cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ид-Яха (Се-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Белов Павел Алексеевич
Белов Павел Алексеевич — (18.02.1897(6)-03.12.1962), Вăта фронтăн 61-мĕш çарăн командующийĕ, генерал-лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Пёппельше
Пёппельше — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв  Гизельер (Гевессер юппи)|Гизельер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16,7 км, бассейн лаптăкĕ 51,002 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Изья-Шор (Кара юппи)
Изья-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 201 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Антонов Антон Антонович
{{Çар ĕçченĕ {{lang-uk|Антонов Антон Антонович}} }}
Антонов Антон Антонович — ( 1919-14), 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш гварди çарĕн 95-мĕш гварди стрелоксен дивизин 290-мĕш гварди стрелоксен полкĕн пулемётчикĕ, гварди красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Хамра (юханшыв)
Хамра  — Анăç Сахара территоринчи юханшыв. Сегиет-эль-Хамра (Анăç СахараЦеликом находится на территории, формально принадлежащей Западной Сахаре тата контролируемой Марокко), Эль-Аюн-Буждур-Сегиет-эль-Хамра (Марокко) территорипе юхать. Юханшыв Атлантика океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Сегиет-эль-Хамран юханшывĕсем (Категори:Хĕвеланăç Сахаран юханшывĕсемЦеликом находится на территории формально принадлежащей Западной Сахарен юханшывĕсем и контролируемой Категори:Мароккон юханшывĕсем) Категори:Эль-Аюн-Буждур-Сегиет-эль-Хамран юханшывĕсем (Категори:Мароккон юханшывĕсем)
Тропосфера
Тропосфе́ра (τρόπος — «пăрăнчăк», «улшăну» тата — «чăмăр») — аялти, атмосферăн ытларах тĕпченĕ сийĕ, поляр облаçĕсенче 8—10 км çӳллĕшлĕ, вăтам анлăхсенче 10—12 км çити, экватор çинче — 16—18 км.
Тропосферăна хăпарнă çем температура кашни 100 м вăтамран 0,65 градуса анса пырать. Тропосферăн çӳлти сийĕнче температура пĕр пекех тăрать, ăна тропопауза тесе палăртаççĕ. Тропосферăран çӳллĕрех вырнаçнă атмосфера сийне стратосфера теççĕ.
Тропосферăра 80 % ытла атмосфера сывлашĕ шутланать, кунта турбулентлăхпа конвекци хуçаланаççĕ, шыв пăсĕн чылайрахăш пайĕ те кунтах вырнаçнă, пĕлĕтсемпе атмосфера фрончĕсем пуçтарăнаççĕ, циклонсемпе антициклонсем, çаплах çанталăкпа климата чĕртекен процессем тапранса каяççĕ.
Тропосферăри процессем, чи малтанах, конвекцирен килеççĕ.
Тропосферăн çĕр çийĕнчи пăрлăхсем чăмăртанма пултаракан пайĕ  хионосфера пулать.
Вуламалли
Категори:Атмосфера
Вож-ПАй-Юган (Ай-Юган юппи)
Вож-ПАй-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  5 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пунгве
Пунгве (Rio Púnguè) — Зимбабве территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Мозамбикский тинĕс пырĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 400 км, бассейн лаптăкĕ 31 пин км2.
Перф
Перф — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Лан (юханшыв)|Лан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ 113,343 км2.
Элчĕсем (Гольбейнăн ÿнер хайлавĕ)
Гольбейн сăнарланă çынсен чун-кăмăлне уçса пама тĕрлĕрен япаласемпе пĕлсе усă курать. Паллă «Элчĕсем» ятлă ÿнер хайлавĕнче икĕ пуян тумлă çын — Лондонри франци элчи Жан де Дентевиль тата Жорж де Сельв епископ çÿллĕ те пысăк сĕтел умĕнче тăраççĕ, сĕтелĕ çинче нумай япала купаланса выртать. Вĕсем вĕсен тĕн, ăс-тăнпа илемлĕх кăсăклăх çинчен вӑлтарса каласа параççĕ.
Кураканшăн ÿнер сăнарĕн чи тĕлĕнтермĕшĕ пирĕн умри темĕнле тăсланкă япали пулса тăрать. Енчен те унăн çине сылтăм çывăхран енчен пăхсан, пуç купташки пулни курăнать.
Хăйĕн ĕçĕнче Гольбейн иккĕллĕ курнин сăнарĕпе усă курать — çын тÿррен пăхсан, кун çемĕн кун хăй еккипе пурăнса çĕр çинчи пурнăçăн трагикаллă метафизикăна ним чухлĕ те те уямасан, вилĕм ултавлă ниме тăман панча пек çех туйăнать, — анчах та урăхларах — тĕрĕс те тарăн пăхсан, пурте улшăнать — вилĕм пĕртен пĕр пур япала пулса тăрать, хăнăхнă пурнăç вара пирĕн куç умĕнчех ултавлан улшăнса пĕлтерĕшне çухатать.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа Категори:Ганс Гольбейн Кĕçĕннин ÿнер ĕçĕсем Категори:Ганс Гольбейн Кĕçĕнни
Саве (юханшыв)
Саве  — Зимбабве территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Инди океанĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 400 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Пырзян
Пырзян —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мыдмас юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 32 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Михаэлис Маргарита Максимилиановна
Маргарита Максимилиановна Михаэлис (27.12.1898, Петербург –21.05.1981, Шупашкар, ЧАССР, СССР) – ача-пăча кĕнекине капăрлатакан, график, Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳкерçи.
Кун-çулĕ
1898 çулхи раштавăн 27-мĕшĕнче Петербургра çуралнă. Чылай хушă Чăваш кĕнеке издательствинче вăй хунă.
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енĕн ӳкерçисем Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем
Белов Фёдор Иванович
Белов Фёдор Иванович — (20.02.1920-27.05.1979), 1-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 214-мĕш перевçĕсен дивизин 683-мĕш артиллери полкĕн 2-мĕш батареин оруди командирĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Алçыру
мини|[[Пушкин Александр Сергеевич|А.С. Пушкинăн алçырăвĕ]] Алçыру, ăна тепĕр майлă манускрипт теççĕ (латинла manuscriptum, manus — алă  и scribo — çырас), — пичетлесе мар, алăпа çырнă текстсене пĕлтерет. Анчах та ку ăнлавăн чылай анлăрах пĕлтерĕш те пур. Урăхла каласан, чăннипе пичетлесе е тата урăхла хатĕрленĕ текстсене те (диктофонпа çырса илни тата ытти те) чылай чухне  "алçыру" темешкĕн тивет. Калăпăр, текстологи ĕçĕнче çапларах палăртаççĕ ку ăнлава.
Пиксвагер-Бах
Пиксваагер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Вуппер-Форсперре  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1,546 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Тургенев Иван Сергеевич
Ива́н Серге́евич Турге́нев (чӳк, 9, 1818, Орёл, Раççей империйĕ — авăн, 3, 1883, Буживаль, Франци) — вырăс çыравçи, сăвăç, публицист, драматург, тăлмач. Вырăс литературин классикĕ.
Каçăсем
* Иван Сергеевич Категори:XIX ĕмĕрти вырăс çыравçисем Категори:Вырăс сăвăçисем Категори:Орёл облаçĕн культура ĕçченĕсем Категори:Санкт-Петербург ăслăх академин корреспондент-пайташĕсем Категори:Оксфорд университечĕн чыслă тухтăрĕсем Категори:Çурăм шăмми ракĕпе вилнисем Категори:Коллеги секретарĕсем
Хала-Тальбей (Щучья юппи)
Хала-Тальбей  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Щучья юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  370 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Вож-ПАй-Юган (Лыхма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Хала-Тальбей (Щучья юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вож-ПАй-Юган (Лыхма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Хала-Тальбей (Щучья юппи)
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Вож-ПАй-Юган (Лыхма юппи)
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Керчь (кимĕне хирĕçле пысăк карап)
«Керчь» — 1134Б прекчĕн кимĕне хирĕçле пысăк карапĕ. Керчь паттăр-хулана чысласа ят панă. 2013 çул тĕлне Раççейĕн Хура тинĕс флочĕн çапăçав йышĕнче тăнă. Хура тинĕс флотĕнчи 1-мĕш рангри 2 карапран пĕрри (иккĕмĕшĕ — флот флагманĕ Мускав ракета крейсерĕ).
Каçăсем
Категори:Карапсем, алфавитпа
Кашкăр Çырми
Кашкăр Çырми, Долина — Чăваш Республикин Етĕрне районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 43 çын, çав шутра 18 арçын, 25 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Етĕрне районĕн ялĕсем
Аялон (юханшыв)
Аялон  — Израиль территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Яркон юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км, бассейн лаптăкĕ 815 км2.
Ионда-Яха
Ионда-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 110 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вож-Юган (Бобровка юппи)
Вож-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Бобровка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  54 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Терюкалова Раиса Фоминична
Терюкалова Раиса Фоминична (1939 çулхи кăрлачăн 8-мĕшĕ, Кувакино ялĕ, Улатăр районĕ, Чăваш АССР, СССР çур.) – пир-авăра капăрлатакан ӳкерçĕ, график, Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳкерçи.
Кун-çулĕ
1939 çулхи кăрлачăн 8-мĕшĕнче Чăваш АССР йышне кĕрекен Улатăр районĕнчи Кувакино ялĕнче çуралнă.
Паллă ĕçĕсем
Сĕтел-пукан пусми валли тунă ĕçсем, батик “Чей ĕçни”, “Нарспи” сюжечĕпе тĕрлени, “Юрă”, “Чăваш фольклорĕ” гобеленсем.
Плайсбах
Пляйсбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Зиг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24,3 км, бассейн лаптăкĕ 89,804 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Баск чĕлхи
Ба́ск чĕлхи (Euskara) — Баск Енĕнче — Испанин çурçĕр облаçĕсенче тата Францин юнашар регионĕсенче — пурăнакан баск халăхĕн чĕлхи. Баск чĕлхи, Европăри урăх чĕлхесем пек, индоевропа, çаплах ытти паллă чĕлхе çемьине те кĕмест, псевдо-изолят шутланать. Генетика енчен, чĕлхен çыхăнăвĕсене тупайман, анчах та ăсчахсем баск чĕлхине йăла йĕркипе палеоиспан чĕлхисен йышне кĕртеççĕ, анлăрах каласан — классифицилемен, вăтаçĕр тинĕс чĕлхисен тĕрлĕ тĕслĕ группине кĕрет.
Литература
Категори:Евразири чĕлхесем Категори:Испани чĕлхисем Категори:Франци чĕлхисем * Категори:Сино-кавказ чĕлхисем
Антонов Василий Дмитриевич
{{Çар ĕçченĕ (хыпарсăр çухалнă) }}
Плайсе
Плайсе — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вайссе Эльстер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 90 км, бассейн лаптăкĕ 1876 км2.
Аптекпуç
Аптекпуç (Аптякпось) — Чăваш Енĕн Етĕрне районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Етĕрне районĕн ялĕсем
Белов Юрий Николаевич
Белов Юрий Николаевич — (03.04.1925-30.08.1988), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 48-мĕш çарĕн 8-мĕш механизăмланă корпусăн 68-мĕш механизăмланă бригадăн мотоперевçи батальонĕн оруди командирĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29.
Пышега (Омза юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Аба (Томь юппи)
Аба  — Раççей территоринчи юханшыв. Кемĕр облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Томь ( Оби юппи)|Томь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 71 км, бассейн лаптăкĕ 867 км2.
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн юханшывĕсем
Хальмер-Яха (Хадыта-Яха юппи)
Хальмер-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Хадыта-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Иорк-Маха-Яха
Иорк-Маха-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Йоркута-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 139 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Баниаси
Баниаси ((بانياس), е Хермо́н (נחל חרמון) ) — Израиль территоринчи юханшыв. Юханшыв Иордан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв бассейн лаптăкĕ 150 км2.
Не валяй дурака, Америка!
«Не валя́й дурака́, Аме́рика!» — Александр Шаганов поэтпа Игорь Матвиенко композитор 1990 çулта ӳнерленĕ «Любэ» группăн юрри. Аляскăна Раççее тавăрас темăпа çырнă. 90-мĕш çулсенчи хит годов.
Асăрхавсем
Категори:СССР юррисем Категори:Юрăсем, алфавитпа
Лаккунă (лингвистика)
Лаккунă (хранццус. lacune  "сиктерни", "пушă вырăн"; вырăсла лаку́на) — пĕр-пĕр чĕлхепе пуплеври пулăмсене урăх чĕлхеллĕ çынсем хăйсемле куçарма пултарайман элементсем. Калăпăр, ку пĕр-пĕр ăнлав валли харпăр чĕлхере ятарлă сăмах çуккипе те çыхăнма пултарать. Акă, чăвашла эпĕр аннен амăшне кукамай тепĕр. Вырăс чĕлхинче вара ку тĕлте лаккунă: тивĕçлĕ сăмах çук та, ирĕксĕрех "бабушка" теме тивет. Паллах, лакуна тени эпир илсе кăтартнă пек тĕслĕхсенчен çеç мар тăрать. Çавна кура вĕсене ушкăнсем çине пайлама пулать.
Янăм
Янăм (Янымово) — Чăваш Енĕн Етĕрне районĕнчи ял.
Лаккунă (лингвистика)
Тата ыттисем те...
Вуламалли
Категори:Филологи Категори:Лингвистика Категори:Текстологи
Янăм
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 143 çын, çав шутра 65 арçын, 78 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Етĕрне районĕн ялĕсем
Белогуров Александр Иванович
Белогуров Александр Иванович — (3.12.1914(20.11)-03.07.1942), Балти флочĕн СÇВ 57-мĕш хăвăрт бомблакан авиаци полкĕн сывлăш стрелок-радисчĕ, старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 07.
Хаманельская Об
Хаманельская Об — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  143 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 124 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Силов Анатолий Александрович
Александров Анатолий Александрович (20.5.1938, Шуркасси ялĕ, Сĕнтĕрвăрри районĕ, ЧАССР, СССР çур.) – чăваш ӳнерçи.
Кун-çулĕ
1938 çулхи çăвăн 20-мĕшĕнче Чăваш АССР йышне кĕрекен Сĕнтĕрвăрри районĕнчи Шуркасси ялĕнче çуралнă.
Паллă ĕçĕсем
“Вечный огонь”, “Запорожцы”, “Танец”, “Отдых”, гобеленсем: “Голуби”, “К звездам”, “Красный конь”, “Чувашия”, “Была война”.
Хисепсем
Чӑваш Республикин халӑх художникӗ (2013)
Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ художникӗ (1995)
Чыславсем
Украина ССРӗн Т. Шевченко ячӗллӗ патшалӑх премийӗн лауреачӗ (1972)
Каҫӑсем
Культурное наследие Чувашии
Ҫулталӑк кӗнеки=Книга года
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енĕн ӳкерçисем
Абрамовка (юханшыв)
Абрамовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Тинĕсçум Ен территорипе юхать. Юханшыв Илистая (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 102 км, бассейн лаптăкĕ 1610 км2.
Бесор
Бесор (בשור) — Израиль территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вăтаçĕр тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 80 км, бассейн лаптăкĕ 3400 км2.
Садюков Николай Иванович
Николай Иванович Садюков (1940 çулхи кăрлачăн 3-мĕшĕ, Кавал ялĕ, Вăрмар районĕ, Чăваш АССР çур.) – Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳкерçи.
Кун-çулĕ
1940 çулхи кăрлачăн 3-мĕшĕнче Чăваш АССР йышне кĕрекен Вăрмар районĕнчи Кавал ялĕнче çуралнă.
Паллă ĕçĕсем
“Хурăнсем”, “Мускав”, “Пейзаж, машинăпа”, “Шупашкарăн авалхи палăкĕсем”, “Промтрактор савутне тăвакансем” серисем, “Натюрморт чăваш шăпăрĕпе”
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енĕн ӳкерçисем
Антонов Василий Петрович
Антонов Василий Петрович — ( – ), Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 28-мĕш стрелоксĕн корпусĕн 181-мĕш стрелоксен дивизин 271-мĕш стрелоксен полкĕн 1-мĕш батальонăн пулемёт ротин станок пулемёчĕн тĕллекенĕ, ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16.
Плайхах
Плайхах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32,38 км, бассейн лаптăкĕ 127,87 км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Аварское Койсу
Аварское Койсу  — Раççей территоринчи юханшыв. Дагестан территорипе юхать. Юханшыв Сулак (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 178 км, бассейн лаптăкĕ 7660 км2.
Каçăсем
Категори:Дагестан юханшывĕсем
Пышега (Сула юппи)
Пышега  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сула юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 167 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вилнĕ Христос тупăкра
«Вилнĕ Христос тупăкра» (Der Leichnam Christi im Grabe; 1521-1522 — Ганс Гольбейн (Кĕçĕнни)н унччен никам-та Христоса çав териех пурнăçри пек чăн сăнарламаннипе паллă ÿнер хайлавĕ.
Кун-çулĕ
Ку ĕçе мĕнле туни паллă мар. Гольбейн ал пусни тăрăх — 1521 (MDXXI) ÿкернĕ, анчах рентген пайăркисемпе тĕпчени тепĕр «I» саспалли кăтартнă, апла пулсан ку вара 1522 çул пулса тухать. Тĕпчевçĕсен шучĕпе ÿкерчĕк алтарь пайĕ пулнă, апла пулин те ытти пайĕсене шыраса тупайман. Гольбейн Иисуса Рейн юханшывĕнче путса вилнĕ çынран сăнарласа илнĕ. Хайлав çинчен 1586 çулта пĕрремĕш хут çырни тăрăх пĕлеççĕ.
Ăшлăхĕ
мини|Хайлав пайĕ мини|Хайлав пайĕ «Вилнĕ Христос тупăкра» — Гольбейнăн чи хăрушлă та хăюллă ÿнер ĕçĕ. Унччен яланах вилнĕ Христос мăнаçлăн та лăпкăн, ăна çĕрни те тивмен пек сăнарланă. Гольбейн вара Христоса ахаль вилĕ пек: кăвакарнă ÿтлĕ, аманчăклă, хĕненĕ палăллă, çурри уçă кантăкланнă куçлă тата тытамаклă хытса кайнă туталлă кăтартнă. Христос вилли çĕрме пуçлани те курăнать. Ку ÿкерчĕкре вăл турă пулни ниепле те курăнмасть, куракансен умĕнче пачах пĕччен выртакан вилĕ ÿт (Христоспа юнашар пĕр çывăх çын та пулин çук).
Хайлав Гольбейн турра ĕненменнине кăтартать. Анчах та хăшĕсем шутланă тăрăх Гольбейн Христос Чĕрĕлнине татах та мăнаçлăнрах кăтартас тĕлĕпе вилĕмне шутсăр хăрушшăн сăнарланă.
Унсăр пуçне Гольбейн куракана асăрхама Христосăн вăтам пÿрнине юри шурă пир татăккипе уйрăмах палăртни пĕлтерĕшлĕ теме юрать.
Фёдор Достоевский хайлав çинчен
Малашĕнче Достоевский хăйĕн шухăшĕсене «Идиот» романĕнче Мышкин сăмахĕсемпе каласа парать: " — Ку Гольбейнран ÿкерсе илни, — терĕ кнеç, ÿкерчĕке курса ĕлкĕрнĕ май — эпĕ ытлах пĕлекен çын мар, анчах, ку питĕ лайăх копи пек туйăнать. Ку хайлава эпĕ чикĕ леш енче курнăччĕ те унтанпах манса каяс çук. — Эпĕ вара ку ÿкерчĕке кăмăлласа пăхатăп! — мăкăртатрĕ, шăплансан, Рогожин. — Çак ÿкерчĕке-им! — сасартăк кăшкăрчĕ кнеç, тин килнĕ шухăшсене кура, — çак ÿкерчĕке! Пĕлес килес-тĕк, ку ÿкерчĕк пирки хăшпĕрин ĕненÿ çухалĕ! — Вăл та çухалĕ, — кĕтмен çĕртен çирĕплетрĕ Рогожин."
"Идиот" романра, Мышкинсăр пуçне, хайлав çинчен Ипполит та хăйĕн çыравĕнче аса илет.
Плесбах
Плессбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Рур юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12,5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Семиотика
Семио́тика, е семиоло́гия (σημειωτική, σημεῖον — «паллă, йĕрленчĕк»), — паллăсене тата паллă системисене тĕпчекен ăслăх.
Ю. М. Лотман шухăшĕпе, семиотика калаçу-хутшăну процесĕнче усă куракан коммуникациллĕ системăсемпе паллăсем пирки ăслăх пулать.
Ганс Гольбейн (кĕçĕнни)
Ганс Гольбейн (Кĕçĕнни) (Hans Holbein der Jüngere; 1497, Аугсбург - 1543, Лондон) — ÿнерçĕ, нимĕç ÿнер ăстисенчен чи аслисенчен пĕри. Гольбейн йăхĕн чи паллă та чаплă пайташĕ.
Семиотика
Семиотикăра виççĕ тĕп аспекта асăнаççĕ:
Каçăсем
*
Ганс Гольбейн (кĕçĕнни)
1-мĕш базель тапхăрĕ (1515-1525)
Каярах вăл Амброзиус пиччĕшĕпе Базель (Швейцари) хулине кайнă, унта вĕсем икĕ çул хушши Х. Хербстер пултарулăх лаççинче ĕçленĕ. Ку хулара Гольбейн хăй вăхăтĕнчи чылай асчахсемпе тата гуманистсемпе паллашнă, вĕсен хушшинче Роттердам Эразмĕ те пур. Çыравçăн «Ухмахлӑха мухтани» 1514-мĕш çулхи тухăмĕ валли вăл сакăрвуникĕ ÿкерчĕк тунă. Унсăр пуçне Гольбейн тата ытти кĕнеке те капăрлатнă, Мартин Лютер нимĕçле куçарнă Библине илемлетнĕ. Хăйĕн ашшĕ пекех, витражсем ăсталанă, çын сăнарĕсем ÿкернĕ. мини|left|Томас Болейн сăнарĕ Ку вăхăтра ÿнерçĕ Базельте тĕрлĕрен ĕçе пуçăнни унăн укçа-тенкĕ енчен йывăрлăхсем пулнине кăтартать. Çав 1516-мĕш çулах вăл Мейер бургомистрпа арăмĕн тата Ганса Гербстер ÿнерçĕн сăнарĕсене, тепĕр çулта — Люцернти Гертенштейн çурчĕн шалти тата тулаш енĕсене фрескасемпе капăрлатать. 1519-мĕш çулхи кĕркунне Базеле таврăнсан, вăл çуртсен тулашĕсене илемлетсе ахаль суртсенчен керменсем туса хунă.
Гольбейнан базель тапхăрĕн пĕлтерĕшлĕ ĕсĕсенчен: Бонифаций Амербах юрист сăнарĕ; Турă чун хавалӗ 10 ÿкерчĕк; çĕнĕ ратушари фрескасем, унти соборăн орган хапхи, фрейбургсоборĕн алтарь витти, Христос Çуралнипе Волхвсем Пуç тайнине сăнарлани; Золотурн мадонни сăвапçăсемпе Золотурн хули валли; тата паллă Дармштадт мадоннине палăртма юрать.
мини|Роттердам Эразмĕн сăнарĕ
Ку вăхăтра вăл Роттердам Эразмĕн, Доротея Оффенбургпа мифологинчи Венера (1526) сăнарĕсене, Кивĕ Халал валли (91 л.) тата «Вилĕм Ташши» (58 л.) хайлать, Лютцельбургер вĕсем тăрăх йывăç правюри касса ăсталать.
1-мĕш анкăл тапхăрĕ (1526-28)
мини|Джейн Сеймур сăнарĕ, 1536, Вена
2-мĕш базель тапхăрĕ (1529-31)
1528-мĕш çулта Базеле таврăнсан Гольбейн ратуша пысăк пÿлĕмĕн фрескисене вĕçлет (1530, Кивĕ Халал сценисем) тата темиçе çăнар ÿкернĕ.
2-мĕш анкăл тапхăрĕ (1532-1543)
1532-мĕш çулта тĕн пăтăрмахĕсемпе тата Швейцаринчи иконасене хирĕçлекен парти çĕнтерни Гольбейна Базель хулинчен тухса кайса Англине кайма хистеççĕ, унта çав вăхăтра вăл, халь Берлинта, Виндзорта, Гаагăра, Брауншвейгпа Венăра упранакан сăнарсене хайланă. 1533-мĕш çулта Анны Болейн Лондона чаплăн кĕнĕ ятпа вăл хула урамĕсене Парнас тăвĕне ÿкерсе капăрлатнă. Ку вăхаталла ÿнерçĕн сэр Ричард Соутвель (Флоренцири Уффици галереинче), Томас Уайеттпа унăн юлташĕн сăнарĕсем, тата «Фортуна кустăрми» тивеççĕ. Ăна Генрих VIII королĕн кермен ÿнерçи пулса тăма ăнăçнă.
Тюдор керменĕ валли тунă ĕçсем
мини|Генрих VIII сăнарĕ
Сăнарçă ĕçĕсĕр пуçне, Гольбейн патша валли хăйĕн керменĕнче тăхăнакан тумтирĕсене çĕлемешкĕн ÿкерчексем хатĕрленĕ.
Паянхи куна Гольбейнăн Генрих VIII (Англи королĕн), Джейн Сеймур королева, Эдуард VI, Норфолк герцогĕ тата ыт. те сăнарĕсем çитнĕ. Авланас шухăшлă Генрих VIII (Англи королĕ) хушнипе Гольбейн принцессасен сăнарĕсене ÿкерес тĕлпе икĕ хутчен те материк çине кайса килнĕ. Клев Анни сăнарĕпе, ÿнерçĕ ăна тепĕр начар ÿнерçĕ ĕçĕнчен ÿкерсе илнĕскерпе паллă пăтăрмах пулса-иртнĕ: короле хĕр ÿкерчĕк çинче килĕшнĕ, авлану пирки те калаçса татăлнă. Хĕрне вара пурнăçра курсан, король тÿрренех уйрăлма пуçлать. Иккĕмĕш принцесси, Дани Кристини, анкăл корольне качча квйма хăех сăпайлăн килĕшмен.
Пурнăçĕн юлашки тапхăрне ÿнерçĕ Базельпе Лондон хушшинче ирттернĕ. 1543-мĕш çулта, 7 юпа тата 29 чÿк хушшинче, вăл Лондонта ашкăрнă муртан вилсе кайнă.
Ӳнер мелĕ
Гольбейнăн ÿнер ĕçĕсем тимлĕ ÿкерчĕкпе, илемлĕ капăрлатнипе, çутăпа ĕмĕлкене витĕр сăнарланипе, сарлака кистĕк мелĕпе уйрăлса тăраççĕ. Унăн ÿкерчĕкĕсем çивĕч сарказмпа, сăнавпа, хăйĕн пурнăç тĕрĕслĕхĕпе хăйнемайлăхне пăхмасăр, илемлĕ капăрлатнă калăпăшĕпе тĕлĕнтереççĕ. Нимĕç ÿнерĕнче Гольбейн пĕлтерĕшĕ вăл Германине итал Чĕрĕлÿ аталанăвне илсе çитернипе те ÿсет, çав вăхăтрах хăйĕн халăхĕн чун халалне те çухатман — унăн ĕçĕсенче Дюрер çын сăнарĕсенче палăртнă çула курма пулать.
Техника
Хăйĕн сăнарĕсене хайлас ÿмĕн ÿнерçĕ карандашпа питĕ тăрăшуллă та тĕпчевлĕ ÿкерчĕксем хатĕрленĕ, вĕсенчен хăшĕсем халичченех упранса юлнă. Ĕмӗлкепе çутăна кăмрăкпа, мелпа тата сангинапа ÿкернĕ. Эскизсенче Гольбейн ытларах çын сăнне тĕпченĕ.
Вуламалли
Категори:Ӳнер Категори:Германи ÿнерçисем Категори:Ганс Гольбейн Кĕçĕннин ÿнер ĕçĕсем Категори:Чĕрĕлӳ ӳкерçисем Категори:Мур чирĕпе вилнисем Категори:Гольбейнсем Категори:Керменти ÿнерçĕсем
Иорку-Нгэван-Яха
Иорку-Нгэван-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Йоркута-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 62 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 79 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Нэцкэ
мини|300px|Нэцкэ — миниатюра скульптури, яппун капăрлату-килтерĕш ÿнерӗн пултарулăх ĕçĕ, касса ăсталанă пысăках мар брелок.
Усă курнă материалсем
Нэцкэ материалĕсем çав тери тĕрлĕ.
Медведев Вольт Яковлевич
Вольт Яковлевич Медведев (1940 çулхи акан 6-мĕшĕ, Çĕнĕ Торьял паççулки, Çĕнĕ Торьял районĕ, Мари АССР çур.) – Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳкерçи.
Кун-çулĕ
1940 çулхи акан 6-мĕшĕнче Мари АССР йышне кĕрекен Çĕнĕ Торьял районĕнчи Çĕнĕ Торьял паççулкинче çуралнă.
Нэцкэ
Усă курнă материалсем
Сайрарах усă курнисем
Медведев Вольт Яковлевич
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енĕн ӳкерçисем
Нэцкэ
Тĕрлĕрен
Совет Союзĕнче нэцкэ пирки халăх Анатолий Рыбаковăн романĕ тăрăх «Каникулы Кроша» (1980) фильмĕ тухнăранпа пĕлме пуçлать.
Каçăсем
Категори:Статуэткăсем Категори:Чула илемлĕхле каскалани Категори:Йывăçа илемлĕхле каскалани Категори:Шăмăна илемлĕхле каскалани Категори:Япони культури Категори:Япон наци тумĕ
Категори:Ӳнер Категори:Япони
Поленц (юханшыв)
Поленц — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Лаксбах (Эльба  юппи) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29,04,2015 км, бассейн лаптăкĕ 40 км2.
Вож-Юган (Сорум юппи)
Вож-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сорум юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  110 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Аввакумовка
Аввакумовка (Вай-Фудзин) — Раççей территоринчи юханшыв. Тинĕсçум Ен территорипе юхать. Юханшыв Ольга кӳлмек  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 67 км, бассейн лаптăкĕ 3170 км2.
Каçăсем
Категори:Тинĕсçум Енĕн юханшывĕсем
Вож-Юган (Сорум юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Лахиш (юханшыв)
Лахиш (נחל לכיש) — Израиль территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 70 км, бассейн лаптăкĕ 1000 км2.
Рака-Вож
Рака-Вож —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кула юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 45 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Йоркута-Яха
Йоркута-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Байдарата тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 189 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ангерья (юханшыв)
Ангерья (эст. Angerja oja) — Эстони территоринчи юханшыв. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Категори:Эстони юханшывĕсем
Ворсын-Юган
Ворсын-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хурь-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  23 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Белодедов Александр Иванович
Белодедов Александр Иванович — (14.10.1920-12.03.1945), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш тапăнакан çарĕн 295-мĕш перевçĕсен дивизин 1042-мĕш перевçĕсен полкĕн штаб пуçлăхĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31.
Хановей-Яха (Вары-Хадыта юппи)
Хановей-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Вары-Хадыта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  4 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Адамка
Адамка  — Раççей территоринчи юханшыв. Удмурти территорипе юхать. Юханшыв Умяк (юханшыв)|Умяк юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км, бассейн лаптăкĕ 351 км2.
Каçăсем
Категори:Удмурт Республикин
Крошăн кану кунĕсем (фильм)
«Кро́шăн кану кунĕсем» (Каникулы Кроша) — Анатолий Рыбаков çыравçăн пĕр ятлă повеçĕпе тата сценарипе хайланă тăваттă сериллĕ телекурав фильмĕ.
Сюжет
Фильмри пулăмсем Совет Союзĕнче 1979 çулта пулса иртеççĕ.
Каçăсем
Категори:СССР телефильмĕсем Категори:Çамрăксен фильмĕсем Категори:СССР приключени фильмĕсем Категори:СССР детектив фильмĕсем Категори:ПП «Экран» Категори:Григорий Ароновăн фильмĕсем Категори:1980 çулăн СССР фильмĕсем
Премих
Премих — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,23 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Вой-Хотын-Юган
Вой-Хотын-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Вăта Речка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  4 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кома-Шор (Кара юппи)
Кома-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 247 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Йăвара
«Йăвара» (Ичээнд нь) — Бадрахын Сумху режиссёр 1972 çулта «Монголкино» студире хайланă историлле фильм. Фильмра Монголин коммунист правительстви Джа-ламăна вĕлерес операцие кăтартнă.
Каçăсем
Категори:Монголи фильмĕсем Категори:Историлле фильмсем
Лиддани
Лиддани (דן) — Израиль территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Иордан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Марракеш
Марра́кеш (مراكش) — Марокко тăваттă импер хулисенчен пĕрри, пысăкăшĕпе патшалăхăн виççĕмĕш, Касабланка тата Рабат хыççăн, хула. Çĕр-шывăн кăнтăр-анăçĕнче, Атлас тăвĕсен айăккинче вырнаçнă. 1036 пин çын (2006) пурăнать.
Каçăсем
Категори:Марракеш Категори:XI ĕмĕрте никĕсленĕ хуласем Категори:Малтанхи тĕп хуласем Категори:Марокко миллионер-хуласем
Вотма-Юган
Вотма-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ванзеватская юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 10 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 82 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Харбей (юханшыв)
Харбей  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв  Мăн Харбейский Сор кӳлĕ    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- ОбьСалехард хуличчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Адербиевка (юханшыв)
Адербиевка  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Хура тинĕс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Примс
Примс — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Саар (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 91 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Рассоха-Она
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Светлик
Светлик —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ёлва-Мезенская юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ян Вермеер
Ян Вермеер (Делфт Вермеерĕ, Jan Vermeer van Delft) ; 1632 - 1675 — нидерланд сăрă-ÿнерçи, кулленхи пурнăçа тата сăнарлă ÿнер ăсти. Хăйĕн чаплă пултарулăхĕпе Рембрандтпа тата Франс Халспа пĕр шайра тăрать, голланд ÿнерĕн ылтăн ĕмĕрĕн пайташĕ.
Еткерлĕхĕ тата ун пултарулăхĕ майлă хăтланусем
1696 çулхи çу уйăхĕн 16 мĕшĕнче пулса иртнĕ аукционăн каталогĕнче Вермеерăн 21 ĕç пур, халĕ тĕпчевçĕсем вĕсенчен 16 çех паллă. Чылай вăхăт хушши сăрă ÿнер тĕпчевçисем Вермеерăн хальччен пĕлмен ĕçĕсене шыранă. 1930-çç. суя ĕçсем туса кăларнă хыççăн ÿнерçĕн чăн ĕçĕсен хакĕ татах та çуллĕ ÿссе кайнă.
Чи ăнăçуллă суеçĕ-ÿнерçĕ Хан ван Мегерен — хăйĕн ĕçĕсене, Вермеер ячĕпе усă курса, çав шутра Виççĕмĕш рейх пуçлăхĕсене те, сутнă (тĕслĕхрен, «Эммаусри Христос»).
Паянхи кун 34 ÿнер ĕçĕ Вермеерăн чăн, тата 5 — ыйтуллă ĕçсем шутланаççĕ. Шел пулин те, Раççей сăрă-ÿнер пуххисенче Вермеерăн пĕр ĕçĕ те пулин çук.
Каçăсем
Категори:Ӳнер
Прин (юханшыв)
Прин — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Химзе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км, бассейн лаптăкĕ 92 км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Фес
Фе́с е Фе́з (فاس, Fès) — Мароккон тăваттă импер хулсенчен чи ватти, ислам культурипе пĕлӳлĕхĕн çурçĕр Африкăри чи пысăк центрĕ. Фесра, 2004 çулхи халăх çыравĕпе, 946 815 çын пурăннă. Ку Марокко патшалăхĕнче Касабланка, Рабат тата Марракеш хыççăн, тăваттăмĕш хула.
Асăрхавсем
Категори:VIII ĕмĕрте никĕсленĕ хуласем Категори:Марокко миллионер-хуласем Категори:Малтанхи тĕп хуласем Категори:Фес
Белозерцев Василий Дмитриевич
Белозерцев Василий Дмитриевич — (10.06.1923-15.05.2000), Вăта фронтăн 13-мĕш çарĕн 8-мĕш перевçĕсен дивизин 229-мĕш перевçĕсен полкĕн артиллери батареин оруди командирĕ, кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 16.
Чудаков Евгений Алексеевич
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ленин орденĕ}} {{!!}} {{Ленин орденĕ}} {{!!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}}{{!!}} {{Сталин парни|1943}} {{!!}} {{Сталин парни|1951}}{{!}}} {{!}} {{!}}} }}  Евгений Алексеевич Чудаков  – (1.9.1890 (20.8), Сергиевское сали, Тула кĕперни, Раççей империйĕ - 19.09.1953, Мускав, РСФСР, СССР) - машиноведени енĕпе ĕçленĕ ăсчах, ССРС ĂА академикĕ (1939). 1939—1942 çулсенче ССРС ăслăх академин вице-президенчĕ.
Вот-Юган
Вот-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Атлым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  94 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Адзьва (юханшыв)
Адзьва  — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Уса (Печора  юппи)|Уса (вăрринчен 161 км ) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 334 км, бассейн лаптăкĕ 10600 км2.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем/ Категори:Ненецкий автономи тăрахĕн юханшывĕсем Категори:Уса юпписем
Куима-Шор
Куима-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кыка-Ты кӳлĕ - №9068 ятсăр елгасы юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сорек (юханшыв)
Сорек (שורק) — Израиль территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вăтаçĕр тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Адыча
Адыча (Адыаччы) — Раççей территоринчи юханшыв. Якути территорипе юхать. Юханшыв Яна (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 715 км, бассейн лаптăкĕ 89800 км2.
Антонов Владимир Александрович (лётчик)
Кун-çулĕ
Пăрăчкавра 7 класс пĕтерсен Улатăрти вăрман техникумĕнче вĕреннĕ. Улатăти аэроклубран вĕренсе тухнă. 1941-мĕш çулта Хĕрлĕ Çара илнĕ. 1942-мĕш çулта Ăренпурти çар-авиаци пилочĕсен шкулне вĕçленĕ.Сталинград патенче 1942-мĕш çулхи раштав уйăхĕннче тăшанпа çапăçма тытăннă. мини|справа|250пкс|Львоври Лычак масарĕнчи вилтăпри çинчи палăк
Прюм (юханшыв)
Прюм — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Зауэр (Мозель  юппи)|Зауэр юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 85 км, бассейн лаптăкĕ 573 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Рыбкин Анатолий Петрович
Анатолий Петрович Рыбкин (1949 çулхи кăрлачăн 10-мĕшĕ, Вăрманкасси ялĕ, Сĕнтĕрвăрри районĕ, Чăваш АССР çур.) – Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳкерçи.
Кун-çулĕ
1949 çулхи кăрлачăн 10-мĕшĕнче Чăваш АССР йышне кĕрекен Сĕнтĕрвăрри районĕнчи Вăрманкасси ялĕнче çуралнă.
Пултарулăх ĕçĕсене Мускав, Санкт–Петербург, шупашкар, Красноярск хуласенче, çаплах Японире, Ĕнчĕре, Францире, Германире, Казахстанра кăтартнă.
Паллă ĕçĕсем
«40-мĕш çулĕсен фотографийĕ» триптих, «Аçтăрхан çĕрĕ» сери, «Чукотка çыннисем», «Пĕлĕтлĕ çанталăк», «Франци тăрăх», «Инди тăрăх»
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн ӳкерçисем Категори:РӲА корреспондент-пайташĕсем Категори:Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ӳкерçисем Категори:1949 çулта çуралнисем Категори:Сĕнтĕрвăрри районĕнчи культура Категори:Чăваш Енĕн халăх ӳкерçисем
Хан ван Мегерен
Хенрикюс Антониус (Хан) ван Мегерен (Henricus Antonius "Han" van Meegeren; 10 юпа 1889, Девентер — 30 раштав 1947, Амстердам) — нидерланд сăрă ÿнерçи, çын сăнарçи, XX ĕмĕрти чи паллă улталакансенчен пĕри, хăйĕн хайлавĕсене XVII ĕмĕрĕн Ян Вермеер тата Питер де Хох ÿнерçĕсем ăсталанă пек куçкĕртсе ĕнентернĕ. Мегеренăн пултарулăх ĕçĕсене европан ÿнер тĕпчевçисем классиксен унччен пĕлмен ĕçĕсем тесе илнĕ. Мегерен хăйĕн ултавлă ĕçĕсемпе 8 миллион гульден (хальхипе шутласан 25-30 млн $) ытла тупăш ĕçлесе илнĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер