cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Обухова (Полта юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Звягинцев Андрей Петрович
Андре́й Петро́вич Звя́гинцев (1964 çулхи нарăсăн 2-мĕшĕ, Çĕн Çĕпĕр) — раççей кинорежиссёрĕ, актёрĕ, сценарист.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:ГИТИСра вĕренсе тухнисем
Хăвăрт (Северский Донец юппи)
Каçăсем
Категори:Ростов облаçĕн юханшывĕсем
Савут (пĕлтерĕшсем)
Савут:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Оче-Ты-Вис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Викторенко Александр Степанович
Викторенко Александр Степанович — (подполковник-29.03.1947), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', '. Указ дати - 30. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра «Союз ТМ-3» («Союз ТМ-2») космос карапĕн тата «Мир» орбита ăслăх-тĕпчев комплексĕн командирĕ, 62-мĕш СССР лётчик-космонавчĕ.
Гулеватый Трофим Ерёмович
Гулеватый Трофим Ерёмович Гулеватий Трохим Яремович — (15.04.1911(2)-30.08.2002), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 7-мĕш гварди танк корпусĕн 55-мĕш гварди танк бригадин 1-мĕш танк батальонĕн командирĕ, гварди капитанĕ.
Пăва
Пăва — топоним:
Тăварлă Лиман
Тăварлă Лиман — Украина территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 3,5 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Украина кӳллисем
Чешьюга
Чешьюга (Чешуга, Чемуга, Чешьюгская) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Онега юханшывăн сылтăм çыранĕпе 107 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Крахалиха
Крахалиха — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Шурă Атăл юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  121 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Кантăр Цебьюга
Кантăр Цебьюга —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Вашка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 149 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Йăм-хĕрлĕ кăнтăрла
«Йăм-хĕрлĕ кăнтăрла» (Plein Soleil) — Франципе Итали пĕрле тунă илемлĕ фильм. Фильма франс режиссёрĕ Рене Клеман 1960 çулта ӳнерленĕ. Çак Патриция Хайсмитăн «Талантлă мистер Рипли» романне пĕрремĕш экран çине кăларни пулать. «Америкăри детектив çыракансем» ассоциацин Эдгар Алан По кинопремине 1962 çулта тивĕçнĕ.
Сюжет
Филипп Гринлиф, американ миллионерĕн ывăлĕ, хăйĕн Мардж тус-хĕрĕпе Италире вăхăт ирттерет. Унăн хыççăн Том Рипли çӳрет, ăна Филипп ашшĕ ывăлне Сан-Францискăна тавăрмашкăн пиллĕк пин доллар тӳленĕ. Марджа та, Тома та Филипп тетте тесе шутлать, киле кайма килĕшмест. Рипли çак пурнăçа хăнăхса пынă çем Филипа вĕлерсе унăн вырăнне йышăнма план тăвать. Çапла вăл тинĕсе яхтă çинче уçăлма тухсан Филиппа Марджа хирĕçтерсе ярать те кӳреннĕ Мардж вĕсене пăрахса каять. Том вара Филиппа вĕлерет, виллине якорьпе çыхса тинĕсе ывăтать те Филипп ячĕпе пурăнма тытăнать. Мардж патне Филипп машинки çинче урăх тĕл пулмăпăр тесе çыру ярать. Кĕçех Фредди Майлз, хăйĕн тусне Филиппа шыраса ăнсăртран Том махинацине уçать, вара Том ăна та вĕлерет. Фреддие, полици версипе, Филипп Гринлиф тĕп тунă, çакăн хыççăн Том хăйĕн чăн ятне тавăрать. Çаплах вăл Филипп хăйĕн çине алă хунă евĕр тăвать, пилление Мардж майлă тӳрлетет. Филипп ашшĕ ывăлĕн юлашки кăмăл туйăмне йышăнать. Том Рипли ĕнтĕ Филипп пурлăхне ярса илмешкĕн Марджа хăй майлă çавăрать. Унăн хура ĕçĕ питĕ ăнăçлă тухать, анчах та Филипп яхтине сутнă чухне карапăн винтĕ çине çакланнă хуçа вилли тупăнать. Рипли афери çиеле тухать.
Каçăсем
Категори:Итали триллер-фильмĕсем Категори:Франци триллер-фильмĕсем Категори:Рене Клеман фильмĕсем Категори:Рим пирки фильмсем Категори:Патриция Хайсмит хайлавĕсене экранизацилени Категори:Неаполь пирки фильмсем Категори:Франци драма-фильмĕсем Категори:Итали драма-фильмĕсем Категори:Романсене экранизацилени
Вала (юханшыв)
Вала (Вало) — Раççей территоринчи юханшыв. Удмурт республики, Киров облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кильмезь (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 196 км, бассейн лаптăкĕ 7360 км2.
Каçăсем
Категори:Удмурт Республикин/Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Вĕтĕ хупǎллисем
мини|справа|Комод варанĕн хуппи мини|справа|Амфисбен пуçĕ
Вĕтĕ хупǎллисем (Squamata) — хальхи тăватă шуса çÿрекенсен ушкăнĕсенчен пĕри, кунта çĕленсем, калтасем, тата сахалтарах паллă амфисбенсем е икĕ утăмлисем. Ку ушкăн чĕрчунĕсем тĕнчен пур енĕсенче, материксемпе утравсенче пур, çурçĕр регионĕсенче вĕсем пурăнаймаççĕ.
Биологилле епле курăнни
Кĕлеткисем çиелтен мăйрака пек хытă, пĕчĕк хуплăхсем е пĕрчĕ евĕрлĕ вĕтĕ хупǎпа витĕннĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Вĕтĕ хупǎллисем
Кавăрма
Кавăрма (кавърма, kavurma, տհալ, ղավուրմա) — балкан кухнин çими, ытларах Турцире  Пăлхарире кăмăллаççĕ. Сĕтел çине вĕрилле те, сивĕлле те параççĕ. Çапла ĕнтĕ, чăнах та, икĕ тĕрлĕ çиме пулать.
Хаваслă атьсем (фильм)
Хаваслă атьсем (Весёлые ребята) — Мосфильм киностудире Григорий Александров режиссёр 1934 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Кавăрма
Вĕри кавăрма
Вĕри кавăрма çуллă яшка е шаркку тутиллĕ пулать. Тĕп ингредиентсем, чи малтанах, какай, малтан ăшалаççĕ, кайран тăм куршакра е кастрюльте пĕçерсе çитереççĕ.
Шкул вальсĕ (фильм)
Шкул вальсĕ (Школьный вальс) — Горький ячĕллĕ киностудире Павел Любимов режиссёр 1978 çулта ӳнерленĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Кавăрма
Сивĕтнĕ кавăрма
Аш-пăш хатĕр пулсан, çăвĕ çăралма тытăнать, çукан оранж тĕсне илме пуçлать те авăртнă хĕрлĕ пăрăç пекех пулса каять. Çак хутăша сурăхăн темиçе хутчен типтерлĕ çуса тасатнă хырăмлăхне чикеççĕ. Çапла вара сурăх хырăмлăхĕ шала вĕретнĕ çупа тата юрмасемпе техĕмленĕ аша хураççĕ, хыççăн сивĕнмешкĕн тата формăна илмешкĕн пусарса хураççĕ. Сивĕтнĕ кавăрмана вăтам сийсемпе касса сĕтел çине параççĕ.
Шкул вальсĕ (фильм)
Каçăсем
Категори:ССРП 1978 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Павел Любимовăн фильмĕсем Категори:Шкул пирки фильмсем Категори:Мускав пирки фильмсем
Кавăрма
Сивĕтнĕ кавăрма
Тепĕр вариант: казанра пĕçернĕ хыççăн шăммисене кăлараççĕ те формĕсене яраççĕ, унта вара апат-çимĕç сивĕнет. Çакнашкал мелпе консервацилеççĕ — кавăрма (каурма) сивĕтĕше хумасăрах, сăмахран, нӳхрепре е урăх сивĕ çĕрте, темиçе эрне упранать. Сивĕ кавăрмана тăтăшах пасарта сутаççĕ. Сальтисон пекрех çак кавăрмана çатма çинче ăшăтса çиме те юрать.
Асăрхавсем
Категори:Балкан кухни Категори:Пăлхар кухни Категори:Турккă кухни Категори:Гагауз кухни
Ун-Нанг-Поших
Ун-Нанг-Поших — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тапры-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  59 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Аномаллĕ Рентгенла пульсар
Аномаллĕ Рентгенла пульса́р (Аnomalous X-ray Pulsars, AXP) — периодла Рентгенла пайăркалав çăлкуçĕ.
Хальхи вăхăтра 12 аномаллĕ Рентгенла пульсар пирки паллă тата икĕ «кандидат» пур.
Каçăсем
Категори:Çăлтарсен класĕсем Категори:Магнетарсем  Категори:Çăлтăрсем
Кролик
Кролик — курăк çиекен куян пек кăшлакан килти чĕрчун, ăна ашпа тиршĕн усраççĕ, вăл çулла: хупах, армути, суккăр вĕлтĕрен (Пустырник), уткăшкар, шаннă вĕлтĕрен, кăшман, кишĕр çулçи, хĕлле: сăсăл, утă, кăшман, кишĕр çиме, кукуруз, йывăç турачĕсене кăшлама юратать. Ами пĕр уйăхран çурлать, çурисем тăхăр уйăхран кролик пулаççĕ. Куянăн пĕр çури кăна пулать, кроликăн темиççе. Тăта кроликăн çурисем çара, суккăр, шăлсăр çуралаççĕ. Тăватă уйăхран çура лама пултарать, çичĕ уйăхран аçа патне яма юрать, тăхăр уйăхран кролик пулать.
Килти кролик тискер (европӑри) кролик евӗрлӗ. Килти кроликсем хӑйсен тискер аслашшӗсенчен нумай тӗслӗ, тӗслӗ, ҫӑм тытӑмӗпе уйрӑлса тӑраҫҫӗ. Карлик кроликӗсем 1 кгран кая мар виҫме пултараҫҫӗ, уйрӑммӑнах пысӑк ӑратлӑ кроликсем 10-11 кг массӑна ҫитеҫҫӗ, Ҫын килти кроликсемпе килти питомецсем пулса аш-какай, тир, мамӑк илме усӑ курать.
Англо чӗлхеллӗ зоологире кролик-аҫа аҫисемшӗн "бакс" (англ) ят тытӑнса юлнӑ. bucks); кролик амисем вара "доуз" (англ тесе ят панӑ. does). Зоотерминологире ватӑ кроликсене" лашасем " (англ) тесе ят панӑ. coneу), ку вӑхӑтра эпир "кролик" (англ) сӑмаха куҫарнӑ чухне пӗлтӗмӗр. rabbit) ҫамрӑк хӗрарӑмпа ҫеҫ усӑ курнӑ. АПШРА кролик ҫурисемпе ҫамрӑк кроликсене "банни" (англ) терминпа усӑ кураҫҫӗ. bunny) ӑна килти кроликсемпе те час — часах усӑ кураҫҫӗ, анчах ятарласа-килти кроликсен ҫамрӑк арӑмӗпе. Ҫамрӑк мулкачсене "леворет" (англ) теҫҫӗ. leveret) хӑш-пӗр чухне ку терминпа кроликсен ҫамрӑк арӑмӗпе те усӑ кураҫҫӗ. Кроликсен ушкӑнне колоний е коммунист теҫҫӗ.
Асăрхавсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Мегалит
мини|Менгирсем (стеласем) Европара
Мегалит (грек. μέγας — пысӑк, λίθος — чул) — мӑнӑ чул татӑкӗсенчен туса лартнӑ хапавсем, тӗппипе илсен неолит вӗҫӗнче тата энеолит тапхӑрӗсенче (IV—III п. эрч. пин. Европара, е каярах Азипе Африкара) тӗл пулаҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Археологи объекчĕсем * Категори:Европа неоличĕ Категори:Чуллă ĕмĕрти техника Категори:Чултан çурт-йĕр тăвасси
Труба-Ю
Труба-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лагорта-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  9 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хăватлă ушкăн
мини|справа|M. А. Балакирев (çÿлти) Ц. А. Кюи (вăтам ретри сулахайĕ) M. П. Мусоргский (вăтам ретри сылтăмĕш) Н. А. Римский-Корсаков (аялти сулахайĕ) A. П. Бородин (аялти сылтăмĕш) «Хăватлă ушкăн» (Балакирев ушкăнĕ, Çĕнĕ вырăс кĕвĕ шкулĕ) — Сăваплă-Петĕрхулинче 1850-мĕш çулсен вĕçĕнче тата 1860-мĕш çулсен пуçламăшĕнче çуралнă вырăс кĕвĕçисен пултарулăх ушкăнĕ. Ушкăнăн пайташĕсем: Милий Алексеевич Балакирев (1837-1910), Модест Петрович Мусоргский (1839-1881), Александр Порфирьевич Бородин (1833-1887), Николай Андреевич Римский-Корсаков (1844-1908) и Цезарь Антонович Кюи (1835-1918). Ушкăнăн шухăшлав хавхалантаруçи тата тĕп канашлавçи илемлĕх тишкерÿçи, выравçăпа архив ĕçченĕ Владимир Васильевич Стасов (1824-1906) пулнă.
Каçăсем
Категори:Мусăк Категори:Ӳнер
Ефремов Василий Сергеевич
Ефремов Василий Сергеевич  — (.КÇ.14.января.1915.1-19), Кăнтăр фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 270-мĕш бомблакан авиаци дивизин 10-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, гварди капитанĕ, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 01.05.1943, 24.08.1943.
Осуга (Тверца юппи)
Осуга — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тверца юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 167 км, бассейн лаптăкĕ 2410 км2.
Катя-Ёль
Катя-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Щугор юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ака (ял)
Ака, Aga (Ага, ) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче пулнă ял (Маларах — Тельман районĕнче). Тен, вăл (е унăн ишĕлчĕкĕсем) халĕ те пур-тăр. Чăвашсем пурăннă. Координачĕсем паллă мар.
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Цитата :
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Ирĕклĕх (Çĕрпӳ районĕ)
Ирĕклĕх, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
Мастакол
Мастакол — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Таз юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Çĕнĕ Сăрьел
Çĕнĕ Сăрьел (Янсуринское, Соравыл; Яңа Гази; Яңа Соры авыл) — Тутарстанăн Хайпăç районĕнчи ял. Тĕне кĕнĕ тутарсем (крешшĕнсем) пурăнаççĕ. Ку таврари çавнашкал тутарсем хăйсене Мĕлкки крешшĕнĕсем теççĕ этнографи литературинче.
Калас пулать, Çĕнĕ Сăрьел тенине тутарларан тата, кăштах, вырăсларан та, калккăласа йышăннă темелле. Чăннипе ăна чăвашсем мĕнле калани паллах мар. Çапах та Çĕнĕ Сăрьел теççĕ темешкĕн май пур. Малалла ку ыйту лайăхрах уçăмланма пултарать. Калăпăр, Елчĕк районĕнче тутарсем пурнакан Сăрьел ятлă ял чăнах та пур.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Тĕне кĕнĕ тутарсем (крешшĕнсем) пурăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хайпăç районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Сăрьел
Ою-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Валгма
Валгма  — Раççей территоринчи юханшыв. Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кишма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Яка функци
Яка функци, е татăлми дифференциленекен функци — унăн тăхăмла функцийĕ те палăртав талккăшĕнче татăлми функци пулнине пĕлтерет.
Нижинский Вацлав Фомич
Вацлав Фомич Нижинский (польск. Wacław Niżyński; 28 нарӑс [12 пуш] 1889, Киев, Раҫҫей империйӗ — 8 е 11 ака 1950, Лондон, Аслӑ Британи) — Польшӑран пулса тухнӑ вырӑс балет ташлӑҫи тата хореографӗ, ташӑна ҫӗнетекенӗ. Дягилевӑн вырӑс балечӗн ертсе пыракан пайташӗсенчен пӗри. Бронислав Нижинская балеринӑн пиччӗшӗ. «Сӑваплӑ ҫуркунне», «Фавн кӑнтӑрла иртсен канни», «Вӑйӑсем» тата «Тиль Уленшпигель» балетсен хореографӗ. 1909—1913 ҫулсенче Дягилевӑн Вырӑс балечӗ труппин ертсе пыракан ташӑҫи тата балетмейстерӗ.
Пĕчĕк чăмăш
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Австралири вĕçен кайăксем Категори:1766 çулта çырнă чĕрчунсем
Гуленко Илья Андреевич
Гуленко Илья Андреевич — (03.09.1924-05.05.1986), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 277-мĕш перевçĕсен дивизин 846-мĕш артиллери полкĕн артиллери орудин тĕллекенĕ, сержант.
Доев Давид Тебоевич
Доев Давид Тебоевич Дойаты Дауыт — (1912-12.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Кавказ фрончĕн 56-мĕш çарĕн 339-мĕш перевçĕсен дивизин 1133-мĕш перевçĕсен полкĕн снайперĕ, старшина.
Олма (Кулой юппи)
Олма — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кулой юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 186 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Рентгенла пульсар
Рентгенла пульса́р — космосри импульслă тата Рентгенла пайăркалав çăлкуçĕ, вăл Çĕр çине çирĕппĕн периодла майпа килсе тăрать.
Каçăсем
Категори:Çăлтăрсен класĕсем * Категори:Астрономилле радиоçăлкуçсем *
Сасык (Крым)
Сасык — Украина территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 75.3 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Украина кӳллисем
Ун-Ногор-Соим
Ун-Ногор-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Вель-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  59 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Бондарь Иван Калистратович
Бондарь Иван Калистратович — (29.12.1914(16)-16.04.1944), 4-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш гварди çарĕн 87-мĕш перевçĕсен дивизин артиллери командующийĕ, подполковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23.
Кантăр Песъю
Кантăр Песъю —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 783 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чужга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Викторенко Владимир Иосифович
Викторенко Владимир Иосифович — (27.02.1919-06.02.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăнакан çарăн 6-мĕш татса тухакан артиллери корпусĕн 14-мĕш артиллери дивизин 169-мĕш çăмăл артиллери бригадин 1137-мĕш çăмăл артиллери полкĕн çулăм взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Чужга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Çĕнĕ Хурамал (Кушкă районĕ)
Çĕнĕ Хурамал (, ирçелле Карамал веле, е Од веле) — Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕ. Ирçесем пурăнаççĕ. Карамал веле тени "Карамал ялĕ", Од веле тени "Çĕнĕ ял" пулать.
Кунçул
çулта çывăхри Кивĕ Хурамал ялĕнчен куçса килнĕ хресченсем никĕсленĕ.
Çавăн пекех пăхăр
• 4
Мундыбаш (Кондома юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кондома юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Томь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Валёк (юханшыв)
Валёк  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Норилка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Вагай
Вагай — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕмен облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Иртыш юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 555 км, бассейн лаптăкĕ 23000 км2.
Каçăсем
Категори:Тĕмен облаçĕн юханшывĕсем
Тунга-Юган
Тунга-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Логась-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  167 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Рубинштейн Ида Львовна
Ида Львовна Рубинштейн (21 авӑн (3 юпа) 1883, Харьков — 20 авӑн 1960, Ванс, Франци) — Раҫҫей балет ташӑҫи тата актриси.
Каҫӑсем
Категори:Балет артисчĕсем, патшалăхсемпе Категори:Балет Категори:Балет историйĕ
Картун
Картун — вăрманçă, вăрман хуралçи çурчĕ. Анчах та картун çеçенхирлĕ вырăнта та пулма пултарать. Вăрманта çеç мар.
Çавăн пекех «картун» тени Раççейре пурăнан вырăнсен пĕр тĕсĕ шутланать.
Каçăсем
Категори:Вăрман хуçалăхĕ Категори:Пӳртсем Категори:Пурăнан вырăнсен тĕсĕсем
Хиртенбах
Хиртенбах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Веттер (юханшыв)|Веттер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,7 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
П. эрч. 20
Пулăмсем
Хунну:
Окситани (регион)
right|thumb|200px|Окситан хастарĕсем час-часах усă куракан ялав Окситани (Occitània) — окситан чĕлхипе калаçакансем пурăнакан тăрăхăн пĕрлехи ячĕ.
Тавралăх
Категори:Окситани
ru:Категория:Окситания (регион)
Юганова Алла Сергеевна
А́лла Серге́евна Юга́нова (19.1.1982, Мускав, РСФСР, ССРП) — раççей театрпа кино актриси, юрăç тата юрăсен авторĕ.
Биографи
Алла Юганова 1982 çулхи кăрлачăн 19-мĕшĕнче Мускавра çуралнă. Амăшĕ — Евгения Ивановна. Йăмăкĕ — Светлана.
Ачаранах актриса пулма ĕмĕтленнĕ.
1998 çулта, вуннăмĕш класра вĕреннĕ чухне, ирĕклĕн пĕлӳ илмешкĕн Щепкин училищине (В. Н. Ивановпа В. М. Бейлисăн актёр курсĕ) кĕнĕ. Çур çул хушшинче экстерн майĕпе шкул программине вĕçленĕ те студентка пулса тăнă, çакăн хыççăн ăна Римма Солнцева курсне куçарнă.
2000 çулта, виççĕмĕш курсра вĕреннĕ чухнех, Али Озгентюрк турккă режиссёрĕн «Балалайка» илемлĕ фильмĕнче тĕп ролĕсенчен пĕрне сăнарлама чĕннĕ.
Иккĕмĕш курсра Аллăна Раççей патшалăхĕн академи Малый театрĕнче «Салтан патша пирки юмах» спектаклĕнче Пакша рольне «Юр королеви» спектаклĕнче Герда рольне вылянă.
2002 çулта М. С. Щепкин ячĕллĕ Аслă театр училищинче диплом илнĕ хыççăн Мускаври патшалăх «Ленком» театрĕн труппине йышăннă, халĕ те çавăнтах тăрăшать.
Каçăсем
Категори:М. Щепкин ячĕллĕ театр училищинче вĕренсе тухнисем Категори:«Ленком» актёрĕсем тата актрисисем Категори:1982 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 19-мĕшĕнче çуралнисем
Картун (пĕлтерĕшсем)
Картун:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Вырăс Киштекĕ
Тавралăх
Пăваран кăнтăр-хĕвелтухаç еннелле вырнаçнă. Хирлĕ вырăн, çывăхра вăрмансем çук.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта вырăссем тата чăвашсем пурăнаççĕ.
Паллă çынсем
Категори:Пăва районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Тутарстан
Ван (хула, Франци)
Ван (Vannes) — Францин ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫӗнчи хула, Бретань регионӗн, Морбиан департаменчӗн префектури, Ван тавралӑхӗн тата Ван-1, Ван-2 тата Ван-3 кантонӗсен тӗп хули. Реннран 110 км кӑнтӑр-хӗвеланӑҫнелле тата Нантран ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫнелле, Марль тата Венсен юханшывӗсем Морбиан кӳлмекне юхса кӗнӗ ҫӗртре вырнаҫнӑ. Ванра наци N166 автомагистралӗ пуҫланать. Хулан ҫурҫӗр пайӗнче Савене-Ландерно чукун ҫулӑн Ван чарӑнӑвӗ пур.
Халӑхӗ (2016) — 53 218 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Франци хулисем  Категори:Францири префектурăсем
Кривушка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Кеджъёль
Кеджъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Лемью юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ун-Нюрум-Юган
Ун-Нюрум-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нюрум-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Падся-Яха
Падся-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Тиутей-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 144 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Ун-Нюрум-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Зайцев Василий Александрович
Зайцев Василий Александрович  — (.КÇ.10.января.1911.28.декабря.1910-19), Калинин фрончĕн 5-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн штурманĕ, Кăнтăр Анăç фронтăн  17-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш хутăш авиаци корпусĕн  207-мĕш пĕтерекен авиаци дивизи 5-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн командирĕ, гварди майорĕ, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ датисем - 05.05.1942, 24.08.1943.
Ун-Нюрум-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Падся-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Ырăскерсем
Добряки (Добряки) — Мосфильм киностудире Карен Шахназаров режиссёр 1979 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Падся-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ырăскерсем
Каçăсем
Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1979 çулхи кинокамитсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Леонид Зоринăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:ССРП 1979 çулхи фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем
Совет Союзĕн Элчи
Посол Советского Союза (Посол Советского Союза) — Мосфильм киностудире Георгий Натансон режиссёр 1969 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Чокрак кӳлли
Чокрак кӳлли — Украина территоринчи кӳлĕ. безымянная юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 8,5 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Раççей кӳллисем
Юганов
Юга́нов (Юга́нова) — хушамат.
Паллă çынсем:
Валуй (юханшыв)
Валуй  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Оскол (юханшыв)|Оскол юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Иван Никулин — вырăс матросĕ
Иван Никулин — вырăс матросĕ (Иван Никулин — русский матрос) — Мосфильм киностудире Игорь Савченко режиссёр 1944 çулта Леонид Соловьёвăн пĕр ятлă повеçĕпе Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи пирки ӳнерленĕ совет фильмĕ (киноповеç). Сюжет фабулинче — «Красный флот» хаçатра пичетленĕ чăн пулнă истори.
Сюжет
И. Мирошничекно политрук 1942 çулхи çурлан 19-мĕшĕнче "Красный флот" хаçатра публикациленине никĕсе хурса Л. В. Соловьёв повеç хайлать, каярах унпа сценарий тăваççĕ.
1942 çул, çулла. Хура тинĕс флочĕн морякĕсем Иван Никулин тата Василий Клевцов хăйсен экипажĕсене таврăнаççĕ. Пуйăс çинче вĕсем çумне ытти матроссем çыхăнаççĕ. Кĕтмен çĕртен эшелон çулне нимĕç десанчĕ хуплать. Хĕрлĕ флотçăсем хăрушлăха хăюллăн сирсе яраççĕ, анчах та, малалла хăйсен çулĕпе каяççĕ, Иван Никулин ертсе пынипе партизансен тĕкĕртне йĕркелеççĕ те Хура тинĕс патнелле талпăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:1944 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:1940-мĕш çулсенчи истори фильмĕсем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пирки истори фильмĕсем Категори:Вăрçă вăхăтĕнче Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи пирки ӳнерленĕ фильмсем Категори:Леонид Соловьевăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Моряксем пирки фильмсем Категори:Партизансем пирки фильмсем
Айседора Дункан
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
Сергей Есенин сӑвӑҫӗн арӑмӗ.
Вага (Двина юппи)
Вага — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда, Архангель облаçĕсем территорипе юхать. Юханшыв Çурçĕр Двина юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 575 км, бассейн лаптăкĕ 44800 км2.
Каçăсем
Вологдан юханшывĕсем Архангельн юханшывĕсем облаçĕсем
Кантăр Удж-Ю
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Окситани (тахçанхи облаç)
Каçăсем
Категори:Франци географийĕ *
Окситания (историческая область)
Чăвашсен этногенезĕ
Чăвашсен этногенезĕ  — чăваш этносĕ йĕркеленсе аталанса кайни. Чăн малтанах этнос историйĕн малтанхи тапхăрĕ пирки сăмах пырать. Ун хаççăн, паллах, процесс, чарăнса ларман, — малашне те чарăнса ларас çук. Тĕрлĕрен пулăмсем пулса иртнĕ, иртеççĕ, малашне те иртĕç.
Паянхи меслетсемпе килĕшÿллен, ку процеса пăхнă чухне комплекслăн виçĕ компонента асра тытаççĕ: антропогенез, глоттогенез, культурогенез.
Мĕнрен тата хăçан пуçланать-ха этнос историйĕ?
Сăнарлăн каласан, нимĕнле этнос та пĕлĕтрен татăлса анмасть, урăх планетăран вĕçсе килмест. Тем пек тарăн аваллăха илес пулсан та, пурпĕрех ун умĕнхи татах та тарăнрах аваллăх пур.
Сăмах — А.А.Зализняк академике :
Куратпăр, питĕ ансат чăнлăх. Çапах та, этногенез тенĕ чухне, "Адамранах" пуçламаççĕ ĕнтĕ чăннипе. Сăмах каллех А.А.Зализняк академике :
<Куçару: Хуть те мĕнле ятлă чĕлхен (хранццус, вырăс, латин, китай) историйĕ те çав чĕлхен ячĕ çуралнинчен пуçланать темелле. Витĕмлĕн те уçăмлăн ку чикке, маларахри тата каярахри тапхăрсене уйăраканскере, палăртма май çук. Пĕр ăруран тепĕр ăрăва куçасси татăлми пулса пырать — кашни харпăр чĕлхепе калаçакан ушкăнрах тата этемлĕхĕн пĕтĕм историйĕнче. Атте-анне, асатте-асанне (кукаçи-кукамай) пирĕн курăмпа эпир калаçакан чĕлхепех калаçаççĕ. Вак-тĕвексене сирсен, 200-300 çул каялла та çак чĕлхепех калаçнăн туйăнать. Татах та каялларахри пирки вара — иккĕленÿ пуçланать.>
Кунта чĕлхе аталанăвĕ (глоттогенез) пирки сăмах пырать. Анчах та мĕн калани культурогенез, антропогенез тата пĕтĕмĕшле этногенез пирки те вырăнлă.
Глоттогенез
Чăваш чĕлхи еплерех майлашăнса йĕркеленсе пыни.
Татах А.А.Зализняк академик сăмахĕсене тăнласа пăхма тивет :
<Куçару: Пин çул каялла пурăннă пирĕн несĕлсем эпир калаçакан чĕлхепех калаçнă-ши? Е, çапах та, ку апла мар? Асăрхăр, ку хуть те мĕнле пулсан та, леш несĕлсен те хайсен тата пин (икĕ пин, виçĕ пин) çул маларах пурăннă несĕлĕсем пулнă вĕт! Кашнинчех ăруран ăрăва чĕлхе улшăнасси пĕчĕккĕн-пĕчĕккĕн пулса пынă. Хăш самантран пуçласа эпир вырăс чĕлхи хăй, унăн несĕлĕ мар, тейĕпĕр? Леш несĕлле шутланаканни вырăс чĕлхин çеç мар, ытти хăшпĕр тăванла чĕлхесен те — ку вара питĕ пĕлтерĕшлĕ! — умĕ мар-и-ха?>
Ку цитатăра вырăс чĕлхи пирки каланă, тейĕпĕр. Анчах та мĕн калани, — ним тавлашусăрах паллă, — хуть те мĕнле чĕлхене те пырса тивет. Электронлă чăваш энциклопедийĕнчен :
<Куçару: Хальхи чăваш чĕлхи 15-мĕш ĕмĕрте вăтам пăлхар чĕлхин диалекчĕсен никĕсĕ çинче йĕркеленнĕ. Глоттогенезра виçĕ компонент тĕп вырăн йышăннă: 1)Никĕсре тăракан вăтам пăлхар чĕлхи, — вăтам кăпчак чĕлхинчен нумай япала йышăнма ĕлкĕрнĕскер, вăл шутра монгол, фарси, араб енчен килнисене; 2)Туен çармăс субстарчĕ (тĕпрен илсен тури диалектра); 3)Хусан тутарĕсен тата мишерсен енчен килекен витĕм, чăваш чĕлхин тĕрлĕ шайĕнче тĕрлĕрен палăраканскер.>
Олег Мудрак, РГГУн Тухăçри культурасен тата антика институчĕ çумĕнчи компаративистика Центрĕн аслă ăслав ĕçлевçи çапла калать :
<Куçару: Тата пур чăваш е пăлхар чĕлхи. Тĕрĕк ушкăнĕнчи уникаллĕ турат. Анăç енне килсе лекнĕ чи малтанхи тĕрĕклĕх. Лексика, грамматика, фонетика енĕпе вăйлăн уйрăлса тăрать, анчах та вăл чат тĕрĕк чĕлхи. Паян ку чĕлхесемпе калаçакансем Чăваш Енре пурнаççĕ. Унччен паянхи Тутарстан территорийĕнче пурăннă. Атăлçи Пăлхар тата "булгар" этноним пур çĕрсем вĕсен территорийĕ пулнă.>
Культурогенез
Чăваш культури еплерех майлашăнса йĕркеленсе пыни.
Антропогенез
Чăваш çыннисен биологилле енĕ еплерх майлашăнса йĕркеленсе пыни.
Каçăсем
Категори:Чăвашсем Категори:Истори
Викторов Василий Филиппович
Викторов Василий Филиппович — (5.04.1912(23.03)-07.11.1978), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 61-мĕш çарĕн 12-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 9-мĕш гварди уйрăм сапёр батальонĕн рота командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ.
Олма (Олма юппи)
Олма (Кара) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Олма юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 28 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 58 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пакур
Асăрхавсем
Категори:Алхас çулăма сӳнтерекен инструмент Категори:Йывӑҫ авӑрлӑ хӗҫ-пӑшал
Муром хулашĕ
Муром хулашĕ (вырăс. Муромский городок) — Самар облаçĕнчи Ставрополь районĕнче, — Жигули тата Валы ялĕсен хушшинче, — вырнаçнă хулаш. Атăлçи Пăлхар патшалăхĕнчен (X-XIII ĕмĕрсем) юлнă археологи палăкĕ шутланать. Ку тăрăхра чăваш ялĕсем çук, çавна кура кунти  топонимсен те ятарлă "чăвашлатнă" варианчĕсем çук. Ку вырăн — Самар кукри. Чăваш ялĕсем унта кăнтăр еннелле çеç пур (Çăлкуç, Хурниç, Хурамал). Вĕсем асăннă хулашран чылай аякра тăраççĕ.
Хулаш вырăнĕнче пулнă хулан чăн-чăн ячĕ паллă мар. Анчах та хулаша XVIII-мĕш ĕмĕртех "Муромский городок" теме пуçланă, çавна кура хулине хăйне те малсăлтавлăн çаплах калаççĕ.
Мунжа
Мунжа — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ, Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Кондома юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 262 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Муром хулашĕ
Хулаш вырнаçнă вырăн
Ку вырăнта ятарласа тÿпе айĕнчи музей тăвасшăн. Проект пур. Чылай вăхăт хулаш вырнаçнă çĕрсене ялхуçалах тĕллевĕсемпе усă курнă — сухаланă, акнă, вырнă. Хальхи вăхăтра апла тумаççĕ.
Каçăсем
Категори:Географи Категори:Истори Категори:Хулашсем
Мунжа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем
Турнесь-Иоль
Турнесь-Иоль — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Войкар юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  23 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хурамал Уйăрăшĕ
Хурамал Уйăрăшĕ (Кармала-Разъезд) — Самар облаçĕ Кушкă районĕн ялĕ.
Асăрхавсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Хойбах (Кинциг юппи)
Хойбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв  Кинциг (Рейн  юппи)|Кинциг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Баден-Вюртемберг
Жанна Дюбарри
Жанна Бекю (Jeanne Bécu de Cantigny), упӑшкипе — Дюбарри графиня (фр. comtesse du Barry; 19 ҫурла 1743, Вокулёр, Франци — 8 раштав 1793, Париж, Франци), — франци королӗ XV Людовикӑн официаллӑ фаворитки, пӗр верси тӑрӑх, францискан мӑнахӗн Гомара де Вобернье (Gomard de Vaubernier) мӑшӑрлануна кӗмесӗр ҫуралнӑ хӗрӗ пулнӑ. Амӑшӗнпе (Бекю) ашшӗн (де Вобернье) хушамачӗсемсӗр пуҫне Ланж суя ятпа та (Lange Lange, l’ange — «пирӗшти» сӑмахран) усӑ курнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Францин Аслă революцийĕ Категори:Пайăр çынсем:Франци Категори:Франци историйĕ Категори:Франци куртизанкисем Категори:Истори Категори:Франци Категори:Франци хĕрарăмĕсем Категори:1743 çулта çуралнисем Категори:1793 çулта вилнисем
Июлĕн 6-мĕшĕ
Июлĕн 6-мĕшĕ (Шестое июля) — Мосфильм киностудире Юлий Карасик режиссёр 1968 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Дозорцев Фёдор Иванович
Дозорцев Фёдор Иванович  — (24.05.1922-22.06.1992), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн4-мĕш танк çарĕн 10-мĕш гварди танк корпусĕн 29-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин 3-мĕш мотоперевçĕсен батальонĕн командирĕ, гварди капитанĕ.
Аслă Терпит
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Тĕне кĕнĕ тутарсем (крешшĕнсем) пурăнаççĕ.
Истори
XVII ĕмĕрте никĕсленĕ. 1920 çулчен ял Хусан кĕпĕрнин Çĕрпӳ уесĕнче шутланнă. 1920-21 çулсенче Чăваш автономи облаçне кĕнĕ. 1921 çултанпа — ТАССР йышĕнчи Сĕве кантонĕнче. 1927 çулхи нарăсăн 14-мĕшĕнче Ульянково районĕнче, 1927 çулхи çурлан 1-мĕшĕнче Хайпăç районĕнче. Халĕ те Хайпăç районĕнче.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Хайпăç районĕн ялĕсем Категори:Мĕлкки крешшĕнĕсем Категори:Тутар ялĕсем
Бонин Анатолий Петрович
Бонин Анатолий Петрович — (15.08.1915(2)-02.12.1981), Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн 136-мĕш перевçĕсен дивизин 358-мĕш перевçĕсен полкĕн штаб пуçлăхне разведка енĕпе пулăшаканĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Гулин Юрий Иванович
Гулин Юрий Иванович — (06.04.1926-06.07.1988), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăнакан çарĕн 89-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 267-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн перевçи, гварди красноармеец.
Чунова
Чунова — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Кодина юханшывăн сулахай çыранĕпе, 75 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Паета-Яха (Йоркут-Яха юппи)
Паёта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Йоркута-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 43 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 157 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
П. эрч. 26
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ун-Няр-Соим
Ун-Няр-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Амня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  340 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çтерлĕпуç районĕ
Çтерлĕпуç районĕ (Стәрлебаш районы, Стерлибашевский район) — Пушкăрт Республикин кăнтăрĕнчи район. Администраци центрĕ — Çтерлĕпуç.
Тавралăхĕ
Район территорийĕ республикăн кăнтăрĕнче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Çтерлĕпуç районĕ
Иванченков Александр Сергеевич
Иванченков Александр Сергеевич  — (.28.09.1940-), «Союз-29» космос карапĕн тата «Салют-6» орбита станцин бортинженерĕ, 44-мĕш СССР лётчик-космонавчĕ, «Союз Т-6» космос карапĕн тата «Салют-7» — «Союз Т-5» — «Союз Т-6» орбита ăслах комплексĕн бортинженерĕ,, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ датисем - 02.11.1978, 02.07.1982.
Ватсиманйоки
Ватсиманйоки — Раççей территоринчи юханшыв. Мурман облаçĕн КАндалакша районĕ территорипе юхать. Юханшыв Тунтсайоки юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км, бассейн лаптăкĕ 547 км2.
Каçăсем
Категори:Мурман облаçĕн юханшывĕсем
Вазуза
Вазуза — Раççей территоринчи юханшыв. Смулен облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 162 км, бассейн лаптăкĕ 7120 км2.
Каçăсем
Категори:Смулен облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем
Катрин Хес
Катрин Хес (Katrin Heß, 1985, çĕртме, 26, Гейдельберг, Германи) — нимĕç актриси тата фотомоделĕ.
Каçăсем
Категори:Актрисăсем Категори:Германи фотомоделĕсем Категори:Çĕртмен 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1985 çулта çуралнисем
Пĕлтерĕшсем (Моцарт)
Моцарт (Mozart) — нимĕç хушамачĕ:
Ярылгач
Ярылгач — Украина территоринчи кӳлĕ. отсутствуют юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 41791 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Раççей кӳллисем
Керкавож
Керкавож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Искавож юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Олмуга
Олмуга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кепина юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Юкоба
Юкоба —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Вашка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 113 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Олмуга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Юкоба
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Олмуга
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Юкоба
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем