cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мочаловка (Северная Сысерть юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Курган облаçĕ юханшывĕсем
Угаслов Николай Фёдорович
Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ культура ĕçтешĕ (2008), Тутарстан Руспубликин тава тивĕçлĕ культура ĕçтешĕ (2008), Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ çурт-йĕр тăваканĕ (2011), Шупашкарти «Çулталăк меценачĕ» хула конкурсĕн лауреачĕ (2006), Шупашкар хулин хисеплĕ гражданинĕ.
Биографи
Тутар АССР йышне кĕрекен Çĕпрел районĕнчи Хулаçырми ялĕнче çуралса ӳснĕ. Вăтам пĕлӳ илнĕ хыççăн Чăваш патшалăх И.Н. Ульянов ячĕллĕ университетĕнче çурт-йĕр тăвăм факультетĕнче вĕренсе тухнă.
Каменщик пулса СУ-4 «Спецстроймеханизация» организацинче, Саранскри çурт тăвакан комбинатра маçтăр пулса вăй хунă. 1973-1992 çулсенче – СМУ-2 организацире монтажник, маçтăр, прораб, тĕп инженер пулса ĕçленĕ, СМУ-102 пуçлăхĕ, Шупашкарти çурт тăвакан комбинатра проектăн тĕп инженерĕ пулса тăрăшнă. 1989 çулта «Армения – Чувашстрой» çурт тăвакан пуйăс пуçлăхĕ, Ленинакан хулана çĕр чĕтреннĕ хыççăн çĕнĕрен тунă. 1992 çулта çурт тăвакан «ТУС» компанине йĕркеленĕ, халĕ те унăн тĕп директорĕ.
2003 çулта ăна Тутарстанри чăвашсен «Пӑлхар» ентешлĕхĕн председательне суйланă.
2009-2013 çулсенче – ЧНК вице-президенчĕ, 2013 çултанпа – ЧНК президенчĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Раççей усламçисем Категори:Раççей меценачĕсем Категори:1952 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 8-мĕшĕнче çуралнисем Категори:ЧНК
Маркбах
Маркбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эльзе (Верре юппи)|Эльзе (КМ4,5 юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,6 км, бассейн лаптăкĕ 3 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Пюнгседа-Яха
Пюнгседа-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Ид-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 22 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Пашковка (Кĕçĕн Сап юппи)
Пашковка — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Кĕçĕн Сап юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Пюнгседа-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ юханшывĕсен бассейнĕ Надым юханшывăн бассейнĕн тухăç чиккинчен Пур юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-анăç чиккчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Пур.
Пашковка (Кĕçĕн Сап юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Пюнгседа-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пашковка (Кĕçĕн Сап юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пюнгседа-Яха
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Пашковка (Кĕçĕн Сап юппи)
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Саболе-Яха
Саболе-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Тури Кăйгă
Тури Кăйгă — Пушкăрт Республикин Кăйгă районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 217 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452505, ОКАТО кочĕ — 80236805003.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Кыма
Кыма —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 315 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 219 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Асмус Кристина Игоревна
Кристина Игоревна Асмус (14.4.1988, Калининград) — раççей кино актриса.
Каçăсем
Категори:1988 çулта çуралнисем Категори:Акан 14-мĕшĕнче çуралнисем
Сабри-Се
Сабри-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Соелю-Се юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 50 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ояш (юханшыв)
Ояш  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/2830    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 88 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çĕн Çĕпĕр гидроузелĕнчен Чулым кĕриччен, Иня тата Томь юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Марпе
Марпе — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Залвай юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,1 км, бассейн лаптăкĕ 15,72 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Сулахай ПАй-Ёра
Сулахай ПАй-Ёра — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Бур-Хойла юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  3 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Совет Союзĕн Паттăрĕсен ят-йышĕ (Донских — Дятлов)
Ку списокра «Д» сас паллинчен пуçланакан пĕтĕм Совет Союзĕн Паттăрне асăннă (мĕнпурĕ 441 çын, вĕсенчен 3-шĕ 2 хут). Списокра ССРС Аслă Канашĕн чыс паракан указĕсен даттисем, мĕнле çар, çар званипе йышанакан должность (Совет Союзĕн Паттăрĕ чысне илме тăратнă вăхăтра), пурăннă çулсене çинчен каланă.
Каçăсем
Донских
Герцензее (Берн)
Герцензе — (Toffen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Зефтиген тăрăхне кĕрет. 1.034 çын (2009) пурăнать. Официаллă код — 0884.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Возой-Шор
Возой-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Харбей юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  46 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Марштелербах
Марштелербах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Тальфангер Бах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,081 км, бассейн лаптăкĕ 1,946 км2.
Кĕçĕн Мулымья
Кĕçĕн Мулымья — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мулымья юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 508 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Полдневая (Мăн Калиновка юппи)
Полдневая — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ, Тĕмен облаçĕ, Курган облаçĕ территорипе юхать. Мăн Калиновка юханшыва юхса кĕрет. 23 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕмен облаçĕн юханшывĕсем Категори:Курган облаçĕ юханшывĕсем
Çирĕклĕ Тук
Çирĕклĕ Тук (Верхнеигнашкино)  — Ăренпур облаçĕн Грачёвка районĕнчи ял. Чăвашсем пурăнаççĕ. Тук шывĕн сыолтăм çыранĕнче вырнаçнă. Юханшывăн тепĕр енче — Вырăс Çирĕклĕ Тук ялĕ.
Тавралăх
В.З.Паймен çырнă "Кĕпер" романта сăнарланна Чулçырмана авторшăн тăван Çирĕклĕ Тук ялĕнчен ӳкерсе илнĕ. Акă çавăнтан илнĕ пĕр татăк :
Чулçырма Тук ятлă чылай пысăк юханшыв çинче ларать. Тук шывĕ ытти юханшывран юласшăн мар. Унăн сылтăм енĕ — çыранĕ — сăртлă, сулахай енĕ — катари Урал тăвĕсен кĕçĕн юппи. Тук сăртлăх çумĕпе йăпшăнса юхать, анчах вырăнĕ-вырăнĕпе вăл, темиçе çухрăм аяккалла пăрăнса, вăрман, улăх е шурлăх валли ирĕк вырăн хăварать. Хушăран ту йăранĕпе юханшыв хушшинче тăваткалрах тӳрем лаптăксем тĕл пулкалаççĕ. Чулçырма çавăн пек лаптăк çине килсе ларнă. Малтан куçса килекенсемшĕн лаптăкĕ тăвăр пулман. Тĕрлĕ хуралтăсем валли те, пахча е анкарти валли те вы-рăн çителĕклĕ пек курăннă. Анчах ялĕ ӳснĕçем ӳснĕ. Анкартисем сăрт çине куçнă, улма пахчисем — хире. Халь ĕнтĕ кунта ялăн малалла ӳсме — сарăлма вырăн çукпа пĕрех. Кăнтăр енчен Тук çыранĕ — чăнкă çыран — чарса тăрать, çурçĕр енчен — сăртлăх, тухăç енчен шурлăх та ейӳ çаранĕ, анăçран — ейӳ вăрманĕ. Çитменнине, çак пысăк мар лаптăка пĕчĕк юхан çырман тарăн варĕ çурмалла çурнă.
Ял тытăмĕ, халăх йышĕ
2010-мĕш çулта 535 çын пурăннă. Мĕнпурĕ ялта 11 урам. Вĕсен вырăсла ячĕсем: улица Иванова-Паймена, улица Молодежная, улица Московская, улица Набережная, улица Новая, улица Подгорная, улица Пролетарская, улица Просторная, улица Садовая, улица Советская, улица Степная. Хăшпĕр урамсен чăвашла ячĕсем паллă. "Улица Иванова-Паймена", паллах, Паймен урамĕ пулать. "Улица Московская" — Малтикас. " Улица Подгорная" — Ту айкки. "Улица Советская" — Тӳрурам. "Улица Набережная" — Шалтикас. "Улица Садовая" — Кившурлăх.
Истори
Вырăнти В.З.Иванов-Паймен ячĕллĕ шкул сайтĕнчен :
<Кĕскен ăнлантарни: Вырăсла текстра Çирĕклĕ Тук 1709-мĕш çулта пуçланни пирки каланă тата революциччен Тук шывĕн суллахай çыранĕнче пурнакан вырăссем, каярахпа пырса ларнăскерсем, чăвашсемпе пĕр ял шутланнă иккен, — Вырăс Çирĕклĕ Тук пулман.>
Çирĕклĕ Тукран вырăссем пурнакан пайĕ епле тата хăçан уйрăлса тухнине çапла ăнлантарнă :
<Куçару: 1918-мĕш çулта унчченхи "Игнашкино" икĕ пая пайланнă: "Верхнеигнашкино" тата "Нижнеигнашкино" пулса тăнă; Аслă Атилĕх вăрçи умĕн "Нижнеигнашкино" текеннине "Русскоигнашкино" теме пуçланă.>
Çутĕç тата культура
Г.Ф.Фёдорова аса илнисенчен :
<Куçару: Эпĕ хамăн тăван Çирĕклĕ Тук ялĕнче 8-мĕш класс таран вĕреннĕ. Хамăн вĕрентевçĕсене (Филиппов Л.М., Степанов Т.А, Осокин Н.А., Васильев А.В., Егорова Т.В., Куципина М.И., Ендюкова Р.И.) яланах ырăпа асăнатăп. Пирĕн шкула навус кирпĕçсемпе хутса ăшăтнă, ирсерен класра сивĕ пулнă, тумтирпе ларнă, хăш чух чернил та шăннă. Вăрçă ххыççăн апат та начарччĕ. Килтен бутылкăсемпе сĕт, çăкăр илсе килнĕ те пысăк тăхтавра партăсемхушшинчех апатланнă. Çуркунне тыркассем тытма тата вăрмана сиенлĕ хурткăпшанкăсем пуçтарма илсе тухатчĕç. Классем пысăкчĕ, кашни класранах 5-6 ачана иккĕмĕш çула хăваратчĕç. Санитари тĕлĕшпе начарччĕ, пурин çӳçне те шакла кастаратчĕç пыйтăсенчен сыхланма. Чылайăш траххомпа чирлĕччĕ. Куç чирĕ. Медпунктра çав чир енĕпе специалист пурччĕ, ачасем ун патĕнче сипленнĕ. Унччен вĕрентевçĕ ĕçĕ питĕ хисеплĕ пулнă, эпир те, ачасем, вăл ĕçе турăлла курнă, вĕренме тăрăшнă. Пирĕн ввĕренткĕçсем пурте чăвашлаччĕ. Эп вĕрентевçĕ пулса 1959-мĕш çулта ĕçлеме пуçларăм, шалу 49 тенкĕ пулнă. Педагогика вĕренетĕшне пĕтерсен тата 3 тенкĕ хушрĕç. Ĕнтĕ вăл тĕлелле вырăсла вĕренткĕçсем çине куçрĕç. Анчах та чылай ача вырăсла начар пĕлетчĕ-ха, çавăнпа мана та, вĕрентекене, йывăрччĕ, нумай материала тепĕр хут чăвашла ăнлантарма тиветчĕ ăнланайманнисем валли. Районти ОНОри Прокудина В.Я. мана ачасемпе хушăран-хушă чăвашла калаçнăшăн яланах асăрхаттарусем паратчĕ. Халĕ пирĕн урăх инкек: пирĕн ялти ачасем тăван чăвашла пĕлмеççĕ. "Шурăмпуç" ушкăнри ачасем сцена çине тухсан, эпир, ватă куракансем, лешсем чăваш сăмахĕсене, вĕсен пĕлтерĕшне те пĕлмесĕр хуçкаланине кура, кулкалатпăр.>
Каçăсем
Категори:Грачёвка районĕн пурăнан вырăнĕсем
Пюнг-Яха
Пюнг-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Арка-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 68 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ юханшывĕсен бассейнĕ Надым юханшывăн бассейнĕн тухăç чиккинчен Пур юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-анăç чиккчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Пур.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ояшенка
Ояшенка — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Ояш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  73 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çĕн Çĕпĕр гидроузелĕнчен Чулым кĕриччен, Иня тата Томь юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Лек-Хойла
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кочарянц Самвел Григорьевич
250 px|left|[[Амбарцумян Виктор Амазаспович|Амбарцумян, Алиханов, Иосифян, Салтиков, Кочарянц, Микоян, Сисакян, Кнунянц, Ениколопян]]
Асăрхавсем
Категори:1909 çулта çуралнисем Категори:1993 çулта вилнисем
Бёктен
Бёктен (Böckten) — Швейцарири коммуна, Базель-Ланд кантонĕнче вырнаçнă.
Зиссах тăрăхне кĕрет. 768 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 2842.
Каçăсем
Категори:Базель-Ланд хулисем
Карачай-Черкес Республики
Карачай-Черкеси Республики (Карачаево-Черкесская Республика, карач-балкар. Къарачай-Черкес Республика, черкес. Къэрэшей-Адыгэ Республикэ, абаз. Къарча-Черкес Республика, нух. Карашай-Шеркеш Республика, кӗске Карачаево-Черкеси) — Раççей Федерацийĕн субъекчĕ. Тĕп хули — Черкесск.
Черкесск
Черкесск (Черкесск, ) — Карачай-Черкес Республикин (РФ) тӗп хули.
Кыртей
Кыртей —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 413 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Абицер
Абицер — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕмен облаçĕ территорипе юхать. Исеть юханшыва юхса кĕрет. 17 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕмен облаçĕн юханшывĕсем
Мас (юханшыв)
Масс — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,84 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Саб-Яха (Ляккато-Се юппи)
Саб-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Ляккато-Се юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 3 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 125 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Беглов Валентин Алексеевич
Беглов Валентин Алексеевич — (19.03.1922-07.03.1945), 1-мĕш Украина фрончĕн 6-мĕш çарĕн 309-мĕш перевçĕсен дивизин 959-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Саврасов Алексей Кондратьевич
Каҫӑсем
Раҫҫей Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа
Ворга-Шор (юханшыв)
Ворга-Шор  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Ходата юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  55 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ворга-Шор (река)
Адуй
Адуй — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Реж юханшыва юхса кĕрет. 53 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Нава
Кĕçĕн Нава — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нава юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вилнĕ пăр
Вилнĕ пăр — куçма чарăннă е хăвăрт деградаци (дегляциаци) стадине кĕнĕ пăрлăхсен юлашкисем. Вилнĕ пăра яланах тенĕ пек пăрлăх чĕлхисен анатри катăкĕсенче курма пулать, вĕсем хушшинче çинçе чикĕ е çыхăну çук пекех.
Ăнлантарни
Вилнĕ пăрсен хăвачĕ теçетке тата ик-виç çĕр метра та çитет.
Анвиль
Анвиль (Anville; Anwil)
Юр витевĕ
Юр сийĕ (çавăн пекех: юр хуплавĕ, юр витевĕ, юр сăравĕ) — юр çунине пула тата çил-тăман вĕçтернипе çĕр çинче выртакан юр.
Каçăсем
Категори:Юр
Маулах
Маулях — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Ягст юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км, бассейн лаптăкĕ 25 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Фрутиген (тăрăх)
Фрутиген (Frutigen (Bezirk)) — Швейцарири тăрăх. Тăрăх центрĕ — Фрутиген хула.
Тăрăх Берн кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Берн (кантон)
Буктен
Буктен (Buckten) — Швейцарири коммуна, Базель-Ланд кантонĕнче вырнаçнă.
Зиссах тăрăхне кĕрет. 567 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 2841.
Каçăсем
Категори:Базель-Ланд хулисем
Пашенка
Пашенка — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Барлак юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  9 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çĕн Çĕпĕр гидроузелĕнчен Чулым кĕриччен, Иня тата Томь юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Савоилинг-Яха
Савоилинг-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Сидя-Юмб-Тарко-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 23 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ленгер-Юган
Ленгер-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сыня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  42 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Салабада-Яха
Салабада-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Анат Хадыта юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 26 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ юханшывĕсен бассейнĕ Надым юханшывăн бассейнĕн тухăç чиккинчен Пур юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-анăç чиккчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Пур.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Маурине
Маурине — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Штепениц (Траве  юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ 167 км2.
Лесми-Юган
Лесми-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сыня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  60 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 178 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Йăсăркка
Йăсăркка — çĕр çийĕн, — 10-20 сантиметр çÿллĕшĕнчен ытла мар, — çилпе вĕçекен юр.
Каçăсем
Категори:Юр куçарни Категори:Тăман Категори:Метеорологи
Бегоулев Борис Петрович
Бегоулев Борис Петрович — (25.10.1905(12)-08.07.1969), Инçĕт Тухăç фрончĕн 1-мĕш Тинĕсçум çарĕн 40-мĕш перевçĕсен дивизин 120-мĕш перевçĕсен полкĕн медицина хĕсмечĕн пуçлăхĕ, 2-мĕш рангри военврач, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 25.
Евтушенко Евгений Александрович
Евге́ний Алекса́ндрович Евтуше́нко (çуралнă чухнехи хушамачĕ — Гангнус, утă, 18 1932 [паспортра — 1933] , Зима ; урăх хыпарсемпе — Нижнеудинск  , Иркутск облаçĕ) — вырăс совет сăвăçи. Çаплах прозăçи, режиссёр, сценарист, XXI ĕмĕрти публицист тата актёр.
Биографи тата пултарулăхĕ
Александр Рудольфович Гангнус (балтиçум нимĕçĕ) (1910—1976) геолог тата  поэт çемьинче çуралса ӳснĕ.
Каçăсем
Категори:Вырăс сăвăçисем Категори:Пайăр çынсем:Харьков Категори:Пайăр çынсем:Переделкино Категори:ПЕН-клуб пайташĕсем Категори:Пайăр çынсем:Холокост ӳнерте Категори:СССР ÇП пайташĕсем Категори:Поляр Çăлтăрĕ орденĕн кавалерĕсем (Якути)
Хăмпуç-Патăрьел вулăсĕ
Хăмпуç-Патарьел вулăсĕ — Чĕмпĕр кĕпернин (Раççей империйĕ)) Пăва уесĕнчи вулăс, вулăс правленине Хăмпуç-Патăрьел ялĕнче вырнаçтарнă.
Кун-çулĕ
Вулăса 1804 çулхи пушăн 14-мĕшĕнче йĕркеленĕ, вăрмансен, çĕрсем удель ведомствине кĕнĕ.
Хăмпуç-Патăрьел тата юнашар 10 яла вырăнти çынсем Хум уйё тенĕ. Тухăç енне Хирти, анăçрине — Вирьял Кушлаваш уйĕ тенĕ.
1920 çулхи çурлан 1-мĕшĕнче Хăмпуç-Патăрьел вулăсне Çĕрпӳ уесне куçарнă, Йĕпреç паçулкинче районти Революци тройкине йĕркеленĕ.
1926 çулта Хурмал вулăсне кĕртнĕ.
Каçăсем
Категори:Пăва уесĕн вулăсĕсем Категори:Çĕрпӳ уесĕн вулăсĕсем
Салем-Лекаптамбада (Сабетта-Яха юппи)
Салем-Лекаптамбада — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Сабетта-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 1 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Музейсен каçĕ
Музейсен каçĕ — Тĕнчери музейсен кунĕ тĕлне ирттерекен тĕнчери акци, çав вăхăтра музей экспозицисене çĕрле курма пулать. Çак каç чылай музей хĕвел ансан, шурăмпуç киличченех хăйсен залĕсене тӳлевсĕрех кĕртеççĕ. Тĕп тĕллевĕ — хальхи музейсен ресурсне, потенциалне кăтартасси, çамрăксене илĕртесси.
Пĕрремĕш ăстрăм «Музейсен каçне» Берлинре 1997 çулта иртернĕ
2017
2017 çулта «Музейсен каçĕ» çăвăн 20-ĕнчен 21-çине каçĕнче иртĕ.
Кĕçĕн Невлачкинская
Кĕçĕн Невлачкинская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Невлачкинская юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 7 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Музейсен каçĕ
2017
Санкт-Петербургра çак каçа Раççей Федерацинчи экологи çулталăкне халаллаççĕ, каçпа-çĕрле 110 ытла музей, галерея, библиотека, концерт тата курав залĕсем уçăлĕç.
Аксариха
Аксариха — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ, Тĕмен облаçĕ, Курган облаçĕ территорипе юхать. Пышма юханшыва юхса кĕрет. 23 юханшыв тăршшĕ км.
Музейсен каçĕ
Каçăсем
Категори:Уявсем, алфавитпа Категори:Музейсем Категори:Уçă алăк кунĕсем
Кĕçĕн Невлачкинская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Аксариха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Пытарăнчăк юр
Пытарăнчăк юр — çанталăк çу еннелле сулăннă пулин те хĕвел ÿкмен е начар ÿкекен вырăнсенче, сулхăнра, упранакан юр. Ытларах çырма-çатрасенче, вăрмансенче пулать.
Кĕçĕн Невлачкинская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Аксариха
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕмен облаçĕн юханшывĕсем Категори:Курган облаçĕ юханшывĕсем
Пытарăнчăк юр
Кунашкал япаласене юрлăх теме те пулĕччĕ, анчах та ăславра, наукăра «юрлăх» тесе урăхларах пулăмсене калаççĕ (кун пирки юрлăх йĕрĕ тата юрлăх йĕрĕн депрессийĕ статьясене пăхмалла).
Кĕçĕн Невлачкинская
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Пытарăнчăк юр
Каçăсем
Категори:Юр
Плющиха (юханшыв)
Плющиха  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/2965/1    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çĕн Çĕпĕр гидроузелĕнчен Чулым кĕриччен, Иня тата Томь юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Кысса
Койнасском сельском поселении Лешуконского района Кысса —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕн Лешуконское районĕн Койнас ял тăрăхĕн тата Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 349 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 76 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вылкар-Вис
Вылкар-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Щучья юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  279 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Адельбоден
Адельбоден — (Adelboden) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Фрутиген тăрăхне кĕрет. 3437 çын (2015) пурăнать. Официаллă код — 0361.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Сандиба
Сандиба — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 109 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ юханшывĕсен бассейнĕ Надым юханшывăн бассейнĕн тухăç чиккинчен Пур юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-анăç чиккчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Пур.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Маусбах
Маусбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв  Фихтбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1,2 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Иванов Александр Андреевич
мини|А. А. Иванов, С. П. Постников ӗҫӗ, вилнӗ хыҫҫӑн фотосӑнӳкерчӗкрен пӑхса ӳкернӗ. Александр Андреевич Иванов — (16 [28] утӑ 1806, Санкт-Петербург, Раҫҫей империйӗ — 3 [15] утӑ 1858, унтах) — вырӑс ӳнерҫи, академикӗ; библи тата авалхи халаплӑх сюжечӗсем тӑрӑх тунӑ хайлавӗсемпе паллӑ, академизм пайташӗ, «Христос халӑх умне тухса курӑнни» сӑрӑ-ӳнер ӗҫӗн авторӗ.
Каҫӑсем
Раҫҫей Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:1806 çулта çуралнисем Категори:Утăн 28-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1858 çулта вилнисем Категори:Утăн 15-мĕшĕнче вилнисем Категори:XIX ĕмĕрти Раççей ӳкерçисем Категори:Академизм ӳкерçисем Категори:Неоклассицизм ӳкерçисем Категори:Истори жанрĕнчи ӳкерçĕсем Категори:Тĕн жанрĕнчи ӳкерçĕсем Категори:Раççей империн портрет ӳкерçисем Категори:Раççей империн пейзаж ӳкерçисем Категори:Раççей империн акварелисчĕсем Категори:Раççей империн иллюстратор-ӳкерçисем Категори:Раççей империн графикĕсем Категори:Холерăпа вилнисем Категори:Тихвин çăвинче пытарнисем
Лилинк-Юган
Лилинк-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Логась-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  7 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тăман
Тăман – çил юра çĕр çийĕн вĕçтерни. Çил-тăман юр çунă вăхăтра та, юр çуман чухне те пулма пултарать. Юр çуман чухне вĕçтерекен сий çӳллĕшĕ темиçе сантиметртан пуçласа темиçе метра çити пулма пултарать
Литература
Категори:Тăман
Алабашка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Беата Тышкевич
Беа́та Мария Геле́на Тышке́вич-Каленицка (Beata Maria Helena Tyszkiewicz-Kalenicka; 1938, çурла, 14, Вилянов, Варшава) — поляк киноактриси.
Биографи
Беата Тышкевич Виляновăра (Польша, (Варшава çумĕ) авалхи дворян ăратĕнчи Тышкевич аристократ çемьинче çуралнă.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем
Поросик
Поросик — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Поросс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  41 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çĕн Çĕпĕр гидроузелĕнчен Чулым кĕриччен, Иня тата Томь юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Медебах (юханшыв)
Медебах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Ротааргебиргзауслеуферн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,9 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Бедин Ефим Васильевич
Бедин Ефим Васильевич — (1.04.1900 (19.03)-29.07.1962), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 253-мĕш перевçĕсен дивизин командирĕ, генерал-майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23.
Кĕçĕн Умытья
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Райхенбах (Кандерталь)
Райхенбах — (Reichenbach im Kandertal) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Фрутиген тăрăхне кĕрет. 3437 çын (2015) пурăнать. Официаллă код — 0361.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Кысская Рассоха
Кысская Рассоха —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кысса юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 31 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Анвиль (уйăх кратерĕ)
Анвиль кратерĕ (Anville) — Уйăхăн курăнакан енĕнчи Тулăхлăх тинĕсĕн çурçĕр пайĕнче вырнаçнă пысăках мар пĕччен çеç çапăну кратерĕ. Ятне франс географне тата картографне, Жан Батист Бургиньон де Анвиле (1697—1782) халалласа панă, ăна Тĕнчери астрономи пĕрлешĕвĕ 1976 çулта çирĕплетнĕ.
Кратера ăнлантарни
Çывăхра вырнаçнă объектсем: Тарунций кратерĕ - çурçĕр-анăç енче тата Мессье кратерĕ - кăнтăр-анăç енче, Секки кратерĕпе Секки тăвĕсем - анăç енче.
Каçăсем
Категори:Уйăх кратерĕсем
Медем (юханшыв)
Медем — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Эльба (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15,9 км, бассейн лаптăкĕ 483 км2.
Каçăсем
Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Тинĕс пăрĕ
Тинĕс пăрĕ — тинĕсри (океанри) шыв шăннипе пулнă пăр. Шăннă хыççăн темиçе çул пурăнма ĕлкернĕ тинĕс пăрне пак пăр теççĕ.
Каçăсем
Категори:Пăр Категори:Гляциологи Категори:Тинĕс Категори:Океанологи
Линды-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пирчев
Пирчев — юр витевĕ çинчи юр причесе хытнипе пулакан çÿхе сий. Тата тепре юр çусан çак çÿхе сий аяла (юр ăшне) юлма пултарать.
Сăрт-туллă вырăнсенче пирчев ытлашши çÿхе пулни юр массисем аялалла шуса анасси патне илсе пыма пултарать (лавина)
Литература
Категори:Юр
Пак пăр
Пак пăр — тинĕс шывĕ шăннă хыççăнхи пăрăн вăл тата темие çул пурăннă хыççăнхи тăрăмĕ. Çапла вара ăна ватă пăр, нумай çулхи пăр теме те пулать. Хулăнăшĕпе 3 метртан кая мар пăрсене çапла калаççĕ.
Анчах та кунта ахаль-махаль пăр пирки мар, тинĕс шывĕн пăрĕ пирки сăмах пырать. Çапла вара «пак» тени тинĕс (океан) пирки манассинчен сыхлать. Тинĕс пăрĕнчи тăвар шайĕ тинĕсри шывăннинчен малтанах пĕчĕкрех. Пурăннă майăн (темиçе çул иртсен) татах та пĕчĕкленет. Юлашкинчен ахаль пăрăннипе танлаштарсан уйăрайми те пулать. Çапла вара унашкал пăрпа апат хатĕрлеме тата ирĕлтерсе ĕçме те май пур.
Каçăсем
Категори:Пăр Категори:Гляциологи Категори:Арктика
Ялпай
Ялпай (вырăс. Николькино) — Ăренпур облаçĕн Абдулино районĕнчи сала, Абдрахманово ял канашĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Абдрахманово районĕн пурăнан вырăнĕсем Категори:Чăвашсем
Поросс
Поросс — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2882 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 56 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çĕн Çĕпĕр гидроузелĕнчен Чулым кĕриччен, Иня тата Томь юханшывсемсĕр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Лебская Рассоха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вындяда
Вындяда — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Сухая Речка юппин сулахай çыранпа вăрринчен 2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Арча кантонĕ
Арча кантонĕ (Арча кантоны) — Тутар АССР йышĕнче 1920—1930 çулсенче пулнă администрациллĕ-территориллĕ виçи. Кантон центрĕ — (1926-па — ял) Арча хула. Лаптăк — 8,0 пин км². 374,7 пин çын пурăннă (1926). .
1926 çул тĕлне кантона 19 вулăс кĕнĕ Вулăссем шутне 462 ял канашĕ кĕнĕ.
Алапаиха
Алапаиха — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Нейва юханшыва юхса кĕрет. 41 юханшыв тăршшĕ км.
Арча кантонĕ
1927 çулта Арча кантонĕ çумне пăрахăçланă Лайăш кантонĕн территори пайне хушнă. Çав çултах Арча кантонĕн территори пайĕнче уйрăм Хусан районне йĕркеленĕ. 1930 çулта Арча кантонне, Тутар АССР шутĕнчи ытти кантонесене пекех, пĕтĕмпех пĕтернĕ. Унăн территорине районсен пайланă.
Алапаиха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Арча кантонĕ
Асăрхавсем
Категори:Тутар АССР кантонĕсем
Алапаиха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Массăллă информаци хатĕрĕ
Массăллă информаци хатĕрĕсем — мĕнпур халăха, çынсене информацие уççăн пĕлтрсе тăмалли хатĕрсем. Информацие пĕлтерес умĕн ăна пухас тата хатĕрлес пулать. Уйрăм çынсене çеç ятарлă каналсемпе пĕлтермелли хатĕрсем ку шута кĕмеççĕ. Кĕскен ку ăнлава вырăс чĕлхинче СМИ аббревиатурăпа палăртаççĕ. Çавна кура чăваш чĕлхинче те çаплах палăртма май пур. Чăвашла сăмахсене кĕскетсе МИХ теме те пулать. Çавăн пекех синоним вырăнне массмедиа терминпа та (пĕрле сырăнать) усă кураççĕ.
Массăллă информаци хатĕрĕсен шутне мĕнсем кĕнине Раççейре ятарла саккунсемпе кăтартнă.
Каçăсем
* Категори:Пĕрлĕх шухăшĕ
New Thought: A Practical Spirituality
Ҫӗнӗ шухӑш: практикӑллӑ иегова (2003) - Мэри Мориссин виҫҫӗмӗш кӗнеки, унта вӑл ҫӗнӗ шухӑш проповедникӗсен ӗҫӗсене пухса редакциленӗ. Кӗнекере хӑйӗн пӗрремӗш веб-сайтне мӗнле йӗркелесси ҫинчен тӗпчерӗм, сирӗн шухӑшӑрсем реальноҫсене ӑнланччӑр. Кӗнеке ҫӗнӗ шухӑша тӗнчери юхӑм вырӑнне хурса ӑнланмалли ҫӑлкуҫ пулса тӑчӗ. Академири тӗрлӗ эсплоринститутсем, издательствӑна кӗртсе Оксфорд университечӗ мэри Морисси кӗнеки ҫине яраҫҫӗ".Ҫӗнӗ шухӑш""Ҫӗнӗ шухӑш"социаллӑ тата тӗн аспекчӗсене ӑнланма тӗп ҫӑлкуҫӗ пек.
Фон
Морисси пӗрремӗш кӗнеки "Ӗмӗтлен"тӗпрен илсен ҫӗнӗ шухӑшпа мемреалигона сӗртӗннӗ. Унӑн иккӗмӗш кӗнеки вӑхӑтӗнче Сайзран кая мар вӑл шухӑша кайрӗ этем ҫыхӑнӑвӗсем. Хӑйӗн кӗнекисемпе Морисси ытти ӗҫӗсенче тӗн традицийӗсен ҫӑлкуҫӗсене, ҫав шутра тӗн традицийӗсен ҫӑлкуҫӗсене, кӗртнӗ. Библи, Тӗлӗнмелле Курс, Талмуд, Дауддинго, ӗҫ те Торо, ыттисем хушшинче.
Новпенсен движенийӗ йӗркеллӗрех те туллирех пултӑр тесе, вӑл движени лидерӗсене вера Новпенсанӑн тӗп элеменчӗсем ҫинчен: сывлӑх, аталану, пултарулӑх пуҫарӑвӗсем, пӗр-пӗринпе ӑс-хакӑл хушшинчи ҫыхӑнусем ҫинчен малалла калама ыйтнӑ. Вӑл вӗсене пухрӗ те редакцилерӗ, каярахпа ӑна виҫҫӗмӗш кӗнеке пулса тӑчӗ: "Ҫӗнӗ шухӑш: практикӑллӑ иегова". Издательство редакциленӗ Penguin 2002 ҫулта кӗнеке ҫӗнӗ пенсай шухӑшлавҫисен 40 ытла кӗске эссе кӗртнӗ, сыпӑкӗсене Мэри Морисси хӑй ҫырнӑ.
Содержани
Кӗнеке пилӗк пая пайланнӑ. Пӗрремӗш пайӗ, сывлӑх малсанекона та, мана та сывалма пулӑшӗ. Вӑл пӗлӗтри менскуракадопа тата пӗрлӗх концепцийӗпе фокусланать. Унра ҫакӑн пек вӑйсене сӳтсе яваҫҫӗ конгрегацисем чиркӳ пек, мечӗтсем и синагогӑсем общинӑна энкризайнсене сыватма пулӑшас тесе.
Иккӗмӗш пайӗ!"чечекленӳ"мемреалигӑна халалланӑ. ӗҫ пирамиди Маслоу Абрахаму. Унта пуп укҫипе банксен хушшинчи ҫыхӑнусен аспекчӗсем ҫинчен каланӑ. Унта аталанӑвӑн теологине сӳтсе яваҫҫӗ, рольне тишкереҫҫӗ ӑнлану.
Виҫҫӗмӗш чаҫре!"Пултарулӑх пуҫарӑвӗсем"вӑл творчествӑпа хавхалану, ӑс-хакӑла тӗрӗслемелли меслетсене, когнона тата метафилософи концепцийӗпе мӗнле усӑ курмаллине сӳтсе явать. Ҫак пайра менспроцесса сӳтсе яваҫҫӗ. ӑс-хакӑл метафизики.
Унӑн тӑваттӑмӗш пайне пухнӑ Ҫыхӑнусем. Ӑна сӳтсе яваҫҫӗ ҫывӑхлӑх юс та хатӗрлӗх.
Пиллӗкмӗш тата юлашки пайне халалланӑ спиритуализм. Ҫак пайра" турӑ сӑнарне " кулленхи пурнӑҫра мӗнле пӗлнине пӑхса тухнӑ. Унта ҫут тӗнчере ҫук тӗнчене ӗненни ҫинчен, яланхи тата курӑнакан тӗнчерен питӗ лайӑххи ҫинчен, ҫын ӳсӗмӗн вӑйӗ ҫинчен тата пӗлтерӗшӗн пӗлтерӗшӗ ҫинчен каланӑ.
Критика
Пичетленӗ хыҫҫӑн кӗнеке часах пӗтӗм тӗнчери "Ҫӗнӗ шухӑш"юхӑма ӑнланмалли тӗп ҫӑлкуҫӗ пулса тӑнӑ. Кӗнекере "Альтернатив психотерапийӗ"(Alternative Psikoterapioi) авторӗ Джин Мерсер кӗнеке ҫине ссылка янӑ".Ҫӗнӗ шухӑш"Морисси"духовникпа хутшӑнса ӗҫленине ӑнланма питӗ кирлӗ ҫӑлкуҫӗ".