cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Левитан Исаак Ильич
Исаак Ильич Левитан (1860,18(30) çурла -1900,22 авăн (4 çурла), вырăс ÿнерçи, çутçанталăк "чун-кăмăлне" илемлĕ сăнарланă ăстаçă. Хăйĕн кĕске ĕмĕрĕнче вăл пине яхăн ÿкерчĕкпе ÿнер хайлавĕ туса ĕлкĕрнĕ.
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Вăл Литвари Кибартай ятлă пĕчĕк хулара çуралнă. Унăн ашшĕ чукун çул станчинче кассир пулса ĕçленĕ. Кил-йышĕ пысăк та чухăн пулнă. Ĕçĕсем тăвалла каясса шанса ашшĕ кил-йышĕпех Мускава куçнă, анчах та часах арăмĕ сарăмсăр вилсе кайнă, кĕске вăхăтрах хăй те хавшаса чирленĕ, çемьине тăлăха хăварнă.
Вунвиçĕ çул тултарсан Левитан Мускаври Ÿнер, çын кĕлеткипе çурт-йĕр тăвас ăсталăхĕ вĕрентĕшне вĕренме кĕрет. Выçăллă-тутăллă, укçа-тенкĕсĕр нушаланнă пулин те вăл тăрăшса вĕреннĕ.
1876-мĕш çулăн авăн уйăхĕнче вăл А.К. Саврасов ăсталăх лаçĕнче вĕренме пуçлать, кăшт каярахпа В.Поленов вĕренекенĕ пулса тăрать. Вĕрентĕш Канашĕ ăна Кĕмĕл медальпе чыслать, ÿкерме вĕрентекен ятне паракан диплом илсе вĕренсе тухать. Каярахпа вăл унта паллă та чаплă ÿнерçĕ пулса таврăнать, çутçанталăк ÿнер лаçĕн ертÿçи пулса тăрать. Ир тунă ĕçсенчех — "Каçкÿлĕм" (1877, Третьяков курав речĕ), "Хĕвеллĕ кун. Çуркунне"(1877,харпăр пурлăхĕ), ÿнерçĕ çутçанталăка çутă туйăмпа юратса сăнарлани туллин курăнать.
1880-мĕш çулхи вĕренекенсен куравĕнче кăтартнă "Сокольникири кĕрхи кун" (Третьяков курав речĕ), вун тăххăрти ÿнерçĕ ĕçне Павел Третьяков туянать. Ку унăн пултарулăхне çÿллĕ шая лартни пĕрремĕш палăрту пулнă.
1880-1884-мĕш çулсен çу уйăхĕсене Левитан Останкинора ирттерет, питĕ нумай çутçанталăк сăнарĕ ÿкерет: "Юман йывăçĕ" (1880,Третьяков курав речĕ), "Хырсем" (1880,харпăр пурлăхĕ), "Юман вăрманĕ кĕркунне"(1880,Чулхула Илемлĕх музейĕ). Звенигородпа юнашар Саввинская ялĕнче "Юлашки юр" тата "Саввинская ялĕнчи кĕпер" (1884, Третьяков курав речĕ) ÿкерет.
1885-мĕш çулта Киселёв кил-хуçалăхĕ Бабкинора Левитан А.П.Чехов çыравçăпа паллашать, вĕсен туслăхĕ мĕн пурнăçран уйрăлаччен çирĕпленсе пырать.
Сывлăхне çирĕплетме вăл Крыма каять, унтан çитмĕле яхăн çутçанталăк сăнарĕ илсе килсе куравра кăтартать. Пĕрремĕш кунсенчех ÿнер хайлавĕсенчен нумайăшне илемлĕхе юратакансем туяннă. Ку чăннипех пысăк ăнăçу пулнă.
1887-мĕш çулта Левитан Атăл çине çитес ĕмĕтне пурнăçлать. "Атăл тапхăрĕ" 1890-мĕш çулччен тăсăлать.
Левитана Атăлăн чи аслă юрăçи теме те пулать. Атăл тăрăхĕнчи вăрмансем, уйсем, пысăк хуласемпе пĕчĕк ялсем ун кăмăлне çĕнĕрен те çĕнĕрен çĕклентерсе хавхалантарнă, хал панă. "Атăл çинчи каçкÿлĕм" (1888, Третьяков курав речĕ), "Каçкÿлĕм", "Ылтăн кÿлĕ", "Çумăр хыççăн; Плёс" (1889,çавăнтах) ĕçсенче ÿнерçĕ çанталăкăн хумхануллă кăмăл-туйăмне кăтартать: çил пĕлĕтсене таткалать, шыв вĕтĕртетсе хумханать... Сенкер-кĕмĕл тĕссем, черетлĕ шутсăр мĕлкесем, куçакан çутă тата чĕтрекен сывлăш туйăмсене вăратаççĕ. "Ылтăн кĕркунне ялта" (1889, Вырăс музейĕ) тата "Хурăн кати" (1889, Третьяков курав речĕ) те çав шухăшсене асилтереççĕ. "Эпĕ хама хам ăнланаймастăп ÿнерÿсĕр. Ку таранччен нихçан та çутçанталăка çав тери юратманччĕ эпĕ", — тенĕ вăл Чехов патне янă çырăвĕнче.
1890-мĕш çулхи çуркунне Левитан пĕрремĕш хут ют çĕр-шывсене каять; Берлинта, Парижра, Ниццара, Бордигерара, Ментонта, Боргеттора, Флоренципе Венецире пулать. Кунта вăл ÿкерет, этюдсем çырать: "Вăтаçĕр тинĕсĕн хĕрринче", "Италири çуркунне", "Венеци. Рива дельи Скъявони" (Харпăр пурлăхĕ, Мускав), "Бордигера таврашĕ. Итали çурçĕрĕнче".
Çулла вăл Юрьевецра Кривоозёрск мăнастирне пурнăçран пăхса чылай ÿкеречĕк тăвать. Хĕл уйăхĕсенче, Мускавра, вĕсем тата Плёсра тунă ÿкеречĕксем тăрăх тĕслĕ сăрăсемпе хăйĕн чаплă ĕçĕсенчен пĕрне — "Лăпкă пурнас вырăн" хайлать.
Левитанăн 1890-1895-мĕш çулсенчи ĕçĕсем çÿллĕ шухăшлă философи çулĕпе аталанаççĕ. "Кÿлĕ", "Улатимĕре каякан тÿрĕ çул" (1892, Третьяков курав речĕ), "Ĕмĕрхи канăç" (1894, çавăнтах).
1895-мĕш çул уншăн питĕ йывăр пулнă, ăна чĕре чирĕ аптратнă, унсăр пуçне астма асаплантарнă. Усал шухăшсем ăна хăйне хăй çине ал хума та хистенĕ. Анчах та илемлĕхе юратни ăна чире парăнтарман, пурнăçа çĕнĕлле пăхса йышăнса илтернĕ.
Пуш уйăхĕнче вăл Тĕвер кĕпернине, Островнона, каярахпа Горкине каять. Ку унăн илемлĕх ĕçĕнчи юлашки тапхăрĕ. Çурхи уйăхĕсен хĕвеллĕ кунĕсенче пурнăçа савакан ĕçсем çуралнă: "Пуш уйăхĕ" тата "Çуркунне. Юлашки юр" (1895,Третьяков курав речĕ), "Чечекри пан улми йывăçĕсем" (1896, Харпăр пурлăхĕ). Уçă та таса сывлăш, кăвак-сенкер юханшыв, çилпе вĕлкĕшекен ылтăн пек çулçĕсем кăмăла çĕклентереççĕ: "Ылтăн кĕркунне" (1895, Третьяков курав речĕ), "Тÿрĕ çул. Кĕрхи хĕвеллĕ кун" (1897, Харпăр пурлăхĕ), "Çурхи ейÿ" (1896-1897, Третьяков курав речĕ).
Левитанăн юлашки ĕçĕсем черчен те тарăн. Вăл çутçанталăкăн хăвăрт иртсе улшăнакан саманчĕсене тытса чарма ăмсанать: "Уйăх.Каç ĕнтрĕкĕ" (1899,Вырăс музейĕ), "Хĕвел юлашки пайăркисем" (1899,Третьяков курав речĕ),"Каç ĕнтрĕкĕнчи утă капанĕсем" (1899, çавăнтах), "Каç ĕнтрĕкĕ" (1900, çавăнтах). Шыв сăррипе тата пастельпа ÿкернĕ "Кĕрхи тĕтре" (1899, Вырăс музейĕ) тата  "Вăрман хĕрринчи çаран" (1898, çавăнтах) та çав тĕллевех пурнăçлаççĕ.
1898-мĕш çулта Левитан çутçанталăк сăнарĕн ÿнер Академикĕ ятне илме тивĕçет, унăн ĕçĕсене пĕтĕм Раççей хулисенче те, Мюнхенпа Парижра та кăтартаççĕ. Анчах унăн чĕре чирĕ шалаллах кĕрет, тухтăрсем сиплени пулăшмипе пĕрех."'Левитан вилет, ку куçа курăнать'", — тесе çырнă Чехов.
"Кÿлĕ" (1899-1900, Вырăс музейĕ) — ÿнерçĕн юлашки, вĕçлесе ĕлкĕреймен ĕçĕ; çутçанталăкăн илемлĕ кĕтесĕ, Раççей, тăван çĕр-шыв — пулнă унăн юлашки шухăшĕсемпе туйăмĕсем.
Каçăсем
* Категори:XIX ĕмĕрти Раççей ӳкерçисем Категори:Ковен кĕпернинче çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Королёв Категори:Раççей империн пейзаж ӳкерçисем Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем Категори:1860 çулта çуралнисем Категори:1900 çулта вилнисем Категори:Пейзаж ӳкерçисем
Николай Никольский проспекчĕ
Николай Никольский проспекчĕ (Никольский проспекчĕ) — Чăваш Республикин Шупашкарти Мускав районĕнчи урам.
Каçăсем
Никольский
Румбах (ручей)
Румбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Рур юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7,4 км, бассейн лаптăкĕ 11,506 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Беляев Павел Иванович
Беляев Павел Иванович — (26.06.1925-10.01.|1970), «Восход-2» космос карапĕн командирĕ, 10-мĕш СССР лётчик-космонавчĕ, полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Каçăсем
Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем
Больсена (кӳлĕ)
Бисентина тата Мартана утравсем пур.
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Итали кӳллисем
Арлашкин Григорий Фадеевич
200px|мини|слева Арлашкин Григорий Фадеевич — (25.01.1918-15.02.1945), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш çарĕн 348-мĕш перевçĕсен дивизин 1174-мĕш перевçĕсен полкĕн 3-мĕш перевçĕсен батальон командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ирçе, ,. Указ дати - 19.
Чĕмпĕр кĕпĕрнин Улатăр уесне кĕрекен Напольное ялĕнче (халĕ Чăваш Республикин Улатăр районĕ) çуралнă.
Чулхулари коммуналлă-çурт-тăвăм техникумĕнче вĕренсе тухнă.
Шур (юханшыв)
Шур (An tSiúr) — Ирланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Кельт тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 184 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Руме
Руме — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Лайне (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км, бассейн лаптăкĕ 1200 км2.
Баранча
Баранча  — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тагил (юханшыв)|Тагил юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66 км, бассейн лаптăкĕ 639 км2.
Буланиха (юханшыв)
Буланиха  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Эткол кӳлĕ    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Баранча
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Буланиха (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Барда (Сылва юппи)
Барда  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Сылва (юханшыв)|Сылва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 209 км, бассейн лаптăкĕ 1970 км2.
Рутебах
Рутебах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Халле (Вестф, юппи)- Кёлькебекк юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10,33 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Лабхорас
Лабхорас — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лыхма юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  80 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Радио Юлташ
Радио Юлташ (Юлдаш радиоhы) — тăлăкĕпех калаçакан Пушкăртстан Республикин патшалăх радиостанцийĕ; эфирте хыпар, мусăк, канăçу программисем. Кашни кунах тутарла саламлу прогаммăсем янраççĕ.
2000 çулхи авăнăн 25-мĕшĕнче ТРК «Пушкăртстан» тымарĕнчен тухнă.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн радиостанцисем Категори:Пушкăрт мусăкĕ
Хĕвелтухăç Ранга
Восточная Ранга (Eystri-Rangá) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  Твероу юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Кырма-Соим
Кырма-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тапры-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  3 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Беляев Пётр Михайлович
Беляев Пётр Михайлович — (23.09.1914(10)-19.11.1980), 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 6-мĕш гварди танк корпусĕн 22-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин батальон командирĕ, гварди майорĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Кырма-Соим
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Казанова Сати Сетгалиевна
Сатане́й (Сати́) Сетгали́евна Каза́нова (юпа, 2, 1982, Тури Куркужин, Баксан районĕ, Кабарда-Балкар АССР, РСФСР, СССР) — раççей юрăçи, унчен раççей «Фабрика» хĕрарăм ушкăнĕн солисчĕ (раштав, 2002 – çу, 2010), телеертӳçи.
Кун-çулĕ
Сатаней Казанова 1982 çулхи юпан 2-мĕшĕнче Кабарда-Балкар АССР кĕнĕ Тури Куркужин чиркӳ ялĕнче çуралнă. Нацилĕхпе — кабарда, тĕне тытнипе — масăльман .Нальчикри Кабарда-Балкар культурăпа ӳнер колледжĕнче «академи юрлавĕ» ăсталăхĕпевĕренсе тухнă. Раççей Гнесинсен ячĕллĕ мусăк академинче «эстрада юрлавĕ» ăсталăхĕпе тулли мар аслă пĕлӳ илнĕ.
Фильмографи
2006, Здрасьте, я ваше папо! 2007, Снежный ангел, Жанна патĕнче хваттерте пурăнакан хĕр
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Раççей поп-мусăкçисем Категори:Çăлтăрсен фабрики (Раççей)
Глерау
река Глерау  — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Рутенбах
Рутенбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Херцеброкк-Кларольц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,235 км, бассейн лаптăкĕ 22,849 км2.
Ради изотопĕсем
Ради изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă ради хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Бураниха
Бураниха — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/3466    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Армашев Григорий Иванович
Армашев Григорий Иванович — (-), Анăç фронтăн 1-мĕш сывлăш çарĕн 204-мĕш бомблакан авиаци дивизин 261-мĕш бомблакан авиаци полкăн штурманĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Ламская (Обь юппи)
Ламская  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  867 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тициан
Кун-çулĕ
Тициан Пьеве юханшывĕпе юнашар Кадор ятлă пĕчĕк вырăнта, паллă-сумлă Вечеллио çар çынни кил-йышĕнче çуралнă. Вунă çул тултарсан ашшĕ ăна куккăшĕ патне, Венецине леçнĕ. Куккăшĕ, ачан пултарулăхне кура, Джан Беллино ÿкерçĕ ĕç лаçне вырнаçтарать. Тĕпчевçĕсем шутланă тăрăх, вăл Себастьяно Цуккато, каярах Джентиле тата Джованни Беллини ĕç лаççисенче ĕçлеме пултарнă.
1515-мĕш çултан пуçласа вăл Гонзага, Эсте, Фарнезе, Ровере кил-йышĕсем валли ÿнер ĕçĕсем хайлать.
1533-мĕш çулта вăл 5-мĕш Карл ĕмпÿ (1500-1558), карти ÿнерçи пулса тăрать.
1545-мĕш çулта вăл Римра 3-мĕш Павăл папа (1534-1549), каярах 2-мĕш Филип (1527-1598), валли ĕçленĕ.
Титикака
Чи пысак хула - Пуно анăç çыранта вырнаçнă. Кӳлĕ тавра тата утравсенче аймара кечуа халăх çыннисем пуранаççĕ. Пĕр пайĕ мелке хăмăшран тунă ишекен утравсем çинче пурăнать.
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Перу кӳллисем Категори:Боливи кӳллисем
Тициан
Кун-çулĕ
1576-мĕш çулхи çурла уйăхĕн 27-мĕшĕнче, Венецире «Хура чир» — чума ăна пурнăçран илсе кайнă.
Беляев Яков Дмитриевич
Беляев Яков Дмитриевич — (15.03.1918-06.07.1941), Анăç фрончĕн 20-мĕш çарĕн 100-мĕш перевçĕсен дивизин 69-мĕш уйрăм разведка батальонĕн бронемашина командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31.
Тициан
Ĕçĕ-хĕлĕ
«Пезаро Тур-амăшĕ» (1526), «Фрари чиркĕвĕ», Венеци
«Федерико Гонзага сăнарĕ» (1529)
«Карл V-мĕш йытăпа» (1533)
«Антонио ди Порчиа граф сăнарĕ» (1535)
«Джулио Романо архитектор сăнарĕ » (1536-мĕш çул патнелле)
«Чиперкке» (1536-1537), Питти керменĕ
«Кларисса Строцци» (1542-мĕш çул патнелле)
«Рануччио Фарнезе» (1542)
«Даная Купидонпа» (1544-1546), Каподимонт наци музейĕ, Неаполь
«Пьетро Аретино сăнарĕ» (1545)
«Каçару ыйтакан Мария Магдалина» (1560-мĕш çулсем)
«Марьене чиркÿне кĕртни» (1534-1538)
«Венерапа Адонис» (1554)
«Европана вăрлани» (1559-1562)
«Тĕкĕр умĕнчи Венера» (1555-мĕш çул патне)
«Тупăка хуни» (1559)
«Пархатарлă хыпар» (1564-1566-мĕш çулсем патнелле)
«Несение креста» (1560-мĕш çулсем)
«Тарквинийпе Лукреция» (1569-1571), Фитцвильям музейĕ, Кембридж, Анкăл
«Сăваплă Себастьян» (1570-мĕш çул патнелле)
«Терн кăшăлне пуç çине лартни» (1572-1576-мĕш çулсем патнелле), Кивĕ пинакотека, Мюнхен
Каçăсем
Категори:1488 çулта çуралнисем Категори:1576 çулта вилнисем Категори:Итали ӳкерçисем Категори:Чĕрĕлӳ ӳкерçисем Категори:Венеци ӳкерçисем * Категори:Муртан вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Итали
Баржа (Немонинка юппи)
Баржа, Вражинка, Варза (Warze, Warzen) — Раççей территоринчи юханшыв. Калининград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Немонинка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км, бассейн лаптăкĕ 45.7 км2.
Каçăсем
Категори:Калининград облаçĕн юханшывĕсем
Ёльфюсау
Ёльфюсау (Ölfusá) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Рюккерсбах (юханшыв)
Риккерсбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Ёхсарау
Ёхсарау  — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв кӳлĕ Тингвадлаватн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Стерж
mmons		= Lake Sterzh }} Стерж - Раççей  территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕн Осташков районĕнче вырнаçнă. Валдай сăртлахĕнчи Тури Атал кӳллисенчен виççĕмĕш. Атăл, Руна, Кудь юханшывсем юхса кĕреççĕ. Атăл юханшыв юхса тухать. Лаптăкĕ 18 кв. км.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Лерт-Соим
Лерт-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Амня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  218 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Барский ручей
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Хĕвеланăç Ранга
Западная Ранга (Ytri Rangá) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  Хоульсау юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 55 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Быстренок
Быстренок — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Енĕн Солонешено районепе юхать. Юханшыв Быстрая юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 20 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Аронова Раиса Ермолаевна
Аронова Раиса Ермолаевна — ( 10-20), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 325-мĕш каçхи бомблакан авиаци дивизин 46-мĕш гварди каçхи бомбăлакан авиаци полкăн аслă лётчикĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Рюпингсбах
Рюпингсбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эмшер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8 км, бассейн лаптăкĕ 36,718 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Йёкюльсау-ау-Фьёдлюм
Йёкюльсау-ау-Фьёдлюм (Jökulsá á Fjöllum) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв кӳлмек Скьяульфанди юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 206 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Барышиха (юханшыв)
Барышиха  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Мускав (юханшыв)|Мускав юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Тайснах (юханшыв)
Тайснах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Шварцер Реген (юханшыв)|Шварцен Реген юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Тайнах
Тайнах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Нагольд (юханшыв)|Нагольд юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км, бассейн лаптăкĕ 62 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Важенка (Мурзинка юппи)
Важенка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Мурзинка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  18 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Лобат-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Арсенов Валерий Викторович
{{Çар ĕçченĕ }}
Арсенов Валерий Викторович — ( 24-28), Туркестан çар округĕн 40-мĕш çарĕн 173-мĕш уйрăм ятарлă тĕллевлĕ отрядăн аслă разведчик-гранатомётчикĕ, рядовой, Совет Союзĕн Паттăрĕ, , —. Указ дати - 10.
Беляков Иван Дементьевич
Беляков Иван Дементьевич — (1920-15.10.1943), Çеçĕнхир фрончĕн 7-мĕш гварди çарĕн 213-мĕш перевçĕсен дивизин 793-мĕш перевçĕсен полкĕн миномёт ротин командирĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26.
Беляков Иван Фёдорович
Беляков Иван Фёдорович — (30.08.1926-24.04.1993), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 61-мĕш çарĕн 12-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 37-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн станок пулемёчĕн тĕллекенĕ, гварди, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 31.
Скейдара
река Скейдара  — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Скьяульфандафльоут
Скьяульфандафльоут (Skjálfandafljót) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Скьялфанди юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 178 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Тутар радиовĕ
Тутар радиовĕ́ (Тутар радиовĕ́) — тутар чĕлхипе талăкĕпех калаçакан тутар мусăк радиостанцийĕ.
2001 çулхи çурлан 24-мĕшĕнче Хусанта тата хулапа юнашаи районсенче калаçма тытăннă.
Радиостанци «Татар җыры́» тутар мусăк конкурсне йĕркелесе ирттерет.
Эфирне ертсе пыракансем
Хыпар хĕсмечĕ:
Лок-Хатым-Вис
Лок-Хатым-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сорум юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  4 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Арсеньев Иван Николаевич
Арсеньев Иван Николаевич — ( 25-13), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 47-мĕш çарĕн 6-мĕш татакан артиллери дивизин 18-мĕш гаубица артиллери бригадин 432-мĕш гаубица артиллери полкĕн отделени командирĕ связи,  аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31.
Валейка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пăлхар радиовĕ
Пăлхар радиовĕ (Болгар радиосы) — Тутарстан радиостанцийĕ, иккĕ патшалăх чĕлхипе калаçать: 95 % — тутарла, 5 % — вырăсла. Республика территоринче талăкĕпех FM-диапазонра ĕçлет.
Кун-çулĕ
2002 çулхи çурлан 26-мĕшĕнче республикăн радиоуçлăхĕнче «Яңа Гасыр» («Çенĕ ĕмĕр») çамрăк радио çуралнă. МИХ евĕр çак радио Хусанта тата хулаçумĕнче иккĕ çул маларах «Болгар FM» уçăлнă та халăхăн кăмăлне тивĕçнĕ. Пĕр хушă пĕр харăсах «Радио „Новый век“» вырăсла ячĕ те пулнă, анчах та малашне тутарла ячĕпе кăна усă курнă.
2012 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕнче «Яңа Гасыр» радиостанци вара «Болгар радиосы» брендпа тухма тытăнать.
Радиопрограммисем
«Пăлхар радиовĕнче» хыпарсем кашни 30 минутра иккĕ чĕлхепе тухаççĕ. Ирхине «Чәк-чәк шоу» иртет, каçхине — шоу «Дуслар live».
Радио тĕрлĕ темăсене ăнланрса парать: истори (хула, Тутарстан), литература, тĕн, спорт, ача-пăча программисем, çамрăксем валли интерактивсем, ăнăçлă çынсен программисем, хĕрарăмсем, арçынсем. меломансем валли рубрикăсем. Çаплах мăсăльман йăли йĕркине каласа паракан кăларăм («Хак дин») 2008 çулта «Ислам пирки чи паха программа» ята Тутарстан мăсальманĕсен чун-чĕм тытăмĕн ертӳлĕхĕ ирттернĕ ăмăртура тивĕçнĕ, 2010 çулта çав ăмăртурах «Соенче» ача-пăча кăларамĕ çĕнтернĕ.
Тиркев
«Çĕнĕ ĕмĕр» радиова «Болгар радиосы» ята куçарнине тиркенĕ: «именование общетатарского радио „Булгарским радио“ — хотим мы того или нет — служит интересам адептов булгаризма, которые считают этноним „татары“ чуждым, оскорбительным для нашего народа и выступают за переименование татарского народа в булгарский»
Каçăсем
Категори:Тутарстан радиостанцисем Категори:Вырăсла радиостанцисем Категори:Тутарла радиостанцисем
Сог (юханшыв)
Сог (Sog) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Хвитау юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Тальбах (Аблах юппи)
Тальбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Аблах (Тăнай юппи)|Аблах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Твероу
Твероу (Þverá) — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  Хоульсау юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Тальбах (Вайербах юппи)
Тальбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Веиербах, юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Беляков Иван Яковлевич
Беляков Иван Яковлевич — (21.04.1922-22.04.1981), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 332-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 594-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья штурманĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18.
Танншорренбах
Танншорренбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Илльер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Беляков Николай Александрович
Беляков Николай Александрович — (8.04.1908(26.03)-18.10.1988), Хура тинĕс флочĕн 386-мĕш уйрăм тинĕс пехота батальонĕн командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17.
Ладога кӳлли
Ладога кӳлли (Luadogu Laatokka)- Раççей территоринчи  кӳлĕ, Ленинград облаçĕнче тата Карел Республикинче вырнаçнă. Европăри чи пысăк тăварсăр кӳлĕ. Свирь, Волхов, Вуокса, Сясь, Нази юханшывсем юхса кĕреççĕ. Нева юханшыв юхса тухать. Лаптăкĕ 18135 кв. км, калăпăшĕ 908 кубла километр.
Каçăсем
Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем Категори:Карел Республикин кӳллисем
Лор-Верты-Ай-Юган
Лор-Верты-Ай-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кур-Ех юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  12 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тальбах (Глан юппи)
Тальбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Глан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13,8 км, бассейн лаптăкĕ 34,013 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Опал
Опа́л (उपलः (upalaḥ) — «чул», ὀπάλλιος тата урлă) — минералоид, аморфлă кремнезём SiO2·nH2O (кремний диоксичĕн гидрачĕ ), ювелир ĕçĕнче анлă усă кураççĕ.
Каçăсем
Категори:Хаклă чулсем Категори:Кварц тĕрлĕ тĕсĕсем Категори:Силикатсем (минералсем)
Верхние Кудаты
Верхние Кудаты — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Песчаная юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  252 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Арсеньев Николай Лаврентьевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Арсеньев Николай Лаврентьевич — ( 10-24), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 5-мĕш бомблакан авиаци корпусĕн 132-мĕш бомблакан авиаци дивизин 63-мĕш каçхи бомблакан авиаци полкăн эскадрилья командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, , Арсеньев Николай Лаврентьевич. Наградной лист. Страницы:. Указ дати - 18.
Арсенюк Александр Николаевич
Арсенюк Александр Николаевич — ( – ), снайпер 58-мĕш гварди кавалери полкĕн 16-мĕш гварди Черниговскойкавалери дивизин 7-мĕш гварди кавалери корпусĕн 61-мĕш çарĕн Вăта фронтăн, гварди красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Ефимов Михаил Никифорович
Михаи́л Ники́форович Ефи́мов (1881 çулхи чӳкĕн 13-мĕшĕ, Дуброва ялĕ, Улатимĕр вулăсĕ, Смулен уесĕ, Смулен кĕперни (халĕ — Аполье ялĕ, Смулен районĕ, Смулен облаçĕ ) — 1919 çулхи çурлан 11-мĕшĕ, Одесса) — вырăссен пĕрремĕш авиаторĕ, XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнчи паллă спортсменĕ.
Асăрхавсем
Категори:Раççей империн велочупавçисем Категори:Авиаци пионерĕсем Категори:Пĕрремĕш Тĕнче вăрçинчи раççей вĕçевçисем Категори:Раççей империн вĕçевçисем Категори:Гатчина вĕçевçисем Категори:Большевиксем Категори:Персе пăрахнисем Категори:Вĕçевçĕсем
Тарпенбек
Тарпенбек — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Альстер (Эльба  юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20,89 км, бассейн лаптăкĕ 85 км2.
Лор-Егарт
Лор-Егарт — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Помут юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  156 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Беляндра Василий Яковлевич
Беляндра Василий Яковлевич — (5.01.1914(23.12.1913)-12.03.1967), Воронеж фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 7-мĕш гварди танк корпусĕн 23-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин мотоперевçи батальонĕн взвод командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17.
Тюнгнаау
Тунгнаау  — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв юханшыв Тьоурсау юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 129 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Исланди юханшывĕсем Категори:Тьоурсау юпписем
Хвитау
Хвитау  — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 185 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Актини изотопĕсем
Актини изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă актини хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Эдлидаау
Эдлидаау  — Исланди территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Тинĕс  хӳтти  Эдлидавогюр юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Артамонов Алексей Алексеевич
Артамонов Алексей Алексеевич — ( - ), Кăнтăр фрончĕн 18-мĕш çарĕн 45-мĕш хутăш авиаци дивизин 168-мĕш истребитель авиаци полкĕн кĕçĕн лётчикĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Белясник Пётр Никифорович
Белясник Пётр Никифорович — (21.12.1917(8)-04.07.2000), ПВО çарĕсен 6-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 126-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн штурманĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28.
Таубенбах
Таубенбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3,37 км, бассейн лаптăкĕ 3,222 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Тури Этогол
Тури Этогол — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Песчаная юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  195 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Арагон (юханшыв)
Арагон (Aragón) — Испани территоринчи юханшыв. Арагон территорипе юхать. Юханшыв Эбро,  Милагро юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 195 км, бассейн лаптăкĕ 8524 км2.
Таубер (юханшыв)
Таубер — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг, Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 130,63 км, бассейн лаптăкĕ 1809,54 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем  Категори:Бавари юханшывĕсем
Белла Ахмед бен
Белла Ахмед бен — (25.12.1918-11.04.2012), Алжир Халăх Демократи Републикин президенчĕ, Алжир наци ирĕке кăларас фронтан генераллă секретарĕ,, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 30.
Лун-Гор-Юган
Лун-Гор-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кутлон-Ай-Кур-Ех юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  38 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Луй-Я
Луй-Я — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  766 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Онега кӳлли
Онега кӳлли (Oniegu Ääninen, Äänisjärvi Änine)- Раççейри Карел Республики, Ленинград облаçĕ, Вологда облаçĕ  территоринчи  кӳлĕ. Пĕтĕмпе 1152 юхса кĕрет. Весен шутĕнче Вытегра, Суна, Андома, Водла, Шуя. Свирь юханшыв юхса тухать. Лаптăкĕ 9700 кв. км, калăпăшĕ 285 кубла километр. 1600 утрав.
Каçăсем
Категори:Карел Республикин кӳллисем Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем Категори:Вологда облаçĕн кӳллисем
Тури Таурачек
Тури Таурачек — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Песчаная юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  185 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Арга (юханшыв)
Арга (Arga) — Испани территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв юханшыв Арагон (юханшыв)|Арагон юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 145 км, бассейн лаптăкĕ 2759 км2.
Артамонов Василий Васильевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Артамонов Василий Васильевич — ( 13-23), 1-мĕш Украина фрончĕн 21-мĕш çарĕн 120-мĕш стрелоксен дивизин 538-мĕш стрелоксен полкĕн оруди тĕллекенĕ,  кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Лыхма (юханшыв)
Лыхма  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/648/62    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 285 км.
Твисте (Димель юппи)
Твисте — Германи территоринчи юханшыв. Гессен, Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Димель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40,8 км, бассейн лаптăкĕ 446,731 км2.
Лыхма (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Твисте (Димель юппи)
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем   Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Лыхма (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Артамонов Виктор Дмитриевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Артамонов Виктор Дмитриевич — ( 10-14), 3-мĕш Украина фрончĕн 17-мĕш сывлăш çарĕн 10-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 165-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18.
Волчиха (Савиха юппи)
Волчиха  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Савиха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Твисте (Осте юппи)
Твисте — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони территорипе юхать. Юханшыв Осте юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Рубин
Характеристика
Рубин — минерал, корундӑн тӗрлӗ енӗсем, оксидсен класӗ, тригоналлӑ сингони класӗ шутне кӗреҫҫӗ. Ҫирӗплӗх—моос шкали 9, ҫирӗплӗх 3,97-4,05 г/смм, тӗплӗнрех с.корунд. Оптика анизотропийӗ пур.
Твисте (Осте юппи)
Каçăсем
Категори:Анат Саксони юханшывĕсем
Рубин
Характеристика
Хӗрлӗ шпинельтен кристалл формипе уйӑратпӑр, хӑш — пӗр чухне-пысӑк йывӑрлӑхпа, сӑмахран, микроскоп айӗнче.
Хӗрлӗ сӑрпа уксах хутӑштарать. Хӗрлӗ корундсене рубинсем, кӑвак-сапфирсем теҫҫӗ. Ҫутӑ сӑрланӑ сапфирсем е тӗссӗр корунд ювелир пахалӑхӗн лейкосапфирӗ теҫҫӗ.
"Ҫӑлтӑр пек" рубинпа сапфирӑн тӗрлӗ енӗсем, астеризм эффекчӗ лайӑх палӑракан эффекчӗ кабошон евӗрлӗ йӗркеленеҫҫӗ.
Хӑнӑхса ҫит
I категорири хаклӑ чулпа усӑ курнӑ.
Ювелирпа часовой промышленноҫра, ҫавӑн пекех квант электроникинче те усӑ кураҫҫӗ. "Рубин" ятлӑ синтез корундӗсемпе часовой механизмсенче "чул" изделисемпе усӑ кураҫҫӗ.
Синтез рубинӗпе ҫутта кӑларакан активлӑ хутлӑхра, 1960 ҫулта Майман Теодор туса хатӗрленӗ пӗрремӗш ҫирӗп лазерта усӑ курнӑ. Синтезлӑ рубинсенчи лазерсемпе халӗ те усӑ кураҫҫӗ.
Каçăсем
Категори:Алюмини минералĕсем Категори:Окислăсем тата гидроокислăсем (минералсем) Категори:Окислăсем (минералсем) Категори:Хаклă чулсем
Лял-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Берилл
Бери́лл  — ункăлла силикатсен кĕçĕн класĕнчи гексагональ сингониллĕ минерал. Бериллăн хăшпĕр тĕсĕсем, сăмахран изумруд тата йĕпкĕн сăрлă аквамарин, хаклă чул шутланать.
Кристаллсем
Берилл кристаллĕсем хăй тĕллĕн те, друза шутĕнче тĕл пулаççĕ. Берилл тĕрлĕ тĕсĕсен сăрлавне хутăшсем параççĕ. Кантăкла ялтăру, оптика пахи çук.
Хими йышĕ
Бериллăн хими йышĕ — Al2[Be3(Si6O18)], çак берилли оксичĕ 14 %, алюмини оксичĕ 19 %, оксида кремни оксичĕ 67 %. Эбельмен ăна хăй май тунă.
Каçăсем
Категори:Берилли минералĕсем Категори:Алюмини минералĕсем Категори:Силикатсем (минералсем) Категори:Хаклă чулсем
Телесбах
Телесбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Нагольд (юханшыв)|Нагольд юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Выдриха (Маралиха юппи)
Выдриха  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Маралиха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  42 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Ардила
Ардила (Rio Ardila) — Испани территоринчи юханшыв. Эстремадура Алентежу территорипе юхать. Юханшыв Гвадиана юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 166.1 км, бассейн лаптăкĕ 1043 км2.
Каçăсем
Категори:Эстремадура юханшывĕсем Категори:Алентежу юханшывĕсем
Бенберин Василий Митрофанович
Бенберин Василий Митрофанович — (09.05.1918-24.01.2005), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 1-мĕш гварди танк çарĕн 11-мĕш гварди танк корпусĕн 44-мĕш гварди танк бригадинтанк командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Бесос
Бесос (Besós) — Испани территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вăтаçĕр тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17.7 км, бассейн лаптăкĕ 1038 км2.
Тель (юханшыв)
Тель — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Примс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24,85 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Лава (Преголя юппи)
Лава (ним. Alle, пол. Łyna) — Польша тата Раççей территоринчи юханшыв, Прегольăн юппи. Вармин-Мазур воеводстви, Калининград облаçĕ территорипе юхать. пуçласа Преголя юханшыва  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 289км. Бассейн лаптăкĕ 7130 км² (Польшăри лаптăкĕ — 5719 км²).
Мазур кӳллисенчен юхса тухать те Знаменск хулинче Прегольăна юхса кĕрет.
Асăрхавсем
Категори:Вармин-Мазур воеводствин юханшывĕсем Категори:Калининград облаçĕн юханшывĕсем
Артамонов Владимир Иванович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Артамонов Владимир Иванович (Совет Союзĕн Паттăрĕ) — ( - ), 1-мĕш çар ушкăнĕн 100-мĕш хăвăрт бомблакан бригадăн 38-мĕш бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, , —. Указ дати - 17.
Майпан-Ех
Майпан-Ех — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ендырь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  148 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Бидасоа
Бидасоа (Bidasoa, Bidassoa) — Испани территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66 км, бассейн лаптăкĕ 700 км2.
Эл (кӳлĕ)
Эл, Элькӳл - Раççей территоринчи кӳлĕ.
Чăваш Республикин Тăвай районĕнче вырнаçнă. Эл юханшыв юхса тухать. Лаптăкĕ 0,04 кв. км, калăпăшĕ 0,0003582 куб километрĕ —2.
Каçăсем
Категори:Чăваш Республикин кӳллисем
Вятчиха
Вятчиха — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Ануй юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  184 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Тирбах (юханшыв)
Тирбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18,22 км, бассейн лаптăкĕ 75 км2.
Вятчиха
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Левиафан (пĕлтерĕшсем)
Левиафа́н — хăрушла тинĕс çĕленĕ, Кивĕ Халалра асăннă, хăш чухне шуйтанпа танлаштараççĕ. Унăн ятне панă:
Кĕçĕн Елизаровская
Кĕçĕн Елизаровская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  1104 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем