cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Блажевич Иван Иванович
Блажевич Иван Иванович — (7.01.1903(25.12.1902)-24.04.1945), 3-мĕш Украина фрончĕн 9-мĕш гварди çарĕн 99-мĕш гварди перевçĕсен дивизин командирĕ, гварди генерал-майорĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28.
Ан авăн, шĕшкĕ (юрă)
Пирĕн урам анаталла — XX ĕмĕр вĕçĕнче халăхра, çавăн пекех чăвашсем хушшинчи юрăçсен, пултарулăх ушкăнĕсен репертуарĕсенче анлă сарăлнă  юрăсенчен пĕри. Кам ăсталани, текст тата кĕвĕ вăхăт иртнĕ майăн еплерех аталанса пыни паллă. мар. Эппин, ку хайлава фольклор палăрăмĕ темелле. XXI ĕмĕрти тăрăм пирки уçăмлăнах калама çук. Чи паллă чăваш халăх юррисенчен пĕри пулса юлать.
Юррăн сăвви пирки
Ан авăн, шĕшкĕ ан авăн та, Ан авăн, шĕшкĕ ан авăн — Кăштах çилĕ вĕрнипе те, Кăштах çилĕ вĕрнипе! Ан сивĕн, савни, ан сивĕн те, Ан сивĕн, савни, ан сивĕн! Кăштах сăмах илтнипе те, Кăштах сăмах илтнипе! Правус килет чашлатса та, Правус килет чашлатса — Чукун çула çутатаса та, Чукун çула çутатаса. Сар каччăсем килеç пуль те, Сар каччăсем килеç пуль — Хуткупăса каласа та, Хуткупăса каласа. Ан авăн, шĕшкĕ ан авăн та, Ан авăн, шĕшкĕ ан авăн — Кăштах çилĕ вĕрнипе те, Кăштах çилĕ вĕрнипе! Фольклор хайлавĕ пулнăран, ку сăввăн варианчĕсем те пулнă, халĕ те пур. Илсе кăтартнă текста чи анлă сарăлнă вариантсенчен пĕри тесе ăнланмалла.
Юррăн кĕвии
Халăх кĕвви темелле. Анчах та ăна С.М.Максимов композитор та ятарласа майлаштарнă. Вăл вара оригиналлă япаласен шутне кĕрет.
"Ан авăн, шĕшкĕ!" юрă чăваш культуринче
Çак халăх юрри çинче никĕсленса пачах урахла "Шĕшкĕ ан авăн" юрă йĕркеленĕ (авторĕсем паллă мар). Людмила Семёнова юрлать.
Каçăсем
Категори:Чăваш культури Категори:Чăваш юррисем Категори:Чăваш халăх юррисем
Афанасьев Алексей Николаевич
Афанасьев Алексей Николаевич — (-), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш танк çарĕн 8-мĕш гварди танк корпусĕн 58-мĕш гварди танк бригадин танк командирĕ, красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Боннет-Плум
Боннет-Плум (Bonnet Plume River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Пил (юханшыв)|юханшыв Пил юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 350 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Афанасьев Анатолий Георгиевич
Афанасьев Анатолий Георгиевич — ( -29), Лениград фрончĕн 2-мĕш тапăнакан çарĕн 30-мĕш гварди стрелоксĕн корпусĕн 63-мĕш гварди стрелоксен дивизин 190-мĕш гварди стрелоксен полкĕн командирĕ, гварди майорĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , , —. Указ дати - 21.
Лох-Таммел
Лох-Таммел — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. Таммел юханшыв юхса кĕрет, Таммел юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Боу (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Лох-Морлих
Лох-Морлих — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Лунег юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Европăна вăрлани (пĕлтерĕшсем)
Европăна вăрлани (пĕлтерĕшсем):
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Совет Союзĕн Паттăрĕсен ят-йышĕ (Гнидо — Горбач)
Каçăсем
Гнидо
Ылтăн пăлан
мини|справа|Ылтăн пăлан хальхи вăхăтри чăн копи «Ылтăн пăлан» — (Golden Hind) — 1577 - 1580 çç. хушшинче Çĕр чăмăрĕ тавра çаврăннă пысăках мар акăлчан галеонĕ. Ку этем кун-çулĕнчи Магеллан каракки «Виктория» таврăннă хыççăн, каялла таврăнма пултарайнă иккĕмĕш карап пулнă. Карап капитанĕ сэр Фрэнсис Дрейк пулнă.
«Ылтăн пăлан» Çĕр тавра çÿрени 2 çул, 10 уйăх та 11 кун пынă. Чи малтан ку виçĕ мачталлă флагман карапĕ «Пеликан» ятлă пулнă. Унăн тăршшĕ 36,5 метр çех пулнă, анлăшĕ — 6,7 метр, чи нумаййи 150 тонна чывăрăш илме пултарнă. Карап çинче 22 тупă пулнă.
Дрейкăн ултă карапĕнчен пĕр «Пеликан» çех Магеллан проливĕнчен иртсе кайма пултарайнă. Лăпкă океана тухас умĕн Дрейк карап ятне — лорд-канцлер Кристофер Хаттона чысласа ятне улăштарнă, Хаттон гербне ылтăн пăлан ÿкерчĕкĕпе капăрлатнă пулнă.
Каçăсем
Категори:Аслă Британин вăрçă карапĕсем Категори:Çĕр тавра çӳревсем Категори:Галеонсем Категори:Пират карапĕсем Категори:Карапсем, алфавитпа Категори:Фрэнсис Дрейк Категори:Парăс карапĕсем Категори:Карапсем
Лох-Тэй
Лох-Тэй — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. Дохарт, Лохей юханшыв юхса кĕрет, Тэй (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 26,4 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Ллин-Керриг-Бах
Ллин-Керриг-Бах — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Блажкун Андрей Фёдорович
Блажкун Андрей Фёдорович — (1926-27.11.1944), 2-мĕш Украина фрончĕн 46-мĕш çарĕн 3-мĕш перевçĕсен роты 68-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 202-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн перевçи, гварди, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 24.
Бразо
Бразо (Brazeau River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Норт-Саскачеван юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 210 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Близнюк Станислав Григорьевич
Близнюк Станислав Григорьевич — (18.11.1934-14.10.2008), С.В. Ильюшин ячĕллĕ УКБ вĕçевçĕ-тĕпчевçи, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 05.
Лох-Ней
Лох-Ней — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. Банн, Ульстерский, Баллиндерри, Мейн юханшыв юхса кĕрет, Банн юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 396 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Бала (кӳлĕ)
Бала — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км². Кӳлере çăрттан, уланкă, карп, ăркай, угорь пуллисем пурăнаççĕ. −	Хальхи вахатра кӳлĕ туристсем хушшинче популярлă.
Каçăсем
Категори:Аслă Британи кӳллисем
Блау Александр Александрович
Блау Александр Александрович — (5.02.1912(23.7)-11.02.1988), 3-мĕш Украина фрончĕн 57-мĕш çарĕн 233-мĕш перевçĕсен дивизин 572-мĕш перевçĕсен полкĕн 2-мĕш перевçĕсен батальонĕн командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Ллин-Ваур
Ллин-Ваур — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 98000 км².
Детройт (юханшыв)
Юханшыв урлӑ хунӑ Амбассадор кӗпер Детройт хулипе (АПШ) тата Уинсор хулине (Канада) ҫыхӑнтарать.
Блинников Сергей Александрович
Блинников Сергей Александрович — (20.12.1907 (7)-07.10.1985), 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 23-мĕш моторланă штурмлакан инженер-сапёр бригадин 107-мĕш уйрăм моторланă штурмлакан инженер-сапёр батальонĕн командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Детройт (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Европа (халаплăх)
мини|справа|Европăна вăрлани, Феликс Валлоттон ÿкерчĕкĕ, 1908
Европа (Εὐρώπη) — авалхи грексен халаплăхĕ тăрăх финикей патшин хĕрĕ. Унăн ятне финикей чĕлхинчен «анăç» е авалхи грек чĕлхинчен «сарлака куçлă» (ευρύς — анлă, сарлака + όψις — куç) куçарма пулать.
Каçăсем
Категори:Халаплăх Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ
Ллин-Ваур
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
К’Аппель
К’Аппель (Qu'Appelle River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Ассинибойн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 435 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Линкка-линкка (юрă)
Линкка-линкка — XX ĕмĕр вĕçĕнче халăхра, çавăн пекех чăвашсем хушшинчи юрăçсен, пултарулăх ушкăнĕсен репертуарĕсенче анлă сарăлнă  юрăсенчен пĕри. Кам ăсталани, текст тата кĕвĕ вăхăт иртнĕ майăн еплерех аталанса пыни паллă. мар. Эппин, ку хайлава фольклор палăрăмĕ темелле. XXI ĕмĕрти тăрăм пирки уçăмлăнах калама çук. Чи паллă чăваш халăх юррисенчен пĕри пулса юлать. Çав вăхăтрах Ф.П.Павлов майлаштарнă верси те (оригиналла хайлав) пур. Юрă пулнинчен ытларах ташă кĕвви (юрри) пек шутланать темелле.
Ташă кĕввишĕн çумне майлаштарнă юррăн сăвви пирки
Линкка-линкка авкаланма Юман хăма кирлĕ. Халь те юман, халь те юман, Тата юман кирлĕ. Йăкăш-йăкăш шукалама Яка хăма кирлĕ. Халь те яка, халь те яка, Тата яка кирлĕ. Ик аллăма сулкалама Кĕмĕл çĕрĕ кирлĕ. Халь те кĕмĕл, халь те кĕмĕл, Тата кĕмĕл кирлĕ. Чуп-чуп чуптума Чипер ача кирлĕ. Халь те чипер, халь те чипер, Тата чипер кирлĕ. Фольклор хайлавĕ пулнăран, ку сăввăн варианчĕсем те пулнă, халĕ те пур. Илсе кăтартнă текста чи анлă сарăлнă вариантсенчен пĕри тесе ăнланмалла.
Юррăн кунçулĕ
Мусăк тĕпчевçисен шучĕпе ку хайлав ытлашши кивĕ (ватă) япала та мар.
Каçăсем
Категори:Чăваш культури Категори:Чăваш мусăкĕ Категори:Юрăсем Категори:Ташăсем Категори:Чăваш юррисем Категори:Чăваш халăх юррисем
Аверинцев
Аве́ринцев — вырăс хушамачĕ.
Дрейк параппанĕ
мини|справа|Дрейк параппанĕ, копи Дрейк параппанĕ – хăй вăхăтĕнче паллă англи тинĕсçÿревçи тата корсарĕ сэр Фрэнсис Дрейкăн пулнă пĕчĕк (е çар) параппанĕ.
Халап тăрăх, Дрейк параппанĕн асамлă вăйсем пур, Англи вăрçăсенче хутшăннă чух е ытти пĕлтерĕшлĕ патшалăх пулăмĕсен вăхăтĕнче вăл хăйне хăй тĕллĕн сас парать.
Афанасьев Борис Михайлович
Афанасьев Борис Михайлович — ( 05-14), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш сывлăш çарĕн 259-мĕш истребитель авиаци дивизин 21-мĕш истребитель авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, гварди капитанĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29.
Ллин Майр
Ллин Майр — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,057 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Казан (юханшыв)
Казан (Kazan River) — Канада территоринчи юханшыв. Саскачеван, Нунавут территорипе юхать. Юханшыв кӳлĕ Бейкер (кӳлĕ, Нунавут юппи)|Бейкер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 850 км, бассейн лаптăкĕ 71500 км2.
Каçăсем
Категори:Саскачеван юханшывĕсем Категори:Нунавут юханшывĕсем
Уиндермир
Уиндермир — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. Братей, Ротей, Траут-Бек юханшыв юхса кĕрет, Левен юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 14,73 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Афанасьев Василий Николаевич
Афанасьев Василий Николаевич — ( 13-22), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 2-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 5-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 94-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн командира пулăшаканĕ, гварди капитанĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Шедевр
мини|справа|[[Мона Лиза Леонардо да Винчи шедевр шутне кĕнĕ ĕçĕ, Лувр]] Шедевр — (chef-d'œuvre — «паха ĕç», «ĕçĕн чи çÿллĕ шайĕ») — пĕртен-пĕр, унччен нихăçан та, никам та çитеймен çÿллĕ шайри ÿнер хайлавĕ, ăсталăх е мĕн те пулин урăх япала. Ытларах чух ÿнерпе кÿлепе, çурт-пÿрт, çыравлăх, кĕвĕ, кинематограф, сайрарах — наукапа техника пултарулăхĕн япалисене шедевр теççĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер
Блинов Алексей Павлович
Блинов Алексей Павлович — (18.03.1918-08.01.1982), 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăшри çарăн 3-мĕш пĕтерекен авиаци гварди корпусĕн 14-мĕш пĕтерекен гварди авиаци дивизин 177-мĕш пĕтерекен гварди авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23.
Лох-Морар
Лох-Морар — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 26,7 км².
Сунар йытти
мини|справа|Йытăллă сунар, Альфред Ковальский-Веруш ĕçĕ Сунар йытти – сунер ĕçĕнче усă куракан йытă ăрачĕсен йышĕ. Сунар валли тĕрлĕ тĕллĕ йытă ăрачĕсем ĕрчетсе кăларнă.
Сунар йыттисен тĕп категорисене хăвалакан йытăсем, терьерсем, таксасем, пăшаллă сунар йыттисем кĕреççĕ. Ку категорисене малалла пайласси йытăна сунарта тĕрлĕ ĕç тума вĕрентнинчен килет.
Лох-Эйв
Лох-Эйв — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Эйв юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 38,5 км².
Сунар йытти
Вуламалли
Категори:Йытăсем Категори:Йытă ăрачĕсен групписем Категори:Чĕрчунсем
Лох-Эйв
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Кол (юханшыв)
Кол (Coal River) — Канада территоринчи юханшыв. Юкон, Британи Колумбийĕ территорипе юхать. Юханшыв Лиард (юханшыв)|Лиард юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 97 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Юкон юханшывĕсем Категори:Британи Колумбин юханшывĕсем
Афанасьев Василий Сафронович
Афанасьев Василий Сафронович — ( 19-01), 1-мĕш Украина фрончĕн 10-мĕш уйрăм гварди танксене пĕтерекен артиллери бригадин 235-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди командирĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 10.
Афанасьев Виктор Михайлович (космонавт)
Афанасьев Виктор Михайлович (космонавт) — (31.12.1948 çур.}- ), «Союз ТМ-11» космос карапĕн тата «Мир» орбита станцин командирĕ,, Совет Союзĕн Паттăрĕ , —,. Указ дати - 26.
Соколовская Янина Лазаревна
Янина Лазаревна Соколовская (1971, çĕртме, 7, Киев, УССР, СССР) — украин журналисчĕ, политологĕ. «КоммерсантЪ» Украинăра кăларавăш çурчĕн элчи, 2014-па.
Биографи
Янина Соколовская 1971 çулхи çĕртмен 7-мĕшĕнче Киевре çуралнă. 11 ăру сыпăкĕ каялла унăн нĕселĕсем Киевре тĕпленнĕ.
Лох-Мари
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Шăнкрав курăкĕ (юрă)
Шăнкрав курăкĕ — Илья Степанов композитор (1941-2016) Вениамин Пехил поэт (1955-2004) сăввипе çырнă лирикăлла юрă. Юрра шăрантарса чăн малтан халăх умне кăлараканĕ Валентина Матвеева пулнă.
Юррăн кунçулĕ
<Куçару: 44. валера çырать: сентябрь, 22, 2011, 19:56 хуравламалла ку юрă кивĕскер эп астăвап мĕнле ку юрра юрланă тен Трак районĕчи Яманакри чи пĕрремĕш хĕр шкул ансамблĕпе Трак вăтам шкулĕнчен вара ансаттăн каласан ватти-вĕтти пурте киленеттĕмĕр  пулнă ку 70-мĕш çулсен вĕçĕнче хайхи чипер хĕре ВАЛЕНТИНА МАТВЕЕВА тетчĕç> Çапла вара асăннă юрра чăваш халăхне парнелекенĕ Трак енĕ теме пулать. Мĕнпур хутшăннă çынсем, мĕнпур ĕçпуç çав районпа çыхăннă темелле. Çав вăхăтрах Трак вăтам шкулĕнчи ансамбльте камсем пулни паллă мар. Гитарăпа, клавишлă хатĕрсемпе, параппанпа е ытти инструментсемпе калакансем камсем пулнă? Историе кĕрсе юлнă юрă пулнăран, тивĕçлĕ чăнлавсене пĕтĕмпех пĕлес пулать. Пулăшу ĕçĕсене тăвакансем таранчченех! Нихăш ята та манса хăвармалла мар.
Ытти фактсене илес пулсан, 1980-мĕш çулсенче юррăн тутарла версийĕ ("Кынгырау чәчәк") пулнине асăнмалла. ("Вырăслатнисем" пирки каламăпăр, мĕншĕн тесен вĕсен хушшинче ăнăçлисем пачах та çук, — ахăртнех, пулма та пултараймасть пуль). Чăваш Енти тутар ялĕсенче (Шăнкăртам, Хирти Пикшик,...) юрланă тутарла версие. Çав тутарла текст ăçта та пулин фиксациленнĕ-ши, паянхи кунччен упранать-ши — ку тĕлĕшпе те ним те паллă мар. Ун чухне халăх умне тухса юрланине кăтртакан видеосем пур-ши? Калăпăр, тутарла юрланаканни е Валентина Матвееван вилĕмсĕр сассине палăртаканни? Пахалăхĕ начар пулсан, реставрацилеме май пур-ши çав аудио- тата видеосене? Лартнă ыйтусем паянхи кун пысăк проблема пулса тăраççĕ. Сăмах май каласан, Тракри асăннă ансамбль тата Валентина Матвеева ытти популярлă чăваш юррисене те çынсен умне кăларнă, калăпăр "Сарă хĕр çÿрет кÿл хĕрне...", "Юрату сăмсахĕ" текеннисене. Паянхи кун ăçта итлеме-курма пулать вĕсене ирĕклĕн?
Тата тепĕр ен кĕввĕн çăлкуçĕсемпе çыхăннă. Таçтан темле йышăннисем пирки калаçаççĕ. Мĕнех, кун пекки те пулма пултарать. Анчах та пĕр-ик нота пĕр пекки вăл темех мар. Ун пекли час-часах пулать. Çапах та пĕлесчĕ, мĕне "аса илтерет" "Шăнкрав курăкĕн" кĕвви! Апла-капла калаçнисем çеç сахал. Конкретлă фактсем кирлĕ. Хăй вăхăтенче "Тăван Атăл" журналтан ак çакăн пек пĕлтерÿ тухнă :
Тухнă-ши кун пек материал асăннă журналта е çук-ши — çакă паллă мар.
Кăсăклă фактсем
<Куçару: Ху кайрăн та юлчĕç пĕрех, Сарă куçлă ромашкăсем, Сарă куçлă ромашкăсем, Сарă куçлă ромашкăсем,  Ху кайрăн та юлчĕç пĕрех.>
Каçăсем
Категори:Чăваш культури Категори:Чăваш мусăкĕ Категори:Чăваш юррисем
Блинов Владимир Карпович
Блинов Владимир Карпович — (1.01.1904 (19.12.1903)-10.04.1990), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 65-мĕш çарĕн 14-мĕш инженер-сапёр бригадин 170-мĕш уйрăм инженерно-сапёр батальонĕн саперсен отделени командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Изборск клубĕ
«Избо́рск клубĕ» — паллă экспертсен (ытларах консерватизм ăнланăвĕллĕ, пĕрпĕрлĕхĕ ). Раççей Федерацин тулаш тата шалти политикине тĕпчет.
Истори
Ятне Псков облаçĕнчи Эстони чиккипе юнашар Изборск ялĕнне илнĕ, кунта пĕрремĕш канашлăвĕ иртнĕ. Кайран калаçусене, официаллă информаципе килĕшӳллĕ, Екатеринбург, Чĕмпĕр, Санкт-Петербург, Сарăту, Брянск, Белгород, Тулă, Калуга, Омск, Чулхула, Ăренпур, Донецк хуласенче, Якутире, Крымра, Дагестанра иртернĕ. Çаплах тĕлпулусем Днестрçумĕнче, Сирире, Сербире, Китайра, Иранра пулнă.
2013 çултанпа Избор клубĕ пĕр ятлă журнала кăларать, тиражĕ — 1200 экземпляр.
2015 çулта клуб коммерцилле мар организацисем валли президент грантне (10 млн руб.) тивĕçнĕ Проект шухăшĕпе организаци Вырăс тĕнчи мĕнне ăнлантарса парать.
Клуб пайташĕсем
Клуб пĕлтернипе, унăн пайташĕсем : • 3
Каçăсем
Категори:РФ пĕрлĕх организацисем Категори:РФ аналитика центрĕсем
Тухăç-Китай тинĕсĕ
Тухăç-Китай тинĕсĕ  (, тухăç тинĕсĕ; 동중국해, 東シナ海)—тинĕс. Лаптăкĕ 836 пин км2.
Тинĕсе кĕрекен чи пысăк юханшыв- Янцзы.
Каçăсем
Категори: Тухăç-Китай тинĕсĕ Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем
Чуралăх
мини|справа|[[Чура суту-илĕвĕ, Франсуас-Огюст Биар ĕçĕ]] Чуралăх — çын пĕрлĕхĕн çыхăнăвĕсен системи, çын (чура) тепĕр çынăн (хуçин, чура хуçин) е патшалăхăн харпăрлăхĕ пулни.
Чи малтанах тыткăна илнисене, вăрă-хурахсене, парăма кĕрсе татайманнисене чуралăха кĕртнĕ, каярах граждансене те хуçа валли ĕçлеме хистенĕ. Çавăн пек калăпăшри чуралăх XX ĕмĕрччен анлă сарăлнă пулнă, хăшпĕр араб тата африкан çĕршывĕсенче ĕмĕр вĕçне çитиех пулнă.
Хальхи тĕнчере чуралăх тĕнчен нумайăш çĕршывĕсенче сакуна пăсни пулать тата сакун чарнă япала пулать. Чурана илнĕ çынăн пуласлăхне туртса илни чуралăхăн тĕп айăплă ĕçĕ пулса тăрать.
Блинов Иван Алексеевич
Блинов Иван Алексеевич — (26.06.1911(13)-06.04.1970), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди кавалери корпусĕн 3-мĕш гварди кавалери дивизин 9-мĕш гварди кавалери полкĕн хĕç взвочĕн командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31.
Лох-Эрикт
Лох-Эрикт — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 19 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Шурă çурт
Шурă çурт (the White House) — Вашингтонри (Колумби тавралăхĕ), Нортуэст, АПШ президенчĕсен официаллă вырнаçăвĕ, пуштă адресĕ: Пенсильвани-авеню, 1600 (1600 Pennsylvania Avenue).
Телефон: +1 (202) 456-14-14
Джордж Вашингтонсăр (президент пулни 1789-1797 çç.), пуçне Шурă çурт АПШ президенчĕсен официаллă вырнаçăвĕ пулнă. 1800 çулта Шурă çурта туса пĕтернĕ тĕле çĕршыв президенчĕ Джон Адамс пулнă.
1814 çулхи çурла уйăхĕнче британсем Шурă çурта çунтарса янă, каярах ăна çĕнĕрен юсаса лартнă.
Архитектура стилĕ — неоклассицизм. Тума пуçланă çулĕ 1792. 1800 çулта туса пĕтернĕ.
Каçăсем
*|* Категори:АПШ патшалăх тытăмлăхĕ Категори: Паллă вырăнсем
Шалти Япон тинĕсĕ
Шалти Япон тинĕсĕ  —тинĕс. Лаптăкĕ 18 000 км2. Харима, Бинго, Хиути, Иё, Суо тинĕсĕсенчен тата тинĕс пырĕсенчен тăрать. Чи пысăк утравĕ -Авадзи.
Тĕп порчĕсем
thumb|300px|Шалти Япони тинĕсен порчĕсем, паромĕсем, кĕперĕсем
Каçăсем
Регион Внутреннего Японского моря
Коппермайн
Коппермайн (Coppermine River) — Канада территоринчи юханшыв. Çурçĕр Анăç территорисем, Нунавут территорипе юхать. Юханшыв кӳлмек Коронейшен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 840 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Анăç территорисен юханшывĕсем Категори:Нунавут юханшывĕсем
Шалти Япон тинĕсĕ
Каçăсем
Категори: Шалти Япун тинĕсĕ Категори:Япони тинĕсĕсем Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем
Колумби (юханшыв)
Колумби (Columbia River) — Канада территоринчи юханшыв. Британи Колумбийĕ, Вашингтон, Орегон территорипе юхать. Юханшыв Лăпкă океан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2000 км, бассейн лаптăкĕ 668217 км2.
Каçăсем
Категори:Британи Колумбин юханшывĕсем Вашингтонн юханшывĕсем  Категори:Орегонн юханшывĕсем
Гебрид тинĕсĕ
Гебрид тинĕсĕ  (Sea of the Hebrides )— Атлантика океанĕн çурçĕ пайĕнчи тинĕс. Шотландипе Гебрид утравĕсем хушшинче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори: Гебрид тинĕсĕ
Лох-Шил
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Аслă Британи кӳллисем
Афанасьев Виктор Михайлович (сержант)
Афанасьев Виктор Михайлович (сержант) — ( 02-31), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 50-мĕш çарĕн 139-мĕш стрелоксен дивизин 609-мĕш стрелоксен полкĕн çуран разведка взвочĕн отделени командирĕ, гварди кĕçĕн сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 24.
Кутеней (юханшыв)
Кутеней (Kootenay River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 781 км, бассейн лаптăкĕ 50300 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Гренланди тинĕсĕ
Гренланди тинĕсĕ — Çурçĕр Пăрлă океанăн тинĕсĕ. Лаптăкĕ 1 205 000 км2.
Лох-Аркэйг
Лох-Аркэйг — Аслă Британи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 16 км².
Лиард (юханшыв)
Лиард (Liard River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Маккензи (юханшыв)|Маккензи юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1115 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Афанасьев Владимир Ильич
Афанасьев Владимир Ильич — ( 24-20), Анăç фронтăн 106-мĕш истребитель авиаци дивизин 145-мĕш гварди истребитель авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ,  красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 29.
Джеймс Абрам Гарфилд
мини|справа|Джеймс Абрам Гарфилд, Оле Петер Хансен Бэллинг ĕçĕ Джеймс Абрам Гарфилд (James Abram Garfield, Чӳк, 19 1831 - Авăн, 19 1881) — АПШ 20-мĕш президенчĕ (пуш, 1877 - 19 авăн, 1881).
Хăйне хăй вĕреннĕ тĕрлĕ енлĕ пултаруллă çарпуçĕ тата Республикан партин хастар пайташĕ. АПШ кун-çулĕнчи АПШ Конгресĕн пайташĕсен Пÿлĕм депутачĕ вырăнĕнчен президент вырăнне суйланнисенчен пĕртен пĕри.
Тепĕр виçĕ уйăхранах йывăр аманнă, тухтăрсем ăнăçсăр сипленине пула икĕ уйăх çурринчен вилсе кайнă.
Каçăсем
Категори:АПШ президенчĕсем Категори:Президентсен шучĕсем Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори: Истори
Комсомол кӳлли (Минск)
Комсомол кӳлли — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Свислочь юханшыв юхса кĕрет, Свислочь (Березина юппи) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,42 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Афанасьев Иван Иванович
Афанасьев Иван Иванович — (-), Мурманск тинĕс пăрахутствин «Старый большевик» вăрман туртаракан карапăн капитанĕ,  подполковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ, , —. Указ дати - 28.
Маттава (юханшыв)
Маттава (Mattawa River) — Канада территоринчи юханшыв. Онтарио территорипе юхать. Юханшыв Оттава (юханшыв)|Оттава юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км, бассейн лаптăкĕ 1170 км2.
Лукомское
Лукомское — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв Цитранка, 1 ручей юханшыв юхса кĕрет, Лукомка (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 37,71 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Блинов Константин Минаевич
Блинов Константин Минаевич — (1912-12.07.1943), Кăнтăр-Анăç фрончĕн 6-мĕш çарĕн 3-мĕш танк корпусĕн 103-мĕш танк бригадин 119-мĕш танк батальонĕн танк командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17.
Ӳнер
мини|справа|Анн Волайэ-Костер, Ӳнер атрибучĕсем, 1769
мини|справа|Жан-Батист Шарден, Ӳнер атрибучĕсем, 1766 Ӳнер (experimentum — туса пăхни); — пурнăç пулăмĕсене ăнлануллăн сăнарлани; этеме тĕнче пулăмĕ хумхантарнине илемлĕ сăнар тăрăх уçса пани; ку автора кăсăклантарнине çех мар, ытти çынсене те кăсăклантарнине çутатса паракан пултарулăх.
Ӳнер тата тĕн
Ӳнер пулса тухнине тĕн пулăмĕнчен уйăрми тачă çыхăннă. Никĕсленнĕ тĕн шучĕпе ÿнер вăл — çав тĕн шутлĕ çÿллĕ тĕрĕслĕхе çитерсе памалли палăртуллă меслет çех. Чылай вăхăт хушши, — Христиан тĕнĕ аталанса çирĕпленнĕ вăхăтпа Чĕрĕлÿ тапхăрне çити, Европа çĕршывĕсенче ÿнер, тĕппипе илсен чирку ыйтнă ĕçсене çех пурнăçланă.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Эстетика категорийĕ
Икар тинĕсĕ
Икар тинĕсĕ  ((Icarus, ᾽Ίκαρος, Icarium mare, ᾽Ικάριον πέλαγος))—тинĕс, Вăтаçĕр тинĕсĕн пайĕ.
Авалхи грексен мифĕсенчи Икара асăнса ятне панă.
Каçăсем
Категори:Вăтаçĕр тинĕсĕ
Фрида Кало
Фрида Кало де Ривера (Frida Kahlo de RiveraFrida Kahlo de Rivera), е Магдалена Кармен Фрида Кало Кальдерон (Magdalena Carmen Frieda Kahlo Calderоn; Койоакан, Мехико, 6 утă 1907 - 13 утă 1954), — мексикан ÿнерçи, пурăнчен те ытларах хăйне хăй сăнарланипе паллă.
Розальба Каррьера
{{Ӳкерçĕ |фон                 = |ят                  = Розальба Каррьера |тăван ят            = Rosalba Carriera} |çуралнă чухнехи ят  = |ӳкерчĕк             = Rosalba Carriera - Self-Portrait as Winter - WGA04504.jpg |анлăшĕ              = |ӳкерчĕке ăнлантарни = Розальба Каррьера, Хăйĕн сăнĕ, 1731 |çуралнă вăхăт       = юпа, 7, 1675 |çуралнă вырăн       = Кьодж |вилнĕ вăхăт         = ака, 15, 1757, (81  çулта) |вилнĕ вырăн         = Венеци |пулса тухни         = |пăхăнулăх           = |гражданлăх          = |жанр                = сăнар ĕçĕ |вĕренӳ              = |стиль               = рококо |ĕçĕсем              = |пулăшакансем        = |сĕм                 = |сĕм янă             = |чыславсем           = |хисепсем            = |парнесем            = |сайт                = |викиампар           = Rosalba Carriera }} Розальба Каррьера, (хăш чух Каррера) (Rosalba Carriera, 7 юпа 1675, Кьоджа - 15 ака 1757, Венеци) — итал ÿнерçи тата пĕчĕкрен те пĕчĕк виçевлĕ ÿкерчĕксен сăрă ÿнерçи, Венеци шкулĕн пайташĕ шутланать, Италипе Францири рококо тĕсĕн пайташĕсенчен тĕп вырăнĕсенчен пĕрне йышăнаканĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем
Фрида Кало
Пултарулăхĕ
Фриды Кало ĕçĕсенче мексикан халăх пултарулăхĕн, Американ Колумбченхи аталанăвĕн вăйлă витĕмĕ курăнать. Унăн пултарулăхĕ паллăсемпе фетишсенчен пуян. Çав вăхăтрах ăна Европа ÿнерĕ сĕм яни курăнать — унăн ирхи ĕçĕсенче, тĕслĕхрен, Фрида Боттичеллипе иленни курăнать.
Унăн ĕçĕсенче айван ÿнер тĕсĕ пайăрать. Фриды Кало ÿнер ĕçĕсене унăн упăшки, Диего Ривера ÿнерçĕ вăйлăн сĕмленĕ. Тĕпчевçĕсем ÿнерçĕн пултарулăхĕ 1940- мĕш çулсенче чи çÿллĕ шая çитнĕ теççĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Пайăр çынсем:Мексика Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем
Бенгали кӳлмекĕ
Бенгали кӳлмекĕ (বঙ্গোপসাগর, வங்காள விரிகுடா, बंगाल की खाड़ी) — Инди океанĕн кӳлмекĕ. Лаптăкĕ 2 172 000 км2.
thumb|right|250px|[[Гопалпур пляжĕ]]
Портсем
thumb|250px|[[Вишакхапатнам порчĕ, Инди]]
Тĕнчери чи пысăк портсен шутĕнчи Читтагонг порчĕ Бангладешра тата Вишакхапатнампа Ченнаи Индире. Ытти пысăк порчĕсем Монгла, Калькутта тата Янгон.
Утравсем
Кӳлмекре утравсем нумай, вĕсем хушшинче Андаман утравĕсем, Никобар утравĕсем тата Мергуй утравĕсем. Мьянма çумĕенчи Чедуба утравĕсем пылчăк вулканĕсем пуррипе паллă. 572 Андаман, Никобар утравĕсенчен 37 çинче çеç çынсем пурăнаççĕ
Каçăсем
Категори:Бенгали кÿлмекĕ Категори:Инди океанĕн тинĕсĕсем
Мирамиши (юханшыв)
река Мирамиши (Miramichi River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 250 км, бассейн лаптăкĕ 13000 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Червоное (кӳлĕ)
Червоное кӳлĕ — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 40 км².
Афанасьев Кузьма Кириллович
Афанасьев Кузьма Кириллович — ( 1917-20), 2-мĕш Украина фрончĕн 53-мĕш çарĕн 228-мĕш стрелоксен дивизин 795-мĕш стрелоксен полкĕн пулемёт отделениен командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 24.
Червоное (кӳлĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Освейское
Освейское — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Выдринка юханшыв, > 15 ручьёв ытла юхса кĕрет, канал Дегтярёвка юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 52,8 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Ирĕксĕрлĕ
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Блинов Павел Фёдорович
Блинов Павел Фёдорович — (20.09.1919-16.07.1998), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 9-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 141-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Ионио тинĕсĕ
Ионио тинĕсĕ  (Ἰόνιον Πέλαγος, mare Ionium, Ιόνιο Πέλαγος, mar Ionio)—тинĕс - Вăтаçĕр тинĕсĕн Балкан çурутравĕ, Апеннин çурутравĕ тата Критпа Сицили утравĕсем хушшинчĕ вырнаçнă пайĕ. Лаптăкĕ 169 пин км2.
Каçăсем
Категори:Вăтаçĕр тинĕсĕ
Гудзон кӳлмекĕ
Гудзон кӳлмекĕ  (Hudson Bay baie d'Hudson Kangiqsualuk ilua )— Çурçĕр Пăрлă океанăн пайĕ. Лаптăкĕ 1230000 км2.
Чи пысăк утравсем: Саутгемптон, Котс, Мансел, Ноттингем, Солсбери, Лонг-Айленд, тата Белчер, Оттава, Слипер утравĕсем.
Пысăк юханшывсем: Телон, Черчилл, Нельсон, Северн, Уиниск, Хейс, Каскаттама, Кетл, Нискиби, Та-Анн, Тлевиаза, Карибу, Сил, Настапока, Птит-Бален, Гранд-Бален, Когалук, Повонгнитук.
Портсем
Черчилл, Порт-Нельсон.
Тĕпчев
мини|165пкс|слева| Гудзон кӳлмекĕнчи тĕпчевçĕсен маршручĕсем
Блохин Виктор Алексеевич
Блохин Виктор Алексеевич — (01.04.1922-14.06.1944), Ленинград фрончĕн 21-мĕш çарĕн 90-мĕш перевçĕсен дивизин 173-мĕш перевçĕсен полкĕн отделени командирĕ, сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21.
Нельсон (юханшыв)
Нельсон (Nelson River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 644 км, бассейн лаптăкĕ 1093442 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Соро (кӳлĕ)
Соро́ — Беларуç территоринчи кӳлĕ. протока из оз. Тросно юханшыв юхса кĕрет, Протока юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 5,31 км².
Нипигон (юханшыв)
Нипигон (Nipigon River) — Канада территоринчи юханшыв. Онтарио территорипе юхать. Юханшыв Верхнее кӳлĕ  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Онтарио юханшывĕсем
Богинское (кӳлĕ)
Богинское — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Дрисвята, ручьи юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 13,23 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Кельт тинĕсĕ
Кельт тинĕсĕ  (Celtic Sea, An Mhuir Cheilteach, Y Môr Celtaidd, An Mor Keltek, Ar Mor Keltiek, La Mer Celtique ) .—тинĕс, Атлантика океанĕн пайĕ.
Ирланди, Аслă Британи тата Франци çыранĕсем хушшинче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Кельт тинĕсĕ Категори:Атлантика океанĕн тинĕсĕсем
Ельно (кӳлĕ)
Ельно — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Черное юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 5,42 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Блохин Иван Иванович
Блохин Иван Иванович — (06.07.1917-17.10.1948), Воронеж фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 10-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 235-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 239-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн штурманĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28.
Афанасьев Михаил Андреевич
Афанасьев Михаил Андреевич — ( – ), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 8-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 143-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн штурманĕ, гварди ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Норт-Саскачеван
Северный Саскачеван (North Saskatchewan River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  Саскачеван (юханшыв)|Саскачеван юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1287 км, бассейн лаптăкĕ 122800 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Долгое (кӳлĕ, Беларуç)
До́лгое — Беларуç территоринчи кӳлĕ. 7 ручьёв юханшыв юхса кĕрет, Шо, Свядово юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2,6 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Кипр тинĕсĕ
Кипр тинĕсĕ  —тинĕс Вăтаçĕр тинĕсĕн хĕвелтухăç пайĕ, Кипр утравĕ тавра.
Каçăсем
Категори:Вăтаçĕр тинĕсĕ Категори: Атлантика океанĕн тинĕсĕсем
Афанасьев Михаил Денисович
Афанасьев Михаил Денисович — ( 07-12), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш сывлăш çарĕн 206-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 807-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн звено командирĕ,  аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18.
Блохин Фёдор Тимофеевич
Блохин Фёдор Тимофеевич — (11.11.1903(29.10)-30.07.1974), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 39-мĕш çарĕн 158-мĕш перевçĕсен дивизин 875-мĕш перевçĕсен полкĕн сапёр взвочĕн командирĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Камотес тинĕсĕ
Камотес тинĕсĕ  (Camotes Sea)— Филиппин архипелагĕнчи Лейте, Бохол тата Себу утравсем хушшинче вырнаçнă тинĕс.
Çурçĕрте Висаян тинĕсĕ, кăнтăрта Минданао тинĕсесемпе çыхăннă.
Портсем
Сан-Исидро, Паломпон (Лейте утравĕ), Себу (Себу утравĕ), Талибон ( Бохол утравĕ).
Каçăсем
Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем
Олдмен (юханшыв)
Олдмен (Oldman River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 363 км, бассейн лаптăкĕ 26700 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Огилви (юханшыв)
Огилви (Ogilvie River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Пил (юханшыв)|юханшыв Пил юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Честер Алан Артур
мини|справа|Честер Алан Артур Честер Алан Артур (Chester Alan Arthur, Юпа, 5 1829, Фэрфилд, Вермонт штачĕ - Чӳк, 18 1886, Нью-Йорк) —  АПШ 21-мĕш президенчĕ (1881 - 1885), республикан.
Селява
Селява — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 15 км².
Честер Алан Артур
Джеймс Гарфилда вĕлернĕ хыççăн унăн вырăнне йышăннă.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:АПШ президенчĕсем Категори:Президентсен шучĕсем Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори: Истори
Афанасьев Никифор Самсонович
Афанасьев Никифор Самсонович — (-), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 11-мĕш гварди çарĕн 83-мĕш гварди стрелоксен дивизин 250-мĕш гварди стрелоксен полкĕн снайперĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Нещердо
Нещердо — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Атлайская юханшыв юхса кĕрет, Нещерда, Межно юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 27,4 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Пелли (юханшыв)
Пелли (Pelly River) — Канада территоринчи юханшыв. Юкон территорипе юхать. Юханшыв  Юкон (юханшыв)|Юкон юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 608 км, бассейн лаптăкĕ 49000 км2.
Каçăсем
Юкон юханшывĕсем
Пембина (юханшыв)
Пембина (Pembina River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 547 км, бассейн лаптăкĕ 12900 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Мульное
Мульное — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,51 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Бобин Николай Алексеевич
Бобин Николай Алексеевич — (9.08.1914(27.07)-15.05.1943), аякри тăвăм авиацин 53-мĕш Сталинград авиаци дивизин 7-мĕш авиаци полкĕн отряда командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31.
Хура пăлхарсем
Хура пăлхарсем — юркăн халăх, VII ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнче Аслă Пăлхар арканнă хыççăн пăлхар йăхĕсенчен уйрăлса кайнă пайĕ. Кубратăн аслă ывăлĕн — Питпуян протопăлхарĕсен несĕлĕсем. Кубань регионĕнче çӳренĕ, тепĕр хаклавсемпе, Тăнăварпа Дон хушшинче пурăннă.
IX ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнче огуз, печенег тата пăртас йăхĕсемпе пĕрле хура пăлхарсем Хасарипе çапăçнă. Каярах упоминаются киев кнеçĕ Игорь Рюрикович  Висантипе килĕшӳ хутне çырнă чухне (944),  грексен Херсон çине тапăнакан халăх тесе асăннă. Хура палхарсем килсен, Корсунь çĕршывĕнче вăрçма тытăнсан, вырăс кнеçне вĕсене кĕртме хушмастăп, кĕртсен вĕсем унăн çĕршывне те сиен кӳрĕç.
Худуд аль-алам перс географи трактатĕнче (980-мĕшсем) вĕсене «вăта пăлхарсем» тенĕ те Азов тинĕсĕнчен çурçĕрелле тата Славянсенчен тухăçалла вырнаçтарнă. Çаплах Тухăç-Европа регионĕнче вĕсен хăватлă çарĕ пулнă пирки висанти императорĕ Константин VII Багрянородный асăнать: За Боспором находится устье Меотийского озера, которое за величину свою всеми называется морем. В это Меотийское море впадают многие большие реки. К северу от него [течёт] река Днепр, из которой Руссы проходят в Черную Болгарию, Хазарию и Сирак.
X ĕмĕрĕн вĕçĕнче хура пăлхарсене çăлкуçсенче асăнни çук, вĕсем ĕнтĕ вĕсем славян тата тĕрĕк йăхĕсемпе хутшăнса кайнине пĕлтерет.
Хура пăлхарсен археологи палăкĕсем Салтов-маяк культурине кĕреççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Çухалнă халăхсем Категори:Тĕрĕк халăхĕсем Категори:Пăлхарсем
Афанасьев Николай Иванович
Афанасьев Николай Иванович — (-), Воронеж фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 9-мĕш механизăмланă корпусăн 69-мĕш механизăмланă бригадăн артиллери дивизионĕн оруди командирĕ, майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 10.
Каçăсем
{{Warheroes|id=6806}
Свирь (кӳлĕ)
Свирь — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Смолка, Мăн Перекоп юханшыв юхса кĕрет, Свирица юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 22,28 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Уильям Мак-Кинли
Уильям Мак-Кинли — кĕçĕнни (William McKinley Jr., Кăрлач, 29 1843, Найлс, Огайо штачĕ - Авăн, 14 1901, Буффало, Нью-Йорк штачĕ) — политика ĕçченĕ, АПШ Республикан партинчен суйланнă 25-мĕш президенчĕ (1897-1901).
Каçăсем
Категори:АПШ президенчĕсем Категори:Президентсен шучĕсем Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори: Истори
Перибонка (юханшыв)
Перибонка (Rivière Péribonka) — Канада территоринчи юханшыв. Квебек территорипе юхать. Юханшыв Сен-Жан (кӳлĕ)|кӳлĕ Сен-Жан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 451 км, бассейн лаптăкĕ 28200 км2.
Каçăсем
Категори:Квебекн юханшывĕсем
Блувштейн Александр Абрамович
Блувштейн Александр Абрамович — (15.05.1910(2)-20.10.1984), 2-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 5-мĕш гварди сывлăш-десант бригадин батальон командирĕ, гварди майорĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Бенджамин Гаррисон
Бенджамин Гаррисон (Харрисон; Benjamin Harrison, Çурла, 20 1833, Норт-Бенд, Огайо штачĕ - Пуш, 13 1901, Индианаполис, Индиана штачĕĕ) — АПШ 23-мĕш президенчĕ.
АПШ Уильям Генри Гаррисон президентăн мăнукĕ. Норт-Бендра, Огайо, çуралнă, 21 çул тултарсан Индианаполиса, Индиана штачĕ кайнă. Граждан вăрçи вăхăтĕнче АПШ енĕнче Камберленд çарĕн XX корпусĕнче бригада генералĕ пулса çапăçнă. Вăрçă хыççăн вăл Индиана губернаторĕ вырăнне ăнçусăр йышăнма тăнă. 1880 çулта АПШ Сенатне суйланса кĕнĕ.
Гаррисон тытăмлă та тĕрĕс республикан пулнă, анчах та ăна чаплă пултарулăхĕ çитеймен.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:АПШ президенчĕсем Категори:Президентсен шучĕсем Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори: Истори
Снуды
Снуды — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Волосо Северное юханшыв юхса кĕрет, Протока юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 22 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Бобков Валентин Васильевич
Бобков Валентин Васильевич — (29.07.1920-30.05.2001), 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 2-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 11-мĕш гварди пĕтерекен авиаци дивизин 106-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн Эскадрилья командирĕ, гварди капитанĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Гровер Кливленд
Стивен Гровер Кливленд (Stephen Grover Cleveland, Пуш, 18 1837, Колдуэлл, Нью-Джерси штачĕ - Çĕртме, 24 1908, Принстон, Нью-Джерси штачĕ) — АПШ патшалăх ĕçченĕ — АПШ президенчĕсенчен вăл кăна, президент вырăнне икĕ хут пĕр харăс мар, сиктерсе ярса йышăннă, çавăнпа та президентсен ят-йышĕнче иккĕллĕ ят шучĕ илнĕ (1885-1889 çç. 22-мĕш президент, 1893-1897 çç. вара 24-мĕш президент), 2012-мĕш çулта 1 долларлă асăну укçи кăларнă чух, укçи çинче унăн тĕрлĕрен икĕ сăнарне çапса пичетленĕ.
Уншăн пĕр харăс умлăн-хыçлăн пынă виçĕ суйлавра та чи йышлă суйлавçăсем пулнă (1884, 1888 тата 1892), анчах иккĕчĕш хутра американ суйлав системин уйрăмлăхĕ пирки суйлавçăсен коллегинче Бенджамин Гаррисон нумайрах сас илнĕ. Кливленд 1860 тата 1912 çулсен хушшинче — республикансем тĕппипех хуçаланнă тапхăрта Демократ партинчен суйланнă пĕртен пĕр президент пулнă.
Пис (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Бобков Виктор Николаевич
Бобков Виктор Николаевич — (24.04.1926-17.10.1944), 2-мĕш Беларуç фрончĕн 50-мĕш çарĕн 139-мĕш перевçĕсен дивизин 609-мĕш перевçĕсен полкĕн çуран разведка взвочĕн разведчикĕ, ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Пил (юханшыв)
Пил (Peel River) — Канада территоринчи юханшыв. Юкон, Çурçĕр Анăç территорисем тăрăх юхать. Юханшыв Маккензи (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 684 км, бассейн лаптăкĕ 73600 км2.
Афанасьев Павел Александрович
Афанасьев Павел Александрович — (16-26), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 12-мĕш гварди стрелоксен дивизин 37-мĕш гварди стрелоксен полкĕн рота командирĕ, гварди полковникĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Афанасьев Семён Ефимович
Афанасьев Семён Ефимович — ( -25), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 76-мĕш гварди стрелоксен дивизин 237-мĕш гварди стрелоксен полкĕн стрелокĕ, гварди кĕçĕн сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Мядель (кӳлĕ)
Мядель — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Мяделка (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 16,2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Глобус
Гло́бус (globus, «чăмăр») — виççĕ виçеллĕ Çĕрĕн е урăх планетăн, çаплах тӳпе сферин  (тӳпе глобусĕ) моделĕ.
Бобков Григорий Евдокимович
Бобков Григорий Евдокимович — (15.09.1907(2)-14.08.1981), Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 106-мĕш перевçĕсен дивизин 43-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçĕсен взвочĕн командирĕ, старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 30.
Поркьюпайн
Поркьюпайн (Porcupine River) — Канада территоринчи юханшыв. Юкон, Аляска территорипе юхать. Юханшыв Юкон (юханшыв)|Юкон юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 953 км, бассейн лаптăкĕ 78000 км2.
Каçăсем
Юкон юханшывĕсем Категори:Аляскан юханшывĕсем
Лепельское (кӳлĕ)
Лепельское — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Эса, Зеха юханшыв юхса кĕрет, Улла (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 10,18 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Мястро
Мястро — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Дробня юханшыв юхса кĕрет, Скема юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 13,1 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Теодор Рузвельт
Теодор Рузвельт — АПШ 32-мĕш президенчĕн, Франклин Рузвельтăн улттăмĕш сыпăкри тăванĕ; Франклинăн арăмĕ вара — Элеонора Рузвельт — Теодор тăванĕн хĕрĕ пулнă.
Каçăсем
Категори:АПШ президенчĕсем Категори:Президентсен шучĕсем Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Истори
Ред-Дир (юханшыв)
Ред-Дир (Red Deer River) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Саут-Саскачеван юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 724 км, бассейн лаптăкĕ 45100 км2.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Дривяты
Дривяты — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Усвица, Золвица, Рака, Окунёвка юханшыв юхса кĕрет, Друйка (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 36,14 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Бобков Николай Ефимович
Бобков Николай Ефимович — (1915-01.02.1945), 2-мĕш Украина фрончĕн 46-мĕш çарĕн 316-мĕш перевçĕсен дивизин 1077-мĕш перевçĕсен полкĕн политика пайĕпе батальон командирĕн çумĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 24.
Струсто
Струсто — Беларуç территоринчи кӳлĕ. протоки из оз. Снуды, Болойсо, Ельня, 4 ручья юханшыв юхса кĕрет, Протока юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 13 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Афанасьев Сергей Владимирович
Афанасьев Сергей Владимирович — ( 25-21), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 1-мĕш танк корпусĕн 44-мĕш мотострелоксен бригадин пулемётчикĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 24.
Ред-Ривер (юханшыв, Виннипега кĕрет)
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Сфумато
Сфумато (sfumato — çемçен сăтăрса ÿкерни, тÿррен куçарсан — тĕтĕм е тĕтре ирĕлни) — сăрă ÿнерĕнче кÿлепесемпе япаласен хĕррисене йĕрленине çемçетсе сăнарлани. Ку вĕсен таврари сывлăша пурнăçри пек кăтартма май парать.
Сфумато мелне Леонардо да Винчи шутласа кăларнă тата хăйĕн пултарулăхĕнче усă курнă.
2010-мĕш çулта ку меслете Филип Уолтер ăсчахпа унăн ĕçри юлташĕсем Леонардон темиçĕ ÿнер хайлавне, çав шутра «Мона Лиза»на та рентген хăвачĕпе тĕпченĕ. Рентген пайăрки ÿнер хайлавне пăсмасăр сăрăсемпе ÿнер мелне тĕпчеме май парать. Çапла вара, Леонардо да Винчи был çав тĕриех çÿхен ÿкернĕ иккен, пĕр сăрă çÿллĕшĕ пĕтĕмпе те пĕр-икĕ микрон çех пулнă, пĕтĕмĕшле илнĕ сăрăсен хулăнăшĕ 30-40 микрон пулни уçăлнă. Тĕпчевçĕсем хăма çинче пĕр сăрă сĕрнин йĕрĕ е пÿрне хăварнă пĕр йĕр те юлманнине палăртнă.
Бледное (кӳлĕ)
Бледное — Беларуç территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,95 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Ривьер-де-Миль-Иль
Ривьер-де-Миль-Иль  — Канада территоринчи юханшыв. Квебек территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Боборыкин Виталий Николаевич
Боборыкин Виталий Николаевич — (11.07.1922-06.12.2002), 3-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш гварди çарĕн 41-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 126-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн взвод командирĕ, гварди лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Сагеней (юханшыв)
{{Юханшыв |s_lat_dir = N |s_lat_deg =48.53889 |s_lat_min =|s_lat_sec = |s_lon_dir = W |s_lon_deg =71.61389 |s_lon_min = |s_lon_sec = |m_lat_dir = N |m_lat_deg =48.45 |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir =W |m_lon_deg =70.866667 |m_lon_min = |m_lon_sec = }}
Сагеней ({{lang-en|{{lang-fr|Saguenay}}) — Канада территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Таса Лаврентий юханшывĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 314 км, бассейн лаптăкĕ 90 км{{sup|2}}.
Каçăсем
Категори:Канада юханшывĕсем
Афанасьев Яков Иванович
Афанасьев Яков Иванович — ( 24-16), 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 6-мĕш гварди танк корпусĕн 51-мĕш гварди танк бригадин рота командирĕ,  аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23.
Вăтăр Юман Киремет
Вăтăр Юман Киремет (Ульяновка), — Тутарстанри Çарăмсан районне кĕрекен ял. Сăмах май каласан, çак районти Утыз-Имян ятлă тутар ялĕ те тĕпре тăракан пĕлтерешĕпе те çавнашкалтарах ("вăтăр юман"), "киремет" тени çеç çук.
Езерище (кӳлĕ, Анăç Двина бассейнĕ)
Езерище — Беларуç территоринчи кӳлĕ. Трезубка, Огнеш, Дубовка, 7 ручьёв юханшыв юхса кĕрет, Оболь (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 15,39 км².
Вăтăр Юман Киремет
Тавралăхĕ
"Вăтăр юман" тени çак тавралăхри авалхи темĕнле ориентир евĕрлĕ паллă пулас. Юнашарти Утыз-Имян ятлă тутар ялĕн ячĕ те çавнах çирĕплетет (Утыз — вăтăр, Имян — юман). Сăмах май каласан, тутарсем çак историлле ята маннă пулнă, хальтерех çеç çĕнĕрен чĕртсе тăратнă. Çав ялăн ĕлĕххи ятне тавăрасси Габдрахим Утыз-Имяни аль Булгари (чăн ят — Габдрахим Усман; пушкăртла Ғәбдерәхим әл-Болғари, тутарла Габдерәхим Госман угылы Утыз-Имәни әл-Болгари; 1752—1836) текен ĕçлевçĕ ятне çĕнĕрен çĕклесе янипе те çыхăннă.
Езерище (кӳлĕ, Анăç Двина бассейнĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Беларуç кӳллисем
Вăтăр Юман Киремет
Халăх йышĕ ял тытăмĕ
Кунта чăвашсем пурăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Тутарстанри Çарăмсан районĕн ялĕсем Категори:Тутарстан
Афонин Иван Михайлович
Афонин Иван Михайлович — (-), 2-мĕш Украина фрончĕн 7-мĕш гварди çарĕн 18-мĕш гварди стрелоксĕн корпусĕн командирĕ,  подполковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 28.
Ӳнерçĕ
мини|справа|Иван Фирсов, Çамрăк ÿнерçĕ, 1760çç. Ӳнерçĕ, ÿкерçĕ (???), илемçĕ (???), — тĕслĕ сăрăпа (кăранташпа, тушьпе, кăмрăкпа тата ытти те) ÿкерсе сăнарлакан илем ăсти, ӳнер  çынни, анлăрах — мĕнле те пулин ÿнер — сăрă-ÿнер, юрă-кĕвĕ, театр, кино тата ыт. те ĕçченĕ.
Кунсӑр пуҫне, кашни художник хӑйӗн ӗҫӗшӗн мӗн виличченех тӳлеме пултарать. Тен, ку ят-гонорар. Туянакан е коллекционер туянать пулсан, ку художник тӳлекен процент. Коллекционер-влак налме але налаш гын, то тиде процент деч тӱлаш манын художник. Суредась тужгес но азинлыко NFT: Beetle, Banksy, Giant Swan, Дельбо Хоса, Xcopy, Блэкын Кэтрин, Dog Jones Mad, Тревор Джонс, майк грег, sunday Slime, Ferocious, Пак Мурат.
Эстетикӑпа художествӑлла ӗҫ ӑнлавӗсене уйӑрса илмелле. М. С. Каган 1960 - мӗш ҫулсенчех, илемлӗх эстетикипе илемлӗх сӑнарӗн уйрӑмлӑхӗсене палӑртса, икӗ ҫаврашкаран тунӑ хӑма ҫине вӑраххӑн ӳкерсе, пӗр-пӗрне ура ҫине тӑратать. Каярахпа М. С. Каган" этем ӗҫ-хӗлне "(1974)," философи науки пек Эстетика "(1997) кӗнекесенче"эстетика палӑрӑмӗ" тесе хаклама юраманнине палӑртнӑ. Художествӑллӑ произведени эстетика сферин пӗр пайӗ пулма пултарать, эстетика ӗҫӗ-хӗлӗ вара художество ӗҫӗпе танлашаймасть. Сӑмахран, тинӗс хӗрринче чечек чулӗсем пухмалла, пӳлӗмри сӗтел-пукансене лартмалла, стенасем ҫине картинӑсем ӳкермелле, эстетикӑлла ҫеҫ мар. Илемшӗн тӑрӑшакан ҫын художник мар.