cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шут (финанс)
Банк шучĕсен тĕсĕсем
3-я группа состоит из одного символа и содержит т. н. ключ счёта, который рассчитывается на основе известного алгоритма с учётом всех остальных цифр счёта, а также БИКа банка, в котором открыт счёт. Этот ключ необходим для того, чтобы программно можно было отлавливать и исключать неизбежные ошибки при ручном вводе счёта, а также ситуацию, когда клиент по ошибке использует номер счёта одного банка в другом.
4-я группа состоит из 4 разрядов и указывает банковское подразделение, в котором открыт счёт (филиал или допофис). Формирование этой группы должно определяться в учётной политике банка. Если банк не имеет филиалов, то эта группа содержит 0000.
5-я группа состоит из оставшихся 7 цифр и содержит номер лицевого счёта. Эта группа в свою очередь делится на подгруппы, но способ деления зависит от используемого балансового счёта, а также от учётной политики банка.-->
Литература
Категори:Банк Категори:Шут Категори:Укçа-тенкĕ
Охш-Юган
Охш-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кур-Ех юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  17 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Грошенков Пётр Павлович
Грошенков Пётр Павлович — (29.05.1920-19.11.2006), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 46-мĕш çарĕн 236-мĕш перевçĕсен дивизин 496-мĕш уйрăм разведка ротин разведчикĕ, красноармеец.
Çурçĕрти полюс
мини|Çурçĕрти полюс. Çурçĕрти полюс — Ҫӗр ҫавӑрӑннин тĕнĕлӗ Ҫӗр ҫийӗпе Çурçĕр çурчăмăрĕнче тӗл пулнӑ вырӑн. Çурçĕр Пăрлă океанĕн варринче вырнаҫнӑ. Çурçĕр полюсне Çурçĕр магнитлӑ полюсӗпе пӑтраштармалла мар.
Каҫӑсем
Категори:Полюссем Категори:Географи терминĕсем Категори:Çурçĕрти полюссем Категори:Арктикăри экспедицисем Категори:Арктика тĕпчевçисем Категори:Çурçĕр Пăрлă океанĕ Категори:Çĕр çинчи экстремаллă вырăнсем Категори:Анлăх Категори:Арктика
Эбола геморра мурĕ
Эбола геморра мурĕ   (Ebola Haemorrhagic Fever, EHF е Ebola virus disease, EVD, Ebola febris haemorrhagica) — Эбола вирусĕпе ерекен вичкĕн коконтагиллĕ чир.
Сайра тухакан хăрушла чир.
Каçăсем
Категори:Вирус инфекцисем Категори:Уйрăмах хăрушла инфекцисем
Геморрагическая лихорадка Эбола
Красновка
Красновка (Красновка, ĕлĕк чух: Линденау (Lindenau), Мариенау (Marienau),  Шенау (Schönau)  — Самар облаçĕнчи  Кушкă районĕн ялĕ. Нимĕçсем никĕсленĕ, нимĕçсем пурăннă. Анчах та вĕсене репрессилесен кунта ытларах урăх халăх çыннисем, вăл шутра  чăвашсем те,  пурăнма тытăннă. "Красновка" тени 1910-мĕш çултах çуралнă пулмалла — çÿлерех асăннă виçĕ яла пĕрлештернĕ хыççăн.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Талыш ханлăхĕ
Талы́ш ханлăхĕ (Талышин ханлăхĕ ) — XVIII ĕмерен варринчен пуçласа XIX ĕмĕрĕн пуçламăшчен Каçпи тинĕсĕ кăнтăр-анăç çыранĕнче, хальхи Азербайджанăн кăнтăр-тухăç пайĕнче, çурçĕр-анăç Иранăн тухăç вĕçĕнче вырнаçнă феодал патшалахĕ. Ханлăх тĕп хули — Ленкорань. Т. Светоховский çырнипе, азербайджан ханлăхĕсенчен пĕри, БСЭ килĕшӳллĕ, талышсен феодал патшалăхĕ.
Дибров Филипп Давыдович
Дибров Филипп Давыдович Дібров Пилип Давидович — (11.10.1915(28.09)-08.03.1996), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 4-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш гварди çарĕн 387-мĕш перевçĕсен дивизин 1271-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, капитан.
Талыш ханлăхĕ
[[File:Генеральная Карта Кавказскаго края составленная при Генеральном штабе отдельнаго Кавказскаго корпуса в 1837 году.jpg|thumb|418x418px|right|https://www.flickr.com/photos/national_archives_of_georgia/15396393078 . 1885.
Литература
Категори:Азербайджан ханлăхĕсем Категори:Талышстан Категори:Талышсем
Бобровая (Избасс юппи)
Бобровая  — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Избасс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Буада (кӳлĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Науру кӳллисем
Атеизм
Атеи́зм (ἄθεος — «Турăна çук тени», «турăсăрри» ; — «сăр» +  — «турă»  ) анлăрах — ĕненĕве йышăнманни ; тĕплĕнрех — турăсем çук ĕнентерӳ.
Публицистика
сингулярности]]
Критика
* Категори:Тĕн философийĕ
Уб-Я
Уб-Я — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мулымья юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 173 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Данъёль (Мăн Мутная юппи)
Данъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Мăн Мутная юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Нганораха-Яха (Тарка-Яра-Яха юппи)
Нганораха-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Тарка-Яра-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 5 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хăйма
Хăйма (праслав. sъmętana, sъmětati — снимать, сбрасывать) — тутлă хăймаран тата йӳçетĕшрен тунă йӳçнĕ сĕт çимĕçĕ. Çуллăхĕ: 10 - 58 %.
Хăймана тутлă хăймана йӳçтерсе тăваççĕ. Чăваш кухнин паллă апат-çимĕçĕ.
Хăйма гастрономире çеç мар, килти косметика çăвĕсенче тĕл пулать.
Çурçĕрти магнит полюсĕ
Çурçĕрти магни́ по́люсĕ — Çĕрĕн магнит уйĕн векторĕ тĕп-тĕрĕс аялалла (сий çине 90° кĕтесле) пулакан çĕр сийĕн çурçĕрти поляр облаçĕнчи килĕшсе йышăннă вырăн.
Вырнаçни
Çурçĕрти магнит полюсĕ географири çурĕрти полюспа пĕрех мар. Çавăнпа компас сăнни çурçĕрелле тĕрĕсех палăртмасть, патнелле кăна кăтартать.
Çурçĕр çĕрчăмăрĕнчи магнит полюсне тĕрĕссĕн палăртмашкăн экспедицисене 1831, 1904, 1948, 1962, 1973, 1984, 1994, 2001 тата 2007 çулсенче йĕркеленĕ.
Çурçĕрти магнит полюсĕ çурçĕр — çурçĕр-анăç тĕлнелле куçăнать, унсăр пуçне, талăкра Çĕр çийĕнче унăн пысăк тĕнĕлĕ 85 км таран овал тăвать.
Çапла, полюсăн кирек хăш координачĕсем вăхăтлăха та тĕрĕс мар шутланаççĕ. XX ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнчен пуçласа полюс хăвăрттăнах Таймыр патнелле шуçать.
Полюс дрейфĕ
2005 çулта Оттавăра Канадăн çутçанталăк ресурсĕсен министерствин геомагнит лабораторин ертӳçи Ларри Ньюит каланипе, Çĕрĕн çурçĕрти магнит полюсĕ, минимум 400 çул каярах Канадăра «пулнăскер», çак çĕршывран «тухса кайнă». Магнит полюсĕ, куçăнаканскер, XVII ĕмĕрĕн пуçламăшшĕнче хальхи канад Арктикин пак пăрĕсен чиккисенче вырнаçнăскер Канадăн 200-миль зонине пăрахса хăварнă, XXI ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче хăвăрттăн Тухăç çурчăмăрне çитнĕ, кайран Раççейĕн Арктикăри секторне лекнĕ, унăн куçас характерĕ тĕпренех улшăнмасан, XXI ĕмĕрĕн варринче Çĕпĕре çитет.
1831 çулта, полюса пĕремĕш хутчен палартнă хыççăн, 2019 тĕлнелле полюс Çĕпĕр еннелле 2300 км ытла куçса кайнă та халĕ хăвăртланса пырать. 2000 çулта куçăм хăвăртлăхĕ пĕр çулталăкра 15 км куçнă пулсан, 2019 çулта 55 км куçнă. Çакăн пек хăвăрт дрейф пулнипе Çĕрĕн магнит уйĕпе ускуракан навигаци системисене, сăмахран, смартфон компасĕнче е карапсемпе самолётсен резерври навигаци системисенче, тăтăшрах тĕрĕслесе тăмалла.
2022 çул тĕлнелле, экстраполяцилле хакланипе, Çурçĕрти магнит полюсĕ 86.3°N, 151.9°W координатсенче вырнаçнă.
Истори
1831 çулхи çĕртмен 1-мĕшĕнче акăлчан поляр тĕпчевçи Джеймс Росс — Джон Росс тăванĕн ывăлĕ — Канад архипелагĕнче, Бутия çурутравĕн Аделаида сăмсахĕнче (70.08333°N, -96.78333°W) Çĕрĕн Çурçĕрти магнит полюсне  — магнит сăнни вертикаллĕ тăракан (магнит тайăнăвĕ 90° тан) облаçне — уçнă. Джеймс Росс çак вырăнта виçнĕ магнит тайăмĕ 89°59' танлашнă.
Каçăсем
Категори:Çĕрĕн магнит уйĕ Категори:Çĕр çинчи экстремаллă вырăнсем Категори:Çурçĕрти полюссем Категори:Арктика
Анабар (озёра)
Анабар — Науру территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Науру кӳллисем
Яра-Нго-Яха
Яра-Нго-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Дивочкин Александр Андреевич
Дивочкин Александр Андреевич  — (10.03.1914(25.02)-19.08.1946), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра СССР ХĔХК çарĕсен 4-мĕш мотоперевçĕсен дивизин 15-мĕш мотоперевçĕсен полкĕн батарея командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Яра-Нго-Яха
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Эбола (юханшыв)
Эбо́ла  — Конго Демократиллĕ Республики территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Монгала (юханшыв)|Монгала юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 200 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Бобровая (Переголя юппи)
Бобровая  — Раççей территоринчи юханшыв. Калининград облаçĕ  территорипе юхать. Юханшыв Преголя юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км, бассейн лаптăкĕ 65.6 км2.
Каçăсем
Категори:Калининград облаçĕн юханшывĕсем
Пал-НАй-Ай-Юган
Пал-НАй-Ай-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Моур-Вош-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  17 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Чулвар
Чулвар (Каменный Овраг, çавăн пекех: Каменный Враг, ĕлĕк чух: Фюрстенштейн, Fürstenstein )  — Самар облаçĕ  Кушкă районĕн ялĕ. Нимĕçсем никĕсленĕ, нимĕçсем пурăннă. Анчах та вĕсене репрессилесен кунта ытларах урăх халăх çыннисем, вăл шутра чăвашсем те,  пурăнма тытăннă.
Халăх йышĕ
2010-мĕш çулхи çырсатуху кăтартăвĕсем: чăвашсем (86,7%), вырăссем (13,3%).
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Стачка (фильм)
Стачка (Стачка) — Госкино киностудире Сергей Эйзенштейн режиссёр 1924 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Госайкунда
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Непал кӳллисем
Усть-Тетёр
Усть-Тетёр — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Тетёр юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 98 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Баженов Тимофей Тимофеевич
Биографи
Тимофей Баженов 1976 çулхи кăрлачăн 25-мĕшĕнче Мускавра журналистпа тухтăр çемьинче çуралнă. МПУ биологи факультетĕнче (каçхи уйрăмĕ) синкер дипломĕпе вĕренсе тухнă. 2001 çулта МППУ-ра пĕлӳ илнĕ. МИХ-а киличчен тигрсене тата кашкăрсене дрессирăланă.
Пайăр пурнăçĕ
Православи дарвинисчĕ. Авланман, ача çук.
Каçăсем
Категори:Раççей-2 Категори:МПУ биологи факультетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Мускаври патшалăх педагогика университетĕнче вĕренсе тухнисем
Данъёль (Тури Двойник юппи)
Данъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Тури Двойник юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хуткăç
Хуткăч — хутса (калăпăр, çунтарса) энерги илмелли япалалăх. Ун шутне вут-шанкă, çĕркăмрăк, бензин-краççын, çутçанталăк газĕ тата ыттисем те кĕреççĕ.
Химическое топливо выделяет энергию в ходе экзотермических химических реакций при горении, ядерное топливо — в ходе ядерных реакций. Некоторые топлива (например, гомогенные пороха или твердые ракетные топлива) способны к самостоятельному горению в отсутствие окислителя. Анчах пурнӑҫра тата промышленноҫра усӑ куракан топливӑсенчен нумайӑшӗ кислород пуррине ҫунтарма ыйтать, ҫавӑн пек топливӑсене те горючи теме пултараҫҫӗ. Анлӑрах сарӑлнӑ вӗри материалсем органикӑллӑ топливӑсем пулаҫҫӗ, вӗсен йышӗнче углеродпа водород пур. Топливӑна агрегат тӗлӗшпе хытӑ, шӗвек тата газ евӗрлӗ япаласем ҫине пайлаҫҫӗ, илмелли меслетпе вара — ҫутҫанталӑк (кӑмрӑк, нефть, газ) тата искусственнӑй япаласем ҫине пайлаҫҫӗ. Ҫутҫанталӑк топливисем хальхи обществӑшӑн энергин тӗп ҫӑлкуҫӗ пулса тӑраҫҫӗ. 2010 ҫулта ҫӗр ҫинче этемлӗх туса кӑларакан энергин 90 процентне яхӑн проценчӗ ҫӗр айӗнчи топливо е авалхи топливо ҫунтарнӑ, энергетика тӗпчевӗсемпе ӗҫ укҫи (АПШ) Управленийӗн прогнозӗсем тӑрӑх, ҫак тӳпе 2040 ҫулччен 80 процентран кая ӳкмест, 2010 ҫултан пуҫласа 2040 ҫулччен энергиопроценчӗн 56 процентне 2040 ҫулчче. Ҫакӑнпа хальхи цивилизацин тӗнчери проблемисем-энергооресурссем турттарманни, тавралӑха варалани тата тӗнче ӑшӑтни-ҫыхӑннӑ.
Топливо ӑнланӑвӗ
Топливо ӑнлавӗ хӑш-пӗр япаласен пултарулӑхӗнчен ҫунма пуҫланӑ, ҫав хушӑрах ӑшша уйӑрнӑ. В большинстве случаев горение является химической реакцией окисления, при этом для таких видов топлива, как, например, дерево (дрова) или бензин окислителем часто служит кислород воздуха. Окиславитель вырӑнӗнче ятарлӑ хатӗрсенче (сӑмахран, ракета двигателӗсенче) ытти япаласемпе те, сӑмахран, шӗвек кислородпа усӑ курма пултараҫҫӗ. Форпа окислителе питӗ пысӑк токсичествӑна, озона-токсичествӑна тата йӗркесӗрлӗхе пула усӑ курмаҫҫӗ.
Окислитель вырӑнне нумай хатӗрсенче таврари сывлӑшран ятарласа вӑй хумасӑр ("курӑнман" окислитель) кислородпа усӑ кураҫҫӗ, мӗншӗн тесен пурнӑҫра ӑнланусемпе горючи час-часах (йӑнӑш та) топливо теҫҫӗ.
Ӑшӑ энергине улӑштарма кинетика двигателӗсен тӗрлӗ тӗсӗпе усӑ кураҫҫӗ.
Асăрхавсем
* Категори:Çунни Категори:Çунак Категори:Çуну Категори:Хуткăç
Базис
Ба́зис (βάσις «никĕс») — векторсен  векторла уçлăхри йĕркеленÿллĕ (вĕçлĕ е вĕçсĕр) наборĕ (йышĕ), çавăн пекки, хăшĕнче çак уçлăхри хуть те хăш вектор пĕртен-пĕр майпа çеç çав наборти векторсен  линилле комбинацийĕ пек палăрăнма пултарать. Базисăн векторĕсене базисла векторсем теççĕ.
Енчен те базис вĕçсĕр пулсан, «линилле комбинаци» тенине тĕллĕхлетме тивет. Кунашкал тĕллĕхлетни палăртавăн икĕ тĕсĕ патне илсе пырать:
Вĕçлĕ уçлăхсенче базисăн асăннă икĕ палăртавĕ те пĕр пек.
Литература
Категори:Линилле алгебра Категори:Функцилле анализ Категори:Координатсем
Эйсселмер
Эйсселмер — Нидерландсем территоринчи кӳлĕ. Эйсел юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1100 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Нидерландсен кӳллисем
Грудинин Василий Семёнович
Грудинин Василий Семёнович — (1913-02.03.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 6-мĕш çарĕн 25-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 78-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн отделени командирĕ, гварди сержанчĕ.
Бобровка (Уй юппи)
Бобровка(река)  — Раççей территоринчи юханшыв. Челепи облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Уй ( Тобола юппи)|Уй, Троицкое шыв усравĕ, юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем
Брэдли Купер
thumb|right|Bradley Cooper Купер туни (Bradley Cooper, Кăрлач, 5 1975, Пенсильвани, АПШ) — америка актёр.
Пĕркеленчĕк
Пĕркеленчĕксем — мимика мышцисен ытлашширех хастарлăхне пула, ӳтĕн эластикăлăхĕ, пиçĕлĕхĕ пĕтсе пынипе пулса тухнă ӳтĕн курăнакан хутланчăкĕсем.
Ӳт эластикăлăхĕ дерм ăшĕнчи коллаген сӳсĕнчен килет, пиçĕлĕхĕ — çавсем хушшинчи гиалурон кислотин молекулисенчен.
Ҫул пӗркеленчӗкӗсем
Ӳснӗҫемӗн, ҫавӑн пекех тулашри хутлӑхра коллаген, эластин тата гиалурон кислотисем чакаҫҫӗ, ӳт-тир пӗрпеклӗхӗ чакать, ҫакӑ вара ӳсӗм паллисене палӑртма пулӑшать. Шӑлсем ҫукки альвеоляр ту хырҫине, путса кӗнӗ тутисене, янахӗпе ҫӑварӗ тавра пӗркеленчӗксене кӑтартса парать. Протезсем тума тата шӑлсене имплантацилеме пулӑшнипе проблемӑна сирсе яма тата татса пама пулать. Пӗркеленчӗксем пулса кайни те мышцӑсен гиперактивлӑхне пулӑшать.
Куҫ таврашӗнчи пӗркеленчӗксем
Чи малтан участоксенче пӗркеленчӗксем пуҫланса каяҫҫӗ. Нӳрӗ ҫукки, коллагенпа эластина аркатни, апат-ҫимӗҫ ҫитменни, порта питӗрни ӳт-тире вӑйсӑрлатать. Эпидермисӑн пурлӑхӗ факторсенчен килнӗ :
Тюль
Тюль (tulle, франс Тюль хули ятĕнчен, ) — çăмăл янкăр яка сеткăллюă е тĕрлĕ тĕртĕм (мамăқ-хут, çурма пурçăн татат ур.).
Вуламалли
Категори:Ткани
Пĕркеленчĕк
Куҫ таврашӗнчи пӗркеленчӗксем
Куҫ таврашӗнчи пӗркеленчӗксемпе кӗрешме криопроцедурӑсем, пит гимнастики тата массаж хушса тултараҫҫӗ.
Асăрхавсем
Категори:Дерматологи Категори:Геронтологи Категори:Косметологи
Хĕрлĕ газ
Хӗрлӗ газ (Красный газ) — Сибгоскино киностудире Иван Калабухов режиссёр 1924 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Милĕк
Милĕк:
Кетелмер
Кетелмер — Нидерландсем территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 35 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Нидерландсен кӳллисем
Çăк
Çăк, англиц. 'карго' (Cargo) — кам та пулин тата мĕнпе те пулин талккăшра куçаракан  объект.
Çăк пысăках мар пулсан (калăпăр, алă вĕççĕн куçараканнине), вара ăна çĕклем теççĕ.
Кăнтăрти магнит полюсĕ
Кăнтăрти магни́т по́люсĕ — Çĕрĕн магнит уйĕ тĕп-тĕрĕс çӳлелле вертикаллĕ (сий патне 90° кĕтесле) векторпа тăракан Çĕр сийĕн кăнтăрти поляр облаçĕнчи калаçса татăлнă вырăн. Физика ăслăхĕ енчен, çак полюс «çурçĕрти» пулать, мĕншĕн тесен компасăн кăнтăрти полюс сăннине хăй патне туртать.
Çăк
Çăка çулелле, аялалла е ытти енсене куçарма пулать.
Кăнтăрти магнит полюсĕ
Вырнаçни
Кăнтăрти магнит полюсĕ географири кăнтăрти полюс пĕр çĕрте мар. Магнит полюсĕ халĕ Антарктида айăккинче вырнаçнă.
Çăк
Тиевсене улӑштарма техника хатӗрӗсемпе — йывӑр ҫӗклемелли, ҫӗклемелли тата транспорт хатӗрӗсемпе, механизмсемпе, хатӗрсемпе тата ытти хатӗрсемпе-усӑ курма пултараҫҫӗ. Ҫӗклевпе транспорт хатӗрӗсем тиев турттарма пӗчӗк инҫене, транспорт хатӗрӗсемпе — аякри вырӑнсене турттарма усӑ кураҫҫӗ. Тиев турттаракан транспорт хатӗрне "грузовой" теҫҫӗ (сӑмахран, груз турттаракан автомобиль, грузовой вагон). Пӗр-пӗринпе тавар турттармалли кустӑрмаллӑ контейнерсем автомобиль е чугун ҫул поезчӗн пайӗ пулса тӑракан груз составӗ пулса тӑраҫҫӗ. Чугун ҫул поезчӗн йышӗнче груз вагонӗсемсӗр пуҫне пассажирсем турттармалли вагонсем пур пулсан, ун пек поезда грузопассажирский теҫҫӗ.
Кăнтăрти магнит полюсĕ
Вырнаçни
Кăнтăрти магнит полюсĕ ăçта вырнаçнине тĕрĕссĕн виçекен экспедицисене 1841, 1909, 1912, 1952, 2000 тата 2020 çулсенче йĕркеленĕ.
Çăк
Тӗп груз (англ. general, cargo) - штуклӑ груз тата тавар (продукци), ӑна упаковкӑра куҫараҫҫӗ. Упаковкӑсем вырӑнне ещӗксемпе, михӗсемпе, пичкесемпе, биг-бэгӑпа, контейнерсемпе, ҫӑм миххисемпе, пакетсемпе тата тиемелли ытти майсемпе усӑ курма пултараҫҫӗ. Генеральнӑй грузсене "укаковкӑсӑр" турттаракан грузпа танлаштарсан: нефть тата ытти шӗвексем), навал е тӑпра купаласа (тырӑ, руда, кӑмрӑк) — малалла турттарма хатӗрлемелле: тинӗс, юханшыв, чугун ҫул, автомобиль тата авиаци транспорчӗ тата перевозчик енчен хӑйне уйрӑм хутшӑнусем. Час-часах генеральнӑй тиеве пухмалли партисемпе турттараҫҫӗ. Кун пек чухне груз списокӗ пулать.
Кăнтăрти магнит полюсĕ
Каçăсем
Категори:Çĕрĕн магнит уйĕ Категори:Çĕр çинчи экстремаллă вырăнсем Категори:Кăнтăрти полюссем Категори:Антарктика
Çăк
"Хӑрушӑ груз" - вещество, вӗсенчен тунӑ япаласем, производство тата ытти хуҫалӑх ӗҫ-хӗлӗн каяшӗсем, турттарса килнӗ чухне вӗсем хӑйсен тивӗҫлӗхӗсене пула ҫынсен пурнӑҫӗпе сывлӑхӗ валли хӑрушлӑхсем тума, тавралӑха сиен кӳме, пурлӑх-пурлӑха сиенлеме е пӗтерсе хума пултараҫҫӗ.
Грузсене классификациле
Чӗрӗ япаласем ҫине чӗрчунсем, кайӑк-кӗшӗксем, ӳсентӑрансем, бактерисем тата ытти чӗрӗ организмсем кӗреҫҫӗ; вӗсене куҫарма уйрӑм требованисем лартаҫҫӗ.
Груз, сӑмахран, темиҫе хуҫаллӑ грузсене пӗр контейнер е автомобиль турттарнӑ чухне килме пултарать.
Груз турттармалли сферӑри пулӑшу ӗҫӗсен тытӑмӗпе составӗ
Груз турттарассипе ӗҫлекен компанисем сӗнекен Сервис, грузсене турттарассисӗр пуҫне, турттармалли объектсене страхлани, документсене асӑннӑ тавара е груза тулли комплект хатӗрлес ӗҫе те хутшӑнать.
Асăрхавсем
Категори:Транспорт терминологийĕ Категори:Логистика Категори:Çăк Категори:Çĕклем
Векторла шутлав
Веекторла шутлав —  математикăн векторсем тĕлĕшпе тăвакан операцисен палăрăмĕсене тишкерекен  уйрăмĕ. Векторла шутлавăн хăйĕн те уйрăмĕсем пур:
Тензорла шутлав дифференциаллă геометрин пайĕ пулса тăрать, унпа, уйрăммăн илсен, хальхи теорилле физикăра усă кураççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Векторла анализ
Региомонтан
Региомонта́н (Йоганн Мюллер)  – (06.06.1436, Кёнигсберг (Бавари)- 06.07.1476, Рим) - астролог, астроном и математик.
11 çулта Лейпциг университетне кĕнĕ, 14 çулта Вена университетне куçнă. 15 çулта бакалавр пулса тăнă. 1453-мĕш çулта математикăпа тата астрономипе Пурбах Георгĕн лекцисене çÿрет, 1457-мĕш çулта магистр шайне илет. Астрономи тĕпчевĕсене пуçлать.
1461-мĕш çулта Региомонтан Виссарион кардиналпа паллашать, унпа пĕрле Рима каять. Кардиналпа пулна вахăтра авалхи Греци алçырăвĕсене шырать. 1463-мĕш çулта Виссариона Венецине легат пулса яраççĕ, Региомонтан унпа пĕрле пырать. Кунта Региомонтан Диофантăн «Арифметикин» ултă кĕнекин текстне тупать. 1464--мĕш çулта Региомонтан Падуяра аль-Фарганине астрономипе лекцисем вулать. Çав вăхатрах вăл Бьянкини Джованни Феррара астрономомĕпе тата математикĕпе паллашать.
thumb|200px|left|Нюрнбергри Дюрер çурчĕ, маларах Региомонтанверенекенĕн Бернхард Вальтерăн пулнă
Асăрхавсем
Категори:Астрономсем Категори:Астрологсем Категори:Математиксем
Пайрăм (пĕлтерĕшсем)
Пайрăм, мĕнĕн те пулин пĕчĕк пайĕ, çакна пĕлтерме пултарать:
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем
Пал-ПАй-Соим
Пал-ПАй-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ун-Вош-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  57 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Диденко Гавриил Власович
Диденко Гавриил Власович Діденко Гаврило Власович — (12.06.1908(30.05)-25.01.1970), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 2-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 322-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 482-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн командирĕ, майор.
Ух
Ух — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1162/86/923    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 134 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Бобылка
Бобылка  — Раççей территоринчи юханшыв. Санкт-Петербург территорипе юхать. Юханшыв Фин кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 0.5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Санкт-Петербург юханшывĕсем
Двойник (Анат Двойник юппи)
Двойник — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ниж. Двойник юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Маркермер
Маркермер — Нидерландсем территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 700 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Нидерландсен кӳллисем
Нганото-Яха
Нганото-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Лата-Марето-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 31 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Яра-Седа-Яха (Малха-Яха юппи)
Яра-Седа-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Малха-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 5 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Пайрăм (деталь)
Пайрăм, çавăн пекех элемент, деталь, компонент теме пултараççĕ — пĕр-пĕр машшынăн, механизмăн, конструкцин е ытти хатĕрлĕшĕн пысăках мар пайĕ пулса тăракан япала.
Каçăсем
Категори:Машшын Категори:Механизм Категори:Индустри
Яра-Седа-Яха (Малха-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Гевелий Ян
Ян Гевелий  – (28.01.1611, Гданьск- 28.01.1687, Гданьск) -  Польша астрономĕ, телескоп конструкторĕ, Гданьск хула пуçĕ тата сăра вĕретекен. thumb|left|250px|45 м фокуслă Гевелий телескопĕ
Гревелинген
Гревелинген — Нидерландсем территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Нидерландсен кӳллисем
Пау-Юх-Юган
Пау-Юх-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Атлым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  27 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ылттăн Уртари хурăн хуппи алçырăвĕ
Ылттăн Уртари хурăн хуппи алçырăвĕ  — хальхи Саратов обласĕнчи Атăлăн сулахай çыранĕнче вырнаçнă Терновка ялĕ çывăхĕнче тупнă алçыру. Вăл хурăн хуппинчен тунă кунтăкра вырнаçнă пулнă, çырăвĕ — хурăн хуппи çинче. Юнашарах — çырмалли калем тата чернил савăчĕ. Çак пĕтĕм пурлăха кунта пытарнă çынпа пĕрле чиксе хунă. Çырăвĕ монгол тата уйгур чĕлхисемпе.
Богатая (юханшыв)
Богатая (Лянчихе) — Раççей территоринчи юханшыв. Тинĕсçум Ен территорипе юхать. Юханшыв Амур кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км, бассейн лаптăкĕ 69 км2.
Ылттăн Уртари хурăн хуппи алçырăвĕ
Каçăсем
] — Хĕвелтухăç алçырăвĕсен институчĕ
Богатая (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Тинĕсçум Енĕн юханшывĕсем
Ылттăн Уртари хурăн хуппи алçырăвĕ
Каçăсем
Категори:Ылтăн Урта Категори:Монголсем
Ярасхавэй-Яха
Ярасхавэй-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Находка қойнауы юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Кондрашкин Николай Григорьевич
Николай Григорьевич Кондрашкин (28.03.1949, Вăта Тимĕрçен ялĕ, Чăнлă районĕ, Чĕмпĕр облаçĕ çур.) — чăваш скульпторĕ, çыравçи, пĕрлĕх ĕçченĕ. «Кĕмĕл ут» пултарулăх пĕрлешĕвĕн президенчĕ, Чĕмпĕр облаçĕнчи чăвашсен И.Я. Яковлев ячĕллĕ çутĕç пĕрлĕхĕн председатель çумĕ.
Чăваш ÇП пайташĕ, Чăваш халăх академин чăн пайташĕ, Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ культура ĕçлевçи, Тĕнчери Искей Пайтулĕ ячĕллĕ литература премин лауреачĕ, Чăваш наци культурин тава тивĕçлĕ ĕçченĕ. Мажит Гафури премин лауреаче, Дунай Палхарти МАБИК академике. Палла палаксен авторе: Чаваш букварне палак лартна Вата Тимерсенте, Ульян. область. 2008 . Пушкин, тата Кокель палакесем ЧР. 2019. Катрак патшан лаша синче ларакан палаке Шамаршара ЧР. 2022. Вырăх кнеç палăкĕ[çăлкуç кирлĕ], тата Кубрат палаке Шамаршара. 2022.
Биографи
1949 çулхи пушăн 28-мĕшĕнче Чĕмпĕр облаçне кĕнĕ Чăнлă районĕнчи Вăта Тимĕрçен ялĕнче çуралнă.
Вăтам пĕлӳ илнĕ хыççăн Чăваш патшалăх педагогика институчĕн ӳнер-графика факультетĕнчне аслă пĕлӳ илнĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Чăваш ăсчахĕсем
Груздев Василий Григорьевич
Груздев Василий Григорьевич — (1913-13.12.1939), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 20-мĕш танк бригадин 91-мĕш танк батальонĕн 1-мĕш ротин танк взвочĕн командирĕ, лейтенант.
Никарагуа (кӳлĕ)
Никарагуа — Никарагуа территоринчи кӳлĕ. Типитапа юханшыв юхса кĕрет, Сан-Хуан (юханшыв, Кариб тинĕсне кĕрет) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 8264 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Никарагуа кӳллисем
Ылтăн антилопа
Ылтăн антилопа (Золотая антилопа) — Союзмультфильм киностудире Лев Атаманов режиссёр 1954 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Юмах-мультфильмсем Категори:Калаçакан чĕрчунсем пирки мультфильмсем Категори:«Союзмультфильм» студин мультфильмĕсем
Денисовка (Печора юппи)
Денисовка — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Печора юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 77 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Габсбургcем
мини
Габсбургcем (Habsburger) — Европа патша династисӗнчен чи вӑйлисенчен пӗри Вăтам ĕмĕрсен тата Ҫӗнӗ вӑхӑт тапхӑрӗсен хушшинче. Династи пайташӗсем Австри пуҫлӑхӗсем (1342 ҫултан), каярах тӗрлӗ патшалӑхсем Австри (1804—1867) тата Австро-Венгри империйӗ (1867—1918) пулса тӑрса саланнӑ, вӗсем вара ертеҫӳллӗ европа патшалӑхӗсем, унсӑр пуҫне Сӑваплӑ Рим империн императорӗсем пулса тӑнӑ, унӑн астулне Габсбургсем 1438-1806 ҫҫ. (кӗске хушӑсемпе 1742—1745 ҫҫ) йышӑнса тӑнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Габсбургcем
Тĕнчери Искей Пайтулĕ ячĕллĕ литература премийĕ
Тĕнчери Искей Пайтулĕ ячĕллĕ литература премийĕ —
Лауреатсем
Пайăр çынсем:
Каçăсем
Категори:Раççей литература премисем Категори:Чăваш Республикин чыславĕсем
Ушья (Хура юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Улхаш (Самар облаçĕ)
Улхаш (Покровка) — Самар облаçĕн Пиçенчĕк районĕнчи чăвашсем те пурăнакан ял. Тĕрĕссипе, чăвашĕсем унта шутсăр нумайăнах та мар, анчах вĕсем кунта ĕлĕкренпех хăйсен уйрăм кĕтесĕпе (пĕрлĕхĕпе) пурăннă. Каярахпа ялăн çав чăвашсем пурăнакан пайĕнче пушар тухнă. Çынсем çурчĕсене çавăн хыççăн ялăн урăх пайĕсенче çавăрнă. Çапла вара хальхи вăхăтра унашкал ятарлă кĕтес ялта çук темелле. Анчах чăвашĕсем пур. Вăл шутра, урăх тĕлсенчен кунта килсе вырнаçнисем те.
Ял Чапаевск хулинчен аякра мар.
Кунçулĕ
Ку тĕлти чăваш ялĕсем епле никĕсленни пирки çапла калани пур.
Диденко Даниил Григорьевич
Диденко Даниил Григорьевич Діденко Данило Григорович — (24.12.1916(11)-20.09.1973), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 35-мĕш çамăл танк бригадин 108-мĕш танк батальонĕн танк командирĕ, старшина.
Улхаш (Самар облаçĕ)
Кунçулĕ
Тепĕр çăлкуçран:
Çавăн пекех пăхăр
• 4
Каçăсем
Категори:Самар чăвашĕсем
Пелк-Колт-Юган
Пелк-Колт-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Кур-Ех юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  56 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Черенков Фёдор Фёдорович
Каçăсем
Категори:СССР футболисчĕсем Категори:СССР футбол чемпионĕсем Категори:Раççей футболисчĕсем Категори:СССР футбол пухăмĕн вылявçисем Категори:Тĕнче класĕнчи СССР спорт ăстисем Категори:«Спартак» ФК Мускав вылявçисем Категори:«Ред Стар» ФК вылявçисем Категори:Клуб 100 пайташĕсем Категори:Григорий Федотов клубĕн пайташĕсем Категори:Раççей футбол чемпионĕсем Категори:Пуç мими шыçнипе вилнисем Категори:Троекурово çăвине пытарнисем
Ильин Владимир Адольфович
Владимир Адольфович Ильин (16.11.1947, Свердловск, РСФСР, ССРП çур.) — совет тата раççей театрпа кино актёрĕ. Раççей Федерацин халăх артисчĕ (1999). Раççей Федерацин патшалăъх премин лауреачĕ (1999).
Каçăсем
Категори:1947 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 16-мĕшĕнче çуралнисем
Богонос (Тури Анма юппи)
Богонос  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км, бассейн лаптăкĕ 28 км2.
Ярасюрмы-Яха
Ярасюрмы-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Вэнуй-Еуо юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 167 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км.
Богонос (Тури Анма юппи)
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем
Ярасюрмы-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Эрих фон Манштайн
Э́рих фон Манштайн (Леви́нски) (Erich von Manstein) (чӳк, 24, 1887, Берлин — çĕртме, 10, 1973, Иршенхаузен, Бавари) — нимĕç генерал-фельдмаршалĕ, Пĕремĕш тата Иккĕмĕш Тĕнче вăрçисене хутшăннă. Гинденбург тăванĕн ывăлĕ.
1939 çулхи авăн уйăхĕнче Польшăна ярса илнĕ чухне фон Рундштедт генерал-полковник ертсе пынă «Кăнтăр» çар группин штаб пуçлăхĕ пулнă. Францие тапăнса кĕмелли тĕп шухăша сĕннĕ. 1944 çулта Гитлерпе темиçе хутчен те пĕр шухăшлă пулманнишĕн отставкăна янă.
Вăрçă вĕçленсен ăна британ трибуналĕ «граждан халăхĕн пурнăçне хӳтĕлеме кирлĕ таран тимлеменшĕн» тата çунтарнă çĕр тактикипе усă курнăшăн тĕрмене 18 çуллăха хупнă. 1953 çулта сывлăх начаррине пула ирĕке кăларнă. Анăç Германи правительствин вăрçă канашçи пулса тăрăшнă.
Пĕрремĕш тĕнче вăрçи
Пĕрремĕш тĕнче вăрçин пуçламăшĕнче — 2-мĕш гварди резерв полкĕнче обер-лейтенант. Вăрçăна Польшăра пуçланă, унта 1914 çулхи чӳк уйăхĕнче ăна йывăр амантнă. 1915 çулхи утă уйăхĕнче суранланнă хыççăн ăна капитана çити хăпартнă, "Гальвиц" çар группин тĕп штабĕн адъютанчĕ тата офицерĕ вырăнне лартнă, çурçĕр Польшăри тата Сербири тапăнусене хутшăннă. 1916 çулхи пуш уйăхĕн вĕçĕнче Анăç фронтне лекнĕ. 12-мĕш çарăн штабĕн çумĕнче адъютант, кайран 2-мĕш тата 1-мĕш çар çумĕнче генштаб офицерĕ хĕсметĕнче. Верден çумĕнчи çапăçура 4-мĕш кавалери дивизи операци тытăмланин пуçлăхĕ вырăнĕнче хĕсметре тăнă. 1918 çулхи çу уйăхĕнченпе çав вырăнах 213-мĕш тапăну пехота дивизинче йышăннă. Пĕрремĕш тĕнче вăрçинче ăна 2-мĕш (юпа, 1914) тата 1-мĕш (чӳк, 1915) степеньлĕ Тимĕр хĕресĕсемпе, çаплах çаплах 1918 çулта прусс Рыцăрь хĕресĕпе (хĕçсемпе) чысланă.
Каçăсем
Категори:Пĕрремĕш тĕнче вăрçине хутшăннисем Категори:Иккĕмĕш тĕнче вăрçине хутшăннисем Категори:Юман Çулçисемлĕ тата Хĕçсемлĕ Рыцăрь хĕресĕн кавалерĕсем Категори:Гогенцоллерн килĕн орден кавалерĕсем Категори:Герман генерал-фельдмаршалĕсем Категори:Виççĕмĕш райх çарпуçĕсем Категори:Вермахтберихтре асăннисем Категори:Германи мемуарисчĕсем Категори:Анат Саксонире пытарнисем
Манагуа (кӳлĕ)
Манагуа — Никарагуа территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Типитапа юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1035 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Никарагуа кӳллисем
Нгарка-Марета-Яха (Ясавэй-Яха юппи)
Нгарка-Марета-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ясавэй-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 165 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тăваткалла форма
Иккĕмĕш капашлă форма (çавăн пекех тăваткаллăхлă форма теме пулать) — вектор координачĕсенчен тухса тăракан иккĕмĕш капашлă  пĕр тикĕс полиномпа палăртакан векторла уй çинчи функци.
Ан тив, L символ K уй çийĕнчи векторла уçлăх пултăр тата   символсем  L çинчи базиса кăтартчăр.
Вара Q : L \to K функцие тăваткаллăхлă (иккĕмĕш капашлă) форма теççĕ, енчен те ăна ак çапла кăтартма май пулсан кунта, a_{ij} вара —  K уйăн элеменчĕсем.
Литература
Категори:Линилле алгебра
Михĕ
Çăвăн пекех
Категори:Шăнăçтарăшсем
Груздев Иона Карпович
Груздев Иона Карпович — (28.03.1923-27.09.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 77-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 218-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн пулемётчикĕ, гварди кĕçĕн сержанчĕ.
Монтевидео (хула, Миннесота)
Монтевидео (англ. Montevideo) — Чиппева тавралӑхӗн, Миннесота штачӗ, АПШ. 11,7 км² лаптӑкра (11,6 км² — типҫӗр, 0,1 км² — шыв), 2008 ҫулхи халӑх шучӗ тӑрӑх, 5346 ҫын пурӑнать. Пӗр км² 460 ҫын.
Хула телефон кочӗ — 56265 FIPS-хула кочӗ — 320 GNIS-идентификаторӗ — 27-43720
Суховей Светлана Ивановна
Светлана Ивановна Суховей (28.10.1952, Мозырь, БССР) — кинопа театр совет, беларус актриси. Беларуç ССР тава тивĕçлĕ артисчĕ, Беларуç киноактёрсен гильдин председателĕ (1989).
Биографи
Светлана Суховей 1952 çулхи юпан 28-мĕшĕнче Мозырь (Беларуç) хулинче çуралнă.
Богоюл
Богоюл  — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Тури Анма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Хакаси юханшывĕсем
Хаш (Пурдан юппи)
Хаш  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пурдан юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 24 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Измайлова Нина Никандровна
Измайлова Нина Никандровна (1959 çур.) — Тольятти хулинче пурнакан чăваш хастарĕ. Чăваш республикин культура тава тивĕçлĕ ĕçлевçи.
Кунçулĕ
Чăваш Енĕн Шăмăршă районĕнчи Палтиел ялĕнче çуралса ÿснĕ. Çамрăклах упăшкине çухатнă (хăçанни палла мар). Тольятти хулинче икĕ хĕр пăхса ÿстернĕ — вĕсем иккĕш те чăвашла çав тери аван калаçаççĕ. Пĕчĕк мăнукĕ пур. Вăл кукамăшпе чăвашла юрлама юратать. Хальхи вăхăтра Н.Н.Измайлова — пенсире. Ун умĕн Тольяттири ачасен пултарулахĕн керменĕнче ĕçленĕ. Унта вăл ятарласа чăваш кĕтесĕ те ăсталанă пулнă.
Ăçта вĕренни
Н.Н.Измайлова Чăваш патшалăх университетĕнче пĕлÿ илнĕ. Культуролог, филолог, методист, журналист, çыравçă.
Пултарулăх ĕçĕ-хĕлĕ
1992-мĕш çулта Тольятти хулинче ятарласа купăсçă шыраса тупса "Телей" чăваш ушкăнĕ йĕркелесе янă. Малтанхи пулăшаканĕсенчен пĕри Тутарстантан тухнă Зина Белова (Юрьева) пулнă. Каярахпа "Алтăр Çăлтăр" ушкăн та йĕркеленĕ.
Тусăмсем! Хăвăрах пĕлетĕр: эпир атте-анне чĕлхипе çырмасан-калаçмасан - пирĕн вырăна кам çыраять-калаçаять, ăна хамăрăн ачасемпе мăнуксене вĕрентсе хăвармасан - кам килсе вĕрентеет? Никам та. Ку пирĕншĕн йывăр ĕç мар - сывланă пек çăмăл. Пуррине упрар-ха, тусăмсем, çуккине тупар.
Мьёса
Мьёса — Норвеги территоринчи кӳлĕ. Гудбраннсдалслоген юханшыв юхса кĕрет, Ворма юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 365,19 км².
Измайлова Нина Никандровна
Пултарулăх ĕçĕ-хĕлĕ
22.08.2000 тĕлĕнчен пуçласа 04.05.2010 вăхăтчен "Наследие" текен тытăма тытса тăнă. Адресĕ: Самарская обл, г.Тольятти, ул.Революционная, д.3, кв.59, 445034.
Мьёса
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Норвеги кӳллисем
Измайлова Нина Никандровна
Пичетленсе тухнă
"Самар Ен" хаçатра "Анне сăнарĕ" рубрика тытса пынă.
Каçăсем
Категори:Чăвашсем
Линилле алгебрăлла танлăхсен тытăмĕ
Линилле алгебрăлла танлăхсен тытăмĕ (линилле тытăм, çавăн пекех аббревиатурăсемпе: СЛАУ, СЛУ) — танлăхсен çавнашкал тытăмĕ, хăшĕнче кашни танлăх линилле — алгебрăлла пĕрремĕш капашлă танлăх.
Линилле алгебрăлла танлăхсен тытăмсен пĕтĕмĕшле курăмĕ: Кунта m — танлăхсен шучĕ, n — улшăнавçăсен шучĕ,  — тупма кирлĕ улшăнавçăсем;  коэффициентсем тата  ирĕклĕ пайташсем паллă шутланаççĕ. Тытăмсенчи (a_{ij}) коэффициентсен индексĕсем ак çапла пулаççĕ: пĕрремĕщ (i) индекс танлăх номĕрне кăтартать, иккĕмĕш (j) — ун тĕленчи улшăнавçă номĕрне.
Линилле алгебрăлла танлăхсен тытăмне матрицăлла формăпа та çырма пулать: е: Кунта A — тытăмăн матрици, x — улшăнавçăсен юпи, b — ирĕклĕ пайташсен юпи. Енчен те A матрица çумне сылтăм енчен ирĕклĕ пайташсен юпине хушса çырсан, пулса тăнă матрица анлăлатнă шутланать.
Кронекер — Капелли теореми линилле алгебрăлла танлăхсен тытăмĕн пĕрлĕхлĕхĕн кирлĕ тата çителĕклĕ малсăлтавĕсене матрицăлла курăмăн палăрăмĕсем урлă кăтартса парать: тытăм пĕрлĕхлĕ çавăн чухне тата çавăн чухне çеç, хăçан унăн рангĕ анлăлатнă матрицăн рангĕпе тан.
Каçăсем
Категори:Линилле алгебра Категори:Алгебрăлла танлăх * Категори:Линилле алгебрăн хисеп меслечĕсем Категори:Матрицăсем
Нгарка-Сэври-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мунча милĕкĕ
Мунча милĕкĕ — (аклч. broom; исп. escoba) — мунчара вĕри пăспа çапăнмалли ӳсентăран турачĕсен çыххи.
Мунча милкине туни
Милкĕне кирек епле йывăç-тĕм иуратĕнчен тума пулать, наркăмăшлă мар, йĕплĕ мар тата авăнăçлă çеç пултăр. Сăмахран: хурăн, юман, вĕлтĕрен, çирĕк, лăсă. Çаплах хутăш, курăкран тăваççĕ.
Асăхавсем
Категори:Мунча
Донецк Халăх Республики
мини мини Доне́цк Халăх Респу́блики (кĕскен ДХР, Донецька Народна Республіка) — Европăн кăнтăр-тухăçĕнчи йышăнман патшалăх йĕркеленĕвĕ. Украинăн администраци-территориллĕ пайланăвĕпе ДХР тытса тăракан территори Украинăн Донецк облаçĕн йышне кĕрет.