cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Норнога
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Вальхвиль
Вальхвиль (Walchwil) — Швейцарири коммуна, Базель-Штадт кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Цуг кантонĕн хулисем
Талота-Яха
Талота-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Байдарата тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пырьева Лионелла Ивановна
Лионе́лла Ива́новна Стриже́нова (пĕрремĕш хут качча кайсан - Пырьева, çуралнă чухнехи хушамачĕ Скирда; пуш, 15, 1938, Одесса çур.) — совет актриси. РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1991).
Биографи
Лионелла Ивановна Скирда 1938 çулхи пушăн 15-мĕшĕнче Одессăра çуралнă. А. В. Луначарский ячĕллĕ театр ӳнерĕн патшалăх институтĕнче (1961) пĕлӳ илнĕ.
Пайăр пурнăç
Ача çук.
Каçăсем
Лионелла Ивановна Категори:ГИТИС-ре вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Станиславский ячĕллĕ театр
Ĕмĕт (фильм, 1941)
Ӗмӗт (Мечта) — Мосфильм киностудире Михаил Ромм режиссёр 1941 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Глухая Вильва
Глухая Вильва  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Язьва (юханшыв)|Язьва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 234 км, бассейн лаптăкĕ 1740 км2.
Плинтус айне мана пытарăр (пĕлтерĕшсем)
Плинтус айне мана пытарăр:
Трифонов Геннадий Фёдорович
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{!!}} {{!}}} {{!}}} }} Геннадий Фёдорович Трифонов (10.11.1938, Етĕрнекасси ялĕ, Шупашкар районĕ, Чăваш АССР — 15.12.2020, Шупашкар, Чăваш Республики) — совет тата раççей философĕ тата геологи историкĕ, геологи-минералоги ăслăхĕсен кандидачĕ (1972), философи ăслăхĕсен кандидачĕ (1997), профессор (2000), специалист по вопросам философии науки.
Биографи
1938 çулхи чӳкĕн 10-мĕшĕнче Шупашкар районĕнчи (Чăваш АССР) Етĕрнекасси ялĕнче çуралнă.
Лашасем
Лашасем — (Equus) — хальхи пĕртен пĕр мăшăрсăр чĕрнеллĕ лашаллисен (Equidae) йвшшисен йăхĕ.
Трифонов Геннадий Фёдорович
Биографи
1961 çулта МПУ геологи факультетĕнче аслă пĕлӳ дипломне тивĕçнĕ, 1970 çултанпа çавăнтах аспирантурăра, Д. И. Гордеев тата В. Е. Хаин профессорсем ертсе пынипе, ăсталăхне ӳстернĕ.
Лашасем
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Лашасем
Пума
Пума (ту арӑсланӗ, кугуар) (лат. Puma concolor) — Пума йӑхӗн кушак йышшисен кил-йышӗнчи тискер текĕрĕн пысӑк чӗрчунӗ. Ҫурҫӗр тата Кӑнтӑр Америкара пурӑнать. Пума йӑхӗн чи пысӑк пайташӗ. Тӑршшӗ 100—190 см, хӳри тӑршшӗ 60—75 см, ӑмӑрӗн ҫӳллӗшӗ 60—80 см, 110 кг (аҫисем) туртать. Ытларах пӑлансене тытать.
Трифонов Геннадий Фёдорович
Ăслăх ĕçĕсем
Вашсем валли философипе, логикăпа, çаплах 90 ытла ăслăх ĕçне, вĕсем хушшинче çаксем, çырнă:
Пума
Каҫӑсем
Категори:Кăнтăр Америкăри сĕтпе ӳсекенсем Категори:Çурçĕр Америкăри сĕтпе ӳсекенсем Категори:Пумăсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Трифонов Геннадий Фёдорович
Каçăсем
Категори:Геологи историкĕсем Категори:ССРП философĕсем Категори:Раççей философĕсем Категори:Чăваш патшалăх педагогика университечĕн вĕрентӳçисем
Тарăн (кӳлĕ, Тĕвер облаçĕ)
Тарăн — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Глубочица (Тĕвер облаçĕ) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 6,5 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Порту
Порту (порт. Porto ['poɾtu]) — Португалири пысӑкӑшӗпе иккӗмӗш (Лиссабон хуҫҫӑн) хула. Пысӑк Порту хула агломерацийӗн тӗп хули.
Халӑх шучӗ — 240 пин ҫын (муниципалитет), Пысӑк Порту агломерацийӗнче — 2,1 млн ҫын (2011).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Лыаесъшор
Лыаесъшор — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сямаю юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 7 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Кеплер-Пуансо ĕскерĕ
Кеплер — Пуансо ĕскерĕ — çăлтăрла тĕрĕс нумайхысаклăх пулса тăракан, анчах Платонла тата çалтăрла ĕскерсен пĕрлешĕвĕ мар ĕскер.
1811-мĕш çулта Огюстен Коши Франци математикĕ мĕнпурĕ савнашкал 4 ĕскер çеç пуррине тĕпчесе палăртнă. Вĕсен шутне 1619-мĕш çулта Иоганн Кеплер тупнă çăлтăрла пĕчĕк додекаэдр тата çалтăрла пысăк додекаэдр, çавăн пекех Луи Пуансо 1809-мĕш çулта тупнă пысăк додекаэдр тата пысăк икосаэдр кĕреççĕ. Ытти мĕнпур çăлтăрла нумайхысаклăхсем е Платонла ĕскерсен е Кплер-Пуансо ĕçкерĕсен пĕрелешĕвĕ пек пулса тухаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Кеплер — Пуансо нумайхысаклăхĕсем Категори:Нумайхысаклăхсем
Любимов Юрий Петрович
Юрий Петрович Любимов (30.9.1917, Ярославль — 5.10.2014, Мускав) — совет кино актёрĕ. Раççей Федерацин халăх артисчĕ (1992).
Каçăсем
Категори:1917 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 30-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2014 çулта вилнисем Категори:Юпан 5-мĕшĕнче вилнисем
Аталану (ассоциаци)
Аталану — тăван чĕлхене (чăваш, тутар, ирçĕ, вырăс) аталантарма тăрăшакан ашшӗ-амӑшӗсен тата вӗрентекенсен ассоциацийĕ.
Пайташсем
Эктор Алос и Фонт, Светлана Андрианова, Александра Бачурина, Александр (Алпарух) Блинов, Василий Бокин, Елена Бычкова, Настюшка Владимирова, Алина Григорьева, Ольга Иванникова, Вячеслав Иванов, Наталия Иванова, Алексей Леонтьев, Юлия Лутошкина, Настя Мелкова,Оля Михайлова, Ираида Мукина, Галина Мулюкова, Геронтий Никифоров, Ольга (Ульпи) Николаева, Ирина Сарбаева, Ольга Семенова, Лада Сергеева, Анна Степанова, Настя Чернова, Иван Шакин, Rostam Battal И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕн вырăс тата чăваш филологийĕпе журналистика факультечĕ, «Язык для Успеха» ют чĕлхесен шкулĕ.
Каçăсем
Категори:Пĕрлĕх организацисем, алфавитпа
Вĕçенкайăк чăмчамĕ
Каçăсем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Хуратул йышшисем Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем Категори:Выльăх апачĕлĕх ӳсентăрансем Категори:Курăксем Категори:Космополит-ӳсентăрансем Категори:Европăри флора Категори:Species Plantarum кĕнекере пĕрремĕш çырнă ӳсентăрансем Категори:Çумкурăксем
Брив-ла-Гайард
Халӑхӗ 53 466 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Пушта (Сатис юппи)
Пушта  —Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Кисан облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сатис юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 5 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Икса (Чая юппи)
Икса — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Чая (Обь юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 430 км, бассейн лаптăкĕ 6130 км2.
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Повракулка
Повракулка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Маймакса юппин Сылтăм çыранĕпе вăрринчен  25 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
10 000 (хисеп)
Вуннă пин — 10 000, 104 пурлăх хисепĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пурлăх хисепĕсем Категори:10 степенĕсем
Конусла касăлу
Конусла касăлу, конус касăлăвĕ е ко́ника , — лаптак çий тата çаврака конусăн çийĕ пĕр-пĕринпе касăлса кайни. Çавнашкал касăлу хыççăн виçĕ йышши йĕр пулма пултарать: эллипс, парабола тата гипербола, кунсăр пуçне юхăннă йышши касăлусем пур: пăнчă, тӳрĕ йĕр тата мăшăр тÿрĕ йĕр. Çавракăша эллипсăн уйрăм тĕсĕ теме пулать. Параболăна эллипсăн чикĕри тĕслĕхĕ теме май пур (пĕр фокусĕ вĕçсĕрлĕхре пек ăнланса).
Çавăн пекех
• 3
Штайнбах (Зельц юппи)
Штайнбах — Германи территоринчи юханшыв. Юханшыв Зельц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Мануэл I
Мануэл I Телейлӗскер (порт. Manuel I o Venturoso; 31 ҫу 1469, Лиссабон — 13 раштав 1521, Лиссабон) — 1495 ҫулхи юпа уйӑхӗн 25-мӗшӗнчен Авис династийӗн Португалин 5-мӗш патши.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Истори
(308193) 2005 CB79
(308193)  — Хĕвел системинчи астероид Хаумеа йышне кĕрекен транснептун объект. Майкл Браун, Чедвик Трухильо, Дэвид Рабиновиц уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 21,1, абсолютлă çăлтăр виçи 5. ХХĕвел тавра çăврăнать. 500px|left|+ паллăпа ку транснептун объектсен ӳкерчĕкĕнче [[(145453) 2005 RR43|2005 RR43 (B-V=0.77, V-R=0.41) объект палăртнă. Хаумеа йышĕнчи ытти объектсем (CB79: 0.73, 0.37) ку пăнчăран аялларах тата сулахаярах]]
Боронин Никифор Данилович
Боронин Никифор Данилович — (5.05.1901(22.04)-26.10.1961), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 43-мĕш çарĕн 179-мĕш перевçĕсен дивизин 215-мĕш перевçĕсен полкĕн отделени командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22.
(308193) 2005 CB79
Каçăсем
Категори:Планетăсемпе астероидсен ячĕсем Категори:Хаумеа йышĕ Категори:Кьюбивано
Нямга
Нямга — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Кĕçĕн Паток юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Дружинин Николай Иванович
Дружинин Николай Иванович  — (19.12.1908(6)-11.09.1979), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 310-мĕш перевçĕсен полкĕн 8-мĕш перевçĕсен дивизин перевçи, красноармеец.
Кĕпçе
Кĕпçе — пăрăх ăнлавăн аналогĕ, синонимĕ; ытларах чухне ытлашши пысăках мар, цилиндрла тата хăвăл япаласем пирки калаççĕ.
Категори:Кĕпçе Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Мăкăрăлчăк нумайхысаклăх
Каçăсем
Категори:Нумайхысаклăхсем Категори:Мăкăрăлчăк геометри Категори:Стереометри
Сысна пăхаканпа кĕтӳç
Сыснаркӑпа кӗтӳҫӗ (Свинарка и пастух) — Мосфильм киностудире Иван Пырьев режиссёр 1941 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Мăн Коша
Мăн Коша — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  Атăл  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 88 км, бассейн лаптăкĕ 763 км2.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем
Виҫӗ упа
мини|Виҫӗ упа [[Артур Рэкем ӳкерчӗкӗ, 1918]] Виҫӗ упа (акӑлчанла «Ылтӑн ҫӳҫлӗ хӗрача тата виҫӗ упа», вырӑсла «Маша тата виҫӗ упа» вариантсем пур) — тӗнчери нумай чӗлхесем ҫине куҫарнӑ акӑлчан ача юмахӗ. Вырӑсла Лев Толстой каласа панипе паллӑ. Толстйӑн малтанах ятсӑр «пӗр хӗрача» тенӗ пулнӑ. Каярах юмахӑн вырӑс варианчӗн хӗрачине «Маша тата упа» паллӑ вырӑс юмахӗпе контаминаци пулса кайнӑ пирки Маша теме пуҫланӑ.
Каҫӑсем
Категори:Акăлчан юмахĕсем Категори:Лев Толстой юмахĕсем Категори:Упасем литературăра
Хĕрлĕ ĕмĕлке (фильм, 2021)
Хĕрлĕ ĕмĕлке (Красный призрак) — АБС киностудире Андрей Богатырёв режиссёр 2021 çулта ӳнерленĕ драма-фильмĕ.
Сюжет
1941 çул, раштав уйăхĕ. Вязьма патĕнчи хупăрлануран («Вязьма хуранĕ») тухакан совет салтакĕсен пĕчĕк ушкăнĕ Вермахтăн нумайрах йышлă партизансене пĕтерекен ягд-командине хирĕç тăма тивет. Çавăн чухне хĕллехи вăрманта «çурма çын/çурма ĕмĕлке» çӳрет, вăл тăшмана вилĕм пекех хăрушла чĕтретет. Ăна никам та тĕл пулман, анчах та хăйĕн хыççăн яланах тăшман вилисен куписене хăварать.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин çулĕсенче ăна пурĕ те «хĕрлĕ ĕмĕлке» тенĕ. Унăн пирки фронтăн пирĕн енче те, леш енче те халапсем каланă.
Каçăсем
Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи пирки фильмсем Категори:2021 çулхи Раççей фильмĕсем
Ельцовка (Минолга юппи)
Ельцовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Минолга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  239 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пено (кӳлĕ)
Пено — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. Атăл, Кудь юханшыв юхса кĕрет, Атăл юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 16,7 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Цуг (хула)
Цуг (Zug (Stadt)) — Швейцарири коммуна, Базель-Штадт кантонне кĕрет.
Халăх йышĕ — 665 çын (2006). Официаллă код — 1711.
Каçăсем
Категори:Цуг кантонĕн хулисем
Власов Василий Евдокимович
Власов Василий Евдокимович — (1915-30.08.1971), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 9-мĕш танк корпусĕн 108-мĕш танк бригадин  танк командирĕ, старшина.
Солонешная
Солонешная — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Ануй юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  243 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Нурма (Обнара юппи)
Нурма  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обнора юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 121 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Солонешная
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Нурма (Обнара юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Горбунова (юханшыв)
Горбунова  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Каршан юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Кам та пулсан курнă-и ман варлинеу? (фильм)
Кам та пулсан курнă-и ман варлинеу? (Кто-нибудь видел мою девчонку?) — Слон киностудире Ангелина Никонова режиссёр 2021 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Лыби-Яга
Лыби-Яга (Лымбад-Яга) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Печора тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Тальбей-Ты-Вис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Глушица (Полисть юппи)
Глушица  — Раççей территоринчи юханшыв. Новгород облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Полисть ( Волхова юппи)|Полисть юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км, бассейн лаптăкĕ 123 км2.
Тальбей-Ты-Вис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Глушица (Полисть юппи)
Каçăсем
Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем
Тальбей-Ты-Вис
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мăшăрсăр чĕрнеллисем
Мăшăрсăр чĕрнеллисем — (Perissodactyla) — шултра тата питĕ шултра типçĕр çинче пурăнакан сĕт çисе ÿсекен чĕрчунсен ушкăнĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Мăшăрсăр чĕрнеллисем
Богатырёв Юрий Георгиевич
Юрий Георгиевич Богатырёв (1947, пуш, 2, Рига — 1989 нарăс, 2, Мускав) — совет кино актёрĕ. РСФСР халăх артисчĕ (1988).
Пыжма
Пыжма — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Уна юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 15 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Штайнбах (Нидда юппи)
Штайнбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Нидда (юханшыв)|Нидда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Познер
Познер (פּאָזנער — сăмах. познаньрен) — еврей хушамачĕ, «Познаньрен тухнăскер» пулать.
Паллă çынсем:
Сенько Василий Васильевич
Сенько Василий Васильевич  — (.15.10.1921-05), Айакри тăвăм авиацин 24-мĕш авиаци дивизин 752-мĕш авиаци полкĕн экипаж штурманĕ,18-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш гварди авиаци корпусĕн 3-мĕш гварди авиаци дивизин 10-мĕш гварди авиаци полкĕн  звено штурманĕ,   гварди капитанĕ, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 25.03.1943, 29.06.1945.
Сӑнсӑр кӑвакал чӗппи
мини|Сӑнсӑр кӑвакал чӗппи, Майло Винтер ӳкерчӗкӗ
Сӑнсӑр кӑвакал чӗппи (дан чӗлхипе Den grimme Ælling) — Дани ҫыравҫи тата сӑвӑҫи Ханс Кристиан Андерсен юмахӗ. Пӗрремӗш хут 1843 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 11-мӗшӗнче пичетрен тухнӑ. Вырӑсла Анна Ганзен куҫарнӑ.
Тишкерӳҫӗсен шучӗпе «Сӑнсӑр кӑвакал чӗппи» Ханс Кристиан Андерсенӑн метафораллӑ автобиографийӗ пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Литература хайлавĕсем, алфавитпа Категори:Çунатлă каларăшсем Категори:Ханс Кристиан Андерсен юмахĕсем Категори:Шутласа кăларнă кăвакалсем Категори:1843 çулăн юмахĕсем Категори:Литература юмахĕсем
Пудоро (кӳлĕ)
Пудоро — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. Дивовка юханшыв юхса кĕрет, Пуйга (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 8,2 км².
Гущин Сергей Николаевич
Гущин Сергей Николаевич — (09.03.1960-), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Афганистан Демократиллĕ Республикăри Туркестан çар округĕн совет çарĕсен контингенчĕн шутĕнчи 40-мĕш çарăн5-мĕш гварди мотоперевçĕсен дивизин 371-мĕш мотоперевçĕсен полкĕн мотоперевçĕсен батальонĕн командирĕ, капитан.
Плинтус айне мана пытарăр
«Плинтус айне мана пытарăр» — Павел Санаев çыравçă хăйĕн ача чухнехи çулĕсене асăнса 1994 çулта хайланă автобиографиллĕ повеç. Повеçе Санаев хăйĕн усрав ашшĕне, Ролан Быкова, халалланă.
1996 çулта «Октябрь» журналра пичетленĕ. «Октябрь» журнал премине (1996) тивĕçнĕ, Букер премине номинациленĕ.
Каçăсем
Категори:1996 çулта хайланă повеçсем Категори:Вырăсла повеçсем
Архимед ĕскерĕ
Архимед ĕскерĕ (Архимед нумайхысаклăхĕ), е Архимедла ĕскер — пĕр евĕрлĕ тăрăсем тĕлĕнче пĕрлешекен икĕ е ытларах евĕрлĕ тĕрĕс нумайкĕтеслĕхле хысаксенчен тăракан мăкăрăлчăк нумайхысаклăх.
Каçăсем
Категори:Архимед Категори:Нумайхысаклăхсем
Съежа
Съежа — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Новгород облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Уверь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 104 км, бассейн лаптăкĕ 1240 км2.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем
Персикария
Асăрхавсем
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Хуратул йышшисем Категори:Евразири флора Категори:Çурçĕр мерикăри флора Категори:Кăнтăр Америкăри флора
Лымбина-Ю
Лымбина-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нямдо-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 18 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 79 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Рахманка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Гнилая (Запрудная юппи)
Гнилая  — Раççей территоринчи юханшыв. Калининград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Запрудная ( Стоговки юппи)|Запрудная юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км, бассейн лаптăкĕ 25.2 км2.
Каçăсем
Категори:Калининград облаçĕн юханшывĕсем
Ельцовка (Сангилька юппи)
Ельцовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сангилька юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  110 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Рида
Рида — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Ижма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 50 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хăма
Хăма́ — 100 мм тата 2 хутчен çити хулăмрах йывăç материалĕ. Хăмана пĕренене е бруса çурса хатĕрлеççĕ. Çурт-йĕре тунă çĕрте, мебель промăçлăхĕнче, тата ытти çĕрте усă кураççĕ.
Борисов Юрий Александрович
Юрий Александрович Борисов (8.12.1992, Реутов) — раççей кино актёрĕ.
Хăма
Хăмасен виçисем
Экспорта çакнашкал хăмасене яраççĕ: 63х160; 90х90; 90х125; 50х300; 63х300; 75х300;
Каçăсем
Категори:Йывăç материалсем
Догонсем
Дого́нсем (тăван ячĕ Dogom, Dogon тата ур., пĕр. х. Dogone; фула Haɓe, пĕр. х. Kado, тӳр. «халăх тĕнĕпе пурăнакансем») — Малин кăнтăр-тухăçĕнче ( кăнтăр-тухăçри Мопти облаç) пурăнакан халăх. Живут (пĕрле йышпа е фульбепе хутăшла) Бандиагара картлашки районĕнче, юнашар плато çинче тата Сено тӳремĕнче, çаплах Буркина-Фасори чикĕрен инçе мар темиçе ялта вырнаçнă.
Борисов Юрий Александрович
Каçăсем
Категори:1992 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 8-мĕшĕнче çуралнисем
Догонсем
Догон чĕлхисемпе пуплеççĕ. Чылайăшĕ лингва-франка рольне вылякан фула чĕлхене, çаплах бамана чĕлхене пĕлеççĕ. Малири патшалăх чĕлхи статусĕллĕ франс чĕлхине пĕлекен çын сахал.
Халăхăн мĕнпур йышĕ — 800 пине яхăн çын (2007, хаклани). Кунта ытларах мăсăльмансем, хăшпĕр çĕрте халăх йăлине тытаççĕ, 10 % яхăн — христиансем (католиксем тата протестантсем).
Хальхи культурăра
Догонсене Алексей Санаевăн «Уругуру» приключени романĕнче асăннă. Вĕсем пирки Эдмонд Уэллс «Энциклопедия относительного и абсолютного знания» кĕнекинче (5-мĕш томĕнче) çырнă.
Догонсем тата Номмо пирки Том Роббинс «Сонные глазки и пижама в лягушечку» романĕнче çырнă.
Каçăсем
Категори:Догонсем Категори:Буркина-Фасо халăхĕсем Категори:Судан облаçайĕнчи халăхсем
Нярт-Сюю
Нярт-Сюю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Щугор юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гром майор: Тăрлавлă тухтăр
Гром майор: Тăрлавлă тухтăр (Майор Гром: Чумной доктор) — Bubble Studios киностудире Олег Трофим режиссёр 2021 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Солоновка (Песчаная юппи)
Солоновка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Песчаная юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  102 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Шлино (кӳлĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Новгород облаçĕн кӳллисем Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Сиг (кӳлĕ)
Сиг — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Сиговка юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 27,3 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Иккĕмĕш ретри йĕр
Иккĕмĕш ретри йĕр — лаптак çинчи пăнчăсен геометрилле вырăнĕ, вĕсен  тÿр кĕтесле координачĕсем  çакнашкал танлăха пăхăнаççĕ: кунта   коэффициентсенчен пĕри те пулин нуль мар. Çапла вара, иккĕмĕш ретри йĕр тени алгебрăлла йĕрсен пĕр тĕсĕ пулать.
Каçăсем
Категори:Аналитикăлла геометри Категори:Алгебрăлла йĕрсем
Друздев Николай Игнатьевич
Друздев Николай Игнатьевич  — (08.05.1918-12.04.1975), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 14. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Лăпкă океан флочĕн сывлăш-çар вăйĕсен 10-мĕш бомблакан авиаци дивизин 34-мĕш çывăхра бомблакан авиаци полкĕн командирĕ, капитан.
Власов Иван Павлович
Власов Иван Павлович — (15.07.1912(2)-06.02.1957), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 18-мĕш хăвăрт бомблакан авиаци бригадин 50-мĕш хăвăрт бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, капитан.
Штайнбеке
Штайнбеке — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Липпе (юханшыв)|Липпе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8,579 км, бассейн лаптăкĕ 25,432 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Алмаз-Антей
УАП «„Алма́з-Анте́й“ СХХ концернĕ» — хĕçпăшал туса кăларакан предприятисене пĕрлештерекен раççей концернĕ (СХХ тата РХХ). Пуç компанин тулли ячĕ — Уçă акционер пĕрлĕхĕ «„Алмаз-Антей“ СХХ концернĕ». Штаб-хваттерĕ Мускавра.
Каçăсем
Категори:Хĕçпăшал тăвакансем Категори:СХХ
Гущин Фёдор Лаврентьевич
Гущин Фёдор Лаврентьевич — (17.01.1925-09.04.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 15-мĕш перевçĕсен дивизин 321-мĕш перевçĕсен полкĕн отделени командирĕ, красноармеец.
Тудовка
Тудовка — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 103 км, бассейн лаптăкĕ 1140 км2.
Пĕчĕк çарçă (фильм)
Пĕчĕк çарçă (Маленький воин) — Илья Ермолов режиссёр 2021 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Двойчага
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Гнилуша (Мускав юппи)
Гнилуша  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мускав (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Ожоговка
Ожоговка — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кострома юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 100 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Ручьи (юханшыв)
Ручьи — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Амслен
мини|Американ пӳрнеллӗ алфавичӗ мини
Амслен (акăлч. American Sign Language, акăлч. ASL) — хӑлха илтмен ҫынсем алӑсемпе, пӳрнесемпе хускатса калаҫнин тӗп чӗлхи АПШри тата Канадăри акӑлчанла калаҫакан пайӗсенчи хӑлха илтмен пӗрлӗхсен чӗлхи. Унсӑр пуҫне, амслен диалекчӗсемпе е унӑн креол чӗлхисемпе тӗнчери нумай ҫӗршывӗнче калаҫаҫҫӗ, тӗслӗхрен, Хӗвеланӑҫ Африкăри нумай ҫӗршывӗнче тата Кӑнтӑр-Хӗвелтухӑҫ Азири ҫӗршыв пайӗсенче. Амслен франс хӑлха илтмен ҫынсен чӗлхинчен пулса тухнӑ, унăн 43 % ку чӗлхесенче пӗр пек хусканусем, анчах ӑна вӑйлӑ креолизаци сӗм панӑ. Ăна пӑхмасӑр, Австралире те, Аслӑ Британире те, Ҫӗнӗ Зеландипе АПШ-ра ҫав чӗлхепех — акӑлчан чӗлхипе пуплеҫҫӗ, ал хускатса калаҫни пӗрремӗш виҫӗ ҫӗршывра британ хускатса калаҫнин йышне кӗрет, амсленрен уйӑрӑлса тӑрать, ӑна пур аса илнӗ чӗлхесене акӑлчан чӗлхи сӗм янине пӑхмасӑрах ӑнланмаҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕлхесем тата диалектсем, алфавитпа Категори:АПШ чĕлхисем Категори:Ал хускатса калаçмалла чĕлхесем, алфавитпа
Тăватă чĕре
Тӑватӑ чӗре (Сердца четырёх) — Мосфильм киностудире Константин Юдин режиссёр 1941 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1941 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП 1941 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Çамрăксен фильмĕсем
Морзе азбуки
мини|Морзе азбуки Морзе азбуки — алфавит саспаллисене, цифрасене, иаиа ытти символсене сигналсем тӑрӑх пӗлмелли паллӑсемпе код тумалли мелӗ: вӑрӑммисем (тире) тата кӗскисем (пӑнчӑсем) тӑрӑх. Ятне Американ ӑслайҫи тата ӳнерҫи Сэмюэл Морзе ятне чысласа панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Радио Категори:Кодировкăсем
Балтым (кӳлĕ)
Балтым — Раççей территоринчи кӳлĕ. Свердловск облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Балтым (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 7,5 км².
Тальбей-Шор
Тальбей-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сибирчата-Яхаюханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 71 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Утинккел
Утинккел (Степановка Первая), — Ăренпур облаçĕн Абдулино районĕнчи ял.
Ял йышĕ, тытăмĕ
2012-мĕш çулта ялта   çын пурăннă (вырăнти кăтартупа).
Урамсен вырăсла ячĕсем: Лесная, Нагорная, Центральная. Чăвашла ятсем паллă мар.
<Куçару: >
Каçăсем
Категори:Абдулино хула тăрахĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Чăвашсем
Симĕс Ана
Симĕс Ана — Кăнтар Инçет Хĕвелтухаçĕнчи çĕрсене унта тахçан куçса кайнă украинсем официаллăн мар асăнни.
Çăлкуçсем
Категори:Раççей Категори:Украинсем Категори:Диаспора
Штайнебах (юханшыв)
Штайнебах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Кинциг (Хессен юппи)|Кинциг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23,2 км, бассейн лаптăкĕ 64,69 км2.
Сарма (Мăкшă юппи)
Сарма  —Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Кисан облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăкшă юханшывăнн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 183 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 63 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мăкшă Темников хулинчи Шыв виçекен постран вăрриччен,Цна юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Мăкшă. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Мамалеçĕлĕх
Мамалеçĕлĕх — укçана процент илме кивçен пани. Хальхи чĕлхере мамалеçĕлĕх тесе укçана «çав тери пысăк» процентпа е япаласене салука йышăнса панине калаççĕ.
Вуламалли
Категори:Кредит Категори:Экономика историйĕ Категори:Экономика терминĕсем
Ростощичество
Сигнал
Сигнал — хыпарăн, информацин ăна куçарма, тирпейлеме, упрама кирлĕ йăмлăхла палăрăмĕ.
Çавăн пекех «сигнал» ăнлавăн урăхларах палăртавĕсем те пулма пултараçĕ.
Асăрхавсем
Категори:Сигналсем
Няръёль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Анне, эп килте
Анне, эпӗ килте (Мама, я дома) — Нон-Стоп Продакшн киностудире Владимир Битоков режиссёр 2021 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Старица Чулок
Старица Чулок — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Карасье кӳлĕ    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Бортник Роман Иосифович
Бортник Роман Иосифович — (28.07.1908.15-17.04.1945), 1-мĕш Украина фрончĕн 69-мĕш çарĕн 274-мĕш перевçĕсен дивизин  965-мĕш перевçĕсен полкĕн командирĕ,  полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ  , ,. Указ дати - 24.
Аргау
А́ргау (Aargau, Argovie, Argovia, Argovia) — Швейцарин çурçĕрĕнчи кантон. Кантонăн унченхи ячĕ — А́аргау, хальхи вăхăтра кивелнĕ формă шутланать. Администраци центрĕ — Арау хула. Лаптăкĕ — 1403,8 км². Пурăнан халăх — 627 340 çын (2012).
Администрациллĕ пайлану
Кантона 11 тăрăх кĕрет, лешсен йышĕнче 231 муниципалитет:
Пурăнан халăх
Наци (чĕлхе) структурипе çак халăхсем пурăнаççĕ: швейцарсем — 90,4 % (нимĕçле калаçакансем — 87,1 %, италла калаçакансем — 3,3 %), сербсемпе хорватсем — 1,9 %, албансем — 1,8 %, франсла калаçакансем — 0,8 %. Ютçĕр çыннисем — 19,4 %.
Тĕн йăлине тытса пынипе структура çакăн пек: католиксем — 40,7 % — çурçĕр енче (Рейнфельден, Лауфенбург, Цурцах) тата тухăç енче (Баден, Бремгартен, Мури)), протестантсем — 37,2 % (ытларахăшĕ — анăç енче (Цофинген, Аарау, Кульм, Ленцбург, Бругг)), мăсăльмансем — 5,5 %, православсем — 2,1 %, иудейсем — 0,1 %.
Каçăсем
*
Ельцовка (Тым юппи)
Ельцовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  70 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Плинтус айне мана пытарăр (фильм)
«Плинтус айне мана пытарăр» (Похороните меня за плинтусом) — Павел Санаевăн пĕр ятлă повеç мотивĕпе ӳнерленĕ раççей фильмĕ. Экран çине 2009 çулта, раштавăн 13-мĕшĕ нче тухнă.
Каçăсем
Категори:Раççей драма фильмĕсем Категори:2009 çулта ӳнерленĕ раççей фильмĕсем Категори:Повеçсене экранизацилени Категори:Павел Санаевăн ĕçĕсене экранизацилени Категори:Вырăсла фильмсем
Сонино (кӳлĕ)
Сонино — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. Ракитка юханшыв юхса кĕрет, Сонка (Цна юппи) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 6,2 км².
Dubia
Dubia (лат. «иккĕленӳллĕ») — авторлăхне "çĕр проценчĕпех" палăртма май çук е йывăр хайлав. Ӳнерĕн хуть те хăш тĕсне те пырса тивет. Анчах та пуринчен те ытларах литература хайлавĕсем пирки каланă чухне сиксе тухать ку сăмах.
Акă XVIII ĕмĕрте чăвашла çырнă пĕр мухтав сăввин авторĕ паллă мар, анчах ăна çапах та хăш чухне Dubia йĕркипе Н.Я.Бичурин çырнисен шутне кĕрткелеççĕ.
Фольклор хайлавĕсем Dubia шутне кĕмеççĕ, мĕншĕн тесен унашкал литературăлла хайлавсен канонла тексчĕсем çук е, пулсан та, пурпĕрех кам канонлни яланах тенĕ пекех паллă. Канонлаканни те авторĕ хăй мар, пачах урăх çын.
Асăрхавсем
Категори:Текстологи
Пола (юханшыв)
Пола — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер, Новгород облаçĕсем территорипе юхать. Юханшыв Ильмень (кӳлĕ) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 267 км, бассейн лаптăкĕ 7420 км2.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгородн юханшывĕсем облаçĕсем
Мадага-Ю
Мадага-Ю (1) — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сибирчата-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 98 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Жан Огюст Доминик Энгр
мини|справа|Алпусни мини|справа|Мадам Ривьер Жан Огюст Доминик Энгр (Jean Auguste Dominique Ingres, 1780-1867) — франс сăрă ÿнерçи тата ÿкерÿçи, пурте йышăнса илнĕ XIX ĕмĕрти Европари академизм юхăмĕн ертÿçи.
Пурнăçĕ
Жан Огюст Доминик Энгр 1780 -мĕш çулта, çурла уйăхăн 29 -мĕшĕнче Монтобанта, Францин кăнтăр-хĕвеланăç енче çуралнă.
Тулузари Ӳнер аслă шкулĕнче вĕреннĕ. Ăна вĕренсе тухнă хыççăн Париса каять, унта 1797 -мĕш çулта,  Жак Луи Давид ÿнер лаççине вĕренме кĕрет.
1806-1820-мĕш çулсенче Римра вĕренет те ĕçлет те, ун хыççăн Флоренцине пурăнма куçать, унта татах тăватă çул ирттерет. 1824-мĕш çулта Париса таврăнса сăрă ÿнер шкулĕ уçать.
1835-мĕш çулта каллех Рима таврăнать, Франци академин пуçлăхĕ вырăнне йышăнса ĕçлет. Вăл сĕрме купăсçă та пулнă.
1841-мĕш çултан пурнăçĕ тăршшипех Парисра пурăнать. 1867-мĕш çулхи кăрлачăн 14-мĕшĕнче вилсе каять, ăна Парижри Пер-Лашез çăвинче пытарнă.
Пултарулăхĕ
мини|слева|[[Агамемнон элчисем Ахиллес чатăрĕнче]] Классицизм юхăмĕнче Энгр хăйĕн вĕрентекенĕн Давидăн революциллĕ айккипе те, Кановăн консерватизмĕпе те килĕшмен; унăн курăмĕ Делакруан романтикаллă идеалĕнчен те уйрăм тăнă, çак япала юлашкипе çивĕч тавлашу патне илсе çитернĕ. Пуринчен те ытларах Энгра япаласен калăпăшĕ кăсăклантарнă, ку ăна вăл хăй умне лартнă тĕле ертсе пынă тата ÿкерекен япалан хăйнемайлăхĕпе çыхăнтарнă.
Энгр франс ÿнерĕн кун-çулне чаплă сăнарçă пулса кĕнĕ. Вăл çырнă сăнарсен шутĕнче Филибер Ривьерăн, унăн арăмĕн тата Каролина хĕрĕн, вĕсенчен юлашки чи паллăрах (виççĕшĕ те — 1805); Наполеон — пĕрремĕш консул (1803-04) тата ĕмпÿ (1806) сăнарĕсене; «Journal des débats» хаçатăн пуçлăхĕн, Луи-Франсуа Бертен (аслин), сăнарĕсене (1832) уйрăммăн палăртма кирлĕ.
Унсăр пуçне вăл пысăк программаллă пирсем çырнă: «Гомерăн триумфĕ», «Сăваплă Петĕре уççисем пани», «Людовик XIII тупи»; анчах, ку ĕçсене нумай вăй хурса тата пысăк ăсталăхпа тунă пулин те, вĕсен ăшлăхĕ хăй вăхăтри пурнăçăн пулса-иртнипе тачă çыхăнса тăман пирки (çак енчен вĕсем, тĕслĕхрен, Давидăн «Горацисем тупа туни» или «Сабин хĕрарăмĕсене вăрлани» ĕçсенчен уйрăлса тăраççĕ), вĕсене хăйне май эклектлĕхпе сивлеклĕх панă.
Олешанка
Олешанка — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Осма юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 0,4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Жан Огюст Доминик Энгр
Пултарулăхĕ
Энгр ĕçĕсем анлăн сарăлса чапа тухнă, «Вальпинсон одалиски» (1808) пек ĕçре çаппа-çарамас хĕрарăм сăнарсĕн хăйĕн ăнланăвне пурнăçланă, «Пысăк одалиска» (1814), «Венера Анадиомена» (1848). Анчах Энгр хăйне хăй «витлет», «Венера Анадиомена» ĕçри кĕлеткин хусканăвне «Çăлкуç» (1856) тата «Турккă мунчисем» (1863) ĕçсенче тепре хутлать. Юлашки ĕçĕ вăл тупнă çаппа-çарамас сăнарсĕн «ретроспективи» пулса тăрать; сăмахран, «Вальпинсон одалискисем» ĕçĕн умĕнчи кĕлеткине палласа илме пулать.
Олешанка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Жан Огюст Доминик Энгр
Пултарулăхĕ
Энгр ÿнерçĕсенчен пĕрремĕшĕ ÿнер ыйтăвне ÿнер курăмĕн хăймайлăхĕпе хушса çыхăнтарнă. Çавăнпа та, классикаллă çулпа кайнине пăхмасăр, унăн ÿнерĕпе импрессионистсем (Дега, Ренуар), Сезанн, постимпрессионистсем (уйрăмах, Сёра), Пикассо тарăннăн кăсăкланнă.
Олешанка
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Жан Огюст Доминик Энгр
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Франци ӳкерçисем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Франци Категори:Францин сӳретлĕ ӳнерĕ Категори:Ӳкерçĕсем, патшалăхсемпе
«Дербент» танкер (фильм)
«Дербент» танкер (Танкер «Дербент») — Одесская киностудия киностудире Александр Файнциммер режиссёр 1941 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Гнилуша (Северка юппи)
Гнилуша  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Северка (Мускав  юппи)|Северка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км, бассейн лаптăкĕ 209 км2.
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем