cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кĕçĕн Цема
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Томасов Михаил Тимофеевич
Томасов Михаил Тимофеевич (Хусан кĕпернинчи Етĕрне уесĕнчи Мăн Явăш, 1896 — 1978, Чулхула) — революционер, политика тата патшалăх ĕçлевçи. Чăваш автономилле олаçĕнчи РКП (б) обкомĕн Яваплă секретарĕ (1924, май — 1925, октябрь).
Кунçул
Томасов Михаил Тимофеевич (11.9.1896 — 16.5.1978)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1896 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 11-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1978 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 16-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чулхулара вилнисем
Кайгэцудо Андо
Кайгэцудо Андо (япон 壊月堂 安度 Кайгэцудо: Андо, 1671—1743) — XVIII ӗмӗрӗн пуҫламӑшӗн пӗлтерӗшлӗ Япони ӳкерҫи, укиё-э ӑсти.
Ямбо-Яха ( Сапатеда-Яха юппи)
Ямбо-Яха  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сапатеда-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  1 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ыджыд-Тыю
Ыджыд-Тыю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Çумăр сезонĕ
Çумăр сезонĕ е Нÿрĕ сезон — климатологире: типĕ сезон тенине хирĕçле ăнлав.
Çăлкуç
Категори:Çулталăк Категори:Климатологи Категори:Çумăр Категори:Çулталăк вăхăчĕсем Категори:Çанталăк
Рамзен (Шаффхаузен)
Рамзен (Шаффхаузен) — (Ramsen SH) — Швейцарири коммуна, Шаффхаузен кантонне кĕрет.
1316 çын пурăнать (2006). Официаллă код — 2963.
Каçăсем
Категори:Шаффхаузен кантонĕн хулисем
Бисамант
Бисамант (çавăн пекех деформацилекен самант) — физикăлла кап, авакан-пăракан самант,
Каçăсем
Категори:Вăй Категори:Классикăлла механика Категори:Физикăлла капсем Категори:Самант
«Культура урлă сывлăх патне» тĕнчери юхăм
«Культура урлă сывлăх патне» тĕнчери юхăм (вырăс Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», акăл. The World Organisation of Culture of Health (WOCH), фр. Organisation Mondiale de Culture de Santé) – тĕнчери пĕрлĕх организацийĕ, 1994 çулта Мускавра йĕркеленнĕ. Организаци Раççей Федерацийĕн Юстици министерствинче шута илнĕ Уставпа килĕшӳллĕн ĕçлет.
Çак юхăмĕн издательствинче серисемпе «Вĕренмелли литература», «В.А. Скумин профессорĕн суйласа илнĕ лекцисем», «Сывлăх культурин основисем», «Пурнăç вĕрентекенĕсем», «Культура урлă сывлăх патне» юхăмĕнчи ĕçченĕсен ĕçĕ-хĕлĕ» кĕнекесем тата çавăн пекех «К здоровью через культуру» (чăвашла «Культура урлă сывлăх патне») журнал кăлараççĕ.
2009 çулта Украинăри (Киев хули) юхăмĕн регионри организацийĕн О.К. Ауновская аслă представительне Николай Рериха халалланă тĕнчери иртекен «Педагогикăпа просветительство» конкурсри номинацинче çĕнтернĕшĕн премипе лауреат медальне панă.
Видео
Категори:Пĕрлĕх Категори:Культура Категори:Сывлăх Категори:Пĕрлĕх организацисем Категори:Пĕрлĕх юхăмĕсем
Алексеев Василий Алексеевич
Алексеев Василий Алексеевич (Хусан кĕпернинчи Етĕрне уесĕнчи Уравăш, 1893 — 1970, Мускав) — революционер, политика тата патшалăх ĕçлевçи. Чăваш автономилле олаçĕнчи РКП (б) обкомĕн Яваплă секретарĕ (1925 — 1926, ноябрь).
Кунçул
Алексеев Василий Алексеевич (7.1.1893 — 27.5.1970)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1893 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 7-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1970 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 27-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Мускавра вилнисем
Полином капашĕ
Полином капашĕ — полином пайташĕсен капашĕсенчен чи пысăкки. Çавăн пекех ку ăнлава хушăран-хушă полином шайĕ тата полином речĕ теме пулать (май пур).
Тĕслĕхсем:
Çырнă чухне чи пысăк капашлă пайташа малтан кăтартаççĕ, унтан, çаканшкал иерархи майăн, ыттисене.
Каçăсем
Категори:Полиномсем Категори:Полиномла функцисем Категори:Элементарлă алгебра
Зёзе
Зёзе — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Руме юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км, бассейн лаптăкĕ 212 км2.
Командăлавçă
Командăлавçă — çарти аслă пуçлăх, кĕçĕнрех шайри пуçлăхсене вара командăлавçă темеççĕ.
Каçăсем
Категори:Çар ертӳлĕхĕ Категори:Çарти тăрăмсем
Салтан патша çинчен юмах (фильм)
Сказка о царе Салтане (Сказка о царе Салтане) — Мосфильм киностудире Александр Птушко режиссёр 1966 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Порзднянка
Порзднянка — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Добрица юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 35 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — [Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Нюхас-Юган
Нюхас-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ить-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  82 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Фор-де-Франс
Фор-де-Франс (Fort-de-France) — (1672 - 1793 ҫҫ. Форт — Рояль пулнӑ) Францин тинӗс леш енчи ҫӗрӗсен, Мартиникан административлӑ тӗп хули, Кариб тинӗсӗн ҫав ятлӑ утрава ҫавӑрса илет. Вест-Индири Францин чи пысӑк хули. Халӑхӗ 2014 ҫула 125 036 ҫын пулнӑ. Хула ҫумӗсене илсен: 140 000 ҫына яхӑн пулать (2014). Экспорчӗ - сахӑр, ром, вӑрӑм вӑхӑта упрама хатӗрленӗ ҫырла-ҫимӗҫ, какао. Халӑхӗ 82 пин ҫын (2006).
Нюхас-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Фор-де-Франс
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Хаматова Чулпан Наилевна
Чулпан Наилевна Хаматова (1.10.1975, Хусан) — раççей кино актриса.
Шăвăну
Шăвăну, тапрануллă куçăма палăртакан сăмах, вăл шутра:
Хаматова Чулпан Наилевна
Каçăсем
Категори:1975 çулта çуралнисем Категори:Юпан 1-мĕшĕнче çуралнисем
Эй-Гун-Еган
Эй-Гун-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Энтль-Гун-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  28 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шăвăну
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Эй-Гун-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Çӳп-çап ярăш
Çӳп-çап ярăш — пысăк диаметрлă бетон е металл пăрăхĕнчен тунă, нумай этажлă çуртсенче вертикальлĕ лартнă техника хатĕрĕ. Кулленхи хытă каяшсене (КХК) эффектлă пуçтарса тирпейлеме кирлĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пурăнан-коммуналлă хуçалăхĕ Категори:Çӳп-çап Категори:Ярăшпăрăхсем
Карпеев Михаил Поликарпович
Михаил Поликарпович Карпеев (21.11.1922, Якимово ялĕ, Шупашкар вулăсĕ, Шупашкар уесĕ, Чăваш АО  — 7.6.2021, Харьков, Украина) — совет вăрçă вĕçевçи, полковник, Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă, Совет Союзĕн Паттăрĕ (1945).
Биографи
Михаил Карпеев родился 1922 çулхи чӳкĕн 21-мĕшĕнче Якимово ялĕнче (халĕ Шупашкар çĕрĕнче). 1940 çулта 4-мĕш №-лĕ шкулта вунă классра тата аэроклубра вĕренсе тухнă. Юпа уйăхĕнче Карпеева Хĕрлĕ Çара хĕсмете йыхравланă. 1941 çулхи çурла уйăхĕнче Свердловскри вăрçă авиацийĕн вĕçевçĕсен шкулĕнче хăвăрт курсĕнче вĕренсе тухнă. Çав çултах вăрçăна кайнă. Ленинград, Сталинград, Кăнтăр, 4-мĕш Украина тата 3-мĕш Беларуç фрончĕсенче çапăçнă. Ленинград патĕнче çапăçса, 1942 çулхи нарăс уйăхĕнче йывăррăн аманнă.
Абдуллаев Урунбай
Абдуллаев Урунбай — (КÇ18.4.1912.5-15.08.1989 ), 2-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш тапăну çарĕн 219-мĕш Идрица стрелксен дивизин 375-мĕш стрелоксен полкĕн 1-мĕш стрелоксен ротин стрелокĕ, красноармеец , Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 24.03.1945.
Каçăсем
Категори:Акан 18-мĕшĕнче çуралнисем
Оне-су-Буа
Оне-су-Буа (Aulnay-sous-Bois) — Францири коммуна, ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ Парижӑн хула-ҫумӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Жмурко Иван Матвеевич
Жмурко Иван Матвеевич Жмурко Іван Матвійович — (29.08.1914(16)-04.08.1955), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Ленинград фрончĕн 15-мĕш сывлăш çарĕн 5-мĕш гварди бомблакан авиаци корпусĕн 5-мĕш гварди бомблакан авиаци дивизин 35-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья штурманĕ, гварди капитанĕ.
Тропик тулашĕнчи циклон
Тропик тулашĕнчи циклон
Çăлкуçсем
Категори:Метеорологи Категори:Циклонсем Категори:Стратосфера Категори:Çанталăк
Тури Солось
Тури Солось — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мăн Солось кӳлĕ - Солозь елга-күле юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Евразилĕх
Еврази́лĕх — 1920-1930-мĕш çулсенче вырăс эмиграци хушшинче пуçарăннă философиллĕ-политикăллă юхăм, унăн варти идейи — вырăс тĕнчи европа е ази цивилизацийĕ йышне кĕмест, пĕтĕмĕшле Еврази геополитика концепцийĕ йышĕнче пулать. Чи малтанах, 1920-мĕш çулсенче юхăм большевиксен революцине майлă тăнă.
Çăлкуçсем
Евразилĕхе славянофилсен йăли-йĕркисенчен тухнă теççĕ. Евразисем хăйсем вара малтанхи славянофилсене (Алексей Хомяков, братья Аксаковы), кайранхи славянофилсене (Константин Леонтьев, Николай Страхов тата Николай Данилевский, çаплах Гоголя тата Достоевский публицистсене йышăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Евразилĕх Категори:Вырăс философийĕ Категори:Раççей философийĕ Категори:Казахстан философийĕ Категори:Узбекистан философийĕ Категори:Консерватизм Категори:Паннационализм
Авакан самант
Авакан самант — каштан е урăх хытă ĕскерĕн нейтраллĕ касăлу тĕнĕлĕн тĕлĕшĕнчи  тулаш вăйсен саманчĕ.
Çăлкуç
Категори:Вăй Категори:Хăтлав инженерийĕ Категори:Материалсен чăтăмлăхĕ
Классен кĕрешĕвĕ
Классен кĕрешĕвĕ — социаллă классен интересĕсем хире-хирĕç çапăнни тата çавна кура хирĕçÿсем сиксе тухни. Ку ăнлав уйрăмах марксизмра пысăк вырăн йышăнать.
Асăрхавсем
Категори:Марксизм Категори:Истори философийĕ Категори:Политологи Категори:Социаллă классем
Маргинал
Маргина́л, маргина́ллă çын, маргиналлă элемент (margo — аяк хĕрри) — тĕрлĕ социаллă группăсен, системăсен, культурăсен хушшинче тăракан çын.
Хальхи чĕлхере çак сăмаха люмпен (класран тухнă элемент) терминпа палăртаççĕ.
Каçăсем
Категори:Социаллă статус
Сен-Пьер (Реюньон)
Сен-Пьер (Saint-Pierre) — Реюньон Францин тинӗс леш енчи ҫӗрӗн коммуни.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Аслă Тĕп командăлавçă
Аслă Тĕп командăлавçă — патшалăхри Хĕçпăшаллă Вăйсен чи пысăк пуçлăхĕ, унран аслăрах çар пуçлăхĕ çук.
Каçăсем
Категори:Çар ертӳлĕхĕ Категори:Çарти тăрăмсем
Яру
Яру:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Нюхсат-Юган
Нюхсат-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Назым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  239 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Зезеке
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Нюхсат-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Чеца
Кĕçĕн Чеца —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Чеца юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 4 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Абруков Сергей Андреевич
Сергей Андреевич Абруков (13.9.1921, Кĕçĕн Сĕнчел ялĕ, Аксу районĕ, Тутар АССР – 1.5.2006, Шупашкар, Чăваш Республики) – физик, физика-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор (1966)
Ывăлĕ — Абруков Виктор Сергеевич, физик.
Биографи
Хусанти университечĕн физика-математика факультетĕнче аслă пĕлӳ илнĕ (1948), унтах 1967-чен вĕрентӳç ассистенчĕ, аслă вĕрентӳç, доцент, кафедра ертӳçи пулса ĕçленĕ. 1967–83 çулсенче Чăваш патшалăх университечĕн проректорĕ (ăслăх ĕçĕпе), теплофизика  кафедрин ертӳçи (1967–96).
Ăслăх ĕçĕсем
Сергей Андреевич ертсе пынипе 3 физик тухтăр диссертацине тата 25 çын кандидат диссертацине хӳтĕленĕ. 200 ытла ăслăх ĕçне, çав шутра 3 монографи, 8 ăслай ĕçне пчетленĕ
Вуламалли
16. Ученый, с которым надежно и уверенно // Ульяновец. – 2011. – 15 сент. (№ 43/44). – С. 5 : фот.
Каçăсем
Категори:Физиксем, алфавитпа Категори:XX ĕмĕрти физиксем Категори:СССР физика теоретикĕсем Категори:Раççей физикĕсем Категори:Раççей физика теоретикĕсем Категори:1921 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 13-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2006 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 13-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăвашран тухнă физиксем
Ыджыд-Шор (Ижма юппи)
Ыджыд-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Абдуллин Анвар Абдуллинович
Абдуллин Анвар Абдуллинович — ( КÇ5.июня.1917.23.мая-28.10.2002 ), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 277-мĕш стрелоксен дивизин 846-мĕш артиллери полкĕн тупă командирĕ, Аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 24.03.1945.
Кедяров Александр Петрович
Кедяров Александр Петрович, 1947-мĕш çулхи раштавăн 24-мĕшĕ, Янкăлчра çуралнă. Çавăн пекех Интернетра Улатăр районĕнчи Алтышево ялĕнче çуралнă тени тĕл пулать. Тĕл перевçĕ.
Биографи
1947-мĕш çулхи декабрĕн 24-мĕшĕнче Янкăлчра çуралса уснĕ. Ашшĕ-амăшĕ ирçесем пулнă пулмалла. Вĕсем еплерех майпа Янкăлча килсе лекни паллă мар.
Ĕç вăйĕ
Ĕç вăйĕ (Labor power, Arbeitskraft) — марксизмла политикăлла экономире: çыннăн ĕçлеме (ĕçлеве) пултараслăхĕ, çавна тума кирлĕ вăй-хал тата ăс-хал майĕсем пурри.
Кедяров Александр Петрович
Биографи
Халĕ Беларуçре, Минск хулинче пурăнать.
Паозерка
Паозерка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Порша юханшыва юхса кĕрет. 21 юханшыв тăршшĕ км.
Кедяров Александр Петрович
Çитĕнĕвĕсем
Монреальти Çуллахи Олимпиадăра кĕмĕл медаль çĕнсе илнĕ.
Ĕç вăйĕ
Ку ăнлав марксизм тулашĕнчи теорисенче те (вĕрентÿсенче) пур.
Паозерка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Кедяров Александр Петрович
Каçăсем
Категори:Чăваш Енре çуралнисем Категори:Спортсменсем Категори:Беларуç
Паозерка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Командир
Командир — çарти пуçлăх, анчах та аслăрах пуçлăхсене командир мар, командăлавçă теççĕ.
Литература
Категори:Çарти ĕç тивлечĕсем
Ямп-Яха
Ямп-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сюты-Пой-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Яковлев Александр Яковлевич
Яковлев Александр Яковлевич (Хусан кĕпернинчи Етĕрне уесĕнчи Актай, 1894 — 1948, ГУЛАГ) — революционер, политика тата патшалăх ĕçлевçи. Чăваш АССРĕн Совнаркомĕн пуçлăхĕ (1926 — 1927, май).
1926-мĕш çулхи июльте Чăваш автонимоми облаçĕн Совнаркомĕн пуçлăхĕ С. А. Коричев ĕçрен тухать. Ун вырăнне никама та лартмаççĕ-ха халлĕхе. Çапла вара Совнарком пуçлăхĕн тивĕçĕсене Коричевăн çумĕ пулнă А. Я. Яковлев пурнăçлама тытăнать теме пулать. Çавна май ăна «дуумвират» çынни темелле. 1926-мĕш çулхи ноябрьте Совнарком пуçлăхне лартнине шута илсен — пушшех те. Кунсăр пуçне вăл План комиссийĕн пуçлăхĕ те пулнă.
Кунçул
Яковлев Александр Яковлевич (3.9.1894 — 1948)
Тоёхара Тиканобу
Тоёхара Тиканобу (япон 豊原周延, 1838—1912) — Япони пултаруллӑ ӳкерҫи, укиё-э тата бидзинга ӑсти.
Яковлев Александр Яковлевич
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1894 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1948 çулта вилнисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:ГУЛАГра вилнисем
Тоёхара Тиканобу
Кун-ҫулӗ
Тоёхара Тиканобу — укиё-э аталанӑвӗн тапхӑрӗн юлашки ӳнерҫисенчен пӗри.
Пуронга
Пуронга (Пуранга, Пуронка) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Ухта юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 12 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Онега тинĕс тути юханшывĕсен бассейнĕн Унежма юханшыван бассейнĕн анăç чиккичен Золотица юханшывĕн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккчен, Онега юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Онега.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Жмуровский Дмитрий Петрович
Жмуровский Дмитрий Петрович Жмуроўскі Дзмітрый Пятровіч  — (10.01.1918(28.12.1917)-30.06.2010), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 254-мĕш перевçĕсен дивизин 936-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемётчикĕ, красноармеец.
Вилаюнко
Вилаюнко — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шойна юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 37 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Шербур-ан-Котантен
Шербур-ан-Котантен (Cherbourg-en-Cotentin) — Франци ҫурҫӗн-хӗвеланӑҫри ҫӗнӗ коммуни. Норманди регионӗнче вырнаҫнӑ, Манш департаменчӗ. Шербур тавралӑхӗн администрацийӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Волков Алексей Алексеевич
Волков Алексей Алексеевич  (Рязань кĕпернинчи Касимов уесĕнчи Дмитриево, 1889 — 1942, Мускав) — революционер, политика тата патшалăх ĕçлевçи. ВКП (б) Чăваш обкомĕн Пĕрремĕш секретарĕ (1938, октябрь — 1940, февраль).
Кунçул
Волков Алексей Алексеевич (26.12.1889 — 4.3.1942)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1889 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1942 çулта вилнисем Категори:Пушăн 4-мĕшĕнче вилнисем Категори:Мускавра вилнисем
Обвальден
О́бвальден (Obwalden; Obwald; Obvaldo; Sursilvania) — Швейцарин центрĕнче вырнаçнă нимĕç чĕлхиллĕ, çĕр лаптăкĕпе пысăках мар çурмакантон. Администраци центрĕ — Зарнен хула. 36 115 çын пурнать (24-мĕш вырăнта кантонсем хушшинче, 2012 ç.).
Истори
Обвальден, юнашар Нидвальден пекех, швейцар конфедерацине 1291 çулта кĕнĕ.
Администрацилле пайлану
Кантон шутне 7 коммуна кĕрет:
Каçăсем
*
Эй-Еган
Эй-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ван-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  108 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гармонилле сулланусем
Гармонилле сулланусем — пĕр-пĕр физикăлла кап вăхăт иртнĕçемĕн синус (е косинус) саккунĕпе сулланни.
Гармонилле сулланусен танлăхĕ ак çакăн пек
е
кунта х — пĕр-пĕр t вăхăтра сулланакан кап периодри вăтам шайран пăрăннин пĕлтерĕшĕ (сăмахран, кинематикăра — сулланакан пăнчă варринчи тăрăмран унталла-кунталла куçнин пĕлтерĕшĕ); А — суллану амплитуди, у.к. периодри вăтам шайран пăрăннин пĕлтĕрĕшĕн максимумĕ, A размерлăхĕ x размерлăхĕпе пĕр; ω (радиан/с, градус/с) — çаврăмла тăтăшлăх, вăл суллану фази  1 с хушшинче миçе радиан (градус) улшăннине палартать;  (радиан, градус) — сулланун тулли  фази  (кĕскен  — фаза, анчах та ăна пуçламăш фазăпа пăтраштармалла мар); \varphi (радиан, градус) — сулланун пуçламăш фази, вăл тулли фаза  (тата x хăй)  t = 0 чухне  мĕнлине палăртать.
Каçăсем
Категори:Физика Категори:Сулланусем Категори:Сулланусен теорийĕ
Юр майра-патша (фильм, 1966)
Юр майра-патша (Снежная королева) — Ленфильм киностудире Геннадий Казанский режиссёр 1966 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Килсĕррисем
Килсĕрсем — кил-çуртсăр çынсен категорийĕ. Килсĕрлĕх — этемлĕхĕн глобальлĕ проблемăсенчен пĕрри.
Каçăсем
Категори:Социаллă ушкăнсем Категори:Социаллă проблемăсем
Хаклăхăн ĕçлевле теорийĕ
Хаклахăн ĕçлевле теорийĕ (ТТС, labor theory of value), — экономикăри теори
Каçăсем
Категори:Экономика вĕрентĕвĕсем Категори:Экономика Категори:Марксизм Категори:Ĕçлев
Çăмха
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Пралук
Пралук — металл  çип е металл шнур.
Каçăсем
Категори:Электротехника Категори:Материалсем Категори:Яву Категори:Пралук
Тойкилтĕ
Тойкилтĕ
Мамбас
Мамбас —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кимжа юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 52 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Зекках (юханшыв)
Зекках — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Ягст юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км, бассейн лаптăкĕ 262 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Тойкилтĕ (Мĕслим районĕ)
Тойкилтĕ, — Тутарстанри Мĕслим районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Тутарстаннăн Мĕслим районĕнчи пурăнан вырăнсем
Рюэй-Мальмезон
Рюэй-Мальмезон (Rueil-Malmaison) — Франци коммуни. Париж хӗвеланӑҫӗн хула ҫумӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Янг-Ёган
Янг-Ёган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сими-Ёган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  41 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 65 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Абдуллин Мансур Идиатович
{{Çар ĕçченĕ (Абдулин Мансур Идетович) {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ылтăн Çăлтăр медалĕ}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ленин орденĕ}}{{!!}}{{Орден Отечественной войны I степени}}{{!!}}{{Орден Красной Звезды}} {{!}}- {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Орден Красной Звезды}}{{!!}}{{Медаль За оборону Сталинграда}} {{!}}- {{!}}} }}
Абдуллин Мансур Идиатович — (15.09.1919-08.06.1996), Вăта фрончĕн 70-мĕш çарĕн 1-мĕш гварди артиллери прорыв дивизин3-мĕш гварди бригадин 167-мĕш гварди çăмăл артиллери полкĕн тупă командирĕ, Аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 07.08.1943.
Нялин-Кис-Игый
Нялин-Кис-Игый — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Негус-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  142 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мимино
Мимино (Мимино) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1977 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1977 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1977 çулхи кинокамитсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Виктория Токарева Категори:Фильмсем, Гия Канчели мусăкĕпе Категори:Вырăсла фильмсем
Зельке
Зельке — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Боде (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 64,4 км, бассейн лаптăкĕ 468 км2.
Çăмха (çар ĕçĕ)
Çăмха — патшалăхсен хĕçпăшаллă вăйĕсенче (ытларăхăшĕнче) пур  йĕркелĕм (айсыпăк). Вырăсла «взвод» тенипе тÿр килет. Анчах та чăваш чĕлхинче ку сăмах варваризм шутланать. Çăмха тени — хранццусла тата ытти хăшпĕр чĕлхесенчи Peloton сăмаха кальккăласа куçарни пулать (вырăс чĕлхинче те 18-мĕш ĕмĕрте Плутонг тенĕ).
Литература
Категори:Çар йĕркелĕмĕсем Категори:Çăмха Категори:Çар
Пролетариат юра ерни
Пролетариат юра ерни, е пролетариатăн тăрăмĕ абсолютлăн тата танлаштаруллăн начарланни  — марксизмла политэкономири концепци, унпа килĕшÿллен  кĕрĕшевçĕсен класĕн экономикăлла лару-тăрăвĕ, капитализмăн объективлă саккунсене пула, вăхăт иртнĕçем япахланнăçем-япăхланса пырать. Синонимла термин — пауперизаци.
Асăрхавсем
Категори:Минимумла шалу Категори:Марксизм Категори:Çынсен тупăшĕ Категори:Шалу Категори:Экономика благосостояния Категори:Экономикăлла концепцисем
Паршенга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ярусен арчи
Ярусен арчи (çавăн пекех арча) — тĕпрен илсен автомобильсенче усă куракан механизм, вăл яру шайлашулăхне улăштарма май парать.
Каçăсем
Категори:Механизмсем Категори:Трансмисси
Категори:Танк тытăмĕ Категори:Автомобиль Категори:Ярусен арчи
Чарыков Иван Матвеевич
Чарыков Иван Матвеевич Хальхи Оренбург облаçĕнчи Пономарёвка районĕнчи Ефремово-Зыково, 1902 — 1965, Мускав) — политика тата патшалăх ĕçлевçи. ВКП (б) Чăваш обкомĕн Пĕрремĕш секретарĕ (1940, февраль — 1948).
Кунçул
Чарыков Иван Матвеевич (9.9.1902 — 25.8.1965)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1902 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 9-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1965 çулта вилнисем Категори:Çурлан 25-мĕшĕнче вилнисем Категори:Мускавра вилнисем
Нярым-Ярт
Нярым-Ярт — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сугмутен-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  62 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Юриспруденци
Юриспруде́нци (jūris prūdentia «тивĕç-ирĕк пĕлĕвĕ»,  туртăм ÿкĕмĕнче  «тивĕç-ирĕк» +  «маларах пĕлни, пĕлÿ») —  патшалăх тата тивĕç-ирĕк палăрăмĕсене тишкерекен ăслав; тивĕç-ирĕк пĕлĕвĕсен йышĕ; юристсен ĕслевĕ тата вĕсене хатĕрлесси.
Уйрăлу
Уйрăлу — пĕрлешсе килйыш çавăрнă мăшăр хайсен хутшăнăвĕсене пăрахăçлани.
Ку ăнлава мăшăрланăва пăрахăçлани тенипе пăтраштармалла мар.
Статистика
Статистика Наци британи бюровӗн тӗпчевӗсем тӑрӑх, ытти ҫулсенчи ушкӑнсенчен икӗ хут ытларах 25-29 ҫулта ҫамрӑк ҫынсем уйрӑлаҫҫӗ. Ученӑйсем ҫакна ӑнлантараҫҫӗ: суда каяс умӗн мӑшӑрсем хальхи вӑхӑтра сахалтарах вӑхӑт ирттереҫҫӗ.
Демографи ежегодникӗн кӑтартӑвӗсем тӑрӑх, 1960 ҫултан пуҫласа 1990 ҫулсенче раҫҫей территорийӗнче уйрӑлу шучӗ виҫӗ хут ӳсрӗ, ҫитменнине, 2008 ҫулта кӑтартнӑ тӑрӑх, арҫынсен 52 проценчӗ кӑна тепӗр хут мӑшӑрланма пултарнӑ, хӗрарӑмсен хушшинче ку пай тата сахалрах — 29%.
Уйрӑлусен психологи сиенӗсем
Аслисемшӗн мар, аслисемшӗн хурлӑхлӑ ӗҫ пулса иртекен ачасемшӗн, ҫывӑх ҫын вилнипе пӗртӑвансемшӗн, уйрӑмах чирлӗ уйрӑлу шутланать. Ашшӗ-амӑшӗсем уйрӑлас умӗн кӗске вӑхӑтлӑха стресс ачан пӗр хӳтлӗхсӗр тӑрса юлнӑ тата ҫемйи тӗрӗс-тӗкел тӑрса юлнӑ пек туйӑнма пултарать, ҫавӑн пекех лару-тӑру ҫине витӗм кӳме пултарайманран ҫилли те ҫуралать. Вӑрах вӑхӑтлӑх пуласлӑхра ашшӗ-амӑшӗсем хушшинчи хутшӑнусем арканни ачан малашлӑхӗ ҫине хӑйӗн ҫемйине йӗркелеме пултарни ҫине пысӑк витӗм кӳме пултарать, мӗншӗн тесен уйрӑлнине сӑнаса тӑракан ача час-часах хӑйӗн пурнӑҫӗнче ҫакнашкал сценари тепӗр хут пуласран хӑрать.
Ачасемпе ашшӗ-амӑшӗсем пӗр вӗҫӗмсӗр харкашнине тата харкашнине пула хӗн курнӑ чухне те, шкул ҫулне ҫитмен ачасем е шкул ҫулне ҫитмен ачасем хӑйсен хӑнӑхнӑ пурнӑҫне тӗпрен улӑштарма кирлӗ мар, урӑхла каласан, ача садне е шкула тӗпрен улӑштармалла мар, мӗншӗн тесен ачан хӑнӑхнӑ лару-тӑрӑвне сыхласа хӑварнипе пӑшӑрханма тата стресс пулма пултарать.
Энтони Дуглас шухӑшӗпе (Children and Family Court Advisory and Support Service (Cafcass), ашшӗ-амӑшӗсен, ача уйрӑлнӑ хыҫҫӑн унпа пӗрле пурӑнаканскерӗн, иккӗмӗш ашшӗ-амӑшне хирӗҫ тӑмалла мар. Ҫакӑ "атте-анне ютшӑнасси" патне илсе пырать. Дуглас ҫапла шутлать: мӑшӑрланнӑ хыҫҫӑн тепӗр ашшӗ-амӑшне хирӗҫ "ачасемпе хаяррӑн тытасси"шутне кӗртмелле. Хальхи вӑхӑтра судра пӑхса тухакансенчен нумайӑшӗ "ашшӗ-амӑшӗнчен ютшӑнасси" ҫине пӑхнӑ пек пӑхаҫҫӗ, мӗншӗн тесен ачасем ашшӗ-амӑшӗсен хирӗҫӗвӗсене хутшӑнаҫҫӗ тата пӗр-пӗринпе килӗштерсе пурӑнма право пур. Дуглас шучӗпе, ашшӗ-амӑшӗсен "ачасемпе хаяррӑн тыткаламалли формӑшӑн" тулли яваплӑх пулмалла.
Абдулманапов Магомед-Загид
Абдулманапов Магомед-Загид — (30.09.1924-13.04.1944), 4-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди уйрăм мотоинженер батальонĕн отделени командирĕн çумĕ, Кĕçĕн сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 16.05.1944.
Уйрăлу
Экономика факторӗсем уйрӑлусен шучӗ ҫине витӗм кӳни
Хӑш-пӗр социологсем тӗпченӗ тӑрӑх, экономикӑри е ку ҫӗршыври тапхӑрсем чакса пынӑ тата кризиссем вӑхӑтӗнче уйрӑлу шучӗ ялан тенӗ пекех чакса пырать. Ҫакӑ упӑшкипе арӑмне хуҫалӑха пӗрле тытса пыни укҫа-тенкӗ ресурсӗсене перекетлеме май панине, ҫапла вара ытларах пурлӑх пухассине сыхласа хӑварма май панине ӑнлантарса парать. Сӑмахран, Испанире, 2008 ҫулта уйрӑлу шучӗ, пӗлтӗрхипе танлаштарсан, 12% чакнӑ, ҫакӑ вара, социологсем шутланӑ тӑрӑх, 2008-2009 ҫулсенчи тӗнче экономикин кризисӗ витӗм кӳнине ӑнлантарса панӑ.
Асăрхавсем
Категори:Килйыш Категори:Демографи теорийĕ Категори:Гражданла тивĕç-ирĕк Категори:Килйыш тивĕç-ирĕкĕ
Ыджыд-Шор (Паскаю юппи)
Ыджыд-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Поскаю юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Жогин Селиверст Евдокимович
Жогин Селиверст Евдокимович  — (1912-16.07.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 38-мĕш çарĕн 167-мĕш перевçĕсен дивизин 520-мĕш перевçĕсен полкĕн Танка хирĕç пăшалсен взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Волосова
Волосова — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Манбас (Пёза юппи)
Манбас  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Пёза юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 76 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Лаура
Лаура:
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
По (хула)
По (Pau) — кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ Франци хули тата коммуни.
Атлантика Пиренеи департаменчӗн Ҫӗнӗ Аквитани регионӗн административлӑ тӗп хули (префектури). Ӗлӗк историллӗ Беарн тавралӑхӗн тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Сёкэн (ӗмпӳ арӑмӗ)
мини| Сёкэн ӳнерте. [[Тоёхара Тиканобу ӗҫӗ]]
Ӗмпӳ арӑмӗ Сёкэн (япон 昭憲皇后 Сё:кэн-ко:го:, 9 ҫӳ 1849 — 9 ака 1914) — Японин ӗмпӳ арӑмӗ-консорчӗ (ӗмпӳ пулман), Мэйдзи императорӑн арӑмӗ тата Тайсё императора усрава илнӗ амӑшӗ. Чӑн ячӗ Итидзё Масако (яп. 一条 勝子).
Пурнӑҫӗ
Итидзё Тадакин сулахай министрӑн тата Итидзё Фудзивара йӑхӗн Итидзё турачӗн тӗп пайташӗпе арӑмӗн, Фусими Кунииэ принцӑн хӗрӗн виҫҫӗмӗш хӗрӗ пулнӑ. 1867 ҫулхи 2 авӑн Мэйдзи императором ӑна ҫураҫнӑ, ӑна хирӗҫлекенсем те пулнӑ — вӑл пулас упӑшкинчен виҫӗ ҫул аслӑрах пулнӑ. Унӑн ҫуралнӑ вӑхӑтне 1849 ҫултан 1850 ҫула куҫарнӑ. Вӑл лайӑх вӗреннӗ хӗр пулнӑ - япони поэзине, китай чӗлхине, чай церемонипе икэбана ӳнерне пӗлнӗ.
Ҫураҫу хыҫҫӑн Харуко (яп. 美子) ят илнӗ. Кӗҫех, императрица ача ҫуратма пултарайманни уҫӑлнӑ. Мэйдзи императорӑн пилӗк фрейлинаран 15 ача пулнӑ (вӗсенчен пиллӗкӗшӗ кӑна пурӑнайнӑ), вара Харуко наложницан аслӑ ывӑлне Ёсихитона усрава илнӗ. Ҫапла вара Ёсихито император килйышне кӗнӗ, Мэйдзи император вилсен, ҫӗнӗ император пулса тӑнӑ. 1886 ҫултан Харуко халӑх умӗнче курӑнма пуҫлать. Ҫав ҫулах, утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, аристократсен хӗрӗсем вӗреннӗ шкулти туху экзаменӗсем пӗтнӗ ятпа церемонире императрица пӗрремӗш хут халӑх патне европа кӗпипе тухнӑ, ку вӑл халь Япони хӗрарӑмӗсем те европа тумтирне тӑхӑнма пултарнине пӗлтернӗ. Упӑшки вилнӗ хыҫҫӑн Харуко тӑлӑх императрица (яп. 皇太后 Ко:тайго:) титулне илнӗ, Мэйдзи императортан ӑна пурӑнасси икӗ ҫул кӑна юлнӑ, ӑна 1914 ҫулта вилнӗ хыҫҫӑн Сёкэн ят панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Японин ĕмпӳ арăмĕсем Категори:Пайăр çынсем:Япони
Янгня-Яха
Янгня-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сандя-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  12 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Пролетариат
Пролетариа́т (Proletariat, proletarius — тÿррĕн: «тăхăмсем тăвакан») — социаллă класс.
Каçăсем
Категори:Марксизм Категори:Социаллă классем
Эп Мускав тăрăх утатăп
Эп Мускав тăрăх утатăп (Я шагаю по Москве) — Мосфильм киностудире Георгий Данелия режиссёр 1964 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Зарядье (парк)
мини|300px Çутçанталăк ландшафчĕн паркĕ «Зарядье» — 2006 çулчен «Россия» хăна çурчĕ тăнă Мускавăн пĕр ятлă тахçанхи районĕнчи объект. 13 га лаптăка çити территоринче, Китай-хула проезчĕ, Варварка урамĕ тата Мускав шывĕн хĕрри хушшинче вырнаçнă. 2014—2017 çулсенче тăрăшса ĕçлесе тунă. 2017 çулхи авăнăн 9-мĕшĕнче, хула кунĕнче — Мускав 870 çул тултарнă чухне — мăнаçлăн уçнă.
2017 çулăн пуçламăшĕнче пулас паркăн территоринче хăйне евĕрлĕ артефакт — XVI ĕмĕрĕн вĕçĕнче ăсталанă анкăл медальонне — тупнă, вăл Ватă Англи килĕн  историпе çыхăннă пулнă.
Каçăсем
Категори:Китай-хула Категори:Мускавăн пахчисем тата паркĕсем Категори:2012 çул Мускавра
Зельтенбах
Зельтенбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Айсбах (Рейн  юппи)|Айсбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Эй-Ягун
Эй-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нятлонга-Ягун юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  176 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Деконструктивизм
Каҫӑсем
Категори:Деконструктивизм Категори:Архитектура стилӗсем
Туркай Валери Владимирович
Чăваш Республикин тата Тутарстан Республикин культурăн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ, Чăваш комсомолĕн Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ, Пушкăртстан Республикин М.Карим ячĕллĕ парнесен лауреачĕ, Остер хулин (Украина) хисеплĕ гражданинĕ. Арăмĕ Свердловск облаçĕнче çуралнă.
Кун-çулĕ
Валерий Воробьев 1961 çулхи ака уйăхĕн 17-мĕшĕнче Комсомольски районĕнчи Хырай Ĕнел ялĕнче çуралнă.
2014 çулхи юпан 16-мĕшĕнче Валерий Владимировича Хыпар хаçатăн тĕп редакторĕ пулма çирĕплетнĕ.
Пултарулăхĕ
Пĕрремĕш сăвви 1977 çулта Комсомольски районĕн хаçатĕнче кун çути курнă. Унăн «Çăлкуç çути» (1989), «Шурă фарфор чашăк» (1994), «Турă питĕнчи куççуль» (1996), «Пурăнатпăр-ха!» (1999), «Вĕçленми Вĕçев» (1999), «Чунăм, манăн чунăм...» (2003), «Ночь-мелодия» (2004), «Ку эпĕ _ Валери Туркай» (2013) кĕнекисем тата ыттисем пичетрен тухнă. Унăн пьесисемпе Çамрăксен театрĕнче «Телейпе юнашар», Чăваш академи драма театрĕнче «Каçар мана», «Ăçта эс, çăлăнăç?» спектакльсем лартнă. 2010 çулта мăшăрĕпе Ольга Туркайпа пĕрле «Лауреаты Международной премии имени Михаила Сеспеля» кĕнеке кăларнă. 2011 çулхине вара «Моя бунтарская карма» публицистика кĕнеки кун çути курнă. Унăн сăввисемпе вуншар юрă хывнă. Муса Джалиль, Мустай Карим, Габдулла Тукай, Расул Гамзатов, Кайсын Кулиев, Алим Кешоков, Валентин Колумб тата ыттисен сăввисене чăвашла куçарнă, уйрăм кĕнекен пичетлесе кăларнă. Туркайăн сăввисене вырăс, тутар, азербайджан, украин, латыш тата ытти чĕлхесене куçарнă.
Пĕрлĕх ĕçĕ
Валерий Туркай Шупашкарта официаллӑ мероприятисенче чӑвашла баннерсем ытларах кирлĕ тесе админстрацине çыру янӑ. Тӳре-шара поэт ыйтӑвне илтнӗ: ытларах та анлӑрах усӑ курма шантарнӑ.
Каçăсем
Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Тăлмачсем, алфавитпа Категори:ССРП çыравçисем Категори:ССРП сăвăçисем Категори:ССРП тăлмачĕсем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш тăлмачĕсем Категори:Хаçат редакторĕсем
Valerie Tourgay
Итальянла уйрăлу
«Итальянла уйрăлу» (Divorzio all'italiana) — итальян режиссёрĕн Пьетро Джермин илемлĕ фильмĕ, Экрансем çине 1961-мĕш çулта тухнă. Итальянла комедин классикăлла тĕслĕхĕ пулса тăрать. Фильм «Оскар» тата «Ылттăн глобус» премисене тивĕçнĕ.
Тĕп рольсенче: Марчелло Мастроянни тата Даниэла Рокка. Фильм Стефании Сандрелли çамрăк актрисăна тĕнче умне кăларнă, паллă çын туса хунă. Лешĕ ун чухне вунпиллĕкре çеç пулнă.
Каçăсем
Категори:Итали кинокомедийĕсем Категори:«Ылттăн глобус» лауреачĕ пулнă фильмсем Категори:Пьетро Джерми фильмĕсем Категори:1961-мĕш çулти фильмсем Категори:Сицили Категори:1961-мĕш çулти Итали фильмĕсем
Выльăх-чĕрлĕх çитĕнтересси
Ӳсентăран ĕрчетни — ял хуçалăх чĕрчунĕсене ĕрчетсе ял хуçалăхĕнче продукци туса илмешкĕн кирлĕ ял хуçалăхĕн отраçлĕ. Çак ĕçе туса пыма кирлĕ ăслăха зоотехни теççĕ.
Каçăсем
*
Абдулмеджидов Ахмед Дибирович
Абдулмеджидов Ахмед Дибирович — (1923-27.03.1944), Хура тинĕс флочĕн Одесса тинĕс-çар базин 384-мĕш тинĕс пехотин уйрăм батальонĕн автоматчикĕ, краснофлотец, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 20.04.1945.
Ахазов Тимофей Аркадьевич
'''Дани Ахазов Тимофей Аркадьевич (Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи Çĕрпӳ уесĕнчи Чакаç, 1907 — 1979, Шупашкар) — политика тата патшалăх ĕçченĕ.
Кунçул
Ахазов Тимофей Аркадьевич ( 2.6.1907 — 9.6.1979)
Каçăсем
Категори:XX ĕмĕрти политика ĕçченĕсем Категори:Чăваш Енĕн политикĕсем Категори:Патшалăх ĕçченĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:1907 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 2-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1979 çулта вилнисем Категори:Çĕртмен 9-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Шупашкарта вилнисем
Виçĕ мăнтăркка (фильм)
Виçĕ мăнтаркка (Три толстяка) — Ленфильм киностудире Алексей Баталов режиссёр 1966 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1966 çулхи фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП юмах фильмĕсем Категори:Шухăшласа кăларнă патшалăхсем пирки фильмсем Категори:Алексей Баталовăн фильмĕсем Категори:Юрий Олешăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Виçĕ мăнтăркка
Лев Толстой (фильм, 1984)
Лев Толстой (Лев Толстой) — Горький ячĕллĕ киностудире Сергей Герасимов режиссёр 1984 çулта ӳнерленĕ совет мусăк камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1984 çулхи фильмĕсем Категори:Чехословакин 1984 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:ССРП биографи фильмĕсем Категори:XIX ĕмĕр пирки истори фильмĕсем
Йĕркелĕм
Йĕркелĕм, çавăн пекех йĕркеленӳ, вырăс чĕлхинчи «учреждение», «предприятие», «формирование», «организация» тенисемпе тÿр килекен ăнлав-термин:
Сăмахсартан :
йĕркеленÿ п.с. Обществăлла пĕрлешӳ е патшалăх учрежденийĕ; организаци. Шупашкарти пĕчĕк хуçалăх йĕркеленĕвĕсен ассоциацийĕн генеральнăй директорĕ. Х-р, 16.09.1992, 4 с. Пĕтĕм Раççейри «Афганистан ветеранĕсен Раççей Союзĕ» обществăлла организацин Чăваш Республикинчи йĕркеленĕвĕн правлени председателĕ. ÇХ, 1999, 13 /, 2 с. — танл., Егоров, 1954, 61 с.
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Йĕркелĕм Категори:Йĕркеленӳ
Обервилье
Обервилье (Aubervilliers) — кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ Франци коммуни тата ҫурҫӗр Париж хула ҫумӗ.
Сен-Дени тавралӑхӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Омрась-Юган (Назым юппи)
Омрась-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Назым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  375 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем