cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мăн Холка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Евгеника (альбом)
Каçăсем
Категори:«Браво» группа альбомĕсем Категори:Moroz Records альбомĕсем
Ягус
Ягус — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Охлым кӳлĕ    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тăван-пĕтен
Родня (Родня) — Мосфильм киностудире Никита Михалков режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Эпир Кронштадтран
Эпир Кронштадтран (Мы из Кронштадта) — Мосфильм киностудире Ефим Дзиган режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Сасăннинчен пысăкрах хăвăртлăх
Сасăннинчен пысăкрах хăвăртлăх е суперсоник хăвăртлăх, çавăн пекех кĕскен суперсоник теме те пулать
Монастырка (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Санкт-Петербург юханшывĕсем
Пăр витевĕ
Пăр витевĕ — шыв çинче, çавăн пекех, тип çĕр çинче те, пулса тăнă пăр сийĕ.
Шыв çийĕнчи пăрăн хулăнăшĕн формули
Усă куракан формулăсем (h_{l} символ пăр хулăнăшне кăтартать):, кунта T - сывлăшăн талăкри вăтам температури, , кунта T - сывлăшăн уйăх хушшинчи вăтам температури.
Асăрхавсем
Категори:Гляциологи Категори:Пăр
Улаппа
мини|справа|250px|Улаппасем Улаппа (Columba palumbus) — кăвакарчăнсен Columbidae йышĕн вĕçен кайăк тĕсĕ.
Ахаль кавакарчăнтан шултрарах. Йăвине йывăç турачĕсем çинче çавăрать.
Кĕçĕн Сыростан
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ пуçенчĕн Аргаçи гидроузелĕчченшывуправĕ|Аргаçи гидроузелĕччен]]. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Улаппа
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Кăвакарчăнсем Категори:Евразин вĕçен кайăкĕсем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем
Доренко Сергей Леонидович
Биографи
1959 çулхи юпан 18-мĕшĕнче Керчьре, Леонид Филиппович Доренко (1936—2014) çар вĕçевçипе Татьяна Ивановна Доренко бтблиотекарь çемьинче çуралнă. Амăшĕ Житомирте, ашшĕ — Стахановра çуралнă. Çитĕннĕ чухне çемье пĕрмаях куçса çӳренĕ пулнипе 10 яхăн шкула улăштарма тивнĕ, аттестата Волгоградри физика-математика шкулĕнче алла илнĕ.
2003 çулта РФКП ретне кĕнĕ, 2012 çулхи пуш уйăхĕнче партирен тухни пирки пĕлтернĕ.
Википеди
Доренко шутланипе, Википедие укçа пани РФКП панинчен усăллăрах. РФКП-ран тухас тесе Доренко çапла çырнă : Я систематически носил взносы вам и в Википедию. Википедия оказалась несопоставимо важнее и полезнее для устройства жизни в моей стране, чем Компартия. Вы не обижайтесь, я теперь вашу долю стану платить Вики, от них пользы больше.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:«Эхо Москвы» радиостанцин ертӳçисем Категори:РФКП пайташĕсем Категори:Пĕрремĕш каналăн телеертӳçисем Категори:Юрий Лужков
Дончук Василий Иванович
Дончук Василий Иванович Дончук Василь Іванович — (10.12.1910.(27.11)-21.10.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 02. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Карели фрончĕн 7-мĕш сывлăш çарĕн 108-мĕш уйрăм разведка авиаци эскадрильин командирĕ, майор.
Кырнышьёль
Кырнышьёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Кожва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кĕçĕн Акем
Кĕçĕн Акем — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Шиверта юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  6 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Гиперсоник хăвăртлăх
Гиперсоник хăвартлăх е, кĕскен, гиперсоник, çавăн пекех сасăннинчен чылай пысăкрах хăвăртлăх. Кунта «чылай» тени пилĕк е ытларах хут пысăкраххине пĕлтерет. (Мах хисепĕ çавăн пек).
Касăсем
Категори:Аэродинамика
Ауаса (кӳлĕ)
Ауаса — Эфиопи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 88 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эфиопи кӳллисем
Максимова Вера Степановна
Максимова Вера Степановна (1922, Вăта Тимĕрçен ялĕ — 1964), Мускав хули), — чăвашран тухнă чаплă пианистка.
Пурнăçĕ
Вăта Тимĕрçен ялĕнче, унччен Чăваш шкулĕнче ĕçленĕ вĕрентевçĕсен килйышĕнче çуралса ÿснĕ.
Г.С.Максимова ачалăхĕ, Чĕмпĕр хулипе пĕрлех, Вăта Тимĕрçен ялĕнче те иртнĕ.
Чĕмпĕртен Мускав кайсан пултаруллă ачасен Тĕп мусăк шкулĕнче вĕреннĕ. Мускав консерваторийĕнче вĕренме пуçланă. Вăрçă вăхăтĕнче амашĕпе пĕрле Мордва республикинче пурăннă, тыткăнри нимĕçсем пулнă вырăнта куçаруçă пулса ĕçленĕ.
Вăрçă пĕтеспе ăна Хусанти психиатри пульниццине тытса кайнă, вара вăл унта мĕнпурĕ 3 çул пурăннă. Çапла вара 1947-мĕш çулта çеç унăн Мускав консерваторийĕнчи вĕренĕвне тăсма май килнĕ (Л. Оборин класĕнче).
1964-мĕш çулта чĕри хавшаса кайнипе вилнĕ.
Марс (пĕлтерĕшсем)
Марс:
Максимова Вера Степановна
Килйыш пурнăçĕ
Андрей Лимчер врачпа пĕрлешсе пĕрле пурăннă. Тахăш вăхăтра уйрăлнă. Çапах та вĕсен пĕрлехи ывăлĕ пулнă. 20-мĕш ĕмĕр вĕçнелле вăл, Леонид Лимчер, Америкăра пурăннă.
Марс (пĕлтерĕшсем)
Çавăн пекех
Марс (значения) Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Максимова Вера Степановна
Каçăсем
Категори:Культура ĕçченĕсем Категори:Мускавра вилнисем
Çыртмалли
Çыртмалли — тĕп ĕçме-çиме çумне чылай чухне вĕрилентермесĕр тата ăшăтмасăр паракан хушма апат. Çапах та пĕлтерĕшсем темиçе пулнине те палăртмалла. Вăл шутра[çăлкуçсем кирлĕ?]:
Каçăсем
Категори:Ĕçме-çиме Категори:Кулинари терминологийĕ Категори:Апат-çимĕç
Шварцбах (Залах юппи)
Шварцбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Залах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Ирĕклĕ çил (фильм, 1961)
Ирĕклĕ çил (Вольный ветер) — Мосфильм киностудире Леонид Трауберг режиссёр 1961 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1961 çулхи кинокамитсем Категори:Исаак Дунаевскин опереттисене экранизациленисем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем
Вымчук
Вымчук — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шарна юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 8 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Станицын Виктор Яковлевич
Виктор Яковлевич Станицын (2.5.1897, Екатеринослав — 24.12.1976, Мускав) — совет кино актёрĕ. ССРП халăх артисчĕ (1948).
Волнушка (юханшыв)
Волнушка  — Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Волга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ 137 км2.
Çамка шăмми
Çамка шăмми (os frontale) — этемĕн пуç куташкинчи мăшăрлă мар (мăшăрсăр)  шăмă.
Асăрхавсем
Категори:Пуç купташки Категори:Пуç Категори:Çамка
Вымчук
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Станицын Виктор Яковлевич
Каçăсем
Категори:1897 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 2-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1976 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 24-мĕшĕнче вилнисем
Вымчук
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Волнушка (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем
Хусанти ветеринари медицинин патшалăх академийĕ
'''Хусанти ветеринари медицинин Н. Э. Бауман ячĕллĕ патшалăх академийĕ''' — Хусанта (Тутарстан) вырнаçнă, Раççейри ветеринари профилĕнчи чи ватă вĕренӳ аслă шкулĕсенчен (ваш) пĕри.
Пĕрлехи хыпарсем
Академие 1873 çулта Хусанти ветеринари институчĕ ятпа уçнă.
Каçăсем
Категори:Хусанти вĕренӳ аслă шкулĕсем, алфавитпа Категори:1873 çулта никĕсленĕ вĕренӳ шкулĕсем Категори:Раççей медицинин вĕренӳ аслă шкулĕсем
Хор-Пун-Юган
Хор-Пун-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сыня юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  151 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Тохомура
Тохомура (японла: 東峰村 (кандзи), とうほうむら (хирагана)) - Японире, Фукуока префектурарине кĕрекен ял.
Каçăсем
Категори:Фукуока профектуринчи ялсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Виç хут юрату çинчен
Виç хут юрату çинчен (Трижды о любви) — Ленфильм киностудире Виктор Трегубович режиссёр 1981 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Токсина Анна Ивановна
Токсина Анна Ивановна (çуралнă чухнехи хушамат Иванова, 15.2.1898, Хусан кĕпернин Çĕрпӳ уесĕнчи Çавалхĕрри Кăнаш ялĕ (халĕ Çĕрпӳ районĕнче) – 24.5.1985, Шупашкар) — чăваш юрăçи (сопрано), пĕрлĕх ĕçченĕ. Хаçат-журналсенче те ĕçленĕ.
Кунçул
Интернетра çырнинчен :
<Куçару: >
Анна Ивановна Токсина кунçулĕ пирки Иван Ахрат "Пирвайхи чăваш шăпчăкĕ" хайлавĕнче аван çырса кăтартнă.
«Эпĕ хамăн пурнăçăма пуçласа Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче тăван хăлăх юррипе çыхăнтартăм. Çавăнтанпах ăшăмра юрă пурăнать. Пĕччен юрласан – хам валли, халăх умне тухсан – халăх валли», – çапла аса илетчĕ Анна Ивановна Чĕмпĕр шкулĕ хăй пурнăçĕнче уйрăмах пысăк пĕлтерĕшлĕ пулнине паллă туса.
Тăвай районĕнчи Енĕш Нăрваш шкулĕнче пĕлÿ илнĕ хыççăн Анна Токсина – ун чухне вăл Иванова хушаматпа çÿренĕ-ха – 1911 çулта Чĕмпĕрти чăваш шкулне вĕренме кĕрет. Кунта пулас юрăçа телей шăпи кĕтсе тăнă. Вăл шкултан тин кăна вĕренсе тухнă Федор Павлов, Степан Максимов, Капитолина Эсливанова мусăкçăсен тарават аллине лекет. Чĕмпĕрти шкула пĕтĕмпех «пиллĕк» паллăсемпе вĕренсе пĕтерет вунсаккăрти хĕр. Çамрăк хĕрача-учительница, пĕчĕкçеççĕ чăматанне çĕклесе, Çĕрпÿ хулине пырса çитет, ĕç пирки калаçма инспектор патне кĕрет. Анчах ăна кунта юрăхлă ĕç вырăнĕ тупса параймаççĕ. Çакăн хыççăн вĕренÿ çулĕ пуçланас умĕн Анна Ивановна Самар кĕпĕрнинче Мелекесс таврашĕнчи çурри вырăс, çурри чăваш ялне пырса вырнаçать. Анна пыриччен шкул та пулман ку ялта, хут-кĕнекепе никамах та интересленмен. Çакăнта тăвать вĕренÿри хăйĕн пирвайхи утăмĕсене çамрăк учительница. Кунне-çĕрне шкулта ирттерет. «Çарăмсан хĕрне тухаттăм та кăмăл тăраниччен макăраттăм, – каласа паратчĕ юрăçă вуншар çул иртсен. – Çарăмсанăн тулăх шывĕ, çÿллĕ çыранĕсем Мăн Çавала аса илтеретчĕç. Шухăшăмсемпе, ĕмĕтсемпе Чĕмпĕрелле е Чăваш çĕршывнелле вĕçсе каяттăм...».
Çулталăкранах Анна Ивановна Çĕрпĕве таврăнать. Малалла вĕренес кăмăлĕ çирĕп пулнă май гимназири укĕ çуллăх курса вырнаçать. Унтан вĕренсе тухсан аслă шкулсене кайма çул уçăлать.
Пĕррехинче, 1918 çулхи хĕл кунĕсенче, Çĕрпĕве Хусантан хут килет: тĕрлĕ çĕрте вĕренекен чăваш çамрăкĕсем пухăнмалла имĕш унта. Чи пултаруллисене съезда пыма йыхравлаççĕ. Çĕрпÿри гимназири тантăшĕсемпе пĕрле Анна та çитет Хусана. Кунта вăл кĕтмен-туман çĕртен Степан Максимовпа тĕл пулать. Вăл Чĕмпĕрти çамрăксен делегацине ертсе килнĕ иккен съезда. Хăй вĕрентнĕ хĕрачана курсан мусăкçă чăннипех хĕпĕртесе ÿкет.
Маллала вара, çавăнтах, ак çапла çырнă:
Юлашкинчен:
Кун хыççăн кун иртет. Анна Çĕрпÿри курсран та вĕренсе тухать. Шăпа ăна халĕ Мускав консерваторине илсе çитерет. Лайăх педагог патне лекет вăл кунта. Надежда Васильевна Савина профессор патĕнче пултарулăха туптать. Савина Петербургра чаплă мусăкçă кил-йышĕнче çуралса ÿснĕ, Полина Виардо патĕнче те вĕреннĕ! Пысăк театрта юрланă. Унăн кун-çулĕ Аннăшăн çăтмахри пек, нимĕнле шухăш-ĕмĕт вылявĕ те вĕçсе çитейми тĕнче хĕрри пек туйăннă.
Çирĕм виççĕмĕш çул. Çурла уйăхĕн 9-мĕшĕнче Шупашкара Мускавран телеграмма килет: ял-хуçалăх выставкине юрлакансене, ташлакансене, мусăкçăсене ямалла. Федор Павлович хыпаланса ÿкет. Мĕнле япала ку!? Ик-виçĕ кунтанах тухса каймалла.
Çармăссемпе тутарсем тахçанах хатĕрленеççĕ иккен. Эпир паян тин пĕлетпĕр. Çăпата сырса шăхăрса юлас марччĕ ĕлĕкхилле. Хатĕрленес хăвăртрах!
Анна Токсина та Федор Павлович пухнă коллектива хутшăнать. Хор солистки пулса выставкăри чăваш павильонĕнче, халăхсен туслăх каçĕнче, университетра, мусăк ăслăхĕсен институтĕнче, халăх академийĕнче, Кремльти Свердлов залĕнче тата ытти эстрадăсем çинче юрлать. Концертсем пур çĕрте те ăнăçлă иртеççĕ.
1924 çулта Анна Ивановна Токсина упăшкине Чăваша ĕçлеме янă май Шупашкара таврăнать. Пĕр вăхăт «Канаш» хаçатра, «Ӗç хĕрарăмĕ» журналта ĕçлет. Çав хушăрах Чăваш наци хорĕн солистки пулса хайĕн ăсталăхне ÿстерсе пырать. Çирĕм саккăрмĕш çулта чăваш хорĕ Мускавра уйăх çурă концертсем кăтартать. Анна Токсина пластинка валли тăватă юрă юрласа парать çавăн чухне. Çирĕм тăххăрмĕш çулта – каллех Мускав. Пысăк театрта, Культура паркĕн эстради çинче янăрать унăн сасси. Хăйĕн юратнă профессорĕпе те тĕл пулать Анна Ивановна. «Шел, Анечка, – тет Надежда Васильевна пăшăрханса, – вăхăтсăр пăрахмалла пулчĕ консерваторие. Пуласлăху илĕртÿллĕччĕ, çулу анлăччĕ. Юрĕ ĕнтĕ, сассуна сыхла. Ман сăмахăмсене ан ман. Сасă вăл – черченкĕ инструмент».
Халăх умĕнче чап илнĕ юрăçă 1932 çулта радиора ĕçлеме тытăнать, мусăк редакцине тытса пырать. Çав çулсенче Владимир Кривоносов çырнă «Хаваслăх» мусăклă камит сцена çине тухать. Лисук партине Анна Токсинана юрлаттараççĕ. Чаваш радио çĕнĕ хайлавĕпе пуянланать. Иосиф Люблин «Нарспи» сюжечĕпе радиооратори хатĕрлет, вăл тата Владимир Кривоносов тăрăшнипе Петр Чайковскин «Евгений Онегин» оперинчи уйрăм сценăсем чăваш театрĕн сăн-сăпатне илем кÿреççĕ. Анна Токсинан илĕртÿллĕ сасси вĕсенче те килĕшуллĕ янăрать.
Вăтăр çиччĕмĕш çулта хĕлле Анна Токсина Чăваш хорĕпе Ленинграда каять. Çур уйăха тăсăлаççĕ кунти концертсем. Чăваш тумĕллĕ, сурпанлă-хушпуллă чăваш хĕрарăмĕ çурçĕр çыннисене тыткăна илет, тĕлĕнтерет. Вăл юрланине И. Я. Яковлевăн ывăлĕ Алексей Иванович итлесе савăнать. Вăл пĕтĕм коллектива çĕр выртмаллах хăйĕн хваттерне илсе каять. Тул çутăличченех юрă шăранать чăваш кĕввисене ашшĕ пекех сума сăвакан Алексей Иванович патĕнче...
Уяр çанталăкра аçа çапнă пекех çав çулхине ахăрсамана пуçланса каять. Мăшăрĕпе пĕрлех Анна Ивановна та «халăх тăшманĕ» пулса тăрать. Çирĕм çула яхăн тăван халăхĕ умне кăлармасăр пытарса усраççĕ чăваш мусăк культурин чи çутă çăлтăрне. Хĕрĕхе те çитмен юрăçа аталанса, пиçсе çитнĕ тапхăрта юрă юрлама чараççĕ. Чăваш вокал искусствишĕн нихăçан таврăнми, нимĕнпе сипленми çухату пулнă ку.
Аллă улттăмĕш çулта кăна Анна Ивановнан хăйĕн репертуарĕнчи хăш-пĕр юрăсене пленка çине çырма май килет. Анчах, мĕнех тăвайăн, çын çеç мар, сасă та ватăлать-çке, хайĕн çамрăклăхри сĕткенĕпе илемне çухатать. Ун чухнехи пленкăсем те çапах Анна Ивановна сасси мĕн тери çирĕп, парка та илĕртÿллĕ пулнине туйса илме май параççĕ.
Анна Токсина 1985 çулта сакăрвун саккăра кайсан пиртен уйрăлса кайрĕ. Анчах унăн сумлă ячĕ чăваш мусăк культурине ĕмĕрлĕхех кĕрсе юлĕ.
"Пĕрремĕш профессилле чăваш хĕрарăм-юрăçă" тенĕ пирки
Чылай авторсем А.И.Токсина пирки "чăвашран тухнă пĕрремĕш профессилле хĕрарăм-юрăçă" теççĕ. Паллах, лайăх енчен палăртас шутпа ĕнтĕ. Анчах та çапла калани вырăнлах мар пулас. Мĕншĕн-ха? Ма тесессĕн пурăна-киле татах та "маларахри" тупăнма пултарать. Тепĕр енчен, вăл 1920-мĕш çулсенче Чăваш патшалăх хорĕнче ĕçлекен пĕртен-пĕр хĕрарăм-юрăç пулман пуль ĕнтĕ. Ан тив, ыттисем консерваторисенче-мĕнсенче вĕренмен пултăр, анчах та ĕçленĕ вĕт!
Мĕншĕн-ха Мускаври консерваторие пĕтереймесĕрех унтан тухса каять? Сăлтавĕ паллă — качча кайнă май Чăваш Ене таврăнни. Кăштах "чăтнă" пулсан, хайхи "консерваторие пĕтернĕ пĕрремĕш хĕрарăм-чăваш" тенин "мухтавĕ" ăна лекмеллеччĕ, шÿтлерех каласан. Чăннипе вара ку, хальхи куçпа пăхсан, ытлашши нимех те пĕлтермест.
Анна Ивановна капла та питĕ мухтавлă çын, ун çумне татах та мĕн те пулин пусарсах хушса хума кирлĕ мар.
Каçăсем
Категори:Раççей юрăçисем Категори:Чăваш юрăçисем
Категори:Юрăçсем, афавитпа
Гусак Густав
Гусак Густав Husak Gustav — (10.01.1913(28.12.1912)-18.11.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 09. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра ЧССР Президенчĕ, Чехословаки коммунистсен партин Тĕп секретарĕ.
Сапторма-Яха (Ионда-Яха юппи)
Сапторма-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ионда-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 66 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Екатерингофка
Екатерингофка — Раççей территоринчи юханшыв. Санкт-Петербург территорипе юхать. Юханшыв Нева кӳлмекĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3,6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Важнангер
Важнангер, — Мари Элĕн Туçи Мари районĕнчи ял. Виловат ял хутлăхне кĕрет.
Пĕрлехи хыпарсем
94 çын (2010 çул) пурнать. Виловата çитмешкĕн 8 км. Мăн Судырка яханшывăн сулахай çыранĕнче вырнаçнă.
Истори
Ял ячĕ (важын) «сарлакаланнă» тата (ангыр) «юханшыв» сăмахсенчен пулса кайнă темелле. Чăнлавсемпе килĕшӳллĕ, пурăнан вырăна Соланыр çухалнă ялтан темиçе килйыш куçса килсе никĕсленĕ. Архиври çăлкуçсенче яла 1821 çулта тупма пулать.
Каçăсем
Категори:Туçи Мари районĕнчи пурăнан вырăнсем
Калибр (çунатлă ракетăсем)
ОКР Калибр (ранее объединён с ОКР Бирюза), по кодификации НАТО: SS-N-27 «Sizzler» («испепелитель») — российские крылатые ракеты.
Çунатлă ракетăсене ОКБ «Новатор» ăслайласа тунă.
Каçăсем
Категори:Карапа хирĕç ракетăсем Категори:«Сывлăш-поверхность» ракетăсем
Абаята
Абаята — Эфиопи территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 205 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эфиопи кӳллисем
Яны-Луй-Я
Яны-Луй-Я — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Луй-Я юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  7 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гиперсоник хĕçпăшал
Гиперсоник хĕçпăшал — гиперсоник хăвăртлăхпа вĕçме пултаракан ракетăлла хĕçпăшал.
Каçăсем
Категори:Хĕçпăшал
Польшăри нимĕçсем
Польшăри нимĕçсем — Польша республикинчи славянсем мар чи пысăк сахалрахăшлăхĕ. Польшăри 2002 çулта çырса тухнипе çĕршывра 152 900 этнос нимĕçне (0,38 %) палăртнă.
Пĕрлехи хыпарсем
Европăра вăрçă вĕçленсен, 1946 çулта çĕршывра унченхи пекех 2,3 млн ытла фольксдойче текен пурăннă, вĕсен йышĕ Польшăна тавăрса панă облаçсенче пурăннă халăхăн 41 % таран шутланнă, çак Поляк коридорĕнче чылай сахалрахăшлăх пулнă, çаплах малтанхи конгресс Польшинче пысăк мар пайĕ пурăннă. Польшăри нимĕçсен чылай пайне депортациленĕ, нумайăшĕ хăйсен ирĕкĕпех Германие репатриаци программипе тухса кайнă.
Асăрхавсем
Категори:Нимĕç диаспори Категори:Польша халăхĕсем Категори:Польшăри пурăнан халăх Категори:Польша историйĕ
Ваганиха
Ваганиха — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кузнечиха юппин сул ярыннан 2,5 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,7 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Килтĕш (Теччĕ районĕ)
Килтĕш (Кильдюшево), —  Тутарстанăн Теччĕ районĕнчи мăкшăсем пурăнакан ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2000 çулта ? çын пурăннă.
Кунçул
Ял хăçан никĕслени паллă мар. 1700-мĕш çулти хутсенче ăна асăнаççĕ. 1841-мĕш çулти 8-мĕш ревизипе ялта ? чун удел хресченĕ пулнă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Дориков Максим Григорьевич
Дориков Максим Григорьевич  — (13.08.1902(31.07)- 1988), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 48-мĕш çарĕн 17-мĕш перевçĕсен дивизин 280-мĕш уйрăм çыхăну батальонĕн телефонисчĕ, ефрейтор.
Анат Иремель
Анат Иремель —Раççей территоринчи юханшыв. Челепи облаçĕ, Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Тури Иремель (быуа №840) елгасының ярына 13 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ пуçенчĕн Аргаçи гидроузелĕчченшывуправĕ|Аргаçи гидроузелĕччен]]. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Тĕпел
Тĕпел — пӳртри, хваттерти чи хисеплĕ, «чи аслă» вырăн. Вăл тĕлте кулленхи сĕтел ларать. Сĕтел хушшинчи чи хисеплĕ вырăна е вырăнсене кĕреке теççĕ. Вăл кĕтесре, ытларах чухне, Тур кĕтесси вырнаçнă. Анчах апла пулмасса та пултарать.
Ку вырăнта куллен апат çимеççĕ, уявсенче тата хăнасем килсен çеç апатланма пултараççĕ.
Вуламалли
Баранов Д. А., Баранова О. Г., Мадлеская Е. Л. и др. Русская изба: внутреннее пространство избы, мебель и убранство избы, домашняя и хозяйственная утварь. Иллюстрированная энциклопедия. — СПб.: Искусство-СПб, 2004. — 376 с. — ISBN 5-210-01589-0.
Категори:Тĕпел Категори:Пӳрт Категори:Интерьер Категори:Кĕреке
Пăр йĕппи
Пăр йĕпписем — сивĕ çанталăкра сывлăшри шыв (нÿрĕк) пăрланса шăннипе пулнă кристаллсем йăлтăртатса вĕçни. Çапла вара ку пулăм атмосфера çавăмĕсен шутне кĕме пултарать, анчах ăна çултен çăвакан юрпа патраштармалла мар. Çавăн пекех ăна пас текен пулăмпа патарштарассинчен те пăранмалла.
Кунсăр пуçне тата кĕркунне, хĕле кĕрес умĕн, шыв пăрланма пуçланă чухне хытă фаза унта малтан йĕпсем пек майлашăнать; çав йĕпсем пĕр-пĕринпе çыпçанаççĕ те сĕлкĕш, сан унтан чăн-чăн пăр пулса тăраççĕ[çăлкуç кирлĕ].
Каçăсем
Note that images are different from naked eye in that they capture out-of-focus crystals which are shown as large, blurred objects.
Категори:Метеорологи Категори:Атмосфера çăвăмĕсем
Шварцбах (Крюммельбах юппи)
Шварцбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Аубах (Гельбах  юппи)|Аубах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3,8 км, бассейн лаптăкĕ 5,617 км2.
Çăлтăр (пĕлтерĕшсем)
Çăлтăр:
Çавăн пекех
Категори:Çăлтăр Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Сенкер карлик
Сенкер карлик — çăлтăрсен теорилле (гипотезăлла) тĕсĕ (урăхлăхĕ),  эволюци майăн пĕчĕк массăллă хĕрлĕ карликсем ун патне куçма тивĕçлĕ. Анчах та ун пек тĕслĕхсене халлĕхе тупса палăртман, мĕншĕн Çут Тĕнче ÿсĕмĕ ун эволюцийĕ валли çителĕксĕр.
Литература
Категори:Çăлтăрсен класĕсем Категори:Çăлтăр эволюцийĕ Категори:Астрофизика Категори:Карликсем (çăлтăрсем) Категори:Физикăри гипотезăсем Категори:Гипотезăлла çăлтăрсем Категори:Çăлтăрсем
Борисов Леонид Николаевич
Борисов Леонид Николаевич — ( 1915-01.02.1945), 1-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш гварди çарĕн 78-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 228-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн рота командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ дати - 27.
Пит шăмми
Пит шăмми (os zygomaticum) — этемĕн пуç куташкин пит пайĕнчи мăшăрлă  шăмă.
Волосовка (Десна юппи)
Волосовка  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Десна (Тăнăвар  юппи)|Десна юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Аббе (кӳлĕ)
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Эфиопи кӳллисем Категори:Джибути кӳллисем
Ӳлтек
мини|справа|250px|Ӳлтек Ӳлтек (Columba oenas) — хуласенче пурăнакан ахаль кăвакарчăнпа çывăх кăвакарчăн, анчах унтан уйрăм сăртлă-туллă çырансенче мар (ирĕк çутçанталăкра), уçă вăрмансемпе çын пурăнакан вырăнсенче пурăнма кăмăллать.
Асăрхануллăскер, чĕпĕ кăларнă вăхăтра йывăç çулçисем хушшинче пытанать, çын е шултра чĕрчун çывхарсанах шăпланать. Европара тата Хĕвеланăç Çĕпĕрте, тата çурçĕр-хĕвелтухăç Африкара пурăнать. Кăнтара вĕçсе каяканнисем те, кайманнисем те, хăш пайĕ çех кайни те пур. Пăхма ахаль çех пулин те, нумай вырăнсенче сайра шутлă кайăк.
Каçăсем
Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Çурçĕр Африкăри фауна Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Кăвакарчăнсем
Патăрьелти апат-çимĕç комбиначĕ
Патăрьелти апат-çимĕç комбиначĕ — тăвăмлăх йĕркелĕмĕ. 1945-мĕш çулхи апрельте Чкаловски ялĕнче (халĕ Шăнкăртам) йĕркеленнĕ.
Каярахпа йĕркелĕме Патăрьелне куçарнă.
Тĕрлĕ çулсенчи ертÿçĕсем:
Çăлкуçсем
Категори:Патăрьел Категори:Патăрьел районĕ
INSAT-3
INSAT-3 – ку Индин нумай тӗллев ҫанталӑк, шырав тата ҫӑлӑнӑҫ космос спутниксем сериӗ. Категори:Космос технологисем
Кычана
Кычана — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кварк
Кварк, — Стандартлă модельти никĕсле пĕрчĕ; ирĕклĕ тăрăмра çук, анчах адронсен (нейтронсемпе протонсен) шутĕнче (ăшĕнче) пур. Кварксем электро капламлă, вăл
e
/3 е унран N (нульпе тан мар тулли хисеп) чухлĕ пысăкрах.
Кварксем пуррине теорире пĕр-пĕринчен уйрăммăн М. Гелл-Манн тата Дж. Цвей 1964-мĕш çулта кăтартса панă. Вĕсене çавăншăн Нобель премине панă.
Каçăсем
Категори:Физика Категори:Сыхлану саккунĕсем Категори:Физика терминĕсем Категори:Квантла хисепсем Категори:Кванла хромодинамика
Едомша
Едомша — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв  Галичское кӳлĕ (Вексы юханшыв башы)    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Яны-Ялбынь-Я
Яны-Ялбынь-Я — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  790 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Бильбергия
Бильбергия (лат. Billbergia) — курӑклӑ ялан симӗс эпифитлӑ Бромелий (Bromeliaceae) ӳсентӑран йышӗн йӑхӗ. Хӑшпӗр тӗсӗсем — халӑх юратнӑ хитре чечекленекен пӳлĕмри ӳсентăрансем.
Ку йӑхӑн тӗсӗсем ытларах Бразилире; хӑшпӗр тӗсӗсем Кӑнтӑр тата Вар Американ ытти регионӗсенче, ҫав шутра Аргентинӑра, Боливире тата Мексикӑра сарӑлнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пӳлĕмри ӳсентăрансем
Пысăк сĕлхе
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Сĕлхесем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Африкăри вĕçен кайăксем
Каустик (пĕлтерĕшсем)
Каустик:
Çавăн пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Лубья
Лубья — Раççей территоринчи юханшыв. Санкт-Петербург территорипе юхать. Юханшыв Охта юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км, бассейн лаптăкĕ 173 км2.
Каçăсем
Категори:Санкт-Петербург юханшывĕсем
Аси (кӳлĕ)
Аси — Япони территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Хаякава (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 7,1 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Япони кӳллисем
Вайзица
Вайзица — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Хăй ирĕкĕпех юратса пăрахнă
Влюблён по собственному желанию (Влюблён по собственному желанию) — Ленфильм киностудире Сергей Микаэлян режиссёр 1982 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1982 çулхи фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1982 çулхи кинокамитсем Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем
Саурей-Яха
Саурей-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Хуута юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 56 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Одинцов Михаил Петрович
Одинцов Михаил Петрович  — (.18.11.1921-12), Çеçенхир фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 292-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 820-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ,1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 9-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 155-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн командир çумĕ,  гварди майор, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,Одинцов Михаил Петрович. Наградные листы. Страницы:   тата. Указ датисем - 04.02.1944, 27.06.1945.
Тăвăлсен планети (фильм)
Тăвăлсен планети (Планета бурь) — Леннаучфильм киностудире П. Клушанцев режиссёр 1961 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Юр майра-патша
«Юр майра-патша» (Snedronningen) — Ханс Кристиан Андерсенăн 7 сыпăкран тăракан юмахĕ, чăн малтан 1844-мĕш çулхи декабрĕн 21-мĕшенче пичетленнĕ ( «Çĕнĕ юмахсем. Пĕрремĕш том. Иккĕмĕш коллекци. 1845.», Nye Eventyr. Første Bind. Anden Samling. 1845.). Это одна из самых длинных и самых популярных сказок Андерсенăн чи вăрăм тата чи популярлă юмахĕсенчен пĕри. Кэрол Роузен каланă тăрăх, Юр майра-патша прототипĕ  Енни Линд опера юраçи пулнă.
Анофриев Олег Андреевич
Оле́г Андре́евич Ано́фриев (утă, 20, 1930, Геленджик, Çурçĕр-Кавказ Ен, СССР — 2018, пуш, 28, Мускав, РФ) — совет тата раççей театрпа кино актёрĕ, юрăç, юрă авторĕ. РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1969), Раççей Федерацин халăх артисчĕ (2004).
Юр майра-патша
Каçăсем
Категори:Ханс Кристиан Андерсенăн юмахĕсем Категори:Фольклорти персонажсем Категори:Шутласа кăларнă майра-патшасем Категори:Юр
Анофриев Олег Андреевич
Каçăсем
Категори:МХАТ шкул-студинче вĕренсе тухнисем Категори:СССР композиторĕсем Категори:Раççей композиторĕсем Категори:СССР юрăçисем Категори:1930 çулта çуралнисем Категори:Утăн 20-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2018 çулта вилнисем Категори:Пушăн 29-мĕшĕнче вилнисем
Шварцбах (Майн юппи)
Шварцбах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31,44 км, бассейн лаптăкĕ 134,76 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Камера кĕвви
мини|справа|Йозеф Гайднăн кĕвĕ вылякан хĕлĕхлĕ квартечĕ, 1790-мĕш çулччен, ÿнерçи паллă мар Камера кĕвви (camera — пÿлĕм), — юрăçсен е кĕвĕçĕсен пĕчĕк ушкăнĕ янратакан кĕвĕ калăпĕшĕ.
Камера кĕвви пысăках мар пÿлĕмсенче выляма меллĕ. Çавăнпа та кĕвĕ вылякансен шучĕ те пысăках мар. Кĕвĕ хатĕрĕсене ытла та хытă янраман сасăллисене суйласа илеççĕ. Тĕслĕхрен хĕлĕхлисене — ( квартетсем, квинтетсем, секстетсем, октетсем); чылай сайрарах вĕрсе вылямалли йывăç кĕвĕ хатĕрĕсем (Моцартăн кларнетпа хĕлĕхлисем валли квинтет ор.180; Бетховенăн фортепьяно, гобой, кларнет, фагот тата валторна квинтечĕ, ор. 16 тата ытти те).
Камера кĕвви оркестр кĕввинчен кĕвĕ хайлавĕне кашнин уйрăммăн вылянине кĕвĕ хатĕрĕ е сасă пĕчченшер янратнипе уйрăлса тăрать.
Хор-Соим
Хор-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Собь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  30 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Камера кĕвви
Камера кĕввин кун-çулĕ
Бетховен хыççăн камера кĕввине Шуберт, Мендельсон, Шуман, Брамс, Сен-Санс тата ытти те çырнă.
Хор-Соим
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Камера кĕвви
Камера кĕввин кун-çулĕ
Раççейре çак ĕçпе Глинка, Рубинштейн, Чайковский, Бородин, Римский-Корсаков, Глазунов, Танеев, Афанасьев, Аренский, Направник ĕçленĕ. Çак ÿнере хавхалантарса аталанма тĕрлĕрен тĕрлĕрен ăмăртусем ирттернĕ — Патшалăх Вырăс Кĕвĕ Пĕрлĕхĕ тата Камера кĕвви пĕрлĕхĕ, унсăр пуçне кунтах романс, фортепьяно валли çырнă пысăках мар хайлавсем тата хĕлĕхлĕ кĕвĕ хатĕрĕсем валли те.
Каçăсем
Категори:Мусăк Категори:Ӳнер Категори:Мусăк хайлавĕсем
Хор-Соим
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гиперсасă
Гиперзвук — 101000-рен пуçласа   1012—1018 таран  Гц чухлĕ тăтăшлăхлă пиçĕ хумсем. Физикăлла пĕлтерĕшĕпе гиперсасă ахаль сасăран тата ультрасасăран нимпех те уйрăлса тăмасть темелле. Гиперсасăна час-часах фононсен (квазипĕрчĕсен) юхăмĕ пек те палăртаççĕ.
Каçăсем
Категори:Акустика Категори:Конденсациленнĕ талккăшсенчи пĕрлĕхлĕ пулăмсем Категори:Хытă ĕскер физики Гиперсасă
Nepal PQ-1
Nepal PQ-1 (e SanoSat-1) – Непалăн космос спутнике. Nepal PQ-1 cпутникăн тӗп функциӗ - ҫил, температура тата нӳрлӗх çинчен информаци пуху тата Çӗр станцисене ăсату. Спутникăн масси - 250 грамм.
Каçăсем
Категори:Космос технологисем Категори:Кубсат
Борисов Михаил Алексеевич (лётчик)
Борисов Михаил Алексеевич (лётчик) — (11.11.1917(29.10)-10.08.1942), Хура тинĕс флочĕн Сывлăш-Çăр вăйĕсен 62-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн звено командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 06.
Гусаков Алексей Гаврилович
Гусаков Алексей Гаврилович — (10.01.1939-), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 05. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра СССР хӳтлĕх министерствин ятарла çар чаçĕн офицер-тĕпчевçи, 1-мĕш рангри капитан.
Бегония
Бегония (лат. Begonia) — Бегония йышшисен ӳсентӑрансен йӑхӗ. Ӑна 1600 тӗс кӗрет.
Ятне ку ӳсентӑрана тупса уҫнӑ Мишель Бегона (1638—1710) чысласа панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пӳлĕмри ӳсентăрансем Категори:бегония йышшисем
Куççуль шăмми
Куççуль шăмми (os lacrimale)  — этемĕн пуç куташкин пит пайĕнчи пысăках мар  мăшăрлă  шăмă.
Асăрхавсем
Категори:Пуç купташки Категори:Пуç Категори:Пит
Сак-Элга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ пуçенчĕн Аргаçи гидроузелĕчченшывуправĕ|Аргаçи гидроузелĕччен]]. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Каçăсем
Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Волость (юханшыв)
Волость  — Раççей территоринчи юханшыв. Смулен облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Днепр юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км, бассейн лаптăкĕ 580 км2.
Каçăсем
Категори:Смулен облаçĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Тигирек
Кĕçĕн Тигирек — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Тигирек юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Бива (кӳлĕ)
Бива — Япони территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Сэта юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 670,4 км².
Кĕçĕн Тигирек
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Бива (кӳлĕ)
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Япони кӳллисем
Кураев Андрей Вячеславович
Кĕнекесем
1: Религия без Бога. — 2006. — 527 с. — ISBN 5-7789-0209-3 2: Христианство без оккультизма. — 2006. — 429, [1] с. Книги протодиакона Андрея Кураева можно скачать на его официальном сайте.
Интервью, комментарисем, ларса калаçнисем
«Андрей Кураев в Китае» // подкаст «Лаовайкаст» № 125, 29 ноября 2012 года. Передача «Лумина Адевэрулуй» (Свет Истины), автор православный журналист Юлиан Прока O преподавании религии в школе. 2010 год
Европăна вăрлани (Серов ӳкерчĕкĕ)
«Европăна вăрлани» — Валентин Серовăн 1910 çулта çырнă, авторăн темиçе варианчĕпе паллă ӳкерчĕк.
Сюжет
Ӳкерчĕк сюжетне Серов авалхи грек халаплăхĕнчен илнĕ. Зевс Европăна, финики патшин — Агенорăн хĕрне — хĕрне савнă та хитре вăкăр пулса тинĕс хĕрринче уçăлса çӳренĕ еликпе хĕр тусĕсем патне пынă. Хĕрсем вăкăрпа выляма тытăннă, мăйракисем çине чечек гирляндисм çакнă. Европа вăкăр çурăмĕ çине ларнă, леш вара тинĕсе сикнĕ те патша хĕрне Крит утравĕ çине вăрласа кайнă, унта ĕнтĕ вăл Зевса качча тухнă, тепĕртакран виççĕ паттăр ывăла çуратнă.
Каçăсем
Категори:Валентин Серов ӳкерчĕкĕсем Категори:1910 çулăн ӳкерчĕкĕсем
Пиçĕ хумсем
Каçăсем
Категори:Пиçĕ хумсем Категори:Хумсем Категори:Сулланусем Категори:Акустика
Вежма
Вежма — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Двина кӳлмекĕ юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Золотница юханшывĕн бассейнĕн Çурçĕр-тухăç чиккинчен Воронов сăмсахĕччен (Çурçĕр Двина юханшывсăр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Вычегдăпа Кĕçĕн Çурçĕр Двина пĕрлешинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ  — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Дзюба
Дзю́ба (шатра питлĕ çын) — беларус, украин, вырăс тата поляк хушамачĕ.
Паллă çынсем:
Лапка (Охта юппи)
Лапка — Раççей территоринчи юханшыв. Ленинград облаçĕ, Санкт-Петербург территорипе юхать. Юханшыв Канализаци  коллекторĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Çичĕ харсăр
Çичĕ харсăр (Семеро смелых) — Ленфильм киностудире Сергей Герасимов режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1936 çулхи фильмĕсем Категори:Сергей Герасимовăн фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:ССРП темкурни фильмĕсем Категори:Юрий Германăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вырăсла фильмсем
Çĕнĕ Шĕнтĕ
Çĕнĕ Шĕнтĕ (Новый Шунгут) — Самар облаçĕн Исаклă районĕнчи ял. Ялта вăтам шкул пур.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн Исаклă районĕ
Юр рулон
Юр рулон — çил тата гравитаци витĕмĕпе хăйне хăйех (юрилле мар) майлашăнакан юр кĕмерккисем.
Каçăсем
Категори:Юр Категори:Гляциологи Категори:Нивологи
Касумигаура (кӳлĕ)
Касумигаура — Япони территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 220 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Япони кӳллисем
Шварцбах (Эльзенац юппи)
Шварцбах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Эльзенц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км, бассейн лаптăкĕ 200 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Адольф Адан
Адольф Шарль Адан (Адам) (Adolphe Charles Adam, 24 утă 1803, Париж, Франци - 3 мая 1856, Париж, Франци) — кĕвĕ хайлавçи, операсемпе балетсен çыравçи. Кĕвĕ хайлавçин, пианистпа кĕвĕ вĕрентекенĕн Луи Аданăн ывăлĕ. 1844- мĕш çултан Франци Институчĕн пайташĕ.
Кун-çулĕ
Çамрăкла Адан кĕвĕ хайлавçи пулма шутламан, вăл ăсчаха тухма ĕмĕтленнĕ.
Парижри Патшалăх кĕвĕ тата декламаци консерваторинче Рейх тата Франсуа Буальдьё вĕрентекенсен орган пултарулăх лаççинче вĕреннĕ. Çамрăк кĕвĕ ăстин ăнăçĕвĕсем çавтериех пĕлтерĕшлĕ пулнипе 1825 -мĕш çулта вăл Рим парнине илме тивĕçет.
1830-мĕш çулсенче Сăваплă Петĕрхулинче ĕçлет.
1848-мĕш çултан хăй вĕреннĕ консерваторинче композици вĕрентекенĕ пулса ĕçлет.
Пурнăçĕ çинчен кăсăклă асаилӳсем çырса хăварнă.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем:Франци Категори:Франци композиторĕсем Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа Категори:Мусăк Категори:Ӳнер Категори:Композиторсем, алфавитпа
Лилия
Каҫӑсем
Категори:Лилия йышшисем Категори:Еврази флори Категори:Библири ӳсентăрансем Категори:Клумбăри ӳсентăрансем Категори:Пӳлĕмри ӳсентăрансем
Витин Владимир Карпович
Витин Владимир Карпович — (15.02.1915(2)-08.02.1942), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 05. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр фрончĕн 37-мĕш çарĕн 2-мĕш танк бригадин йывăр танксен ротин çар комиссарĕ, политрук.
Акустика
Акустика — сасă çинчен вĕрентекен ăслав, физика уйрăмĕ.
Каçăсем
*
Гриценко Николай Олимпиевич
Каçăсем
Категори:1912 çулта çуралнисем Категори:Утăн 24-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1979 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 8-мĕшĕнче вилнисем
Енчен эп улăп пулсан
Енчен эп улăп пулсан (Когда я стану великаном) — Киностудия им. Горького киностудире Ана Туманян режиссёр 1978 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Вăрăм
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2000 çулта ? çын пурăннă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Ажарма
Ажарма — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ванжиль юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  40 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Фрадков
Фрадко́в — еврей матроним хушамачĕ (хĕрарăм Фрадка пайăр ячĕ).
Паллă çынсем:
Еломза
Еломза — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шарна юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 6,5 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Лёк-Ермак
Лёк-Ермак — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Ермак юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.