cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сасă (лингвистика)
"Сасă" тата "фон" терминсен лингвистикăри шайлашăвĕ
Лингвистикара "сасă" терминпа пĕрлех фон тенипе те усă кураççĕ. Вĕсем пĕр-пĕрне çав тери çывăх, анчах та чат пĕр пек мар ăнлавсем. Вĕсен хушшинче сисĕни-сисĕнми уйрăмлăх пур. Апла пулин те вĕсене кулленхи пурнаçра чылай чухне синонимсем пекех уса курма пулать, çапла тума май شششا
Асăрхавсем
Категори:Лингвистика Категори:Фонологи Категори:Фонетика
.tw
.tw, - Тайван патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Тайван Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
.ua
.ua, - Украина патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Украина Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
.tz
.tz, - Танзани патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Танзани Категори:Интернет доменĕсем
Громов Борис Всеволодович
Громов Борис Всеволодович — (07.11.1943-), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 03. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Туркестан çар округĕн Афганистан Демократиллĕ Республикăри совет çарĕсен контингенчĕн шутĕнчи 40-мĕш çарăн командующийĕ, генерал-лейтенант.
Тимĕрбай (Куюркаçи районĕ)
Тимĕрбай — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 324 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
.ug
.ug, - Уганда патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Уганда Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
Аврюз
Аврюз — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Дёма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
.uk
.uk, - Аслă Британи патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Аслă Британи Категори:Интернет доменĕсем
.uy
.uy, - Уругвай патшалăхĕн тĕп тетел доменĕ.
Каçăсем
Категори:Уругвай Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
Портал:Чăваш Ен/Чăвашсем — Совет Союзĕн Паттăрĕсем
Чăвашсем — Совет Союзĕн Паттăрĕсем, тулли йыша палăртма хăтланни. Ку йыша çаксене кĕртме палăртнă: документсем тăрăх чăвашсене тата документсем тăрăх, — тĕрлĕ сăлтавсене пула, — чăваш мар пулсан та пурпĕрех чăваш теме май пуррисене.
Совет Союзĕн Паттăрĕсем
• 2
Каçăсем
Категори:Чăвашсем
Громов Георгий Васильевич
Громов Георгий Васильевич — (1.04.1917.(19.03)-26.09.1975), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 13-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 193-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 515-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн командирĕ, подполковник.
.us
.us, - Америкăри Пĕрлешӳллĕ Штатсен интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Америкăри Пĕрлешӳллĕ Штатсем Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
.uz
.uz, - Узбекистан патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Узбекистан Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
Агумбуляк
Агумбуляк — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Дёма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
.va
.va, - Ватикан патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Ватикан Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
Назарова Маргарита Петровна
Назарова Маргарита Петровна, — тигрсен укротительници. 1926 çулхи чӳк уйăхĕн 26 Ленинград облаçĕнчи Пушкин хулинче çуралнă. 2005 çулхи юпа уйăхĕн 28 Чулхула хулинче вилнĕ.
РСФСР халăх артистки.
Пурнăçĕ
"Случай в тайге", "Укротительница тигров", "Тигроловы" кинофильмсенче дублер пулса вылянă.
VI пĕтĕм тĕнчери студентсемпе çамрăксен фестиваленче Назарова тата Константиновский «Водная феерия» программине кăтартнă. Вăл программăшăн вĕсем фестивалĕн ылтăн медале тивĕçлĕ пулнă. Фестиваль хыççăн çăвăн пекех вĕсене «Полосатый рейс» фильмра ӳкерĕнме чĕннĕ.
Маргарита Назарова пĕррехинче хăйĕн çине гастроль вăхăтĕнче тигр тапăннă хыççăн сцена çинчен кайнă. Çамрăк чухнех Чулхулара панă хваттерĕнче хăйĕн юлашки çулĕсене пĕчченех чухăнлахра иртернĕ.
Каçăсем
Категори:СССР дрессировщикĕсем Категори:Раççей дрессировщикĕсем Категори:Федяково çăвине пытарнисем
.vc
.vc, - Таса Винсент тата Гренадинсем патшалăхĕн тĕп тетел доменĕ.
Каçăсем
Категори:Таса Винсент тата Гренадинсем Категори:Тетел доменĕсем
Портал:Чăваш Ен
<div style="position:relative; height:130px; overflow:hidden; border:1px solid IndianRed; padding:0; background:#55606C;height:251px">
Уйрăм хăйех çĕнелет
Портал:Чăваш Ен/Шаблонсем
Проекта аталантарма сире хăвăрăн пайăр страницăра хутшăнаканăн çак шаблонĕсене лартма сĕнетпер:
Çĕнĕ Таймас
Çĕнĕ Таймас — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 563 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
.ve
.ve, - Венесуэла патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Toppdomän
Юпа, 18
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Лукин
Лукин, — вырăс Лука ятĕнчен пулнă хушамат.
Категори:Хушаматсем
Юпа, 29
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Громов Иван Иванович
Громов Иван Иванович (Гарварт Иван Иванович ) — (21.07.1917.8-14.04.2003), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 53-мĕш çарĕн 1-мĕш гварди сывлăш десант дивизин 3-мĕш гварди сывлăш десант полкĕн командирĕ, гварди майор.
Çемçе хупă сасăсем
Çемçе хупă сасăсем, — чĕлхе тӳрчĕн вăтам пайĕ çăвар маччи çумнелле çĕкленнипе пулакан хупă сасăсем. Фонемăпа фонемоид пулакан çемçе хупă сасăсем çаксем:j, л', н', ç, т', ч, z', ҷ, j:, л':, н':, в', д', к', м', п', р', х', ш'. Кунта кăтартнă сасăсенчен вун виççĕшĕн хытă мăшăрĕсем пур: в'- в, п'-п, т'-т, д'-д, к'-к, х'-х, ш'-ш, л'-л, м'-м, Н'-н, р'-р, л':-л, н':-н. Тĕп чăваш сăмахĕсенче тĕл пулакан j, j:, ç, ч, ҷ, z' сасăсен хытă мăшăрĕсем çук, вĕсем яланах çемçе.
Çемçе хупă сасăсем, сингармонизм саккунне пула, тĕпрен илсен, çемçе уçă сасăсемпе юнашар тăраççĕ (кил, çимĕç, хĕвел, мĕн), анчах та хăш-пĕр çемçе хупă сасăсем (ç, ч, л', н', т', z', ч,) çумĕнче хытă уçă сасăсем те (а, ы, ă, у) пулма пултараççĕ (çывăх, çаран, чылай, выл'ăх, курат', уză, ач'а).
Каçăсем
Категори:Лингвистика Категори:Фонетика
.vg
Британин Виргин утравĕсем
.vg, - Британин Виргин утравĕсен патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каçăсем
Категори:Британин Виргин утравĕсем Категори:Интернет доменĕсем
Toppdomän
Азяк
Азяк — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Хăвăрт Танып юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Лена (Куюркаçи районĕ)
Лена  — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 44 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Громов Иван Петрович
Громов Иван Петрович — (21.11.1913(8)-09.04.1993), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 08. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Инçет Тухăç фрончĕн 2-мĕш çарĕн 396-мĕш перевçĕсен дивизин 586-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, капитан.
Таймас
Таймас — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 342 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Портал:Чăваш Ен/Суйланă статья
Хусан Турă Амăш турăшĕ — православи турăшĕ Сăваплă Хĕр Марье Пепкипе, асамлисен хисепĕнче тăрать, турăша çырнă мелĕпе Одигитри тĕсĕнче тăрать. — Хусана 1579 -мĕш çулта çитнĕ. Вырăс Православи Чиркĕвĕн чи хисеплĕ турăшĕсенчен пĕрри.
Алакуян
Алакуян — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Шур Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Хупă сасăсем
Хупă сасăсем, — улăшăнман, сывлăш çулĕ çинчи тĕрлĕ чăрмавсене сирсе пулнă сасăсем. Чăрмавсем хупă сасăсене каланă чух тĕрлĕ çĕрте тата тĕрлĕ майпа пулаççĕ, çавăнпа вĕсене артикуляци тĕлтен икĕ пысăк ушкăна уйăраççĕ:
Алакуян
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн округне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Шурă Атăл Ар чулĕнчи шыв виçекен постран Юмагуз шывуправĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шурă Атăл. Юханшыв бассейнĕ—Чулман Атăл. Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Хупă сасăсем
Тутапа калаканнисем хушшинче икĕ тутапа калакан сасăсем (п, п', б, б', м, м'), тутапа-шăлпа калакан хупă сасăсем (в, в') пур. Чĕлхе тӳрчĕн хăш пайĕ ĕçе хутшăннине кура чĕлхепе калакан хупă сасăсем хăйсем те тĕрлĕ ушкăнсене уйрăлаççĕ:
Акустика тĕлĕшĕнчен хупă сасăсене икĕ пысăк ушкăна уйăраççĕ — шавлă хупă сасăсем тата янăравлă хупă сасăсем. Шавлă хупă сасăсем сăмахри позицие кура янăраканнисем тата янăраманнисем пулаççĕ. Сывлăш юхăмĕ чăрмавсене мĕнле çĕнтернине шута илсе шавлă тата янăравлă хупă сасăсем хăйсене вакрах ушкăнсене уйăраççĕ.
Алакуян
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Чулман Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори: Шурă Атăл юпписем
Хупă сасăсем
Чăваш чĕлхи ăслăлăхĕнче фонема пулакан хупă сасса уйăрса палăртас тĕлпе тĕрлĕ ученăйсем тĕрлĕрен шухăшлаççĕ. Пĕрисем 33 хупă фонема уйăраççĕ (В.И.Котлеев чĕлхеçĕ), теприсем 17 теççĕ, П.Я. Яковлев чĕлхеçĕ вара 26 фонемăна палăртать.
Чăваш алфавитĕнче: Бб, Вв, Гг, Дд, Жж, Зз, Йй, Кк, Лл, Мм, Нн, Пп, Рр, Сс, Çç, Тт, Фф, Хх, Цц, Чч, Шш, Щщ
Хупă сасăсен йĕркисем
Чăваш сăмахĕсенче хупă сасăсен çирĕп йĕрки пур: 1) сăмах пуçламăшĕпе вĕçĕнче янăраман шавлă хупă сасăсем кăна пулма пултараççĕ (кас, çых, пит); 2) янăравлă хупă сасă умĕнче янăраман шавлă хупă сасăсем çеç пулаççĕ (тăпра, сукмак, çапла); 3) сăмах варринче юнашар тăракан шавлă хупă сасăсем янраманнисем пулаççĕ (пахча, укçа, ăçта); 4) икĕ уçă сасă хушшинче тата янăравлă хупă сасăпа уçă сасă хушшинче шавлă хупă сасăсем янăраканнисем те, янăраманнисем те пулаççĕ. Янăраман шавлă хупă сасăсем вăрăммăн илтĕнеççĕ: упа (уба) — аппа, така (тага) — такка, (виz'ĕ) — виççĕ, вутă (вудă) — вутта тата ыттисем те.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Лингвистика
Тырныауз
Тырныауз, — Кабардино-Балкари Республикинче вырнаçнă хула. Нальчикран 89 çухрăмра, Баксан юханшывĕ çинче ларать. 2008 çулта хулара 20,1 пин çын пурăннă. Хулана 1930 çулсенче никĕсленĕ. 1955 çулта хула шайне кĕртнĕ.
Хула тинĕс шайĕнчен 1300 метрта вырнаçнă.
Паллă çыннисем
Категори:Кабардино-Балкари хулисем
Ульяновка (Куюркаçи районĕ)
Ульяновка  — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 46 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Баксан (юханшыв)
Баксан — Раççей территоринчи юханшыв. Кабарда-Балкар Республики, Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Малка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 173 км, бассейн лаптăкĕ 6800 км2.
Алштан
Алштан — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Кундряк юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Портал:Чăваш Ен:Суйланă пайăр çын
Марков Борис Семёнович (1924 çул, пуш, 7 Чăваш Ен, Элĕк районĕ, Хитекушкăнь ялĕ — 1977 çул, пуш, 25, Мускавра вилнĕ - Шупашкарта пытарнă), — РСФСР халăх артисчĕ, Чăваш АССР халăх артисчĕ, Чăваш АССР таваа тивĕçлĕ артисчĕ, театр режиссёрĕ, СССР Аслă Канашĕн депутачĕ (1962-66).
Алштан
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Портал:Чăваш Ен:Суйланă пайăр çын
1960 çулхи çу уйăхĕнче Борис Марков тăрăшнипе Чăваш патшалăх муcăкпа драма театрĕн сцени çинче чăвашсен пĕрремĕш опери – Федор Васильевăн «Шыварманĕ» — çуралать. Кăштах вăхăт иртсен Б. Мокроусовăн «Чапай» опери те (Раççейре пĕрремĕш ăстрăм!) çут тĕнчене тухать.
(тĕплĕнрех ...)
Алштан
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Громов Константин Григорьевич
Громов Константин Григорьевич — (1924-30.09.1957), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăнакан çарĕн 266-мĕш перевçĕсен дивизин 1008-мĕш перевçĕсен полкĕн комсоргĕ, кĕçĕн лейтенант.
Коков Валерий Мухамедович
Коков Валерий Мухамедович, — Кабардино-Балкари Республикине виçĕ президент тапхăрĕ хушшинче ертсе пынă президент. 1941 çулхи юпа уйăхĕн 18 Кабардино-Балкари Республикинчи Тырныауз хулинче çуралнă. Кабардин. 2005 çулхи юпа уйăхĕн 29 чирленĕ хыççăн Мускавра вилнĕ.
Пурнăçĕ
1964 çулта Кабардино-Балкарин патшалăх университетне вĕренсе пĕтернĕ. Çавăн пекех Пĕтĕм союзри ял хуçалăх экономикин ăслăлăхпа тĕпчев институчĕнче аспирантурăна, 1978 çулта заочлă майпа Ростов-На-Дону хулара вырнаçнă ЦК КПССăн аслă парти шкулне пĕтернĕ.
Хăйĕн ĕçне Баксан районĕнчи «Трудовой горец» ятлă колхозра агроном вырăнĕнче пуçланă. 1990-1991 çулсенче Кабардино-Балкари АССРăн Верховный Совечĕн председателĕ пулнă. 1991 çултанпа Кабардино-Балкари АССРăн Министрсен совечĕн председатĕлĕн пĕрремĕш çумĕ пулнă.
1992 çулта халăх Валерий Кокова Кабардино-Балкари Республикин президентне суйласа илнĕ. 1997 çулхи кăрлачăн 12 ăна иккĕмĕш срока, 2002 çулхи кăрлач уйăхĕнче виççĕмĕш срока суйласа илнĕ. Унăн кандидатурине суйлавçăсен 80% ытла хăйсен сассине панă.
Категори:Кабардино-Балкари паллă çыннисем
Ялчикай
Ялчикай — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 360 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Альдашла
Альдашла — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Уя юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Портал:Чăваш Ен/Суйланă пайăр çын
Марков Борис Семёнович (1924 çул, пуш, 7 Чăваш Ен, Элĕк районĕ, Хитекушкăнь ялĕ — 1977 çул, пуш, 25, Мускавра вилнĕ - Шупашкарта пытарнă), — РСФСР халăх артисчĕ, Чăваш АССР халăх артисчĕ, Чăваш АССР таваа тивĕçлĕ артисчĕ, театр режиссёрĕ, СССР Аслă Канашĕн депутачĕ (1962-66).
1960 çулхи çу уйăхĕнче Борис Марков тăрăшнипе Чăваш патшалăх муcăкпа драма театрĕн сцени çинче чăвашсен пĕрремĕш опери – Федор Васильевăн «Шыварманĕ» — çуралать. Кăштах вăхăт иртсен Б. Мокроусовăн «Чапай» опери те (Раççейре пĕрремĕш ăстрăм!) çут тĕнчене тухать.
Альягыш
Альягыш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Кара юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Шабагиш
Шабагиш — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 571 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Егорьевка (Куюркаçи районĕ)
Егорьевка  — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 43 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453306, ОКАТО кочĕ — 80239860002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Васильев Фёдор Семёнович
Васильев, Фёдор Семёнович (4.10.1920, Тури Панкли ялĕ, Етĕрне уесĕ Хусан кĕпĕрни — 23.5.2000, Шупашкар, Чăваш Республики, РФ) — чăваш совет композиторĕ, педагог. ССРП композиторĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1953). РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ, ЧАССР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (1960), К. В. Иванов ячĕллĕ ЧАССР патшалăх парни (1976).
Биографи
Шупашкарти мусăк вĕрентешĕнче вĕренсе тухнă. Вĕрентекенĕсем ҫаксем пулнă: Владимир Кривоносов тата Степан Максимов. Ленинградри патшалăх консерваторине вĕренме кĕнĕ, анчах та чирленипе вĕренĕве вĕçлеймен. Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă.
Лутра Пакăш
Лутра Пакăш, — Чăваш Енри Элĕк районĕн Шĕмшеш ял тăрăхĕн ялĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
[1782] çулта ялта пурĕ те 6 кил çеç пулнă. 1859 çулта вара 32 киле çитнĕ, 84арçынпа 76 хĕрарăм пурăннă, 1926 çулта вара ялта пуре 53 кил, 261 çын пурăннă.
Кун-çулĕ
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Шăмат вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 хыççăн Советски районне, 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Етĕрне районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Этимологи
Ял пуçласа яраканĕ лутра пулнăран Лутра Пакăш ят панă пулас. Ку ял XVIII ĕмĕрте çеç çуралнă. Пакăш çын ячĕ пулать.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Асава
Асава — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Ивановка (Куюркаçи районĕ)
Ивановка  — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 74 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453296, ОКАТО кочĕ — 80254810004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Ҫ
Ҫҫ, — кириллица саспаллийĕ. С саспаллинчен пулса тăрать.
Чӑваш чӗлхинчи кивӗ ҫырулӑх палӑкӗсенче тӗл пулмасть. Ҫӗнӗ чӑваш ҫырулӑхне И.Я.Яковлев кӗртнӗ (1871). Чӑваш сӑмахӗсен пур позицийӗсенче те тӗл пулать: ҫил, куҫҫуль, тухӑҫ.
Тетелти усӑ курни
Кириллицӑри Ҫҫ саспалли пӗрмай тӗрӗс курӑнмасть (Internet Explorer программинче тӗслӗхрен). Ҫакӑнпа чӑваш тетелӗнче, Википедин чӑваш уйрӑмӗнче латиницӑри Çç (Ccedilla) усӑ кураҫҫӗ. Информаци шырас тесен, асӑрхамалла.
Çемçе уçă сасăсем
Çемçе уçă сасăсем, — малти ретри уçă сасăсем (и,э,ĕ,ӳ). Çак термин чăваш чĕлхине вĕрентмелли шкул учебникĕсенче çирĕпленнĕ. Çемçе уçă сасăсен артикуляцийĕнче чĕлхе пĕтĕм калăпăшĕпе малалла туртăнни тĕп вырăн йышăнать. Ăна, тĕслĕхрен, а тата э сасăсене умлă-хыçлă каланине сăнаса лайăх асăрхама пулать. Э сасса каланă чух чĕлхе хăйĕн мĕнпур калăпăшĕпе малалла, а сасса каланă чух — каялла туртăнать.
Çемçе уçă сасăсем пусăм (çӳллĕш) палли тăрăх пĕр пек мар. И тата ӳ сасăсем — чи çӳлти пусăмри уçă сасăсем. И сасса каланă чух чĕлхене тата кăшт çӳлерех çĕклентерсен вăл хупă сасса куçса каять. Э тата ĕ сасăсем пусăм палли тĕлĕшĕнчен кăшт аяларах тăраççĕ.
Литература
Категори:Лингвистика
Арвяк
Арвяк — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Шур Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Канополо
Канополо (Canoe polo) (Kayak polo) — Каноэ е каяк текен шыв çийĕн кимĕри ушкăнпа вылямалли вăйă тĕсĕ. Икĕ ушхăн выляççĕ. Кашни ушкăнра 8 çын вылять. Кашни спортсмен уйрăм кимĕре кĕсменпе авăсса ишет. Вăйă тĕлĕ — хирĕç вылякан ушкăнăн хапхине хăшĕ ушкăнĕ те пулсан ытларах пÿске çапса кĕртесси. Вăйă хатĕрĕсем — каяк, кĕсмен, пӳске, хапхасем, жилет, шлем. Раççейра вăйă ятне кануполо тесе йышăннă.
Каçăсем
Категори:Спорт Категори:Ушкăнпа вылямалли вăйăсем
Канчура
Канчура — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 181 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Щуцкий Юлиан Константинович
Юлиан Константинович Щуцкий (Çурла, 23 1897, Екатеринбург — Нарăс, 18 1938, Ленинград) — раççей филологĕ, тухăç тишкерÿçи, философ, куçаруçă. Профессор (1935). Чĕлхе пĕлĕвĕн кандидачĕ (1935, хÿтĕлевсĕр), филологи ăслăлăхĕсен тухтăрĕ (1937).
Каçăсем
Категори:Раççей филологĕсем Категори:Раççей лингвисчĕсем Категори:Раççей синологĕсем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:Полиглотсем Категори:Антропософсем
Лукин Аркадий Васильевич
Лукин Аркадий Васильевич (1934 çулхи пуш, 17, Чăваш Ен, Элĕк районĕ,  Лутра Пакăш ялĕ — 1995, çу, 5, Шупашкар)  — чăваш сăвăçи, тăлмачĕ.
1963 çултанпа СССР ÇП пайташĕ. Чăваш АССР тава тивĕçлĕ культура ĕçчеңĕ 1988, Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ культура ĕçченĕ (1994).
Пурнăçĕ
Советски вăтам шкулĕнче, Комсомолăн тĕп шкулĕнче, Мускавра Литературăн аслă курсĕнче пĕлӳ пухнă. «Çамрăк коммунист» хаçат редакцийĕнче, «Коммунизм ялавĕ» хаçатра, Çыравçăсен пĕрлешĕвĕнче, Чăваш кĕнеке издательствинче, радиокомитетра, «Тăван Атăл» журнал редакцийĕнче ĕçленĕ.
1995 çулхи çу уйăхĕн 5-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ.
Пултарулăхĕ
Ытти халăх сăвăçисен сăввисене чăвашла чылай куçарнă. 15 таран кĕнеке тухнă:
Вырăсла «Волшебный мост» (Асамлă кĕпер, 1974), «Воздух» (Сывлăш, 1983) кĕнекесем тухнă.
Ун сăввисемпе композиторсем юрă кĕвеленĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш тăлмачĕсем Категори:Пайăр çынсем:Элĕк районĕ Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Пушăн 17-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1934 çулта çуралнисем Категори:1995 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 5-мĕшĕнче вилнисем
Апаша
Апаша — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Хăвăрт Танып юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Асязы
Асязы — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Уршак юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Укиё-э
мини|справа|Манăн чилер пулас килет, [[Цукиока Ёситоси ĕçĕ]] Укиё-э ((浮世絵), улшăнуллă тĕнче ÿкерчĕкĕсем (сăнарĕсем)) — Японин илемлĕ ÿнерĕн юхăмĕ, Эдо тапхăрĕнче анлă аталану илнĕ.
Укиё сăмах тÿрĕ куçарсан «юхан тĕнче» тенине пĕлтерет, буддистсен «хурлăх тĕнчи» пĕлтерĕшĕн омофономĕ пулать, анчах урăх иероглифсемпе çырăнать. Малтанах «укиё» буддизмра «иртнĕ пурнăç тĕнчи, сулхав вырăнĕ» пĕлтерĕшлĕ пулнă, анчах Эдо тапхăрĕнче, театр Кабуки тата гейшасеме куртизан-хĕрарăмсем валли ятарлă уйăрнă хула пайĕсем пулса кайнă çемĕн, ку пĕлтерĕше çĕнĕрен пăхса тухса улăштарнă, халĕ ĕнтĕ ăна «иртсе пыран киленÿ тĕнчи, юрату тĕнчи» тесе ăнланнă.
Укиё-э меслечĕн гравюрисем — Япони ксилографин тĕп тĕсĕ. Çав ÿнер калăпăшне XVII- ĕмĕрĕн иккĕмĕш çурринчи Эдо хула этеплĕхĕнче (халĕ Токио) халăх питĕ кăмăлланă.
Укиё-э мелне япон ÿнерçи тата графикĕ Хисикава Моронобу шутласа кăларнă теççĕ.
Чи малтанах гравюрасем шурă-хура пулнă — тушьпа çех усă курнă, XVIII -ĕмĕр пуçламăшĕнчен хăшпĕр ĕçĕсене тĕслĕ сăрăпа сăрласа илемлетме тытăннă. XVIII-ĕмĕрте Судзуки Харунобу ÿнерçĕ тĕрлĕ тĕслĕ пичет мелĕ нисики-э шутласа тупнă. Укиё-э гравюрисем ăсталу хăйхаклăхĕ çÿллĕ пулман пирки хаклах пулман. Вĕсене ытларах хаклă ÿнер хайлавĕсем илме пултарайман, пуянах мар хула çыннисем валли туса хатĕрленĕ.
Укиё-э ÿкерчĕкĕсем хулари куллен пурнăçа сăнарланă. Гравюрасенче хÿхĕм гейшасене (бидзинга), мăнтăр та пысăк сумо кĕрешĕвçисене, театр кабуки (якуся-э) актёрĕсене сăнарланă. Каярах çутçанталăк сăнарĕсен гравюрсем те анлăн сарăлаççĕ.
Паллă ÿнерçĕсем
мини|справа|Нанивая О-Кита, [[Китагава Утамаро ĕçĕ]]
Каçăсем
Категори:Ӳнер юхăмĕсем Категори:Ӳнер Категори:Графика Категори:Ӳнер меслечĕсем Категори:Эстамп Категори:Япони
Луч Григорий Васильевич
Луч Григорий Васильевич (чăн хушамачĕ Васильев), — прозаик. 1931 çулхи çурла уйăхĕн 1-мĕшĕнче Чăваш Енри Вăрнар районĕнчи Уйкас Кипек ялĕнче çуралнă. 1998 çулхи чӳк уйăхĕн 16-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ.
1970 çултанпа СССР ÇП пайташĕ.
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Шăхасан вăтам шкулĕнче, партин Ленинградри аслă шкулĕнче вĕреннĕ. Шăхасан район хаçачĕн редакциĕнче, «Çамрăк коммунист» хаçат редакторĕн çумĕ, «Коммунизм ялавĕ» хаçатăн çырусен уйрăмĕн заведующийĕ, парти обкомĕн пичет секторĕн заведующийĕ, «Капкăн» журналăн тĕп редакторĕ, Çыравçăсен пĕрлешĕвĕн пропоганда бюровĕн ертӳçи пулнă.
Ӗçĕсем
Очерксем, калавсем, повеçсем çырнă. Кулăшлисем чылай: «Ӳркенмен кахал», «Арăслан», «Кĕтӳç шăхличĕ», тата ыттисем те.
Каçăсем
Ҫулталӑк кӗнеки=книга года
Культурное наследие Чувашии
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Çурлан 1-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1931 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 16-мĕшĕнче вилнисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:1998 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 16-мĕшĕнче вилнисем Категори:СССР çыравçисем Категори:Çыравçăсем, алфавитпа
Консонантизм
Консонантизм, — чĕлхери, диалектăн е чĕлхесен ушкăнĕн хупă сасăсен системи.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Лингвистика
Хытă уçă сасăсем
Хытă уçă сасăсем, — кайри ретри уçă сасăсем (а, ă, ы, у). Ку термин шкул практикинче тата чăваш чĕлхи методикипе çырнă ĕçсенче çирĕпленнĕ.
Хытă уçă сасăсем каланă чух чĕлхе хăйĕн пĕтĕм калăпăшĕпе хыçалалла туртăнать, çакна çемçе уçă сасăсене каланă чухнехи артикуляципе танлаштарсан аванах чухлама пулать. Хытă уçă сасăсем пусăм палли тăрăх çакăн пек ушкăнланаççĕ:
У — тутапа калакан уçă сасă, ы, ă, а — тутапа каламаннисем.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Лингвистика
Мутал
Мутал — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Холмогоры (Куюркаçи районĕ)
Холмогоры  — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 142 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Вокализм
Вокализм, — чĕлхери, диалектăн е чĕлхесен ушкăнĕн уçă сасăсен системи.
Уйкас Кипек
Уйкас Кипек, — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
«Кипек ен» фольклор ушкăнĕ
Кун-çулĕ
Малтан Етĕрне уесĕн Кĕçĕн Явăш вулăсне кĕнĕ. 1925 çулхи юпа уйăхĕн 26-мĕшĕнче Çĕрпӳ уесĕн Кĕçĕн Явăш вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Вăрнар районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Шăхасан районне, 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Красноармейски районне кĕнĕ. 1956 çулхи раштав уйăхĕн 19-мĕшĕнчен пуçласа паянчен Вăрнар районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Хытă хупă сасăсем
Хытă хупă сасăсем, — çемçе хупă сассăн хытă мăшăрĕ. Хытă хупă сасăсем каланă чух ĕçе чĕлхе тӳрчĕн вăта пайĕ хутшăнмасть.
Чăваш чĕлхинче фонема пулакан хытă хупă сасăсем çаксем: в, п, т, д, к, х, ш, л, м, н, р, л:, н:, с, з, б, г, ж, γ, м:, в:, р: (аван, пулă, адă, сасă, лажа, уγă, тага). Хытă хупă сасăсемпе юнашар тăракан уçă сасăсем сыпăк сингармонизмне пула яланах хытă пулаççĕ (лаша, пу-кан, та-ма-ша).
Çавăн пекех пăхар
Категори:Лингвистика
Ауй
Ауй — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Зилим юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Аудараш
Аудараш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Сибирган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Уçă сасăсем
Уçă сасă, — сывлăш юхăмĕ çăвар хăвăлĕпе ирĕккĕн, нимĕнле чăрмавсăр тухнипе пулакан сасă. Вăл сыпăк тăвакан сасă, çавăнпа та ăна сыпăк тĕвви теççĕ. Чăваш сăмахĕнче миçе уçă сасă, çавăн чухлĕ сыпăк (ла-ша, кĕ-не-ке, пĕл-тĕр-хи-сем).
Уçă сасăсене артикуляципе акустика тĕлĕшĕнчен хаклаççĕ. Артикуляци тĕлĕшĕнчен уçă сасăсем пĕр-пĕринчен виçĕ паллăпа уйрăлса тăраççĕ: рет, çӳллĕш (е пусăм) тата тута паллисемпе. Тĕп чăваш сăмахĕсенче 8 уçă сасă.
Коса чĕлхи
Коса чĕлхи — банту чĕлхисем шутне кĕрекен чĕлхе. Çырулăхĕ латиница çинче никĕсленет. Коса чĕлхипе коса халăхĕ калаçать. Кăнтăр Африка Республикин патшалăх чĕлхи шутланать. Пурĕ чĕлхепе 7.9 миллион çын (КАР-ăн 18%) калаçать.
Уçă сасăсем
Сингармонизм сакунне (рет килĕшĕвне) пула уçă сасăсем икĕ ушкăна: малти ретри уçă сасăсене (э, ĕ, и, ӳ) тата кайри ретри уçă сасăсене (а, ă, ы, у) пайланаççĕ. Шкул учебникĕсенче вĕсене çемçе уçă сасăсем тата хытă уçă сасăсем теççĕ. Аффикссем икĕ вариантлă пулнăран уçă сасăсене çакăн пек мăшăрсене уйăрма пулать: а — э, ă — ĕ, ы — и, у — ӳ.
Коса чĕлхи
Унăн хурăнташ чĕлхисем — зулу, свази тата ндебеле, касасем çак чĕлхесемпе калаçакансене те ăнланаççĕ.
Вак калаçу
Вак калаçу, — чи пĕчĕк территори йышăнакан диалект ушкăнĕ. Темиçе вак калаçу вырăнти калаçăва пĕрлешет, темиçе калаçу вара хăй пĕр диалекта (диалектсен классификацийĕнчи пысăк ушкăна) пĕрлешет.
Коса чĕлхи
ISO 639-1 тăрăх xh, ISO 639-2 тăрăх xho пек палартăнать.
Уçă сасăсем
Акустика тĕлĕшĕнчен илсен уçă сасăсен шутне сасă чĕлĕхĕсем чĕтренни кĕрет. Сасă чĕлĕхĕсем чĕтренмесĕр пĕр уçă сасă та пулмасть.
Вак калаçу
Категори:Диалектсем
Коса чĕлхи
Фонетикăпа фонологи
Банту ытти чĕлхисем пекех, коса — тĕрлĕ тĕс сасăллă чĕлхе. Унăн икĕ сас тĕсĕ — çӳлли (çинçи) тата хулăмми. Янравлă хупă сасăсем çинçе сасăсене тухма пулăшаççĕ: вĕсем хыççăн вăл çӳлле çивĕч хăпарать.
Уçă сасăсем
А тата ĕ уçă сасăсене кĕске уçă сасăсем, ыттисене — тулли (е вăрăм) ,уçă сасăсем теççĕ. Тулли уçă сасăсен (а, э, ы, и, у, ӳ) пахалăхĕ ударениллĕ сыпăкра та, ударенисĕрринче те пĕр пек, вăл улшăнмасть.
Коса чĕлхи
Каçăсем
Категори:Банту чĕлхисем Категори:КАР чĕлхисем
Уçă сасăсем
Кĕске уçă сасăсем пахалăх редукцине парăнаççĕ: ударенисĕр сыпăксенче çав сасăсем самаях урăхла илтĕнеççĕ, хăш-пĕр чухне питĕ кĕскелнипе сăмахран пачах тухса ӳкеççĕ (эпĕ — эп, эсĕ — эс, çичĕ — çич ача, вунă — вун кĕнеке, пултăран — пултран, пурăнăç — пурнăç).
Тĕп чăваш сăмахĕсенче уçă сасăпа юнашар хупă сасăсенчен чылайăшĕ пулма пултарать, анчах та икĕ уçă сасă юнашар тăма пултараймасть. Ку вăл чăваш фонетикин тĕп сакунĕсенчен пĕри. Уçă сасăсем сăмахăн пур позицийĕсенче те (пуçламăшĕнче те, варринче те, вĕçĕнче те) пулма пултараççĕ (арман, лаша, упа, пулă, çыру). Ы сăмахĕн малти пĕрремĕш иккĕмĕш буквинче кăна пулма пултарать. Хытă сăмах тымарĕсенче малти ретри и сасă нихăçан та тĕл пулмасть, аффикс пулаканни вара çемçе сăмахсенче те, хытă сăмахсенче те пулать, тĕслĕхрен: çимĕç, тиле, эпир, ĕни, кĕпи, лаши, вăрманти, хулари, кăмаки.
Уçăлакан сасси урăх уçă сасăпа улăшăнма пултарать, а вырăнне у, и пулма пултарать.
Чăваш чĕлхинче:
Хыттисем: Аа, Ăă, Уу, Ыы
Çемçисем: Ее/Ээ, Ĕĕ, Ӳӳ, Ии
Вырăс сăмахĕсенче:
Оо, Ёё
Çав. пекех
Категори:Уçă сасăсем
Львов (пĕлтерĕшсем)
Львов, — вырăс Лев (араслан) сăмахĕнчен пулнă хушамат, тата ытти пĕлтерĕшлĕ сăмах.
Лĕпсер
Лӗпсер (хӑш пӗр чухне Липсĕр те тӑрать), — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял, Туҫи ял тӑрӑхне кӗрет. Шупашкартан 49 ҫухрӑм.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
Алеппо
Але́ппо, Ха́леб (حَلَبُ Ḥalab; Aleppo, Βέροια, Beroea) — Сирири чи пысăк хула тата пĕр ятлă, чи йышлă мухафаза центрĕ. Симеон тăвĕ дистриктĕнче вырнаçнă. 2 301 570 çын (2005) пурăнать. Алеппо Левант патшалăхĕн чи пысăк хули шутланать. Чылай ĕмĕр тăршши Алеппо Аслă Сирире чи пысăк тата Осман империнче виççĕмĕш (Кустантинпа Каир хыççăн) шутланнă.
Каçăсем
Категори:Сирири миллионер хуласем Категори:Авалхи Сири патшалăхĕсем тата хулисем Категори:Халеб мухафаза хулисем
Холодный Ключ (Куюркаçи районĕ)
Холодный Ключ  — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 357 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Пальмира
Пальми́ра (Παλμύρα, калькă: ܬܕܡܘܪܬܐ Тадморте; תַּדְמוֹר Тадмор; تدمر Тадмор; Թադմոր, Արմավուտ Тадмор, Армавут – «пальмăсен хули») — расположенный в одном из ов Сири пушхирĕн пĕр оазисĕнче, Дамаскпа Евфрат хушшинче, пĕрремĕшĕнчен çурçĕр-тухăçалла  240 км тата иккĕмĕшĕнчен 140 км вырнаçнă кайранхи аваллăх (III—VI ĕмĕрсенчи) пуян хулисенчен пĕрри.
Тагаль чĕлхи
Тагаль чĕлхи, — тагальсен чĕлхи, Филиппин патшалăх чĕлхи. Ку чĕлхе çинчен Филиппин утравĕсенчи çынсен 60% калаçать. Ытларах енĕпе Лусон тата ун çумĕнчи утравсем çинче калаçаççĕ.
Тагаль чĕлхинче префикссем, инфикссем тата суффикссем вăйлă аталаннă. Ку енĕпе вăл ытти малай чĕлхисенчен малта тăрать. Глаголсем самай аталануллă.
Малтан тагаль чĕлхин хăйсен алфавичĕ пулнă, анчах та христианлăх сăрăлнине пула ун вырăнне латин алфавичĕ сарăлма пуçланă. Халĕ малтанхи алфавита питĕ сайра çĕрте усă кураççĕ.
Категори:Австронези чĕлхисем Категори:Филиппин чĕлхисем
Львов
Львов (Львів), — Украинăри хула. 1772-1918 çулсенче Австри тата Австро-Венгри патшалăхĕсене кĕнĕ, Лемберг ятлă пулнă.
Якшимбет (Каюркаçи районĕ)
Якшимбет — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 899 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Авăркас
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Диалект
Диалект (грек. διάλεκτος «калаçу, вырăнти калаçу») — чĕлхен вырăнти уйрăмлăхĕ, тĕсĕ, пĕр-пĕр вырăнта пурăнакан çынсене хутшăнма пулăшакан хатĕр. Унăн фонетикăпа лексика тата грамматика системи пур. Диалект — чĕлхе пайĕ. Кирек мĕнле чĕлхере те икĕ диалекта кая пулмалла мар, унсăрăн диалект çинчен калаçма сăлтав пулмасть. Пĕр диалект хăйĕн паллисемпе теприншĕн е ыттисемшĕн хирĕçле пулса тухать. Хирĕçлев пулмасан диалект иккĕ е нумай пулма пултараймасть.
Чĕлхери диалектсене уйăракан тĕп паллăсем — диалект уйрăмлăхĕсем пур. Чăваш чĕлхинчи диалектсене уйăракан паллăсем:
Чăваш чĕлхинчи диалектсем территориллĕ диалектсем, урăхла каласан вĕсен кашнин хăйĕн территорийĕ пур. Чăваш чĕлхинчи социаллă диалектсене (социолектсене) тĕпчемен.
Асăрхавсем
Категори:Лингвистика
Диалектизм
Диалектизм, — вырăнти калаçу сăмахĕ. Диалектизмсемпе уйрăм ял е темиçе ял калаçăвĕнче, темиçе вырăнти калаçура, диалектра усă кураççĕ, урăхла каласан вĕсен географийĕ пĕчĕк те, анлă та пулма пултарать. Диалектизм — литература чĕлхин тулашĕнче тăракан сăмах. Литература чĕлхинче диалектизм вырăнне урăх сăмах çӳрет (маçак — лит. асатте, моркка — лит. кишĕр, мăн хăяр — лит. кавăн).
Тĕрлĕ уйрăмлăхсене шута илсен диалектизмсене тăватă ушкăна уйăраççĕ:
Вырăнти калаçу сăмахĕсене илемлĕ сăмах ăстисем майĕпен литература чĕлхине кĕртсе пыраççĕ, çавна май чăваш литература чĕлхи лексика тĕлĕшĕнчен пуянланса пырать. диалектизмсемпе П. Хусанкай, Хв. Уяр, Илпек Микулайĕ, А. Артемьев, М. Ухсай уйрăмах вырăнлă усă курнине палăртмалла.
Категори:Лингвистика
Львов Пётр Константинович
СССР ÇП пайташĕ (1963), Чӑваш Республикин тава тивĕçлĕ культура ĕçченĕ (1993)
Пурнăçĕ
1932 çулхи авăн уйăхĕн 17-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи Лĕпсер ялĕнче çуралнă.
Шупашкар районĕнчи Шемшер вăтам шкулĕнче вӗренсе тухсан, Шупашкарти учительсен институтӗнче аслă пĕлӳ илнĕ. ВЛКСМ Ишлей райкомӗнче, ВЛКСМ Чӑваш обкомӗнче, «Молодой коммунист» хаçатра ĕçленĕ, «Ялав» журналăн яваплă секретарĕ, тĕп редактор çумĕ, «Тăван Атăлăн» тĕп редакторĕ пулса тăрăшнă. Унтан Чӑваш телекураӗнче, Чӑваш çыравçисен пĕрлешĕвĕн правленинче ĕçленĕ. 1963 çултанпа СССР çыравçисен пĕрлешĕвĕнче тӑнӑ. Пӗрремӗш сӑввисем 1950-мӗш ҫулсен пуçламăшĕнче пичетленме тытăнă. Ытларах проза жанрӗнче палӑрнӑ.
Ҫыравҫӑ 2008 ҫулта ҫӗре кӗнӗ.
Пултарулăх ĕçĕсем
Украинран чăваш чĕлхине Л. Украинкăн, С. Шуртаковăн, П. Левчаевăн, В. Юксернăн, В. Ильинан ĕçĕсене куçарнă.
Вырăнти калаçу
Вырăнти калаçу, — диалектăн пĕчĕкрех пайĕсенчен пĕри.
Диалект вырăнти калаçусенчен тăрать, калаçусем вара диалект тытăмĕнче темиçе те пулма пултараççĕ. Кашни вырăнту калаçăвăн хăйне евĕр уйрăмлăхсем пур, вĕсем пĕр калаçăва тепринчен уйăрса тăраççĕ. Çав хушăрах вĕсен тĕп паллисем пĕр пек, çавăнпа пĕр диалект тытăмне кĕреççĕ.
Вырăнти калаçу сарăлнă территори пысăк та, пĕчĕк те пулма пултарать. Диалектологи литерутуринче «вырăнти калаçу» тата «диалект» терминсене синонимлă усă курни те тĕл пулать. Уйрăм ял калаçăвне сăнласа кăтартнă чухне те «вырăнти калаçу» терминпа усă кураççĕ, тĕслĕхрен: «Сĕнтĕр калаçăвĕ», «Муркаш калаçăвĕ», «Кавал калаçăвĕн уйрăмлăхĕсем» (кун пек чух, пуплев чăвашла тĕрĕс тухтăр тесе, терминри «вырăнти» сăмаха кăларса пăрахаççĕ).
Вырăнти калаçу хăй вакрах пайсем çине уйрăлма пултарать, çакна чăваш диалекчĕсен классификацийĕ лайăх çирĕплетсе парать.
Каçăсем
Категори:Социолингвистика Категори:Чĕлхе систематики Категори:Диалектологи
Хомс
мини
Хомс(حمص) — Сирин анăçĕн центрĕнчи хула, Хомс провинцин администраци центрĕ. Дамаска çити — 162 км яхăн кăнтăралла, Халеба çити — 192 км çурçĕрелле, Пальмирăна çити — 150 км тухăçалла, Тартуса çити — 90 км анăçалла.
Эль-Аси юханшывĕ хулана иккĕне пайлать: тухăç (Хомс каналĕ тăрăх йăрăм), анăç (хальхи çуртсем туса лартнă).
Истори
Хомс, унчен Эмеса е Эмеза, пĕрремĕш ăстрăм п. эрч. 2300 çулта асăннă.
Асăрхавсем
Категори:Телли
Распутин Григорий Ефимович
Григо́рий Ефи́мович Распу́тин (Но́вых; 1869, кăрлач, 21 — 1916, раштав, 30) — Тобол кĕпернинчи Покровское чиркӳ ялĕнчи çĕр ĕçтешĕ. Николай II раççей императорĕ çемьин тусĕ пулнипе пĕтĕм тĕнчипех паллă пулнă.
Каçăсем
Категори:Раççей мистикĕсем Категори:Пайăр çынсем:Верхотурье
Тури Бабалар
Тури Бабалар — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 149 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Кутлуюл
Кутлуюл — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 293 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Аушта
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Изоглосса
Изоглосса (грек. isos «танă» тата glossa «чĕлхе, пуплев») — вырăнти калаçу уйрăмлăхĕсем карттă çинче территори тĕлĕшĕнчен мĕнле сарăлнине кăтартакан йĕр (чике). Вырăнти калаçусенче тĕл пулакан фонетика, грамматика, лексика, семантика уйрăмлăхĕсене пурне те карттă çинче ӳкерсе кăтартма пулать.
Тĕрлĕ сăмахсен, грамматика формисен, чĕлхе пулăмĕсен изоглосса пĕр пек мар. Хăш-пĕр чухне темиçе изоглосса карттă çинче юнашар, çума-çумăн пырать е вĕсем пĕрлешсех кайма пултараççĕ; диалектологире ăна изоглоссăсен çыххи (выр. пучок изоглосс) теççĕ. Изоглоссене, вĕсен çыххисене чĕлхе географийĕ тĕпчесе вĕренет.
Категори:Диалект
Ашехла
Ашехла — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Хăвăрт Танып юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Ашаеш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Ашехла
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ашаеш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ашехла
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Кино кунĕ
Кино кунĕ, — кинона халалланă уяв кунĕ.
Тĕнчере
Кино кунне тĕнчере раштавăн 28-мĕшĕнче уявлаççĕ.
Раççейре
Раççейре кино кунне уйрăмман çурла уйăхĕн 27-мĕшĕнче уявлаççĕ. Ку куна палăртма пуçланипе çыхăннă хушусем: 1980 çулхи юпа уйăхĕн 1-мешĕнче тухнă СССР Аслă Канаш Президиумĕн 3018-Х номерлĕ «О праздничных и памятных днях» (Уявпа асăну кунсем çинчен) хушăвĕ, 1988 çулхи чӳкĕн 1-мĕшĕнче тухнă СССР Аслă Канаш Президиумĕн 9724-XI номерлĕ «О внесении изменений в законодательство СССР о праздничных и памятных днях» (Уявпа асăну кунĕсем çинчен калакан СССР саккун тытăмне улшăнусем кĕртесси çинчен) ăна тӳрлетекен хушăвĕ.
Раççейре пĕрремĕш кинокартинăна 1908 çулхи юпа уйăхĕн 15-мешенче кăтартнă. Вăл лента пурĕ 7 минут тăсăлнă. Пĕрремеш тĕрлĕ тĕслĕ «Потёмкин броненосецĕ» кинокартинăна Раççейре пĕрремĕш хут 1925 çулта кăтартнă.
Категори:Професиллĕ уяв кунĕсем Категори:Тĕнче уяв кунĕсем
Хăмăш (ял)
Истори
1927 çулчен Етĕрне уесен Нурăс вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Академизм
мини|справа|Уильям Бугро, Ӳнер тата Çыравлăх Академизм  (académisme) — вăл Европан XVII-XIX-ĕмĕрсен ӳнер юхăмĕ. Академизм классикаллă ӳнерĕн тулаш калăпăшĕсенчен ӳссе тухнă. Çав юхăма тытнă пайташĕсем академизм мĕлне авалхи антик тĕнчин тата Чĕрĕлӳ ӳнерĕн кплăпăшĕсен çинчен тĕпчевлĕн шухăшлани тенĕ.
Академизм юхăмĕн паллă пайташĕсем — Францире:Жан Энгр, Александр Кабанель, Уильям Бугро, Шарль Барг, Италире: Луиджи Муссини, Раççейре: Фёдор Бруни, Александр Иванов, Карл Брюллов.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳнер юхăмĕсем
Куюргазы
Куюргазы — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 197 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Ашкарка
Ашкарка — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Шур Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Примус
При́мус — шĕвек çунтармаллипе (бензин е кăраççин) ĕçлекен фитильсĕр ăшăтакан хатĕр. 1892 çулта Франц Вильгельм Линдквист ăслайланă, каярах вăл Primus AB фирмăна йĕркеленĕ. Кулленхи пурнăçра баллонри газа е электроплитаана анлă кĕртиччен усă курнă. Халĕ туристсем усă кураççĕ.
Ĕçлев принципĕ
Ĕçлев принципĕ шăрату лампин пекех.
Килте усă куракан примуссем, пурĕ те тенĕ пекех, кăраççинпе ĕçлеççĕ.
Каçăсем
Категори:Кухня техники Категори:Çулăм çăлкуçĕсем
Анат Бабалар
Анат Бабалар — Пушкăрт Республикин Куюркаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 249 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Куюркаçи районĕ
Ашкарка 2мĕш
Ашкарка 2мĕш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Шур Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.