cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поттым
Поттым — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сеуль юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  32 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 80 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Немзи-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Бокий Николай Андреевич
Бокий Николай Андреевич — (22.11.1918-09.09.1995), Çурçĕр флочĕн Сывлăш-Çăр вăйĕсен 6-мĕш пĕтерекен авиаци бригадин 2-мĕш гварди пĕтерекен авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди кĕçĕн лейтенанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Имбамба Жозе Мануэль
Жозе́ Мануэ́ль Имба́мба (José Manuel Imbamba; кăрлач, 7, 1965 çул Бом, Мошико провинцийĕ, Ангола) — ангол чӳркӳ ĕçтешĕ тата Сауримо архиепископĕ, 2011 çулхи акан 12-мĕшĕнчен пуçласа.
Биографи
Жозе Мануэль Имбамба 1999 çулта Римри Папа Урбан университетĕнче вĕренсе тухнă.
2008 çулта Рим паппи Бенедикт XVI ăна Дунда рим-католик епархин епископĕ пулма çирĕплетнĕ. Раштавăн 14-мĕшĕнче ăна Филомено до Насименто Виейра Диас епископ сăвапланă. 2011 çулхи акан 12-мĕшĕнче ăна Сауримо архиепископĕ пулма хушнă.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Кăрлачăн 7-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1965 çулта çуралнисем Категори:Ангола епископĕсем
Симӗс чарлан
Симӗс чарлан (лат. Butorides virescens) — ҫурҫӗр тата вӑта Америкӑра пурӑнакан чарлан йышшисен пысӑках мар шурлӑх вӗҫен кайӑкӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Çурçĕр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:Кăнтăр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Симӗс чарлансем
Çыр
Çыр пĕлтерме пултарать:
Асăрхавсем
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ниссер
Ниссер — Норвеги территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 76,3 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Норвеги кӳллисем
Шерлок Холмс
мини|Шерлок Холмс. Стил ӳнерҫӗн иллюстрацийӗ, 1903 ҫулхи кӑларӑм Шерлок Холмс (англ. Sherlock Holmes) — акӑлчан ҫыравҫи Артур Конан Дойл ҫырса сӑнарланӑ паллӑ литература персонажӗ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Шухăшласа кăларнă детективсем категори:Шерлок Холмс Категори:Артур Конан Дойл Категори:Телесериалсенчи персонажсем
Хăях йышшисем
Хăяхлисем, е Хăях йышшисем.
Литература
Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа Категори:Хăяхлисем Категори:Хăях чечеклисем Категори:Ӳсентăрансен йышĕсем
Нарспи (ят)
Нарспи́ — христиан тапхăрĕчченхи чăваш хĕрарăм ячĕ.
Мăн Мотовилиха
Больша́я Мотови́лиха (Мотовилиха е Большая Мотовилиха') — Раççей территоринчи юханшыв. Перĕм Ен территорипе юхать. Юханшыв Кама (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Нарспи (ят)
Генезис
Этимологи енчен чăваш нарăс уйăх (< перс. навруз) + пи(ке) «хуçайкă», хĕрарăм ячĕсен компоненчĕ (çакнашкал урăх ятсем: Эветпи, Илепи, Укапи, Шелепи, Хунерпи).
Мăн Мотовилиха
Каçăсем
Категори:Перĕм Енĕн юханшывĕсем
Нарспи (ят)
Генезис
Авал çак ята нарăс уйăхĕнче çуралнă хĕрачасене панă.
1908 çулта Константин Иванов пĕр ятлă поэмăна хайланă хыççăн ят чаплăха тухнă. С.А. Александров (Упасси) шухăшĕпе, К.В. Иванов поэма çырса кăларичченех халăх хушшинче Нарпи́ ят пулнă.
Литература
Категори:Чăваш ячĕсем
Величай Михаил Лукич
''Величай Михаил Лукич Величай Михайло Лукич'' — (21.11.1907(8)-30.09.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 6-мĕш çарĕн 35-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 100-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн политика пайĕпе командирĕн çумĕ, гварди майорĕ.
Грязнов Андрей Васильевич
Грязнов Андрей Васильевич — (1918-19.03.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 57-мĕш çарĕн 14-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 11-мĕш уйрăм гварди разведка ротин командирĕн çумĕ, гварди аслă лейтенанчĕ.
Шурă Суат
Шурă Суат — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Солянка юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 27 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Нензото-Яха
Нензото-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Юрибей юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 122 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Медузăсен кӳлли
Медуз — Палау территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Палау кӳллисем
Потхил-Юган
Потхил-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Атлым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Олха
Мăн Олха  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Олха (юханшыв)|Олха юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Çӳçен йышшисем
Литература
Категори:Çӳçенлисем Категори:Çӳçен чечеклисем Категори:Ӳсентăрансен йышĕсем
Сэбь-Ю
Сэбь-Ю —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Вашка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 174 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мондрус Лариса Израилевна
Лари́са Изра́илевна Мо́ндрус (Larisa Mondrusa, Larissa Mondrus; чӳк, 15, 1943, Джамбул, Казахстан) — совет юрăçи тата актриси. 1970-мĕш çулсенче, Совет Союзĕнчен тухса кайсан, ФРГ эстрадинче ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Меццо-сопрано Категори:Москонцерт артисчĕсем
Бузулук районĕ
Администраци центрĕ — Бузулук хула.
Истори
Района Хулаçум ячĕпе 1928 çулхи утăн 16-мĕшĕнче Вăта Атăл Енĕн Бузулук тăрăхĕнче йĕркеленĕ. 15.11.1930 тата 01.10.1931 хушшинче урăх ят панă.
Каçăсем
*
Шоушма
Шоушма — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Конда юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 982 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Горшкова Анна Андреевна
Анна Андре́евна Горшко́ва (1983 çулхи чӳк, 28, Мускав) - Раççей актриси, фотомоделĕ.
Кун-çулĕ
1983 çулхи чӳкĕн 28-мĕшĕнче Мускавра çуралнă. Ашшĕ, Андрей Владимирович, Хăрушсăрлăх Комитетĕнче хĕсметре тăнă, амăшĕ, Татьяна Ивановна, Халăх хуçалăхĕн Плеханов институтĕнче вĕренсе тухнă, Аня çуралсанах хĕрне пăхса çитĕнтерес тесе килтех ĕçленĕ. Ашшĕпе амăшĕ уйрăлнă чухне Аня тăваттă çул тултарнă. Ашшĕ АПШ пурăнма куçса кайсан, хĕрача амăшĕпе Мускаврах юлнă.
16 çултанпа Анна модель пулса Мускаври модель агентствисенче ĕçлет. 2001 çулта вăл Патшалăхăн тытăмлав университĕнчи социологи тата персоналпа тытăмлав факультетĕнче вĕренсе тухнă. 2003 çулта «Амедиа» актёр ăсталăхĕн шкулĕнче пĕлӳ илнĕ.
Пайăр пурнăçĕ
Упăшки — Михаил Борщёв.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Раççей фотомоделĕсем
Кăвакарчăнсем
мини|справа
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Евразири вĕçен кайăксем  Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Вĕçен кайăксен йăхĕсем
Кутубу
Кутубу — Папуа — Çĕнĕ Гвинея территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Соро (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 49,24 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Папуа — Çĕнĕ Гвинея кӳллисем
Дмитриев Александр Павлович
Дмитриев Александр Павлович  — (29.07.1910(16)-04.05.1969), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 7-мĕш гварди танк корпусĕн 55-мĕш гварди танк бригадин политика пайĕпе командирĕн çумĕ, гварди подполковникĕ.
Слава (юрăç)
Сла́ва (чăн ячĕ — Анастаси́я Влади́мировна Слане́вская) (çу, 15 1980, Мускав, СССР) — раççей актриси тата юрăçи.
Каçăсем
Категори:Артист суя ячĕсем
Болбас Александр Карпович
Болбас Александр Карпович — (28.11.1911(15)-07.06.2008), Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 10-мĕш танк корпусĕн 11-мĕш мотоперевçĕсен бригадин мотоперевçĕ батальонĕн политика пайĕпе командирĕн çумĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Кивĕ Чакă
Кивĕ Чакă, — Тутарстанăн Çĕпрел районĕнчи  ял. Ялта шкул (1892-мĕш çултан), ача сачĕ, культура çурчĕ, фельдшер пункчĕ пур.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта ытларах чăвашсем пурăнаççĕ.
Кун-çулĕ
Яла XII XIII ĕмĕрсенче никĕслени паллă. Ялта археологсем артефактсем тупнă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Çĕпрел районĕн ялĕсем
Курăмлă тĕс
Курăмлă тĕс, е тĕслĕхле тĕс — биологири систематикăра:  ретĕн номенклатура курăмĕ пек шутланакан тĕс.
Хуть те мĕнле тавлашуллă лару-тăрура та ретĕн курăм тĕсĕ çав ретĕн ячĕн объективлă управçи пулать.
Deutsche Welle
Deutsche Welle («Нимĕç хумĕ», илтĕн. до́йче вэ́ле, кĕск. DW) — нимĕçсен патшалăхĕн ют çĕрсенче итлевçĕсемпе куравçăсем валли тĕнчери телерадиокомпани. Теле- тата радиокалаçусăр пуçне «Нимĕç хумĕн» 30 чĕлхеллĕ веб-сайт тата хăйĕн академийĕ пур. Штаб-хваттерĕ Боннра вырнаçнă, тĕп студийĕ — Берлинре. ARD шутне кĕрет. Deutsche Welle штатĕнче 60 çĕр-шыври 3000 яхăн ĕçтешпе фрилансер тăрăшать.
Любимовка (Теччĕ районĕ)
Любимовка (Любимовка), —  Тутарстанăн Теччĕ районĕнчи  пурăнакан вырăн.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2000 çулта ? çын пурăннă.
Кунçул
Ял хăçан никĕслени паллă мар. 1700-мĕш çулти хутсенче ăна асăнаççĕ. 1841-мĕш çулти 8-мĕш ревизипе ялта ? чун удел хресченĕ пулнă.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Теччĕ районĕнчи пурăнан вырăнсем
Ненз-Яха (Нерута-Яха юппи)
Ненз-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Нерута-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 51 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Артур Конан Дойл
Сэр А́ртур Игне́йшус Ко́нан Дойл (Дойль) (Sir Arthur Ignatius Conan Doyle); 22 çу 1859, Эдинбург, Аслӑ Британи — 7 утӑ 1930, Уиндлшем кил-ҫурт, Кроуборо) — акӑлчан ҫыравҫи (тухтӑра вӗреннӗ пулнӑ) Ирландирен пулса тухать, автор питӗ йышлӑ литература хайлавӗсен авторӗ. Вӗсен шутне пултаруллӑ шыравҫӑ Шерлок Холмс ҫинчен ҫырнӑ.
Каҫӑсем
Категори:XIX ĕмĕрти акăлчан çыравçисем Категори:XX ĕмĕрти акăлчан çыравçисем Категори:XIX ĕмĕрти Аслă Британин çыравçисем Категори:XX ĕмĕрти Аслă Британин çыравçисем Категори:Шотланд çыравçисем Категори:Детектив прозин авторĕсем Категори:Истори романĕсен авторĕсем Категори:Аслă Британин фантахи çыравçисем Категори:Шотланд медикĕсем Категори:Шотланд массонĕсем Категори:Спиритуализм * Категори:Оккультистсем
Шахмат хĕрÿленĕвĕ
Шахмат хĕрÿленĕвĕ (Шахматная горячка) — Межрабпом-Русь киностудире Всеволод Пудовкин режиссёр 1925 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Рольсенче
Актёрсем:
Ӳнерлекен ушкăн:
Марри (кӳлĕ)
Марри — Папуа — Çĕнĕ Гвинея территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 647 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Папуа — Çĕнĕ Гвинея кӳллисем
Потымец
Потымец — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хугот юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Присмара
Мăн Присмара  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Десна (Тăнăвар  юппи)|Десна юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км, бассейн лаптăкĕ 330 км2.
Тӳпехыр
Тӳпехыр skyscraper) — çынсене пурăнма/ĕçлеме туса хăпартнă хурçă е тимĕр-бетон каркаслă çав тери çӳллĕ çурт.
Çаплах калаçура капашкар сăмахпа та усă курма пулать.
Пĕрлехи хыпарсем
Капашкар çуртăн минималлă çӳллĕшĕ пирки пĕрлехи шухăш çук.АПШ тата Европăра 150 м (500 фут) çӳллĕрех çуртсене тӳпехырсен йышне кĕртеççĕ. Emporis рейтингĕпе капашкар 100 метртан çӳллĕрех çурта шутланать, çӳллеш çуртсем вара 35 - 100 метр пулаççĕ) , SkyscraperCity йĕркелехĕпе — 200 метртан çӳллĕрехисем . Çӳллĕ çукртсемпе хула хутлăхĕн канашĕ палăртнипе, 300 м çӳллĕрех çуртсене питĕ çӳллисем, , 600 м çӳллĕреххисене — «мега-çӳллисем» теççĕ(megatall).
Пĕрремĕш тӳпехырсем
Этемлĕхĕн унченхи кун-çулĕнче нумай этажлă çуртсене тата хуласене те (тĕслĕхрен, Шибам Йеменре) тунă, пĕрремĕш тӳпехырне 1885 çулта Чикагора 1931 çулчен ларнă  Шанăçлăх компани (Home Insurance Building) хăпартнă. Чи малтанах унăн 10 этаж тат çӳллĕшĕ 42 м пулнă; каярах, 1891 çулта, тепĕр 2 этажа хăпартнă, çурт çӳллĕшĕ 54,9 м çити ӳснĕ. Проект авторĕ — американ архитекторĕ Уильям Ле Барон Дженни — çурт-йĕр тăвамĕнче çĕнĕ новатор технологипе усă курнă, ун чухне пĕрремĕш ăстрăм йăтакан каркаса кĕртнĕ.
Йăлана май, йăтакан конструкци рольне тулаш хӳмисем пурнăçланă. Хурçăн çирĕплĕхĕ чи пахаллă бетонран тата чулран е кирпĕчрен хăпартнă хӳминчен 50 хут пысăкрах пулнине шута илсе, çуртсен тулаш тата шалти хӳмисене металл каркасĕ çине лартма тытăннă. Йăтакан каркаса пула çурт йывăрлăхне виççĕмĕш пайĕ таран çăмăллатнă.
Архитектор пĕтĕмпех тĕрекkлетекен урăх конструкцисене улăштарман, çавăнпа та çуртăн хыçалти хӳмине тата гранит колоннисене хăварнă.
1958 ҫулта людвигӑн паллӑ архитекторӗн проекчӗ тӑрӑх Нью-Йоркра Небоскреб Сигрем-билдинг туса лартнӑ. Унӑн архитектуринче "стенасем" принциппа усӑ курнӑ: ҫуртӑн тӗпӗ тимӗр-бетон конструкцисенчен "скелет", кантӑклӑ стенасемпе фасадӑсем ҫак скелет ҫине ҫакӑнса тӑнӑ пек туйӑннӑ. Ҫак лаконически-кубикла тата пӗтӗмпех кантӑкланӑ небоскреб "мода саккунҫи" пулса тӑчӗ, 1960-мӗшпе 1970-мӗш ҫулсенчи кая юлнӑ нумай ҫуртсемшӗн прототип пулса тӑчӗ.
Небоскребсен архитектура сӑнарӗсен туртӑмӗсем вӑхӑтран вӑхӑта улшӑнса пыраҫҫӗ. Вӗсенчен пӗрремӗшӗсем кубикла формӑллӑ пулсан, часах картлашкаллӑ башньӑсем "модӑллӑ" пулса тӑчӗҫ. 1960-мӗш тӗле каллех ахаль параллелепипедсем евӗрлӗ небоскрубсем сарӑлчӗҫ, вӗсем часах "кантӑкпа бетонран" мар, пуринчен ытла кантӑклӑ пулса тӑчӗҫ.
Ярăш
Ярăш — электро ток лайăх яракан япалалăх, талккăш, материал, йăмлăх.
Каçăсем
Категори:Электро Категори:Материалсем Категори:Ярăшсем
Величко Валерий Фёдорович
Величко Валерий Фёдорович — (02.08.1925-18.09.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 6-мĕш гварди çарĕн 1-мĕш танк корпусĕн 117-мĕш танк бригадин 326-мĕш танк батальонĕн танк тупине тĕллекенĕ, аслă сержант.
Грязнов Викентий Григорьевич
Грязнов Викентий Григорьевич — (13.08.1928-23.04.1973), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 06. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Граждан авиацин Çурçер-Хĕвеланăç управленин Ленинград пĕрлештернĕ авиаци отрячĕн 205-мĕш авиаци отрячĕн Ту-104 самолётăн бортмеханикĕ, —.
Ăренпур районĕ
Ăренпур райо́нĕ — Раççей Федерацин Ăренпур облаçĕнч администрациллĕ-территориллĕ виçе (район) тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район).
Администраци центрĕ — Ăренпур хула.
Каçăсем
*
Болгарин Сергей Иванович
Болгарин Сергей Иванович — (10.10.1925-10.02.2002), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш гварди кавалери корпусĕн 32-мĕш Смулен кавалери дивизин 86-мĕш кавалери полкĕн станок пулемёчĕн тĕллекенĕ, ефрейтор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Мăн Сахалинка
Мăн Сахалинка  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Бикин (юханшыв)|Бикин юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 57 км, бассейн лаптăкĕ 822 км2.
Хунин (кӳлĕ)
Хунин — Перу территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, Мантаро юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 529,88 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Перу кӳллисем
АчыботШурă (Тынгуз юппи)
Ачыботак — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тынгуз юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 73 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Шума (Конда юппи)
Шума  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Конда юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 343 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Декабристсем (фильм)
Декабристсем (Декабристы) — Ленинградкино киностудире Александр Ивановский режиссёр 1926 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Дмитриев Алексей Петрович
Дмитриев Алексей Петрович  — (30.03.1913(17)-23.09.1982), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 40-мĕш çарĕн 42-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 127-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн командирĕ, гварди майорĕ.
Шума (Конда юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Микеланджело
мини|справа|Алпусни мини|справа|Баччо Бандинелли, Микеланджело сăнарĕ,1522
Микеланджело Буонарроти, Микеланджело ди Лодовико ди Леонардо ди Буонарроти Симони (Michelangelo di Lodovico di Leonardo di Buonarroti Simoni; 6 пуш 1475, Капрезе - 18 нарăс 1564, Рим) — итали аслă скульпторĕ, ӳнерçи, архитекторĕ, çăвăçĕ, ăсчахĕ. Чĕрĕлӳ тапхăрĕн аслăран та аслă ӳнер ăстисенчен пĕри.
Каçăсем
Категори:Итали ӳкерçисем Категори:Чĕрĕлӳ ӳкерçисем Категори:Пайăр çынсем:Итали
Антропогенез
Антропогенез — биологиллӗ аталану пайӗ, ку вӑл ытти гоминидсенчен, ҫын евӗрле упӑтесемпе плацентла сӗтпе ӳсекенсенчен уйрӑлса тухса, ӑс-тӑнлӑ ҫына пулса тухма май панӑ, ҫаплах вӑл ҫынӑн физикӑллӑ аталануллӑ типӗ пулса тӑнин, унӑн чи малтанхи ӗҫ майне, калаҫу пӗлнин процессӗ. Антропогенеза чылай ӑслăхсем, вӗсен шутӗнче, антропологи, палеоантропологи, археологи, генетика, лингвистика тишкӗреҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Антропогенез Категори:Антропологи Категори:Неоген Категори:Эволюци биологийĕ
Погурей-Соим
Погурей-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Погурей юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Бржевская Ирина Сергеевна
Ири́на Серге́евна Брже́вская (27.12.1929, Мускав, ССРП — 17.4.2019, Мускав, РФ) — совет тата раççей эстрада юрăçи, сопрано. ГИТИСре «мусăк камичĕн теат артисчĕ» ăстаçăлăхпа пĕлӳилнĕ. РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1978). Тутар АССР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1976). Хисеп орденĕпе чысланă. Дрезденри эстрада юррин фестивалĕн лауреачĕ (1964).
Биографи
Ирина Бржевская Мускавра С. И. Бржеский РСФСР халăх артисчĕ çемьинче çуралнă.
Ача чухне Ленин тăвĕ çинчи пионерсен керменĕнче балет тата театр пултарулăхĕпе хăтланнă.
1947 çулта А. К. Глазунов ячĕллĕ мусăк училищин вокал уйрăмне вĕренме кĕнĕ. 1951 çулта ăна ГИТИСăн мусăк камичĕн уйрăмĕ ята куçарнă. Б. Покровский, А. Вовси, Т. Янко палă мусăк мусăк педагогĕсем патĕнче ăсталăхне туптанă. Вĕренсе тухсан, 1953 çулта Иринăна Дмитрий Покрасс ертсе пынă чукун çулăн джаз-оркестрне соло юрлама илнĕ. Икĕ çул Бржевская Э. Рознер оркестрĕпе ĕçленĕ.
1957 çулта «Весна» ансамбльне йĕркеленĕ, унта 1991 çулчен ĕçленĕ.
1991 çулта гастроле çӳреме пăрахнă, тапхăррăн ытти юрăçсемпе (Тамара Миансаровăпа, Владимир Трошинпа) пĕрле совет юрри ретро-программăсене хутшăннă.
Пурнăçĕн юлашки çулĕсенче Ирина Бржевская пирки никам ытлах никам та аса илмен.
2019 çулхи акан 17-мĕшĕнче Мускавра вилнĕ. Введени çăвинче пытарнă.
Пултарулăхĕ
Паха вокал тата хăйне евĕр пултаруллă пулнипе, радио тата телекуравпа пĕрле ĕçлесе, Ирина Бржевская 1960 — 1970 çулсенче Совет Союзĕнчи чи паллă юрăçсен шутне кĕнĕ.
Бржевский репертуарĕнче М. Блантер, С. Заславский, А. Зацепин, Е. Птичкин, В. Левашов, В. Шаинский тата ур. хайланисем те пулнă. Радио çинче çеç юрăç 400 яхăн юрă çырнă.
Пайăр пурнăç
Упăшки — Владимир Александрович Забродин (1930 çур.), трубач.
Каçăсем
Категори:Раççей юрăçисем Категори:Сопрано Категори:ГИТИСре вĕренсе тухнисем Категори:Введени çăвинче пытарнисем
Похра
Похра — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Атлым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  49 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Аквариум (группа)
«Аквариум» — раççей мусăк группи.
Каçăсем
Категори:Мусăк ушкăнĕсем, алфавитпа Категори:Раççей рок-групписем
Носков Николай Иванович (мусăкçă)
Никола́й Ива́нович Носко́в (1956, кăрлач, 12, Гжатск) — раççей мусăкçи, СССР, Раççей юрăçи, композиторĕ.
Биографи
Николай Носков участвовал в совместных проектах со многими отечественными и зарубежными композиторами и музыкантами, в числе которых Александр Зацепин и Эдуард Артемьев.
С 1981 года Носков выступал с ансамблем «Москва», с которым в 1982 году как лидер-вокалист и гитарист, под руководством Давида Тухманова, записал альбом «НЛО» на фирме «Мелодия».
С весны 1984 года Николай Носков работает основным солистом ансамбля «Поющие сердца» под руководством Виктора Векштейна. В 1985 году пробуется на место вокалиста будущей группы «Ария».
С 1987 года работал в группе «Парк Горького» как вокалист и композитор.
Вместе с мэтрами рока Джоном Бон Джови и Клаусом Майне (Scorpions) в 1989 и 1990 годах соответственно записал песни, исполненные дуэтом.
Песня Николая Носкова «Bang» занимала первые строчки в хит-парадах на радиостанциях США, а в Скандинавии её признали песней года. Видеоклип этой песни поднимался до 3-й строчки в чартах MTV. Альбом Gorky Park в 1989 году занял 81-е место в списке двухсот самых популярных альбомов журнала «Billboard», а в Дании был признан «золотым» по продажам.
В начале 1990-х Носков покинул «Парк Горького», а в 1993 году начал сольную карьеру, создав группу «Николай». С ней в 1994 году записал альбом «Mother Russia» на английском языке, который, однако, не получил признания ни в России, ни за рубежом.
В 1996 году началось его сотрудничество с продюсером Иосифом Пригожиным, которое длилось четыре года.
Шумья
Шумья — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Юконда юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 199 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Носков Николай Иванович (мусăкçă)
Биографи
Новый альбом 2006 года «По пояс в небе» получил противоречивые отзывы — от совершенно восторженных до язвительно-насмешливых.
В 2011 году исполнил песню «Мелодия» поэта Николая Добронравова и композитора Александры Пахмутовой в музыкальной телепередаче «Достояние республики», которая заняла первое место в финале программы. В этом же году закончил работу над своим новым альбомом, который называется «Оно того стоит». За пять лет это первый альбом музыканта, который пояснил, что не хочет штамповать новые песни, так как он не любит спешить
В 2012 году Носков записал альбом «Без названия». Запись альбома происходила в Германии в студии продюсера Хорста Шнебеля
Самые известные хиты Николая Носкова — «Дай мне шанс», «Снег», «Это здорово», «Паранойя», «Я тебя люблю», «Я немодный», «А на меньшее я не согласен».
Сейчас Носков записывает шестой студийный альбом, который по его словами будет рок-н-рольнным и в качестве бонуса будут три инструментальные композиций в исполнении квартета Magnetic Fantasy. Записаны три песни «Нет, не годы», «Оно того стоит», «Седые дети», а остальные композиции держатся в секрете, альбом планируется выпустить в 2017 году.
28 марта 2017 года Носков попал в больницу в тяжёлом состоянии из-за тромба в шейном отделе. -->
Каçăсем
Категори:СССР рок-мусăкçисем Категори:СССР мусăкçисем Категори:Раççей мусăкçисем Категори:Раççей рок-мусăкçисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Курайçăсем Категори:ПХХ парнин лауреачĕсем Категори:Gorky Park мусăкçисем Категори:Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕсем
Сăмсах
Сăмсах — типĕ çĕрĕн тинĕс, кÿлĕ е юханшыв патнелле мăкăралса тăракан кĕтесĕ.
Ненз-Яха (Сэвк-Яха юппи)
Ненз-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сэвк-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 34 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Сăмсах
Каçăсем
Категори:Географи терминĕсем
Ненз-Яха (Сэвк-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Балабанка
Балабанка (1-Балабанка) — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Таловая юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 12 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Исакова Виктория Евгеньевна
Виктория Евгеньевна Исакова (12.10.1976, Хасавюрт) — (12.10.1976, Хасавюрт, Дагестан АССР, ССРП çур.) — раççей театр/кино актриси. РФ тава тивĕçлĕ артисчĕ (2019), Раççей Федерацин Правительство премин (2015), «Чайка», «Триумф» тата «Ылтăн ăмăрткайăк» премисен лауреачĕ.
Балабанка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Исакова Виктория Евгеньевна
Биографи
1976 çулхи юпан 12-мĕшĕнче Хасавюрт хулинче (Дагестан АССР, ССРП) çуралнă. Ашшĕ, Евгений Герцельевич Исаков (1946 çур.), туçи еврейĕ — поэт, ФК «Анжи» администраторĕ пулнăскер тата ФК «Видное» тĕп директорĕ. 13 çул тултарсан Виктория килйышĕпе пĕрле Мускав куçса килнĕ.
Хĕрхăма
Хĕрхăма, çавăн пекех курпăль, курпил — пĕренен хĕрринчи пайĕнчен çурса тунă хăма.
Исакова Виктория Евгеньевна
Биографи
Шкулта вăтам пĕлӳ илсенех Раççейĕн театр ӳнерĕн академине вĕренме кĕнĕ, пĕр курс вĕçлесен МӲАТ студи-театрне, Олег Ефремов класĕнче ăсталăха туяннă. 1999 çулта диплома тивĕçнĕ.
Каçăсем
Категори:1976 çулта çуралнисем Категори:Юпан 12-мĕшĕнче çуралнисем Категори:«Чайка» премин лауреачĕсем Категори:МӲАТ студи-шкулĕнче вĕренсе тухнисем Категори:«Ылтăн ăмăрткайăк» премин лауреачĕсем Категори:Пайăр çынсем:Мускаври А. С. Пушкин ячĕллĕ драма театрĕ Категори:Гоголь-центр Категори:«Шурă слон» (Раççей) премин лауреачĕсем
Хĕрхăма
Каçăсем
Категори:Материалсем Категори:Хăмасем Категори:Хăма
Балабанка
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Туслăх (Сызрань районĕ)
Тĕрĕссипе вырăнти çынсем, вăл шутра чăвашсем те, ку яла "Дружба" тесе палартаççĕ пулмалла. Анчах та Г.Коновалов хăйĕн "Самар ен" хаçатри чăвашла статйинче "Туслăх" тет.
Истори
Яла Ăсапуç çыннисем никĕсленĕ
<Куçару: >
Выçлăх çулĕсенче
Локтева Н.Ю. çырса кăтартать :
Пăрăхла ярăш
Пăрăхла ярăш (кĕскен ярăш теме те пулать) — газ евĕрлĕ, шĕвек, çавăн пекех хытă япалаллăхсен хăшпĕр формисене те, пĕр вырăнтан тепĕр вырăна куçарма ăсталанă инженерла хапав.
Туслăх (Сызрань районĕ)
Выçлăх çулĕсенче
<Куçару: >
Пăрăхла ярăш
Тулашри тавралăхри пăрăхла ярăшсем Раççейре транспорт тĕсĕ шутланаççĕ.
Туслăх (Сызрань районĕ)
Выçлăх çулĕсенче
Кунта Ăсапуç пирки каланă-ха. Анчах ун таврашĕнчи ытти чăваш ялĕсенче те çаплах пулнă.
Пăрăхла ярăш
Нефть продукчӗсене турттарма ҫыхса хунӑ трубопровод вырнаҫтарни
Прокладка мӗн чухлӗ пулнине кура тата/е куҫнине кура
Туслăх (Сызрань районĕ)
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Сызрань районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Пăрăхла ярăш
Каçăсем
Категори:Пăрăх Категори:Хапавсем Категори:Хапав Категори:Транспорт
Мăн Сыя
Мăн Сыя  — Раççей территоринчи юханшыв. Хакаси территорипе юхать. Юханшыв Шурă Июс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Хакаси юханшывĕсем
Палькакоча
Палкакоча — Перу территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Перу кӳллисем
Ахаль кăвакарчăн
мини|справа Ахаль кăвакарчăн, — кăвакарчăн евĕрлисен çемьине кĕрекен анлă сарăлнă кайăк. Кăнтăр Европапа, Кăнтăр-Хĕверанăç Ази тата Çурçĕр Африка унăн тăван çĕр-шывĕ шутланаççĕ.
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Евразин вĕçен кайăкĕсем Категори:Африкăн вĕçен кайăкĕсем Категори:Кăвакарчăнсем Категори:1789 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Килти чĕрчунсем Категори:Курав чĕрчунĕсем Категори:Библири вĕçен кайăксем Категори:Синантроплă тĕссем
Кусхăма
Кусхăма (анклăш. skateboard) - тватă пĕчĕк урапаллă ярăнмалли хăма. Транспорт вырăнне е тӗрлӗ трюксене тума усӑ курма пулать. мини|Кусхăма
Этимологи
Икĕ сăмахран тăрат, чăваш чĕлхи правилипе хăш-пĕр сăмахсем стяженипе (çатмари - çатма аври, улмуççи - улма йывăççи) пулса каяççĕ, çавăнпа кунта "Кусакан хăма" (skate -катящаяся, board - доска) стяженипе Кусхăма теç.
Антропогенез.ру
Антропогенез.ру — этем пулса тухнине ӑслăхлӑ ҫутатса паракан раҫҫей порталӗ. Юпа уйӑхӗн 1-мӗшӗнче 2010 ҫулхи А. Б. Соколов тата С. В. Дробышевский никӗсленӗ.
Каҫӑсем
Категори:Сайтсем, алфавитпа Категори:Антропогенез Категори:Биологие популяризацилени Категори:Антропологи
Кăнтăрла
Кăнтăр е кăнтăрла — йăла-йĕрке енчен пăхсан, вырăнти сехет 12:00 кăтартнă вăхăта пĕлтерет. Астрономи енчен пăхсан, ку ăнлав кăшт урăхларах.
Каçăсем
Категори:Талăк Категори:Кăнтăрла
Номенклатура курăмĕ
Курăм, е Номенклату́ра курăмĕ (typus nomenclaturalis), — Биологи систематикинчи таксона çырса кăтартакан тата ята чи малтан публикациленипе çыхăннă элемент.
Номенклатура курăмне уйăрса илсе паллă тунине типификаци теççĕ. Типификаци пулăшнипе таксон ятне таксонĕпе хăйĕнпе çыхăнтараççĕ.
<!--Элементом, на котором основано описание таксона, может быть:
Тип, таким образом, — объективное основание, с которым данное название постоянно связано.
Метод типа
Если таксон разделяется на две или более частей, старое название сохраняется за той частью, к которой принадлежит его номенклатурный тип.
«Типичность» номенклатурного типа
Поскольку номенклатурный тип является исключительно номенклатурным понятием, нельзя говорить о какой-либо «типичности» (в обычном смысле) элемента, являющегося типом, по сравнению с аналогичными элементами, не являющимися типами. Например, экземпляры, являющиеся типами, могут оказаться на самом краю линейки изменчивости данного вида. Аналогично, из того факта, что род является типовым для некоего семейства, вовсе не следует, что существенные качественные признаки, характерные для данного семейства, проявляются у представителей данного рода более ярко по сравнению с представителями других родов семейства.
Сохранённый номенклатурный тип
Действительно обнародованное название может быть сохранено (законсервировано) в качестве правильного для таксона, в который не включён его номенклатурный тип, лишь в том случае, если это название будет сохранено (законсервировано) с новым номенклатурным типом, который будет помечен как typ. cons. (сокр. от typus conservandus).-->
Çавăн пекех
Номенклатура курăмĕн уйрăм тĕслĕхĕсем çинчен:
Каçăсем
Категори:Биологи номенклатури
Сапан (ботаника)
Сапан — ӳсентăранăн вегетациллĕ майĕпе ĕрчетме хатĕрленĕ пайĕ.
Каçăсем
Категори:Хунав Категори:Ӳсентăрансем
Болдун Иван Корнеевич
Болдун Иван Корнеевич — (22.06.1918-07.12.1981), Вăта фронтăн 61-мĕш çарĕн 415-мĕш перевçĕсен дивизин 1323-мĕш перевçĕсен полкĕн разведка [[Отряд (çар)|отрячĕн отделени командирĕ]], старшина, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15.
Мазур кӳллисем
Мазур кӳллисем — Польша территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Польша кӳллисем
Кăсăясем
Ахаль пайташĕ — пысăк кăсăя Раççейра анлăн сарăлнă.
Мăн Хадя
Мăн Хадя — Раççей территоринчи юханшыв. Юханшыв Япони тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 107 км
Марецкая Вера Петровна
Вера Петровна Марецкая (31.7.1906, Барвиха — 17.8.1978, Мускав) — совет кино актриса.
Каçăсем
Категори:1906 çулта çуралнисем Категори:Утăн 31-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1978 çулта вилнисем Категори:Çурлан 17-мĕшĕнче вилнисем
Бегельдинов Талгат Якубекович
Бегельдинов Талгат Якубекович  — (.05.08.1922-10.11.2014), 2-мĕш Украина фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 9-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 144-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн Эскадрилья командирĕн çумĕ, 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 9-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 144-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, гварди капитанĕ, икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ датисем - 26.10.1944, 27.06.1945.
Любэ
«Любэ» — раççей мусăк группи.
Каçăсем
Категори:Мусăк ушкăнĕсем, алфавитпа Категори:Раççей рок-групписем
Толчавожа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вăрман чăнлавĕ (фильм, 1926)
Вăрман калавĕ (Лесная быль) — Белгоскино киностудире Юрий Тарич режиссёр 1926 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Повеçсене экранизациленисем Категори:ССРП 1926 çулхи фильмĕсем Категори:«Беларуçфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП сасăсăр фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем
Дмитриев Алексей Фёдорович
Дмитриев Алексей Фёдорович  — (25.02.1919-17.10.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 5-мĕш çарĕн 5-мĕш артиллери корпусĕн 3-мĕш гварди артиллери дивизин 8-мĕш гварди гаубица артиллери бригадин 214-мĕш гварди гаубица артиллери полкĕн дивизион командирĕн тивĕçне вăхăтлăх пурнăçлаканĕ, гварди капитанĕ.
Пут-Ега
Пут-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тор-Ёш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен     юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Снярдвы
Снярдвы — Польша территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 113,8 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Польша кӳллисем
Утăм (альманах)
Утăм — 1928-1931-мĕш çулсенче Хусанта чăвашла тухса тăнă литература тата илемлĕх альманахĕ. Тутарстан пролетари çыравçисен чăваш секцийĕн тивлечĕпе кун çути курнă.
Пĕрремĕш номерен редколлеги пайташĕсем çак çынсем пулнă: С.С. Кутяшов, Н.П. Перов, Т .И. Комиссаров, Д.Д. Данилов, Н.И. Шелепи, Т.Г. Григорьев. Тĕп (яваплă) редактор кам пулнине çăлкуçра кăтартман. 3-мĕш кăларăмăн яваплă редакторĕ – М. Данилов, 4-мĕшĕн – В.А. Кудрявцев.
Мĕнпурĕ миçе кăларăм иккенне çăлкуçра каллех кăтартман.
Асăрхавсем
Категори:Альманахсем Категори:Хусан Категори:Утăм
Ортогоналлĕ базис
Ортогоналлĕ ба́зис — туллилĕхлĕ скалярла хутлавлă линилле уçлăхăн элеменчĕсен ортогоналлĕ (ортонормăланă) тытăмĕ.
Каçăсем
Категори:Линилле алгебра Категори:Евклид геометрийĕ Категори:Функцилле анализ
Экуталька
Экуталька — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Вор-Я юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 2 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Электро хирĕçтăру
Улшăнакан ток вăчăрисемшĕн тата улшăнакан электромагнитла уйсемшĕн хирĕçтăру тени импеданс тата хумла хирĕçтăру ăнлавсемпе палăрăнать.
Хирĕçтăрăва час-часах
Болдырев Александр Иванович
Болдырев Александр Иванович — (06.06.1923-15.07.1999), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 1-мĕш механизăмланă корпусăн 347-мĕш гварди хăй тĕллĕн çурекен артиллери полкĕн САУ-122 аслă механик-водителĕ, гварди техник-лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31.
Электро хирĕçтăру
R
е
r
) саспаллисемпе кăтартаççĕ, вăл, хăйне кура, харпăр ярăшшăн улшăнми кап шутланать тата ăна ак çапла шутласа тупаççĕ кунта
— хирĕçтăру, Ом;
U
— ярăш вĕçĕсенчи электро потенциалсен уйрăмлăхĕ (хиврелĕх), В;
I
— çав ярăшри токăн вăйĕ, А.
Асăрхавсем
Категори:Электро Категори:Электроникан теорилле никĕсĕсем Категори:Физикăлла капсем
Татăк
Татăк.
Татăка [a, b] пек кăтартаççĕ:
Хуть те мĕнле татăк та, палăртав тăрăх, чăн хисепсен йышĕн пайĕ. Татăк хупă хушăк пулса тăрать.
b-a хисепе [a, b] татăкăн тăршшĕ теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Элементарлă математика Категори:Евклид геометрийĕ
Эллипсис
Эллипсис час-часах диалогсенче тĕл пулать. Тĕслĕх:
Кунта "Вăрмана" сăмах хăй тĕллĕн çеç пулсан, мĕн пирки иккенне те пĕлейместен. Анчах та малтанхи ыйтăвĕнчен çакна чухлатăн: "Вăрмана каятăп" тенĕ пек ăнланмалла. "Каятăп" сăмаха сиктерсе хăварнă.
Каçăсем
Категори:Лингвистика
Нероварто-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мамры
Мамры — Польша территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 104 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Польша кӳллисем
Грязнов Кирилл Васильевич
Грязнов Кирилл Васильевич — (25.06.1921-23.09.2000), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш сывлăш çарĕн206-мĕш уйрăм корректировка разведка авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, аслă лейтенант.
2-Балабанка
2-Балабанка — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Балабанка юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 20 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Урал юханшывăн бассейнĕн раççей пайĕ, Сакмара кĕнинчен анатарах, Илек юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Козлов Геннадий Васильевич (ӳкерçĕ)
Генна́дий Васи́льевич Козло́в (утă, 16, 1962, Вăрманхĕрри, Тăвай районĕ, Чăваш АССР) — чăваш ӳкерçи, педагогика ăслăхĕсен кандидачĕ, Халĕ — Чăваш патшалăхĕн ӳнер музейĕн директорĕ, РФ ӳкерçисен пĕрлешĕвĕн пайташĕ, Чăваш ӳкерçисен пĕрлешĕвĕн правлени президиумĕн пайташĕ, Тĕнчери психологи ăслăхĕсен академин пайташ-корреспонденчĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей ӳкерçисен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем Категори:Раççей музейĕсен директорĕсем
Пайлавла электро хирĕçтăру
Пайлавла электрохирĕçтăру (пайлавла хирĕçтăру) — харпăр материал электро тока еплерех хирĕç тăма пултарнине кăтартакан физикăлла кап.
Каçăсем
Категори:Физикăлла капсем Категори:Материалсем Категори:Материалсен пĕлĕвĕ
Шавлак
Шавлак (Гремячий) — Самар облаçĕ Сызрань районĕн ялĕ. Сызрань хулинчен 35 çх вырнаçнă.
Тĕрĕссипе вырăнти çынсем, вăл шутра чăвашсем те, ку яла "Гремячий" тесе палартаççĕ пулмалла. Анчах та Г.Коновалов хăйĕн "Самар ен" хаçатри чăвашла статйинче "Шавлак" тет.
Истори
Яла Ăсапуç çыннисем никĕсленĕ
Выçлăх çулĕсенче
<Куçару: >
Кунта Ăсапуç пирки каланă-ха. Анчах ун таврашĕнчи ытти чăваш ялĕсенче те çаплах пулнă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Сызрань районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Величко Геннадий Иосифович
''Величко Геннадий Иосифович Вялічка Генадзь Іосіфавіч'' — (15.02.1922-21.10.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ ', , '. Указ дати - 26. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фронтăн 3-мĕш гварди çарĕн 266-мĕш перевçĕсен дивизин 1008-мĕш перевçĕсен полкĕн снайперĕ, аслă сержант.
Сĕлхе
Чăн сĕлхе, е сĕлхе (Turdus), —  сĕлхе йышшисен (Turdidae) шутĕнчи çерçиллисен речĕ. Кĕлетке тăршшĕ 20—25 см. Çĕр çинче сиккелесе тата кукленсе куçса çÿреççĕ.
Пожема-Ю (Колокольня юппи)
Пожема-Ю  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Колокольня юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  17 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.