cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ленин орденĕ (пĕлтерĕшсем)
Ленин орденĕ:
Краснослободск
Краснослободск:
Чăваш Республикин район хаçатĕсем
Районные газеты Чувашии
Челябинск (пĕлтерĕшсем)
Челябинск:
Чемурша ялĕ
Чемурша ял тăрăхĕ хĕвел анăç енче вырнаçнă. Яла район центрĕпе асфальтлă çул çыхăнтарать. Тăршшĕ – 10 çухрăм. Чемурша Кăкшăм юханшыв çыранĕ хĕрринче вырнаçнă.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2006 çул тĕлне ялта 408 çын пурăннă.
Урамсем
Магазин, Комсомол, Ленин, Тăнăç, Çамрăксен, Пĕрьен, Асамат, Шкул урамĕсем.
Кун-çулĕ
Чемурша ялĕ 150 яхăн çул каялла никĕсленнĕ. Тĕрлĕ музейри архив хыпарĕсепме çăлкуçĕсем тăрăх, ватă çынсем каласа хăварнипе ял пуçланса кайнине тĕрлĕрен ăнлантарма пулать. Анчах та чи тĕрĕсси вĕсенчен ял 1875 çулта никĕсленни çинчен палăртать.
Этимологи
Чемурша ялĕ ячĕ акă çапла пулса кайнă: малтанах ял тăрăхĕнче вăрман кăна пулнă. Çак вăрмансенче çĕр ĕçтешĕсем патша çыннисенчен налук тӳлеме май çуккипе тарса çӳренĕ. Пĕр çĕр ĕçтĕш çăл патĕнче чарăнса тăнă та çак вырăнтах пурăнма юлнă. Çак çын Чемурша ялне никĕсленĕ теççĕ.
Стефан Эдберг
ستيفان إدبرغ Стефан Едберг স্টেফান এডবার্গ Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg סטפן אדברג स्टीफन एडबर्ग Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg ステファン・エドベリ 스테판 에드베리 Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Stefan Edberg Эдберг, Стефан Stefan Edberg Stefan Edberg Стефан Едберг Stefan Edberg Stefan Edberg 斯特凡·埃德伯格
Омск (пĕлтерĕшсем)
Омск:
Анда-Колва
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Уса бассейнĕ
Шомик
Шомик, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Пӳлĕх
Пӳлĕх, — çӳлти ретри чи хисеплĕ Турă, Турă мăшăрĕ, тĕнче чĕрлĕхне чун паракан хăват. Вăл каланине Кепе турăпа Пихампар турă итлеççĕ, халăх патне çитсе халăхран килекен хыпара Пӳлĕхпе Турра пĕлтерсе тăраççĕ.
Категори:Чăваш тĕнĕ Категори:Чăваш мифологиĕ Категори:Чăваш халаплăхĕ
Шупуç
Шупуç, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Хĕрлĕ Ялав орденĕ
Хĕрлĕ Ялав орденĕ («Хĕрлĕ ялав» орденĕ) — совет орденĕсенчен пĕрремĕшĕ. Уйрăмах хăюллă, хастар пулса хăйне шеллемесĕр социаллă Тăван çĕршыва хӳтĕленĕшĕн тивĕçтернĕ.
Каçăсем
Категори:СССР орденĕсем
К-442 «Челябинск»
К-442 «Челя́бинск» — атомлă шывай ракетă крейсерĕ (АШРК), «Антей» класĕ. 949А «Антей» проекчĕпе тунă, Лăпкă океан флотĕнче.
Кун-çулĕ
2009 çулхи пуш уйăхĕ тĕлне резерв карапĕ шутланать.
Каçăсем
Категори:949А «Антей» проекчĕн шывай киммисем Категори:«Севмаш» заводĕнче туна карапсем Категори:Раççей шывай киммисем Категори:РФ ТÇФ Лăпкă океан флочĕн вăрçă карапĕсем
Шетмĕпуç
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ
Хĕрлĕ Çăлтăр о́рденĕ́ Совет Пĕрлешĕвĕн чыславĕ, ССРП ТĔК 1930 çулхи акан 6-мĕшĕнчи йышăнăвĕпе йĕркеленĕ, орденăн статутне ССРП ТĔК Президиумĕнче 1930 çулхи çăвăн 5-мешĕнче кĕртнĕ.
Каçăсем
Категори:СССР орденĕсем
Пӳлĕхçĕ
Ача çуралсан килет те ача çамки çине ӳлĕм пурнăçне çырса хурать. Вара çав ача çăлтăрне çутать.
Пӳлĕхçĕсем Библире
thumb|125px|left|Библи пӳлĕхçисем ([[Нюрнберг хроники, 1493 çул)]]
Каçăсем
* * Категори:Библи Категори:Чăваш тĕнĕ
Валентиновский
Валентиновский — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 0 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453155, ОКАТО кочĕ — 80249868010.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Ярак
Ярак, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Çавраçил (халаплăх)
Çавраçил, — усал вăй.
Чăвашсем ĕненнĕ тăрăх çавраçил килсессĕн, ăна тӳрех çĕçĕпе чикмелле. Тур кунĕсенче килет те ĕçлекенсене тытса пăрахать, е ĕçне пĕтерет. Çавраçил тем авал тăнран кайнă çын пул теççĕ. Çĕçĕ пăрахнă хыççăн тупаймасан, çавраçиле айăп тунă пулать.
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ Категори:Чăваш мифологиĕ
Талалаевка (Çтерлĕ районĕ)
Талалаевка  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 613 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453155, ОКАТО кочĕ — 80249868009.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Юрпаш
Юрпаш, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Акилтывис
Акилтывис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Колва юханшывăн сулахай çыранĕпе, 286 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Чăваш Республикин халăх çыравçи
Чăваш Республикин халăх çыравçи — Чăваш Республикин чыслав хисепĕ.
Акилтывис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Тайга
right|thumb|250px|Тайга вăрманĕ.
Чăваш Республикин халăх çыравçи
Каçăсем
Категори:Чăваш Республикин чыслав хисепĕсем Категори:Чăваш Республикин халăх çыравçисем
Амбар-Ты-Вис
Амбар-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Падымей-Ты-Вис юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 50 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Тайга
Тайга́ — (биом) икĕ тĕслĕ, ытларах лапăс йывăçлă, вăрман.
Акилтывис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Амбар-Ты-Вис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Тайга
Тайга вырнаçни
thumb|300px|Тайга
Амбар-Ты-Вис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Акилтывис
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Уса бассейнĕ
Тайга
Флора
right|200px|thumb|[[Архангел облаçĕнчи тайга вăрманĕ]]
Алькес-Шор
Алькес-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Лимбеко-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе, 27 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Амбар-Ты-Вис
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Тайга
Тайгара пурнакансем
Категори:Вăрмансем
Алькес-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Ленин орденĕ (Орёл районĕ)
Ленин орденĕ — Ростов облаçĕн Орёл районĕнчи хутор.
Шерĕк (ял)
Шерĕк, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Алексеевка (юханшыв)
Алексеевка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Печора тинĕсĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Алькес-Шор
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Ленин орденĕ (Орёл районĕ)
Чул Çырма ял тăрăхне кĕрет.
Алексеевка (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе шыв хуçалăх участокĕБаренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шурча
Шурча, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Алёна Апина
Алёна А́пина (Еле́на Евге́ньевна А́пина; хĕр чухнехи хушамачĕ — Лёвочкина) — раççей эстрада юрăçи, Раççей тава тивĕçлĕ артисчĕ (2002).
Хветĕрьел
Хветĕрьел (вырăс. Федькино) - Чĕмпĕр облаçĕн Тереньга районĕнчи ял.
Алёна Апина
Каçăсем
Категори:Мусконцерт артисчĕсем
Шерĕк (ял)
Урăх пĕлтерĕшсем: Шерĕк (пулă)
Шурча
Кун-çулĕ
1842 çулта ял ячĕпе çыхăннă çĕр ĕçченсен пăлхавĕ — Шурча вăрçи — хыпса тухнă. Пăлхава чăвашсем, çармăссем, тутарсем хутшăннă.
Алексеевка (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шерĕк (ял)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Новоалешкино
Новоалешкино — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 22 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453152, ОКАТО кочĕ — 80249868005.
Стрелковка (Çтерлĕ районĕ)
Стрелковка  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 0 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453152, ОКАТО кочĕ — 80249868008.
Хăямат
Хăямат (арапла Хăрушла суд пулать), — ...
Хветĕрьел
Истори
Ялăн историлле ятне Садыкова Резеда Камиловна "Хветĕрьен" тесе çирĕплетет.
Эхветкасси
Эхветкасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Халăхсен туслăхĕ орден
Халăхсен туслăхĕ орден — СССР патшалăх чыславĕ. 1972 год çулхи раштавăн 17-мĕшĕнче СССР 50 çул тултарнине паллă туса СССР Аслă Канашĕ Президиумĕн Хутайĕпе йĕркеленĕ. Орденăн статутне кăштах СССР Аслă Канашĕн Президиумĕн 1980 çулхи утăн 18-мĕшĕнчи Хутайĕпе улăштарнă. Орден эскизне тăваканĕ — Александр Борисович Жук ӳкерçĕ.
Тюрколог
Тюрколог, — тĕрĕк чĕлхисене, тĕрĕк халăхĕсен историне, культурине, литературине, халăх пултарулăхĕсене тĕпчекен ăсчах.
Халăхсен туслăхĕ орден
Каçăсем
Категори:Туслăх орденĕсем Категори:ССРП орденĕсем Категори:Халăхсен туслăхĕ орден
Тюрколог
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тĕрĕк чĕлхисем
Вырăс Ирĕклĕх Çарĕ
Вырăс ирĕклĕх çарĕ (вырăс. - Русская освободительная армия, РОА) — Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи вăхăтĕнче тыткăна лекнĕ славян халăхĕсенчен наци Германишĕн (Совет Союзне хиреçле) йĕркеленĕ хĕç-пăшаллă çар. Çар çыннисене «власовсем» (Андрей Власов хушаматĕнчен) тенĕ.
Ӳкерчĕк:РОА.jpg
Хăямат
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Категори:Чăваш мифологиĕ
Вырăс Ирĕклĕх Çарĕ
Каçăсем
Категори:Виççĕмĕш райх çарĕсем
Ямолкă
Ямолкă, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Соловьевка (Çтерлĕ районĕ)
Соловьевка  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 6 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453152, ОКАТО кочĕ — 80249868007.
Комбинация (ушкăн)
«Комбинация» — совет, кайран раççей поп-ушкăнĕ, 1988 çулта Сарăтура Александр Шишининпа (директор тата текстсен авторĕ) Виталий Окороков композитор йĕркеленĕ. Ушкăн пĕр хушă Николаем Михно йĕркеленĕ «Анжелика» ушкăнпа пĕрле ĕçленĕ.
Соловьевка (Çтерлĕ районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Комбинация (ушкăн)
Каçăсем
Категори:СССР поп-групписем Категори:Раççей поп-групписем Категори:Вырăс евродиско
Соловьевка (Çтерлĕ районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Новоалешкино
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
«Хисеп палли» орденĕ
«Хисеп Палли» орденĕ — СССР патшалăх чыславĕ. СССР ТĔК 1935 çулхи чӳкĕн 25-мĕшĕнчи йышăнăвĕпе йĕркеленĕ. 1988 çулхи çурлан 22-мĕшĕнче Хисеп орденĕ ята куçарнă.
Пихампар
Пихампар, — çынсене тăнпа ăш паракан турă, юмăçсене ӳлĕм пулассине кăтартакан. Пейгамбар (Кашкăр хуçи) авалхи иштексен турă ячĕ пулнă. Çӳл синче тем пулсассăн, Пихампар пулăш тенĕ хыççăн, шурă кашкăр килет тенĕ. Чăваш тĕнĕн çирĕплетнĕ канонла тексчĕсем çуккине кура, Пихампар мĕнне пĕртен-пĕр пĕлтерĕшлĕн палăртма та çăмăл мар. Е пачах та май та çук.
Новоалешкино
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Ярапайкасси
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Чăваш халăхĕн юрă-ташă пултарулăхне «Екрем» фольклор ушкӑнĕ упраса пырать.
Новоалешкино
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
«Хисеп палли» орденĕ
1991 çулчен 1 млн 581 пине яхăн чыслав тунă.
Алексеевка (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Хветĕрьел
Йыш
1996-мĕш çулта 668 çын пурăннă.
Каçăсем
*
Ушаков орденĕ
Ушаков орденĕ — совет флочĕн Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи тапхăрĕнчи чыславĕ.
Каçăсем
Ушаков Категори:Тинĕс-Çар чыславĕсем Категори:СССР орденĕсем
Ленин орденĕ (Орёл районĕ)
Каçăсем
Категори:Ростов облаçĕн Орёл районĕнчи пурăнан вырăнĕсем
Ĕçлĕх Мухтавĕн орденĕ
Ĕçлĕх Мухтавĕн орденĕ — СССР патшалăх чыславĕ, 1974 çулхи кăрлачăн 18-мĕшĕнче СССР Аслă Канашĕн Президиумĕн Хутайĕпе йĕркеленĕ. Орден эскизне тăвас ĕçсене СССР Аслă Канашĕн Президиумĕн секретарĕ М. П. Георгадзе тĕрĕслесе тăнă. Ордена хайлаканĕ — «Гознак» фабрика ӳкерçи Ю. М. Егоров.
Ярапайкасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Пихампар
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Категори:Чăваш мифологиĕ
Ратомский Владимир Никитич
Владимир Никитич Ратомский (утă, 23 1891, Барнаул — çу, 21 1965, Мускав) — совет кино актёрĕ, РСФСР халăх артисчĕ (1951). Сталин парни лауреачĕ (1950, 1952).
Кун-çулĕ
Профессиллĕ сцена çине хăпариччен, Владимир Ратомский пултарулăх спектаклĕсене хутшăннă. 1918 çултанпа — Архангельск, Çĕнĕ Раççей, Иркутск, Тулă, Красноярск, Свердловск тата урăх хуласен театрĕсенче ĕçленĕ. 1937—1962 çулсенче — Херлĕ Çарăн Тĕп актёрĕ (каярах — РÇТАТ). Кинора 1950 çултанпа (пĕрремĕш ролĕ — Рагулин «Кавалер Золотой Звезды» фильмра). Мультфильмсене сасă кĕртнĕ.
Введени (Нимĕç) çăвине пытарнă.
Каçăсем
Категори:Введени çăвине пытарнисем
Чăваш Республикин халăх сăвăçи
Чăваш Республикин халăх артисчĕ — Чăваш Республикин чыслав хисепĕ.
Ятман
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта 5 урам: Тĕп, Йĕпе, Шкул, Туçи, Мир.
Ленин орденĕ
Ленин орденĕ — ССРП чи çӳллĕ чыславĕ — ССРП Тĕп комитечĕн Президиумĕн 1930 çулхи акан 6-мĕшĕнчи йышăнăвĕпе йĕркеленĕ.
Чăваш Республикин халăх сăвăçи
Каçăсем
Категори:Чăваш Республикин чыслав хисепĕсем Категори:Чăваш Республикин халăх сăвăçисем Категори:Чăваш сăвăçисем
Патуел
Патуел (вырăс. Байдулино) - Чĕмпĕр облаçĕн Тереньга районĕнчи ял.
Йыш
1996-мĕш çулта 762 çын пурăннă.
Хăрпан
Хăрпан сурăх кĕтĕвĕсене, сурăхсене айăпран тата усалтан пăхса тăрать. Чăваш чĕлхине авалхи арапсенчен кĕнĕ. Аравинче «Хорпан» вырăсла «хранитель» тенине пĕлтерет.
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Ведерниковский
Ведерниковский — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453155, ОКАТО кочĕ — 80249868011.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
«Хисеп палли» орденĕ
Каçăсем
Категори:СССР орденĕсем
Большое Аксаково
Большое Аксаково — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 187 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453152, ОКАТО кочĕ — 80249868006.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
«Пайăр хастарлăхшăн» орден
«Пайăр хастарлăхшăн» ордена СССР Аслă Канашĕн Президиумĕн 1988 çулхи раштавăн 28-мĕшĕ Хутайĕпе йĕркеленĕ. Орден проекчĕн авторĕ — А. Б. Жук ӳкерçĕ.
Викитĕссем
Викитĕссем (Wikispecies) — «Викимедиа» фондăн проекчĕсенчен пĕри, вики-движокпа йĕркеленĕ биологи тĕсĕсен таксономи хыпар кĕнеки.
«Пайăр хастарлăхшăн» орден
Пĕрремĕш 1989 çулхи нарăсăн 3-мĕшĕнче Орджоникидзе хулин (халĕ Владикавказ) 42№ шкул вĕрентӳçне Наталья Ефимовăна тивĕçтернĕ: 1988 çулхи раштав уйăхĕнче автобусра пынă тăваттăмĕш класри 31 ачапа вĕрентӳçе аманата илнĕ; каярах вĕсене «Аслати» операци иртерсе çăлнă.
Викитĕссем
Каçăсем
Категори:Викимедиа проекчĕсем
«Пайăр хастарлăхшăн» орден
Асăрхавсем
Пайăр хастарлăхшăн
Ĕçлĕх Мухтавĕн орденĕ
Каçăсем
Ĕçлĕх Мухтав
Ятман
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Стрелковка (Çтерлĕ районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Эсрел
Эсрел, — вилĕм турри, чун илекен хаяр. Арăмĕ — Эсрехун. Вăл Леш тĕнчере те, Çут тĕнчере те çӳрет; Аслă Турăпа, Шуйттанпа, Хаяматпа çыхăну тытать. Унăн ĕçĕ — турă çырнине пурнăçласси, вăхăчĕ, е ячĕ тухнă çынна Леш тĕнчене ярасси.
Эсреле чăвашсем пуççапман, парне паман. Эсрел пуяннипе чухăна тиркеменни халăха килĕшнĕ. Çавăн пекех вăл ватти-вĕттине те тиркемест.
Сăнĕ
Чăваш халапĕсенче эсрел çавапа çӳрет. Юмах-халапра эсреле улталани час тĕл пулать. Ăна пыйтă тирĕпе улталаççĕ, тупăка хупаççĕ. Çавах та юмах вĕçĕнче Эсрел тварăнса улталанă çынсене хăйĕнпе перле илсе каять.
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Мăн Марка
300px|thumb|Мăн Марка ялĕ çуркунне Мăн Марка, — Шупашкар районĕнчи ял. Ункă юханшывăн хĕрринче ларать.
Истори
Малтан Етĕрне уесне кĕнĕ. 1921 çулхи утă уйăхĕн 18-мĕшĕ хыççăн Çĕрпӳ уесне кĕнĕ. Ку пĕтĕм тапхăрта ял Çĕньял вулăсĕ шутне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Шупашкар районне кĕнĕ, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1-мĕшĕпе 1959 çулхи утă уйăхĕн 14-мĕшĕ таран Ишлей районĕнче шутланнă. Кайран каллех Шупашкар районне кĕнĕ. Халĕ те вăл район шутне кĕрет.
Шатракасси
Шатракасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Спасское (Çтерлĕ районĕ)
Спасское  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 21 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453155, ОКАТО кочĕ — 80249868012.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Пирĕшти
Пирешти, — килтисене, тăвансене пăхакан, ырă паракан турă. Ӗлĕкхи иштексен Фирешти - ангел сăмаха пĕлтернĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Категори:Чăваш мифологиĕ
Саванна
thumb|200px|Саванна Сава́нна — тропик кăшăлĕнчи çеçенхир.
Каçăсем
Категори:Çеçенхирсем Категори:Ӳсентăранлăх зонисем Категори:Тропиксем
Шупашкарти патшалăхăн вырăс драма театрĕ
Шупашкарти патшалăхăн «Хисеп палли» орденĕллĕ вырăс драма театрĕ — драма театрĕ, Шупашкар хулинче вырнаçнă. 1922 çулхи раштавăн 14-мĕшĕнче йĕркеленĕ. Тĕп режиссерĕ — Ашот Геворкович Васконян.
Кун-çулĕ
1918 çулхи çу тапхăрĕнче Шупашкарта, Ехрем купса çуртĕнче Вырăс драма ушкăнне йĕркеленĕ. Çак ушкăн 1922 çулта уçнă театрĕн труппи пулса тăрать.
Театăрăн пĕрремĕш режиссерĕ И. А. Слободской пулнă. 1922 çулхи раштав, 14 Вырăс драма театрĕн пĕрремĕш сезонĕ А. Н. Островскин «Василиса Мелентьева» пьесипе театр сезонĕ уçăлать. Çак куна театăрăн çуралнă куне тесе шутлаççĕ.
Тĕп режиссерсем
Театăрăн пĕрремĕш режиссерĕ пулса И. А. Слободской ĕçленĕ. 1935 çулта театăрта Е. А. Токмаков режиссер. 1979 - 1989 çулсенче тĕп режиссер ĕс вырăнĕнче М. И. Зильберман, кайран Б. И. Носовский тăрăшать, халĕ — Ашот Геворкович Васконян.
Каçăсем
Категори:Драма театрĕсем Категори:Шупашкар театрĕсем Категори:Театрсем Категори:Театр Категори:Ӳнер Категори:Чăваш Республикин театăрĕсем Категори:Чăваш Ен театрĕсем
Шăмăршă
Шăмăршă(Шемурша, Шомырша) — Чăваш Енри Шăмăршă районĕн тĕп ялĕ. Шăмăршă Кĕçĕн Хырла хĕрринче вырнаçнă. Ялпа юнашар А-151 автоçул иртсе каять. Хальхи вăхăтра Энтĕрел тата Çĕнĕ Шăмăршă ялĕсемпе пĕрлешсех кайнă — анчах та вĕсем çапах та хăйне уйрăм.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта вăтам шкул, чиркӳ, район больници, район вулавăшĕ , культура çурчĕ, ача вулавăшĕ, спорт шкулĕ, ача сачĕсем, почта уйрăмĕ, сбербанк уйрăмĕ пур. 2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 3759 çын, çав шутра 1735 арçын, 2024 хĕрарăм пурăннă.
Истори
Анчах та ку сăмаха татах та авалрах асăннă документ та пур :
<Куçару: Документ çирĕплетнĕ тăрăх, 1607/8-мĕш çулсенче Сĕве уесĕн Князь-Аклычево çĕрпÿлĕхĕн чăвашĕсене "тискер уйсенче çĕнĕ Шупашкар чикки леш енче Пасна шывĕ тĕлĕнче.... Пасна шывĕпе çÿлелле сулахай енĕпе, пуçĕнчен вара Чиллы шывне çитиччен, Чиллы шывĕнчен Чюргуш патне... Мăн Шамуржа çулĕ таран ...Шиланлы шывĕ таран" ясак тÿлемелле тивĕçпе çĕнĕ çĕрсем панă.>
Çăлкуçра палартакан документра темĕнле Шамуржа çулне асăннă. Эппин, унашкал çул пулсан, çăвăн ятлă ял та пулнах ĕнтĕ.
Çапла вара "Шăмăршă" ятла ялсен ячĕн никĕсĕнче Чюмарша вулăсĕн ячĕ тăрать. "Чюмарша" сăмах мĕне пĕлтернине ятарласа тĕпчемен пулмалла.
Малашне çармăссем вырăнти чăвашсемпе хутăшса пĕтнĕ те, паянхи кунччен вĕсен йĕрри-палли юлман темелле. Хыр текен лăсăллă йывăçа пĕлтерекен диалектла "яхтă" сăмах çеç çав вăхăтсене аса илтерсе тăрать. "Яхтă" сăмах шăпах çармăс чĕлхинчен кĕнĕ те ĕнтĕ.
1920 çулхи утă уйăхĕн 28-мĕшчен Пăва уесне, каярах Çӳрпӳ уесне кĕнĕ. 1920 çулхи юпа уйăхĕн 5 хыççăн Çĕрпӳ уесĕн Йĕпреç районнĕ, 1921 çулхи утă уйăхĕн 22 хыççăн Патăръел уесне кĕртнĕ.
1939 çулхи авăн уйăхĕн 16 Шăмăршă районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Патăръел районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтченех Шăмăршă районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Шăмăршă районĕнчи пурăнан вырăнсем
Тундра
thumb|500px|Арктика тундри. [[Врангель утравĕ.]] Ту́ндра — вăрман ӳсентăранлăхĕн çурçĕр енче выртакан çутçанталăк зони, тинĕс е юханшыв шывĕсем илмен пĕрмай шăннă тăпраллă уçлăхсем. Тундра тайга зонинчен çурçĕререх вырнаçнă. Тундра шурлăхлă, торфлă, чуллă. Тундрăн кăнтăр чиккине Арктика пуçламăшĕ теççĕ. Çурçĕр енчен тундрă арктика пушхирĕ патне çитет. «Тундрă» терминпа Антарктика çутçанталăк зонисене палăртнă чухне те усă кураççĕ.
Раççей тундрин экологи кризисĕ
Çын çутçанталăка уямасăр ĕçленине пула (чи малтанах нефте уçласа илнĕшĕн, нефть пăрăхĕсене туса хурса эксплуатациленĕшĕн) раççей тундрин чылайăш пайĕ экологи катастрофи лакăмне лекнĕ. Нефть пăрăхĕсенчен чĕрĕ тавар юхса тухса тавра территорине варалать, çунакан нефть кӳллисем тата унчен ӳсентăрăнпа витĕннĕ, халĕ вара пĕтĕмпех çунса кайнă территорисем сахал мар тĕл пулаççĕ.
Çĕнĕ нефть пăрăхĕсене хунă çĕрте пăлансене куçса çӳреме хушă хăвараççĕ пулин те чĕрчунсем пур чухне те вĕсене тупаймаççĕ.
Тундра тăрăх автопуйăссем унталла-кунталла çӳреççĕ, вĕсем ӳсентăран витĕмне пĕтерекен мусора хăвараççĕ. Çăпаталлă транспорт аркатнă тундра тăпра сийĕ темиçе теçетке çул иртсен кăна чĕрĕлет.
Çак ĕнтĕ тăпрана, шыва тата ӳсентăранлăха вараласа пырать, пăлансен тата тундрăри ытти чĕрчунсен йышне чакарать.
Каçăсем
* Категори:Климат зонисем
Моссовет ячĕллĕ театр
Патшалăх Академи Моссовет ячĕллĕ театр —1923 çулта йĕркеленĕ Мускаври драма театрĕ. Халĕ театăрăн пултарулăх ертӳçи пулса Павел Осипович Хомский РСФСР халăх артисчĕ ĕçлет.
Кун-çулĕ
200px|left
Театăрти хальхи труппа
Халĕ театр сценинче паллă актёрсем выляççĕ: Маргарита Терехова, Сергей Юрский, Анатолий Адоскин, Георгий Тараторкин, Ольга Остроумова, Ирина Карташева, Михаил Козаков, Валентина Талызина, Александр Леньков, Нина Дробышева, Александр Пашутин, Татьяна Бестаева, Юрий Кузьменков, Нелли Пшенная, Евгений Стеблов, Александр Домогаров, Ольга Кабо, Екатерина Гусева, Сергей Виноградов, Павел Деревянко, Ирина Климова, Валерий Ярёменко, Елена Валюшкина, Александр Яцко, Евгений Ратьков, Вячеслав Бутенко тата ыттисем.
Репертуар
мини|справа
Тĕп сцена
мини|справа
Координатсем
Театр Мускаври тĕп административлă округĕн Тĕвер районĕнче вырнаçнă.
Адрес: м. Маяковская, Большая Садовая урам, 16
Телефонсем: (495) 699-20-35
Касса ĕçӳ вăхăчĕ: пн 12:00-19:00, сб-вс 11:00-19:00, перерыв 15:00-16:00
Каçăсем
Категори:Театрсем * Категори:1923 çулта уçăлнисем Категори:Академи драма театрĕсем Моссовет ячĕллĕ театр
Тивĕç-ирĕк
Тивĕç-ирĕк - пĕрлĕхри хутшăнусен йĕркелекеннисен пĕри. Вăл ăславра ятарлă категори шутланать. Ытларах юриспруденцири ăнлав пек палăртаççĕ — патшалăх ятарласа йĕркелекен тата формаллĕ майпа çирĕплетекен пăркаланми йĕркевсем.
Каçăсем
Категори:Тивĕç-ирĕк Категори:Юриспруденци
Анкудин-Йоль
Анкудин-Йоль (Анкудин-Ёль) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Мăн Инта юханшывăн сылтăм çыранĕпе 52 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шаптак
Шаптак, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Анкудин-Йоль
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Шаптак
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Фридрих Энгельс
فريدريك أنجلز फ्रेडरिक एंजेल्स Енгелс, Фридрих பிரெட்ரிக் ஏங்கல்சு
Чурикасси
Чурикасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Чуракасси
Чуракасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Сĕлеке парĕ
Сĕлеке парĕ - сĕлеке секречĕ.
Вуламалли
Категори:Çын анатомийĕ
Эсеккел
Эсеккел (çавăн пекех Ĕçкĕл, Эçеккел тенисем те тĕл пулаççĕ; Эзекеево) - Чĕмпĕр облаçĕнчи Николаевка районĕнчи ял. Чăвашсем пурăнаççĕ.
Истори
XVII ĕмĕрте Чĕмпĕр-Сызрань чикĕлле йĕре сыхлакан хĕсметри çынсем никĕсленĕ. Çынсем 1797-мĕш çулччен кермен хресченĕсем, 1860-мĕш çулсемччен утел хресченĕсем пулнă. Çĕрĕçĕпе, выльăх-чĕрлĕх ĕрчетессипе пурăннă. 1904-мĕш çултанпа ялта чиркÿ пулнă. Çавăн пекех шкул, арман, тир-сăран, атă-пушмак ăстисем, çĕвĕçсем пулнине палăртмалла. 1930-мĕш çултанпа шпал тăакан савут та ĕçленĕ.
Ял ячĕ пирки шута каяс пулсан, историксен тата таврапĕлÿçĕсен икĕ çулпа каймашкăн май пур:
Рязановка (Çтерлĕ районĕ)
Рязановка  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 583 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453162, ОКАТО кочĕ — 80249880001.
Çĕпре
Çĕпре — пĕр клеткăллă кăмпа. Унăн шутне1500 яхăн тĕс кĕрет.
Эсеккел
Йыш. Ял тытăмĕ
1897-мĕш çулта – 151 кил, 910 çын; 1913 – 190 кил, 1196 çын ; 1989 – 355 çын; 2002 – 261 çын.
Çĕпре
Кун çулĕ
Йăх-тĕп ячĕ - Saccharomyces ( "Сахăр кăмпи" ) 1838 çулта нимĕç химик Майер панă.
Эсеккел
Каçăсем
Категори:Чăвашсем
Рязановка (Çтерлĕ районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Çĕпре
Каçăсем
Категори:Çĕпре Категори:Кăмпасем
Gjær Kvas
Рязановка (Çтерлĕ районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Баренц тавралăхĕ
Ба́ренц тавралăхĕ (Баренц Евро-Арктика Регионĕ) — 1993 çулхи кăрлач, 11 тĕнчери пĕрлĕ ĕçлĕхе аталантарас тĕллевпе уйăрнă Баренц тинĕсĕ çумĕнчи территори.
Тавралăх шутне Норвегин кĕпернисем: Нордланд, Тромс, Финнмарк, Швецин Вестерботтенпе Норрботтен ленĕсем, Финляндин Лапланди, Çурçĕр Остроботнипе Каинуу провинцисем, Раççейĕн Мурманск облаçĕ, Архангельск облаçĕ, Коми Республики, Ненец автономла тăрăхĕпе, Карели Республики кĕрет. Хутшăнакан тăватă патшалăх пĕр-пĕрин хыççăн пĕнрлĕ ĕçлĕхе ертсе пыраççĕ.
Тавралăхăн территорийĕ — çитет. Халăх йышĕ — 6 миллион çын. Баренц Евро-Арктика Регионĕн пĕрлĕ ĕçлĕхне икĕ шайра тытса пыраççĕ: тĕп тата вырăнти. Пĕрле ĕç-пуçа ертсе пыма тĕп шайра Баренц Канашне туса хунă, унăн ĕçне ют çĕр министăрĕсем хутшăнаççĕ. Вырăнти шайра Регион Канашĕ пур, унăн ĕçĕсене пĕрле ĕçлекен территорисен администрации ертӳçсем (кĕпернеттĕрсем) хутшăнаççĕ.
Каçăсем
*
Аяч-Яга
Аяч-Яга (Ыж-Юр-Вож) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Воркута юханшывăн сулахай çыранĕпе, 96 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Полес халапĕ (фильм)
«Полес халапĕ» (Полесская легенда) — «Беларуçфильм» киностулире 1957 çулта Пётр Василевский тата Николай Фигуровский режиссёрсем Владимир Короленко хайланă «Вăрман кашлать» калавĕпе ӳнерленĕ совет хура-шурă илемлĕ фильмĕ.
Аяч-Яга
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Полес халапĕ (фильм)
Фильма пĕрремĕш ăстрăмĕ 1957 çулхи çĕртмен 5-мĕшĕнче иртнĕ.
Пултарулăх ушкăнĕ
Категори:1957 çулăн ССРП фильмĕсем Категори:Беларуçфильм Категори:Хура-шурă фильмсем
Ашкатар
Ашкатар (Ашҡаҙар) — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Шур Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 165 км, бассейн лаптăкĕ 3780 км2.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Шур Атăл юпписем
Ниш
Ниш, — качча кайман хĕрарăм вĕлернĕ ачан чунĕ. Ача çине тапăнать те шалтан çиса ярать, вара ача хытса кайса вилет.
1929 çулта Муркаш районĕнчи Купăрля ялĕнче нишран хăтăлмалли акă мĕнле меслет çырса илнĕ: Ачана ниш ерсен ăна кăмака хутса кăларнă хыççăн виçĕ хут унта чиксе кăлармалла. Кайран тата виçĕ хутчен çапла тунă хыççăн ача вара сывалать.
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Категори:Чăваш мифологиĕ
Бабья-Вож
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чуманкасси
Чуманкасси, Cumankassi — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Икĕ лавкка, клуб пур.
Кун-çулĕ
Яла 1780 çулта никĕсленĕ.
Шемеккей
Шемеккей — чаплă чăваш паттăрĕ. В.Д.Дмитриев шучĕпе вăл Хусан уесĕнчи Шумăш ялĕнче çуралса ӳснĕ Ефрем Иванович Бородин пулма пултарать. Шемеккей Хусанта Кĕтерне майра патшан тискер палачĕсен аллинче пуçне хунă тесе шутлаççĕ.
Пурнăçĕ
Е.И.Бородин Кĕтерне майра патша çарĕнче хĕсметре тăнă. 1774 çулта Оренбург патĕнче вăл майра патша çарĕнчен тарать те Пугачев енне куçать. 1774 çулта Хусан патĕнче шар курнă хыççăн Пугачев çарĕсем Атăлăн сулахай енĕпе анăçалла килеççĕ. Е.И.Бородин вара М.Т.Голев ертсе пыракан çарсем Сĕнтĕрвăрри патне каçать, Пугачев килессе кĕтет.
Хытăм
Хытăм (хăтăм, хăт), — ятсăр, чухăн вилнĕ çын чунĕ, е калаçнă хыççăн авланма е качча кайма ĕлкереймесĕр вилнĕ çын чунĕ. Ял тăрăх çӳрет, картана кĕрсе выльăха пĕтерет.
Шемеккей
Пурнăçĕ
"Можно полагать, что Бородин, на родном языке общаясь с своими зеляками, готовил чувашское население к встрече Пугачева, призывал чувашей к борьбе против угнетателей", - çырать В.Д.Дмитриев хăйĕн 1993 çулта пичетленсе тухнă "Чувашские исторические предания" кĕнекинче. Шемеккей аслă хресчен вăрçине ертсе пыракан Емельян Пугачева чи йывăр вăхăтра та пăрахса хăварман. Вăл унпе пĕрле Царицин патнелле те чакса кайнă. Юлашкинчен вара Царицинран 40 çухрăмра вăл салтаксем аллине лекет.
Хытăм
Ку чиртен сыхланас тесе чӳкле çырлахтарнă: сăра тунă, юсман пĕçернĕ. Кĕл туса асăнмасан выльăха пĕтерет.
Каçăсем
Категори:Чăваш халаплăхĕ
Категори:Чăваш мифологиĕ
Пирĕн эрăччен 220
Пулса иртнĕ
Хунну (китай. 匈奴, сюнну) — авалхи юркăн халăх, пирĕн эрăччен 220 çултанпа II ĕмĕрчен Китайран çурçĕр-тухăçалла çеçенхирсене йышăнса пурăннă.
Категори:Çулсем
Трофимов Николай Николаевич
right|Трофимов Николай НиколаевичТрофимов Николай Николаевич, — Раççейĕн, тата çавăн пекех Совет Союзĕн, паллă актёрĕ. Георгий Толстоногов ячĕпе хисепленекен Пысăк театрĕн актёрĕ. 1920 çулхи кăрлачăн 21 Севастополь хулинче çуралнă. 2005 çулхи чӳк уйăхĕн 7 Мускавра вилнĕ.
1974 çулта РСФСР халăх артисчĕ ятне, 1989 çулта СССР халăх артисчĕ ятне тивĕçлĕ пулнă. 2000 çулта исскуствăра пысăк йĕр хăварнишĕн "Тăван Çĕршывшăн тава тивĕçлĕ ĕçемшĕн" IV степень ордене панă.
Пурнăçĕ
Хăйĕн пĕрремĕш рольне 14 çулта Севастополь ТЮЗĕнче Хижина дяди Тома спектаклĕнче вылянă. 1941 çулта А.Н.Островский ячĕпе хисепленекен Ленинградри театр институтне вĕренсе пĕтернĕ.
Тăван çĕршывăн Аслă Вăрçи çулĕсенче çар-тинĕс флочĕнче служить тунă. Малтан ВМФăн Тĕп ансамбльĕн солисчĕ пулса, кайран Хĕрле ялавлă Балти флочĕн театрĕнче актёр пулса. 1944 çултанпа Хĕрле ялавлă Балти флочĕн Таллин театрĕн актерĕ пулнă, 1946-1963 çулсенче Ленинградри комеди театрĕнче вылянă. 1964 çулта Пысăк Академи Драма театрĕн труппине куçнă.
Николай Трофимов театрсенче "Три сестры", "Идиот", "Ханум" тата ытти спектакльсемпе паллă пулнă. Чи чаплă роль — "Пиквик клубĕнчи" мистер Пиквик. 2005 çулхи кăрлачăн 21, 85 çул тултарнă май, вăл юлашки хут сцена çинче çак роле выляса кăтартнă.
Кинора Трофимов "Лев Гурыч Синичкин", "Бриллиантовая рука", "Волшебная сила искусства", "Про Красную Шапочку", "Принцесса цирка", "Полосатый рейс", "Отцы и деды", "Война и мир", "Д'Артаньян и три мушкетера", "На пути в Берлин", "Блокада", "В старых ритмах", "Африканыч", "Невеста из Парижа" "Рыжий, честный, влюбленный...", тата ытти кинофильмсенче вылянă рольсемпе çынсен ăсĕнче юлнă.
Категори:СССР актёрĕсем Категори:Раççей актёрĕсем
Еслевский
Еслевский — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 78 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453162, ОКАТО кочĕ — 80249880002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Тӳпе уçкăчĕ (фильм)
Техника хыпарĕсем
Фильм тĕрлĕ тĕслĕ, пĕр сериллĕ, ахаль форматлă.
Каçăсем
Категори:ССРП фильмĕсем Категори:А. Довженко ячĕллĕ киностуди
Омск К-186
Кун-çулĕ
Шывай крейсерĕн пулăшуçи Омск хули.
Каçăсем
Категори:Раççей шывай киммисем Омск Категори:«Севмаш» савутĕнче тунă карапсем Категори:РФ ТÇФ Лăпкă океан флочĕн вăрçă карапĕсем
Егоров Петр Егорович
мини|справа|Çуллахи сад картин тĕп хапхи Пётр Его́рович Его́ров (1731, Кăрмăш (е Етĕрне) уесĕ, Чулхула кĕперни — çу, 12, 1789, Санкт-Петербург) — раççей архитекторĕ, петербургри Çуллахи пахча картин авторĕсенчен пĕри. Чăвашран тухнăскер.
Истори
1731 çулта Етĕрне уесĕнче çуралнă.
Ачаллах вăл Дадиани килне лекнĕ. Егор Дадиани — вырăс хĕсметĕнче тăракан грузин кнеçĕ. Хăй патĕнчи чăваш ачине вăл тĕне кĕртнĕ. Пĕрремĕш Петĕр патшана хисеплесе çав ачана Петĕр ячĕпе хунă. Хăйĕн ячĕпе хушаматне çырнă. Çапла чăваш ачи Петр Егорович Егоров пулса тăрать. Çак маттур чăваш ачи ăслă та пултаруллă иккенне курса, ăна 1755 çулта Петербургри Хуралтсен кĕнцелерĕ çумĕнчи архитектура шкулне вĕренме панă.
Çак шкулта вĕренсе тухсан Петр Егорович архитектор пулса тăнă. Петербургри чылай чи чаплă çуртсемпе керменсем унăн ячĕпе çыхăннă. Вĕсен шутне Мрамор Керменне, Раштав чиркĕвне, Хĕллехи Кермене, Смольнăй мăнастăре кĕртмелле. Пярну хулинче питĕ чаплă Успени чиркĕвне те вăл тунă.
Çапах та П.Е. Егоровăн чи пысăк та чи чаплă ĕçĕ Петербургри Çуллахи сад карти. Çак хӳмене куракансем ăна тĕнчери чи чаплă саккăрмĕш япала тесе хакланă.
1789 çулта çĕре кĕнĕ.
Чемей
Чемей, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял
Хань империйӗ
Хань ăрăвĕ (漢朝,汉朝; пирĕн эрăччен 206-220) — китай ăрăвĕ тата Китай кун-çулĕн Цинь ăрăвĕ хыççăнхи Виçпатшалăх умĕнхи тапхăрĕ.
Кучербаево
Кучербаево — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 341 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453162, ОКАТО кочĕ — 80249880003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Панама каналĕ
Панама каналĕ — Лăпкă океанăн Панама кӳлмекне Атлантика океанĕн Кариб тинĕсĕпе çыхăнтаракан канал. Панама патшалăхĕн çĕрĕнче вырнаçнă. Тăршшĕ  — 81,6 км, çав шутра 65,2 км типĕ çĕрпе тата 16,4 км Панама тата Лимон бухтисен тĕпне тарăнлатнă. Официаллă 1920 çулхи çĕртмен 12-мĕшĕнче уçнă.
Панама каналне уçнă хыççăн Çĕнĕ Йоркран Сан-Францискона каймалли тинĕс çулĕ 22,5 пин километртан 9,5 пин км таран кĕскелнĕ. Панама каналĕпе пĕчĕк яхтасенчен пуçласа питĕ пысăк танкерсемпе контейнер туртаракансем çӳреççĕ. Панама каналĕ ишме пултаракан чи пысăк карапсен виçи стандарчĕ пулса тăнă, Panamax ята илнĕ.
Карапсене каналпа Панама каналĕн лоцман хĕсмечĕ ирттерет. Вăтамран пĕр карап 8 сехет тухать, чи хăвăртти — 4 сехет те 10 минут. Талăкра канал витĕр 48 карап тухма пултарать. Çулталăкра 17,5 пин карап канал витĕр каять.
2010 çулхи раштавра канала 85 çул хушшинче пĕрремĕш хут хупнă. Сăлтавĕ шалккăм çумăр чарăнмасăр çунипе шыв шайĕ хăпарнă.
Кун-çулĕ
thumb|1888 çулта канала чавни thumb|Панама каналĕн акцисем XVI ĕмĕртех икĕ океана çыхăнтаракан канала тăвас шухăш пулнă, анчах Филипп II Испани патши "Турă çыхăнтарнине çын уйăраймасть тесе" кун евĕр проектсене пăхса тухма чарнă.
1945-мĕш çулхи çурла уйăхĕнче Япони Панама каналĕ çине бомбăсем пăрахма шутланă.
Каçăсем
Категори:Каналсем Категори:Панама
Чамăш
Чамăш, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Баган (Усы юппи)
Баган — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Уса юханшывăн сылтăм çыранĕпе 69 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Чиркӳллĕ Тутарань
Чиркӳллĕ Тутарань, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Шупашкара çитмешкĕн 42 км, райцентра - 8 км, ч.-ç. станцине - 36 км.
Халăх йыш, ял тытăмĕ
Фельдшер-акушер пункчĕ, клуб, лавкка пур.
Сăваплă Троица храмĕ (1798–1935, 2002-па) ĕçлет
Кунçул
1866 çулчен хысна хресченĕсем пулнă; тырпула акнă-вырнă, выльăх-чĕрлĕхе ĕрчетнĕ, урапасене ăсталанă.
XVIII ĕмĕрте Архангел Михаил храмĕ тата Сăв. Николай Асамçă храмĕ ĕçленĕ.
1927-мĕш çулччен Чиркÿллĕ Тутарань пулнă, ун хыççăн Оринин теме йышаннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Кашкар Махмучĕ
Махмуд ибн ал-Хусайн ибн Мухаммад ал-Кашгари (, ; 1029—1101) — Кашгар тĕрĕк ăсчахĕ. Карахан ăрăвĕн тăрамлахĕнче пурăннă. Ашшĕ Баласагун хулан хуçи пулнă. Кашгари ытларах Багдадра ĕçлесе пурăннă. Унта вăл «Тĕрĕк чĕлхисен пуххине» (Kitâbü divân-i lûgat it-Türk) — тĕрлĕ тĕрĕк чĕлхисен хыпарлă сăмахсарне хатĕрлет.
Махмуд ал-Кашгари
thumb|Тĕрĕк тĕнчи, Кашкар Махмучĕпе Политика шухăш-ĕмĕчĕшĕн хĕссе пынипе Махмуд ал-Кашгари тĕрĕксем пурăнан вырăнсене çитсе курнă. Пахтатра — çав вăхăтра вăл сельджуксене пăхăнса тăнă — Кашгари пуçĕнче тĕрĕк халăхĕн пурнăçĕ, менталитечĕ, йăли, пурăнан вырнаçăвĕ, чи малтанах тĕрĕк чĕлхи пирки кĕнеке çырас шухăш çуралнă.
Махмуд ал-Кашгарин паллă «Диван лугат ат-турк» кĕнеки чăннипе тĕрĕк энциклопедийĕ пулать. Унта историпе культура, этнографи тата лингвистика материалне пуçтарса вырнаçтарнă. Ал-Кашгарин «Диванĕ» — XI ĕмĕрти тĕрĕк халăхĕсен авалхи ламсен нисеп хаклăхĕсене тата тыткаларăш виçисене, хăйне евĕр тĕнче курăмне кăтартса палăртнă тĕрĕк культурин палăкĕ. Кĕнекене авалхи сăртăш-шаман тĕн йăли енчен тĕнчене ăнлантарни çумне çĕнĕ идеологи (исламăн тата унăн суфизм турачĕ) элеменчĕсене кĕртнĕ.
Юсуф Хасс Хаджиб Юсуф Баласагунин кĕçĕн тантăшĕ пулса унăн сĕмне, уйрăмах чĕлхе тупсăмĕпе вырăнĕ пирки илсе, Кашгари чĕлхесен тĕпчевне танлавштару меслечĕпе истори сăнавне кĕртсе, хальхи тĕрĕкологин никĕсне хунă. Кашгари ăсчахран маларах Абу Наср Мухаммад ибн Мухаммад ибн Тархан ибн Узлаг аль-Фараби (Аль-Фараби) пурăннă, вăл хăйĕн «Диван аль-адаб фи» байан лугат аль-'араб" («Арапсен чĕлхипе çырнă литература хайлавĕсен пухмачĕ») ĕçне аль-Бируни çине таянса хайланă. Сиплев хатĕрĕсен ячĕсене Бируни те, Кашгари те пĕрех çырнă. Арап филологине çав тери лайăх пĕлнĕскер, Махмуд вăтам ĕмĕрсенчи мăсăльман ăслăхĕн мĕнпур облаçĕсен пĕлĕвне ăсра тытнă.
Махмуд Кашгари кĕнекине хăй пахаланинчен тĕрĕсрех палăртма хĕн. «Çак кĕнекене, — çырать Махмуд — эпĕ алфавит йĕркелĕхĕпе çыртăм, ăна каларăшсемпе, саджсемпе (рифмăлла проза), халăх сăмахĕсемпе, сăвăсемпе, раджазсемпе (вăрçă сăввисемпе) тата прозăран илнĕ пайсемпе капăрлатрăм. Йывăррине çăмăллатрăм, тĕттĕммине уçса патăм, нумай çул тăрăшрăм: Эпĕ вулавçăсем (тĕрĕксем) валли хăйсем вулакан сăвăсене сапса патăм.». Аль-Муктади халифа халалланă «Тĕрĕк пуплевĕсен самахсарне» Махмуд Кашгари 1072—1074 çулсенче хатĕрленĕ. Кунта вăл тĕрĕк чĕлхи фольклорĕн паллă жанрĕсене — йăла тата лира юррисене, паттăрлăх ытарăшĕнчи пайсене, истори чăнлавĕсемпе халапсене (Александр Македонский чигил тĕрек халăхĕ çине харçăпа кайни), 400 ытла халăх сăмахлăхĕ, каларăш — кăтартнă.
Махмуд Кашгарин «Диванĕ» («Сăмахсарĕ») — тĕрĕк диалктологин малтанхи тапхăрĕн фонетика тата морфологи пулăмĕсемпе диалект формисен уйрăмлăхне уçса паракан пĕртен-пĕр палăкĕ. «Сăмахсара» Вăтам Азири, Тухăç Туркестан, Атăлçи, Уралçи халăхĕсен фольклор тексчĕсене кĕртнĕ. Арап филологин ăслăлăх меслечĕсемпе çырнă Махмуд Кашгари ĕçĕ паянкуна та чĕлхе тĕпчевçишĕн, фольклорисчĕшĕн тата литература тĕпчевçишĕн çав тери хаклăх шутланать.
Ӗçĕсем
.
Цитатăсем
Кашгар Махмучĕн кĕнекинчи сыпăксем унăн шухăш-туйăмне ăнлантараççĕ.
«Вăхăтăн кунĕсем васкатаççĕ, этемĕн вăй-халне туртса илеççĕ, çут тĕнчерен арсене уйăраççĕ… Çавăн пек унăн йăли, унсăр кунта — пĕр шăпа. Тĕллесе тĕнче сăнăпа персе тусен тăррисене çурать».
Кушар-Юнтапа
Кушар-Юнтапа — Чăваш Республикин Вăрнар районĕнчи ял.
Тавралăхĕ
Кушар-Юнтапа ялĕ Вăрнар посёлăк район центрĕн хĕвел анăç енче вырнаçнă. Яла район центрĕпе асфальтлă çул çыхăнтарать. Тăршшĕ – 25 çухрăм. Кушар-Юнтапа Çавал юханшыв çыранĕ хĕрринче вырнаçнă.
Кашкар Махмучĕ
Цитатăсем
«Ывăлăм, эпĕ сана валли ырлăх сĕнĕвĕсене паратăп. Ырă ара тупсан, ун хыççăн ут (тӳррĕн.: ун куçĕнчен пăх)».
Кушар-Юнтапа
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2006 çул тĕлне ялта 216 çын пурăннă.
МУ СХП "Юнтапа", медицина пункчĕ, çыхăну уйрăмĕ, культура керменĕ, ял вулавăшĕ, лавкка.
Урамсем
Тĕп урам, Çĕнĕ, Çамрăксен, Уй-хир урамĕсем
Кун-çулĕ
Кушар-Юнтапа ялĕ 150 яхăн çул каялла никĕсленнĕ. Тĕрлĕ музейри архив хыпарĕсепме çăлкуçĕсем тăрăх, ватă çынсем каласа хăварнипе ял пуçланса кайнине тĕрлĕрен ăнлантарма пулать. Анчах та чи тĕрĕсси вĕсенчен ял 1883 çулта никĕсленни çинчен палăртать.
Кашкар Махмучĕ
Цитатăсем
«Этемĕн япалисем — унăн тăшманĕсем. Пурлăх пухăнчĕ пулсан, çӳлтен хама юхтарасла мăн чул пек кĕмсĕртетсе шыв анчĕ тесе шухăшла. Пур ар çын япала пиркиех пăсăлса кайрĕç. Пурлăха курсанах, вĕсем ун çине гриф (?) тупăш çине ывтăннă пекех ăнтăлаççĕ. Вĕсем хăйсен пурлăхне хупса упраççĕ, хăйсем усă курмаççĕ, хыт-кукаррăн макăрса ылтăн пуçтараççĕ. Турă пирки манса кайса пурлăхшăн çăтăхса ывăлĕсене, тăванĕсене чăннипех пĕтереççĕ».
Кушар-Юнтапа
Этимологи
Кушар-Юнтапа ялĕ ячĕ акă çапла пулса кайнă: малтанах ял тăрăхĕнче вăрман кăна пулнă. Çак вăрмансенче патша çыннисенчен налук тӳлеме май çуккипе çĕр ĕçтешĕсем тарса çӳренĕ. Пĕр çĕр ĕçтĕш çăл патĕнче чарăнса тăнă та çак вырăнтах пурăнма юлнă. Çак çын Кушар ятлă пулнă, вăл Кушар-Юнтапа ялне никĕсленĕ теççĕ.
Кушар-юнтапа ял тăрăхĕ
Халĕ Ярмушка ял тăрăхне кĕрет.
Кашкар Махмучĕ
Кашгар Махмучĕ пăлхар тата сувар чĕлхисем пирки
Ку ыйтупа сувар.рф сайтара (ăна культурологи кандидачĕ Алмантай Владимир Николаевич тытса тăрать) çапла каланă :
Кушар-Юнтапа
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Кашкар Махмучĕ
Кашгар Махмучĕ пăлхар тата сувар чĕлхисем пирки
<Куçару: Пăлхарсемпе сăварсем Каспиçумра
Admin - 11-мĕшĕ, сентябрь, 2012 - 22:49.
Махмуд ал-Кашгари XI ĕмĕрти хăйĕн карттинче Пăлхар хулине Каспи (Хазар) тинĕсĕ çывăхĕнче Атăл вурринчен сулахаярахра вырнаçтарнă. Сăвар хулине вара — Атăл вурринчен сылтăмалла (хальхи Дагестан территорийĕнче теме май пур).
Вăл çырса кăтартакан XI ĕмĕрти пăлхарсемпе сăварсем Византи (Рÿм) çывăхĕнче вырнаçăннă, урăхла каласан Хазарипе Дунайçи Пăлхар территорийĕнче. Хазар каганачĕ 965-мĕш çулта, Дунайçи пăлхарсен патшалăхĕ 1018-мĕш çулта арканнине шута илсен, Кашгари çавсенчен юлса Каспи çумĕнче (çавăн пекех, ахăртнех, Хура тата Азов тинĕсĕсен çумĕнче те) пурăннă сăварсемпе пăлхарсене çырса кăтартнă пек пулса тухать. Махмул ал-Кашгарие ĕненес пулсан, асăннă тĕлелле çак тахçан огур чĕлхиллĕ пулнă пăлхарсемпе сăварсем печенег тата/е огуз тата/е половццă-кыпчак (кумык-карачай=балкар ушкăнĕ) чĕлхисене куçса пĕтнĕ (маларах Дунайçи пăлхарсем те кăнтăр славян чĕлхине куçнă, авă, — анчах этнонимсем сыхланса юлнă).>
Асăрхавсем
Категори:Пайăр çынсем:Уйгурсем Категори:Арап филологĕсем Категори:Тюркологсем, алфавитпа Категори:Компаративистсем Категори:Этимологсем Категори:Диалектологсем Категори:Лексикографсем Категори:Вăтам ĕмĕрсенчи ăсчахсем Категори:1029 çулта çуралнисем Категори:1101 çулта вилнисем
Йăлмак (фильм)
«Йăлмак» (Петля) — виçĕ сериллĕ илемлĕ фильм, Аркадий Адамовăн пĕр ятлă детективне экран çине кăларни. Инспектор Лосев фильмĕн тăсăлăвĕ.
Каçăсем
Категори:Олег Гойда фильмĕсем
Омск облаçĕ
Омск облаçĕ (Омская область) — Çĕпĕр Федераци тăрăхне кĕрекен облаç.
Омск облаçĕ кăнтăр енче Казахстанпа, анăçпа çурçĕр енче Тĕмен облаçĕпе, хĕвелтухăç енче Çĕн Çĕпĕрпе Томск облаçĕсемпе юнашар вырнаçнă.
Тавралăхĕ
Çурçĕр енче кăнтăралла область 600 çухрăма, хĕвеланăç енчен хĕвелтухăçалла 300 çухрăма сарăлса выртать.
Тĕп юханшыв Иртыш тата унăн юпписем — Ишим, Омь, Оша, Тара.
Çутçанталăк
Облаçри климат континентри: хĕлсем сивĕ, хĕвеллĕ, юрлă; çусем вара типĕ те ăшă. Кăрлач уйăхĕнчи вăтам температура — -19°С, утă уйăхĕнчи вăтам температура — +19°С. Çулталăк тăршшĕпе 300−400 мм юр-çумăр çăвать.
Истори
Облаçе пĕрремĕш хут 1822 çулта М. М. Сперанский реформи вăхăтĕнче йĕркеленĕ. Каярахпа тĕрлĕ ятсем илнĕ:
Хальхи чиккисем 1943 çултанпа тытăнса тăраççĕ.
Халăх йышĕ
Халăх йышĕнчен 69% хула халăхĕ шутланать. Облаçри халăхăн çурри патнелле Омск хулинче пурăнать.
Каçăсем
*
Ларионова Алла Дмитриевна
Алла Дмитриевна Ларионова (1931 çулхи нарăсăн 19-мĕшĕ, Мускав — 2000 çулхи акан 25-мĕшĕ, Мускав) — театрпа кино совет актриси, РСФСР халах артисчĕ (1990). РСФСР халăх артисчĕн — Николай Рыбниковăн — арăмĕ.
Биография
Алла Ларионова 1931 çулхи нарăсăн 19-мĕшĕнче Мускавра Спартаковская урамĕнче çуралнă.
1970-мĕш çулсенче унăн паллăлăхĕ сӳнсе пырать. Пурнăçăн юлашки çулĕсенче кинора ĕçлемен; 60 çул тултарсан ăна «Халăх артисчĕ» ятпа тивĕçтереççĕ.
2000 çулхи акан 25-мĕшĕнче инфаркта пула пурнăçран уйрăлать. Мускавра, Троекурово çăвине пытарнă.
Вуламалли
''Л. Полухина'' "Алла Ларионова и Николай Рыбников" М.: Алгоритм, 2003. – 240 с. 3000 экз. (п) ISBN 5-9265-0107-5
Каçăсем
Категори:ГИТИСра вĕренсе тухнисем Категори:Троекурово çăвине пытарнисем Категори:Миокард инфаркчĕпе вилнисем
Маршановка
Маршановка — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 76 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453162, ОКАТО кочĕ — 80249880004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Чĕпĕлкасси
Чĕпĕлкасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Шупашкара — 43 км, райцентра — 27 км, чукун çул станцине — 43 км.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем