cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лакшми Баи
Ачалăх
Çуралсанах Лакшми Бай Маникарника (кĕскен — Ману) ят илнĕ. Вăл Варанасинче (Бенаресе) брамин кил-йышĕнче çуралнă. Ашшĕ, Моропант Тамби,юлашки маратх пешвин Баджи Раон тăванĕн, Чимнаджи Аппан канашлавçи пулнă. Хĕрача иккĕре ĕ тăваттăра чух амăшĕ, Бхагирати ăна вилсе тăлăха хăварнă. Ирхи çулĕсем çинчен питĕ сахал пĕлеççĕ. Шутланă тăрăх, Ману питĕ чĕрĕ те шăпăрлан ÿснĕ. Унăн пурнăçĕнчи тĕлĕнмелли япала вăл, инди пĕрлĕхĕнче хĕрарăма хăйĕн вырăнне кăтартнине тата хĕрача пулнине пăхмасăр, вăл пур енлĕ пĕлÿ илнĕ кăна мар, тата çапăçура кирлĕ ăсталăха та (унăн пурнăçĕнчи палли вăл — юланутпа пынă чух кашни аллинче хĕç тытса лаша йĕвенне шăлпа хĕстерсе тытни) вĕреннĕ.
Каçăсем
* Категори:Инди паллă çыннисем Категори:Çарпуçсем Категори:Хĕрарăмсем вăрçăсенче
Ленкорань уесĕ
Ленкорань уесĕ (малтан Талыш'''  — Баку кĕпернин тата Азербайджан ССР йышĕнчи администрациллĕ виçе. Центр — Ленкорань.
Кĕпĕрнаттăр
Кĕпĕрнаттăр (gubernator урлă  патне,  лешĕ вара κυβερνήτης [kybernētēs] «çул тытса пыракан») — федерацин администрациллĕ-территориллĕ пысăк виçин тытăмлă  пуçлăхĕ.
Ленкорань уесĕ
Истори
Ленкорань уесне 1840 çулта Баку кĕперни йышĕнче йĕркеленĕ. 1846 çулта Шемаха кĕпернине, 1859 çулта — Баку кĕпернине куçарнă. 1920 çулта Ленкорань уесĕ Азербайджан ССР йышне кĕнĕ.
Кĕпĕрнаттăр
Çăлкуçсенче
(кэ̆бэ̆рнатты̆р), губернатор. Изамб. Т. † Çак Исампаль ачисем кĕпĕрнаттăр ывăль пек. АПП. † Кăвак кăвакарчăн урисем кĕпĕрнаттăр вырăс туйисем.. Т. II. Загадки. Кĕпĕрнаттăрăн пуçне тутăрпа туртса çыхнă. (Кăвас чĕресĕ). // Ашмарин сăмахсарăнчен (Тезаврус лингве чувашорум)
Ленкорань уесĕ
Истори
1929 çулта пăрахăçланă.
Кĕпĕрнаттăр
Çăлкуçсенче
Кĕпĕрнаттăр. уст. губернатор // 1982-мĕш çулхи словарьтен)
Ленкорань уесĕ
Каçăсем
Категори:Баку кĕпернин уесĕсем Категори:Азербайджан ССР уесĕсем
Геокчайский уезд
Беспута
Беспута  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Ока|р. Ока юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км, бассейн лаптăкĕ 1000 км2.
Поликушка (фильм)
Поликушка (Поликушка) — Русь киностудире Александр Санин режиссёр 1922 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Раççейри 1922 çулхи фильмсем Категори:Раççейри драма фильмсем Категори:Раççейри хура-шурă фильмсем Категори:РСФСР сасăсăр фильмсем Категори:Лев Толстойăн хайлавĕсене экранизациленисем
Овынь-Ева
Овынь-Ева — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Атлым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  18 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кнут Клемент
Кнут Клемент (Knut Jungbohn Clement; раштав, 4, 1803, Нордорф — 1873) — нимĕç филологĕ тата этнографĕ.
Халăх вĕрентӳçи, каярах Киль хулин университетĕнче доцент пулса ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Дани филологĕсем Категори:Этнографсем
Янямд-Яха
Янямд-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Соелю-Се юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 59 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тэрхийн-Цагаан-Нуур
Тэрхийн-Цагаан-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 61 км².
Тулья (Ах юппи)
Тулья  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ах юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 3 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Тĕлĕнтеревçĕ (фильм, 1922)
Тĕлĕнтеревçĕ (Чудотворец) — Ленфильм киностудире Александр Пантелеев режиссёр 1922 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Сасăсăр кинокамитсем Категори:Хура-шурă кинокамитсем Категори:Раççейĕн сасăсăр фильмĕсем Категори:1922 çулхи Раççей кинокамичĕсем Категори:Раççей кинокамичĕсем Категори:1922 çулхи кинокамитсем
Варна облаçĕ
Варна облаçĕ (Област Варна) — Пăлхарин 28 облаçĕсенчен пĕри. Варна облаçĕн лаптăкĕ — 3818 км² (çĕршыв территорин 3,44 %), унта 472 654 çын (2016) пурăнать. Администраци центрĕ — Варна хула. Автомобиль кочĕ — B.
Географи
çĕршывăн тухăçĕнче вырнаçнă. Тухăç енче Хура тинĕс, Бургас, Добрич тата Шумен облаçĕмпе чикĕ тытать.
Çĕленкуç
Этимологи
Ятне куçĕсем çĕленпек вăрăм та йăшăлка пулнипе панă. Тĕрĕк чĕлхинче salyangoz теççĕ.
мини|Çĕленкуç
Горевая (Зоижемская юппи)
Горевая (Гаревая) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Зоижемская юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 82 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Яптака-Яха
Яптака-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Хабей-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 11 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Шутлавлăх
Шутлавлăх — япаласен тата вĕсен пайĕсен тулашри, формаллĕ хире-хирĕç çыхăнăвĕсене, çавăн пекех палăрăмĕсене, капĕсене, хисепне, капашне кăтартакан категори.
Каçăсем
Категори:Онтологи Категори:Виçев Категори:Философи категорийĕсем Категори:Шутлавлă ăславсем
Врубель Михаил Александрович
Врубель Михаил Александрович (5 [17] пуш 1856, Омск, Раҫҫей империйӗ — 1 [14] ака 1910, Санкт-Петербург) — XIX—XX ӗмӗрсен чикӗнчи вырӑс сӑрӑ-ӳнерҫи, ӳнерӗн пур тӗсӗсенче те ӗҫленӗ теме юрать: сӑрӑ-ӳнер, графика, капӑр скульптура тата театр ӳнерӗн жанрӗсенче.
Дзюба Пётр Петрович
Дзюба Пётр Петрович Дзюба Петро Петрович — (12.02.1915(30.01)-17.01.1965), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр фрончĕн 8-мĕш сывлăш çарĕн 6-мĕш гварди пĕтерекен авиаци дивизин 85-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн командирне пулăшаканĕ сывлăш перевçĕ хĕсмечĕпе, гварди капитанĕ.
Сĕлĕх
Çырмара пурăнакан куршанакпек çыпăçакан хура тĕслĕ ăман (лат. Hirudinea, выр. Пиявка) вăл ÿтçине çыпăçса хура пакăç юна сăхат.
мини|Çыпсĕлĕх Категори:Чĕрчунсем
Окунёва (Щучья юппи)
Окунёва  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Щучья юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  18 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хотон-Нуур
Хотон-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. Хара-Салагийн-Гол, Цагаан-Ус юханшыв юхса кĕрет, Сыргаль юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 50,1Юрий Кручкин. Монголи. Географическая энциклопеди. г. Улан-Батор 2009 км².
Эбола (пĕлтерĕшсем)
Эбола:
Кунçалă
Кунçалă —Раççей территоринчи юханшыв. Чĕмпĕр облаçĕ], Самар облаçĕ, Тутарстан территорипе юхать. Юханшыв Майна юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 23 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Этимологи
Ăна 922-мĕш çулта Пăлхар патшалăхне килсе кайнă Ахмед ибн Фадлан çул çӳревçи асăнса хăварнă: Кунджулу шывĕ тесе. Кунта вĕсем Сувар халăхăн Пайрак хуçине ялтавар Алмушпа кĕтсе илеççĕ. Ку вырăнтан таçта мар ĕлĕк авалхи Сувар хули пулнă, Кузнечиха ялĕ çумĕнче.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Куйбышев шыв усравĕ Камское Устье паççулкинчен Куйбышев гидроузелĕччен, Аслă Çарăмсан юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Яка пулă
Çырма пуллин ячĕ (выр. Вьюн, лат. Misgurnus)
мини|Яка пулă
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Бея (юханшыв)
Бея (Пии) — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Абакан (юханшыв)|Абакан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 71 км, бассейн лаптăкĕ 470 км2.
Каçăсем
Категори:Хакаси юханшывĕсем
Ыраш мĕтри
Пулă (выр. Пескарик, лат. Gobio gobio)
мини|Ыраш мĕтри (пулă)
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Арне Фальк-Рённе
Арне Фальк-Рённе (раштав, 5, 1920 — утă, 9, 1992) — дан этнографĕ, çыравçи, фотографĕ тата çулçӳревçи.
Каçăсем
Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Этнографсем Категори:Дани çулçӳревçисем Категори:Дан çыравçисем Категори:Дани çыравçисем
Шашлык
Шашлы́к — кăвар çинче пĕçернĕ аш, чи малтанах така (сурăх) аш-пăшне пĕчĕк татăксене касса, шампур çине тирсе йывăç кăмрăкĕ çинче мангалра пĕçернĕ çиме. Тăвар, пăрăç, уксус хушаççĕ, çаплах кăткăс техĕмсене яраççĕ. Каярах вырăс кухнинче «шашлык» терминпа сысна какайĕнчен, вĕçен кайăк ашĕнчен, пулăран, пахча-симĕçрен çавăн пекех хатĕрленисене калама тытăннă.
Каçăсем
Категори:Аш-какай çимисем Категори:Така аш-какай çимисем Категори:Кавказ кухни Категори:Эрмен кухни Категори:Азербайджан кухни Категори:Уйгур кухни Категори:Калмăк кухни Категори:Узбек кухни Категори:Таджик кухни Категори:Крым-тутар кухни Категори:Чăваш кухни
Бооне-Цагаан-Нуур
Бооне-Цагаан-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. Байдраг-Гол юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 252 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Видин облаçĕ
Ви́дин о́блаçĕ (Област Видин) — Пăлхарин Çурçĕр-Анăç регионĕнчи çĕрĕ. Сербипе тата Румынипе юнашар вырнаçнă.
Видин облаçĕн лаптăкĕ — 3033 км², унта 101 018 çын (2011) пурăнать. Администраци центрĕ — Видин хула.
Надэй-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Рождественская Жанна Германовна
«Мелодия» пластинкисем
Необитаемый остров (совместно с Олей Рождественской)
Песня Волчицы Звезда, Тереса, Девица — Жанна Рождественская Книжкин дом (А.Рыбников —- Ю.Энтин) — Жанна и Оля Рождественские, Гарри Бардин Добрая сказка (А. Пахмутова — Н. Добронравов) — Жанна и Оля Рождественские Хэппи энд (совместно с группой «Аракс») Опять глаза (А.Мажуков — Л.Ошанин) Спасибо, жизнь (запись с анс. Мелодия п.у. Г.Гараняна) Голос Богоматери — Жанна Рождественская Скажи мне что-нибудь (М.Минков — Р.Рождественский) Королева — Жанна Рождественская Гадалка (М. Дунаевский — Л. Дербенёв) Запомни (И. Якушенко — Л. Завальнюк) Свет в окне (А. Мажуков — Г. Горбовский) Я или ты (Л. Афанасьев — Е. Долматовский) запись с ансамблем «Бумеранг» Песня о лебеде (Т. Мухамеджанов — Т. Зульфикаров) ''Ж.Рождественская, А.Кузнецов (гитара), инстр. ансамбль'' Друг для друга (Л. Афанасьев — Т. Ульянова) Омут (Ж. Рождественская — С. Гершанова)
Компакт-дискисем
Память земли. Исполняет Жанна Рождественская и Лолита Семенина.
Бзугу (юханшыв)
Бзугу  — Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Хура тинĕс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км, бассейн лаптăкĕ 13.6 км2.
Яптако-Нурма-Яха
Яптако-Нурма-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Нурма-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 54 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Глумов кунçыравĕ
Глумов кунçыравĕ (Дневник Глумова) — Госкино киностудире Сергей Эйзенштейн режиссёр 1923 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:1923 çулхи фильмсем Категори:Сергей Эйзенштейн фильмĕсем Категори:ССРП кĕске фильмĕсем Категори:ССРП 1923 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Фильмсем, алфавитпа
Грошев Леонид Петрович
Грошев Леонид Петрович — (6.08.1914(24.07)-29.03.1986), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 18-мĕш сывлăш çарĕн 2-мĕш гварди бомблакан авиаци корпусĕн 13-мĕш гварди бомблакан авиаци дивизин 20-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн штурманĕн çумĕ, гварди капитанĕ.
Тумра
Тумра — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Тап юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 91 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Даян-Нуур
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Тырă
Ана культурисен вӑрлӑхӗ (тĕшĕ), ҫавӑн пекех ытти ӳсентӑрансен вӑрлӑхӗ. (выр. Зерно)
Этимологи
Чăвашла ĕлĕк шурă тырă палăртнă - вырăсла "рис" хальхи тĕрĕк чĕлхисенче: асĕрпайшанла düyü, тутарла дөге, гаитиле diri.
Хĕрлĕ шуйттанккасем (фильм)
Хĕрлĕ шуйттанккасем (Красные дьяволята) — Одесская киностудия киностудире Иван Перестиани режиссёр 1923 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Дзюбанов Даниил Титович
Дзюбанов Даниил Титович Дзюбанов Данило Титович — (24.12.1915(11.12)-08.01.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 43-мĕш çарĕн 235-мĕш перевçĕсен дивизин 732-мĕш перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, аслă лейтенант.
Баян-Нуур
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Омрась-Юган (Сорум-Амня юппи)
Омрась-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сорум-Амня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  65 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Грубешор (Лун-Вожа юппи)
Грубешор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лун-Вож юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Омрась-Юган (Сорум-Амня юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Сапан
Сапан - икĕлленĕ туратран тата вӑрӑм тăсăлакан шăнăркăран тунă чулпа пемели пăшал. Ачасем вӑйӑ-кулӑмпа, ухатниксемпе сунарсем - усӑ кураҫҫӗ.
мини|Сапан
Этимологи
Категори:Хĕçпăшал, алфавитпа Категори:Ывăту хĕçпăшалĕ, алфавитпа
Шемаха уесĕ
Шемаха уесĕ (ﺷﻤﺎﺧﻰ ﻗﻀﺎﺳﻰ) — Каçпи облаçĕн, Шемаха кĕпернин, Баку кĕпернин тата Азербайджан ССР йышĕнчи администрациллĕ виçе. Центр — Шемаха хула.
Истори
Шемаха уесне 1840 çулта Каçпи облаçĕ йышĕнче йĕркеленĕ. 1846 çулта Шемаха кĕпернене, 1859 — Баку кĕпернине кĕртнĕ. 1920 çулта Азербайджан ССР пайĕ пулса тăнă.
1929 çулта пăрахăçланă.
Пурăнан халăх
1897 çулта халăха çырнипе уесре 121 842 çын пурăннă, çав шутра азербайджансем («тутарсем» тенĕ) — 73,7 %, эрменсем — 11,7 %; вырăссем — 9,3 %; татсем — 3,7 %. Шемахăра 20 007 çын пулнă.
Каçăсем
Категори:Баку кĕпернин уесĕсем Категори:Азербайджан ССР уесĕсем
Тĕне
Тĕне йăли - ĕлĕк-авалхи чăвашсен тата пĕтĕм тĕрĕксен Турăсене асăнмалли йăли йĕрки.
Евраси уй-хирӗсемпе вӑтаҫӗр Аçири тӗрӗк-монголи куçавçисен вӑтам ӗмӗрсенчи этника тӗне тытса тӑрасси ҫинчен тата вӗсен витӗмне тӗрӗсленӗ халӑхсенчен пӗри, уйрӑмах патшалӑх кульчӗ шайӗнче, Тĕнери — чаплӑ тӳпе шутланнӑ; ҫавӑн пекех влаҫпа ҫыхӑнман ҫулсенчен пӗри шутланнӑ.
Термин
Акӑлăш чӗлхи литературинче Tengrism термин йышӑннӑ. "Тенгризм" термин авторӗ XIX ӗмӗрти Чокан Валиханов хусахсен этнографӗ шутланать. Французсен востоковечĕ Жан-Полӗ 1956 ҫулта ҫак термина пĕтĕм тĕнчери ӑслӑлӑхӑн анлӑ ҫаврӑнӑшне кӗртнӗ. Тенгрианства традициллӗ культ тесе ӑнлантарнин никӗсӗ, Тĕнери "аслӑ " турӑпа ҫыхӑннӑскер, французсен востоковечĕ Жан-Поль Руу йӗркеленӗ.
мини|Тĕне палли - шăнăрак (çаврашкари хачă) тата орхон сас паллисемпе [[Тĕнери çырнă сăмах, пуквăсампа ТНРИ тенĕ.]]
Культ
мини|Тĕнери Турă çичĕмĕш пĕлет тăрринче лашапа чупат, çиçĕм çапать.
Омысь
Омысь — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лыхма юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  125 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Толбо-Нуур
Толбо-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 84 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Флай (юханшыв)
thumb|left|Юханшыв дельтин картти thumb|left|д’Альбертис 1876-мĕш çулта хатерлене картă. Флай ((Fly River) — Папуа — Çĕнĕ Гвиней территоринчи юханшыв. Юханшыв  Папуа кӳлмекне юхса кĕрет.  Юханшыв тăршшĕ 1120 км, бассейн лаптăкĕ 76000 км2 . Вăринчен 800 км вырнаçнă хулаччен Киунга карапсем çӳреççĕ.
Вăриинче 56 км сарлакăш эстуарий пулса тăнă. Дельта лаптăкĕ 7100 км², вăтам шыв тарăнăшĕ 8 м. Шывпа пĕрле нумай тăпра, юшкăн юхнă май эстуаринче нумай утрав вырнаçнă, вĕсенчен чи пысăккисем Киваи, Пуруту, Вабуда, Аибинио, Мибу тата Домори.
Европа çыннисенчен чи малтан юханшыва Британи империн «Флай» карапĕн капитанĕ Блэквуд Фрэнсис Прайс 1842-меш çулта Папуа кӳлмекĕн анăç çыранне тĕпченĕ чухне тупнă Е. Карап ятне хальхи юханшыв ятне панă. 1876-меш çулта юханшыв итали çулçуревçи Луиджи Мария д’Альбертис тĕпченĕ, вăл «Нева» параходпа Çĕнĕ Гвиней утравне 900 км кĕнĕ.
Юпписем
Стрикленд татп Ок-Теди.
Каçăсем
Категори:Папуа — Çĕнĕ Гвиней юханшывĕсем
Япта-Недарма-Яха
Япта-Недарма-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Недарма юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 30 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Япта-Яха (Юсереде-То-Се юппи)
Япта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Юсереде-То-Се юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 7 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Япта-Недарма-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Япта-Яха (Юсереде-То-Се юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Япта-Недарма-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Япта-Яха (Юсереде-То-Се юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Биджа (юханшыв)
Биджа Піӌі — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Енисей юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км, бассейн лаптăкĕ 587 км2.
Асăрхавсем
Категори:Енисей юпписем Категори:Хакаси юханшывĕсем
Тумья
Тумья — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Тап юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 38 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Гамбург шучĕ
«Гамбург шучĕ» — çак самантра пулса иртнисенчен тата тупăшлас интересрен ирĕклĕ, чăннипе хаклани системисен калаçури фигура.
Килни
«Гамбург шучĕпе» калани Виктор Шкловский ăнлантарса панă халапран тухать. Çак юптарăва пĕр ятлă кĕнекен «Гамбургский счёт» (1928) прологне кĕртнĕ. Цирк арени çинче çĕнтерӳçĕне маларах палăртса хунă пулсан, «Гамбург шучĕ», чăннипех, циркри кĕрешӳçсен вăйпа ăсталăхăн танлашăвне кăтартать:
Гамбург шучĕ — çав тери кирлĕ ăнлав. Пур кĕрешӳçĕ те, кĕрешнĕ чухне, улталаççĕ те антрепренёр хушнипе çурăм çине выртаççĕ. Çулталăкра пĕрре гамбург трактирĕнче кĕрешӳçĕсем пуçтарăнаççĕ. Алăксене питĕрсе, чӳречесене карса кĕрешеççĕ вĕсем. Чылай, хитре мар, йывăррăн. Кунта ĕнтĕ кĕрешӳçĕсен чăн класне çирĕплетеççĕ. Гамбург шучĕ литературăра кирлĕ. Гамбург шучĕпе — кунта Серафимовичпа Вересаев çук. Вĕсем хулана çитеймеççĕ. Гамбургра — Булгаков кавир умĕнче. Бабель— çăмăл йывăрăшли. Горький — иккĕленӳллĕ (тăтăшах форми çитмест). Хлебников чемпион пулнă.
Тэлмэн-Нуур
Тэлмэн-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 194 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Жанна д’Арк
Жанна д’Арк, Орлеан хĕрĕ, (Jeanne d'Arc; Домреми, 1412 кăрлач, 6 - Руан, 1431 çу, 30) — Франци наци паттăрĕ, Çĕрçул вӑрҫин франц çарпуçĕсенчен пĕри. Бургундсен тыткăнне лекнĕ, лешĕсем ăна акăлчансен аллине панă, ересь сарнă тесе айăпласа çунтарса янă. Каярах 1456 çулта ăна тÿрре кăларнă, 1920 çулта вара канонланă — католи чиркĕвĕ ăна сăваплисен шутне кĕртнĕ.
Кинора сăнарлани
мини|справа| [[Жан Огюст Доминик Энгр|Ж. О. Д. Энгр ĕçĕ]]
Каçăсем
Категори:Франци историйĕ Категори:Пайăр çынсем:Франци Категори:Хĕрарăмсем вăрçăсенче Категори:Франци Категори:Çарпуçсем
Грошев Николай Петрович
Грошев Николай Петрович — (04.04.1921-08.03.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 260-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 214-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, аслă лейтенант.
Бира (Уссури юппи)
Би́ра  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Уссури юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 61 км, бассейн лаптăкĕ 947 км2.
Наркили-Яха
Наркили-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Лайндте-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 22 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Грубешор (Тибейвиска юппи)
Грубешор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Тибейвиска юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мĕлке çÿрет Европа тăрăх
Мĕлке çÿрет Европа тăрăх (Призрак бродит по Европе) — ВУФКУ киностудире Владимир Гардин режиссёр 1923 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП сасăсăр фильмĕсем Категори:1923 çулхи фантастика фильмĕсем Категори:ССРП 1923 çулхи фильмĕсем Категори:Эдгар Аллан По хайлавĕсене экранизациленисем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:ССРП фантастика фильмĕсем Категори:ССРП хăруш фильмĕсем
Буст-Нуур
Буст-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 22 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Ойгон-Нуур
Ойгон-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 61 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Шăнăçтарăш (пĕлтерĕшсем)
right|220px|thumb|Шыв — чи пысăк [[ăшă шăнăçтарăшлă шĕвексенчен пĕри ]] Шăнăçтарăш, —
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Шăнăçтарăшсем
Слесарь тата Канцлер
Слесарь тата Канцлер (Слесарь и Канцлер) — ВУФКУ киностудире Владимир Гардин режиссёр 1923 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Электро шăнăçтарăш
Электро шăнăçтарăш (çавăн пекех пĕрле те çырма пулать: электрошăнăçтарăш) — ток яракан ĕскерĕн вăл мĕн чухлĕ электро каплам пухма пултарнине кăтартакан капĕ.
Вуламалли
Боргман И. И.,. Электроёмкость // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Савельев И.В. Глава X. Движение заряженных частиц. // Курс общей физики. — 3. — М.: Наука. Гл. ред. физ.-мат. лит., 1988. — Т. 2. — С. 87—88. — 496 с. — 220 000 экз. Г. Крон. Тензорный анализ сетей. — Москва: Сов. радио, 1978. — 720 с.
Категори:Электро Категори:Физика терминĕсем
Татсем
Этимологи
«Тат» — тĕрĕк сăмахĕ, çакнашкал тĕрĕк мар вырăнти халăха палăртаççĕ.
Гросс-Константиновка
Гросс-Константиновка е Аслă Константиновка (Большая Константиновка) — Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕ. Нимĕçсем никĕсленĕ, нимĕçсем пурăннă. Анчах та вĕсене репрессилесен кунта ытларах чăвашсем пурăнма тытăннă. Тĕпрен илсен юнашарти Çĕнĕ Калмăйăр çыннисем килсе вырнаçнă.
Татсем
Каçăсем
Категори:Раççей халăхĕсем Категори:Азербайджан халăхĕсем Категори:Кавказ халăхĕсем Категори:Иран халăхĕсем
Гросс-Константиновка
Кунçулĕ
Яла 1859-мĕш çулта никĕсленĕ, ята Константин Павлович аслă кнеçе хисеплесе панă, мĕншĕн тесен лешĕ Польша Ĕмпÿлĕхĕн енпуçĕнче тăнă, — нимĕçсем вара шăпах çав тăрăхран куçса килнĕ.
Халăх йышĕ
2010-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн: чăвашсем (74,6%), вырăссем (19,6%), мордва (4,2%)
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Айраг-Нуур
Айраг-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 143 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Биректе
Биректе (Бирэктэ) — Раççей территоринчи юханшыв. Якути территорипе юхать. Юханшыв Оленёк (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 315 км, бассейн лаптăкĕ 8600 км2.
Каçăсем
Категори:Якути юханшывĕсем
Омысь-Ех-Соим
Омысь-Ех-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Омысь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кинетоскоп
мини|справа|150px|Кинетоскоп
thumb|160px|Кинетофонпа усӑ курни
Епле ӗҫлени
мини|слева|150px|Кинетоскоп валли ӳкернӗ хӑйу
Яптик-Яха
Яптик-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 92 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Гудырвож (Тури Одес юппи)
Гудырвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Тури Одес юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Охлым
Охлым — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1094    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 93 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Амай
Амай (тĕрĕк. Умай) - тӗрӗк тата монголсен халӑхӗн авалхи турри, Тенери Турă хыҫҫӑн иккӗмӗш вырӑна йышӑннӑ. Хальхи халӑхсем хушшинче алтайсен, пушкӑртсен, пурятсен, хусахсен, кăркăссен, мăнхулсен, тутарсен, хакассен тата ытти халӑхсен паллӑ турă. Туррӑн ячӗ авалхи тӗрӗк ҫырӑвӗнче те пур.
Ку турра часах чăвашсем Ама тесе калаç, вăл сăмахран Кук Амай сăмах тухса каят, тĕрĕк чĕлхинче Кăвак Амана пĕлтерет.
Турă ĕçĕ
Амай е Ама е Кук Амай - хӗрарӑмсен ҫӗр ҫинчи чи хисеплӗ турри, ырӑ кӑмӑллӑ чун, ача-пӑчапа çуратакан хĕрарăмсене хутне кӗрекенскер. Çавăнпа чăваш хĕрарĕмĕсем Ама палли капăрне ĕлĕк тăхăннă. Ача ҫуратас умӗн Ӑсӗ таса шутланакан юртӑн сулахай енче вырнаҫнӑ. Хӗрарӑмсен малтанлӑха сӑнласа пани Майай ятӗнче те палӑрнӑ, ҫакӑ амӑшӗн варне, амӑш хырӑмне, ҫуррине касса татнине пӗлтернӗ.
Майӑн малти кӗтесӗнче юртӑн ытти ӳкерчӗкӗсемпе пӗрле кӑвак материрен ҫӗленӗ пукане ҫакнӑ, ӑна ача чирлесен пӑтӑпа тӑрантарнӑ. Ун хӳттинче сӑпка ҫулӗнчи тин ҫуралнӑ ачасемпе вӗтӗ хумсем пулнӑ, вӗсене вӑл силленӗ, унтан ачана ултӑ ҫула ҫитиччен сыхланӑ. Ачан пурнӑҫӗ те, сывлӑхӗ те унран килнӗ, мӗншӗн тесен вӑл ӑна усал вӑйсенчен тата сывлӑшсенчен сыхланӑ.
Астуни
В памятнике в честь Кюль-тегина соответствующая строка в транскрипции и переводе П. М. Мелиоранского гласит: «Умај-тäг öгäм катун кутына інім кÿl-тäгін äр ат болды», что значит: «Для (то есть на радость) её Величества моей матери-катун, подобной Умай, мой младший брат, Кюль-Тегин, стал зваться мужем».
Тутлă хăйма
Тутлă хăйма — йӳçмен сĕтрен çу фракцине сепарацилесе тунă çимĕç.
Амай
Астуни
К переводу П. М. Мелиоранский дал следующее примечание: «В переводе я принял слово „кут, счастье“ за титул… грамматически возможно перевести и „на счастье моей матери“ и т. д. „Умай“ есть известное божество, до сих пор почитаемое шаманистами на Алтае (см. в словарях В. Радлова и В. Вербицкого)».
Каçăсем
Категори:Монгол халаплăхĕ Категори:Бурят халаплăхĕ Категори:Алтай халаплăхĕ Категори:Пушкăрт халаплăхĕ Категори:Тĕрĕк халаплăхĕ Категори:Кăркăс халаплăхĕ Категори:Казахстан историйĕ Категори:Турăсем, алфавитпа
Тутлă хăйма
Каçăсем
Категори:Сĕт çимĕçĕсем
Сливки
Тунга (Мулымья юппи)
Тунга  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мулымья юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 556 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Дибров Кирилл Селиверстович
Дибров Кирилл Селиверстович Дібров Кирило Селиверстович — (15.07.1914(2)-20.03.1980), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Хура тинĕс флочĕн 393-мĕш уйрăм тинĕс пехоти батальонĕн перевçĕсен взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Тал-Нуур
Тал-Нуур — Монголи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 31,9 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Монголи кӳллисем
Джек Райан: Хаос теорийĕ
Сюжет
Студент Джек Райан 2001 çулхи авăнăн 11-мĕшĕнчи теракт пирки репортаж пăхать.
2003 çул, Афганистан. Джек Райан — лейтенант. Вăл тепĕр икĕ салтакпа вертолёт çинче вĕçсе пынă чухне ракета лекет, Джек йывăр аманать. Вăрçă хоспиталĕнче вăл Кэти Мюллер медаппаапа паллашать, вĕсен роман пуçланать.
Темиçе çул иртсен Джек тата Кэти пĕрле Манхэттенре хваттерте пурăнаççĕ. Район ЦРУ хушнипе Уолл-стритре аудитор пулса ĕçленине Кэти пĕлмест. Пĕррехинче Джек вырăс миллионерĕ Черевин (ăна РФ Шалти Ĕçсен министрĕ Сорокин ĕç хушнă) АПШ доллар курсне антарма шухăшлать, çак вара Мăн депрессирен те хăрушрах пулать. Джека Мускава Черевин планне пĕлме яраççĕ. Мускавра Райана Угандăри американ агенчĕ кĕтсе илет. Анчах отеле çитсен сутăнчăк-агент Джека вĕлересшĕн пулать, анчах хăй ваннăра путăнать. Джек ЦРУ-на шăнкăравласа пĕлтерет. Çĕрле вăл Томас Харпер агентпа тĕл пулса вырăссен планĕ пирки каласа парать.
Джек ирхине Черевин оффисне каять каçхине пĕрле апатланма килĕшеççĕ. Джекăн олигарх çуртне тепре кĕмелле. Çĕрле отельре вăл Кэтие тупать. Джек арăмне пурне те каласа пама тивет, киле таврăнма ыйтать, ансах та Кэти килĕшмест. Харпер хĕре операцире усă курма шухăшлать.Райан хирĕç, Кэти килĕшет.
Сорокин хăй патне Черевина чĕнсе илет. «Тăван çĕршывшăн эпĕ пĕтĕмпех турăм», тет бизнесмен. Сорокин «Эпĕ те» хуравлать те пистолетран Виктора персе вĕлерет. Джек сыватмăша Кэти патне каять, вĕсем пĕр-пĕрне çупăрлаççĕ.
Травников Андрей Александрович
Андрей Александрович Травников (1.2.1971, Череповец, Вологда облаçĕ çур.) — раççей политика тата патшалăх ĕслевçи. Çĕнĕ Çĕпĕр облаçĕн кĕпĕрнатăрĕ (2018-мĕш çулхи авăнăн 14-мĕшĕнче çитĕплетнĕ).
Джек Райан: Хаос теорийĕ
Каçăсем
Категори:Paramount Pictures Категори:АПШ боевик-фильмĕсем Категори:2014 çулхи боевик-фильмĕсем Категори:АПШ драма-фильмĕсем Категори:АПШ триллер-фильмĕсем Категори:Мускав пирки фильмсем Категори:IMAX фильмĕсем Категори:Нью-Йорк пирки фильмсем
Травников Андрей Александрович
Асăрхавсем
Категори:Нарăсăн 1-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1971 çулта çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Вологда
Нармей-Яха
Нармей-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Курсор
Курсóр (cursor — шĕвĕркĕч, ускуравçă интерфейсĕн виçев хатĕр сăнни — объект çине кăтартакан графика  интерфейсĕн элеменчĕ, унпа усă курса клавиатурăна, шăшипе е урăх хатĕрпе çыхăнтарма пулать.
Истори
1968 çулта американ ăслайçи Дуглас Карл Энгельбарт, Стэнфорд тĕпчев институчĕн командипе пĕрле, çын-машина интерфейсĕн (UI — акăл. user interface) пĕремĕш элеменчĕсене тăваççĕ. Çак элементсем революци туса хунă NLS (NLS — акăлч. oN-Line System) системин пайĕ шутланаççĕ, çапла вара пĕр харăсах темиçе терминал пĕр документсемпе ĕçлеме прултарнă. Çав çулхи раштавăн 9-мĕшĕнчех онлайн-системине демонстрациленĕ, ăна «The Mother of All Demos» ят панă, тӳррĕн куçарсан «мĕнпур демоссен амăшĕ» пулать, унта  гипертекст тата курсор ĕçне курма пулать.
Каçăсем
Категори:Ускуравçă интерфейсĕ
Чĕмпĕрьел
Чĕмпĕрьен (Новая Жизнь, ĕлĕк чух: Марьевка, Мариенталь, Mariental ) — Самар облаçĕнчи  Кушкă районĕн ялĕ. Нимĕçсем никĕсленĕ, нимĕçсем пурăннă. Анчах та вĕсене репрессилесен кунта ытларах урăх халăх çыннисем, вăл шутра чăвашсем те,  пурăнма тытăннă. Мĕншĕн "Чĕмпĕрьен" тени паллă мар.
Халăх йышĕ
2010-мĕш çулхи çырсатухупа килĕшÿллĕн: вырăссем (48,6%), чăвашсем (40,5%), тутарсем (6,9%), мордвасем (3%).
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Гудыръю
Гудыръю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сэбысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Бирля (Сĕве юппи)
Бирля  — Раççей территоринчи юханшыв. Тутарстан территорипе юхать. Юханшыв Сĕве юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км, бассейн лаптăкĕ 400 км2.
Каçăсем
Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Бурбонсем
мини|Бурбонсен Виҫҫӗмӗш ҫурчӗн гербӗ Бурбонсем (пӗр. хис.: Бурбо́н; Bourbon, Borbón, Borbone) — европа династийӗ, Капетингсен патша килӗн кӗҫен турачӗ, IX-мӗш Людовикӑн кӗҫен ывӑлӗ Роберӗнчен (1256—1317, граф Клермон, арӑмӗ енчен сир де Бурбон), пулса тухать. Франци астулне Капетингсен тепӗр турачӗ, Валуа династийӗ урлӑ, 1589 ҫулта (Наварра Генрихӗ IV) йышӑннӑ.
Каҫӑсем
Категори:Бурбонсем Категори:Франци династийӗсем Категори:Европăри корольсен династисем
Аэлита (фильм)
Аэлита (Аэлита) — Межрабпом-Русь киностудире Яков Протазанов режиссёр 1924 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Матрица сарăмĕ
Ма́трица — A матрицăна урăх  уйрăм палăрăмсемлĕ (сăмахран, ортогоналлĕхлĕ, симметриллĕ, диагоналлĕхлĕ) матрицăсен   хутлавлăхĕ пек кăтартни.
Мĕншĕн кирлĕ ку? Сарăмăн кашни тесĕн ĕçлевлĕхре килтерĕшĕсем пур; уйрăммăн илсен, шутлавлăхăн нумай меслечĕсем (алгоритмĕсем) матрица сарăмĕсене майлаштарнипе çыхăннă.
Каçăсем
Категори:Матрицăсем
Буйр-Нуур
Буйр-Нур — Монголи, Китай территоринчи кӳлĕ. Халхин-Гол юханшыв юхса кĕрет, Орчун-Гол юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 610 км².
Бискамжа (юханшыв)
Бискамжа (Писхамчы суғ) — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Тузахсуг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Хакаси юханшывĕсем
Пайлавла ăшăшăнăçтарăш
Пĕрчĕлле ăшăшăнăçтарăш (çавăн пекех: Пайлавла ăшăшăнăçтарăш) — япалалăхăн пĕрчĕлле массин ăшăшăнăçтарăшĕ. Вăл тĕрлĕ япалалăхсен тĕрлĕрен тата уйрăм ĕскерĕн ăшă шăнăçтарăшне унăн масси çине пайласан тупăнать. Хăйĕн физикăлла пĕлтерĕшĕпе пĕрчĕлле массăлла япалаллăха температурăн пĕр пĕрчи чухлĕ улăштарсан кĕрекен е тухакан ăшă шутлавлăхне кăтартать.
Пайлавла ăшă тени пĕрчĕлле ăшă теннинчен тĕрĕсрех, мĕншĕн тесен юлашки вариант урăх ăнлавпа (ăшă пĕрчи тенипе) пăтраштарма пултарать.
Вуламалли
Категори:Термодинамика Категори:Физикăлла капсем Категори:Ăшă шăнăçтарăш
Тыним
Тыним — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тавинский Сор куленә    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Гыаёль
Гыаёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Тобысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ярамакода-Яха (Нгарка-Недарма-Яха юппи)
Ярамакода-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Недарма-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 1 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Вест мистер большевиксен çĕршывĕнче темкурнисем
Вест мистер большевиксен çĕршывĕнче темкурнисем (Необычайные приключения мистера Веста в стране большевиков) — Госкино киностудире Лев Кулешов режиссёр 1924 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Мокуа-Вел
Мокуа-Вел — Науру территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,002 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Науру кӳллисем
Çекĕлçĕ
Çĕкĕлçĕ — çăк йăтакан вăй-халçăсем (тиекенсем, пушатакансем, çăка пĕр тĕлтен тепĕр çĕре куçаракансем). Ытларах Атăл çинчи пристаньсенче тара кĕрĕшсе ĕçленĕ (XX ĕмĕрĕн 1930-мĕш çулĕсем таран).
Ку професси çыннисене Никифор Мраньккан «Ĕмĕр сакки сарлака» роман-эпопейинче те асăннă.
Шут (финанс)
Банк картти (англ. bank card) - пластик, металл е виртуал картти, банкри пӗр-пӗр расчет счечӗпе яланах ҫыхӑнса тӑраканскер. Таварсемпе пулӑшу ӗҫӗсемшӗн тӳлеме, ҫав шутра Интернет урлӑ, куҫарусене кӗртмелли, куҫарусемпе усӑ курса, ҫавӑн пекех хашакисене ӳкерсе илме усӑ кураҫҫӗ.
Çекĕлçĕ
Ку професси çыннисем çăк йăтма ятарлă çекĕлпе усă курнă. Çавăнпа вĕсене сапла каланă та: вырăсла крючник.
Шут (финанс)
1998 ҫултанпа РФРА 20-мӗш паллӑ банк счечӗпе усӑ курнӑ. Ҫав хушӑрах банкри счетӑн номерӗ математика тӗлӗшӗнчен номер мар. Ку вӑл — ҫав счетри информаци хатӗрӗсем ҫинчен калакан число код.
Çекĕлçĕ
Асăрхавсем
Категори:Вăй-хал профессийĕсем Категори:Кивелнĕ профессисем
Шут (финанс)
Банкри счет номерне 5 ушкӑна пайланӑ.
1-мӗш группа 5 разрядран тӑрать те 2-мӗш йӗркен баланс шучӗ ҫине, ун ҫинче шут уҫӑлнӑ. Конкретлӑ баланс счечӗн суйламалли правилӑсене ҫапӑҫакан счетсен планӗпе регламентацилеҫҫӗ. Баланс шучӗ, сӑмахран, патшалӑхӑн коммерциллӗ юридически сӑпачӗн (40702) е уйрӑм ҫын вклачӗн (181 кунран пуҫласа 1 ҫулччен 42605 ҫулччен уҫнӑ расчечӗн шутне кӑтартать. 2-мӗш йӗркен баланс шучӗ хӑй черечӗпе 1-мӗш йӗркен (3 символ) тата иккӗмӗш йӗркен пӗрремӗш номерӗ ҫине пайланать. Пӗрремӗш йӗркен баланс счетӗнче пӗрремӗш символ палӑрать, вӑл счетсен планне пайланине кӑтартать.
2-мӗш ушкӑн 3 символтан тӑрать те валютӑна кӑтартать, унта пӗтӗм раҫҫейри классификаторпа килӗшӳллӗн шут уҫнӑ.
3-мӗш группа пӗр символран тӑрать, унта счетӑн паллӑ алгоритмне (1) тӗпе хурса, счетӑн ытти цифрисене, ҫавӑн пекех счет уҫнӑ банк Бикне шута илсе шутлаҫҫӗ. Ку уҫҫи программӑпа счета алӑ вӗҫҫӗн кӗртнӗ чухне мӗнле те пулин йӑнӑшсем тума май пултӑр, ҫавӑн пекех лару-тӑрӑва, клиент йӑнӑшпа пӗр банкӑн счечӗн номерӗпе тепӗр банкра усӑ курнӑ чухне, кӑларса пӑрахма кирлӗ.
4-мӗш ушкӑн 4 разрядран тӑрать тата банк подразделенине кӑтартать, унта счет уҫнӑ (филиал е допофис). Ку ушкӑна йӗркелесси банкӑн учет политикинче палӑрмалла. Банк филиалӑн ҫук пулсан, ку ушкӑнра 0000 ҫын пур.
5-мӗш группа юлнӑ 7 цифрӑран тӑрать, унта лицевой счет номерӗ пур. Ку ушкӑн хӑй черечӗпе ҫур ушкӑн ҫине пайланать, анчах пайлану меслечӗ усӑ куракан баланс счетӗнчен, ҫавӑн пекех банкӑн учет политикинчен килет.
Монтевидео
Монтевидео (исп. San Felipe y Santiago de Montevideo, Сан-Фелипе-и-Сантьяго-де-Монтевидео) — Уругвайӑн чи пысӑк тӗп хули тата Монтевидео департаменчӗн административлӑ тӗпӗ.
Инле
Инле — Мьянма территоринчи кӳлĕ. Нам-Пилу юханшыв юхса кĕрет, Нам-Пилу юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 116 км².
Шут (финанс)
Банк шучĕсен тĕсĕсем
• 2
Монтевидео
Халӑхӗ 1 319 108 (2011) ҫын. Лаптӑкӗ 540 км².
Инле
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Мьянма кӳллисем
Шут (финанс)
Банк шучĕсен тĕсĕсем
<!--== Правила нумерации банковского счёта РФ == С 1998 года в РФ используется 20-значный банковский счёт. При этом номер банковского счёта не является номером в математическом смысле. Скорее — это числовой код, в котором заключена информация о свойствах этого счёта.
Монтевидео
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Уругвай хулисем
Шут (финанс)
Банк шучĕсен тĕсĕсем
Номер банковского счёта разбит на 5 групп.
1-я группа состоит из 5 разрядов и указывает на балансовый счёт 2-го порядка, на котором открыт счёт. Правила выбора конкретного балансового счёта регламентируются действующим планом счетов. Балансовый счёт указывает назначение счёта, например, счёт расчётный коммерческого негосударственного юридического лица (40702) или счёт частного вклада, открытый для нерезидента на срок от 181 дней до 1 года 42605. Балансовый счёт 2-го порядка делится в свою очередь на балансовый счёт 1-го порядка (3 символа) и номер счёт второго порядка в первом порядке. В балансовом счёте первого порядка в свою очередь выделяется первый символ, который указывает раздел плана счетов.
2-я группа состоит из 3 символов и указывает на валюту, в которой открыт счёт в соответствии с общероссийским классификатором валют.