cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Харвута (Твнопча юппи)
Харвута  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Танопча юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  57 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вильва (Яйва юппи)
Вильва  — Раççей территоринчи юханшыв. Перĕм Ен территорипе юхать. Юханшыв Яйва (юханшыв)|Яйва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 107 км, бассейн лаптăкĕ 1180 км2.
Каçăсем
Категори:Перĕм Енĕн юханшывĕсем
Вулкан хыççин хĕлĕ
Каçăсем
Категори:Вулканизм Категори:Климатологи Категори:Экологи катастрофисем Категори:Çутçанталăкри инкексем Категори:Çĕр атмосфери
Парк Горького (группа)
Каçăсем
Категори:Раççей глэм-метал-групписем Категори:Мускав мусăк ушкăнĕсем Категори:ССРП метал-групписем Категори:ССРП рок-групписем Категори:Хард-рок-групписем Категори:Стас Намин Категори:Раççей рок-групписем
Чан-Ях
Чан-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ковенская юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  130 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ютьега
Ютьега — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Чурьега юханшывăн сулахай çыранĕпе, 22 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Долидович Фрол Савельевич
Долидович Фрол Савельевич, (Далидович Фрол Савельевич )  — (29.10.1925-22.09.1964), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 6-мĕш гварди танк корпусĕн 53-мĕш гварди танк бригадин разведка взвочĕн автоматчикĕ, гварди красноармеецĕ.
Гуляев
Гуля́ев (Гуля́ева) — вырăс хушамачĕ:
Пята-Яха (Сядор-Яха юппи)
Пята-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сядор-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 38 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Борисов Александр Михайлович
Борисов Александр Михайлович — ( 1917-05.08.1941), Çурçĕр фрончĕ 14-мĕш çарĕн 1-мĕш танк дивизин 1-мĕш танк полкĕн танк командирĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22.
Ле-Блан-Мениль
Ле-Блан-Мениль (Le Blanc-Mesnil) — Францин Сен-Сен-Дени департаментĕнчи коммуна, Ле-Ренси тăрăхĕн тата Ле-Блан-Мениль кантонӗн администраци центрĕ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Франци хулисем Категори:Парис хулаçумĕсем Категори:Сен-Сен-Дени департаменчĕн коммунисем
Чебар-Юган
Чебар-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Вотма-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  10 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чапаевка (Атăл юппи)
Чапаевка — Раççей территоринчи юханшыв. Самар облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 293 км, бассейн лаптăкĕ 4310 км2.
Чебар-Юган
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Чапаевка (Атăл юппи)
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем
Цойбах
Цойбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Визент (юханшыв)|Визент юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,05 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Лауэрц (кӳлĕ)
Лауэрц — Швейцари территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 3,0664 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Капăн речĕ
Капăн речĕ — хисепĕн çывхартнă виçине (пысăкăшне) палăртать, унăн тулли хисеп таран çывхартнă вуннăлла логарифмĕпе палăрăнать. Сăмахран, 1500  хисепĕн речĕ — 3, мĕншĕн тесен 1500 хисепе ак çапла çырма пулать: 1,5. Çапла вара, хисепсен (капсен) речĕсем еплерех пулни логарифмсен шкалинчен те курăнать . Тĕрлĕ ретри хисепсене, сăмахран, пинсен капашне кăтартнă чухне асăрхатăн.
Çапла калама пулать: кап речĕ — асăннă хисепе палăртма кирлĕ вуннăн  капашĕ. N хисепĕн ретне курас тесен, ăна ак çапла хурăмпа çырмалла: Çапла вара, b кунта хисепĕн ретни кăтартать. Йĕрке плюслă тулли хисеп, минуслă тулли хисеп тата нуль пулма пултарать. Кăна пĕтĕмпех аяларахри таблица кăтартать:
Асăрхавсем
Категори:Хисепсем
Великуша (Обнара юппи)
Великуша  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обнора юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 118 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Чирка (Кулой юппи)
Чирка — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кулой юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 53 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Юлашки каç (фильм, 1936)
Юлашки каç (Последняя ночь) — Мосфильм киностудире Юлий Райзман режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Октябрь революцийĕ пирки фильмсем Категори:ССРП 1936 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Çамрăксен фильмĕсем Категори:Революционерсем пирки фильмсем
Компактлă çăлтăр
Компактлă çăлтăр (компактлă объект) — çак шута шурă карликсем, нейтронла çăлтăрсем тата хура хăвăлсем кĕреççĕ.
Вуламалли
Категори:Экзотикăлла йăмлăх Категори:Çăлтăрсен класĕсем Категори:Çăлтăрсем
Соловьяненко Анатолий Борисович
Анатолий Соловьяненко - опера юрăçи (тенор). СССР халăх артисчĕ (1975).
Каçăсем
Сайт памяти А. Б. Соловьяненко http://solovjanenko.at.ua/
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Тенорсем Категори:Киев консерваторинче вĕренсе тухнисем
Категори:СССР халăх артисчĕсем
Залесье (Кушкă районĕ)
Залесье (Залесье, ĕлĕк чух: Рейнсфельд, е Рейнишфельд ) — Самар облаçĕ  Кушкă районĕн ялĕ. Нимĕçсем никĕсленĕ, нимĕçсем пурăннă. Анчах та вĕсене репрессилесен кунта ытларах урăх халăх çыннисем, вăл шутра чăвашсем те,  пурăнма тытăннă.
Халăх йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 479 çын: 52% вырăссем, 40% чăвашсем пурăннă. 2010-мĕш çулхи çырсатуху кăтартăвĕсем: чăвашсем (29,7%), вырăссем (60,6%), чеченсем (3,7%).
Çапла вара 8 çул хушшинче чăвашсен йыш шайĕ 10 процент чухлĕ чакнă. Çакăн сăлтавĕсем паллă мар.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Ахметово Уйăрăшĕ
Ахметово Станцийĕ (, Әхмәт тимер юл разъезды поселогы) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче вырнаçнă ял.
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Тынас
Тынас — хĕрарăмсен чăлхана, тăлана е ытти çавнашкал япалана кĕлетке çинче тытăнтарса тăмалли хатĕрĕ. Вăл, сăмахран, ахаль пиçĕ те çемçе кантра е реçын пулма пултарать.
Пятымето-Се
Пятымето-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв №4019 ятсăр юппин сулахай çыранĕпе юппинчен 22 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Тынас
Каçăсем
Категори:Аксессуарсем Категори:Чăлха-нуски Категори:Хĕрарăм çипуçĕ
Пятымето-Се
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Архипов Дмитрий Семёнович
Архипов Дмитрий Семёнович (1889-1942) — чăваш ÿнерçи
Биографи
Интернетран :
<Кĕске куçару: Н.В.Муромцев аса илнĕ тăрăх, Д.С. Архипов Чĕмпĕр кĕпернин Пăва уесĕн Упи вулăсĕн Çĕнĕ Йĕлмел ялĕнчен тухнă çын пулнă. Сĕм тăлăхскер, тăххăрта чухне Çурçĕр Кавказа лекнĕ. Осетин-генерал именийĕнче ÿкерме тата фотоаппартпа сăнсем тума вĕреннĕ. Кавказран таврăнсан Чĕмпĕрти чăваш шкулне пырса лекнĕ. Н.Ф.Некрасовран çуллă сăрăпа карччынсем тума вĕреннĕ
Çавăнтанах:
Пултарулăх ĕçĕсем
Ӳкерчĕксене Чăваш патшалăх ӳнер музейĕнче, Йĕпреç, Сĕнтĕрвăрри, Октябрьское, Янгорчино ӳнер галерейисенче кăтартаççĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:Чăваш ӳкерçисем Категори:Раççей ӳкерçисем Категори:СССР ӳкерçисем Категори:Ӳнер Категори:1889 çулта çуралнисем
Кос-Сённой
Кос-Сённой — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Расъю юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Альпидовская Татьяна Николаевна
Татьяна Николаевна Альпидовская (5.7.1969, Шупашкар, Чăваш АССР, РСФСР, ССРП çур.) — балет актриси, Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕ (2000), Чăваш Республикин халăх артисчĕ (2013).
Биографи
1969 çулхи утăн 5-мĕшĕнче Шупашкарта (Чăваш АССР) çуралнă.
Татьяна Альпидовская Ленинградри А. Я. Ваганова ячĕллĕ хореографи академи училищинче (Н.М. Дидинская ССРП халăх артисчĕн класĕ) вĕренсе тухнă.
1988 çултанпа Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕнче ĕçлет. Пётр Чайковскин «Щелкунчик» балетĕнче Татьяна Николаевна Маша ролĕпе дебюта тухнă.
Классика балечĕн тĕнчери «Браво» фестивальне (Саранск, 2011) хутшăннă.
Асăрхавсем
Категори:1969 çулта çуралнисем Категори:Утăн 5-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Чăваш Республикин халăх артисчĕсем Категори:Пайăр çынсем:Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕ Категори:Пайăр çынсем:Шупашкар Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем
Тĕкĕрчен
Тĕкĕрчен (Menyánthes) — ÿсентăрансен йышĕнчи пĕр курăмлă речĕ,  Виç çулçăллă тĕкĕрчен (Menyanthes trifoliáta), е Трифо́ль текен тĕспе палăрса тăрать, произрастает в умеренном климате Северного полушария.
Ячĕ μηνύω «усатăп, саратăп» тат «чечек» тенисенчен тухнă, чечеклĕхри çеçкесем пĕр-пĕрин хыççан уçăлнине кăтартать.
Каçăсем
Категори:Тĕкĕрчен йышшисем Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем Категори:Евразири флора Категори:Çурçĕр Америкăри флора Категори:Ӳсентăрансен пĕр курăмлă речĕсем Категори:Нумай çул ӳсекен курăксем Категори:Species Plantarum кĕнекере пĕрремĕш çырнă ӳсентăрансем Категори:Шыври ӳсентăрансем
Болотов
Болотов — вырăс хушамачĕ, Болото - шурлăх сăмахран тухнăскер.
Категори:Хушаматсем
Шала (Немнюга юппи)
Шала (Шалта, Корда) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Немнюга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 9 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 68 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Виноградов Пётр Ильич
Виноградов Пётр Ильич — (08.07.1924-05.11.2002), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 70-мĕш çарĕн 1-мĕш перевçĕсен дивизин 412-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçи, кĕçĕн сержант.
Шапа-помидор
мини|справа|250px|Шапа-помидор Шапа-помидор е томатлă ансăр çăвар (Dyscophus antongilii) — пĕчĕк туталлисен йышĕнчи шапасен тĕсĕн пайташĕ.
Каçăсем
Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:Пĕчĕк туталлисем Категори:Мадагаскарти çĕрти-шыврисем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:1877 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Сен-Леонар (кӳлĕ)
Сен-Леонар — Швейцари территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 6000 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Йăлхав ял хутлăхĕ
Йăлхав ял хутлăхĕ — Самар облаçĕн Йăлхав районĕнчи муниципаллă йĕркеленӳ.
Администраци центрĕ — Йăлхав сали.
Администрациллĕ тытăмĕ
Йăлхав ял хутлăхĕ шутĕнче:
Асăрхавсем
Категори:Самар облаçĕнчи ял хутлăхĕсем Категори:Йăлхав районĕ
Моча (Пахра юппи)
Моча — Раççей территоринчи юханшыв. Мускав территорипе юхать. Юханшыв Пахра юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 58 км, бассейн лаптăкĕ 482 км2.
Каçăсем
Категори:Мускав юханшывĕсем
Кĕçĕн (Поперечная юппи)
Кĕçĕн  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Поперечная юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  39 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Республикин çырмисем
Чебур-Юган
Чебур-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нягинь-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  30 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Йăлу
Йăлу — пăрпа витĕнĕ шыв (юханшыв, кӳлĕ, пĕве, тинĕс,...) çийĕнчи шăнман, çавна кура пăрсăр вырăн.
Литература
Категори:Гидрологи Категори:Пăр Категори:Поляр тăрăхĕнчи тинĕсçÿрев
Цорге (юханшыв)
Цорге — Германи территоринчи юханшыв. Анатри Саксони, Тюринги территорипе юхать. Юханшыв Хельме юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км, бассейн лаптăкĕ 357 км2.
Харсута
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Имçам (тĕшмĕш)
Имçам — уйрăм йăла-йĕркене кура ятарласа хатĕрленĕ япалалăх, вăл шутра, сăмахран пĕр-пер курăка вĕретсе тума пултарнă е пултараççĕ. Халăх ăнлавĕсем тăрăх, эмелпе тан пулма пултарать.
Асăрхавсем
Категори:Асамлă япалалăхсем (?) Категори:Сиплев ӳсентăранĕсем (?) Категори:Сиплев чĕртаварĕ (?) Категори:Маги Категори:Фольклор Категори:Йăла-йĕрке
Гуррагча Жугдэрдэмидийн
Гуррагча Жугдэрдэмидийн (Гуррагча Сансар ) Гүррагчаа Жүгдэрдэмидийн — (05.12.1947-), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 30. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Монгол Халăх Республикин лётчик-космонавчĕ, пĕрремĕш тата пĕртен пĕр Монголи космонавчĕ тата 101-мĕш тĕнче космонавчĕ, «Союз-39» космос карапĕн тата «Салют-6» орбита станцине панă 9-мĕш экспедицин космонавт-тĕпчевçи, Монголи Хĕçпăшалле вăйĕсен капитанĕ.
Хупнисем (фильм)
Заключённые (Заключённые) — Мосфильм киностудире Евгений Червяков режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Ягрема
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Эмел
Эмел (çавăн пекех имçам, медикамент) — сыватмалли япалалăх
Каçăсем
Категори:Сиплев хатĕрĕсем
Çĕр питти
Çĕр питти — пĕтĕмĕшле илсен, Çĕрĕн типĕ çийĕн юрпа, пăрпа е урăх мĕнпе те пулин хупланман пайĕ; ку статьяра вара çуркунне хăшпĕр тĕлте юр ирĕлсе татăкăн-кĕсĕкĕн çĕр питти курăнма пуçланине пĕлтерет.
Каçăсем
Категори:Фенологи Категори:Юр Категори:Метеорологи
Вичкинза
Вичкинза  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Сатис (юханшыв)|Сатис юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Чемаш-Юган
Чемаш-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Обь юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  814 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Шойна
Шойна — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 93 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Трифтзе
Трифтзе — Швейцари территоринчи кӳлĕ. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Роща-Шор (Сибирчата-Яха юппи)
Роща-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Сибирчата-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 134 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кеосаян
Кеосая́н (Քյոսայան) — эрмен хушамачĕ.
Шайх
Шайх — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Айх (юханшыв)|Айх юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Чумляк (юханшыв)
Чумляк  —Раççей территоринчи юханшыв. Курган облаçĕ, Челепи облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Селезян №913  кӳле  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 53 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ Аргаçи гидроузелĕнчен Челепи хулинчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Курган облаçĕн юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем
Виноградов Яков Савельевич
Виноградов Яков Савельевич — (12.10.1915(29.09)-11.02.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 13. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 38-мĕш çарĕн 167-мĕш перевçĕсен дивизин 520-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемёт взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Попигай (юханшыв)
Попигай — Раççей территоринчи юханшыв. Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Лаптевсен тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 532 км, бассейн лаптăкĕ 50300 км2.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Шупашкарти Г. С. Лебедев ячĕллĕ лицей-интернат
'''Шупашкарти Г. Лебедев ячӗллӗ лицей''' — Шупашкар (Чăваш Республики) хулинче ĕçлекен шкул.
Директор — Иванов Юрий Петрович
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар шкулĕсем Категори:Чăваш Енĕн шкулĕсем Категори:Раççей Федерацин шкулĕсем Категори:Шкулсем
ХАМАС
ХАМА́С (حماس, тулли ят — حركة المقاومة الإسلامية, «Ислам хирĕçлев юхăмĕ») — палестин ислам юхăмĕ тата политика партийĕ, Газ секторĕнче влаç партийĕ (2007 çулăн утă уйăхĕнчен пуçласа). Унăн ассоциленĕ вăрçă çуначĕ — «Изз ад-Дин аль-Кассам» бригадисем.
Каçăсем
Категори:Ислам партисем Категори:1987 çулта йĕркеленĕ политика партисем Категори:Çывăх Тухăçри террор организацисем Категори:Исламизм террорĕн организацисем Категори:Палестин террор организацисем Категори:Палестина наци администрацин политика партисем Категори:Палестин-израиль хирĕçĕвĕ Категори:Газ секторĕнчи хирĕçӳ Категори:Антисемитизм
Кăнтăр Вертная
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ла-Рош-сюр-Йон
Ла-Рош-сюр-Йон (La Roche-sur-Yon) — Франци хӗвеланӑҫӗнчи Вандея департаменчӗн администрациллĕ центрĕ. Хулана 1804 ҫулхи çăвăн 25-мĕшĕнче Наполеон никӗсленӗ.
2009 ҫулта 57 пин ҫын пурӑннӑ.
Вогра (Сивоза юппи)
Вогра  — Раççей территоринчи юханшыв. Кострома облаçĕ, Вологда облаçĕ, Ярославль облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сивоза юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 8,5 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Ла-Рош-сюр-Йон
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Франци хулисем Категори:Вандея Категори:Ла-Рош-сюр-Йон Категори:Франци префектурисем
Вогра (Сивоза юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кострома юханшыв пуçĕнчен Исады ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Атăл юпписен бассейнĕ Рыбинск шывуправĕнчен Хура Атăл кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл, Куйбышев шывуправĕ таран(Хура Атăл бассейне кĕртмесĕр).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Кострома облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ярославль облаçĕн юханшывĕсем
Долина Мария Ивановна (вĕçевçĕ)
Долина Мария Ивановна Доліна Марія Іванівна — (18.12.1922-03.03.2010), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди бомблакан авиаци корпусĕн 4-мĕш гварди бомблакан авиаци дивизин 125-мĕш гварди бомблакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, гварди капитанĕ.
Пе-2 самолетпа 72 хут тăшман еннеле вĕçнĕ, 45000 кг бомба прахнă. 6 сывлăш çăпăçăвĕнче Мария Долина экипажĕ тăшманăн 3 пĕтерекен самолётне персе антарнă (ушкăнра).
Элара (йĕркелĕм)
Элара — Шупашкар хулинче вырнаçнă тăвăмлăх йĕркелĕмĕ.
Харпăрлăхçăсем
Савутăн 2015-мĕш çулхи июлĕн 1-мĕш тĕлнехи акционерĕсем :
2015-мĕш çул тĕлне акционерсен «Научно-производственный комплекс „Элара“ им. Г. А. Ильенко» пĕрлĕхĕн акцийĕсен çурринчен кая мар йышне  Угловсен-Ильенкосен килйышĕ тĕрĕслесе тăнă.
Асăрхавсем
Категори:Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕллĕ йĕркелĕмсем Категори:Шупашкар
Макарова Инна Владимировна
Инна Владимировна Макарова (28.7.1926, Тайга — 25.3.2020, Мускав) — совет кино актриса.
Сен-Луи (Реюньон)
мини
Сен-Луи (Saint-Louis) — Францири хула тата муниципалитет. Тинӗс леш енӗн Реюньон департаменчӗ. Халӑхӗ - 52 038 ҫын (2010).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Пуянлăх
Пуянлăх  — çынăн е пĕрлĕхĕн пурлӑх-хаклăхĕ (укçа, ĕç тумалли хатĕрсем, пӳрт-çуртлăх е харпăр пурлăхĕ) пурăнмашкăн ытлашшипех пулни.
Пуянлăх шутне сывлăха сыхлассине, пĕлӳ илнине тата культурăна çывăх пулнине те кĕртме пулать. Пуян çын тесе социологи пĕрлĕхри ытти пайташсенчен чылайрах хаклăхсене тытса тăракана палăртать. Экономикăра пуянлăха çак вăхăтра активсемпе пассивсем хушшинчи уйрăмлăха палăртаççĕ. Тĕн философийĕ енчен пăхсан — хакалпа мораль пахалăхĕсен пуянлăхĕ пулать. Антонимĕ — чухăнлăх. Акăлчанла, материаллă тата финансăллă хаклăхсене тытнипе, пуянлăха Wealth (синоним — ырлă тăрăм теççĕ ), пĕрлĕхри ытти пайташсенчен çав тери пуян пулнине Richness теççĕ. Ыттисенчен питĕ пуян çĕршывсем аталаннисем пулаççĕ.
Экономика енчен пуянлаха тĕпчени
Пуянлăха чи лайăх мелсемпе тупăшлас ыйтăва классика шкулĕн экономисчĕсем тĕпчеме тытăннă. Адам Смит капиталăн тата ăна ӳстерес майсен çутçанталăкĕн теорине тунă. Давид Рикардо вара Смит сăнанисене çĕр ренти тата тĕнчери суту-илӳвĕн хăйне евĕр теорисемпе аталантарнă. Пурăнан халăх хăвăрт ӳссе пыни çĕршыври пуянлăхшăн пысăк хăрушлăх пулнине пĕрремĕш Томас Мальтус кăтартнă.
Джон Стюарт Милль унченхи ăсчахсен теорисене тарăнлатнă, экономикăна ӳсмешкĕн, çынсен тата пĕрлĕхĕн пуянлăхне пысăклатмашкăн ирĕклĕ пасар кирлине ăнлантарса панă.
Таврăну (манёвр)
Таврăну (U-turn) — куçăм енне 180° чухлĕ куçарни, хирĕçле еннелле, çавăн пекех манёвр пулса иртекен вырана та çаплах калаççĕ. Çул-йĕр çинчи куçăм терминĕ. Çул-йĕр çинчи куçăм йĕркевĕсем таврăну вырăнĕсене тата йĕркевсене пăссан пулакан штрафсене палăртаççĕ.
Таврăнăва ирĕк паракан паллăсем:
Категори:Çул-йĕр çинчи куçăм Категори:Çул-йĕр çинчи куçăм йĕркелевĕсем
Харута (юханшыв)
Харута  — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сухая Сыня юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  20 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гуляев Владимир Леонидович
Влади́мир Леони́дович Гуля́ев  (юпа, 30, 1924 — чӳк, 3, 1997) — театрпа кино совет актёрĕ, РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1976), Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçине хутшăннăскер, 3-мĕш Сывлăш Çарĕн 335-мĕш авиадивизин Суворов орденĕпе Кутузов орденĕллĕ 826-мĕш Витебск штурмлакан авиаполкĕн вĕçевçи.
Çемье
Пĕрремĕш арăмĕ — Римма Шорохова.
Вуламалли
«На полевых аэродромах» (М., ДОСААФ, 1977) ,
«В воздухе „илы“» (М., ДОСААФ, 1985).
Асăрхавсем
Категори:ППКИ-ре вĕренсе тухнисем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Пайăр çынсем:Киноактёр театрĕ Категори:Киноактёр театр-студин актёрĕсем Категори:Кунцево çăвинче пытарнисем
Шалесбах
Шалесбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Дрон юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9 км, бассейн лаптăкĕ 38,932 км2.
Вишерка
Вишерка  — Раççей территоринчи юханшыв. Перĕм Ен территорипе юхать. Юханшыв Колва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км, бассейн лаптăкĕ 3230 км2.
Каçăсем
Категори:Перĕм Енĕн юханшывĕсем
Ӳпле вӗҫен кайӑкӗсен йышӗ
Ӳпле вӗҫен кайӑкӗсен йышӗ (лат. Ptilonorhynchidae) — ҫерçи евĕрлисен (Passeriformes) вӗҫен кайӑкӗсен йышӗ.
Ареал
Австралире, Ҫӗнӗ Гвинеяра тата вӗсемпе ҫывӑх утравсенче пурӑнаҫҫӗ.
Вуламалли
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Вĕçен кайăксен йышĕсем Категори:Ӳпле вӗҫен кайӑкӗсен йышӗсем
Борисов Борис Степанович
Борисов Борис Степанович — (24.07.1917(11)-25.04.1973), Çеçĕнхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 62-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 184-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕ, гварди капитанĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20.
Кĕçĕн Амелиха
Кĕçĕн Амелиха — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Ен, Алтай Республики территорипе юхать. Юханшыв Шурă Атăл юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  98 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Бияпа Катунь пĕрлешнинчен Барнаул хуличчен, Алей юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Хура (Охлым юппи)
Чёрный  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Охлым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  93 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Иртыш кĕнинчен Çурçĕр Сосьва таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Ирышран Çурçĕр Сосьва таран, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Саа-Ты-Се
Саа-Ты-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Саа-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 74 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Винокуров Александр Архипович
Винокуров Александр Архипович — (31.05.1970-), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 02. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Ленинград партизан бригадин партизан отрячĕн командирĕ, сирпетекенсен ушкăнĕн командирĕ, 28.
Санкт-Мориц (кӳлĕ)
Санкт-Мориц — Швейцари территоринчи кӳлĕ. Инн юханшыв юхса кĕрет, Инн (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,78 км².
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Швейцари кӳллисем
Берёзовка (Нурлат районӗ)
Берёзовка (Берёзовка, Берёзовка) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче вырнаçнă ял.
Чăн-чăн чăвашла ят паллă мар. Ăна шыраса тупас пулать.
Тавралăх
Чулман енчи чăвашсен вырнăçлăхне кĕрет.
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Кăнтăр Перчукъёль
Кăнтăр Перчукъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Пырсъю юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Афган вăрçинчи (1979—1989) çухатусем
Афган вăрçинчи (1979—1989) çухатусем — СССРăн Афганистанри хĕсĕк контингенчĕн, ДРА Хĕçпăшаллă вăйĕсен тата моджахедсен 1979-1989-мĕш çулсенчи тавăрайми çухатăвĕсем. == СССРти çарçăсен нацилĕхне кура палăртнă çухатусем == • 4
• 4
Çавăн пекех Чăваш Енти военкоматсем урлă Совет çарне кайса, кайран Афганистана лексе унта вилнисен ят-йышĕ пур. Унта асăннисем, паллах, пурте чăвашсем мар тата хăшĕсем çураласса та кунта çуралман.
Каçăсем
Категори:1979-мĕш çулти конфликтсем Категори:Вăрçăсем
Шомохша
Шомохша — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шурă тинĕс юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Шурă тинĕс юханшывсен бассейнĕ Воронов сăмсахĕнчен Канин сăмсахĕ таран (мезень юханшыва кĕртмесĕр)]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ягрова
Ягрова — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Лепша юханшывăн сулахай çыранĕпе, 129 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Дубна (Атăл юппи)
Дубна — Раççей территоринчи юханшыв. Улатимĕр облаçĕ, Мускав облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 167 км, бассейн лаптăкĕ 5350 км2.
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мускав облаçĕн юханшывĕсем
Долинский Сергей Андреевич
Долинский Сергей Андреевич  — (20.10.1920-11.08.1993), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Беларуç фрончĕн 4-мĕш сывлăш çарĕн 4-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 199-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 569-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн аслă летчикĕ, кĕçĕн лейтенант.
Шăпчăк-шăпчăкка
Соловей-Соловушко (Соловей-Соловушко) — Межрабпомфильм киностудире Николай Экк режиссёр 1936 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Уках хурăнĕ
"Уках хурăнĕ", — Юрий Скворцов (1932-1977) чăвашла çырнă (1969-мĕш çулччен) кăткăс тытăмлă хайлав.
Жанр
Жанрне «повесть» тенĕ. Анчах та чăваш чĕлхинче кунашкал термин çукрах. Пĕр сăмахсарта ăна «пысăк калав» тенĕ. Çавăн пекех «мăн калав» теме пулать. «Роман» темешкĕн хайлав ытлашши пысăках мар.
Ăшлăх, тытăм, сюжет тата фабула
Шкул ачи çырса кăтартнинчен (ним улăштармасăр илсе панă).
Хайлаври тĕп сăнар - Укахви - çут тĕнчепе киленсе, тантăшĕсемпе выляса-кулса, чун савнийĕпе савăнса пурăнас вырăнне çамрăклах çĕре кĕрет. Мĕншĕн вăхăтсăр татăлать-ха унăн пурнăçĕ? Йывăр вăхăт, йывăр ĕç, йывăр чир, йывăр хуйхă ... Пур йывăрлăх та пĕр çын çине тиенет. Ăçтан чăттăр ĕнтĕ çын чĕри?
Шапа-вăкăр
мини|справа|250px|Шапа-вăкăр Шапа-вăкăр (Lithobates catesbeianus) — чăн шапасен йышĕнчи тĕсĕн чи шултрисенчен пĕри. Тăршшĕ 15-25 см (вăтамран 17-20 см), кайри урисен тăршшĕ те 25 см-ра çити пулать, çитĕнсе çитнисен йывăрăшĕ — 450 г яхăн, сайра пайташĕсем 600 г çити таяççĕ. Çурăмĕ симĕс-хăмăр тĕслĕ, унăн çийĕн тĕттĕм-хăмăр йĕрсем пур.
Уках хурăнĕ
Ăшлăх, тытăм, сюжет тата фабула
Вун пиллĕкри хĕр ача пысăккисемпе пĕрле колхоз ĕçне çÿрет: тырă вырать, утă çулать. "Алăсем ывăнса тĕнсех ларатчĕç, хул-çурăм юлмастчĕ. Хытса çитмен çамрăк шăм-шак ирсерен такам хĕнесе тăкнă пек суратчĕ".
Шапа-вăкăр
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Çурçĕр Америкăри çĕрти-шыврисем Категори:Кăнтăр Америкăри çĕрти-шыврисем Категори:Азири çĕрти-шыврисем Категори:Чăн шапасем Категори:Чĕрчунсен инвазиллĕ тĕсĕсем Категори:1802 çулта çырнă чĕрчунсем
Таврăнни
Таврăнни — куллен тата тĕрле пайăр ятсенче тĕл пулакан сăмах.
Уках хурăнĕ
Ăшлăх, тытăм, сюжет тата фабула
Укахвин çамрăк чĕринче юрату туйăмĕ те çуралать. Хăйĕнчен икĕ çул аслăрах Кольăна юратса пăрахать вăл, ăна çара ăсатать.
Таврăнни
Татах та çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Уках хурăнĕ
Ăшлăх, тытăм, сюжет тата фабула
Часах ялти виçĕ хĕре: Укахвие тата Хĕветлипе Ольгăна окоп чавма яраççĕ. Шартлама сивĕре кунĕпе ĕçлесси, паллах, çамрăк хĕрсемшĕн чăтма çук йывăр пулнă ĕнтĕ. "Пуринчен ытла çамрăк шăм-шаксене сивĕ хуçрĕ. Çил тумтир витĕр сулăнтарса ярать. Пите кăшт çиле хирĕç тытсанах тăм илсе ярать, çул çинче те хăяккăн çеç, минутсерен çил енне çурăмпа çаврăна-çаврăна утатăн".
Çулталăка яхăн асапланнă хыççăн хĕрсем тăван ялне таврăнаççĕ. Анчах ку вăхăтлăха çеç. Виçĕ хĕр тантăш каллех çула тухать: хальхинче торф кăларма... Торф кăларасси те çăмăл ĕç мар: "çиелтен пĕр си илетĕн те - аялта шыв". "Атă кунчинчен сивĕ шыв юхса кĕрет", анчах нимĕн тума та çук: чăтмалла, тÿсмелле. Чăтаççĕ, тÿсеççĕ чăваш хĕрĕсем. Торф кăларнă çĕртен киле таврăнаççĕ. Яла çитме пĕр çухрăм çурра яхăн юлсан вăрçă чарăнни çинчен пĕлеççĕ.
"Тăватă çул хушшинче мĕнле йывăр вăхăтра та ывăнтăм темен, ним ĕçлесен те хуçăлса ÿкмен хĕрсем çак хыпара илтсен сасартăках хăйсем чăн-чăнах халтан кайнине сиссе, тинех пĕрре канлĕн ларса канма юранине пĕлсе лăштăрах çул хĕррине лăчăрăнса анчĕç."
Вăрçă чарăннă, хĕр туссем тĕрĕс-тĕкел таврăннă... Халĕ ĕнтĕ ирĕклĕ çĕр çинче пур кăмăлтан савăнса çеç ĕçлемелле, вăййа тухмалла, ырă ĕмĕт-шухăшпа пурăнмалла пек туйăнать. Анчах та... Йывăр ĕç хăйĕн йĕрне хăварнă-хăварнах. Укахви е хулĕ, е ура шăмми ыратнипе аптрама пуçлать, хушăран чăтмалла мар ыратни те пулать, анчах хĕр кун пирки никама та шарламасть. Çамрăк хĕре чир çапсах ÿкерет. Больницăна та кайса пăхать, унта та савăнтармаççĕ ăна. Чунĕ йĕрет пулсан та хăйне хаваслă тытма тăрăшать Укахви. Чирĕ ытла шала кайни çинчен никама та каламасть, пĕчченех асапланать.
Сывалаймасть Укахви: хулĕ тĕкĕнмелле мар ыратать, урисем шыçăнса каяççĕ, сывлăшĕ кĕскелет, чĕри тапма чарăнать... Пурнăçра ыррине кураймарĕ Укахви. Вилĕмрен хăрушши çук иккен, унран никам та хăтăлаймасть. Укахви вил тăприйĕ çинче шурă хурăн пуçне усса ларать. "Çав хурăн та - Укахви пекех - йывăр чухне, сивĕ чухне чунне хытарса куççульне пытарать... Хĕвел пăхсан çеç чунĕ ăшăнса çемçелсе каять те иртнине аса илсен ирĕксĕрех куççулĕ тухать … ".
Укахви юратнă савнине фронтран кĕтсе илеймесĕрех, телей мĕнне ăнланаймасăрах, çемье ырлăхне кураймасăрах вилет. Унăн хурлăхлă шăпи- чуна çÿçентерет, чуна ыраттарать. Йывăр шăпаллă Укахви сăнарне аса илсен - куççуль тухать.
Хаклавсем
В.В.Никифирова хăйĕн диссертацийĕн авторефератĕнче çапла палăртать :
<Куçару: Чи пысăк тӳнккевсем "Уках хурăнĕ" повеçе тата "Çын ăшшине" тивнĕ. <...> "Çын ăшши" повеçĕн геройĕсем вара совет журналисчĕсен "сăнне варалаççĕ">
Тата тепĕр кăсăклă самант. В.В.Никифорован пĕрремĕш пуплерĕшенче "Уках хурăнне" повеç тенĕ, "Çын ăшшин" жанрне асăнмасăр хăварнă. Тепĕр пуплерĕшре каланă пулин те, кунта эппир авторăн сисĕнекен пĕчĕк çуйханăвне (иккĕленĕвне) куратпăр: те повеç темелле те урăхла (роман тесе) палăртмалла?
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш романĕсем Категори:Чăваш калавĕсем
Асад
Асад:
Çăтмах вĕçен кайăкĕсем
Çăтмах вĕçен кайăкĕсем (лат. Paradisaeidae) — ҫерçи евĕрлисен (Passeriformes) вӗҫен кайӑкӗсен йышӗ. 45 тӗсе яхӑн пур, вӗсенчен ытларах пайӗ (38 тӗс) Ҫӗнӗ Гвинеяра, ыттисем — Папуа-Ҫӗнӗ Гвинеяпа, Индонезипе, тата Австралин хӗвелтухӑҫ ҫыранӗпе юнашар вырнаҫнӑ пысӑках мар утравсенче пурӑнаҫҫӗ. Ӳпле вӗҫен кайӑкӗсен йышӗ вӗсенпе тӑванлӑ.
Вуламалли
Категори:Çăтмах вĕçен кайăкĕсем Категори:Вĕçен кайăксен йышĕсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Власиха (юханшыв)
Власиха  — Раççей территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Барнаулка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км, бассейн лаптăкĕ 119 км2.
Дилетта Леотта
Джулия Дилетта Леотта (Giulia Diletta Leotta, 16.8.1991, Катани, Итали çур.) — итал теле- тата радио- ертӳçи.
Биографи
Ашшĕ — Рори Леотта, граждансен юрисчĕ, амăшĕ — Офелия Касторина. 17 çултанпа Antenna Sicilia телеканалра ĕçлеме тытăннă. Шкулта ютçĕр чĕлхисене тарăннăн вĕреннĕ, 2015 çулта Тĕнчери Гвидо Карли ячĕллĕ социаллă тĕпчевсен ирĕклĕ университетĕнче пĕлӳ илнĕ.
2017 çулхи нарăсăн 7-мĕшĕнче Дилетта Сан-Ремо фестивалĕнче пĕрремĕш кун ĕçленĕ. 2017 çулхи юпан 31-мĕшĕнченпе Radio 105 çинче Даниэле Баттальепе тата Алан Калиджурипе программăна ертсе пынă; 2018 çулхи ака—çурла уйăхесенче Аида Йеспикăпа пĕрле ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Итали вашĕсенче вĕренсе тухнисем
Башар Асад
Баша́р Ха́фез аль-А́сад (بشار حافظ الأسد; род. 1965 авăн, 11, Дамаск çур.) — сири патшалăх тата политика ĕçченĕ, халĕ ĕçлекен Сири президенчĕ (2000 çулхи утăн 17-мĕшĕнче пуçласа,
Башар Асад, арап чĕлхисĕр пуçне, акăлчан тата франс чĕлхисемпе калаçать.
Каçăсем
Категори:Сири президенчĕсем Категори:XXI ĕмĕрти тытăмлавçăсем Категори:Дамаск университетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Баасистсем *
Чумлячка
Чумлячка —Раççей территоринчи юханшыв. Курган облаçĕ, Челепи облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мияс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 202 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Миасс юханшывĕ Аргаçи гидроузелĕнчен Челепи хулинчен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол. Юханшыв бассейнĕ — Иртеш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Курган облаçĕн юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем
Розовка Уйăрăшĕ
Розовка Уйăрăшĕ (Розовка-Разъезд) — Самар облаçĕ Кушкă районĕн ялĕ.
Упа (фильм, 1938)
Упа (Медведь) — Белгоскино киностудире Исидор Анненский режиссёр 1938 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Розовка Уйăрăшĕ
Халăх йышĕ
2002-мĕш çулта ялта 22 çын: 41% вырăссем, 50% чăвашсем пурăннă.
Асăрхавсем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Шантельбах
Шантельбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5 км, бассейн лаптăкĕ 5,973 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Макаров Олег Григорьевич
Макаров Олег Григорьевич  — (.06.01.1933-28), «Союз-12» космос карапĕн бортинженерĕ 27-мĕш СССР лётчик-космонавчĕ тата 65-мĕш тĕнче космонавчĕ, «Союз-27» космос карапĕн тата «Салют-6» — «Союз-26» — «Союз-27 орбита ăслăх-тĕпчев комплексĕн » бортинженерĕ,, Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ ,. Указ датисем - 02.10.1973, 16.03.1978.
Хасовей-Юган
Хасовей-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хабиней-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  26 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.