канашлăх ĕç-пуçĕ шутне икĕ ен хутшăну ĕçĕсем, виза уçасси,тăван граждансене пулăшасси. Элчĕлĕх ĕç-пуçĕ вара — патшалăх хушшинчи ыйту ĕçĕсем.
Элчĕлĕх йĕркеленĕвĕн тытăмлăхне икĕ патшалăх татăçуллă (яланхилле — пĕртанлă) палăртнипе Ятарлă Пурхевтеллĕ Элчĕ йĕркелет. Кун чухне Канашçĕ-элчĕ, уйрăмсен Пĕрремĕш Секретарĕсем тата весен Канашçĕсем, çаплах Атташе (яланхилле — çар çынни).
Дипломати элчĕлĕхĕ
Дипломати элчĕлĕхĕ — дипломати элчĕ ертсе пыракан тулаш хутшăнăвĕсен ютçĕр патшалăх органĕ.
Дипломати хутшăнăвĕсен Вена конвенцийĕ
thumb|200px|left|Мускаври Новинский бульварĕнчи [[АПШ элчĕлĕхĕ, 2008 ç. фото.]]
Вена конвенцийĕ дипломатии хутшăнăвĕсен, дипломати элчĕлĕхне аккредитилес тата унăн функцине пĕтерес, вырнаçăннă патшалăхăн ЮÇӖМ-не элчĕлĕх ĕçтĕшсене тата вĕсен çемьи пайташĕсене ĕç вырăнне лартни, ĕçе килни тата ĕçрен тухса кайни пирки пĕлтерес йĕркене палăртать, элчĕлĕх пуçлăхĕн класне палăртать, дипломатии çăмăллăхĕсене тата иммунитетсене кăтартать.
Китай Вена конвенцийĕ çумне 1975 çулхи чӳк, 25 14-мĕш тата 16-мĕш Ватикан дипломати элчĕлĕхĕ статьисемсĕр пуçне хушăннă.
Консул хутшăнăвĕсем пирки Вена конвенцийĕ
...
Консул хутшăнăвĕсен конвенцине ПНЙ Венăри Конференцинче 1963 çулхи акан 24-мĕшĕнче йышăннă, ĕç вăйне вăл 1967 çулхи пушăн 19-мĕшĕнче кĕнĕ.
Вена конвенцийĕ тăватă консул класне палăртать: генерал консул, консул, вице-консул, консул агенчĕ.
Консул йĕркеленӳлĕхĕсене, консул ĕç вырăн çыннисене тата консул йĕркеленӳлĕх ĕçтĕшĕсене консул çăмăллăхĕсемпе тата иммунитечĕпе хӳтĕленĕ.
Каçăсем
Категори:Дипломати Категори:Тĕнче ирĕк тивĕçĕ
Дипломатическа мисия Ambassade Botschaft (Diplomatie) Diplomatic mission Embajada Suursaatkond Suurlähetystö Ambassade שגרירות 在外公館 Ambassade Misja dyplomatyczna Посольство Ambassad 外交代表機構
Кĕçĕн Тукташ
Кĕçĕн Тукташ Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял. Ураскилт ял тăрăхне кĕрет.
Кун-çулĕ
1920 çулхи авăн уйăхĕн 7 тариччен Кăрмăш уесĕн Атикасси вулăсне, кайран, районсене туса хуриччен, Етĕрне уесĕн Атикасси вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççăн Çĕмĕрле районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Кĕçĕн Петряк (Мăн Петряк юппи)
Кĕçĕн Петряк — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Мăн Петряк юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Грац
Грац (Graz, Gradec) — Австрин кăнтăр-тухăçĕнчи хула, Штирия федераци çĕрĕн центрĕ. Грац — Австрин шĕкĕр хули, кунта 250 ытла пин çын.
Транспорт
Хулара трамвай системи — Грац трамвайĕ — ĕçлет.
Каçăсем
* Категори:Австри çĕрĕсен администраци центрĕсем
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул катастрофи
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул инкекĕ — 1989 çулхи çĕртмен 4-мĕшĕнче (çĕртмен 3-мĕшĕнче - мускав вăхăчĕпе) Пушкăрт АССР Иглино районĕнче Ашаран 11 çм (Челепи облаçĕ), Аша — Улу-Теляк хушшинче Раççейпе СССР историнчи чукун çул çинче сиксе тухнă çав тери пысăк катастрофа. Хирĕçле пыракан 211 № «Çĕн Çĕпĕр-Адлер» тата 212 № «Адлер-Çĕн Çĕпĕр» пассажир пуйăсĕсем иртсе кайнă чухне «Çĕпĕр—Урал—Атăлçи» пăрăх çулĕ çинчи аварие пула пуçтарăннă çăмăл углеводородсен газĕ хыпса сирпĕнĕ. 575 çын пĕтнĕ (урăх хыпарпа - 645 ), весенчен 181 — ачасем, 600 ытла суранланнă.
Инкек
Анăç Çĕпĕр — Урал-Атăлçи пăрăх çулĕ çинче 1,7 метр тăршшĕллĕ çурăлса кайнипе унтан газ тухма пуçланă. продуктопроводран 900 метр çывăхĕнче Трансиб магистралĕ вырнаçнă пулнă.
Гамбург
Гамбург - Германире вырнаçнă пысăк хули.
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул катастрофи
Инкек
Официаллă палăртнипе, 575 çын пĕтнĕ. Вĕсен шутĕнче 181 ача пулнă.
Гамбург
Паллă çынĕсем
Феликс Мендельсон — 1809-1847, еврей халăхĕнчен тухнă нимĕç кĕвĕ хайлавçи, пианист, дирижёрĕ тата кĕвĕ вĕрентекенĕ. Кĕвĕ ĕçĕнчи романтизм юхăмĕн аслă элчисенчен пĕри, илемлĕ кĕвĕри «Лейпциг шкулĕн» ертÿçи.
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул катастрофи
Инкек
Газ сирпĕннипе 350 метр тăршшĕ чукун çул, 17 километр сывлăшри çыхăну йĕрĕсем арканнă. Кăвайт лаптăкĕ 250 гектара çитнĕ.
Гамбург
Каçăсем
Категори:Германи
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул катастрофи
Инкек хыççăн
Инкек пулса иртнĕ вырăнта 8 метр çӳллĕш мемориал туса лартнă. Унăн умĕнче кашни çул çынсем çак инкеке асăнма пуçтарăнаççĕ.
Кӗмӗл чарлăк
Кӗмӗл чарлăк (лат. Larus argentatus) — чарлăк йышшисен вӗҫен кайӑксен (Laridae) пысӑк пайташӗ, Европӑра, Азире тата Ҫурҫӗр Америкӑра анлӑ сарӑлнӑ. Вӑйлӑ та харсӑр кайӑк, пысӑк хуласем ҫумӗнче час-часах тӗл пулать, унта вӑл хӑйне хӑюллӑ туять.
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул катастрофи
Каçăсем
Ĕпхӳ Категори:СССР техногенлă катастрофăсем Категори:1989 çулăн çĕртме уйăхĕ Категори:Çĕртмен 4-мĕшĕнчи пулăмсем Категори:1989 çул СССР Категори:Пушкăрт АССР пулăмĕсем Категори:Чукун çул çинчи инкексем
Кӗмӗл чарлăк
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Чарлӑксем Категори:Çурçĕр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:1763 çулта сырнă чĕрчунсем
Сахарозаводская
Сахарозаводская — Пушкăрт Республикин Кармаскали районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 76 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Турмаево
Турмаево — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 394 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453194, ОКАТО кочĕ — 80248865004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Транспорт
Çул-йĕр (транспорт), — çынна, тиеве, сигнала тата информацие пĕр вырăнтан тепĕр вырăна илсе çитермелли мĕнпур хатĕрсемпе мелсене кăтартакан ăнлав.
Шывçи транспорчĕ
thumb|Юханшыври тиев карапĕ Шывçи транспорчĕ чи авалхи çыхăнусем шутне кĕрет. Континентсене чукун çулпа çыхăнтариччен ку майпа ытларах усă курнă. Паллах, сăлтавĕ те пулнă — ку майпа тиевсемпе çынсене хăварт илсе çитерме май пулнă. Чи ансат çилкĕçлĕ кимĕн хăвăрлăхĕ те караванпа танлаштарсан талăк хушшинче тăваттă-пиллĕк хут ытларах пулнă. Тиевĕсем пысăк пулнă, турттарма çын сахалрах кирлĕ пулнă — çапла май ĕнтĕ ку çул-йĕрпе ытларах усă курнă.
Хальхи вăхăтра шывçи çул-йĕрĕсемпе тĕнчери тиевсен 60—67% турттараççĕ.
Автомобиль транспорчĕ
Автомобиль çул-йĕрĕ паянхи кун чи анлă усă куракан çул-йĕр. Автомобиль çул-йерĕ ыттисенчен çамрăкрах — чукун çула XIX ĕмĕр варринче усă курма пуçланă пулсан, автомобильсене вара XIX ĕмĕр вĕçĕнче кăна. Автомобилĕн паха енĕсем — хăвăртлăх, çаврăнăçулăх.
Харпăр автомобиль
Хальхи вăхăтра автомобильсен ытларах пайĕ — харпăр хăйĕн. Ытларах ĕнтĕ кунта çăмăл машинасем кĕреççĕ. Ку автомобильпе çынсене тата тиеве 200 çухрăма илсе çитермешкĕн усă кураççĕ.
Пĕрлĕх транспорчĕ
Ку машинăсем шутне автобуссем (вуннăран ытларах пассажира илсе кайма пултарсан ăна çак машинсем шутне кĕртеççĕ), троллейбуссем кĕреççĕ. Хуласем хушшинче пысăк автобуссене усă кураççĕ — вĕсенче лармалли вырăнсем нумай, туалетпа гардеробта тĕл пулать. Çавна май ку автобуссем хăтлăх енĕпе чукун çулсемпе те тупăшма пултараççĕ.
Каçăсем
Категори:Транспорт
Кĕрешӳ
Кĕрешӳ — пĕр-пĕринпе кĕрешни, икĕ çын ала-алăн тытăнса, кашни тепĕрне вăйпа пусарса ураран ӳкерес тесе хăтланни.
Кĕрешӳçĕ — кĕрешĕве хутшăнакан çын.
Истори
Пилӗксемпе кӗрешни - спорт тӗсӗсенчен пӗри. Ҫакна авалхи алҫырусем, документсем тата ӳнер палӑкӗсем ӗнентерӳлле ҫирӗплетсе параҫҫӗ. Специалистсем Ҫӗр ҫинчи тӗрлӗ кӗтессенче — Вӑтаҫӗр Америкӑра, Африкӑра, Европӑра, Азире — кӗрешӳ ӳкерчӗкӗсене тупнӑ. 1938 ҫулта Багдад патӗнче ултӑ пин ҫула яхӑн ĕлĕкрех тунă кӗрешӳç бронза статуэткине тупнӑ. XI ӗмӗрти "Тан Шу" китай хроникинче пиҫиххипе кӗрешмелли ӑмӑрту ҫинчен асӑннӑ. XI ӗмӗрте ҫав кӗрешӳ ҫинчен Авиценна философ çырса хăварнӑ.
Кӗрешӗвӗн пин ҫулхи историйӗ ҫинчен пирӗн эрӑчченхи III — I ӗмӗрсенчи хӗвелтухӑҫ çĕрĕнче куçса çӳрекенсен питӗ хаклӑ ӳнер палӑкӗсем кӑтартса параҫҫӗ. Сӑмахран, кӗрешекен мӑшӑрӑн сценисене тӗрӗк чӗлхеллӗ халӑхсем тахҫантанпах пурӑннӑ ҫӗрте — Ордосра, Китайра тата Тĕмен облаҫӗнчи Обь шывӗ хӗрринче — тупнă кӗмӗл савӑтсем çине ӳкернӗ.
Пиҫиххи ҫинче тӗрӗк чӗлхеллӗ халӑхсем кӑна кӗрешмен. Ҫак çапăçу спорчĕн ареалне хальхи Европа ( ҫав шутра Ирланди, Шотланди, Уэльс тата Испани) çеç мар, кĕрет. Çаплах Корейӑра, Швейцарире кĕрешнӳ спорт тĕсĕ аталаннă. Кашни халӑхӑн пиҫиххи ҫинче кӗрешессин хӑйӗн специфики пур.
Кĕрешӳ çакӑн пек анлӑ сарӑлнин сӑлтавӗ ҫиелте выртать. Ӗлӗк-авал юланутлă атакӑн чи кирлӗ элеменчӗсенчен пӗри тӑшмана йӗнертен кӑларса пӑрахасси пулнӑ. Ҫак элемента нумай ҫар çынни, тухӑҫран пуҫласа анӑҫ çитиех, тĕплĕн хăтланса хăнăхнă. Сӑмахран, пиҫиххипе ăнăçлă кӗрешни чӑн-чӑн ҫапӑҫура çĕнтерессине пӗлтернӗ, çавăнпа çак спортпа хатланса нумай-нумай халӑх ҫитӗннӗ.
Пиҫиххипе кӗрешекен тӗнче чемпионӗ Иван Подданнӑй
Пиҫиххипе кӗрешекен мухтав йӑли-йӗркине тӗрӗк халӑхӗсенчен куҫнӑ [ҫӑлкуҫӗ 3284 куна кӑтартман]. Ҫак кӗрешӳ ытларах Раҫҫейӗн кӑнтӑр енче, Атӑлҫи тӑрӑхӗнче, Кӑнтӑр Уралта, Хӗвеланӑҫ Ҫӗпӗрте тата Украинӑн кӑнтӑр енче сарӑлнӑ. Тӗрӗк салтакӗсем мирлӗ вӑхӑтра хӑйсен боевой ӑсталӑхне методикӑпа кӗрешӳ мелӗсем урлӑ ӳстернӗ, ҫирӗплетнӗ. Тумтирӗ ҫине утланса пынӑ май арҫынсен пиҫиххи е пиҫиххи курӑнса кайрӗ, ҫакӑнтан ят та пуҫланчӗ. Мирлӗ условисенче икӗ юланутҫӑ тытӑҫса каяс ӗҫе туса ҫитерме ҫителӗклӗ пулнӑ. Тӑшмансем малалла дистанцирен те ҫывӑхарчӗҫ, пӗр-пӗрне пиҫиххинчен ярса тытрӗҫ, тупӑшакана ҫывӑхрах туртса илсе, ӑна туртса илсе ҫӗре пӑрахма хӑтланчӗҫ. Урӑхла каласан, утлӑ ҫарсен ҫапӑҫӑвӗ ҫӗнелсе пынӑ пекех пулчӗ.
Ҫапӑҫура салтак яланах йӗнер пускӑчи ҫинче урисене йӗнер пускӑчи ҫинче тытса тӑрать, тӑшмана хирӗҫ урисемпе тапӑнать, пӗр хӑрамасӑр йӗнер ҫинчен ҫӗр ҫине сиксе ӳкме пултараймасть вӑл. Ҫавӑнпа та тренировкӑсенче боецсем, боевой лару-тӑрӑва ҫӗнтерсе пынӑ пекех, урисемпе те ӗҫсӗр тӑрса юлнӑ. Анчах та тытӑҫу пынӑ май утлӑ ҫар тӑшмантан сулахайра е сылтӑмра пулма пултарать. Кунтан сулахай уринчен ярса пусса, тантӑшӗн сылтӑм уринчен ярса пусса, броскӑсем кайрӗҫ.
Салтаксене вӑйлӑ ҫупкӑмсем, чавсасем, хулпуҫҫисем, хулпуҫҫисем тата ҫурӑмӗсем кирлӗ пулнӑ. Салтак пурнӑҫӗпе вилӗм ыйтӑвне пӗр самантрах татса пачӗ, аллисене, хулпуҫҫийӗсемпе ҫурӑмӗсене йывӑррӑн хӗсет. Тренировкӑсем ҫав тери ывӑнса ҫитнӗ, боецӑн виҫесӗр вӑй-хӑватне аталантарса, кӑкӑрӗ урлӑ вӑр-вар ывӑтнӑ, утма, председательне, подсадне е вывода ҫурӑм хыҫне пӑрахнӑ.
мини|Соперники повязывают пояса. Одно из древнейших обнаруженных наукой свидетельств использования пояса в единоборствах. Со стены усыпальницы номарха Хеты в Бени-Хасане, XX век до н. э.
Каçăсем
*
Борьба
439 çул
Çавăн пекех
Категори:Çулсем
Он-Месть
Он-Месть — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сулахай çыранĕпе, 480 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăн Сфинкс
Мăн Сфинкс — Нилăн анăç çыранĕнчи Гизăри авалхи упранса юлнă монументаллă скульптура.
Ăсталанă вăхăчĕ
Калăплă пĕр акшар чулĕнчен касса кăларнă пысăк сфинкс хормиллĕ — хăйăр çинче выртакан арăслан, унăн пичĕ — авалтанах çапла шутлаççĕ — сăнĕпе Хефрен фараонăн пекех ( пирĕн эрăччен 2575—2465 çç.), унăн пытару пирамиди çывăхрах. Статуйăн вăрăммăшĕ — 73 метр, çӳллĕшĕ — 20 метр; малти урисем хушшинче тахçан таса çурт вырнаçнă пулнă.
Ишĕлсе пыни
thumb|left|Сфинкс пичĕн аякки.
Каçăсем
Категори:Авалхи Икĕпат ӳнерлĕхĕ Категори:Пĕтĕм тĕнчери кăнарлăх Категори:Скульптурăсем Категори:Пĕтĕм тĕнчери еткерлĕх, алфавитпа
Паломино
thumb|right|250px|Паломино Паломино ( Palomino ) - испан шурă иçĕм сорчĕ.
Ампелографи
Паломиноран херес тăваççĕ.
Сарăлни
Паломино Херес енре тĕп сорчĕ ( 90 % ытла ).Андалуси енре Паломино 30 000 гектарсемче сарăлнă.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Михайловка (Шаран районĕ)
Михайловка  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 172 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452635, ОКАТО кочĕ — 80258830008.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Анатри Юлăш
Анатри Юлăш — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта 215 (2006) çын пурăнать. 4 урам: Сад, Шăп, Лăпкă, Кооператив урамĕсем.
Кун-çулĕ
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Анаткасси
Анаткасси, — Чăваш Енре вырнаçнă темиçе ялăн ячĕ. Ячĕ анатра вырнаçнăран пулса кайнă.
Категори:Чăваш Ен ялĕсем
Колга (юханшыв)
Колга — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Гиза
thumb|right|293px|Гиза пирамидмсем 1960-мĕш çç. салам хучĕ çинче Гиза — Араб республики Египет, Çӳлти Икĕпатри, Нилăн сулахай енчи Каир]ăн кăнтăр-анăç хула çумĕ, [[Каир — Асуан чукун çулĕн чарăнăвĕ.
Халăхĕ 4779000 çын. (1998) — Икепатри халăх йышĕпе виççĕмĕш хула. Чĕлĕм курăкне тупăçлаççĕ.
Гизă çывăхĕнче Ливи пушхирĕнче пирĕн эрăччен III пинçуллăхăн 1-мĕш пайĕнче хăпартнă фараонсен Хеопс (Хуфу), Хефрен (Хафра) тата Микерин (Менкаур) пирамидисем сыхланса юлнă. Эллинсем вĕсене «тĕнчен çичĕ селĕмĕ» шутне кĕртнĕ. Вĕсемпе юнашар — Мăн Сфинкс. Патша çумĕн керменĕн залĕсенче Икĕпат аваллăхĕсен музейĕ вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Икĕпат хулисем
Красноармейски районĕ
thumb|Красноармейски районĕн карттиКрасноармейски районĕ, — Чăваш Енĕн çурçĕр енче вырнаçнă район. Район администрациĕ Шупашкартан 58 çухрăмра Красноармейски ялĕнче вырнаçнă.
1935 çулхи кăрлачăн 9-мĕшĕнче туса хунă.
Тавралăхĕ
Çурçĕр енче Чăваш Енĕн Шупашкар районĕпе, кăнтăрта Канашпа Вăрнар районĕсемпе, анăç енче Элĕкпе Муркаш районĕсемпе тата çурçĕр-тухăç енче Çĕрпӳ районĕпе юнашар вырнаçнă. Чăваш Енре лаптăкĕпе чи пĕчĕк район шутланать. Унăн лаптăкĕ 456,3 км2. Çурçĕртен кăнтăралла 29 çухрăма тăсăлать, анăç енчен тухăç енне — 28 çухрăм. Ялăн ĕлĕххи ячĕ - Трак.
Халăх
1999 çулта районта 18,5 пин çын пурăннă. 1979 çулта — 22,3 пин, 1989 çулта — 19,7 пин. 98% чăвашсем. Районта 89 ял вырнаçнă. Чи пысăккисем: Именкасси, Мăн Шетмĕ, Упи, Алманч, Карай, Чатукасси.
Культура
Районта 33 вĕренӳ учреждениĕ вырнаçнă, 2 ӳнер шкулĕ, 2 музей, 23 библиотека, 48 клуб.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн районĕсем
Максанка
Максанка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
440 çул
Çавăн пекех
Категори:Çулсем
Голимбиевский Алексей Афанасьевич
Голимбиевский Алексей Афанасьевич Голімбієвський Олексій Опанасович — (04.06.1919-24.01.1971), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 17-мĕш сывлăш çарĕн 9-мĕш хутăш авиаци корпусĕн 305-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 175-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн авиаци эскадрильин командирĕ, аслă лейтенант.
Чăваш сăмахсарĕсем
Чăваш сăмахсарĕсем — чăвашларан е чăвашла куçаракан тĕрле чĕлхеллĕ сăмахсарсем.
Тӳнтер словарь
Сергеев Л.П. тата ыт., "Чăваш чĕлхин тӳнтер словарĕ", Шупашкар, 1985.
Каçăсем
Категори:Сăмахсарсем Категори:Лексографи
Бурбуленк
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Ӳнер шкулĕ
thumb|right|200px|«Студире», [[Башкирцева Мария Константиновна|Мария Башкирцева ӳкерчĕкĕ]] Ӳнер шкулĕ, — вĕрентӳ системинче шкул шутне кĕмекен вĕрентӳ учрежденийĕ. Ӳнер шкулĕнче ачасен ӳнер ăсталăхне тупса çирĕплетме пулăшаççĕ, аталантараççĕ. Çавăн пекех ӳнер шкулĕсенче вĕренекенсене ÿнерçĕ çулĕ çине тăма пулăшаççĕ.
Раççейре чи пĕрремĕш ӳнер шкулĕсен шучĕнче 1711 çулта Пётр I туса хунă Петербург типографийĕ çумĕнчи ӳкерӳ шкулĕ пулнă. Вăл шкулта урăх ӳкерчĕксене ӳкерсе илнĕ анчах мар, натурăран та ӳкернĕ. Вăл шкулчен вара малтан икон ӳкерекенсем кашни хăй хыççăн вĕренекене вĕрентсе хăварнă.
Каçăсем
Категори:Шкулсем
441 çул
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Инди океанĕ
Инди океанĕ, — Кантăр океанпа Ази континенчĕ тата Африкăпа Автрали континенчĕсем хушшинче вырнаçнă океан. Океансен лаптăкĕсен хушшинче виççĕмĕш вырăна йышăнать. Сарлакăшĕ 10 пин км патнелле, лаптăкĕ — 73 556 000 км2 (Хĕрлĕ тинĕспе Перси заливне шутласан). Океанăн объемĕ 292 131 000 км3 танлашать.асное море и Персидский залив. Объём океана приблизительно 292 131 000 км³.
Чикĕсем
Индипе Атлантика океанĕсен чикки хĕвел тухăç долготин 20° меридиан тăрăх иртет, Индипе Лăпкă океансен чикки — хĕвел тухăç долготин 147° меридиан тăрăх.
Океанăн чи çурçĕр енĕ Перси заливĕнче çурçĕр широтин 30° патнелле вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Инди океанĕ
Сократ
мини|справа|Сократ Сократ (Σωκράτης), — Авалхи Греци философĕ. Пирĕн эрăччен 428 çулта Афинă хулинче çуралнă. Пирĕн эрăччен 399 çулта ăна çавăнтах политика тăвшманĕсем наркăмăш ĕçтерсе вĕлернĕ.
Банковка
Банковка — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 29 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453194, ОКАТО кочĕ — 80248865005.
Сократ
Унăн вĕренĕвĕ тăрăх материаллă натурализмран идеализма куçарать. Унăн ĕç-хĕлĕ – антика философийĕнчи улшăну саманчĕ. Хăйĕн ăнлавсене тишкермелли методĕсемпе (майевтика, диалектика) тата пĕлӳпе ырă ĕçесене пĕрлештерсе вăл философсене этемпе кăсăклантарма пуçланă.
Банковка
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Сократ
Сократ чулпа ĕçлекен Сафроникс тата куç пăвакан Фенареттăн ачи пулнă. Вăл тĕрлĕ пĕлӳ илнĕ. Сократ Ксантипа ятлă усал хĕрарăма качча илнĕ пулнă.
Хурăнлăх ял тăрăхĕ
Хурăнлăх ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕ.
Сократ
Сократ
Сократ хăйĕн вĕрентĕвне калаçу формипе сарнă. Çавăнпа та Сократăн шухăшне виçĕ çăлкуçран çеç пĕлме пулать: Аристофанран, Ксенофонтран тата Платонран.
Хурăнлăх ял тăрăхĕ
Администраци адресӗ: Хурăнлăх, Калинин урамĕ, 28.
Хура тинĕс патне
«Хура тинĕс патне» (К Чёрному морю) — Андрей Тутышкин режиссёрăн фильмĕ.
Рольсенче
Эпизодсенче:
Титрсенче кăтартман:
Каçăсем
Категори:СССР кинокамичĕсем Категори:1957 çулăн кинокамичĕ Категори:1957 çулăн СССР фильмĕсем
Хурăнлăх ял тăрăхĕ
Тавралăхĕ
Районăн хĕвеланăç пайĕнче, вăрман варринче вырнаçнă.
Кун-çулĕ
Ялсем 20-мĕш ĕмĕрĕн 30-мĕш çулсенче колхозсем тунă вăхăтра никĕсленнĕ.
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕсем
Остапенец
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Маматовка
Маматовка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Фёдоровка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Атăл текстиль компанийĕ
УАО «Атăл текстиль компанийĕ» — раççей ĕç-пç йĕркелĕвĕ, Чăваш Республики тата Раççей Федерацин урăх регионĕсенчи çăмăл промăçлăхĕн япала тăвакан комплексĕсен пĕрлешĕвĕ.
Мамăкпа хута тĕртекен пысăк ĕç-пуç йĕркелĕвĕ.
2006 çулхи çурла уйăхĕнче УАО «Шупашкарти мамăк-хут комбиначĕ» корпораципе ХАО «Шупашкар трикотажĕн» куçман пурлăхĕсене пĕрлештерсе ткса хунă. Тĕп офисĕ Шупашкарта вырнаçнă.
УАО «Атăл текстиль компанийĕ» "Савва" ушкăна (Мускав) кĕрет. Хальхи вăхăта фабрика пĕтнĕ тĕле ( банкротство - сăнав) çитнĕ.
Адресĕ: Чăваш Республики, Шупашкар, Текстильщиксен (Тĕртекенсен) урамĕ, 8
УАО «„Шупашкарти мамăк-хут комбиначĕ“
УАО «„Шупашкарти мамăк-хут комбиначĕ“ корпораци»— мамăка тĕртекен Раççейри чи пысăк ĕç йĕркелĕвĕ. 1951 çулта уçнă.
Шупашкар трикотажĕ
Трикотаж промăçлăхĕн ĕç йĕркелĕвĕ, анчахрах «Шупашкарти чăлха-трикотаж фабрики» ятлăччĕ. «Шупашкар трикотажĕ» паян — чăлха тата трикотаж япалине тăвакан йĕркелӳ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Ен йĕркелĕвĕсем Категори:Чăваш Ен Категори:Шупашкар
Новобайгильдино
Новобайгильдино — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 58 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452638, ОКАТО кочĕ — 80258830009.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Савалеево (Савалеевский ял тăрăхĕ)
Савалеево  — Пушкăрт Республикин Кармаскали районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 981 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453015, ОКАТО кочĕ — 80235855001.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Çырсатуху
Каçăсем
Категори:Статистика
Чăваш наци музейĕ
Чăваш наци музейĕ — Чăваш Республикин этеплĕхпе çутĕç тата ăслăлăхпа тĕпчев учрежденийĕ. Музейе 1921 çулхи нарăсăн 21-мĕшĕнче уçнă.
Уйрăмĕсем (филиалĕсем)
Чăваш наци музейĕн филиалĕсем:
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн музейĕсем Категори:Шупашкар
Марсан
Марсан - шурă иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Кăнтăр Франци.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Сулă
thumb|200px|«[[Приключения Гекльберри Финна» кĕнекинчи капăрлату çинчи сулă, 1884 ç.]]Сулă — пĕренесене е хăмăш вуллисене пĕрлештерсе çыхнă шывра çӳремелли конструкци. Яланхилле сулăн анлăшĕпе вăрăммăшĕ çапла 1 : 2 - 3,5. Сулăсен вăтам хăвăртлăхĕ юханшывпа аннă чухне кунне 30—50 çм, аван чухне 100 çм ытла.
Кăсăк факт
Катамара́н — (тамил каттумарам, рӳррĕн — çыхнă пĕренесем)
Каçăсем
Категори:Сулăсем тата нумай корпуслă карапсем Категори:Авăслав карапсем Категори:Шыв çӳревлĕхĕ
Ндебеле (пĕлтерĕшĕсем)
Ндебе́ле — Кăнтăр Африкăри нгуни ушкăнĕн халăхĕ, çаплах унăн чĕлхи те пулать. Ндебеле халăхĕ икĕ патшалăхра — Кăнтăр Африка Республикинче (ндебеле) тата Зимбабвере (матабеле) пурăнать.
Голицин Анатолий Васильевич
Голицин Анатолий Васильевич (Голицын Анатолий Васильевич ) — (29.06.190816)-13.12.1978), Совет Союзĕн Паттăрĕ, , . Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 6-мĕш гварди бомблакан авиаци корпусĕн 1-мĕш гварди бомблакан авиаци дивизин 82-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн командирĕ, гварди майор.
Алтай Ен
Алтай Енĕ (Алтайский край) — Раççей Патшалăхĕн Çĕпĕр тăрăхне кĕрекен ен. субъект. Тĕп хули — Барнаул. Лаптăкĕ 169 100 km², халăх йышĕ 2 523 308 (2007 çулхи кăрлач 1).
Пайланăвĕ
Алтай Енĕче 12 хула, ЗАТО Сибирский (?? ЗАТО - хупнă администрациллĕ-териториаллĕ пайĕ), 60 ял районĕ (ун хушшинче Алтай Енĕн нимĕç ял районĕ пур).
Каçăсем
*
Колотушка (юханшыв)
Колотушка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Павечорная
Павечорная — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Куданга юханшывăн сылтăм çыранĕпе 35 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Эйпеç ял тăрăхĕ
Эйпеç ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕ.
Администраци адресӗ: Эйпеç ялӗ.
Телефон:         +7(83538)2-46-12.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ — Петров Борис Моисеевич.
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Чăвашсем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — çын.
Ялсем
Ял тӑрӑхӗ Эйпеç, Вăтаел ялĕсенчен тăрать.
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕсем
Ндебеле (чĕлхе)
Ытти пĕлерĕшĕсене Ндебеле (пĕлтерĕшĕсем)) статьяра тупăр:
Çут тĕнчере ндебе́ле палăртуллă икĕ чĕлхе пур:
Каçăсем
Категори:Банту чĕлхисем Категори:КАР чĕлхисем Категори:Зимбабве чĕлхисем
Яшерганово
Яшерганово — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 680 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453192, ОКАТО кочĕ — 80248870001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
443
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Муханов Вячеслав Фёдорович
Муханов Вячеслав Фёдорович (2.10.1956-мĕш çулта Канашра çуралнă) — теориçĕ-физик, космолог, физика-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ (1989),  Мюнхен университечĕн (Германи) профессорĕ, 1997-мĕш çултанпа унти физика факультетĕнче астропĕрчĕсен физикипе космологи кафедрине ертсе пырать. Нумай-нумай чыславсене тивĕçнĕ çын.
Тĕпрен илсен, космологири инфляци теорине, ыттисемпе пĕрле, никĕслесе малалла аталантарнипе паллă.
Кунçул
Муханов Вячеслав Фёдорович 1956-мĕш çулхи октбрĕн 2-мĕшĕнче Чăваш Енри Канаш хулинче çуралса ÿснĕ. Ашшĕ, Фёдор Муханов Тăвай районĕнчи Мучар вырăс ялĕнчен. Вăл Канашри вакунсем юсакан савутра смена пуçлăхĕ пулса ĕçленĕ, 2010-мĕш çул тĕлнелле вилнĕ. Амăшĕ — Алевтина Алексеевна Муханова (качча кайичченхи хушамачĕ Саландаева)  1932-мĕш çулта Чăваш республликинчи Комсомольски районĕнчи  Хырхĕрри чăваш ялĕнче çуралса ÿснĕ, анчах та пĕчĕкренпех, ашшĕ-амăшĕпе пĕрле, Канашра пурăннă. Вăл ĕмĕр тăршшĕпех кондитер хапрăкĕнче тĕрмешнĕ. Халĕ пенсире. Ăславçăн кукамăшне, çичĕ ача амăшне, хут пĕлменскере, Анна Ивановна тесе чĕннĕ. Кукашшĕ — Алексей Алексеевич (е, ытти хыпарсем тăрăх, Николаевич), ăна ВОВ умĕн репрессиленĕ пулнă, 1957-мĕш çулта реабилитациленĕ. Куккăшĕсем (амăшĕпе пĕртăваннисем) — Константин тата Сергей, вăрçăра (ВОВ) пуç хунă.
Малтан килйыш Канашри Шмидт урамĕнче, кайран Шохвĕр урамĕнче. Хальхи вăхатра ăславçăн амăшĕ шăпах çавăнта.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Физика Категори:Культура Категори:Теоретика физики Категори:Космологи
Татарский Александр Михайлович
Ника премийĕн лауриачĕ пулнă. Раççейĕн тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ ятне тивĕçнĕ. Раççей Федерацийĕн литературăпа ӳнер патшалах премийĕн лауриачĕ.
Кун-çулĕ
Киеври театрпа кино институтĕнче вĕреннĕ. Анимаципе 1969 çултанпа ĕçлеме пуçланă. 1988 çулта «Пилот» студине йĕркеленĕ, вăлах ертӳçи пулнă. Мультфильсене ӳкерессисĕр пуçсăр вăл çавăн пекех юрăсемпе реклама клипĕсене ӳкернĕ.
Ӗçĕсем
Александр Татарскийĕн чи паллă ĕçĕсем:
Категори:Раççей режиссёрĕсем Категори:Раççей мультипликаторĕсем Категори:2007 çулта вилнисем
Чăвашэнерго
«Чăвашэне́рго» (2008 çулхи акан 1-мĕшĕнчен пуçласа УАО «Атăл регионĕсем хушшинчи валеçӳ эреш компанийĕн» филиалĕ — «Чăвашэнерго») — Чăваш Республикин электроэнергетика сферинчи ĕç-пуç йĕркелĕвĕ.
Тĕп офисĕ Шупашкар хулинче вырнаçнă.
Кун-çулĕ
Предприяти хăйĕн кун-çулне 1957 çулхи авăн уйăхĕнчен çырма тытăнать, ун чухне Чăваш совнархозĕн 1957 çулхи авăнăн 26-мĕшĕнчи 21-мĕш №-лĕ распоряженипе Чăваш энергетика управленинине туса хураççĕ. Çавăн чухне 4 предприятие пĕрлештернĕ: Шупашкар ТЭЦ-не, Атăл лешьенчи ТЭСа, Шупашкарти дизель станцине, çаплах Улатăр ТЭЦ-не.
2008 çулчен предприятин хăй тĕллĕ юридици пайăрлă (УАО «Чăвашэнерго») статус пулнă. 2008 çулхи кăрлач, 19 çак Пĕрлешĕве тепĕр хут йĕркелес тĕллевпе ăна УАО «Атăл çинчи регионсем хушшинчи эрешлĕ валеçӳ компанийĕ» çумне хушса кĕртеççĕ.
2005 çулта УАО «Чăвашэнерго» йышĕнчен уйрăлса тухнă компанисем:
Тытăмĕ
Халĕ (2009) компани шутне çак структура пайĕсемпе йĕркелӳсем кĕреççĕ:
Каçăсем
Категори:Раççей энергетика компанисем Категори:Чăваш Енри ĕç йĕркелĕвĕсем Категори:Шупашкар
Рерих Святослав Николаевич
Рерих Святослав Николаевич (1904 çулхи юпа уйăхĕн 23-мĕшĕ, Санкт-Петербург — 1993 çулхи кăрлач уйăхĕн 30-мĕшĕ, Бангалор) — вырăс тата ĕнчĕ ӳкерçи, пĕрлĕх ĕçченĕ, хĕвелтухăç ӳнерĕн тĕслĕхĕсене пухаканĕ, СССР Ӳнер академин хисеплĕ пайташĕ (1978).
Кун-çулĕ
Святослав Николаевич Рерих Петербургра 1904 çулхи юпа уйăхĕн 23-мĕшĕнче вырăс художникĕ тата ӳнер ĕçченĕ Николай Константинович Рерих тата унăн мăшăрĕ Елена Ивановна Рерих çемйинче çуралнă. Святослав ачаллах ӳкерме тата тăмран е гипсран тĕрлĕ япаласем çыпăçтарма пуçланă, Ӳнере Хавхалантаракан Пĕрлĕх Шкулне çӳреме пуçланă, çутçанталăка тĕпчекен ăслăлăхсем енне туртăннă.
1913-мĕш çултан пуçласа 1916-мĕш çулччен Святослав Николаевич Карл Май гимназийĕнче вĕреннĕ, пĕрремĕш ӳкерӳ урокĕсене те илнĕ.
1916-мĕш çултан пуçласа 1918-мĕш çулччен вăл çемйипе Финляндире пурăнать,çавăнтах 13 çулта чухне пĕрремĕш хут ашшĕн портретне ӳкерет.
мини|слева|Н.К. Рерих, Е.И. Рерих, Ю.Н. Рерих, С.Н. Рерих Святослав Николаевич археологие АПШри Колумби тата Гарвард университечĕсенче вĕреннĕ. Ботаника ăна уйрăмах илĕртнĕ. Живописец таланчĕ ачаллах аталаннă.15 çула çитичченех Святослав ашшĕне Лондон театрĕсенче вырăс постановкисене лартма декорацисемпе костюмсем хатĕрлеме пулăшнă.
Турхан Кузьма Сергеевич
Турхан Кузьма Сергеевич (паспортри хушамачĕ: Сергеев), — (1915 çул, юпа, 8, Чăваш Ен, Комсомольски районĕ, Вăрманхĕрри Чурачăк ялĕ — 1988 çул, çу, 29, Шупашкар, Чăваш АССР) — чăваш çыравçи, тăлмачĕ.
Рерих Святослав Николаевич
Кун-çулĕ
Вун тăххăрта, 1923-мĕш çулта, вăл Тĕнчери «Corona Mundi» ӳнер центрĕн ертӳçи пулса тăнă, каярахпа Нью-Йоркри Николай Рерих Музейĕн вице-президенчĕ пулнă. Çав çулах пĕрремĕш хут Индире пулса курнă.
Турхан Кузьма Сергеевич
СССР ÇП пайташĕ (1952).
Рерих Святослав Николаевич
Кун-çулĕ
1924-мĕш çулта, Индирен Америкăна таврăнсан, Николай Константиновичпа Елена Ивановна Рерихсем йеркеленĕ культурăпа çутĕç организацийĕсен ĕçне хутшăннă. Святослав Николаевича пула ашшĕпе амăшĕ тата пиччĕшĕ, Вăтаçĕр Азире экспедицире пулнăскерсем, «тулаш тĕнчепе» çыхăну тытма пултарнă.
Вĕренсе пĕтерсен, 1931-мĕш çултанпа Святослав Николаевич АПШран Индине яланлăха куçса килет, хăйĕн çемйипе пурăнма пуçлать. Индире вăл обществăпа культура ĕçне хастар хутшăнать, пушă вăхăчĕн ытларах пайне живопиçпе ĕçлесе ирттерет. Хăйĕншĕн иккĕмĕш тăван кил пулса тăнă çак çĕршыва вăл питĕ юратнă. Инди илемне, унăн тĕрлĕ енлĕ йăли-йĕркине, ăс-хакăл çитĕнĕвĕсене Святослав Рерих хыйĕн чылай картинисенче кăтартнă.
Турхан Кузьма Сергеевич
Пурнăçĕ
1915 çулхи юпа уйăхĕн 8-мĕшĕнче Хусан кĕпĕрнинчи (халĕ Чăваш Енĕн Комсомольски районĕ) Вăрманхĕрри Чурачăк ялĕнче çуралнă.
Рерих Святослав Николаевич
Кун-çулĕ
Святослав Николаевич «Урусвати» Гималай тĕпчев Институтĕнче ĕçлет, çутçаналăк ăслăлăхĕн уйрăмне ертсе пырать. Орнитологи, ботаника, минералоги, тибет фармакопейи, химипе алхими пуçламăшĕ, танлаштаруллă тĕн вĕрентĕвĕ, философи, ӳнер вĕрентĕвĕ, культурологи, астрологи наукисемпе кăсăкланать. Вăл фитотерапи, инди-тибет медицинин пысăк ăсти пулса тăрать. Святослав Рерихăн ӳнер тата литература пултарулăхĕ, çавăн пекех тĕпчев, педагогика тата общество ĕçĕсем пурте Агни Йога (Чĕрĕ Этика) идейисемпе çыхăннă.