cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бёнгертсбах
Бёнгертсбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1,94 км, бассейн лаптăкĕ 1,264 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Нормăлани (алгебра)
Нормăлани — отображение элементов F уйăн е  туллилле ункăн элеменчĕсене пĕр-пĕр   йĕркелĕмле P  уйа куçарни, юлашки уйăн çакнашкал палăрăмсем пур:
Кунта \|x\| пĕлтерĕше x элементăн норми теççĕ.
Литература
Категори:Алгебра
Штетфурт
Штетфурт, (Stettfurt) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Фрауэнфельд тăрăхне кĕрет. 1098 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4606.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Раççей империнче пурăнан халăха çырни (1897)
Медальпе чысланă паллă çынсем
«За труды по первой всеобщей переписи населения» медальпе чысланисем хушшинче:
Каçăсем
Категори:Раççей империнчи пурăнан халăх Категори:Раççейри пурăнан халăх Раççей 1897 Категори:1897 çул Раççейре Категори:Нарăс, 1897 çул Категори:Раççей империнчи статистика Категори:1897 çулта пурăнан халăха çырни
Конома
Конома — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Рыбинск шывуправĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 57 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Ягель-Ях
Ягель-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кулымский Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  53 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Шалочь
Шалочь —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Молога юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 20 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 56 км.
Супремум тата инфимум
Супремум  тата инфимум —  максимум тата минимум тенисене анлăлатни. Супремум  — йышăн çÿлти тĕллĕхле чикки, инфимум йышăн аялти тĕллĕхле чикки.
Шалочь
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Супремум тата инфимум
Паллă тăвасси ак çапла пулса пырать: X йышăн çÿлти чиккине   \sup X теççĕ (супремум икс тесе вуланать) тата X йышăн аялти чиккине \inf X теççĕ (инфимум икс тесе вуланать).
Шалочь
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Супремум тата инфимум
Каçăсем
Категори:Математикăлла анализ Категори:Йĕркевсен теорийĕ
Алфимов Дмитрий Борисович
{{Çар ĕçченĕ }}
Алфимов Дмитрий Борисович — ( 20.08.1916- ), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 309-мĕш стрелоксен дивизин 955-мĕш стрелоксен полкĕн автоматчикĕ,  ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати -.
Виçĕ тинĕс леш енне çÿрени (фильм)
Виҫӗ тинӗс урлӑ ҫӳрени (Хождение за три моря) — Мосфильм киностудире Василий Пронин режиссёр 1957 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП 1957 çулхи фильмĕсем Категори:Литература хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Индин истори фильмĕсем Категори:XV ĕмĕрти истори фильмĕсем Категори:ССРП-Инди пĕрлехи фильмĕсем Категори:Индин 1958 çулхи фильмĕсем
Абсолютлă пăрăнав
Абсолютлă пăрăнав математикăлла анализра: палăртнă сегментра икĕ функцин абсолютлă пăрăнавĕ тесе ак çакнашкал япалана калаççĕ:
кунта f(x), g(x) — икĕ функци, [a, b] — сегмент, \sup — супремума илнин операцийĕ
<!--В статистике абсолютное отклонение элементов в совокупности данных — абсолютная разница между элементом и выбранной точкой, от которой отсчитывается отклонение.
В случаях, когда заведомо известно, что выбранная точка является константой, а распределение элементов данных симметрично относительно неё, — при отсутствии дополнительных данных за точку отсчёта абсолютного отклонения принимается медиана или среднее значение рассматриваемой совокупности данных:
где
Среднее абсолютное отклонение, или просто среднее отклонение (MAD, mean absolute deviation) — величина, используемая для оценки прогнозных функций:
Выбор среднего значения m(X) сильно влияет на среднее отклонение. Например, для совокупности {2, 2, 3, 4, 14}:
Среднее абсолютное отклонение использовалось в качестве оценки отклонения в исследовании операций на заре развития вычислительной техники, так как требовало меньших затрат вычислительных ресурсов по сравнению с более целесообразным среднеквадратическим отклонением.
Если в качестве средней величины выбрать медиану, то среднее абсолютное отклонение окажется наименьшим (из определения медианы). Если же выбрать среднее арифметическое — минимальным окажется среднее квадратическое отклонение: таким образом может определяться само среднее арифметическое .-->
Асăрхавсем
Категори:Математикăлла статистика Категори:Математикăлла анализ Категори:Абсолютлă пăрăнав
Нормăлани
Нормăлани — нумай пĕлтерĕшлĕ термин.
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Мăн Светлая
Мăн Светлая — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Индига юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 113 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Çаврăнни (пĕлтерĕшсем)
Çаврăнни:
Ыттисем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Çаврăнни
Езерский Дмитрий Сергеевич
Езерский Дмитрий Сергеевич  — (28.02.1917(15)-22.01.2014), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра сывлăш-çар вăйĕсен ятарлă тĕллевлĕ 2-мĕш авиаци дивизин 3-мĕш транспорт авиаци полкĕн карап командирĕ, аслă лейтенант.
Тосканка
Тосканка, Ворсменское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Чулхула облаçĕнче вырнаçнă. Кишма, Суринь юханшыв юхса кĕрет, Кишма юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,26 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Чулхула облаçĕн кӳллисем
Çӳлэтем
Çÿлэтем е Ӳберменш (Übermensch) — Фридрих Ницше « Саратуштра çапла каланă» ĕçĕнче хальхи çынран çав тери пахарах уйрăм тĕслĕ çынсене палăртма кĕртнĕ сăнар. Этем, [Фридрих Ницше|Ф.Ницше]] теорипе, çын тĕсĕн кун-çулĕнчи тупсăмĕ шутланать, вăл пурнăçăн виталлă аффекчĕсен варри пулмалла. Этем — пурнăçа унăн чи хаяр экстремаллă тăрăмĕсенче ырлакан радикаллă эгоцентрик, çаплах хăватлă ирĕкĕпе кун-çулăн аталану вектăрне тĕл парса Тăвакан.
Ыйту тупсăмĕпе, Этемĕн çак трактовкăсем Ф.Ницше палăртнă сăнарпа хирĕçӳллĕ пулса тухаççĕ.
Беннингер-Бах
Беннингер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Казель (Трир юппи)|Казель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,65 км, бассейн лаптăкĕ 1,931 км2.
Ворвань
Во́рвань (китăн скандинав ячĕ: авалхи narhval; швед., narval; авалхи náhvalr, çавăн пекех Tran) — кивелнĕ термин, тинĕсри сĕт ĕмекен (китсен, тюленьсен, белухсен, моржсен, дельфинсен), çаплах шурă упасен тата пулăсен салинчен шăратса тупнă шĕвек выльăх çăвĕ. Халь яланхилле «выльăх çăвĕ» термина асăнаççĕ: кит çăвĕ, тюлень çăвĕ, треска çăвĕ т. ыт.
Усă курни
Паянкуна та Çуçĕрти хăшпĕр халăхсен (эскимосен т. ыт.) апатне кĕрекен çиме. Çутă кӳме урамри хунарсене çав çупа чĕртнĕ. Сăран тата замша тунă ĕçре усă кураççĕ.
Каçăсем
Категори:Сăран ĕçĕ Категори:Выльăх çăвĕсем
Симон Боливар
мини|Симон Боливар юлашки ҫулӗсенче, José Gil de Castro ӗҫӗ Симон Боливар (тулли ячӗ — Симо́н Хосе́ Анто́нио де ла Санти́сима Тринида́д Боли́вар де ла Консепсьо́н-и-По́нте Пала́сиос-и-Бла́нко (Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar de la Concepción y Ponte Palacios y Blanco), 24 утӑ 1783, Каракас — 17 раштав 1830, Санта-Марта, Колумби) — Америкари испани колонисенчен ирӗклӗхе тухас вӑрҫисен чи паллӑ та вӑйлӑ сӗм хунӑ ертӳҫӗвӗсенчен пӗри. Венесуэлан Халӑх паттӑрӗ. Генерал. Испани тытлӑхӗнчен Венесуэлана, Ҫӗнӗ Гранадана (хальхи Колумби тата Панама), Король Аудиенсийӗ Китона (хальхи Эквадор) ирӗке кӑларнӑ, 1819—1830 ҫҫ. ҫав ҫӗрсем ҫинче чӑмӑртаннӑ Аслӑ Колумбин президенчӗ. 1824 ҫ. Перуна ирӗке кӑларнӑ, Тури Перу Республики ҫӗрӗнче никӗсленӗ тата хӑйӗн ятне панӑ Боливин (1825) юлашкин пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ. Венесуэлан Халӑх конгресӗ ӑна (1813) Хӑтаруҫӑ (El Libertador) ят панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Боливи историйĕ
Сулахай Сидя-Таркато-Яха
Сулахай Сидя-Таркато-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Айкова
айкова — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Елтырева юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 64 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Нийоле Ожелите
ССКП пайташĕ (1989 çултанпа).
Биографи
Нийоле Ожелите 1954 çулхи пушăн 31-мĕшĕнче Вильнюсра çуралнă. Амăшĕ ăна пĕчченех çитĕнтернĕ. Йывăр пурăннă. Вильнюсри 23-мĕш вăтам шкулта (халĕ — Симонас Даукантас ячĕллĕ прагимнази) пĕлӳ пухнă.
1977 çулта Литва консерваторин театр факультетĕнче вĕренсе тухнă. 1977 çултанпа — Литва киностудин актриси. 1985 çулта Литва ССР тава тивĕçлĕ артисчĕ ята тивĕçнĕ.
Каçăсем
Категори:Пушăн 31-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1954 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Литва киностудийĕ Категори:ССКП пайташĕсем
Нормăллă форма (математика)
Нормăллă фо́рма — математикăра: объект эквивалентлă трансформацисем тунă май пырса тухакан чи ансат е канонла форма.
Урăхла çакна Канонла форма теççĕ.
Каçăсем
Категори:Алгебра Категори:Логика Категори:Математика терминĕсем
Быстров Николай Игнатьевич
Быстров Николай Игнатьевич — (30.07.1922- 27.12.1994), 4-мĕш Украина фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 8-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 224-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 996-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ çумĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29.
Разбойная
Разбойная — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Çĕн Çĕпĕр шыв управĕ (Обь) юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  3153 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Воронков Михаил Михайлович
''Воронков Михаил Михайлович Воронков Михайло Михайлович'' — (17.01.1910(4)-13.07.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 18-мĕш хăвăрт бомблакан авиаци бригадин 50-мĕш хăвăрт бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, капитан.
Хула йăлтăравĕсене çутать
Хула хӑйӑ ҫунтарать (Город зажигает огни) — Ленфильм киностудире Владимир Венгеров режиссёр 1958 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Томас Лоуренс
Сэр Томас Лоуренс (Thomas Lawrence; 13 ака 1769, Бристоль — 7 кӑрлач 1830, Лондон) — англи сӑрӑ ӳнерҫи, Регентство тапхӑрӗн паллӑ сӑнарҫи.
Махавели-Ганга
Юханшыв çинче 6 ГЭС вырнаçтарнă.
Тĕп юпписем (вăрринчен): Каудулла, Амбан, Хунгамала, Улхития, Хассалака, Хепола, Бадулу, Ума, Курунду, Белихул, Махаоя.
Протограф (текстологи)
Протограф (πρώτος — «пĕрремĕш» + — «çыратăп») — документ е ахаль текст (алăпа çырнăскер е урăхла майпа тунăскер те пулма пултарать), енчен те вăл ун хыççăн ăсталанă çырсаилĕмсен е пуликациленнĕ вариантсен (редакцисен) никĕсĕ пулсассăн ; уйрăм çырсаилĕмĕн е çырсаилĕмсен ушкăнĕн чи çывăх  "несĕлĕ". Хăш чухне антиграф та теççĕ.
Каçăсем
Категори:Текстологи Категори:Культура
Молвино (юханшыв)
Мулла иле —Раççей территоринчи юханшыв. Чĕмпĕр облаçĕ, Самар облаçĕ, Тутарстан территорипе юхать. Юханшыв Тукшумка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 15 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Куйбышев шыв усравĕ Камское Устье паççулкинчен Куйбышев гидроузелĕччен, Аслă Çарăмсан юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Молвино
Адорф (Тургау)
Адорф (Тургау), (Aadorf) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Фрауэнфельд тăрăхне кĕрет. 7591 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4551.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Электро тетел
Вуламалли
Категори:Электроэнергетика Категори:Инженерла инфраструктура  Категори:Тăрантав çăлкуçĕсем Категори:Энерги Категори:Электро
Весёлая-Роща
Весёлая-Роща (Весёлая Роща) — Пушкăрт Республикинчи Пелепей районне кĕрекен ял.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнан халăх йышĕн улшăнăвĕ:
2002 çулăн çыравĕпе, чылайрахăш наци — чăвашсем (%).
Тавралăхĕ
Район центрне — Пелепее çитме: 32 çм ,
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Пелепей районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Артур Рэкем
Артур Рэкхем (Arthur Rackham; 19 авăн 1867 года, Лондон, Англи — 6 авăн 1939 ҫул, Суррей, Англи) — пултаруллӑ акӑлчан иллюстраторӗ, вӑл пӗтӗм классикӑллӑ ача-пӑча акӑлчан литературине («Йӑмрасенчи ҫил», «Алиса Асамлӑ тӗнчере», «Питер Пэн Кенсингтон пачинче»), тата Шекспирӑн «Суллахи каҫри тӗлӗк»,унсӑр пуҫне Р. Вагнерӑн хӑшпӗр оперисене ӳкерчӗксемпе илемлетнӗ. Виктория тапхăрĕн юмахлӑ сӑрӑ-ӳнер пайташӗ. Вӑл темиҫе хутчен те тӗрлӗ тӗнче кӑтартӑвӗсенче ылтӑн медальсем илме тивӗҫнӗ. 1914 ҫулта Луврта унӑн харпӑр кӑтартӑвӗ иртнӗ.
Каҫӑсем
Аслӑ Британи Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа
Шпик
Шпик (хăш чухне шпиг; Speck — сало) — тир айĕнчи тăварласа е тĕтĕмпе тăварласа тунă çимесысна тачă сали.
Йышĕ
Шпика 1,4 % таран шурри тата 92 % ытла выльăх çăвĕ кĕрет. Шурри пайĕ ытларах тулли хаклă мар шуррисенчен (эластин, коллаген) тытăнса тăрать. Выльăх çăвĕсен йӳçекĕсен (кислота) ытларахăшĕ — пăлан, линолен тата ур.
Каçăсем
Категори:Сысна какайĕ Категори:Выльăх çăвĕсем
Нормаллĕ форма (пĕлтерĕшсем)
Нормаллĕ форма:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Молодёжная (антарктика станцийĕ)
Молодёжная — раççей-беларус антарктика станцийĕ. 2006 çултанпа сезон ĕçлекен база.
Истори
Владислав Гербович 1962 çулта, нарăс уйăхĕнче Космонавтсен тинĕсĕн çыранĕнче уçнă.
Климат
Температура: чи шартлама сивĕре (утă-çурла) — минус 19°C, кăрлач — 0 °C.
Каçăсем
Категори:Антарктика станцийĕ Категори:Çĕр çинчи экстремаллă вырăнсем Категори:Раççей Антарктикăра Категори:хупнă тата консервациленĕ антарктика станцисем
Аксенка
Аксенка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 1038 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Тымар (лингвистика)
Тымар — сăмахăн лексикăлла пĕлтерĕшне е çав пĕлтерĕшĕн тĕп пайне тытса тăракан морфема
Каçăсем
Категори:Морфемăсем Категори:Морфологи
Копша
Копша — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Ухтома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Тарăн (кӳлĕ, Смулен облаçĕ)
Тарăн — Раççей территоринчи кӳлĕ. Смулен облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,055 км².
Алхимов Владимир Сергеевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Алхимов Владимир Сергеевич — (-), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 5-мĕш тапăнакан артиллери корпусĕн 3-мĕш гварди артиллери дивизин 22-мĕш гварди тупă артиллери бригадин 261-мĕш гварди тупă артиллери полкĕн батарея командирĕ,  Совет гвардийĕ|гварди лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 24.
Язёвая (Тым юппи)
Язёвая  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  610 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Шигалка
Шигалка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Вожанское кӳлĕ (Горюн елгасы башы)    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Аусвиль
Аусвиль — (Auswil) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Аарванген тăрăхне кĕрет. 471 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0322.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Беннир-Грабен
Беннир-Грабен — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эльзе (Верре юппи)|Эльзе  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1,4 км, бассейн лаптăкĕ 3 км2.
Айтана Санчес-Хихон
Айта́на Са́нчес-Хихо́н (Aitana Sánchez-Gijón; туллии ячĕ — Айтана Санчес-Хихон де Анджелис, Aitana Sánchez-Gijón de Angelis; чӳк, 5 1968, Рим) — итал-испан актриси.
Биографи
Айтана Санчес-Хихон 1968 çулхи чӳкĕн 5-мĕшĕнче Римре çуралнă. Амăшĕ итал хĕрĕ, ашшĕ испан çынĕ. Кинори пĕрремĕш рольне «Юлашки романс» (1986 ç.) фильмра вылянă. 1998—2000 çç. Испанин кинематографи ӳнерсемпе ăслăхсен академин (Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España) президенчĕ пулнă.
Асăрхавсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Чӳкĕн 5-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1968 çулта çуралнисем Категори:Испани актрисисем Категори:Итали актрисисем
Санчес-Хихон, Айтана
Паскаль палли
Паскаль палли — мĕнле те пулин тата хуть те мĕнле хисеп çине те пайланассин паллисене тупма пулăшакан математикăлла меслет.
Каçăсем
Категори:Арифметика Категори:Элементарлă математика Категори:Хисепсем Категори:Пайланассин паллисем
Ахаль юман
Ахаль юман, е Çуллахи юман, Çимĕç туниллĕ юман, е Акăлчан юманĕ (Quércus róbur) —   йышри  ретри тĕслĕхле тĕс, ÿсентăран; шултра йывăç, çуллĕшĕ 30—40 м таран пулать, вăтам тăрăхри тата кăнтарти сарлака çулçăллă вăрмансенче (юманлăхсенче) ÿсет.
Нормăлавла алгебра
«Нормăлавла алгебра»:
Ахаль юман
Каçăсем
Категори:Бук йышшисем Категори:Евразири флора Категори:Çурçĕр Амарикăри флора Категори:Вăрман Категори:Вăрманлă çеçенхир Категори:Эмелле ӳсентăрансем Категори:Тир тумалли ӳсентарансем Категори:Латви симолĕсем Категори:Юман Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Нормăлавла алгебра
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ребриха (Касмала юппи)
Ребриха  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Касмала юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  91 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Сулахай Яру-Яха
Сулахай Яру-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Яру-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 82 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Шарлак Леш Ен юманĕ
Шарлак Леш Ен юманĕ — çутçанталăк палăкĕ.
Гаузе Георгий Францевич
Георгий Францевич Гаузе – (27.12.1910, Мускав - 02.05.1986, Мускав) - микробиологи, экологи енĕпе ĕçленĕ ăсчах, медицина ăслăхĕсен академин академикĕ, экологи никĕслевçисенчен пĕри.
Шарлак Леш Ен юманĕ
Литература
Авт.- упоряд. В. А. Тилина і С. І. Хуповка ; Фото О. К. Максимовського і М. К. Плаксіна. Запорізький дуб : Фотобуклет. — К.: Мистецтво, 1979. — 24 с.
Категори:Украина Категори:Çутçанталăк палăкĕсем Категори:Шарлак Леш Ен Категори:Юман
Гаузе Георгий Францевич
Мускаври çĕнĕ антибиотиксене шыракан ăслăх-тĕпчев институтне (0 Гаузе ятне панă.
Кунçулĕ
Мускав университечĕн физика-математика факультечен биологи уйрăмĕнче 1931-мĕш çулта вĕренсе тухнă. 1942 çулччен унтах ĕçленĕ. Биологи ăслахĕсен тухтăрĕ (1935), профессор (1940). 1942-мĕш çултан Нарокмздравăн медицина паразитологин тата тропик медицинин институчĕн антибитиксен лабораторин ертӳçи, 1948-мĕш çултан ССРС МĂА антибитиксен лабораторин ертӳçи.
1960-1986 çç. — ССРС МĂА çĕнĕ антибиотиксене шыракан ăслăх-тĕпчев институчĕн директорĕ.
Пĕлтерĕшле ĕçĕсем протозоологипе тата çĕнĕ антибиотисене тупас тата вĕсен биооги механизăмне тĕпчесси. Экспериментра Вольтерра — Гаузе принципне  çирĕплетнĕ.
1942-мĕш çулта, Бражниковăпа пĕрле пĕрремĕш СССР антибиотикне, Граммицидин С тунă. Тата темиçе антибитик тупса тĕпченĕ, ĕçе кĕртнĕ, вĕсем хушшинче полимицин (неомицин), мономицин, ристомицин, гелиомицин тата линкомицин, шыçă хирĕç антибитиксем оливомицин тата рубомицин.
Каçăсем
Категори:ССРС МĂА пайташĕсем Категори:ССРС экологĕсем
Суффикс
Суффикс — постфиксăн урăхлăхĕ, пĕр тĕсĕ.
Асăрхавсем
Категори:Морфемăсем
Параметрсемлĕ танлăх (танмарлăх)
Параметрсемлĕ танлăх (танмарлăх)
Тĕслĕхсем:
Параметрсемлĕ линилле танлăхăн тĕслĕхĕ:
Параметрсемлĕ линилле мар танлăхăн тĕслĕхĕ: кунта x — паллă мар (тупмалли) кап, a — параметр.
Каçăсем
Категори:Танлăхсем Категори:Элементарлă математика
Долгое (кӳлĕ, Смулен облаçĕ)
Долгое — Раççей территоринчи кӳлĕ. Смулен облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,034 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Смулен облаçĕн кӳллисем
Ĕрет (уяв)
Ĕрет — пĕр-пĕр сăлтавпа çынсем ушкăнланса тата черетленсе пĕр-пĕрин патне хăнана (ĕçкĕ-çикĕне) çÿрени. Малтан пĕрин патĕнче, унтан теприн килĕнче... Çапла вара кашнин патĕнче, — никама сиктермесĕр, — пулса тухасси. Ĕрет ирттернин сăлтавĕсем тĕрлĕрен пулма пултараççĕ: мункун, Çĕнĕ çул, кĕрхи ĕçсем вĕçленни тата ытти те. Çавна кура ячĕсем те çавнашкалах: Мункун ĕречĕ, Çĕнĕ çул ĕречĕ... Кун пирки сăмахсарта çапла каланă :
ĕрет ту — устроить угощение (ответное) ĕрете чĕн — ответно пригласить в гости
Асăннă сăмахсарта пĕтемпех каласа çитерменни сисĕнет.
Каçăсем
Категори:Уявсем Категори:Йăла-йĕрке Категори:Ĕçкĕ-çикĕ Категори:Чăваш уявĕсем
Аслă Ачасăр
Кĕçĕн Ачасăрри (Большие Ачасы́ры, Олы Ачасыр) — Тутарстанри Ешĕл айлăм районĕнчи ялĕ.
Этимологи
"Ачасăр ялĕ" - Ача тата аффикс -сăр.
Тавралăхĕ
Горлинка юханшывĕн сылтăм юппи — Тронья (Таранья) — çинче вырнаçнă.
Тăрăхĕ
Маларах ялне чăвашсем тĕплесе лартнă, хăш вăхăт иртсен унти чăвашсем тутар тĕнине кĕрсе - тутара тухнă. Ешĕл айлăм районĕнче нумайĕш ялĕсене чăвашсем йĕркеленĕ, анчах та вĕсем политика процессĕсем иртнĕчухне тутар тĕнине кĕрсе ассимилиляцине лекнĕ.
Ылтăн Карта тапхăрĕнче XIV ĕмĕрте никĕсленĕ. «Списки населённых мест Российской империи» хыпарĕсемпе, 1859 çулта Аслă Ачасăрри хысна ялĕнче 273 хресчен килĕ пулнă, халăх йышĕ — 890 арçынпа 88 хĕрарăм пурăннă, пурĕпе — 1778 çын. Мечет çурчĕ.
1897 çулта халăха çырнин хыпарĕпе, Хусан кĕпĕрнин Сĕве уесĕнчи Аслă Ачасăрри ялĕнче 2839 çын (1370 арçын, 1469 хĕрарăм) пурăннă, вĕсенчен 2832 мăсăльман.
Кенай (юханшыв)
Кенай (Kenai) — АПШ территоринчи юханшыв. Аляскатерриторипе юхать. Юханшыв Аляска (кӳлмек) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 132 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Аляскăн юханшывĕсем
Оскар Уайльд
Оскар Фингал Флаэрти Уиллс Уайльд (Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde; 16 юпа 1854 ҫул, Дублин — 30 чӳк 1900 ҫул, Париж) — Англи ҫыравҫи тата сӑвӑҫи. Кайри Виктория тапхăрĕн чи паллӑ драматургсенчен пӗри, эстетизм тата европа модернизмӗн пӗлтерӗшлӗ пайташӗ.
Каҫӑсем
Категори:Англи çыравçисем Категори:Пайăр çынсем:Англи Категори:Акăлчан сăвăçисем Категори:Аслă Британи сăвăçисем Категори:Модерн Категори:Англин паллă çыннисем
Шыв яру тетелĕ
Шыв яру тетелĕ (çавăн пекех шывпа тивĕçтересси) — çийелти тата аялти (çĕр айĕнчи) шывсене усă куракансем патне кирлĕ чухлĕ тата тĕллевлĕ пахалăхпа çитересси. Çакăн валли тунă инженерла хапавсен пĕрлĕхне шывпа тивĕçтерессин тытăмĕ е шыв ярăш теççĕ.
Литература
* Категори:Кил-çурт тата коммуналлă хуçалăх Категори:Шыв
Мăн Снопица
Мăн Снопица — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Снопица юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 2 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ыт-тĕкел (физика)
Ыт-тĕкел ( е ыт-тĕкеллĕх) — физикăлла капăн пĕр-пĕр дискретлă трансформацисем вăхăтĕнче хăйĕн плюслăх-минуслăхне сыхлаяс (е хирĕçле паллăллă пулаяс) палăрăмĕ. Ку япала  +1   е  −1 хисепсемпе палăрăнать.
Бентграбен
Бентграбен — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Верре юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,217 км, бассейн лаптăкĕ 6,381 км2.
Ыт-тĕкел (физика)
A′ = P·A
Бентграбен
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Ыт-тĕкел (физика)
, кунта
A, A′
— инверси умĕнхи тата хыççанхи физикăлла кап;
P
—
A
капăн ыт-тĕкеллĕхĕ.
Ыт-тĕкеллĕх уйрăмах квантла физикăра пысăк пĕлтерĕшлĕ, мĕншĕн тесен хум функцийĕн палăрăмĕ çавнашкал. Хум функцийĕ пĕрче (атома, нуклонсара) палăртать те, çавăнпа ун енĕсем пĕрче хăйне те пырса тивеççĕ.
Плюслă ыт-тĕкеллĕхлĕ капсене ытă (ыт) капсем теççĕ, минуслисене — тĕкел. Кап ыт е тĕкел пуласси унăн математикăлла енĕсенчен килет; тĕрĕсрех: çак физикăлла капа кăтартакан математикăлла объектăн инверсиленекен параметр тĕлĕшĕнчи трансформацилле енĕсенчен. Капсен палăртнă трансформацисем тĕлĕшĕнчен ыт-тĕкеллĕх тавраш пулмасса та пултарать.
Ыт-тĕкеллĕх мультипликативлă кап: темиçе хускалми пайран тăракан тытăмăн ыт-тĕкеллĕхĕ хайхи пайсен ыт-тĕкеллĕхĕсен хутланăвĕпе тан.
Каçăсем
Категори:Сыхланнăлăх саккунăсем Категори:Квантла хисепсем Категори:Физика
Пукане-миллионерша (фильм)
Кукла с миллионами (Кукла с миллионами) — Межрабпомфильм киностудире Сергей Комаров режиссёр 1928 çулта ӳкернĕ сасăсăр хура-шурă совет кинокамичĕ.
Премьера 1928 çулхи раштавăн 25-мĕшĕнче иртнĕ.
Каçăсем
Категори:«Межрабпомфильм» студин фильмĕсем Категори:1928 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:ССРП сасăсăр фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:1920-мĕш çулсенчи хура-шурă фильмсем Категори:Хура-шурă кинокамитсем Категори:1928 çулхи кинокамитсем Категори:Сасăсăр кинокамитсем
Алтат (юханшыв)
Алтат  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Кеть юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 103 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Алцыбеев Василий Иванович
{{Çар ĕçченĕ }}
Алцыбеев Василий Иванович — ( - ), Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 121-мĕш стрелоксен дивизин 651-мĕш çыхăну ротин телефон взвочĕн командирĕ,  старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати -.
Тензор
Те́нзор (tensus, «хивре», «кару») — математикăра тата физикăра усă куракан линилле тата нумай компонентлă алгебрăлла объектăн хай векторла уçлăхăн вĕçсĕр мар n виçеллĕ (хапаллă)  V талккăшĕнче палăртнă тĕсĕ (линилле алгебрăн объекчĕ). Физикăра V пек чылай чухне 3 виçеллĕ уçлăх е 4 виçеллĕ  уçлăх-вăхăт пулать, леш тензорăн компоненчĕсем пек хире-хирĕç çыхăннă физикăлла капсен координачĕсем (проекцийĕсем) пулаççĕ.
Кăшт ансатрах (çирĕпех мар) чĕлхепе кăна çапла палăртма пулать. Тензор вăл — скаляр, вектор, ковектор, линилле  оператор тата билинилле форма тенисене анлăлатса тата пĕрлештерсе тăракан математикăлла объект. Тензорсене тишкерекен дисциплинăна тензорла шутлав теççĕ.
Мĕнле те пулин базисра (пуçлав тытăмĕнче) тензора нумай виçеллĕ тата хисепсемпе (тензор компоненчĕсемпе) тултарнă  d х d x ... x d таблица пек кăтартассĕ (хутланакансен шутне кунта  тензорăн валентлăхĕ теççĕ). Базис улшăнсан компонентсем улшăнаççĕ, тензорĕ хăй çаплах юлать.
Тензорсемпе физикăра усă курни физикăлла саккунсемпе танлăхсене тарăнрах ăнланма пулăшать тата, пĕр-пĕринпе хире-хирĕçле çыхăннă физикăлла капсене пĕр тензор пек кăтартнă май, çырав ансатланать тата ăна, çырава, пуçлав тытăмĕнчен килмен пĕтĕмĕшле ковариантла формăпа кăтартма май пур.
Паллă тăвасси
Векторла V уçлăх çийĕнчи (m, n) ранглă тензор вăл m чухлĕ V уçлăхсене n чухлĕ V* çумкÿлĕмле уçлăхсем çине   тензорла хутланин элеменчĕ (е линилле функционалсен уçлăхĕсене  (1-формăсене)  V çине хутланин)
Хисепсен m+n сумми   тензор валентлăхĕ пулса тăрать. Çавăн пекех, (m, n) ранглă тензора  m хут контравариантлă тата n хут ковариантлă теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Математика Категори:Тензор Категори:тензорла шутлав
Рогозиха
Рогозиха — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Касмала юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  50 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Нормăлавлă уçлăх
Нормăлавла уçлăх, е Нормăланă уçлăх — нормăпа тивĕçтернĕ векторла уçлăх; функцилле анализ тишкерекен чи кирлĕ объектсенчен пĕри.
Асăрхавсем
Категори:Функцилле анализ Категори:Линилле алгебра Категори:Топологилле векторла уçлăх
Юнг Карл Густав
Карл Густав Юнг (Carl Gustav Jung) (26 утӑ 1875, Кесвиль, Тургау, Швейцари — 6 ҫӗртме 1961, Кюснахт, кантон Цюрих, Швейцари) — швейцарски психиатрӗ тата педагогӗ, тарӑн психологин пӗр юхӑмӗсенчен пӗрин — тӗпчевлӗ психологин никӗслевҫи. 1907 - 1912 ҫҫ. Зигмунд Фрейдӑн вӗрентӗвӗпе ҫывӑх.
Шахиншах
Шахинша́х е шаханша́х («Шаханшах» вариант оригинала çывăхрах, çапах та сайра, ятарлă литературăра кăна, ускураççĕ. Пĕрлехи сăмахсарсенче «шахиншах» çыраççĕ; ( xšāyaθiya xšāyaθiyānām,, [shāhanshāh] — «патшасен патши») — авалхи перс (миди кăкĕнчен тухнăскер, ăна Ахеменидсем йышăннă), каярах иран монархĕсен титулĕ, Европăра ăна император титулĕ тан пулать. Титула асăнни — Унăн Император Аслăлăхĕ.
Пĕрлехи хыпарсем
Титула пĕрремĕш Иранăн Сасанид тытăмçисем хăйсем çине илнĕ, çапах та унпа Ахеменидсен «xšāyaθiya xšāyaθiyānām» династинче те усӑ курнă, çавăнпа ĕнтĕ Иранра ахеменид патшине II Кир Аслине пĕрремĕш шаханшах тесе асăнаççĕ. Ахеменид тата Сасанид династинсенче кăна мар, "патшасен патши" титула, п. эрч. II ĕмĕртен пуçласа, Пархи тытăмçисем — Аршакид династин элчисем — тивĕçнĕ.
Пурĕпе, титулпа, тăхтавсемпе пĕрле, 2500 çул тапхăрта ускурнă. Иранăн юлашки шаханшахĕ Мохаммед Реза Пехлеви пулнă, ăна 1979 çулта ислам революцийĕ вăхăтĕнче астулран антарнă. Унăн ывăлне — Реза Пехлевине — иран монархисчĕсем саккуннăн шаханшах тесе йышăнаççĕ.
Çаврака (кӳлĕ, Смулен облаçĕ)
Çаврака кӳлĕ — Раççей территоринчи кӳлĕ. Смулен облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,018 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Смулен облаçĕн кӳллисем
Шахиншах
Пĕрлехи хыпарсем
Чăваш литературинче шахиншах титула авалхи Персие асăннă чухне яланах «патшасен патши» тесе çыраççĕ, хальхи Иран пирки апла пулмасть.
Çакăн пекех Basileos Basileon грек титулне Ираклий висанти императорĕ Сасанидсене çĕнтерсен хăй сине илнĕ.
Каçăсем
Категори:Титулсем Категори:Монархи Категори:Иранри титулсем Категори:Сасанид титулĕсем тата ĕç вырăнĕсем
Протеинсем
Шуррисем́ (протеи́нсем, полипепти́дсем, — альфа-аминойӳҫексенчен тытăнса тăракан, пептид йĕркипе çыхăнса тăракан кăткăс молекуллă органика япалалăхсем. Чĕрĕ организмсенче шуррисен аминокислота йышне генетика кочĕпе палăртаççĕ, синтез реакцисенче чылай чухне 20 аминокислота хутшăнать. Нумай комбинацинче тĕрлĕ тĕслĕ пахалăхлă шуррисен молекулисем пулса тухаççĕ.
Аттила (фильм, 1954)
«Аттила» (Attila) — 1954 çулăн фильмĕ, реж. Пьетро Франчиши.
Сюжет
Фильм хунсен Аттила çулпуçĕ тата вăл Анăç Рим империпе епле хутшăнни пирки каласа парать.
Асăрхавсем
Категори:Пеплумсем Категори:V ĕмĕр пирки истори фильмĕсем Категори:Авалхи Рим пирки фильмсем
Эттенхаузен (Тургау)
Эттенхаузен (Тургау), (Ettenhausen TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Фрауэнфельд тăрăхне кĕрет. Адорф коммуна йышне кĕрет. 1130 çын пурăнать (2005). Официаллă код —  4551.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Ада Лавлейс
мини|Ада Лавлейс Августа Ада Кинг Лавлейс (ҫуралнӑ чухнехи ячӗ Байрон), графиня Лавлейс (Augusta Ada King Byron, Countess of Lovelace), ытларах Ада Лавлейс пек паллӑ (10 раштав 1815, Лондон, Аслӑ Британи — 27 чӳк 1852, Лондон) — акӑлчан математикӗ. Тӗнчере пӗрремӗш программа шутласа кӑларнӑ (ҫав машин валли). «Цикл» тата «ӗҫ чĕлĕ» терминсене хута кӗртнӗ, этем кун=ҫулӗнчи пӗрремӗш программист шутланать.
Гринок
Гринок (англ. Greenock, гэльск. Grianaig, скотс Greenock) — хӗвеланӑҫ Шотландири хула. Инверклайд тавралӑхӗн административлӑ тӗп хули. Клайд юханшывӗн кӑнтӑр ҫыранӗнчи пысӑк порт. Хӗвеланӑҫра Гурок хулипе тата Порт-Глазго хулипе хӗвелтухӑҫӗнче пӗр хула таврашӗ пулса тӑрать.
Халӑх йышӗ — 42 680 ҫын патне (2016).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Аслă Британи хулисем
П. эрч. 60
Вуламалли
Категори:Çулсем
Хисеп функцийĕ
Хисеп фу́нкцийĕ (математикăра) — пĕр уçлăхри (йышри) хисепсене тепĕр уçлăхри (йышри) хисепсемпе çыхăнтаракан функци. Кунашкал функцин палăртав талккăшĕ тата капсен талккăшĕ хисепсен уçлăхĕн аййышĕ пулса тăраççĕ. Хисепсен йышĕсем: натураллă хисепсен йышĕ (\mathbb{N}), тулли хисепсен йышĕ (\mathbb{Z}), рационаллă хисепсен йышĕ (\mathbb{Q}), чăн хисепсен йышĕ (\mathbb{R}), комплекслă хисепсен йышĕ(\mathbb{C}). Асăннă кашни йышрах алгебрăлла операцисене палăртнă.
Вуламалли
Категори:Ăслăх Категори:Математика Категори:Йышсен теорийĕ Категори:Математика терминĕсем
Прогресс (антарктика станцийĕ)
Прогресс (Прогресс-2) — совет тата раççей антарктика çулталăкĕпех ĕçлекен станцийĕ. Ларсеманн сăртĕнче, Прюдс кӳлмекĕ çыранĕнче лартнă.
Истори
«Прогресс» станцине 1988 çулăн акан 1-мĕшĕнче сезонлăха геологи бази евĕр уçнă. 1090 çулхи нарăсăн 26-мĕшĕнче çыран хĕррине 2,5 км çывăхрах куçарнă.
Воронов Алексей Григорьевич
Воронов Алексей Григорьевич — (30.03.1909(17)-12.11.1965), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 57-мĕш çарĕн 73-мĕш гварди перевçĕсен дивизин политотдел пуçлăхĕ, гварди подполковникĕ.
Икĕ Хĕветĕр
Каçăсем
Категори:1958 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:Одесса киностудин фильмĕсем Категори:Марлен Хуциевăн фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем
Бенфе
Бенфе — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эдер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,15 км, бассейн лаптăкĕ 19,5 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Лумбода-Яха
Лумбода-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Быстров Павел Дмитриевич
Быстров Павел Дмитриевич — (1920-25.08.1944), 2-мĕш Украина фрончĕн 6-мĕш танк çарĕн 5-мĕш механизăмланă корпусăн 2-мĕш механизăмланă бригадăн 252-мĕш танк полкĕн вăхăтлă командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Мордовская
Мордовская —Раççей территоринчи юханшыв. Чĕмпĕр облаçĕ], Самар облаçĕ, Тутарстан территорипе юхать. Юханшыв Куйбышев шыв шыв усравĕн сылтăм çыранĕпе вăрринчененн 1732 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Баннвиль
Баннвиль — (Bannwil) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Аарванген тăрăхне кĕрет. 682 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0323.
Дарт
Дарт:
Шыв ярăш
Шыв ярăш (шывьярăш)
Нормативла-техникăлла документсем, стандартсем
Категори:Шывпа тивĕçтересси Категори:Кил-çурт тата коммуналлă хуçалăх Категори:Инженерла инфраструктура Категори:Пăрăхла транспорт Категори:Хапавсем Категори:Кил-çурт Категори:Шыв
Префикс (лингвистика)
Префикс (лат. praefixus «умне пĕрлештерни»), — сăмах тымарĕ умне кĕрсе ларнă аффикс. Префикс хушăннипе пĕр сăмахран тепĕр сăмах пулать. Тĕслĕхрен: та + кам > такам, те + мĕн > темĕн, ни + кам > никам, ни + мĕн > нимĕн. Ни- префикс хушăннипе ыйту местоименийĕсенчен çуклăх местоименийĕсем (никам, нимĕн, нимĕнле, ниепле, нихăш, нимĕн чухле), та- (те-) хушăннипе паллă мар местоименисем (такам, темĕн, темĕнле, тепле, темиçе, тахăш) пулаççĕ.
Ни- — вырăс чĕлхинчен йышăннă префикс. Танлаштарăр: никам — никто, нимĕн — ничто, нимĕнле — никакой. Чăваш чĕлхи ăслăлăхĕнче та-(те-), ни- префикссене юлашки вăхăтченех çуклăх татăкĕсем тенĕ.
Категори:Морфологи Категори:Аффикссем Категори:Морфемăсем
Кудаша
Кудаша — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Собибор (фильм)
«Собибор» (Собибор) — вăрçă драми жанрĕнче ӳнерленĕ раççей фильмĕ. Режиссёр — Константин Хабенский. Тĕп рольсенче — Константин Хабенский тата Кристофер Ламберт.
Сюжет
Фильм Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче, Польша территоринчи нацистсен Собибор вилĕм лагерĕнче пулса иртнисене каласа парать. 1943 çулхи юпа уйăхĕнче тыткăна лекнĕ совет çарĕн лейтенанчĕ Александр Печерский, концлагерьте 3 эрне хушшинче лагере хупнă Анăç Европăри çĕршывсен тата Польшăри çынсене пăлханăва çĕклеме пултарать.
Асăрхавсем
Категори:2018 çулăн Раççей фильмĕсем Категори:2018 çулăн фильмĕсем Категори:Холокост пирки фильмсем
Танлăхсен тытăмĕ
Танлăхсен тытăмĕ — темиçе танлăх пĕр харăс пурнăçланмаллине палăртакан малсăлтав.
Формаллĕн ку ак çапла çырăнма пултарать: Фигурăлла хăлăпка тупсăм  кашни танлăха пырса тивмеллине пĕлтерет.
Танлăхсен тытăмĕн тупсăмĕ тесе кашни танлăха паллă мар капсен вырăнне лартнă хисепсен майлашуллă йышне калаççĕ, енчен те ун пек чухне танлăх çавахлăха çаврăнать пулсан.
Каçăсем
Категори:Элементарлă математика Категори:Танлăхсем
Щетинка (Атемеша юппи)
Щетинка  —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атемеша юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Екимов Григорий Андреевич
Екимов Григорий Андреевич  — (1909-17.07.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Карели фрончĕн 7-мĕш çарĕн 114-мĕш перевçĕсен дивизин 536-мĕш перевçĕсен полкĕн взвод командирне пулăшаканĕ, аслă сержант.
П. эрч. 61
Вуламалли
Категори:Çулсем
Векторла уçлăх
Векторла (е линейлĕ) уçлăх — вектор текен тата вĕсен хушшинче пĕр-пĕрин çумне хушас тата скаляр текен хисеп çине хутлас операцисем пур элементсенчен тăракан математикăлла тытăм. Асаннă операцисене сакăр аксиома палăртса тăраççĕ. Скалярсем чăн, комплекслă е хуть те мĕнле урăх уйсен хисепĕсен элеменчĕсем пулма пултараççĕ. Кунашкал уçлăхăн уйрăм тĕслĕхĕ — 3 хапаллă  Евклид уçлăхĕ (унăн векторĕсене, сăмахран, вăйсене палăртма «янтăлама» пулать). Çапах та векторла уçлăхăн векторĕ енлĕ татăк пек пулмасса та пултарать. «Вектор» тенине хуть те мĕнле векторла уçлăхăн элеменчĕ пек анлăлатни терминсене пăтраштарни патне илсе пымасть çеç мар,—  вăл анлăлатсан пулакан результатсене тет маларах курма май парать.
Асăрхавсем
Категори:Линейлĕ алгебра Категори:Векторсем
Ямал (Сангилька юппи)
Ямал  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сангилька юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  178 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Алымов Алексей Михайлович
{{Çар ĕçченĕ }}
Ямал (Сангилька юппи)
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем