cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ази эскимос чĕлхи
Азири эскимоссен чĕлхинче чаплин диалектне тата наукан диалектне палартаççĕ.
Çырулăх
Азири эскимоссен çырулăх пур.
Тапажос
Тапажос (Tapajós) — Бразили территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Амазонка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2200 км, бассейн лаптăкĕ 487000 км2.
Каçăсем
Категори:Бразили юханшывĕсем
Себра
Себра — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Луженьга юханшыва юхса кĕрет. 14 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ан хумхан, çăкалăх
Ан хумхан, çăкалăх — XX ĕмĕр варринче халăхра, çавăн пекех чăвашсем хушшинчи юрăçсен, пултарулăх ушкăнĕсен репертуарĕсенче анлă сарăлнă  юрăсенчен пĕри. Константин Архипов композитор Фёдор Тихонов сăввипе çырнă.
Авторĕсем камсем-ха?
Авторĕсем кам иккенне пĕлмешкĕн пулăшма ак çак хыпарсем пултараççĕ.
Хими учителĕ Константин Архипов — композиторччĕ, чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекенни Федор Тихонов сăвăсем хайлатчĕ /«Ан хумхан, çăкалăх, ан хумхан, сирень» юрă авторĕсем/. Вĕсем эпĕ сăвă çырнине пĕлсен пулăшма тытăнчĕç. 1956 çултан вара районти, республикăри хаçатсенче пичетленме тытăнтăм. Ун чухне эпĕ 8-мĕш класра вĕренеттĕм.
Авторсене асăннă, анчах ашшĕ ячĕсемпе пĕлтермен.
Тепĕр çăлкуçран (Леонид Антонов сăвăç каланинчен) :
Сăвă çырас ĕçре мана ырă сĕнÿсем парса пулăшнăшăн Ф.Л.Тихонова ("Ан хумхан, çăкалăх" юррăн авторĕсенчен пĕрне) тата П.Архипова ырăпа асăнас килет
Красноармейски муниципаллă тăрахĕн сайтĕнчен :
Кăçал вара, районти Ака туйсен историйĕпе интересленсе, район центрĕнче пурăнакан вăрçăпа педагогика ĕçĕн ветеранĕпе Михаил Прохорович Прохоровпа калаçрăм. Вăл 1956 çулта культура пайĕн заведующийĕнче ĕçлеме тытăннă. Малтанласа уява Красноармейскин Янкас енчи вăрманĕн илемлĕ пĕр уçланкинче йĕркелесе ирттернине палăртрĕ ветеран. Михаил Прохорович каланă тăрăх, çав çулсенче пĕрлештернĕ хорта 600—700 çын таранах пулнă. “1957 çултаччĕ пулас-ха, çак хор “Подмосковные вечера” юрра шăрантарнă чухне эпĕ дирижер пултăм. Ара, районта музыкантсем çукпа пĕрехчĕ те. Районти культура çурчĕн илемлĕх ертÿçинче Маргарита Кирилловна Репина вăй хуратчĕ”, — терĕ М. П. Прохоров. Дирижер вырăнне Константин Павлович Архипов композитор та, Михаил Ильич Ильин учитель те пĕрре мар йышăннă.
Юррăн сăвви
Ан хумхан, çăкалăх Ан хумхан, çăкалăх, Ан хумхан, сирень халь аçта-ши тусăм Эс иртсе çÿрен?
Сад пахчи ем-ешĕл, Туллиех çеçке. Сан сăнна унта эп Тĕл пулмастăп-çке?
Лăпкăн асилтернĕн Ырă кăмăлна Уçă çил юххи çеç Ачашлать чуна.
Ан хумхан, çăкалăх, Ан хумхан, сирень, халь аçта-ши тусăм Эс иртсе çÿрен?
Юррăн кĕвии
Александр Сергеев хăй тĕллĕн вĕреннĕ композитор.
Нёйи-сюр-Сен
Нёйи-сюр-Сен (Neuilly-sur-Seine) - Франци коммуни, О-де-Франс регионӗ, О-де-Сен департаменчӗ. Кӑнтӑрта Булон вӑрманӗ ҫумӗнче — Парижӑн хӗвелтухӑҫ енӗнче вырнаҫнӑ. Халӑхӗ 62 075 ҫын патне (2014 ҫул).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Ан хумхан, çăкалăх
Каçăсем
Категори:Чăвашла юрăсем Категори:Чăваш юррисем Категори:Юрăсем, алфавитпа
Зульцбах (Нидда юппи)
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Ӳт
Ӳт — организмăн (чĕрчунăн) çемçе пайĕ (шăмă мар, хитин мар, мăйракаланса кайнă тĕртĕм мар тата ытти те).
Çăлкуççем
Категори:Ӳт Категори:Анатоми
Çĕмĕрт çеçки çурăлсан (пĕлтерĕшсем)
Çĕмĕрт çеçки çурăлсан:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Çĕмĕрт çеçки çурăлсан
Юррăн сăвви
Çĕмĕрт çеçки çурăлсан Çĕмĕрт çеçки çурăлсан та, Çĕмĕрт çеçки çурăлсан Вăрман витĕр курăнать.
Шурă кĕпе тăхăнсан та, Шурă кĕпе тăхăнсан, Вăйă витĕр курăнать.
Ĕнчĕ пушмак шур чăлха та, Ĕнчĕ пăшмак шур чăлха, Кирĕк тивмĕ тетĕр-им?
