cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Проездная Мульта
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Ардатов уесĕ (Чулхула кĕпĕрни)
Каçăсем
Категори:Чулхула кĕпĕрнин уесĕсем
Тури Кизьма
Тури Кизьма — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  Киземское - р. Түбенге Кизьма   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Клада
мини|Кӑвак тата хӗрлӗ ушкӑнсем кладсем пулаҫҫӗ. Симӗс тата кӑвак ушкӑнсем те пӗрле клада пулса тӑраҫҫӗ. Клада (грек. κλάδος «турат, туратланни»; англ. clade) — пӗр мӑн аслашшӗне тата унӑн пур тӳрӗ несӗлӗсене кӗртекен организмсен ушкӑнӗ. Терминпа филогенетикара усӑ кураҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Биологи систематики
Чеко
Чеко — Раççей территоринчи кӳлĕ. Красноярск Еннче вырнаçнă. Кимчу юханшыв юхса кĕрет, Кимчу юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,25 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Красноярск Енĕн кӳллисем
Анталья
Анталья (тур. Antalya) — Вӑтаҫӗр тинӗсӗ ҫинче вырнаҫнӑ курортлӑ тата портлӑ кӑнтӑр Турци хули, Анталья провинцин тӗп хули. Халӑхӗн шучӗ 1 миллион ытла ҫын, ҫуллахи вӑхӑтра туристсем йышлӑн пынӑ пирки 2 миллиона яхӑн пулма пултарать.
Хула лаптӑкӗ 1417 км².
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Турци хулисем
Хушăк (пĕлтерĕшсем)
Хушăк тени çаксене пĕлтерме пултарать:
Çавăн пекех
Категори:Хушăк Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Тĕрĕс 65537-кĕтеслĕх
Тĕрĕс 65537-кĕтеслĕх — 65537 кĕтеслĕ, çавăн чухлех енлĕ мăкăрăлчăк тата тĕрĕс нумайкĕтеслĕх.
Хендо-Сю
Хендо-Сю — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Байдарата тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Тĕрĕс 65537-кĕтеслĕх
Каçăсем
65537 Категори:Планиметри Категори:65537 (хисеп)
Хендо-Сю
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Соленоид
Солено́ид  — индуктивлăх туплашкин уйрăм тĕсĕ.
Александров Андрей Степанович
Александров Андрей Степанович — (14-), 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 172-мĕш перевçĕсен дивизин 134-мĕш артиллери полкĕн тупă командирĕ, Аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Хутай дати - 10.
Биографи
1919 çулхи юпан 14-мĕшĕнче Красноярск Енĕн Иланск районĕнчи Карапсель ялĕнче çуралнă.
1931 çулта пуçламăш шкулта вĕренсе тухсан, колхозра ĕçленĕ. Трактористсен курсĕнче вĕренсе тухсан 1936 çулта Иланск МТС тăрăшнă.
Бережа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Юкава, Хидэки
Хидеки Юкава (23.01.1907 — 08.09.1981), яппун теориçĕ-физикĕ, Нобель премийĕн лауреачĕ (1949), теорилле майпа мезон текен элементарлă пĕрчĕсене тупса палартнă, — уйрăммăн илсен, пи-мезон (пион) текеннине.
Моль калăпăшĕ
Моль калăпăшĕ
Vm
— япалалăх калăпăшне унăн шутлавлăхĕ çине пайлани, хисеп енчен пĕр моль калăпăшĕпе тан. «Моль калăпăшĕ» тенине  ансат япалалăхсем, химилле пĕрлешÿсем тата хутăшсем тĕлĕшпе усă курма май пур. Пĕтĕмĕшле илсен вăл  температурăран, пусăмран тата япалалăхăн агрегатла тăрăмĕнчен килет.
Каçăсем
Категори:Физикăлла капсем Категори:Япалалăх шутлавлăхĕ Категори:Калăпăш
Таса Лаврентий юханшывĕ
Таса Лаврентий юханшывĕ  —  АПШ территоринчи юханшыв. Онтарио кӳллинчен пуçланса Атлантика океанĕн Таса Лавренти кӳлмекне юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1197 км.
Каçăсем
Категори:Квебек юханшывĕсем Категори:Нью-Йорк юханшывĕсем Категори:Онтарио юханшывĕсем Категори:Чикĕ юханшывĕсем
Бурмистров Вилен Иванович
Бурмистров Вилен Иванович — (1925-24.09.1943), Воронеж фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 6-мĕш гварди танк корпусĕн 22-мĕш гварди мотоперевçĕсен бригадин 3-мĕш батальонĕн отделени командирĕ, гварди старшини, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 10.
Егорова Анна Александровна
Егорова Анна Александровна - (23.09.16, Тĕвер облаçĕ, Володово ялĕ - 29.10.2009, Мускав) - Совет Союзĕн Паттăрĕ, штурм-вĕçевçĕ, капитан. Ил-2 самолетпа вĕçнĕ.
Наградной лист
Çарпуçлăх Егорова экипажĕ пĕтнĕ хыççăн çырнă чыслав хучĕ:
Фамилия, имя, отчество — Егорова Анна Александровна.
Звание и должность — старший лейтенант, штурман 805-го штурмового полка.
Партийность — член ВКП(б) с 1943 года.
С какого времени в Красной Армии — с 1941 года.
Бесстрашный летчик, в бою летала смело и уверенно. На поле боя держала себя мужественно, геройски. Как штурман полка, отлично ориентировалась в любых условиях погоды и при различных рельефах местности.
За героические подвиги, проявленные в боях по уничтожению живой силы и техники противника, и отличное выполнение заданий командования на фронтах Отечественной войны, за умелое руководство подчиненными, за произведенные десять боевых вылетов в качестве ведущего без потерь ведомых достойна представления к высшей правительственной награде — Героя Советского Союза
= Вуламалли ==
Вуламалли
•	•
Категори:1916 çулта çуралнисем Категори:2009 çулта вилнисем Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем
Шуделька
Шуделька — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/2352    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 172 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Период
Период (ав.гр.чĕлхи περίοδος «çаврăнăш», «çаврăм») — вăхăтăн е урăх капăн пуçламăшĕпе вĕçне  палăртнă татăкĕ.
Çав. пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Мыгы-Тын
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Волков Пётр Павлович
Волков Пётр Павлович — (1924-06.07.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 75-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 84-мĕш гварди уйрăм танксене пĕтерекен артиллери дивизионĕн оруди авăрлаканĕ, гварди красноармеецĕ.
Сюр-Хара-Яга
Сюр-Хара-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Урер-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 7 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Фукс Александра Андреевна
В. Г. Родионов прахвиссăр палăртнă тăрăх, Шупашкар уесĕнчи Апехтинсем чăвашран тухнă çынсем пулнă.
«Записки Александры Фукс о чувашах и черемисах Казанской губернии» кĕнеке (1840) пирки.
А. А. Фукс чăвашсен авалхи çырулăхĕ пирки калани:
<Куçару: ...çапларах пăхатăп чăваш сăмахлăхĕн тĕслĕхĕ çине, ăна хутла пĕлмен тата ытти йăхташĕсемпе пĕрле хăйĕн туйăмĕсене палăртма кирлĕ тăван саспаллисене çухатнă юрăçа итленĕ хыççăн çырса илме тивнĕ>
Карл Фукс çапла хирĕçлет:
В. Г. Родионов çакна курать те, кунта Александара Андреевнан сасартăк «чăваш юнĕ» вăраннă пулĕ тет.
Татах Карл Фукс каланинчен, Г. Аноров çырнисене илсе кăтартать :
<Куçару: >
Çăлкуçсем
Категори:Поэтессăсем Категори:Вырăс поэчĕсем Категори:Раççей империйĕнчи этнографсем Категори:Хусан кĕпернинче çуралнисем
Патшалăх Вырăс музейĕ
Патшалăх Вырăс музейĕ (1917-мĕш çулччен «Александр III императорăн вырăс музейĕ») — вырăс ÿнерĕн тĕнчери чи пысăк музейĕ. Санкт-Петербург хули варринче вырнаçнă.
Хальхи Вырăс музейĕ темиçе музейсен пĕрлешĕвĕ пулса тăрать. Музейăн тĕп кăтарту пайĕ пилĕк çурт: Михайлов керменне (музейăн тĕп çуртне) Бенуа кăтарту çуртне, Михайлов керменне (Инженер) керменне, Мрамор керменне, Строганов керменне тата Аслă Петĕрĕн Çуллахи керменне йышăнать. Музей шутне Михайлов (Инженер) керменĕн сачĕ те, Çуллахи сад тата Петĕр çыранĕнчи çурчĕпе тата ытти çурт-йĕрсем кĕреççĕ.
Музей директорĕ — Владимир Александрович Гусев. 2012-мĕш çул тĕлне музей пуххинче 407 533 ÿнер хайлавĕ упраннă.
Кун-çулĕ
1895-мĕш çулта Николай II император «Об учреждении особого установления под названием «Русский музей императора Александра III» хушу тăрăх никĕсленĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер
Циклоида
Циклоида — лаптакри трансцендентлă йĕр.
Каçăсем
Категори:Йĕрсем (математика) Категори:Трансцендентлă йĕрсем Категори:Çавракăшсем
Протока Дженишке-Тала
Протока Дженишке-Тала — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Тархата юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Филогенетика
Филогенетика, е филогенетика систематики, — Ҫӗр ҫинчи тӗрлӗ тӗслӗ пурнӑҫсен, хальхисен те, вилсе пӗтнисен те хушшинче эволюциллӗ ҫыхӑнусене тупса палӑртса паракан биологи систематикинчи вырӑн. Эволюционизм ҫирӗплетнӗ тӑрӑх, тӗссемпе йӑхсем хушшинчи пӗрпеклӗх час-часах пӗр мӑн аслашшӗсенчен пулса тухнине кӑтартать. Ҫавӑнпа та филогенетика систематики ҫирӗплетсе лартнӑ ҫыхӑнусем, час-часах тӗссен эволюциллӗ кун-ҫулне тата вӗсен филогенезне ҫутатса параҫҫӗ, организмсен турачӗсен е вӗсен пайӗсен, тӗслӗхрен, вӗсен генӗсен хушшинчи историллӗ ҫыхӑнӑвӗсем ҫинчен каласа параҫҫӗ. Филогенетикаллӑ таксономи, филогенетической систематикин логикаллӑ тӑсӑлни мар, турачӗ пулса тӑраканскер, организмсен ушкӑнӗсен классификацийӗпе, вӗсен эволюциллӗ ҫыхӑнӑвӗсен шайӗсемпе килӗшӳллӗн ӗҫлет.
Чӗрӗ организмсемпе чӗрӗ пайсен хушшинчи ҫыхӑнусен классификацийӗпе ӗҫлекен ӑслӑх вырӑнӗн систематики никӗслевҫи Карл Линней шутланать. Анчах 1950-мӗш ҫулсен вӗҫӗнче нимӗҫ энтомологӗ Вилли Хенниг шучӗпе систематика паллӑ эволюциллӗ историне мӗнле те пулин ҫывӑхрах кӑтартма кирлӗ. Ҫапла вара систематика ҫине ҫӗнӗлле пӑхса, вӑл филогенетикаллӑ систематика ят панине никӗсленӗ. Хеннига хирӗҫҫисем унпа килӗшнисене вӗсем монофилетлӑ ушкӑнсене е кладсене ҫеҫ йышӑннипе мӑнкӑмӑллӑн «кладистсем» тесе чӗннӗ. Анчах кладистсем ҫакӑнпа усӑллӑ термин тесе усӑ курма пуҫланӑ, кладистла шухӑшлав систематикара ытларах вӑй илнӗ. Филогенетика систематикине хирӗҫ фенетика пулса тӑрать.
Каҫӑсем
Категори:Биологи систематики
Дьяконов Николай Максимович
Дьяконов Николай Максимович  — (15.12.1925-22.06.1982), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 70-мĕш çарĕн 1-мĕш перевçĕсен дивизин 415-мĕш перевçĕсен полкĕн алă пулемёчĕн тĕллекенĕ, красноармеец.
Утьук
Утьук — тум çинчи хутлăнчăксемпе якатмалли кулленхи техника элеменчĕ.
Каçăсем
Категори:Килти кулленхи техника
Утюг
Тарăн (кӳлĕ, Краснояр Ен)
Тарăн — Раççей территоринчи кӳлĕ. Красноярск Еннче вырнаçнă. Муксун, Гудке-Дапту, Çурçĕр Икэндекит, Кылтэллар юханшыв юхса кĕрет, Глубокая (юханшыв, Красноярск Ен) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 136 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Красноярск Енĕн кӳллисем
Радиохум ярăш
Радиохум ярăш (хум ярăш) — радиохумсене ямалли ятарлă канал.
Асăрхавсем
* Категори:СВЧ
Орлова Любовь Петровна
Любовь Петровна Орлова (11.2.1902, Звенигород — 26.1.1975, Мускав) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1902 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 11-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1975 çулта вилнисем Категори:Кăрлачăн 26-мĕшĕнче вилнисем
Халва
Халва́ (حَلَاوَة х̣аля̄ва — «пылак») — кăпăк тăваканпа карамель массине тата ăшаласа вĕтетнĕ çу культурисен тĕшшисене хăпартса тунă çуллă (25 % çити) тухăç пылакĕ. Халва тесе çаплах сахăрланă урăх кондитер çимисене те калаççĕ.
Литература
Категори:Раççей десерчĕсем Категори:Араб кухни Категори:Эрмен кухни Категори:Азербайджан кухни Категори:Иран кухни Категори:Талыш кухни Категори:Балкан кухни Категори:Ази кухни
Айтурилкке
Айтурилкке — пысăк турилкке. Анчах та ăна яшка е урăх апат антарса çиме мар усă кураççĕ. Ăна ахаль чашăк айне, ахаль турилкке айне лартма пултараççĕ, енчен те вăл, айтурилкке, лутра пулсан. Çавăн пекех сĕтел çине ытти çимĕçсене вырнаçтармашкăн усă курма та май пур. Тепĕр чухне айтурилккесене ятарлă тăрăпа та тивĕçтереççĕ.
Лавккасенче ăна хăй халлĕн е ытти йышши савăт-сапапа наборласа сутаççĕ.
Вуламалли
Категори:Савăт-сапа Категори:Турилкке Категори:Апат
Тури Печеньга
Тури Печеньга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 242 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пекульней кӳлли
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Эшироль
Эшироль (Échirolles) — Франци коммуни, Рона — Альпсен регионӗ. Коммуна департаменчӗ — Изер. Эшироль кантонне кӗрет. Гренобль тавралӑхӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Кукшапуҫ
Кукша пуҫ (Taráxacum) — ӳсентӑран, нумай ҫул ӳсекен курӑк евӗрлисен кил-йышӗнчи Астрасен, е кӑткӑс чечеклисен биологи тӗсӗ. Тӗп паллӑ тӗсӗ — эмел курӑкӗ. Ҫумӑрлӑ ҫанталӑкра тата каҫхине чечек хупӑнать. Чечекӗн вӑррисем паппус тенӗ пайӗсен пулӑшӑвӗпе сывлӑш тӑрӑх инҫете вӗҫме пултараҫҫӗ.
Çавăн пекех ку ÿсентăрана хăшпĕр диалектсенче ăвăш теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Астра йышшисем Категори:Ӳсентăрансем
Хой-Тальбей-Яха
Хой-Тальбей-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нярма-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 53 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хальмеръя
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Блазновка
Блазновка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сарагожа юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 37 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Газăн универсаллă константти
Газăн универсаллă константти — хисеп енĕпе идеалла газăн пĕр молĕ изобарла процесра температура 1 К чухлĕ ÿссен тăвакан ĕçпе тан  константтă. Вăл, çавăн пекех, Больцман константтине  Авогадро хисепĕ çине хутланипе тан. Латтыньле
R
саспаллипе паллă тăваççĕ.
Констаннттă вырăнне улшăнманскер теме пулать.
Литература
Категори:Термодинамика Категори:Физикăлла константтăсем Категори:Физика константтисем Категори:Дмитрий Менделеев Категори:Япалалăх шутлавлăхĕ
Çуркунне (фильм, 1947)
Çуркунне (Весна) — Мосфильм киностудире Григорий Александров режиссёр 1947 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Кукша пуҫ (пĕлтерĕшсем)
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Назинская
Назинская — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  1926 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 204 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Резникова Ирина Борисовна
Ирина Резникова (Резникова Ирина Борисовна, 22.9.1948, Мускав хули) — совет тата чăваш юрăçи. ЧАССР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1982), Чăваш Республикин халăх артисчĕ (2002).
Каçăсем
Категори:Раççей юрăçисем Категори:Чăваш юрăçисем Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа Категори:Юрăçсем, афавитпа
Хĕрри енчи арçын ача
Мальчик с окраины (Мальчик с окраины) — Союздетфильм киностудире Василий Журавлёв режиссёр 1947 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Ягодная (Обь юппи)
Ягодная  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  2450 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Остин (Техас)
Остин — Техас штачӗн кӑнтӑр-вар пайӗнче вырнаҫнӑ АПШ хули, штатӑн тата Тревис тавралӑхӗн тӗп хули. Хулана 1839 ҫулта никӗсленӗ, ирӗклӗ Техаса никӗсленӗ Стивен Остина чысласа ятне панӑ.
Халӑхӗн шучӗ 2018 ҫ. 964 254 ҫын. Хула лаптӑкӗ 828,54 км².
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:АПШ хулисем
Кизи (кӳлĕ)
Кизи — Раççей территоринчи кӳлĕ. Хабаров Еннче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 280 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Хабаров Енĕн кӳллисем
Вондожь
Вондожь — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сить юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 23 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Трохоида
Трохо́ида (τροχοειδής — кустăрмалла)  — палăртнă тÿрĕ «çулпа» кусакан çаврашкари е ун тулашĕнчи çыхăнуллă  пăнчă тăвакан   циклоидăлла йĕрсен пĕтĕмлетÿллĕ ячĕ, лаптак трансцендентлă йĕр. Енчен хайхи «çул» тÿрĕ йĕр мар пулсан, вара пулакан йĕре трохоида темеççĕ, енчен те илсе пыракан «çул» çавракăш-тăк (кусасси лешĕн шал енĕпе), йĕр гипотрохоида пулать, тул енĕпе куссан —  эпитрохоида.
Параметрлă танлăх:
кунта h — пăнчăпа çавракăш центрĕ хушшинчи инçĕш, r — çавракăш радиусĕ; çавракăш (çаврашка) координтсен горизонталлĕ тĕнĕлĕ пулса тăракан тÿрĕ йĕр тăрăх кусать.
Каçăсем
Категори:Трансцендентлă йĕрсем
Кавказ тыткăнçи, е Шурик каллех шаркурнисем
Кавказра тыткăна лекнĕ хĕр, е Шурик каллех шаркурни (Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика) — Мосфильм киностудире Леонид Гайдай режиссёр 1966 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Роан
Роан (Roanne) — Франци хули, Луара департаменчӗ. Роанн тавралӑхӗн супрефектури.
Халӑхӗ — 36,1 пин ҫын (2009).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Бурмистров Иван Алексеевич
Бурмистров Иван Алексеевич — (27.06.1903(14)-28.08.1962), Испани республикин Тинĕс-çар вăйĕсен «С-1» шывай кимĕ командирĕ, 3-мĕш рангри капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 14.
Хонде-Яха (Харасовая юппи)
Хонде-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Харасовая юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 174 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 70 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Макемаке
Макемаке (символĕ:, 136472 Makemake ЦМП каталогĕпе )— Хĕвел системинчи пысăккăшĕпе виççемĕш карлик планета. Транснептун объект,Койпер таврашĕнчи чи пысăк обект. 2005-мĕш çулхи пуш, 31 Майкл Браун, Чедвик Трухильо, Дэвид Рабиновиц уçнă. Ушкăн Паломар обсерваторинчи 122-см Самуэль Ошин ячĕллĕ 112 ПЗС-матрица телескоппа усă курнă. Вăхăтлăх ячĕ -. Курăнакан çăлтăр виçи -, абсолютлă çăлтăр виçи −0,44.
2006-мĕш çулхи авăнăн 7-мĕшĕнче Плутонпа Эридăпа пĕрле ăна 136472 номерпе карлик планетăсен каталогне кĕртнĕ.
Спутник
2016-мĕш çулта Макемакен пĕчĕк спутникне тупса S/2015 (136472) 1 вахатлăх ят панă.
Дьяченко Андрей Васильевич
Дьяченко Андрей Васильевич Дяченко Андрій Васильович — (1910-03.03.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн 163-мĕш перевçĕсен дивизин1318-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçи, красноармеец.
Прямой Кайтанак
Прямой Кайтанак — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кайтанак юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 8 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Раççей Федерацийĕн Паттăрĕ
Раççей Федерацин Паттăрĕ — Раççей Федерацин патшалăх чыславĕ — патшалăхпа халăх умĕңчи паттăрлăх ĕçне тунă тивĕçлĕхшĕн чысланă çӳллĕ хисеп.
Раççей Федерацин Паттăрне уйрăмла палăртни паллине — «Ылтăн Çăлтăр» медальне параççĕ.
Раççей Федерацин Паттăрĕ хисеп, 2013 çулта йĕркеленĕ Раççей Федерацин Ĕç Паттăрĕ хисепĕ пекех, патшалăх чыславĕсен уйрăмла тĕсĕ — çӳллĕ хисепсем шутне кĕрет, вĕсем Раççей Федерацин патшалăх чыславĕсен иерархинче пĕрремĕш вырăнта тăраççĕ.
Пайăр çынна Раççей Федерацин Паттăрĕ тата Раççей Федерацин Ĕç Паттăрĕ хисепĕсемпе тивĕçтернĕ пулсан, унăн тăван çĕрĕнче Раççей Федерацин Президенчĕн Хутайĕпе ăнлантарса çырса бронзăран бюст лартмалла.
Каçăсем
* Категори:Патшалăхăн çӳллĕ чыславĕсем
Сябу-Ю
Сябу-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Море-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 161 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 78 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Бочиха
Бочиха —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Молога юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 394 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Ольга Прокопьева
Ольга Прокопьева (,, Ишлĕ-Шетмĕ ялĕ) — юрăç
Каçăсем
Категори:Раççей юрăçисем Категори:Чăваш юрăçисем Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа Категори:Юрăçсем, афавитпа
Хатемалья
Хатемалья — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Щугор юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Во (кантон)
Во (Vaud, Waadt) — Швейцарин анăçĕнчи франс чĕлхиллĕ кантон. 734 356 çын пурăнать (2012), е кантонсем хушшинче 3-мĕш вырăн. Администраци центрĕ — Лозанна хула. Пурăнакан халăхăн çурри Лозанна агломерацинче вырнаçнă.
Географи
Лаптăк — 3212 км² (4-мĕш вырăн кантонсем хушшинче). Во кантон Швейцарин анăçĕнче территорипе чи пысăкки. Вăл Леман кӳлĕн çыранĕнчен (Женева) Невшателпе Муртен кӳллисене çити тăсăлать. Анăç енче вăл Франципе (Эн, Юра тата Ду департаменчĕсем), çаплах кăнтăр енче (департамент Тури Савойя) чикĕ тытать.
Шалти чикĕсем: кăнтăр-анăçĕнче Женева кантонĕпе, çурçерте Невшатель кантонĕпе, тухăçра Берн тата Фрибур кантонĕсемпе, тата, юлашкинчен, кăнтăр-тухăçĕнче Вале кантонĕпе. Кунта иккĕ ту хысакĕ: Юра анăçра тата Альпы кăнтăр-тухăçра. Женева кӳлли хĕррипе капăр курортсем вырнаçнă, вĕсене Швейцари Ривьери теççĕ.
Волков Пётр Тимофеевич
''Волков Пётр Тимофеевич Волков Петро Тимофійович'' — (1918-03.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 09. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 21-тӳпе артиллери дивизин1334-тӳпе артиллери полкĕн оруди командирĕ, сержант.
Во (кантон)
Географи
2007 çулхи çĕртмен 28-мĕшĕнче Лавăри терраса иçĕм тĕммисене ЮНЕСКО Мĕнпур тĕнчери еткерлĕхне кĕртнĕ.
Истори
Pagus Valdensis латин ячĕ, Pays Vaudois франс ячĕ, çаплах Вăрман Çĕршывĕ — çак территорисене çак ятсене VII ĕмĕрте панă.
1265 çулта Савойя херцăклăхĕ ярса илнĕ. Бургунд вăрçисенче Берн кантонĕн çарĕсем хальхи Во территорин чылайăшне ярса илнĕ те 1536 çул тĕлне ăна аннексиленĕ. Нимĕçле пуплекен администрацие франс чĕлхиллĕ халăх ытлах юратманан. 1723 çулта Берна хирĕçле Жан Давель ертсе пынипе пăлхав хыпса тухнă, ăна кĕçех пусарнă.
Пурăнан халăх
Ытларахăшĕ франс чĕлхипе пуплет. Берн аннексилесен Во территоринче протестант тĕнĕ çирĕпленет. Тĕне тыткансем халĕ (2000) — протестантсем (40 %) тата католиксем (34 %). Католиксен йышĕ ӳсни иммиграципе çыхăннă: 2010 çулта 28 % ютçĕр çынĕ пурăннă.
Администрациллĕ пайлану
2008 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕччен кантона 19 тăрăх кĕнĕ: Обонн, Коссонэ, Эшаллен, Эгль, Орб, Ролль, Ньон, Грансон, Валле, Лозанна, Лаво, Морж, Мудон, Ивердон, Орон, Пейерн, Веве, Аванше, Вев, 2008 çулхи кăрлач хыççăн — 10 тăрăх:
Патшалăх тытăмлăхĕ
Саккун тăвакан орган — Мăн Канаш (Grand Conseil), ĕçтăвакан орган — Патшалăх Канашĕ (Conseil d'État), апелляци инстанци суче — Кантон Сучĕ (Tribunal cantonal), пĕрремĕш инстанци сучĕсем — район сучĕсем (Tribunaux d’arrondissement).
Экономика
Женева кӳллин çыран хĕрри, Швейцари ривьерипе пĕрле, турбизнесăн пысăк центрĕ шутланать. Кантонăн айлăмĕнче ял хуçалăх ĕçĕ аталаннă, сăмахран, Швейцарире эрех тăвассипе Во иккĕмĕш кантон пулать.
Вевере Nestlé компанин тĕп оффисĕ вырнаçнă; Лозаннăра — Philip Morris International операци центрĕ, çаплах Banque Cantonale Vaudoise тĕп оффисĕ; Морж хуларан инçе мар — Logitech штаб-хваттерĕ.
Жу айлăмĕнче швейцар сехечĕсене тăваççĕ. Кунта чылай паллă фирмăсен — Audemars Piguet, Blancpain, Patek Philippe, Vacheron Constantin тата Jaeger-LeCoultre — ĕç лаптăкĕсем вырнаçнă.
Каçăсем
*
Вильпент (Сен-Сен-Дени)
Вильпент (Villepinte) — Францири коммуна, Иль-де-Франс регионӗ, Сен-Сен-Дени департаменчӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Александров Вячеслав Александрович
{{Çар ĕçченĕ }}
Майами
Майами (англ. Miami) — Атлантика океанӗн ҫыранӗнче, Флорида Майами-Дейд тавралӑхӗн кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ пайӗнче вырнаҫнӑ АПШ хули.
Александров Вячеслав Александрович
Александров Вячеслав Александрович — ( 04-), Туркестан çар округĕн 40-мĕш çарĕн уйрăм 45-мĕш гварди парашют-десант полкĕн 9-мĕш парашют-десант ротин отделени командирĕ,  кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 28.
Майами
Халӑхӗн шучӗ 463 347 ҫын (2017).
Удыль
Удыль — Раççей территоринчи кӳлĕ. Хабаров Еннче вырнаçнă. Бичи юханшыв юхса кĕрет, Ухта юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 330 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Хабаров Енĕн кӳллисем
Сăваплă Валентин кунĕ
мини|Валентин кунĕ. [[Уҫӑ ҫыру]] мини| мини|
Сăваплă Валентин кунĕ (тата Валентин кунӗ), е Савнисен кунӗ — Нарăс, 14 — тӗнчери чылай ҫӗршывсенче палӑртакан уяв. Ятне Валентин ятлӑ христиан асапҫисен иккӗшӗнчен пӗрне — Интерамн Валентинне е Рим Валентинне чысласа панӑ.
Ҫак уявра юратакансем пӗр пӗрне парнесем, чечексем, пылак ҫимӗҫ, теттесем, сывлӑш хӑмписем тата уҫӑ ҫырусем (ытларах чӗрене палӑртакан калӑпӑшлисене), сӑвӑсем, юратнине уҫса е юрату сунса — валентинкасем леҫеҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Уявсем
Налимовка (Минолга юппи)
Налимовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Минолга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  206 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çĕклев вăйĕ
Çĕклев вăйĕ — сывлăшри объектсене çÿлелле çĕклекен Архимедла мар вăй. Паллă ĕнтĕ, аялалла туртакан вăй та пур — йывăрлăх вăйĕ. Юлашки вăй вертикалллĕ аялалла. Çĕклев вăйĕ ăна хирĕçле. Эппин вăл — вертикаллĕ тата çÿлелле.
Кунсăр пуçне аэродинамикăлла çĕклев вăйĕ ăнлав та пур (вĕçекен яраплансем тĕлĕшпе, сăмахран. Хăш чухне çав япалана та кĕскен çĕклев вăйĕ теççĕ. Кун пек чухне, чĕмсĕрлĕх йĕркипе. мĕн пирки сăмах пыни паллă шутланать. Çăпла вара, аэродинамикăлла çĕклев вăйĕ, е, кĕскен, çĕклев вăйĕ вăл  — тулли   аэродинамикăлла вăйăн ĕскерĕн сывлăш (е шĕвек) юхăмĕнчи  хăвăртлăх векторне перпедикулярлă тата симмметриллемарлăха пула çуралакан вăй. Тулли  аэродинамикăлла вăй вара  — çунат профилĕн таврашĕнчи пусăмран илнĕ интеграл.
кунта:
Y
— (аэродинамикăлла) çĕклев вăйĕ,
P
— туртаслăх,
Пирогов (фильм)
Пирогов (Пирогов) — Ленфильм киностудире Григорий Козинцев режиссёр 1947 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Çĕклев вăйĕ
p
— пусăм капĕ,
n
— профиль çинелли нормаль
Каçăсем
Категори:Аэродинамика Категори:Вĕçев механики Категори:Вĕçев Категори:Яраплан Категори:Вăйсем Категори:Вăй
Барбос йытă чупать хытă
Барбос йытă тата култарса чупни (Пёс Барбос и необычный кросс) — Мосфильм киностудире Леонид Гайдай режиссёр 1961 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Рыбнушка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Войтоловка
Войтоловка  —  Раççей территоринчи юханшыв. Ленинград облаçĕн Тосно тата Киров районĕсен территорипе юхать. пуçланса Мга юханшыва вăрринчен  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Тету-Мамонтотяй
Тету-Мамонтотяй — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 35,5 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Войтоловка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем Категори:Нева бассейнĕн юханшывĕсем
Яковлевка (Шуделька юппи)
Яковлевка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шуделька юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  133 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Чулым кĕнинчен Кеть таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Чулым, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Хайкоу
Хайкоу (кит. упр. 海口, пиньинь Hǎikǒu) — Китай хули, Хайнань утравӗнчи хула тавралӑхӗ, ҫавнашкал провинчин тӗп хули.
Халӑхӗн шучӗ 1 776 141 ҫын (2018). Лаптӑкӗ 2304 км².
Циклоидăлла йĕр
Циклоидăлла йĕр — мĕнле те пулин йĕрпе кусакан çаврашка ăшĕнчи е тулашĕнчи çыхăнуллă пăнчă тăвакан лаптак йĕр. Термин грекла κυκλοειδής («çаврака») тенинчен.
Циклоидăлла йĕрсен çăкнашкал тĕсĕсене уйăрса илеççĕ:
Хăшпĕр тĕссем кинематикăлла мар шухăшларăшсенчен тухса тăраççĕ.
Вотча (Кубена юппи)
Вотча  — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 248 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 73 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Скворцов Иван Фёдорович
Скворцов Иван Фёдорович (1998 çулхи чӳк уйăхĕн 14-мĕшĕ, Пĕчĕк Ĕсмел ялĕ, Сĕнтĕрвăрри районĕ, Чăваш АССР, РСФСР - 1992 çулхи раштавăн 15-мĕшĕ,  Мускав, РФ) — вĕçевçĕ.
Пĕрремĕш тĕнче вăрçине, граждан вăрçине, Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă. 3-мĕш класслă вĕçевçĕ-сăнавçă.
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Уретник килйышĕнче çуралса ӳснĕ. Килйышĕпех Ворни ялне куçса кайнă.
Асăнмалăх
Мускавра пытарнă. Чăваш Енрен пĕрренмĕш вĕçевçĕ шутланать, ăна чысласа Шупашкарти лапама ят панă.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Ненец автономи тăрăхĕ Категори:ССРП вĕçевçисем Категори:Поляр вĕçевçисем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Сĕнтĕрвăрри районĕ Категори:Чӳкĕн 14-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1898 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 15-мĕшĕнче вилнисем Категори:1992 çулта вилнисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:ССРП вĕçевçисем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçин вĕçевçисем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçине хутшăннисем Категори:Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕн кавалерĕсем Категори:Хĕрлĕ Ялав орденĕн кавалерĕсем
Сен-Шамон
Халӑхӗ — 35 516 ҫын (2008).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Мариана Хардер-Кюнель
250px|thumb|right|Мариана Хардер-Кюнель Мариана Хардер-Кюнель (ним. Mariana Harder-Kühnel), — нимĕç политикĕ.
Пурнăçĕ
1974 çулхи çурла уйăхĕн 16-мӗшӗнче Гельнхаузен хулинче çуралнă. Ачалăхĕ Гельнхаузента иртнĕ. 1999 çулта Гисен Университетне вĕренсе пĕтернĕ. 2017-мĕш çултан пуçласа Германи Парламенчĕн (Бундестаг) депутачĕ.
Мариана Хардер-Кюнель качча кайнă, виçĕ ачи пур.
Категори:Нимĕç политикĕсем
Выльăх карти (повеç)
«Выльăх карти» (Animal Farm: A Fairy Story, урăх куçарусенче «Выльăх хуçалăхĕ», «Выльăх кĕтесĕ», «Выльăх хуторĕ», «Чĕрчунсен ферми», «Ферма Энимал», «Тискер выльăх ферми», «Выльăхферми», "Выльăх карти") — Джордж Оруэлл çыравçăн 1945 çулта пичетрен тухнă сатир юптару-повеçĕ (a fairy story), çаплах антиутопи,. Повеçре чĕрчунсен тăрăмĕн эволюцине, вĕсем выльăх картинчен (малтан «Кил йăви» ферма) унченхи хаяр мистер Джонс хуçана хăваласа янине, чараксăр ирĕклĕхрен Напалеон ятлă сысна диктатурине çитнине кăтартнă.
Каçăсем
Категори:Джордж Оруэлл хайлавĕсем Категори:1945 çулăн повеçĕсем Категори:Сатир повеçĕсем Категори:Антиутопи-повеçсем Категори:Калаçакан чĕрчунсем çинчен кĕнекесем Категори:Акăлчанла повеçсем
Дьяченко Дарья Григорьевна
Дьяченко Дарья Григорьевна Дяченко Дарія Григорівна — (02.04.1924-02.04.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕ чысне илнĕ вăхăтра УССР Николаев облаçĕн вăхăтлăха оккупациленĕ территоричи çамрăксен вăрттăн организацин ертӳçи, «Партизанская искра» вăрттăн комсомол организацин пайташĕ.
Пĕç хушши
Пĕç хушши, çавăн пекех Хушă е Хушăк (perineum) — анлă пĕлтерĕшпе: хысапа ăйхă таранчченхи хушăкри ÿт <!--— в широком смысле слова — комплекс мягких образований, расположенных между лобковыми костями спереди, седалищными буграми седалищных костей с боков и верхушкой копчика сзади. Пространство это занято мышцами и фасциями, образующими дно таза.
Промежность условно делят на два отдела, границей между которыми служит линия, соединяющая седалищные бугры. Передний отдел получил название мочеполовой диафрагмы, а задний — диафрагмы таза.
Через мочеполовую диафрагму у мужчин проходит только мочеиспускательный канал, а у женщин помимо него ещё и влагалище. Основу мочеполовой диафрагмы составляет глубокая поперечная мышца промежности. Эта мышца, расположенная между костями лобковой дуги, с обеих сторон покрыта фасцией, волокна мышцы имеют преимущественно поперечное направление. Часть мышечных волокон в том месте, где через мочеполовую диафрагму проходит мочеиспускательный канал, приобретают круговое направление и именуются наружным сфинктером мочеиспускательного канала (произвольным). У женщин волокна сфинктера мочеиспускательного канала охватывают также влагалище, оканчиваясь позади него в сухожильном центре промежности.
В области мочеполовой диафрагмы различают ещё мышцы, связанные с пещеристым и губчатым телом.
Через диафрагму таза проходит конечный участок прямой кишки. Здесь расположен наружный сфинктер заднего прохода. Наиболее крупной мышцей диафрагмы таза является. Она начинается от стенок малого таза и, направляясь назад и книзу, охватывает прямую кишку, вплетаясь в наружный сфинктер заднего прохода. Эта мышца напоминает воронку, которая суживается книзу. Снаружи и изнутри она покрыта фасциями. Её функция заключается преимущественно в удержании внутренних органов, расположенных в малом тазу.-->
Литература
Категори:Сутана Категори:Анатоми
Рязанов Эльдар Александрович
Эльда́р Алекса́ндрович Ряза́нов (чӳк, 18, 1927, Самар, РСФСР — чӳк, 29, 2015, Мускав) — совет тата раççей кинорежиссёрĕ, сценарисчĕ, сăвăç, драматург, педагог, профессор.
СССР халăх артисчĕ (1984). СССР патшалăх парнин (1977), РСФСР Васильев тăвансен ячĕллĕ патшалăх парнин (1979) лауреачĕ.
Хосуй-Нвыми-Се
Хосуй-Нвыми-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Пандат-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 64 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Нань-Ях
Нань-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Назинская юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  30 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Карл Ларссон
Карл Улоф Ларссон (Carl Olof Larsson; 28 ҫу 1853 — 22 кӑрлач 1919) — хӑйӗн нумай пултару ӗҫӗсемпе, фрескисемпе тата акварелӗсемпе паллӑ чи хисеплӗ швед ӳнерҫисенчен пӗри.
Иванов Виталий Петрович
Виталий Петрович Иванов (1952, çĕртме, 3, Вишнёвка ялĕ, Пишпӳлек районĕ,, СССР) — этнограф, патшалăх ĕçченĕ, истори ăслăхĕсен тухтăрĕ .
Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ăслăх ĕçченĕ (2008); Чăваш Республикин патшалăх парнин лауреачĕ (2001, ăслăх, техника); Чăваш Республикин патшалăх парнин лауреачĕ (2001, ӳнер, литература (2006). «Тăван Çĕршыв умĕнчи тивĕçлĕхĕн» 2 степеньлĕ орденĕн медалĕ
Биографи
1952 çулхи çĕртмен 3-мĕшĕнче Пушкăрт АССР йышне кĕрекен Пишпӳлек районĕнчи Вишнёвка ялĕнче çуралнă.
Чăваш патшалăх университечĕн историпе филологи факультетĕнче (1976) аслă пĕлӳ илнĕ, СССР ĂА этнографи институтĕнче аспирантурăра (1980) вĕренсе тухнă.
1981–92 çулсенче Чăваш патшалăх гуманитари институтĕнче ăсчах-секретарь, археологи тата этнографи уйрăмĕн ертӳçи, директорăн çумĕ (ăслăх ĕçĕпе), 1997-па – ертӳç-ĕçтеш, 2006–15 – ăслăх тĕп ĕçтешĕ, 2013-па — этнологи тата социум тĕпчевĕсен уйрăмĕн ертӳçи.
1993–96 çулсенче Чăваш Республикин культура тата нацисен ĕçĕн министрĕ вырăнĕнче тăрăшнă.
Ăслăх-тĕпчев ĕçĕсенчи тĕп тĕлĕшĕсем: чăвашсен генезисĕ, этносăн кунçулĕ, вырнаçни тата этнодемографи, хальхи этнос процесĕсем, чăваш диаспорин этнокультурине упрани тата аталанни, социум-политика процесĕсен аспекчĕсем, ЧР нацисем хушшинчи хутшăнусем.
Тухтăр диссертацине 2005 çулта «Расселение и численность чувашей в России: историческая дина­мика и региональные особенности» темăпа хӳтĕленĕ.
Халĕ - К.В. Иванов ячĕллĕ историпе культорологи фондĕн директорĕ.
Ăслăх ĕçĕсем
170 ытла ăслăх ĕçне, çав шутра 25 монографипе брошюрă çырнă.
Паллăраххисем:
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш этнографĕсем Категори:Раççей этнографĕсем Категори:ССРП этнографĕсем Категори:Этнографсем, алфавитпа Категори:Çĕртмен 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:ССРП тăлмачĕсем Категори:Чăваш Енĕн ăсчахĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем
Александров Геннадий Петрович (танкист)
{{Çар ĕçченĕ }}
Александров Геннадий Петрович (танкист) — (8-), 1-мĕш Белоруç фрончĕн 33-мĕш çарĕн 9-мĕш танк корпусĕн 108-мĕш танк бригадин Т-34 танкăн механик-водителĕ, Старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Тĕрĕс çичкĕтеслĕх
Тĕрĕс çичкĕтеслĕх — çичĕ тан кĕтесрен тата çавăн чухлех тан енрен тăракан мăкăрăлчăк нумайкĕтеслĕх.
Каçăсем
7 Категори:Планиметри
Альпталь
Альпталь, (Alpthal) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Швиц тăрăхне кĕрет. 528 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1361.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем