cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Турунда
Турунда — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 412 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Деформациленекен хытă ĕскер механики
Каçăсем
Категори:Хытă ĕскер механики
Турунда
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Пунгул Вальгский
Пунгул Вальгский — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Катрома юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 13 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Сиен
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Граждан тивĕç-ирĕкĕ Категори:Хăрушсăрлăх
Мухина Валерия Сергеевна
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Раççей Федерацин ăслăлăхсен тава тивĕçлĕ ĕçченĕ|1992}} {{!}}{{!}} {{!}}} {{!}}} }}  Валерия Сергеевна Мухина  – (22.01.1935, (Никольск-Уссурийский), Тинĕсçум Ен, РСФСР, СССР ) - совет тата раççей психологĕ, психологи ăслахĕсен тухтăрĕ (1972),  профессор (1973), Раççей Федерацин ăслăхсен тава тивĕçлĕ  ĕçченĕ(1992), Раççей вĕрентӳ академин академикĕ.
Мускав патшалăх педагогика университечĕн аталану психологи кафедрин ертӳçи.
Заведующая кафедрой психологии развития Московского педагогического государственного университета (с 1988 года). Главный редактор журнала «Развитие личности», председатель секции «Развитие личности» Российского психологического общества. Член редакционных коллегий журналов «Вопросы психологии», «Народное образование», «Начальное образование». Член Союза писателей России и Московского союза журналистов.
Асăрхавсем
Категори:Раççей психологĕсем
Гаврилова Татьяна Анатольевна
Татьяна Анатольевна Гаврилова (5.5.1939 — 12.10.2000, Мускав) — совет/раççей театр/кино актриси.
Каçăсем
Категори:Долгопрудненский çăвинче пытарнисем Категори:РПКИ-ре вĕренсе тухнисем Категори:1939 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 5-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2000 çулта вилнисем Категори:Юпан 15-мĕшĕнче вилнисем
Генрих VIII
мини|Генрих VIII
Генрих VIII Тюдор — (англ. Henry VIII; 28 ҫӗртме 1491, Плацентия керменӗ, Пысӑк Лондон — 28 кӑрлач 1547[1], Уайтхолл, Пысӑк Лондон) — король Англии 22 ака 1509, Генрих VII Англи королӗн ывӑлӗ тата несӗлӗ, Тюдорсен династийӗн иккӗмӗш акӑлчансен монархӗ. Вӑл паллӑ гуманиста - Томас Мора вӗлерме хушнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ирланди королĕсем Категори:Чиркӳрен уйăрнисем Категори:Англи граф-маршалĕсем Категори:Йорк херцăкĕсем Категори:Реформаци Англире *
Мелестовка
Мелестовка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Меглинка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 36 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Мелестовка
Тапă (пĕлтерĕшсем)
Тапă:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Литвяк Лидия Владимировна
Ли́дия (Лилия) Влади́мировна Литвя́к ( — ) — Совет Союзĕн Паттăрĕ, лётчик-истребитель, авиазвено командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ. 22 çул тултаричченкх Миус-фронт патĕнче çапăçса пуçне хунă. Вилнĕ хыççăн икĕ хутчен хисепне — лейтенанта çити 1943 çулта тата аслă лейтенанта çити 1990 çулта — хăпартнă.
Биографи
Лидия (Лиля) Литвяк Мускавра 1921 çулхи çурлан 18-мĕшĕнче çуралнă.
Хĕсметри ĕçсем
Пурĕпе вĕçнĕ: 168
Пурĕпе çĕнтернĕ: 12 (+ 4 группăра)
Фильмсем
https://shikimori.org/characters/14139-sanya-v-litvyak
Римский-Корсаков (фильм)
Римский-Корсаков (Римский-Корсаков) — Ленфильм киностудире Григорий Рошаль режиссёр 1953 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1953 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП биографи фильмĕсем Категори:ССРП истори фильмĕсем Категори:XIX ĕмĕрти истори фильмĕсем Категори:XX ĕмĕрти истори фильмĕсем Категори:Фильмсем, мусăкçăсем пиркии Категори:Биографи фильмĕсем, композиторсем пирки Категори:Григорий Рошалĕн фильмĕсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Фёдор Шаляпин
Пюкын-Лек-Еган
Пюкын-Лек-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Косец юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  228 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Капкăн (пĕлтерĕшсем)
Капкăн:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Марля
Литература
Категори:Мамăк тĕртĕмсем Категори:Марля
Кщара
Кщара — Раççей территоринчи кӳлĕ. Улатимĕр облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Кшарский исток юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,32 км².
Саломея
мини|Саломея. Круземан Ян Адам ӳнерҫӗ ӗҫӗ. 1861ҫ. патне
Саломея (ивр. Шломит, 5ҫ. е 14ҫ. — 62 тата 71ҫҫ. хушши) — Иудея тикки, Иродиадапа Ирод Боэтӑн хӗрӗ, Ирод Антипа унӑн аҫа ҫурийӗ; каярах Халкидапа Пӗчӗк Арменин патши. Ҫӗнӗ Хавалӑн пайташӗ (анчах та унта ӑна Иродиада хӗрӗ пек кӑна асӑннӑ Мф. 14:6).
Саломея тата Иоанн
Саломеян амӑшне, Иродиадана, упӑшкин (Саломея ашшӗн), Филиппӑн (Ирод Боэт) тӑванепе ҫыхӑнура тӑнӑшӑн Тĕне кĕртекен Иоанн халӑх умӗнче вӑрҫса хуратнӑ. Тен, ҫавӑн пирки, ӑна хупса хурса вӗлернӗ. Марк ҫырнӑ тӑрӑх, Ирод Антипа Иоанна, «лешӗ тӗрӗс те сӑваплӑ пулнине пӗлнӗ май» (Мк. 6:20), вӗлерессипе хирӗҫ пулнӑ, апла пулин те, Ирод Антиппӑн хӑйӗн ҫуралнӑ кунӗнче ҫамрӑк Саломея ташланӑ хыҫҫӑн Иродиада хӗрӗн пур шутне те тума сӑмах панипе хӑй сӑмахӗнчен тухайман. Хӗрӗ амӑшӗ усала вӗрентнипе Иоанна вӗлерме хушнӑ, ун хыҫҫӑн ӑна Иоанн пуҫне турилкке ҫине хурса панӑ. Анчах, Матфей ҫырнӑ тӑрӑх, Антипа хӑй те «ӑна вӗлересшӗн пулнӑ, халӑх лешне пророк тесе хисепленӗ май ӑна тӗкӗнме хӑранӑ» (Мф. 14:5).
Иоанн вилемӗ Христосӗнчен маларах пулса иртнӗ тесе шутлаҫҫӗ, Иосиф Флавий вара ку 36ҫ.–ччен пулнӑ тет.
Иосиф Флавий Саломея ташши (ятне те эпир унӑн ӗҫӗсенчен ҫех пӗлетпӗр) пулман пек ҫырать, вӑл Тĕне кĕртекен Иоанна политика сӑлтавӗпе тытса чарса пуҫне касса вӗлернӗ тесе шутлать. Иосиф Флавий ҫырнӑ тӑрӑх, Ирод Антипӑна Рима хирӗҫ каварта хутшӑннӑ тесе айӑпланӑ. Иродиадана тӑванӗ (Агриппа), хӳтӗленӗвӗнче юлма ирӗк панӑ, анчах вӑл упӑшкипе (Ирод Антипапа), лешне Калигула Галлири Лугдунум Конвенарума (хальхи Сен-Бертран-де-Комменж), хӑваласа ярсан пӗрле тухса кайнӑ. Тепӗр икӗ ҫултан, (39—мӗш ҫулта), Ирод Антипа чухӑна тата манӑҫа тухнӑскер, вилсе кайнӑ.
Малтанах Саломея куккӑшне, Ирод Филипп II тетрарха качча тухнӑ. Упӑшки вилсен амӑшӗн икӗ юпӑри тӑванне, Аристобула, Халкид Иродӗн ывӑлне качча кайнӑ; унран виҫӗ ывӑл: Ирода, Агриппапа Аристобула ҫуратнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа
Юхăну (математика)
Юхăну, е дегенераци — математикăри ăнлавсенчен пĕри. Ку ăнлав "юхăннă" текен математикăлла объектсемпе çыхăннă. Математикăлла объектсене юхăннă теççĕ, енчен те вĕсем, çав класри ытти объектсемпе танлаштарсан, принцип енчен ансатрах тытăмпа тата пĕлтерĕшпе уйрăлса тăраççĕ, çавна пула, пурне те пĕрле илсен те, асăннă клас пирки пĕтĕмĕшле ÿкерчĕк тăваймаççĕ.
Виçесĕр ансат япаласене математикăра тривиаллĕ теççĕ.
Джульяно-ин-Кампанья
Джульяно-ин-Кампанья (Giugliano in Campania) — Итали хули, Кампани регионӗнче, Неаполь провинцийӗнче вырнаҫнӑ.
Халӑхӗн шучӗ 105 951 ҫын (на 2004 г.), 1127 ҫын/км².
Сарăп
Количество жидкости, газа или сыпучих материалов, протекающих через поперечное сечение потока в единицу времени;
Çавăн пекех
Категори:Сарăп Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Альб (анатри Рейн юппи)
Альб — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Рейн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41,7 км, бассейн лаптăкĕ 241 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем Категори:Рейн юпписем
Волошин Мефодий Данилович
''Волошин Мефодий Данилович Волошин Мефодій Данилович'' — (05.05.1923-09.08.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 11-мĕш гварди çарĕн 1-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 171-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн пулемётчикĕ, гварди красноармеецĕ.
Япторма-Яха (Ионда-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Деформаци
Деформа́ци ( — «улшăнни») — ĕскерĕн пĕрчисен пĕр-пĕрин тĕлĕшĕнчи вырăнĕ, вăйăмсен витĕмне кура, улшăнни. Çапла вара механикăлла пиçĕ хиврелĕхпе палăрăнакан атомсем хушшинчи  вăйсем те улшăнаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Деформаци Категори:Материалсен чăтăмлăхĕ Категори:Материал пĕлевĕ Категори:Пиçĕлĕх теорийĕ Категори:Тӳсĕмлĕх теорийĕ
Юрату сăмсахĕ (вырăн)
Юрату сăмсахĕ — Шупашкар хулинчи Атăл хĕрринчи вырăнăн ятарласа документсенче палăртман, анчах та кулленхи пурнăçра усă куракан ячĕ. Усă курассин тăтăшлăхне палăртман. Çавăн пекех ку ят еплерех çурални те паллă мар. Ахăртнех, литературалла мелсемпе-майсемпе çуралнă пулмалла. Урăхла каласан, поэтсем, çыравçăсем туртса кăларнă темелле пулĕ. Ку ята çирĕпленме çавăн пекех çав тĕлти фонтан патĕнче "Салампи юррине" Тамара Чумакова юрланине киноплёнка çине ÿкерсе илни (хальхилле каласан — клип ăсталани),  ăна халăх хушшинче анлăн  кăтартни те пулăшнă пулмалла.
Çак вырăнăн чиккисем
Официаллă мар ят пулнине кура, çапла асăнакан вырăнăн кÿлепине тĕп-тĕрĕссĕн палăртма çук.
Каçăсем
Категори:Шупашкар Категори:Географи Категори:Шупашкарăн Мускав районĕ
Хор-Халыта
Хор-Халыта — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сада-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 59 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Бутылкин Виктор Васильевич
Бутылкин Виктор Васильевич — (27.10.1923-09.05.2002), Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 69-мĕш перевçĕсен дивизин118-мĕш артиллери полкĕн 2-мĕш артиллери дивизионĕн батареи командирĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 30.
Тун (тăрăх)
Тун (Thun (Bezirk)) — Швейцарири тăрăх. Тăрăх центрĕ — Тун хула.
Каçăсем
Категори:Берн (кантон)
Евсюков Николай Андреевич
Евсюков Николай Андреевич  — (14.05.1921-08.03.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 266-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 66-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, аслă лейтенант.
Ирмень (юханшыв)
Ирмень  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Çĕн Çĕпĕр шыв управĕ (Обь) юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  3043 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Мусорка (Мăн Юг юппи)
Мусорка — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Мăн Юг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр)Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Кĕçĕн Яровое кӳлĕ
Кĕçĕн Яровое — Раççей территоринчи кӳлĕ. Алтай Еннче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 35,2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Алтай Енĕн кӳллисем
Туэкта
Туэкта — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Урсул юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 59 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Пундуга
Пундуга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сить юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 21 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Тăкак
Тăкак
Калас пулать, тăкак теес вырăнне сарăп, сарăплав, сиен, инкек, шырлăх, шар, минус теме те пултараççĕ. Анчах та — термин шайĕнче — кашнине уйăрса пăхма тивет.
Литература
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Инерци саманчĕ
Инерци саманчĕ. Механикăлла системăн хускалман тĕнĕл тарашĕнчи инерци саманчĕ
I
, палăртнă тăрăх, ак çак танлăхран тухса тăрать :
кунта:
mi
—
i
-мĕш кашни материаллă пăнчăн масси,
ri
-мĕш пăнчăпа палăртнă тĕнĕл хушшиинчи вăрăмăш (тăршшĕ).
Ĕскерĕн палăртнă тĕнĕл таврашенчи инерци саманчĕ
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
(Халлĕхе терминсен вырăсла варианчĕсене кура вырнаçтарнă)
Инерци саманчĕ
ку ĕскерĕн тĕнĕл тавра çарăннă чухнехи инерци виçи пулса тăрать. Çÿлерех асăннă суммăна паллăлăхлă интеграл пек кăтартма пулать:
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Адатом
Инерци саманчĕ
урăхларах ку, пĕчĕк массăсемĕн мар, пĕчĕк калăпăшсемĕн интеграллласан, ак çапла курăнать:
Шалатка
Шалатка (käsi — «каснă пусма», kasa — «тĕртĕм тĕсĕ») — çав тери çамăл, витĕр курнакан тата пир явалавĕллĕ мамăк тĕртĕм.
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Адиабатла çывхарту
Инерци саманчĕ
— ĕскерĕн пĕчĕк
dV
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Адиабатла транспорт
Акустикăлла фонон
Инерци саманчĕ
калăпăшĕн элементĕнче вырнаçнă масса,
ρ
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Акцептор (çурма ярăшсен физики)
Инерци саманчĕ
— йăвăлăх,
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Акцепторла серепе
Аморфлă ĕскер
Инерци саманчĕ
r
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Анизотропи
Мăшăрлану çĕрри
Мăшăрлану çĕрри  — мăшăрланăвăн символĕ пулса тăракан çĕрĕ
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
А
Галлий арсеничĕ
Мăшăрлану çĕрри
Каçăсем
Категори:Çĕрĕсем Категори:Капăрлăхсем Категори:Туй Категори:Туй япалисем Категори:Пăлчав Категори:Мăшăрлану
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
Б
Баллистикăлла транзистор
Шоттки барььерĕ
Пайăркалавсăр рекомбинаци
Инерци саманчĕ
Йăвăлăх пур çĕрте те пĕр пек пулсан, ку ак çакăн пек килсе тухать
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
Б
Çурăксăр çурма ярăш
Бинарлă пĕрлешӳ
В
Валентлă зона
Вольт-амперла палăрăмлăх
Г
Гальваномагнитла эффект .
Д
Икĕ хапаллă электронлă газ
Кристалл деффекчĕ
Диваканси
Дислокация (кристаллографи)
Маякилмĕш дислокацийĕ
Донор (çурма ярăшсен физики)
Шăтăкчăк
Шăтăкчăкла яраслăх
Шăтăкчăкла çурмаярăш
Ик васанлă çурмаярăш
З
Дисперси саккунĕ
Мерёжа
Мерёжа —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Чагодоща юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 15 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
З
Затвор
Мерёжа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
З
Зона
Мерёжа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
З
Хытă ĕскерсен зона теорийĕ
И
Пайăркалавла рекомбинаци
Мерёжа
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Çурма ярăшсен физикинчи терминсен сăмахсарĕ
И
Инжекци
Тухăм
К
Квантла пăнчăлла контакт
Холл квантла эффекчĕ
Тухăм коэффициенчĕ
Кристалл
Кристаллофизика
Кремний
Л
Лавинăлла инжекци — тата ЛИЗМОП-тытăм тенине пăхăр
Çăмăл шăтăкчăк
Люминесценци
М
Механикăлла куçăм
Н
Тĕп мар управçă
О
Оже-рекомбинаци
Оптикăлла куçăм
Тĕп управçă
П
Дисперсин параболăлла саккунĕ
Металл-диэлектрик куçăм
Тăрăмсен йăвăлăхĕ
Ток тăвакансен йăрăлăхĕ
Поликристалл
Хутшăнчăк
Хутшăнчăксен зони
Пьезокристалл
Пьезоэффект
Р
Акустикăлла фоносем çинче сапаланни
Оптикăлла фононсем çинче сапаланни
Рекомбинаци (çурмаярăшсен физики)
Релаксаци
С
Бозе — Эйнштейн статистики
Ферми — Дирак статистики
Кĕрĕм
Т
Эффективлă массăн тензорĕ
Термализаци
Термогальваномагнитла эффект
Хытă ĕскерĕн ăшă шăнăçтарăшĕ
Пăнчăлла дефект е нуль виçеллĕ дефект
Хытă ирĕлчĕк
Йывăр шăтăкчăк
У
Ферми шайĕ
Ф
Фонон — Квазипĕрчĕ.
Фотояраслăх
Ш
Чаруллă зонăн сарлакăш
Сарлака зонăллă çурмаярăш
Э
Экситон
Электрон
Электронла тăванлăх .
Электронла çурмаярăш
Ааронов — Бом эффекчĕ
Ганн эффекчĕ
Нернст — Эттингсгаузен эффекчĕ
Риги — Ледюк эффекчĕ
Холл эффекчĕ
Шубников — де Гааз эффекчĕ
Эффективлă масса
Категори:Хытă ĕскер физики
Штахель Хельмут
Хельмут Штахель  – (06.10.1942, Грац, Австри -, ) - Геометри, кинематика, САПР енĕпе ĕçлекен Австри ăсчахĕ.
Асăрхавсем
Категори:Австри математикĕсем
Булавин пăлхавĕ
Булавин пăлхавĕ — Вырăс патшалăхĕнчи К. А. Булавин ертсе пынă касаксен 1707—1708 çулсенчи пăлхавĕ.
Сăлтавсем
Çурçĕр вăрçи тапхăрĕнче çĕр ĕçлевçисем çине хунă йывăрлăхсем ӳссех пынă, çавăнпа Тан çине касаксем патне тарма пуçланă.
1707 çулхи утăн 6-мĕшĕнче Пётр I таракансене тытмашăн хутай кăларнă. Çак яваплăха Ю. Долгорукова хушнă.
Авăн уйăхĕнче Долгоруков ушкăнпа Черкасска çитнĕ те патша хушнине тан атаманне Л. Максимова пĕлтернĕ.
Долгоруков Тури Танри (Бузулук, Медведица, Хопёр) касаксем пурăннă вырăнсем тăрăх рейда тухнă. 2 000 хресченпе дезертире тавăрнă, ыттисем çеçенхирте, çырмара пытаннă, юлашкинчен К. Булавин бахмут çĕрпĕвĕ патĕнче юлнă.
Мускав çарçисен тискерлĕхĕ пирки Булавин хăйĕн çырăвĕнче пĕлтернĕ: «А нашу братью казаков многих пытали и кнутом, били и носы и губы резали напрасно, и жён и девиц брали на постели насильно и чинили над ними всякое ругательство, а детей наших младенцев по деревьям вешали за ноги».
Иккĕмĕш этап
1708 çулхи акан 4-мĕшĕнче Булавин тата запорож атаманĕ Щука тухăçалла Тан еннелле кайнă. Патша майлă Тан касакĕсемпе çапăçмасăрах, Булавин хăйĕн çарне Хопёр çинчи Пристанский городока çитнĕ, унта ăна Хохлач касакĕсем туслăн кĕтсе илнĕ.
Касаксен çаврисенче касаксем ăçта каймалли пирки сăмахланă. Çапах та, малтан Черкасри касаксен аслисене тытăçмалла тенĕ. Хопёр çинче Булавинпа 20 пине яхăн пăлхавçă пуçтарăннă.
Пăлхава пусармашкăн Острогожскран Семён Бахметевăн çарĕ тухнă та акан 28-мĕшĕнче булавинсен пĕр ушкăнне Битюг юханшывĕ (Курлак юханшыв çинче çапăçни) çинче аркатнă.
Çав вăхăтрах, 1708 çулхи акан 12-мĕшĕнче гварди майорĕ В. В. Долгоруков кнеçе карательсен çарпуçĕ туса хунă.
Литература
* Категори:1707 çулта хирĕçнисем Категори:1708 çулта хирĕçнисем Категори:1709 çулта хирĕçнисем Категори:Касак пăлхавĕсем
Сад чечен кайăкĕ
мини|справа|250px|Сад чечен кайăкĕ Сад чечен кайăкĕ (Sylvia borin) — чечен кайăк йышшисен (Sylviidae) вĕçен кайăкĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Евразин вĕçен кайăкĕсем
Çухату
Çухату — мĕн те пулин çухалнăскер тата çухалнин процесĕ е уйрăм пулăмĕ, ăна, çавăн пекех, çухатнăлăх теме май пур.
Çавăн пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Пухманга
Пухманга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 86 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Бергамо
Бергамо (Bergamo) — Итали хули, Ломбарди регионӗнче, ҫавӑн пек ятлӑ провинцийӗн административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗн шучӗ 121,9 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Итали хулисем
Арагон Екатерини
Вуламалли
Weir, Alison. The Six Wives of Henry VIII. — New York: Grove Press, 1991. — 656 с. — ISBN 0-8021-3683-4.
Каҫӑсем
Категори:Раштавăн 16-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1485 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 7-мĕшĕнче вилнисем Категори:1536 çулта вилнисем Категори:Арагон инфантисем (хĕрарăмсем) Категори:Кастили инфантисем (хĕрарăмсем) Категори:Трастамара Категори:Англи монархĕсен мăшăрĕсем Категори:Генрих VIII арăмĕсем Категори:Уэльс принцессисем
Мăшăрлăх (пĕлтерĕшсем)
Мăшăрлăх тени хуть те мĕнĕн те иккĕлĕхне (иккĕ пулнине) пĕлтерет, кунсăр пуçне:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Бурлин кӳлли
Бурлин — Раççей территоринчи кӳлĕ. Алтай Еннче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 31,3 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Алтай Енĕн кӳллисем
Бугера, Владислав Евгеньевич
Владислав Евгеньевич Бугера — философи ǎслǎхĕсен тухтăрĕ, Ĕпхӳри патшалёх нефтьпе техника университетĕнчи философи кафедрин профессорĕ, Раççейри философи пĕрлĕхĕн «Материалистическая диалектика – научный аттеизм» секцийĕн пайташĕ, Учение об отношениях управления и собственности как субстанции общества» («Учение о человеке как ансамбле отношений собственности и управления») ǎслǎх шкулĕн социаллǎ философине пуçарса яраканĕ.
Биографи
Ăсчах 1971 çулхи кăрлачăн 24-мĕгĕнче Ĕпхӳ хулинче çуралнă. Пиччĕшĕ – М. Е. Бугера.
1988-1993 çулсенче Киеври патшалăх университечĕн философи факультетĕнче вĕреннĕ.
2004-çулта доцент хисепне тивĕçнĕ.
2006-мĕш çулта М. В. Ломоносов ячĕллĕ Мускаври патшалăх университетĕнче философи ăслăхĕсен тухтăрĕ ăсчах хисепне илме тăратнă. «Отношение собственности и управления как необходимые формы человеческой деятельности» темăпа диссертаци хӳтĕленĕ. Специальноçĕ – 09. 00. 11. – Социальная философия.
100 яхăн ăслăхпа методика енĕпе пичетлесе кăларнă ĕçсен авторĕ: çавсен хушшинче виççĕ монографи.
Тĕп ĕçсем: «Собственность и управление» (2003): «Социальная сущность и роль философии Ницше» (2004): «Сущность человека» (2005).
«Исторический материализм в XXI веке: необходимость обновления» (2005) пухмачри Раççеей тата АПШ авторĕсен статйисене çырса хатĕрлекенĕ: куçаруçи тата редакторĕ. «Философские и прикладные вопросы методологии искусственного интеллекта» (2009) коллектив çырнă монографин автор çумĕ.
Теори шухăшĕсем
В. Е. Бугера экономика культурин çивĕч ыйтăвĕсене тăван çĕр-шыв философийĕнче сӳтсе явас енепе ĕçлет. Вăл истори материализмне тĕпе хурса çын аталанăвĕ пĕрлĕх аталанăвĕ витĕр кăна мар: тытăмлăх аппарачĕпе харпĕрлĕх çыхăнăвĕсем урлă кăтартса пама тăрăшать.
Бугера шухёшĕсене ют çĕр-шыв тĕпчевçисем те хăйсен ĕçĕсенче тишкерннĕ. Акăлчансен тата американсен паллă тĕпчевçисем «Русский фашизм: традиции: тенденции: движения» (кĕнеке авторĕсем: Стивен Д., Шенфилд В. Е.).
Томас Гоббс
Гоббс ĕçĕсем Джон Локк, Жан-Жак Руссо çине вăйлă витĕм хунă.
Бугера, Владислав Евгеньевич
Теори шухăшĕсем
Г. Е. Белоногов Бугерăна «материалист-философсен çĕнĕ генерацин элчи» тесе шутлать: Эдуард Байков ăна çĕнĕ философи шкулне йĕркелесе яраканĕ тет. Пушкăрт халăх энциклопедийĕ В. Е. Бугера шухăшласа кăларнă марксизмăн тĕп антропологи концепцине тата унăн ăслăх тĕпчевĕсем марксизм философийĕн ыйтăвĕсене тишкернине палăртать.
Томас Гоббс
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Глостершир графсен таврашĕнче çуралнă, тарăн пĕлÿпе уйрăлса тăман, чиркÿ алăкĕ патĕнче кÿршĕллĕ викарипе тавлашнă пирки ĕçсĕр юлнă, чăкраш кăмăллă çылăха каçарттараканăн кил-йышĕнче çуралнă. Пуян мучĕш пăхса ÿстернĕ. Авалхи çыравлăха тата чĕлхесене лайăх пĕлнĕ. Вунпиллĕкре вăл Оксфорд университетне вĕренме кĕнĕ, унтан вăл 1608-мĕш çулта вĕренсе тухнă.
Бугера, Владислав Евгеньевич
Теори шухăшĕсем
Класс тыткаланине тĕпе хурса тата Ницше йĕркеленĕ пĕрлĕх концепцийĕ çине таянса В. Е. Бугера нацизм тата сталинизм пурнăçлани палёртать. Унсёр пуçне, Фридрих Ницше шухăшĕсем Виççĕмĕш Райх политикин теори никңсĕ пулса тёнине кăтартать.
Томас Гоббс
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1608-мĕш çулта Уильям Кавендиш аслă ывăлĕн, Уильямăн, Гардвик баронĕ, (каярах Девоншир таврашĕн пĕрремĕш графĕ) вĕрентекенĕ пулса тăрать. Пурнăçĕ тăрăшшипех хăйĕн вĕрентекенĕпе, каярах хÿтлевçипе тачă çыхăну тытнă. Ăна пула Бено Джонсонпа, Фрэнсис Бэконпа, Герберт Чарберсипе тата ытти пайăр çынсемпе паллашнă. 1628-мĕш çулта Уильям Кавендиш (1626-мĕш çулта Девоншир графăн ятне илнĕ), вилнĕ хыççăн Гоббс Джервейс Клифтон сэрăн ывăлĕн, каярах хăйĕн ватă хуçин, Кавендишăн ывăлĕн вĕрентекенĕ пулса тăрать, унпа пĕрле вăл Италине çулçÿрев тытать (унта 1636-мĕш çулта Галилео Галилейпа тĕл пулать).
Бугера, Владислав Евгеньевич
Теори шухăшĕсем
Харпӑрлӑх тата ертсе пырасси
Томас Гоббс
Шухăшлавĕсем
Гобб патшалăх çинчен «пурне те хирĕç вăрçă» пек шутланă, механи материализмин пĕрремĕш системине йĕркелесе вĕçленĕ. Патшалăх йĕркинче Гоббс виçĕ калăпăш уйăрать: демократи, аристократи тата монархи.
Демократине вăл ырламан, тĕрлĕ партисем пулни граждан вăрçи патне илсе пырать тенĕ. Аристократи лайăхрах, анчах вăл халăх ертсе пыни мар. Патшалăхăн чи лайăх калăпăшĕ ун шучĕпе — монархи, вăл пуринчен ытларах туллин те пайланми влаç пулса тăрать. Гоббс шухăшлавĕсем çине Ф. Бэкон, Галилео Галилей, П. Гассенди, Р. Декарт тата И. Кеплер пĕлтерĕшлĕ сĕм хунă.
Бугера, Владислав Евгеньевич
Теори шухăшĕсем
1. Харпӑрлӑх хушшинчи ҫыхӑну вӑл - ҫынсемпе япаласем хушшинчи ҫыхӑну мар, ҫак ӗҫе хутшӑнтарнӑ япаласемпе чăн пурнăçра социаллӑ майсем паракан япаласем пирки пыракан ҫынсем хушшинчи ҫыхӑну. Харпӑрлӑх хушшинчи ҫыхӑнӑва кам, кампа (е мӗнпе) тата мӗн чухлӗ ертсе  пынипе палӑртаҫҫӗ. Харпӑрлӑх хушшинчи ҫыхӑнусем – ертсе пырассин тӗрлӗ ҫыхӑнӑвӗсемпе акчӗсем, пӗтӗм этем культури, уйрӑм ҫынсен психики, ҫынсен тата пӗтӗм этемлӗхӗн психики пулса тӑракан никĕс (матрица). Харпӑрлӑх ҫыхӑнӑвӗсем чи малта тăраççĕ, ертсе пырас ҫыхӑнусем иккӗмӗш вырăнта. Эпир ертсе пыраканăн хутшӑнӑвӗсене пӗлсен ҫеҫ харпӑрлӑх ҫыхӑнӑвне пӗлме пултаратпӑр. Обществӑна чӗрӗ организмпа танлаштарсан, ертсе пырас ĕçри хутшăнăва клеткăсемпе танлаштарсан, харпӑрлӑх ҫыхӑнӑвӗсем хромосомӑсем тата клеткӑсен генĕсем пулса тăраççĕ. Генӑсем яланах малта тăраççĕ, клетка - иккӗмӗш вырăнта, анчах клеткăсене тӗпченĕ хыççăн ҫеҫ генăсене пĕлме пулать.
Томас Гоббс
Хайлавĕсем
Вырăсла куçарнисем:
Каçăсем
Категори:Философсем, алфавитпа Категори:Философсем Категори:Аслă Британи çыравçисем Категори:Пайăр çынсем:Этика
Бугера, Владислав Евгеньевич
Теори шухăшĕсем
2. Ертсе пырассипе ҫыхӑннă хутшăнусем, харпӑрлӑх хутшӑнӑвӗсӗр пуҫне, мĕнпур обществӑлла хутшӑнусен никӗсӗ пулса тӑраҫҫӗ. Ертсе пырассипе харпӑрлӑхӑн уйрӑмлӑхӗсене тишкерсе, кашни обществӑн тытӑмӗпе аталанӑвне ӑнлантарса пама пулать (чӗрӗ организмӑн тытӑмӗпе аталанӑвне чӗрӗ клеткăна тӗпчесе ӑнлантарса пама пулать).
3. Маркс шухăшĕпе этеммĕн тĕп пĕлтерешĕ вӑл - обществӑлла хутшӑнусем пӗрлешни, Бугера пайăрлатса калать: ҫыннӑн тĕп пĕлтерĕшĕ чи малтан харпӑрлӑхпа ертсе пырас ĕçри хутшăнусем хушшинчи ҫыхӑнусем пӗрлешни пулать. Харпӑрлӑхпа ертсе пырас ĕçри аталану ҫыхӑнăвĕсене тӗпчесе эпир этем пурнӑҫӗн пӗтӗм сферине пӗлетпӗр: производствӑран, пурлăх ырлăхне мĕнле пайланипе усă курнинчен пуҫласа ачасене тĕрĕс воспитани парасси таран, тӗнпе искусствӑран пуҫласа наука пултарулӑхӗ таран, сывӑ та чирлӗ психикӑран пуҫласа этем чӗлхине аталантариччен.
4. Бугера ертсе пырассипе çыхăннă хутшăнусен виҫӗ тӗп тĕсне уйӑрса парать: уйрӑм çын урлă (ушкӑнри çынсем пӗр-пӗрин ӗҫне йĕркелесе пымаҫҫӗ), авторитарлă (ушкăнри ӗҫсене вертикальлӗ власть мелĕпе усă курса пурнăçлаççĕ, пуçлăх тата ăна пӑхӑнакансем) тата коллективлӑ (горизонталлӗ килĕшÿре, ушкӑн членӗсем пӗр тан тата пӗр тӗллев патне илсе пыраҫҫӗ). Вӗсене уйрӑм çыннăн, авторитарлӑ тата коллективлӑ харпӑрлӑх килӗшсе тӑрать. Бугера ҫапла шутлать: ертсе пырас ĕçре ҫак виҫӗ тĕс (вӗсем харпӑрлӑх хушшинчи виҫӗ тĕслĕ) кирек мӗнле ушкӑнра та — икӗ ҫынран пуҫласа пӗтӗм этемлӗх таранах - пур. Ыйту кунта шайлашусем (пропорцисем) пирки тăрать тата çав шайлашусене улăштарнин сӑлтавӗсем пирки. Бугера ҫав аспектсене ăса хывни (познать) этем пурнӑҫӗн тупсӑмне ӑнланма тата ӑнлантарса пама май парать тесе шутлать.
Этемĕн тĕп пĕлтерĕшĕ
Бугерӑн "Этемĕн тĕп пĕлтерĕшĕ" монографинче эксплуатаци концепцине аталантарнӑ, вӑл "авторитартлӑ ертсе пырас ĕç мелĕпе" производство вӑйӗсене тата усă куракан япаласене валеҫесси çинчен çырса кăтартнӑ:[9]
• Доказательство илсе кăтартать, суту- илӳ посредникӗ (купца) вӑрттӑн майпа "авторитарлӑ" йĕркелÿçĕ пулса пурлӑха валеҫес ӗҫре банкиртан е хуҫаран (тавар туса кăлараканран) - ют ӗҫ вӑйне туянакан кая мар пулнине кӑтартса парать (2 сыпӑк).
• Тӗрлӗ психологсен тӗпчевӗсем ҫине тайăнсан, гомосексуаллӑх пӗр пек мар пулăм  шутланать, ҫав пулăм тӗплӗ ушкӑнсенчи хӑш-пӗр пӗчӗк ушкӑнсенчи тата пӗтӗм ушкӑнсенчи управленисен комбинацийӗсемпе ҫыхӑннӑ.
• Массӑллӑ культура продукчӗсене пысӑк пахалӑхпа усӑ курни потребительсене пултарулӑх ĕçĕ патне туртма, хавхалантарма пултарать.[31]
• "Власть" ăнлава петĕмĕшле социологи  енчен хак парать, тишкерет.[32]
"Этемĕн тĕп пĕлтерешĕ" (г.3) тата "Харпӑрлӑх тата ертсе пырасси" ӗҫсенче (г. 3) Бугера  СССР тата ытти хӑш-пӗр ҫӗршывсенче ХХ ĕмĕрте производствӑра азиатла меслетпе ӗҫленине ҫирӗплетет, производство хутшӑнӑвӗсемпе вӑл производство меслечӗ пек, анчах производство вӑйӗсен пахалӑхлӑ тата урӑх шайӗнче никӗсленсе тӑрать. Неоазиатсен обществӑпа экономика формацийӗпе унӑн аталанӑвӗн саккунлӑ тытӑмне[9][33][34] пикеннӗ.
Бугера производствăна компьютеризацилессине социализмлӑ революци тумалли пурлăх никĕсĕ вырӑнне хурса тишкерет тата класссӑр обществӑна куҫнӑ чухне этемлӗхӗн пост-НТР пролетариачӗ тесе шутлать.[35] Ҫакӑ паллӑ экономист П. Друкер шухӑшӗпе пӗр енчен килӗшсе тăрать: "пӗлӳ илнĕ ӗҫченӗсем ""пӗлӳ обществинче" ытлашши пулмаҫҫӗ, анчах вӗсене малта пыракан класс вырӑнне хураҫҫӗ".[36]
В. Бугера « Оккам бритвине » гипотеза çуралассине пӳлсе лартакан теори тесе шутлать, ҫавӑнпа та вăл творчествӑлла шухăшлама хӑратакан гипотеза тесе критикленӗ май, ун вырӑнне "тӑватӑ лезвиллӗ хӑрушлăхсӑр бритва" сĕнет - пӗр-пӗринпе логикӑллă ҫыхӑнса тӑракан тӑватӑ принциплӑ системӑна:
1. Тӗрӗссине кирлӗ мар ҫӗртенех нумайлатма кирлӗ мар, анчах ҫӗнӗ енсем пур тесе шутлама юрать, ун пек тума кирлӗ мар пулсан та.
2.  Пулса иртекен пулӑмсен пӗрремӗш сăлтавĕсене чӑн пурнӑҫри чи пӗчӗк структура шайӗнче шырамалла мар, вӗсене е ҫав вырӑнтах, е чӑн пурнӑҫӑн ҫӳллӗрех тытӑмӗнче шырамалла.
3. Енчен те теори пулса иртнин сӑлтавне чăн пулнинчен  сахал та тӗплӗ мар ҫырса кӑтартсан, ӑнлантарса парать пулсан, ку теори ҫакӑн пек условисенче çеç пурнӑҫланма пултарать: каярахпа ҫак теорие малтан ҫырса кӑтартнинчен питӗ уйрăлса тăракан, ҫӗнӗ сӑлтавсене палăртнă пулсан, е ку теорие маларах кӑтартнӑ сӑлтавпа пӗрлех ӑнлантарса паракан ҫӗнӗ сӑлтавсем кӗреҫҫӗ пулсан е ун вырӑнне ҫак теори хӑйӗн тӗп положенийӗсемпе ҫыхӑну тытса тӑрать пулсан.
4. Енчен те концепцинче психика (ҫав шутра ӑс-хакӑл) йӗркин сӑлтавӗсем пулӑмӑн пӗрремӗш сӑлтавӗсем шутлаҫҫӗ пулсан, вăл теорипе ҫеҫ мар, гипотезӑпа[37] [38] та вӗҫленмен.
Политикăри ĕҫĕ-хĕлĕ
• 1989-90 ҫулсем. Киев, "Отечественнӑй Форум" пӗрлешӳн пайташӗ (укр. Вітчизность Форумӗ)[39] (украинӑри националистсене хирӗҫ кĕрешекен направлени). Политика кӗрешӗвне пула Украинăри националист студентсен  организацийӗн лидерӗ Вячеслав Кириленко ăна (вăл В.Бугерăпа пĕр ушкăнра вĕреннĕ) гомосексуалист тесе айăпланă.[26]
• 1991-92 çулсем - "Киеври Ĕҫҫыннисен союзӗн" координаци совечӗн[40] –  "Украинӑри Ĕҫҫыннисен социализмла ҫӗнетӳшӗн союзӗ " (укр. Спілка ӗҫчен украинни за соцістична побудова) хулари организацин пайташӗ.[39] 1991 ҫулхи  августӑн 20-мӗшӗнче Украинӑри социализмлӑ студентсен союзĕн йĕркелÿ комитечӗн председателӗ пулнă май ГКЧП[41] пулса иртнине ырланă, анчах та каярах С. Шенфилда Johnson, sussia List[26] панă интервьюра хӑй политикӑлла йӑнӑш туни ҫинчен пӗлтернӗ.
• 1994-96 çулсем - "Рабочисем хирӗҫ тӑни" профсоюз пӗрлешӗвӗн инструкторӗ (Станислав Маркеловпа пӗрле ĕçленĕ)
• 1996-98 ҫулсем - " Пӗтӗм тӗнчери ӗҫҫыннисен лигипе "ҫыхӑннă "Пӗтӗм тӗнчери рабочисен партийӗн" йĕкелÿ комитечӗпе пĕрле ӗҫленĕ.
• 1998-2000 çулсем - " Революциллӗ рабочи партийӗн " коллективистла фракцийӗн пайташӗ. Çак фракцире çавăн пекех Марлен Инсаров (интернетри псевдонимĕ) тӑнӑ.
• 2000-2005 çулсем - "Пролетариллĕ  революционер-коллективистсен ушкӑнӗн" (ГПРК) пайташӗ тата унăн никĕслевçи (Марлен Инсаровпа пӗрле) [5] [47]. 2005 ҫулта В. Бугерапа М.Инсаров хушшинче[48] хирӗҫӳ пулса иртнӗ, çавна пула В. Бугерăна ГПРКран кӑларса янӑ тата ушкăн саланса кайнӑ. ГПРК ишӗлчӗкӗсем ҫинче "Пролетариллĕ революционер коллективистсен интернационаллӑ союзӗ" ИСПРК) йĕркеленнĕ. 2008 ҫулта ИСПРКра хирĕçу тухнă та вăл пайланнă. Çакă "Революциллӗ социалистсен союзӗ" организаци йышĕнчен уйрăлса тухасси патне илсе çитернӗ.
• 2006 ҫултан пуҫласа паянхи кунччен "Коллективистсен союзӗ" политика проекчӗпе[49] ӗҫлет. Тӗрлӗ вӑхӑтра СССР территорийӗнчи Интернационаллӑ коммунистла юхӑма (ИКТ) хӳтӗлекенсемпе тата теорипе публицистла ӗҫ-хӗлӗн хӑш-пӗр енӗсемпе, анархист-интернационалистсемпе[50] [51] пӗрле ӗҫленӗ. Хальхи вӑхӑтра Пăхăнман Патшалăхсен Пĕрлешĕвĕнчи (СНГ) ИКТ шухăшĕсемпе пурăнакансем никĕсленĕ Сулахай коммунистсен блогӗнче унӑн нумай политика статйисем пичетленсе тухнӑ. " Демократиллĕ централистсен "докуменчӗсем" кӗнеке кун çути курнă, В.Бугера çав кӗнекене кăларас ĕçе хастар хутшăннă.[52]
Пĕтĕм тӗнчипе пĕлмелли тата йышăнмалли публицистика ӗҫĕсемпе политологи тӗпчевӗсем пичетлесе кӑларнӑ. В. Бугера тӗпчевӗсемпе публицистикинче ытларах антифашистла тематика йышӑнать. [53][54]  Пӗтӗм тӗнчери тата хамăр çĕршыври тӗпчевҫӗсем авторӑн чӑн хушаматне асӑнса[55] тата унӑн псевдонимлă  (вĕсенчен пӗри — "Г.Васильев"[56] (Бугерӑн ытти псевдонимӗсем айӗнче малтан пичетленсе тухнӑскерсем, каярахпа ӑна хӑйӗн ячӗпе те ҫӗнӗрен пичетлесе кӑларнӑ) ĕçĕсемпе усă кураççĕ, шухăшĕсене ăс-тăна кĕртеççĕ.
В. Бугера хӑйӗн ӗлӗкхи официаллӑ блогӗнче тата интернет-форумӗнче (чи малтан Mail.Ru) Интернационализмла коммунистла туртӑмлă текстсем (2009 ҫулччен организацие Революциллӗ партишӗн кĕрешекен Интернационаллӑ бюро тесе ят панă) хастар пичетленӗ [57]. Анчах та ҫак туртӑм националистсемпе ӗҫлеме пуҫласан вăл çыхăнăва татнă [58].
В. Бугера ăнлантарса панă тăрăх, "коллективизм" термин совет саманинчи сулахай активистсен хӑйсен ытти функцийĕсӗр пуҫне, политикӑлла ушкӑнсем тата вӗсен идеологиллӗ установкисем текен ăнлавсем лексикона кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:XXI ĕмĕрти публицистсем Категори:Раççей публицисчĕсем Категори:Публицистсем, алфавитпа Категори:Кăрлачăн 24-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1971 çулта çуралнисем Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:Раççей философĕсем Категори:Философсем, алфавитпа Категори:Экономистсем, алфавитпа
Иосиф Флавий
мини|Иосиф Флавий Иосиф Флавий (Ἰώσηπος Φλάβιος; ; ҫуралнӑ чух Йосеф бен Матитьяху (Иосиф, Маттафия ывӑлӗ), יוסף בן מתתיהו ивр.; 37 — 100 ҫҫ. патне) — авалхи рим тата еврей историкӗ тата ҫарпуҫӗ.
Иосиф Флавий грек чӗлхипе ҫырнӑ — «Иудея вӑрҫи» (66—71 ҫҫ. пӑлхав ҫинчен) ӗҫпе тата «Иудея аваллӑхӗ» (кунта еврейсен историйӗне тӗнче пуҫланничен Иудейя вӑрҫиччен ҫутатса панӑ) ӗҫӗсемпе паллӑ. «Апиона хирӗҫ» трактат пекех, вӗсем авалхи тӗнчене еврейсен историйӗпе этеплӗхӗпе паллаштарма тата ҫак халӑха хирӗҫ пыракан усал чапа сирсе ярас тӗллев лартнӑ.
Юхăну (пĕлтерĕшсем)
Юхăну:
Мĕн те пулсан япалан е пуламăн аталанăвĕ чакнине, пĕтнине пĕлтерет, тата кунсăр пуçне çакнашкал терминсем пур:
Альбаумер Бах
Альбаумер Бах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Хундем юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13,2 км, бассейн лаптăкĕ 32,264 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Пятая (Косец юппи)
Пятая  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Косец юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  151 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ярамакода-Яха (Пяседай-Яха юппи)
Ярамакода-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Пяседай-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 68 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пекша (Улатимĕр облаçĕ)
Географи
Облаçĕн анăç енче, Мускавран Ĕпхӳне каякан М7 «Волга» автомагистралĕн 135-мĕш км, 14 км к востоку от райцентра Петушки райцентрĕнчен тухăçалла 14 км,  пĕр ятлă юханшывăн сылтăм çыранĕнче вырнаçнă.
Транспорт
Пекшăна вырăнти автобус çине ларса Петушкирен (кунне 4 хутчен каять) е Мускав—Улатимĕр хуласем хушшинчи автобуспа çитме пулать.
Каçăсем
Категори:Петушки районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Пукрав уесĕнчи пурăн вырăнсем
Тыдтугем
Тыдтугем — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Чуя юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 147 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Восток (бригада)
Бригада (малтан, батальон) «Восток» — хăйне хăех палăртнă Донецк Халăх Республикин Украина тухăçĕнчи хĕçпăшаллă хирĕçĕвне хутшăнакан хĕçпăшалланнă йĕркелев.
Командир — Александр Ходаковский, унчен УХХ Донецк облаçĕнчи управленин «Альфа» командирĕ пулнăскер. . Ходаковский каласа панипе, батальона 2014 çулхи çу уйăхĕн пуçламăшĕнче «Донбасри патриотла вăйсем» пĕрлĕх юхăмĕн хастарçисем чăмăртаннă.
Каçăсем
Категори:Донецк Халăх Республикин Хĕçпăшаллă вăйĕсем Категори:Çĕнĕ Раççей батальонĕсем
Хмелёвка (Мăн Юг юппи)
Хмелёвка — Раççей территоринчи юханшыв. Ярославль облаçĕ, Вологда облаçĕ, Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Мăн Юг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шывуправĕн бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕнчен (Хура Атăл бассейнĕсĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тĕвер облаçĕ юханшывĕсем
Мăйри Анна (фильм)
Мăйри Анна (Анна на шее) — Киностудия им. М. Горького киностудире Исидор Анненский режиссёр 1954 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.