cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Челомей Владимир Николаевич
Пурнăçĕ
Ачалăхпе çамрăклăхĕ Полтавăра иртнĕ. 1937 çулта Киев авиаци институтĕнчен чи лайăх паллăсемпе вĕренсе тухнă. 1939 çулта Владимир Николаевич ăслăх кандидачĕн дисертацине хӳтĕленĕ. 1940 çулта ăна ССРП Ăслăх Академийĕ çумĕнчи докторантурăна илнĕ. Унтан вĕренсе тухсан ПуВРД (Пульсурующий Воздушно-Реактивный Двигатель) тăвас ыйтусемпе тăрмашать. ПуВРД — çунатлă ракетăсен тĕп никĕсĕ. Вăрçă вăхатĕнче Владимир Николаевич П.И. Баранов ячĕллĕ Авиаци моторĕсене тăвакан тĕп институтра вăй хунă. 1944 çулхи авăн уйăхĕнче 51-мĕш завод çумĕнче çĕршывра пĕрремĕш ертсе пымасăр вĕçекен аппаратсем шутласа кăларакан ОКБ никĕсленĕ. 1944 çултанпа Владимир Николаевич ертсе пынипе 10Х, 14, 16Х ПуВР двигательпе вĕçекен çунатлă ракетăсем шутласа тĕпчесе тунă.
1984 çулхи раштав уйăхĕн 8-мĕшĕнче Мускавра çĕре кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:1914 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 30-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1984 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 8-мĕшĕнче вилнисем Категори:Мускавра вилнисем Категори:ССРП ĂА академикĕсем Категори:ССРП конструкторĕсем
Кивĕакташево
Кивĕакташево — Пушкăрт Республикин Кармаскали районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 385 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453019, ОКАТО кочĕ — 80235875006.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Горна-Оряховица общини
Горна-Оряховица (Община Горна Оряховица) — Тăнайçи Пăлхарĕн общини. Аслă Тырново облаçне кĕрет. Халăх йышĕ — 55 735 çын (çу, 15 - 2008 ç.).
Староселка
Староселка, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Сельденьга
Сельденьга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кичменьга юханшывăн сылтăм çыранĕпе 161 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Телекурăм
Телекурăм ӳкерчĕксене пĕр-пĕрин хыççăн кăтартнинчен пулать. Вĕсене хăвăрт е майĕпен кăтартни кадрсене мĕнле улăштарса тăнинчен килет.
Телевидени хăй ĕçĕнче çакăн пек хатĕрсемпе усă курать:
Сельденьга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Телекурăм
Стандартсем тата системăсем
thumb|250px|Телекурăмăн куçса çӳрев станцийĕ Кадăра числосем тăрăх уйăрни, ăна тытса пыракан йĕркене телевивенире стандарт теççĕ. Пĕтĕм тĕнчере пĕр евĕрлĕ стандартсемпе ĕçлет: Халĕ вĕсене улăштарма телевиденин çĕнĕ паллисем тухаççĕ (ТВЧ). Вĕсен хăйсен стандарчĕ:
Сельденьга
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Телекурăм
Стандартсем тата системăсем
Телевидени системинчи тĕс кодировкисем:
Çĕр çийĕн каякан телевидени —Ăна тытма пӳлĕмри е урамри антеннăпа усă кураççĕ.
Ăслай кун-çулĕ
thumb|250px|[[1950-мĕш çулсем|1950-çулхи телевизор]] Тĕнчери пĕрремĕш приёмник «телефот» ятлă пулнă. Ăна 1925 çулта шухăшласа кăлараканни Грабовский пулнă. Документсем тăрăх, СССР Çыхăну министерстви телефота нумайччен тĕпченĕ, анчах та унăн килĕлĕхне тĕрĕс палăртайман. Кайран тин АПШ-ра тĕрĕссине палăртнă: Митчел Уилсон романĕнче телевидени пулса кайнă историре телефота та аса илнĕ.
Кулленхи кăларăмсем Раççейре 1939 çулхи пушăн 10- мĕшĕнче тухма тытăнаççĕ. 1953 çулхи раштавăн 18-мĕшĕннче АПШ-ра пĕрремĕш тĕрлĕ тĕслĕ кăтартакан телекалаçу (NTSCсистеми) тухать.
XX ĕмĕрĕн варринче телекурав анлă сарăлать. ПНО та телекурава пысăк вырăна хăпартать, Мĕнпур тĕнчери телекурав кунне уявлама йышăнать.
Çынсемшĕн телевидени мĕнле вырăнта тăни
Вăл вĕрентет те пĕлтерет, чуна уçать, анчах тĕрĕс усă кура пĕлсен. Унсăр пуçне вăл кирлĕ мар ещĕк çеç.
Каçăсем
* Категори:Ăслани
Артиллери пăшалĕ
250px|thumb|right|Танка хирĕç тăмалли 57-мм тупă [[ЗиС-2 Чулхулари Кремлĕльте]] thumb||right||250px|81-мм [[миномёт Итaлире 1944 (en:M1 Mortar)]] thumb|250px|right|Вырăс аэроплана хирĕç пăшалĕ 1916 thumb|250px|right|Вырăс аэроплана хирĕç пемелли пăшал, [[1916]] thumb|right|270px|[[АПШ|Американ çыран хӳтĕлев кĕпçи. [[1916]]]] thumb|250px|right|Нимĕçсен туртса пымалли артиллери кĕпçи Артиллери пăшалĕ тесе çапăçу хирĕнче пĕр çын çеç йăтма пултарайман йăвăрăшлă 20 мм-тан сахал мар калибр кĕпçеллĕ çулăмперĕмлĕ пăшала палăртаççĕ. Артиллери кĕпçисен пурин те ĕçĕ пĕр пекех
Çар транспорчĕ çине вырнаçтарни уйрăмлăхĕсем
right|left|200px|Карап кĕпçин ăшлăхĕ
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Артиллери
Artilleri
Тропик циклонĕ
Тропик циклонĕсем чи хăрушлисем. Вĕсен хăвăртлăхĕ çеккунтра 70 метра та çитет, касса-касăн çеккунтра 100 метра та. Çавăн пекех вăл çил-тăвăлсемпе пĕрле вăйлă çумăрсем килеççĕ.
Каçăсем
Категори:Çутçанталăк
Кадарка
Кадарка - авалхи паллă хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.
Синонимсем
Урăх ячĕсем: Кодрянка, Гымза, Гимза, Гамза, Кадарка блё, Кадарка кек, Кадарка модра, Кадарка фекете, Кадарка черная, Скадарка, Черная гижа, Мекиш, Четерешка.
Географи
Ытларах Балканра ӳстереççĕ. Пăлхарире, Хункăрире, Румынире, Сербире, Украинăра, Бразилире, Австралире, Германире сарăлнă.
Каçăсем
Категори:Пăлхари эрехĕсем Категори:Хункăри эрехĕсем
Писарево (Шаран районĕ)
Писарево  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 331 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452644, ОКАТО кочĕ — 80258855001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Кулик Григорий Иванович
Григо́рий Ива́нович Кули́к (чӳк, 9 1890— çурла, 24 1950), совет çарпуçĕ, Совет Союзĕн Маршалĕ.
Каçăсем
Категори:Раççейри граждан вăрçине хутшăннисем Категори:Пĕрремĕш юланутçăсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:СССР çарпуçĕсем Категори:Пĕрремĕш рангри командармсем Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем Категори:Репрессиленĕ çарпуçсем Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Чӳкĕн 9-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Çурлан 24-мĕшĕнче вилнисем Категори:1890 çулта çуралнисем Категори:1950 çулта вилнисем
Ошторма
Ошторма — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Чăваш Енри Çĕрпӳ районĕнчи ял-хула списокĕ
Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнче çак ял-хула вырнаçнă:
Категори:Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕ Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
Зырян-Пех
Зырян-Пех — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Васюган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
528
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Грекетто
thumb|200px|right|Грекетто Грекетто - шурă иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Греци.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Хрипуновский
Хрипуновский — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 13 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453156, ОКАТО кочĕ — 80249840005.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Сьон
Сьон, — Швейцарири хула. Рона юханшывĕ хĕрринче вырнаçнă. 2002 çулта кунта 27 700 çын пурăннă.
Спорт
Хула темиçе хут Хĕллехи олимп вăййисене йышăнасишĕн кĕрешнĕ. Анчах та яланах ытти хуласем ăна иртсе кайнă. 1976 çулхи хĕллехи олимп вăййисене Сьонра иртерес вырăнне Инсбрук хулинче иртерме йышăннă. Çавăн пекех 2002 çулта олимп вăййисене иртерессине Солт Лейк Сити çĕнтерсе илнĕ, 2006 çулта — Италири Турин хули.
Категори:Швейцари хулисем
Кивĕшареево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Русан
thumb|200px|right|Русан Русан - ( Roussanne ) - шурă иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Рона айлăмĕ ( Франци ).
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Шăплăх
Шăплăх — сасă-чĕвĕ тĕлĕшенчи лăпкăлăх.
Асăрхавсем
Категори:Акустика
Анаткас (Красноармейски районĕ)
Анаткас, — Чăваш Республикин Красноармейски районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернин Етĕрне уесĕн Чăваш Сурăм вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Хĕллехи XX-мĕш олимп вăййисем
Хĕллехи XX-мĕш олимп вăййисем Италире вырнаçнă Турин хулинче иртеççĕ. Вăйăсене 2006 çулхи нарăсăн 10 уçăлаççĕ. 2006 çулхи нарăсăн 26 вĕсене хупаççĕ. Италире малтан та хĕллехи олимп вăййисене иртернĕ пулнă. Ку вăл 1956 çулхи Кортине д’Ампеццо хулара иртернĕ вăйăсем пулнă.
Турин хулине ПТОК комитечĕ Сеул хулинче иртернĕ 109-мĕш сессийĕнче суйласа илнĕ. Çак вырăна йышăнас тесе çаплах Сьон (Швейцари), Закопане (Польша), Попрад-Татри (Словаки), Хельсинки (Финлянди), Лиллехаммер (Норвеги) тата Клагенфурт (Австри) хулисем те кĕрмешнĕ. Сасăлавăн вĕçĕнче çак хисепе Турин çĕнтерсе илнĕ. Уншăн 53 сасă панă пулнă, Сьон хулишĕн вара 36 сасă кăна.
Вăйăсенче хутшăнма 84 çĕршывран 2663 спортсмен ((1627 арçын, 1006 хĕрарăм)) килнĕ. Вĕсем пурĕ 84 медаль комплекчĕсен ăмăртса кĕрĕшнĕ.
Хутшăнакан патшалăхсем
thumb|250px|Ушкăнсенчи спорсменсен шучĕ Симĕç: 1-9 спортсмен Сенкер: 10-49 спортсмен Оранжевăй: 50-99 спортсмен Хĕрлĕ: 100 спортсменран ытла
(*) Çурçĕр Корейп Кăнтăр Корей спортсменĕсем пĕрлешнĕ ушкăнпа, пĕр ялавпа вăйĕсене хутшăнаççĕ.
Категори:Хĕллехи олимп вăййисем Категори:Турин
Блекинге ленĕ
Лен Блекинге (шв. Blekinge), — Швецин кантăр-хĕвелтухаç енче вырнаçнă чи пĕчĕк лен. Ку çĕр авал Данине кĕнĕ пулнă. Тĕп хули Карлскруна, 1680 çулла Троссе утравĕ çинче никĕсленнĕ.
Блекинге палли — юман.
Пайланăвĕ
Блекинге пилĕк коммуна çине пайланать (коммунăсенпе унăн тĕп хулисен ячĕсем пĕрпекрех):
Категори:Швеци ленĕсем
Паломица
Паломица — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Молома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
529
Вилнĕ
Категори:Çулсем
РСФСР чикĕ хуралĕ
Раççей Федерацин Федераллă хăрушсăрлăх хĕсмечĕн Чикĕ хĕсмечĕ — Раççей ФХХ тытăмĕн пайĕ, унăн тĕп ĕç-пуçĕ — Раççей Федерацин патшалăх чиккине хӳтĕлессипе хуралласси.
Кун-çулĕ
1917 çулхи революциччен (пăтăрмахчен) Раççей империнче Финансă министерствин тытăмĕнче чикĕ хуралĕн çарĕсем тăнă. 1918 çулхи çăвăн 28-мĕшĕнче декретпа Совет Раççейĕнче Чикĕ çарĕсене йĕркеленĕ. СССР Чикĕ çарĕсем Патшалăх хăрушсăрлăх комитетне пăхăнса тăнă.
...
2003 çулхи пушăн 11-мĕшĕнче Раççей Федерацин Президенчĕ Владимир Путин 308 №-лĕ хушавĕпе Раççейĕн ФЧХ функцисене Раççей ФХХ тытăмне куçарнă, ун çумĕнче Чикĕ хĕсметне (улăштарусем 2003 çулхи утăн 1-мĕшĕнче пурнăçа кĕнĕ) йĕркеленĕ.
2003 çулхи утăн 1-мĕшĕнчен пуçласа Федерацин Хăрушсăрлăх Федераллă хĕсмечĕн директорĕн пĕрремĕш çумĕ — Раççейĕн ХФХ Чикĕ хĕсмечĕн пуçлăхĕ çар генералĕ В. Е. Проничев (Раççейĕн ФХХ директорĕнче в.ĕ. 2003 çулхи пушăн 11-мĕшĕнчен пуçласа ĕçленĕ).
Хĕç-пăшалĕ
2010 çулта ФХХ чикĕ хĕсметĕнче 14 ВВА хăнăхтару ĕçĕнче пулнă.
Каçăсем
Категори:Чикĕ çарĕсем Категори:Раштаван 30-мĕшĕнчи пулăмсем Категори:ФХХ Категори:Раççей Федерацин чиккисем
Итали (апатлану сорт)
thumb|200px|right|Итали сорчĕн çырлисем Итали ( Uva Italia ) - шурă апатлану иçĕм сорчĕ.
Сарăлни
Италире анлăн сарăлнă сорчĕ.37 000 гектарсемче сарăлнă.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Сарпай (Мăн Кинель юппи)
Сарпай  — Раççей территоринчи юханшыв. Самар облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кинель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 81 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Кинель пуçĕнчен вăрричен, Кутулук юханшывсăр пуçĕнчен Кутулук шывуправĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Интернет телекурăмĕ
Тетл телекурăмĕ (акăл. Internet television, кĕскĕн iTV) — Тетел урлă салатакан телекурăм. Вăл питĕ XXI ĕмĕр пуçламĕшĕнче популярланса кайрĕ.
Хальхи вăхăтра Интернет телекурăмĕ хăйне валли çĕнĕ япаласем уçать. Куракансене çакă пите хытă илĕртет. Хăçан вĕсем пĕрремăш хут интернет телекурăмĕ курĕччĕç тесен, халĕ вара ку кашнишĕн уçăлса кайрĕ.
Тетел телекурăмĕ мĕн тума пултарни
IPTV системи пурнăçлама пултарать:
Joost и Babelgum
Joost каналĕсем передачисене кабель тăрăх, е спутникпа курма май параççĕ. Çавăнпа та вăл питĕ çăмăл та еркеллĕ. Тата Joost хăй передачисене калаçупа иртерни, урăхла каласан кашни куракан хăй курса пыни пирки мĕн шухăшланине çырса кăларма тата урăхисен шухăшне вулама пултарать.
Онлайн-сервис Joost урăх сервисемпе те вăй виçет. Вĕсенчен пĕри peer-to-peer сервис тетел-ТВ - Babelgum. Babelgum автăрĕ Сильвио Скалья (Silvio Scaglia). Вăл таJoostпекех, бета-версии тăрăх ĕçлет. Babelgum, Joost ĕçĕсем тăрăх ĕçлет, çаплах хăй шухăшласа кăларнă тытăмне те хушать: куракансем хăйсем канал шухăшласа кăларма пултараççĕ.
Онлайн-телекурăм пурне те хăй кăткăс пулнипе, унпа ĕçлеме çăмăл пулнипе, реклама сахаллипе, тата çĕнĕ технологи пулнипе илĕртет.
Каçăсем
Категори: Интернет
التلفاز عبر الإنترنيت Internet-TV Internet television Televisión por Internet Télévision par ADSL שידורי טלוויזיה באינטרנט Internettelevízió インターネットテレビ Internettelevisie Telewizja internetowa Televisão via Internet 网络电视
Бабаян Агван Нагапетович
Бабаян Агван Нагапетович — ( 05-17), 4-мĕш Украина фрончĕн 51-мĕш çарĕн 216-мĕш перевçĕсен дивизин 647-мĕш перевçĕсен полкĕн взвод командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Вырбица (Аслă Тырново облаçĕ)
Вырбица (Върбица) — Тăнайçи Пăлхарĕнчи ял. Аслă Тырново облаçĕнче вырнаçнă, Горна-Оряховица общинине кĕрет. Халăх йышĕ — 1192 çын.
Каçăсем
Категори:Аслă Тырново облаçĕн пурăнан вырăнĕсем
Пĕчĕк Карачура
Пĕчĕк Карачура (Нижние Карачуры) — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял. Ялта 55 çын (2006) пурăнать. Пĕр урам — Çырма енчи урамĕ.
Истори
1917 çулчен Етĕрне уесĕн Асакасси вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Кăпчак чĕлхисем
Кăпчак чĕлхисем (анăç-кăпчак, куман) — кăпчаксен (кумансен, анăç кăпчаксен) чĕлхи. Чи чаплă палăкĕ — XIII ĕмĕр ĕн вĕçĕнчи латтин-перси-куман сăмахсарĕ «Codex Cumanicus» (1828 çулта пичетрен кăларнă).
Хальхи чĕлхесенчен чи тӳрĕ еткерĕсем: Крым тутарĕсен тата карачай-пăлхар чĕлхисем.
Истори
Хăшпĕр çăлкуçсем ку чĕлхе Кейӳ Руçĕнче сарăлнă тесе çирĕплетеççĕ.
Вуламалли
Категори:Тĕрĕк чĕлхисем
crh:Kuman tili Idioma cumano Couman Kumanski jezik Lingua cumana Limba cumană Кыпчакские языки Gjuha kumane Половецька мова
Мисвак
thumb|200px|Мисвак патакĕ Мисвак е сивак - шăл тасатмали пĕчĕк патакĕ.Мăсăльман çĕршывĕсемче анлăн сарăлнă гигиена меслечĕ. Сальвадора персика йывăçăн тымарсемчен тата туратисемчен çӳхе патаксем тăваççĕ.
Категори:Ислам
Вырăс Питенкĕ
Ял йыш
2010-мĕш çулти çырсатухупа килĕшуллĕн: чăвашсем — (48,4%), вырăссем — (44,7%), тутарсем (4,9%). Çапла вара, малтан вырăссем çеç пурăннă ялта хальхи вăхăтра чи пысăк йыш чăннипе чăвашсем пулса тăраççĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕКатегори:Чĕмпĕр облаçĕн Чĕмпĕр районĕн ялĕсем
Мăкшă чĕлхи
Мăкшă чĕлхи, — финн-угр чĕлхисем шутне кĕрекен чĕлхе. Чи çывăх чĕлхе — ирçĕ чĕлхи. Мăкшă чĕлхипе 500 пин патнелле çын калаçать.
ISO 639-2 тăрăх унăн кочĕ mdf.
Çыруллăхĕ
Мăкшă чĕлхи алфавитне кириллица çинче никĕслесе хатĕрленĕ. Вырăс алфавитĕнчен пĕрре те уйрăлса тăмасть.
1930-мĕш çулсенче мăкшă чĕлхи валли латиница çинче алфавита туса пăхнă. Анчах та ĕçĕ ăнман.
Каçăсем
Категори:Финн-угр чĕлхисем
Кирпĕч
Кирпĕчĕ, — кăмакапа çурт купаламалли тăмран туса вутпа хĕртсе илнĕ чул пек çунман материал. Кирпĕчрен тунă пӳрте сивĕре ăшăтма йăвăртарах. Истори енчен пăхсан — чул пахалăхĕллĕ çурт-йĕр хăпартмашкăн минерал материалĕсенчен тунă тĕрĕс формăллă юрилле чул.
Çиел кирпӗчӗ — ҫуртсен хӳмисене, никӗсӗсене тул енчен хума палӑртнӑ, вӑл конструкци енчен те, декораци кенчен те яланах майлашăнать. Ҫак нумай тӗллевлӗ кирпӗч тĕсĕ универсалли шутланать, ун вырӑнне çурт тунă чухнехи ытти кирпӗчӗсем вырăнне те каять.
Истори
«Кирпĕч» тĕрĕк халăхĕсен сăмахĕ пулать. Сăмахран, казахла, қыр сăмах «хысак», пеш — «пĕçер» тени пулать. Тĕрĕксем (тюрксем) металлурги ĕçне маларах пикеннĕ, çавăнпа тимĕре шăрантарма çулăма чăтакан кирпĕчрен купаланă кăмака кирлĕ пулнă. Еврăпăра та, Руçре те кирпĕч тăвиччен плинфăпа усă курнă.
Кирпӗч тӗсӗсем тата вӗсен усси
Кирпӗч икӗ пысӑк ушкӑна пайланать: хӗрли те шурри. Хӗрлӗ кирпӗч тӗпрен илсен тӑм, шурӑ — хӑйӑр, акшар. Иккĕмĕшĕн хутӑшне "силикатлӑ", унтан силикат кирпӗч тесе ят панӑ.
Силикат кирпӗчĕ
Çурт-йĕр тăвассин ăсталăхĕн материалӗсене туса кӑлармалли ҫӗнӗ принципсене аталантарнӑ хыҫҫӑн çеç силикат кирпӗчне хатӗрлеме май килнӗ. Ҫакӑн пек туса хатӗрлес ӗҫе автоклав синтезӗ теҫҫӗ: 9 пай кварц хăйăрӗ, акшар 1 пайĕ тата ҫурма типӗ прессланă хыççăн хутӑштармалла (ҫапла вара кирпӗч форми йӗркеленет) 170-200 °температурӑран пуҫласа 8-12 атм. температуринче шыв пӑсӗ витӗм кӳнине) автоклавлӑ император туса кӑлараҫҫӗ). Ҫак хутӑш ҫумне атмосферостойка, сӗлтӗш пигментсем хушӑнаҫҫӗ пулсан, тӗрлӗ тӗслӗ кирпӗч пулса тухать.
Силикат кирпӗчĕн ҫитменлӗхӗсем
Силикат кирпӗчĕпе усӑ курни Силикат кирпӗчĕпе ялан тенӗ пекех ҫуртсемпе пӳлмесем, нумай хутлӑ ҫуртсемпе сооруженисем, шалти пӳлӗмсем, монолитпа бетон конструкцисенче, тулаш пайӗнче, тӗтӗм трубисен тулаш пайӗсенче туллин усӑ кураҫҫӗ.
Керамик кирпӗчĕ
Керамик кирпӗчĕпе ялан тенӗ пекех ҫуртсемпе пӳлмесем, нумай хутлӑ ҫуртсемпе çур-йĕрсем, шалти пӳлӗмсем, монолит-бетон конструкцисенче, фундамент-нӳхрепсене, мăрьесен, промăçлăхри тата йӑлари кӑмака мӑрьиисен шал енĕсене тунă чухне усӑ кураҫҫӗ.
Керамик кирпӗчне рядовой (строительство) тата лицевой ҫине пайлаҫҫӗ. Строительство енӗпе пур енчен те юлашки усӑ кураҫҫӗ.
Пит кирпӗчне ятарлӑ технологипе туса хатӗрлеҫҫӗ, ҫакӑ ӑна чылай ҫӑмӑллатать. Пит-куҫ кирпӗч илемлӗ кӑна мар, шанчӑклӑ та пулмалла. Ҫӗнӗ ҫуртсем тунӑ чухне питлекен кирпӗчпе ытларах усӑ кураҫҫӗ, ҫавӑн пекех тӗрлӗ реставраци ӗҫӗсенче те ӑнӑҫлӑн усӑ кураҫҫӗ. Ӑна ҫуртсен, стенасен, хӳмесен, шалти дизайн цоколӗсем питленӗ чухне усӑ кураҫҫӗ
Керамика рядовой кирпӗч пахалӑхӗ
Каçăсем
Категори:Çурт-йĕр тумалли материалсем
Серпель
Серпель — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Дингуль юханшывăн сулахай çыранĕпе, 12 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Егоров Александр Ильич
thumb| Алекса́ндр Ильи́ч Его́ров (1883—1939) — Граждан вăрçин çарпуçĕсем, Штабăн тата РÇХÇ Тĕп штабĕн пуçлăхĕ, Совет Союзĕн пĕрремĕш Маршалĕсенчен пĕри (1935). 1939 çулти нарăс, 23 персе пăрахнă. Таса ята пуш, 14 1956 тавăрнă.
Серпель
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Егоров Александр Ильич
Вăрçă карьери
1883 çулхи юпан 13-мĕшĕнче (юпа, 25) Бузулукра çуралнă. Хусанти пехота юнкер училищинче 1905 çулта вĕренсе тухнă. Император çарĕннче хĕсметре тăнă, Пĕрремĕш Тĕнче вăрçине хутшăннă, кĕçĕн полковник, кайран полковник хисепĕпе полка ертсе пынă.
Серпель
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Егоров Александр Ильич
Вăрçă карьери
ĔÇХÇ йышне 1917 çулхи райтав уйăхĕнче кĕнĕ. Хĕрлĕ Çара офицерсене суйласа илнĕ, тыткăна лекнĕ тата тарса килнĕ çынсен ĕçĕсемпе хăтланнă, 1918 çулхи çурла уйăхĕнче граждан вăрçинче çарсемпе фронтсемпе командăланă (сăмахран, Самарпа Царицын патĕнче çапăçнă), кайран совет-поляк вăрçине хутшăннă.
1924—1925 çулсенче Украинăпа Крымăн хĕçпăшаллă вăйĕсен çарпуçĕ пулнă, 1926 çулчен Китайра вăрçă атташи, 1927—1931 çулсенче  Беларуç вăрçă тăрăхне ертсе пынă. 1931—1937 çулсенче — ĔÇХÇ Штабĕн, кайран Тĕп штабĕн пуçлăхĕ.
Пĕтни
Малтанах Егорова 1937 çулта иртернĕ çар çыннисен хушшинче иртернĕ тасатусем тĕкĕнмен; Граждан вăрçи вăхăтĕнче Сталинпа тата Будённыйпа пĕрле ĕçлени пулăшнă, пулас. Çапах та çав çулăн вĕçĕнче ăна Кавказ лешьен вăрçă тăрăхĕн çарпуçĕ пулма янă та 1938 çулхи пушăн 27-мĕшĕнчен аресленĕ, ордерне пĕр уйăх каярах çеç панă.
«Шпионаж ĕçне тунăшăн, терактсене хатĕрленĕшĕн тата р.-х. йĕркеленĕве хутшăннăшăн» аресленĕ; унăн ĕçне вăрах тĕпченĕ, анчах та Ежова ĕçĕсене Берия йышăнсан, пуçилӳ ĕçĕсене хăвăртрах пăхса тухнă, Егорова, Совет Çарĕн кунĕнче — 1939 çулхи нарăсăн 23-мĕшĕнче айăпласа персе пăрахнă. Дон çавине çунтарса пытарнă.
1956 çулхи пушăн 14-мĕшĕнче репрессиленĕ çарпӳçĕсенчен пĕрремĕш йышĕнче таса ята тавăрнă.
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Çынсем, марккă çинче Категори:Репрессиленĕ çарпуçсем Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем Категори:СССР çарпуçĕсем Категори:Хĕрлĕ Ялав орден кавалерĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçине хутшăннисем Категори:1883 çулта çуралнисем Категори:Юпан 4-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1939 çулта вилнисем Категори:Нарăс, 23 вилнисем Категори:СССР-та репрессиленисем Категори:РÇХÇ хĕсметĕнчи патша офицерĕсем
Анат Кăтрата
Анат Кăтрата (Нижняя Кондрата) — Тутарстанăн Чистай районĕнчи чăваш ялĕ.
Кун-çулĕ
Яла 1754 çулта никĕсленĕ.
Сунгуровка
Сунгуровка — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 6 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452644, ОКАТО кочĕ — 80258855007.
Анат Кăтрата
Кун-çулĕ
1895 çулта шкул уçнă.
Сунгуровка
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Анат Кăтрата
Кун-çулĕ
1912 çулта чиркӳ уçнă.
Сунгуровка
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Анат Кăтрата
Кун-çулĕ
1930 çулта ача-пăча сачĕ, икĕ хутлă клуб уçăлнă.
2002 çулта шкулăн çĕнĕ çуртне туса лартнă.
2004 çулта ял 250 çул тултарнă.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта 500 ытла çын пурăнать. Ялта чиркӳ, аллея, клуб, икĕ лавка пур.
Игл-Ях
Игл-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Ягыл-Ях юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Упа Çырми
Упа Çырми, — Чăваш Республикин Красноармейски районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернин Етĕрне уесĕн Чăваш Сурăм вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Пулхăр чĕлхи
Пулхăр чĕлхи (протопăлхар, прапăлхар, авалхи пăлхарсен чĕлхи, авалхи пăлхар) — темиçе çывăх пĕртăван Балканра, Вăтам Атăлçи тата Çурçĕр Кавказри пулхар йăхĕсен чĕлхи.
Пулхăрсен чĕлхи хальхи чăваш чĕлхипе пĕрле тĕрĕк йышĕнчи пулхăр ушкăнне кĕрет.
Истори
Малтанхи пулхăр чĕлхи, V ĕмĕрте Азов тинĕсĕн таврашĕнче сарăлнă, хăй хыççăн çыру палăкĕсене хăварман.
Танай пулхăр чĕлхи
VII—X ĕмĕрсенче Балканра саралнă. Унăн глосĕсем юлнă, çаплах вăл хальхи Балкан чĕлхисенче, хункăр чĕлхине кĕрсе юлнă.
Атăл-пулхăр чĕлхи
VIII ĕмĕртенпе атăл-пулхар чĕлхи Атăлта саралнă. Арап графикипе çырнă XIII—XIV ĕмĕрсенчи эпитафисене Атăлçи Пăлхар çĕрĕсенче тупнă. Çак ротацисăмлă дж-диалект пулать.
Каçăсем
Категори:Аслă Пăлхар Категори:Тĕрĕк чĕлхисем Категори:Вăтам ĕмĕрсенчи чĕлхесем Категори:Раççей чĕлхисем Категори:Пулхăрсем
Новый Краснояр
Новый Краснояр — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 456 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453153, ОКАТО кочĕ — 80249844001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
530
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Венето
thumb|250px|right|Венето Венето - Италин административлă енĕ ( облаçĕ ).
Лацио
thumb|250px|Лацио Лацио - Италин административлă енĕ ( облаçĕ ).Тĕп хули - Рим.
Диккесбах
Диккесбах, — Рейнланд-Пфальц федераллă çĕре кĕрекен Германири посёлок. Биркенфельд районне кĕрет. 4,91 км2 лаптăк çĕр йышанать.
Халăх йышĕ
Пурĕ 450 çын пурăнать.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц федераллă çĕрĕн посёлокĕсем
Паломка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Сыскан
Сыскан — Пушкăрт Республикин Кармаскалă районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 104 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453019, ОКАТО кочĕ — 80235875008.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскалă районĕ
Иоган Вольфганг Гёте
thumb|right|200px|Майн-çинчи-Франкфурт thumb|right|200px|Веймар
Йохан Вольфканк Коĕтте (Johann Wolfgang von Goethe) — нимĕç сăвăçĕ, философ тата тĕпчевçĕ. 1749 çулхи çурла уйăхĕн 28-мĕшĕнче Франкфурт-Майн-çинчи (Германи) хулара çуралнă. 1832 çулхи пуш уйăхĕн 22-мĕшĕнче Веймарта (Германи) çĕре кĕнĕ.
«Çамрăк Вертĕрĕн асапланăвĕ»
thumb|200px|[[Почтă маркки ФРГ, Й. В. Коĕттĕне асăнса, 1961, 50 пфенингов ]]
«Фауст»
«Фауста» çырнă чухнехи тĕп пулăмĕсем:
Каçăсем
Категори:Нимĕç çыравçисем Категори:Нимĕç сăвăçĕсем Категори:Нимĕç философĕсем
Ахаль тинӗс сысни
Ахаль тинӗс сысни (лат. Phocoena phocoena) — тинӗс сыснисен (Phocoenidae) йышӗн чӗрчунӗ.
Вӑтам тӑршшӗ амисен 160 см тата 145 см аҫисен, йывӑрӑшӗ 50—60 кг. Ҫӳлти пайӗ тӗттӗм-сӑрӑ, анчах та хура мар, аякӗ ҫутӑрах, хырӑмӗ ҫутӑ-сӑрӑ е шурӑ. Шӑлӗсен шучӗ — ҫӳлте 16 - 30, аялти ретре 17 - 25 ҫити.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Тинӗс сыснисем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:Атлантика океанĕнчи сĕтпе ӳсекенсем Категори:Лăпкă океанĕнчи сĕтпе ӳсекенсем
Пĕчĕк Кăканар
Пĕчĕк Кăканар — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытамĕ
Ялта 112 çын (2006) пурăнать. Икĕ урам — Свердлов тата Плеханов урамĕсем.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Етĕрне уесĕн Асакасси вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕ хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Кампани
thumb|200px|right|Кампани Кампани - Кăнтăр Италин административлă енĕ ( облаçĕ ). Тĕп хули - Неаполь.
Ешкилт (Красноармейски районĕ)
Ешкилт, — Чăваш Республикин Красноармейски районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернин Етĕрне уесĕн Чăваш Сурăм вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Мускат (пĕлтерĕшсем)
Мускат:
531
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Сидоровка (Варжа юппи)
Сидоровка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Варжа юханшывăн сулахай çыранĕпе, 4 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чăваш Шупашкарĕ
Чăваш Шупашкарĕ — Тутарстанăн Çĕнĕ Шуçăм районĕчи чăваш ялĕ. Шупашкар çырми хĕрринче вырнаçнă.
Кун-çулĕ
Яла XVIII-мĕш ĕмĕрĕн варринче никĕсленĕ.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Çĕнĕ Шешмин районĕн ялĕсем
Сакты
Сакты — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 268 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452637, ОКАТО кочĕ — 80258855008.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Ҫар дельфинӗсем
мини
Ҫар дельфинӗсем — ҫар тӗллевӗсем валли вӗрентсе хатӗрленӗ дельфинсем. Пӗрлешнӗ Штатсен тата СССР ҫар структурисем океан дельфинӗсене темиҫе ӗç тума, тӗслӗхрен, шыври минӑсене тупма вӗрентнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Ҫар чӗрчунӗсем Категори:Хĕçпăшал историйĕ Категори:Хĕçпăшал
Изабелла
Ампелографи
Изабелла сивве тӳсекен иçĕм сорчĕ, анчах та унăн çырлисем каярах пиçеççĕ. Хулăм хупăллă çырлисем.Филлоксерана ( иçĕм пыйти ) хăрамасть. Изабелла сортран тунă эрех çĕр çырли техĕмлĕ пулать.
Сарăлни
Европăри саккунсемпе Изабелла сортран эрех тума юрамасть: Филлоксера ( иçĕм пыйтти ) Изабелла чĕрĕ хулли тымарсемче Европара килнĕ теççĕ). Анчах Франци, Итали тата Хĕвел тухăç Европăри çĕр-шывсенче апатлану эрехĕсене тăваççĕ. Изабелла анлă сарăлнă çĕр-шывсем : Абхази, Азербайджан, Грузи, Молдави, Раççей ( Краснодар Ен ), Украина ( Крым).
Каçăсем
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Горна-Оряховица
Го́рна-Оря́ховица (Горна Оряховица) — Пăлхаринчи хула. Велико-Тырново облаçĕнче вырнаçнă, Горна-Оряховица администраци центрĕ. Халăх йышĕ — 32 436 çын (2010 ç.).
Политика лару-тăрăвĕ
Горна-Оряховица общинин кмечĕ (мэрĕ)  — Йордан Стефанов Михтиев (Пăлхарин Европăра аталанассишĕн граждансем).
Каçăсем
Категори:Велико-Тырново облаçĕнчи пурăнан вырăнсем
Ин-Пех
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Теллур
Теллур — периодикăллă системăри 52 атом номерлĕ хими элеменчĕ, 'Te''' (Tellurium символпа палăртаççĕ.
Истори
Трансильванинчи (Австро-Венгрине кĕнĕ) ылтăн рудисенче Франц Иозеф Мюллер (каярах барон фон Рейхенштейн)ту инженерĕ 1782-мĕш çулта тупнă. 1798-мĕш çултаМартин Генрих Клапрот теллура уйăрса ун тĕп пахалăхĕсене тĕпченĕ.
Ячĕ пулни
Tellus - Çĕр сăмахран.
Çутçантлăкра тĕл пулни
Çĕр хуппинче 1·10-6 % массăпа. Теллурăн 100 яхăн минерал паллă. Пăхăр, хура тăхлан, цинк, кĕмĕл тата ылтăн теллуричĕсем тĕл пулаççĕ. Теллур минералĕсен чи пысăк пĕлтерĕшлисем: алтаит PbTe, сильванит AgAuTe4, калаверит AuTe2, гессит Ag2Te, креннерит (Au, Ag)Te, петцит Ag3AuTe2, мутманнит (Ag, Au)Te, монбрейит Au2Te3, нагиагит [Pb5Au(Te, Sb)]4S5, тетрадимит Bi2Te2S.
Каçăсем
Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Металмаррисем Категори:Халькогенсем
Головлёв Алексей Фёдорович
Головлёв Алексей Фёдорович — (1903-27.03.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Хура тинĕс флочĕн Одесса тинĕс çар базин 384-мĕш уйрăм тинĕс пехоти батальонĕн парти организацин секретарĕ, капитан.
Хирти Сĕнтĕр
Хирти Сĕнтĕр — Чăваш Республикин Комсомольски районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
Малтан Теччĕ уесне кĕнĕ. Кайран, 1920 çулхи çĕртме уйăхĕн 25 хыççăн Теччĕ кантонне, 1921 çулхи чӳк уйăхĕн 19 хыççăн Патăръел уесне кĕнĕ. Ку пĕтĕм тапхарта ял Курнавăш вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççан ял Мăн Патăръел районне, 1935 çулхи çу уйăхĕн 19 хыççан Патăръел районне, 1939 çулхи нарăсăн 2 хыççан ял Комсомольски районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççан каллех Патăръел районне кĕнĕ.
1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 пуçласа хальхи вăхăтчен Комсомольски районне кĕрет.
Кĕперсем
Категори:Чăваш Енри Комсомольски районĕн ялĕсем
Пантылка
Пантылка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Сома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Катениновский
Катениновский — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 6 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453153, ОКАТО кочĕ — 80249844002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Енĕшкасси
Енĕшкасси, — Чăваш Республикин Красноармейски районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Армрестлинг
Армрестлинг – алă вăй виçесси ĕлĕкренех чи чаплă ăмăрту шутланнă. Çак ăмăртуна ытларах чухне сапантуйра е акатуйсенче ирттернĕ. Арçынсем пĕр-пĕринпе тавлашса кĕрсе кайсан та алă вăйне виçме тытăннă. Хăшĕ вăйлине пĕлнĕ.
Америкăра 1952 çулхи юпа уйăхĕнче пĕрремĕш хут алă вăй виçессипе арçынсем хушшинче ăмăрту иртет.Çак ăмăртура ытларах инçе çула çӳрекен водительсем хутшăннă. Ăмăрту пурне те тыткăнланă.
Раççейре алă вăй виçессине официаллă 1989 çулта йышăннă. Ку ăмăртура вăй кăна мар, ăс тата çак спорт енĕн мелне пĕлни те кирлĕ. Малтанах çак ăмăртура арçынсем анчах ăмăртнă, халĕ вара хĕрарăмсем те виçеççĕ. Хĕрарăмсен виçисем 50 кг, 55 кг, 60 кг, 65 кг, 70 кг, 75 кг, 80 кг тата 80 кг йывăртараххисем. Çамрăк арçын ачасем хушшинчи виçесем: 55 кг, 60 кг, 65 кг, 70 кг, 75 кг, 80 кг тата 80 кг йывăртараххисем. Арçынсен виçисем: 60 кг, 70 кг, 80 кг, 90 кг, 100 кг, 110 кг тата 110 кг йывăртараххисем. Чăваш Республикинче арçынсем хушшинче алă вăй виçессипе виçĕ спорт мастерĕ, хĕрсем хушшинче – пĕрре.
Варшавка
Варшавка — Пушкăрт Республикин Кармаскали районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 78 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453018, ОКАТО кочĕ — 80235880002.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Сизов Пётр Владимирович
Сизов Пётр Владимирович (1921 çулхи утă уйăхĕн 2-мĕшĕ, Турхан ялĕ, Етĕрне уесĕ, Хусан кĕперни — 1996 çулхи утă уйăхĕн 6-мĕшĕ, Шупашкар, Чăваш Ен), — график, СССР ӳкерçĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1961 ç.). Валентин Петрович Сизовăн ашшĕ.
Кун-çулĕ
Хусан кĕпернине кĕнĕ Етĕрне уесĕн Турхан ялĕнче (халĕ Чăваш Енĕн Çĕмĕрле районĕ) 1921 çулхи утă уйăхĕн 2-мешĕнче çуралнă. Улатăрти ӳнерпе гравировкă шкулĕнче (1936-1940) вĕреннĕ, Пĕтĕм союзăн ӳнер институтĕнче кĕрет мар енĕпе (1968) вĕренсе тухнă. 1940 çулпа 1991 çулсенче Чăваш кĕнеке издательствинче ӳкерçĕ пулса ĕçленĕ.
1990 çулта Чăваш халăх ӳкерçи ятне панă, 1996 çулта Чăваш Республикин патшалăх парнин лауреачĕ ятне тивĕçнĕ.
1996 çулхи утă уйăхĕн 6 Шупашкарта çут тĕнчерен уйрăлнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш ӳкерçисем
532
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ватт
Ватт (палăртăвĕ: Вт, W) — СИ системинчи хăват виçмелли единица. Ăна пăс машини шутласа кăларнă Уатт Джеймс механик ятне панă. Пĕрремĕш хут Вата хăват единици вырăнне 1889-мĕш çулта Британи ăслăлăх ассоциацин 2-мĕш конгресĕнче йышăннă. Маларах Уатт кĕртнĕ лаша вăйĕсем тата фут-фунт минутра. 1960-мĕш çулта XIX метрика конференцинче Вата СИ системине кĕртнĕ.
Палăртни
Вата 1 çеккунтра 1 Джоуль ĕç тăвакан хăвата калаççĕ. Ытти единцăсемпе Ватт çапла çыхăннă:
Асăрхавсем
Категори:Хăватлăх виçисем Категори:СИ Категори:Метрологи
Утă, 2
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Мускат
Мускат ушкăнĕ
Мускат ушкăна нумай тĕрлĕ клонсем кĕреççĕ:
Ампелографи
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Кузнецов Анатолий Борисович
Анато́лий Бори́сович Кузнецо́в (31.12.1930, Мускав — 7.3.2014, Мускав) — театрпа кино совет тата раççей актёрĕ, РСФСР халăх артисчĕ (1979). Раççей Федерацин патшалăх премин лауреачĕ (1998).
Биографи
Анатолий Кузнецов 1930 çулхи раштавăн 31-мĕшĕнче Мускавра çуралнă. Ашшĕ — Борис Сергеевич Кузнецов, юрăç. Амăшĕ — Кузнецова Евдокия (Дина) Давыдовна. Ачалăхне Кинель-Черкасра (Куйбышев облаçĕ) ирттернĕ, Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин çулĕсенче амăшĕпе пĕрле салтаксем валли чăлха-алсиш çыхнă.
М. М. Ипполитов-Иванов ячĕллĕ мусăк училищин вокал уйрăмĕнче вĕреннĕ. 1951 çулта икĕ театр вашне вĕренме кĕнĕ, çапах та Щукин училищине мар, МӲАТ çуменчи В. И. Немирович-Данченко ячĕллĕ студи-шкулне суйласа илнĕ, унта вара 1955 çулта (А. М. Карев курсĕ) вĕренсе тухнă.
Экран çине пĕрремĕш хут Анатолий Кузнецов «Хăрушлă сукмаксем» фильмĕнче тухнă: виççĕмĕш курс студенчĕ Николай Жёлудев çамрăк ăсчаха сăнарланă. 1958 çулта киноактёр студи-театрĕн актёрĕ<re>.
1950-мĕш çулсен иккĕмĕш çурринче темиçе фильмра çапăннă: «Кубаньрен килнĕ хăна», «Универмаг витрини хыçĕнче», «Хура тинĕс патне», «Çамрăк мăшăр пирки калани» тата ур.
1969 çулта Владимир Мотылĕн «Пушхирти шурă хĕвел» фильмĕнче а Фёдор Сухов хĕрлĕçарçă рольне сăнарласан, палла тухать.
Хайĕн карьеринче Кузнецов кинора 100 ытла роле, çав шутра çакнашкал ӳнерлевсенче, «Колькă, тусăм!..», «Ирĕке кăларни», «Вĕри юр», «Уйрăмах тимлĕх зонинче», «Хирĕçле утăм», «Мускавшăн çапăçни», «Патриархăн кĕтесĕнче», «Пайрăм», «Турккă гамбичĕ», «Мосгаз».
«Шурă попугай» программăна хутшăннă.
2014 çулхи пушăн 7-мĕшĕнче Мускавра пурнăçăн 84-мĕш çулĕнче вилнĕ. «Юлашки кун» документаллă телеярăмра каласа панипе, актёр сыватăшра эмеле вилĕмле доза чухлĕ çăтса хăй çине алхунă. Новодевичье çăвинче пытарнă.
Каçăсем
Категори:МХАТ шкул-студинче вĕренсе тухнисем Категори:1930 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 31-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2014 çулта вилнисем Категори:Пушăн 7-мĕшĕнче вилнисем Категори:«Пĕрлехи Раççейĕн» пайташĕсем Категори:Наркăмăшланса хăй çине алхунисем Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем
Анат Татмăш
Анат Татмăш, — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Асакасси вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕнчи пурăнан вырăнсем
Ларса
Ларса — Авалхи Месопотамин кӑнтӑр пайӗнчи хули тата патшалӑхӗ, хальхи Телль-эс-Сенкере (Ирак). Ларса Итурунгаль Евфрат юханшывне юхса кӗнӗ ҫӗртре вырнаҫнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Авалхи Месопотамири хуласем Категори:Шумер Категори:Çывăх Тухăçри çухалнă хуласем Категори:Иракри археологи объекчĕсем Категори:Аморей хулисем тата патшалăхĕсем
Алтай чĕлхи
Алтай чĕлхи — алтай халăхĕн (алтайсен) чĕлхи. Алтай республикин официаллă чĕлхи. 1948 çулчен ойрот чĕлхи тенĕ.
Вырăнти пуплевĕсем:
Пур Раççейри 2002 çулхи халăх çыравĕ хыпарĕсемпе Раççейре 65 534 çын алтай чĕлхипе калаçма пултараççĕ. . Танлаштаруллă шутлавсемпе, вĕсенченх 10 пине яхăн çурçĕр алтайла пуплеççĕ, ыттисем — кăнтăр алтайла (чылайăшĕ алтай-кижи пуплевĕпе калаçаççĕ). Ентĕ, хăш хыпарсенче çырнипе, алтайсен 2 % çеç алтай чĕлхипе ирĕклĕ усă кураççĕ.
Кашни пуплевпе калаçакан çын шучĕ тĕплĕн паллă мар, çапах та, хаклăхсене пăхсан, телеут, челкан тата тапалар пуплевĕпе 3 пин çын калаçать. Ыттисем алтай чĕлхипе усă кураççĕ.
Çырулăхне кириллица çинче хатĕрленĕ, хушма сас паллисем:. Çырулăхĕ XIX ĕмĕрĕн 40-мĕш çулсенченпе вырăс кириллиципе çывăх. 1928—1938 çулсенче латтин алфавичĕпе усă курнă.
XIX ĕмĕрте алтай-ойротсене Христос тĕнне кĕртнĕ, ун чух библи тексчĕсене куçарнă. 1869 çулта Хусанта алтай чĕлхин грамматикине; 1884 çулта — сăмахсарне пичетлесе кăларнă. Литература чĕлхин аталанăвĕнче халăха çутта кăларакан çыравçă М. В. Чевалков чылай вăй панă.
Каçăсем
Категори:Тĕрĕк чĕлхисем Категори:Раççей чĕлхисем
Горски-Горен-Трымбеш
Горски-Горен-Трымбеш (Горски Горен Тръмбеш) — Тăнайçи Пăлхарĕнчи ял. Аслă Тырново облаçĕнче вырнаçнă, Горна-Оряховица общинине кĕрет. Халăх йышĕ — 178 çын.
Политика лару-тăрăвĕ
Горски-Горен-Трымбеш тӳррĕнех общинăна пăхăнса тăрать, хăйĕн кмечĕ çук.
Кивĕ Майна
Кивĕ Ма́йна (1917 çулчен — Богоявле́нское чиркӳ ялĕ) — хула евĕр паççулкă, Раççей Федерацин Чĕмпĕр облаçĕнчи Кивĕ Майна районĕн администраци центрĕ. Атăлăн (Куйбышев шывусравĕ çумĕнче) сулахай çыранĕнче, Чĕмпĕртен 68 çм çурçĕр-тухăçалла, 34 çм Чĕмпĕр — Ĕпхӳ чукун çулĕн Чердаклы чукун çул чарăнăвĕнчен çурçĕрелле вырнаçнă.
Кун-çулĕ
Чăнлавсене тăнласа, çакна калама пулать: Богоявленское салине Кострома Богоявленски мăнастăрĕн мăнахĕсем 1655—1661 никĕс хунă.
Анатри Кушар
Анатри Кушар, — Чăваш Республикин Красноармейски районĕнчи ял.
Кивĕ Майна
Кун-çулĕ
Официаллă ялăн çул ӳсĕмне 1670 çултанпа çыраççĕ, ун чух Алексей Михайлович патша хушнипе Атăл çыранĕнче Майн острогне никĕсленĕ.
Анатри Кушар
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернин Етĕрне уесĕн Чăваш Сурăм вулăсне кĕнĕ.
Кивĕ Майна
Кун-çулĕ
Пĕрремĕш йывăç чиркĕве ялта 1777 хăпартнă; унăн икĕ астул пулнă: Богоявление тата Тасана кĕртекен Николай Мирликийе чысласа. Нумаях ларайман, кăвайта кайнă. 1823 çулта Дмитрии Николаевич Блудов граф кăмăлĕпе, укçипе чулран Богоявлени чиркӳне тăваççĕ, вăл халиччен упранса юлнă, халĕ те кĕл тумалли вырăн шутланать. Храмра Турă амăшĕн асам пирĕштисем: «Боголюбивая», «Отрада» («Утешение») тата «Казанская» çын чунне тасатаççĕ.
Анатри Кушар
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Кивĕ Майна
Промăçлăх
Сĕт-çу савучĕ, кирпич савучĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕ
Фауст (трагеди)
«Фауст» трагеди — чаплă нимĕç çыравçин И. В. Гёте пуç кăшăлĕ.
А. С. Пушкин меркĕн каланă май, «„Фауст“ сăвăçлăх чун-чĕмĕн çӳллĕ хайлалăхĕ», вăтам ĕмĕрсенчи пĕр çыннăн — нимĕç юмах-халапĕсен паттăрĕн Йоханн Фауст тухтăр пурнăçĕн чи паллăрах историйĕ пулса тăрать.
Коĕтĕ тупсăмлă ĕçлесе вăтам ĕмĕрти Фауст тухтăр историне Çĕнĕ саманан мал йăла йĕркипе философиллĕ йывăрлатса çĕнĕ паллăллă хайлав ăсталать. Авалхи сюжетĕнче чернокнижник чунне Шуйттана сутать те вилсен тамăк терчĕсене тӳсет. Коĕтĕ улăштарнă май Фауст кăткăс чунлă, асапланакан, пĕрмаях тĕрĕслĕхе шыракан этем, вăл хăйĕн пурнăç тапхăрĕнчи кивĕ ултав вĕрентӳ картинчен тухасшăн, тĕнчене тĕпчесе ăнланасшăн тăрмашать, çавăнпа та эсрел вăйне илессишĕн хăйĕн вилĕмсĕр чунне сутса ярать.
Коĕтĕн Фаусчĕ, вăтам ĕмĕрти кăссайран ытларах, Кретхеншĕн вĕри юратупа çунать, анчах туйăм вĕçĕ синкере тухать. Çак туйăм çуралăвĕпе аталанăвĕ пирки пĕрремĕш пайĕнче хайланă. Иккĕмĕш пайĕнче ĕç-хĕл авалхи тĕнчене куçать — сюжечĕпе паянкунхи Фауст Вăтамĕмĕрлĕхе çитет, çакăн пек куçăмсем, философи енчен Çутĕç тапхăрĕн чаплă ывăлĕ пулнă май Коĕтĕне питĕ çывăх пулнă.
Пĕр иккĕленмесĕрех, «Фауст» трагеди Коĕтĕ философийĕпе пурнăç тăрмашăвĕн пĕтĕмлĕхне кăтартать, çак мăнаç пултаруллă ĕçе вăл хăйĕн кун-çулĕн чылай тапхăрне — 57 çула — 1774 пуçласа 1831 таранчен халалланă.
Каçăсем
Категори:Вулав пьесисем Категори:Иоганн Вольфганг фон Гёте трагедисем  Категори:Усал литературăра Категори:1806 çулăн кĕнекисем Категори:1808 çулăн пьесисем Категори:1832 çулăн пьесисем
Саке
Саке ( яп.- nihonshu ) - вăтам хаяр ( 15-17 % ) япун алкоголь ĕçми. Йăнăшла ăна - "рис эрехĕ" теççĕ. Ку тĕрĕс мар. Сакен чи çывăх "тăванĕ" - сăра. Саке рис туллин йӳçнĕ ĕçми. Ăна рис крахмалĕнчен иккĕ çĕпре ( тĕрĕсрех каласан - пăнтăх кăмпи -"коджи" ) хушса спирта кăлараççĕ. Саке 15-50 % хаярлăхпа пулать.
Ливи
Анăç енче Алжирпа, çурçĕр-анăçра Туниспа, кăнтăрта Чадпа, Нигерпе, кăнтăр-тухăçра Суданпа, тухăçра Икĕпатпа чикĕ тытать. Çурçĕрте Вăтаçĕр тинĕсĕн хумĕпе çăвăнать.
Саке
Сакетăвакансем
Япониче яхăн 2 пин сакетăвакансем.Чи пысăки хуçалăхсем : "Геккейкан", "Озеки", "Такара", "Хакуцуру", "Нихон Сакари".
Ливи
Истори
thumb|left|200px|Триполирен анăçри Сабрат хулинчи римсен амфитеатăрĕ.
Саке
Каçăсем
Категори:Алкоголь ĕçмисем
Ливи
Каçăсем
Категори:Ливи
Васильевка (Шаран районĕ)
Васильевка  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 14 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452637, ОКАТО кочĕ — 80258855009.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Семенычевка
Семенычевка  — Раççей территоринчи юханшыв. Самар облаçĕ территорипе юхать. Анлă юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
533
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Синьдюк
Синьдюк — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кăнтăр юханшывăн сулахай çыранĕпе, 446 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :