cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нгэва-Яха (юханшыв)
Нгэва-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Техĕм савăт-сапи
Техĕм савăт-сапи —  апат тăварне, пăрăçа, уксуса тата ытти çавнашкал япаласене усрамалли тата апат сĕтелĕ çине вырнаçтармалли хатĕрсем.
Çынлăх
Çынлăх (е çынлăхлăх,  — çынла е çынлăхла) — этем еннелли тимлĕх тата юрату, çыннăн  харкамлăхне хисеплени.
Асăрхавсем
Категори:Харкамлăх Категори:Этика
Высоцкий Евгений Васильевич
Высоцкий Евгений Васильевич — (04.04.1947-05.05.2011), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,'. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Афганистан Демократиллĕ Республикăри совет çарĕсен контингенчĕн шутĕнчи Туркестан çар округĕн  40-мĕш çарĕн 108-мĕш мотоперевçисен дивизин 180-мĕш мотоперевçĕсен полкĕн командирĕ, подполковник.
Тумбес
Тумбес Tumbes) — ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Перу хули. Тумбес  провинцин административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗ - 100 пин ҫын патне.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Нулле аффикс
Нулле аффикс — "пĕлтерĕшлĕ çуклăх", аффикс-таврашĕ çук, анчах çак çуклăх грамматикăлла пĕлтерĕше палăртать.
Каçăсем
ъ
Категори:Морфемăсем Категори:Ноль Категори:Нуль
Хирти Репьёвка
Хирти Репьёвка (Степная Репьёвка) — Чĕмпĕр облаçĕнчи Чăнлă районĕн ялĕ.
Ку ялăн, çывăхра тата кунтах та чăвашсем пурăннă майăн, ятарлă чăвашла ят та пулма пултарать. Анчах та унашкаллине халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улаштарма тивет. Шырав малалла пырать.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çырсатуху тĕлĕшпе: вырăссем (%), чăвашсем (%).
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн ялĕсем Категори:Чăнлă районĕ
Карл II (Англи патши)
Карл II (Charles II, 29 ҫу 1630, Лондон — 6 нарӑс 1685, Лондон) — 1660 ҫултан Англи тата Шотландиих патши, Карл I тата Франци Генриеттин аслӑ ывӑлӗ.
Каҫӑсем
Категори:Стюартсем
Чистовка
Чистовка — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем Чистовка
Шутсăр селĕм вăйă
Какая чудная игра (Какая чудная игра) — Мосфильм киностудире Пётр Тодоровский режиссёр 1995 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей драма-фильмĕсем Категори:1995 çулхи Раççей фильмĕсем Категори:Айăпласа вĕлерни фильмсенче Категори:ТВ-6 фильмĕсем
Ай-Куль-Пеу
Ай-Куль-Пеу — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  532 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ай-Хетта (юханшыв)
Ай-Хетта  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сулахай Хетта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 170 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 78 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ай-Хетта (река)
Натчез (чĕлхе)
Натчез (Natchez) — индей чĕлхи, изолят, унпа Луизиана тата Миссисипи американ штачĕсенче вырнаçнă натчез йăхĕ пуплет.
Пĕрлехи хыпарсем
Çак чĕлхене пĕлекен юлашки иккĕ ватă, Ватт Сэм тата Нэнси Рэйвен, 1930-мĕш çулсем вĕçĕнче вилнĕ. 2011 çултанпа вырăнти пĕрлĕхри чĕлхеçĕсем чĕлхене чĕртес енĕпе техника документаципе ĕçлеме тытăннă.
Натчез халĕ крик (мускогсем) тата черок йăхĕсем хушшинче Оклахома штатĕнче пурăнать.
Каçăсем
Категори:АПШ чĕлхисем Категори:Индей чĕлхисем
Емцов Пётр Кузьмич
Емцов Пётр Кузьмич  — (14.05.1909(1)-16.11.1941), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Анăç фронтăн 16-мĕш çарĕн 316-мĕш перевçĕсен дивизин 1075-мĕш перевçĕсен полкĕн 2-мĕш батальонĕн 4-мĕш ротин перевçи, красноармеец.
Баянов Ильмир Масуилович
Ильмир Масуилович Баянов (1.1.1966, Чекмагуш, ПАССР) — раççей физикĕ, физика-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор Хусанти авиаци университечĕн профессорĕ, лазер физики, нумай фазăллă юхăмсен механики, электрохими облаçĕсенчи специалист.
Биографи
1966 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕнче Пушкăрт АССР-не кĕрекен Чекмагуш районĕнчи Чекмагуш ялĕнче çуралнă.
1983 çулта Чекмагушри 1 №-лĕ шкултан вăтам пĕлӳ илнĕ.
1989 çулта МПУ физика факультетĕнче вĕренсе тухнă.
«Генерация и усиление фемтосекундных широко перестраиваемых импульсов сверхсильного светового поля» темăпа диссертацие хӳтĕлесе физика-математика ăслăхĕсен кандидачĕ пулма тивĕçнĕ (1992).
1995 çулта Бирскри педагогика институтĕнче пĕрлехи физика кафедрин ертӳçи пулма шаннă.
1997 çулта доцент хисепне тивĕçнĕ.
2007 - 2009 çулсенче Пушкăрт патшалăх университечĕн Бирскри филиаленче Физика тата çĕр майлаштару кафедрине ертсе пынă.
Каçăсем
Категори:Раççей физикĕсем Категори:Физиксем, алфавитпа Категори:Кăрлачăн 1-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1966 çулта çуралнисем
Клотен
Клотен (Kloten) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Бюлах тăрăхне кĕрет. 17 504 çын ( 2009, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0062.
Географи
Клотен Глатт айлăмĕнче, Цюрихрен çурçĕр еннлле 10 çм, вырнаçнă.
Клотен çĕрĕн лаптăкĕ — 19,3 км². Çак территорин 34,1% çĕрĕпе ял хуçалăхĕнче усă кураççĕ, çав хушăрах 26,7% вăрман айĕнче ларать. Ытти çĕр лаптăкĕнчен, 38.2% çуртсемпе çулсем йышăнаççĕ, юлакан пайĕ (1%) тупăш памасть (юханшывсем, пăрлăхсем е тусем).
Спорт
Хулара «Клотен Флайерз» хоккей клубĕн бази вырнаçнă, вăл пиллĕк хутчен Швейцари наци лигин чемпионĕ пулнă.
2009 çулта хулара хоккей тĕнче чемпионачĕн матчĕсене иртернĕ.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Ванден-Игль
Ванден-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Покур юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  124 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Фоссеватн
Фоссеватн — Раççей, Норвеги территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕ, Сёр-Варангернче вырнаçнă. Паз, Боддибеккен юханшыв юхса кĕрет, Паз (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Ванден-Игль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Фоссеватн
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем Категори:Сёр-Варангерн кӳллисем
Ванден-Игль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Брехельзер-Флос
Брехельзер-Флос — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1,4 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Хвостова Вера Вениаминовна
{{Ăсчах {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!}} {{!}}} }}
Вера Вениаминовна Хвостова  – (29.04.1903, Мускав - 22.04.1977, Çĕн Çĕпĕр) - генетика, цитогенетика енĕпе ĕçлекен ăсчах. Биологи ăслахĕсен докторĕ, профессор.
СССРта генетикăна аркатнă хыççăн нумай ӳсĕме çухатнă. Хвостова В.В. пĕрчеллĕ культурăсен тĕссем хушши ăратсем хушши гибридсен геном анализне чĕртсе тăратнă.
Хвостовăн ӳсентăрснсен цитогентики енĕпе ĕçĕсем паллă:радиаци тата хими мутагенезне тĕпчесси, пулăхлăх анализĕ, мутантсен тата гибридсен хĕле чăтасси, кăмпа чирĕсенчен тăнăçлăхĕ.
Ĕçĕсем
В. В. Хвостова кенекесемпе сборниксен ăслах редакторе пулнă:
Асăрхавсем
Категори:ССРС генетикĕсем
Брыкин Алексей Александрович
Брыкин Алексей Александрович — (08.03.1919-24.02.1956), 1-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш гварди çарĕн 29-мĕш тӳпе артиллери дивизин1360-мĕш тӳпе артиллери полкĕн командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 10.
Этока (юханшыв)
Этока  —Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен, Кабарда-Балкар Республики территорипе юхать. Юханшыв Теплушка каналн сылтăм çыранпа 17 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 61 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анăç Каçпи шыв бассейн округĕĕыне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кума Подкумок кĕнинчен Отказнен гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Терек, Тан, Атăл юханшывĕсен хушшинчи юхăмсăр районсем.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ставрополь Енĕн юханшывĕсем Категори:Кабарда-Балкар Республикин юханшывĕсем
Дровяная (Крынка юппи)
Дровяная — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Крынка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 22 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Гурченко Людмила Марковна
Людмила Марковна Гурченко (12.11.1930, Харьков — 30.3.2011, Мускав) — совет кино актриса.
Дровяная (Крынка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Гурченко Людмила Марковна
Каçăсем
Категори:1930 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 12-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2011 çулта вилнисем Категори:Пушăн 30-мĕшĕнче вилнисем
Дровяная (Крынка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Тинго-Мария
Тинго-Мария Tingo María) — Перу хули. Леонсио-Прадо районӗн, Уануко регионӗн административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗ - 55 000 ҫын патне (2007 ҫул).
Шалга
Шалга — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Патра юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Электро хăват
Электро хăват — электро энергие трансформацилессин е куçарассин хăвăртлăхне кăтартакан физикăлла кап.
Пĕрчĕсен тĕнчери тытăмĕнче (СИ) виçев пĕрчи ватт (чăвашла кăтарту: Вт, тĕнчри кăтарту: W).
Каçăсем
Категори:Радиотехника Категори:Электротехника Категори:Физикăлла капсем Категори:Хăват
Ботфорт
Ботфорт (bottes fortes — тÿррĕн: «вăйлă атă») — кавалеристсен вăрăм кунчаллă (чĕркуççине хуплакан пайĕ те пур)   атти.
Кивелнĕ форма — боторт.
Каçăсем
Категори:Атă-пушмак
Пăрчăкансем
Пăрчăкансем (Motacilla) — пăрчăкан йышĕсене кĕрекен юрлакан вĕçен кайăксен ăратĕнчи вĕçен кайăксем.
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Пăрчăкан йышшисем Категори:Вĕçен кайăксен йăхĕсем
Динвож
Динвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сед-Мес юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хушаматташ
Хушаматташ — пĕр хушаматлă, анчах тăван мар çынсене çапла калаççĕ. Кунсăр пуçне:
Асăрхавсем
Категори:Хушаматташ Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ширинский-Шихматов Платон Александрович
{{Ăсчах
{{!}} {{!}}} }}
Нгэтато-Яха
Нгэтато-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Периптаве-То кӳлĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 64 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Эсселен чĕлхи
Эсселен чĕлхи (эсселен) (тăван ят: Huelel) — уйăрăлнă чĕлхе, унпа Калифорнире çыран хĕррин варринче, хальхи Монтерей хуларан кăнтăралла вырнаçнă эсселен йăхĕ калаçнă.
Вуламалли
Категори:АПШ чĕлхисем Категори:Америка уйăрăлнă чĕлхисем Категори:Çурçĕр Америка чĕлхисем Категори:Хокан чĕлхисем
Эсселеский язык
Тухья
Тухья — чӑваш хĕрĕсен йӑлана кĕнĕ пуçа тӑхӑнмаллийĕ, 1–2 хутлӑ ҫирӗп пиртен е тир хӑйăвӗсенчен майлаштарса ҫӗленӗ, хӑлхасене хупламаллӑ тунӑ.
Шӑрҫаллӑ эрешсемпе, кӗмӗл тенкӗсемпе е вӗсене аса илтерекен япаласемпе илемлетнӗ.
Тухьясемпе уявсем тата ытти шоусем вăхăтĕнче халĕ те усă кураççĕ. Ĕлĕкхисем те, хальхисем те шĕвĕр мăкăльсăр (сайра-хутра) е шĕвĕр мăкăллĕ (ытларах чухне) пулма пултараççĕ. Çавăн пекех стилизациленĕ тухьясем те пурри пирки каласа хăвармалла.
Каҫӑсем
Категори:Чăваш наци тумтирĕ Категори:Пуçа тăхăнмаллисем
Елтырева
Елтырева — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сылтăм çыранпе вăрринчен 204 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 332 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Высоцкий Кузьма Демидович
Высоцкий Кузьма Демидович — (31.10.1911(18)-04.03.1940), Совет Союзĕн Паттăрĕ, , (Высоцкий Кузьма Дмитриевич)'. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 7-мĕш çарĕн 70-мĕш перевçĕсен дивизин 68-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемётчикĕ, красноармеец.
Бухара эмирачĕ
мини|Бухара эмирачӗ 1850 ҫулта
Бухара эмирачӗ (узб. بوخارا امرلیگی, Buxoro Amirligi; перс. امارت بخارا‎, Аморати Бухоро) — 1756 - 1920 ҫулсенчи Узбек патшалӑхӗ, Вӑтам  Азири хальхи Узбекистан, Таджикистан тата Туркмени пайӗн вырӑнӗнче пулнӑ. Унӑн шутне тата вӑхӑтлӑха Кӑнтӑр Туркестан ҫӗрӗсем е хальхи «Афган Туркестанӗ» тата кӑнтӑр Казахстанри Туркестан тавралӑхӗн ҫӗрӗсем кӗнӗ. Бухара ханлăхĕн малашри патшалӑхне те час-часах ҫав ятпа чӗннӗ. Патшалӑхӑн официаллӑ ячӗ Бухара патшалӑхӗ пулнӑ. Эмират терминпа академиллӗ литературара усӑ кураҫҫӗ.
Бухара эмирачӗ Хива ханлӑхӗ тата Коканд ханлăхĕпе Вӑтам Азири виҫӗ узбек ханлăхĕсенчен пӗри пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Бухара эмирачӗ
Скугватн
Скугватн — Раççей, Норвеги территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕ, Сёр-Варангернче вырнаçнă. Паз, Хусмосэльва юханшыв юхса кĕрет, Паз (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мурман облаçĕн кӳллисем Категори:Сёр-Варангерн кӳллисем
Луфинген
Луфинген (Lufingen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Бюлах тăрăхне кĕрет. 1552 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0063.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Чĕркуççи сыппи
Чĕркуççи сыппи, чĕркуççи (articulatio genus) — пĕçĕ шăммине, тунан пысăк шăммине тата чĕркуççи шăммине çыхăнтаракан сыпă.
Асăрхавсем
Категори:Сыпăсем Категори:Кайри ал-ура Категори:Ура
Андреев Евгений Николаевич (парашютист)
Андреев Евгений Николаевич  — (1926, ака, 9-2000, нарăс, 9, ССРС СÇВ ăслăх тĕпчев институчĕн парашют техникин тĕрĕслевçи,  полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ, , —. Указ дати -  12.
Сикуани
Сикуани Sicuani) — Перун вӑтам пайӗнчи кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ хули. Куско районӗн, Уануко регионӗн Канчис провинцин административлӑ тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Норовка
Норовка (Норовка) — Чĕмпĕр облаçĕнчи Чăнлă районĕн ялĕ.
Ку ялăн, çывăхра тата кунтах та чăвашсем пурăннă майăн, ятарлă чăвашла ят та пулма пултарать. Анчах та унашкаллине халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улаштарма тивет. Шырав малалла пырать.
Броденбах (юханшыв)
Броденбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Броденбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8,2 км, бассейн лаптăкĕ 15,674 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Еналиев Борис Мусеевич
Еналиев Борис Мусеевич Еналиев Барый Муса улы — (15.06.1914(2)-10.12.1982), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 383-мĕш перевçĕсен дивизин 694-мĕш перевçĕсен полкĕн автоматчикĕ, сержант.
Ятташ (пĕлтерĕшсем)
Ятташ — пĕр ятлă çынсене, çавăн пекех, пĕр ятлă ытти пайăр объектсене çапла калаççĕ.
Çавăн пекех
Категори:Ятташ Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Егорова (Пеша юппи)
Егорова — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Пеша юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 9 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Hotel Chuvashia (калав)
Hotel Chuvashia — Борис Чиндыков прозăçăн калавĕ.
Каçăсем
Категори:Калавсем
Серро-де-Паско
Серро-де-Паско Cerro de Pasco) — Перу вӑтам пайӗн хули. Паско регионӗн административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗ - 60 000 ҫын.
Терновка (Калиновка юппи)
Терновка  —Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен территорипе юхать. Юханшыв Калиновка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 21 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анăç Каçпи шыв бассейн округĕĕыне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кума Зеленокумск хулинчен Нӳрлĕ Буйвола юханшыв кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Терек, Тан, Атăл юханшывĕсен хушшинчи юхăмсăр районсем.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ставрополь Енĕн юханшывĕсем
Basshunter
Basshunter (Jonas Erik Altberg; 1984, pаштав, 22, Halmstad) — Швеци мусăк продюсерĕ, диджей.
Каçăсем
Категори:Швеци Категори:Диджейсем Категори:Раштавăн 22-мĕшĕнче çуралнисем
Сарман районĕ
Сарма́н районĕ (Сарман районы)) — Тутарстан Республикине (РФ) кĕрекен администрациллĕ-территориллĕ виçе тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район).
Тутарстанăн тухăç енч вырнаçнă. Администраци центрĕ — Сарман сали.
Асăрхавсем
Категори:Сарман районĕ
Ай-Курус-Ях
Ай-Курус-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  362 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 123 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Шарица
Шарица — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ай-Юган (Хейги-Яха юппи)
Ай-Юган  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хейги-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 230 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Нейво-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Вандып-Игль
Вандып-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Куль-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  125 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гренсеватн
Гренсеватн — Раççей, Норвеги территоринчи кӳлĕ. Мурман облаçĕ, Сёр-Варангернче вырнаçнă. Паз, Наутсийоки юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Карл I (Англи патши)
мини|Гербӗ Карл I (Charles I of England, 19 (29) чӳк 1600 — 30 кӑрлач (9 раштав) 1649, Лондон) — 1625 ҫулхи пуш уйӑхӗн 27-чен Англи, Шотланди тата Ирланди патши. Стюартсен династийӗнчен. Унӑн абсолютизм политики тата чиркӳ реформисем халӑха килӗшмен, - Шотландипе Ирландире пӑлхавсем сиксе тухнӑ, вара Англи революцийӗ пуҫланса кайнӑ. Граждан вӑрҫисен вӑхӑтӗнче Карл I парламента ҫӗнеймен, унӑн парламент умӗнче явап тытма тивнӗ, 1649 ҫулхи 30-мӗш кӑрлачра Джон Брэдшо юрист ертсе пынӑ парламент сучӗ тӑрӑх ӑна Лондонра пуҫ касса вӗлернӗ.
Брыль Николай Харлампиевич
Брыль Николай Харлампиевич — (05.02.1921-12.02.1982), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 57-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 89-мĕш гварди уйрăм çыхăну ротин отделени командирĕ, гварди сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Москвин Иван Михайлович
Иван Михайлович Москвин (18.6.1874, Мускав — 16.2.1946, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Юрăçă (пĕлтерĕшсем)
Юрăçă, е Юрăç — нумай пĕлтерĕшлĕ термин:
Москвин Иван Михайлович
Каçăсем
Категори:1874 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 18-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1946 çулта вилнисем Категори:Нарăсăн 16-мĕшĕнче вилнисем
Карл I (Англи патши)
Каҫӑсем
Категори:Стюартсем
Андреев Иван Ефимович
{{Çар ĕçченĕ }}
Андреев Иван Ефимович — (1908—1975), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 50-мĕш çарĕн 238-мĕш стрелоксен дивизин 409-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн отделени командирĕ,  кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 24.
Ика
И́ка Ica) — кӑнтӑр Перу хули. Ика регионӗн административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗ - 260 000 ҫын.
Вакуум
Ва́куум (vacuus — пушăлăх) — япалалăхсăр уçлăх. Техникăра тата килтерĕшле физикăра вакуум тесе атмосфера пусăмĕнчен чылай пĕчĕкрех пусăмлă газран тăракан талккăша калаççĕ.
Бухара ханлăхĕ
Бухара ханлăхĕ|мини|Бухара ханлăхĕ Бухара ханлăхĕ (перс. خانات بخارا‎; узб. Buxoro xonligi) — 1500 - 1785 ҫулсенчи, Вӑтам  Азири хальхи Узбекистан, Таджикистан, Туркмени, Казахстан, Афганистан, Киргизи, Иран, Китай ҫӗрӗсенче вырнаҫнӑ Узбек патшалӑхӗ пулнӑ.
Бухара ханлăхĕ, Хива ханлăхĕ тата Коканд ханлăхĕ пек, Вӑтам Азири виҫӗ узбек ханлăхĕсенчен пӗри пулнӑ.
Бухара ханлăхĕ тесе тата сайра мар унӑн малашнехи патшалӑхне йышӑннӑ 1785 - 1920 ҫулсенчи — Бухара эмиратнӗ каланӑ.
Ельцовая (Берёзовка юппи)
Ельцовая  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Берёзовка юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 86 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Ай-Лемы
Ай-Лемы — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Лемын юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  44 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Ельцовая (Берёзовка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ай-Лемы
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Ельцовая (Берёзовка юппи)
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Ай-Лемы
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Нюренсдорф
Нюренсдорф (Nürensdorf) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Бюлах тăрăхне кĕрет. 4819 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0064.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Лексема (лингвистика)
В ряде концепций в лексему включаются разные смысловые варианты слова, зависящие от контекста, в котором оно употребляется (например, соль в смысле названия вещества и в значении того, что придает остроту или интерес какому-либо высказыванию, мысли).
Устаревшее значение лексемы — это группа ассоциированных слов. Сейчас в данном значении используют термин семантическое поле.
Лексема — важнейшее понятие морфологии: многие другие понятия этого раздела лингвистики можно выразить через него. Например, различие между правилами словоизменения и словообразования можно описать следующим образом:
Асăрхавсем
Категори:Морфологи (лингвистика) Категори:Лексикологи
Высоцкий Пётр Иосифович
Высоцкий Пётр Иосифович — (12.01.1916(30.12.1915)-12.01.1946), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 02. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Карели фрончĕн 7-мĕш сывлăш çарĕн 261-мĕш хутăш авиаци дивизин 80-мĕш çывăхра бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, майор.
Тăрнашка (кĕле)
Тăрнашка — хĕрарăм атă-пушмакĕн пайрăмĕ, кĕле тĕсĕ (урăхлăхĕ).
1950-мĕш çулта итальян модельерĕ Сальваторе Феррагамо шутласа тупнă.
Литература
Категори:Атă-пушмак
Ашбертон (юханшыв)
Ашбертон (Ashburton River) — Австрали территоринчи юханшыв. Анăç Австралитерриторипе юхать. Юханшыв Инди океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 825 км, бассейн лаптăкĕ 66850 км2.
Еренная
Еренная — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Снопа юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 6 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Ашбертон (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Хĕвеланăç Австралин юханшывĕсем
Еренная
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Доманик
Доманик — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Фарадей Майкл
Майкл Фарадей (Michael Faraday [ˈfæ.rəˌdeɪ];, 22 авӑн 1791, Лондон — 25 ҫурла 1867, Лондон) — Англи физикӗ-экспериментаторӗ тата химикӗ.
Ефремов Иван Антонович
Ива́н Анто́нович Ефре́мов (1908—1972) — совет ăсчах-палеонтологĕ, тафономие тăваканĕ, çыравçă-фантаст, философ-космосçă тата пĕрлĕх шухăшлавçи. Иккĕмĕш степеньлĕ Сталин премин лауреачĕ (1952).
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти вырăс çыравçисем
Бройскес-Мюленбах
Бройскес-Мюленбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Хеллбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,3 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Хĕрлĕ (кӳлĕ, Преголя бассейнĕ)
Хĕрлĕ (Голдап) — Раççей, Польша территоринчи кӳлĕ. Калининград облаçĕ, Вармин-Мазур çарпуçлăхĕнче вырнаçнă. Ярка юханшыв юхса кĕрет, Голдапа юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,49 км².
Буруны
Буруны —Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен, Карачай-Черкес Республики территорипе юхать. Юханшыв Дарья юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 7,2 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анăç Каçпи шыв бассейн округĕĕыне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кума пуçĕнчен Подкумок юханшывĕ кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Терек, Тан, Атăл юханшывĕсен хушшинчи юхăмсăр районсем.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ставрополь Енĕн юханшывĕсем Категори:Карачай-Черкес Республикин юханшывĕсем
Ней-Таню-Яха
Ней-Таню-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сармик-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 10 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Çуран çар
Пехо́та (пĕрмайхи çар) — типçĕр çарĕсенчи çар ăрачĕ, патшалăхсен хĕçпăшаллă вăйĕсем. Вăрçăсен кун-çулĕнче пехота çуран çапăçакан, чи авалхи тата чи йышлă çар ăрачĕ (унчен ăна хĕçпăшал ăрачĕ тенĕ).
Хăшпĕр çĕр-шывсенче ăна «инфантери» ((кивелнĕ итал infanteria, infante — «яш-кĕрĕм, çуранут»)) теççĕ. Раççейре XVIII ĕмĕр — XX ĕмерĕн пуçламăшĕнче «инфантерия» тата «пехота» терминсемпе официаллă документсенче пĕр пекех усă кураççĕ.
Хальхи вăхăтра чăннипех çуран çар сайра тĕл пулать, çаванпа та мото çуран çар (ют çĕршывсенче) тата мотоперевçĕсен çарĕ (Раççейре) терминсемпе усă кураççĕ.
Каçăсем
*
П. эрч. 133
Китай
Хунсем харçăпа Китай çине кайнă.
Асăрхавсем
Категори:Çулсем
Нассус
Нассус, помппă е уçлавăш — гидравликăллă машинă.
Каçăсем
* Категори:Шывпа тивĕçтерни Категори:Гидравлика Категори:Гидроçыхăну
Енжиевский Андрей Андреевич
Енжиевский Андрей Андреевич  — (26.10.1908(13)-22.02.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр фрончĕн 51-мĕш çарĕн 8-мĕш танксене пĕтерекен артиллери бригадин 492-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди тĕллекенĕ, кĕçĕн сержант.
Мăссăльман (фильм)
Мăссăльман (Мусульманин) — В. В. С. киностудире Владимир Хотиненко режиссёр 1995 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Ӳнерлекен ушкăн
Кинофильма Рязань облаçĕн Касимов районĕнчи Урдово ялĕнче çапса илнĕ.
Каçăсем
Категори:РФ драма фильмĕсем Категори:Владимир Хотиненко фильмĕсем Категори:РФ 1995 çулхи фильмĕсем Категори:Вырăс мăсăльманĕсем Категори:Валерий Залотуха хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Свердловск киностудин фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Афган вăрçи (1979—1989) пирки фильмсем
«Ирĕклĕх» пĕрлешӳ
Чăваш Респуликинчи наципе культура аталанăвĕн «Ирĕклĕх» халăх пĕрлешĕвĕ (кĕскен: «Ирĕклĕх» пĕрлешӳ) — чăваш культурипе чăваш чĕлхине упраса хăварса малашне аталантарас енĕпе тăрăшакан пĕрлешӳ.
Пĕрлешĕвĕн тĕп тĕллевĕ — чăваш халăхĕн хăй ăнланулăхĕпе чăвашлăх туйăмне, культурипе чĕлхине мĕн вăй çитнĕ таран аталантарасси.
Кулленхи ĕç-пуçĕ
«Ирĕклĕх» пĕрлешӳн хастарĕсем хистенипе Шупашкарта çул кăтартмăшĕсене, прокуратурăна çыру ярса, чăвашлатнă. Халĕ вара хулапа паллашма виççĕ чĕлхе - чăваш, вырăс тата вĕтĕрех шрифтпа — акăлчан — пулăшаççĕ.
Хулара халăх йышлă пуçтарăнакан вырăнсенче «эвакуаци планĕ» информаци хăмисем çинче чăвашла пулмалли пирки те «Ирĕклĕх» Шупашкарти тӳре-шара патне çыру шăрçаланă. Хула администрацин культура управленийĕ асăрхаттарупа килĕшнĕ, çывăх вăхăтра кăлтăка пĕтерме шантарнă.
Пĕрлешӳ пайташĕсем тăрăшнипе хулари транспорт çинче те тăван чĕлхе хăйĕн вырăнне тупса пырать
2016 çулхи çĕртме уйăхĕнче Чăваш Республикинче «Ирĕклĕх» халăх пĕрлешĕвĕ хамăр патра туса кăларакан апат-çимĕç этикеткисене чăвашла çырма пуçлаc ĕçе тапратнă
Пирĕн республикăри Халăхăн сăнав комиссине «Ирĕклĕх» чăваш нацийĕпе культура пĕрлĕхĕн йĕркелемçисенчен пĕрри — Илья Алексеев — кĕрет.
Уçлăх (физика)
Уçлăх (физиикăлла, е кулленхи, уçлăх) — эпир пурнакан кулленхи виçĕ хапаллă уçлăх е/тата çав ансат ăнлава физика çине куçарни
«Ирĕклĕх» пĕрлешӳ
Кулленхи ĕç-пуçĕ
«Ирĕклĕх» Шупашкарти аэропорт ертӳлĕхĕнчен пассажирсене рейссем пирки чăвашла та пĕлтерме ыйтнă. Вĕсен ыйтăвне тивĕçтернĕ. Халĕ пассажирсене чăвашла та хыпарлаççĕ.
«Ирĕклĕх» пĕрлешӳ «Раççей Федерацин чĕлхисем пирки» саккунĕнче чĕлхесене дискриминацилекен пайсене пăрахăçлама ыйтса Патшалăх Думин председетелĕ Вячеслав Володин патне çыру шăрçаланă.
«Ирĕклĕх» пĕрлĕхĕн хастарĕсем Чăваш Енĕн Конституцин кунне йышăнтарасшăн. «Çав вăхăтрах Чăваш Республикин Конституцине йышăннă кун та (2000 çулхи чӳк уйăхĕн 30-мĕшĕ), унччен те, маларах та Чăваш Республикин Элтеперĕн сайтĕнче те, Чăваш Енĕн влаç органĕсен официаллă порталĕнче те республикăн тĕп саккунĕпе Михаил Игнатьев саламлани пулмарĕ»
Чăваш Енри 455 шкултан çурринчен ытларахăшĕнче пуçламăш классенче чăвашла, 16-шĕнче тутарла, 3-шĕнче ирçелле вĕрентеççĕ, апла пулин те Пĕтĕм Раççейри тĕрĕслев ĕçне вырăсла кăна иртерме палăртнă. Хастарсен шухăшĕпе тĕрĕслеве наци чĕлхи çине куçармалла тесе Раççей Федерацин вĕренӳ министрĕ Ольга Васильева патне çыру янă.
«Ирĕклĕх» хастарĕсем ЧР Элтеперĕ Михаил Игнатьев, Иван Моторин, Владимир Филимонов ячĕпе сĕнӳсем янă. Вĕсем чĕлхе тытăмĕнчи ыйтусене уçăмлатма сĕннĕ.
2017 çулта пĕрлешӳ хастарĕсем чăвашла-тутарла калаçма пулăшакан кĕнекене хатĕрлесе кăларнă.
Чăваш Республикин Патшалăх паллисен кунне халалласа 2017 çулхи çĕртмен 24-мĕшĕнче тетелте «ХĂЮллă пул!» флешмоб-акцине ирттернĕ. «Ирĕклĕх» халăх пĕрлешĕвĕ Фейсбукри страницăра ХĂЮллă пулма чĕнсе каланă.
«Ирĕклĕх» пĕрлешӳ Чăваш Енĕн Элтеперĕ патне чăваш чĕлхин латиница графикине çирĕплетме ыйтнă:
Каçăсем
Категори:Чăвашсем Категори:Политика Категори:Пĕрлĕх
Оберембрах
Оберембрах (Oberembrach) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Бюлах тăрăхне кĕрет. 962 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0065.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Шелекша
Шелекша — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Ухтома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Нарочницкая Наталия Алексеевна
Ната́лия Алексе́евна Нарочни́цкая (раштав, 23, 1948,, РСФСР, ССРП çур.) — раççей политика ĕçченĕ, историкĕ тата политологĕ. Истори ăслăхĕсен тухтăрĕ. АПШ, Германи тата тĕнчери хутшăнусен пĕрлехи проблемисемпе тендецисен специалисчĕ. РĂА Тĕнчери экономика тата тĕнчери хутшăнусен институчĕ аслă ăслăх ĕçлевçи. 2003—2007 çулсенче Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн IV чĕнĕвĕн Патшалăх думин депутачĕ. 2008 çултанпа ытларах Парисре пурăнать, унта вăл Европăри Демократи тата пĕрĕçлĕх институтне ертсе пырать.
Биографи
1948 çулта раштавăн 23-мĕшĕнче Мускавра çуралнă.
Марьевка
Марьевка (Марьевка) — Чĕмпĕр облаçĕнчи Чăнлă районĕн ялĕ.
Нарочницкая Наталия Алексеевна
Биографи
1971 çулта Мускаври тĕнчери хутшăнусен патшалăх институчĕн «Тĕнчери хутшăнусен» факультетĕнче пиллĕк паллăсемпе вĕренсе тухнă.
Марьевка
Ку ялăн, çывăхра тата кунтах та чăвашсем пурăннă майăн, ятарлă чăвашла ят та пулма пултарать. Анчах та унашкаллине халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улаштарма тивет. Шырав малалла пырать.
Нарочницкая Наталия Алексеевна
Биографи
1971 - 1981 çулсенче — ССРП ĂА Тĕнчери экономика тата тĕнчери хутшăнусен институчĕн аспиранчĕ, аслă тĕпчевçи.
Марьевка
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çырсатуху тĕлĕшпе: вырăссем (%), чăвашсем (%).
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн ялĕсем Категори:Чăнлă районĕ
Нарочницкая Наталия Алексеевна
Биографи
1981 - 1989 çулсенче ПНО секретариатĕнче ĕçленĕ.
1989 - 2003 çулсенче — РĂА Е. М. Примаков ячĕллĕ Тĕнчери экономика тата тĕнчери хутшăнусен институчĕн аслă, каярах, ертсе пыракан ĕçлевçи.
Каçăсем
Категори:Раççей историкĕсем Категори:Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн IV чĕнĕвĕн Патшалăх думин депутачĕсем Категори:Раштавăн 23-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1948 çулта çуралнисем Категори:Избор клубĕн пайташĕсем Категори:«Родина» (Раççей) партин пайташĕсем Категори:Хĕрарăм-историксем Категори:Серби медалĕсемпе чысланисем
Ай-Юган (Хомсын Юган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пюхяярви (Карел Республики)
Пюхяярви (Pyhäjärvi)— Раççей тата Финлянди чиккинчи кӳлĕ. Пысӑкрах пайӗ Финляндинче. Карел Республикинче вырнаçнă. Раççей енчен кӳлĕ патне пыма çук. Кӳлĕ лаптăкĕ 206.79 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Карел Республикин кӳллисем
Тăрнашка (пĕлтерĕшсем)
Тăрнашка тени çаксене пĕлтерме пултарать:
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Тăрнашка Категори:Шпиль
Ван-Еган
Ван-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1488/4/59/318    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 162 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Брольбах (Мозель юппи)
Брольбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Мозель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19,8 км, бассейн лаптăкĕ 34,985 км2.
Железная (юханшыв)
Железная — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Вычужанин Николай Алексеевич
Вычужанин Николай Алексеевич — (23.02.1919-26.06.1964), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Беларуç фрончĕн 65-мĕш çарĕн 37-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 118-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн пулемёт взвочĕн командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ.
Железная (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Банк СОЮЗ
Банк СОЮЗ (акционерсен пĕрлĕхĕ) — раççей коммерци банкĕ. Штаб-хваттерĕ Мускавра вырнаçнă.
Истори
Банка 1993 çулта АКБ «Алина-Москва» ятпа уçнă.
Рейтингсем
2012 çулхи пуш уйăхĕнче Forbes журналăн версипе банк «Союз» 100 пысăкрах банксем хушинче 58 вырăна йышăннă
2012 çулхи акан 1-мĕшĕнче банк «Профиль» журналăн версипе «Чи шанăçлă 100 пысăкрах раççей банкĕсем» рейтингнче 33-мĕш вырăна тухнă
2013 çулĕнчи авăн уйăхĕнче «Интерфакс-ЦЭА» версипе Раççейри банксем хушшинче 68- мĕш банк шутланнă
Каçăсем
Категори:Раççей банкĕсем
Ай-Лемын
Ай-Лемын — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лямин 1-мĕш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  96 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Брынь Василий Мартынович
Брынь Василий Мартынович — (12.01.1910(30.12.1909)-16.04.1983), Çеçĕнхир фрончĕн 7-мĕш гварди çарĕн 78-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 89-мĕш гварди уйрăм сапёр батальонĕн сапёрĕ, гварди ефрейторĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26.
Андреев Иван Фёдорович
Андреев Иван Фёдорович — ( 1910-1992), аякри авиацин 3-мĕш авиаци дивизин 2-мĕш гварди авиаци полкĕн звено командирĕ,  Капитан (çар)|капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 31.
Нейта-Яха
Нёйта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 255 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ершовка (Кеть юппи)
Ершовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 969 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Пĕрмайлăх явăçу
Пĕрмайлăх явăçу — уйрăм индивид (харкамлăх) хăйĕн ĕçĕнче пурнăç тăршшĕпех пулма пултарайни (гаранти). Ку ăнлава теплерен пĕрре, вăхăтлăх е сезонла ĕçсем кĕмеççĕ, енчен те çакă гарантиленнĕ пулсан та. Экономикăн харкам секторĕнче кунашкалли сайра; экономикăн патшалăх секторĕнче вара кунашкалли пулать.
Ершовка (Кеть юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Пĕрмайлăх явăçу
Каçăсем
Категори:Явăçу
Ершовка (Кеть юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Саба районĕ
Саба районĕ (Саба районы)) — Тутарстан Республикине (РФ) кĕрекен администрациллĕ-территориллĕ виçе тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район).
Тутарстанăн çурçĕр енче вырнаçнă. Администраци центрĕ — Пуян Саба сали.
Асăрхавсем
Категори:Саба районĕ
Горкушка
Горкушка —Раççей территоринчи юханшыв. Ставрополь Ен, Карачай-Черкес Республики территорипе юхать. Юханшыв Суркуль юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 29 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анăç Каçпи шыв бассейн округĕĕыне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кума пуçĕнчен Подкумок юханшывĕ кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Терек, Тан, Атăл юханшывĕсен хушшинчи юхăмсăр районсем.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ставрополь Енĕн юханшывĕсем Категори:Карачай-Черкес Республикин юханшывĕсем
Дресвянка (Ижма юппи)
Дресвянка (Дрещанка) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Еншин Михаил Александрович
Еншин Михаил Александрович  — (3.12.1900(30.11)-06.02.1984), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 06. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 52-мĕш перевçĕсен корпусĕн 362-мĕш перевçĕсен дивизин командирĕ, генерал-майор.
Анундолва
Анундолва —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Надым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 262 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.