cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хата-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Титов Герман Степанович
Герман Степанович Титов (авăн, 11 1935, Верхнее Жилино, Алтай Ен — авăн, 20 2000, Мускав) — совет космонавчĕ, космослăха тухнă иккĕмĕш çын, Совет Союзĕн Паттăрĕ (çурла, 9 1961). Юрий Гагаринăн дублĕрĕ.
Кун-çулĕ
Космонавтсен ушкăнĕнче 1960çултанпа. 1961 çулхи çурла уйăхĕнче çӳле хăпарнă. «Восток-2» карапĕн вĕçевçи. 1961 çулхи çурла, 6-çурла, 7 Герман Титов 1 талăк та 1 сехет тăсăлăвлĕ космос ри вĕçевре пулнă, Çĕр тавра 17 хут çаврăннă, 700 пин ытла километр. Вĕçевре чĕнмелли «Орёл». Анмалли аппарат Сарă ту облаçĕнчи Красный Кут хули патĕнче çĕре çемçен перĕннĕ. Космоса хăпарнă самантра Герман Титов 26 çул тултарманскер, чи çамрăк космонавт шутланать. thumb|250px|Герман Титов ( справа ) [[Белый домра ( АПШ ), юнашар президент Джон Кеннеди тата астронавт Джон Гленн (сулахайра), çу, 3, 1962 çул]]
Вĕçеве ирттерсен Титов тĕрлĕ космос программисене хутшăннă, 1992 çулта отставкăна тухать.
КПСС юлташĕ ( 1961), СССР Аслă Канашĕн депутачĕ (1962—1970).
2000 çулта чĕре сасартăк чарăннипе вилет.
Каçăсем
Категори:СССР космонавчĕсем Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Авăн, 11 çуралнисем Категори:1935 çулта çуралнисем Категори:Алтай Енче çуралнисем Категори:Авăн, 20 вилнисем Категори:2000 çулта вилнисем Категори:Мускавра вилнисем Категори:РФКП юлташĕсем Категори:Кавалеры ордена Ленина
Софиевка (Мияки районĕ)
Софиевка  — Пушкăрт Республикин Мияки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 183 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452096, ОКАТО кочĕ — 80244829005.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
1580
Вилнĕ
Категори:Çулсем
8
Çавăн пекех пăхюăр
Категори:Çулсем
0er
Ăнлав
Ăнлав — шухăшланин чĕлхе майĕпе палăртнă капашӗ.
Каçăсем
Категори:Шухăшлани Категори:Эпистемологи Категори:Логика
Пĕчĕк Канаш
Пĕчĕк Канаш, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕнчи пурăнан вырăнсем
1581
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Юпа, 26
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Сăнар
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Сăнар
Майский выççăлки
Майский выççăлки — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Юрток
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Бия. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Бия юпписем
Шĕнерпуç (Сĕнтĕрвăрри районĕ)
Шĕнерпуç , — Чăваш Республикин Сĕнтĕрвăрри районĕнчи ял Шĕнерпуç ял тăрăхĕнчи ял. Ялта шкул,ача сачĕ,Бичуринский СХПК, ял вулавăшĕ, фельдшер пункчĕ, сбербанк уйрăмĕ, çыхăну уйрăмĕ.
Кун-çулĕ
1917-мĕш çултан Шупашкар уесĕн Шĕнерпуç вулăсне, 1927 çулхи юпа уйăхĕн 27 ял Сĕнтĕрвăрри районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 Октябрьски районне, 1959 çулхи утă уйăхĕн 14 хыççăн каллех Сĕнтĕрвăрри, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Çĕрпӳ районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн пуçласа хальхи вăхăтчен ял Сĕнтĕрвăрри районне кĕрет. 1927-мĕш çулхи юпа уйăхĕн 1 - Шĕнерпуç ял канашĕ. Халĕ Шĕнерпуç ял тăрăхне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Сĕнтĕрвăрри районĕн ялĕсем
Кашкар (Калмашбаш ял канашĕ)
Кашкар  — Пушкăрт Республикин Чекмакуш районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 148 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452209, ОКАТО кочĕ — 80256820002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чекмакуш районĕ
Хе-Яга
Хе-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Сандивей юханшывăн сылтăм çыранĕпе 75 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Кĕçĕн Собакина
Кĕçĕн Собакина — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Собакина юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Юкачи (Шия юппи)
Юкачи — Раççей территоринчи юханшыв. Удмурт Республики, Тутарстан, Киров облаçĕ территорипе юхать. Шия юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕ юханшывĕсем
Кырпы
Кырпы — Пушкăрт Республикин Калтаси районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 16  çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452868, ОКАТО кочĕ — 80233850007.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Калтаси районĕ
Тигр (юханшыв)
thumb|200px|Тигр шывĕ [[Мосул (Ирак) витĕр юхать.]] Тигр — Азири юханшыв, тăсăлăвĕ 1900 çм. Турцири Эрмен сăртлăхĕнчи Хасар кӳллинчен пуçланать; 1500 çм тăршшипех Ирак территори витĕр юхать. Пысăк юпписем — Мăн тата Кĕçĕн Заб, Дияла, Керхе, Эль-Узайм.
Тигрпа Евфрат шывĕсем пĕрлешсе Шатт-эль-Араба куçаççĕ, Перси кӳлмекне юхса кĕреççĕ.
Тигр ячĕ авалхи чĕлхесемпе
Асăрхавсем
Категори:Турци юханшывĕсем Категори:Ирак юханшывĕсем
Чернов Фёдор Николаевич
Чернов Фёдор Николаевич 1-мĕш Беларуç фрончĕн 117 перевçĕсен дивизин 240 перевçĕсен полкĕн танка хирĕçле пăшаллă взвод командирĕ, лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ.
Биографи
1918-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕн 26-мĕшенче хальхи Комсомольски районĕн Асанкасси ялĕнче çуралнă. Чăваш. 7 класс пĕтернĕ хыççăн колхозра ĕçленĕ. 1941-мĕш çулхи çурла уйăхĕнче Хĕрлĕ Çара кайнă. 1942-мĕш çулхи кăрлачра кĕçĕн лейтенантсен шкулне пĕтерсен Калинин фронтне лекет. Кăнтăр-Хвеланăç, 1-мĕш Балтиçум, 1-мĕш Беларуç фрончĕ çапăçать. Витебск патĕнчи çапăçусенче, Белорусипе Польшăна ирĕке кăларнине хутшăнать.
1944-мĕш çулта ВКП(б) ретне кĕрет. Висла юханшывĕ хăйен хастарлăхне уйрăмах кăтартать. 1944-мĕш çулхи утă уйăхен 26-мĕшенче Чернов лейтенант ертсе пыркан взвод (240-мĕш стрелок полкĕн тапăнакан ушкăнта) Казимеж-Дольны (Польша) хули патĕнче Висла урлă каçса тӳрех çапăçăва кĕрет. Взвод тăшманăн 14 контратакине сирсе янă, 2 вут точкине пĕтернĕ. ПТР валли патронсем пĕтсен Чернов взвода стрелоксемпе пĕрле виçĕ хут атакăна çĕклет. Аманнă пулсан та çапăçу хирĕнчен каймасть. Вăрçă хыççăн çарта юлать. 1945-мĕш çулта «Выстрел» курссене пĕтерет. 1963-мĕш çултан капитан Чернов запасра. Çĕмĕрле хулинче ĕçлесе пурăннă. 1976-мĕш çулхи çĕртме уйăхен 12-мĕшĕшче вилнĕ.
Чыслани
Çĕмĕрле хулипе ун ячĕллĕ урам пур. Асăну хăмисем Асанкасси ялĕнче, Çĕмĕрле хулин военкомат çурчĕ çинче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Ленин орден кавалерĕсем Категори:Тăван Çĕршыв вăрçи орденĕн кавалерĕсем Категори:1918 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1976 çулта вилнисем Категори:Çĕртмен 12-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăваш паттăрĕсем Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Чăваш Енри Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Чăваш Енĕн паллă çар çыннисем
1582
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Старобиккино
Старобиккино — Пушкăрт Республикин Чекмакуш районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 271 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452209, ОКАТО кочĕ — 80256820003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Пĕрремĕш Чурачкă
Пĕрремĕш Чурачкă, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
Акъяр (Мияки районĕ)
Акъяр  — Пушкăрт Республикин Мияки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 50 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452091, ОКАТО кочĕ — 80244830002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
Юпа, 27
Вилнĕ
Категори:Кунсем
1583
Вилнĕ
Категори:Çулсем
9
Çав. пекех
Категори:Çулсем
0er
Кайӑк-секретарь
Кайӑк-секретарь е секретарь (лат. Sagittarius serpentarius) — хурчка евӗрлисен ушкӑнӗн вӗҫен кайӑксен тӗсӗ, кайӑк-секретарьсен йышӗн (Sagittariidae) пӗртен пӗрри. Унӑн хӑйне май ячӗ пуҫӗ ҫинчи хур тӗкӗсене аса илтерекен хура тӗкӗсем пирки ӗлӗк хӑйсен парикӗсен чиксе яма юратнӑ секретарьсене пӑхса пулса кайнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Хурчка евĕрлисем Категори:1779 çулта çырнă чĕрчунсем
Аслă Хуракасси
Аслă Хуракасси, — Чăваш Республикин Сĕнтĕрвăрри районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Тухăç, Игнатьев, Вăрман, Çамрăксен, Туçи, Çĕнĕ шкул, Симагой ?, Совет, Парк, Тукай, Тĕп, Шкул урамĕсем.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи Шупашкар уесĕн Пукрав вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Сĕнтĕрвăрри районĕн ялĕсем
Эльбарусово
Скрябин Александр Николаевич
Александр Никола́евич Скря́бин (1872, кăрлач, 6 (25.12.1871), Мускав — 1915, ака, 27 (14), Мускав) — вырăс композиторĕ тата пианисчĕ, педагогĕ, мусăкри символизма кăмăллаканĕ.
Литература
(Цит.:"Скрябин Александр Николаевич(1872—1915), выдающийся русский композитор и пианист.")
Каçăсем
Александр Николаевич Категори:Иккĕмĕш Мускаври кадет корпусĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Мускав консерваторинче вĕренсе тухнисе Категори:Мускаври ырйăхри хĕрсен институчĕн вĕрентӳçисем Категори:Вырăс авангарчĕн мусăкçисем Категори:Пайăр çынсем: Синестезия Категори:Сепсиспе вилнисем
Октябрьский выççăлки
Октябрьский выççăлки, Octyabr'sky vyššălki — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Арбаж (Шошма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Чернов Георгий Николаевич
Чернов Георгий Николаевич – 2-мĕш Украина фрончĕн 202 -мĕш стрелок полкĕн 645-мĕш полкĕн рота командирĕ, лейтенант. Совет Союзĕн Паттăрĕ.
Кун-çулĕ
Хальхи Комсомольски районĕн Нĕркеç ялĕнче 1916-мĕш çулта çуралнă. 1922-мĕш çулта кил-йышĕпе пĕрле Алтай Енне куçса каяççĕ. Хальхи Первомайски районĕнчи Волга паççулкинче пурăнаççĕ. Кунта "Канаш" колхоз йĕркелеççĕ. Голышево салинче 7-класслă шкул пĕтернĕ хыççăн колхозра бригадир пулса ĕçленĕ.
1938-1940-мĕш çулсенче Хĕрлĕ Çарта хĕсметре тăнă. Кайран Барнаула таврăннă, типографинче наборщик, çул мастĕрĕ пулса ĕçленĕ.
1942-мĕш çулта Хĕрлĕ Çара илеççĕ. Çар пехота училищин хăвăртлатнă курсне пĕтерсен Сталинград патĕнчи çапусене хутшăнать. Каярах 202-мĕш полкпа пĕрле Украинăна фашистсенчен ирĕке кăларать. 1944–мĕш çулхи çурлан 20-мĕшĕнче Румынири Берлешти ялĕ патĕнчи çапăçура 202-мĕш стрелоксен дивизин 645—мĕш стрелоксен полкĕн Чернов ертсе пыракан рота 130 румын пехотинецне плена илет. Çапăçу вăхăтĕнче Чернов лейтенант 10 ытла салтакпа пулемет расчетне хăйех пĕтерет. Çурлан 21-мĕшĕнче рота 192.0 сăрта штурмласа илет, тăшманăн 5 контратакине сирет. Çапăçу вăхăтĕнче Чернов аманать. Ăна плена илеççĕ, чĕрĕлле çунтарса яраççĕ.
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:1916 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 12 çуралнисем Категори:1944 çулта вилнисем
1584
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Киву (кӳлĕ)
right|thumb Ки́ву — тĕп Африкăри Руандăпа Конго Демократиллĕ Республики чиккинчи кӳлĕ, Африкăри мăн кӳлĕсенчен пĕри. Киву кӳллинчен шыв Рузизи юханшыв витĕр кăнтăралла юхса Танганьикăна каять.
thumb|left|250px
Географи
Тусем варринче вырнаçнă. Кӳллĕн лаптăкĕ 2700 км² яхăн, шыв шайĕ тинĕсрен 1460 м çӳлерех. Кӳлĕ рифт айлăмĕнче вырнаçнă. Айлăм сарăлса вулкан хастралăхне ӳстерсе кӳлле тарăнлатать. Кӳллĕн тарăнăшĕ 480 м, тарăнăшĕпе вăл кӳлĕсен хушшинче 16-мĕш вырăнта. Кӳлĕре Иджви утравĕ пур.
1948-мĕш çулта кӳлĕпе юнашар вырнаçнă Китуро вулкан вăраннă, çавăн хыççăн кӳлĕре шыв вĕреме тытăннă, пулăсем пиçсе кайнă. Вырăнти халăх çав пулла кӳлĕрен кăларса çинĕ. .
Фауна
Кӳлĕре барбуссем ĕрчеççĕ. Крокодилсем çук.
Яман-Садра
Яман-Садра — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Садра юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Бия. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Сороминская
Кĕçĕн Сороминская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Сороминская юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Патăрьел (Çĕрпӳ районĕ)
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Хора-Хома-Ты-Вис
Хора-Хома-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Мăн Сей-Ты кӳлĕ - Сей-Ты юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 8 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Нибелунг унки
Нибелункăн унки (Der Ring des Nibelungen, — тĕтрен ачисем) — германсен мифологийĕ, исландсен саги тата вăтам ĕмĕр поэми «Нибелункăсем çинчен юрă» тăрăх çĕнĕлле майлаштарса çырнă тăватă кăссайлă оперăран тăракан  çаврăм (цикл):
Кĕскен çырса кăтартни
Тăватă оперăн кăтартăвĕн пĕтем вăхăчĕ — 15 сехет ытла, чи кĕске опери Рейнăн ылтăнĕ икĕ сехет те 30 минут тăсăлать, чи вăрăмми — Турăсен вилĕмĕ — пилĕк сехет ытла.
Кун-çулĕ
Оперăсене 1848 çулта хайлама тапратнă, ун чух Вакнĕр тĕрлĕ кăссайпа халапа пĕр текст (тупсăмĕпе Нибелунг унки евĕр, анчах та кăтартуллă уйрăмлăхсемлĕ) çине пухса Нибелунгсен халапĕ драма валли çырса пăхать. Тепĕр çултан вăл «Зигфрид вилĕмĕ» либретто çырать.
1851 юпа уйăхĕнче Вакнĕрăн пуçĕнче тăватă каç умлă-хыçлă вылямалли тăватă оперăллă çаврăм («Рейн ылтăнĕ», «Валькири», «Зигфрид яшлăхĕ», «Зигфрид вилĕмĕ» ) тăвас ĕмĕт çуралать. Пур тăватă опера либреттине 1852 çулхи раштавра çырса вĕçленĕ (çывăх юлташĕсене çеç паллаштарнă), 1853 çулта пичетленĕ. Чӳк уйăхĕнче Вакнĕр пĕрремĕш опери «(Рейн ылтăнĕ)» валли кĕвĕ хайлама пуçлать. 1857 çулта виççĕмĕш оперăна («Зигфрид»), вĕçлет, хыççăн 12 çуллăха урăх ĕçсемпе — «Тристанпа Изольда» тата «Нӳрнберг мейстерзингерĕсем» оперисемпе — хăтланать.
1869 çултанпа Вакнĕр Людвиг II Бавари патшин укçи-тенкипе пурăнать. Вара вăл Зигфрид патне таврăнать те чылаях ăна урăхлатать. 1869 çулхи юпара Вакнĕр юлашки оперине («Турăсем пĕтни», «Зигфрид вилĕмĕ» çине куçарнă) çырса хатĕрленĕ.
Çав. пекех
Категори:Нимĕç чĕлхиллĕ оперăсем Категори:Рихăрт Вакнĕр оперисем Категори:Нибелунксем çинчен юрă
Кольцо нибелунга
Чӳк, 2
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Уру
Тилĕрӳ е урни, е кăтăру е шывран хăрани — тилĕрӳ вирусĕпе (Lyssavirus ăратĕнчи) сараллакан инфекциллĕ чир.
Клиникăллă кăтартăвĕсем
thumb|Тилĕрчĕк йытă, [[чирĕн кай тапхăрĕ.]]
Каçăсем
Категори:Вирус инфекцисем Категори:Чĕрчун чирĕсем Категори:Инфекци чирĕсем Категори:ТНС инфекци чирĕсем
Гагарин Юрий Алексеевич
Юрий Алексеевич Гагарин (пуш, 9 1934, Гжат районĕнчи Клушино ялĕнче, (халĕ Гагарин) Смулен облаçĕ — 27 пуш 1968, Улатимĕр облаçĕ) — космослăх уçлăхне вĕçсе хăпарнă пĕрремĕш çын.
Кун-çулĕ
Юрий Алексеевич Гагарин 1934 çулхи пуш, 9 РСФСР-ăн Анăç облаçĕн Гжатск районĕн (халĕ Смулен облаçĕн Гагарин районĕ) Клушино чиркӳ ялĕнче çуралнă. Халĕ Гжатск хулине Гагарин ятне панă. Çĕр ĕçтешĕсен ĕретĕнчен тухнăскер: ашшĕ — Алексей Иванович Гагарин (1902 — 1973) платник, амăшĕ Анна Тимофеевна Матвеева (1903 — 1984) — сысна пăхакан.
Ачалăхĕ Клушинăра иртнĕ. 1941 çулхи авăн, 1 шкула каять, анчах 12 октября яла нимĕçсем çитеççĕ те вĕренесси татăлать. Ял нимĕçсем айĕнче икĕ çул пулать. 1943 çулхи ака ,9 Хĕрлĕ çар каялла тавăрать.
1945 çулхи çăвăн 24-мĕшĕнче Гагарин çемйи Гжатска (халĕ Гагарин) пурăнма куçать. 1949 çулхи çу уйăхенче Юрий Гагарин Гжатск вăтам шкулĕн улттăмĕш класĕнчен вĕренсе тухса авăнăн 30-мĕшĕнче Люберца 10-мĕш №-лĕ ремеçлĕ училищине вĕренме кĕрет. Çав вăхăтрах ĕçлекен çамрăксен каçхи шкулĕнче пĕлӳ пухать, çиччĕмĕш класса 1951 çулхи çу уйăхĕнче пĕтерет, çĕртмере училищĕрен çӳллĕ паллăсемпе формовщик-литейщик профессине илет.
1951 çулхи çурлара Гагарин Сарăту индустри техникумне вĕренме кĕрет. 1954 çулхи 25 октября пĕрремĕш хут Сарăту аэроклубне пырать. 1955 çулта Юрий Гагарин ăнăçусем туса, çӳллĕ паллăсемпе вĕренĕве вĕçлет, хăй тĕллĕн Як-18 çинче пĕрремĕш вĕçеве тухать.
1955 çулхи юпан 27-мĕшĕнче Гагарина çăра хĕсмете чĕнеççĕ, Ăренпурти 1-мĕш çар-авиаци К. Е.Ворошилов ячĕллĕ вĕçевçисен училищине лекет. 1957 çулхи 25 октября Юрий Алексеевич училищĕрен вĕренсе тухать.
1959 çулта Валентина Ивановна Горячевăпа пĕрлешĕнет.
1959 çулхи раштавăн 9-мĕшĕнче Ю. Гагарин космонавтсен ушкăнне кĕме пĕлтерӳ çырать. Эрнерен ăна Мускава пур енлĕ медицина тĕпчевĕ ирттерме Тĕп ăслăлăх-тĕпчев авиаци хоспитăльне чĕнсе илеççĕ. Çитес çул пуçламăшĕнче ятарлă медкомисси Гагарин аслă лейтенант космослăха хăпарма сывлăх енчен хатĕррине çирĕплетет.
1960 çулхи пушăн 3-мĕшĕнче СÇВ Тĕп ертӳçин Константин Вершинин хушăвĕпе космонавтсен ушкăнĕн кандидат ĕретне илеççĕ, пушăн 11-мĕшĕнче вăл хăнăхса вĕренме тытăнать.
Космослăха хăпарни
Гагарин офицерсĕр пуçне, ушкăнра çирĕм çын хатĕрленнĕ. Вĕсем, паллах, чи лайăх вĕçевçĕсем пулман, Королёв çыннăн çӳллĕшне, йывăрăшĕпе тата сывлăхне пĕрремĕш вырăна хунă. Çын вĕçсе хăпармалли ракета АПШ-на тĕшĕллĕ çар бомбине çитерекен хатĕр япала пулнă. Ракетăсене хатĕрленĕ Марк Галлай пĕр чух çапла каланă: «Кирек епле авиаци полкĕнче çирĕм вĕçевçĕ суйлама май пур…». Çирĕммĕшĕнчен улттăшне уйăрса илнĕ, Королёв питĕ васканă — американсем 1961 çулхи ака, 20 хăйсен астронавтне космослăха вĕçме хатĕрленĕ. Çавăнпа та старта тухма 1961 çулхи ака, 11 — 17 палăртса хунă. Космоса вĕçекенĕ чи юлашки самантра çеç паллă пулать: ПК ларăвĕнче Гагаринпа унăн дублёрне Титов çирĕплетнĕ. ТАСС виçĕ тĕрлĕ хыпар хатĕрлесе хунă. Пĕрремĕшĕ — «Ăнăçлă», иккĕмĕшĕ ăнсăрт пулăма валли, ахăртнех космос вĕçевçи урăх çĕршыв территорине е тĕнче океан шывне анса ларсан — шыраса тупма пулăшу ыйтса «Ют çĕршыв ертӳлĕхĕсене чĕнсе çырни», виççĕмĕшĕ — «Сарăмсăрлă», эхер те Гагарин чĕррĕн таврăнаймасан.
Вĕçевĕ
«Восток» карапĕ космослăха 1961 çулхи ака уйăхĕн12-мĕшĕнче, 9 сех. 7 минутра (мускав вăхăчĕпе) Байконур космодромран çĕкленнĕ. Çĕр тавра 108 минут хушшинче çаврăнса 10:25:34 вăхăтра карап шутланă енĕпе вĕçеве вĕçлет. Гагаринăн чĕнмелли «Кедр» пулнă.
Мускавра йышăнни
Малтанах никам та Гагарина Мускавра тивĕç вырăнлă йышăнма шутламан та. Пĕтĕмпех юлашки самантра Никита Хрущёв çавăрттарса ярать. Сергей Хрушёв аса илнипе : «Вăл Хӳтĕлев министăрĕ Малиновский маршал патне шăнкăравланă: „Вăл сирĕн аслă лейтенант пулас. Хăвăртрах унăн çар паллине хăпартмалла“. Малиновский кăмăл çуксăр пекех Гагарина капитан шайĕпе чыслăп тесе хуравланă. Çакăнпа Никита Сергеевич тулхăра кĕнĕ: „Мĕн капитанне? Эсир ăна майор та пулин тăвăр“. Малиновский вăрах килĕшмен, анчах та Хрущёв хăйĕнĕнчен чакман, вара çак кунах Гагарин майор пулса тăрать». Хрущёв кун хыççăн Кремĕле шăнкăравлать те Гагарина сумлă кĕтсе илмелли хушу парать.
Гагарина илме Ил-18 çитнĕ, Мускав патĕнче самолёта МИГ истребителĕсен чыс эскорчĕ хурала илет. Самолёт Внуково аэропортне анса ларнă, унта Гагарина питĕ паха йышăнаççĕ. Темĕн чухлĕ çын, влаçăн пур аслăлăхĕ, журналистсемпе операторсем Внуковăра пуçтарăнать. Самолёт аэропортăн тĕп çурче çумне пырать, трапа антараççĕ, пĕрремĕш Гагарин çĕр çине ура пусать.
Кĕнекисем
Статьи:
Каçăсем
Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:СССР космонавчĕсем Категори:СССР вĕçевçĕ-космонавчĕсем Категори:1934 çулта çуралнисем Категори:Пуш, 9 çуралнисем Категори:Смулен облаçĕнче çуралнисем Категори:1968 çулта вилнисем Категори:Пуш, 27 вилнисем Категори:Улатимĕр облаçĕнче вилнисем Категори:Авиакатастрофăсенче вилнисем Категори:Ленин орден кавалерĕсем Категори:Грюнвальд Хĕрес орден кавалерĕсем Категори:ССКП юлташĕсем
Хорыней-Ты-Вис
Хорыней-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Сейда юханшывăн сылтăм çыранĕпе 34 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Новониколаевка (Мияки районĕ)
Новониколаевка  — Пушкăрт Республикин Мияки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 19 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452091, ОКАТО кочĕ — 80244830004.
1585
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Новониколаевка (Мияки районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
Ахмет Давутоглу
thumb|Ахмет Давутоглу (2009)
Ахмет Давутоглу (Ahmet Davutoğlu) — турккă политологĕ, академикĕ тата элчи. 2009 çултанпа — Турцин ют çĕршыв ĕçĕсен министрĕ.
Авланнă, тăватă ача ашшĕ. Акăлчанла, нимĕçле тата арапла калаçать.
Пурнăçĕ
Ахмет Давутоглу 1959 çулхи нарăс уйăхĕн 26-мĕшĕнчĕ Турцин Конья илĕнчи Ташкент хулинче çуралнă. Ăстампулти арçын лицейне вĕренсе пĕтернĕ. 1999 ç. ăна профессор ятне панă.
Халлĕхе Ахмет Давутоглу Турци политикине пысăк витĕм кӳрет. WikiLeaks сайчĕпе килĕшӳллĕн, американ дипломачĕсем ăна «чи хăрушă çын» тесе шутлаççĕ.
Каçăсем
Категори:1959 çулта çуралнисем Категори:Турцин ют çĕршыв ĕçĕсен министрĕсем
Новобалтачево (Новобалтачевский сельсовет)
Новобалтачево  — Пушкăрт Республикин Чекмакуш районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 798 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452211, ОКАТО кочĕ — 80256825001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чекмакуш районĕ
Чуллă ĕмĕр
thumb|left|[[Обсидианлă сăнă вĕççи]] Чул ĕмĕрĕ — этемлĕх аталанăвĕн авалхи этеплĕх-историллĕ тапхăрĕ,
Чуллă ĕмĕр археологире
thumb|right|100px|Чуллă ĕмĕрти [[вăлта йĕппи]]
Этеплĕхĕ
Категори:Истори тапхăрĕсем
Галутва Григорий Данилович
Галутва Григорий Данилович — (27.12.1916(14)-24.11.2002), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 159-мĕш перевçĕсен дивизин 558-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, аслă лейтенант.
10
Пулăмсем
Китай:
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Çулсем
10er
Ăмăрту
Каçăсем
Категори:Ăмăртусем
Кĕçĕн Эмтер-Пете-Еган
Кĕçĕн Эмтер-Пете-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Ларь-Еган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Афонькă
Афонькă, Afon'kă — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Тури Хыркасси
Тури Хыркасси, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
Яндоч
Яндоч — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики Турочак районĕн территорипе юхать. Тогуна юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн округне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Бия. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
Пĕтĕмĕшле алгебра
Пĕтĕмĕшле алгебра, савăн пекех: абстрактлă алгебра е аслă алгебра — математика уйрăмĕ, унта алгебрăлла тытăмсене тишкереççĕ, вĕсен шутĕнче çаксене: ушкăнсем, ункăсем, уйсем, модульсем, решеткесем. Кунсăр пуçне унта çавнашкал тытăмсен çаврăнăмĕсене те тишкереççĕ.
Истори
Истори енчен пăхсан алгебрăллă структурăсем малтанах математикăн урăх облаçĕсенче тĕвĕленнĕ. Кирлĕ мар япаласене кăларса, аксиоматикăллă палăртусемпе туптанă хыççăн вĕсем абстраклă алгебрăн тĕпчевĕн тĕллевне лекеççĕ. Çакна пула ĕнтĕ абстраклă алгебра математикăн чылай енĕсенче хăйĕн усăлăхне кăтартать.
Бинарлă операциллĕ алгебрăллă тытамсеĕсен (структурисен) шутне
Вĕсем пур те хисепсене яланхи хушмалли тата хуламалли операцисен пахалăхĕсен пĕтĕмлетĕвĕнчен пулса çуралнă.
Кăткăсрах алгебрăллă тытăмĕсем
Ушкăнсем тата вĕсен хушшинчи гомоморфисăм ятлă куçанăвĕсене (отображения), ушкăнсен теорийĕнче тĕпчеççĕ. Векторлă уçлăхсемпе вĕсен хушшинчи йĕрĕллĕ куçăнусене йĕрĕллĕ алгебра уйрăмĕ нче. Пĕр улшăнакан пысăкăшлĕ кăткăс шайлă алгебрăллă танлаштаркăчсене, пĕтĕмле каласан, тĕрлĕ алгебрăллă системисен автоморфисăм ушкăнĕсен пахалавĕсене Галуа теорийĕ ăнлантарса пама пултарать.
Вуламалли
Категори:Абстраклă алгебра Категори:Пĕтĕмĕшле алгебра Категори:Алгебра
Çĕнĕ Орьебаш
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Калтаси районĕ
Ташлык (Шошма юппи)
Ташлык — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Шошма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Нибелункăсем
Нибелункăсем (Nibelungen, сканд. Niflungar — тĕтре ачисем) — Рейн сулахай çыранĕнчи Вормс хулинче пурăннă бургунди патшин ăрăвĕ. Нибелунк ăрăвĕн юмахри пекех пуянлăхĕ çинчен чылай халапсем хайланă, çав шутра нимĕçсен чаплă кăссайĕ «Нибелункăссем çинчен юрă ». Вăхăт шунă çем «нибелункăсем» сăмах анлăланса пырса пысăк пурлăхăн сыхлавçисем — керлесен халаплă ăратне палăртма пуçлаççĕ. Каярах нибелункăсем çинчен çырнă халапсенчен Рихăрт Вакнĕрĕн «Нибелункăсен унки»(«Рейнăн ылтăнĕ», «Валькири», «Зигфрид» и «Турăсен вилĕмĕ» оперăн çаврăмĕ) тата темĕн чухлĕ фильм никĕсне кĕнĕ.
Категори:Халаплă халăхсем Категори:Нибелункăсен юрри
11
Вилнĕ
Категори:Çулсем
10er
1587
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чӳк, 3
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Хоседа-Ю
Хоседа-Ю (Хоседа) — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Адзьва юханшывăн сылтăм çыранĕпе 58 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 167 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Новые Ишлы
Новые Ишлы — Пушкăрт Республикин Мияки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 540 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452073, ОКАТО кочĕ — 80244830005.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
1588
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Тегай
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Çавалхĕрри Кăнаш
Çавалхĕрри Канаш, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
Хура Атăл
Хура Атăл (Ока, Касимов тутарĕсен чĕлхипе — Эва ), — Атăлăн сылтăм юппи. Тăршшĕ 1500 çухрăм. Бассейн лаптăкĕ 245 пин çм2.
Юханшыв Орёл, Тула, Калуга, Мускав, Кисан, Улатимĕр, Чулхула облаçĕсен çĕрĕсемпе юхать. Шыв пуçламăшĕ Орёл облаçĕнчи Александровка ялĕ патĕнче вырнаçнă. Чулхула патĕнче Атăла юхса выртать.
Этимологи
Ячĕ епле пулса кайнине тĕплĕн татса пама халĕ пултараймаççĕ. Чи анлă сарăлнă верси тăрăх ячĕ балтинчен (литва чĕлхинчи aka — «çăлкуç»), е финсенчен (joki — «юханшыв»). Вырăссем ку тăрăха киличчен çӳлти юхăмĕн тăрăхĕнче балт йăхĕсем (полехсем), вăтам юхăмĕнче финн йăхĕсем (мещёрсем, мурăмсем) пурăннă.
Хуласем
Ока хĕрринче çак пысăк хуласем вырнаçнă: Орёл, Калуга, Алексин, Серпухов, Ступино, Коломна, Кисан, Касимов, Муром, Павлово, Дзержинск, Чулхула.
Юпписем
Юханшывăн чи пысăк юпписем: Зуша, Упа, Жиздра, Угра, Протва, Мускав, Проня, Пара, Пра, Гусь, Мăкшă, Клязьма, Беспута.
Каçăсем
Категори:Раççей юханшывĕсем Категори:Орёл облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Калуга облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Атăл юпписем
Авашла
Авашла — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики Залаир районĕн территорипе юхать. Мăн Ик юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал бассейн округне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Ик. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Урал бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Ик юпписем
12
Пулăмсем
Китай:
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Çулсем
10er
1589
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ковыль-Пыгай-Еган
Ковыль-Пыгай-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Сороминская юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Валькири (пĕлтерĕшĕсем)
thumb|right|[[XB-70 Валькири]] Валькири:
1590
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Васильевка (Чекмакуш районĕ)
Васильевка  — Пушкăрт Республикин Чекмакуш районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452211, ОКАТО кочĕ — 80256825002.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чекмакуш районĕ
Володина Маргарита Владимировна
Маргари́та Влади́мировна Воло́дина (1938, Ленинград) — совет театрпа кино актриси, РСФСР халăх артисчĕ (1973), РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1965)
Чӳк, 4
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Володина Маргарита Владимировна
Биографи
1994 çулта хĕрĕ патне Францие куçса кайнă, Парисре пурăнать.
Галушин Прокопий Иванович
Галушин Прокопий Иванович — (21.08.1925-18.03.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 9-мĕш гварди çарĕн 38-мĕш гварди перевçĕсен корпусĕн 104-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 332-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн çуран разведка взвочĕн разведчикĕ, гварди красноармеец.
Володина Маргарита Владимировна
Каçăсем
Категори:МПАТ студи-шкулĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Театр Современник Категори:Францири тăваттăмĕш хумĕн вырăс эмигранчĕсем Категори:1938 çулта çуралнисем
Мăн Белая (Шубрюг Полуденный юппи)
Мăн Белая — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Шубрюг Полуденный юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Климкин
Климкин, Klimkin — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
Волонтер
Волонтер ,  — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял. 1919-мĕш çулта никĕсленĕ.
Тавралăх
Юханшывăн терĕр çыранĕнче Кушлавăш ялĕ вырнаçнă.
Кунçул
Яла йĕркеленкенĕ Капитонов Сергей Порфирьевич (1884-?). Вăл Элтешле вăрçа хутшăннă;1919=мĕш çулта «Волон­тёр» коммунăна тата яла никĕсленĕ, Ĕçлех Хĕрлĕ Ялав орденĕн, СССР медалĕсен кавалерĕ
Аслă Сĕнчел
Сĕнчел, Аслă Сĕнчел, Чир­кӳл­лĕ Сĕнчел — Тутарстанăн Аксу районĕнчи ял. Сĕнче çырми хĕрринче вырнаçнă.
Волонтер
Кунçул
Малтан, районсене туса хуриччен, Етĕрне уесĕн, Нурăс вулăсне кĕнĕ.
Аслă Сĕнчел
Кун-çулĕ
Сĕнчел ялне Шупашкар уесĕнчи вирьял чăвашĕсем килсе никĕсленĕ. Çак ял пуçланса кайни çинчен легендăсенчен пĕринче çапла каланă. Сĕнчек ятлă чăваш хăйĕн тăванĕсемпе кунти çĕрсем пурăнма юрăхлă-ши тесе пăхма килнĕ тет. Пуян та илемлĕ вырăнсем килĕшнипе пурăнмах юлаççĕ пулать 1930-мĕш çулсенче чăваш педпгогока техникумĕ ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Тутарстанри Аксу районĕн ялĕсем
Волонтер
Кунçул
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Чăваш Енĕн Вăрнар районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 хыççăн Калинин районне кĕнĕ. 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Вăрнар районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Кивĕ Орьебаш
Кивĕ Орьебаш — Пушкăрт Республикин Калтаси районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 342  çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452868, ОКАТО кочĕ — 80233850009.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Калтаси районĕ
Рынкă (Çĕрпӳ районĕ)
Рынкă, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
13
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Çулсем
10er
Полехсем
Полехсем, — Орёл-Калуга тăрăхĕнчи вăрмансенче пурăннă балт чĕлхеллĕ халăх. Голядьсене тăванла пулнă.
VII — X ĕмĕрсенче вятичсем вĕсене Окан çӳлти юхăмĕн тăрăхĕнчен чăтлăх вăрмансене хăваласа янă. XVI ĕмĕрĕн варри тĕлнелле Крым тутарĕсенчен сыхланса Ока тăрăхĕнчен вăрмансене тарнă вырăссемпе хутшăнса пĕтнĕ. ХХ ĕмĕр варри таранах вĕсем хăйсен уйрăлса тăракан калаçăвне, тумтирне сыхласа хăварнă. Антропологи енчи уйрăмлăхĕсем те вĕсем вăл вăхăта çити упраннă пулнă.
Каçăсем
Категори:Вырăс халăхĕн субэтносĕсем Категори:Курск облаçĕ Категори:Оёрл облаçĕ Категори:Брянск облаçĕ Категори:Вырăссем Категори:Çухалнă халăхсем
1591
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Петропавловка (Мияки районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
Ленино (Чекмакуш районĕ)
Ленино  — Пушкăрт Республикин Чекмакуш районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 160 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452211, ОКАТО кочĕ — 80256825004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Хребет-Шор
Хребет-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Елец юханшывăн сылтăм çыранĕпе 46 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Танганьика (кӳлĕ)
Танганьи́ка — Тĕп Африкăри пысăк кӳлĕ. Тĕнчери чи вăрăм кӳлĕ. Тарăнăшĕпе тата каллăпăшĕпе Байкалран кăна пĕчĕкрех. Çыранĕсенчĕ тватĕ çĕршыв: Конго Демократиллĕ Республики, Танзани, Замби, Бурунди вырнаçнă.
Хребет-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Танганьика (кӳлĕ)
Кӳлĕ тĕршшĕ 650 çх, сарлакăш 40-80 çх, лаптăкĕ 34 пин çх². Кӳлĕ тинçсрен шайĕнчен 773 м вырнаçнă. Çыранĕсем чăнкă, хĕвелтухăç çыранĕ çеç сĕвек. Çыранĕсенче бухтăсемпе кӳлмексем нумай, вĕсенчен чи пысăкки Бёртон кӳлмекĕ. Темиçе юханшыв юхса кĕрет, пĕртен пĕр юханшыв, Лукуга (Lukuga), юхса тухса Атлантика океаннĕ çити юхакан Заир юханшывĕпе пĕрлешет. . Кӳлле 1858-мĕш çулта акăлчан тĕпчевçисем Р. Бёртон тата Дж. Спик тупнă.
Хребет-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Танганьика (кӳлĕ)
Фауна
Кӳлĕре крокодилсемпе гиппопотамсем пурăнаççĕ, шывра ишекен кайăксем нумай. Сунарпа пулăтытни анлă сарăлнă. Кӳлĕре эндемикла организăмсем нумай, çав шутра кунта тĕл пулакан 200 тĕслĕ пулăран 170 эндемиксен шуне кĕреççĕ. Вĕсен хушшинче |Cichlidae. Чĕрĕ организăмсем 200 м тарăнăшĕччен тĕл пулаççĕ. Тарăнрах сероводород шайĕ питĕ пысăк пулнăран чĕрĕ организăмсем çук.
thumb|left|Танганьика тарăнăшĕ [[Каспи тинĕсĕ|Каспи тинĕсĕпе татаБайкалпа танлаштарсан]] Таньганьикăри шыв температури сийĕн-сийĕн тĕрлĕрен. Çиелти сийре 24-30 градус пулсан,аялта сивĕрех. Тĕпĕнче 6-8 градус çеç. Шыв тачăлăхĕ тĕрлĕрен пулнипе тата тĕпĕнче юхăмсем çуккипе шыв пĕртте пăррашăнмасть. 100 м тарăнăшĕ патнелле температура хăвăрт ылмашать. Танганьика шывĕ питĕ тăрă, 30 м таран витĕр курăнать. рН 8,0 — 9,5.
Каçăсем
Категори:Конго Демократиллĕ Республикин кӳллисем Категори:Танзани кӳллисем Категори:Чикĕ кӳллисем Категори:Замби кӳллисем Категори:Бурунди кӳллисем
Чăваш Енри Канаш районĕн ял-хулисем
thumb|300px|Канаш районĕ Канаш районĕнче çак ял-хуласем вырнаçнă:
Я
*
Хурчка евĕрлисем
Хурчка евӗрлисем (лат. Accipitriformes) — ҫăткăн вĕçен кайăксен кӗҫӗн класри ҫӗнӗ ҫӑвар маччиллӗ (Neognathae), хурчкасене, хĕренсене, ӑмӑрткайӑксене тата ытти кайӑксене пӗрлештерекен ушкӑнӗ. Ушкӑнра ӑсчахсем 4 йыша уйӑрса илеҫҫӗ: хурчка йышшисене (Accipitridae), пулă хурчкисене (Pandionidae), кайӑк-секретарьсене (Sagittariidae) тата Америка грифӗсене (Cathartidae).
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Хурчка евĕрлисем Категори:Вĕçен кайăксен ушкăнĕсем
Акберда (Ускалык юппи)
Акберда (Ускалык юппи) — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республикин Зианчур районĕн территорипе юхать. Ускалык юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Ик. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Урал бассейн округĕн юханшывĕсем
Коймен-Еган
Коймен-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Пыктыган-Еган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
1592
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чӳк, 8
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Валькири
thumb| thumb| Вальки́ри (Valkyrja, Wælcyrge — «вилесене суйлакан») — скандинав халаплăхĕнче, паттăр эккелĕн е конунг хĕрĕ, çапăçу хир çийĕпе çунатлă урхамахпа ярăнса çӳрет, чи маттур эткерсене шырать, вилсен вĕсене Вальхаллăри çӳлти чертогне илсе каять. Утсен çилхисенчен (пĕлĕтсем) пурнăçа пĕтĕлентерекен сывлăм ӳкет, вĕсен хĕçĕсем çутă шевлипе йăлтăртатаççĕ.
Один хăйне итлемесĕр конунгсен кĕрешĕвĕнче çĕнтерĕве Хьяльм-Гуннара мар (Один ăна çĕнтерӳ парăп тесе шантарнă), Агнăра панăшăн ăна айăп тивĕçне тыттарать те ыйхăна путарать (вăл урăх çапăçусене хутшăнмасть — качча тухать); ăна мăн паттăр Сигурд ыйхăран вăратать(«Мăн Эдда», «Сигрдрива пуплевĕсем»).
Валькири сăнарĕпе хальхи литературăн фэнтези жанрĕнче, çаплах компьютер вăййисенче, усă кураççĕ.
Каçăсем
Категори:Герман-скандинави халаплăхĕ
Вĕрентӳçĕ кунĕ
Вĕрентекен, е вĕрентӳçĕ кунĕ — пĕтĕм тĕнчери уяв.
Юпан 5-мĕшĕнче пĕтĕм тĕнче вĕрентекен кунне уявлать. Çак уява палăртма 1994 çулта сĕннĕ. Пирĕн çĕр-шывра вĕрентекен кунне 1965 çулта палăртаççĕ. Уявламалли кун ун чухне юпа уйăхĕнчи пĕрремĕш вырсарни кун пулнă, çавăнпа та унăн кунĕ тĕрлĕрен пулма пултарнă. 1994 çултанпа вара эпир те ку уява чӳкĕн 5-мĕшĕнче палăртатпăр.
Вĕрентекен кунĕ — çулталăкри чи çутă та таса кунсенчен пĕри. Ку куна вĕрентекесенсем кана мар, вĕренексем те ырă та таса камăлпа хавасланса кĕтсе илеççĕ. Кашни çын хăй вăхăтĕнче шкулта вĕреннĕ.
Каçăсем
Вĕрентӳçĕ Категори:Раççей уявĕсем Категори:СССР уявĕсем Категори:Çутĕç Категори:Юпан 5-мĕшĕн уявĕсем
Галушкин Борис Лаврентьевич
Галушкин Борис Лаврентьевич — (12.08.1919-15.06.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 05. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра СССР шалти ĕçсен халăх комиссриачĕн «Артур» партизан ушкăнĕн «Помощь» ятарлă отрядăн командирĕ, лейтенант.
Валькири (опера)
thumb|Хундинг Зигмунда вĕлерет Валькири (Die Walküre) — Рихăрт Вакнĕр кĕвĕленĕ драма (опера),  «Нибелункăн унки» тетралогийĕн пĕрремĕш пайĕ (трактачĕ хыççăн)
Ӗçсене тытса пыраканĕсем
Зигмунд (тенор), Хундинг (бас), Вотан (бас-баритон), Зиглинда (сопрано), Брунгильда (сопрано), Фрикка (меццо-сопрано); валькирисем: Хельмвига, Ортлинда, Герхильда, Вальтраута, Зигруна, Росвейса, Гримгерда, Швертлейта (сопранăпа меццо-сопрано).
Пĕтĕмĕшлĕ хыпарĕсем
Опера виçĕ ĕç-пуçĕллĕ. Халаплă. Ӗç пулăмĕн вырăнĕ — Рейн çыранĕсем.
Амаçынсем тухья тăхăннă, питлĕхсемпе и копьями; вĕсен тумĕсем йăлтăртанипе, чăнлăхсене тимлесен, тӳпере Халал çиçет.
Вальхаллĕре валькирисем эккелсене кĕрекере хăналаççĕ. «Мăн Эдда» паттăрсен юррисенче валькирисем амаçын тĕслĕ пулаççĕ. Вĕсем Хельги тата Велунда савакансем пулаççĕ.
Истори
Либреттине, пĕтĕм  «Нибелункăн унки» çаврăмĕ валли пекех, Вакнĕр хăйех 1849—52 çулсенче Цюрихре хайланă. Кĕввине 1852—56 çулсенче çантах ăсталанă. Оперăна пĕрремĕш Байройт фестивалĕн пĕрремĕш пухăнăвĕнче 1876 çулхи çурла уйăхĕнче çутта кăларнă.
Каçăсем
Категори:Нимĕç чĕлхиллĕ оперăсем Категори:Рихăрт Вакнĕр оперисем
Катăш
Катăш,  — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
Малтан, районсене туса хуриччен, Етĕрне уесĕн, Нурăс вулăсне кĕнĕ.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Чăваш Енĕн Вăрнар районне, 1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 хыççăн Калинин районне кĕнĕ. 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Вăрнар районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Каткасси
Каткасси, — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Çĕрпӳ районĕн ялĕсем
1593
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Шуркушерга
Шуркушерга, — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Мари Элĕн ялĕсем
14
Пулăсем
Китай:
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Çулсем
10er
Скандинави халаплăхĕ
Германипе скандинави халаплăхĕ (авалхи герман халаплăхĕ, скандинави халаплăхĕ) — герман йăхĕсен (анкăлсен, саксăсен, нормансен, дансен тата ыттисен те) пирĕн эрăччен V ĕмĕртен пуçласа Христос тĕнне кĕричченхи халаплăхĕ; хыпарĕсен тĕп çăлкуçĕ — С. Стурлусонăн «Аслă Эдда» сăвăллă тата прозăллă «Кĕçĕн Эдда» тексчĕсем. Çав тапхăртах дани хронисчĕ Саксон Грамматик хăйĕн «Данисен ĕçĕсем» кĕнекинче чылай халапсен сюжечĕсене кăтартать. Авалхи германсен мифологийĕ çинчен нумай хаклă хыпарсем Тацитăн «Германи» ĕçĕнче пур.
Каçăсем
Категори:Герман-скандинави халаплăхĕ
Байкал-Амур магистралĕ
Чукун çул магистралĕ
Çул вăрăммăшĕ — 4287 çм. Транс Çĕпĕр магистралĕнчен Тайшетра БАМ-ран уйрăлса çурçĕртерех пырать, Ангара урлă Братскра каçать, Ленăна Усть-Кут патĕнче каçать, Северобайкальск витĕр тухса Байкала çурçер енчен иртет, кайран Тындăна çитет, Амур урлă Комсомольск-Амур-çинчи хулара каçса Лăпкă океана Совет Гаванĕнче çитет. Алдан — Томмот турачĕ (Томмот — Кердем йĕрне тăваççĕ) тата тума чарса лартнă Улак — Эльга (Эльга çĕрай упранăвĕ патнелле).
Магистралĕн трасси ытларах сăртлă вырăнпа, çав шутра Становое нагорье урлă, çиччĕ ту хысакне касса, каять. Çул çинчи чи çӳлли — Мурура перевалĕ (1316,93 метр тинĕс шайĕнчен); çак перевалăн чăнкăрах тайлăкне иккĕ хăватлă туртăмпа хăпармалла, пуйăссен йывăрăшне чаракламалла пулать. Трасса çинче вуннă тоннель шăтарса тунă, вĕсем хушшинче — Раççейре чи вăрăмми Çурçĕр Муй тоннелĕ.
Çул трасси 11 пысăк юханшыва каçать, çул тăршшипе 2230 пысăк та пĕчĕк кĕпер туса лартнă. Магистраль çинче 200 ытла чукун çул чарăнăвĕпе разъезд, 60 ытла хулапа паççулкă.
Магистралĕн анăç пайĕ (Таксимо чарăнăвне çити) электрифициленĕ, тухăç еннелле куçăм тепловус туртăмĕпе пырать.
БАМ кун-çулĕ
thumb|250px|БАМ-ри «Шуйттан кĕперĕ»
Каçăсем
Категори:Раççей истори чукун çулĕсем Категори:СССР чукун çулĕсем Категори:Тухăç Çĕпĕр Категори:Раççей Инçет Тухăçĕ Категори:Байкал Категори:Буряти Категори:Иркут облаçĕ Категори:ГУЛАГ стройкисем Категори:Пĕтĕм Союзри комсомол стройкисем
Выдрица (Шубрюг юппи)
Выдрица — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Шубрюг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.