Вылямастăр, кулмастăр та, Вылямастăр, кулмастăр, — Вăйă иртмĕ тетĕр-им?
Иртин-иртмин мĕн тăвас та, Иртин-иртмин мĕн тăвас — Вăйăпа çеç пулас мар.
Юррăн кĕвии
Юрий Илюхин мусăк тĕпчевçи юррăн кĕвви пентатоникăна пăхăнманнине палăртнă.
Каçăсем
Категори:Чăвашла юрăсем Категори:Чăваш халăх юррисем Категори:Чăваш юррисем Категори:Юрăсем, алфавитпа
Хардкор (фильм)
Хардкор (Хардкор) — Universal Pictures киностудире Илья Найшуллер режиссёр 2015 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Антиохи православи чиркĕвĕ
thumb| мини Антиохи Православи Чиркĕвĕ (بطريركية أنطاكية وسائر المشرق للروم الأرثوذكس ) — православи чиркĕвĕн пайĕ. Центрĕ халĕ — Дамаскра.
Каçăсем
Категори:Православи
Пырь-Ях
Пырь-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Çурçĕр юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 25 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 111 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Капитал (Маркс)
«Капита́л» (тулли ячĕ — Das Kapital. Kritik der politischen Ökonomie) — Карл Маркс нимĕç экономисчĕн капитализма тиркесе анализ тунă политика экономийĕпе хайланă тĕп ĕçĕ. Ĕçе çырнă чухне диалектика материализмĕ меслечĕпе, çав шутра истори процессĕсемпе те, усă курнă.
Кедров Николай Михайлович
Кедров Николай Михайлович (4.2.1874-?) — чăваш çыравçи, вĕрентевçĕ. «Аçăна-аннĕне хисепле, хăнах аван пулĕ!..» хайлав (1899, повесть) авторĕ.
Капитал (Маркс)
Каçăсем
Категори:Философи хайлавĕсем Категори:1867 çул экономикăра Категори:Экономика хайлавĕсем Категори:Кĕнекесем, алфавитпа Категори:Карл Маркс хайланисем Категори:Политика философипе хайланисем Категори:Капитал
Кедров Николай Михайлович
Пурнăçĕ
Н.М. Кедров — 1874-мĕш çулта Хусан кĕпĕрнинчи Теччĕ уесĕнчи Патреккел вулăсĕнчи (халĕ Чăваш республикинчи Елчĕк районĕ)  Аслă Елчĕк ялĕнче чухăн хресчен кил-йышĕнче çуралнă.
Асăрхавсем
Категори:1874 çулта çуралнисем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Патша саманинчи чăваш çыравçисем
Зелисберг
Зелисберг — (Seelisberg) — ял, Швейцарири варринче вырнаçнă. Ури кантонне кĕрет.
657 çын пурăнать (2007). Официаллă код — 1215.
Каçăсем
Категори:Швейцари хулисем Категори:Ури хулисем
Коптяковка
Коптяковка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Койдозеро кӳлĕ - Койда юханшыв юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Нино Катамадзе
Нино Катамадзе (çурла, 21, 1972, Кобулети, Грузи) — грузин джаз юрăçи тата композиторĕ.
Ансамбль Insight
Катамадзе «Insight» джаз ансамблĕпе пĕрле ĕçлет«Insight», унăн йышĕ: :
Аэростатика
Каçăсем
Категори:Сывлăш Категори:Аэродинамика Категори:Статика Категори:Атмосфера
Нино Катамадзе
Каçăсем
Категори:Джаз юрăçисем Категори:Грузи композиторĕсем
Çерем
Çерем — çĕрĕн йăвă ӳснĕ курăкпа витĕннĕ çийелти сийĕ, çавнашкалах унашкал сийпе витĕннĕ лаптăксене хăйсене те «çерем» теççĕ.
Термина калаçăва Совет Союзĕнче 1954 - 1960 çулсенче кĕртнĕ, ун чухне целинана пусăланă.
Çĕнĕ çĕрсен мĕнпур лаптăкĕ — 43 миллион га (халĕ вĕсенчен Раççей Федерацинче — 16,3 миллион).
Каçăсем
Категори:Агрономи Категори:Советизмсем Категори:Çерем çĕр
Валанс
Валанс (Valence) - Франци коммуни тата хули, Рона юхыншывӗн сулахай ҫӳллӗ ҫыранӗнче вырнаҫнӑ. Дром департаменчӗн префектури.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Конфигурацилле уçлăх
Конфигурацилле уçлăх (çавăн пекех конфигурацисен уçлăхĕ) — математикăлла физикăри, вариацилле шутлаври тата  аналитикăлла механикăри ăнлав, тытăмăн конфигурацине кăтартакан  абстрактлă уçлăх —  унăн мĕнпур  пĕтемлетÿллĕ координачĕсен йышĕ.
Сăмахран,  виçĕ виçеллĕ Евклидла уçлăхри йăмлахла пăнчăн конфигурацилле уçлăхĕ. N йăмлăхла пăнчăран тăракан тытăмăн конфигурацилле уçлăхĕ.
Ханс Кристиан Андерсен ячĕллĕ парне
мини|Ханс Кристиан Андерсен ячӗллӗ парнен медалӗ Ханс Кристиан Андерсен ячĕллĕ парне (Hans Christian Andersen Author Award) — чи хастар ача-пӑча ҫырӑвҫисене хаклас тӗллевли литература парни. thumb|мини|Андерсен палӑкӗ Ханс Кристиан Андерсен ячĕллĕ парне 1956 ҫулта ЮНЕСКО Ача-пӑча кӗнеке тӗнче канашӗпе (International Board on Books for Young People — IBBY) никӗсленӗ. Парнене ҫулсерен акан 2-мӗшӗнче параҫҫӗ — Ханс Кристиан Андерсен ҫуралнӑ кунӗнче. Ача-пӑча кӗнеке тӗнче канашӗ шутласа кӑларнипе 1967 ҫултан пуҫларанпа акан 2-мӗшӗнче Тĕнчери ача-пăча кĕнеки кунĕ иртет. Кашни ҫул Канашӗн тӗрлӗ пайӗсем ертсе пыраҫҫӗ.
Йăх (пĕлтерĕшсем)
Йăх — евĕрлев сăмахĕ, кунсăр пуçне вăл тата çак япаласене пĕлтерме пултарать:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Йăх
Папай (Пшад юппи)
Папай — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Пшада юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 26 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм Пшада юханшыван анăç чиккичен Дедеркай юханшывĕн тухăç чиккчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Хура тинĕс бассейнĕн юханшывесĕм.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Шохонка
Шохонка — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/135/122/33    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Чавайн Сергей Григорьевич
Серге́й Григо́рьевич Чава́йн (6.10.1888, Кĕçĕн Карамас ялĕ, халĕ Моркă районĕ, Мари Эл — 11.11.1937, Йошкар-Ола) — мари сăвăçи, тăлмач тата драматург, редактор. Мари литературине никĕслекенсенчен пĕри. А. С. Пушкин, Н. А. Некрасов, Н. В. Гоголь, М. Горький тата ытти вырăс классикĕсен ĕçĕсене мари чĕлхине куçарнă. Унăн хайлавĕсене раççей халăхĕсен чĕлхисем çине куçарнă.
Каçăсем
Категори:Мари çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем, алфавитпа Категори:XX ĕмĕрти Раççей сăвăçисем Категори:Раççей драматургĕсем Категори:1937 çулта айăпласа вĕлернисем Категори:Вилнĕ хыççăн реабилитациленисем
Зульцбах (Ойсербах юппи)
Зульцбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Ойссербах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Пёркёльт
Пё́ркёльт (pörkölt) — хункăр кухнинче аш-пăша типĕтсе хатĕрлемелли çиме. Паприкашпа танлаштарсан, кунта сметана ямаççĕ. Шăмăран вистенĕ аша (ĕне какайĕ, сысна какайĕ, така какайĕ, чăх ашĕ, пĕвер тата хăш чухне рубец) кăштах ăшалаççĕ, кайран суханпа салăпа, хăш чухне ыхрапа симĕс пăрăçа хушса, ăшаланă соуспа пылак паприкăпа пĕр сехет типĕтеççĕ.
Аш-какай чухлех шыв яраççĕ. Пёркёльт çумне тăтăшах гарнир вырăнне çĕрулми параççĕ; хăш чухне ăна пĕçернĕ чухнех çимене яраççĕ. Кăмăлланă тепĕр гарнирĕ — тархоня.
Каçăсем
Категори:Хункăр кухни Категори:Аш-какай çимисем Категори:Çимесем, алфавитпа Категори:Апат-çимĕç
Аким-Ёль
Аким-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тĕреклĕх
Çавăн пекех
• 4
Вуламалли
Категори:Сăмахсем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем
Севдюга
Севдюга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Воя юханшыва юхса кĕрет. 38 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пыть-Ях (юханшыв)
Пыть-Ях  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1353/2/63    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Килтерĕш механика
Килтерĕш механика, мая килтерĕш математика (акăлчанла Applied mechanics) — физика ăславĕсен уйрăмĕ, вăл механикăна ĕçлевлĕхре усă курасси тĕлешпе ĕçлет.
Каçăсем
Категори:Механика . Категори:Килтерĕш механика
Ровса
Ровса —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 230 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Йăх
Йăх — çынсен  этносла е  политикăлла ушкăнĕсĕсене пĕлтерме пултарать.
Литература
Категори:Этнологи Категори:Политологи Категори:Социаллă эволюци  Категори:Йăх Категори:Социологи
Зизикон
Зизикон (Sisikon) — Швейцарири коммуна, Ури кантонне кĕрет. 388 çын пурнать (раштав, 31, 2006).
Каçăсем
Категори:Швейцари хулисем
Амдормаёль
Амдормаёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Юр-Яга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Котуга
Котуга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сояна юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 140 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Алёшкино (Лениногорск районĕ)
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта пурнакансенчен 72% чăвашсем пулнă.
Истори
ПЕТРОВ (АТЛАЙ) ЛЕОНИД ПОРФИРЬЕВИЧ чĕлхеçĕ каланинчен :
Тĕне кĕмен чăвашсем пирки час-часах аса илетпĕр, вĕсем халь те пур. Унчченрех анатри чăвашсен хушшинче (Шăмăршă тăрăхĕнче, Йĕпреç районĕнче) сахал мар тĕл пулнă. Эпĕ авалхи чăваш тĕнĕпе пурăнакан инçетри чăваш ялĕсене экспедицие çитсе курнăччĕ. Тутарстанри Лениногорск районĕнчи Çĕнĕ Шешкел ятлă питĕ илемлĕ ял пур, Самар тăрăхĕнчи Шунтала районĕнче – Ухинккел ялĕ. Çав тăрăхсенчи илемлĕ чăваш ятлă çынсем халь те пурăнаççĕ – Савтепи, Хĕртелет, Ялампи, Алапай, Аканей, Альмункка, Пайтул, Сайкуш, Элентюк, Айпике, Кайăкпи, Менсулу, Тикенеш, Шернепи тата ытти те.
Тутарстанти Лениногорск районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Алешкино, Кузьминовка, Мичурин посёлокӗ (посёлок им. Мичурина), Ҫӗнӗ Шешкел (Новое Сережкино), Чишме (Сходнево-Чертанлы).
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Лениногорск районĕн ялĕсем
Категори:Тутарстанри Лениногорск районĕн ялĕсем
Телис-Пирис
Каçăсем
Категори:Бразили юханшывĕсем
Ирмес
Ирмес — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/269/74    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 70 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Черг
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
2022
2022 çул — Григорий календарĕн çулĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пур хронологи ят-йышĕсем Категори:Викиампар каçă статьисем Категори:Викихыпар каçă статьисем Категори:Çулсем çинчен çырса пĕтермен статьясем Категори:2022 çул
Антони (О-де-Сен)
Антони (Antony) - О-де-Сен департаменчӗн Франци коммуни тата хули, Антони тăрăхӗн тата Антони кантонӑн префектури.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Зульцбехле
Зульцбехле — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Кинциг (Рейн  юппи)|Кинциг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Авакян Грант Арсенович
Авакян Грант Арсенович — (1924-2017), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăну çарăн Хĕрлĕ Çăлтăрлă 9-мĕш стрелоксен корпусĕн 301-мĕш стрелоксен Сталин дивизин 1054-мĕш стрелоксен полкĕн 1-мĕш стрелоксен батальонĕн комсоргĕ, танка хирĕç пăшал тĕллекенĕ,, Лейтенант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 15.05.1946.
Рапси-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кивĕ, кивĕ юмах
Кивĕ, кивĕ юмах (Старая, старая сказка) — Ленфильм киностудире Надежда Кошеверова режиссёр 1968 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1968 çулхи фильмĕсем Категори:Надежда Кошеверован фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП юмах фильмĕсем Категори:Ханс Кристиан Андерсенăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:ССРП мусăк фильмĕсем
Шайлашулăх
Шайлашулăх, е бала́нс, — çутçанталăк ăславĕсенче е гуманитарилле ăславсенче пăхса тухакан тытăмсен, системăсен тăрăмĕ: система шайлашуллă, енчен те пĕр вăйăмсем (вăйсем) теприсене компенсацилеççĕ е вăйăмсем пачах та çук. Юнашарла ăнлав — тĕреклĕх}}; шайлашулăх тĕреклĕ, тĕреклĕ мар е нейтраллĕ пулма пултарать.
Çавăн пекех
Категори:Сăмахсем Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Иран кун-ҫулӗ
Иран кун-ҫулӗ (перс. تاریخ ایران‎) — тӗнчере чи аваллисен шутне кӗрет. Ӗмӗрсен тӑршшӗпех ку ҫӗршыв Тухӑҫра пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑнса тӑнӑ. Иран кун-ҫулне икӗ тапхӑра пайлани пур: мусульман тӗнӗ умӗнчи тата мусульман тӗнӗн вӑхӑчӗ. Иран пӗрлӗхне ислам тӗнне кӗртни унӑн этеплӗхӗн, социал тата политика структурисене тӗплӗн улӑштарнӑ. Анчах та ислам тӗнне йышӑннӑ хыҫҫӑн малтанхи чун-хавал хаклӑхӗсем пачах та пӗтмен. Унтан ытла, вӗсем ҫӗршыври ҫӗнӗрен пулса тухнӑ этеплӗхе вӑйлӑ сӗм янӑ, ӑна хӑш тӗпчевҫӗсем иран исламӗ теҫҫӗ. Хальхи Иранра чылай мӑсӑльман тӗнӗ умӗнхи йӑла-йӗркесене упраса пыраҫҫӗ.
Авалхи ҫырав тапхӑрӗнче
мини|Авалхи Иран, хӗрлӗ тӗспе [[Элам патшалӑхне палӑртнӑ.]]
Авалхи ҫырав тапхӑрӗнче Иран ҫӗрӗсенчи чи вӑйли Элам патшалӑхӗ пулнӑ. Вӑл ытти ҫӗршывсемпе тупӑшнӑ, вӗсен шутӗнче шумерсем те пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Иран историйĕ
Гук саккунĕ
Гук саккунĕ — пиçĕ ĕскерте (пружынра, консольте тата ытти тĕлсенче) вăй витĕмне кура çуралакан деформаци  хайхи вăйăн капне пропорционаллă. Ку саккуна 1660-мĕш çулта акăлчан ăславçи Роберт Гук тупса палăртнă.
Калас пулать, Гук саккунĕ деформацисем пĕчĕккĕ чухне çеç вăйра тăраççĕ. Деформацисен капĕ пĕр-пĕр пĕлтерĕшрен (чикĕрен, ăна пропорционаллăх чикки теççĕ) иртсен, вăйпа деформаци çыхăнăвĕ кăткăсланать, линилле пулма пăрахать. Çутçанталăкри чылай талккăшсенче Гук саккунĕ пĕчĕк деформацисем чухне те пурнăçланмасть.
Асăрхавсем
Категори:Физика Категори:Механика Категори:Физика саккунĕсемпе йĕркевĕсем Категори:Пиçĕлĕх теорийĕ Категори:Хытă ĕскер физики
Тефе (юханшыв)
Тефе (Rio Tefé) — Бразили территоринчи юханшыв. Амазонастерриторипе юхать. Юханшыв  Амазонка (Солимойнс юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 450 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Амазонаcăн юханшывĕсем
Анна Петровна
Анна Петровна (27 кӑрлач (7 нарӑс) 1708 — 4 (15) ҫу 1728[1]) —Петĕр I патшапа тата Екатеринан, пулас императрицӑн Екатерина I-ӗн хӗрӗ. Карл Фридрих Гольштейн-Готторп арӑмӗ, Голштин герцогини (1725—1728).
Император Пётр III-ӗн амӑшӗ пулнӑ май, Анна Петровнӑран вырӑс астулне 1762 - 1917 ҫулсенче йышӑннӑ Гольштейн-Готторп Раҫҫей император килӗн турачӗ тухнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ача çуратнă чухне вилнисем Категори:Раççей империн аслă ама кнеçĕсем
Категори:Сăваплă Екатерина орденĕн мăн хĕрес арăмĕсем Категори:Гольштейн-Готторп династийĕ Категори:I Петĕрĕн таврашĕ
Хытă ĕскерсен арканăвĕн механики
Хытă ĕçкерсен арканăвĕн механики — хытă ĕскер физикин çурăксем çуралнин тата аталаннин саккунлăхĕсене тĕпчекен уйрăмĕ.
Каçăсем
Категори:Аркану механики Категори:Хытă ĕçкер физики
Синдошь
Синдошь — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вологда юханшыва юхса кĕрет. 31 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пӳрнепи
мини|Пӳрнепи Пӳрнепи (Tommelise)  — Ханс Кристиан Андерсен паллӑ юмахӗнчи шутласа кӑларнӑ пӳрне пысӑкӑшлӑ пӗчӗк хӗрача.
Чӑвашла ячӗ
Дани чӗлхипе вӑл Tommelise ятлӑ. Ячӗ икӗ сӑмахран пайланать: Tomme - пуҫ пӳрне, пӳрне, дюйм, Lise - сарӑлнӑ дани хӗр ячӗ. Данилле евӗрлӗ юмахри хӗрачан чӑвашла ячӗ те икӗ сӑмахран пайланать: пӳрнепе пи(ке), пи чӑн чӑваш ячӗсенче те час-час тӗл пулать: Нарспи, Илемпи тата ыттисем те.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Хаваслă пĕчĕкçĕсем Категори:Мультфильмсенчи персонажсем Категори:Юмахсенчи персонажсем Категори:Шухăшласа кăларнă принцессăсем Категори:Ханс Христиан Андерсен юмахĕсем Категори:Карлик-персонажсем Категори:Шухăшласа кăларнă хĕрачасем Категори:Пӳрнесем
Çĕнĕ Майна
назв. сел. (описка? См. мелекес.). N. Пирĕн яла икĕ тĕрлĕ калаççĕ: хамăр Майна тетпĕр (Майна, Ново-Маинской в. б. Ставр. у. Самар. г.), таврари çынсем Мелеке теççĕ. Вăл ак мĕшĕн: пирĕн ял вырăс ялĕпе пĕрле, хутăшпа пĕрех, а вĕсен ялĕ Çĕнĕ-Майна; çавăнпа эпир те вĕсен хыççăн Майна тетпĕр.
Тавралăх
Кĕçĕн Эврел юханшывĕ çинче вырнаçнă.
Кунçул
Çĕнĕ Майна вырăс ялĕ тата Çĕнĕ Мелекес чăваш ялĕ пĕрлешнипе пулса кайнă.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕнчи Мелекес районĕн ялĕсем Категори:Чĕмпĕр облаçĕн чăваш ялĕсем
Жуков Василий Алексеевич
Жуков Василий Алексеевич  — (25.03.1910(12)-16.06.1957), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 4-мĕш гварди çарĕн 69-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 204-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, гварди капитанĕ.
Крохалиха
Крохалиха — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Несь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 37 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Зиленен (Ури)
Зиленен (Ури) — (Silenen UR) — коммуна, Швейцарири варринче вырнаçнă. Ури кантонне кĕрет.
2228 çын пурăнать (2006). Официаллă код — 1216.
Коммуна территоринче Арнизе кӳлĕ пур, çаплах Амштег тата Бристен ялсем.
Каçăсем
Категори:Ури хулисем Категори:Швейцари хулисем
Индиго (пĕлтерĕшсем)
Индиго: Хими
Телекоммуникацисем
Биологи
Ытти
Индига (пĕлтерĕшсем)
И́ндига:
Лорд
Лорд (Lord — хуçа, пурлăхçă, ав.-анкăл hlāford < *hlāfweard: hlāf «çăкăр» тата weard «упракан» сăмахсене хушса . Лорд тӳрĕнех — «çăкăра упракан», çаплах lady — «çăкăр çăракан» ) — Аслă Британири официаллă титул.
Асăрхавсем
Категори:Титулсем Категори:Дворянлăх Категори:Аслă Британи дворянлăхĕ
Андрюшкина (Печора юппи)
Андрюшкина — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 53 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Политик
Поли́тик, полити́ка ĕçченĕ — политика ĕçлевĕпе профессионал пулса тăрăшакан çын.
У. Черчилль калани:
<Куçару: Патшалăх ĕçченĕ пулас ăру çине шанса ĕçлет, политик — çитес суйлав çине.>
Сăмахсарта çырнинчен :
Авалиани Лаврентий Иванович
{{Çар ĕçченĕ }}
Авалиани Лаврентий Иванович — ( 06.11.1923-10.10.1943 ),  Кăнтăр фронтăн 44-мĕш çарĕн 417-мĕш стрелоксен дивизин 1372-мĕш стрелоксен полкĕн отделени командирĕ,  Сержант , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - .01.11.1943.
Зундербах
Зундербах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эльзе (Верре юппи)|Эльзе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,4 км, бассейн лаптăкĕ 1,6 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Ывăç шăммисем
Ывăç шăммисем (ossa metacarpi) — алă лаппинчи шăмăсем. Вĕсене пÿрне шăммисемпе (фалангăсемпе) пăтарштармалла мар.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăммисенчен пĕрисем.
Асăрхавсем
Категори:Кости верхней конечности Категори:Алă лаппи
Тиете (юханшыв)
Тиете (Rio Tietê) — Бразили территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Парана (юханшыв)|Парана юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1150 км, бассейн лаптăкĕ 150000 км2.
Каçăсем
Категори:Бразили юханшывĕсем
Франсуа-Жозеф Тальма
Франсуа-Жозеф Тальма (фр. François-Joseph Talma; 15 кӑрлач 1763 ҫ., Париж, Франци — 19 юпа 1826 ҫ., Париж, Франци) — франци актёрӗ, театр ӳнерӗн реформаторӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Парисре çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Франци Категори:Актёрсем, алфавитпа
Тивĕç-ирĕк ăнкарăвĕ
Асăрхавсем
Категори:Патшалăх тата тивĕç-ирĕк теорийĕ Категори:Тивĕç-ирĕк Категори:Патшалăх
Шумарь
Шумарь — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/14/68    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Жуков Василий Егорович
Жуков Василий Егорович  — (15.03.1918-08.11.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 47-мĕш çарĕн 30-мĕш перевçĕсен дивизин 59-мĕш артиллери полкĕн артиллери орудин тĕллекенĕ, красноармеец.
Боржунак
Боржунак — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Амелич юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  81 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Кеть кĕнинчен Васюган таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кеть, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Çирĕплĕх
Çирĕплех (физикăра тата материалсен пĕлĕвĕнче) — материалсен тулашри вăйсене кура пулакан хиврелĕхпе аталанакан  арканăва хирĕç тăма пултараяслăхĕ (енĕ, пахалахĕ).
Конструкцийĕн хăйне палăртнă енĕсене кирлĕ вăхăт чухлĕ арканмасăр тытса пырас пахалăхĕ.
Каçăçем
Категори:Материалсен чăтăмлăхĕ Категори:Материалсем Категори:Физика
Ануфриева
Ануфриева — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Нерица юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Собима
Собима — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вологда юханшыва юхса кĕрет. 15 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Калининка
Калининка — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Туга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  3,1 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Собима
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Калининка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Фейхтвангер Лион
Лио́н Фейхтва́нгер (Lion Feuchtwanger, 7.7.1884, Мюнхен Германи — 21.12.1958, Лос-Анджелес, АПШ) — еврей кăкĕнчен тухнă нимĕç çыравçи. Тĕнчери нимĕç чĕлхиллĕ авторсем хушшинче вулавçăсем кăмăллакан прозăçă шутланать. Истори романĕ жанрĕнче ĕçленĕ.
Калининка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Фейхтвангер Лион
Каçăсем
Категори:Германи çарçисем Категори:XX ĕмĕрти нимĕç çыравçисем Категори:Германи социалисчĕсем Категори:Истори романĕсен авторĕсем Категори:Германирен АПШ-на иммиграциленнисем Категори:Пакарта ракĕпе вилнисем Категори:«Вудлон» (Санта-Моника) çăвинче пытарнисем Категори:Мюнхенри Вильгельм гимназинче вĕренсе тухнисем Категори:Нацизмран çăлăннă еврей таркăнĕсем:Пайăр çынсем
Калининка
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Калининка
Вильц (пĕлтерĕшсем)
Вильц:
Зур (юханшыв)
Зур — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Зальцах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44,2 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Тайга хуçи
Тайга хуçи (Хозяин тайги) — Мосфильм киностудире Владимир Назаров режиссёр 1968 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Милиционерсем пирки фильмсем Категори:ССРП 1968 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП детектив фильмĕсем Категори:Борис Можаевăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Раççей Çĕпĕрĕ тата Инçет Тухăçĕ пирки фильмсем
Чăнкă (Мăн Кия юппи)
Чăнкă (Садиюн) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Кия юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 57 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Кузьминовка (Лениногорск районĕ)
Чишме (, Кузьминовка) - Тутарстанăн Лениногорск районĕнчи чăваш ялĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
Вырăсла Википеди пĕлтернĕ тăрăх, 1997-мĕш  çулта – 165 çын пурăннă (чăвашсем – 67%, ирçесем). 2002-мĕш çулта ялта пурнакансенчен 64% чăвашсем пулнă.
Истори
ПЕТРОВ (АТЛАЙ) ЛЕОНИД ПОРФИРЬЕВИЧ чĕлхеçĕ каланинчен :
Тĕне кĕмен чăвашсем пирки час-часах аса илетпĕр, вĕсем халь те пур. Унчченрех анатри чăвашсен хушшинче (Шăмăршă тăрăхĕнче, Йĕпреç районĕнче) сахал мар тĕл пулнă. Эпĕ авалхи чăваш тĕнĕпе пурăнакан инçетри чăваш ялĕсене экспедицие çитсе курнăччĕ. Тутарстанри Лениногорск районĕнчи Çĕнĕ Шешкел ятлă питĕ илемлĕ ял пур, Самар тăрăхĕнчи Шунтала районĕнче – Ухинккел ялĕ. Çав тăрăхсенчи илемлĕ чăваш ятлă çынсем халь те пурăнаççĕ – Савтепи, Хĕртелет, Ялампи, Алапай, Аканей, Альмункка, Пайтул, Сайкуш, Элентюк, Айпике, Кайăкпи, Менсулу, Тикенеш, Шернепи тата ытти те.
Тутарстанти Лениногорск районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Алешкино, Кузьминовка, Мичурин посёлокӗ (посёлок им. Мичурина), Ҫӗнӗ Шешкел (Новое Сережкино), Чишме (Сходнево-Чертанлы).
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Лениногорск районĕн ялĕсем
Категори:Тутарстанри Лениногорск районĕн ялĕсем
Авдеев Александр Фёдорович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Авдеев Александр Фёдорович (Совет Союзĕн Паттăрĕ) — ( 1917 &nbsp-—12.08.1942 ), Ленинград фрончĕн СССР ВВС 23-мĕш çарĕн 5-мĕш хутăш авиаци дивизин 153-мĕш истребитель авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ ,  Капитан , Совет Союзĕн Паттăрĕ. . Указ дати - 10.02.1943.
Рос-Ега
Рос-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лямин юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  176 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Буркина
Буркина — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Корга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  1 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Грузински
Грузински (Грузинка, Грузински) — Тутарстанăн Ешĕл Васан районĕнчи  ял. Чăвашсем тата вырăссем пурăнаççĕ. Вырăнти чăвашсем яла ĕлĕкренпех урăхла каланине тупса палăртсан, статья ятне улăштарма тивет.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта çын пурăннă, вĕсенчен % — вырăссем.
Истори
Тутарстанти Ешĕл Васан районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Воронино, Кайпӑҫ (Кайбицы), Новопольски(Новопольский), Новочувашски (Новочувашский), Ремплер, Урман.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Ешĕл Васан районĕ
Фомин Эдуард Валентинович
Эдуард Валентинович Фомин — (1971 çулхи авӑнӑн 5-мĕшĕ, Именкасси ялĕ, Красноармейски районĕ, Чăваш АССР çуралнӑ) — чăваш чĕлхин тĕпчевçи, филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ (2000). Раççей журналисчĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (2001),
Кун-çулĕ
Эдуард Фомин Чăваш АССРне кĕрекен Красноармейски районĕнчи Именкасси ялĕнче çуралнă.
Чăваш патшалăх университетĕнче аслă пĕлӳ илнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Чăваш чĕлхин тĕпчевçисем
Токантинс (юханшыв)
Токантинс (Tocantins) — Бразили территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2850 км, бассейн лаптăкĕ 770 пин км2.
Каçăсем
Категори:Бразили юханшывĕсем
Утăм малалла, икĕ утăм каялла
«Утăм малалла, икĕ утăм каялла (Пирĕн партири кризис)» — В. И. Ленин 1904 çулта, кăрлач уйăхĕн вĕçĕ — çу уйăхĕн пуçламăшĕ тапхăрта çырнă кĕнеке. Женевăра 1904 çулхи çăвăн 6 (19)-мĕшĕнче кăларнă. Хайланисен тулли пухăмĕнче, 5 кăл., 8-мĕш томра, 185—414 стр. пичетленĕ. Ленин хайлани пĕтĕмпех 1903 çулта, утă — çурла уйăхĕсенче иртнĕ РСДРП II съезчĕн ĕçне, çаплах съезд хыççăнхи сакăр уйăхри ĕçсене тишкерет.
Литература
Категори:Владимир Ленин хайланисем
Фаланга (анатоми)
Фалангăсем (пÿрне фалангисем, φάλαγξ) — этемĕн алă лаппинчи тата ура лаппинчи  шăмăсем. Вĕсене алăри ывăç шăммисемпе тата урари плюсна шăммисемпе пăтарштармалла мар, мĕншĕн тесен лешсем фаланга шутне кĕмеççĕ.
Этемĕн чи пĕчĕк тата чи çăмăл шăммисенчен пĕрисем.
Фалангăсем ытти чĕрчунсен те пур.
Асăрхавсем
Категори:Алă Категори:Алă лаппи Категори:Шăмшак Категори:Анатоми Категори:Ура Категори:Ура лаппи
Çĕнĕ Мелекес
Çĕнĕ Мелекес, Новый Мелекесс — Чĕмпĕр облаçĕнчи Мелекес районĕнче пулнă, халĕ Çĕнĕ Майна хула шутне кĕнĕ чăваш ялĕ. Н. И. Ашмарин сăмахсарĕнче çапла каланă :
Тӳпери механика
Каçăсем
* Категори:Астрономи
Çĕнĕ Мелекес
назв. сел. (описка? См. мелекес.). N. Пирĕн яла икĕ тĕрлĕ калаççĕ: хамăр Майна тетпĕр (Майна, Ново-Маинской в. б. Ставр. у. Самар. г.), таврари çынсем Мелеке теççĕ. Вăл ак мĕшĕн: пирĕн ял вырăс ялĕпе пĕрле, хутăшпа пĕрех, а вĕсен ялĕ Çĕнĕ-Майна; çавăнпа эпир те вĕсен хыççăн Майна тетпĕр.
Тавралăх
Кĕçĕн Эврел юханшывĕ çинче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕнчи Мелекес районĕн ялĕсем Категори:Чĕмпĕр облаçĕн чăваш ялĕсем
Вохонка (юханшыв)
Вохонка  — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАС/ИДЕЛ/2231/87/502    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма Ногинск хулинчен Орехово-Зуево хуличчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Кĕпе-йĕм
Кĕпе-йĕм тесе чăваш чĕлхинче аялтан тăхăнмалли тумтире калаççĕ. Çийелтен тăхăнмаллине апла каласах каймаççĕ.
Çапла вара вăл вырăс чĕлхинчи «бельё» сăмахпа тĕл килет.
Каçăсем
Категори:Кĕпе-йĕм Категори:Тумтир Категори:Тум
Сава-Ильпа
Сава-Ильпа — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  194 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Авдеев Анатолий Константинович
Авдеев Анатолий Константинович — ( 01.11.1925-18.06.1996 ), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 873-мĕш çарăн танка хирĕç артиллери полкĕн тупă тĕллекенĕ,  Красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 24.03.1945.
Максим (пĕлтерĕшсем)
Макси́м (maximus — «чи мăнни») — нумай пĕлтерĕшлĕ термин:
Конституцилле тивĕç-ирĕк
Конституцилле тивĕç-ирĕк — тивĕç-ирĕк уйрăмĕ.
Каçăсем
Категори:Юриспруденци Категори:Тивĕç-ирĕк
Вирусологи
Вирусологи — микробиологи уйрăмĕ; вируссене, вĕсен морфологине, физиологине, генетикине, çавăн пекех эволюцине тата  экологи ыйтăвĕсене тĕпчет. Медицинăри тата ветеринарири вирусологи чăн малтанах этеме тата янаварсене витерсе сиенлекен вируссене пăхса тухать,  вĕсем инфекцилле тата онкологилле чирсенче мĕнле вырăн йышăннине тĕпчет, диагностика меслечĕсене, профилактикăна, терапие палăртать.
Вирусологи аталанăвне пула вирусла инфекцисемпе кĕрешес енĕпе çитĕнÿсем тунă. Вакцинăсем шутласа кăларнă. Анчах хальхи тапхăрта чĕртме май çук инфекцисем те пур-ха. Вĕсенчен чи палли — ВИЧ-инфекци.
Этнофолизм
Этнофолизм (ἔθνος — йăх, ăру тата  — начар, юрăхсăр, çавăн пекех экспрессивлă этноним) — халăхĕ хăй хăйĕн пирки усă курман, анчах ют халăх çыннисем мăшкăлласа усă курма пултаракан экзоним. Çапла вара кунта негативлă коннотациллĕ ăнлав пирки сăмах пырать. Çынсене хирĕçтересси патне та илсе пыракан пейоративлă лексикăран ку.
Каçăсем
Категори:Лингвистика Категори:Чĕлхе Категори:Лексика
Совига
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ман çăлтăрăм, çунах, çунах (фильм)
Ман çалтăрăм, çунах, çунах (Гори гори моя звезда) — Мосфильм киностудире Александр Митта режиссёр 1969 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:1969 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП камит-драма фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП 1969 çулхи фильмĕсем Категори:Театр пирки фильмсем
Паук (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Хура тинĕсе кĕрекен юханшывĕсем
Зюльц
Зюльц — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Аггер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48,5 км, бассейн лаптăкĕ 244,571 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Чăнкă (Кĕçĕн Кия юппи)
Чăнкă (Садиюн) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Кия юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 31 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Дворян йăви (фильм)
Дворян йăви (Дворянское гнездо) — Мосфильм киностудире Андрей Кончаловский режиссёр 1969 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Кĕçĕн Шăхаль (Елчĕк районĕ)
Кĕçĕн Шăхаль (Новое Ищеряково) — Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 163 çын, çав шутра 79 арçын, 84 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем
Жуков Василий Петрович
Жуков Василий Петрович  — (1922-12.07.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш çарĕн 323-мĕш перевçĕсен дивизин 1090-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемёт расчёчĕн командирĕ, аслă сержант.
Арес (Сэбысь юппи)
Арес — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сэбысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тромбетас (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Бразили юханшывĕсем
Çулташ (космос)
Каçăсем
Категори:Тӳпери ĕскерсем Категори:Тӳпери механика
Кисть (Шаха юппи)
Кисть  — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шаха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  34 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нерль пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Авдеев Иван Павлович
Авдеев Иван Павлович — (0.191-15.03.1978 ), 3-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш гварди çарĕн 34-мĕш гварди стрелоксен дивизин 107-мĕш гварди стрелоксен полкĕн пулемётчикĕ, Красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 29.06.1945.