cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карюгино
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Ӗпхӳ районĕ
Кипр (утрав)
thumb|290px|Спутник ӳкернĕ Кипр утравĕ Кипр (грек. Κύπρος; тур. Kıbrıs) — Вăтаçĕр тинĕсĕнче пысăккăшĕпе виççĕмĕш утравĕ.
Географи
Çĕр лаптăкĕ 9 251 тв. çм. Вăл тăршшĕпе тухăçран анăçа 240 çухрăма яхăн, анлăлăшпе çурçĕртен кăнтăра 100 çухрăма яхăн тăсăлать. Кипр Вăтаçĕр тинĕсĕн çурçĕр-тухăçĕнче Египетран 380 çухрăмра, Сирирен 105 çухрăмра, Турцирен 75 çухрăмра вырнаçнă. Политика шучĕпе, Кипр ирĕклĕхлĕ патшалăх пулать, Кипр Республики (1960 çултанпа) ятлă, унăн икĕ çĕрĕсене(Akrotiri тата Dhekelia) Аслă Британи хăйĕн çарĕсем тăмалли вырăнĕ валли тытса тăрать
Климат
Кунти климачĕ — вăтаçĕртинĕсли, нӳрĕклĕ çемçе хĕлсем тата питĕ шăрăх та типĕ çусем. Çулти вăтам температура +20,5° çитет. Чи шăрăх уйăхра (çурлара) температура +28° çити хăпарать, самай сивĕ уйăхра (кăрлачра) — +10°. Çулта вăтам нӳрĕк ӳкни сахал: айлăмсенче — 360—400 мм, тусенче — 700—1000 мм. Вĕсем пĕрпек пкр çĕре те ӳкмеççĕ. Айлăмсенче татаçтинĕс хĕрисенче çав тери типĕ. Месаоринче нрексем 250 мм таран çеç çăваççĕ. Нӳрĕксен максимумĕ туллă районсенче. Троодосра хăшпĕр çулсенче нӳрĕксен шайĕ 1000 мм ытла тухать. Чи нӳрĕклĕ уйăхсем — раштав-кăрлач. Шăнтнисем, -4° таранччен, Кипрта сайра-хутра пулкалаççĕ.
Пушкăрт Республики
thumb|250px|right
Пушкăрт Республики (Башҡортостан Республикаһы), — Раççей Патшалăхĕн Атăлçи федераци тăрăхне кĕрекен Республика.
Пушкăрт Республикипе юнашар Тутарстан, Удмурти республикисем, Перĕм Ен, Свердловск,
Зыдачит
Зыдачит — Раççей территоринчи юханшыв. Кабарда-Балкар Республики территорипе юхать. Кестанты юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км.
Пушкăрт Республики
Ăренпур, тата Челепи облаçĕсем вырнаçнă.
Зыдачит
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Каçпи бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Баксан Черек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Каçпи тинĕсĕн бассейнĕ, Атăлпа Терек юханшывсем хушши.
Пушкăрт Республики
Тĕп хула — Ӗпхӳ.
Зыдачит
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кабарда-Балкар Республикин юханшывĕсем Категори:Кестанты юпписем
Пушкăрт Республики
Республикăн патшалăх чĕлхисем: пушкăрт чĕлхи, вырăс чĕлхи.
Тавралăхĕ
Республика Кăнтăр Уралăн хăяккинче тата Уралумĕнче вырнаçнă. Пушкăртстанăн чи çӳллĕ вырăнĕ — Ямантау (1640 метр) тăвĕ. Республика çурçĕртен кăнтăралла — 550 км, анăçран тухăçалла — 430 км тăсăлать.
Пысăк юханшывсем: Шур Атăл) (1430 км) тата унăн юпписем Нугуш (235 км), Сим (239 км), Ӗпхӳ) (918 км), Дёма (556 км), çаплах Сакмара (760 км), Урал тата Ик (571 км).
Усăллă минералсем
Республикăра нефть управĕсем (Арлан тата Чекмагуш, Ишимбай, Туймаçи, Шкап тата ур.), çутçанталăк газĕ (Кумертау, Янаул тата ур., хакласа хунă янтти 300 млрд м³ ытла).
Ӳсентăран тĕнчи
thumb|right|[[Инзер (юханшыв)|Инзер юханшывăн айлăмĕ.]]
Пурăнан халăх
2001 çулхи халăх çыравĕпе Пушкăрт Республикинче пурĕпе 4102.9 пин çын пурăнать. Вĕсенчен 36 % — вырăссем, 30 % — пушкăртсем, 24 % — тутарсем, 2,8 % — чăвашсем, 2,6 % — марисем, 1,3 % — украинсем, нимĕçсем. Пĕтĕм çынсем вырăсла пĕлеççĕ, 30% - тутарла, пушкăртла çав енченех илсессĕн 20% анчах пĕлеççĕ.
Халăх йышĕ
Пĕтĕм Раççейре халăха çырнипе (2002), республикăра пурăнакан халăх çакăн пек вырнаçнă:
96,4 % халăхĕ вырăсла калаçать, пушкăртла 25,8 %, тутарла 34,0 % пуплеме пултарать.
Пушкăрт республикинчи чăвашсем
2002 çулхи Раççей халăх çыравĕпе Пушкăртстанра 117 317 чăваш пурăнать. 4 чăваш этеплĕх пĕрлешĕвĕ ĕçлет. Чăвшла виçĕ хаçат тухать: Пелепей районĕнчи «Урал сасси», Пишпӳлек районĕнчи «Çутă çул», Авăркас районĕнчи «Çĕршыв çулĕ» хаçатсем. Инçекуравра икĕ чăвашла кăларăмĕ пур: Пушкăртстанăн 1-мĕш радиоканалĕнчи çирĕм минутлă «Аван-и» тата Пушкăртстанăн 2-мĕш телеканалĕнчи Ентешсем çирĕм пилĕк минутлă кăларăмĕсем. Иккĕшĕ уйăхра икĕ хут тухаççĕ. 38 шкулта чăваш чĕлхипе вĕренме май пур. 77 шкулта чăваш чĕлхи предмет пек вĕрентеççĕ. Пелепей хулинче чăваш гимназийĕ, Ӗпхӳре чăваш вырсарни шкулĕ ĕçлет.
Транспорт
Чукун çулпа Ӗпхӳ Самарпа, Челепипе тата ытти хуласемпе çыхăннă. Карапсем ишме юрăхлă юханшывсем: Шур Атăл тата Ӗпхӳ.
Çавăн пекех распублика тăрăх пăрăх транспортне вырнаçтарнă.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстан историйĕ Категори:Ленин орденĕпе чысланă регионсем Категори:Октябрь революцин орденĕпе чысланă орденсем Категори:Халăхсен туслăхĕ орденĕпе чысланă орденсем Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:1917 çулта килнисем
Аттай Марк Сергеевич
Аттай Марк Сергеевич (паспортри хушамат: Терентьев), 1905, ака, 7, Олăхри Упи (халĕ Çĕньял Упи) ялĕ), Етĕрне уесĕ, Хусан кĕпĕрни (халĕ Чăваш Енĕн Красноармейски районĕ) — 1942, Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин хирĕ) — чăваш сăвăçи, журналисчĕ.
ССРП ÇП пайташĕ (1934).
Пурнăçĕ
1905 çулхи ака уйăхĕн 7 Етĕрне уесĕнчи (халĕ Чăваш Енĕн Красноармейски районĕ) Олăхри Упи (халĕ Çĕньял Упи) ялĕнче çуралнă.
Янкасри пуçламăш шкулта, Шупашкарти рабфакра вĕреннĕ. «Канаш» хаçат редакциĕнче ĕçленĕ.
Темиçе çул Канаш районĕнчи ялсенче тулли мар вăтам шкулсенче чăваш чĕлхи вĕрентнĕ. 1936 çулта Çĕпĕре куçса кайнă, унта вăл вăрçă пуçланичченех тĕрлĕ шкулсенче ĕçленĕ.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине 1941 çултан хутшăннă, 1942 çулта паттăрсен вилĕмĕпе вилнĕ.
Пултарулăх ĕçĕсем
Пичетленсе тухнă кĕнекисем:
Каçăсем
Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:ССРП сăвăçисем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:ССРП çыравçисем Категори:1905 çулта çуралнисем Категори:Акан 7-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1942 çулта вилнисем
Крит
right Крит (грек. Κρήτη) — грексен чи пысăк утравĕ.
Климачĕ
Крит иккĕ климат тăрăхĕнче — Вăтаçĕр тинĕс тата Çурçĕр-Африка. Климачĕ вăтам шутланать. Тинĕс çывăххине пула чылай нӳрĕк ӳкет. Хĕлле çемçе, анчах та çиллĕ çанталăк. Айлăмсенче юр пачах çумасть, çапах та туллă çĕртре тăтăшах ӳкет. Çу тăршшипех вăтам температура утрав çинче +20 — +30 °C. Критăн кăнтăр çыранĕнче урăхларах, вăл вара Çурçĕр-Африка климачĕн тăрăхĕнче шутланать, çавăнпа кунта шарăх çу кунĕсем, хĕлле ăшă.
Утрав çĕрĕсем
Крит утравĕ — Грецин аяк çĕрĕ шутланать. Вăл тăватă çĕрснчен (облаçсенчен, провицисенчен, номсенчен (греч. νομοί)тăрать:
Хулисем
Пысăкраххисем çаксем пулаççĕ:
Паллă вырăнсем
Крит утравĕ çинче археологсем чакаласа тупнă авалхи вырăнĕсем: Кноссе, Малье, Фесте, Гортине тата ыттисем те; Ретимно хулинчи Фортецца ятлă Венеци карманĕ, Самари ту хушăкĕ. Крит Миной цивилизацин (пирĕн эрăччен 2600 - пирĕн эрăччен 1400) тĕп вырăнĕ пулнă, вăл ĕнтĕ Европăра чи ватти шутĕнче пулать.
Каçăсем
* Категори:Эгей тĕнчи
Ярыш
Ярыш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Дёма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
380-мĕш çулсем
Асăрхавсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Мумбаи
Мумба́и (मुंबई, मुम्बई, Mumbai; 1995 çулччен — Бомбе́й, Bombay) — Индин хĕвелтухăçĕнче, Арави тинĕсĕ хĕрринче вырнаçнă хула. Махараштра штачĕн тĕп хули..
Мумбаи — Индири чи нумай çын пурăнакан хула. Мумбаи хула шутне Махараштра штачĕн икĕ дистрикчĕ кĕрет: «Мумбаи» (157 км², 3 145 966 çын 2011 ç.) тата Мумбаи хулаçум дистрикт" (446 км², 9 332 481 çын 2011 ç.) . Кӳршĕллĕ хуласемпе тĕнчери пурăнакансен шучĕпе (21,3 млн çын) пиллĕкмĕшш хула агломерацийĕ пулса тăрать.
Географи
thumb|left|230px|Мумбаи тата ун тавралăхĕ, космос ӳкерĕкĕ [[LandSat-5, 30 январь 2011]]. Мумбай Улхас (Ulhas) юнашывĕн вăрринче, Бомбей, Солсетт утравĕсенче тата çывăхри çыранта вырнаçнă. Хула тинĕс шайĕнчен 10-15 м çӳллĕрех. Хулан çурçĕр пайĕ сăртлă вырăнта. Хулан чи çӳллĕ вырăнĕ тинĕсрен 450 м çӳллĕрех.
Хулара Тулси (Tulsi), Вихар (Vihar), Поваи (Powai) кӳлĕсем пур. Малтанхи иккĕшĕ, Боривали (Borivali) наци паркĕнче вырнаçнă, хулан пайне ĕçмелли шывпа тивĕçтереççĕ. Хула территоринче виçĕ юханшыв, мангр шурлăхĕсем пур.
Хулари тăпра,тинĕспе юнашар пулнăран, нумарах чухне хăйăрлă. Хула çумĕнче алюви тăпри,тăмлă.
thumb|250px|Хула территоринчи тинĕс çыранĕ
Туктар
Туктар — Пушкăрт Республикин Мишки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 199 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452352, ОКАТО кочĕ — 80243865005.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мишки районĕ
Шур таки
thumb|Шур таки thumb|Gallinago gallinago Шур таки (лат. Gallinago gallinago) — пысăкăшпе шăнкăрчран печĕкрех. Вăрттăн пурăнма тăрăшать.
Çăмартисем ( 4) çутă хăмăр тĕслĕ, хĕрлĕрех хăмăр пăнчăллă. . 19-21 кун пусса ларать.
Ака уйăхĕнче вĕçсе килет, утăуйăхĕнче аçисем кăнтăралла куçма тытăнаççĕ. Чĕпписем авăн уйăхĕнче кайса пĕтеççĕ. Чăвашра ĕлĕк питĕ нумай пулнă. Халĕ сахалланса пырать.
Каçăсем
Категори:Шур такисем Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Çурçĕр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:Сунар кайăкĕ Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Хурамал (Куславка районĕ)
Хурамал — Чăваш Республикин Куславкка районĕнчи ял.
Тавралăхĕ
Енĕш хĕрринче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Куславкка районĕн ялĕсем
Ларнака
Ларнака (Larnaka, авалхи Китион) —Кипр хули, утравăн кăнтăр-тухăç енче, тинĕс хĕрринче ларать.
Неон
Неон — хими элеменчĕсен периодикă системин VIII ушкăнĕн элеменчĕ.
Истори
Ячĕ грек. neos сăмахĕнчен — çĕнĕ — пулса тухнă.
Каçăсем
Категори:Металмаррисем Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Сипетлĕ газсем Категори:Газсем
Кичуй
Кичуй, Kicui — Тутарстанăн Элмет районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Элмет районĕн ялĕсем
Анаткас Хапăс
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Чăваш Енĕн Вăрнар районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 хыççăн Калинин районне кĕнĕ. 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Вăрнар районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕнчи пурăнан вырăнсем
Литвасем
Мĕнпур халăх йышĕ — 4,5 млн яхăн çын. Литва чĕлхипе калаçаççĕ.
Çут тĕнчере сарални
Тĕп ареалĕ — Литва (2 907 293 çын — 2001 çулхи ака, 5 халăх çырăвĕпе]); литвасен чылайăшĕ Латвире (33,4 пин (2000), Польшăра ( 25,8 пине яхăн, 2003), Раççейре, Белоруси ( Белорусипе Калининград  облаçĕнче  78 пине яхăн  литвасем), АПШ-ра (800 пине яхăн), Канадăра, Бразилире, Аргентинăра, Аслă Британи, Германире, Австралире пурăнать.
Асăрхавсем
Категори:Балти халăхĕсем Категори:Этнос ушкăнĕсем, алфавитпа
Кĕçĕн Сед-Ю
Кĕçĕн Сёд-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Сед-Ю юханшывăн сылтăм çыранĕпе 4 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Шёц
Шёц (Schötz) — Швейцарири коммуна, Люцерн кантонне кĕрет.
3333 çын (2008, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — ''1143’'.
Каçăсем
Категори:Люцерн хулисем
390-мĕш çулсем
Асăрхавсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Марино (Эльшей районĕ)
Марино  — Пушкăрт Республикин Эльшей районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 158 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452271, ОКАТО кочĕ — 80230808005.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Эльшей районĕ
Çĕньял Упи
Мăн Çавал юханшывĕ хĕрринче ларать.
Кун-çулĕ
1922 çулхи утă уйăхĕн 1 тарин Етĕрне уесĕн Упи улăсне кĕнĕ. Ун хыççăн вара Çĕрпӳ уесĕн Упи улăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Çĕрпӳ районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Трак районне, 1940 çулхи çурла уйăхĕн 16 хыççăн Красноармейски районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççăн Çĕрпӳ районне кĕнĕ. 1965 çулхи чӳк уйăхĕн 3 хыççăн хальхи вăхăт таран Красноармейски районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Андреев Наум Андреевич
Наум Андреевич Андреев (Урхи Наумĕ) (1891, чӳк, 22,  Ехремкасси ялĕ, Элĕк вулăсĕ, Етĕрне уесĕ - 1984, авăн, 1, Шупашкар, Чăваш АССР) — чăваш чĕлхин тĕпчевçи.
Биографи
1903 çулта Элĕкри икĕ класлă училищĕне вĕренме кĕнĕ. Пĕлӳ илсе вĕрентӳçĕ пулса ĕçлес ĕмĕт ăна Чĕмпĕре илсе çитернĕ. Иван Яковлевăн чăваш шкулне кĕресшĕн пулнă, анчах та вунсакăр çул тултарнине пула (шкула вунтăваттăррисене кăна йышăннă) ăна илмен. Шкул çумĕнчи ăста лаçне ĕçе вырнаçнă, 1913 çулта 1-мĕш Чĕмпĕр гимназинче экстерн майĕпе вĕрентӳçĕ ятне илмешкĕн экзамена ăнăçлă тытнă. Империализм вăрçи тапрансан çара хĕсмете йыхравланă.
Аслă Октябрь социализм революцийĕ çĕнтернĕ хыççăн Хусан кĕперне ĕçтăвкомĕ çумĕнчи Чăваш ĕçĕсен комиссариатĕнче тата «Çĕрĕçлекен» жунал редакцинче вăй хунă. Чăваш пичет кăларăмĕсене статьясем çырнă.
1920 çулта, Чăваш автономи облаçне туса хурсан, Шупашкар куçса килнĕ. Тăлмач вырăнĕнче тăрăшнă, чăвашла хаçатсемпе журналсен редакцинче ĕçленĕ. Пĕр вахăт хушă Чăваш кĕнеке издательствин редакторĕ вырăнне йышăннă. Ĕçе пăрахмасăрах Наум Андреевич Чăваш педагогика институтĕнче вĕренсе тухнă.
1940 - 1943 çулсенче Чăваш АССР Аслă Канашĕн Президиумĕнче ĕçленĕ, каярахпа 1967 çулчен Чăваш ăслăх-тĕпчев институчĕн чĕлхе секторĕнче, пенсие тухичченех, вăйне хунă.
Н. А. Андреев 1984 çулта авăнăн 1-мĕшĕнче вилсе кайнă.
Ăслăх-пултарулăх ĕçĕсем
Чăваш чĕлхин лексокологийĕпе фразеологине, стилистикине, морфологине тĕпченĕ. Чăвашла терминсем, сăмахсарсем тăвас ĕçе хастар хутшăннă. Вырăсларан чăвашла нумай куçарнă: М. Шолоховăн «Поднятая це­лина» романне (1935), Н. Островскин «Как закалялась сталь» романне (1948), Джонатан Свифтăн «Путешествие Гулливера» повеçне (1954), Й.В. Гётĕн «Фауст» трагедине (1979) тата ыт.
1970–80 çулсенче Наум Андреев иран-чăваш этнос, культура тата чĕлхе çыхăнăвĕсене чылай чакалтанă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Пайăр çынсем:Элĕк районĕ Категори:Тăлмачсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Чăваш чĕлхин тĕпчевçисем Категори:1891 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 22-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1984 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 1-мĕшĕнче вилнисем
Клементьев Александр Клементьевич
Клементьев Александр Клементьевич, (1925, пуш, 17, Чăваш Енĕн Тăвай районĕнчи Тенеяль ялĕ — 1993, Шупашкар, Чăваш Ен) — — чăваш прозăçи, сăвăçи, журналисчĕ.
Пурнăçĕ
1943 çулта вăрçăна илсе кайнă. Санинструктор пулнă. Çартан таврăнсан, Вăрнар санаторинче лаборант пулса ĕçленĕ. Кайран ачасене чăваш чĕлхипе литературине вĕрентме кӳленнĕ. Сăвăсем çырма пуçланă.
Чăваш патшалăх педагогика институтĕнче тата Мускаври литература институтĕнче (кĕрет мар майпа) пĕлӳ илнĕ. 1947-1953 çулсенче Тăвай районĕнче шкулта вăй хунă.
Пултарулăх ĕçĕсем
Темиçе кĕнеке тухнă:
Каçăсем
Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:1925 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 17-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1993 çулта вилнисем
Камык-Су
Камык-Су — Раççей территоринчи юханшыв. Кабарда-Балкар Республики территорипе юхать. Баксан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3,8 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Каçпи бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Баксан Черек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Каçпи тинĕсĕн бассейнĕ, Атăлпа Терек юханшывсем хушши.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Варпуççи
Ашмарин словарĕнче:
Камык-Су
Каçăсем
Категори:Кабарда-Балкар Республикин юханшывĕсем Категори:Баксан юпписем
400-мĕш çулсем
Асăрхавсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Варпуççи
Каллех Ашмарин словарĕ:
Тепĕр сăмахсарта :
1972-мĕш çулхи словарь:
Сÿс сорчĕсене палăртакан шкала халăхра, курăнать ĕнтĕ, пĕтĕмĕшле илсен, тĕрлĕрен пулнă. Анчах та чи лайăххи яланах варпуççи.
Асăрхавсем
Категори:Çутçанталăкри чĕлкĕмсем Категори:Чĕртавар Категори:Йĕтĕн Категори:Кантăр Категори:Пир
Мăрсакасси (Куславка районĕ)
Мăрсакасси — Чăваш Республикин Куславкка районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Куславкка районĕнчи пурăнан вырăнсем
Радио кунĕ (уяв)
Ра́дио кунĕ — мĕнпур çыхăну отраçлĕсенчи ĕçтешсен уявĕ (професси уявĕ).
Асăрхавсем
Категори:Раççей уявĕсем Категори:Çăвăн 7-мĕшĕнчи уявсем Категори:Радиоçыхăну Категори:Радикалаçу
Урьяды
Урьяды — Пушкăрт Республикин Мишки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 249 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452332, ОКАТО кочĕ — 80243870001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мишки районĕ
Радио кунĕ (пĕлтерĕшсем)
Радио кунĕ:
Бикасаз
Бикасаз, Bikasaz — Тутарстанăн Элмет районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Элмет районĕн ялĕсем
Ятва
Ятва — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Шур Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Лимасол
thumb|right thumb|right thumb|right Лимасол (тата Лимассол теççĕ; грек. Λεμεσός [Лемесос], турк. Leymosun [Леймосун]) — Кипр Республикин кăнтăр енчи, пысăккăшĕпе çĕршывăн иккĕмĕш хули, экономика, культура тата финанс ĕçĕсен тĕпĕ.
Географи
Лимасол Акротири заливĕнче, Курион тата Аматус авалхи хуласем хушшинче никĕсленĕ, çавăнпа ăна висантисем Неполис («çĕнĕ хула»). Аматусран паянкунхи Лимасол варрине çитиччен тинĕс хĕрринче курортсен тăрăхĕ вырнаçнă.
Халăхĕ
Лимасол яланах хутăш грек-турккă халăхлă пулнă. 1974 çулхи вăрçă хыççăн турккă-киприочĕсем Çурçĕр Кипр çĕрне куçса кайнă. 1990-мĕш çулсенче хăшĕсем каялла таврăннă та Лимасолăн турккă пайĕнче пурнăç йăла-йĕркине пуçланă.
Чăваш Енĕн Кĕнеке архивĕ
Унăн пĕрремеш ертӳçи Иванов Александр Иванович пулнă. Вăл 1931 çулта тухнă чăвашла кĕнекесене, хаçатсене, журналсене пухас енĕпе вирлĕ ĕçленĕ. Вĕсене вăл Шупашкарта кăна мар, Хусанта, Чĕмпĕрте, Самарта, Ӗпхӳре, Мускавра, Ленинградра шыранă.
Кĕнеке палатин ертӳçи вырăнĕнче çавăн пекех чылай вăхăт Хветĕр Уяр ĕçленĕ. Библиограф ĕçĕнче Иван Мучи, Владимир Бараев, Куçма Турхан, Федосия Ишетер, Алексей Медведев çыравçăсем те пулнă. Вĕсем тăрăшнипе палата ĕçĕ малалла лайахланса пынă. Библиографие лайăхлатни ăслăлăх тата пултарулăх çыннисен ĕçне самай çăмăллатать.
410-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
420-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Кӳлӗ чарлăкӗ
thumb|200px|Чарлăк thumb|200px|Чарлăк ареалĕ мини|Larus ridibundus Чарлăк (лат. Chroicocephalus ridibundus) - Чарлăк йышшисен курак пысăкăш вӗҫен кайăксен тӗсӗ. Çăмартисем (3) симĕсрех хăмăр тĕслĕ, хăмăр пăнчăллă. Йăвине конус йышлĕ çĕр путăкне тăвать. 25 кун таран пусса ларать. 4-5 кунтан чĕпписем йăваран тухма пуçлаççĕ. 20 кунран чĕпписем хăйсем тĕллĕн пурăнма тытăнаççĕ. Ку кайăксем колонипе пурăнма хăнăхнă.
Тĕп апачĕ - шăшисем, хурт-кăпшанкă, ăмансем. Кĕркунне ытларах пулă, шапа тата ытти хăш-пĕр чĕрчунсене çиеççĕ. Юханшывсем, кӳлĕсем тăрăхĕнче пурăнаççĕ.
Çуркунне ака уйăхĕнче вĕçсе килеççĕ, юпа уйăхĕччен кайса пĕтеççĕ.
Чăвашра чарлăксен хисепĕ пысăк, вĕсем пур çĕрте те анлă сарăлнă.
Каçăсем
Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:1766 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чарлӑксем Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем
Кивĕ Ахпӳрт
Кивĕ Ахпӳрт, — Чăваш Енри темиçе ял ячĕ.
Категори:Чăваш Ен ялĕсем
Раççей Федераци Президенчĕн хушăвĕ
Раççей Федераци Президенчĕн хушавĕ — Раççей Федераци Президенчĕ хăйĕн компетенципе кăларнă йышăну.
...
«Раççей Федерацин саккунлăх пуххинче» РФ Президенчĕн хушăвĕсем виççĕмĕш уйрăмра пичетленеççĕ. Çак уйрăмра малтан виçе хушăвĕсем (норма указĕсем), кайран виçеллĕ мар пахаллă хушусем çутта тухаççĕ.
Каçăсем
*
Кипр Республики
Кипр Республики (, Kıbrıs Cumhuriyeti) — Вăтаçĕр тинĕсĕн Кипр утравĕ çинче вырнаçнă патшалăх.
Халăхĕ
Утрава иккĕне пайланă хыççăн грек киприочĕсен чылайăшĕ кăнтăр енче, турккă киприочĕсем тата колонисчĕсем – çурçĕрте вырнаçĕнчĕç. Утрав çинчи пĕтĕм халăх шучĕ 850 пине яхăн çын, вĕсенчен 160 пинĕ – турккăсем. Татах Кипрта 17 пинĕ акăлчан, 4 пинĕ эрмен пурăнаççĕ. 1974 çулхи вăрçă иртсен 180 пине яхăн грек киприочĕсем кунтан тарнă е вĕсене утравăн кăнтăр енне хĕссе кăларса янă. 42 пине майлă турккăсем çурçĕре пурăнма куçнă. Ларнака округĕн Пила хулинче çеç ПНО администраци хӳтлĕхĕпе икĕ этнос ушкăнĕсем çума-çумăн пурăнаççĕ.
Тĕнĕсем
Кипрта чылай халăхĕ христиансем, ыттисем —ислам тĕнне тухнă. Утравăн пуян истори енĕпе кунта христиансен тĕрлĕ юхăмĕсем тымар янă. Кунта православи чиркĕвĕ тытăмĕ çирĕп, çавăн пекех эрменсен апостол чиркĕвĕ, католиксен тата маронитсен чиркĕвĕсем пур. Чиркĕве архиепископ ертсе пырать, ăна виççĕне пайланă, вĕсем пур те архиепискăпа пăхăнаççĕ. Темĕн чухлĕ кашни ялсенчи хăрамсемсĕр пуçне, Чиркӳ Кипрта 11 мăнаçтырь тытса тăрать, вĕсен шутне утравăн чылай чи тухăçлă çĕрсем кĕреççĕ. Çав çĕрсене усă курма çулталăкĕпе шăвармалли меслечĕсем пур. Татах та чиркĕве урăх пысăк пурлăхсемпе тивĕçтернĕ. Кунти православи чиркĕвĕ Кипр политика тата хуçалăх пурнăçĕнче паллă вырăн йышăнать.
Транспорчĕ
Автоçулсене Кипрта тĕп тата пулăшлу асфальтлисем, ялçулĕсем тата хайвэй çулĕсем тесе уйăраççĕ.Çул çинче куçмалли-çӳремелли — сулахайъенлĕ. 4 тĕп çулсем утравăн кăнтăр çыранĕнче, Ларнакăран Лимасола çити, татах малалла Никосия хулине çитереççĕ.
Кипрта 2 тĕнчепе çыхăнтаракан аэропорт пур: Пафос тата Ларнака хулисенче. Тата Никосире аэропорт пур. Утравăн тĕп авиакомпанийĕ – «Сайпрус Эйрвейс».
Туризм
Туризм-наци тупӑшӗн тӗп статйисенчен пӗри. Уншӑн Кипр организацийӗ туризм енӗпе яваплӑ (Cyprus Touris Organisation, CTO). Ку секторта халӑхӑн чылай пайӗ, туризм кӳрекен тупӑш вара республика бюджетне ют ҫӗршыв валютине кӗртмелли тӗп ҫӑлкуҫ шутланать. Юлашки 4 ҫул хушшинче Туристсен Кипрне ҫӳрекенсен шучӗ 29 % ӳснӗ,туризмран вара-40 %.
Иккӗмӗшӗ Кипра — тинӗс порчӗ лимасол ятлӑ визант вӑхӑтӗнче никӗсленнӗ пулнӑ. Унран хӗвеланӑҫ енче Актротирӗн британи сувереннӑй бази вырнаҫнӑ.
Айя-Нап Курортсенчен клуб пурнӑҫӗн центрӗ пулса тӑрать тата ориентациленӗ, тӗпрен илсен, ҫамрӑксем ҫине. Ҫемьепе пӗрле канма, тӗпрен Илсен, Пафос тата Протас ӗҫлет. Лимасол пляжӗсене ытларах вулкан пулса кайнӑ тӗттӗм хӑйӑр витнӗ. Ай-Гыпа Тарас пляжӗсем шурӑ хӑйӑрпа уйрӑлса тӑраҫҫӗ. Пафос ҫыранӗ, тӗпрен илсен, чуллӑ.[21].
Пафос хулине юнеско тӗнчери культура еткерӗн списокне кӗртнӗ, ҫавӑн пекех Унран Ҫывӑхра Афродит бухти пуррине пӗлеҫҫӗ. Легенда тӑрӑх, ҫак вырӑнта тинӗс кӑпӑкӗнчен юрату та илем турри ҫуралнӑ.
Асăрхавсем
Категори:Ази патшалăхĕсем Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Кумлекуль
Кумлекуль — Пушкăрт Республикин Ӗпхӳ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 790 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 450516, ОКАТО кочĕ — 80252830004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Ӗпхӳ районĕ
430-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Федераци Канашĕ
Федераци Канашĕ — Федераци Пухăвĕн (Раççей парламенчĕн) аслă  палати,  Конституципе килĕшӳллĕ, кашни РФ субъекчĕнчен 2 элчĕ — пĕрне элчĕллĕ, теприне патшалăх влаçĕн  ĕçтăвакан органĕнчен.
2002 çулхи çĕртме, 28 РФ Федераци Канашне Европа сеначĕсен ассоциацине (Association of European Senates) илнĕ. Çакна пĕрлĕ сасăпа ассоциаци тĕлпувĕнче, Словенире йышăннă. Ассоциаци шутне пĕр тан права никĕсĕпе патшалăхсен парламĕнчĕсен аслă палатисен элчисем — Европа Перлĕхĕн пайташĕсепе кандидачĕсем кĕреççĕ.
Полномочисем (ĕç татса памалли право)
Раççей Федераци Конституцин 102 статьипе килĕшӳллĕ Федераци Канашĕн полномочи шутне кĕреççĕ:
Йĕркеленӳн пĕрремĕш тапхăрĕ (1994 кăрлачĕ — 1996 кăрлачĕ)
РФ 1993 çулхи Конституцин куçăмлă положенинче кăтартнипе, ФК пĕрремĕш чĕнĕвĕн йышне икĕ çуллăха икĕ мандат тăрăх гражданĕсем суйланă, каярах ФК йĕркелес йĕркене уйрăм саккунпа тĕплентермелле пулнă.
ФК суйлавĕ 1993 çулхи раштавăн 12-мĕшĕнче иртет. ФК 1994 çулхи кăрлач, 11 пуçласа 1996 çулхи кăрлач, 15 çитиччен ĕçленĕ.
Йĕркеленӳн виççĕмĕш тапхăрĕ (2000 çурла — хальхи вăхăта)
Регионсен ĕçтăвакан влаçĕн пуçлăхĕсем çапла вара хăй тĕллĕ тĕп хулара хăйсен интересĕсене хӳтĕлеме тата федераци шайĕнче парти тата политика ĕçлĕхĕнче пултараймасть. «Компенсаци» вырăнне регионсен ертӳçĕсем валли конституци статусĕсĕр канашлу органне — Патшалăх канашне туса параççĕ, Мускавра вĕсем тапхăррăн президентпа пуçтарăнса патшалăхăн кулленхи пурнăç ыйтăвĕсене сӳтсе яваççĕ.
Федерацин виççĕмĕш Канашне пĕтĕмпех 2002 çулхи кăрлач, 1 тĕлне вĕçĕмсĕр вăхăта йĕркеленĕ, вăл пĕтĕмпех çĕнелнĕ йышĕпе 2002 çулхи кăрлач, 16 пуçласа ĕçлет. Палата регламенчĕпе тытăмлăхне 2002 çулхи кăрлач, 30 урăхлатаççĕ.
Председатель — Миронов Сергей Михайлович (2001 çулхи раштавăн 5-мĕшĕнче суйланă — Федераци Канашĕн 359-СФ №-лĕ йышăнăвĕ, ĕç вырăнĕнчен 2003 çулхи кăрлачăн 29-мĕшĕнче хăтарнă — ФК 5-СФ №-лĕ йышăнăвĕ, 2003 çулхи кăрлачăн 29-мĕшĕнче суйланă — 7-СФ йышăнăвĕ, ĕçрен хăтарнă 2007 çулхи пушăн 30-мĕшĕнче — 106-СФ йышăнăвĕ, 2007 çулхи пушăн 30-мĕшĕнче суйланă — 107-СФ №-лĕ йышăнăвĕ), Санкт-Петербургăн Саккун тăвакан Пухăвĕн элчи.
Федераци Канашĕн аппарачĕ
Федераци Канашĕн аппарачĕ Федераци Канашĕн конституци тытăмĕсен ĕçлĕхне пĕрмаях тытса пырать.
Егоров Николай Иванович
Чăваш чĕлхи кун-çулĕпе этимологине, топономикипе антропономикине тĕпчекенĕ. Аслă шкул программисен автăрĕ.
Биографи
1949 çулхи нарăсăн 20-мĕшĕнче Чăваш АССР йышĕнчи Вăрмар районĕн Çӳлти Кинчер ялĕнче çуралнă.
Вăтам шкулта вĕренсе тухсан И. Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕн истори-филологи факультетĕнче (чăваш уйрăмĕ) аслă пĕлӳ илнĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш чĕлхи тĕпчевçисем Категори:1949 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 20-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:Тюркологсем
Ака, 4
Вилнĕ
Категори:Кунсем
440-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Пĕчĕк чарлăк
thumb|250px|Пĕчĕк чарлăк -мăшăрланас вăхăтра thumb|Пĕчĕк чарлăк Пĕчĕк чарлăк - куракран пĕчĕк кайăк. Çăмартисем (3) хăмăртарах е симĕсрех хăмăр, хăмăр пăнчăллă. 20-22 кун пусса лараççĕ. Чĕпписем тухнă хыççăн виçĕ кунтан йăваран ашшĕ-амăшĕпе пĕрле тухса çӳреме пуçлаççĕ. Малтанхи икĕ эрне хушши чĕпсене ашшĕ-амăшĕ хăйсен хырăмĕнче ирĕлнĕ апатпа тăрантараççĕ. Чарлăксен тĕп апачĕ - шыв çывăхĕнчи тĕрлĕ хурт-кăпашанкă, раксемпе моллюсксем. Пирĕн тăрăхра вĕсене республикăн çурçĕр районĕсенче, Атăлпа Сăр тăрăхĕсенче курма пулать. Çак чарлăксен йышĕ Чăвашра яланах пĕчĕк пулнă.
Красноармейка
Красноармейка, Krasnoarmeika — Тутарстанăн Элмет районĕнчи ял.
Пĕчĕк чарлăк
Каçăсем
Категори:Чарлӑк йышшисем Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Çурçĕр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:1776 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Красноармейка
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Элмет районĕн ялĕсем
Кĕçĕн Сыня
Кĕçĕн Сыня — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. БАР/ПЕЧОРА/754/55/20 юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 97 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Каяарты
Каяарты — Раççей территоринчи юханшыв. Кабарда-Балкар Республики территорипе юхать. Чегем 1-мĕш юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Каçпи бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Баксан Черек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Каçпи тинĕсĕн бассейнĕ, Атăлпа Терек юханшывсем хушши.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кабарда-Балкар Республикин юханшывĕсем Категори:Чегем 1-мĕш юпписем
Илепер (Куславка районĕ)
Илепер — Чăваш Республикин Куславка районĕнчи ял. Ял ячĕ илепер (Melilotus Hill.) курăкĕ ячĕпе çыхăннă.
Каçăсем
Категори:Куславкка районĕн ялĕсем
Яра пар
Яра пар (Come on) — пурнăç туртăмне хавхалантаракан йыхрав.
Шидали
Шидали — Пушкăрт Республикин Эльшей районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 57 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452271, ОКАТО кочĕ — 80230808006.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Эльшей районĕ
Вăрманкас Кипек
Вăрманкас Кипек,  — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
Малтан, районсене туса хуриччен, Етĕрне уесĕн, Нурăс вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Чăваш Енĕн Вăрнар районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 хыççăн Калинин районне кĕнĕ. 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Вăрнар районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
450-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Никосия
Никосия (Chicago) — (Λευκωσία — Лефкоси́я; Lefkoşa — Ле́фкоша) — Кипр Республикин тата Ҫурҫӗр Кипрӑн Турккӑ республикин тӗп хули. Халӑхӗ 276 пин ҫын (2012).
Кун-ҫулӗ
1974 çулта Турци çарĕсем утрав çине кĕрсе кайнă хыççăн Çурçĕр Кипр Турккă Республики туса хунă май хула иккĕне уйрăлнă: турккă тата грек пайĕсем. Вĕсен хушшинчи чикĕне ППН çарĕсем сыхлаççĕ, вăл лăп та лап хулана истори тĕпĕпе уйăрать. Çурçĕр (турккă) пайĕ хăйнехăй майĕн ÇКТР шĕкĕр хули (турккăла Лефкоша ятлă) пулать. 2007 çулхи пуш, 8 каçĕпе хулана икĕ пая уйăракан хӳтлĕхе сасартăк пăсса тăкнă.
Географи
Хула Кипр утравĕн варринче ларать.
Халӑхӗ
1991 çулхи шутлавпа хулара 166 пин çын пурăннă. Международный аэропорт. Апат-ҫимӗс тата ҫӑмӑл промыҫлӑх. Тӑм савӑт-сапа тӑвасси, туризм. Музейсем: историллӗ тата архивсен, Кипрӑн, халӑх ӳнерӗсен тата ӑсталӑхӗсен; Лапидарий. Основан около VII века до н. э. (Ледра чт панӑ, каярах Левкотеон; халтхи ятне примерно с XIII века н. э.). Готический собор св. Софии (XIII-XIV века), церкви Богоматери и августинцев (обе ок. 1330), ансамбль рынка (готическая базилика, расширена в 14-16 вв.), «Фамагуста хапхи» (16 в), собор св. Иоанна (перестроен в 1665; цикл росписей — ок. 1730), архиепископский дворец (1950-59).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула
Торонто
Торо́нто (Toronto ) — Канадăри чи пысăкхула, Онтарио (провинци)н тĕп хули. 2 615 060 çын пурăнать(2011). Миссиссога, Брэмптон, Маркем тата ытти хуласемпе пĕрле Пысăк Торонто хула агломерацийĕ пулать, унта 5715 пин çын пурăнать.
Торонто Онтарио кӳллин хĕвеланăç çыранĕнче вырнаçнă нумай çын пурăнакан (7 млн яхăн) «Ылтăн таканăн» пайĕ. Канадăра пурăнакансен пĕрре виççĕĕмĕш пайĕ Торонтăран 500 км радиурса пурăнать. Куанадăри ĕç вырăнĕсен улттăмăш пайĕ хула территоринче вырнаçнă.
Торонто Канадăн экономине ертсе пыракан хула. The Economist журнал 2011-мĕш çулта хулана пурнăç шайĕпе тĕнчере тăваттăмĕш вырăна вырнаçтарнă. 2010-мĕш çулта Торонтăра Пысăк çирĕмĕн саммичĕ иртнĕ.
Торонтăран çурçĕр-хĕвелтухăç еннелле Пикеринг хулинче 8 атомлă реакторлă атом электростанцийĕ вырнаçнă.
Пурăнакансем
Торонто хулинче тĕрлĕ халăх çынни пурăнать. 2006-мĕш çулхи ççырупа хулара пурăăнакансен 47% Канадăра çуралман. Иммигрантсен 9,6 % Индирен тухнă, 8,2 % — Китайран, 5,6шар % — Италипе Филиппинран, 1,3 % — Раççейрен, 1,2 % — Украинăран.
Тăванла хуласем
Партнер хуласем
Каççăсем
Категори:Миллионер хуласем алфавитпа
Баш-Байбак (Урьяды ял тăрăхĕ)
Баш-Байбак — Пушкăрт Республикин Мишки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 46 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452332, ОКАТО кочĕ — 80243870002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мишки районĕ
Симĕс кайăк
thumb|250px|Симĕс кайăк Симĕс кайăк - çерçи пысăкăш. Çерçи йышне кĕрет. Чăрăшлăхра, чăрăш ӳсекен хутăш вăрмансенче тĕл пулать. Çăмартисем (4-6) шурăрах сарă, тĕрлĕ тĕслĕ пăнчăллă. 2-3 хутчен чĕп кăлараççĕ. Чĕпписене ӳсентăран апачĕпе çеç тăрантараççĕ. Çитĕннĕ кайăксем çулла хурт-кăпшанкăпа, кĕр енне ӳсентăран вăррисемпе, тĕрлĕ çырласемпе тăранса пурăнаççĕ. Ака уйăхĕн пуçламăшĕнче вĕçсе килет, юпа уйăхĕнче кайса пĕтеççĕ, хăш чухне уйрăм кайăксем хĕл каçма юлмашкăн та пултараççĕ.
Каçăсем
Категори:Шăкăлчисем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Евразин вĕçен кайăкĕсем Категори:Африкăн вĕçен кайăкĕсем
1979
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Яшерган
Яшерган — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
460-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
460-мĕш çулсен вĕçĕ — Руцимерпа Антемий пĕр-пĕринпе хирĕçсе кайнă. Рицимер Медиолана куçнă, Антемий Рим астулне тытма пуçланă.
Категори:Вунăçуллăхсем
Женева (кантон)
Географи
Женева кантонĕ — Швейцарин чи анăçĕ енчи кантон, пысăках мар, Женева кӳллин çумĕнче хăпарнă хула таврашĕнче вырнаçнă, пур енченех тенĕ пекех Франци хупăрлать, çурçĕр-тухăç енче Во кантонпа чикĕ тытать. Тĕп шыв артерийе — Женева кӳлĕрен тухакан Рона шывĕ. Лаптăк — 282 км².
Коммунăсем
Кантон 45 коммунăна пайланать: • 5
Женева кантонĕнче 10 хула (2007 çулăн вĕçĕнче вĕсенче 10 000 ытла çын çын пурăннă), 45 коммуна:
Патшалăх тытăмлăхĕ
Саккун тăвакан орган — Мăн Канаш (Grand Conseil), ĕçтăвакан орган — Патшалăх Канашĕ (Conseil d'État), апелляци инстанцин сучĕ — Тĕп-тĕрĕс Суд (Cour de Justice), пĕрремĕш инстанцири судсем — граждан тата пуçиле сучĕсем.
Каçăсем
*
Сăкăтсем
Сăкăтсем — иран чĕлхипе калаçнă, Сăкăт патшалăхĕ территоринче (Зерафшан айлăмĕнче — хальхи Бухараран (Узбекистан) Худжанда (Таджикистан çити).) пурăннă халăх. Раççей ăсчахĕ Бартольд В. В. каланипе, сăкăтсем суту-илӳ енĕпе «Вăтам Азин» финикийĕсем шутланнă. Вĕсен çĕршывĕнче (буддизм, манихеизм, Нестор тĕнĕ, сăртăш тенĕсем ирĕклĕ аталаннă. Тĕн çырăвĕсем сăкăтсен культурин, чĕлхин паянкуна çитнĕ тĕп çăлкуçĕсем шутланаççĕ.
Истори
Сăкăтсем Китайпа çыхăну тытнă, вĕсен çĕрĕсене китай çулçӳревçи Цзян Кван çитсе курнă.
Вуламалли
Согдийцы
480-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Паланкасси
Паланкасси — Чăваш Республикин Куславкка районĕнчи ял. Ял ячĕ палан Viburum L. тĕмĕпе çыхăннă.
Каçăсем
Категори:Куславкка районĕн ялĕсем
Аттил Алексей Васильевич
Аттил Алексей Васильевич (паспортри хушамачĕ Никитин, 1943, ака, 4 — 1979, раштав, 12, Кивĕ Ахпӳрт ялĕ, Канаш районĕ, Чăваш АССР) — чăваш сăвăçĕ.
Пурнăçĕ
1943 çулхи ака уйăхĕн 4-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Канаш районĕнчи Кивĕ Ахпӳрт ялĕнче çуралнă.
Чăваш патшалăх педагогика институчĕнче вĕреннĕ. Вĕрентевçĕ пулса ĕçленĕ. Чăвашрадиовĕн халăхпа политика кăларăмĕсен редакторĕ пулса ĕçленĕ. Сăввисене хаçатсемпе журналсенче пичетленĕ.
1979 çулхи раштавăн 12-мĕшĕнче çуралнă ялтах вилнĕ.
Пултарулăхĕ
Ун сăввисем те пичетленнĕ ушкăнпа кăларнă кĕнекесем: Уйрăм кĕнекен тухнă:
Каçăсем
Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:СССР сăвăçисем Категори:1943 çулта çуралнисем Категори:Акан 4-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1979 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 12-мĕшĕнче вилнисем
Вĕтел
Вĕтел - шăнкăрчран кăшт пысăкрах. Вăрттăн пурнма тăрăшать. Çăмартисем (4) сарăрах симĕс, хура хăмăр пăнчăллă. 22-24 кун пусра ларать. Ака уйăхĕнче вĕçсе килет, çурла-авăн уйăхĕсенче вĕçсе каять. Пирĕн тăрăхра вĕсен йышĕ пысăк мар.
Категори:Чĕрчунсем Категори:Кайăксем Категори:Шыв чăххи йышшисем
490-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Раштав, 12
Пулса иртнĕ
right|80px|Мона Лиза
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Ĕнекасси
Нурлат, Nurlat — Тутарстанăн Нурлат районĕнчи ял.
Лавочное
Лавочное — Пушкăрт Республикин Ӗпхӳ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 450516, ОКАТО кочĕ — 80252830005.
Ĕнекасси
Тавралăхĕ
Ял Мăн Çарăмсан юханшывран 1,5 çухрăмра, Нурлат хулинчен çурçĕрелле 16 çухрăмра вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Лавочное
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Ӗпхӳ районĕ
Иванов Алексей Иванович
Алексей Иванович Иванов (1898—1983) — чăваш чĕлхи тĕпчевçи.
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Чăваш чĕлхин кун-çулне, морфологине, орфографи ыйтăвĕсене тĕпченĕ. Вăтам шкулта вĕренмелли чăваш чĕлхи кĕнекин (фонетикăпа морфологи) автăрĕсенчен пĕри.
Кĕнекисем, статьисем
Категори:Чăваш Ен паллă çыннисем Категори:Чăваш чĕлхи тĕпчевçисем
500-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Арави çурутравĕ
Географи
Тухăç енчен çурутрава Перси тата Оман пырĕсем хумĕсемпе çапаççĕ. Кăнтăр енче Инди океанĕн Арави тинĕсĕ тата Аден кӳлмекĕ, анăç енче Хĕрлĕ тинĕс вырнаçнă.
Геологи енĕнчен çурутрав Арави плиттине йышăнать, тахçан вăл Африка континенчĕн пайĕ пулнă. Арави çурутравĕ пĕтĕмпех тенĕ пекех пушхирсемпе витĕннĕ, çурçĕрте Нефуд пушхирĕ хупăрлать, кăнтăрта — Руб аль-Хали пушхирĕ.
Категори:Азири çурутравсем
Драйв
Драйв (от drive):
Зу́бин Ме́та
мини|справа|Зубин Мета Израиль Филармони оркестрĕпе, Мумбаи, 2008 çул Зу́бин Ме́та (Zubin Mehta; ака, 29, 1936, Бомбей çур.) — инди дирижёрĕ.
Кун-çулĕ
Мета аристократи инди парси çемьинче çуралнă, ашшĕ — Мели Мета — паллă мусăкçă — сĕрме купăсçă тата дирижёр пулнă. Мета-кĕçĕнни хăй тухтăр пулма шухăшланă, анчах та тепĕртакран урăхла шутласа илсе Вена консерваторине вĕренме кĕрет. Кунта вăл дирижёр ăсталăхне Ганс Сваровски патĕнче пухнă, çав вăхăтрах композицие, контрабас çинче выляма вĕреннĕ. Çав вăхăтрах Сиенри «Чигьяни» мусăк академинче (Итали) А. Гальеропа К. Цекки патĕнче пĕлӳ пухнă, унта вăл Д. Баренбоймпа паллашать, çакна пула Мета Израильпе кăсăкланма тытăнать.
Курса 1958 çулта вĕçлесен, Метана Ливерпульри филармони оркестрĕн дирижёрĕн ассистенчĕ пулса ĕçлеме чĕннĕ, 1960—1967 çç. вăл Монреальри симфони оркестрĕпе тăрмашнă, 1962—1978 çç. Лос-Анджелесри филармони оркестрĕн, 1978—1991 çç. — Çĕнĕ Йоркри филармони оркестрĕн мусăк ертӳçи. 1969 ç. Метана Израиль филармонии оркестрне мусăк консультанчĕ пулма сĕннĕ, 1977 ç. ăна вара мусăк ертӳçи вырăнне йышăнма ыйтаççĕ; Метăн ăнăçлă ĕçне пула ăна 1981 ç. пурнăç тăршшипех ертӳç пулма лартаççĕ. Çав хушăрах, 1998—2006 çç. Мета Бавари патшалăх оперине ертсе пырать.
Мета израиль культуринче паллă вырăн йышăнать. 1991 ç. израиль мусăк культурине чылай ӳсĕм кӳнĕшĕн Метана Израиль патшалăх парнипе тивĕçтернĕ.
Зубин Мета — пысăк та тарăн шухăшлă симфонисене, сăмахран, Брукнерăн, Малерăн, Рихард Штраусăн ĕçĕсене халăх умне илсе тухать. Çаплах вăл пĕрмаях тĕрлĕ паллă акцисене хутшăнать. 1990 ç. Мета виççĕ тенорĕн — Пласидо Доминго, Хосе Каррераса тата Лучано Паваротти — Римра Тенчери футбол чемпионачĕн финалĕ тĕлнелле ирттернĕ пĕрлехи концертĕнче оркестр дирижёрĕ пулнă. 1994 ç. Мета Моцартăн Реквиемне Югослави вăрçисенче аркатнă Сараево наци библиотекин ишĕлчĕкĕсем çинче Сараевăри хорпа оркестăра ертсе пынă. 1999 ç. Мета Малерăн Иккĕмĕш симфонине Бухенвальд наци концлагерĕ çумĕнче иртнĕ концертра Израиль филармони тата Бавари патшалăх оркестрсене ертсе пынă; оркестрсем пĕр-пĕрне хирĕçле вырнаçса вылянă. Мета тăваттă хутчен — 1990, 1995, 1998 тата 2007 çç. — Венăри Çĕнĕ çул концертĕнче оркестра ертсе пынă.
Метан пултарулăх кун-çулĕнчи паллă пайĕсенчен пĕри — Чжан Имоу китай режиссёрĕпе пĕрле хатĕрленĕ Джакомо Пуччинин «Турандот» фильм-опери.
Каçăсем
Категори:Инди дирижёрĕсем Категори:Инди академи мусăкçисем Категори:Израиль патшалăх парнин лауреачĕсем Категори: Вольф парнин лауреачĕсем (ӳнер) Категори:Израиль дирижёрĕсем
510-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Кекташ (Чегем 1-мĕш юппи)
Кекташ (Чегем 1-мĕш юппи) — Раççей территоринчи юханшыв. Кабарда-Балкар Республики территорипе юхать. Чегем 1-мĕш юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Каçпи бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Баксан Черек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Каçпи тинĕсĕн бассейнĕ, Атăлпа Терек юханшывсем хушши.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чернов Мефодий Фёдорович
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{!!}} {{!}}} {{!}}} }} Мефодий Фёдорович Чернов (28.4.1930, Ункăпуç ялĕ,  Шупашкар районĕ, ЧАССР – 1.1.2007, Шупашкар, Чăваш Республики) — чăваш чĕлхине тĕпчекен, филологи ăслăхĕсен тухтăрĕ (1958), профессор (1991). Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ăслăх ĕçченĕ (1992).
Чăваш чĕлхин фразеологипе лексикологине, синтасисĕпе пунктуацине, лексикографине тĕпчекенĕ, фразеологи сăмахсарĕсен автăрĕ. Аслă пĕлӳ вĕренӳ пулăшу кĕнекин авторĕ.
Биографи
Мефодий Фёдорович 1930 çулхи ака уйăхĕн 28-мĕшĕнче Шупашкар районĕнчи Ункăпуç ялĕнче çуралнă.
1952 çулта Чăваш патшалăх педагогика институчĕн чăваш чĕлхипе литератури уйрăмĕнче, 1958 çулта вырăс чĕлхипе литератури уйрăмĕнче вĕренсе тухнă, унтах 1962 çулта аспирантурăна вĕçленĕ.
1953–59 çулсенче Шупашкар районĕнчи Ишаки вăтам шкулĕнче вырăс чĕлхипе литературине вĕрентнĕ, Хыркассинчи 7 çул вĕренмелли шкулта директор вырăнĕнче тăрăшнă.
1988 çултанпа – Чăваш патшалăх педагогика институчĕн доценчĕ, профессорĕ, чăваш чĕлхипе литератури кафедрин ертӳçи.
1998 - 2006 çулсенче – Чăваш патшалăх И. Н. Ульянов ячĕллĕ университечĕн чăваш чĕлхи пĕлĕвĕ кафедрин профессорĕ, чăваш чĕлхипе литературине вĕрентес методика кафедрин ертӳçи, чăваш чĕлхи тата тухăç пĕлĕвĕ кафедрин ертӳçи пулса ĕçленĕ.
1988 çулта тухтăр диссертацине - «Фразеология современного чувашского языка» - хӳтĕленĕ.
2007 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕнче Шупашкарта ĕмĕрлĕхех куçне хупнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш чĕлхин тĕпчевçисем Категори:Чăваш чĕлхи тĕпчевçисем
Кĕçĕн Сыр-Яга
Кĕçĕн Сыр-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Сыр-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 17 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Мохач патĕнчи çапăçу (1526)
Мохач патĕнчи çапăçу — (1526 çулхи çурла, 29) Венгрири Мохач патĕнчи пулса иртнĕ пысăк çапăçу. Ку çапăçура Сулейман I-пе Паргалы Ибрагим-паша çарпуçĕ ертсе пынă Осман патшалăхĕн çарĕ венгр-чех-хорват пĕрлешÿллĕ çарне аркатса çĕнтернĕ. Осман патшалĕхĕ Вăтам Дунай тÿремлĕхне, Европа варринчи çĕрĕсемпе пĕрле тытса илсе хышăннă. Çĕнтерсе илнĕ çĕрсенче малашне ытти çĕрсене туртса илес тата ислам тĕнне анлăрах сарас шутпа вырăн хатĕрлесшĕн пулнă.
Кĕçĕн Сыр-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Мохач патĕнчи çапăçу (1526)
Вуламалли
мини|слева|Мохач патĕнчи çапăçу, Локман миниатюри, 1588
Каçăсем
Категори:Çапăçусем, алфавитпа Категори:Осман империйĕ
Кĕçĕн Сыр-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çĕнĕ Сафар (Урьяды ял тăрăхĕ)
Çĕнĕ Сафар — Пушкăрт Республикин Мишки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 32 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452357, ОКАТО кочĕ — 80243870003.
Кĕçĕн Сыр-Яга
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Çĕнĕ Сафар (Урьяды ял тăрăхĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мишки районĕ
Патвар сăмса
thumb|250px|Патвар сăмса Coccothraustes coccothraustes Патвар сăмса - шăнкăрч пысăкăш кайăк. Çăмартисем (5-6) çутă симĕс. Ами вĕсене çу уйăхĕнче тума пуçлать. Ăна ку вăхăтра аçи тăрантарать. Йăва çавăрма çăка йывăçа юратаççĕ. Юманпа хурăн, çирĕкпе ăвăс çинче те çавăрма пултараççĕ. Хула е ял çывăхĕнчи çулçăллă вăрмансене йышăнаççĕ. Тĕрлĕрен çырласемпе (чие, шăлан, çĕмĕрт, слива, пилеш тата ытти те), курăк вăррисемпе тăранаççĕ, çулла хурт-кăпшанкă кăна çиет. Чăвашра сайра тĕл пулаççĕ, вĕсене сайра-хутра, çурла уйăхĕнче, садсенче курма пулать.
Категори:Пимпӗ йышшисем
«Тайфун» операцийĕ
«Тайфун» операцийĕ
Дементьева Елена Вячеславовна
Еле́на Вячесла́вовна Деме́нтьева (15.10.1981, Мускав çур.) — раççей теннисисчĕ тата телеертӳçи, РФ тава тивĕçлĕ спорт ăсти, олимп чемпионĕ (2008, пĕррелли разрядра; 2000 çулхи Олимп вăййисен кĕмĕл призёрĕ (пĕррелли разрядра); Мăн çĕлĕм икĕ турнирĕн (пĕррелли разрядра) финалисчĕ (Францин уçă чемпионачĕ-2004 тата АПШ уçă чемпионачĕ-2004);
Каçăсем
Категори:Раççей теннисисчĕсем Категори:РФ тава тивĕçлĕ спорт ăстисем Категори:Олимп чемпионĕсем (теннис) Категори:Раççей Олимп чемпионĕсем Категори:Федераци кубокĕн çĕнтерӳçисем (теннис) Категори:Хисеп орденĕн кавалерĕсем Категори:Туслăх орденĕн кавалерĕсем (Раççей) Категори:МППУ вĕренсе тухнисем Категори:Раççей телеертӳçисем Категори:XXI ĕмĕрти телертӳçисем
520-мĕш çулсем
Тĕп пулăмсем
Категори:Вунăçуллăхсем
Çатрăк
Çатрăк — Чăваш Республикин Куславкка районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Куславкка районĕн ялĕсем
Лапрашки
Лапрашки — сӳс. Сÿсссене, сортне кура, ак çапла уйăрнă :
Ашмарин словарĕнче: