cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Орудовка
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Механикăлла куçăм
Механикăлла куçăм — ĕскерĕн уçлăхри вырнаçăвĕ ытти ĕсерсем тĕлĕшпе вăхăт иртнĕçем улшăнса пыни.
Каçăсем
Категори:Механика Категори:Кинематика Категори:Физика
Микаил ибн Джагфар
Микаил ибн Джагфар (араб çырулăхĕпе میکائیل ابن جعفر) — Атăлçи Пăлхарăн чи аслă тăрăмри пуçлăхĕ (930-мĕш çç. вĕçĕ - 940-мĕш çç.). Унăн ячĕ нумизматика палăкĕсенчен паллă.
Çăлкуçсенче çапла çырăнать: میکائیل ابن جعفر
Биографи
Микаил ибн Джагфар (чăв. Микуль ипăн Çаххар[çăлкуç кирлĕ]) Алмушăн ывăлĕ шутланать. Вăл патшара ларнă чухне Атăлçи Пăлхарта укçасем (нухратсем) кăларнă. Шăпах çав укçасем тăрăх ун ячĕ паллă та ĕнтĕ.Ун хыççанхи патша — Абдуллах ибн Микаил,  Алмуш мăнукĕ
Çăлкуçсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Атăлçи Пăлхарăн тытăмçисем Категори:XX ĕмĕрти Европăри тытăмçăсем
Урта Когозес
Вăта Когозес — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Когозес юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  28 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хасэкура Цунэнага
мини|Кӗлтӑвакан Хасэкура католи тӗнне кӗрсен Мадридра 1615 ҫулта
Хасэкура Рокуэмон Цунэнага (яп. 支倉六右衛門常長, 1571—1622) — самурай, Европара дипломат миссипе пулса курнӑ пӗрремӗш Япони ҫынни, (ӑна «дон Фелипе», Хасекура Фелипе Франсиске тесе чӗннӗ). Датэ Масамунэ Сэндай хулин феодалӗ (даймё), суту-илӳ тата дипломати ҫыхӑнӑвӗсене тӑвас тӗллевпе 1613 ҫулта Европана элче янӑ. Элчелӗх Лӑпкӑ океана каҫса, Мексикари Акапулькона, ун хыҫҫӑн Мадридпа Рима ҫитнӗ. Уйрӑмах хисепленине кӑтартса Ватикан Хасэкура Цунэнагана Рим гражданинӗн ятне панӑ. Ҫулҫӳрев Европана тата каялла 7 ҫула тӑсӑлнӑ. Тепӗр хут Япони элчӗлӗхӗ Европӑна тепӗр икҫӗр ҫул ытла иртсен тин, 1862 ҫулта пынӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ҫулҫӳревҫӗсем, алфавитпа Категори:Истори Категори:Япони
Юпă
Юпă (е йÿпĕ, туртăм категорийĕнче юппи е йÿппи) — пысăкрах юханшыва юхса кĕрекен пĕчĕкрех юханшыв.
Каçăсем
Категори:Юханшывсем
Лавров Кирилл Юрьевич
Кирилл Юрьевич Лавров (15.9.1925, Ленинград — 27.4.2007, Санкт-Петербург) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1925 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 15-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2007 çулта вилнисем Категори:Акан 27-мĕшĕнче вилнисем
Альтенау (Окер юппи)
Альтенау — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Окер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км, бассейн лаптăкĕ 140 км2.
Вуншарлă шут тытăмĕ
Вуншарлă шут тытăмĕ — позицилле шут тытăмĕсенчен пĕри
Каçăсем
Категори:Арифметика Категори:Шут системисем Категори:10 (хисеп)
Йăмлăхла пăнчă
Йăмлăхла пăнчă — пĕр-пĕр массăллă ĕскер, енчен те унăн размерĕсемпе, шалти тытăмĕпе, формипе, çаврăнни-çаврăнманнипе пăхса тухакан пулăмра шута илмесĕр тăма май пур пулсан.
Каçăсем
Категори:Механика Категори:Кинематика Категори:Физика
Эдуард I
Эдуард I Вӑрӑм уралли (акӑлчан. Edward I «Longshanks»; 17 ҫӗртме 1239 — 7 утӑ 1307) — Вӑрӑм ураллӑ Эдуард I Плантагенетсен династийӗнчен тухнӑ, 1272 ҫултан пуҫласа Англи патши пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Англи историйĕ Категори:Плантагенетсем
Улала (Майма юппи)
Улала  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Майма юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 10 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Ганг гавиалӗ
Ганг гавиалӗ (лат. Gavialis gangeticus) — крокодил ушкӑнӗнчи шултра шуса çӳрекенсен, гавиалсен йӑхӗнчи (Gavialis) пӗртен-пӗр хальхи тӗс. Ячӗ хинди чӗлхинчен घड़ियाल (Ghaṛiyāl) пӑсӑлса пулса тухнӑ, «крокодил» тенине пӗлтерет.
Гавиал хальхи крокодилсем хушшинче хӑйне евӗрлӗ чӗрчун шутланать. Миллионшар ҫул каялла вӗсен темиҫе тӗс пулнӑ пулин те, паян ганг гавиалĕ ҫак авалхи йӑхӑн юлашки элчисенчен, тен, гавиалсен ҫемйин иккӗмӗш тӗсӗ (тепри - гавиал крокодилӗ[4). Гавиалсем пулӑсемпе тӑранса пурӑнаҫҫӗ, тарӑн шывсенче хӑвӑрт ишеççĕ. Мĕнпур крокодилпа танлаштарсан, гвиалсем ыттисенчен ытларах вӑхӑта шывра ирттереҫҫӗ, ӑшӑнас е ҫӑмартасене хурас чухне ҫеҫ типҫӗр ҫине тухаҫҫӗ.
Ареал
Гавиалсем пӑтранчӑк тарӑн шывсен лӑпкӑ юхан пайĕсенче пурăнма кӑмӑллаҫҫӗ. Сӑмахран, юханшывсен юпписем ҫавӑн пек вырăнсем пулаҫҫӗ. Гавиал ареалӗ Инд-Ганг тӳремлӗхӗпе Индостан ҫурутравӗн ҫурҫӗр пайне çавӑрса илет: çаплах Бангладеш территорийӗнче те тӗл пулать (ҫухалас патнех ҫитнĕ), Бутан (тен, ҫухалнӑ пуль), Непала (популяци юсанса пырать), Мьянма (тен, ҫухалнӑ та), Пакистан (ҫухалассине ҫывӑх), Инди (популяци юсанать). Брахмапутр шывӗсен бассейнӗсенче (Бутан, Инди), Инд тата унӑн юпписем (Пакистан), Ганг (Инди тата Непал), Маханадипе Кришна, Мегхна (Инди, Бангладеш), Каладанпа Иравади юханшывӗсем ҫинче пысӑках мар популяцисем пур.мини|Ареал
Епле курӑнни
Ганг гавиалӗн рационĕнче пулӑ пысăк пай йышăнса тӑрать. Пӗчӗк гавиалсем ҫурӑмсӑр чӗрчунсене, сӑмахран, хурт-кӑпшанкӑсене тытса çиеҫҫӗ. Вӗсен янах шӑммисем вӗлерме те, ҫӑтса яма та пултараймаҫҫӗ. Гавиалсем ӳсеҫҫӗ, вӗсен тупӑшӗн виҫи те ӳсет. Чи пысӑккисем сӗтпе ӳстерекен пысӑках мар ҫынсене вӗлерме пултараҫҫӗ. Вилесемпе тăранма та йӗрӗнмеҫҫӗ. Ҫынсемшӗн хӑрушлӑ мар, анчах ҫынсем ҫине тапӑнни палӑртнă. Пӗррехинче 16 фут таякан гавиал буйвола тапăнса вĕлернĕ. Ҫавӑн пекех пысӑк гавиалсем йытӑсемпе качакасене туртса каяҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Крокодилсем Категори:Теветкеллĕ тĕссем Категори:Азири шуса çӳрекенсем
Моготоево
Моготоево — Раççей территоринчи кӳлĕ. Якутинче вырнаçнă. юханшыв Воронцова, Кăнтăр Моготоевский, Мăн Мелкая юханшыв юхса кĕрет, Мелкая (юханшыв, Якути) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 323 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Якутин кӳллисем
Патра (Согожа юппи)
Патра — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Согожа юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем Категори:Рыбинск шывуправĕн бассейнĕ
Коен
Коен — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бердь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  27 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Буц Андрей Фёдорович
Буц Андрей Фёдорович — (1923-18.10.1948), 2-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 254-мĕш перевçĕсен дивизин 929-мĕш перевçĕсен полкĕн 1-мĕш перевçĕсен батальонĕн перевçи, красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Шутарав
Шутару — материалсен чăтăмлăхĕн теорийĕнче  — пăрăсăн урлă деформацийĕн пĕр тĕсĕ, вăл тулашри вăй ĕскере сĕртĕнÿллĕн тивнĕ чухне пулать, вара ун пек чухне ĕскерĕн параллеллĕ хирĕçле çийĕ хускалмасть. Пĕр хысак çав тепĕр хысак тĕлĕшпе куçать.
Шутарăвăн танлаштарудллă деформацийĕ çак формулăпа тупăнать:
кунта Δx — параллеллĕ сийсен пĕр-пĕрин тĕлĕшĕнчи абсолютлă шутарăвĕ; l — сийсен хушшинчи инçĕш (пĕчĕк чухне)
Каçăсем
Категори:Деформаци Категори:Материалсен чăтăмлăхĕ
Пăва (Зима районĕ)
Пăва - Иркутск облаçĕнчи Зима районĕнчи тахçан ял пулнă вырăн. Вырăсла ун пек тĕлсене "урочище" теççĕ.
Тавралăх
Ял паянхи Новолетники тата Виççĕмĕш Успенски чăваш ялĕсем хушшинче, шăпах варринче, çурма çулта, вырнаçнă пулнă.
Кунçул
Чĕмпĕр кĕпĕрнин Пăва уесĕн çыннисем (чăвашсем) никĕсленĕ. Ăна В. М. Алексеев та (вĕрентевçĕ-пенсионер) хăйĕн аса илĕвĕсенче асăннă.
Асăрхавсем
Категори:Зима районĕн ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Омо
Омо  —  Эфиопи территоринчи юханшыв. Эфиоп сăртлăхĕнчен пуçласа Туркана кӳлле юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 760 км.
Юпписем
Гибе тата Годжеб.
Категори:Эфиопи юханшывĕсем
Шăхаль (Çĕпрел районĕ)
Шăхаль (Нижнеподлесные Шигали, Түбән Урманасты Шигали)— Тутарстанăн Çĕпрел районĕнчи чăваш ялĕ. Çăлтăр ял тăрăхĕнче шутланать.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Çĕпрел районĕн ялĕсем
Хорренбах-Бухен
Тун тăрăхне кĕрет. 3623 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0932.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Мелкое (кӳлĕ, Екатеринбург)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Парис (халаплӑх)
мини| [[Жак Луи Давид — Чипер Елена тата Парис (1788) — фрагмент, Лувр, Париж]]
Парис (ав.-грек Πάρις; тата Александр ятпа паллӑ) — Авалхи Греци эпосӗнче Троя патша мӑшӑрӗн, Приампа Гекуба ывӑлӗ, Троя вӑрҫи пуҫланнӑшӑн ӑна айӑплаҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа Категори:Авалхи Греци
Боуи Джеймс
Джим Боуи е Буи кăна тĕл пулать. (James Bowie; 1796, ака, 10 — 1836, пуш, 6) — американ авантюрисче, Техас революцин паттăрĕ. Унăн хушаматнеохăйне валли Дэвид Боуи мусăкçă илнĕ.
Уроженец штата Кентукки, Боуи большую часть жизни провёл в Луизиане, зарабатывая на жизнь перепродажей земли и рабов, которых приобретал у Жана Лафита в Гальвестоне.
В 1827 году он получил огнестрельное и ножевое ранения в драке с шерифом местечка Рэпидс-Пэриш, которого прикончил большим ножом со срезанным клинком (т. н. «нож Боуи»).
В 1830 году перебрался в Техас, женился на дочери тамошнего вице-губернатора и принял мексиканское гражданство. Во время вылазки на поиски затерянной шахты Сан-Сабо Боуи и несколько его товарищей отбили нападение большого отряда индейцев, чем снискали славу по всему Техасу.
С началом техасской борьбы за независимость Боуи возглавил местное ополчение в боях за Консепсьон и т. н. «битве за сено» в 1835 году. В 1836 году Боуи руководил защитой миссии Аламо в Сан-Антонио. Все защитники осаждённой крепости погибли в бою. Боуи был прикован к постели болезнью, однако перед смертью, как гласит предание, успел разрядить свои пистолеты в ворвавшихся в его комнату мексиканцев.
Острожня
Острожня —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Молога юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 75 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Юн-Яга-Коче
Юн-Яга-Коче — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Юн-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 33 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Урта Нань-Ях
Вăта Нань-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нань-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  51 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Юн-Яга-Коче
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Урта Нань-Ях
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сăн
Сăн, нумай пĕлтерĕшлĕ сăмах, вăл çаксене пĕлтерме пултарать:
Категори:Сăн Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Анораха-Яха (Анти-Паюта-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мумин ибн Ахмад
Мĕншĕн-ха ку тытăмçă икĕ ятпа паллă. Кун пирки ятарлă литературăра акă мĕн каланă :
Биографи
Мумин ибн аль-Хасан е Мумин ибн Ахмад Ахмадăн ывăлĕ шутланать. Вăл патшара ларнă чухне Атăлçи Палхарта укçасем (нухратсем) кăларнă. Шăпах çав укçасем тăрăх ун ячĕ паллă та ĕнтĕ. Ун хыççанхи патша — Абд ар-Рахман ибн Мумин,  Алмуш тăхăмĕ
Çăлкуçсем
Категори:Историлле патшалăхсен тытăмçисем Категори:Атăлçи Пăлхар
Категори:Атăлçи Пăлхар патшисем Категори:Атăлçи Пăлхар
Волынкин Илья Тихонович
Волынкин Илья Тихонович — (20.07.1908(7)-30.06.1956), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 05. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр флочĕн сывлăш çар вăйĕсен 5-мĕш мина-торпеда авиаци дивизин 36-мĕш мина-торпеда авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, капитан.
Альтлайер-Бах
Альтляйер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Мозель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,66 км, бассейн лаптăкĕ 61,604 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Эстамп
мини|справа| [[Альбрехт Дюрер, Сăваплă Георгий, эстамп]]
Эстамп (estampe,  stampa) — гравюралла е урăх майпа пичет калăпĕнчен (матрицаран) хут çине çапăнтарнă графикалла ÿнер хайлавĕ. Эстамп, тиражла графика пулнă май, авторлăхне илсен хăйне май енлĕ: ÿнерçи хăй е пичет ĕçченĕ ÿнерçĕпе пĕрле пичетленĕ пур пичетленĕ хайлавĕ те оригинал шутланать.
Европара эстамп техникисем XV -мĕш ĕмĕртен паллă пулса тăнă. Малтанах вăл ÿнер ĕçĕнче пăхăнман уйрăм вырăн йышăнман, пичетри пулăшуллă техникалла мел çех пулнă. Пĕрремĕш пичет хайлавĕсем йывăç хăмасенчен гравюра касса тунă. Вĕсене хаклă та чаплă ÿнер хайлавĕсене илме пултарайман пуянах мар çынсем туяннă. Анчах та, эстамп — чăрмавлă тата ÿнерçĕн асталăхне кăтартма хистекен ĕç.
Эстамп тĕсĕсем
Лаптак пичет: литографи, монотипи.
Трафаретлă пичет: пурçăн пичет техники; касса кăлармаллă трафарет.
Эстамп ÿнерçисем
мини|справа|Чиперкке, [[Китагава Утамаро, 1801]]
Вуламалли
мини|справа|Навуходоносор, [[Уильям Блейк]]
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Эстамп Категори:Графика Категори:Ӳнер меслечĕсем
Пиночет Аугусто
Аугу́сто Хосе́ Рамо́н Пиноче́т Уга́рте (Augusto José Ramón Pinochet Ugarte; 25 чӳк 1915, Вальпараисо, Чили — 10 раштав 2006, Сантьяго, Чили) — Чили патшалӑх тата ҫар ӗҫченӗ, генерал-капитан. 1973 ҫулхи ҫар влаҫа ҫавӑрса илнӗ май, демократиллӗ социалист президент Сальвадор Альенде ертсе пынӑ правительствинчен тытӑмне туртса илнӗ.
Ӗҫӗ-хӗлӗ
Пиночета ҫын ирӗклӗхне хӗснишӗн тата репрессисемшӗн хурлаҫҫӗ, ҫав вӑхӑтрах унӑн экономиллӗ политикине ӑнӑҫуллӑ тата прогрессивлӑ тесе ҫӳллӗ шая лартаҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори *Патшалăхсем *Политиксем
Койниха
Койниха — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бердь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  53 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 86 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Мошков Максим Евгеньевич
Мошков Максим Евгеньевич (13 юпа 1966, Мускав) — раҫҫей программисчӗ, системаллӑ администратор, интернет-хутайҫи, Рунет ӗҫченӗ, нумай тултарнӑ онлайн-ресурссен тата виртуализаци системисен специалисчӗ. Максим Мошков вулавăшĕ (lib.ru) сайтӑн никӗслевҫи.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем:Рунет Категори:МПУ механика-математика факультетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:РОТОР премин лауреачĕсем
Уландрык
Уландрык — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Чуя (Юстыд) юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 262 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Чегодайка
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Кунта чăвашсем те пурăнаççĕ. Тутарстанти Çарăмсан районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Акрель (Акиреево), Вӑтӑр Юман (Ульяновка), Йӑвашкел (Ивашкино), Казанка, Кивӗ Йӗлмел (Старое Ильмово), Кивӗ Шешкел (Старое Сережкино), Лагерка, Малая Чегодайка, Нагорнӑй (Нагорный), Саминовка, Светлогорски (Светлогорский), Свобода, Серебряный Ключ, Сосновка, Ҫарӑмсан (Черемшан), Ҫӳлти Хурамал (Верхняя Кармалка), Павловка, Ухинккел (Чувашское Афонькино), Хӗр Ӗшни (Девичья Поляна).
Пĕтнĕк
Каçăсем
Категори:Суккăр вĕлтĕрен йышшисем Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем Категори:Евразири флора Категори:Çурçĕр Америкăри флора  Категори:Африкăри флора Категори:Австралири флора
Кебхут
мини|150px Кебхут тата Кебехут (егип. QbḤw.t) — Авалхи Египет халаплӑхӗнчи бальзамировани тата тӑрӑ та таса шыв турри. Кебхут тата Кебехет, Хебхут, Кебехут тата Кабехет ятсемпе паллӑ. Ячӗ «сивӗ шыв» тенине пӗлтереть.
Кебхута ҫӗлен е ҫӗлен пуҫлӑ хӗрарӑм пек сӑнарланӑ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа
Карапсем бастионсене штурмлаççĕ
Карапсем бастионсене штурмлаççĕ (Корабли штурмуют бастионы) — Мосфильм киностудире Михаил Ромм режиссёр 1953 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1953 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Михаил Роммăн фильмĕсем Категори:ССРП биографи фильмĕсем Категори:Моряксем пирки фильмсем Категори:I Павăл пирки фильмсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Александр I Категори:Раççей империйĕ пирки фильмсем
Этуш Владимир Абрамович
Владимир Абрамович Этуш (6.5.1922, Мускав — 9.3.2019, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Лыкова Агафья Карповна
Агафья Карповна Лыкова (1944, ака, 23, РСФСР) — çĕпĕрти паллă Лыковсем попсăр кивĕ йăлаллă çемьери, Абакан ту хысакĕнчи (Хакасия) вăрман массивĕнчи Лыковсен вăрманти пӳртĕнче уйрăм пурăнаканскер.
Светлоярское (кӳлĕ)
Светлоярское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Чулхула облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Лыкова Агафья Карповна
Асăрхавсем
Категори:Кивĕ йăлалăх ĕçченĕсем Категори:Пайăр çынсем:Хакаси Категори:Хакаси кун-çулĕ
Светлоярское (кӳлĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Чулхула облаçĕн кӳллисем
Этуш Владимир Абрамович
Каçăсем
Категори:1922 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 6-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2019 çулта вилнисем Категори:Пушăн 9-мĕшĕнче вилнисем
Репа (Согожа юппи)
Репа — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Согожа юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Чăваш халăхĕн ансамблĕсем
Чăваш Енри халăх ансамблĕсем —
Пĕрлехи хыпарсем
Паянкуна Чăваш республикин культура-кану учрежденисен структуринче 4738 халăх пултарулăхĕн коллективĕ ĕçлет (пурĕпе 60571 çын хутшăнать). Халăх пултарулăхне аталантарас ĕç-пуçĕнче «халăх» хисеплĕ статусне тивĕçтернĕ ансамбльсем малти вырăнта пыраççĕ. 2007 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне республикăра 219 коллектива "халăх" ансамблĕ ятпа чысланă, çав шутра – 44 театр, 35 фольклор, 18 ВИА тата 17 юрă ансамблĕ, 40 хор, 21 юрăпа ташă ансамблĕ, 31 хореографи коллективĕ, 5 оркестр тата 5 халăх инструменчĕсен оркестрĕ, 3 кино-фотостуди.
Асăрхавсем
Категори:Фольклор ушкăнĕсем Категори:Чăваш мусăкĕ
Пастернак Борис Леонидович
Борис Леонидович Пастернак (29 кӑрлач [10 нарӑс] 1890, Мускав — 30 ҫу 1960, Переделкино, Мускав обл.) — вырӑс сӑвӑҫи, ҫыравҫи тата куҫарӳҫи. XX ӗмӗрӗн чи аслӑ вырӑс сӑвӑҫисенчен шутне кӗрет.
Пӗрремӗш сӑввисене 23-ре пичетлесе кӑларнӑ. 1955 ҫулта «Доктор Живаго» романа ҫырса пӗтернӗ. Тепӗр виҫӗ ҫултан ӑна литературапа Нобель парни парса чысланӑ, анчах ун хыҫҫӑн ӑна совет правительствипе ҫыравҫӑ ӗҫӗнчи юлташӗсем хӑртса усал ята кӗртнӗ пирки вӑл парнерен хӑтарӑннӑ.
Антигона (пĕлтерĕшсем)
Антиго́на (Ἀντιγόνη):
Оберхофен-ам-Тунерзее
Оберхофен-ам-Тунерзее — (Oberhofen am Thunersee) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Анораха-Яха (Салем-Лекабтамбда юппи)
Анораха-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Салем-Лекабтамбда юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Оберхофен-ам-Тунерзее
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Лĕкĕ
Лĕкĕ (медицинăри ячĕ: лат. pityriasis — отруби) — чĕрчунсен тирĕн пĕрчисем вĕтĕ хупă евĕр сийĕн-сийĕн чылай хушă питĕ хăвăрт хăйпăнав синдромĕ. Тăтăшрах çак мур вăрăм çӳçлĕ пуç тирĕ çинче тухать.
Лĕкĕ себорей дерматичĕн клиника çăмăл ĕлки шутланать.
Каçăсем
Категори:Ӳт-тир чирĕсем
Перхоть
Утагава Хиросигэ
Утагава Хиросигэ (歌川広重; 1797—1858) — япони ӳнерҫи-графикӗ, укиё-э юхӑмӗн юлашки пайташӗсенчен пӗри, тӗслӗ ксилографи ӑсти, 5400 ытла гравюра авторӗ. Ӑстан чи паллӑ ӗҫӗсем - Токайдо 53 станциӥӗ тата 100 Эдо хулин, (хальхи Токио) 100 паллӑ сӑнӗсем пулса тӑраҫҫӗ. Ытларах вӑл жанра палӑртакан темасенче ӗҫленӗ - кабуки театрӑн актерӗсене, хитре хӗрарӑмсене, Эдо тапхӑрӗн Япони хулин тӗрлӗ тӗслӗ пурнӑҫне сӑнарланӑ. Хокусай Утагава сӗм панӑ май Фудзи тӑвӗн 36 сӑнӗсен кӑшӑлне, фукэй-га — пейзаж тата катё-га — кайӑксемпе чечексене ӳкерес жанрӗсенче пурнӑҫлать. Лирикаллӑ пейзажӗсенче ҫутҫанталӑкӑн улшӑнуллӑ, юрлӑ е тӗтреллӗ саманчӗсене сӑнарланӑ. Ӗҫӗсене Андо Хиросигэ (安藤広重) суя ятпа алӑ пуснӑ.
Утагава ӗҫӗсем франц тата вырӑс импрессионисчӗсене вӑйлӑ сӗм янӑ.
Каҫӑсем
Категори:Япони паллă çыннисем Категори:Япони Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерçĕсем, патшалăхсемпе Категори:Япони ӳкерçисем
Буцкий Иосиф Иванович
Буцкий Иосиф Иванович — (18.10.1919-04.01.1980), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 69-мĕш çарĕн 134-мĕш перевçĕсен дивизин 515-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Тул çавракăш
Иккĕлле-виççĕллĕ ăнланасси ан пултăр тесен, тул çавракăш тата тулаш çавракăш тенисене уйăрса пăхассине аталантармалла. «Тулаш çавракăш» тени вырăсла «внешняя окружность тенине тÿр килме тивĕçлĕ.
Урта Корбылька
Вăта Корбылька — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Корбылька юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  10 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Акакуль
Акакуль — Раççей территоринчи кӳлĕ. Челепи облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 10 км².
Урта Корбылька
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Акакуль
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Челепи облаçĕн кӳллисем
Урта Корбылька
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Юр майра-патша (мультфильм, 1957)
Юр майра-патша (Снежная королева) — Союзмультфильм киностудире Лев Атаманов режиссёр 1957 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Юр-Яга (Коротаиха юппи)
Юр-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Коротаиха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 107 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 64 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Улёту
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Кушшак (тумтир пайĕ)
Кушшак — пусмаран, тир-сăранран е шнуртан тунă сарлака та вăрăм пиçиххи, арçын/хĕрарăм костюмĕн пайĕ. Раççейре ăна халăх тумтирĕпе çыхнă, çаплах форма тумтирĕн пайĕ те пулать.
Асăрхавсем
Категори:Пиçиххисем
Ованисян Нар Михайлович
Нар Михайлович Ованисян (Ованисян) (арм. Նար Միքայելի Հովհաննիսյան; 1913, Тифлис — 1995, Ереван) — совет, армян опера юрӑҫӗ (бас), вӗрентӳҫӗ. СССР Халӑх артисчӗ (1964).
Паспорт
Па́спорт (passeport, passaporto: латынь passus (куçăм) тата porta (хапха)) — вăтам ĕмĕрсенче хула хапхи витĕр каçма ирĕк пани; патшалăхсен чиккине каçнă тата ютçĕрсенче пулнă чухне харпăрçăн пайăрлăхĕпе гражданлăхне палăртакан патшалăх докуменчĕ. Паспорт патшалăхăн гражданлăхне кăтартать кăна, унăн территоринче документ харпăрçи пурăнмасть пулсан та.
Паспорт (раҫҫейре ку РФ гражданинӗн ют ҫӗршыв паспортне), ӑна РФ гражданинӑн шалти паспорчӗпе усӑ кураҫҫӗ). Нумай ҫӗршывра паспорт пӗр вӑхӑтрах патшалӑх шалти этемӗн тӗп удостоверенийӗ шутланать (сӑмахран, Беларуҫри тата Узбекистанра). Хӑш-пӗр ҫӗршывсенче этем удостоверенийӗсене пластик карттӑпа пурнӑҫланӑ (сӑмахран, Азербайджанра, Бельгире, Словакире, Литвара, Францире, Китайра, Грузире, Украинӑра), ахаль паспорта вара уйрăммăн ыйтсан параҫҫӗ.
Ют çĕршыва кĕмешкĕн паспорт çине чикĕ урлă каçма ирĕқ паракан визăна лартаççĕ, чикĕ урлă каçнă чухне пĕлтерекен паллăсене лартаççĕ. Паспорт çинче çынна идентификацилекен информаци пур: хуҫин сӑнӳкерчӗкӗ, унӑн ячӗ-хушамачĕ-ашшĕ_ячĕ, хӑçан ҫурални, гражданлӑх (паспорт панӑ ҫӗршыв). Паспортпа пӗтӗм тӗнчипе усӑ курма юрать, ҫавӑнпа та пӗтӗм ҫӗршыв паспорчӗсене хӑш-пӗр енчен пӗр пек ҫирӗплетнӗ, наци чӗлхипе ҫырса хунисене вара, ялан тенӗ пекех, акӑлчан е франс чӗлхипе пичетлеҫҫӗ. XXI ӗмӗрте нумай ҫӗршыв биометриллĕ информацие паспорт ҫине кĕртеççĕ.
Паспорт РФ гражданӗсем камне идентификацилекен тӗп документ пулса тӑрать. Ӑна йӗркелесси 14 ҫула ҫитнӗ хыҫҫӑн обязательно пулса тӑрать. Паспорта илни вӑл ҫуралнӑранпах пулакан правӑсемпе тивӗҫсене гражданла тивӗҫсене пани пулать. Ҫав шутра – палӑртнӑ вырӑнлӑ документа улӑштармалла.
Ҫак требование пурнӑҫламанни чикӗ урлӑ каҫнӑ ҫыннӑн паспортне тата административлӑ яваплӑхне срок патне илсе пырать.
Пурăнан адрес улшăннине, саккун йĕркипе, паспорт паракан органсене пĕлтермелле. Кивӗ документ вырӑнне 20 тата 45 ҫул тултарсан çĕнĕрен документ илмелле. Çак ĕçе тумашкăң саккунпа 90 кун пур. Асӑннӑ вӑхӑт иртиччен кивӗ паспортпа ускурма юрать.
Патшалӑх, ялан тенӗ пекех, хӑй суйласа илмен патшалӑх паспорчӗпе хӑйӗн территорине кӗме ирӗк памасть, анчах та хӑш-пӗр чухне пухуран кӑларса яраҫҫӗ. Сӑмахран, КИТАЙ Республикинчи граждансем (Тайвань) АПША кӗме кӑна мар, электрон визипе (ESTA) ҫӑмӑллатнӑ майпа усӑ курма пултараҫҫӗ, АНЧАХ ТА 1979 ҫултан ПУҪЛАСА КИТАЙ Республикине йышӑнма пӑрахрӗҫ. Ҫапла вара, пӗр вӑхӑтрах патшалӑхӑн гражданӗсем тата унӑн паспорчӗ пулмасан, йышӑнман патшалӑхсен хӑш-пӗр пайӗсене улӑштарма пултараҫҫӗ.
Каçăсем
Категори:Паспортсем
Молдаван чĕлхи
Молда́ван чĕлхи (limba moldovenească, лимба молдовеняскэ) — роман чĕлхисен балкан-роман кĕçĕн группине кĕрекен чĕлхе. Хальхи хăшпĕр лингвистсем шутланипе, «румын» тата «молдаван» ячĕсем пĕр чĕлхесемех (лингвонимсем) пулаççĕ, çав вăхăтрах урăх çăлкуçенче   (тĕслĕхрен, Пысăк раççей энциклопедийĕ) молдаван чĕлхине тухăç-роман чĕлхисен йышне кĕртеççĕ. Хальхи Молдовăсăр пуçне хальхи молдаван чĕлхи çаплах Буковинăра тата Одесса облаçĕнче (Украина) сарăлнă.
Альтмюль
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Егоров Алексей Григорьевич
Егоров Алексей Григорьевич  — (30.03.1919-22.08.2000), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 69-мĕш çарĕн 22-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн батарея командирĕ, капитан.
Алиев Шамсула Файзулла оглы
Алиев Шамсула Файзулла оглы — ( - ),Çурçĕр-Кавказ фрончĕн 56-мĕш çарĕн 339-мĕш стрелоксен дивизин 1135-мĕш стрелоксен полкĕнбатальон командирĕн çумĕ, Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Айдыкуль
Айдыкуль — Раççей территоринчи кӳлĕ. Челепи облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 26,52 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Челепи облаçĕн кӳллисем
Ниневи
Ниневи е Нин (аккад. 𒌷𒉌𒉡𒀀, Ninwe; ассир. ܢܸܢܘܵܐ, N'nwe; арам. ܢܸܢܘܵܐ, N'nwe; ивр. ‏נינוה, Nīnewe‏‎; греч. Νινευη; лат. Nineve; араб. نَيْنَوَى‎, 'naj na wa) — п. эрч. VIII—VII ӗмӗрсенчен п. ӗмӗрсене ҫити Ассири патшалӑхӗн тӗп хули. Хальхи Ирак (Аль-Мосул хули) вырӑнӗнче пулнӑ. Авалхи грексем темӗнле Нина е Библири Нимрода Ниневи никӗслевҫи тесе шутланӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Ассири
Универмаг витрини хыçĕнче
Универмаг витрини хыçĕнче (За витриной универмага) — Мосфильм киностудире Самсон Самсонов режиссёр 1955 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1955 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1955 çулхи кинокамитсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:Вырăсла фильмсем
Spuria
Каçăсем
Категори:Текстологи Категори:Филологи
Табор
Табор:
Песочня (Атемеша юппи)
Песочня  —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атемеша юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 21 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Волынцев Василий Михайлович
Волынцев Василий Михайлович — (21.10.1921-30.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 57-мĕш çарĕн 58-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 130-мĕш гварди артиллери полкĕн çыхăну отделени командирĕ, гварди кĕçĕн сержанчĕ.
Кукшату
Кукшату (Лысая Гора) — Чулхула облаçĕнчи Вăратин районĕн ялĕ. Чăвашсем никĕсленĕ. Хальхи вăхăтра та чăвашсемех пурăнаççĕ. Тата вырăссем. Чи çывăхри ял — Петровски (812 м ). Унта та чăвашсем пурăнаççĕ. Тĕрĕссипе каласан, яла никĕслекен чăвашсем тата унта халь пурнаканнисем хăйсен пĕчĕк тăван çĕршывне епле калани уçăмлăнах паллă мар, анчах пичетре тата ытти çĕрте те Кукшату тени час-часах тĕл пулать.
Тавралăхĕ
Шупашкар-Мускав автоçултан аякрах мар. Сăр вуррин сулахай çыранĕнче вырнаçнă. "Кукшату-Васильсурск" паром пур. Çаксене шута илсен, питĕ ăнăçлă вырăн теме пулать.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çырупа ялта 68 çын пурăнать. 2002-мĕш çулта 76 çын пурăннă, вĕсенчен 69% чăвашсем, 26% вырăссем.
Урамсен вырăсла ячĕсем: Сурская, Полевая. Çав вăхăтрах темшĕн  хайхи  карттă çинче "Новая улица" текенни те ÿкерĕннĕ. Халлĕхе урамсен чăвашла ячĕсене тупса палăртайман-ха.
Çутĕç тата культура
Ялта çулленех "Пирав пуххи" ирттереççĕ. Ун пек уявсенчен хăшне-пĕрне камерăпа ÿкерсе илнĕ. Вĕсене пĕр-пĕринпе танлаштарса пăхма та май пур: мĕнре пĕрпеклĕхсем тата уйрăмлăхсем.
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем Категори:Вăратин районĕ
Колывань (Барнаулка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Улусук
Улусук — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кадрин юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 60 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Большая Акуля
Мăн Акуля — Раççей территоринчи кӳлĕ. Челепи облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 6,32 км².
Альц
Альц — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Инн (юханшыв)|Инн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 63 км, бассейн лаптăкĕ 2197 км2.
Петринка
Петринка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кобожа юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 124 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Казанка (Çарăмсан районĕ)
Казанка  (Казанка), — Тутарстанри Çарăмсан районне кĕрекен ял. Вырăссем пурăнаççĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Кунта чăвашсем те пурăнаççĕ. Тутарстанти Çарăмсан районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Акрель (Акиреево), Вӑтӑр Юман (Ульяновка), Йӑвашкел (Ивашкино), Казанка, Кивӗ Йӗлмел (Старое Ильмово), Кивӗ Шешкел (Старое Сережкино), Лагерка, Малая Чегодайка, Нагорнӑй (Нагорный), Саминовка, Светлогорски (Светлогорский), Свобода, Серебряный Ключ, Сосновка, Ҫарӑмсан (Черемшан), Ҫӳлти Хурамал (Верхняя Кармалка), Павловка, Ухинккел (Чувашское Афонькино), Хӗр Ӗшни (Девичья Поляна).
Анти-Паюта-Яха
Анти-Паюта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсне юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 242 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Оберлангенег
Оберлангенег — (Oberlangenegg) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Ухтома (Согожа юппи)
Ухтома — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Согожа юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 92 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Агриппина Асли
Випсания Агриппина (, ытларах чух — Агриппина Асли теҫҫӗ; ҫуралнӑ пирӗн эраччен 14 ҫ., Афины, Авалхи Греци — вилнӗ 33 ҫулхи 18 юпа, Пандатери, Рим империйӗ) — Марк Випсаний Агриппапа Юлия Аслин хӗрӗ, Германикӑн арӑмӗ, Агриппина Кӗҫӗнни августан тата Калигула императорӑн амӑшӗ.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Рим
Ҫулҫӳрев
Ҫулҫӳрев — мӗнле те пулин ҫӗр е шыв тӑрӑх тишкерсе пӗлес тата спорт е ытти тӗллевсемппе ҫӳрени. Вӑтам ӗмӗрсен ҫулҫӳревӗсен классикӑллӑ тӗслӗхӗ — Марко Поло тата Афанасий Никитин ҫӳревӗсем. мини|Ҫулҫӳревҫӗ. [[Жан-Луи-Эрнест Мейссонье|Эрнест Мейссонье ӗҫӗ]] мини|Статуя «Ҫулҫӳревҫӗ» [[Овьедо, Испани]]
Каҫӑсем
Категори:Ҫул ҫӳревсем
Тарковский Андрей Арсеньевич
Андрей Арсеньевич Тарковский  (4 ака 1932, Завражье ялĕ, Юрьевец районĕ, Иваново Промыçлăх обласчĕ — 29 раштав 1986, Париж, Франци) — совет кинорежиссёрĕ тата сценарисчĕ, 1980-мĕш çултан Хĕвеланăç Европара ĕçленĕ. РСФСР Халăх артисчĕ.
Лукьяновски
Лукьяновски (Лукьяновски) — Пушкăрт Республикинчи Зианчурин районне кĕрекен ял.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнан халăх йышĕн улшăнăвĕ:
2002 çулăн çыравĕпе, чылайрахăш наци — чăвашсем (%).
Тавралăхĕ
Район центрне — Пелепее çитме: 32 çм ,
Урта Можа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Лукьяновски
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Зианчурин районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Урта Можа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ябто-Яга
Ябто-Яга (Япто-Яга) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Печора тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Егоров Алексей Михайлович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Егоров Алексей Михайлович  — (3.03.1912.(19.02)-07.07.1995), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 50-мĕш çарĕн 139-мĕш перевçĕсен дивизин дивизи инженерĕ, подполковник.
Акимов Василий Иванович
Акимов Василий Иванович — (29 – 1), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 12-мĕш гварди стрелоксен дивизин 32-мĕш гварди стрелоксен полкĕн батарея командирĕ, Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 09.
Хеттсем
Хе́ттсем (Χετταΐοι, тăван ячĕ nesili, kanesili) — бронза ĕмĕрĕĕнче Кĕçĕн Азире пурăннă индоевропа халăхĕ, унта вĕсем Хетт патшалăхне (Хатти) туса хунă.
Каçăсем
* Категори:Кĕçĕн Азири авалхи халăхсем Категори:Кивĕ Халалри халăхсем Категори:Турцин авалхи историйĕ
Алабуга (кӳлĕ, Красноармейск районĕ)
Алабуга — Раççей территоринчи кӳлĕ. Челепи облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 7,4 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Челепи облаçĕн кӳллисем
Буцыков Иван Иванович
Буцыков Иван Иванович — (27.05.1907(14)-29.11.1988), Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 34-мĕш гварди артиллери полкĕн командирĕ, гварди подполковникĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16.
Кончураиха
Кончураиха — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Мильтюш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Атăлçи Пăлхар нухрачĕсем
Атăлçи Пăлхар нухрачĕсем — вăтам ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхарта тата, çавăн пекех, Ылттăн Уртан Пăлхар улусĕнче кăларнă манитсем, нухратсем. Кунсăр пуçне Атăлçи Пăлхарта ют çĕртен кÿрсе килнĕ (импортланă) укçасем те çÿренĕ. Археологи тĕпчевĕсенче е ăнсăртран вĕсем те тупăнаççĕ.
Паянхи куна мĕнпурĕ    600 штук     тĕлнелле монголсемчченхи, импортламан тата вырăнти тытăмçăсемпе çыхăнтарнă нухратсене тупса палăртнă. Тупнă манитсенчен чи пысăк пайĕ Микаил ибн Джагфар тытăмçă ячĕпе çыхăннă.
Шăпах çав нухртсем пулăшнипе ĕнтĕ, тĕпрен илсен, Атăлçи пăлхарсен монголсемчченхи тытăмçисен («патшисен») ячĕсене тупса палăртма май килнĕ :
<Куçару: Тĕпрен илсен, нухратсене пула эпир Х ĕмĕрти пăлхар тытăмçисен ячĕсене тата укçа çапнă икĕ хулана — Пăлхара тата Сăвара — пĕлетпĕр. ХIХ ĕмĕрте виçĕ, ХХ ĕмĕрĕн пĕрремĕш чĕрĕкĕнче тăватă, ХХ ĕмĕрĕн 80-мĕш çулĕсен тĕлнелле  — вунă ят çийеле тухнă. Паллă тутар ăславçи-нмизмачĕ А. Г. Мухамадиев çак тытăмçăсене асăнать: Абдуллах ибн Тегин, Джафар ибн Абдуллах, Насир ибн Ахмед, Эмир Биляр (Барман), Мечектай ибн Джафар, Микаче ибн Джафар, Абдулла ибн Микаче, Мубин ибн ал-Хасан. Чăн та, Насир ибн Ахмед ячĕллĕ нухратсене Суварта çапнă, анчах та А. Г. Мухамадиев вĕсене саманидсен Насир ибн Ахмед эмирĕ майлă майлаштарни вырăнне хурать. 1999-мĕш çулта, А. А. Молчанов тата Д. Г. Мухаметшин ĕçĕсем хыççăн, тата тепĕр ят паллă пулса тăнă — Абд-ар-Рахман ибн Мумин. Юлашки çулсенче Пăлхарти чавусенче каллех Х ĕмĕрти темиçе кĕмĕл дирхеме тупнă. Çапла вара тĕпчевсем тата тупусем малашне те пулмалла.>
Асăннă ятсем пурте арабсенни майлă майлаштарнисем темелле (çавна кура вĕсене халĕ, кайри хисеппе, «чăвашлатма» кирлĕ мар). Çав тытăмсăсен, параллеллĕ майпа, вырăнти урăхла  ятсем те пулнă-ши е пулман-ши — ку паллă мар.
«Патшасен» титулĕсене «эмир» тесе кăтартнă, анчах «ялтавар» тени те пур. == Кĕмĕл кризисĕ == Х ĕмĕр вĕçнеллехи тата каярахри Атăлçи Пăлхар нухрачĕсем курăнмаççĕ, тупăнмаççĕ. Ăславçăсем çакна кĕмĕл металĕ тĕлĕшпе ун чухнехи тĕнчере сиксе тухнă кризиспа çыхăнтараççĕ. Çапла вара, çав вăхăтри Атăлçи Пăлхар тытăмçисен ячĕсене пĕлме те майсем çукрах.
Çăлкуçсем
Категори:Историлле патшалăхсен тытăмçисем Категори:Атăлçи Пăлхар
Категори:Атăлçи Пăлхар патшисем Категори:Атăлçи Пăлхар Категори:Нумизматика
Кнеç хĕрĕ Мери (фильм, 1955)
Кнеç хĕрĕ Мери (Княжна Мери) — М. Горький ячĕллĕ киностуди киностудире Исидор Анненский режиссёр 1955 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1955 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:Михаил Лермонтовăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Пирĕн саманари паттăр
Лоренц вăйĕ
Лоренц вăйĕ — классикăлла (квантла мар) электродинамикăпа килĕшÿллĕн, электромагнитла уй енчен \mathbf{v} хăвăртлăхлă тата q\ капламлă    йăмлăхла пăнчă тĕлне тивекен  вăй. Электромагнитла уй — электро тата магнитла уйсен пĕрлĕхĕ. Хăш чухне Лоренц вăйĕ тесе \mathbf{v} хăвăртлăхлă тата   q\ капламлă пĕрчĕ тĕлне   магнитла уйран тивекен вăй пирки çеç калаççĕ, тепĕр чухне вара — электромагнитла уйран килекен мĕнпур вăй пирки, урăхла каласан,  электро \mathbf{E} уйран тата магнитла \mathbf{B} уйран. Пĕрчĕсен тĕнчери тытăмĕнче (СИ) танлăх çакăн пек :
Асăрхавсем
Категори:Электромагнетизм Категори:Вăйсем Категори:Гироскопла вăйсем Категори:Вăй
Жаков Олег Петрович
Олег Петрович Жаков (1.4.1905, Сарапул — 4.5.1988, Пятигорск) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1905 çулта çуралнисем Категори:Акан 1-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1988 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 4-мĕшĕнче вилнисем
Релятивизмла электродинамика
Релятивизмла электродина́мика —  электродинамикăн электромагнитла пайăркалав çутăнне çывăх хăвăртлăхсемпе куçакан пĕрчĕсемпе,  талккăшсемпе еплерех хире-хирĕç вăйăмра тăнине тĕпчекен уйрăмĕ.
Релятивизмла электродинамикăра тăпре Максвелл танлăхĕсем тата пĕрчĕсемпе талккăшсен куçăмĕн релятивизмла танлăхĕсем.