cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пулăç кайăксем
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Вĕçен кайăксен йышĕсем Категори:Пулăç кайăксем
Тĕсев
Тĕсев (çавăн пекех сĕм, тон, сĕлтĕрке) — тĕссем тĕлĕшĕнчи пĕчĕк уйрăмлăх.
Каçăсем
Категори:Тĕссем
Дубинец Андрей Петрович
Дубинец Андрей Петрович  — (23.11.1911(10)-23.11.1942), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Анăç фронтăн 20-мĕш çарĕн 1-мĕш мотоперевçĕсен дивизин мотоцикл ротин командирĕ, лейтенант.
Кăшăл çĕрĕ
Кăшăл çĕрĕ — Аслă Британи тата Çурçĕр Ирландин пĕрлĕхле монархийĕн ни пайĕ мар, ни унăн тинĕс леш енчи территорийĕ мар, анчах та монарха (кăшăла) пăхăннă пек шутланакан çĕр.
Вĕсем пурте Хĕвеланăç Европăра:
Каçăсем
Категори:Аслă Британи
Гороховка (юханшыв, Фин кӳлмекне кĕрет)
Гороховка  — Раççей территоринчи юханшыв. Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Фин кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км, бассейн лаптăкĕ 731 км2.
Каçăсем
Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Сулавеси тинĕсĕ
Сулавеси тинĕсĕ  (Laut Sulawesi) Лăпкă океанăн утравсем хушшинчи тинĕс. Лаптăкĕ 453 пин км2.
Сулавеси, Калимантан, Минданао, Сангихе утравсем тата Сулу архипелаге хушшинче вырнаçнă. Шыв температури 27-28°С, тăварлăхĕ 34,5‰ яхăн.
Сулу архипелагĕнче коралл рифĕсем, Калимантан айлăм çыранĕсенче мангров вăрманĕсем йышăнаççĕ.
Портсем
Венанг Сулавеси утравĕнче тата Таракан пĕр ятлă утравра.
Каçăсем
Категори:Индонези тинĕсĕсем Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем Категори:Филиппинсен тинĕсĕсем
Алейников Пётр Мартынович
Каçăсем
Категори:1914 çулта çуралнисем Категори:Акан 14-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1965 çулта вилнисем Категори:Çĕртмен 9-мĕшĕнче вилнисем Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем
Иткуль (кӳлĕ, Челепи облаçĕ)
Иткуль — Раççей территоринчи кӳлĕ. Челепи облаçĕнче вырнаçнă. Долгая, Шардатма, Зюзелка, Карабайка, Каменушка юханшыв юхса кĕрет, Исток юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 30 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Челепи облаçĕн кӳллисем
Лопасня (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Парма-Вож
Парма-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Югыд-Вуктыл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Гражданла пĕрлĕх
Гражданла пĕрлĕх е элтешле пĕрлĕх — граждансен (элтешсен) влаç патне çывхарман («çыпçăнман») йышĕ. Çапла вара ку йыша влаç çыннисем (влаçпа тачă çыхăннă çынсем) кĕмеççĕ.
Каçăсем
Категори:Политикăлла политика философийĕ Категори:Социаллă философи Категори:Пĕрлĕх Категори:Патшалăх Категори:Элтешле пĕрлĕх Категори:Гражданла пĕрлĕх
Сиеста
Сие́ста (Siesta, испанла пуплев: [sjesta]) — шăрăх климатлă çĕр-шывсенчи йăлапа апатланнă хыççăнхи ыйхă.
Асăрхавсем
Категори:Ыйхă Категори:Вăтаçĕр тинĕсĕ Категори:Испани йăли
Бочарников Аркадий Николаевич
Бочарников Аркадий Николаевич — (25.08.1925-25.10.1944), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 61-мĕш çарĕн 533-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди тĕллекенĕ, ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Вырăс Чăнлă
Вырăс Чăнлă - (Русская Цильна) Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕнчи ял. Аслă Накаткинран 30 çухрăмра Чăнлă юханшывĕ хĕрринче вырнаçнă.
Халăх йышĕ
2010 мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн: чăвашсем (49,2%), вырăссем (37,9%), тутарсем (12,9%). Çапла вара унччен вырăс ялĕ пулнă тĕлте халĕ ытларах чăвашсем пурнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн чăваш ялĕсем Категори:Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕн ялĕсем
Исток (Шуделька юппи)
Исток  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шуделька юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  16 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Кураков Лев Пантелеймонович
Лев Пантелеймо́нович Курако́в (4.1.1943, Чăваш Ишек ялĕ, Патăрьел районĕ Чăваш АССР, РСФСР, ССРП, — 21.12.2020, Шупашкар, Чăваш Республики, Раççей Федерацийĕ) — совет тата раççей аслă пĕлӳ илессин организаторĕ, экономист-ăсчах; патшалăх ĕçченĕ, пĕрлĕх ĕçченĕ.
Экономика ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор; Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ăслăх ĕçченĕ (1993), Раççей Федерацин аслă шкулăн тава тивĕçлĕ ĕçлевçи (2003).
Биографи
1943 çулхи кăрлачăн 4-мĕшĕнче Чкалов районĕнчи (Чăваш АССР) Чăваш Ишек ялĕнче çуралнă.
1961 çулта Канашри финанс техникумĕнче вĕренсе тухнă. 1966 çулта Хусанти патшалăх финанс-экономика институтĕнче диплом илнĕ.
Мускаври Г. Плеханов ячĕллĕ халăх хуçалăхĕн институтĕнче пĕлĕвне (аспирантурăпа докторантурăра) хăпартнă, Берлинри Экономика аслă шкулĕнче стажировкăра пулнă.
Çемье
Авланнă пулнă.
Каçăсем
Категори:Политиксем, алфавитпа Категори:Чăваш патшалăх университечĕн ректорĕсем Категори:Чăваш АССР тава тивĕçлĕ ăслăх ĕçченĕсем Категори:РФ Федераци Канашĕн пайташĕсем (1996—2000) Категори:Хусан вашĕсенче вĕренсе тухнисем Категори:РФ Федераци Канашĕн депутачĕсем (1993—1995) Категори:Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн председателĕсем Категори:Стамбул университечĕн хисеплĕ тухтăрĕсем Категори:Чăваш Республикин Министрсен канашĕн председателĕсем
Киев Еганĕ
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Това (юханшыв)
Това — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 92 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асса (фильм)
Асса (Асса) — Мосфильм киностудире Сергей Соловьёв режиссёр 1987 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Това (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Асса (фильм)
Каçăсем
Категори:ССРП 1987 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП мусăк фильмĕсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:1800-мĕш çулсенчи истори фильмĕсем Категори:Перестройка культурăра тата ӳнерте Категори:Рок-мусăк пирки фильмсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Александр I Категори:Виктор Цой Категори:Крым пирки фильмсем Категори:ССРП 80-мĕш çулсенчи çамрăксем
Хăмăр карлик
Хăмăр карлик — палăрăмĕсемпе çăлтăрсем тата планетăсем хушшинче тăракан астрономилле объект.
Литература
Категори:Çăлтăр эволюцийĕ Категори:Астрофизика *
Белов Геннадий Михайлович
Генна́дий Миха́йлович Бело́в  (2.11.1945 — 30.10.1995, Мускав, РСФСР) — совет тата раççей эстрада юрăçи (лирика тенорĕ), РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (18.11.1978).
Пайăр пурнăçĕ
Ачасем: ывăлĕ - Дмитрий, хĕрĕ - Светлана.
Штоккхаймер-Бах
Штоккхаймер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Уза (Веттер  юппи)|Уза юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5,2 км, бассейн лаптăкĕ 10,59 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Пӗчӗк ула пулăç кайăк
Пӗчӗк ула пулăç кайăк (лат. Ceryle rudis) — пулăç кайăк йышшисен вӗҫенкайӑксен тӗсӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пулăç кайăк йышшисем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Азири вĕçен кайăксем Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Пулăç кайăксем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем
Меглино
Меглино — Раççей территоринчи кӳлĕ. Новгород облаçĕнче вырнаçнă. Бродская юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 24,2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Новгород облаçĕн кӳллисем
Мядловей-Яга (юханшыв)
Мядловей-Яга (Мядлавэй-Яга) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Паханче кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Карапла шăмă (ура лаппи)
Карапла шăмă (os naviculare çавăн пекех os naviculare pedis) —  ура лаппинчи шăмă.
Асăрхавсем
Категори:Ура лаппи Категори:Ура
Чиуш
Чиуш —Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Кисан облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Парца юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 66 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Руша (Обнара юппи)
Руша  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обнора юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Полици академийĕ (телесериал)
Полици академйĕ: Сериал (Police Academy: The Series) — 1997 ç. американ телесериалĕ, пĕр ятлă этеплĕ киносериалăн малалли тăсăкĕ, ăçта полици академийĕн курсанчĕсем шар курнисене кăтартнă. Тĕпрен илсен, сериал персонажĕсем - фильм паттăрĕсен ачисем е тăванĕсем. Шоун тĕп сценарисчĕ - Пол Маслански (Paul Maslansky), продюсерсем — Джеймс Маргеллос (James Margellos) тата Гэри М. Гудман (Gary M. Goodman), композиторсем — Ари Вайз (Ari Wise) тата Джим Гаттридж (Jim Guttridge).
Чĕннĕ çалтăрсем
Майкл Уинслоу — пĕртен пĕр актёр, хăшĕн персонажĕ сериалта тĕп рольте тухать, темиçе актёр фильмра хăш-пĕр эпизодсенче хăна ролĕсенче ӳкерĕннĕ пулин те:
Тарка-Нядэй-Яха
Тарка-Нядэй-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нядэйседа-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 10 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Горькая (Тури Грачёвка юппи)
Го́рькая  — Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Грачёвка (юханшыв)|Грачёвка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Гражданла ĕç
Гражданла ĕç, элтешле ĕç — гражданла, килйыш, çĕр, ĕçлев е ытти çавнашкал тивĕç-ирĕкрен сиксе тухнă тивĕç-ирĕк ĕçĕ. Кунашкал ĕçе юрисдикци органĕ саккунпа палăртнă йĕркепе (процедурăпа) пăхса тухать.
Каçăсем
Категори:Гражданла процессуаллă тивĕç-ирĕк Категори:Тивĕç-ирĕк
Ăслай
Ăслай, — нумай пĕлтернĕ сăмах. Тĕп пĕлтернисенчен пĕри — пурнăçра усă курма çĕнĕрен ятарласа шутласа тупнă мел, меслет. Ку талккăша патент хĕсмечĕпе çыхăннă çĕнĕлĕхсем те кĕреççĕ. Çапла вара, ку сăмах чылай енчен вырăс чĕлхинчи изобретение тенипе çывăх тăрать. Ытти пĕлтерĕшсем асăннă ăнлантарăвпа юнашарах тăраççĕ. Вăйлăн уйрăлса тăраканнисем çук.
Сăмахăн урăхларах пĕлтернисем
Ăс-тăнпа çыхăннă хуть те мĕнле меслет те — çĕнни те, çĕнех марри те — çак сăмахпа палăранма пултарать. Вăл шутра, иронилле туйăмпа, усаллăхпа çыхăннă меслет те. Çапах та тĕпре позитивлă ăнкарусем малта тăраççĕ.
Каçăсем
Категори:Ăслăх
Ре́чма
Ре́чма — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Хура Атăл, 972 км  вăрринчен. юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км, бассейн лаптăкĕ 205 км2.
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Парус-Ёльвож
Парус-Ёльвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Укъю юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Британин тинĕс леш енчи территорийĕ
Британин тинĕс леш енчи территорийĕ, нумайлă хисепре Британин тинĕс леш енчи территорийĕсем (British overseas territories) — Аслă Британин суверенитечĕ айĕнче тăракан, анчах унăн пайĕ шутланман 14 территори.
Каçăсем
Категори:Империсем
Ая (кӳлĕ)
Ая — Раççей территоринчи кӳлĕ. Алтай Еннче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,09 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Алтай Енĕн кӳллисем
Гражданла судтăвăм
Гражданла судтăвăм е гражданла процесс — судăн, гражданла ĕçе хутшăнакан сăпатсен, ытти хутшăнавçăсен гражданла процессуаллă тивĕç-ирĕк нормисемпе майлашăннă ĕçĕ-хĕлĕ тата çавăн пекех суд йышăнăвĕсене хистевле пурнăçлаттаракан органсен ĕçĕ-хĕлĕ.
Вуламалли
Категори:Тивĕç-ирĕк Категори:Гражданла тивĕç-ирĕк Категори:Гражданла процессуаллă тивĕç-ирĕк
Эссейçĕ
Эссе́йçĕ е Эссеи́ст — эссе авторĕ; харпăр пурнăçĕ пирки кĕтмен çĕртен çуралнă шухăшпа каласа паракан, вулавçăпа хăйĕнпе калаçнă пек хайланă литература жанрĕ.
Акăлчанла «эссейçĕ» (essayist) термина пĕрремĕш акăлчан поэчĕ тата драматургĕ Бен Джонсон 1609 çулта асăннă.
Анăç Европăри эссейçĕсем
XX ĕмĕрти паллă эссейçĕсем: Б. Шоу, Г. Уэллс, Г. К. Честертон, Дж. Оруэлл, Т. Манн, Р. Роллан, А. Моруа, Ж. П. Сартр, Ч. Милош, Умберто Эко.
Раççейри эссейçĕсем
Вырăс литературинче пĕрремĕш эссейçи А. Н. Радищев («Путешествие из Петербурга в Москву») пулнă теме пулать. Эссейçĕсем шутне В. Г. Белинские («Письмо к Гоголю»), А. И. Герцена («С того берега»), Ф. М. Достоевские («Дневник писателя») кĕртме юрать. XX ĕмĕрĕн пуçламĕшĕнче эссе жанрĕнче В. И. Иванов, Д. С. Мережковский, Андрей Белый, Иван Бунин, Осип Мандельштам, Лев Шестов, В. В. Розанов, Владимир Набоков («Эссе о драматургии»), каярахпа — Илья Эренбург, Юрий Олеша, Виктор Шкловский, Константин Паустовский, Иосиф Бродский, Лидия Гинзбург ĕçленĕ. Çаплах, М.Бахтин, Ю.Лотман паллă эссейçĕсем пулаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Эссе
Киликейкина
Киликейкина — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Косец юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  19 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вĕлеревçĕсем çул çине тухаççĕ
Ҫынвӗлеренсем ҫул ҫине тухаҫҫӗ (Убийцы выходят на дорогу) — ЦОКС киностудире Всеволод Пудовкин режиссёр 1942 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:ССРП 1942 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП вăрçă фильмĕсем Категори:Бертольт Брехтăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Совет кинематографĕнчи цензура
Марбург
Марбург (нем. Wemding) — Гессен ҫӗрӗнчи Германи университ хули. Лан юханшывӗ ҫинче вырнаҫнӑ. Вӑтам Гессенӑн тӗп хули. 1527 ҫулта никӗсленӗ Марбург университечĕ, Германири пӗрремӗш протестант университечӗ пулнӑ.
Халӑх шучӗ	— 73 пин ҫын патне.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Германи хулисем
Толмоксу
Толмоксу — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Мута юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  21 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Арета Франклин
Арета Луиза Франклин (Арита тени тĕрĕсрех пулать; Aretha Louise Franklins; 25 пуш 1942, Мемфис, Теннесси – 16 çурла 2018, Детройт, Мичиган) — американ ритм-энд-блюз, соул тата госпел тĕсĕсен юрăçи. 1960-çç. варринче тата 1970-çç. пуçламăшĕнче унăн ячĕ чапа тухнă.
Унăн вăйлă та хитре сассине кура, ăна соул тĕсĕн патша-майри (The Queen Of Souls) е Леди Соул (Lady Souls) теççĕ.
1987 çулхи кăрлач уйăхĕн 3-че ятне рок-н-роллăн Мухтав пӳлĕмне кĕртнĕ пĕрремĕш хĕрарăм пулса тăнă. 2008 çулхи чӳк уйăхĕнче журнал Rolling Stone ăна историнчи чи аслă юрăç тенĕ.
Каçăсем
Категори:«Грэмми» парне лауреачĕсем Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа
Власюков Яков Анисимович
''Власюков Яков Анисимович Власюков Яків Онисимович'' — (21.10.1906(8)-10.06.1984), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн 240-мĕш перевçĕсен дивизин 842-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçи, красноармеец.
Ульмица
Ульмица — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс (Типĕ тинĕс) юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ефремова Екатерина Иосифовна
Екатери́на Ио́сифовна Ефре́мова (26.11.1914, Якурккел ялĕ, Чистай уесĕ, Хусан кĕперни (халĕ Нурлат районĕ, Тутарстан) — 26.2.2000, Шупашкар, Чăваш Республики) — эреш-тĕрĕ ӳкерçи, чăваш халăхĕн алă тĕррине упрас ĕçре вăй хунăскер.
РСФСР тава тивĕçлĕ ӳкерçи, ЧАССР халăх ӳкерçи.
Ачалăхĕ
Екатерина Ефремова Якурккел ялĕнче çуралнă. Ашшĕ — Осип (Иосиф) Ефремович Ефремов — шкулта ачасене вĕрентнĕ. Катя пиллĕк çул тултарсан ашшĕ çĕре кĕнĕ. 1923 çулта амăшĕ ачасене илсе тăван çĕрне Чăваш автономи облаçне, Çĕрпӳ уесĕнчи Мамликасси ялне куçса кайнă. Унта кукамăшĕ хĕрачана чăваш халăх эрешĕ паллаштарнă, тĕртме, тĕрлеме вĕрентнĕ.
Яшлăхĕ
Шупашкар куçса килсен, Екатерина çичĕ çуллăх хапрăк-савут шкулне пĕлӳ пухма кĕнĕ, çав хушăрах М. С. Спиридоновран сăрăпа çырма вĕреннĕ. Пурнăçĕ тăршшипех унăн хĕрĕпе — Августа Моисеевнăпа — туслă пулнă.
Мускавра вĕренни
1932 çулта, шкултан вĕренсе тухсан, Е. И. Ефремова Мускаври ӳнер-промăçлăх техникумне вĕренме кĕнĕ. Эреш-тĕрĕ уйрăмĕнче ăна декор-майлаштару ӳнерĕн паллă ӳнерçисем — Софья Владимировна Ильинская, Ольга Константиновна Бельчикова, Иван Сергеевич Простов — пĕлӳ панă. Хăйĕн диплом ĕçне — чăваш тумне, алă тĕррипе — Ефремова «питĕ лайăх» хӳтĕленĕ.
Шупашкара таврансан, Е. И. Ефремова «Чăваш тĕрри» экспорт базинче техник-ӳкерçĕ вырăнĕнче тăрăшнă. 1939-па Чăваш çĕвĕçĕсен промăçлăх артелĕсен базинче ĕçленĕ.
1940 çулта Е. И. Ефремова Мускаври патшалăх декор-майлаштару ӳнерĕн институчĕн ӳнер керамики факультетне вĕренме кĕнĕ, анчах та вăрçăна пула 1943 çулта кăна вĕренĕве малалла тăсма пултарнă. 1948 Ефремова институтри вĕренĕве ăнăçлă вĕçленĕ. Диплом ĕçне — чăваш эрешлĕ керамик савăчĕсене — В. Пруссаков паллă ӳкерçĕ пулăшнипе тата В. А. Фаворский хутшăннипе хатĕрленĕ.
Пултарулăх ĕçĕсем
Е. И. Ефремова хайланисем Чăваш Республикинче, Мускавра, Санкт-Петербургра музей фондĕсенче упранаççĕ.
Паллă ĕçĕсем:
Исток Каря Мăн
Исток Каря Олы — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  2467 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Горькая (нижний Грачёвка юппи)
Горькая  — Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Грачёвка (юханшыв)|Грачёвка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Ставрополь Енĕн юханшывĕсем
Мядырма-Яга
Мядырма-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 19 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Савăлла шăмă (ура лаппи)
Савăлла шамă, нумайлă хисепре савăлла шăмăсем (ossa cuneoformia) —  ура лаппинчи шăмăсĕм, кашни лапăра виçшер, çапла вара мĕнпурĕ 6 штук пулать.
Асăрхавсем
Категори:Ура лаппи Категори:Ура
Çĕнĕ çăлтăр
Çĕнĕ çăлтăр, астрономилле литературăра чылай чухне кĕскен «çĕнĕскер» теççĕ (nova [пĕр. х.],  [нум. х.]) — çăлтăрсем,
Каçăсем
Категори:Астрофизика Категори:Çĕнĕскерсем Категори:Улшăнуллă çăлтăрсем Категори:Çăлтăрсем
Браконьерлăх
Браконье́рлăх (braconnier — «браконьер»; малтан — «йытăллă сунарçă») — саккунсăр сунар, чĕрчунсене е ÿсентарансене тĕп туни, Çĕр тивĕç-ирĕкĕпе тачă çыхăннă. Браконьерлăх пысăк проблема пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:Сунар Категори:Браконьерлăх Категори:Экологи
(84522) 2002 TC302
— Хĕвел системинчи орбиталла резонанслă транснептун объекчĕ 2:5. .2002-мĕш çулхи юпа, 9 Майкл Браун уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 20,5 (противостояние), абсолютлă çăлтăр виçи  — 4,17±0,10m .. Хĕвел тавра çăврăнать. 250px|thumb|left|Хĕрлĕ тĕспе 2002 ТС302 объектăн Нептунпа орбита резонансне 2:5, сăрă — Плутонăн — 2:3 резонансне кăтартнă. 250px|thumb|left|2002 ТС302 тата Нептун хусканăвĕсене танлаштарни Пĕчĕк планетăсен центрĕн тата Deep Ecliptic обсерватори шутланипе, 2002 ТС302 Нептунпа 2:5 орбита резонансĕнче тăрать.
Каçăсем
Категори:Планетăсемпе астероидсен ячĕсем Категори:Сапаланчăк диск Категори:Карлик планета кандидачĕсем Категори:2002-мĕш çулта уçнă астронми объекчĕсем
Киноӳнер
Киноÿнер — сăнарсене куçăмлăхра тата, ытларах чухне, сасăпа юнашарлатса кăтартакан илемлĕ пултарулăх тĕсĕ.
Атилĕх ячĕпе
Тӑван Ҫӗршыв ячӗпе (Во имя Родины) — ЦОКС киностудире Всеволод Пудовкин режиссёр 1943 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Киноӳнер
Киноÿнер литература, сÿретлĕ ÿнер, театр тата мусăк ӳнерĕсене пĕрлештерсе (синтезласа) тăрать, хăй енчен те çĕннине кĕртет.
Асăрхавсем
Категори:Кино теорийĕ Категори:Кино Категори:Фильм Категори:Ӳнер
Штоффельсбергер-Бах
Штоффельсбергер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Вуппер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 0,542 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Пересильд Юлия Сергеевна
Ю́лия Серге́евна Переси́льд (1984, авăн, 5, Псков çур.) — раççей театрпа кино актриси. Раççей тава тивĕçлĕ артисчĕ (2015). Раççей Федераци Президенчĕн парни лауреачĕ (2012). Мускав Малая Бронная драма театрĕн тата Нацисен патшалăх театрĕн актриси.
Каçăсем
Категори:ГИТИСра вĕренсе тухнисем Категори:Хрусталлĕ Турандот парне лауреачĕсем Категори:Ылтăн ăмăрткайăк парне лауреачĕсем Категори:Халĕ пурăнакансем
Шелонь
Шелонь — Раççей территоринчи юханшыв. Псков, Новгород облаçĕсем территорипе юхать. Юханшыв Ильмень (кӳлĕ) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 248 км, бассейн лаптăкĕ 9710 км2.
Каçăсем
Псковн юханшывĕсем Новгородн юханшывĕсем облаçĕсем
Орлин кӳлли
Орлин — Раççей территоринчи кӳлĕ. Ленинград облаçĕнче вырнаçнă. Дивенка, ручей Зайцевский юханшыв юхса кĕрет, Орлинка (Оредеж юппи) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2,2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем
Çутçанталăк ăслăхĕсем
Çутçанталăк ăслăхĕсем — çутçанталăка тĕпчекен ăславсем. Çутçанталăка тĕпчекен уйрăм (пайăр) ăславсем, хăйсен хальхи сăн-сăпачĕпе, тĕпрен илсен, XIX ĕмĕрте йĕркеленме пуçланă. Унччен маларах ăславсене ун пек пайăрса-уйăрса пăхни пулман темелле.
Çутçанталăк ăславĕсем пĕрлĕх ăславĕсем тата гуманитарилле ăславсем тенисенчен уйрăлса тăраççĕ. Математика тата логика текеннисем те хайне уйрăм.
Çутçанталăк ăславĕсен шутне çаксене кĕртме пулать: физика, хими, биологи, астрономи, географи, геологи. Вĕсен хушшинче тата çаксем аталаннă: геофизика, астрофизика, биофизика, биохими, физикăлла хими, химилле физика, геохими, метеорологи, климат тĕпчевĕ, тăпра тĕпчевĕ. Чылай маякилтерĕш ăславсем те çав шутах кĕреççĕ: агрохими, экологи, химилле технологи, сăрт-ту тĕпчевĕ тата ыттисем.
Вуламалли
* Категори:Ăслăх Категори:Культура
Нофелет ăçта вырнаçнă?
Каçăсем
Категори:ССРП 1987 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1987 çулхи кинокамитсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:Чикансем пирки фильмсем
Горькая Балка (юханшыв)
Горькая Балка  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Типĕ  Кума юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 183 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Броун куçăмĕ
Броун куçăмĕ
Каçăсем
Категори:Молекла физика Категори:Статистикăлла механика Категори:Молекула-кинетика теорийĕ Категори:Альберт Эйнштейн Категори:Фракталсем Категори:Коллоид химийĕ
Хĕрлĕ вышкайсăр гигант
Хĕрлĕ вышкайсăр гигант — вышкайсăр гигант, массивлă тата питĕ пысăк çăлтăр.
Литература
* Категори:Çăлтăр эволюцийĕ Категори:Астрофизика Категори:Çăлтăрсем
Руша (Элнать юппи)
Руша  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Элнать юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 1 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Чейник
Че́йник — шыва ăшăтмашкăн/вĕретмешкĕн кирлĕ сăмсаллă, виткĕчлĕ, хăлăплă пысăках мар хупăнчăк савăт-сапа. Ытларах металл чейникĕсем пулаççĕ.
Электрочейник
Электро чейник ӑшӑ энергийĕн шалти ҫӑлкуҫӗпе (ялан тенӗ пекех пăрăхла электроăшăтавçă пур) ĕçлет, — унта электропа тивӗҫĕнет. Ҫавӑн пекех унашкал чейниксенче шыв вӗреме кӗрсен автоматла сӳнтерекен хатӗрсем вырнаҫтарма пултараççĕ. Кунсăр пуçне шывăн кирлĕ  температурине (ялан 90 градус, тейĕпĕр) тытса тӑракан чейниксем те пур;  вӗсем  шыва çине-çине вĕретнине пула унăн тутине пӑсаҫҫӗ; ҫавах та ку чейниксем вĕретнĕ шыва нумай вăхăт вĕри тытма май параççĕ. Хăшпĕр чейник шалти шывăн мĕнпур калăпăшне мар, унăн пĕр пайне çеç вĕретсе пама пултарать. Чейниксене ытларах пластикран, сахалрах металран, сайрарах кӗленчесемпе керамиксенчен тӑваҫҫӗ.
Çулçӳревçĕ чейникĕ
Çулçӳревçĕ (кăвайт) чейникĕ — плита çине лартмалли чейник мар, ăна кăвайт çине çакаççĕ; унпа уй-хирте, сăрт-ту çинче, усă кураççĕ.
Тэцубин
Тэцубин — япунсен чукун чейникĕ.
Пĕçермелли чейник
Чейе пĕçермелли чейнике керамикăран, фаянсран, фарфортан, кантăкран тăваççĕ.
Каçăсем
Категори:Савăт-сапа Категори:Чей
Бочарников Георгий Алексеевич
Бочарников Георгий Алексеевич — (17.05.1920-12.01.2012 ), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăнакан çарĕн 9-мĕш перевçĕсен корпусĕн 301-мĕш перевçĕсен дивизин 823-мĕш артиллери полкĕн 7-мĕш тупă артиллери батареин оруди командирĕ,  старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Киноиндустри
Киноиндустри  — индустрин, халăх хуçалăхĕн кинотăвăм тĕлĕшпе тата ун хыççăн кинопрокат енĕпе ĕçлекен енĕ. Кинофильмсем кăларассипе, вĕсем тата мультипликаци валли ятарлă эффектсем тăвассипе ĕçлеççĕ.
Çавăн пекех
Категори:Бизнес
Патоквож
Патоквож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Выраю юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Дубинин Ефим Иванович
Дубинин Ефим Иванович  — (23.08.1914(10)-08.12.1988), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн1666-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди командирĕ, аслă сержант.
Таврăнакан энерги
Таврăнакан, е çĕнелекен, е регенеративлă, «симĕс», энерги — этемлĕх масшатабĕпе иксĕлми шутланакан  энерги.
Каçăсем
Категори:Энерги Категори:Энергин таврăнакан çăлкуçĕсем Категори:Энергетика
Кисец
Кисец — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сангилька юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  223 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ĕшенӳ
Ывăну е Ĕшенӳ — çынăн йывăр та нумай ĕçленĕ хыççăн пулакан физиологи тата психологи тăрăмĕ. Ывăнсан организм вăхăтлăха унченхи пекех ĕçлейме пултарараймасть.
Пĕрлехи хыпарсем
Чылай хушă ывăннипех ĕçлени ытлашши ывăнни патне çитерет, çак вара çынăн сывлăхĕшĕн хăрушла. Ĕшенӳ пирки темиçе теори пур, пĕрремĕшĕсене XIX ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнче çырса кăларнă.
Куб евĕрлĕ шăмă
Куб евĕрлĕ шăмă, нумайлă хисепре куб евĕрлĕ шăмăсем (os cuboideum)  —  ура лаппинчи шăмăсĕм, кашни лапăра пĕрер, çапла вара мĕнпурĕ 2 штук пулать.
Ĕшенӳ
Пĕрлехи хыпарсем
Ывăннă çынăн тир тĕсĕ урăхланать, тар нумайрах юхать, сывланă чухне пӳлет, куçкаланă чухне координаци çухалать, мăран ĕçлет.
Куб евĕрлĕ шăмă
Асăрхавсем
Категори:Ура лаппи Категори:Ура
Ĕшенӳ
Пĕрлехи хыпарсем
Çавăн пекех ĕшеннĕ хыççан мышцăсем ыратаççĕ, пуç çаврăнать.
Каçăсем
Категори:Çын физиологийĕ Категори:Психика процесĕсем
Уна (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Умбозеро
Умбозеро — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕнче вырнаçнă. Чуда, Кица, Пунча, Сура юханшыв юхса кĕрет, Умба (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 422 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем
Горячая (Виççĕмĕш юппи)
Горячая — Раççей территоринчи юханшыв. Камчатка Ен территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Котловка (юханшыв)
Котловка — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав территорипе юхать. Юханшыв Мускав (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,5 км, бассейн лаптăкĕ 20 км2.
Горячая (Виççĕмĕш юппи)
Каçăсем
Категори:Камчатка Енĕн юханшывĕсем
Котловка (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Мускав юханшывĕсем
Тарка-Сэбэсь-Яха
Тарка-Сэбэсь-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сэбэсь-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 32 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 74 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сывлăшри лавçă
Сывлӑш извозчикӗ (Воздушный извозчик) — ЦОКС киностудире Герберт Раппапорт режиссёр 1943 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Делла-Вос-Кардовская Ольга Людвиговна
Ольга Людвиговна Делла-Вос-Кардовская (1875, Чернигов - 1952, Ленинград) — вырăс канаш сăрă ÿнерçи тата кĕнеке капăрлатакан. Паллă ĕçĕсем:«Кĕпе-тум çăвакан хĕрарăм», «Сунчăклă майра», «Утмăлтуратлă хĕрача», «Николай Гумилев сăнарĕ», «Анна Ахматова сăнарĕ», «Çамрăк амăшĕ».
Пурнăçĕ
Черниговра чăн стат канашлавçи, Людвиг Карлович Делла-Вос кил-йышĕнче çуралнă, Кĕçех çемье Харькова куçнă, кунта ашшĕ Тĕрĕслев тата Хысна палатин пуçлăхĕ пулнă.
Ашшĕн тăванĕ — Виктор Карлович Делла-Вос (1829-1890) Патшалăх Мускав техника вĕрентĕшĕн (халĕ МГТУ) пĕрремĕш пуçлăхĕ пулнă.
1891-1894-мĕш çулсенче Харьковри Шрейдер шкулĕнче, 1894 -1899-мĕш çулсенче Патшалăх Ӳнер Академин çумĕнчи Аслă ӳнер, кӳлепи тата çурт-йĕр вĕрентĕшĕнче вĕреннĕ. Ун хыççăн Мюнхена, Антон Ажбе шкулне вĕренме кайнă, вара 1899 - 1900 -мĕш çулсемччен унтах юлнă.
1900-мĕш çулта вăл Д. Кардовский, паллă ӳнер ăстипе мăшăрланнă. 1902 -1917-мĕш çулсенче Ольга Людвиговна тĕрлĕрен ӳнер куравĕсенче  (Академиллĕ, Ӳнерçĕсен çĕнĕ пуххин, Вырăс ӳнерçисен чăмăртăвĕн, Хĕм-тĕс пĕрлешĕвĕн тата ур. (çав хушăра чикĕ леш енче те) хутшăннă. Унăн ĕçĕсем Третьяков галереинче, Вырăс музейĕнче, Революци музейĕнче тата ыт. те упранаççĕ. 1923-мĕш çулта «Член РВС СССР тов. И. А. Халенский» ĕçпе ĔÇХÇ пиллĕке тултарнă ятпа уçнă куравра хутшăннă. Çав çулах Делла-Вос-Кардовская АХРР куравне те хутшăннă.
Каçăсем
Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:Ӳнер Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем
Надыр-Яга
Надыр-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 84 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Штрайтмюльбах
Штрайтмюльбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вайссер Майн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5,26 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Сĕтел çитти
Сĕтел çитти — сĕтел çине сармалли ятарлă (ытларах тĕртнĕ е çыхнă) япала. Сĕтел çиттин темиçе функци:
Каçăсем
Категори:Текстиль
Рыловка (Шача юппи)
Рыловка  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шача юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 23 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Качалов Василий Иванович
Василий Иванович Качалов (11.2.1875, Вильна — 30.9.1948, Мускав) — совет кино актёрĕ. ССРП халăх артисчĕ (1936).
Каçăсем
Категори:1875 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 11-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1948 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 30-мĕшĕнче вилнисем
Король
Коро́ль (rex, roi, re, king, König, kungen) — монарх титулĕ. Короллĕх пуçлăхĕ. Титул несĕл йĕркипе куçса пырать, анчах суйласси те пулма пултарать. Хĕрарăм монархăн упăшкине принц-консорт теççĕ.
Король майри (regina, reine, regina, queen, Königin) — арçын монархăн арăмĕ, (Король-майри-консорт). Упăшки вилсен — король-тăлăх-майри-консорт. Е, уйрăм контекстра, король-майри-анне.
Майра-король — хĕрарăм-монарх. Патшари майра-король.
«Король» тесе ытларах чухне унчченхи тата хальхи Европăри монархсене калаççĕ. Анчах та, тепĕр чухне, урăххисене те. Сăмахран — Иордани королĕ (чăннипе вара ун титулĕ «малик» ятлă).
Асăрхавсем
* Категори:Титулсем Категори:Монархсем Категори:Короллĕхсем
Туюк кӳллисем
Анатри Туюк кӳлли, Çӳлти Туюк кӳлли — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. нет юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Кинотăвăм
Каçăсем
Цикл статей из журнала «Маркетинг и реклама» о продвижении фильмов в сети Интернет Шаблоны нормативных документов (договоров, соглашений) в киноиндустрии
Асăрхавсем
Категори:Кино тата видео индустрийĕ
Гелиогабал
Марк Авре́лий Антони́н Гелиогаба́л (Элагаба́л) (лат. Marcus Aurelius Antoninus Heliogabalus; 204 — 11 пуш 222) — Северсен династийӗн Рим императорӗ, вӑл 218 ҫулхи 8 ҫӗртмерен пуҫласа 222 ҫулхи 11 пуша ҫити ҫӗршыва ертсе пынӑ.
Ӳнерти сӑнарӗ
мини|Гелиогабал кӗлчечекӗсем, Лоуренс Альма-Тадема ӗҫӗ
Каҫӑсем
Категори:Рим императорĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Истори Категори:Северсем
Кальджа
Кальджа — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь (Кальджинская Старица) юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2476 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гринько Николай Григорьевич
Николай Григорьевич Гринько (22.5.1920, Херсон — 10.4.1989, Киев, Украина ССР, ССРП) — совет кино актёрĕ.
Кальджа
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Топка (Шубёнка юппи)
Топка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Шубёнка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  51 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Шуструй
Шуструй —Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Кисан облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Виндрей юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 35 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Усть-Яреньга
Усть-Яреньга — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гражданла сыхлав
Гражданская сыхлав — çынсене, пурлăха Раççей территорийĕнче вăрçăлла хирĕçтăрусенче, çавăн пекех çутçанталăкри тата техногенлă хăрушлăхсенчен сыхлас тесе йĕркеленĕ тытăм.
Асăрхавсем
Категори:Раççей
Джагфар Тарихы
Джагфар Тарихы ("Джагфар Историйĕ"), — историлле çăлкуç евĕр ăсталанă суя япала (фальсификаци). 1990-мĕш çулсенче кулленхи пурнăçа Ф.Г.-Х. Нурутдинов текенскер илсе килнĕ. Çак çын хăй аллипе тунă алçырусем урлă çеç паллă. Алçырăвăн маларахри кунçулĕ Нурутдинов каласа панă тарăх çеç йĕрленет. Вăл хатĕрленĕ текстсем умĕн мĕн пулнă, ку пачах та паллă мар. Нимĕн те "хыпашласа пăхма" май çук.
Асăннă текст пирки ăнлантарни
Кам ÿркенмест, çавă асăннă текстпа паллашма пултарать.
"Джагфар Тарихы" — çирĕммĕш ĕмĕр феноменĕ
Йышăнас пулать, тĕнчере "Джагфар Тарихы" текен япала чăнах та пур. Анчах та унăн (çак текстăн) кунçулĕ вăтам ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхарта мар, XX ĕмĕрĕн 1990-мĕш çулĕсенче çеç пуçланать. Мĕнле калас, шăпах ун чухне тупăннă та ĕнтĕ çакăн пек япалана ăсталама "ÿркенмен" çынсем.
Хăшпĕр чăваш авторсем "Джагфар Тарихы" çине таянма хăтланни
"Джагфар Тарихы" фальсификаци пулни специалист мар çынна та паллă. Апла пулин те хăшпĕр чăваш авторсем ун çине таянса "тишкерÿсем" тата "тĕпчевсем" майлаштарма хăтланнисем, шел пулин те пулнă.
Каçăсем
Категори:Чăвашсем Категори:Атăлçи Пăлхар Категори:Çухалнă патшалăхсем Категори:Булгаризм тата суваризм
Тĕкĕр
Тĕкĕр е Куçкĕски — çутăна (е урăх пайăркана) каялла тавăракан яка çий. Чи паллă тĕслĕх — лаптак тĕкĕр.
Истори
Археологсем Бронза эпохинче тăхланран, ылтăнран е платинăран тунă пĕрремĕш пĕчĕк тĕкĕрсене шыраса тупнă.
Хальхи тĕкĕрсен историне XIII ĕмĕртенпе, тĕрĕсрех — 1240 çултанпа çырса пынă, ун чухне Европăра кантăк савăт-сапана вĕрсе тума вĕреннĕ. Кантăкран хатĕрленĕ чăн ăслайне 1279 çултанпа пуçлаççĕ, çавăн чухне итальян монахĕ -францискан Джон Пекам кантăка çӳхе тăхлан сийĕпе витмелли меле çырса панă.
Каçăсем
Категори:Геометри оптики
Когозес
Когозес — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  712 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сорокин Николай Михайлович
Сорокин Николай Михайлович (8.7.1941, Аслă Ăнă ялĕ, Теччĕ районĕ, Тутар АССР çур.) — чăваш çыравçи, публицисчĕ, пĕрлĕх ĕçченĕ.
Тутар АССР тава тивĕçлĕ культура ĕçтешĕ (1988), Алексей Талвир ячĕллĕ литература премийĕ (1994), Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ культура ĕçтешĕ (2002), Чăваш этнокультурин тава тивĕçлĕ ĕçченĕ (2017).
Биографи
Николай Сорокин 1941 çулта утăн 8-мĕшĕнче Тутар АССР йышĕнчи Теччĕ районĕн Аслă Ăнă ялĕнче, тимĕрçĕ çемьинче çуралса ӳснĕ. 1958 - 1959 çулсенче - Тутар АССР «Большевик» колхозĕнче вăй хунă. 1959-1961 çулсенче Теччĕ педагогика училищинче пĕлӳ илнĕ. 1961-1962 çулсенче Хусанти педагогика институтĕнче вĕреннĕ. 1962-1965 çулсенче - чикĕ хуралĕ çарĕсен хĕсметĕнче, Туркмен ССР çĕрĕнче, тăнă.
1965-1969 çулсенче - Хусан патшалăх университечĕн студенчĕ. 1969-1977 çулсенче - «Советская Татария» хаçат редакцинче литература ĕçтешĕ, промăçлăх уйрăмĕн ертӳçи. 1977-2013 çулсенче - Тутар АССР/Тутарстан Республикинче ТАСС харпăр корреспонденчĕ.
Чăвашла «Сувар» хаçатпа «Шурăмпуç» журнала йĕркелесе янă, тĕп редакторĕ пулса ертсе пынă.
2013 çултанпа - Тутарстанри чăваш çыравçисен пĕрлешĕвĕн председателĕ, Тутарстанри Чăваш наципе культура автономи канашĕн пайташĕ.