cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ухман
Асăрхавсем
Категори:Канаш районĕнчи пурăнан вырăнсем
Оселки (Кемĕр облаçĕ)
Оселки (Оселки) — Кемĕр облаçĕнчи Прокопьевски районĕнчи чăваш ялĕ.
Ялта культура çурчĕ, вулавăш, шкул пур. Культура çурчĕнче Аксенов Н.А. ертсе пыракан «Хĕлхем» фольклор ансамблĕ ĕçлет.
Ялăн чă-чăн чăвашла ячĕ паллă мар.
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн Прокопьевски районĕ Категори:Кемĕр облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Чагисейка
Чагисейка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сылтăм çыранпе вăрринчен 722 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 143 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Пырлово
Пырлово —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Енцида юхăмăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 13 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Тарка-Няда-Яха
Тарка-Няда-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Няда-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 103 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Пырлово
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тарка-Няда-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Избуха
Избуха —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Баланда №828 юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Людовик II (Венгрипе Чехи королӗ)
Людовик II е Лайош II (чеш. Ludvík Jagellonský, венг. II. Lajos, хорв. Ludovik II. Jagelović; 1 утӑ 1506, Буда, Венгри — 29 ҫурла 1526, Мохач, Венгри) — Чехипе Венгрин (1516 ҫултан) Ягеллонсен династийӗн юлашки королӗ, Хорватипе Венгри унийӗн юлашки королӗ. Мохач çапăçӑвӗнче вилнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори
Сьюдад-Боливар
Сьюдад-Боливар (Ciudad Bolívar) — Венесуэла патшалӑхӗн хули, Боливар штачӗн тӗп хули, штатӑн Сьюдад-Гуаяна хыҫҫӑн иккӗмӗш хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Хорген (тăрăх)
Тăрăх Цюрих кантонне кĕрет. Лпаптăк — 104,16 км². 108 727 çын пурăнать. Официаллă код — 0106.
Каçăсем
Категори:Цюрих (кантон)
Чике
Чике, ал туни, алă туни (çавăн пекех хурса, алă хурси) — çынăн е чĕрчунăн çӳлти пайĕ, çӳл енчен чавса (чавса сыппи), ая енчен — алă сыппи. Чавса шутне малти ушкăнăн мышцисем (4 сий) тата кайри ушкăнăн (2 сий) кĕреççĕ.
Каçăсем
Категори:Çын анатомийĕ Категори:Этем
Глатт
Глатт — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Сьюдад-Гуаяна
Халӑх шучӗ 940 пин çын.
Ориноко юханшывӗн сылтӑм ҫыранӗнче вырнаҫнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Мăн Полюг
Мăн Полюг — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Старая Тотьма юханшыва юхса кĕрет. 22 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Вырăслатни
*
Космологири хĕрлĕ шăвăну
Космологиллее (метагалактикăлла) хĕрлĕ шăвăну — аякри мĕнпур çăлкуçсемшĕн (галактикăсемшĕн, квазарсемшĕн) сăнанакан тата çав çăлкуçсем пĕр-пĕринчен (сăмахран, пирĕн Галактикăран) катерĕннинчен  килекен  пайăркалав тăтăшлăхĕн пĕчĕкленĕвĕ, урăхла каласан, Метагалактика стационарлă марри (вăл сарăлни).
Каçăсем
Категори:Космологи Категори:Хĕрлĕ шăвăну
Окунёвая (Кыртып-Ях юппи)
Окунёвая  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кыртып-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Электрод потенциалĕ
Электро́д потенциа́лĕ — харпăр (асаннă) электродпа стандартлă водородла электродран (унăн потенциалне нуль тесе шутлаççĕ) тунă элементăн  ЭДСĕ. Потенциал плюслă, енчен те хайхи электрод катод вырăнĕнче пулсан. Анод пулсан — минуслă шутланать.
Каçăсем
Категори:Электро
Рокъяга
Рокъяга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ярбияга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 27 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Твид (юханшыв)
Твид (River Tweed) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Шотландитерриторипе юхать. Юханшыв  Çурçĕр тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 156 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Шотландин юханшывĕсем
Светлое Поле ял хутлăхĕ
Светлое Поле ял хутлăхĕ — Самар облаçĕнчи Хĕрлĕ Çыр районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕ.
Администраци центрĕ — Светлое Поле поçолок.
Комарья
Комарья — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тундрина юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 15 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Эшлен-Обердисбах
Конольфинген тăрăхне кĕрет. 312 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0601.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Хайлав (вĕрентÿ)
Хайлав — шкул ачисене вĕрентÿ тĕллевĕсемпе пурнăçлаттракан çыру ĕçĕн тĕсĕ. Вырăсла ăна ытларах чухне "сочинение" теççĕ. Чăваш чĕлхинче те "сочинени" текен варваризмпа усă кураççĕ.
В вӗренӳ процесӗнче пуринчен ытла литературӑпа (текстпа ҫырнӑ сочиненисемпе), сочиненисемпе-миниатюрсемпе, сочиненисемпе (эссе) заданисем ҫине (сӑмахран, "эпӗ ҫулла мӗнле ирттертӗм", "мӗнле пулас килет манӑн"), картинӑпа ҫырнӑ сочиненисемпе, сочиненисемпе (сӑмахран, темле ҫын ҫинчен) усӑ кураҫҫӗ.
Йӑлана кӗнӗ пек Вырӑс чӗлхипе тата литературипе Раҫҫей империйӗн вӑтам вӗренӳ заведенийӗсенче экзамен тытаҫҫӗ, унтан ССР СОЮЗӖПЕ Раҫҫей Федерацийӗн литература темипе сочинени евӗр иртеҫҫӗ. АНЧАХ ППЭ тунӑ хыҫҫӑн унӑн сочиненийӗ[стиль] питӗ кирлӗ пай пулса тӑнӑ. Шӑпах халӗ шкул ачисене 11 — мӗш задание пурнӑҫлама литература е публицистла татӑк тӑрӑх эссе ҫырса пама сӗнеҫҫӗ.
Асăрхавсем
Категори:Вĕрентÿ Категори:Филологи Категори:Дидактика
Жайворон Владимир Игнатьевич
Жайворон Владимир Игнатьевич Жайворон Володимир Гнатович — (03.06.1923-05.12.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Тĕп Асла командовани резервĕн 7-мĕш татса тухакан артиллери дивизин 103-мĕш миномёт полкĕн батарея командирĕ, гварди капитанĕ.
Кабимас
Кабимас (Cabimas) — Венесуэла патшалӑхӗн ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫӗнчи, Сулия штачӗн хули.
Нефть промыҫлӑхӗн тӗп вырӑнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Расъёль
Расъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сэбысь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пăхав тата тăрăшав
Пăхав — 14 çул тултарман тата ашшĕ-амăшĕсĕр юлнă ачасене пăхса ÿстермелли мелсенчен пĕри, çавăн пекех психика чирĕсемпе чирлесе хевтесĕр юлнă тата çавна судпа çирĕплетнĕ аслăрах çынсене пăхасси те.
Çыруçă (пĕлтерĕшсем)
Çыруçă :
Туна
Туна (ура туни) — этемĕн тата ытти нумай чĕрчунсен урин пĕр пайĕ. Этемĕн аллин (малти ал-урин) çавнашкал пайне «ал туни» е «чике» теççĕ.
Çыруçă (пĕлтерĕшсем)
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Пăхав тата тăрăшав
Тăрăшав — 14 çул тултарнă тата ашшĕ-амăшĕсĕр юлнă ачасене пăхса ÿстермелли мелсенчен пĕри, çавăн пекех психика чирĕсемпе чирлесе хевтесĕр юлнă тата çавна судпа çирĕплетнĕ аслăрах çынсене пăхасси те, çавăн пекех, сусăрсемшĕн, инвалидсемшĕн тăрăшасси те кунтах кĕрет. Кулленхи пурнăçра татах анлăрах пĕлтерĕш. Тăрашав — çыннăн тивĕç-ирĕкĕсене хÿтĕлени.
Туна
Каçăсем
Категори:Ура анатомийĕ Категори:Этем анатомийĕ Категори:Çын анатомийĕ
Пăхав тата тăрăшав
Литература
Категори:Килйыш тивĕç-ирĕкĕ Категори:Раççейри ыртăвăмлăх историйĕ
Иткарка
Иткарка —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Медведица юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 512 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Чайсоль
Чайсоль — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Мендель юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 119 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Адлисвиль
Адлисвиль (Adliswil) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Хинвиль тăрăхне кĕрет. 15 783 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0131.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Тарнче-Яха
Тарнче-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Глемс
Глемс — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Энц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Коон-Ях
Коон-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Балык юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  130 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 62 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тис (юханшыв, Аслă Британи)
Каçăсем
Категори:Англи юханшывĕсем
Куçавçă (фильм)
Куçавçă (Кочевник) — Казахфильм киностудире Иван Пассер режиссёр 2005 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Космологилле принцип
Космологилле при́нцип — паянхи космологин никĕсĕ, унпа килĕшÿллĕн вăхăтăн кашни самантĕнчи сăнавçă, ăçта тăнине тата ăçталла тинкернине пăхмасăрах, Çут Тĕнчере, тĕпрен илсен, пĕр япаланах курать.
Асăрхавсем
Категори:Космологи Категори:Принципсем
Тяньаньмэнь
Тяньаньмэнь :
Рубиха (Ом юппи)
Рубиха — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ома юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 134 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 65 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Пыря-Сяда-Яха
Пыря-Сяда-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Пыря-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 76 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Застава
Застава, нумай пĕлтерĕшлĕ сăмах:
Мăн Пучкас
Мăн Пучкас — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Сухона юханшыва юхса кĕрет. 26 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хул
Хул — этемĕн аллин пĕр пайĕ (ăна хулпуççи тенипе пăтраштармалла мар, ку телĕшпе ÿкерчĕксем çине пăхăр).
Каçăсем
Категори:Хулпуççи
Худолеев Иван Николаевич
Каçăсем
Категори:1875 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 24-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1932 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 19-мĕшĕнче вилнисем
Вут-хĕмлĕ перӳ хĕçпăшалĕ
Вут-хĕмлĕ перӳ хĕçпăшалĕ — инçелле е çывăхла çапăçăвăн хĕçпăшалĕ,  унта снаряда (минăна, пульăна) хăвăртлатса кăларса яма, ытларах чухне,  тар çуннă хыççăн пулакан газсене усă кураççĕ.
Олтын-Ягун
Олтын-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Волокта-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  55 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кара-Чумыш
Кара-Чумыш (Кара-Чумыш) — Кемĕр облаçĕнчи Прокопьевск районĕнчи чăваш ялĕ.
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн Прокопьевски районĕ Категори:Кемĕр облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Шырлан
Шырлан (çавăн пекех çыр, сакăлта, ахрат) — юханшывăн, çырман, кÿллĕн, тинĕсĕн т. ыт. те çав тери чăнкă çыранĕ, хĕрри, 90° патнех çитет, тепĕр чухне татах та чăнкăрах (чăнкăлăх тепĕр еннелле çаврăнать).
Пĕчĕкрех шырлансем пирки чăваш чĕлхинче урăхларах сăмахсемпе усă курма тăрашаççĕ.
Литература
Категори:Рельеф формисем
Карупано
Халӑх шучӗ 156 380 çын (2015).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Пуэрто-ла-Крус
Пуэрто-ла-Крус (Puerto la Cruz «Сӑваплӑ Хӗрес порчӗ») — Венесуэла патшалӑхӗн Кариб тинӗсӗн хӗрринчи хула-порчӗ, Ансоатеги штачӗн хули. Хӗвелтухӑҫ Венесуэлан пысӑк та пӗлтерӗшлӗ хули.
Нефть промыҫлӑхӗн тӗп вырӑнӗсенчен пӗри.
Казачка (Сосновка юппи)
Казачка  —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сосновка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 7,9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Бренцикофен
Бренцикофен — (Brenzikofen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Конольфинген тăрăхне кĕрет. 520 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0606.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Чанга (Журавлева юппи)
Чанга  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Журавлева юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 31 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Кор-Яун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Трент (юханшыв)
Трент (Trent) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Хамбер (юханшыв)|Хамбер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 298 км, бассейн лаптăкĕ 15300 км2.
Каçăсем
Категори:Аслă Британи юханшывĕсем
Мамонтсем
Мамонтсем (лат. Mammuthus) — сӗтпе ӳсекенсен вилсе пӗтнӗ пил йышшисен йӑхӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Мамонтсем
Хирцель
Хирцель (Hirzel) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Хинвиль тăрăхне кĕрет. 1889 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0132.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Вĕсене тӳпе парăнать
Вӗсене тӳпе пӑхӑнать (Им покоряется небо) — Горький ячĕллĕ киностудире Татьяна Лиознова режиссёр 1963 çулта ӳнерленĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Гленне
Гленне — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв  Мёне юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17,1 км, бассейн лаптăкĕ 67,296 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Полин Кейл
Полин Кейл (акӑлч. Pauline Kael; 19 ҫӗртме 1919 — 3 авӑн 2001) — америка журналисчӗ тата кинокритикӗ, унӑн «ҫивӗч, сарказмлӑ, хӗрӳллӗ те витӗр кӑтартакан» рецензийӗсем, сайра мар ыттисен шухӑшӗсене хирӗҫ пулнисем, унран, тен, халь пурӑнакан кинокритиксенчен чи вӑйлӑ сӗм параканнине туса хунӑ.
Каҫӑсем
Категори:АПШ журналисчĕсем
«Хăюлăх» медалĕ (СССР)
«Хăюлăх» медалĕ — ССРП патшалăх чыславĕ. Тăван çĕршыва хӳтĕленĕ тата çарти тивĕçе пурнăçланă чухне пайăр харсăрлăхпа хăюлăхшăн чысланă.
ССРП аркансан
Медаль дизайнĕпе советсем хыççăнхи патшалăхсен çакăн пек чыславĕсем:
Каçăсем
Хăюлăх Категори:Вăрçă медалĕсем
Шырланкă
Шырланкă — пысăках мар вар.
Литература
Категори:Варсем Категори:Рельеф формисем Категори:Рельеф
Пĕрлĕх транспорчĕ
Пĕрлĕх транспорчĕ(коммуналлă транспорт) — куçаракан малтанах çирĕплетнĕ маршрутсем тăрăх халăха епле турттарса (транспорт хатĕрĕ) тивĕçтерекен пассажир транспорчĕн отраçлĕ евĕр урăхла тĕслĕхĕ, çаплах тивĕçтерӳ хакне тӳлев хормине хыпарлать.
Каçăсем
* Категори:Транспорт тĕсĕсем
Розь
Розь — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 58 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пусăллă
Пусăллă, е Пусă (Базлово, Бозлау е Бозы) — Чулхула облаçĕнчи Сăпас районĕн ялĕ. Тутарсем никĕсленĕ (çавăн пекех никĕслеенсем хушшинче чăвашсем те пулнă пулмалла). Хальхи вăхăтра та тутарсемех пурăнаççĕ.
Ял ячĕ вара чăваш чĕлхинчи "пусă" самахран тухнă пулмалла. Палла ĕнтĕ, "пусă" тесе тырпул ÿстерекен пысăках мар уй-хире калаççĕ, унăн урăхла ячĕ — "ана".
Тавралăх
Хусан-Мускав чукун çултан аякрах мар.
Кăсăклă фактсем
Рифкат Ахметьянов чĕлхеçĕ каланинчен :
<Куçару: 1968-мĕш çулта вырăна тухса тĕпченисем Пăяна тата Урга шывĕсен бассейнĕсече пурнакан тутарсен чăваш субстрачĕн йĕрĕсем пуррине çирĕплетрĕç: ял ячĕсенче (Петряксы < чăв. Петĕр касси, Бозы < чăв. Пусă), уйрăм сăмахсенче...>
Çак тутар ялĕ хăйĕн историйĕпе чăвашсемпе тачă çыхăннине ытти çăлкуçсем те палăртаççĕ.
<Куçару: Хăшпĕр чăвашсем, тутарланнă май, 1787-мĕш çулта Пусăллăра пурăнма юлнă>
Çавăн пекех : <Куçару: Ф. Юнисов çырса илнисем тăрăх, Кучкай-Пашарта, тутарсемпе пĕрлех, Пусăллă тутар ялĕнчен тухнă темиçе чăваш ратни пурăннă. Вăл вĕсен ăру йывăçне тишкерсе палартнă, уявĕсем, ĕненĕвĕсем, йăли-йĕркисем пирки хыпарсем пухнă. Вăхат иртнĕçем чăвашсем ислама куçнă, тутара тухнă. Вĕсенчен "дур" текен сăмах юлнă, — вăл урама, ялăн пайне пĕлтерет, калăпăр, "Чуаш дур", "Кочан дур".>
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем Категори:Сăпас районĕ (Чулхула облаçĕ)
Тафта (тĕртĕм)
Тафта́ (taffetas, taffetà, «taftah» — пĕтĕрнĕ, явнă, тĕртнĕ";  таффета тенипе пăтраштармалла мар) —  тĕртĕм, пусма.
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр Категори:Текстиль
Жаксыгулов Садык Шакелович
Жаксыгулов Садык Шакелович (Жақсығұлов Садық Шәкелұлы; 07.11.1924 - 30.03.2009), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 7-мĕш гварди çарĕн 73-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 209-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн миномёт расчёчен командирĕ, гварди кĕçĕн сержант|кĕçĕн сержанчĕ.
Русенька
Русенька — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Снопа юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 17 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Маракайбо
Маракайбо (Maracaibo ) — Венесуэла патшалӑхӗн ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ хули, Сулия штачӗн тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Тэй (юханшыв)
Тэй (Tay) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Шотландитерриторипе юхать. Юханшыв Фёрт-оф-Тэй юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 193 км, бассейн лаптăкĕ 6216 км2.
Каçăсем
Категори:Шотландин юханшывĕсем
Ура лаппи
Ура лаппи — Этемĕн урин чи аякри тата утнă-чупнă чухне çĕрпе сĕртĕнсе пыракан пайĕ. Чĕрчунсен урисен çав пайне те çакăн пекех калаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Ура
Хорген (Цюрих)
Хорген (Horgen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Мăн Рунга
Мăн Рунга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вотча юханшыва юхса кĕрет. 10 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Тик (тĕртĕм)
Тик (tijk, tick) — тĕртĕм
Литература
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Текстиль Категори:Пир-авăр
Еловка (Кемĕр облаçĕ)
Еловка (Еловка) —  Кемĕр облаçĕнчи Прокопьевск районĕнчи  ял.
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултарать, анчах та ăна тупса палăртман.
Каçăсем
Категори:Кемĕр облаçĕн Прокопьевски районĕ Категори:Кемĕр облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Тарседа-Яха (Яру-Яха юппи)
Тарседа-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Яру-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 24 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Камышинка (Медведица юппи)
Калыш инка  —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Медведица юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 650 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Гуаренас
Гуаренас (Guarenas ) — Венесуэла патшалӑхӗн хули, Миранда штачӗн хули. Тинӗс шайӗнчен 374 м ҫӳлерех, Гуаренас юханшывӗн ҫыранӗсенче вырнаҫнӑ.
Халӑх шучӗ 187 пин çын (2001).
Омор-Ягун (Нятлонга-Ягун юппи)
Омор-Ягун  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нятлонга-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  93 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 64 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кӳкĕрт изотопĕсем
Кӳкĕрт изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă кӳкĕрт хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Чаршан
Чаршан — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Мăн Пуриянга юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Глимке
Глимке — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Экстер (Флото юппи)|Экстер, Зальце (Бега юппи)|Зальце юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,2 км, бассейн лаптăкĕ 13,1 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Корячи-Яун
Корячи-Яун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Амку-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  1 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Алă лаппи
Алă лаппи — Этемĕн аллин кĕлеткерен чи аякри пайĕ. Чĕрчунсен çавнашкал органне ура лаппи теме пултараççĕ.
Пыря-Яха
Пыря-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хаспыря-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 11 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Алă лаппи
Каçăсем
* Категори:Алă Категори:Алă-ура
Пыря-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гросхёхштеттен
Гросхёхштеттен — (Grosshöchstetten) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Конольфинген тăрăхне кĕрет. 3092 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0608.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Александровка (Казачински районĕ)
Александровка (Александровка) —  Красноярск крайĕнчи Казачински районĕнчи  ял. Час-часах Çĕпĕрти чăваш ялĕсен йышне кĕртеççĕ.
Каçăсем
Категори:Казачински районĕ Категори:Красноярск крайĕнчи чăваш ялĕсем
Уай
Уай (Wye) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Северн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 215 км, бассейн лаптăкĕ 4136 км2.
Каçăсем
Категори:Аслă Британи юханшывĕсем
Сареда (Мăн Горносталь юппи)
Сарёда — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мăн Горносталья юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 32 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Роща-Ёль (Анат Двойник юппи)
Роща-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ниж. Двойник юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Ас
Астăвăм е Ас —  аслă психикăлла функцисен тата пĕлеес пултарулăхсен комплексĕ, пĕлĕве, пултарава тата хăнăхăва пухни, упрани тата çавна кайран та манманни.
Казанка (Казачински районĕ)
Красноярск крайĕнчи чи паллă чăваш ялесенчен пĕри. Унта 1960-мĕш çулсемчченех шкулта ачасене чăвашла вĕрентнĕ. Ялăн чăн чăвашла ячĕ те пулма пултарать. Анчах та ăна тупса палăртман.
Ас
Каçăсем
* Категори:Астăвăм Категори:Çын Категори:Психологи
Казанка (Казачински районĕ)
Малтан яла "Усть-Таловка" тесе ят панă пулнă. Анчах та вăл ят çынсемшен шăл çемми пулман, Казанка теме пуçланă. Çапла вара вара шăпах «Казанка» тенине «чăн-чăн чăвашла ят» теме те май пур.
Кунçул
Интернетран:
Тавралăх
Унта пурăнакан чăвашсем патне çитме çулĕ чăнахах та çывăх мар. Хусанкка — Красноярск тăрăхĕнчи Казачино районĕнчи чи аякри ял. Райцентртан малтан çыран хĕрринчи Галанино ялне çитмелле. Кайран паромпа е пăр тăрăх хывнă çулпа Енисей урлă каçмалла. Унтан тепĕр 52 çухрăм вак чул та сарса хытарман çулпа чăтлăх витĕр каймалла…
Кăçалччен (2022?) унта кĕсье телефонĕсемпе те усă курайман — çыхăну, интернет пулман. == Ытти информаци == Çав ялта несĕлĕсен йăлисене, тăван чĕлхене упраса тĕлĕнмелле чăвашсем пурăнаççĕ. 112 çул каялла йăхташăмăрсен пирвайхи ушкăнĕ кайса тĕпленнĕ унта. Хусан кĕпĕрнинчен тухнă Трофим Ермаков Столыпин реформи вăхăтĕнче куçса кайнă чухне юхан шыв хĕрринче хитре вырăн асăрханă. Çулташсене тулăх çĕрсем, пуян вăрман илĕртнĕ. Нимĕн шухăшласа тăмасăрах вĕсем çавăнта ял пуçарнă. Ермаков хăйĕн тăванĕсем патне унта куçса пыма чĕнсе çыру янă. Йыш пысăкланса пынă. Малтанах яла юхан шыв ятне кура Усть Таловка тенĕ. Анчах ку ят çынсене килĕшмен. Хăйсен тăван тăрăхĕн ячĕпе Хусанкка теме тытăннă. Çĕпĕрти çак вырăна халăхпа пĕрле чăвашсен хăйне евĕр культури те килнĕ. Красноярск тăрăхĕнчи чăвашсен автономийĕн ертӳçи Геннадий Храмов сĕннипе эпĕ çав ялта пурăнакан Ольга Васильевăпа çыхăнтăм. Пирĕн тата вĕсен вăхăт уйрăмлăхĕ — тăватă сехет. Ольга Владимировна ĕçрен таврăнса каçхи апат çиме ĕлкĕрнĕччĕ. Пирĕн патра кăнтăрла иртни икĕ сехет кăначчĕ. Шупашкартан шăнкăравласа унпа кăсăкланнăшăн вăл питĕ савăнчĕ, тĕлĕнчĕ. Хăйĕн пурнăçĕпе хаваспах паллаштарчĕ. «Ялти библиотекăра ĕçлеме тытăннăранпа кăçалхи çу уйăхĕнче 33 çул çитĕ. Ман умĕнхи библиотекарь декрет отпускне кайсан вăхăтлăх тесе кăна вырнаçнăччĕ. Халĕ 54-ра — тивĕçлĕ канăва та кунтанах тухатăп ĕнтĕ», — терĕ вăл. Ольга çав ялтах çуралса ӳснĕ. Унăн амăшĕ те унтах çут тĕнчене килнĕ. Анчах, шел те, 14 çул каялла пурнăçран уйрăлнă. Ашшĕ Владимир Иванович вара — Чăваш Енрен, Калинино районĕнчен /халĕ Вăрнар районне кĕрет/. Вăл 87-ре, ялти арçынсенчен — чи асли. Мăшăрне пытарнă хыççăн пĕчченех кун кунласа çĕр çĕрлет. Хĕрĕ Ольга ун патне кунне темиçе те пырса каять. Апат пĕçерсе çитерет, кил-çурта тасатса тăрать, вутă хутса пӳрте ăшăтать. Çĕпĕре куçса кайнă чухне Владимир пиллĕкри ача пулнă. Унăн ашшĕ Иван Иванов учительте ĕçленĕ. Килĕнче вăл Турă кĕнеки упрать тесе çăхавланă хыççăн НКВ Д çыннисем ун патне ухтарма пынă, анчах нимĕн те тупайман. Вара Иван Герасимович çемйине пуçтарса çĕрле килтен тухса кайнă. Арăмĕпе Евдокия Петровнăпа иккĕшĕн виçĕ ача пулнă, тепри Çĕпĕрте çуралнă. Иван Герасимович Тăван çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă, унтан аманса таврăннă. Хăрах урине кассан вăл тек вăрçа кайман, Хусанккара учительте ĕçленĕ, чăваш чĕлхи вĕрентнĕ. Шкул директорĕ те пулнă. Ялта 7 класс вĕренмелли шкул уçтарни — унăн тивĕçĕ. Вăл 1963 çулта вилнĕ. Иван Герасимовичăн кун кĕнекине, унăн пĕртăванĕсем вăрçă хирĕнчен янă çырăвĕсене Ольга Владимировна тирпейлĕ упрать. Вĕсене пĕтĕмпех чăвашла çырнă. «Ĕлĕкхи çынсем темшĕн питĕ хитре пулнăн туйăнать. Атте çамрăк чухне кăтра çӳçлĕ чипер каччă пулнă. Аннепе пĕр ялта ӳснĕ, çамрăк чухне урама вăййа тухнă. Атте каланă тăрăх, çавăн чухне вăл ăна килĕштернĕ, хăйĕнчен ултă çул кĕçĕнскере кайран качча илнĕ. Анне — дояркăра, атте шоферта ĕçлесе ĕмĕрленĕ», — каласа кăтартрĕ аякри чăваш хĕрарăмĕ.
Каçăсем
Категори:Казачински районĕ Категори:Красноярск крайĕнчи чăваш ялĕсем
Борисов Борис Самойлович
Борис Самойлович Борисов (1872, Александровск — 11.11.1939, Мускав) — раççей кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Корш театрĕ Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем Категори:Романссен авторĕсем Категори:1872 çулта çуралнисем Категори:1939 çулта вилнисем Категори:Чӳкĕн 11-мĕшĕнче вилнисем
Эль-Тигре
Эль-Тигре (El Tigre ) — Венесуэла патшалӑхӗн ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ хули, Ансоатеги штачӗн хули.
Симон-Родригес муниципалитечӗн тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Хюттен (Цюрих)
Хинвиль тăрăхне кĕрет. 913 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0134.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Чачамга
Чачамга — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 489 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 181 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Коневочка
Коневочка —Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ, Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Медведица юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 631 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Застава (чикĕри)
Чикĕри застава (йĕрлĕ уйрăм) — чикĕри хурал çарĕсен патшалăх чиккин (ПЧ) пайне вырăнта пĕрмай хураллакан Чикĕ хуралĕн тĕкĕрчĕ е чикĕ хуралĕн комендатури.
Чикĕри заставăн пуçлăхĕн ĕç вырăнĕ, штатра çырнипе, яланхилле — майор, çаплах уйрăм ротăн е батарейăн командирĕ. Хăшпĕр чухне застава пуçлăхĕн ĕç вырăнĕ, штатрипе танлаштарсан, кĕçĕн полковник е капитан шутланать. Çапах та, организацилле, чикĕ застави уйрăмсенчен, анчах та çаплах взводсенчен тытăнса тăрать.
Структура
Чикĕри застава статусĕпе пĕрлехи çарти ротăпа е батарейăпа танлашать.
Глиндер-Ау
Глиндер-Ау — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Билле юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км, бассейн лаптăкĕ 57,2 км2.
Анчиков Григорий Александрович
Григорий Александрович Анчиков (14.1.1914  — 15.6.2003, Минск) — мусăкçă, композитор.
Биографи
Григорий Александрович Анчиков 1914-мĕш çулта Чĕмпĕр кĕпернине кĕнĕ  уесĕн (халĕ Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕ) Ирçел ялĕнче çуралнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн композиторĕсем Категори:Чăваш композиторĕсем
Мăн Сивеж
Мăн Сивеж — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Пурсанга юханшыва юхса кĕрет. 14 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Жалдак Фёдор Трофимович
Жалдак Фёдор Трофимович Жалдак Федір Трохимович — (1908-06.04.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 53-мĕш çарĕн 228-мĕш перевçĕсен дивизин 795-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемётчикĕ, красноармеец.
Пюнга-Лохо (Надым юппи)
Пюнга-Лохо  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Надым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 47 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тархуты-Харвута-Яха
Тархуты-Харвута-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мудуй-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 25 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Астăвăм (пĕлтерĕшсем)
Астăвăм:
Тархуты-Харвута-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Бережная Ирина Григорьевна
Биографи
1980 çулхи çурлан 13-мĕшĕнче Ворошиловградра (халĕ Луганск) Елена Петровна Бережная юрист çемьинче çуралнă.
2002 çулта Киеври Тарас Шевченко ячĕллĕ наци университетĕнче «Право пĕлĕвĕ» ăстаçăлăхпа вĕренсе тухнă. 19 çулта турфирмăна уçнă, тепĕр 2 çултан тупăшлă бизнес-проекта хăпартнă.
Каçăсем
Категори:Украинăн Аслă Радăн VI чĕнĕвĕн халăх депутачĕсем Категори:Украинăн Аслă Радăн VII чĕнĕвĕн халăх депутачĕсем Категори:Украинăн регионсен партийĕн пайташĕсем Категори:Украинăн хĕрарăм-политикĕсем Категори:Философи тухтăрĕсем Категори:«Мĕн? Ăçта? Хăçан?» вылявçисем Категори:Автомобиль катастрофисенче вилнисем Категори:Зверинецкое çăвине пытарнисем
Дороти Паркер
Дороти Паркер (англ. Dorothy Parker, 22 ҫурла 1893, Лонг-Бранч, Нью-Джерси, АПШ — 7 утӑ 1967 года, Нью-Йорк, АПШ), ҫуралнӑ чухнехи ячӗ Ротшильд (Rothschild) — америка ҫыравҫи тата сӑвӑҫи, юморӗпе, ҫивӗч шӳчӗсемпе XX ӗмӗрти хула пурнӑҫӗн илемсӗр енӗсене витӗр курса кӑтартнипе паллӑ.
Каҫӑсем
Категори:Çыравçăсем, алфавитпа
Акаригуа
Акаригуа (Acarigua ) — Венесуэла патшалӑхӗн ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ хули, Португеса провинцин ҫурҫӗр хули.
Халӑх шучӗ 195 637 çын (2011).
«Венесуэлан ял-хуҫалӑх тӗп хули» тата ««Венесуэлан тӳремлӗхӗн тӗп хули» тенипе паллӑ.
Уир (юханшыв)
Уир (Wear) — Аслă Британи территоринчи юханшыв. Дарем графствитерриторипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 96 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Акаригуа
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Венесуэла хулисем
Уир (юханшыв)
Каçăсем
Дарем юханшывĕсем
Соловьёв Иван Васильевич
Соловьёв Иван Васильевич ( ''1897-мĕш çулхи апрельте, хăш кунĕнче иккенĕ паллă мар, Çĕрпӳ уесĕнчи Вăрманхĕрри ялĕ –  1955-мĕш çулхи июль, хăш кунĕнче иккенĕ паллă мар,  Мускав хули) – чăваш халăхĕн наци ирĕклĕхĕн юхăмĕн хастар пайташĕ, политика тата патшалăх ĕçлевçи, Самар хулинчи чăваш шкулне никĕслекенĕ.
Пурнăçĕ
Соловьёв И.В. биографийĕнчи паллăрах самантсем çаксем:
Еплерех вилни
Мускав хулинче чĕре чирĕпе вилнĕ (1955, июль, хăш кунта иккенĕ паллă мар).
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем
Косамы-Яга
Косамы-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пим юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  220 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 55 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кучкай-Пăшар
Кучкай-Пăшар (Кочко-Пожарки, Кучкай Пожары) — Чулхула облаçĕнчи Сергач районĕн ялĕ. Тутарсем никĕсленĕ. Хальхи вăхăтра та тутарсемех пурăнаççĕ.
Косамы-Яга
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кучкай-Пăшар
Тавралăх
Хусан-Мускав чукун çултан аякрах мар.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2002-мĕш çулта çын пурăннă, вĕсенчен % тутарсем, % вырăссем.
Кăсăклă фактсем
Çак тутар ялĕ чăвашсемпе çыхăннине çăлкуçсем кăтартаççĕ : <Куçару: Ф. Юнисов çырса илнисем тăрăх, Кучкай-Пăшарта, тутарсемпе пĕрлех, Пусăллă тутар ялĕнчен тухнă темиçе чăваш ратни пурăннă. Вăл вĕсен ăру йывăçне тишкерсе палартнă, уявĕсем, ĕненĕвĕсем, йăли-йĕркисем пирки хыпарсем пухнă. Вăхат иртнĕçем чăвашсем ислама куçнă, тутара тухнă. Вĕсенчен "дур" текен сăмах юлнă, — вăл урама, ялăн пайне пĕлтерет, калăпăр, "Чуаш дур", "Кочан дур".>
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем Категори:Сергач районĕ
Сареда (Мăн Мутная юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Бахтин Михаил Михайлович
Михаи́л Миха́йлович Бахти́н (чӳк, 17, 1895, Орёл — пуш, 7, 1975, Мускав) — вырăс философĕ, культуролог, европа культурипе ӳнерĕн теоретикĕ. Чĕлхе, эпос формисене тата европа роман жанрне тĕпченĕ. Европа романĕн çĕнĕ теорине, çав шутра литература хайлавĕнчи полифонизм (нумай саслăх) теорине, тăваканĕ.