cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Астрономилле пĕрчĕ
Астрономиилле пĕрчĕ (чăвашла кăтарту: а.п.  ; тĕнчери кăтарту: 2012-мĕш çултан — au ; унччен ua ) — астрономире талккăша виçмелли историлле майпа çуралнă пĕрчĕ. Орбитăн пысăк çурма тĕнĕлне илнĕ малтанах.
Молде
Молде (норв. Molde) — хула тата коммуна, фюльке Мёре-ог-Ромсдал, Норвеги. Халӑх йышӗ — (2004)	24 655 ҫын.
Антуан Володин
Биографи
Антуан Володин (хăйĕн чăн ятне çыравçă кăтартмасть) 1950 çулта Шалоне-Сюр-Сонре çуралнă. Ачалăхĕпе яшлăхне Лионра иртернĕ. Анчах та, çак типшĕм хыпара та тĕп-тĕрĕс тесе йышăнма çук, хăй Володин те çакăн пирки темиçе хутчен те асăннăччĕ. . Хăйĕн вырăс кăкĕ пулсан та (Володинăн аснни вырăс пулнă), вырăсла вăл университетра вĕреннĕ. Каярах Антуан вырăс чĕлхине вĕрентет, вырăс литературине (Стругацкий-тăвансем, Эдуард Лимонов, Виктория Токарева, Фридрих Незнанский, Александр Иконников, Мария Судаева) куçарать.
Молде
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Норвеги хулисем
Астрономилле пĕрчĕ
Асăрхавсем
* Категори:Метрологи Категори:Хапа анализĕ Категори:Виçев пĕрчисен тытăмĕсем Категори:Физика Категори:Астрономи
Антуан Володин
Биографи
Литературăра Володин пĕрремĕш 1985 çулта ӳсĕм «Деноэль» издательстви пулăшăвĕпе тăвать.
Библиографи
Антуан Володин суя ятпа
Элли Кронауэр суя ятпа
Мануэл Дрегер суя ятпа
Лутц Бассман суя ятпа
Каçăсем
Категори:Францин XXI ĕмĕрти çыравçисем Категори:Франци тăлмачĕсем Категори:Медичи парнин лауреачĕсем
Трудовка
Трудовка — Пушкăрт Республикин Авăркас районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Нацилĕхсен йышĕ :
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Авăркас районĕ
Глухая Репа
Глухая Репа — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Репа юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Аслă Мами (Тури Услон районĕ)
Аслă Мами (, Большие Меми) — Тутарстанăн Тури Услон районĕнчи  ял. Тахçан, 19-мĕш ĕмĕрте унта çурри вырăссем, çурри чăвашсем пурăннă пулнă. Каярахпа, 1923-мĕш çулта, чăвашсем урăх тĕле, хальхи Анатри Кÿлĕ ялне никĕслесе куçса ларнă. Çапах та вĕсем унта паянхи кун та пур — Аслă Мамин кашни виççĕмĕш çынни (33%).
Глухая Репа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Воронин Андрей Фёдорович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Воронин Андрей Фёдорович — (15.08.1900(2)-26.06.1979), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 7-мĕш гварди кавалери корпусĕн 16-мĕш гварди Чернигов кавалери дивизин 60-мĕш гварди кавалери полкĕн отделени командирĕ, гварди сержанчĕ.
Аслă Мами (Тури Услон районĕ)
Ял ячĕн этимологийĕ
Ял ячĕ ăçтан пуçланса кайни паллă мар. Анчах та Чăваш республикинчи Канаш районĕнче "Мами" компонентлă ойконимсем пурри хăшпĕр тĕшмертÿсем патне çывхарма хистет. Тури Услонри Тĕп кĕнекесарăн сайтĕнче чăваш чĕлхинчи темĕнле сăмахпа çыхăнтарма хăтланнă. "Кăкăр" тенине пĕлтерет имĕш çав сăмах. Анчах та чăннипе унашкал сăмах пурри иккĕленÿллĕ.
Морозиха
Морозиха — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кучук юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  16 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Аслă Мами (Тури Услон районĕ)
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанăн Тури Услон районĕ
Морозиха
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Морозиха
Кох Роберт
Генрих Герман Роберт Кох (Heinrich Hermann Robert Koch; 11 раштав 1843, Клаусталь — 27 ҫу 1910, Баден-Баден) — нимӗҫ тухтӑрӗ, микробиологӗ тата гигиенисчӗ. 1876 ҫулта ӑна ҫӗпӗр язвин (Bacillus anthracis) ертсе яракан организмран уйрӑм кӑларса чӗртсе аталантарма тата пӗрремӗш хут унӑн пурнӑҫ ҫавӑрӑнӑшне тата чирӗн аталанӑвӗнчи вырӑнне кӑсӑккӑн ӑнлантарса пама ӑнӑҫнӑ. 1882 ҫулта вӑл туберкулёз (Mycobacterium tuberculosis) чирне ертсе яракан бактери тупса уҫнӑ, каярах туберкулин шутласа кӑларнӑ. Тӗпчевсӗмшӗн 1905 ҫулта премией по физиологипе медицинашӑн Нобель парни илме тивӗҫнӗ.
Пурăннă, тет, анчăк
Пурăннă, тет, анчăк (Жил-был пёс) — Союзмультфильм киностудире Эдуард Назаров режиссёр 1983 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Яхреньга (Кубена юппи)
Яхреньга  —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 176 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Айос-Николаос (Ласитион)
Айос-Николаос (грек. Άγιος Νικόλαος) — Грецири хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Грецири номсен тĕп хулисем Категори:Крит хулисем Категори:Грецири туризм Категори:Критри паллă вырăнсем Категори:Греци хулисем
Усец
Усец — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Минолга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  7 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Чурапча (кӳлĕ)
Чурапча — Раççей территоринчи кӳлĕ. [[Якути, Чурапчин улусĕ]]нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Татта (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Якутин кӳллисем
Быков Леонид Тимофеевич
Быков Леонид Тимофеевич — (16.04.1914(3)-15.06.1990), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш танк çарĕн 6-мĕш гварди механизăмланă корпусăн 16-мĕш гварди механизăмланă бригадăн 28-мĕш танк полкĕн танк командирĕ, гварди лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 10.
Проня (Сож юппи)
Проня (Сож юппи)  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Смолен тӳремсăртлăхĕнчен пуçланса  Сож юханшыва Славгород хулинче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 172 км.
Каçăсем
Категори:Могилёв облаçĕн юханшывĕсем Категори:Витебск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Сож юпписем
Шал çавракăш
Шал çавракăшĕ тесе каласси икĕ сăлтавпа пулать:
Иккĕлле-виççĕллĕ ăнланасси ан пултăр тесен, шал çавракăш тата шалаш çавракăш тенисене уйăрса пăхассине аталантармалла. «Шалаш çавракăш» тени вырăсла «внутренняя окружность тенине тÿр килме тивĕçлĕ.
Каçăсем
Категори:Планиметри Категори:Çавракăшсем Категори:Виçкĕтеслĕх геометрийĕ Категори:Геометрилле кĕлеткесем Категори:Йĕрсем
Турă амăшĕн Хусан турăшĕ
Каçăсем
Категори:Турă Амăш турăшĕсем, алфавитпа Категори:Вăрланă ӳкерчĕксем Категори:Явления Девы Марии Категори:Хусан символĕсем
Алин Василий Иванович
Алин Василий Иванович — ( – ), аякри авиацин 3-мĕш гварди авиаци корпусĕн 3-мĕш гварди авиаци дивизин 10-мĕш гварди авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Болбанская
Болбанская (Хей-Яга-в низовье) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ахер (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем Категори:Рейн юпписем
Егорович Владимир Алексеевич
Егорович Владимир Алексеевич Єгорович Володимир Олексійович — (19.05.1919-27.04.1953), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 16-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 265-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 402-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, капитан.
Шашикман
Шашикман — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Урсул юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 40 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Анатри Кÿлĕ
Анатри Кÿлĕ (Түбән Күл, Нижнее Озеро) — Тутарстанăн Тури Услон районĕнчи  ял. Чăвашсем пурăнаççĕ.
Истори
Ку яла 1923-мĕш çулта çывăхри Аслă Мами чăвашĕсем никĕсленĕ (кунта куçса килнĕ).
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанăн Тури Услон районĕ
Мостовка (Бердь юппи)
Мостовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бердь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  186 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Майнц республики
Майнц республики тата Майнц коммуни, (Rheinisch-Deutscher Freistaat); Рейн-Нимӗҫ Ирӗклӗ Патшалӑх; 21 юпа 1792 — 23 утӑ 1793 ҫ.) — Францин ача евӗрлӗ республикисенчен пӗри тата хальхи Германин, унччен вӑтам ӗмерсенчен абсолютистлӑ вак патшалӑхсем хуҫаланнӑ ҫӗрӗнчи, пӗрремӗш первое демократлӑ ҫӗршыв.
Караганда
Караганда (каз. Қарағанды) — Казахстан хули, Казахстанӑн чи пысӑк Караганда облаҫӗн тӗп хули. Пысӑк индустри, ӑслӑх тата культура тӗп хули. Хула статусне Караганда 1934 ҫулхи 10 нарӑс уйӑхӗнче илнӗ. Казахстан варринче вырнаҫнӑ.
Майнц республики
Каҫӑсем
Категори:Демократи
Категори:Патшалăхсем
Караганда
Халӑх йышӗ — 497 777 ҫын (2020).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Казахстан хулисем
Зульген (Тургау)
Амрисвиль, (Sulgen TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Кĕпер тăваççĕ
Кĕпер тăваççĕ (Строится мост) — Мосфильм киностудире Олег Ефремов режиссёр 1965 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Зульген (Тургау)
Бишофсцелль тăрăхне кĕрет. 517 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4506.
Кĕпер тăваççĕ
Каçăсем
Категори:ССРП 1965 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:Сарăту пирки фильмсем Категори:Вырăсла фильмсем
Зульген (Тургау)
Кунта пурăнакан халăхăн ытларахăшĕ (88,3%) нимĕçле калаçать. Хулари иккĕмĕш чĕлхе — албан чĕлхи (5,3%).
Игуменица
Игуменица (грек. Ηγουμενίτσα) — Грецири хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Греци хулисем Категори:Эпир Категори:Грецири номсен тĕп хулисем
Зульген (Тургау)
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Старик Хоттабыч (фильм)
Старик Хоттабыч (Старик Хоттабыч) — Ленфильм киностудире Геннадий Казанский режиссёр 1956 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Фильмы СССР 1956 года Категори:Геннадий Казанскин фильмĕсем Категори:Фильмы студии «Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП юмах фильмĕсем Категори:Пионерсем пирки фильмсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:Литература юмахĕсене экранизациленисем Категори:Лазарь Лагинăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Цирк пирки фильмсем Категори:Вырăсла фильмсем
Щучье (кӳлĕ, Буряти)
Щучье — Раççей территоринчи кӳлĕ. Бурятинче вырнаçнă. мелкие речки юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 4,43 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Бурятин кӳллисем
Tele2 AB
Tele2 AB — тĕнчери телекоммуникаци компанийĕ. Штаб-хваттерĕ Стокгольм хулинче вырнаçнă. Пирĕн çĕршывра 2003 - 2013 çулсенче ĕçленĕ. 2013 çулта Раççей йрăмне ВТБ ушкāна сутса янă. Халĕ çак Раççей уйрăмĕ Теле2 ятпа усă курса, Ростелекомпа пĕрлешсе, пĕтĕм çершывĕпе тăваттăмĕш оператор пулас тесе ĕçлет, 3G тата LTE технологийĕсене аталантарать.
Tele2 Россия-Раҫҫей Телекоммуникаци компанийӗ, Шведсен Tele2 AB компанийӗсен ушкӑнӗ Раҫҫей Федерацийӗнче туяннӑ сетьсен никӗсӗ ҫинче никӗсленнӗ. 2003 ҫултанпа ӗҫлет. 2013 ҫултанпа Tele2 ҫул хуҫи Ростелек компанийӗ шутланать. 2020 ҫул пӗтӗмлетӗвӗсем тӑрӑх, карас ҫыхӑнӑвӗн пулӑшӑвне 46,6 млн абонент ытла парать
2022 ҫулхи сентябрь тӗлне Tele2 Раҫҫей Федерацийӗн 69 субъектӗнче ӗҫлет.
Халӗ раҫҫейри "Tele2 Россия" компанине шведсен Tele2 Tele2way пӗтӗмӗшле корпоративлӑ хаклӑхӗсем ҫеҫ ҫыхӑнтараҫҫӗ, вӗсем иккӗшӗ те вулаҫҫӗ. Tele2Way хаклӑхӗсене Ян Стенбек компанийӗн никӗслевҫи хывнӑ тата компанире мӗн пулса иртнине палӑртаҫҫӗ.
2022 ҫулта Tele2 AB AB ВИЦЕ-президент ВИКТОР Вальстрем: компани раҫҫей Tele2 ҫулхи пуш уйӑхӗччен брендра кулленхи контракт ӗҫӗн срокӗ иртнӗ хыҫҫӑн лицензие вӑраха тӑсас ҫук, 2023 ҫулхи пуш уйӑхӗччен ҫапӑҫакан лицензи ӗҫне ҫине-ҫинех вӗҫленӗ майсемпе фактсене тишкерес ҫук, тенӗ. Кун пек решени сӑлтавӗсене ӑнлантарса памаҫҫӗ.
2016 ҫулта Tele2 карас ҫыхӑнӑвӗн виртуаллӑ операторӗсене (англ) тума пуҫланӑ. MVNO, mobile virtual network operator) - хӑйӗн инфратытӑмӗпе усӑ курман оператор, ҫавӑнпа та урӑх мобильлӗ оператор серепипе усӑ куракан оператор. Яланах бизнессем, клиентсен пысӑк бази пурскерсем, клиентсене хӑйсен ячӗпе мобильлӗ ҫыхӑну тытма пулӑшаҫҫӗ. 2017 ҫулхи ноябрь тӗлне Tele2 базинче ҫавӑн пек MVNO 10 ытла (пуринчен ытла Раҫҫейре), вӗсен хушшинче Ростелеком, Сбербанк, МТТ, Тинькофф банк.
Ноябрь уйӑхӗнче компани ХӐЙӖН MVNE-платформине (англ) юхӑнтарса янӑ. — mobile virtual network enabler), БИЛЛИНГ, CRM, аналитика инструменчӗсем тата MVNO виртуаллӑ операторсене ӗҫлеме кирлӗ стандартлӑ системӑсен наборӗ. Ку платформа базинче Tele2 MVNO юхӑм ҫине яма тата ҫулталӑкра вуншарӑн йӗркелеме шутлани ҫинчен пӗлтернӗ. Компанире ҫак стратегие "MVNO Фабрики"тесе ят панӑ. 2018 ҫулта Tele2 базӑри MVNO абонентсен шучӗ 75 процентпа танлашнӑ, 1,75 млн ҫын.
2019 ҫул пӗтӗмлетӗвӗсем тӑрӑх, Tele2 базӑра 20 MVNO (пуринчен ытла Раҫҫейре) ӗҫлет, вӗсен хушшинче "Ростелеком", "Сбермбайл", МТТ, "Тинькофф Мобайл", "Втб Мобайл". Вӗсен абонент бази, пӗлтӗрхипе танлаштарсан, 3,75 млн ҫын шутланнӑ, ку кӑтарту 115 процента ҫитнӗ.
Каçăсем
Категори:Телекоммуникаци компанисем Категори:Стокгольм компанисем
Алиса тĕлĕнтермĕшсен тĕнчинче (мультфильм, 1981)
Алиса тĕлĕнтермĕшсен тĕнчинче (Алиса в Стране чудес) — Киевнаучфильм киностудире Ефрем Пружанский режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Тушемелька
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Ашау (ручей)
Ашау — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Лахте юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Виçкĕтеслĕх медиани
Виçкĕтеслĕх медиани (mediāna — вăтам) — виçкĕтеслĕхĕн тăррине хирĕçле енĕн варрипе çыхăнтаракан татăк.
Вуламалли
Категори:Виçкĕтеслĕх геометрийĕ Категори:Классикăлла геометри Категори:Планиметри
Пулаяйми пулăм
Пулаяйми пулăм,  пулаяслăхсен теорийĕнче:  эксперимент вăхăтĕнче   пулма пултарайман  ăнсăрт пулăм.
Аслă (юханшыв)
Аслă  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Панковский Пасал юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 36 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Медиана (пĕлтерĕшсем)
Медиана:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Тугой узел
Тугой узел (Тугой узел) — Мосфильм киностудире Михаил Швейцер режиссёр 1956 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Шашкунар
Шашкунар — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 167 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Ер-Яха (юханшыв)
Ер-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыданс кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Шупашкарти Ф. П. Павлов ячĕллĕ мусăк вĕрентĕшĕ
'''Шупашкарти Ф. П. Павлов ячĕллĕ мусăк вĕрентĕшĕ''' (ШМВ) — Шупашкар хулин (Чăваш Ен) культурăпа ӳнер облаçĕнче кадрсене хатĕрлекен вăтам пĕлӳллĕ професси паракан патшалăх учрежденийĕ.
Раççей Федерацинче малта пыракан вĕрентĕш шутланать.
2004 çулта вĕрентĕш Патшалăх аттестаци экспертизине ăнăçлă пурнăçласа Патшалăх аккредитацине тивĕçнĕ.
Хальхи саманта вĕрентĕшре 3 пинрен ытла профессиллĕ мусăкçăсене хатĕрленĕ.
Кунçулĕ
Вĕрентĕше йĕркелес инициативăна чăваш профессиллĕ мусăк ӳнерне никĕс хывакансем Степан Максимович Максимовпа Фёдор Павлович Павлов пуçланă.
1929 сулхи акан 15-мĕшĕнче Чăваш АССР Совхалкомĕн хушăвĕпе Шупашкарти мусăк шкулĕн базинче Чăваш мусăк техникумне йĕркеленĕ. 1939 çулта ăна вĕрентĕш статусне куçарнă. 1954 çулта вĕрентĕше Ф. П. Павлов композитор ятне панă.
Вĕрентĕш ĕçне пуçарса яракан талантлă мусăкçăсем:
Пултарулăх ушкăнĕсем
Вĕрентĕшре 10 пултарулăх коллективĕ ĕçлет:
Вĕренсе тухнă паллă çынсем
Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕсем:
Тĕнчери конкурссен лауреачĕсем, Раççей Федерацин халăх артисчĕсем:
Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ: дирижёр Валерий Важоров.
Вокалистсем:
Мусăк тишкерӳçисем:
Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ вĕрентӳçисем:
Каçăсем
Категори:Шупашкарта пĕлӳ илни Категори:Раççейри мусăк вĕрентĕшĕсем Категори:1929 çулта никĕсленĕ вĕренӳ шкулĕсем Категори:Ятарлă вăтам вĕренӳ шкулĕсем, алфавитпа
Воронин Василий Андреевич
''Воронин Василий Андреевич Воронін Василь Андрійович'' — (28.12.1916(15)-06.11.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 12-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 37-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, гварди майорĕ.
Алиназаров Садык
{{Çар ĕçченĕ }}
Алиназаров Садык — (-), Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 280-мĕш стрелоксен дивизин 1031-мĕш стрелоксен полкĕн  4-мĕш стрелоксен ротин  пулемётчикĕ,  красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17.
Сере (хула, Греци)
Сере (грек. Σέρραι ή Σέρρες) — Грецири хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Греци хулисем Категори:Сере Категори:Грецири номсен тĕп хулисем
Болванская
Болванская — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Лямчина юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Рави Варма
Раджа Рави Варма — (малаял. രാജാ രവിവർമ്മ; 29 ака 1848, Килиманур, Британи Индийӗ — 2 октября 1906, унтах) — инди сӑрӑ ӳнерҫи, нумай ӳнер ӗҫӗсен, ҫав шутра «Махабхарата» тата «Рамаяна» инди эпосӗсем тӑрӑх ӑсталанисен авторӗ.
Горшковка
Горшковка — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Каменка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Мостолес
Мостолес — (Móstoles) Испани хули тата муниципалитечӗ. Мадрид автономлӑ пӗрлӗхӗн, Мадрид провинцин хули.
Ареа-метрополитана-де-Мадрид районне (комаркине) кӗрет. Лаптӑкӗ 45 км². Халӑхӗ 206015 ҫын (2010 ҫулта).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Вадозеро
Вадозеро — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕнче вырнаçнă. Летняя юханшыв юхса кĕрет, Пасма юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 28,7 км². Полярные Зори хулинчен 25 км вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем
Ашафф
Ашафф — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16,98 км, бассейн лаптăкĕ 167,88 км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Яхреньга (Сить юппи)
Яхреньга  —Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сить юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 38 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мостовка (Суенга юппи)
Мостовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Суенга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  11 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Витьба
Витьба  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Витебск районĕ пуçланса  Анăç Двина юханшыва Витебск юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Каçăсем
Категори:Витебск облаçĕ юханшывĕсем Категори:Анăç Двина юпписем
Чикаго
Чикаго (Chicago) — халӑх шучӗпе виҫҫӗмӗш вырӑнта (Нью-Йоркпа Лос-Анджелес хыҫҫӑн) тӑракан АПШ хули, укҫа -тенкӗ енчен илсен Нью-Йорк хыҫҫӑн иккӗмӗш вырӑнта тӑрать тата Çурçĕр Американ чи пысӑк транспорт ҫыххи. Мичиган кӳллин кӑнтӑр-хӗваланӑҫ хӗрринче, Иллинойс штатӗнче вырнаҫнӑ; Кук тавралӑхӗн администрацин тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Егубченко Василий Кириллович
Егубченко Василий Кириллович  — (20.09.1923-12.10.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 2-мĕш гварди çарĕн 1-мĕш танк корпусĕн 89-мĕш танк бригадин 202-мĕш танк батальонĕн взвод командирĕ, лейтенант.
Брахиаци
Брахиа́ци (brachium — хулпуççи, βραχιον — пĕтĕм вăрăмăшлă алă) — йывăçсен турачĕсем çийĕн куçма май паракан локомоци форми. Приматсем алăсемпе кăна усă курса çакнашкал куçкалаççĕ. Брахиаци — Кăнтăр-Тухăç Азири гиббонсемпе сиамангсен куçмашкăн тĕп мелĕ пулса тăрать.
Татăлман контакт
Примат вăрах хăвăртлăхпа куçнă форми пулать. Чĕрчун кун чухне тĕрĕк-турата пĕрмаях тытса пырать. Çакăн чухне чĕрчуна куçмашкăн энергин икĕ тĕсĕ — гравитаци энергийĕ тата кинетика энергийĕ — ылмашăнса пулăшаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Чĕрчунсен тыткаларăшĕ Категори:Локомоци
Сергач районĕ
Сергач райо́нĕ — Чулхула облаçĕн (РФЧ) администрациллĕ-территориллĕ йĕркеленĕвĕ (район) тата пĕр ятлă муниципаллă йĕркеленĕвĕ (муниципаллă район).
Администраци центрĕ — Сергач хула.
Географи
Район Чулхула облаçĕн кăнтăр-тухăçĕнче вăрман-çеçенхирлĕ зонăра, Атăлăн сылтăм çыранĕнче, вырнаçнă. Район Хĕрлĕ Октябрь, Гага, Бутурлин, Княгинино, Сăпас тата Пильнă районĕсемпе чикĕ тытать. Климат континентри вăтам, нӳрĕк, вăтам сивĕ те юрлă хĕллĕ тата ăшă çуллă. Ӳкекен нӳрĕк вăтамран 450—500 миллиметр. Тăтăшах çурхи-çуллахи типĕ çилсем вĕреççĕ. Сывлăшри вăтам температура +3,6 °C.
Район территорин лаптăкĕ — 1243,76 км².
Истори
Район территорине неолит тапхăрĕн вĕçĕнче этем пурăнма килнĕ.
Сиплев
Районти тĕп сыватăш, хула поликлиники, ача-пăча консультацийĕ, хĕрарăм консультацийĕ, стоматологи поликлиники, 3 вырăнти сыватăш, тухтăр амбулаторийĕ, 25 фельдшер пункчĕ.
Каçăсем
*
Крадольф-Шёненберг
Крадольф-Шёненберг, (Kradolf-Schönenberg) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Бишофсцелль тăрăхне кĕрет. 3215 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4501.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Çыранçи Моркваш
Çыранçи Моркваш (Яр буе Морквашы, Набережные Моркваши) — Тутарстанăн Тури Услон районĕнчи  ял. Чăвашсен йыш шайĕ самаях пысăккипе уйрăлса тăрать (1989-мĕш çулта 41%). Мĕншĕн апла пулни паллă мар.
Тĕрĕссипе, вырăнти халăх ку яла чăвашла епле калани паллă мар. Асăннă ят — вырăсла каланине калькăласа куçарни (сăмах май каласан, тутарла ят та çавнашкалах).
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанăн Тури Услон районĕ
Быков Михаил Иванович
Быков Михаил Иванович — (01.11.1903-26.02.1940), Çурçĕр-Анăç фронтăн 13-мĕш çарĕн 17-мĕш мотоперевçĕсен дивизин штабĕн разведка уйрăмĕн пуçлăхне пулăшаканĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07.
Превеза
Превеза (грек. Πρέβεζα) — Грецири хула.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Греци хулисем Категори:Грецири номсен тĕп хулисем
Аврас
Аврас — Раççей территоринчи кӳлĕ. Хакасинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Хакас Республикин кӳллисем
Çакăнчăк кĕпер
мини мини|Çакăнчăк кĕпер конструкцийӗ
Çакăнчăк кĕпер — ку тӗп йӑтса тӑракан конструкцине туртӑнакан пиҫӗ пайсенчен (кабель, канат, сӑнчӑр тата ыт. те), ҫӳрен пайне ҫакӑнчӑк тунӑ кӗпер.
Каҫӑсем
Категори:Кĕперсен тĕсĕсем
Дубай
Дубай (دبيّ) — Пӗрлешӗннӗ Араб эмирачӗсен чи пысӑк хули тата тарӑн шыв тинӗс порчӗ, эмиратӑн администраци тӗпӗ, ПАЭ-н тата пӗтӗм Ҫывӑх Хевелтухӑҫ суту-илӗвӗн тата укҫа-тенкин пӗлтерӗшлӗ тӗп варри. Перс кӳлмекĕн ҫыранӗнче вырнаҫнӑ.
Экономика
Юманӑн хулӑнӑшне пула регионти тӗрлӗ тавар реэкспорчӗпе, ҫав шутра ылтӑнпа та, паллӑ вырӑн йышӑнать.
Дублайра бизнес тытса пыни СЭЗ — ирӗклӗ экономика зонисене пӗлтерет. Офшор зона Джебель Элӗк районӗнче вырнаҫнӑ.
2021 ҫулхи март уйӑхӗнче финанс министрӗ Хамдан ибн Рашид Альтум вилнӗ. Вӑл эмир Юманай пиччӗшӗ пулнӑ.
Транспорт
Дублайри Транспорт Roads and Transport Authority (RTA), 2005 ҫулта король указӗ йӗркеленӗ Юманай правительствин агентствине тӗрӗслесе тӑраҫҫӗ. 2010 ҫулхи январь уйӑхӗнче общество транспорчӗпе усӑ куракан Юманра пурӑнакансен шучӗ 6 % танлашнӑ.
Хулара икӗ тинӗс порчӗ, темиҫе автовокзал (Бар-Дублайра чи пысӑкки) тата пӗтӗм тӗнчери икӗ пысӑк аэропорт (Дублай тата Аль-Мактум) пур. Автобуссен аталаннӑ сечӗ пур, чарӑнусен пӗр пайне кондициленӗ.
2009 ҫулхи сентябрӗн 9-мӗшӗнче машинистсӑр ӗҫлекен Дубай метрополитенӗ уҫӑлнӑ.
Апрелӗн 30 - мӗшӗнче 2009 ҫулта монопрельс ҫулӗ уҫӑлнӑ. 2014 ҫулхи ноябрӗн 12-мӗшӗнче хулари пӗр районта трамвай юхӑмӗ юхӑннӑ.
Ҫӗр ҫинчи транспорт
Пилӗк тӗп маршрут (Е 11, Е 311, Е 44, Е 77 тата 66) Дублай урлӑ, хулана халӑх пурӑнакан ытти вырӑнсемпе тата эмиратсемпе пӗрлештерсе иртет. Хулан хӗвелтухӑҫ тата хӗвеланӑҫ енӗсем Al Maktoum кӗперсемпе ҫыхӑнса тӑраҫҫӗ, Al Garhoud Bridge, туннель Al Shindagha, Business Bay Crossing тата шӑратакан кӗпер (Floatingridge).
Автобус тытӑмӗн служби 140 маршрут тӑрать тата 109 миллион ытла ҫынна транспортпа тивӗҫтерет (2008 ҫул). 2010 ҫул вӗҫнелле пӗтӗм хула тӑрӑх 2,100 автобус пулнӑ.
Дублайри автомобиль таксийӗ крем тӗслӗ, пӳрт тӑррине сӑрласси кӑна оператортан килет. Taxi Dubai, RTA подразделени пысӑк оператор шутланать тата хӗрлӗ тӑрӑллӑ такси пур. 2009 ҫулта Taxi Tryips 70 миллион пассажира тивӗҫтернӗ, вӑл 140,45 млн пассажир пулнӑ.
Авиатранспорт
Дубай пӗтӗм тӗнчери аэропорчӗ (IATA: DXB) - Emirates Airlines Тата Flydubai, Дублай тата ҫӗршыври ытти эмиратсем службӑра тӑраҫҫӗ. 2018 ҫулта 89,1 млн пассажир пулса 2,64 млн тонна груз турттарнӑ. Emirates Airline Наци авиакомпанийӗ Шутланать. Пӗтӗм тӗнчери шайра ӗҫлет, 2014 ҫулта вӑл халӑх пурӑнакан мӗнпур континентра 70 ытла ҫӗршывпа палӑртнӑ 142 пункта тивӗҫнӗ.
Асăрхавсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Майкл Джексон
Майкл Джо́зеф Дже́ксон (Michael Joseph Jackson; çурла, 29 1958, Гэри — çĕртме, 25 2009, Лос-Анджелес) — американ юрăçи, юрăсен авторĕ, мусăк продюсерĕ, аранжировщикĕ, ташăçи, хореографĕ, актёрĕ, сценарисчĕ, филантропĕ, усламçи. Поп-мусăк историнче чи ăнăçлă юрăç, ăна «Поп-мусăк королĕ» тенĕ, «Грэмми» 15 премине  тата урăх премисене тивĕçнĕ. 25 хутчен Гиннесс рекорчĕсен кĕнекине çырса кĕртнĕ. Джексонăн çырнисене (альбомсен, синглсем, пухмачсен т. ыт) пĕтĕм тĕнчипе 1 миллиард копи сутнă. Майкл Джексон поп-мусăк, видеоклипсен, ташă тата мода аталанăвне пысăк ӳсĕм кĕртнĕ.
Турсем
Тĕп статья: Майкл Джексонпа The Jackson 5 концерт турĕсен ят-йышĕ
Каçăсем
Категори:Billboard Hot 100 малтисем Категори:Billboard 200 малтисем Категори:Epic Records шăранатараканĕсем Категори:Рок-н-ролл мухтавĕ залне кĕртнĕ шăрантаракансем Категори:Гиннесс рекорчĕсен кĕнекин рекордсменĕсем Категори:«Грэмми» парне лауреачĕсем Категори:BRIT Awards парне лауреачĕсем Категори:MTV Video Music Awards çĕнтерӳçисем Категори:«Çамрăк актёр» парне çĕнтерӳçисем Категори:Джексонсен çемьи Категори:эмеле ытлашши çăтса вилнисем Категори:Форест-Лаун çăвинче пытарнисем Категори:Motown шăрантараканĕсем Категори:АПШ ачасем-юрăçсем Категори:АПШ поп-вокалисчĕсем Категори:Диско жанрĕнчи мусăкçăсем Категори:АПШ рок-вокалисчĕсем Категори:Grammy Lifetime Achievement Award лауреачĕсем
Тунгуска (Амур юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Код водного объекта	20030900112118100064931
Каçăсем
Категори:Хабаров Ен юханшывĕсем Категори:Еврей автономи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Амур юпписем
Мурси
Мурси — (Murcia) кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ Испани хули. Мурси автономлӑ пӗрлӗхӗн административлӑ тӗп хули, Мурси провинцин хули.
Халӑхӗ 441 354 ҫын (2012 ҫулта).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Алисейко Владимир Титович
{{Çар ĕçченĕ }}
Алисейко Владимир Титович — (-), Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн   136-мĕш стрелоксен дивизин 42-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн сапёр взвочĕн командирĕ,  аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 10.
Матă
Матă (Старые Маты) — Пушкăрт Республикинчи Бакалы районĕн ялĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2002 çулхи çырупа килĕшӳллĕн чăвашсем пайĕ %, тутарсен - %.
Тавралăх
Район центрне — Бакалыне çитме: 7 çм , Туймазы станцине 69 çх.
Хаты-Ентарь
Хаты-Ентарь — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Амбарский Пасал юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ашбах (Мосальб юппи)
Ашбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Мосальб (Шварцбах  юппи)|Мосальб юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14,61 км, бассейн лаптăкĕ 60,461 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Зур Горносталья
Мăн Горносталья — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Эммилу Харрис
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Эммилу Харрис Бирменгемра, штат Алабама, Уолтерпа Юджин Харрис çемьинче çуралнă, ача çулĕсене вара Вашингтон (Колумби таврашĕ) çывăхĕнче ирттенĕ. 1960-мĕш çулсен вĕçĕнче, колледжра вĕреннĕ май, вăл унти фольклор дуэтĕнче хутшăннă. Каярахпа Гринвич-Виллиджри клубсенче фолк кĕвви-çеммипе усă курса концертсем панă.
1969-мĕш çулта унăн пĕрремĕш альбом «Gliding Bird» çутта тухнă. 1971-мĕш çулта вăл Грэм Парсон мусăкçăпа тĕл пулса паллашнă, вĕсем пĕрле гастролбсемпе икĕ çул хушши, мĕн Грэм вилечченĕх. 1975-мĕш çулта Харрис харăсах икĕ альбом — «Pieces of the Sky» тата «Elite Hotel» кăларнă, вĕсенчен юлашки тухăмĕ АПШ кантри-чартĕсен пĕрремĕш ретнĕ ÿссе хăпарнă. Çитес вунă çулта Харрис тата тăхăр пластинка кăларнă, вĕсенчен ытларахăшĕ наци рейтингĕсенче çÿллĕ шая çитнĕ.
Ку таранччен унăн çирĕм ултă альбом (хăшĕсене ытти кантри паллă ăстисемпе, Долли Партон тата Линда Ронстадтпа пĕррле кăларнă), вĕсенчен тăххăрĕшĕ — ылтăн, иккĕшĕ — кĕмĕл, пĕрри — платина. 1976-2005-мĕш çулсенче Эммилу Харрис вуникĕ хут «Грэмми» парнине тĕрлĕрен номинацисенче илме тивĕçнĕ, 2008-мĕш çулта унăн ятне Нашвиллти Кантри музейĕпе мухтав пÿлĕмне çырса кĕртнĕ.
Каçăсем
Категори:«Грэмми» парне лауреачĕсем Категори:Юрăçсем
Шебелик (Сёма юппи)
Шебелик  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Сёма юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 57 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Лингводидактика
Лингводидактика — урăх (ют) чĕлхесене вĕрентессине палăртакан ăслав. Пĕтĕмĕшле палăрăмсемпе ятарлă методикăпа меслетсене шыраса тупни кĕрет кунта. Вĕрентевçĕ енчен пăхса та, вĕренекен енчен пăхса та тĕпчеççĕ. Анчах та вĕренекен енчен пăхса тĕпчени телĕшпе ятарлă ăслав дисциплини пур — «иккĕмĕш чĕлхене вĕренни» (Усвоение второго языка, second-language acquisition).
Агаскыр (кӳлĕ)
Агаскыр — Раççей территоринчи кӳлĕ. Хакасинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Хакас Республикин кӳллисем
Ужень
Ужень —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мелеча юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Валенси
Валенси — (Valencia) Испани хули. Валенси автономлӑ пӗрлӗхӗн тата Валенси провинцин административлӑ тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Колмогоров аксиоматики
Колмогоров аксиоматики — пулаяслахсен теорине математика мелĕсемпе çырса кăтартакан тата А. Н. Колмогоров сĕннĕ аксиоматика. Вăл унашкал пĕртен-пĕр аксиоматика мар, анчах шăпах унпа чи анлăн усă кураççĕ.
Каçăсем
Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ Категори:Ăслав меслечĕ Категори:Ăслăх меслечĕ
Киров (пĕлтерĕшсем)
Киров:
Хауптвиль-Готтсхаус
Хауптвиль-Готтсхаус , (Hauptwil-Gottshaus) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Бишофсцелль тăрăхне кĕрет. 1802 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4486.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Данте урамĕнчи вĕлерÿ
Данте урамĕнчи вĕлерÿ (Убийство на улице Данте) — Мосфильм киностудире Михаил Ромм режиссёр 1956 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1956 çулхи фильмĕсем Категори:Михаил Роммăн фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем
Атлас (тĕртĕм)
Атлас — пурçăн е çурма пурçăн йышши тĕртĕм. Петĕр Хусанкай, «Тилли юррисем».
Асаттеçĕм атлас тăхăннă, Арки-çанни çĕртен сĕртĕнет. Эпирех те курас ырлăхсем Лаша çилхи çине пĕтрĕнет.
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр
Еделев Пётр Васильевич
Еделев Пётр Васильевич  — (9.06.1909(27.09)-23.03.1973), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 7-мĕш гварди кавалери корпусĕн 7-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери дивизионĕн Танка хирĕç пăшалан расчёчĕн номерĕ, гварди красноармеецĕ.
Киров (Тури Услон районĕ)
Киров (Яр буе Морквашы, имени Кирова) — Тутарстанăн Тури Услон районĕнчи  ял. Чăвашсен йыш шайĕ самаях пысăккипе уйрăлса тăрать (1989-мĕш çулта 53%). Мĕншĕн апла пулни паллă мар.
Тĕрĕссипе, вырăнти халăх ку яла чăвашла епле калани паллă мар. Асăннă ят — вырăсла каланине калькăласа куçарни (сăмах май каласан, тутарла ят та çавнашкалах).
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанăн Тури Услон районĕ
Абель Нильс Хенрик
Нильс Хенрик Абель  – (5.08.1802, -  6.04.1829, Арендаль хули патĕнче, Норвеги) - математика енĕпе ĕçленĕ ăсчах.
1824-мĕш çулта университет Абеле чикĕ леш енне вĕренме кайма ирĕк парать, çавна валли укçа уйăрать. 1828-мĕш çулта Абеле Норвегин король ăслăх пĕрлĕхен пайташне суйлаççĕ. Эллипс функцисен теорине аталантарать. Берлина ĕçĕ чĕнессе кĕтет.
1829мĕш çулта чахоткăран вилет.
Хольмбоэ вĕрентекенĕ Абель ĕçĕсене «Oeuvres completes» (2 т., Христиания, 1839) пичетлесе кăларнă.
Астăвăм
Абеле асăнса Осло тата Ерстад хулисенче палăксем лартнă. Ун портретне 500 кронла хут укçа çине вырнаçтарнă (1978). 2002-мĕш çулта, Абель çурални 200 çул çитнипе Норвеги правтительстви математика енĕпе Абель парнине никĕсленĕ.
Асăрхавсем
Категори:Норвеги математикĕсем
Есанки-Се
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Воронин Иван Николаевич
Воронин Иван Николаевич — (25.05.1924-02.12.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 6-мĕш çарĕн 333-мĕш перевçĕсен дивизин 1118-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемёт расчёчĕн командирĕ, сержант.
Мышланка
Мышланка — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Сузун ([[Обь юппи)|Сузун]] юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  106 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Алисов Василий Алексеевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Алисов Василий Алексеевич — ( - ), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 65-мĕш çарĕн 354-мĕш стрелоксен дивизин 1201-мĕш стрелоксен полкĕн 1-мĕш стрелоксан батальонĕн стрелокĕ,  ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Арбуга (юханшыв)
Арбуга  —Раççей территоринчи юханшыв. Чĕмпĕр облаçĕ], Самар облаçĕ, Тутарстан территорипе юхать. Юханшыв Куйбышев (Затон Криуши) шыв шыв усравĕн сылтăм çыранĕпе вăрринчененн 0,2 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Даравка
Даравка — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Сарка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Багебах
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Инерка
Инерка — Раççей территоринчи кӳлĕ. Мордовинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,437 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мордовин кӳллисем
Терминсен пĕлĕвĕ
Терминсен пĕлĕвĕ, термин пĕлевĕ, çавăн пекех терминологи — терминсем ăсталассипе, вĕсене пурнăçа кĕртсе майлаштарассипе çыхăннă ятарлă ăслав дисциплини.
Каçăсем
* Категори:Лингвистика Категори:Чĕлхе Категори:Терминсем
Кĕркури календарĕ
мини|Рим папи Григорий XIII булли, 1582 ҫ. Кӗркури календарӗ — Ҫӗр Хӗвал тавра ҫавӑрӑннӑ вӑхӑта никӗс вырӑнне илнӗ вӑхӑт виҫевӗн системи. Ҫулӑн вӑтам тӑршши редняя продолжительность 365,2425 талӑкпа танлаштарнӑ; 400 ҫула 97 високослӑ ҫул лекет.
Пӗрремӗш хут Кӗркури календарьне Рим папи Григорий XIII католи ҫӗршывӗсенче 1582 ҫулхи 4 юпа уйӑхӗнче унчченхи Юлиан календарӗ вырӑнне йышӑнса илнӗ: кӗҫнерникун 4 юпа хыҫҫӑн тепӗр кунӗ эрнекун 15 юпа пулса тӑнӑ. Кӗркури календарӗпе тӗнче патшалӑхӗсен пысӑкрах пайӗ усӑ курать.
Литературара тата «ҫӗнӗ стиль» тени пур.
Каҫӑсем
Категори:Календарьсем Категори:Вăхăт виçисем Категори:Вăхăт
Мăн Губистая
Мăн Губистая — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Сабадель
Сабадель — (Sabadell) Испанири хула тата муниципалитет. Каталони автономлӑ пӗрлӗхӗн тата Барселона провинцин хули.
Муниципалитет Вальес-Оксиденталь районне (комаркине) кӗрет. Лаптӑкӗ 37,89 км². Халӑхӗ — 207 444 ҫын (2014).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Испани хулисем
Чалка чечек (мультфильм)
Чалка чечек (Аленький цветочек) — Союзмультфильм киностудире Лев Атаманов режиссёр 1952 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:«Союзмультфильм» студин мультфильмĕсем Категори:ССРП юмах мультфильмĕсем Категори:Сергей Аксаковăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Литература юмахĕсене экранизациленисем Категори:ССРП тулли мультфильмĕсем
Шельдян
Шельдян — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Ночная юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 10 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Хушму
Хушму — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  897 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Еси-Яха
Еси-Яха (И-Яха) — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.