cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хум
Хумсене çырса кăтартни
Хумсен базăлла тĕслĕхĕ пек линилле хумсем пулаççĕ. Вĕсем çуралакан тытăмсен динамикине иккĕмĕш ретри линилле гиперболăлла танлăхсемпе (çавсене хум танлăхĕсем теççĕ) çырса кăтартма пулать кунта \Psi_i символпа палăртнисем — тытăм кăтартăвĕсем, A^j_{i,k} матрицăсем  вара мĕнпур  i енĕпе плюспа (минус мар, нуль мар) палăрăнаççĕ.
Блыб
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Андрухаев Хусен Борежевич
{{Çар ĕçченĕ }}
Андрухаев Хусен Борежевич — (-), Кăнтар фронтăн 18-мĕш çарĕн 136-мĕш стрелоксен дивизин 733-мĕш стрелоксен 2-мĕш стрелоксен ротин полкĕн политрукĕ, Комиссар (çар)|кĕçĕн политрук, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Кильда
Кильда — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 264 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Лемма
Ле́мма (грек. λημμα — умшутлăм) — тепĕр каланăлăха ĕнентерме кирлĕ тата ĕнентернĕ каланăлăх. Урăхла ăна  «пулăшулăх теорема» теççĕ.
Тĕслĕхсем: Евклид лемми, Жордан лемми, Гаусс лемми (вĕсем темиçен), Накаяма лемми, Бёрнсайд лемми, Морс лемми, Ӳссе сарăлни çинчен лемма, Фату лемми, Ферма лемми, Цорн лемми, Шепли — Фолкман лемми, Шур лемми.
Лемма (пĕлтерĕшсем)
Лемма — нумай пĕлтерĕшлĕ термин:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Валленбах
Валленбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2 км, бассейн лаптăкĕ 1,886 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Тăтăшлăхла пулаяслăх
Тăтăшлăхла пулаяслăх — пĕр евĕрлĕ тата пăхăнманлăхлă эксперименсем ирттернĕ чухне мĕнле те пулин пулăма сăнассин танлаштаруллă тăтăшлăхĕн чикки. Çапла вара
,
кунта N — мĕнпур сăнавсен йышĕ, n — уйрăм A пулăма сăнанин шутлавлăхĕ.
Тăтăшлăхла пулаяслăх ăнлавĕ пулаяслăха интерпретациленин меслечĕсенчен пĕри пулса тăрать. Ытти интерпретацисем: логикăлла пулаяслăх тата субъективлă пулаяслăх. «Тăтăшлăхла пулаяслăх» тенисĕр пуçне ун пирки ăслав литературинче тата «статистикăлла пулаяслăх», «физикăлла пулаяслăх» , «эмпирикăлла пулаяслăх» , «объективлă пулаяслăх» е ахаллĕн кăна «пулаяслăх» теççĕ.
Çавăн пекех
Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ Категори:Логика
Ерзиков Фёдор Петрович
Ерзиков Фёдор Петрович  — (02.06.1918-26.06.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 39-мĕш çарĕн 2-мĕш уйрăм мотоцикл полкĕн 45 мм орудисен батареин командирĕ, гварди сержанчĕ.
Максютов Сафиулла Тазетдинович
Сафиулла Тазетдинович Максютов (Сафиулла Таҗетдин улы Мәкъсүтов; 1858—?) — мулла, II чĕнĕвĕн Патшалăх думин Хусан кĕпĕрнин депутачĕ.
Биографи
Хусан кĕпĕрнине кĕнĕ Хусан уесĕн Кукмор вулăсĕнчи Мăн Кульбаш ялĕнче, мулла килйышĕнче çуралнă. Тутар ывăлĕ, мăсăльман. 1883 çулта Хусанта «Кюльбуе» медресĕнче вĕренсе тухнă. Исламри турă сăмахлăхне анлăлатас-тарăнлатас тĕллевпе Туркестана тата Бухарана тухса кайнă.
Ай-Яун
Ай-Яун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Балык юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  100 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Максютов Сафиулла Тазетдинович
Биографи
1885 çултанпа Хусан кĕпĕрнинчи Большие Айбаши тата Кульбаши ялĕсенче мулла ĕçĕ-хĕлне туса пурăннă. 1891 çулта имам-хатып тата ахун пулса тăнă. Ăслă мулла шутланнă, ислам тĕнĕнчи, хальхи политикăри ыйтусене татса пама пултарнă.
Ай-Яун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Максютов Сафиулла Тазетдинович
Биографи
«Иттифак аль-Муслимин» партинче тăнă, чи вăйлă тутар ораторĕсенчен пĕри шутланнă.
Ай-Яун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Максютов Сафиулла Тазетдинович
Биографи
1907 çулхи нарăсăн 6-мĕшĕнче II чĕнĕвĕн Патшалăх думине Хусан кĕпĕрнин суйлав пухăвĕн суйлавçăсен мĕнпур йышĕнчен суйласа илнĕ. Мăсăльман фракцине кĕнĕ. Думăри комиссисене кĕмен, дума трибунинчен пренисене хутшăнман. Хăйĕн Думăри ĕçĕн депутат евичĕсене тата шухăшĕсене Хусанти «Юлдуз» хаçатра пичетленĕ. Малашнехи шăпи пирки тата хăçан вилни пирки хыпар çук.
Асăрхавсем
Категори:Раççей империн Патшалăх думин II чĕнĕвĕн пайташĕсем Категори:Пайăр çынсем:Раççей империнчи ислам Категори:Иттифак аль-Муслимин партин пайташĕсем
Тури Качаел
Тури Качаел  — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем тата тутарсем пурăнаççĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 200 çын пурăннă, вĕсенчен 99% — чăвашсем.
Истори
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анатри Качел (Нижнее Качеево), Питтăпай (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Тахтала (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Иж-Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Çĕньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тури Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Сиктĕрме-Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Асăрхавсем
ç
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Коломин Пётр Иванович
Коломин Пётр Иванович (1910-мĕш çулта çуралнă, 1990-мĕш çулта вилнĕ) — Совет Союзĕн Геройĕ,2-мĕш Белорусси фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 309-мĕш пĕтерев авиаци дивизийĕн 3-мĕш капашлă Суворов орденĕллĕ, Хĕрлĕ Ялавлă  162-мĕш номерлĕ  Гродно пĕтерев авиаци полкĕн командирĕ, подполковник.
Биографи
Пётр Иванович Мелекесс хулинче вăй-хал ĕçĕнчи килйышра (19.09.1910) çуралнă. Хăшпĕр хыпарсем тăрăх — вырăс. Тепĕр хыпарсем вăл чăваш пулнине кăтартаççĕ. В 1927-мĕш çулта 7 класс пĕтернĕ. Унтан Йĕтĕн комбинатĕнче слесарь тата ытти ĕçсенче тăнă.
<Куçару: >
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш паллă çыннисем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçине хутшăннисем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Ленин орденĕн кавалерĕсем Категори:Хĕрлĕ Ялав орденĕн кавалерĕсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин I степеньлĕ орденĕн кавалерĕсем
Абзу
мини|Савӑл ҫырулӑхенчи Абзу палли
Абзу — (аккад. Апсу) е шум. Энгурра  — шумер-аккад мифологийӗнче ҫӗр тавра ҫавӑрса илекен ҫӗр айӗнчи тӑварсӑр шывсен тӗнче океанӗ (ab — шыв, zu — аякра).
Каҫӑсем
Категори:Шумер-аккад халаплăхĕ Категори:Космогони халапĕсем Категори:Мифологи
Зальцах
Зальцах (Salzach) — Австри территоринчи юханшыв. Тироль тата Бавари территорипе юхать. Юханшыв Инн (юханшыв)|Инн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 225 км, бассейн лаптăкĕ 6700 км2.
Зальцах çинче Зальцбург, Лауфен (Зальцах), Бургхаузен тата Титмонинг хулисем вырнаçнă.
Уолт Дисней
Уо́лтер Эла́йас Дисне́й (Walter Elias Disney; 5.12.1901, Чикаго, Иллинойс, АПШ — 15.12.1966, Бербанк, Лос-Анджелес, Калифорни, АПШ) — америка усламҫи, ӳнерҫӗ-мультипликаторӗ, кинорежиссёрӗ, актёрӗ, сценарисчӗ тата продюсерӗ, «Walt Disney Productions» компанин, каярах «The Walt Disney Company» пулса тӑнӑ мультимеди империн никӗслевҫи.
Дисней кинематограф кун-ҫулӗн пӗрремӗш сасӑ тата кӗвӗ мультфильмӗсене тӑваканӗ пулнӑ. Режиссёр пулса 111 фильм ӳкернӗ тата 576 кинофильмсен продюсерӗ пулнӑ. Диснея киноӳнерти пултарулӑхӗшӗн «Оскар» парнин 26 статуэткипе тата Ирвинг Тальберг парнипе (статусӗпе «Оскарпа» пӗр танлӑ, анчах хӑнӑхнӑ статуэткисӗр), тата вӑл ытти нумай чыславсемпе парнесем илме тивӗҫ пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ӳпке ракĕпе вилнисем Категори:Мультипликаци режиссёрĕсем Категори:АПШ ӳкерçисем Категори:АПШ мультипликаторĕсем Категори:Уолт Дисней студин ӳкерçисем Категори:Конгресăн Ылтăн медалĕпе чысланисем Категори:«Ылтăн глобус» премин лауреачĕсем Категори:Сесил Б. Де Милль премин лауреачĕсем Категори:«Эмми» прайм-тайм премин лауреачĕсем Категори:«Оскар» премин лауреачĕсем Категори:«Давид ди Донателло» премин лауреачĕсем Категори:Форест-Лаун çăвинче пытарнисем Категори:Пĕрремĕш Тĕнче вăрçине хутшăннисем (АПШ)
П. эрч. 176
Асăрхавсем
Категори:Çулсем
Çумхыпар
Çумхыпар — мораль философине тата харкамлăх хаклăлăхне тĕпе хурса эмоцисем тата рационаллă ассоциацисем çуратакан  психикăлла (когнитивлă) процесс.
Яхайкă
Яхайкă (Яхайкино) — Чăваш Енĕн Çĕмĕрле районĕнчи ял вырăнĕ.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
1929-1931-мĕш çулсенче колхоза кĕрес темен хуçалăхсем Кăмаша юханшывĕн Привал юппин хĕррине куçса кайнă. Каярах çăк паççулкана Яхайкă ят панă. 1932-мĕш çулта "Чапаев" колхоз йĕркеленĕ, 1951-мĕш çулта вăл Якуртушкăнь яленчи "Большевик" колохозпа пĕрлешнĕ. 2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 0 çын, çав шутра 0 арçын, 0 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Лемма (лингвистика)
Ле́мма (lemma) — сăмахăн словарьти «тĕп» форми.
Литература
Категори:Лексикографи
Няда-Яха (Мессо-Яха юппи)
Няда-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мессо-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 290 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 288 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Эвилар
Эвилар — (Evilard) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Берн тăрăхне кĕрет. 2333 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0372.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Хум (пĕлтерĕшсем)
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Савельев Александр Владиславович
Савельев Александр Владиславович (çавăн пекех Сантăр Савкилта псевдонимпа та паллă, 1989, Воркута хули, Коми АССР) — Чăваш чĕлхин тĕпчевçи, филологи ăслăхĕсен кандидачĕ (2015). 2020-мĕш çултанпа Раçсей Ăслав академийĕн Чĕлхе пĕлĕвĕн институтĕнче ĕçлет.
«Ирĕклĕ сăмах» сайт никĕслевçи, «Хавал» стана йĕркелелесе яракансенчен пĕри.
Пурнăç
1989-мĕш çулта Коми АССРĕнчи Воркута хулинче çуралнă. Унан ашшĕ-амăшĕ Тутарстанри хальхи Нурлат районĕнчен (унччен Октябрьски районĕ тенĕ) куçса килнĕ çынсем пулнă.
Тахăш вăхăтра вĕсен килйышĕ Воркутаран Мускав облаçне куçса пынă.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:1989 çулта çуралнисем Категори:Воркутара çуралнисем Категори:Пайăр çынсем:Воркута Категори:Чăваш чĕлхин тĕпчевçисем
Чăнкă (Пеша юппи)
Чăнкă — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Пеша юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 119 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ясная Поляна (Сызрань районĕ)
Ясная Поляна (Ясная Поляна) — Самар облаçĕ Сызрань районĕн ялĕ. Сызрань хулинчен 35 çх вырнаçнă.
Истори
Яла Ăсапуç çыннисем никĕсленĕ
<Куçару: >
П. эрч. 177
Вуламалли
Категори:Çулсем
Ясная Поляна (Сызрань районĕ)
Выçлăх çулĕсенче
<Куçару: >
Кунта Ăсапуç пирки каланă-ха. Анчах ун таврашĕнчи ытти чăваш ялĕсенче те çаплах пулнă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Сызрань районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Джованни Боккаччо
right|thumb|250px|Из Cycle of Famous Men and Women. c.1450. Detached fresco. 247 x 153 cm. Galleria degli Uffizi, Флоренция, Италия. Художник: Andrea di Bartolo di Bargilla (c. 1423—1457) Джованни Боккаччо (Giovanni Boccaccio, 1313—1375) — итал çыравçи, сăвăçи.
Каçăсем
Категори:Итали çыравçисем Категори:Чĕрĕлӳ çыравçисем Категори:Ренессанс гуманисчĕсем Категори:Латин çыравçисем Категори:XIV ĕмĕрти çыравçăсем Категори:XIV ĕмĕрти сăвăçсем Категори:Итали культури Категори:Флоренци культури Категори:1313 çулта çуралнисем Категори:1375 çулта вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Итали Категори:Итали
Труттикон
Труттикон (Truttikon) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Новоникольски
Новоникольски (Новоникольски) — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕ. Похвиçнĕ районĕнчи чăваш ялĕсен "Вирьял" текен ушкăнне кĕрет.
Ялăн чăвашла ятне кунта В.Е.Симаков кăтартнă тăрăх лартнă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Андрэ Жак
Андрэ Жак — (-), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 1-мĕш сывлăш çарĕн Çăпăçакан Франции Наци комитечĕн «Нормандия-Неман» 303-мĕш истребитель авиаци дивизин 1-мĕш уйрăм гварди истребитель авиаци полкĕн авиаци эскадрильин звено командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 04.
Кузнечиха (Вожбал юппи)
Кузнечиха — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕн Тотем районĕ территорипе юхать. Вожбал юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Йышăнусем тăвассин теорийĕ
Йышăнусем тăвассин теорийĕ — тĕллевсемпе тĕллевчĕксене лайăхрах пурнăçлас шутпа тăвакан тĕпчев ĕçĕсен тата вĕсемпе ĕçлевлĕхре усă курассин пĕр талккăшĕ. Кунта математика, статистика, экономика, менеджмент тата психологи дисциплинисен ăнлавĕсене тата меслечĕсене явăçтараççĕ.
Ку теори икĕ пайран тăрать темелле: 1)нормативлă теори тата 2)дескриптивлă теори.
Валлуф (юханшыв)
Валлуф — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Рейн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13,7 км, бассейн лаптăкĕ 28,1 км2.
Каçăсем
Категори:Рейн юпписем
П. эрч. 178
Вуламалли
Категори:Çулсем
Кестучъю
Кестучъю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сбробонью юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Мишина Ксения Александровна
Ксения Александровна Мишина (18.6.1989, Севастополь, Украина ССР) — украин театрпа кино актриси.
Кестучъю
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мишина Ксения Александровна
Биографи
Актриса сукмакĕ çине Ксения тӳрех тăрайман. Ашшĕпе амăшĕ ăна экономика пĕлӳне парасшăн пулнă, аслисене итлесе хĕрача киеври ваша документсене парать. Кĕçех çак професси кăмăла кайманнине туйсан, тăван хулана таврăнать. Севастопольре аниматор, официантка пулса ĕçлет. Хăйĕн пурнăçне кинематографпа çыхас килес туйăм çирĕпленеть.
Кестучъю
Асăрхавсем == ==
Мишина Ксения Александровна
Биографи
2015 çулта Киеври Карпенко-Карой ячĕллĕ наци театр, кино тата телекурав университечĕн актёрсен факультетĕнче (Д.М. Богомазов ăста лаçси) вĕренсе тухнă. Аслă пĕлӳ дипломне алла илсенех Ксения Киеври академи Çамрăк театрĕн сцени çинче ĕçлеме тытăнать.
Кестучъю
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мишина Ксения Александровна
Театр
Киеври академи Çамрăк театрĕ:
Каçăсем
Категори:Çĕртмен 18-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1989 çулта çуралнисем
Тури Çĕньял
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 253 çын пурăннă, вĕсенчен 71% — чăвашсем.
Истори
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Ибс
Ибс  — Австри территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Тăнай юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 130 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Австри юханшывĕсем
Мăн Чохрак
Мăн Чохрак —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Чохрак юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 84 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Киук
Киук — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Елтырева юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 174 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Вэно-Яха
Вэно-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ярудей юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Охот тинĕсĕ
Охот тинĕсĕ  — Лăпкă океан тинĕсĕ, унтан Камчатка çурутравĕпе, Курил утравĕсемпе тата Хоккайдо утравпа уйралса тăрать. Тинĕс херринче Раççей тата Япони вырнаçнă.
Унченхи ячĕ - Курил тинĕсĕ. Лаптăкĕ 1603 пин км2 Ячĕ Охота юханшыв ячĕнчен пулнă, эвенк чĕлхинче  — юханшыв тенине пĕлтерет. Японинче Хоккай - Çурçĕр тинĕсĕ ( ятпа паллă пулнă, халь Атланика океанĕн Çурçĕр тинĕсĕ пулнипе Охоцуку-кай тесе калаççĕ. Ку сăмах вырăсла ята япун чĕлхине майлаштарни пулать. thumb|240px|Охот тинĕсен хĕвеланăс секторĕ. [[Хабаровск - Охотск рейс тăвакан Ан-26-100 борчĕнчен 5100 м çӳллешенчен ӳкернĕ]]
Портсем
Материкра: на материке — Магадан, Аян, Охотск (портпункт); Сахалин утравĕнче— Корсаков, Курил утравĕсем çинче— Северо-Курильск.
Вуламалли
}}
Каçăсем
Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем Категори:Раççей тинĕсĕсем
Категори:Охот тинĕсĕ
П. эрч. 179
Вуламалли
Категори:Çулсем
Бударагин Виктор Александрович
Бударагин Виктор Александрович — (11.02.1919-06.01.1992), Балти флочĕн Сывлăш-Çăр вăйĕсен 8-мĕш мина-торпедаавиаци дивизин 1-мĕш гварди мина-торпеда авиаци полкĕн 1-мĕш эскадрильи самолёт штурманĕ, гварди лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 19.
Айпоручик
Вуламалли
Категори:Çар чынĕсем Категори:Раççей империйĕн çар чынĕсем Категори:Украина çар чынĕсем Категори:Çар
Еккун-Ях
Еккун-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Окуневка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  36 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 180
Вуламалли
Категори:Çулсем
Оксфорд (пушмак)
Оксфорд — çурма пушмакăн уйрăм тĕсĕ, ура лаппине çиелтен хупласа тăракан йăмлăх икĕ еннелле уйралса кайманнипе палăрса тăрать. Шнурккапа витерсен вăл пĕр пĕтĕмлĕх пек курăнать. Пайĕсем иккĕ пулсан та, шнурккапа витересси «хупă».
Каçăсем
Категори:Атă-пушмак
Мартин Лютер Кинг
Мартин Лютер Кинг-кӗҫӗнни (англ. Martin Luther King Jr.; 15 кӑрлач 1929, Атланта, Джорджи, АПШ — 4 ака 1968, Мемфис, Теннесси, АПШ) — америка баптист тӗнӗн ертекенӗ, пӗрлӗх ӗҫченӗ тата активисчӗ, 1954 ҫултан хӑйӗн 1968 ҫулхи вилӗмӗччен АПШ- хураӳтлисен граждан тивӗҫ-ирӗкӗсен юхӑмӗн чи паллӑ пайташӗ тата ертӳҫи пулса тӑнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пацифистсем
Индивидлăхла психологи
Харкамлăхла психологи (individuum — пайланми) — тарăнлăхла психологин пĕр енĕ, психотерапилле тытăм, ăна Альфред Адлер 1920-мĕш çулсенче никĕсленĕ.
Адлер ăна З. Фрейдăн психоанализĕпе усă курса майлаштарнă тата «несĕлле» шкулăн хăшпĕр идейисене пăрахăçланă.
Вуламалли
Категори:Психотерапи меслечĕсем Категори:Тарăнлăхлă психологи
Аккары
Аккары — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  807 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çĕнĕ Сала
Çĕнĕ Сала — Шупашкар хулинчи Атăл хĕрринчи вырăн.
Истори
Пĕр форумра каланинчен :
<Куçару: >
Çак вырăнăн чиккисем
çапла асăнакан вырăнăн кÿлепине тĕп-тĕрĕссĕн палăртма çук.
Каçăсем
Категори:Шупашкар Категори:Географи Категори:Шупашкарăн Мускав районĕ
Ерин Павел Константинович
Ерин Павел Константинович  — (1909-17.04.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 25-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн пулемёт отделенин комндирĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Малиновка (Çĕмĕрле районĕ)
Малиновка, — Чăваш Енĕн Çĕмĕрле районĕнчи ял. Вылă юханшывен хĕрринче вырнаçнă.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 37 çын, çав шутра 19 арçын, 18 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Кулевая (Пеша юппи)
Кӳлĕвая — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Пеша юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 62 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Тивĕм (йышсен теорийĕ)
Шайлашулăх — математикăлла объектсен палăрăмĕсене тата вĕсен çыхăнăвĕсене формаллĕн палăртакан математикăлла структура. Тĕслĕхсен шутне, сăмахран, çаксем кĕреççĕ: пĕртанлăх (=), пайланаслăх, евĕрлĕх, параллеллĕх тата ыттисем те.
Каçăсем
Категори:Йышсен теорийĕ
Бугунж
Бугунж —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Ходзь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 59 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Нореньга (Вожбал юппи)
Нореньга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вожбал юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Биль (хула)
Биль — (Biel/Bienne) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Шалпар шăлавар
Шалпар шăлавар (Шаровари, سِرْوَال (sirwāl); (šalvâr); شه‌واڵ (shawal); شلوار (shalwâr); şalvar; şalvar; шалбар (şalbar); সালোয়ার (shalwar)) — пĕçĕ çинче сарлака, пилĕкре пуçтарнă тата ура тунинче пĕрнĕ йĕм.
Истори
Историре скифсем тата сарматсем шăлавар тăхăнни паллă. Авалхи эллин ăсчахĕ Дион Хрисостом пирĕн ĕмĕрĕн 1-мĕш ĕмĕрĕ вĕçĕнче çапла çырни пур: "Ун çинче шăлавар пулнă, пĕтĕмпех вăл скиф пек тăхăнса çӳренĕ, çурăмне борисфенит пек кĕске те çăмăл хура плащпа витнĕ; вĕсем пĕр скиф йăхĕ пекех пĕтĕмпех хура тумланма юратаççĕ, пулса. Ольвире пурăнаканнисем вара, варварсем хушшинче пурăннипе, грек чĕлхипе аванах пуплемеççĕ пулин те, çапах та «Илиадăна» пурĕ те тенĕ пекех пăхмасăрах пĕлеççĕ".
Тĕрлисем
Раççей империнче çарта çакнашкал шăлаварсем пулнă:
Каçăсем
Категори:Йĕмсем Категори:Наци тумĕсем Категори:Поляк наци тумĕ Категори:Тухăç тумтирĕ Категори:Касак тумтирĕ
Илль (Рейн юппи)
Илль (Ill) — Австри территоринчи юханшыв. Форарльбергтерриторипе юхать. Юханшыв Рейн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Самса
Терминологи
Ячĕ перс чĕлхинчен سنبوساگ sanbosag тухать. Урăх чĕлхесенчи вариантсем: иран سمبوسه е sanbusé, samosa  е samoosa, ਸਮੋਸਾ smosa, समोसा,, سمبوسك sambūsak е sambusaj , সিঙাড়া, sing-ra, ષ્હિઙદ‌ shingada, סמבוסק sambusak, સુમૉસ‌ sumosa, ಸಮೋಸಾ samosa, സമോസ, सामोसा, சமோசா, సమోసా, سموسه, самса , самса ; somsa , самса , سامسا , самса, samsa böreği, somsa, sambuusa, самбӯса, समोसा, စမူဆာ , мальгаш , chamuça.
Асăрхавсем
Категори:Аш-какай çимисем Категори:Казах кухни Категори:Кăркăс кухни Категори:Крым-тутар кухни Категори:Уйгур кухни Категори:Узбек кухни Категори:Таджик кухни Категори:Инди кухни Категори:Араб кухни Категори:Туркмен кухни Категори:Ази кухни Категори:Афган кухни Категори:Çимесем, алфавитпа Категори:Урамри апат-çимĕç
Хуанхуи
Хуанхуи (Juanjuí) — Перу хули. Марискаль Касерес провинцин, Сан-Мартин департаменчӗн административлӑ тӗп хули.
Хула Уальяга юханшывӗ ҫинче вырнаҫнӑ.
Халӑхӗ 2005 ҫулта 38427 ҫын пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Вальбах (Аггер юппи)
Вальбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв  Аггер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5,1 км, бассейн лаптăкĕ 6,581 км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Ясельда
Ясельда  —  Беларуç территоринчи юханшыв. Клепачи салинчен çурçĕререх пуçланса  Припять юханшывăн сулахай юппи. Юханшыв тăршшĕ 242 км.
Ясельда Споровское тата Мотольское кӳлĕсем витĕр юхать. Пар чӳк уйăхĕн вĕçĕнчен пуш уйăхĕн вĕçĕччен выртать. Ясельда Огин каналĕпе Щарăпа, Пина урлă Тăнăвар-Буг каналĕпе тата Мухавец юханшывпа çхăннă.
Юханшыв çинче Берёза хули тата Мотыль сали вырнаçнă.
Пуçĕнче Брест тата Гродно облаçсен чикки юханшыв тăрăх иртет.
Каçăсем
Категори:Брест облаçĕн юханшывĕсем Категори:Гродно облаçĕн юханшывĕсем Категори:Припять юпписем
Унтерштамхайм
Унтерштамхайм (Unterstammheim) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Андрюхин Илья Прохорович
Андрюхин Илья Прохорович — ( - ), 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 117-мĕш гварди стрелоксен дивизин 333-мĕш гварди стрелоксен полкĕн батальон командирĕ, Совет гвардийĕ|гварди Капитан (çар)|капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Хуракÿл
Хуракÿл   — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем тата тутарсем пурăнаççĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 274 çын пурăннă, вĕсенчен 93% — чăвашсем.
Шемякин Евгений Иванович
Евгений Иванович Шемякин  – (09.12.1929, Çĕн Çĕпĕр, РСФСР, СССР - 17.02.2009, Мускав, Раççей) -ту породисен механики енĕпе ĕçленĕ ăсчах, физика тата математика ăслахĕсен, ССРС ĂА пайташĕ (1984), Раççей ĂА пайташĕ (1991).
Хуракÿл
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Шемякин Евгений Иванович
1987—1992-мĕш çулсенче — ССРС аслă аттестаци комиссин председателĕ; заведовал кафедрой волновой и газовой динамики МГУ.
Ĕçĕсем
Соч.: Динамические задачи теории упругости и пластичности, Новосиб., 1968.
Северинов Константин Викторович
Константин Викторович Северинов (12 раштав, 1967 ҫул, Ленинград) — молекулярлӑ биологи (бактерисен генӗсен транскрипцийӗн регуляцийӗ) специалисчӗ, Сколково ӑслӑх тата технологисен институтучӗн профессорӗ, Ратгер университечӗн (Нью-Джерси, АПШ) профессорӗ, РАН молекулярлӑ генетика институчӗн тата РАН ген биологийӗн институчӗн лабораторийӗн пуҫлӑхӗ.
2009 ҫултан — Америка микробиологи академийӗн пайташӗ. Хирш индексӗ — 55.
Кун-ҫулӗ
1990 ҫулта Мускав патшалăх М. В. Ломоносов ячĕллĕ университечĕн биологи факультетӗнче чи ҫӳллӗ паллӑсемпе вӗренсе тухнӑ, специализацийӗ — биохими.
Каҫӑсем
Категори:Раççей биологĕсем Категори:Биологи ăслăхĕсен тухтăрĕсем
Колбинка (Пайдугина юппи)
Колбинка  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Пайдугина юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 350 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 72 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Няда-Яха (Нгынянсе-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Тăлăх-турат (фильм)
Тăлăх-турат (Сирота казанская) — НТВ-Профит киностудире Владимир Машков режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:РФ 1997 çулхи фильмĕсем Категори:НТВ-Профит Категори:РФ кинокамичĕсем Категори:1997 çулхи кинокамитсем Категори:РФ çĕнçул фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем
Ень-Моут-Аун
Ень-Моут-Аун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лонге-Яун юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пайланаслăх
Пайланаслăх — арифметикăри тата хисепсен теорийĕнчи тата пайлассипе çыхăннă паллă ăнлавсенчен пĕри. Йышсен теорийĕ енчен пахсан, хисепсен пайланаслăхĕ тулли хисепсен йышĕнче палăртнă шайлашулăх пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:Арифметика Категори:Хисепсен теорийĕ Категори:Йышсен теорийĕ Категори:Пайланаслăх тата юлашкисем
Паймушин Виталий Николаевич
Паймушин Виталий Николаевич (17.3.1947, Чăваш Енти Комсомольски районĕнчи Çĕнĕ Сĕнтĕр ялĕнче çур.) — механик, физика-математика ăславĕсен докторĕ (1981), профессор (1985), Тутар республикин Ăслав академийĕн чăн пайташĕ (2008).
Тутарстан ăслав тава тивĕçлĕ ĕçлевçи (1991), Раççей ăслав тава тивĕçлĕ ĕçлевçи (2001). Тутар республикин ăслав тата техника тĕлĕшĕнчи премийĕн лауреачĕ (2004), Тутарстан Ăслав академийĕн Х. М. Муштари ячĕллĕ премийĕн лауреачĕ.
Кунçулĕ пирки кĕскен
<Куçару:>
Каçăсем
Категори:Чăвашран тухнă математиксем Категори:Чăвашран тухнă физиксем
Харкамлăх психологийĕ
Харкамлăх психологийĕ —  психологин харкамлăха тата харкамлăх процесĕсене тĕпчекен уйрăмĕ
Каçăсем
Категори:Харкамлăх психологийĕ Категори:Харкамлăх Категори:Психологи
Чулуканас
Хула Чараналь тата Пьуро юханшывсем пӗрлешӗннӗ ҫӗртен ҫурҫӗрелле вырнаҫнӑ. Чулуканас — Чулуканас районӗн тата Морропон провинцин департаменчӗн административлӑ тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Краснооктябрьски
Краснооктябрьски, — Чăваш Енĕн Çĕмĕрле районĕнчи ял.
Векса (Вологда юппи)
Векса — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вологда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Краснооктябрьски
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Векса (Вологда юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Кумиха
Кумиха — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Вижас юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 145 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Печора тинĕсĕ
Кӳлмексем: Раменка, Колоколкова, Паханческая, Болванская, Хайпудырская, Печорская (чи пысăкки).
Пĕрремеш арктика нефчĕ
Печора тинĕсен шельфенче вырнаçнă Приразломное çĕруправĕнче 2013-мĕш çулта пĕрремеш арктика нефчтне каларнă
Каçăсем
Категори: Печора тинĕсĕ Категори:Çурçĕр Пăрлă океанăн тинĕсĕсем
Лейта
Лейта (Leitha, Lajta) — Австри территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Тăнай (Мошон çанни) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 180 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Австри юханшывĕсем
Евĕрлĕх
Евĕрлех тени, ансаттăн каласан, хурăмĕпе (курăнăшĕпе) пĕрешкел, анчах размерĕпе расна геометрилле кĕлеткесене пĕлтерет теме пулать. Çапла вара ăна хапай, хапайлăх теме те пулать.
Каçăсем
Категори:Математикăлла шайлашулăхсем Категори:Планиметри Категори:Уçлăха трансформациленисем Категори:Геометри
Кипиеваю
Кипиеваю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Кипиев-Шар юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Гарнуха
Гарнуха —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Лаба юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 23 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мартыновка (Похвиçнĕ районĕ)
Мартыновка (Мартыновка) — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕ. Похвиçнĕ районĕнчи чăваш ялĕсен "Вирьял" текен ушкăнне кĕрет.
Ялăн чăвашла ятне кунта В.Е.Симаков кăтартнă тăрăх лартнă. Анчах та унăн ĕлĕкрен пыракан оригиналла ячĕ те пулма пултарать. Вăл тупăнсан статья ятне те улăштарма тивет.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Вэн-Яха (Надым юппи)
Вэн-Яха  —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Надым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 222 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 63 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вальдангельбах
Вальдангельбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Вислох,  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Алексеев Павел Алексеевич
Алексеев Павел Алексеевич (20.6.1876, Кутемер ялĕ, Шупашкар уесĕ (халĕ Куславкка районĕ, Чăваш Республики) – 24.1.1939, Шупашкар, Чăваш АССР, тĕрмере) – «Хыпар» хаçатăн тĕп редакторĕ, 1905–07 çулхи революцие хутшăннăскер.
Биографи
1876 çулхи çĕртмен 20-мĕшĕнче Шупашкар уесĕнчи (Хусан кĕперни) Кутемер ялĕнче çуралса ӳснĕ. Ялта пуçламăш классенче пĕлӳ илнĕ.
1904–1906 çулсенче Санкт-Петербург хулинче электромонтёр ĕçĕпе пурăннă. Вырăс педагогика пĕрлĕхĕ йĕркелесе янă курссенче, çав шутра Лесгафт ирĕклĕ аслă шкулĕнче, пĕлĕвне аталантарнă.
1906 çулта тăван яла таврăннă. Пропаганда ĕçĕпе хăтланнă, Хусанти чăваш эсерĕсен организаципе çыхăннă пулнă. «Хыпар» хаçатăн редакторне С.И. Игнатьева ареслесен, эсерсем ăна хаçата кăларакан редактор ĕçне сĕннĕ. Хусан кĕпернинчи чăвашсем ăна 2-мĕш Патшалăх думине суйлама кандидата тăратнă, анчах та кăрлач уйăхĕнче кĕпернери суйлакансен пухăвĕнче Павел Алексеевича аресленĕ. Унпа пĕрлех «Хыпар» хаçата та аресленĕ. Тӳре унран айăпне сирнĕ пулин те, редактор ĕçне каялла таврăнайман.
1912 çулчен Хусанти электростанцире электромонтёр пулса ĕçленĕ. 1930-мĕш çулсенче колхозра тăрăшнă.
1937 çулта Павел Алексеевич репресси айне пулнă. 1939 çулхи кăрлачăн 24-мĕшĕнче Шупашкарта тĕрмере вилнĕ.
1958 çулта ăна реабилитациленĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Кăрлачăн 24-мĕшĕнче вилнисем Категори:Çĕртмен 20-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1876 çулта çуралнисем Категори:1939 çулта вилнисем Категори:Репрессиленисем Категори:Тĕрмере вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Куславкка районĕ Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:Хаçат редакторĕсем
Алекинская
Алекинская — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Берёзовая юппин сулахай çыранпа вăрринчен 31 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ерлыкин Евгений Ефимович
Ерлыкин Евгений Ефимович  — (24.12.1909(11)-18.04.1969), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн сывлăш-çар вăйĕсен 59-мĕш пĕтерекен авиаци бригадин командирĕ, полковник.
Эдгар Аллан По
Э́дгар А́ллан По (англ. Edgar Allan Poe; 19 кӑрлач 1809, Бостон, АПШ — 7 юпа 1849, Балтимор, США) — америка ҫыравҫи, сӑвӑҫи, эссейçи, литература тишкеревҫи тата редакторӗ, америка романтизмӗн пайташӗ.
Европа литературине сӗмленӗ. Шарль Бодлерӑн пултарулӑхӗ ҫине витӗм хунӑ. Артур Конан Дойл ӑна детектив жанрӗн никӗслевҫи тенӗ.
Каҫӑсем
Категори:1809 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 19-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1849 çулта вилнисем Категори:Юпан 7-мĕшĕнче вилнисем Категори:Пайăр çынсем:АПШ Категори:Америка çыравçисем Категори:Пайăр çынсем:АПШ
Клуххуйсен çĕршывĕ
Клуххуйсен çĕршывĕ (Страна глухих) — Киностудия им. Горького киностудире Валерий Тодоровский режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Туçи (Çĕнĕ Шупашкар)
Кунçул
197-мĕш çулхи -мĕшĕнче ялсен йышĕнчен кăларса пăрахнă.
Каçăсем
Категори:Шупашкар районĕнчи пурăнан вырăнсем
Сан-Висенте-де-Каньете
Сан-Висенте-де-Каньете (San Vicente de Cañete) — Перу хули.
Каньете районӗн тата Каньете провинцин, Лима департаменчӗн административлӑ тӗп хули.
Лимаран 144 км кӑнтӑралла вырнаҫнӑ. Халӑхӗ 2006 ҫулта 160,598 ҫын пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Анаграмма
Анаграмма (греr. ανα- «пӗтӗм» + γράμμα «саспалли»=«ҫавӑрса хугӑ саспалли») — мӗнле те пулин сӑмахӑн (е сӑмах ҫыхӑнӑвӗ) саспаллисене е сасӑсене пӑтраштарса пачах урӑх сӑмах (е сӑмах ҫыхӑнӑвӗ) тунин литература меслечӗ.
Каҫӑсем
Категори:Литературăри мелсем Категори:Чĕлхе вăййисем
Сунас
Сунас, çавăн пекех Рини́т (ῥίς — шăнсан пулакан симптом.
Каçăсем
Категори:Сăмса Категори:Сăмса чирĕсем Категори:Чирсем
Пĕчĕк хисепсен саккунĕ
Пĕчĕк хисепсен саккунĕ (акăлч. The law of small numbers) — пĕчĕк суйланчăк  генераллĕ йышăн палăрăмĕсене тĕллĕхлĕ кăтартассин пулаяслăхне  ÿстерес туртăм
Термина Амос Тверски тата Даниэль Каннеман 1971-мĕш çулта кĕртнĕ.
Пĕчĕк хисепсен саккунĕ вăл пысăк хисепсен саккунĕ текеннине сăлтавсăр анлăлатнине кура сиксе тухать.
Çавăн пекех
Вылявçă йăнăшĕ
Пысăк хисепсен саккунĕ
Асăрхавсем
Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ Категори:Психологи
П. эрч. 181
Асăрхавсем
Категори:Çулсем
Анатри Çĕньял
Анатри Çĕньял  — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем тата тутарсем пурăнаççĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 311 çын пурăннă, вĕсенчен 97% — чăвашсем.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Николаев Геннадий Алексеевич
Николаев Геннадий Алексеевич (28.6.1956, Нӳшкасси ялĕ, Тăвай районĕ, Чăваш Ен) — паллă чăваш ăславçи, истори ăслăхĕсен кандидачĕ. Кĕске вăхăт хушши (2022-мĕш çулта) Чăваш патшалăх гуманитари ăславĕсен институчĕн директорĕн ĕçĕсене туса пынă.
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Чăваш Енри Тăвай районĕнчи Нÿшкасси ялĕнче çуралса ӳснĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей ăсчахĕсем Категори:Раççей историкĕсем Категори:Историксем Категори:Чăваш историкĕсем Категори:Хаçат редакторĕсем Категори:1956 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 28-мĕшĕнче çуралнисем
Няда-Яха (юханшыв)
Няда-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыдан кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Параллеллĕ тӳрĕлĕхсем
Параллеллĕ тÿрĕлĕхсем, е параллеллĕ тÿрĕ йĕрсем (авалхи Грецире παράλληλος, тÿреммĕн — юнашар пыракансем) — планиметрире: нихçан та касăлман тӳрĕ йĕрсем.
Асăрхавсем
Категори:Математикăлла шайлашулăхсем Категори:Классикăлла геометри Категори:Геометри
Ергонго-Яун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Артюхино
Артюхино — Раççей Федерацинчи ялсем:
Колтусоватка
Колтусоватка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Кеть юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 127 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Артюхино (Мускав облаçĕ)
Артюхино — Мускав облаçĕн Руза районĕнчи ял. Колюбакинское ял хутлăхĕнче щутланать.
Каçăсем
Категори:Руза хула тăрăхĕнчи пурăнан вырăнсем
Грязнушка (Губс юппи)
Грязнушка  —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Губс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кумушка (Шурă юппи)
Кумушка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Шурăç юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 52 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Сунас (пĕлтерĕшсем)
Сунас:
Сăвă
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Шиховский Иван Осипович
{{Ăсчах
{{!}} {{!}}} }}