cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стартап
Каçăсем
Категори:Психологи Категори:Экономика Категори:Экономика терминĕсем Категори:Çын Категори:Бизнес Категори:Йĕркелĕмсем Категори:Бизнес-инкубаторсем
Вышкайсăр
«Вышкайсăр», «Супер» ( — çийелти, çÿлти ), чи çÿллĕ шая кăтартакан ăнлав:
Обериберг
Обериберг, (Oberiberg) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Швиц тăрăхне кĕрет. 793 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1368.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Шăнкăр-шăнкăр шыв юхать
Шăнкăр-шăнкăр шыв юхать — Чăваш халăх юрри
Юррăн сăвви
Шăнкăр-шăнкăр шыв юхать те Шăнкăр-шăнкăр шыв юхать Шыв юхать те Шыв юхать те чул юлать Шухăшлăр-ха тăвансем те Шухăшлăр-ха тăвансем Ĕмĕр иртет Ĕмĕр иртет кун юлать Вуник юман пĕр кăкран та Вуник юман пĕр кăкран Харăс тăрса Харăс тăрса касар-и Вуник тăван пухăнсан та Вуник тăван пухăнсан Харăс тăрса Харăс тăрса юрлар-и Фольклор хайлавĕ пулнăран, ку сăввăн варианчĕсем те пулнă, халĕ те пур. Илсе кăтартнă текста чи анлă сарăлнă вариантсенчен пĕри тесе ăнланмалла.
Юррăн кĕвви
Халăх кĕвви темелле.
Каçăсем
Категори:Чăваш культури Категори:Чăваш мусăкĕ Категори:Юрăсем Категори:Юрă Категори:Чăваш юррисем Категори:Чăваш халăх юррисем
Пилсемпе кĕлĕсем
Пилсемпе кĕлĕсем (Благословения и молитвословия) — чăваш халăхĕн ăс-хакăлĕн чи авалхи пурлăхне - ăрăмлă сăмахлăхне - пухса çырса кăтартнă ăслăхпа литература хайлавĕ.
Çак кăларăм чăваш халăхĕн йăли-йĕркине, кунçулне, философине, тĕн йăлине кăтартса парать.
Редакци канашĕ
В.С. Григорьев, Димитриев, М.Г. Кондратьев, В.Г. Родионов, В.П. Станьял, А.А.Трофимов, Г.Ф. Юмарт
Редакци ушкăнĕ
Г.А. Дегтярёв, В.Г. Родионов, В.П. Станьял, А.А. Трофимов, В.Г. Харитонова.
Пухса йĕркелекенĕсем
А.А. Ефимовăпа В.П. Станьял.
Рецензентсем
Н.И. Егоров (фил.ăсл. тухт.), В.Г. Родионов (фил.ăсл. тухт.)
Каçăсем
Категори:Чăваш кĕнеке издательстви кĕнекисем
Комсомольское (кӳлĕ, Ленинградская область)
Комсомольское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Ленинград облаçĕнче вырнаçнă. Пионерка юханшыв юхса кĕрет, Весёлая (Вуокса юппи) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 24,6 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем
Гнилуха (Тихвинка юппи)
Гнилуха  —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тихвинка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 5 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Гоар Гаспарян
Гоар Михайловна (Микаэловна) Гаспарян (Գոհար Միքայելի Գասպարյան, хӗр хушамачӗ Хачатрян Խաչատրյան, 14 раштав 1924 — 16 ҫу 2007) — совет армен опера юрӑҫи (лирика-колоратура сопрани), педагог. ССРП Халӑх артистки (1956). Социализм Ĕçĕн Паттăрĕ (1984). Сталин парнин виҫҫӗмӗш степенӗн лауреачӗ (1951).
Крей
Крей (Creil) — ҫурҫӗр Франци хули, О-де-Франс регионӗ, Уаза департаменчӗ, Санлис тавралӑхӗ, пӗр ятлӑ кантонӑн административлӑ тӗп хули.
Халӑхӗ (2014) — 34 922 ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Алексеев Александр Алексеевич (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
{{Çар ĕçченĕ }}
Карл Ясперс
Карл Теодор Ясперс (нем. Karl Theodor Jaspers; 23 нарӑс 1883, Ольденбург — 26 нарӑс 1969, Базель) — нимӗҫ философӗ, психологӗ тата психиатрӗ, экзистенциализмӑн тӗп пайташӗсенчен пӗри.
Алексеев Александр Алексеевич (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Алексеев Александр Алексеевич (Совет Союзĕн Паттăрĕ) — (12-), 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 6-мĕш гварди çарĕн 26-мĕш гварди миномёт полкĕн дивизион разведкин пуçлăхĕ,  Лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Карл Ясперс
Каҫӑсем
Категори:Философсем, алфавитпа Категори:Германи философĕсем Категори:Экзистенциалистсем
Сёма (Катунь юппи)
Сёма  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 162 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 88 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Йĕрлĕмçĕ
Йĕрлĕмçĕ —  Пуçиле-процесуаллă тивĕç-ирĕкре —  пуçиле ĕçĕ тĕлĕшпе  ум йĕрлĕм ĕçне туса пыракан тата, саккунпа килĕшÿллĕн, ытти енсене пурнăçлакан.
Ку термина ăна урăхларах пĕлтерĕшлĕ йĕрлевçĕ тенипе пăтраштарас мар тесе майлаштарнă.
Асăрхавсем
Категори:Пуçиле-процессуаллă тивĕç-ирĕ Категори:Юридици Категори:Юстици Категори:Тивĕç-ирĕк
Черья-Ты-Вис
Черья-Ты-Вис — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Кара юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 168 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çавахла пĕрчĕсем
Çавахла (урăхла уйăрайми) пĕрчĕсем — пĕр-пĕринчен пачах та уйрăлса тăман пĕрчĕсем, урăхла каласан, вĕсене  пĕрешкел пĕрчĕсен çавахлăх принципĕ пĕрлештерсе тăрать. Вăл шутра: элементарлă пĕрчĕсем (электронсем, нейтронсем  т. ыт. те), çавăн пекех хутлă микропĕрчĕсем —   атомсем тата молекулăсем. Çавахла пĕрчĕсен икĕ пысăк класĕ пур : бозонсем тата фермионсем.
Литература
Категори:Квант механики Категори:Пĕрчĕсем (физика) Категори:Квант статистики Категори:Альберт Эйнштейн Категори:Квантла статистика Категори:Квантла механика
Шер-Ёль
Шер-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Вуктыл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ильсема
Ильсема — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 129 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Айтар (драма)
Айтар — Пётр Осипов (1900-1987) 1924-мĕш çулта çырнă, 1934-мĕш çулта тĕпрен урăхлатса майлаштарнă, чăвашла историлле-легендăлла драма.
Ильсема
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Ылтăн кĕркунне (Левитан ӳкерчĕкĕ)
Ылтăн кĕркунне — вырăс ÿнерçи Исаак Левитан (1860—1900), 1895 çулта ăсталанă сăрă ÿнер тавралӑхсӑнар хайлавĕ. Сӑрӑ хайлавӗ Патшалăх Третьяков галереинче упранать (инв. 1490). Пысӑкӑшӗ — 282 × 126 см.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа Категори:Пейзажсем
Бурцев Фёдор Иванович
Бурцев Фёдор Иванович — (27.06.1923-04.05.2003), ячĕллĕ Вĕçев-тĕпчев институчĕн вĕçевçĕ-тĕпчевçĕ, полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22.
Ильсема
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Айтар (драма)
Драма кунçулĕ
1924-мĕш çулхи тата 1934-мĕш çулхи вариантсем çĕрпе пĕлĕт пек уйрăлса тăраççĕ. Малтанхи вариант "Пирĕн пурнăç хăтлăхра" ятпа та паллă.
Мĕншĕн автор тепĕр вариант ăсталас çул çине тăнă?
Автор самана улшăннине туйса илнĕ теес пулать. Ку — унăн, Пётр Осиповăн, суйлавĕ. Автора кам та пулин хĕсни пирки каланисем çук.
Драмăн пĕрремĕш варианчĕ театр сцени çинче
1924-мĕш çулта Хусанти педтехникумри драма кружокĕ лартнă спектаклĕн никĕсĕнче, паллах, пĕрремĕш вариант пулнă.
1927-мĕш çулта (раштав, 7) Чăваш академи драма театрĕ лартнă спктакль пирки те çавнах каламалла (режиссёрĕ П.Н. Осипов; рольсенче: Айтар – И.И. Илларионов, Пинерпи – Ф.Д. Дмитриева, Сентиер – Г.В. Парне).
Тата тепĕр хут çак варианта лартасси патне 2006-мĕш çулта çеç пырса тухнă. Хальхинче — Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ Чăваш патшалăх çамрăксен театрĕ. Режиссёрĕ — Вячеслав Оринов, ӳнерçи — Геооргий Фомиряков, композиторĕ — Арнольд Бударин. Рольсенче: Василий Павлов Татьяна Зайцева-Ильина, Николай Тарасов, Лидия Красова, Николай Дмитриев, Дмитрий Петров, Венера Пайгильдина, (Акбаш) Павлова.
2012-мĕш çулта (сентябрь, 18) çак спектаклех тĕпрен çĕнетсе лартнă.
Драмăн иккĕмĕш варианчĕ театр сцени çинче
1934-мĕш çул хыççăн мĕнпур театрсем — профессиллисем те, юратавçăллисем те — XX ĕмĕр тăршшĕпех иккĕмĕш вариант тăрăх спектакльсем лартнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш пьесисем
Шер-Ёль
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Талота-Се
Талота-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Мăн Талота юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 19 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Хавха
Хавха, халхав — эмоци палăрăмĕ, ытларах чухне шикленĕве, паллăмарлăха, тем кĕтнине, умсисĕме пĕлтерет. Вырăс чĕлхинчи «тревога» ăнлавпа танлаштарсан, пĕлтерешсен диапазонĕ анлăрах.
Каçăсем
Категори:Эмоцисем Категори:Хăрав Категори:Стресс Категори:Кăмăл-туйăм тата аффект евĕрлĕ симптомсем тата паллăсем Категори:Хавхаллă хуçăлусем
Грэмми
мини|130px|Ӗлемӗ Грэмми (Grammy) — кашни ҫул американ Халӑх ӳнер тата наука сас ҫыракан академийӗ (NARAS) паракан кӗвӗ парни.
Каҫӑсем
Категори:Грэмми
Безродиха
Безродиха — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Анат Каракан юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  14 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Йĕрлевçĕ
Фильмсем:
Литература:
Персонажсем:
Авиаци:
Вертикаль
Вертика́ль — горизонт лаптăкăшне перпендикулярлă тĕлĕш. Отвес йĕрĕн тĕлĕшĕ тесе палăртаççĕ, тепĕр сăмахсемпе, çак вырăнта йывăрăшлăх вăйĕ векторĕн тĕлĕшĕ. Унсăр пуçне:
Хур кӳлли (кӳлĕ, Архангельск облаçĕ)
Хур кӳлли — Раççей территоринчи кӳлĕ. Архангельск облаçĕнче вырнаçнă. Песцовая, Архояха юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 15,8 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Архангельск облаçĕн кӳллисем
Ромбоид
Ромбоид — юнашарла енĕсем тан мар тата кĕтесĕсем тÿрĕ мар параллелограмм.
Тан енсемлĕ параллелограма ромбоид мар,ромб теççĕ.
Тÿрĕ кĕтеслĕ параллелограмм тӳрĕкĕтслĕх пулать, анчах вăл ромбоид мар.
Çав вăхăтрах ромбоид текен терминпа стереометрире те усă курма ăнтăлаççĕ, час-часах хăшпĕр йышши параллелепипедсене çапла калаççĕ
Вуламалли
\
Категори:Тăваткĕтеслĕхсем Категори:Планиметри Категори:Стереометри
Анмас
Анмас (Annemasse) — ҫурҫӗр Франци коммуни, Овернь — Рона — Альпсен регионӗ, Тури Савойя департаменчӗ, Сен-Жюльен-ан-Женевуа тавралӑхӗ, Анмас кантонӑн административлӑ тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Семисарт
Семисарт — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Каерлык юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Дюжев Михаил Константинович
Дюжев Михаил Константинович  — (20.12.1918-18.01.1972), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 69-мĕш çарĕн 117-мĕш перевçĕсен дивизин 240-мĕш перевçĕсен полкĕн автоматчиксен ротин отделени командирĕ, сержант.
Искуш (Шапша юппи)
Искуш  — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шапша юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 0,3 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Орты-Еган
Орты-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Потын-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  21 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Эльба çинчи тĕлпулу (фильм)
Эльба çинчи тĕлпулу (Встреча на Эльбе) — Мосфильм киностудире Григорий Александров режиссёр 1949 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пирки фильмсем Категори:ССРП 1949 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Григорий Александровăн фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем
Воловодов Борис Наумович
Воловодов Борис Наумович — (19.07.1914(6)-03.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Хура тинĕс флочĕн сывлăш çар вăйĕсен 11-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 47-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ, лейтенант.
Голоденка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Ольденбург
Ольденбург (нем. Oldenburg, н.-нем. Ollnborg) — Анӑҫ Саксонин пысӑк хулисенчен пӗри, Германи, Хунте юханшывӗ ҫинче вырнаҫнӑ.
Халӑх йышӗ 168 210 (2019) ҫын.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Германи хулисем
Сехмет
мини|150px
Сехмет, Са́хмет, Со́хмет (егип. sḫmt «хӑватлӑ») — Авалхи Египет халаплӑхӗнчи вӑрҫӑ, хӗртекен хӗвелпе тавӑру турри; Мемфис хӳтелӗвҫи, Птахӑн арӑмӗ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа Категори:Хĕвел туррисем
Антрацит
мини|Çĕркăмрăкĕ мини|Битумланнă çĕркăмрăкĕ thumb|right|250px| çĕркăмрăкĕн химилле структури
Çĕркăмрăкĕ —  çĕр айĕнче выртакан çунакан чул пек япала, хăмăр кăмрăкпа антрацит хушшинче.
Истори
Çĕркăмрăкне авалхи тенчерех пĕлнĕ. Малтан асăннине Аристотельпе (IV ĕ. п.т.) çыхăнтараççĕ. Темиçĕ вунăçуллăх каярах ун веренекенĕ Теофраст Эресский «Чул çинчен трактатĕнче» çапла çырнă:
«... Носят эти ископаемые вещества название антрацита (или угля) ... они вспыхивают и горят подобно древесному углю...»
Характеристики
Хура е сăра-хура тачă ту породи. Метал е сăмала евĕр йăлтаркка. Çĕркăмрăкра 75-92% углерод, 2,5-5,7% водород, 1,5-15% кислород. 2-48% вĕçекен япаласем. Нӳрлехĕ 1-12%.
Çаплах пăхăр
Категори:Çĕр айĕнчи кăмрăк
Шпиндлер (юханшыв)
Шпиндлер — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Хупт-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 0,3 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тĕрев (статика)
Тĕрев — статикăра: тулашри вăйсене е/тата самантсене йышăнакан япала. Статикăра, ирĕклĕх капашне кура, виç тĕрлĕ тĕревсене уйăраççĕ: куçăнчăк, куçăнчăк мар тата хĕсĕнчĕклĕ.
Каçăсем
Категори:Статика Категори:Хăтлав механики Категори:Тĕрев
Рименштальден
Рименштальден, (Riemenstalden) — Швейцарири коммуна, Швиц кантонне кĕрет.
Швиц тăрăхне кĕрет. 1000 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  1369.
Каçăсем
Категори:Швиц кантонĕн хулисем
Йылмаз Исмет
Исмет Йылмаз (1961, раштав, 10 çур.) — турккă политикĕ. 1915 çулăн утă уйăхĕнче вăл Аслă наци пухăвĕн спикерĕ пулса тăнă, 2011-15 çулсенче хӳтĕлев министрĕн постне йышăннă.
= Биографи = Гюрюнре çуралнă. Унтах пуçламăш пĕлӳ илнĕ. 1982 çулта Истампул техника университечĕн бакалавр дипломне тивĕçнĕ. 1987 çулта çав университечĕн юридици факультетенче вĕренсе тухнă. Кайран Пĕтĕм тĕнчери тинĕс университетĕнче магистр степенне илнĕ. Çаплах Мармар университетĕнче политологи магистрĕ пулса тăнă.
2007 çулта транспорт министрĕн ĕçĕсене тăваканĕ пулнă. 2011 çулта ăна Сивас провинцин депутачĕ пулма суйланă. Çав çултах ăна хӳтĕлев министрĕ вырăнне лартнă. 2015 çулта ăна Аслă наци пухăвĕн спикерĕ пулма суйланă.
Асăрхавсем
Категори:Турци наци хӳтĕлевĕн министрĕсем Категори:Тӳркăмăллăх тата аталану партийĕ (Турци)
Ахрат (роман)
Ахрат — Степан Аслан (1917-1980) чăвашла çырнă тăватă кĕнекерен тăракан роман-тетралоги. Çав вăхăтрах тетралогин перремĕш кĕнеки те "Ахрат" ятлă.
Тытăм
Тетралоги пулнă май, хайлав тăватă кĕнекерен тăрать. Кашни кĕнекин — вĕсене те роман теме пулать — хăйне уйрăм ячĕ пур.
Романри сăнарсем
"Шурча таврашĕнче" хайлава историлле роман пек палăртма çук. Анчах та унта историе кĕрсе юлнă персонажсем те пулма пултараççĕ.
Ĕмĕрхи канăç çийĕн
Ĕмĕрхи канăç çийĕн — вырăс ÿнерçи Исаак Левитанӑн (1860—1900), чи паллӑ ӗҫӗсенчен пӗри. 1894 çулта ăсталанă сăрă ÿнер тавралӑхсӑнар хайлавĕ. Сӑрӑ хайлавӗ Патшалăх Третьяков галереинче упранать. Пысӑкӑшӗ — 150 × 206 см.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа Категори:Пейзажсем
Гареев Муса Гайсинович
Гареев Муса Гайсинович (Муса Ғaйса улы Гәрәев, (1922 - 1987) — полковник, икĕ хутчен Совет Союзĕн Паттăрĕ, çар летчикĕ, штурмовик. Вăл Пушкăрт Республикин Илишево районĕнчи Илякшит ялĕнче çуралнă. Пушкăрт.
Биографи
1940-мĕш çулта Чукун çул техникумĕнче вĕренсе тухнă.
1940-мĕш çулхи раштавăн 15-мĕшĕшче Ĕпхӳри Жданов военкомачĕ Хĕрлĕ Çара хĕсмете чĕннĕ. 1942-мĕш çулхи авăнăн 25-мĕшĕнче Энгельсри çар авиаци шкулне вĕçлесен фронта янăб 944-мĕш штурмлакан авииаци полкне лекнĕ.
1944-мĕш çулта Гареева 3-мĕш Беларуç фрончĕн 1-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш гварди штурмлакан авиаци дивизин 760-мĕш гварди авиаци полкĕн эскадрилья командирне лартаççĕ. Варçă вăхăтĕнче 250 яхăн хут тăшман çине вĕçнĕ. Вăрçă вĕçне Гареев майор полк штурманĕ пулать. Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ ятне тивĕçнĕ. Икĕ Ылтăн çăлтăр медальне те пĕр кунта илнĕ. Мускаври Çĕнтерӳ парадне хутшăннă. thumb|Чыслав хучĕсенчен пĕри
Каçăсем
Категори:1922 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 22-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1987 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 17-мĕшĕнче вилнисем
Арахлей (кӳлĕ)
Арахлей — Раççей территоринчи кӳлĕ. Байкалхыç Еннче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 58,5 км².
Ланге Фриц Фрицович
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{!}}} {{!}}} }}
Фриц Фрицович Ланге  – (16.12.1899 - 25.07.1987) физик, изотопсене центрифугăпа уйăрас меслете шутласа кăларнă. . Берлинта çуралнă. 1918—1924 çулсенче Фрейбург, Киль тата Берлин университечĕсенче вереннĕ.
1933-мĕш çулта Германире нацистсем власть илсен антифашист пулнă май эмиграцине тухса кайма тивнĕ. Малтан Англие, каярах, 1935-мĕш çулта, Лейпунский А.И. чĕннипе Совет Союзне, Харьковри Украина физика-техника институтне ĕçлеме куçса килнĕ. Ланге ССРСа куçса килне нимĕç антифашисчĕсен перремеш ушкăненче пулнă, ун совет докуменчĕсем çине И. В. Сталин хăй ала пуснă. Çак документсем ăна репресисенчен хăтăлма пулăшма пултарнă.
Харьковра Ланге ССРС Ăслăхсен академин системине кĕрекен лаборатори уçнă, çав вăхăтра УФТИ Наркомтяжпром системинче пулнă.
1936-мĕш çулта Ланге Совет гражданствине илме хут çырать, 9.2.1937 ун ыйтуне тивĕçтереççĕ.
1940-мĕш çулта Лангене диссертаци сыхламасăрах физика-математика ăслахсен доктор ятне параççĕ. Вăрçă пуçлансан ăна Ĕпхӳ хулине куçараççĕ. Унта Ф.Ланге Кĕйӳ физика-математика институчĕнче ĕçлеме тытăнать.
1942-мĕш çулхи авăнăн 28-мĕшĕнче ГКО № 2352сс Хушăвĕ "Уранпа ĕç ĕркелесси çинчен" тухать. Çак хутпа Ф.Лангене уран пуянлатма центрифуга тума хушаççĕ. . Центрифуга тăвас ĕçе Укранина ĂА президенчĕ А. А. Богомолец академик сăнаса тăнă. Маларах пуянлатакан хатĕре Хусанти Çурлапа Мăлатук тума хушнă пулнă, анчах ĕçе туман. Ку ĕçпе Ĕпхӳри 26-мĕш завод та апаланнă, анчах йывăрлахсем нумай пулнă. И. В. Курчатов ун çинчен ССРС ХКК председателĕн çумне М. Г. Первухина «О задержках в изготовлении центрифуги и в обеспечении Лаборатории № 2 от 13 апреля 1943 года» çыру çырнă.
1943-мĕш çултан Ланге Свердловскри Урал физика-техника институчĕнче ĕçлет.
1945-мĕш çултан Мускавра Курчатов ертсе пыракан ССРС ĂА 2-мĕш лабораторинче ĕслет. 17.12.1945 Мускавра ССРС ĂА 4-мĕш лабораторине туса хураççĕ, пуçлăхĕ - Ланге Ф. Лабораторин тĕп ĕçĕ - газ центрифугисене усă курса магнитла урана пуянлатнине ĕçе кĕртмелле.
1951-1952-мĕш çулсенче Днепропетровск хулинче ĕçленĕ, кайран каллех Мускавра.
1959-мĕш çулта Берлина тавраннă, унти биофизика институчĕнче физика лабораторине ертсе пыма тытăннă. Каярах Ф.Ланге биофизика институчен директорĕ пулнă. Ф.Ф.Ланге Сталин вăхăтĕнче ССРСта ĕçлене ăçчахсем хушшинче реперсине лекмен пĕртен пĕр çын пулнă.
ССРса киличченех Ланге Ф.Ф. атом тĕшшине çиçĕмпе аркатма хăтланнипе тата хăвăртлатакан техника шутласа кăларнипе усă курнипе палăрнă. Харьковра Ланге нейтронсемпе рентген шевлисен çăлкуçĕ пулнă пысăк вольтлă разряд пăрăхĕсем тунă. Вăл 5 миллион вольтлă генератор тума пултарнă - çăв вăхăтра чи пысăккки.
Харьковра Ланге лабораторинче ĕçленĕ В. С. Шпинель атом бомбине шутласа кăларна автор свидетельсттвине илнĕ.
Ланге уран изотопĕсене уйăрассине тĕпчесе центрифугăпа пуянлатас меслет шутласа кăларнă. Вăл вăрçă вăхăтĕнче Ĕпхӳре, кайран Мускаври 4-мĕш лабораторинче ультрацентрифугăсемпе опытсем ирттернĕ.
Каçăсем
Категори:Германи физикĕсем
Сетовка (Каменка юппи)
Сетовка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Каменка юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 47 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 45 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Анубис
мини|150 px Анубис, (ав.-грек. Ἄνουβις, егип. jnpw Инпу) — Авалхи Египетри виле пытарас ритуалӗсен тата мумификацин (бальзамировани) турри, вилнисен патшалӑхӗнчи Осирис умӗнче явап тытассин «тараса хуралҫи», эмел курӑкӗсене пӗлекенӗ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа
Ушаков
Ушаков, — вырăс Ушаков ятĕнчен пулса кайнă, Чăваш Енре питĕ сарăлнă хушамат.
Категори:Хушаматсем
Телей
Телей, кăмăл тулни, савăклăх, реххет.
Çавăн пек
• 3
Каçăсем
Категори:Этикăри ăнлавсем Категори:Эмоцисем
Шер-Кыртаёль
Шер-Кыртаёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Щугор юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ушаков Александр Кириллович
Ушаков Александр Кириллович Ушаков Олександр Кириллович} — (24.02.1920-30.10.1992), Совет Союзĕн Паттăрĕ Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш танк çарĕн 6-мĕш гварди механизациленĕ корпусăн артиллери çарпуçĕ, гварди сержант.
Чыслани
1920 ҫулхи февралӗн 24-мӗшӗнче Тулă кӗпӗрнинче хресчен ҫемйинче Богородицкий уесĕнчи Ломов ялӗнче ҫуралнӑ.
1929 ҫулта Ушаковсен килйышĕ Ҫӗпӗр Енри (Иганино Хусанково ял канашӗнчи) Тимӗрҫ лаҫҫине куҫса кайнӑ. Александр Ушаков сталинск шкулӗнче, унтан Новосибирск шкулӗнче вӗреннӗ, унта 29 № - лӗ вӑтам шкулӑн 10 класне пӗтернӗ.
Хӗрлӗ Ҫар ретӗнче 1939 ҫултанпа. Пӗр вӑхӑт Хушши Байкаль ҫар округӗн пайӗнче Монголире службӑра тӑнӑ (малтан полк шкулӗнче вӗреннӗ, унтан отделени командирӗ). Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фронтӗсенче 1941 ҫулхи октябрьтен пуҫласа. Артиллери разведкин уйрӑмӗн командирӗ, наводчик тата самоходпа артиллери установкин командирӗ пулнӑ. Нимӗҫсене Мускав ҫывӑхӗнче аркатса тӑкнӑ пирки ҫапӑҫнӑ, Ржев патӗнче, Курск дугинче, Украинӑра, Польшӑра тата Германире ҫапӑҫнӑ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Арӑслансен ҫар округӗнче службӑра тӑнӑ. 1946 ҫулта демобилизациленӗ.
СУ-85 1-мӗш гвардейски самоходлӑ артиллери полкӗн командирӗ (6-мӗш гварди ҫарне механизациленӗ корпус, 4-мӗш Украински фронт) гварди старший сержант Ушаков Каменец-Подольский (Хмельницкий облаҫне, Украински ССР) Районӗнчи ҫапӑҫусенче палӑрнӑ. 1944 ҫулхи пуш уйӑхӗн 91-мӗшӗнчен пуҫласа 1944 ҫулхи пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗччен тӑшманӑн йывӑр танкӗсемпе ҫапӑҫнӑ чухне 9-шне ҫапса аркатнӑ та 150 гитлеровеца[2] яхӑн тӗп тунӑ.
1946 ҫулта демобилизациленӗ.
Химипе механикӑн Тӗп ăслăх-тӗпчев институтӗнче ӗҫленӗ.
1952 ҫулта Мускаври суту-илӳ институтĕнче вӗренсе тухнă.
ССРП тулашри суту-илӳ Министерствинче, ССРП Патшалӑх экономика ҫыхӑнӑвӗсен, ССРП патшалӑх комитетĕнче 1952-1954 ҫулсенче, ССРП Индонезири элчелĕхĕнче 1958-1963 ҫулсенче, ССКП аппаратӗнче, Пӗтӗм Тӗнчери кӗнеке издательствинче ӗҫленӗ.
Мускавра 1992 ҫулхи октябрӗн 30-мӗшӗ вилнӗ.
Чавушоглу Мевлют
Мевлю́т Чавушоглу́ (Mevlüt Çavuşoğlu; нарăс, 5 1968, Аланья, Турци çур.) — турккă политика ĕçченĕ, Европа Канашĕн Парламент Ассамблейин пуçлăхĕ (2010—2012) пуçлăхĕ, Турци ютçĕр ĕçĕсен министрĕ (2014-па).
Биографи
1968 çулхи нарăсăн 5-мĕшĕнче Аланья (Турци) хулинче çуралнă. 1988 çулта Анкара университечĕн политика ăслăхĕсен факультетĕнче вĕренсе тухнă (бакалавр, «тĕнчери хутшăнусем»). 1991 çулта Лонг-Айленд университечĕн (АПШ) экономика магистрĕ степенне тивĕçнĕ. Ăслăх ĕçлевĕпе Билкент университетĕнче (Турци) тăрмашнă. Кандидат диссертацине Лондонри экономика шкулĕнче хӳтĕленĕ.
Политика карьери
1995 çултанпа Турцин Тавраш хутлăхне хӳтĕлев министерствин Тĕнчери хутшăнусен департаментĕнче ĕçленĕ. Кайран харпăр ĕçĕпе аппаланнă.
2001 çулта Турцин тӳркăмăллăх тата аталану партине никĕсленĕ çĕре хутшăннă, 2009 çулчен тĕнчери хутшăнусен парти комитечĕн вице-президенчĕ шутланнă.
2002 тата 2007 çулсенче Турцин Аслă Наци Пухăвне суйланнă (Анталия провинцинчен). Тĕрлĕ вăхăтра Японипе, каярах АПШ-па туслăх парламент ушкăнне тытса пынă.
2003 çултанпа ЕКПА-ра турккă делегацине ертсе пынă, Европа демокрачĕсен ушкăнĕн (ЕДУ) пайташĕ пулнă. ЕКПА председателĕн çумĕ пулса ĕçленĕ. 2007 çултанпа турккă делегацин председателĕ, ассамблея председателĕн çумĕ. 2009 çулта ЕКПА-ри Европа демокрачĕсен иккĕмĕш вице-председателĕ пулса тăнă.
2009 çулăн авăн уйăхĕнче ПАСЕ çĕнĕ председатĕлĕн суйлавĕнче ЕДУ ăна кандидата тăратнă. 2010 çулăн кăрлач уйăхĕнче Европа канашĕн Парламент ассамблейин председалĕ вырăнне суйланă.
Турци республикин Европа Пĕрлешĕвĕ ĕçĕсен министрĕ пулнă. 2014 çулхи çурла уйăхĕнче - Турци ютçĕр ĕçĕсен министрĕ.
Каçăсем
Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Лонг-Айленд университетĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Европа канашĕн Парламент ассамблейин пуçлăхĕсем Категори:Европа Пĕрлешĕвĕ ĕçĕсен министĕрсем Категори:Турци ютçĕр ĕçĕсен министрĕсем
Минден
Минден (ним. Minden) — Германи хули, Детмольд администраци тавралӑхне пӑхӑнать. Халӑх йышӗ — 84 пин патне.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа  Категори:Ганза
Там-Яга
Там-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Носи-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 1 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Алексеев Александр Иванович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Алексеев Александр Иванович (Совет Союзĕн Паттăрĕ) — ( 23-), Воронеж фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 9-мĕш механизмленĕ корпусĕн 69-мĕш механизмленĕ бригадин 1-мĕш мотострелоксен батальонĕн рота командирĕ,  Лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Каçăсем
Алексеев, Александр Иванович (Совет Союзĕн Паттăрĕ)
Иткла
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Горюн
Горюн —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Чагодоща юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 157 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Банистер Джон
{{Ăсчах {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{!}}{{!}} {{!}}} {{!}}} }}  Джон Банистер  – (1650 - 1692) - Англи ботаникĕ, натуралисчĕ, миссионерĕ. , Хăшпĕр хутсенче 1680-мĕш çулта вилнĕ ). Глостерширта çуралнă.
Оксфорд университетне 1671-мĕш çулта пĕтернĕ. Тепĕр виçĕ çÿлтан миссионер пулса Çурçĕр Америкăна янă. Виргини çутçăнталăкне тĕпченĕ, нумарах ӳсентăрансене, тата хурт-кăпшанкăсемпе молюсксене. .
Вăл Оксфорд тата Челси ботаника сачĕсем валли терлĕ ӳсентăран пухнă. Вăл илсе килнĕ ӳçентарансем хушшинче, , ,.
1680 çулта вăл «Plantae Virginicae» («РВиргини ӳсентăранĕсем») кĕнеке пичетлет.
Сен-Рафаэль
Сен-Рафаэль (Saint-Raphaël) — кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ Франци коммуни, Прованс — Альпсем — Сенкер ҫыран регионӗ, Вар департаменчӗ, Драгиньян тавралӑхӗ, пӗр ятлӑ кантонӑн административлӑ тӗп хули.
Банистер Джон
Банистер пуçтарнă ӳсентăрансен каталогне Historia generalis plantarum (Джона Рэя хатĕрленĕ виçĕ томлă ĕç) (1688) 2-мĕш томĕнче пичетлеççĕ. . Джон Рэй Банистер çинчен: Eruditissimus vir et consummatissimus botanicus («образованнейший человек и совершеннейший ботаник»)çапла çырнă.
Джон Банистер Роанок хĕрринче ӳсентăрансем пухнă вăхăтра вилнĕ.
Банистер 1678-мĕш çултан çырма тытăннă Natural history of Virginia ĕçне вĕçлеймен.
Джон Банистера чысласа Виргининче тухакан журнала «Banisteria» ят панă.
Асăрхавсем
Категори:Англи ботаникĕсем
Сен-Рафаэль
Лаптӑкӗ — 89,59 км², халӑхӗ — 33 804 ҫын (2006): 34 115 ҫын (2012), — 381,0 ҫын/км².
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Тĕрĕс пиллĕккĕтеслĕх
Каçăсем
Категори:Нумайкĕтеслĕхсем Категори:Стереометри
Безымянный (Ситовка юппи)
Безымянный  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Ситовка юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  8 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Самант (пĕлтерĕшсем)
Самант (момент, momentum «куçаракан вăй») — нумай пĕлтерĕшлĕ термин.
Метрологире:
Философире:
Килтерĕш математикăра:
Физикăра:
Техникăра:
Кинора:
Кунсăр пуçне:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Чăвашсем епле пурăнни (калавсен ярăмĕ)
Чăвашсем епле пурăнни — Игнатий Иванов (1848-1885) XIX ĕмĕрте, 1872-1875 çулсем тĕлнелле, чăвашла çырнă калавсен ярăмĕ.
Калавсен ярăмĕн кунçулĕ
Калавсен ярăмне паянхи хăшпĕр çынсем повеç тени те тĕл пулать Анчах та калавсем пĕр сюжетпа е пĕр персонажпа çыхăнман. Пĕтĕмĕшле ячĕ те умсăлтавлă, урахла каласан, ăна авторĕ мар, паянхи тĕпчевçĕсем панă — йышри пĕр калав ятне шута илсе.
Игнатий Ивановăн ытти еткерĕ
Калавсемсĕр пуçне паянхи кунччен Игнатий Ивановăн чăвашла çырнă хăшпĕр çырăвĕсем сыхланса юлнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш литератури Категори:Паллă чăваш литература ĕçĕсем
Высокинское (кӳлĕ)
Высокинское — Раççей территоринчи кӳлĕ. Ленинград облаçĕнче вырнаçнă. Сенокосная юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Ленинград облаçĕн кӳллисем
Географи координачĕсем
Географилле координатсем — чакăл йĕрĕн тайăлăвне шута илмен чухнехи геодезилле тата астрономилле координатсен пĕтемлетÿлле ăнлавĕ. Урăхла каласан, географилле координатсене палăртнă чухне Çĕр кĕлеткине чăмăр (сфера) тесе шутлаççĕ.
Ан
Ан — хăшпĕр сферăлла координатсен тытăмĕнче усă куракан координат. Çĕр тата тÿпери ытти  ĕскерсен, çавăн пекех тӳпе сфери çийĕнчи пăнчăсен вырăнне, ытти координатсемепе пĕрле,  палăртать (эклиптикăлла ан, галактикăлла ан тенисене те пăхăр).
Çӳллĕш
Тĕрĕссипе каласан, виççĕмĕш координат вырăнне пуçлавран (сфера варринчен) илнĕ тăршшĕне те илме пулать. Анчах та ку географилле йăлхахшăн меллĕ мар. Çавăнпа та географире тинĕс шайĕ тĕлĕнчи çÿллĕш тенипе усă кураççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Географи Категори:Картографи Категори:Геокодсем
Дядицын Даниил Степанович
Дядицын Даниил Степанович  — (30.12.1913(17)-21.04.1972), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 10-мĕш гварди сывлăш десант дивизин 19-мĕш гварди сывлăш десант полкĕн танксене пĕтерекен батареин çулăм взвочĕн командирĕ, гварди лейтенанчĕ.
Ан (координат)
Ан — хăшпĕр сферăллă координатсен тытăмĕнче усă куракан координат. Çĕр тата тÿпери ытти ĕскерсен, çавăн пекех тӳпе сфери çийĕнчи пăнчăсен вырăнне, ытти координатсемепе пĕрле, палăртать (эклиптикăлла ан, галактикăлла ан тенисене те пăхăр).
Бурченков Сергей Васильевич
Бурченков Сергей Васильевич — (1917-31.01.1945), 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 6-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 34-мĕш гварди артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди аслă сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10.
Панинский Еган
Панинский Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1900/122/7    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Дворжецкий Владислав Вацлавович
Владислав Вацлавович Дворжецкий (26.4.1939, Омск, РСФСР, ССРП — 28.5.1978, Гомель, Гомель облаçĕ, Беларуç ССР, ССРП) — совет/раççей кино актёрĕ.
Биографи
1939 çулхи акан 26-мĕшĕнче Омск хулинче Таисия Рэй балеринăпа Вацлав Дворжецкий актёр килйышĕнче çуралнă. Владислав ачалăхĕ йывăр килнĕ. 1941 çулта кĕркунне «контрреволюци майлă пропагандăшăн тата агитацишĕн» ашшĕне аресленĕ. Çавăнпа та амăшĕн — Таисия Владимировнăн — ĕçе вырнаçмашкăн хĕн пулнă. Ача выçă та, сивĕ хваттерте пĕчченех юлса та пурăннă.
Шкулта вăта пĕлӳ илнĕ хыççăн 1956—1959 çулсенче Омскри медицина училищинче вĕреннĕ.
1959—1961 çулсенче хĕсметре Сахалин утрав çинче, тăнă, полкăн медицина пунктĕнчи аптекăра фельдшер пулса тăрăшнă. Ташăра хăйĕн пулас арăмĕпе — Альбинăпа — паллашнă. Виçĕ çул иртсен, ăна, Александр ывăлĕпе пĕрле пăрахса хăварнă (пĕр версипе — Альбина улталанăшăн) та Омска таврăннă.
Хăйĕн хĕрĕххĕмĕш çулĕнче вичкĕннĕн чĕре татăлнипе 1978 çулхи çăвăн 28-мĕшĕнче Гомельре гастрольте чухне вилсе кайнă. Çакăнчен икĕ çул маларах, 1976 çулта çу уйăхĕнче Минск патĕнче, Дворжецкий автокатастрофăна лекнĕ, анчах та аманман.
Мускаври Кунцево çăвинче пытарнă. Скульптура авторĕ — Елена Филатова.
Ненец автономи тăрăхĕ
Не́нец автоно́ми тăрăхĕ (Ненэцие" автономной округ’) — Раççей Федерацин субъекчĕ . Архангельск облаçĕн Уставĕпе килĕшӳллĕ, çаплах Архангельск облаçне кĕрет, çав вăхăтрах Раççей Федерацин субъекчĕ тата облаç йышĕнчи пайĕ шутланать . Раççей Федерацинче чи сахал йышлă регион.
Ненец автономи тăрăхĕн уставĕпе, тăрăх Раççей Федерацин тулли тивĕç-ирĕклĕ субъекчĕ шутланать, хăйĕн территоринче мĕнпур патшалăх влаçне, çав Раççей Федерацин тивĕç-ирĕк пултармалăхне тата пĕрле тытса пымаллăхне кĕмест пулсан, тытса тăрать.
Администраци центрĕ — Нарьян-Мар хула.
Тăрăха 1929 çулхи утăн 15-мĕшĕнче Ненец тăрăхĕ туса хунă, 1930-1977 çулсенче — Ненец наци тăрăхĕ пулнă, хальхи ячĕ çине 1977 çулта куçарнă. Анăç енче Архангельск облаçĕпе (хăй унăн йышне кĕрет), кăнтăр енче — Коми Республикипе, тухăçра — Ямал-Ненец автономи тăрăхĕпе, çурçĕрте чикĕ Шурă, Баренц тата Кар тинĕс çыранĕсемпе пырать, çавăн пекех тăрăх территорине Архангельск облаçне кĕмен юнашар утравсем те кĕреççĕ. Çаплах тăрăха Коми Республики территоринчи Харута поçолăк кĕрет.
Каçăсем
Категори:1929 çул Ненец автономи тăрăхĕнче Категори:Вырăс Çурçĕрĕ
Эбета
Эбета — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Талота-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 57 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ганеша Чатуртхи
Ганеша Чатуртхи - Бхадрападата (çурлата е авăнра) Индуизмăн уявĕ.
Литература
Категори:Индуизм уявĕсем Категори:Инди уявĕсем чатурхи
Осирис
мини|150 px
Осирис, (егип. wsjr, Усир; ав.-грек. Ὄσιρις, лат. Osiris, Ози́рис) — чӗрӗлӳ турри, Авалхи Египет халаплӑхӗнчи ҫӗр айӗнчи тӗнче патши тата вилнисен чунӗсен тӳри. Турӑна чыслас тӗп вырӑн Нил тата Абджу (Абидос) дельтинчи Бусирисра пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăхри персонажсем, алфавитпа
Мон-де-Марсан
Мон-де-Марсан (Mont-de-Marsan) — кӑнтӑр-хӗвелтанӑҫ Франци коммуни, Ҫӗнӗ Аквитани административлӑ регионӑн пилӗк департаменчӗсен пӗрин, Ланды департаменчӗн администраци тӗпӗ.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Шурă кӳлĕ (Кисан облаçĕ, çурçĕрти)
Шурă кӳлĕ — Раççей территоринчи кӳлĕ. Кисан облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,323 км².
Сокольникири кĕрхи кун
Сокольникири кĕрхи кун — вырăс ÿнерçи Исаак Левитанӑн (1860—1900), чи паллӑ ӗҫӗсенчен пӗри. 1879 çулта ăсталанă сăрă ÿнер хайлавĕ. Сӑрӑ хайлавӗ Мускавра, Патшалăх Третьяков галереинче упранать. Пысӑкӑшӗ — 63,5 × 50 см.
Каҫӑсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа Категори:Пейзажсем
Тĕрев (пĕлтерĕшсем)
Тĕрев, ТĔРЕВ — çакна пĕлтерме пултарать:
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ĕриса
Ĕриса — чĕлхе майĕсемпе мĕнпе те пулин килĕшнине палăртни, хурав.
Ашмарин сăмахсарĕнче :
Ĕриса (э̆риза), согласный (ар.). Изамб. Т. Ĕриса пулчĕ, согласился. Хурамал. Эсир кăна ĕçме (выпить) ĕриса-и, çук-и?
Никольский сăмахсарĕнче :
Ĕриса согласный есир апата пыма ĕриса-и? — согласны ли вы придти на обед?
О’Кей
О’Кей (çавăн пекех ОК, О.К. е ок):
Ĕриса
Тата тепĕр сăмахсарта :
О’Кей
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ĕриса
Ĕриса диал. согласный, согласен вăл кунта юлма ĕриса мар — он не согласен оставаться здесь ĕриса пул — согласиться
Хăшпирисем чăваш чĕлхинче килĕшĕве кăтартакан сăмах çук теме пăхаççĕ. Анчах та ку пачах та тĕрĕс мар. Кунашкал сăмахсем нумай: ия, çапла, вара, ара, тата, чăн, чăнах тата ытти те.
Чăннипех та интернационалла сăмах вара — о'кей, Америкăран килсе ернĕскер.
Сархăмăш
Сархăмăш (Sarıkamış), Егегни́к (Եղեգնիկ) — Турккă республикин Карс илĕнчи район тата хула.
Географи
Сархăмăш Тухăç Турцире, 2100 м çӳллĕшĕнче, тусем хушшинчи вăрмансăр айлăмра вырнаçнă. Темиçе енчен хулана вăрманлă тусем хупăрлаççĕ. Пĕр тăрри — Джибильтепе (çӳллĕшĕ 2700 м), унта ту çинчен ярăнмалли вырăн туса хунă.
Богдан Хмельницкий орденĕ (СССР)
Богда́н Хмельни́цкий орденĕ  — Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи вăхăтĕнчи совет чыславĕ.
Богдан Хмельницкий орденĕ — СССРти пĕртен-пĕр вырăсла мар çырса хунă орден (Богдан Хмельницький).
Асăрхавсем
Категори:СССР орденĕсем
Каçăсем
Категори:Богдан Хмельницкий орденĕ
Камешница (Явенга юппи)
Камешница  — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Явенга юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 14 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Гангстер №1
«Гангстер №1» — Григорий Лепсăн вуннă иккĕмĕш студи альбомĕ, 2014 çулхи пушăн 4-мĕшĕнче кăларнă. 2014 çулхи нарăсăн 28-мĕшĕнче альбома iTunes Store çинче кĕтме, виççĕ юррине — «Московская песня», «Плен» (feat. Артём Лоик) тата «Зеркала» (feat. Ани Лорак) — уçласа илме юрăхлă пулнă. Пурĕпе альбома 16 композици кĕнĕ. Альбомăн концерт презентацийĕ пушăн 3, 6, 8-мĕшĕсенче Crocus City Hall-ра иртнĕ. Çав вăхăтрах альбом винил çинче тухнă.
Камешница (Явенга юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Гангстер №1
Каçăсем
Категори:Григорий Лепс альбомĕсем
Камешница (Явенга юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Собачья (Катунь юппи)
Собачья  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Катунь юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 556 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.