cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гохали
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Томь кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Мусăк
Кĕвĕ жанрĕсем
Альтернативлă рок | Арт-рок | Дезерт-рок | Детройт-рок | Диалект-рок | Гараж-рок | Глиттер-рок | Глэм-рок | Джэм-бэнд | Джэнгл-поп | Инструментлă-рок | Испани-рокĕ | Каунтри-рок | Мат-рок | Паб-рок | Пауер-поп | Пост-рок | Прогрессивлă рок | Психоделиклĕ рок | Саузерн-рок | Сёрф | Симфоник-рок | Софт-рок | Хард-рок | Хартлэнд-рок
Гохали
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мусăк
Кĕвĕ жанрĕсем
Анархо-панк | Анти-фолк | Дэт-панк | Краст-панк | Ню-вэйв | Ноу-вэйв | Ой | Поп-панк | Пост-панк | Психобилли | Ска | Харор-панк | Гранж | Готик-рок | Хардкор (Hardcore) | Мош (Mosh) | Мэткор (Mathcore) | Эмо (Emo)
Çав. пекех
Категори:Кĕвĕ
Гохали
Каçăсем
Категори:Кемерово облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Патман Николай Кириллович
Патман Николай Кириллович (паспортри хушамачĕ: Кириллов), (1895 çул, çу, 20, Аслă Чурачăк ялĕ (халĕ Чăваш Ен, Комсомольски районĕ) — 1945 çул, утă, 13) — чăваш çыравçи.
Кун-çулĕ
1895 çулхи çу уйăхĕн 20-мĕшĕнче халĕ Чăваш Енĕн Комсомольски районне кĕрекен Аслă Чурачăк ялĕнче çуралнă.
Чĕмпĕрти чăваш шкулне вĕренсе пĕтернĕ. Кайран шкулта ачасене вĕрентнĕ. Пĕрремĕш Тĕнче вăрçипе граждан вăрçине хутшăннă. Çартан таврăннă хыççăн «Канаш» хаçат редакцийĕнче, Чăваш ÇП-нче ĕçленĕ.
1956 çулта çеç ырă ятне тавăрнă.
Ӗçĕсем
Николай Патман калавсем, очерксем, фальетонсем хайланă. 1958 çулта унăн ĕçĕсем «Акатуй» кĕнекере тухнă. 1959 çулта «За что?» (Меншĕн?) кĕнекере вырăсла тухнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш çыравçисем Категори:1895 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 20-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Хусан кĕпернинче çуралнисем Категори:1945 çулта вилнисем Категори:Утăн 13-мĕшĕнче вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Чăваш Ен Категори:Пайăр çынсем:Трак ен
Сед-Ёль (Мăн Ляга юппи)
Сед-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Мăн Ляга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тĕнче уçлăхĕ
thumb|180px|right|Атмосфера чикки.
Космос уçлăхĕ, тĕнче уçлăхĕ (κόσμος — «тĕнче», «Çут тĕнче») — Çут тĕнчен тӳпери ĕскерсен атмосферисен чиккисен тулашĕнчи пушăрах вырăнĕсем. Космос абсолютлă пушă уçлăх мар: унта, питĕ сайра тачăллă пулин те, çăлтăрсем хушшинчи япалалăх (ытларах шывамăш молекулисем), сахал йышлă йӳçамăш (çăлтăр сирпĕнĕвĕн юлашкисем), космосри пайăркасем тата электромагнитлă пайăркалану, çаплах гипотеза шутĕнчи тĕксĕм матери.
Асăрхавсем
Категори:Космос Категори:Вакуум Категори:Демилитаризациленĕ зонăсем
Баранов Михаил Павлович
Баранов Михаил Павлович — (25.11.1904 (12)-16.03.1985), Вата фронтăн 61-мĕш çарĕн 76-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 239-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн перевçи, гварди кĕçĕн сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Лăнванкур (юханшыв)
Тавралăхĕ
Юханшыв çăлкуçĕ Лоскутово ятлă ялтан тăватă çухрăм кайьенелле вырнаçнă. Уста шывĕпе Чалпайки ял урлă юхса тухнă хыççăн пĕрлешет.
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Алтышево
Алтышево (Алтышево, Коряй Кужо), — Чăваш Енĕн Улатăр районĕнчи паççулкка.
Мряушлинский
Мряушлинский — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 122 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Алтышево
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Улатăр районĕн ялĕсем
Мряушлинский
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
Марсело Риос
thumb|Марсело Риос Марсело Андрес Риос Майорга (Marcelo Andrés Ríos Mayorga, раштав, 26 1975, Сантьяго, Чили çуралнă) — чили профессиллĕ теннисисчĕ, тĕнчен пĕрремĕш ракетки пулнă.
Витлев ячĕ - Эль Чино (El Chino). Испанран куçарсан - Китай çынни.
Финалра выляни (1)
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Раштав, 26 çуралнисем Категори:1975 çулта çуралнисем Категори:Чили теннисисчĕсем
Трактор (пĕлтерĕшсем)
Тра́ктор:
981
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Коми чĕлхи
Ко́ми чĕлхи (коми кыв) — коми-зырянсемпе халăхĕсен чĕлхи. Коми Республикипе Пермь Енĕнче, кăштах Киров облаçĕн çурçĕр-тухăçĕнче, Коль çурутравĕнче тата Çĕпĕрĕн тĕрлĕ çĕрĕсенче саралнă. Калаçакансен йышĕ 311,6 пин çын (2002, халах çыравĕ).
Чĕлхере пурĕпе 10 диалект шутланать. Литература чĕлхине Сыктывкарçум диалекчĕпе никĕсленĕ.
Коми — икĕ пермь чĕлхисенчен (урал çемьин финн-укăр турачĕ) пĕри. Виçĕ пысăк пуплеве уйăраççĕ, кашнин хăйĕн литература стандарчĕ:
Вырăс чĕлхи (литература чĕлхипе те, çаплах çурçĕр вырăс пуплевĕ ăшне путса пĕтсе пырать).
Кун-çулĕ
Пĕрлĕ коми-чĕлхе, В.И. Лыткин шухăшĕпе, IX—XI ĕмĕрсенче икĕ çĕрçуллăх хушши пулнă. Кайран, коми йăхĕсем миграци пулăмĕпе çурçĕре куçса кайса, авалхи коми тĕрлĕ çĕрсене саралса вырнаçнă, XIV—XV ĕмĕрсенче чĕлхе коми-зырян тата коми-пермяк чĕлхисене уйрăлса каять. Коми-язьви пуплевĕ каярах, тухăс пермяксем куçса килнĕ вырăс çыннисемпе хутăшсан, пулса каять.
Никĕс сăмахĕсен таблици
Никĕс сăмахĕсен таблици финн-укăр урăх чĕлхисемпе пĕрле. thumb|left|440 px|Коми чĕлхипе çырнă тĕслĕхсем (таблицăн анат пайĕнче). Ӳкерчĕке [[Сыктывкарта, Коми Республикин тĕп хулинче тунă.]]
Грамматика пахалăхĕ
Вокалĕнче 7 уçă (коми-язьвинче 10) сасă, çав шутра вăтам ретрисем (ы, ӧ).
Консонантизм]а], [[удмурт чĕлхинчи пекех, 26 хупă сасă кĕрет.
Пусăмĕ кашни диалектра хăй евĕр.
Тăван удмурт чĕлхинчен хушма ӳкĕмсене (финалис, комитатив тата хăш диалектсенче — компаратив) пула уйрăлса тăрать.
Лексикинче тĕрĕк сĕмĕ, удмурт чĕлхипе танлаштарсан, хавшакрах.
Çырулăхĕ
Авал пермь çырулăхне (абур, анбур) Пермь Стефанĕ миссионер XIV ĕмĕрĕн иккĕмĕш çурринче хайланă.
XVII—XVIII ĕмĕрсенче ăна вырăс алфавичĕн никĕсĕпе тунă темиçе вариантлă çырулăх ылмаштарнă. 1917 çулчен коми чĕлхин тĕрлĕ диалекчĕпе вĕрентӳ тата чиркӳ литературине кăна пичетленĕ. 1917 çул хыççăн икĕ литература виçи — коми-зырян тата коми-пермяк пĕр пекрех алфавитлă диалект пулса тăнă. 1920 çултанпа çырăвăн молодцов алфавичĕпе (вырăс графики никĕсĕнчи улăштарнă темиçе графемăллă) тата фонематика системипе уса кураççĕ.
1930—1936 çулсенче латин саспаллисене усă курса çырнă. 1918—1930 тата 1936—1938 çулсенче Молодцов алфавитне усă курнă.
1930 çултанпа алфавита латинланă, 1936 çулта каллех В. А. Молодцов алфавитне пурнăçа кĕртнĕ, 1938 çулта ана вырăс алфавитне, икĕ сасă паллипе (і, ӧ) коми-зырянĕсемпе коми-пермяксем уса куракан диграфа хушса тунă. Коми-язьви чĕлхинче і, дз сасă паллисем пур, çапах та ӱ, ө, дч хушнă.
Паянхи алфавичĕ
Хальхи алфавита 1938 çулта хута кĕртнĕ, унта пурĕ 35 саспалли:
Саспаллисен хушшинче пĕтĕм 33 вырăс алфавичĕн саспалли тата Ii, Öö ятарлă саспаллисем.
Каçăсем
Категори:Раççей чĕлхисем Категори:Финн-укăр чĕлхисем
Чăваш арçын ячĕсем
Чăваш арçын ячĕсем
Ă
Ăлатар Ăлькеш Ăмтал Ăнтавăш Ăнтимĕр Ăрасси Ăрсай Ăрункăш Ăсай Ăсайăн Ăслан Ăçтукка Ăшлакай Ăшхан.
В
Вадюль Вайтармин Вайтулла Вайулла Вайуш Вакку Вакрим Валей Валентей Валентей Валĕм Валиç Валтиер Вамантей Вандай Ваней Ванеркке Ванетте Ванис Ванихер Вантей Вантюк Ванӳркка Ванчяр Ванюр Ваньтти Варак Варсут Вартухха Васканей Васкини Васнар Васпей Васпет Вастай Вастирек Ваçа Ваçак Ваçанкка Ваçик Ваçлавкка Ваçтак Ваçтен Ваçтер Ваçтиер Ваçтирек Ваçуркка Ваçутка Ваçуш Ватĕрпас Ватик Ватнер Ватрас Ватçун Ваттюк Вахтан Вахтăр Вашор Вашоркка Вашук Вашуркка Вăрман Вăрмантай Вăрманча Вăрмар Вăрнар Вели Велит Велулла Велтей Велюк Велюш Вемат Верентей Вершила Вершлюк Вершут Верхилле Верхун Весник Вестер Весулла Ветлука Ветре Вĕренер Вĕрмер Вĕçпĕл Вĕтсер Вилюк Винттай Винӳркке Виссар Вишенер Виянт Волкки Воснар Вострих Вулкка Вутлан Вырăстай Выска Выссар.
Викимедиа фончĕ
thumb|right|250px|Викиме́диа фончĕ, Сан-Франциско. Викиме́диа фончĕ (Wikimedia Foundation Inc) — коммерцилле мар йĕркеленӳ, ирĕклĕ саралакан контент тăвакан тетел-пĕрлĕхĕсене — вĕсенчен чи паллăраххи ирĕклĕ «Википеди» энциклопедийĕ — ĕç никĕсне йĕркелесе пулăшаканĕ. Фондăн ĕç-пуçĕ ирĕк кăмăлпа пуçтарнă укçа-тенкĕпе тытăнса тăрать. «Ирĕклĕ контента» (GFDL, CC-BY(-SA) лицензиллĕ, е этем пĕрлĕ усă курăвĕнчи текстсем тата ӳкерчĕксем) тата «ирĕклĕ кода» (GPL лицензилле программа кодне) пĕтĕм тĕнчери ирĕкле ĕçлекекенсем хатĕрлесе кĕртеççĕ.
Чăваш арçын ячĕсем
Д
Деветкка Дозанай Долбак Доний Доронка Дорыш Досай Досакка Досаней Доскильта Дубалав Дюдек Дюдик.
Е
Еван Евенюк Евкен Евлей Евлень Евçей Екав Екей Екелей Екерин Екетпай Екиней Еккер Еккитте Екнеш Екрем Ектер Елас Елачка Елаш Еле Елев Елевер Елей Елен Елентей Елеçсей Елеш Ели Еливан Елисав Елиçка Елиттай Елихван Елкей Елкке Елккей Елмек Елментей Елментер Елмет Елми Елмук Елмуççа Елпĕн Елташ Елтей Елтепек Елтимир Елттан Елтуш Елук Елхим Елхун Елхут Елчĕк Елчюпай Елшан Елшик Елыш Елюк Емайтин Еманей Емантай Емантирек Еманек Емаш Емейтан Емейтин Емек Емеккей Емелей Емен Еменей Ементей Ементер Емерхон Емеш Емешке Емик Емин Емиççе Енай Еналей Енахта Енахтей Еней Енек Енекки Енеккӳ Енел Енелей Енеля Енеççи Енетер Енетте Енехмет Енешер Енĕк Енĕш Еник Ениккей Енил Енипич Енкас Енкач Енкĕлт Енкилта Енни Енпахта Енпинек Енсеккей Енсер Енсерей Енсирей Енсук Енсупай Ентат Ентăш Ентепе Ентерек Ентер Ентĕк Ентĕрĕш Ентиер Ентик Ентилет Ентимер Ентимĕр Ентирĕк Ентирук Ентиха Ентияр Ентти Ентурай Ентуç Енухха Енчĕк Еншей Еншеккей Еншик Енюкка Еппи Епрапай Епхин Ерантай Ерас Ерем Ереме Еремен Еремкке Ерен Еретти Ерехви Ерехмет Ерĕк Ерĕспел Ерик Ериле Еринкке Ерка Еркемей Ермак Ермек Ерментей Ермет Ерметти Ерми Ермок Ермул Ермуш Ернемăрса Ерпай Ерпаш Ерпулат Ерçекке Ертемук Ертоул Ертухха Ертуш Ерук Ерхи Есек Есел Есен Есней Есмел Еспепе Естепен Еçтук Етек Етĕрне Етиккан Етихван Етмеккей Етул Етрек Етрел Етриван Етрикан Етрисан Етрук Етрух Етян Ехвер Ехвет Ехветер Ехемпер Ехмемет Ехмер Ехмет Ехметша Ехтем Еххи Ехчук Ешет Ешкилт Ешмен Ешментер Ешмет Ешмолай Ешмухха Ештепе Ештепен Ештепер Ештинке Ешшей.
Викимедиа фончĕ
Шанăçлă çынсен канашĕ
8 çынран тытăнса тăракан шанăçлă çынсен канашĕ Фонд влаçĕн аслă органĕ шутланать.
Чăваш арçын ячĕсем
Ӗ
Ӗкĕç Ӗнел Ӗптти Ӗрĕкмен Ӗртиван Ӗçĕнкке Ӗшпĕлпай
Викимедиа фончĕ
Шанăçлă çынсен канашĕ
Канаша суйланă тата палăртса лартнă пайташ кĕрет. Суйланисене çĕртмере е утăра улăштараççĕ, палăртса лартнисене — раштавра.
Фонд уйрăмĕсем
Фондăн ĕçĕ-хĕлне пĕтĕм тĕнчери 19 «регион уйрăмĕсен» эрешĕ тытса пырать, вĕсенче ирĕк кăмăллă çынсем ĕçлеççĕ. Хальхи самантра «регион уйрăмĕсем» Австралире, Австрире, Аргентинăра, Венгрии, Германии, Гонконгра, Израильте, Индонезире, Италире, Нидерландсенче, Норвегире, Польшăра, Раççейре, Сербире, Таиландра, Украинăра, Францире, Чехире, Швецире тата Швейцарире пур; Бразилире тата Аслă Британире йĕркелес ĕç пырать. «Регион уйрăмĕсем» термин пулин те, çак йĕркелӳсем хăй ирĕклĕ шутланаççĕ, вĕсен «амăш» Фондчĕпе пĕрлĕ тĕллев — лицензи енчен ирĕклĕ пĕлӳ материалĕсене тăвасси, сарасси.
Чăваш арçын ячĕсем
Й
Йăва Йăвак Йăван Йăвашка Йăкăкуç Йăкăн Йăкăрай Йăкăш Йăлăм Йăлтăркка Йăлкăш Йăлмахва Йăлмачча Йăмăркка Йăнкăр Йăнтăрччă Йăнттай Йăранар Йăрăх Йăрка Йăрсаккай Йăхăнаш Йĕкен Йĕкер Йĕкĕни Йĕкĕтпай Йĕлихав Йĕлмен Йĕментей Йĕнĕш Йĕнтапа Йĕппи Йĕпрем Йĕпрен Йĕпреç Йĕршер Йĕшĕм Йилӳк Йоланкан Йолпас Йолшик Йонкон Йонтапа Йорнаш Йоронти Йорохха Йохар Йохнӳк Йӳккел Йӳçпан Йӳтер Йысăп.
Викимедиа фончĕ
Викимедиа РУ
2008 çулхи чӳк, 21 Раççейре энциклопеди пĕлӳлĕхе сарма пулăшакан коммерциллĕ мар «Викимедиа РУ» этем пĕрлĕхне туса хунă, вăл «Викимедиа фондчĕпе» официаллă çыхăнса Раççей территоринче Викимедиа Фондăн проекчĕсене (вĕсенчен чи палли ирклĕ тетел-энциклопеди «Википеди») туса пырать».
Чăваш арçын ячĕсем
Л
Лавраç Лаврантей Лаврук Лавруш Лаип Лаиш Лакăр Лакшик Ламан Ламаш Лампас Ламун Ларвантей Ларка Лапайхар Лапан Лапсар Ласан Ласка Ласса Ластук Ласук Латан Латăк Латăш Латухха Лашман Ларик Лармантей Лăркаç Лăркка Лăрмис Левай Левен Левентей Левер Леврен Левуç Лемен Ленис Лентей Лепетер Лепешей Леркку Лерук Лĕппи Лĕпсер Лиме Лиска Лискав Лисса Лотрей Луккаш Лупутай Лураккай Лусман Люпим Лошшапай Люшши Лява Ляппук Лярук Ляссан Лятакай Ляхханей.
Викимедиа фончĕ
Викимедиа РУ
Çак йĕркелĕве тăвас шухăш 2005 çултах çуралнăччĕ, хастар хатĕрлĕнӳ ĕçĕсем 2007 çулăн кĕркунне тин тапранчĕç. 2008 çулхи çу, 24 хатĕрленĕ учредитель докуменчĕсене «Викимедиа фондăн» шанăçлă çынсен канашĕ официаллă ырланă — шăпах çак кун «Викимедиа» проекчĕсенче раççей йĕркелĕвĕн çуралнă кунĕ шутланать. 2008 çулхи чӳкĕн 21-мĕшĕнче «Викимедиа РУ» коммерцилле мар йĕркелӳсен реестрне кĕрсе регистрацин юридици процедури вĕçленни пирки хыпарларĕ.
Чăваш арçын ячĕсем
Н
Нави Найман Наймар Накки Напир Нарша Насора Наспар Натар Натти Начка Нашмак Нăмăкка Нăрваш Нăрмычаш Невлет екей Немат Немей Немиц Нентук Непселим Неркеç Нетер Нетĕр Нети Нетӳç Нехмет Нĕрĕш Нĕркеç Никтта Нимепек Нимил Нимкка Нипак Нисеп Ниçик Нихути Нишер Нокай Норык Нуйкка Нукай Нунай Нунетер Нухай Нухрат Нӳмкка Нӳрет Нӳртек Няка Някким Няку Някуç Някки Няма Нямаç Нямат Нямук Нямух Нянтӳк Нянек Няппи Нячак Няшша.
О
Обрик Ойпăлат Окай Окантер Окарин Окат Окатей Окашин Окей Оким Окпаттăр Окçиарт Окчар Оливан Олкаш Олкей Олинкка Олмаккей Олонкка Олтей Олюх Омартак Омçин Омуртак Оник Онис Ониçка Онкка Оной Опак Опас Опеккей Оппатăр Оппи Оппук Опрань Опраска Опри Оприван Опроскка Оптек Оптептил Оптелтил Оптеç Орай Ораспай Орахча Оркаль Оркантей Орки Оркум Ормай Ормантей Орпаш Орсупай Орçут Ортантей Орташ Орти Ортул Ортюш Ортюшкка Орхаль Орхаля Орхамай Орхантей Осайментей Осанкка Оска Оскай Ослав Осмет Останай Остахвей Остерек Остюшкка Оçкка Оçмулла Оçятей Отар Отин Откирей Отлас Оттек Отточ Оттяк Отуч Оха Охалра Охантей Охатер Охванькка Охвар Охварин Охвать Охинкка Охонян Охоткка Охтей Охтерен Охти Охтиван Охтих Охтяр Оххаткка Очăк Очка.
Викимедиа фончĕ
Каçăсем
* Категори:2003 çулта уçăлнисем
Чăваш арçын ячĕсем
Ç
Çавал Çалак Çамак Çаман Çаманкка Çакка Çакка Çапук Çарахвин Çаçлук Çатки Çатта Çатук Çăкал Çăмкка Çăмми Çекки Çемкка Çенçей Çенçеккей Çенчук Çапĕр Çепрук Çеçей Çеçлюк Çелентей Çесмер Çеçтрук Çетякнаш Çетякпаш Çĕктер Çĕлемен Çĕмĕрле Çĕтнер Çилкка Çимек Çименкки Çимяк Çитмĕш Çитта Çитук Çитукан Çитчарак Çоливан Çулавăç Çума Çумаркка Çупкка Çурамăш Çуркка Çурлат Çӳ Çӳлемен Çӳмей Çӳнтӳн Çӳппи Çӳпрен Çӳрмеккей Çӳрмет Çӳрмеккей Çӳçмет Çючула.
Ӳ
Ӳлеме Ӳлкер Ӳмер Ӳплес Ӳпнер Ӳпреç Ӳрен Ӳреней Ӳресмет Ӳрмек Ӳрмекке Ӳрмет Ӳртехви Ӳртте Ӳртӳк Ӳсек Ӳси Ӳспек Ӳтемĕш Ӳтĕрмен.
Ф
Фасмат Фаснатăн Фаспаттăн Фаспаттăр Фетрис Футрис Фэтрин.
Х
Хаван Хаватер Хавтирек Хаймук Хаймулла Хайпăла Хайпăлат Хайпăлкка Хайпул Хайпулла Халим Халит Халмет Халтти Халяк Халян Хамир Хамит Хамитюк Хампик Хамси Хамук Хантун Хапăс Хаи Хапул Харасай Хасар Хаснар Хассен Хассият Хаçай Хаççан Хатила Хатси Хатшар Хатяк Хачаш Хачăк Хачик Хăва Хăван Хăваней Хăват Хăватей Хăливан Хăлак Хăмар Хăмаркка Хăрăм Хăрпан Хăтайкăл Хăтăр Хвале Хвантей Хвантӳк Хватук Хветкке Хвилькка Хейхал Хемит Хĕвели Хĕвелкке Хĕвелпик Хĕвери Хĕветей Хĕлеç Хĕрен Хĕрлеç Хĕрливан Хĕрпик Химше Хирей Хирлеп Хирлеп Хитиван Ховантай Хони Хонитиер Хонтеяр Хонтиер Хонтьер Хончаля Хончар Хоньккар Хораç Хорачка Хорей Хореля Хоршеваш Хосан Хосанай Хосантей Хосар Хосахпай Хоçи Хотар Хотаркка Хосантай Хораль Хораçкка Хорошам Хочаля Хочармат Хочаш Хоштей Хултер Хума Хуманей Хумаркка Хумели Хумирек Хумпуç Хумсар Хумхун Хун Хунекей Хунитер Хунтер Хунтиер Хунтиер Хунтимер Хунтир Хунтирек Хунтре Хунтӳ Хунтӳк Хунты Хунтяр Хунчар Хунчиляр Хунчу Хунчук Хунчча Хуравар Хурамай Хурамал Хурамкка Хураç Хураçан Хураçка Хуратан Хурашаш Хури Хурпаш Хурчка Хусай Хусака Хусалмай Хусан Хусанкка Хусанкай Хусанпай Хусанпик Хусантай Хусах Хусахмет Хусахтуй Хуçа Хуçак Хуçана Хуçар Хуçилей Хуçилир Хутапирта Хутар Хучахмет Хучаш Хучел Хырла.
Ц
Центри Центяк Ценсепей Ценӳк Церепей Цеххеней Цеххипей Цюххе.
Ч
Чавка Чавтар Чавук Чака Чакак Чакан Чакаç Чаканар Чакатай Чакка Чалăм Чаллă Чалмăрса Чалтай Чалтăр Чамак Чаман Чамаш Чамăш Чамей Чамкка Чамлей Чантай Чантăр Чантриса Чантупай Чантуш Чаный Чапан Чапай Чаппай Чапкан Чапкун Чапук Чараккей Чарантей Чараппай Чараппан Чараш Чариле Чаркай Чармантей Чармуш Чарсупай Чартак Чартакан Чат Чаиай Чатам Чатăк Чатрăк Чатук Чашлама Чăван Чăваш Чăкăр Чăман Чăнмăрса Чевечен Челей Челепи Челпир Чемей Чемек Чемеккей Чемел Чемелей Чемен Чемпик Ченей Чентупай Черемей Черемтей Черентей Черкай Черккен Черментей Чермĕш Чермыш Черпек Черсупай Четопай Четрик Четтей Четя Чечей Чечен Чечкен Чĕкерчĕк Чĕней Чĕнер Чĕмпĕр Чĕркаш Чĕчкен Чикач Чилмăрса Чиментей Чинай Чинаккай Чинаппар Чиней Чиниккар Чинкей Чинпăлат Чинпулат Чинтак Чинтук Чинтăй Чинтукан Чинтупай Чипай Чипак Чипер Чиппа Чирич Чирмат Читта Читтай Читук Чичук Човек Чолмас Чомантей Чомат Чоматтай Чомеккей Чопак Чопай Чопантан Чора-паттăр Чорак Чорапай Чормантей Чорпак Чорпик Чорыкка Чотак Чоти Чукал Чукка Чулай Чулкай Чулкаç Чулкка Чулмаса Чулпан Чумай Чумак Чуман Чумантай Чумаш Чумуш Чунай Чунтай Чунтер Чупай Чупар Чуппак Чура Чурай Чурак Чураккай Чурал Чурантай Чурапай Чура-паттăр Чурап Чурапай Чураппан Чуратай Чурач Чурачăк Чураш Череняк Чурик Чурмалей Чурман Чурнай Чурпай Чурпаш Чуртай Чутай Чутей Чутман Чути Чухай Чучей Чӳпеш Чӳрел Чӳреней Чӳркей Чӳрпай Чӳчак Чюваш Чюматей Чюпаняк Чюпик Чюппин Чюрак Чюрантей Чюраш Чюрсупай.
Ш
Шавлама Шаврăнчăк Шайимет Шайислам Шайкилт Шайкилтĕ Шайман Шаймăрса Шаймулла Шайпăлат Шайтаман Шайтерек Шайтук Шайтукан Шакай Шаканаш Шакитулла Шаккай Шаккал Шакăль Шакмай Шакмак Шакмăрса Шакшан Шалай Шалантай Шалтей Шамăрса Шами Шамккай Шамкун Шамкуп Шампа Шамшар Шанар Шанкарей Шантерек Шан-Шаккай Шапей Шапалар Шапар Шапăш Шапейкка Шапи Шапкай Шапкан Шаппук Шаптак Шарай Шаранчăк Шарип Шарлай Шарпаç Шарпаш Шартупай Шарук Шарӳшкка Шарынкка Шăршавай Шатап Шатерек Шатра Шатрин Шатрук Шаттай Шаттук Шатукан Шахван Шахрун Шахрух Шачак Шашкар Шашшур Шăмай Шăмасар Шăмат Шăмăртан Шăмăрш Шăмăш Шăнар Шăнăрак Шăнкăртăш Шăнкарч Шăнккар Шăнкри Шăнтарук Шăнчас Шăпачав Шăплай Шăплат Шăтăркки Шăхаль Шăхасан Шăхач Шăхран Шевĕш Шевкен Шевреккей Шеврушка Шекат Шеккей Шекилхва Шелей Шелен Шелепик Шелехмет Шеллай Шелпик Шелттем Шеме Шемей Шемек Шемеккей Шемен Шеменей Шемер Шемертей Шемертен Шемет Шемме Шемшер Шемшеш Шенкей Шенкелче Шенкерей Шенкече Шентала Шепекм Шепекеч Шепер Шепертей Шеппи Шептак Шептах Шептек Шерей Шерек Шеремет Шерехвет Шерик Шерип Шеркей Шерпик Шертеккей Шерумпик Шерхулла Шеттек Шеттук Шехвет Шехви Шехертин Шехетер Шешкенер Шешмар Шĕвĕш Шĕкĕш Шĕменкке Шĕмшеш Шĕнер Шĕнекеч Шĕнтреш Шĕтмĕл Шикай Шикут Шилан Шилат Шилкка Шиман Шитмкус Шимпай Шинер Шинач Шипай Шипей Шипел Ширак Шихан Шихат Шоккăн Шомай Шомик Шомпай Шоркка Шорнайраш Шорпусай Шохтерек Шошкар Штанаш Штранкка Шувкка Шука Шукай Шукке Шулай Шумила Шулей Шулхан Шумер Шумпулай Шупак Шупаш Шупăт Шупер Шураç Шуркка Шуртавăш Шуртан Шурук Шурут Шурча Шуршу Шуççи Шуççим Шутнер Шӳмек Шӳреккей Шыплай.
Э
Эверин Эверкке Эрелĕ Эврен Эйпеç Эккемей Эккеç Элевер Элек Элекен Элеккĕн Элекки Элемей Элен Элентей Элентюк Элеç Элеш Элешке Элешкел Элешку Элĕк Элĕк-паттăр Эливан Элик Элке Элкей Элккеней Эллак Элле Элли Элмăрса Элмен Элменей Элментей Элиентер Элмес Элмет Элми Элмук Элмуç Элнет Элпек Элтер Элти Элтимер Этирек Элшей Элю Элюхха Элюш Элькке Эмек Эмеккей Эмеккеç Эмелей Эменеш Эментей Эмĕл Эмир Эмлей Эней Энеткей Энехмет Энечĕм Эниç Энтепе Энтепей Энтепхе Энтеç Энтеш Энтĕр Энти Энтимĕр Энтрак Энтти Энтюк Энтюç Эпильхан Эплес Эплеç Эппелюк Эппеç Эппинек Эпри Эпселем Эпселим Эпселмен Эптĕк Эптĕл Эптĕльмен Эптĕри Эптти Эптри Эптрук Эпчукка Эптюк Эптюç Эптюш Эревен Эрей Эрентей Эреппин Эреста Эретвен Эрехметтей Эрĕк Эрĕстем Эрискав Эриш Эрмек Эрпай Эрсупай Эртевен Эртек Эртемен Эртемук Эрттем Эртюк Эрхентей Эрхине Эрхунь Эршен Эршилле Эршӳне Эсек Эсен Эсенкке Эскел Эскемер Эскетен Эспепе Эссен Эссепе Эçмук Эçпепе Этекки Этел Этĕл Этиккан Этихван Эткен Эткер Эттелек Этмен Этнеккей Этнескер Этрел Этремен Этрехмен Этриван Этрис Этрич Этхем Этюй Этяк Эхвени Эхвентей Эхвер Эхвет Эхветтер Эхмер Эхмемет Эхтем Эхтюк Эшкер Эшмеккей Эшмен Эшменей Эштеней Эштепен Эштĕк.
Я
Явантей Явăм Явăш Явкка Явкас Явкилт Явтар Яик Яка Якав Якал Якап Якат Якăп Якăрав Якейкка Яки Яките Якиткка Яккиш Яккуп Яккут Яккути Яккуткка Яккуш Якман Якошкка Якрав Яксупай Якуне Якунь Якуньккă Якурт Якуç Якутар Ялавăш Ялак Ялан Ялантай Ялашпай Ялашпик Ялентей Ялкăшпӳ Ялмас Ялмăрса Ялпай Ялпарис Ялтаç Ялтăра Ялтăри Ялтиер Ялтирек Ялтра Ялтти Ялтукан Ялтупай Ялтухха Ялук Ямай Ямак Яманай Яманак Яманей Яманкаш Ямансар Ямантай Ямантик Яманчура Яманя Яматай Ямаш Ямăрса Ямбарс Ямик Ямкка Ямолккă Ямпай Ямпак Ямпар Ямпарăс Ямпах Ямпулат Ямук Ямулла Ямут Ямути Янай Янак Янаптал Янасал Янасăл Янахтай Янаш Янăм Янăштур Яндул Яник Яниккей Янила Янипек Янисвал Янкават Янкай Янкан Янкар Янкараш Янкас Янкач Янкăлч Янкил Янкилей Янкилта Янким Янкирей Янкка Янколти Янколь Янкул Янкурис Янмăрса Янпай Янпак Янпăлат Янпулат Янсак Янсеит Янташ Янтăван Янтăк Янтăпай Янтрак Янсаккай Янсин Янсулттан Янсупай Янçеккей Янçит Янтай Янтанай Янтеплин Янтер Янтеяр Янтияр Янтик Янтрав Янтрей Янту Янтук Янтукай Янтура Янтуш Янтушкка Янус Янух Януш Янчей Янчи Янчура Янчӳпай Яншей Яныкат Япалак Яполь Яппар Япсар Ярак Яраккай Яран Яранкка Ярантай Ярапай Яраппан Яраска Яраслав Яраслан Ярат Яратав Яратай Ярахви Ярăнкка Ярăска Ярăслав Ярей Яриван Яриккав Яриле Ярилей Ярин Яришкка Ярка Яркай Яркун Яркут Ярлык Ярмак Ярман Ярмантай Ярмантей Ярмăн Ярмăрса Ярми Ярмук Ярмулла Ярмуç Ярмутти Ярмуш Ярмушки Ярмушкка Ярох Ярохха Ярсак Ярсăпай Ярси Ярсупай Ярсут Ярсык Яртăк Яртти Яртух Ярук Ярукка Яруса Ярускка Яруслав Ярутка Ярух Яруш Ярушка Яршут Ярушка Яршут Яршутка Ярхун Ярхут Ярхутте Ясинта Яскав Яскан Яскит Яслан Ясмас Яспаш Ястепен Ястрак Ятай Ятак Ятис Яткас Ятламас Ятмал Ятман Ятмас Ятмăрса Ятрав Ятрати Ятри Ятрин Ятти Ятук Ятукан Яхайккă Яхап Яхван Яхвар Яхват Яхвис Яхвун Яхин Яхрук Яхрут Яхуне Яхунке Яхункка Яхуте Яхутер Яхутти Яххай Яххун Яххуне Яхутер Яхути Яччи Яшăк Яшкилта Яшкилтей Яшмас Яшмăрса Яшмей Яшмеккей Яшмул Яшмулла Яшпарăс Яшпарис Яшпаттăр Яшпаш Яшпăлат Яшпик Яшплат Яштай Яштăвар Яштепен Яштетен Яштирек Яштук Яштукан Яштула Яштуль Яштун Яштута Яшук Яшут Яшутка.
Вуламалли
Категори:Чăвашсем Категори:Ятсем
982
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Кунашка (юханшыв)
Кунашка — Чулхула облаçĕнчи юханшыв, Устан сулахай юппи.
Тавралăхĕ
Юханшыв çăлкуçĕ Уста ятлă ялтан çичĕ çухрăм кăнтăралла вырнаçнă. Уста шывĕпе Туманур ятлă ял çывăхĕнче пĕрлешет. Ытларах пайĕпе çурçĕрелле юхать.
Кунашка юппийĕсем вуннă ытла, пысăккисем çук. Пĕр вырăнта шывне пĕвеленĕ.
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Егозова
Егозова — Раççей территоринчи юханшыв. Кемерово облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Иня юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Томь кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кемерово облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Путăк (юханшыв)
Путăк — Раççей территоринчи юханшыв. Тутарстан, Чĕмпĕр облаçĕ территорипе юхать. Кĕçĕн Çарăмсан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Аслă Çарăмсан пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Каçăсем
Категори:Тутарстан юханшывĕсем Категори:Чĕмпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Аслă Çарăмсан бассейнĕ
Горячев Виктор Фёдорович
Горячев Виктор Фёдорович — (14.11.1918-24.10.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 230-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 7-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ тата штурманĕ, гварди аслă лейтенанчĕ.
Савкка
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 47 çын, çав шутра 25 арçын, 22 хĕрарăм пурăннă.
Кунçулĕ
1922 çулта никĕсленĕ. Ун чухне Патăръел уесне кĕнĕ. Ку пĕтĕм тапхарта ял Хурамал вулăсне кĕнĕ, вулăсăн администрациĕ кунта вырнаçнă.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Чăваш Енĕн Йĕпреç районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕнче Канаш районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Йĕпреç районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ялĕсем
Бадьяёль (Мăн Паток юппи)
Бадьяёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Мăн Паток юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Куршак
Куршак Куршаки — Пушкăрт Республикинчи Иглин районĕнчи  чăваш ялĕ. Кăпавĕ юханшывĕ хĕринче вырнаçнă. Ялта шкул, ача сачĕ, культура çурчĕ, фельдшер пункчĕ, вулавăш, çыхăну уйрăмĕ, сбербанк уйрăмĕ, лавккасем пур.
Демографи
Халăх йышĕ:
Бадьяёль (Мăн Паток юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Куршак
Демографи
2002 çулхи çырупа килĕшӳллĕн чăвашсем пайĕ (73%).
Бадьяёль (Мăн Паток юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Куршак
Тавралăхĕ
Район центрне — Иглина çитме: 17 çм.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем Категори:Пушкăрт Республикин Иглин районĕ
Бадьяёль (Мăн Паток юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Теветкел Николай Александрович
Теветкел Николай Александрович (паспортра: Петровский, 1937 çулхи утă, 11, Савкка ялĕ, Йĕпреç районĕ, Чăваш АССР çур.) — чăваш сăвăçĕ, прозăçи, драматургĕ, тăлмачĕ. Çаплах публицистикăпа критика ĕçĕсемпе паллă.
СССР ÇП пайташĕ (1976 ç.), Чăваш Енĕн тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (1997 ç.).
Биографи
1937 çулхи утă уйăхĕн 11-мĕшĕнче Чăваш Енри Йĕпреç районĕнчи Савкка ялĕнче çуралнă.
Сĕнтĕрвăрринчи профтехвĕрентĕшĕнче, Шупашкарти ӳнер вĕрентĕшĕнче, Мускаври М. Горький ячĕллĕ Литература институчĕ çумĕнчи Аслă литература курсĕсенче пĕлӳ илнĕ.
Шупашкарти пир-авăр комбинатĕнче ĕçленĕ.
Пултарулăх ĕçĕсем
Хаçат-журналта ун сăввисем 1960-мĕш çулсен пуçламăшĕнче пичетленме пуçланă. «Çамрăклăх сăввисем» кĕнеке 1964 çулта тухнă. Хăйĕн пĕрремĕш пухмачне («Çамрăклăх сăввисем») Чăваш АССР халăх сăвăçисем Петĕр Хусанкай, Александр. Алга, Стихван Шавлы ырланă. Кун хыççăн сăвăç пултарулăхĕ çултан çул çĕкленсе пынă. Унăн сăввисем Мускав журналĕсенче курăнма пуçлаççĕ. Сăвăласа çырнă «Киремет» трагеди Чăваш академи драма театрĕн сцени çине тухни пысăк ӳсĕм пулса тăрать. Унăн прозăра та ăнăçусем пур: «Хура сулă» кĕнеке. Сăваç чăваш поэзине сонета çирĕппĕн кĕртсе пысăк пултарулăх кăтартрĕ.
Чăвашла сонет ăсти. Европа классикĕсен – А. Рембо, В. Гюго, Р. Киплинг, А. Мицкевич нумай хайлавне чăвашла куçарнă. Çаплах халĕ эпир У. Шекспирĕн мĕнпур 154 сонетне чăвашла вулама пултаратпăр.
10 кĕнеке ытла пичетлесе кăларнă:
Кунаш (юханшыв)
Кунаш — Чулхула облаçĕнчи юханшыв, Уста шывĕн сулахай юппи.
Тавралăхĕ
Юханшыв çăлкуçĕ Ларионовски ятлă пушă ял çывăхĕнче вырнаçнă. Коршуново ятлă пушă яла çитиччен çурçĕр-хĕвелтухăçнелле юхать, кайран вара çурçĕрелле çул тытать те Прытковăпа Бычки ялсем хушшинче Уста шывĕпе пĕрлешет.
Кунаш юпписен шучĕ вуннă ытла, пысăккисем çук. Шыв хĕрринче темиçе пушă ял çеç вырнаçнă: Ларионовски, Коршуново, Ипатово.
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Хосима
Кĕçĕн Хосима — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Кинема юханшывăн сулахай çыранĕпе, 19 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Баранов Михаил Семёнович
Баранов Михаил Семёнович — (16.11.1921-09.02.1993), Вата фронтăн 16-мĕш сывлăш çарĕн 6-мĕш истребитель авиаци корпусĕн 273-мĕш истребитель авиаци дивизин 157-мĕш истребитель авиаци полкĕн звено командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Кувакин
Кăвакель (выр.Кувакин) — Чăваш Енĕн Улатăр районĕн ялĕ.
Карлос Мойя
Спорт хатĕрĕ
Тумтирĕпе пушмакĕ - Nike, ракетки - Babolat Pure Drive Plus.
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Çурла, 27 çуралнисем Категори:1976 çулта çуралнисем Категори:Испани теннисисчĕсем Категори:Дэвис Черкки çĕнтерӳçисем
Кувакин
Ял Ячĕ
Кăвакель - вырăс чĕлхине куçарсан Синяевка пулат, Кăвак - Синий, Ел - Поселение.
Хурашка (Ветлуга юппи)
Хурашка (выр. Чернушка) — Чулхула облаçĕнчи юханшыв, Ветлуга шывĕн сылтăм юппи.
Кувакин
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 539 çын, çав шутра 247 арçын, 292 хĕрарăм пурăннă.
Хурашка (Ветлуга юппи)
Тавралăхĕ
Юханшыв çăлкуçĕ Полетайки ятлă пушă ялтан пĕр çухрăм кайьенелле вырнаçнă. Ытларах пайĕпе кăнтăралла юхать, Уста шывĕпе Ашкельдино ялĕнчен икĕ çухрăм хĕвелтухăçнеллерехре пĕрлешет.
Хурашка юпписен шучĕ вуннă патнелле, пысăккисем çук. Шыв çывăхĕнче çак ялсем вырнаçнă: Фёдоровски (пушă ял), Кĕçĕн Содомово, Арзаматово, Ашкельдино.
Кувакин
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Улатăр районĕн ялĕсем
Хурашка (Ветлуга юппи)
Тавралăхĕ
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Çĕнĕ Зеланди
мини|Çĕнĕ Зеланди, администрациллӗ пайланӑвӗн картти Çĕнĕ Зеланди (New Zealand) — Лăпкă океанăн кăнтăр-анăçĕнче вырнаçнă патшалăх. Унăн шутне икĕ пысăк утрав (Çурçĕр тата Кăнтăр утравĕсем) тата вĕсен çумĕнчи нумай пĕчĕк (61 майлă, тĕрлĕ шутланипе) утравсем кĕреççĕ (Çĕнĕ Зеланди утравĕсен шучĕсем). Çĕршывăн тĕп хули — Веллингтон.
Тавралăхĕ
thumb|right|Çĕнĕ Зеланди, космосран пăхсан. thumb|right|[[Шурă утрав — çĕршыври чылай чĕрĕ вулканĕсенчен пĕри.]]
Тăприсем
thumb|right|Таранаки тăвĕн тăрри.
Каçăсем
Категори:Çĕнĕ Зеланди Категори:Пĕрлешӳ патшалăхĕсем
983
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Зиминка
Зиминка — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен территорипе юхать. Алей юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Саврăш (юханшыв)
Саврушка  — Раççей территоринчи юханшыв. Тутарстан территорипе юхать. Кĕçĕн Çарăмсан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Зиминка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Саврăш (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Аслă Çарăмсан пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тутарстан юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Аслă Çарăмсан бассейнĕ
Петропавловка (Кукарча районĕ)
Петропавловка  — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 4 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453338, ОКАТО кочĕ — 80238855004.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
Горячев Владимир Петрович
Горячев Владимир Петрович — (06.01.1923-12.05.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 04. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Калинин фрончĕн 43-мĕш çарĕн 10-мĕш гварди уйрăм минерсен батальонĕн отделени командирĕ, гварди аслă сержанчĕ.
Кĕçĕн Шуйка
Кĕçĕн Шуйка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Никодимка юханшывăн сылтăм çыранĕпе 28 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Гердъю (Мăн Паток юппи)
Гердъю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Мăн Паток юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Япалалăх (хими)
Япалалăх, химире пăхса тухакан тĕп ăнлавсенчен пĕри (chemical substance) — атомсенчен тăракан япалалăха пĕлтерет; енчен те атомсем çук пулсан (калăпăр, плазма е çăлтăрсен япалалăхĕ), унашкал япалалăх химире пăхса тухакакннисен йышне кĕмест.
Асăрхавсем
Категори:Хими Категори:Япалалăх Категори:Йăмлăх
Авангард (Иглин районĕ)
Авангард Авангард — Пушкăрт Республикинчи Иглин районĕнчи  чăвашсем пурăнакан ял.
Демографи
2002 çулхи çырупа килĕшӳллĕн чăвашсен пайĕ 40%, вырăссен - 40%.
Тавралăхĕ
Район центрне — Иглина çитме: 26 çм, Тавтиваново станцине 8 çх.
Пăлакасси
Пăлакасси (халăхра, кулленхи калаçусенче, ытларах чухне Плаккасси теççĕ ; ку формăна хăшпĕр хыпар-хăнарлăхсенче те шута илнĕ; Булаково, Болак) — Чăваш Енĕн Патăрьел районĕнчи ял. Ялта клуб, фельдшер-акушер пункчĕ (ФАП), райпо лавкки пур, — ку объектсене пурне те юнашарти Кословккăпа "пайлать" темелле, — Пăлакассин  официаллăн çирĕплетнĕ территорийĕнчех вырнаçнă пулин те.
Икĕ ял çав тери тачă çыхăннине кура, массăллă информаци хатĕрĕсенче те, официаллă хутсенче те , çавăн пекех йăла-йĕркере те,  час-часах "Козловка-Пăлакасси" тесе асăнни пулать. Çавах та вĕсем уйрăм ялсем. Калăпăр, кашни ялта пĕрле усă курмалли пĕрер çыхăну вырăнĕ (телефон) вырнаçтарас кампани вăхăтĕнче çавна унта та, кунта та тунă. Кослаккăри — Мир урамĕнче (Лешкас), Пăлакассинчи — Канаш урамĕнче (Эрĕм касси).
Тавралăх
Пăла шывĕн сылтăм хĕрринче, унăн кивĕ юхлăхĕн (Кивĕ Пăла теççĕ) тăршшĕпе, вырнаçнă. Хăçан, хăш вăхăтра Пăла уннченхи кивĕ çулне улăштарса çĕнĕ юхлăхпа кайни паллă мар. Кивĕ юхлăх тĕппипех типсе ларман, мĕншĕн тесен унта Хăмăшлă Вар текен çырма юхса кĕрет. Унта-кунта ĕлекхи пĕчĕк кÿлĕсен вырăнĕсем те палăраççĕ. Çавсенчен пĕринче, Ăвăслăх текенскерĕнче (Çĕнĕ Ахпÿрт çĕрĕ шутланать), паянхи кун та çулталăкĕпех шыв пур. Çавăн пекех ку тĕлти тепĕр кÿлле асăнни пур — Янтукан кÿлли. Тен, Ăвăслăх та, Янтукан кÿлли те пĕр объектах пулĕ, анчах та юлашкинчен асăнни пирки "çуркунне çеç шыв тăрать" тенĕ.
Чĕмпĕр кĕпернинчи ялсен 1913-мĕш çулхи пичетленсе тухнă йышĕнче Пăлакасси çывăхĕнче «Илле» текен çырма пуррине асăннă.
Этимологи
Пĕр шутласан, "Пăлакасси" сăмахăн пулăвĕ питĕ ансат пек: Пăла+Кас+И=Пăлакасси. Урăхла каласан, Пăла шывĕн ячĕ тĕпре тăрать теме пулать. Анчах та  "Плаккасси" форма та  пур, — паянхи кун та, историлле çăлкуçсенче те. Çавна шута илмелле. Ахăртнех, ку чăнах та ахальтен мар-тăр. Тĕрĕк чĕлхисенче, — ку шутра чăваш чĕлхинче те, — пулак (булак, болак т.ыт.те) сăмах пур. Вăл çăлкуç тенине пĕлтерет. Хурăнташ чĕлхесенчи çавăн пек пĕр тымартан пыракан сăмахсене когнатсем теççĕ. Фасмер сăмахсарĕнче каланине шута илсен, "пулак" тени алтай чĕлхисен шайĕнчи когнат пулни курăнать (унашкал япала тĕрĕк чĕлхисенче çеç мар, монгол, калмăк чĕлхисенче те пур).
Вырăсла ят та, авă, "Булаево", "Бульское", "Булино" мар. Чăннипе — Булаково. Тутарла — Болак. Çапла вара, ял ятне "çăлкуç" пĕлтерĕшлĕ "пулак" ("плак") сăмахпа çыхăнтарма май пур. М.Р.Федотов профессор каланинчен :
<Куçару: "Булаково" ятăн малтанхи форми Пăла (Була) мар, тĕрĕк чĕлхисенчи булак пулса тăрать: турккăлла (османла), кăркăсла (казахла), хусанла (тутарла) вăл çакнашкал пĕлтерĕшсемпе: 1)çăлкуç, пăтранчăк шыв тухакан вырăн; 2)Хусанти юханшыв, канав. Хальхи тутарла-вырăсла сăмахсара пăхăр ха тата: балак уст. речка, ручек, ручей; Болак (речка в Казани); Болак арты - Забулачье>
Чăн та, ку сăмахĕ чĕлхере (чăваш чĕлхинче) паянчченех лайăх сыхланнă теме çук. Анчах та вăл сăмах чĕлхере чăнахах та пур. Е — пулнă. Калăпăр, Валем Ахун сăввинче тĕл пулать çавă :
... Паян та эп хирте выртатап — Тинкеш пулакĕ* умĕнче. Кĕтÿç юрлать, эп, ак, çыратăп, Чейник ташлать кăвайт çинче. __________________________________
Каярахпа, "пулак" сăмахăн пĕлтерешĕ халăхра тĕксĕмленнине пула, ял ятне "Пăла" тенипе çыхăнтарас йăла çирĕпленнĕ, - контаминаци йĕркипе.
Кун çумне тата çакна хушса хумалла. Пăлакасси ялĕнче паянхи кунчченех çĕр айĕнчи шывсем çиелте выртакан тĕлсем пур. Шурлахлăрах, нÿрлĕрех вырăнсем. Шăпах çавăн пек тĕлсенче пулаççĕ те ĕнтĕ çăлкуçсем (пулаксем).
Ял тытăмĕ, йышĕ. Экономика
Хальхи вăхăтра ялта тăватă урам шутланса тăрать. Канаш урамĕн халăхри официаллă мар ячĕ — Эрĕм касси. Унта чи малтан тухса ларакансем Пермь таврашĕнчен каялла куçса килнĕ Пăлакасси çыннисем пулнă тесе шутлаççĕ. Çавна кура ăна "Пермь касси" тенĕ, — чăвашлатсан "Перĕм касси" пулса тăнă. "Перĕм" сăмах "Эрĕм" сăмахпа контаминациленнине пула "Эрĕм касси" тени патнелле пырса тухнă.
Тепĕр кас — Аслă Пăла урамĕ ятлă. Сăмахран, 27-мĕш çурт çине çапла çырса хунă. Вырăсла ят — тĕлĕнмелле пулин те, Набережная. Çав вăхăтрах асăннă 27-мĕш çурт çинче "ул. Запрудная" текен кивĕ табличка та çакăнса тăрать. (Вăл табличка çинче урамăн асăннă ăнлавпа тÿр килекен чăвашла ятне палăртман пулнă). Чăн, урамăн пуçламăшĕнче ĕнесене шăвармалăх тунă пĕчĕк пĕве пур.| Ăна халăхра Венькка кÿлли теççĕ. Хăшпĕр карттăсенче анатарх та тепĕр пĕвене палăртаççĕ, анчах та ăна хушăран-хушă çеç тăпра купаласа тăваççĕ, — темиçе çулта теплерен пĕрре. Çавăн пекех ял территорийĕнче палăртакан шыв пухăнмалли вырăнсем те (пĕчĕк кÿлĕсем) яланлăх мар.
Шупашкар (аэропорт)
thumb|250px|Шупашкар аэропорчĕ Шупашкар аэропорчĕ — Шупашкар хулин граждан аэропорчĕ.
Пăлакасси
Ял тытăмĕ, йышĕ. Экономика
Виççĕмĕш урам — Луговая. Табличкăсем çине Чăвашла та çырса хунă: Çаран урамĕ. Асăннă урамăн айккинелле юпленсе каякан турачĕ те пур. Вăл тĕлте — пилĕк çурт. Çав тĕлтен ятарлă пралукпа (çуран çÿремелли тăкăрлăкпа) Эрĕм кассине тухма пулать. Çавăн пекех икĕ тĕлте Кив Пăла кассинчен Кив Пăла хĕррине тухмалли пралукcем пуррине те асăнас пулать.
Елен Нарпи
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{!!}} {{!}}} {{!}}} }} Елен Нарпи (паспортра Чекушкина Елена Петровна, 1969 çулхи çĕртме, 26, Чăваш АССР, Елчĕк районĕ, Вырăскасси ялĕ çур.) — чăваш çыравçи, чĕлхеçи.
Пăлакасси
Ял тытăмĕ, йышĕ. Экономика
Çак виçĕ урамра, юлашкин айккинелле йӳпленкен турачĕсĕр пуçне,  ятарлă проектпа тутарнă чул сарнă хытă çул пур. Кунсăр пуçне ялăн хĕвеланăç чиккипе тахçантанпах ĕнтĕ Патăрьел-Елчĕк автотрассăран Çĕнĕ Ахпÿрт еннелле йÿпленекен çул пырать. Çав тĕлтех кăнтăралла, халĕ ĕнтĕ юхăннă пĕве патнелле тата Пăлакассипе Кословккăн масарĕ еннелле, каякан хупмак çул та пур. Çапла вара унта çулсен хĕресленĕвĕ йĕркеленнĕ. Асăннă хĕресленÿ тĕлĕнче автобус чарăнăвĕсем те пур. Çав чарăнусен ячĕ — "Çĕнĕ Ахпÿрт пăрăнăçĕ".
Елен Нарпи
Пурнăçĕ
1969 çулхи çĕртме уйăхĕн 26-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи Вырăскасси ялĕнче вĕрентӳç çемйинче çуралнă.
Шупашкар (аэропорт)
Раççей рейсĕсем
Шупашкар аэропортĕнчен "ЮТэйр" авиакомпани Мускава (Внуково), Сургута тата Екатеринбурга Ан-24 самолётпа илсе каять.
Елен Нарпи
Пурнăçĕ
Çуткӳлти сакăр çул вĕренмелли тата Курнавăшри шкулсенче вĕреннĕ, Чăваш патшалăх университечĕн историпе филологи факультетĕнчи чăваш уйрăмĕнче пĕлӳ илнĕ. Вĕренсе тухсан ăна чăваш университетĕнчех ĕçлеме хăварнă. Вăл студентсене чăваш литературине вĕрентет. Малтанхи статйисемпе калавĕсене шкулта вĕреннĕ чухнех «Тантăш» хаçатпа «Çил çунат» журналта пичетленĕ. Унăн калавĕсемпе повеçĕсем «Ялав», «Тăван Атăл» «Пике», «Çил çунат» журналсенче кун çути курнă.
Пăлакасси
Историйĕ
Ку Патăрьел районĕнчи чи çĕнĕ ялсен шутне кĕрет. Кунта 1870-1880-мĕш çулсенче Çĕнĕ Ахпӳрт ялĕнчен куçнă Çыннсем никĕсленнĕ тесе шутлаççĕ. 1887-мĕш çулхи кăрлачăн 10-мĕшĕнче Чĕмпĕрти кĕпĕрне палăрăмĕ Пăлакассине Çĕнĕ Ахпÿртрен куçнисене уйрăм пĕрлĕхе уйăрма йышăну тунă. Кун пек информаци Çĕнĕ Ахпÿрт çынни К.Е.Лекарев çырнă "Тăван ялăм, савнă ял" кĕнекере те пур. Ялĕ унта, чăннипе, маларах та пулма пултарнă. 1868-мĕш çулхи астăвăм кĕнекинче ку яла асăнман. 1911-мĕш çулхи кашни кил çырăвĕпе килĕшӳллĕн кунта 26 кил, вĕсенче 82 арçынпа 69 хĕрарăм пурăннă.
Елен Нарпи
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:ССРП çыравçисем Категори:Чăваш ăсчахĕсем Категори:Раççей ăсчахĕсем Категори:ССРП ăсчахĕсем Категори:1969 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Чăваш чĕлхеçисем Категори:И. Н. Ульянов ячĕллĕ ЧПУ вĕрентӳçисем
Пăлакасси
Историйĕ
1920-мĕш çулхи çурла уйăхĕн 3-мĕшĕччен Пăва уесĕнче пулнă, ун хыççăн вара Çĕрпӳ уесне кĕнĕ. 1920-мĕш çулхи юпа уйăхĕн 5-мĕшĕ хыççăн Çĕрпӳ уесĕн Йĕпреç районне кĕнĕ. 1921-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕн 22-мĕшĕнчен 1927-мĕш çулччен Патăръел уесне кĕнĕ. Ку асăннă пĕтĕм вăхăтсенче ял çак пайланăвсен Патăръел вулăсне кĕнĕ.
Мăн Какшан
thumb|300px|Мăн Кокшага Мăн Кокшага, — Киров облаçĕпе Мари Эл республики тăрăх юхакан юханшыв, Атăлăн сулахай юппи. Юханшыв тăршшĕ 297 çухрăм, бассейн лаптăкĕ — 6 330 çх2.
Шупашкар (аэропорт)
Раççей рейсĕсем
Эрнере пĕрре Сочи - Шупашкар - Сочи Boeing-737 самолёт вĕçет.
Пăлакасси
Историйĕ
1927-мĕш çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшенчен Аслă Патăръел районне кĕнĕ. 1935-мĕш çулхи çу уйăхĕн 19-мĕшĕ хыççăн Патăръел районне, 1939-мĕш çулхи нарăс уйăхĕн 22-мĕшĕ хыççăн Чкаловски районне, 1957-мĕш çулхи чӳк уйăхĕн 20-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăт таран Патăръел районне кĕрет.
Шупашкар (аэропорт)
Тĕнчепе çыхăнни
2008 çулхи пушăн 14-мĕшĕнчен пуçласа «Ăренпур авиалинисем» авиакомпани «Боинг-737» самолёчĕпе Шупашкар-Хургада (Икĕпат)-Шупашкар маршручĕпе чартер рейсĕ 10 кунта 1 вĕçет.
Пăлакасси
Историйĕ
Ак çаканашкал уçăмсăр пĕлтерĕшлĕ тĕлĕнмелле юрă сыхланса юлнă:
Шупашкар (аэропорт)
Тĕнчепе çыхăнни
2008 çулхи çăвăн 15-мĕшĕнчен пуçласа Шупашкар-Хургада-Шупашкар маршрута Шупашкар-Анталья (Турци)-Шупашкар çине куçарнă.
Мăн Какшан
Тавралăх
Малтан юханшыв лăсăллă вăрмансем тăрах юхать. Нумай çĕрте шурлăхлă вырăнсем урлă иртет. Аяларахи юхăмра вара юнашар иртсе тухма çук шурлăхсем вырнаçнă. Атăла (Куйбышев шывуправне) Кĕçĕн Кокшагăран кăшт çӳрелех Çĕнĕ Шупашкара хирĕç юхса кĕрет.
Шупашкар (аэропорт)
Каçăсем
Категори:Раççей аэропорчĕсем Категори:Чăваш Енĕн аэропорчĕсем
Мăн Какшан
Ял-хуласем
Киров облаçĕнче юханшыв хĕрринче Кикнурпа Санчурск хула евĕрлĕ посёлоксем вырнаçнă. Мари Элте пурăну вырăнĕсем сахал. Юханшыв хĕрринче вырнаçнă ялĕсенчен нумайăшне пăрахса кайнă.
Юханшыв хĕрринче вырăссемпе çармăссем пурăнаççĕ.
Юпписем
Чи пысăк юппи — Мăн Кундыш.
Категори:Атăл юпписем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем
Пăлакасси
Историйĕ
Çĕнĕ Ахпӳрт çытăхнă, Вăтаел лачакара. Пăлакасси пул пуççи, Пул пуççине йытти çиет, Йытти пуçне хăй çиет.
Ĕлеххисене аса илни
Нумаях та пулмасть-ха Пăлакасси чылай урăхларах сăн-сăпатлă пулнă. Çавăн пирки каласа парасшăн. Анчах камран илтни пирки ятарласа палăртнисем пулмасса та пултарĕç. Мĕншĕн тесен чылайăшне астăвакансем çав тери нумайăн-ха.
Чултан тунă лаша витипе кÿлмелли хатĕрсем усрамалли сарай халĕ те пур-ха. Чăн та, вĕсене паянхи кун пачах та урăх тĕллевсемпе усă кураççĕ. Кăшт маларах çав тĕлеллех йывăçран тунă лаша вити те (тĕрĕсрех, иккĕ те) пулнă. Унпа юнашар — конюх пÿрчĕ. Çав пÿрт чăннипе талăкĕпех уçă пулнă, — эппин, вăл хăйне майлă хурал пÿрчĕ. Ку вырăнтах пушар чухне усă курмалли хатĕр-хĕтĕр упраннă. Сăмахран, лашапа кÿлмелли урапа çинчи ал вăйĕпе ĕçлекен нассус. Çав нассусран юлнă уни-кунисем темиçе çул каялла кăна-ха фелдьдшер-акушер пункчĕ таврашĕнче выртса çÿретчĕç.
Пăлакасси тата Кословккă хушшинчи çеремлĕхре кĕске тапхăрта пĕчĕкке ипподром та пулнă. Ун умĕнхи вăхăтра, кăшт маларах — футбол тата волейбол лаптăкĕсем. Çывăхрах вырнаçнă клуба, халь пачах урăх тĕлтескере, çав лаптăксен хуçи пулнă теме май пур. Ку вырăнта вăй-хал вăййисене вылясах ĕнтĕ Кословккăри И.Ф.Хитров, А.Н.Долгов тата Е.Н.Долгов район шайĕнчи паллă волейболистсем пулса тăнă.
Хальхи лавкка тата клуб тĕлнелле 1960-мĕш çулсенче тата, тен, ун хыççăн темиçе çул кантăр усрамалли вырăн пулнă. Çавна май унта йывăç тата тимĕр тылăсем те усраннă. Уçă тÿпе айĕнчех. Вăхăт çитсен ял хĕрарăмĕсем кантăра тылласа сÿс тунă. Тахăш çулхине упранакан кантăра тем сăлтавпа вут хыпса илнĕ, пушар тухнă. Çавăнтанпа вара кантăр ÿстерсе сÿс тăвассине те колхозра тек туса пыман.
Кăсăклă фактсем
1963-мĕш çулта А.Г.Николаев космонавта илсе çÿрекен автомобильсен кортежĕ Пăлакасси çумĕпе иртсе кайнине А.А.Тарасов çапла аса илет:
Пирĕн мухтавлă, Ленин орденлă «Гвардеец» колхоза /Патăрьел районĕ/ илсе килнĕ пулмалла ăна. Манăн тăван Пăлакасси ялĕ çумĕпе иртсе каймалла Николаевпа хăнасен. Шкул ачисене чечексемпе аслă çул хĕрне тăратса тухнă. Пĕр арçын /вăл колхозри партком секретарĕ пулнине эпĕ ун чухне, паллах, пĕлмен/: «Эсĕ, ачи, кай-ха кунтан», - тесе мана яла хăваласа ячĕ. Пÿрт умĕнчи тусан çинче выляса вараланнăскер тата çĕтĕкрех çипуçлă шĕпĕн /чухăн пурăнаттăмăр çав/ хаклă хăнасен куçĕ умне курăнса мухтавлă пуян хуçалăхăн ятне яма пултарасран асăрханнă пулĕ-тĕр ĕнтĕ. Эпĕ куççуле çанă вĕçĕпе шăлса килелле танккарăм <...>
Хыпар (хаçат)
Хыпар (Хабар — весть, новость) — Чăваш Енре чăваш чĕлхи çинче тухса тăракан хаçат. Ăна никĕслекенĕ — Н. В. Никольский хаçатăн тĕп тĕллевне çапла суйланă - чăваш халăхне çутта кăларасси.
Раççейри пĕрремĕш наци вырăс мар периодикăллă кăларăмĕ. Хаçата «Хыпар» издательство çурчĕ кăларать. Раççей Федарициĕн пичет Комитетĕнче № 015522 номĕрпе регистраци тухнă.
Тĕп редактор - Татьяна Вашуркина.
Кун-çулĕ
Пĕрремĕш кăларăмĕ 1906 çулхи кăрлачăн 21 тухнă. 1918 çулхи нарăс уйăхĕнчен «Канаш», «Чăваш коммунĕ», «Коммунизм ялавĕ» ятсемпе тухнă. 1991 çулхи çурла 30 каллех «Хыпар» ятпа тухма пуçланă.
984
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Внуково аэропорчĕ
Внуково аэропорчĕ — Мускавăн тĕп аэропорчĕсенчен пĕри. Япала, пассажир турттаракан самолётсене йышăнать, статусĕ тĕнче шайĕнче.
Кун-çулĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă варçинче аэропорт вăрçă бази пулнă, вăрçă хыççăн граждан рейсĕсене иртернĕ.
1956 çулхи авăнăн 15-мĕшĕнче пĕрремĕш совет реакци пассажир самолёчĕ Ту-104 хăйĕн пĕрремĕш рейсне Внуковăран Иркутска Омск урлă вĕçнĕ.
Ил-18 пĕрремĕш рейсĕсене (Мускавран Алма-Атана ака, 20, 1956 ç .) тата Ту-114 (Мускавран Хабаровска ака, 24 1961 ç.) çаплах Внуковăран тухнă.
1963 çулхи ака, 28— Внуково аэропортĕнче çĕнĕ Внуково-2 правительстви делегацисен ятарлă рейсĕсем валли аэровокзала хута янă.
пуш, 27 1964 — эксплуатацие Внуково-1 çĕнĕ терминала, сехетре 1500 пассажира тивĕçтерӳллĕ 2 № зала (терминал лаптăкĕ — 10,5 пин тв. м.) кĕртнĕ.
1980 çулта, Мускав олимпиадине ирттерме, Внуково аэропортне анлăлатнă.
Аэропорт урлă сехетре 2300 пассажир иртнĕ.
Каçăсем
Категори:Мускав аэропорчĕсем