cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Судобай
Судобай — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Жасатер юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Бурыхин Евгений Иннокентьевич
Бурыхин Евгений Иннокентьевич — (22.02.1921-19.02.1945), 3-мĕш Беларуç фрончĕн 39-мĕш çарĕн 1-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери бригадин 6-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди аслă сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 19.
Республика Татарстан (хаçат)
«Республика Татарстан» — совет тата раççей хаçачĕ.
Тĕп редакторĕ — Латышев Александр Николаевич.
Истори
Тĕрлĕ вăхăтра хаçатра А. И. Алдан-Семёнов, А. И. Безыменский, Демьян Бедный, Е. С. Гинзбург, М. С. Бубеннов, П. А. Радимов, Гали Хужи, фотограф В. А. Тёмин çыравçăсем ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей хаçачĕсем Категори:Вырăсла хаçатсем
Лепс Григорий Викторович
Григо́рий Ви́кторович Лепс (паспортра — Лепсвери́дзе, 1962, утă, 16, Сочи) — грузин кăкĕн раççей юрăçи, композитор, продюсер, Тĕнчери эстрада ӳнер ĕçченĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ. РФ тава тивĕçлĕ артисчĕ (2011), Карачай-Черкесин халăх артисчĕ (2015). «World Music Awards», «Çулталăк юрри», «Ылтăн Граммофон» парнесене тивĕçнĕ.
Каçăсем
Категори:XXI ĕмĕрти композиторсем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Раççей юрăçисем Категори:Вырăс шансонĕн тăвăмçисем Категори:Нон грата персонăсем Категори:Артист суя ячĕсем * Категори:Украинăри нон грата персонăсем
Лăпкă кил
Лăпкă кил. — вырăс ÿнерçи Исаак Левитанӑн (1860—1900), чи паллӑ та пысӑк ӗҫӗсенчен пӗри. 1890 çулта ăсталанă сăрă ÿнер хайлавĕ.
Сӑрӑ хайлавӗ Мускавра, Патшалăх Третьяков галереинче упранать, (инв. Ж-584). Пысӑкӑшӗ — 87,5 × 108 см.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа Категори:Пейзажсем
Почалкина Ольга Михайловна
Почалкина Ольга Михайловна (1974 çулхи майăн 8-мĕшĕ, Пăлапуç Нурăс ялĕ, Патăрьел районĕ, Чăваш Ен) — 2015 çулхи сентбрен 28-мĕшĕ, Шупашкар, Чăваш республики, Раççей) — чăваш актриси.
Ольга Михайлова Почалкина ашшĕ-амăшĕ — ирçесем.
Чăваш АССР тава тивĕçлĕ артисчĕ (2009)
Биографи
1974 çулхи çăвăн 8-мĕшĕнче Патăрьел районĕнчи Пăлапуç Нурăс ялĕнче ирçе килйышĕнче  çуралса ÿснĕ. Унăн ашшĕ-амăшĕ выльăх-чĕрлĕх пăхасси енĕпе ĕçленĕ: амăшĕ пăру пăхнă, ашшĕ — скотник. Килте ытларах вырăсла калаçнă теççĕ, анчах Ольга ирçелле те лайăх пĕлнĕ. Кулленхи тĕп чĕлхе, паллах, ачаранпах чăваш чĕлхи пулнă темелле.
Асаилÿ :
Пултаруллă артистка çамрăксен Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ театрне 1996-мĕш çулта килнĕ, маларах Санкт-Петербургри театр искусствин патшалăх академийĕнче Раççей искусствăсен тава тивĕçлĕ ĕçченĕн Николай Наумов профессор мастерскойĕнче актер профессине илнĕ.
Пултарулăх
Ольга Почалкина труппăна килсен паян ача-пăча театрĕсенче актерсен хушшинче сайра тĕл пулакан амплуа - травести /ачасен ролĕсене сăнарлакан актриса/ - вăй илнĕ. Çамрăксем те, аслăрах ÿсĕмри куракансем те вăл калăпланă Кĕлпикене /«Кĕлпике» юмах/, Чăх чĕппине /«Золотой цыпленок»/, Малыша /«Малыш и Карлсон»/, Пÿрнескене /«Пюрнеске и его друзья»/, Петьăна /«Когда поют светофоры»/, Пингвина /«У ковчега в восемь»/ тата ытти нумай сăнара ĕненнĕ, питĕ юратнă. Çак ярăмри курăмлă ĕçсенчен пĕри - «Горе с запахом ромашки» спектакльти Олеш ача сăнарĕ.
19 сезонта талантлă актриса классика, ку чухнехи тата наци репертуарĕнчи спектакльсенче 60 яхăн роль вылянă. Куракансем унăн паллă, интереслĕ ролĕсене астăваççĕ: Дина - «Кÿршĕ хĕрĕ», Соня - «Ваня кукка», Санюк - «Вăрмана юлнă çамрăклăх», Ульха - «Сансăр пурнăç çук», Унеслу - «Сăваплă вут», Рамиля - «Червоточина», Анжелика - «Жорж Данден», Варя - «Вишневый сад», Головастая - «Собаки», Малыш - «Малыш и Карлсон», Кĕçĕн шăллĕ - «Ама кайăк çулĕпе», Варвара - «Аслати», Любовь - «Ромео и Джульетта», Кукшина - «Отцы и дети», Даша - «Ирпе автан авăтсан», Маруся - «Чăн телей юратура», Шут - «Лир патша». Актрисăн юлашки ĕçĕ - В.Шукшин хайлавĕ тăрăх лартнă «Покажите мне весну» спектакльти Зоя ролĕ.
Килйыш
Ольга Почалкина артисткăпа Владимир Манешев сасă режиссерĕ 2000-мĕш çулта пĕрлешнĕ. Вĕсен ывăлĕ Рома 2015-мĕш çулта 13-ре пулнă.
Асăнмалăх
Иккĕмĕш ролĕпех - "Кÿршĕ хĕрĕ" ĕçри Дина сăнарĕпе - "Чĕнтĕрлĕ чаршав" конкурсра палăрнă Ольга Почалкина. 2009 çулта Мускавра иртнĕ Пĕтĕм çĕршыври ача-пăча спектакльне лартакансен фестивалĕнче ăна "Ылтăн чăх чĕппи" юмахра вылянăшăн "Хĕрарăм рольне чи лайăх калăплакан" ята панă.
Чăваш Ен Президенчĕн çамрăк талантсене паракан премийĕ (2000). Дмитрий Моисеев калани :
Вуламалли
17 октября (№ 40). - С. 1
Каçăсем
Категори:Чăваш артисчĕсем Категори:Чăваш республикин тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Пайăр çынсем:Çеçпĕл ячĕллĕ театр
Володин Анатолий Иванович
Володин Анатолий Иванович — (02.02.1921-06.12.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,'. Указ дати - 23. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 17-мĕш сывлăш çарĕн 295-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин164-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн эскадрилья командирĕн çумĕ, капитан.
Перляк
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Елешня
Елешня —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Могоча юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 19 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Вопросы философии (журнал)
Вопросы философии — совет тата раҫҫей философипе ӑслӑх-теори журналӗ. Мускавра 1947 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен тухма пуҫланӑ. Рӑҫҫей ӑслӑх академийӗн президиумӗ ертсе пынипе тухать. Web of Science сайтри «Art & Humanities Citation Index» тӗп пуххине кӗрет.
Каҫӑсем
Категори:ССРП ăслăх журналĕсем Категори:Журналсем, алфавитпа Категори:РĂА журналĕсем Категори:1947 çулта килнĕ пичет кăларăмĕсем Категори:Вырăсла журналсем Категори:Философи журналĕсем
Адрессĕр хĕр
Адрессĕр хĕр (Девушка без адреса) — Мосфильм киностудире Эльдар Рязанов режиссёр 1957 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Ромина Пауэр
Ромина Франческа Пауэр (Romina Francesca Power; юпа, 2, 1951) — американ-итал юрăçи, актриси тата ӳкерçи, Аль Бано арăмĕ пулнăскер.
Кун-çулĕ
Ромина Пауэр Лос-Анджелесре Пауэр Тайрон паллă американ актёрĕпе унăн Линда Кристиан иккĕмĕш арăмĕн хĕрĕ. Ашшĕпе амăшĕ уйрăлсан Ромина тата Тарин йăмăкĕ амăшĕпе юлнă, тĕнче тăрăх çӳренĕ, ытларах Мексикăпа Италире пурăннă. Ромина Пауэр Англире колледжра вĕреннĕ.
Ачалăхра ăна 1950-мĕш çулсенчи американ мюзиклĕсемпе мариачи кăмăлланă. Хăйĕн пĕрремĕш юррине Ромина Пауэр яш чухнех, çуралнă кунĕнче гитара парнеленĕ хыççăнах хайланă. . Çав вăхăтрах киноэкрансенче дебют тăвать, Европăра темиçе кинофильмра, вĕсен хушшинче Хесус Франкăн «Жюстина, или Несчастья добродетели» (1969) драми (актриса унта çарамас çапăннă) вылянă. 1967 çулта, кинофильма ӳнерленĕ çĕрте, Ромина Пауэр итал юрăçипе, Альбано Карризипе, виççĕ çул иртсен ăна качча тухать. Каярах, 1975 çулта, мăшăр Европăра тата Латин Америкинче халăх кăмăлĕнчи мусăк дуэчĕ пулса тăрать. «Sharazan» (1981), «Felicita`» (1982), «Che angelo sei» (1983), «Ci Sara» (1984 — пĕрремĕш вырăн Сан-Ремо фестивалĕнче), «Sempre, Sempre» (1986) тата «Liberta`» (1987) юрăсем уйрăмах итлекенсене киллентернĕ.
Мăшăрăн тăваттă ача — Иари ывăл (1973) тата виççĕ хĕр — Иления (1970), Кристел (1986) тата Ромина (1987) — çуралнă. Иления Карризи 1994 çулхи кăрлачăн 6-мĕшĕнче пĕр хыпарсăр Çĕнĕ Орлеанра çухалнă, халĕ те ун пирки хыпар çук. Йăмăкĕсем, Кристел тата Ромина, шоу-бизнесра ĕçлеççĕ.
Пауэр тата Аль Бано пĕрле 20 ытла ăнăçуллă мусăк альбомне çырнă, иккĕ хутчен 1976 1985 çулсенче Еврокурав мусăк конкурсĕнче çиччĕмĕш вырăн йышăнă, 1982 çулхи пуш уйăхĕнче вĕсен тăваттă юрри наци хит-парадне кĕнĕ. 1984 çулта «Ci sara» юрăпа Сан-Ремо фестивалĕнче вĕсем пĕрремĕш вырăна тухаççĕ. 1982 çулта «Felicita» юрăпа иккĕмĕш вырăна çĕнтерсе илеççĕ. 1984 çулта дуэт Совет Союзне гастроле килеççĕ, кунта вĕсем "Волшебная белая ночь" (итал. Una magica notte bianca) мусăк фильмне çыраççĕ. 1985 çулта дуэта «Golden Globe» нимĕç премине параççĕ («Felicita`» альбомшăн — 6 миллион экземпляр Германире сутнă).
1999 çулта Ромина Пауэрпа Аль Бано уйрăлнă.
2006—2007 çулсенче Ромина Миланра хăйĕн ӳкерчĕкĕсен куравне иртернĕ. 2007 çулта вăл Седона хулинче (Аризона, АПШ) çурт туяннă та Италирен тухса кайма шутланă. Ромина Пауэр юрăç тата çыравçă пуласшăн ĕмĕте Италире пурнăçа кĕртеймен — кунта ăна Аль Бано арăмĕ тесе пĕлнĕ, пĕрмаях вырăнти журналистсем çухалнă хĕрĕ пирки ыйтусемпе турткаланă.
Шухăшлани
Шухăшлани (гр. ноэзис) — çынăн пĕлӳ пухас ĕçĕ-хĕлĕ.
Ромина Пауэр
Каçăсем
Категори:Итали поп-мусăкçисем
Шухăшлани
Шăхăшлани мĕнпур ăслăх дисциплинисен —логика, гносеологи, диалектика — тĕпчев объекчĕ шутланать.
Каçăсем
Категори:Шухăшлани
Шумков
Шумко́в — выăс хушамачĕ. Паллă çынсем:
Ыджыд-Ёльвож
Ыджыд-Ёльвож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Укъю юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Тоин-Ты
Тоин-Ты — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Тарипат-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 3 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Ыджыд-Ёльвож
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Тоин-Ты
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Штирлиц (пĕлтерĕшсем)
Штирлиц пĕлтерме пултарать:
Алексеев Андрей Корнеевич
Алексеев Андрей Корнеевич — ( 11-), 2-мĕш Украина фрончĕн 37-мĕш çарĕн 62-мĕш гварди стрелоксен дивизин 182-мĕш гварди стрелоксен полкĕн батальон командирĕ,  Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22.
Юнко-Вож (Хальмер-Шора юппи)
Юнко-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Хальмер-Шор юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 19 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Дятлов Игнатий Семёнович
Дятлов Игнатий Семёнович  — (12.01.1925-31.07.1999), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 52-мĕш çарĕн 373-мĕш перевçĕсен дивизин 1239-мĕш перевçĕсен полкĕн автоматчиксен взвочĕн командирĕ, лейтенант.
Волчья (Вуокса юппи)
Волчья —  Раççей территоринчи юханшыв. Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Лемболово сăрчĕсенчен пуçланса  Вуокса юханшыва вăрринчен 45 км Лосево станци патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем Категори:Нева бассейнĕ
Эпиналь
Эпиналь (Épinal) — ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ Франци хули тата коммуни, Мозель юханшывӗ ҫинче, О-де-Франс регионӗнче, Вогезы департамӗнчен префектури, Вогезы тавралӑхӗ, Эпиналь-1 Эпиналь-2 кантонӗсен.
Халӑхӗ 1999 ҫулта 35 794 ҫын пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Суетка (Катунь юппи)
Суетка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 641 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Парус (альбом)
Парус — Григорий Лепсăн студи пиллĕккĕмĕш альбомĕ, Владимир Высоцкий юррисен пĕрремĕш дискĕ.
Козла
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Стрельна
Мăн Стрельна — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Бердь юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  187 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Шербур-Октевиль
Шербур-Октевиль (фр. Cherbourg-Octeville, норманд. Tchidbouo, 2000 ҫулхи нарӑс уйӑхӗччен — Шербу́р) — ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Францири пӗрлештернӗ коммуна тата портлӑ хула, Манш департаменче (Норманди регионӗ) вырнаҫнӑ.
Халӑх йышӗ пӗрлештернӗ хыҫҫӑн — 117 865.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Джарылгач
Джарылгач — Раççей территоринчи кӳлĕ. Крымнче вырнаçнă. сухоречья балок Джарылгач, Кировская юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 8,3 км².
Ҫав вырӑнти ҫынсемпе канакансем час-часах Джарлгач лимон кӳлли теҫҫӗ, тинӗспе ҫыхӑну ҫук пулин те, вӑл ун пек мар.
Крымскотатар чӗлхинчен куҫарнӑ кӳлӗ ячӗ ҫурӑлнӑ, ҫурӑлнӑ тенине пӗлтерет.
Характеристика
Турханкутски кӳлӗсен ушкӑнне кӗрет, унта площадьре иккӗмӗш ҫын шутланать. Тӑршшӗ — 8,5 ҫухрӑм, Сарлакӑшӗ- 1 килм, чи пысӑкки — 2,3 ҫухрӑм, варринчи — 0,9 м, чи пысӑкки — 1,0/1,6 м.тинӗс шайӗнчен Ҫӳллӗшӗ — 10,4 м. водосбор Лаптӑкӗ-268 ҫухрӑм.
Юхакан юханшывсем, утравсем ҫук.
Хура Тинӗс районӗнчи Водоводнӑй ял совечӗн кӳлӗ хӗрринче Шыв Пӑрӑхӗн, Шыв Пӑрӑхӗн тата Новоульяновка ялӗсем вырнаҫнӑ.
Ярлгач кӳлӗсемпе Тата Панскипе пӗрле Ярлагак бухти патӗнчи кӳлӗсен ушкӑнне кӗрет. Ярлагак бухтинчен кӳлле шыв урлӑ каҫмалла (Унта Хура Тинӗс Ҫарӗн-01-07 территори ҫулӗ вырнаҫнӑ), Ярлгач кӳллинчен вара — Мулкач—Хӗрлӗ Уҫланка.
Кӳлле ҫырансӑр, ҫырансӑр, 5-6 тата 2-3 ҫухрӑмра вырнаҫнӑ Джарлгач ҫырмисем тата Киров вӑрӑмӑшӗ 24 ҫухрӑмра, Ҫурҫӗр тата кӑнтӑр (хӑшпӗр пайӗсем) ҫырансӑр, ҫырансӑр, ҫырансӑр, ҫырансӑр, ҫырансӑр лини кӗрет.
Неступлени
Джарлгач кӳлли. Панск кӳлли таврашӗнчи понти извеҫӗсем Джарлгач кӳлли хӗрринче мэотика сийӗсемпе ылмашӑнаҫҫӗ. Джарлгач кӳлли таврашӗнче геологи пластырӗсенче авӑнаҫҫӗ, ҫавӑнпа понти извеҫӗсене кӳлӗ еннелле тайнӑ. Кӳлӗ вара тинӗс ҫыранӗсем хӗрринчи ҫырмасемпе ҫӑлкуҫсене шыв айне тунипе пулса тӑнӑ. Ҫырмана тинӗсрен хӑйӑрлӑ-рак хуран чулӗ купаласа тухнӑ. Ҫакӑн пек ӗҫсем ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Крымӗнчи ытти кӳлӗсемпе те пулса иртнӗ. Кӳлӗ урлӑ хальхи вӑхӑтра геологически пек пулса тӑчӗ.
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Крымн кӳллисем
Украина Советлă Социализмлă Республики
Украина Советлă Социализмлă Республики (кĕскен Украина ССРĕ е УССР) — 1919-1991-мĕш çулсенче тĕнчере пулнă патшалăх (1919-1922-мĕш çулсенче формаллĕн пăхăнманлăхлă шутланнă, 1922-1989-мĕш çулсенче СССРăн пĕр пайĕ.
Çурхи сасăсем
Телейлĕ яшлăх (Весенние голоса) — Мосфильм киностудире Эльдар Рязанов режиссёр 1955 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Мрак
Мрак (е, ахăртнех, Мăрак теме пулать, Мраково) — Пушкăрт Республикинчи Гафури районĕ кĕрекен чăваш ялĕ. Хальхи вăхăтра унта пурнакансенчен 70 (çитмĕл) проценчĕ чăваш шутланать. Кунсăр пуçне ку районта чăваш ялĕсенчен Анттуньял пур.
Ку яла Пушкăртстанри чăваш ăславçисем те (вăл шутра унта командировкăра пулса курнисем) Мрак теççĕ. Анчах та урахларах ят та пулма пултарать пуль.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнан халăх йышĕн улшăнăвĕ:
2002 çулăн çыравĕпе, чылайрахăш наци — чăвашсем 70%.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Гафури районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Квантла компьютер
Квантла компьютер — квантла механика пулăмĕсене (квантла суперпозици, квантла арпашулăх тенисене) информацие яма тата майлаштарма усă куракан шутлав хатĕрĕ. Квантла компьютер, ахаллипе танлаштарсан, 0 е 1 пĕлтерĕшлĕ   битсемпе мар, пĕр харăсах 0 тата 1 пĕлтерĕшлĕ  кубитсемпе ĕçлет. Теори енчен, ку мĕнпур тăрăмсене пĕр харăс майлаштарма май парать, çапла майпа хăшпĕр алгоритмсенче ахаль компьютерсенчен курăмлăн çÿлерех-вăйлăрах (квантла çӳллĕрехлĕх теççĕ) пулать.
Каçăсем
* Категори:Хальхи физикăн татса паман ыйтăвĕсем Категори:Компьютерсем Категори:Квантла физика Категори:Квантла механика
Лиман (кӳлĕ, Крым)
Лиман — Раççей территоринчи кӳлĕ. Крымнче вырнаçнă. отсутствуют юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 1,36 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Крымн кӳллисем
Вильнёв-Сен-Жорж
Вильнёв-Сен-Жорж (Villeneuve-Saint-Georges) — Франци хули, Сена юханшывӗн хӗвелтухӑҫ ҫыранӗ ҫинче, Валь-де-Марн департамӗнче вырнаҫнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Поццалло
Поццалло (Pozzallo) — Италири хула, Сицили утравăн кăнтăр пайĕнче ларать, Рагуза провинцине кĕрет. Провинцири пĕртен-пĕр тинĕс порчĕ. Вăтаçĕр тинĕсĕ çырана хумсене çапать, катамарансем Мальтăна çӳреççĕ. Хулара иккĕ пляж, пĕрри — Pietre Nere — питĕ таса пулнипе Синкер Ялава тивĕçнĕ. Юнашар провинцисенчеен кунта канма килеççĕ.
Поццалло хулинчен автобус маршручĕсем чылай çĕре — Катание, Сиракузăна, Рагузăна, Палермăна — çитереççĕ.
Поццаллăна XIV ĕмĕрте никĕсленĕ теççĕ, ун чухне Модика правительстви çыран хĕрринче ампарсемпе доксен комплексне тунă. 1429 çулта Джованни Бернардо Кабреро çыран хĕрринче карман хăпартнă, халĕ вăл паллă вырăн шутланать.
Халăх йышĕ — 18 377 çын (2004 ç.), йышлăхĕ — 1263 çын/км². Çĕр лаптăкĕ — 4,94 км². Почтă индексĕ — 97016.
Вăта ят
Вăта ят, е Иккĕмĕш харкамлăх ят
Хресчен
Хресчен — ялхуçалăх ĕçĕпе тата ялта пурнакан çын.
Штайнен (Швиц)
Штайнен (Швиц), (Steinen SZ) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Буряк Михаил Иванович
Буряк Михаил Иванович — (1921-09.05.1944), 4-мĕш Украина фрончĕн 51-мĕш çарĕн 263-мĕш перевçĕсен дивизин 997-мĕш перевçĕсен полкĕн автоматчикĕсен ротин автоматчикĕ, красноармеец, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Пех-Юда
Пех-Юда — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Окуневка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 11 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Костима
Костима — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 147 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Сулуайры
Сулуайры — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Коир юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 12 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Ылтăн Çăлтăр кавалерĕ
Ылтăн Çăлтăр кавалерĕ (Кавалер Золотой Звезды) — Мосфильм киностудире Юлий Райзман режиссёр 1950 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1950 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП романĕсене экранизациленисем
Железинка (Сарагожа юппи)
Железинка  —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сарагожа юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Этемĕн пырĕ тутă та куçĕ выçă (роман)
Хайлав çуралса кун çути курни
Романа 1889-мĕш çулта çырнă та Мускаври университет çумĕнчи "Çутçанталăка, антропологие, этнографие юратакансен пĕрлĕхне", ытти алçырусемпе пĕрле, ярса парать. Текстпа Н.И.Илминский, Н.И.Ашмарин, Н.М.Охотников паллашаççĕ. Урăх çынсем те паллашма пултарнă. Н.М.Охотников И.Н.Юркинăн тепĕр романĕ ("Мул") пирки рецензи те çырать. Эппин вăл ку "Этемĕн пырĕ тутă та куçĕ выçă" романпа та паллашма пултарнă. Анчах та нумай-нумай вăхăт хайлав ниçта та пичетленмен. Хальхи вăхăтра романăн алçырăвĕ Чăваш гуманитари институчĕн архивĕнче упранать. Алçыру мĕнле çул-йĕрсемпе асăннă архива çитсе ÿкни паллă мар.
Тытăм, сюжет тата фабула
Чапăрлă ялĕнче перекетлĕ хуçа, Петр Петрович хресчен,  пурăнать. Вăл вулăс пуçлăхĕ пулма ĕмĕтленет. Тĕрлĕ интригăсене ĕçе янă хыççăн, унăн ĕмĕчĕ пурнăçланать. Çакăн хыççăн вăл мăнкăмăлланса каять, пуçне каçăртса çÿреме пуçлать.
Петр Петровичăн пĕртен-пĕр хĕрĕ, Кĕтерин, пур. Ашшĕ ăна пуян ывăлне, Мĕкĕтене, качча пама шутлать. Анчах та хĕрĕ яхăнне те ямасть, мĕншĕн тесен унăн савнă каччи Куçма пур. Петр Петровича ку ниепле те çырлахтармасть, çавăнпа вăл киревсĕр ĕç тăвать: Куçмана сăлтавсăрах, лаша вăрланă тата лавккана çаратнă тесе хĕнеттерет унтан тĕрмене хуптармалла тăвать.
Килик
мини|Килик
Этемĕн пырĕ тутă та куçĕ выçă (роман)
Тытăм, сюжет тата фабула
Кĕтмен инкек ĕçпуçа пачах урăхла çавăрса хурать. Вулăс кантурĕн çуртĕнче мачча кашти ишĕлсе анать те, Петр Петрович вилмеллех аманать. Вилес умĕн хăйĕн киревсĕр ĕçĕ пирки каласа ÿкĕнет, Куçмана тÿрре кăларма, тĕрмерен хăтарма ыйтать, хĕрне Куçмапа пĕрлешме пехиллет. Вара çапла пулса тухнипе, Куçмапа Кĕтерин пĕрлешнипе, роман вĕçленет. Анчах та ку, куратпăр, çапах та "хэппи энд" мар. Мĕншĕн тесен Петр Петрович чĕрĕ мар. Масарта, тăпра айĕнче.
Килик
Килик (κύλιξ, calix) — авалхи Грецин ӗҫме савӑт-сапи, лапчӑк та кӗске тӗплӗ. Чӳлмекӗн икӗ енчен аврисем пур, вӗсем ҫӳллӗшӗпе савӑт-сапан тутинчен иртмеҫҫӗ. пирӗн эрӑччен VI—II ӗмӗрсенче анлӑ сарӑлнӑ.
Этемĕн пырĕ тутă та куçĕ выçă (роман)
Чыславсем
Роман алçырăвне, ытти алçырусене Мускава леçнĕ хыççăн тепĕр çулта (1890) И.Н.Юркин "Çутçанталăка, антропологие, этнографие юратакансен пĕрлĕхĕн" пайташĕ пулса тăрать. Ку, паллах, хăйне майлă чыслав.
Килик
Литература
Категори:Авалхи Грецири савăтсем
Этемĕн пырĕ тутă та куçĕ выçă (роман)
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш романĕсем
Юнко-Шор (Кара юппи)
Юнко-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 144 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Шезму
мини|150px
Шезму (тата Шесму, Шезему, Шесему, Сесму) — Авалхи Египет халаплӑхӗнчи вӗлерӳ, юн, тата бальзамировани валли ҫу, эрех тата ырӑ шӑршӑ турри. Унсӑр пуҫне вӑл Нефертума аса илтерет.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа
Ромул тата Рем
мини|Капитоли кашкӑр ами Ромулпа Рема сӗт ҫитерет
Ромул тата Рем (авалхи авторсем иккӗшӗ те пирӗн эрӑччен 771 ҫ. ҫуралнӑ теҫҫӗ, вилме Рем ака 754/753 ҫҫ., Ромул 7 ута 716 ҫ. пирӗн эрӑччен вилнӗ) — легендаллӑ ӥӗкӗрешсем, Рим никӗслевҫисем. Каланӑ тӑрӑх, Альба-Лонги патшасен йӑхӗсенчен пулса тухнӑ, Рея Сильвия Веста хĕрĕпе Марс турӑ ачисем пулнӑ. Вӑрттӑн ҫыхӑнуран ҫуралнӑскерсене шыв хӗррине кайса пӑрахнӑ, вара вӗсене кашкӑр ами хӑйӗн сӗчӗпе ӳстернӗ.
Ҫитӗнсен, Ромулпа Рем тӑван хулана кукашшӗне, Нумитор патша аллине тавӑрса панӑ, хӑйсем ҫӗнӗ вырӑн никӗслеме тӑнӑ. Анчах пӗр шутлӑ пулайманнипе тавлашуна кӗрсе Ромул Рема вӗлернӗ. Ун хыҫҫӑн Ромул хӑйӗн ятне парса ҫӗнӗ хула никӗсленӗ, унӑн пӗрремӗш патши пулса тӑнӑ (пирӗн эрӑччен 754/753ҫҫ. ) Вӑл сенат уҫнӑ, граждансене патрицисемпе плебейене, патронсемпе клиентсене уйӑрнӑ, пӗрремӗш легионсене калӑпланӑ. Хула халахӗ йышлӑрах пулма, Ромул сулланса ҫӳрекенсене, хурахсемпе таркӑн чурасене граждансен шутне кӗртнӗҫ сабин хӗрарӑмӗсене вӑрланӑ. Нумай вӑхӑт патша пулса вӑл е ҫӳле хӑпарнӑ, е сенаторсен аллинчен вилӗм тупнӑ.
Истори тапхӑренче Ромула рим халӑхӗ хула никӗслевҫи тесе чысланӑ. Унӑн ячӗпе ҫарпа политика тата культура тӗп институчӗсем пулса тухнипе ҫыхӑнтарнӑ. Хальхи вӑхӑтра Ромулпа Рем — грек культури сӗм панипе пулса тухнӑ халап паттӑрӗсем-эпонимсем шутланаҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Рим Категори:Мифологи Категори: Авалхи Рим халаплăхĕ Категори:Халаплăх
Така (Мечет районĕ)
Така — Пушкăрт Республикин Мечетлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 314 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452561, ОКАТО кочĕ — 80242845003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанри пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа
Анатри Ломов районĕ
Анатри Ломо́в районĕ — Пенза облаçĕнчи (РФ) администрациллĕ-территориллĕ виçе (район) тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район).
Администраци центрĕ — Анатри Ломов хула.
Географи
Район лаптăкĕ — 1760 км², облаçĕн çурçĕр-анăçĕнче вырнаçнă. Тухăç енче Пенза облаçĕн Мăкшă районĕпе, кăнтăр енче — Каменка тата Пачелма районĕсемпе, анăçра Ватă районĕпе, çурçĕр енче — Сăпас тата Наровчат районĕсемпе, çурçĕр-тухăç енче — Мордовипе чикĕ тытать.
Тундо-Юнко
Тундо-Юнко — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Коротаиха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 58 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Шатне-Малабри
Шатне-Малабри (Châtenay-Malabry) — Франци хули тата коммуни. Халӑхӗ 31.873 ҫын (2006 ҫул).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Джулукуль
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Алтай Республикин кӳллисем
Ыджыд-Каменка
Ыджыд-Каменка — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Кожва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Евграфов Вадим Николаевич
Евграфов Вадим Николаевич  — (17.12.1922-20.08.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 19. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Балти флочĕн сывлăш-çар вăйĕсен 8-мĕш мина-торпеда авиаци дивизин 1-мĕш гварди мина-торпеда авиаци полкĕн лётчикĕ, гварди лейтенанчĕ.
Пин
Пин — 1000 пурлăх хисепĕ, вуннă çĕр, 10³.
Виçесен тĕнчери системинче (СИ) хисепе çак приставкăсемпе: кило — пин (10³) тата милли — пĕрре пиннĕмĕш  (10−3). M (mille) рим цифрипе палăртаççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пин степенĕсем Категори:Тулли хутла хисепсем
Чăрăш Хирлеп
Чăрăш Хирлеп  — Чăваш Енри Вăрнар районĕн ялĕ. Аçăм Çырми ял тăрăхĕнче шутланать.
Географи
Шупашкартан 69 çм кăнтăралла вырнаçнă.
Халăх йышлăхĕ, ял тытăмĕ
Ялта 124 (2006) çын пурăнать. Пĕр урам — Шоссе урамĕ.
Кун-çулĕ
1917 çулхи революциччен Етĕрне уесĕн Асакасси вулăсĕнче шутланнă.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн пурăнан вырăнсем Категори:Хирлеп юханшыв тăрăхĕ
Така (пĕлтерĕшсем)
Така:
Категори:Така Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Малсăлтавлă математикăлла кĕтев
Умсăлтавлă математикăлла кĕтев,  пулаяслăхсен теорийĕнче —  ăнсăрт капăн мĕнле те пулсан сăлтав пурнăçлансанхи (пулăм реализациленсенхи)  вăтам пĕлтерĕшĕ.
Каçăсем
Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ Категори:Вăтам капсем Категори:Математикăлла кĕтев
Мусоргский (фильм)
Мусоргский (Мусоргский) — Ленфильм киностудире Григорий Рошаль режиссёр 1950 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Тарçă
Вуламалли
Категори:Тарçă Категори:Тарçă-тĕрçĕ Категори:Çухалнă профессисем Категори:Профессисем
Володин Семён Егорович
Володин Семён Егорович — (7.05.1913(24.04)-20.07.1980), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци корпусĕн 8-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 143-мĕш гварди штурмлакан авиаци полкĕн командирĕ, гварди подполковникĕ.
Азельбах
Азельбах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Азель (Фёль юппи)|Азель тата Азель-Зюд юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 6,55 км, бассейн лаптăкĕ 18,103 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Алексеев Борис Андреевич
Алексеев Борис Андреевич — ( - ), Хура тинĕс флочĕн шывай киммисен бригадин шывай киммисен 1-мĕш дивизионĕн командирĕ С-33 шывай киммин,  2-мĕш рангри капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати -.
Шеннон, Клод
Клод Элвуд Шеннон  – (30.04.1916, Петоцки, |Мичиган, АПШ- 04.02.2001, Медфорд, Массачусетс, АПШ) - электротехника, теория информации, кибернетика, математика, криптографи енĕпе ĕçленĕ ăсчах. «Информаци ĕмĕрĕн ашшĕ» шутланать.
Хальхи пысăк технологиллĕ çыхăну системинче усă куракан информаци теорине никĕсленĕ. Коммуникаци технологин никĕсĕнчи фундаменталлă ăнлавсене, шухăшсемпе вĕсен математика формулировкине тăратнă. 1948-мĕш çулта «бит» сăмаха информацин чи пĕчĕк пайне палартма сĕннĕ (Çыхăнун математика теорийĕ статьинче). Унсăр пуçне  энтропи ăнлавĕ ун теорин сумлă уйрăмлăхĕ пулнă. Вăл энтропи информацин ярса пана информацин уçăмсăрлăхĕпе эквивалентлă иккенне кăтартнă. Он продемонстрировал, что введённая им энтропия эквивалентна мере неопределённости информации в передаваемом сообщении. Шеннонăн «Çыхăнун математика теорийĕ» тата «Вăрттăн системăсенчи çыхăну теорийĕ» информаципе криптографи теорисен никĕсĕнче тăраççĕ.
Клод Шеннон малтисем хушшинче криптографине ăслăх енчен пынă, чи малтан теори никĕсĕсене калăпласа тĕп ăнлавсене хута янă. Шеннон пулма пултарас схемăсен теорине, вăйăсен, автоматсен тата управлени системисен теорисене («кибернетика» ăнлавăн шутне кĕрекен ăслăхăн пайĕсене) аталантарă çĕре питĕ кирлĕ ӳсĕм кĕртнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Математиксем
Тарçă-тĕрçĕ
Тарçă-тĕрçĕ — пĕр-пĕр хуçа патне тара кĕрешсе унта тĕрлĕ ĕçсем тăвакан çынсен пĕрлештерÿллĕ ячĕ. Анчах та хапрăксенче, савутсенче, ытти шултра йĕркелĕмсенче тара кĕрĕшсе ĕçлекенсене апла каламаççĕ.
Вуламалли
Категори:Тарçă-тĕрçĕ
Нефертум
мини|150 px
Нефертум — Авалхи Египет халаплӑхӗнчи ӳсентӑрансен турри, Сехметпе (аркану тата ҫӗнӗрен туса лартасси) Птах (ҫурт-йӗрт тӑвасси) ывӑлӗ. Мемфисра вӗсем турӑ триади пулнӑ. Нефертум ячӗ «турӑсен хӳхӗм ачи» тенине пӗлтерет.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа
Камбре
Камбре (Cambrai) — ҫурҫӗр Франци хули тата коммуни. О-де-Франс регионӗ, Нор департаменчӗ, пӗрешкел ятлӑ кантонӑн тӗп хули.
Халӑхӗ (2014) — 32 897 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Сапан (карта)
Сапан фортификацире — хÿтĕленмелли ансат пÿлев. Даль словарĕнче: рогатка — «продольный брус со вдолблёнными накрест палисадинами, для преграды пути» (вырăсла).
Асăрхавсем
Категори:Фортификаци Категори:Инженери чăрмавĕсем Категори:Вăрçă
Кубовка (Уфтюга юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Таловка (Кинтереп юппи)
Мăн Таловка  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кинтереп юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  20 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Панское (кӳлĕ)
Панское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Крымнче вырнаçнă. çук юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 5,2 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Крымн кӳллисем
Заголоденка
Заголоденка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Соминка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 16 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Качака
Качака (Caprinae) — мăшăр чĕрнеллĕ чĕрчунсен пĕр аййышĕ
Литература
Категори:Хăвăл мăйракаллисем Категори:Качака
Анатри Ломов
Анатри Ломо́в — Пенза облаçĕн (РФ) хули. Анатри Ломов муниципалллă районĕн администраци центрĕ.
Хула хутлăхĕ статусĕллĕ Анатри Ломов хула муниципаллă йĕркеленӳ пĕртен-пĕр пурăнан вырăн пулать.
Сызрань — Ряжск линийĕ çинчи Анатри Ломов юлашки станци.
Табатай
Табатай — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Урсул (Ело) юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 89 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Тукмаç
Каçăсем
Категори:Апат-çимĕç Категори:Гарнирсем
Dota 2
Dota 2 — Multiplayer online battle arena жанрлă компьютер вăййи.
Хура пĕркенчĕк (сăвă ярăмĕ)
Хура пĕркенчĕк — Петĕр Хусанкай (1907-1970) 1926-1927 çулсенче чăвашла çырнă сăвă ярăмĕ.
Ярăм кунçулĕ
Петĕр Хусанкай темиçе çынпа пĕрле 1920-мĕш çулсен иккĕмĕш çурринче кăнтăр енче çулçуревре пулнă. Ашхабадра чухне "Хура пĕркенчĕк" ярăмри сăвăсене çырнă. Кунта Сергей Есенинăн "Персидские мотивы" ярăмĕн тата унăнах ытти хăшпĕр сăввисен  вăйлă витĕмĕ пур. Апла пулин те Петĕр Хусанкай ярăмĕ чат чăвашла тата хайъевĕрлĕхлĕ.
Хусанта тухса тăнă "Утăм" альманахра малтанхи хут пичетленнĕ. Кайранхи пичетлевсене автор улшăнусем кĕртнĕ-и, çук-и — ку паллă мар, мĕншĕн тесен ыйтăва тĕпчемен. Çиелтен çеç визуаллă майпа тишкерни çакна кăтартать: улшăнусем пур пулсан та, вĕсем нумаях мар.
Хавхалану çăлкуçĕ
Петĕр Хусанкая "Хура пĕркенчĕк" ярăма çырма хавхалантараканни — Наталия Осиповна Павлова. Вăл 1900-мĕш çулта хальхи Елчĕк районĕнчи Тускел ялĕнче çуралса ÿснĕ. 1921-мĕш çулхи выçлăх вăхăтĕнче ялтан тухса кайнă. Юлашкинчен Ашхабада пырса тухнă. Çулçÿревре чухне Петĕр Хусанкай шăпах ун патĕнче хваттерте пурăннă.
1968-мĕш çулта поэт ыйтнипе унăн тусĕ Петĕр Чичканов çав çынпа, "Ухиме аппа" текенскерпе, Ашхабад хулинче курса паллашнă, каярахпа ятарлă статья пичетлесе кăларнă
Асăннă статьяна тимлĕн вуласан çакă курăнать. Çамрăк Петĕр Хусанкайпа асăннă çын хушшинче темле романтикăлла çыхăнусем пулнă тесе шутламалла мар-тăр. Е, шутласан та, çирĕплетсех калама чăнлавсем çителĕксĕр. Анчах та вăл тата унăн сăнарĕ сăвăçшăн хавахалану çăлкуçĕ пулни пĕрре те иккĕлентермест. Кĕскен калас-тăк, муза.
Н.О.Павлован 1968-мĕш çул хыççăнхи пурнăçĕ паллă мар.
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш литература ĕçĕсем
Half-Life
Half-Life — компьютер вăййи.
Проня (юханшыв)
Юпписем
(вăрринчен км)
Каçăсем
Категори:Кисан облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Хура Атăл юпписем
Штайнерберг
Швиц тăрăхне кĕрет. 875 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1374.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Ноль
Ноль (нуль) (nullus — нимĕнле) пĕлтерме пултарать:
Асăрхавсем
Категори:Ноль
Евграфов Садофий Петрович
Евграфов Садофий Петрович  — (2.10.1913(19.09)-05.10.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 6-мĕш гварди çарĕн 21-мĕш татса тухакан артиллери дивизин 66-мĕш çăмăл артиллери бригадин 1310-мĕш çăмăл артиллери полкĕн командирĕ, подполковник.
Пӳлев (пĕлтерĕшсем)
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Чуйăнчă-Николаевка
Чуйăнчă-Николаевка (е Чуйăнчă теме пулать, Чуюнча-Николаевка) — Пушкăрт Республикинчи Гафури районĕ кĕрекен чăваш ялĕ. Хальхи вăхăтра унта пурнакансенчен проценчĕ чăваш шутланать. Кунсăр пуçне ку районта чăваш ялĕсенчен пур.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнан халăх йышĕн улшăнăвĕ:
2002 çулăн çыравĕпе, чылайрахăш наци — чăвашсем %.
Тавралăх
Район центрне — Давлекканне çитме: , Белое Озеро станцине.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Давлеккан районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Portal
Portal — компьютер вăййи.
Пиковский Еган
Пиковский Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Киевская юппин сылтăм çыранпа вăрринчен 7 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 150 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Айах
Айах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Энц юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18,5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Клонов
Клонов — Раççей территоринчи кӳлĕ. Архангельск облаçĕнче вырнаçнă. Нондрус, Кидова, Таречка юханшыв юхса кĕрет, Нондрус (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Архангельск облаçĕн кӳллисем
Ыджыд-Лапуаёль
Ыджыд-Лапуаёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Нюмылга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Качака (пĕлтерĕшсем)
Качака:
Свинья
Простонародное наименование Ильи Черкашина
Хатмехит
мини|150px
Юнко-Шор (Ярей-Ю юппи)
Юнко-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ярей-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 27 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Хатмехит
Хатмехит (Хатмехет; егип. Ḥ3.t-mḥ.jt «Мехит Ҫурчӗ») — Авалхи Египет халаплӑхӗнчи турӑ-пулӑ («Пулӑсен хушшинчи пӗрремӗшӗ»), чи малтанах ӑна Нил юханшывӗпе юнашар Пер-Банебджедет (Мендес) хулинче пуҫ ҫапма пуҫланӑ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа
Юнко-Шор (Ярей-Ю юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тăрă
Тăрă — пĕтĕмĕшле илсен, мĕнĕн те пулин çӳлти пайĕ; çав шутра:
Залезинка
Залезинка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мелеча юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 68 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Буряк Николай Васильевич
Буряк Николай Васильевич — (15.01.1918(2)-27.12.2006), Çеçĕнхир фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 203-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 247-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн Эскадрилья командирĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 04.
Макон
Макон (Mâcon) — Франци хули тата коммуни. Бургунди — Франш-Конте регионӗ, Сона департаменчӗ, Макон тавралӑхӗн тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Чĕнтĕрлĕ кĕпер (пĕлтерĕшсем)
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Тэдин-Яга
Тэдин-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сада-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 19 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм