cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пахоменко Мария Леонидовна
Каçăсем
Категори:Санкт-Петербург мусăкçисем Категори:Пневмонипе вилнисем Категори:Комарово çăвинче пытарнисем Категори:Меццо-сопрано Категори:1937 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 25-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2013 çулта вилнисем Категори:Пушăн 8-мĕшĕнче вилнисем Категори:РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Раççей Федерацин халăх артисчĕсем
Йĕпсе (пĕлтерĕшсем)
Йĕпсе:
Персоналисем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Кретцер-Бах
Крецер-Бах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Вуппертальсперре юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 1,3 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Ришельё Арман Жан дю Плесси
Арман Жан дю Плесси, герцог де Ришельё (вырăсла Ришелье теме хăнăхнă; (Armand-Jean du Plessis, duc de Richelieu; 9 авăн 1585, Париж — 4 раштав 1642, Париж), тата кардинал Ришельё е Хĕрлĕ кардинал (l'Éminence rouge) тенипе паллă — Рим-католи чиркĕвĕн кардиналĕ, аристократ тата Франци патшалăх ĕçченĕ. 1616 - 1617 çç. кардинал Ришельё патшалăх секретарĕ тата правительство пуçлăхĕ (королĕн тĕп министрĕ), 1624 çултан хăй виличченех пулнă.
Таркăн (фильм, 1933)
Сюжет
Çамрăк ĕçтеш Карл Ренн Совет Союзне, пикете тăрассинчен çăлăнса, делегат пулса лекет.
Каçăсем
Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:ССРП 1933 çулхи фильмĕсем
Пӳр
Пĕвĕр е пӳр (Пӳр экссудачĕ) — пӳрлĕ е сăрă-пӳрлĕ тĕрт шыççинчен пулса кайнă таса мар экссудат. Пĕвĕре тăвакан процеса шыçса кайни теççĕ. Шăмăсем пĕвĕрленни остеомиелит пулать. Пӳр (пĕвĕр) çапла пулать:
Пӳр тăтăшрах сарăх, сарăх-симĕс тĕслĕ, çаплах кăвакрах, çутă-симĕсрех, лапра-сăрăрах та пулаççĕ.
Пĕвĕрлĕ сурансене асăрханса, сепсисран (юна чир ертни) сиплемелле. Пĕвĕре инфекци кутĕнчен кăлармалла (сăмахран, хирурги енĕпе).
Вуламалли
Категори:Медицина микробиологийĕ Категори:Биологи шĕвекĕсем Категори:Шыçни
Германи хулисем
мини
Шĕкĕр хуласен ят-йышĕ
Хуласенче пурăнан халăх йышне тапăлра кăтартнă информацие 2015 çулхи раштавăн 31-мĕшĕнче çĕнетнĕ 2001 çулта халăха çырнине шута илсе.
Каҫӑсем
Категори:Германи хулисем
Кикириклӗ крокодил
Кикириклӗ крокодил (лат. Crocodylus porosus) — хальхи шултра шуса çӳрекенсен, чӑн крокодилсен йышшисен крокодилсен ушкӑнӗнчи чӗрчун.
Каҫӑсем
Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Крокодилсем Категори:1801 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Австралири тата Океанири шуса çӳрекенсем Категори:Азири шуса çӳрекенсем
Матюй-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Хара-Матолоу
Мăн Хара-Матолоу — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Хара-Матолоу юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Рубцова Екатерина Семёновна
Рубцова Екатерина Семёновна (11. XI.1888-мĕш çул, Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи Пăва уесĕнчи Вырăс Чукал ялĕ — 05. XII.1971-мĕш çул, Тĕмен хули) — вĕрентевçĕ тата çутлăхçă, чĕлхеçĕ. Эскимоссем тĕлĕшпе Раççейри пĕлÿлĕхе (эскимологие) никĕслекенсенчен пĕри.
Пурнăçĕ
Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи Пăва уесĕнчи Шамккай вулăсĕнчи Вырăс Чукал ялĕнче çуралса ÿснĕ. Хальхи вăхăтра ку ял Чăваш Енри Шăмăршă районĕнчи Чукал ял тăрăхне кĕрет. Ачалăх тата çамрăклăх тапхăрĕсенчи пурнăçĕ уçăмлăнах паллă теме çук.
Ăçта ĕçлени
Ăçта ĕçлени пирки те тĕпрен илсен автобиографийĕнченех пĕлме пулать. Çапла вара, 17 çул хушши тăван тăрăхри шкулсенче вĕрентевçĕ пулса ĕçленĕ; кайран тăванĕ патне Камчаткăна кайнă,  Медный утравĕ çинчи алеутсем патне те пырса тухнă. Ĕнтĕ тата икĕ çул иртсе кайнă. 1929-мĕш çултанпа Чукоткăра эскимос ачисене вĕрентнĕ. Малтан Имтук ялĕнче, тепĕр çултан Сиреникире ; каярахпа ытти тĕлсенче те ĕçленĕ, вăл шутра —  Чаплино ялĕнче. 1932-мĕш çултанпа пединститутра вĕренме пуçланă май Ленинградра пурăннă, унтан каллех каялла Чукоткăна пурăнма куçса кайнă. Пединститутра унăн вĕрентекенĕ Катерина Семёновна Сергеева (1898-1975) пулнă. К. С. Сергеева, Е. С. Рубцовăран вунă çул кĕçĕнрех, анчах та вăл маларах Одесса университетĕнче унтан тата тепĕр тĕлте вĕренсе икĕ аслă пĕлÿ илнĕ, эскимос чĕлхине те пĕлнĕ, вĕсен хушшинче пурăнса та курнă. Чукоткăра чухне, Чаплино ялĕнче, Е. С. Рубцова Утатун текен çын патĕнче, ярангара, пурăнни паллă. Имтукра чухне — Аляляун текен çын патĕнче, вăл вырăсла кăштах пĕлнĕ, ял советĕнче çыруçăра тăнă.
Ленинградра ăслав йĕркелĕмĕнче, Ăслав Академийĕн Чĕлхе институчĕн вырăнти филиалĕнче, ăслав ĕçлевçинче тăрăшнă (Иккĕмĕш тĕнче вăрçи хыççăн, 1964-мĕш çулта пенсие тухичченех). Кунта ĕçленĕ çулсенче Чукоткăна командировкăна кайкаласа тăнă. Юлашки çулĕсене Тюмень хулинче пурăнса ирттернĕ. Унтах вилнĕ (13.12.1971). Вилтăприйĕ те унăн çав хуларах.
Ăслăлăх ĕçĕсенче яланах вырăнти халăх пулăшăвĕ çине таяннă.
<Куçару: Салико университетра вĕреннĕ чух унран Екатерина Семёновна Рубцова эскимолог, çĕнĕ "Эскимосла-вырăсла сăмахсар" тăваканскер, пулăшу ыйтнă. Шăпах Анатолие шанса панă та ĕнтĕ алçырăва вуласа тĕрĕслессине тата редакцилессине. 1971-мĕш çулта Мускавра тухнă словарĕн умсăмахĕнче Екатерина Семёновна Саликона чĕререн тав тунине палăртнă.>
Асăрхавсем
Категори:Педагогсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Чăваш Ен Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем Категори:Раççей чĕлхеçисем Категори:1988 çулта çуралнисем Категори:1971 çулта вилнисем
Шаушка
Шаушка — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кирга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  7,5 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Ница Реж тата Нейва пĕрлешнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол, юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мой Мир@mail.ru
«Мой мир@Mail.Ru» — социаллă эреш, харпăрçи - Mail.Ru Group. Адресĕ - my.mail.ru. Alexa Internet хыпарĕпе, Раççей паллăхĕпе пиллĕккĕмĕш, Казахстанра - пĕрремĕш, тĕнчере - 27-мĕш вырăнта.
Ахмадулина Белла Ахатовна
Бе́лла (Изабе́лла) Аха́товна Ахмаду́лина (Белла Әхәт кызы Әхмәдуллина, Bella Əxət qızı Əxmədullina; ака, 10, 1937, Мускав — чӳк, 29, 2010, Переделкино) — совет тата раççей поэтесси, тăлмачĕ, XX ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнчи вырăс лирика паллă сăвăçисенчен пĕрри. Раççей çыравçисен пĕрлешĕвĕн пайташĕ, Вырăс ПЕН-центрĕн ĕçтăвкомĕн пайташĕ.
Каçăсем
Категори:Вырăс сăвăçисем Категори:Булат Окуджава ячĕллĕ преми лауреачĕсем Категори:А. М. Горький ячĕллĕ литература институтĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Мессерер-Плисецкисем Категори:РӲА хисеплĕ пайташĕсем Категори:ПЕН-клуб пайташĕсем Категори:Чĕре чирĕпе вилнисем Категори:Вырăсланнă итальянсем Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем
Мой Мир@mail.ru
Мобиллĕ верси
Mail.ru Group пĕлтернипе, 2013 çулхи раштав уйăхĕ тĕлне 22 % уçа куракан «Мой мира» мобиллĕ хатĕрлĕхсенчен тухнă{{cite web |url        = http://top.rbc.ru/retail/24/07/2014/938731.shtml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141004145219/http://top.rbc.ru/retail/24/07/2014/938731.shtml |date=2014-10-04 }} |title      = Facebook становится ключевым игроком на рынке мобильной рекламы |author     = Иван Ткачев, Роман Дорохов, Дарья Луганская |date       = 2014-07-24
Каçăсем
Категори:Социаллă эрешсем Категори:Mail.ru Категори:2007 çулта уçăлнисем
Шогриш
Шогриш — Раççей территоринчи юханшыв. Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Бобровка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  59 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Ница Реж тата Нейва пĕрлешнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тобол, юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем
Ростанка
Ростанка — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Рудня юханшыва юхса кĕрет. 15 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Амалăх (ял)
Амалăх (Амалыково), — Чăваш Енĕн Тăвай районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 339 çын, çав шутра 171 арçын, 168 хĕрарăм пурăннă.
Истори
1748 çулхи хутсем тăрăх ку ял Кипенейпе Амалик касĕ шутланнă. Яла Вăрмар районĕн Кавалпа Пинер ялĕнчи çынсем никĕсленĕ. Амалик — Кавал ялĕнчи купса. Унăн Кипенейпе Шайкка ывăлĕ тата Марфа хĕрĕ çĕнĕ XVIII ĕмĕр пуçламăшĕнче яла никĕсленĕ те. 1858 çулта кунта 27 килте 312 çн пурăннă.
Смородинцев Анатолий Александрович
}} Анато́лий Алекса́ндрович Сморо́динцев (6.4.1901, Ĕпхӳ кĕперни, Раççей империйĕ — 6.8.1986, Ленинград, РСФСР, ССРП) — совет бактериологĕ, вирусологĕ, иммунологĕ, медицина ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор, ССРП Сывлăха сыхлас министерствин Грипп ĂТИ никĕслекенĕ тата пĕрремĕш директорĕ.
Амалăх (ял)
Истори
Хутсем тăрăх ăна Кипенейкасси тесе шутланать.
1927 çулчен ял Çĕрпӳ уесне кĕнĕ. 1925 çулхи чӳк уйăхĕн 9-ччен Кив Тепит вулăсне, кайран, 1927 çулчен, Тĕмер вулăсне кĕнĕ.
Смородинцев Анатолий Александрович
ССРП медицина ăслăхĕсен академин чăн пайташĕ (1966; пайташ-корреспонденчĕ 1945-па).
Биографи
Ялти тухтăр çемьинче çуралнă. Çемьере пурĕпе ултă ача çитĕннĕ. Ашшĕ вĕсене медицинăна юрасма çитĕнтернĕ — тăваттăшĕ тухтăр ĕçне алла илнĕ.
Амалăх (ял)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Тăвай районĕн ялĕсем
Смородинцев Анатолий Александрович
Каçăсем
Категори:ССРП вирусологĕсем Категори:ССРП микробиологĕсем Категори:ССРП иммунологĕсем Категори:Богослово çăвинче пытарнисем
Нуль капашри нуль
Нуль капашри нуль (0⁰) — нумай хыпар-хăнарлăх палăртнă тăрăх, ниме те пĕлтермен паллăмарлăх шутланать.
Каçăсем
00
?]
Асăрхавсем
Категори:Элементарлă алгебра Категори:Нуль Категори:Компьютерла арифметика
Сопрано
Сопрано (soprano sopra — çӳлти) — чи çинçе хĕрарăм юрăç сасси. Ĕçлемелли диапазон: пĕрремĕш октавăран —виççĕмĕш октавăн До çити. Куçăмлă нотăсем: ми2/фа2/фа-диез2.
«Сопрано» сассисем яланах тенĕ пекех пиçĕллĕ, ялтăруллă (Г. Панофка).
Çаплах «сопранист» терминпе арçын вокалне — контртенора — палăртаççĕ.
Литература
Категори:Юрăç сассисем
Вулыдз
Вулыдз —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Ёртом юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 53 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 53 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Крехенбах
Крехенбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Каммель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 7 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Таврида
Таври́да — Крым çурутравĕн Раççей çумне хушнă хыççăнхи хушма ячĕ (1783), çавăн пекех Крымăн тахçанхи авалхи (авлхи грексемпе авалхи римлянсем чухнехи) ячĕ. Крым ята, Крым тутарĕсем панăскере, нихçан та пăрахăçламан.
Рур (Рейн юппи)
Пурăну выранĕсем
Винтерберг, Мешеде, Изерлон, Дортмунд, Хаген, Виттен, Бохум, Хаттинген, Эссен, Мюльхайм-на-Руре, Дуйсбург.
Сепсис
Сепсис (σῆψις— çĕрни; халăхра — «юн пăсăлни») — вырăнти инфекци процесне хирĕçле системăлла шыçу реакцийĕ.
Этиология
Сепсиса йĕкĕлтекенсем: ытларах стрептококксем тата стафилококксем, сайрарахз — пневмококксем, пыршăри патак тата ур.
Каçăсем
Категори:Инфекцилле чирленисем
Меццо-сопрано
Меццо-сопрано (mezzo-soprano mezzo — çурри, варри тата soprano — çӳлти) — хĕрарăм юрăç сасси, ĕçлемелли диапазон: кĕçĕн октавăн ля нотинчен иккĕмĕш октавăна çити.
Асăрхавсем
Категори:Юрăç сассисем
Парук
(выр. зна́мя, ĕлĕкхи выр. — стяг, прапор, бунчук, хоругвь; ĕлĕк-рим. — manus, signa, sexilla, хресчень вăхăтĕнче — labarum; хурантиле — enseigne, drapeau, oriflamme, Bannière, étendard, Pavilion, pennon, нимĕçле — Fahne, Banner, Panier, тĕрекле - Bayrak) - пусмаран тунă çĕнтерÿ ялавĕ.
Знамёна бывают военные — у формирований (воинских частей, соединений, объединений и так далее) и гражданские — у отдельных организаций либо переходящие знамёна — как символы трудовых побед. Главная составляющая знамени — полотнище, которое цветом, рисунками и надписями отражает достижения формирования/организации. Как правило, полотнище знамени изготавливается из дорогостоящих материалов и богато украшается лентами, вышивкой, бахромой, кистями и многим другим. В то же самое время известно множество знамён, простых в изготовлении, но овеянных славой множества побед. Например, знамя Корниловского ударного полка или знамя Победы. Само полотнище изготавливают из двух прямоугольных кусков ткани, сшивая их по периметру, и крепят непосредственно к древку с помощью специальных знамённых гвоздей. Знамёна появились ещё в Древнем Египте, а их расцвет и четкая регламентация по применению и награждению относится к Римской империи. Основные положения знаменной этики применяются, таким образом, более 2000 лет. В России имперского периода имелись Государственное знамя Российской империи, а в Русской императорской армии (РИА) знамёна полковые (в кавалерийских полках — штандарты) и войсковые (у казачьих войск). Утрата знамени его владельцем, например воинской частью, считается большим позором.
Государственное знамя — одна из императорских регалий с изображением государственного герба. Государственное знамя использовалось при коронациях — впервые в 1741 году при коронации Елизаветы Петровны. Государственное знамя представляло собой жёлтое полотно с чёрными двуглавыми орлами на обеих его сторонах. Орлы были окружены овальными щитками с 31 гербом, которые символизировали покорённые земли, княжества и царства. Авторы знамени — И. Я. Вишняков, И. В. Чернавский, И. Одольский.
Второе знамя было создано к коронации Александра II, которая состоялась 26 августа 1856 года. Геральдист Кене в знамени использовал чёрный, золотой и серебряный цвета.
В 1882 году было утверждено Государственное знамя в виде прямоугольного золотого полотнища с чёрным двуглавым орлом под тремя коронами. На груди орла — в щите Московский герб, окружённый цепью ордена Святого Андрея Первозванного. Знамя, созданное к коронации Александра III в 1883 году, расписал художник Белашев. Вместо глазета он использовал шёлковую ткань цвета старого золота.
Для коронации Николая II было создано знамя из золотой ткани с использованием шитья.
Все государственные знамёна хранятся в Оружейной палате Московского Кремля (ныне — Государственный историко-культурный музей-заповедник «Московский Кремль»).
Махан-Яха
Махан-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Матюй-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 24 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Эмс
Эмс  —  Германи территоринчи юханшыв. Тевтобург вăрманĕ тăвĕсен кăнтăр-хĕвеланăç тăвайккинчен пуçланса  Çурçĕр тинĕсĕн Доллари бухтине юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 371 км.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем Категори:Анат Саксони юханшывĕсем Категори:Çурçĕр тинĕсне кĕрекен юханшывсем
Çĕнтерӳллĕ юрату юрри (фильм, 1915)
Çĕнтерӳллĕ юрату юрри (Песнь торжествующей любви) — Акц. о-во A. Ханжонков киностудире Евгений Бауэр режиссёр 1915 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Ун-Сорум-Юган
Ун-Сорум-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сорум-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  9 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мария Бонневи
Анна Мария Сесилия Бонневи (Anna Maria Cecilia Bonnevie, авăн, 26 1973, Вестерос, Швеци) — швед-норвег театрпа кино актриси.
Ун-Сорум-Юган
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мария Бонневи
Биографи
Актёрсен çемьинчен, ашшĕ — швед, амăшĕ — норвежка. 1997 çулта Стокгольмри Швецин актёр тата пластика ӳнерĕн наци академинче вĕренсе тухнă. Çав çултах Dramaten театрĕнче дебютне иртернĕ.
Мăн Козаш
Мăн Козаш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Нугуш юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  191 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нугуш  пуçĕнчен Нугуш гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл, юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Пӗчӗк кушаксем
Пӗчӗк кушаксем (лат. Felinae) — хальхи кушаксен кӗҫӗн йышшисенчен пӗри. Кивӗ систематикасенче кушак йышшисене виҫӗ кӗҫӗн йышсене пайланӑ тата пӗчӗк кушаксемпе юнашар пысӑк кушаксене (Pantherinae) тата гепард йышшисене (Acinonychinae) уйӑрнӑ. Анчах молекуллӑ-генетикаллӑ тӗпчевсем гепард пумасемпе пӗрле ҫывӑх тӑванлӑхра тӑнине тата ӑна пӗчӗк кушаксен кӗҫӗн йышне кӗртмеллине кӑтартнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Кушак йышшисем
Йĕпсе (пански йĕппи)
Йĕпсе (пански йĕппи) — алă вĕççĕн пански çыхмалли инструмент.
Литература
Категори:Пански Категори:Тумтир
Мăн Харвута
Мăн Харвута — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кедровая юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  116 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ибресионизм
Ибресионизм — чăваш ÿнерĕнчи юхăм. 1992-1993-мĕш çулсенче ÿнерçĕсен "Ибресионистсем" текен пултарулăх ушкăнĕ йĕркеленнĕ, унăн пуçĕнче В.К.Немцев тăнă. 1993-мĕш çулта Йĕпреç поççолăкĕ 100 çул тултарнине халалласа курав ирттернĕ хыççăн асăннă ушкăн хăйĕн ĕçне малалла тăсман пулмалла. Анчах та "ибресионизм" тени чĕлхере юлнă тата, ахăртнех, вăл сăмах асăннă ушкăн йĕркеленичченех çуралнă пулмалла. Ибресионизм тени импрессионизм тенинчен евĕрлевленсе аталанса шăтса тухнă. Тĕпре, паллах, Йĕпреç поççолăкĕн вырăсла ячĕ (Ибреси) тăрать.
В.Л.Немцевран илнĕ интервьюран :
— Эпир вĕсемпе аташнă! Епле-ха! — Кăвакпа сăрлан, хĕрлĕпе сăрлан, вара сан карччынсем чĕрĕ пекех пек! Вăт мĕнле! Пуринчен те ытларах Поль Гогена юратнă эп. Вĕрентĕш хыççăн Чăваш Ен маншăн, Гогеншăн Полинези пулнă пек, тухатлă кĕтес пулать тесе шутларăм. Сисеймен илемлĕхсем кунта нумай. Çутçанталăкра та, йăла-йĕрке япалисенче те. Типажсем те Гогенринчен кая мар. Анчах та унăн — Таити хĕрарăмĕсем. Маншăн вара чăваш пикисем. Эп мĕнпур чăвашлăха мухтама шутларăм.>
(Поль Гоген (1848-1903) импрессионист пек пуçланă, каярахпа постимпрессионист пулса тăнă). Кунта, чăннипе каласан, В.Л.Немцев художник чăвашсем çине, ырлав контекстĕнче пулин те, "айккинчен" пăхни сисĕнет.
Ӳнер тĕпчевçи çырнинчен :
<Куçару: Чăваш Енре 1970-мĕш çулсенчен пуçласа йĕркеленнĕ ÿнерçĕсен пултарулăх ушкăнĕсен опычĕ кăсăклă. Калăпăр, 1992-мĕш çулта "Ибресионисты" бригада йĕркеленнĕ, М.Ф. Харитонов, В.С. Семёнов, А.А. Самарин, П.М. Меркурьев, Н.В. Федоров, Н.И. Панасюк, Ю.В. Викторов тата вĕсен ертÿçи В.Л.Немцев Йĕпреç поççолăкĕн пейсажĕсене тунă, Йĕпреçĕн сумлă çыннисен — вăрçă тата ĕç ветеранĕсен — портречĕсене çырнă. Вĕсен тата В.И. Агеев, Г.А. Алексеев, В.И. Белов, А.И. Брындин, В.А. Зотиков, Н.П. Карачарсков, В.А. Леонтьев, П.В. Сизов, В.В. Федоров, В.С. Шведов, Э.М. Юрьев ÿнерçесен, ыттисен ĕçĕсем 1993-мĕш çулта Йĕпреçри карччын галерейинче ирттернĕ юбилейле куравра пулнă. Çав вăхăтрах кун пек ушкăнсем йĕркелессин идейи çеç мар, вĕсен тĕллевĕ тата результачĕ те кăсăклă: чăваш халăхĕн пурнăçне халалланă хайлавсем ăсталасси.>
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Ӳнер Категори:Культура Категори:Йĕпреç районĕ Категори:Пултарулăх ушкăнĕсем Категори:Ӳнер юхăмĕсем Категори:Чăваш Ен
Портрет (фильм, 1915)
Портрет (Портрет) — Владислав Старевич режиссёр 1915 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Кригсбах
Кригсбах — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Финкенбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 3,2 км, бассейн лаптăкĕ 5,058 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Мачаха-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Лензита
Лензита — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Нидермулерн
Нидермулерн — (Niedermuhlern) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Зефтиген тăрăхне кĕрет. 529 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0877.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Фотон
Фото́н (, «çутă») (γ - гамма кванчĕ, hv - рентген) — электромагнит çуттин кванчĕ.
Оцелот
Оцелот (лат. Leopardus pardalis) — кушаксен йышшисен сӗтпе ӳсекен тискер чӗрчун.
Ареал
Америкара пурӑнать.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Кушак йышшисем
Кутăнла хисеп
Кутăнла хисеп (кутăнла пĕлтерĕш, кутăнла кап) — уйрăммăн илнĕ x хисеп тĕлĕшпе: ăна кутăнла   хисепе x çине хутласан пĕрре пулать. Çапла çырма йышăннă: \frac{1}x е x^{-1}. Икĕ хисепе, енчен те вĕсене хутлани пĕрре пулсан,  хире-хирĕçле кутăнла теççĕ. Кутăнла хисепе кутăнла функципе пăтраштармалла мар. Сăмахран, ăна кутăнла функци пĕлтерĕшĕнчен — арккосинусран — уйрăм, лешне ак çапла паллă тăваççĕ: \cos^{-1}x е \arccos x.
Каçăсем
Категори:Арифметика Категори:Хисепсем Категори:Кутăнла хисеп
Криппенбах
Криппенбах — Германи территоринчи юханшыв. Саксони территорипе юхать. Юханшыв Эльба (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13,4 км, бассейн лаптăкĕ 39,85 км2.
Каçăсем
Категори:Саксони юханшывĕсем
Руднячка
Руднячка — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Рудня юханшыва юхса кĕрет. 21 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Нофлен (Берн)
Нофлен — (Noflen BE) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Зефтиген тăрăхне кĕрет. 244 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0878.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Выбор (Мезень юппи)
Выбор  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 361 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 61 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень пуçĕнчен Малонисогорская ялĕ патĕнчи шыв виçекен пост таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Бретяк (Нугуш юппи)
Бретяк  — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Нугуш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  198 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нугуш пуçĕнчен Нугуш гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл, юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Климова Екатерина Александровна
Екатерина Александровна Климова (24.1.1978, Мускав) — раççей кино актриса.
Каçăсем
Категори:1978 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 24-мĕшĕнче çуралнисем
Кадми изотопĕсем
Кадми изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă кадми хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Бернулли танмарлăхĕ
Берну́лли танмарлăхĕ çакна çирĕплетет : енчен те x > -1, вара
Дориан Грей портречĕ (фильм, 1915)
Дориан Грей портречĕ (Портрет Дориана Грея) — Т/Д Тиман и Рейнгардт киностудире Всеволод Мейерхольд режиссёр 1915 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Мăн Ем-Юган
Мăн Ем-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ем-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  22 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Учинья
Мăн Учинья — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Конда юханшывăнн сылтăм çыранпе вăрринчен 637 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 37 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мудри-Яха
Мудри-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Турма-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 43 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Варнов
Варнов  —  Германи территоринчи юханшыв. Пархим патĕнче пуçланса Балти тинĕсне Варнемюнде патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 155,4 км. Росток хулинче Анатри Варнов (Unterwarnow) ятлă.
Ростокра юханшыв айĕнче Варнов тоннеле вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Мекленбург-Малти Померани юханшывĕсем Категори:Балти тинĕсне кĕрекен юханшывсем
Рококо
мини| Рококо тĕслĕхĕ: Гатчина керменĕн шалти енĕ, А. Ринальди. Рококо (rococo, rocaille сăмахран — ватса тĕпретнĕ чул, капăр карак е шапа хуранĕ, рокайль, сайрарах рококо) — ÿнер тĕсĕ (ытларах çурт-йĕр шалти дизайнĕнче), Францире, XVIII ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурринче (Орлеан Филиппĕ регентлăхĕнче) барокко тĕсĕ аталаннă çемĕн пулса тухнă. Рококо тĕсĕн палăртуллă енĕсем — илемлĕх, çуртсемпе керменсене тата композицисене туллин капăрлатни, хÿхĕм тĕрĕ ĕ чĕнтĕр евĕрлĕ ритм, халаплăха тимлени, харпăрлăх меллĕхĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Истори Категори:Истори тапхăрĕсем Категори:Ӳнер юхăмĕсем
Гейзенберг Вернер Карл
Вернер Карл Гейзенберг (Werner Karl Heisenberg; 5 раштав 1901, Вюрцбург — 1 нарăс 1976, Мюнхен) — нимĕç физик-теоретикĕ, квант механики уçаканĕсенчен, никĕслекенĕсенчен пĕри, физикашăн Нобель парнин лауреачĕ (1932), тĕнчери тĕрлĕ академисемпе наука пĕрлешĕвĕсен пайташĕ.
Каçăсем
Категори:Ăсчахсем, алфавитпа
Унтыг-Игый-Сап
Унтыг-Игый-Сап — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Кулун-Игый юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  32 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Опарин Александр Иванович
Александр Иванович Опарин  – (02.03.1894 (08.2), Углич, Ярославль кĕперни, Раççей империйĕ- 01.04.1980, Мускав, РСФСР, СССР) - биологи енĕпе ĕçленĕ ăсчах, Социаллă Ĕç паттăрĕ.
1924-мĕш çулхи çу уйăхенчи 3-мĕшĕнче Вырăс ботаника пĕрлехĕн пухăвĕнче «Пурнăç пуçланни çинчен» доклад тунăю Унта вăл малтанхи органика молекиулисен бульоненчен пурнăç пуçланса кайни синчен каланă. Поотоклеткăсем выраненче Опарин шухăшĕпе коацерватсем — çу мембранипе витĕннĕ органика структурисем пулнă.
1942—1960-мĕш çулсенче А. И. Опарин МПУ ӳсентрансен биохимийе кафедрин пуçлахе пулнă. Унта вăл пĕтĕмешле биохиипе, техника биохимийĕпе лекцисем тата энзимологипе пурнăç пуçланнин ятарлă курсĕсене ирттернĕ. 1951-мĕш çулта С. И. Вавилов вилсен А. И. Опарин Пĕлӳ пĕрлĕхĕн иккĕмĕш председателĕ пулнă.
Каçăсем
http://www.inbi.ras.ru/history/oparin/oparin-100-vestnik-ran.pdf
Асăрхавсем
Категори:СССР биохимикĕсем
Халал
Халал (testamentum) — юридицилле термин: хăрах енлĕн тахата палăртни, унашкал палăрту çын вилнĕ хыççăнхи гражданла правăлла хутшăнусене кăтартать.
Хăшпĕр чухне юридицилле мар тата пурлăх пирки çыхăнман "ахаль" текстсене те (литературăлла хайлавсене) халал теççĕ. Сăмахран, И.Я.Яковлев халалĕ çавăн йышшисен шутне кĕрет.
Ҫырса кӑтартни
Пехилне ҫыру формипе туса хумалла тата нотариуспа е саккунлӑ ытти уполномоченнӑйпа ҫирӗплетмелле. Кирек мӗнле ҫын та пехиллесе хӑварать, ҫав хушӑрах хронологи енчен илсен, кашни ҫӗнӗ халал пехилне пӗтӗмӗшле е унӑн пехилӗ пехиллесе хӑварать. Пехиллекенӗ малтанхи пехилсене ӗненекенсен ҫӗнӗ халал ҫинчен пӗлтермелле мар. Ҫак нормӑпа классикӑлла темиҫе детективӑн сюжечӗ ҫыхӑннӑ.
Пехиллесе хӑварни вӑл-вилнӗскерӗн интересӗсене пӑсни. Ҫавӑн пек тӑван-хурӑнташсем пехиллесе хӑварман еткерлӗхе час-часах тивӗҫлӗ пай илме пултараҫҫӗ.
Пехиллесе хӑвармалли юридически вӑй ҫук.
Пехиллесе хӑварнӑ пурлӑха йышӑнни ӑна еткерлӗх теҫҫӗ.
Хӑш — пӗр чухне еткерлӗхе пиллесе хӑварнипе, хушма условисене пурнӑҫлассипе килӗшӳллӗн кӗртеҫҫӗ.
Истори
Халал мӗн авалтан паллӑ. Патриархсен обществинче (йӑхӑн) пурлӑхӗ пӗрлехи харпӑрлӑхра пулнӑ чухне, тӗпрен илсен, ӑру пуҫлӑхӗн пехилне палӑртса хунӑ пулнӑ, ҫав еткере вара ҫемйипе унӑн пурлӑхне пӑхса тӑма власть илнӗ. Индустри обществи килнӗренпе унӑн еткерӗ хушшинче вилнӗ ҫыннӑн пурлӑхне пайласси ҫеҫ юлчӗ.
Авалхи Раҫҫейре пехиллесе хӑварас шухӑш нравственность енчен таса тивӗҫпе ҫыхӑннӑ, ҫавӑнпа та пехиле "чун-чӗрери грамота" (каярахпа "духовнӑй грамота") теҫҫӗ. Вырӑссем пехиллесе хӑвармалли еткер правипе практикӑра пулни факта "Вӑхӑтлӑх ҫулсен Повеҫӗн"авалхи ҫулсеренхи палӑкӗнче ҫырса хунӑ. Олег князь 911 ҫулта грексемпе тунӑ договорӗнче каланӑ тӑрӑх, "русин", византи императорӗнче ӗҫлекенскер, вилет пулсан, унӑн пурлӑхне "духовенность"шутне кӗрекен еткерлӗхе памалла. Пирӗн вӑхӑтчен Мускаври аслӑ князьсен "чун-чӗререн хисеплекен грамотисем" тупӑннӑ.
Раҫҫейри XIV ӗмӗрччен пехиллесе хӑвармалли йӗрке пулнӑ, унта вилнӗ ҫыннӑн пурлӑхне унӑн еткерҫисем хушшинче валеҫсе панӑ. XV ӗмӗртен пуҫласа ҫыру пехилӗсем сарӑлнӑ, унта хурӑнташсемсӗр пуҫне ытти ҫынсем те фигурӑлама пултарнӑ. XVII ӗмӗрте пехилсем ҫырусем ҫеҫ пулнӑ, вӗсен икӗ свидетель умӗнче пехиллекенӗ алӑ пусмалла пулнӑ. XIX ӗмӗрӗн пӗрремӗш виҫҫӗмӗш пайӗнчен Пуҫласа Раҫҫейре пехилсен икӗ формине ҫирӗплетнӗ: "килти" (ахаль ҫыру форми тӑхӑннӑ) тата "крепостной" (ӑна пехиллекенӗ пурӑннӑ чухне судра удостоверени памалла пулнӑ). 1923 ҫултанпа пехилсем ҫыру формипе тӑраҫҫӗ те нотариуспа шантараҫҫӗ. Ҫав хушӑрах хӑш-пӗр тӗслӗхсемшӗн пехил хумалли ансатлатнӑ йӗрке.
Каçăсем
Категори:Юридици докуменчĕсем
Кройцбах
Кройцбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв Эрленбах (Бефер юппи)|Эрленбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,308 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Йытă хӳри
Каçăсем
Категори:АПШ кинокамичĕсем Категори:1997 çулхи кинокамитсем Категори:Сатира фильмĕсем Категори:Аферистсем пирки фильмсем Категори:АПШ драма-фильмĕсем Категори:Tribeca Productions фильмĕсем Категори:Ларри Бейнхартăн хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Вашингтон пирки фильмсем Категори:Телекурав пирки фильмсем Категори:1997 çулхи АПШ фильмĕсем
Çĕрĕн кунĕ
Çĕрĕн кунĕ (Earth Day) — Çĕр çинчи черчен те ачаш тавра хутлăхне тимлĕ пулма çынсене чĕнсе çуркунне ирттерекен тĕрлĕ меропрятисене палăртмалли ят. Пĕрремĕш хут мероприятие «Çĕрĕн кунĕ» эреш ирттернĕ.
Çĕрĕн кунне икĕ тапхăрта ирттереççĕ: пуш уйăхĕнче (çуркуннехи кунпа каç танлашнă чухне) тата ака уйăхĕн 22-мĕшĕнче. Унсăр пуçне, халĕ нумай çын Çĕрĕн кунне халалланă чылай мероприятие çуллахи Хĕвел тăнă чухнехи самант патнелле хатĕрленеççĕ.
Çĕрĕн кунĕ — Кунпа каç танлашни
Чи малтанах Çĕрĕн кунне нумай çĕршывра çуркунне кунпа каç танлашнă чухне ирттернĕ, çакăнпа çынсем Çурçĕр çурчăмăрĕнче çуркунне, Кăнтăр çурчăмăрĕнче кĕркунне пуçланнине уявланă.
Каçăсем
Категори:Пушăн 21-мĕшĕнчи уявсем Категори:Акан 22-мĕшĕнчи уявсем
Пански
Пански, е Пански çыхни — ансат инструментсемпе çипе е çипсене яваласа, çыхса-çыхăнтарса, йăлмаксем туса  пусма е хатĕрлĕш (час-часах тум элеменчĕ е интерьер япали) тунин процесĕ. Инструментсем шутне ахаль йĕпсесем (пански йĕпписем) тата ятарлă машшынсем кĕреççĕ; çавăн пекех ) çыхма май пур.
Пански çыхни явăвăн пĕр тĕсĕ пулать, вăл меслетпе нуски, алса, калпак йышши япаласем тăваççĕ. Тата — салфетка, сĕтел çитти, чаршав, интерьера  декорлани.
Благодаря вязанию создаются петли. Они могут быть сделаны из любого вида пряжи, которые идут друг за другом рядком. Связанное изделие состоит из определённого количества рядков из соединенных петель, переплетающихся с последующим и предыдущим рядами.
Различная пряжа (различается: вес, тип волокна, однородность пряжи), размер спиц и тип строчки, всё это даёт возможность получить большое разнообразие трикотажных изделий с многообразием свойств: водонепроницаемость, цвет, толщина, текстура, теплосохранность, целостность.
Гидрологи
Гидроло́ги (Yδρoλoγια; ὕδωρ «шыв» +  «сăмах, вĕрентÿ») — çутçанталăкри шыва, вăл атмосферăпа,  литосферăпа мĕнлерех хире-хирĕç вăйăмра тăнине, çавăн пекех шывсенче пулакан процессене (пăслану, пăрлану т. ыт. те) тĕпчекен  ăслав.
Каçăсем
Категори:Шыв Категори:Гидрологи
Шипулин
Шипу́лин (Шипулина) — вырăс хушамачĕ.
Паллă çынсем:
Шипу́лина:
Çий интегралĕ
Çий интегралĕ - йĕр интегралĕ тенине татах та малалла анлăлатни; енчен те йĕр интегралĕ тенĕ чухне интегралласси йĕр тăршшĕпе пулса пырать пулсан, çий интегралĕ чухне — чиккисем пур çий талккăшĕпе. Йĕр интегралĕсем чухнехи пекех, пĕрремĕш ретри тата иккĕмĕш ретри çий интегралĕсем пур.
Мĕн-ха вăл "çий"? Координатсен пĕр-пĕр тытăмĕнче вăл пĕр-пĕр функцин пĕлтерĕшĕсемпе (капсемпе) палăрăнать. Çапла вара, çав пĕлтерĕшсен йышĕ е скалярла уй, е векторла уй пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:Математика Категори:Математикăлла анализ Категори:Интегралла шутлав
Кромбах (юханшыв)
Кромбах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Каль (юханшыв)|Каль юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Тавралăха сыхласси
Тавралăха сыхласси (е çутçанталăка сыхласси, çутçанталăка хÿтĕлесси, энвайронментализм) — этем ĕçлевлĕхĕ тавралăха кÿрекен сиене пĕчĕклетмелли ĕçсен комплексĕ.
Каçăсем
* Категори:Тавра хутлăх Категори:Энвайронментализм
Мунг-Яха
Мунг-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Обь тинĕс тутине юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Обь тинĕс тути бассейнĕн анăç пайĕн юханшывĕсем. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, Юханшыв бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Вадраш
Вадраш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Юханшыв Нугуш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  110 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Нугуш пуçĕнчен Нугуш гидроузелĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл, юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Выема
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Риггисберг
Зефтиген тăрăхне кĕрет. 953 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0879.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Кӳпчек
Кÿпчек пĕтĕмĕшле илсен — çаврăнакан пайрăмăн (маховикăн, шкивăн, шăллă кустăрман тата ытти те) варринчи вал е тĕнĕл çине вырнаçтарма тунă шăтăклă пайĕ. Леш шăтăкне вара кĕпçек теççĕ. Шăтăкăн  шпонла е  шлиц евĕрлĕ  профиль пулма пултарать. Тĕнĕл тавра çаврăнать пулсан, шала сĕртĕнĕве чакаракан япаласем чикеççĕ.
Каçăсем
Категори:Машинăсен тата механизмсен деталĕсем Категори:Автомобиль тытăмлăхĕ Категори:Автомобиль уртăнтаравĕ
Мăн Епседей
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Çурçĕр Сосьва кĕнинчен Салехард хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Обь юпписен бассейнĕ Çурçĕр Сосьва кĕнинчен анатарах, юханшыв бассейнĕ — Анат Обь Иртыш кĕнинчен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Кĕпер (автомобиль)
Кĕпер — кустăрмаллă машшынăн (автомобиль, кустармаллă трактор, прицеп) агрегачĕ, вăл кустăрмапа уртăнтарав хушшинчи мĕнпур вăйăмсене-йывăрлăхсене хăй çине илет Канонла курăмпа сулахай тата сылтăм кустăрмасен кÿпчекĕсене çыхăнтьаракан урлă ĕскер пулать.
Литература
Категори:Машшынсен тата механизмсен пайрăмĕсем Категори:Уртăнтаравăш Категори:Автомобиль Категори:Автомобиль уртăнтаравăшĕ
Ибн Рушд
Абу́ль-Вали́д Муха́ммад ибн А́хмад аль-Куртуби,  Ибн Рушд  пек паллă– (14.04.1126, Кордова, Альморавид империйĕ- 10.12.1198, Марракеш, Альмохад патшалăхĕ) - авалхи харап философи, астрономи енĕпе ĕçленĕ ăсчах. АНăç Европăра Аверро́эс ятпа паллă.
Логика, аристотель тата ислам философийĕ, богослови, маликит мазхабĕн тĕн прави, географи, математика, физика, астрономиа, тӳпе механики, медицина, психологи тата политика енĕпе ĕçсем çырнă. Перипатетик, тухăç аристотелизмăн паллă ĕçченĕ, аверроизм никĕслекенĕ.
Вулаалли
thumb|Colliget;
Асăрхавсем
Категори:Философсем
Лидянк-Яха
Лидянк-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Пойлово-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 86 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Вой
Мăн Вой — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Эсс юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 187 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Конда юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Конда. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Узбек ханлăхĕ
Узбек ханлăхĕ — Ылттăн Урта арканса пынă майăн (пайăррăн илсен Шурă Уртаран) çуралнă патшалăхсенчен пĕри.
Ку патшалăх мĕнпур узбексене çавăрса илнĕ тесе шутламалла мар. Чăннипе унта çурçĕрти куçса çурекен узбексем çеç пулнă. Çавăн пекех ытти халăхсем те (чăн малтанах казахсем).
Ханлăха çăлкуçсенче те, паян та тĕрлĕ ятсемпе асăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Узбек ханлăхĕ Категори:Узбексем Категори:Казахсем Категори:Тутарсем
Кронах (Вайсер-Майн юппи)
Кронах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Вайссер Майн|Вайссен Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12,64 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бавари юханшывĕсем
Понтекорво Бруно Максимович
Бру́но Макси́мович Понтеко́рво (Bruno Pontecorvo; 22 августа 1913, Марина ди Пиза, Итали — авăн, 24 1993, Дубна) — итальян тата совет физикĕ. Ленин тата Сталин премисен лауреачĕ.
1940 çултанпа АПШ-ра, Канадăра, Аслă Британире ĕçленĕ, 1950 çулта Совет Союзне пурăнма куçнă.
Биографи
Бруно Понтекорво Пизăра пуян еврейсен çемьинче çуралса ӳснĕ. Унăн ашшĕ — Массимо, амăшĕ - Мария Понтекорво. Массимо Понтекорво тăванĕсемпе пĕрле ашшĕ - Пеллегрино Понтекорво - никĕсленĕ текстиль хапрăкĕсене тытса пынă). «Una nota autobiografica» кĕнекере хăйĕн пирки çапла çырнă: «Эпĕ Пизăра 1913 çулта нумай ачаллă аван çемьере çуралнă: ашшĕ — промăçлăхçă, амашĕ — тухтăр хĕрĕ, пиллĕк шăллĕ тата виçĕ йăмăкĕ, паллăраххисем Гвидо биолог тата Джилло» кинорежиссёр.
Литературăра тата ӳнерте
Докладчик рассказал о происшествии, случившемся с Понтекорво много лет назад. Блуждая по окрестностям Дубны, Понтекорво заблудился, но к вечеру нашёл трактор, и тракторист взялся его подвезти. Желая быть любезным, тракторист спросил, чем именно Бруно занимается в Институте. Тот честно ответил «нейтринной физикой» (одним из создателей которой Понтекорво стал уже в 30-е годы). Тракторист вежливо сказал:
— Вы хорошо говорите по-русски, но всё же есть некоторый акцент. Физика не нейтринная, а нейтронная!
Рассказывая в Италии об этом происшествии, Бруно добавлял:
— Надеюсь, я доживу до времени, когда уже никто не будет путать нейтроны с нейтрино!
Комментируя этот рассказ, докладчик заметил:
Каçăсем
Категори:Рим университетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Физиксем, алфавитпа Категори:Итали физикĕсем Категори:ССРП физикĕсем Категори:Раççей физикĕсем Категори:XX ĕмĕрти физиксем Категори:ССКП пайташĕсем Категори:Дубнара пытарнисем Категори:Тестаччо çăвинче пытарнисем Категори:Совет атом проектне хутшăннисем Категори:Деи Линчеи академин пайташĕсем Категори:МПУ физика факультечĕн вĕрентӳçисем
Салминка
Салминка — Раççей территоринчи юханшыв. Мордва Республики, Чулхула облаçĕ, Чăваш Республики, Пенза облаçĕ территорипе юхать. Инсар юханшыва юхса кĕрет. 16 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сыры. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Каçăсем
Категори:Мордва Республикин юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чăваш Республики юханшывĕсем Категори:Пенза облаçĕн юханшывĕсем
Сарăту Ен
Сарăту Ен — Раççей Совет Федерацин Социализм Республикин 1934 çулхи кăрлачăн 10-мĕшĕнченпе 1936 çулхи раштавăн 5-мĕшĕччен пулнă администрациллĕ-территориллĕ виçи.
1934 çулхи кăрлачăн 10-мĕшĕнче Анат Атăл Енне Сталинград Ен тата Сарăту Енне пайланă, Сарăту Енне Атăлçи нимĕçĕсен АССР кĕнĕ.
Администрацилӗ тӗп хули — Сарăту хули.
1936 çулхи раштавăн 5-мĕшĕнче ССР Пĕрлешĕвĕн Конституципе (Тĕп Саккунпа) Ене Сарăту облаçне куçарнă, унтан Атăлçи нимĕçĕсен АССР уйăрнă.
Категори:РСФСР енĕсем Категори:Сарăту облаçĕн историйĕ Категори:ССРП енĕсем
Мэлово-Яха (Тамбей юппи)
Мэлово-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ территорипе юхать. Юханшыв Тамбей юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 71 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем