cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гун-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 167
Вуламалли
Категори:Çулсем
Оссинген
Оссинген (Ossingen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 1314 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0037.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Улька (Лаба юппи)
Улька  —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 48 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 100 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Вăрă (фильм, 1997)
Вăрă (Вор) — НТВ-Профит киностудире Павел Чухрай режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:1997 çулхи Раççей фильмĕсем Категори:Франци драма-фильмĕсем Категори:Раççей драма-фильмĕсем Категори:Вăрăсем пирки фильмсем Категори:1997 çулхи Франци фильмĕсем Категори:НТВ-Профит
Шурлӑх пӑланӗ
Шурлӑх пӑланӗ (лат. Blastocerus dichotomus) — пăлан йышшисен монотиплӑ Blastocerus йӑхӗн тӗсӗ, Кӑнтӑр Америкӑра сарӑлнӑ.
П. эрч. 168
Вуламалли
Категори:Çулсем
Вязовка (Похвиçнĕ хули)
Калăпăр, кунашкал ят "Хурамал" пулма пултарнă. Çапах та пĕлмен япалана çырса хураймастăн.
П. эрч. 169
Вуламалли
Категори:Çулсем
Вязовка (Похвиçнĕ хули)
Тетелти хыпар :
<Кĕскен куçарни: Триер ялне 1927-мĕш çулта Эверккел çыннисем йĕркеленĕ. Вязовка ялне вара 6-12 уйăх маларах туса хунă пулнă, Эверккел çыннисемех. 1930-мĕш çул тĕлне асăннă ялсем пĕр-пĕринпе чикĕленме те пуçланă. Вязовка тесен, паянхи Похвиçнĕ çыннисем пурте пĕлеççĕ. Триер пирки вара ятарласа ăнлантарма тивет. Максим Горький урамĕнчен дачăсем таран тăсăлăкан çĕр унччен Триер пулнă иккен. 1934-мĕш çулта Триер та, Вязовка та административлă майпа Похвиçнĕ хули (вырăнти чăвашсем ăна "Станци" теççĕ) çумне пĕрлешнĕ.>
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Трусси
Каçăсем
Категори:Кĕпе-йĕм Категори:Йĕмсем
Tутар Шапкел
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 127 çын пурăннă, вĕсенчен 65% — чăвашсем.
Истори
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапки (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапки (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Плещевка (Мăн Полюг юппи)
Плещевка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Мăн Полюг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пĕр хут усă куракан çытак
Пĕр хут усă куракан çытак — шăка çăтса илекен тата çиелти тума вараласран сыхлакан, пĕр хут çеç усă куракан аялти йĕм. Пĕчĕк ачасене тăхăнтартма усă кураççĕ. Анчах та хăшпĕр чухне çитĕннисен те кун пек тум тăхăнма тивет. Сăмахран, питĕ ватă çынсен, чирлисен, космонавтсен, пилотсен, монтажниксен, альпинистсен.
Çытаксен тĕсĕсем
Категори:Тумтир Категори:Ача-пăча Категори:Ачалăх Категори:Профессисем Категори:Аялти тум
Кемменталь
Кройцлинген тăрăхне кĕрет. 2203 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4666.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Социализмла ăмăрту
Социализмла ăмăрту — ĕç тухăçлăхĕ тĕлĕшпе СССРта тата ытти социализмла çĕршывсенче ĕç коллективĕсем тата уйрăм ĕслевçĕсем пĕр-пĕринпе ăмăртни. Ку япала конкуренци тенине улăштармалла пулнă.
Андросов Николай Никитович
{{Çар ĕçченĕ }}
Коммунизм
Коммуни́зм (commūnis — пĕрлĕхле):
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Коммунизм
Гайль
Гайль (Gail) — Австри территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Драва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 122,2 км, бассейн лаптăкĕ 1403 км2.
Каçăсем
Категори:Австри юханшывĕсем
Шыв пӑланӗ
Шыв пӑланӗ е Шыв кабарги (лат. Hydropotes inermis) — пăлансен мӑйракасӑр тӗсӗ.
Шыв пӑланӗ (Hydropotes) йӑхӗн пăлан йышшисен пӗртен пӗр пайташӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Пăлан йышшисем
Тапă (физика)
Тапă — периодла икĕ суллану пĕр-пĕринпе   хушăнсан пулакан пулăм
Литература
Категори:Интерференци Категори:Электроника Категори:Радиойышăнавăшсем Категори:Мусăк терминĕсем
П. эрч. 170
Вуламалли
Категори:Çулсем
Фехиген
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Атина Бояджи
Атина Бояджи (Атина Бојаџи; пуш, 13, 1944, Охрид — раштав, 28, 2010, Скопье) — югослав тата македон марафон-ишевçи. 1969 çулта Ла-Манш тинĕс пырне ишсе каçнă Югославирен пĕрремĕш хĕрарăм пулнă. Тăван хулана чысласа ăна «Охрид дельфинĕ» псевдоним панă.
Биографи
Атина Бояджи 1944 çулхи пушăн 13-мĕшенче Охрид хулинче çуралнă. 11 çул тултарсанах вăл кĕске шывра темиçе македон рекордне çĕнетет.
18 çулти Атина 1962 çулта Охрид кӳллинче иртнĕ марафон-ишевĕн чемпионатĕнче пĕрремĕш вырăна çĕнсе илет. Халиччен те вăл Охрид марафонĕнче çĕнтернĕ чи çамрăк хĕрарăм шутланать. 1962 çулта уçă шыври Капри—Неаполь марафонĕнче пĕрремĕш вырăна тухать.
Спорт карьерин чи хăвачĕ 1969 çулхи авăнăн 9-мĕшне килет — ун чухне вăл Ла-Манш тинĕс пырне 13 сехет те 20 минутра ишсе каçать. Атина Бояджи Ла-Манша ишсе каçнă Югославирен пĕрремĕш хĕрарăм шутланать.
Ай-Шиш
Ай-Шиш — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пыв-Ях юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  69 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Атина Бояджи
Биографи
Спорт карьерине вĕçлесен тренер ĕçĕпе, малтан белградри «Црвена Звезда» клубĕнче, кайран Лос-Анджелесри (АПШ-ри спорт центрĕнче, тăрăшнă. 1991 çул вĕснелле Сараевăна таврăннă, Босни тата Герцеговина пухнă командине вĕрентнĕ, çаплах «Босна» ишев клубĕн тĕп тренерĕ пулнă. Вăл кунта хулана вăрçă хупăрланă тапхăра лекнĕ. Туссем пулăшнипе çăлăнса тухать те Македони Республикине таврăнать. Килте ăна Охрид ишев марафонĕн оргкомитечĕн ĕçне хутшăнать.
Ай-Шиш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Атина Бояджи
Биографи
1998 çулта Македон олимп комитечĕ ăна «Чи чаплă македон спортсменĕ» ят панă, 2000 çулта кунсерен тухакан Ирхи хыпарçă ăна «çĕрçуллăх спортсменĕ» тенĕ. Атинăна чысласа Охридри спорт комплексне ят тивĕçтернĕ.
Ай-Шиш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Атина Бояджи
Биографи
Атина Бояджи Скопьере 2010 çулхи раштавăн 28-мĕшенче куçне кĕске хушă чирленĕ хыççăн ĕмĕрлĕхех хупнă. 2010 çулхи раштавăн 30-мĕшĕнче çав хуларах Бутел çăвинче пытарнă.
Асăрхавсем
Категори:Югослави ишевçисем Категори:Тренерсем, ишнипе Категори:Югослави тренерĕсем Категори:1944 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 13-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2010 çулта вилнисем Категори:Раштавăн 28-мĕшĕнче вилнисем
Ай-Шиш
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Бугайченко Иван Федотович
Бугайченко Иван Федотович — (15.08.1913.(2)-14.01.1943), Украинăри вӑрттӑн кĕрешӳн хастар пайташĕ, Украина комунисчĕсен партин [[Житомир облаçĕ Потиевка вӑрттӑн ĕçлекен райкомĕн секретарĕ,, Совет Союзĕн Паттăрĕ , , . Указ дати - 08.
Мерклин Карл Евгеньевич
Карл Евгеньевич фон Мерклин  – (7.4.1821, Рига, Лифлянд кĕперни, Раççей империйĕ - 23.11.1904 ), Санкт-Петербург, Раççей империйĕ) - ботаника, палеоботаника енĕпе ĕçленĕ ăсчах. Çулçă, упа сарри аталанăвне тата авалхи ӳсентарансене тĕпчекен. Император Санкт ПЕтербург академин член-корреспонденчĕ (1864).
Асăрхавсем
Категори:Раççей ботаникĕсем Категори:Палеоботаниксем
Керанвож
Керанвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Мăн Керан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Азат Абитов
Азат Абитов — тутар, чăваш эстрада юрăçи.
Биографи
Пулас юрăç Чăваш Республикинчи Патăрьел районĕнчи Шăнкăртам ялĕнче çуралса ӳснĕ.
Азат концертсене Тутарстанра кăна мар, Мари Элре те, Чăваш Енре те иртерет.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Раççей юрăçисем Категори:Чăваш юрăçисем Категори:Тутар юрăçисем Категори:Чăваш Енĕн юрăçисем Категори:Тутарстанăн юрăçисем
Кукăр Виска (Индигский Виски юппи)
Кривая Виска — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Индигская Виска юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 13 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Гармонилле осциллятор
Гармонилле осцилля́тор (классикăлла механикăра) — Механикăлла шайлашулăхран кăларсан каялла тавăракан тата
x
F
вăй вăйăмне тÿсекен тытăм:
k
Литература
[http://faculty.ifmo.ru/butikov/Applets/manlr_1.pdf Бутиков Е. И. Собственные колебания линейного осциллятора. Учебное пособие]
Каçăсем
Категори:Механикăлла сулланусем Категори:Дифференциаллă танлăхсем Категори:Физикăри модельсем Категори:Осцилляторсем Категори:Сулланусем
Максвелл валеçĕвĕ
Максвелл валеçĕвĕ (çавăн пекех Максвелл-Больцман валеçĕвĕ те теççĕ) — идеалла газăн пĕрчисен параметрĕсен статистикăлла «хăтланăвне» кăтартакан темиçе пулаяслăх валеçĕвĕн пĕрлештерÿллĕ ячĕ.
Хайхи параметрсен шутĕнче çаксем: пĕрчĕн хăвăртлăхĕ, хăвăртлăх проекцийĕ, хăвăртлăх модулĕ, кинетикăлла энерги, импульс т.ыт. те. Вĕсенчен кашниех татăлми ăнсăрт кап. Хăшпĕр чухне Максвелл валеçĕвне энерги шайĕсен валĕçĕвĕ пек те кăтартма пулать.
Каçăсем
Категори:Физика саккунĕсем Категори:Молекула физики Категори:Татăлми валеçӳсем Категори:Статистика физики Категори:Молекулăсем
Леди Гага
Ле́ди Га́га (Lady Gaga; чăн ят — Сте́фани Джоа́нн Анджели́на Джермано́тта (Stefani Joanne Angelina Germanotta ), 28.3.1986, Нью-Йорк ) — американ юрăçи, юрăсен авторĕ, продюсер, филантроп, дизайнер тата актриса.
Каçăсем
Категори:Хĕрарăм-диджейсем Категори:АПШ клипмейкерĕсем Категори:АПШ поп-вокалисчĕсем Категори:Леди Гага
Филологи
Филоло́ги (φιλολογία, «сăмаха юратни») — ăславсен (Лингвистика, Текстологи, Литература пĕлĕвĕ, Çăлкуç пĕлĕвĕ, Палеографи тата ыттисем.) йышĕ. Вăл чĕлхере тата литературăра палăрăннă культурăна тĕпчет.
Каçăсем
* Категори:Лингвистика Категори:Литература пĕлĕвĕ Категори:Текстологи Категори:Çăлкуç пĕлĕвĕ
Пĕр криминал историйĕ (мультфильм)
Пĕр криминал историйĕ (История одного преступления) — Союзмультфильм киностудире Фёдор Хитрук режиссёр 1962 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Тăтăрха
Тăтăрха (çавăн пекех Вăраннăлах ) — ыйхă тенин антонимĕ.
Çавăн пекех
Категори:Сомнологи Категори:Ыйхă Категори:Çын
Вайсер-Майн
Вайсер-Майн — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Ротер-Майн, Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45,33 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Алешина (Тури Ерга юппи)
Алешина — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Тури Ерга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ерёмушкин Николай Николаевич
Ерёмушкин Николай Николаевич  — (15.12.1925-21.10.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 77-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 218-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн перевçи, гварди красноармеецĕ.
Пуду
Пуду (лат. Pudu) — пăлансен сӗтпе ӳсекенсен йӑхӗ. Икӗ тӗсе палӑртаҫҫӗ: кӑнтӑр пудӑвӗ (Pudu pudu) тата ҫурҫӗр пудӑвӗ (Pudu mephistophiles).
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Пăлан йышшисем
Няву-Яха
Няву-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Гыда юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 3 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 121 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Чинча-Альта
Чинча-Альта Chincha Alta) — Перу хули. Чинча провинцин, Ика департаменчӗн администраци центрĕ.
Халӑхӗ 2005 ҫулта 56085 ҫын пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Кельчигейка
Кельчигейка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 1133 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Егуръеган
Егуръеган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1488/4/59/47    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мюнстерлинген (Тургау)
Мюнстерлинген (Тургау), (Münsterlingen TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Кройцлинген тăрăхне кĕрет. 2543 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4691.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Райнау (Цюрих)
Райнау (Adlikon bei Andelfingen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 1322 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0038.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Фарс (Лаба юппи)
Фарс  —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 72 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 197 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Нагиев Дмитрий Владимирович
Дмитрий Владимирович Нагиев (1967, ака, 4, Ленинград) — совет тата раççей актёрĕ, мусăкçи, юрăçи, шоуменĕ, теле- тата радиоертӳçи, диджей. ТНТ çинче «Окна» телеярăма тата пĕрремĕш канал çинче «Большие гонки» телепрограммăна ертсе пынă.
Каçăсем
Категори:Раççей спорт ăстисем Категори:Травести Категори:«Интер» каналăн телеертӳçисем Категори:Пĕрремĕш каналăн телеертӳçисем Категори:СТС телеертӳçисем Категори:ДТВ Категори:Телеканал «Перец»
Вотлеб-Юган
Вотлеб-Юган —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Марья-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 8 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ташлавçă вăхăчĕ
Ташлавçă вăхăчĕ (Время танцора) — Мосфильм киностудире Вадим Абдрашитов режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:РФ 1997 çулхи фильмĕсем Категори:РФ драма фильмĕсем Категори:Фильмсем, Александр Миндадзе сценарисемпе Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем
Лайăхлăх
Лайăхлăх — философири тата тĕнри термин, вăл уйрăм çыннăн позитивлă, плюслă пахалăхĕсене кăтартать. «Çылăх» тата «кăлтăк» ăнлавсен антонимĕ пулать.
Литература
Категори:Лайăхлăхсем Категори:Тĕн Категори:Философи Категори:Этика Категори:Христианлăх
Çĕнĕ Гвиней тинĕсĕ
Çĕнĕ Гвиней тинĕсĕ  е Бисмарк тинĕсĕ (Bismarck Sea) Лăпкă океанăн Бисмарк архипелагĕпе Çĕнĕ Гвиней утравĕ хушшинче вырнаçнă тинĕс. Витязь тинĕс пырĕ витĕр Соломон тинĕсĕпе çыханать.
Лаптăкĕ 310 пин км2.
Портсем
Маданг Çĕнĕ Гвиней утравĕн Астроляби кӳлмекĕн çыранĕнче, Рабаул Çĕнĕ Британи утравĕ çинче.
Çĕнĕ Гвиней тинĕсĕн пĕтĕм утравĕсемпе çыранĕсем Папуа — Çĕнĕ Гвиней шутне кĕреççĕ.
Чăваш Шапкел
Чăваш Шапкел е Чăваш Шапка (Чуаш Шәпкәсе, Чувашское Шапкино)  — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем тата вырăссем пурăнаççĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 132 çын пурăннă, вĕсенчен 59% — чăвашсем, 33% — вырăссем.
2010-мĕш çулта: мĕнпурĕ 120 çын, вырăссем 66 çын, чăвашсем 257 çын.
Кунта хăйне кура çав тери пысăк хирĕçÿлĕх пулни сисĕнет. Мĕнпе çыхăннă ку, паллă мар.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Ай-Юган (Карты-Варын-Юган юппи)
Ай-Юган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Карты-Варын-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Фильм, фильм, фильм
Фильм, фильм, фильм (Фильм, фильм, фильм) — Союзмультфильм киностудире Фёдор Хитрук режиссёр 1968 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Волчья Яма (Похвиçнĕ хули)
Волчья Яма — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ хулинчи уйрăм тĕл, поççолăк. Çавăн пекех чукун çул станцийĕ (чарăнăвĕ). Унчченхи чăваш ялĕ вырăнĕнче пулса кайнă. Тен, ку ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ те пулма пултарнă. Анчах та çакă халĕ паллă мар. Тупăнсан — ку статьяна та улшăнусем кĕртме тивет.
Хăшпĕр чухне топонима нумайлă хисепре те усă кураççĕ — Волчьи Ямы. Тетелти хыпар :
<Кĕскен куçарни: Кивьял (Похвиçнĕ районĕ) чăвашĕсем никĕсленĕ ял. 1924-мĕш çулта вĕсем хайсен çĕрĕ çинчех йĕркеленĕ. 1926-мĕш çулта 37 çын, 1937-мĕш çулта 68 çын, 1959-мĕш çулта 34 çын пурăннă. Индустри объекчĕсем хĕссе пынă май чăвашсем унтан саланма пуçлнă. 1970-мĕш çул тĕлне унта "чăвашлăх шăрши" юлман. Хăçан Похвиçнĕ шутне официаллă майпа кĕни паллă мар.>
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Чачапояс
Чачапояс Chachapoyas) — ҫурҫӗр Перу хули. Тинӗс шайӗнчен 2235 метр ҫӳллӗшӗнчн, сӑртлӑ вырӑнта вырнаҫнӑ. Чинча провинцин, Амасонас регионӗн административлӑ тӗп хули.
Вайсе-Эльстер
Вайсе-Эльстер — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Зале юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 257 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Чачапояс
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Перу хулисем
Больцман константти
Больцман константи (k е k_{\rm B}) — температура тата энерги хушшичи çыхăнăва кăтартакан никĕсле физикăлла константа. Статистикăлла физикăна пысăк тÿпе хывнă Людвиг Больцмана хисеплесе çапла ят панă. Пĕрчĕсен тĕнчери СИ тытăмĕнче  унăн пĕлтерĕшĕ, 2018-мĕш çулхи улăштарусемпе килĕшÿллĕн, ак çакăнпа танлашать:
Газ универсаллă константи вара Больцман константине   Авогадро хисепĕ çине хутланипе тан,. Газ константи меллĕрех, енчен те пĕрчĕсен шутлавлăхне мольпе кăтартнă пулсан.
Гурк (юханшыв)
Гурк (Gurk, Krka) — Австри территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Драва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 120 км, бассейн лаптăкĕ 2581,63 км2.
Каçăсем
Категори:Австри юханшывĕсем
Кукăр Виска (Ом юппи)
Кривая Виска — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ома юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 76 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
П. эрч. 171
Пулнисем
Пархи:
Вуламалли
Категори:Çулсем
Ивановка (Шунтал районĕ)
Ивановка (Ивановка) — Самар облаçĕнчи Шунтал районĕнчи Канаш ял тăрăхĕнчи  ял (поççолăк). Чăвашсем пурăнаççĕ.
Кунçул
Тивĕçлĕ çăлкуç пур
Канаш-Романовка çумĕнче тата "Чухаевка" ятлă ял пур. В.Е.Симаков Толча ялне те "Чухаев" хушаматлă çын (Павел Степанович Чухаев (1894—1939) никĕсленĕ тет. Çав çынпа Чухаевка ялĕ хушшинче мĕнле çыхăну пуррипе çукки паллă мар.
В.Е.Симаков шучĕпе, Шунтал районĕнчи Ваçлавкка ялне Кушкă районĕнчи Ваçлавкка çыннисем никĕсленĕ.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Шунтал районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Тĕлĕк
Тĕлĕк — çывăракан çыннăн ăстăнĕнче çуралакан курăнуллă, илтĕнуллĕ, тактиллĕ, тута масаллă е шăршăллă субъективлă сăнарсем
Литература
Категори:Çын Категори:Ыйхă Категори:Сомнологи
Коммунизмла пĕрлĕх
Коммунизмала пĕрлĕх (е, кĕскен, коммунизм) — марксизмра палăртнă тытăм. <!--В марксизме, коммунистическое общество или коммунистический строй — это тип общества и экономической системы, достижимый только в масштабах всего мира, только в результате глобального уничтожения капитализма мировой социалистической революцией, характеризующийся осуществлением принципа "от каждого по способностям, каждому по потребностям", общественной собственностью на средства производства, плановой экономикой, бесплатным доступом  к предметам потребления, бесклассовым обществом, а также отсутствием государства и товарно-денежных отношений из-за созданных условий, позволяющих достигнуть отсутствия необходимости в их существовании, а также всеобъемлящими возможностями к творческой реализации каждого члена общества. .-->
Суллану тытăмĕ
Суллану тытăмĕ — ирĕклĕ сулланусем пулма пултаракан физикăлла тытăм.
Коммунизмла пĕрлĕх
Коммунизм хĕсĕк пĕлтерĕшпе — пролетарла пĕрлĕхĕн финалла стадийĕ (фази),  социализм хыççăн иккĕмĕш этап[çăлкуç кирлĕ!].
Суллану тытăмĕ
Суллану тытăмĕсен классификацийĕ
Тытăмăн тулли энергийĕ сыхланнине кура:
Коммунизмла пĕрлĕх
Каçăсем
Пĕрлĕх Категори:Социализм
Суллану тытăмĕ
Суллану тытăмĕсен классификацийĕ
Суллану тытăмĕн тĕсне кура:
Вуламалли
Категори:Сулланусен теорийĕ
Карач ял тăрăхĕ
Карач ял тăрăхĕ — Чăваш Енĕн Куславкка районĕн администрациллĕ пайĕ. Администрацийĕ Илепер ялĕнче вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем Категори:Куславкка районĕн муниципаллă йĕркеленĕвĕсем Категори:Карач
П. эрч. 172
Вуламалли
Категори:Çулсем
Кербадиёль
Кербадиёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Чуть юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Асăрхавсем == ==
Лошарик (мультфильм)
Лошарик (Лошарик) — Союзмультфильм киностудире Иван Уфимцев режиссёр 1971 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Штетлен
Фехиген — (Stettlen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Берн тăрăхне кĕрет. 2882 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0358.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Мехмед II
Мехмед II (Фатих) (осман. محمد ثانى‎ — Mehmed-i sânî, محمد الفاتح‎ - Mehmed ül-Fâtih, тур. İkinci Mehmet, Fatih Sultan Mehmet), тата Мехмед Эль-Фатих, Аслӑ Магомет, Магомет Ҫӗнтерӳҫӗ пек паллӑ (30 пуш 1432 — 3 ҫу 1481) — осман султанӗ. Ултӑ ҫул тултарсан вӑл Маниса пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ. 1453 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Мехмед II ертсе пынӑ ҫарсем Константинополь хулине тытса илнӗ. Балкан вӑрҫисем вӑхӑтӗнче Серби, Герцеговина, Албани тата ытти патшалӑхсене ҫӗнсе илнӗ. 1467 ҫулта Мехмед II Караманидсен, Ак-Коюнлу, Мемлюк тюрк пуҫлӑхӗсен ҫӗрӗсем патне ҫывхарнӑ. 1479 ҫулта Мехмед II Албанин пысӑк пайне тытса тӑнӑ венециансене хирӗҫ харҫӑна тухнӑ. Мехмед II Шкодер (Ишкодра) тата Круя (Акчахисар) ҫирӗплетнӗ керменсене хупӑрласа илнӗ, ун хыҫҫӑн венециансем вӑрҫӑна пӗтерме ыйтнӑ.
Штетлен
Каçăсем
Фехиген
Мехмед II
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Осман империйĕ
Королёв Борис Алексеевич
{{Ăсчах {{!}} {{Социаллă Ĕç Паттăрĕ}}{{!}}{{!}} {{4-мĕш степеньлĕ Тăван Çĕршывшăн хастар пулнăшăн орден}}{{!}}{{!}} {{Ленин орденĕ}} {{!}}{{!}} {{Ленин орденĕ}} {{!}}{{!}} {{Октябрь Революци орденĕ }}{{!}}{{!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}}{{!}}}РСФСР тава тивĕçле ăслăлăх ĕçченĕ {{!}} {{!}}} }}
Борис Алексеевич Королёв  – (07.12.1909, Хусан, Раççей империйĕ - 26.02.2010, Чулхула, Раççей) - кардиохирургия енĕпе ĕçленĕ ăсчах, шурсухал. ССРС медицина ăслахĕсен академин пайташĕ (1969), Социаллă Ĕç Паттарĕ (1984).
1959-мĕш çулта ăна РСФСР тава тивĕçлĕ ăслăх ĕçченĕ ятне панă.
1959-мĕш çулта Мюнхенра Петĕм тĕнчери хирургсен конгресĕнче Пĕтĕмтĕнчери хирургсен ассоциацине илеççĕ, 1968-мĕш çулта Çершывсем хушшинчи чĕре- юн тымарĕ хирургсен пайташне суйлаççĕ.
Депутат Верховного Совета СССР 6 и 7 созывов, в 1968—1972 годах — депутат Горьковского городского и областного советов.
Асăрхавсем
Категори:Раççей хирургĕсем Категори:РМĂА пайташĕсем
Кичуга (Тури Ерга юппи)
Кичуга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Тури Ерга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Нядай-Пынче
Нядай-Пынче — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Андрусенко Валентин Кузьмич
{{Çар ĕçченĕ }}
Математика уйрăмĕсем
Математика уйрăмĕсем. Математикăна уйрăмсем çине пайламалли официаллă виçĕ тĕп меслет пур.
Андрусенко Валентин Кузьмич
Андрусенко Валентин Кузьмич — (-), Балти флочĕн Таллин тинĕс хӳтĕлев районĕн шыв районнне сыхлакан катерсен 2-мĕш дивизионĕн «Д-3» № 132 катерĕн комендорĕсен отделени командирĕ, пĕрремĕш статьяри старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, , —. Указ дати - 06.
Математика уйрăмĕсем
Ăслав ĕçлевçисен специальноçĕ пек математика Раççейре ак çак уйрăмсене пайланать :
— Элементарлă математика (ăна шкулта вĕрентеççĕ):
— Аслă математика, ăна аслă шкулсенче вĕрентеççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Математика уйрăмĕсем Категори:Математика
Буганов Гаджи Османович
Буганов Гаджи Османович — (25.09.1918-20.05.1987), 2-мĕш Украина фрончĕн 53-мĕш çарĕн 3-мĕш тапăнакан-штурмлакан полкăн 23-мĕш тапăнакан-штурмлакан перевçĕсен батальонĕн командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 24.
Ачешбок
Ачешбок —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Бугунж юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Алёна Ланская
Алёна Ланска́я (чăн ячĕ Еле́на Миха́йловна Лепо́хина ; 7.9.1985, Могилёв, БССР, ССРП) — беларус юрăçи, Беларуç Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕ (2011).
Биографи
Пĕрремĕш классран пуçласах шкул хорĕнче юрланă. Аслă классенче — мусăк ушкăнĕ йышĕнче ачасен дискотекисенче юрланă. 15 çул тултарсан Шкловра иртекен республикăри «Дожинки» тырпул уявне çӳренĕ.
Пайăр пурнăçĕ
Качча кайман. Килте кушаксене усрать.
Йĕрке
Йĕрке — ку сăмах çаксене пĕлтерме пултарать:
Çавăн пекех
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Азаров Владимир Николаевич
Азаров Владимир Николаевич  – (08.11.1952, Мускав, Раççей ) -  енĕпе ĕçленĕ ăсчах техника ăслахĕсен тухтарĕ, профессор (1991), Мускав электрон машиностроени институчĕн проректорĕ.
Çĕлен çăлкуçĕ
Çĕлен çăлкуçĕ (Змеиный источник) — Киностудия им. Горького киностудире Николай Лебедев режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Еретик Даниил Романович
Еретик Даниил Романович Єретик Данило Романович — (1916-10.10.1941), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 05. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 6-мĕш çарĕн 393-мĕш перевçĕсен дивизин 967-мĕш артиллери полкĕн комсомол организацин яваплă секретарĕ, Комиссар (çар)|кĕçĕн политрук.
Хутăш чĕлхе
Паллах, тĕрлĕ чĕлхесем пĕр-пĕринпе яланах хутшăнаççĕ. Анчах та паритетлă майпа мар. Яланах хутшăнакан чĕлхесенчен пĕри çиеле тухать те теприне хупласа хурать. Çапла майпа субстрат, суперстрат, адстрат пирки калаçма май пур.
Акă мĕн тет Олег Мудрак чĕлхеçĕ :
Çак ыйтупах И. В. Сталин çапла каланă :
Чĕлхесем хутшăнса кайма пултарнин сахал тĕслĕхĕсенчен пĕри — Алеут-медный чĕлхи. Анчах вăл тĕслĕхре те хутăшса кайнин шайлашулăхĕ çурмалла (фифти-фифти) мар.
Асăрхавсем
Категори:Лингвистика Категори:Социолингвистика Категори:Чĕлхе Категори:Чĕлхесем
Тальхайм-ан-дер-Тур
Тальхайм-ан-дер-Тур (Adlikon bei Andelfingen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 768 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0039.
Анат Качаел
Анат Качаел  — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем тата тутарсем пурăнаççĕ.
Истори
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
Литература пĕлĕвĕ
Литература пĕлĕвĕ — (лат. lit(t)eratura, — «çырни»  lit(t)era —  «саспалли» + пĕлÿ — «пĕлес») — ăслав,  литературăна  культура палăрăмĕ пек тĕпчет.
П. эрч. 173
Вуламалли
Категори:Çулсем
Шăнăр
Шăнăр — çыхăнтаракан тĕртĕмрен тăракан орган, урлă-йăрăмлă синкерлесен, вĕсене шăмăсем çумне çирĕплетекен,  вĕçĕнчи тытăмĕ.
Çăлкуçсем
Категори:Шăмăсемн тытăмĕ Категори:Миологи Категори:Шăнăр
Кидат
Кидат — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Мендель юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 48 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Салтан патша çинчен юмах (мультфильм, 1984)
Салтан патша çинчен юмах (Сказка о царе Салтане) — Союзмультфильм киностудире Иван Иванов-Вано режиссёр 1984 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Егур-Ях
Егур-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Аган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  248 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 91 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
«Чукка» пушмак
«Чукка» пушмак (акăлчанла Chukka boots, «чакка (tʃʌkə) буутс» ) — пушмакпа çурма пушмак хушшинче тăраканскер теме пулать.
Асăрхавсем
Категори:Атă-пушмак
Хĕллехи Олимп вăййисем 2018
Каçăсем
Категори:Олимп вăййисем
Вы-Ер-Яха
Вы-Ер-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ярудей юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 80 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Дие
Дие / Тайя (Dyje, Thaya) — Австри территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Морава (Сулахай Тăнай  юппи)|Морава юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 235,4 км, бассейн лаптăкĕ 13419 км2.
Каçăсем
Категори:Австри юханшывĕсем
Крутиха (Тури Ерга юппи)
Крутиха — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Тури Ерга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Нагорный (Самар облаçĕ)
Нагорный — Самар облаçĕнчи Шунтал районĕнчи ял, чăвашсем пурăнаççĕ.
Кунçул
Тивĕçлĕ çăлкуç пур
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Шăнтал районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Чăнкă (Мăн Губистая юппи)
Чăнкă — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мăн Губистая юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 11 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Матьян
Матьян (Матьян) — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕ. Похвиçнĕ районĕнчи чăваш ялĕсен "Вирьял" текен ушкăнне кĕрет.
Ялăн чăвашла ятне кунта В.Е.Симаков кăтартнă тăрăх лартнă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Мюнхвилен (тăрăх)
Мюнхвилен (Münchwilen (Bezirk)) — Швейцарири тăрăх. Центр округа — город Мюнхвилен.
Тургау кантон кĕрет. Çĕр-шыв лаптăкĕ — 155,4 км². 36 300 çын пурнать. Официаллă код — 2006.
Тăрăхри коммунăсем
Категори:Тургау
Пек Грегори
Э́лдред Гре́гори Пек (Eldred Gregory Peck; 1916 çулхи акан 5-мĕшĕ, — 2003 çулхи çĕртмен 12-мĕшĕ) — американ актёрĕ, 1940-1960-мĕш çулсенче голливуд çăлтăрĕсенчен пĕрри. Чи паха актёр палăртăвĕнче «Убить пересмешника» (1962) драмăри Аттикус Финч ролĕшĕн «Оскар» парнин лауреачĕ.
Каçăсем
Категори:«Ылтăн глобус» парне лауреачĕсем Категори:«Оскар» парне лауреачĕсем Категори:«Сезар» парне лауреачĕсем Категори:Сесиль Б. Де Милль парне лауреачĕсем
Ковбой атти
Ковбой атти — Çурçĕр Америкăри кĕтӳçсен (ковбойсен) лашапа утланса çӳренĕ чухнехи тахçанхи атти.
Каçăсем
Категори:Вестерн Категори:Вестерн (ут спорчĕ) Категори:Ут спорчĕ Категори:Атăсем
Бескес
Бескес —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 49 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба пуçĕнчен Чамлык кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ай-Южинг-Юган
Ай-Южинг-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тать-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  46 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Бескес
Каçăсем
Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем
Ай-Южинг-Юган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Статистикăллă механика
Статистикăлла механика, çавăн пекех ăна статистикăлла термодинамика та теççĕ,  статистикăлла меслетсене термодинамикăлла шайлашура тăракан макроскопла физикăлла тытăмсен палăрăмĕсепе «хăтланăвĕсене» палăртма усă курни. Статистикăлла меслетсем макроскоплă объектсен микроскопла тытăмне тишкернĕ май тухса тăраççĕ.
Биль (тăрăх)
Тăрăх Берн кантон кĕрет.
Статистикăллă механика
Максвелл çырнă статьясем (1860—1879) тата Больцман çырнă статьясем (1870—1884) кунашкал меслетсене никĕсленĕ,  газсен кинетикăлла теорине пуçласа янă.
Биль (тăрăх)
Каçăсем
Категори:Берн (кантон)
Статистикăллă механика
Классикăлла статистикăлла механикăна вара Гиббс никĕсленĕ (1902); каярахпа макроскопла тăрăмсене классикăлла механика çине çеç таянса çырса кăтартнине квантла механика çитенĕвĕсене шута илсе тÿрлетнĕ.
Термодинамика, молекула-кинетика теорийĕ тата статистикăлла механика — тишкерÿ объекчĕсемпе çыхăннă ăславсем, анчах та вĕсем меслечĕсемпе уйрăлса тараççĕ; çав вăхăтрах вĕсемшĕн пĕр пĕтĕмĕшле ят та пур. Вăл ят — статистикăлла физика. Н. Н. Боголюбов 1946-мĕш çулта шайлашулăхла мар статистикăлла механикăна йĕркеленĕ. Статистикăлла механика шайĕнче çырса кăтартнă май ансамбль тĕлĕшпе вăтамми тенин ăнлавĕпе усă кураççĕ. Тĕпре тăракан танлăхсем: Лиувилль танлăхĕ тата Боголюбов танлăхĕсен вăчăри.
Асăрхавсем
Категори:Статфизика Категори:Статистикăлла физика Категори:Статистикăлла механика Категори:Статистикăллă механика
Ерещенко Николай Ефимович
Ерещенко Николай Ефимович  — (20.10.1924-05.04.2009), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 57-мĕш çарĕн 73-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 214-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн Рота старшини, гварди старшини.
П. эрч. 174
Асăрхавсем
Категори:Çулсем
Çичĕ тĕслĕ чечек (мультфильм)
Çичĕ тĕслĕ чечек (Цветик-семицветик) — Союзмультфильм киностудире Михаил Цехановский режиссёр 1948 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Вайценбах
Вайценбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,46 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Турат
мини Турат — ӳсентăранăн тăрхăла формăллă аяккалла çитĕнекен хунавĕ.
Вуламалли
Категори:Хунав Категори:Йывăçлăх
Трюлликон
Трюлликон (Adlikon bei Andelfingen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 995 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0040.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Нядай-Яха
Нядай-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Керъюрвис
Керъюрвис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лая юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Буданов Феоктист Андреевич
Буданов Феоктист Андреевич — (16.10.1904(3)-13.10.1969), Ленинград фрончĕн 42-мĕш çарĕн 63-мĕш гварди перевçĕсен дивизин артиллери ертӳçи, гварди полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13.
Чăнкă (Песчаной юппи)
Чăнкă (Кораль) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Песчаная юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 0,9 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ломоватка (Тури Ерга юппи)
Ломоватка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Тури Ерга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Егу-Урий
Егу-Урий — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Аган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  132 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Анаткас (Çĕнĕ Шупашкар)
Анаткас (Анаткасы), — Чăваш Енĕн Шупашкар районĕнче пулнă ял. Халĕ унăн вырăнĕнче Çĕнĕ Шупашкарăн.......
Егу-Урий
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Анаткас (Çĕнĕ Шупашкар)
Кунçул
1976-мĕш çулхи декабрĕн 30-мĕшĕнче ялсен йышĕнчен кăларса пăрахнă.
Егу-Урий
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Анаткас (Çĕнĕ Шупашкар)
Каçăсем
Категори:Шупашкар районĕнчи пурăнан вырăнсем
Егу-Урий
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 175
Вуламалли
Категори:Çулсем
Амăшĕ тата ывăлĕ
Амăшĕ тата ывăлĕ (Мать и сын) — Ленфильм киностудире Александр Сокуров режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:РФ 1997 çулхи фильмĕсем
Петя тата Хĕрлĕ Калпак
Петя тата Хĕрлĕ Калпак (Петя и Красная Шапочка) — Союзмультфильм киностудире Евгений Райковский режиссёр 1958 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Вырылава
Вырылава —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Танлова юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 30 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 80 км.
Хум
Хум — çутçанталăкри пулăм.
Вырылава
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Хум
Хум —  физикăлла капсен  пĕр-пĕр йышĕн (харпăр физикăлла уйăн е йăмлăхла талккăшăн палăрăмĕсен) хăй çуралнă тĕлтен куçма пултаракан улшăнăвĕ е уçлăхăн вĕçсĕр мар уйрăм хутлăхĕнче пулса иртекен сулланусем.
Вырылава
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Блыб
Блыб —Раççей территоринчи юханшыв. Краснодар Ен, Адыгей Республики территорипе юхать. Юханшыв Мăн Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 73 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Вырылава
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем