cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Выеяй
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Мăн Шетмĕ ял тăрăхĕ
Мăн Шетмĕ ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Красноармейски районĕн ял тăрăхĕ.
Администраци адресӗ: Мăн Шетмĕ ялӗ.
Телефон:         +7:(83530)34-2-19
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ — Николаева Полина Ивановна.
Тавралăхĕ
Районăн хĕвеланăç пайĕнче вырнаçнă.
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Чăвашсем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 1385 çын. (2010).
Каçăсем
Категори: Чӑваш Республикин Красноармейски районӗ
Остермундиген
Остермундиген  — (Ostermundigen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Берн тăрăхне кĕрет. 14 825 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0363.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Пĕртăван (фильм, 1997)
Пĕртăван (Брат) — СТВ киностудире Алексей Балабанов режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:Пĕртăван Категори:РФ боевик фильмĕсем Категори:РФ драма фильмĕсем Категори:Наутилус Помпилиус (группа) Категори:РФ детектив фильмĕсем Категори:РФ 1997 çулхи фильмĕсем Категори:СТВ фильмĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Санкт-Петербург пирки фильмсем
Ульяновски
Ульяновски, — Чăваш Енĕн Çĕмĕрле районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 69 çын, çав шутра 35 арçын, 34 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Медовка (Гиага юппи)
Медовка  —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Гиага юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 23 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Пир
мини|справа|Пир Пир — кантӑр е йӗтӗн çипрен (çипĕсене тÿррен хире хирĕç пĕр çипне чĕретпе сиктерсе хăварса тĕртнĕ), тĕртсе кăларнă пусма. Сарăрах тĕслĕ кантӑр пирпе вăтам Раççейре ытларах усă курнă, мĕншĕн тесен ăна пăхса ÿстерме ансатрах пулнă. Кантӑр йӗтӗнрен кăнттамрах та çирĕпрех пулин те, çÿхе йӗтӗн пек хăвăрт çийĕнсе пĕтместь.
Медовка (Гиага юппи)
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Пир
Халăхра тĕрлĕ тĕслĕ пир тĕртнĕ: йăла-йĕрке тытса пыма пит, алшăллисем, уявра е ĕçре тăхăнмалли тум. Раççей чылай халăхĕсен пир сарлакăшĕ 36-38 см пулнă, ку килти пир тĕртмелли станукĕсенчен килнĕ.
Сардар
Сардар ( [sardār] — «пуçлăх; ертӳç») — Вăтам тата Анăç Азири тытăмçă, çулпуç титулĕ.
Пир
Хĕвеланăç Европара XVI ĕмĕр пуçламăшĕнчен сăрă-ÿнер ĕçĕнче йывăç вырăнне пирпе усă курма пуçланă.
Сардар
Пĕрлехи хыпарсем
Осман империнче çапăçакан çарăн пуçлахĕн титулĕ.
Пир
Вуламалли
Категори:Тирпелекен промăçлăх Категори:Промăçлăх Категори:Сӳретлĕ ӳнер
Сардар
Пĕрлехи хыпарсем
Икĕпатра Англи тытăмланă чухне «сардар» — хедив çарне ертсе пынă британ офицерĕ.
Иранра, Афганистанра тата Пакистанра çак титулпа сумлă сановник е йăх пуçлăхĕ çӳренĕ. Çавăн чухне «сардар» хăш чухне ятăн пайĕ те пулнă.
Çав. пекех
Категори:Титулсем Категори:Монархи Категори:Турккă титулĕсем Категори:Осман империйĕ Категори:Иранри титулсем
Физикăлла капсен тытăмĕ
Капсен тытăмĕ е физикăлла капсен тытăмĕ (акăлч. system of quantities) —  капсен тата вĕсене пĕр-пĕринпе çыхăнтаракан танлăхсен йышĕ. Ретле капсем (сăмахран, хытăлăх) капсен тытăмне кĕмеççĕ, мĕншĕн тесен вĕсем ытти капсемпе эмпирикăлла шайлашусемпе çеç çыхăнса тăраççĕ.
Рынок (суту-илӳ вырăнĕ)
Рынок — пасар, ярмăркка йышши сăмахсен синонимĕ, анчах та унпа конкуренциллĕ, çав вăхăтрах тĕрĕслĕхлĕ экономика хутшăнăвĕсене пĕтĕмĕшле  палăртма та усă кураççĕ.
Литература
Категори:Рынок
Ăшчик
Ăшчик, шалти органсем, е висцера́ллĕ органсем (viscera нум. х.  «ăшчик», турт. ÿк.  «шалти»; σπλάγχνον [splanchnon])
Çăлкуçсем
Категори:Анатоми Категори:Чĕрчунсен анатомийĕ Категори:Кăкăр кăшкарĕ Категори:Ăш Категори:Хырăм Категори:Ăшчик
Китай историйӗ
мини|Китай кун-ҫулӗнчи тӗрлӗ тапхӑрсенче тӗрлӗ династисем йышӑннӑ ҫӗрсем.
Китай кун-ҫулӗн аталанӑвӗ — тӗнчери чи аваллисенчен пӗри. Китай ӑсчахӗсем тӑрӑх, унӑн ҫулӗсем пилӗк пин ҫул пулма пултараҫҫӗ, ҫав вӑхӑтрах пур ҫырулӑх ҫӑлкуҫӗсем 3500 ҫултан кая мар пулаҫҫӗ. Географи енчен илсен, Китай Хуанхэ тата Янцзы юханшывӗсем ҫинче вырнаҫни Китай хуҫалӑхне аталанма май панӑ, Конфуци вӗрентӗвне кӗртни (Пирĕн эрăччен I ĕмĕр) тата пӗрлешӳллӗ ҫыру системине йышӑнса ҫирӗплетни Китай кун-ҫулӗн аталанӑвне татах вӑйлатнӑ.
Кӑсӑк та пуян кун-ҫул тапхӑрсем хушшинчи пулу-иртӳсене арпашуллӑ-пӑтрашуллӑ ӑнланмалла ан пултӑр тесе, ҫакӑн пек йӑла-йӗркеллӗ хань историографийӗпе усӑ кураҫҫӗ:
Тапхӑрсене пайлани
Категори:Китай историйĕ Категори:Китай Категори:Истори
Катайга
Катайга — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 703 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 99 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Колибка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ай-Тляком-Коим-Ягун
Ай-Тляком-Коим-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тляком-Коим-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  9 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хальмахер тинĕсĕ
Хальмахер тинĕсĕ  Лăпкă океанăн Молукк утравĕсем, Хальмахера, Вайгео, Мисоол,  Оби утравĕсем тата Çĕнĕ Гвиней хушшинче вырнаçнă тинĕс.
Лаптăкĕ – 75000 км². Çиелти шыв температури 25,7 °С çурла уйăхĕнче, 28,6 °С çу уйăхенче. Тăварлăх 34-34,6 ‰. Тĕп порт - Соронг (Çĕнĕ Гвиней утравĕ).
Вуламалли
''Б. С. Залогин, А. Н. Косарев.'' Моря. М., «Мысль», 1999 г.
Каçăсем
Категори:Лăпкă океан тинĕсĕсем Категори:Индонези тинĕсĕсем
Нюдя-Нейта-Яха
Нюдя-Нёйта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нейта-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 213 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ылтӑн Мӑйрака (Стамбул)
мини|Ылтӑн Мӑйрака Ылтӑн Мӑйрака (тур. Haliç; греч. Κεράτιος Κόλπος) — Босфор кӳлмекне кӗрекен Мрамор тинӗсӗпе ҫыхӑннӑ тӗлри кукӑр ансӑр кӳлмек. Унӑн пысӑк пайӗ Турци хули Стамбул урлӑ иртет. Ылтӑн Мӑйрака тӗлӗнче пирӗн эраччан VII ӗмӗрте Византий колонийӗ, унӑн тавра каярах Константинополь никӗсленнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Стамбул
Вайсах (Брегенцер-Ах юппи)
Вайссах — Германи территоринчи юханшыв. Бавари территорипе юхать. Юханшыв Брегенцер Ах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32,6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Кезъёль (Ламбейёль юппи)
Кезъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ламбейёль юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чĕлĕм тытнă арçын ача
Чĕлĕм тытнă арçын ача (Garçon à la pipe) — франц ÿнерçи Пабло Пикассо 24 çулта Монмартрти Бато-Лавуарта 1905 çулта, кĕрен тапхăр тенĕ пултарулăх вăхăтĕнче ăсталанă сăрă ÿнер хайлавĕ. Вăл пуçне кĕлчечек кăшăлĕпе илемлетнĕ, сулахай аллинче чĕлĕм тытнă паллă мар арçын ачана сăнарланă.
Сăнар нумай çул американ пухавçи Дж. Уитни патĕнче упраннă. 2004 çулта пухнă ĕçсене сутнă чух «Чĕлĕм тытнă арçын ача» ĕçе «Сотбис» аукционĕнче вăл вăхăтри чи çÿллĕ хакпа — 104 млн долларпа сутнă, Ван Гог хайланă «Гаше тухтăрăн сăнарĕ» 15 çула пынă рекордне çĕнтерсе. Ку рекорчĕ вара 6 çула, 2010 çулхи çу уйăхĕччен пынă.
Вуламалли
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа
Ветваж-Юган
Ветваж-Юган —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Сылтăм Хады-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Франсиско Писарро
Франси́ско Писа́рро-и-Гонсáлес (исп. Francisco Pizarro y González, 1471 ҫ. патне е 1476 — 26 ҫӗртме 1541) — аделантадо титулӗпе ҫӳренӗ Испани конкистадорӗ, инксен империне ҫӗнсе илекенӗ, Лима хулин никӗслевҫи.
Каҫӑсем
Категори:Перу историйĕ Категори:Конкистадорсем Категори:1470-мĕш çулсенче çуралнисем Категори:Кăнтăр Америка тĕпчевçисем Категори:Испани тинĕс çӳревçисем Категори:Эквадор историйĕ
Хантер (юханшыв)
Хантер (Hunter River) — Австрали территоринчи юханшыв. Çĕнĕ Кăнтăр Уэльстерриторипе юхать. Юханшыв Тасмани тинĕсĕ юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 300 км, бассейн лаптăкĕ 22000 км2.
Люмен
Лю́мен (чăвашла кăтарту: лм; тĕнчери кăтарту: lm) — единица измерения çутă юхăмне Пĕрчĕсен тенчери тытăмĕнчи (СИ) виçев пĕрчи,  çутă капĕ пулса тăрать.
Асăрхавсем
Категори:Çутă Категори:СИ тăхăмла пĕрчисем
Белгород гербĕ
Белгород хулин хальхи гербӗ 1893 ҫулхи июлӗн 21-мӗшӗнче ҫирӗплетнӗ Белгород хулин гербӗ (каярахпа улшӑнусем) 1712 ҫулхи паллӑ эмблемӑна полтавӑри ҫапӑҫура паттӑрлӑх кӑтартнӑ Белгород пехотнӑй полкӗн историллӗ премблемине йӗркелесе ярать.
Лауфен-Увизен
Лауфен-Увизен (Laufen-Uhwiesen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 1509 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0034.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Таса Ĕшне (Похвиçнĕ районĕ)
Таса Ĕшне (Ясная Поляна) — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕ. Похвиçнĕ районĕнчи чăваш ялĕсен "Вирьял" текен ушкăнне кĕрет темелле.
Кунçул
???? çулта çывăхри Çĕньял ялĕнчен куçса килнĕ хресченсем никĕсленĕ.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Рэй Чарльз
Фрэнк Синатра Рэя «пултарулăх кăтарту ĕçĕнчи пĕртен пĕр чăн генийĕ» тенĕ. Унăн талантне Пол Маккартни, Элтон Джон, Стиви Уандер, Том Круз, Брюс Уиллис, Билли Престон, Ван Моррисон, Хью Лори тата ытти те çÿллĕ шая лартнă.
2004-мĕш çулта Rolling Stone журнал Рэя Чарльза хăйĕн 10-мĕш вырăнне лартса «Вилми Шута» кĕртнĕ: пур вăхăтри 100 чи аслă артистсен «пур вăхăтри 100 чи лайăх юрăçсен» шутри 2-мĕш вырăнне кĕртнĕ. Унăн What’d I say юрри çав журналăнах «пур вăхăтри 500 чи лайăх юрă» рейтингĕн 10-мĕш вырăнне йышăнма тивĕçнĕ. 1960-мĕш çулсенчи чылай кĕвĕ вылякансен хушшинче Рэй пĕлтерĕшлĕ вырăнта тăрать тата час-часах хальхи вăхăтри музыка аталанувĕн XX-мĕш ĕмĕрти чи лайăх кĕвĕ ăстисен тĕрлĕрен палăртуллă шутне кĕрет.
Билли Джоэл юрăç каланă тăрăх: «Ку тен лайăх мар илтĕнме пултарать, анчах эпĕ Рэй Чарльз Элвис Преслинчен те пахарах пулнă тесе шутлатăп. Пĕлместĕп, Рэй рок-н-рол шутласа кăларнисенчен пĕри пулнă-ши, анчах та вăл чăннипех нумай япаласенче пĕрремĕш пулнă… Кам, шуйттан илес, хăçан та пулин çавăн чÿхлĕ тĕрлĕ ĕç тĕсĕсене хутăштарса пĕрле ĕçлеттернĕ?!»
Пайăр пурнăçĕ
Икĕ хутчен авланнă, унăн тăхăр хĕрарăмран вуникĕ ача.
Парнесемпе чыславсем
мини|Мухтав ретĕнчи ăна чыслакан çăлтăр
Дискографи
мини|справа|1971-мĕш çул
мини|справа|2003-мĕш çул
Фильмографи
мини|справа|1990-мĕш çул
Вэнь-ди (Хань)
Сяовэнь-ди — (кит. упр. 孝文帝, пиньинь xiào wén di, палл. сяовэньди, кӗскен Вэнь-ди, 202 до н. э.—157 до н. э.) — Хань империйӗн Китай ӗмпӳвӗ. Ячӗ — Лю Хэн (劉恆).
Лю Бан императорӑн ывӑлӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори Категори:Китай регионĕсен историйĕ Категори:Китай Категори:Китай историйĕ Категори:Хань империйӗ
Шайлашăннăлăх
Шайлашăннăлăх — математикара пĕр япаланах палăртакан икĕ хисеп мĕнлерех çыхăннине пайлану паллипе кăтартнине калаççĕ.
Тепĕр чухне шайлашăннăлăхри пайташсен йышĕ виççĕ е ытларах та пулма пултарать. Сăмахран, 2:4:6.
Вуламалли
Категори:Математика Категори:Алгебра
Ай-Тоталым
Ай-Тоталым — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тоталым юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  52 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Доровица (Бобровка юппи)
Доровица — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Бобровка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Атăл (Çĕмĕрле районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 148 çын, çав шутра 72 арçын, 76 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Похвиçнĕри чăваш шкулĕ
Похвиçнĕри чăваш шкулĕ — 1930-мĕш çултанпа ĕçленĕ. Ку шкул ĕçлени 1929-мĕш çулта Кремль Похвиçнĕ чăваш районĕ туса хунипе таччăн çыхăннă. Асăннă хыпар Самарти "Волжская Коммуна" хаçатăн 1929-мĕш çулхи декабрĕн 26-мĕшĕнчи номерĕнче пичетленнĕ.
Кунçул
Тетелте çырнинчен :
Умистори
1920-мĕш çулта, январьте, И.В.Соловьёв ВКП(б) Самар кĕперне комитечĕн чăваш секцийĕнче ĕçлеме пуçлать. Чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне йĕркелесе ярать. Çакна Самарти чăваш шкулĕн умисторийĕ теме пулать.
Белгород районĕн ялавĕ
мини|Белгород Районӗн Ялавӗ Белгород районӗн ялавӗ 2:3-мӗш, черетпе ылмашӑнса тӑракан хура та симӗс пайсене хӗреслӗ пайласа, тӑваткӗтеслӗ тӑваткӗтеслӗ пир пек курӑнать: хура та симӗс, 11-мӗш ялав йышӑнса тӑракан кашни ялавӑн 6-мӗш тӑрӑхӗ, ирӗклӗ хӗррисен симӗс те хура, кашни лаптӑкӗ 2 №6 тӑрӑх йышӑнса тӑрать. Пайӑн вертикальлӗ линийӗ ҫинче Белгород районӗнчи герб кӗлеткисем вырнаҫнӑ: сарӑ арӑслан, ун тӗлӗнче шурӑ ӑмӑрткайӑк.
Похвиçнĕри чăваш шкулĕ
Малалли истори
1922-мĕш çулта чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне чăваш политшкулĕ теме пуçлаççĕ. Кунсăр пуçне вăл шкулпа тÿррĕн çыхăнман тата вăтам пĕлÿ паракан Самарти икĕ сыпăклă чăваш шкулĕ йĕркеленет. Иккĕшне те И. В. Соловьёв ертсе пырать.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕ Категори:Самар кĕпĕрни Категори:1922 çулта уçăлнисем Категори:Раççейре педагогика пĕлĕвне илни Категори:Чăваш Енре пĕлӳ илни Категори:Шкулсем
Рынок
Ры́нок — илекенсемпе сутакансем хушшинче таварсемпе пулăшусен ылмаштарăвне йĕркелекен процессемпе прцедурăсен йышĕ.
Каçăсем
Категори:Экономика теорийĕ * Категори:Рынок Категори:Рыноксем тата пасарсем
Çав çĕршывра
Çав çĕршывра (В той стране) — Ленфильм киностудире Лидия Боброва режиссёр 1997 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:РФ драма фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:РФ 1997 çулхи фильмĕсем Категори:Литература хайлавĕсене экранизациленисем
Коров-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Псенафа
Псенафа —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Лаба юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 15 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 101 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Дерсу Узала (пĕлтерĕшсем)
Дерсу́ Узала́:
Бугаев Александр Лаврентьевич
Бугаев Александр Лаврентьевич — (9.04.1909 (27.03)-23.02.1950), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 48-мĕш çарĕн 42-мĕш перевçĕсен корпусĕн 399-мĕш перевçĕсен дивизин 345-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн сапёр взвочĕн командирĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Цолликофен
Цолликофен — (Zollikofen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Пловдив
Пловдив (болг. Пловдив), ӗлӗк-авал Филиппополь (грек. Φιλιππούπολη) е Филибе (тур. Filibe) — Болгарин пысӑкӑшӗпе иккӗмӗш хули, Пловдив облаçĕн административлӑ тӗп хули. Ҫӗршывӑн кӑнтӑр пайӗнче вырнаҫнӑ. Чукун ҫул ҫыххи, шоссе ҫулӗсен ҫыххи (Софияна каякан автомагистраль).
Халӑх йышӗ — 384 156 ҫын (2020).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пловдив Категори:Фраки хулисем
Вылат
Вылат — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ампута юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  95 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 66 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пасарлă Матак
Пасарлă Матак (Базарлы Матак, Базарные Матаки) — Тутарстанăн Элкел районĕн центрĕ, тĕп  ялĕ. Ĕлеххи саманара (1920-мĕш çулччен) Пасарлă Матак вулăс ялĕ шутланнă, унта 500 кил, 7 урам пулнă. Çав çичĕ урамран улттăшĕнче вырăссем, пĕринче чăвашсем пурăннă. Çав унччен чăвашсем пурăннă кас халĕ "З-мĕш Интернационал урамĕ" ятпа паллă. Вăл кас хăйĕн чăвашлăхне паянхи кунччен сыхласа хăварнă-и, хăварман-и, — çакă паллă мар.
Истори
Яла 1730-мĕш çулсенче никĕсленĕ. 1920-мĕш çулччен вулăс ялĕ шутланнă.
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Элкел районĕ
ЧК ĕçтешĕ (фильм)
«ЧК ĕçтешĕ» (Сотрудник ЧК) — Борис Волчека режжиссёр Александр Лукинпа Дмитрий Поляновскин пĕр ятлă повеçепе ӳнерленĕ паттăрла-приключени фильмĕ.
Каçăсем
Категори:Совет кинопрокачĕн лидерĕсем Категори:Мосфильм Категори:Приключени фильмĕсем Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:1963 çулăн СССР фильмĕсем Категори:Борис Волчек фильмĕсем
Вайсбах (Рода юппи)
Вайсбах — Германи территоринчи юханшыв. Тюринги территорипе юхать. Юханшыв Рода (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 9,6 км, бассейн лаптăкĕ 29,9 км2.
Каçăсем
Категори:Тюринги юханшывĕсем
Ял пурнăçĕ (хаçат, Аксу районĕ)
Ял пурнăçĕ, — Тутарстанри Аксу районĕнче тухса тăракан хаçат. Чăваш чĕлхипе эрнере икĕ хут пичетленсе тухать.
Учредительсем:
Редакци адресĕ: Аксу хули.
Тĕп редакторĕ:
Каçăсем
Категори:Тутарстанри хаçат-журнал Категори:Аксу районĕ Категори:Чăвашла тухакан хаçат-журнал
Ерёмин Михаил Иванович
Ерёмин Михаил Иванович  — (17.05.1920-09.05.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 48-мĕш çарĕн 96-мĕш перевçĕсен дивизин 331-мĕш перевçĕсен полкĕн çуран разведка взвочĕн разведчикĕ, красноармеец.
П. эрч. 158
Вуламалли
Категори:Çулсем
Фердинанд II (Арагон патши)
мини|150px|Ӗлемӗ
Фердинанд (Феррандо) II Арагонский, Католи Фердинанчӗ (араг. Ferrando II d'Aragón, исп. Fernando de Aragón "el Católico", кат. Ferran d'Aragó "el Catòlic"; 10 пуш 1452 — 23 кӑрлач 1516), — Кастили патши (как Фернандо V ятпа), Арагон патши (Фернандо II ятпа), Сицили тата Неаполь патши (Ферранте III ятпа). Изабелла I (Кастили патшин) упӑшки тата пӗрле ертсе пыраканӗ. Хӑйӗн хӗрӗх ҫула яхӑн патша пулнинче пурнӑҫри телейлӗ самантсене тата хӑйӗн пултарулӑхне кура вӑл (пурнӑӵӗ вӗҫӗнче — ытларах та) Европа политикӗнче пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑннӑ.
Каҫӑсем
Категори:Истори *Патшалăхсем *Политиксем
Ай-Тутлейм-Мозым
Ай-Тутлейм-Мозым — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ить-Ях юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  164 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Хисепсен релятивизмĕ
Хисепсен релятивизмĕ (numerical relativity) — танлаштарулăхăн пĕтĕмĕшле теорийĕн шутлавлăхла меслетсене тата  алгоритмсене вăйлă гравитацилле уйсенчи физикăлла процессене компьютерла моделлесе, Эйнштейн танлăхĕсене хисепсен меслечĕпе шутланă майăн,  усă курни.
Каçăсем
Категори:Шутлавлăхла физика Категори:Танлаштарулăхăн пĕтĕмĕшле теорийĕ
Юр майра-патша 2: Ирĕлсе çĕнĕрен пулни
Снежная королева 2: Перезаморозка (Снежная королева 2: Перезаморозка) — Wizart Animation киностудире Алексей Цицилин режиссёр 2015 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Мартален
Мартален (Marthalen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 1840 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0035.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
П. эрч. 159
Вуламалли
Категори:Çулсем
Кезъёль (Сюзью юппи)
Кезъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Сюзью юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Хăва
Хăва (Sálix) — йывăç евĕрлĕ, тепĕр чухне тĕм пек ÿсентăрансен йышри  речĕ.
Йăмра та хăвасен шутнех кĕрет, ăна урăхла шурă хăва теççĕ.
Кезъёль (Сюзью юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Хăва
Хăшпĕр йышши хăвана çавăн пекех çÿçе теме пултараççĕ.
Тĕссем
The Plant List сайт палăртнă тăрăх, Хăва ретĕнче 552 тĕс шутланать.
Чи паллăрах тĕссем: • 2
Каçăсем
Категори:Евразири флора Категори:Çурçĕр Америкăри флора Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Больгенах
Больгенах (Bolgenach) — Австри территоринчи юханшыв. Форарльбергтерриторипе юхать. Юханшыв Сульцберг (Форарлберг юппи)|Сульцберг, Вайсах (Брегенцер-Ах юппи)|Вайсах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Псефирь
Псефирь —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Фарс юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 143 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 67 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Сент-Экзюпери (пĕлтерĕшсем)
Сент-Экзюпери (Saint-Exupéry) — пайăр ят; хушамат евĕр сарăлнă.
Çаврашкалла куçăм
Çаврашкалла куçăм — çаврăмлă куçăмăн тĕсĕ. Ун пек чухне çаврăм тĕнĕлĕ улшăнмасть тата вăл тĕнĕл ĕскерĕн массисен варри витĕр иртмест.
Каçăсем
Категори:Механикăлла куçăм Категори:Куçăм (физика)
Кельма (Кеть юппи)
Кельма  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сылтăм çыранпе вăрринчен 788 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 165 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Çӳçе (пĕлтерĕшсем)
Çӳçе:
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
П. эрч. 160
Вуламалли
Категори:Çулсем
Тепелккей Матак
Тепелккей Матак   — Тутарстанăн Элкел районĕнчи  ял. Чăвашсем пурăнаççĕ.
Ял тытăмĕ, йышĕ
2002-мĕш çулта 258 çын пурăннă, 92% - чăвашсем.
Истори
Тутарстанти Элкел районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла: Анат Качаел (Нижнее Качеево), Анатри Ҫӗньял (Нижнее Колчурино), Аппак (Аппаково), Кивӗ Матак (Старые Матаки), Кивӗ Тахтал (Старая Тахтала), Кивӗ Тӑмпа (Старая Тумба), Пасарлӑ Матак (Базарные Матаки), Пурисел (Борискино), Сушка, Ҫӗнӗ Сиктерме (Новая Сихтерма), Ҫӗнӗ Тахтал (Новая Тахтала), Тури Ҫӗньял (Верхнее Колчурино), Тури Качаел (Верхнее Качеево), Тепелкей Матак (Верхние Матаки), Тутар Шапка (Татарское Шапкино), Тяжбердино, Хӑрата (Старая Худара), Хуракӳл (Каракули), Хусанкай (Хузангаево), Чӑваш Парнайӗ (Чувашское Бурнаево), Чӑваш Шапка (Чувашское Шапкино), Черная Речка, Чувашский Брод.
Нюдя-Ынян-Се
Нюдя-Ынян-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нейта-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 67 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Зайцев Александр Леонидович
Александр Леонидович Зайцев  – (19.05.1945, Щёлково) - астероидсен радиолокацийĕ енĕпе ĕçлекен физика математика ăслахĕсен тухтарĕ, СССР патшалăх парни лауреачĕ (1985). thumb|[[(4179) Таутатис|(4179) Таутатис астероидăн компьютер ӳкерчĕкĕ]] thumb| [[(33342) 1998 WT24 астероидăн компьютер ӳкерчĕкĕ]]
Асăрхавсем
Категори:Астрономсем
Ленгвиль
Ленгвиль , (Lengwil) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Кройцлинген тăрăхне кĕрет. 1252 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4683.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Короткая Вадега
Короткая Вадега (Хейвидъюнко) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Чеша юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 11 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Сивеж (Мăн Бобровка юппи)
Сивеж — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Мăн Бобровка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Горелая (Куль-Еган юппи)
Горелая  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Куль-Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  320 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Оберштамхайм
Оберштамхайм (Adlikon bei Andelfingen) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Андельфинген тăрăхне кĕрет. 1069 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0036.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Витиси-Яха
Витиси-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв НямсАй-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 11 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Вайсбах (Шварцбах юппи)
Вайссбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Шварцбах (Эльмбах юппи)|Шварцбах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,6 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Хĕрлĕ Çыр (Шунтал районĕ)
Хĕрлĕ Çыр (Красный Яр) — Самар облаçĕнчи Шунтал районĕнчи ял. Чăвашсем пурăнаççĕ.
Кунçул
Тивĕçлĕ çăлкуç пур В.Е.Симаков Толча ялне те "Чухаев" хушаматлă çын (Павел Степанович Чухаев (1894—1939) никĕсленĕ тет. Çав çынпа Чухаевка ялĕ хушшинче мĕнле çыхăну пуррипе çукки паллă мар.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Шунтал районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
П. эрч. 162
Вуламалли
Категори:Çулсем
Миллион
Миллион - ултă нольлă пĕрре (1 000 000), пинлĕ пин, 106 ултă степеньлĕ вуннă я вуннăн ултăмĕш степĕнĕ.
Асăрхавсем
Категори:Пин степенĕсем
Юр майра-патша 3: Вут тата пăр
Снежная королева 3: Огонь и лёд (Снежная королева 3: Огонь и лёд) — Wizart Animation киностудире Алексей Цицилин режиссёр 2017 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Триер (Похвиçнĕ хули)
Тетелти хыпар :
<Кĕскен куçарни: Триер ялне 1927-мĕш çулта Эверккел çыннисем йĕркеленĕ. Вязовка ялне вара 6-12 уйăх маларах туса хунă пулнă, Эверккел çыннисемех. 1930-мĕш çул тĕлне асăннă ялсем пĕр-пĕринпе чикĕленме те пуçланă. Вязовка тесен, паянхи Похвиçнĕ çыннисем пурте пĕлеççĕ. Триер пирки вара ятарласа ăнлантарма тивет. Максим Горький урамĕнчен дачăсем таран тăсăлăкан çĕр унччен Триер пулнă иккен. 1934-мĕш çулта Триер та, Вязовка та административлă майпа Похвиçнĕ хули (вырăнти чăвашсем ăна "Станци" теççĕ) çумне пĕрлешнĕ.>
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Андриянов Александр Иванович
Андриянов Александр Иванович — (15.08.1912 — 22.04.1984), Çурçĕр-Анăç фрончĕн 13-мĕш çарĕн 80-мĕш перевçĕсен дивизин 153-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçĕсен ротин командирĕ, полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати - 07.
Ягайло
Ягайло (лит. Jogaila; 1350-мӗшсем /1362 ҫҫ/ патне, Вильна (шутланӑ тӑрӑх) — 1 ҫӗртме 1434, Городок, Вырӑс воеводстви) — витебск кнеҫӗ, литва аслӑ кнеҫӗ 1377—1381 тата 1382—1392 ҫҫ., 1386 ҫултан Владислав II Ягелло ятпа польша патши пулнӑ. Гедиминӑн мӑнукӗ, литва аслӑ кнеҫӗ Ольгердпа тверь кнеҫӗн хӗрӗн Иулианиян ывӑлӗ. Ягеллонсен династийӗн пуҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Истори
П. эрч. 163
Вуламалли
Категори:Çулсем
Ай-Хут-Юган
Ай-Хут-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Назым юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  359 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
П. эрч. 164
Вуламалли
Категори:Çулсем
Шăнăр (пĕлтерĕшсем)
Шăнăр:
Çавăн пеке
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Çул парăр
Çул парăр («çултан пăрăн» ) — урлă каçан çулпа куçакан транспорт хатĕрĕсене приоритет паракан, водительсене асăрхаттаракан, «Тĕп çул тĕлĕшĕ» — 8.13 тапăлĕ пулсан — тĕп çулпа приоритет паракан çул-йĕр çинчи паллă. Мĕнпур паллăран пĕртен-пĕрри, çивĕччипе аялла туртăннă, пĕртан енлĕ виçкĕтеслĕх формиллĕскер, вуласа илме май çук чухне те (лапрапа/юрпа витĕннĕ, вандалсем сăрпа вараланă пулсан та) водителе асăрхама май парать,. Çак паллăн хаяртарах варианчĕ — «чарăнмасăр куçма юрамасть».
«Çул парăр» паллăна тăпраллă çултан асфальтланисем, автомагистраль (хăвăртлă ярăм), çаплах юнашар/çум территорисенчен тухнă чухне лартаççĕ. Çак паллăпа пĕрле хушăна кăтартакан табличка пулсан, вара çав кăтартнă хушă хыççăн водителĕн çак паллă умĕнче е «Чарăнмасăр куçма юрамасть» паллă умĕнче чарăнмалла. «Çул парăр» паллă автомототранспорт хатĕрĕсене çеç йĕркелесе тăрать, çуран çынсене вăл пачах тĕкĕнмест (хăшпĕр çĕршывсенче çакна валли  паллăпа ускураççĕ).
Каçăсем
Категори:Çул-йĕр çинчи паллăсем Категори:Германие 1920-мĕш çулсенче килнисем
Гавриловка (Мăн Брусенка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Юр майра-патша: Тĕкĕр Леш Ен
Снежная Королева: Зазеркалье (Снежная Королева: Зазеркалье) — Wizart Animation киностудире Алексей Цицилин режиссёр 2019 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Бугаев Виктор Елисеевич
Бугаев Виктор Елисеевич — (17.09.1913.(4)-05.02.1957), 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 6-мĕш гварди танк корпусĕн 332-мĕш танк батальонĕн 52-мĕш гварди танк бригадин танкăн механик-водителĕ, гварди сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ , ,. Указ дати - 10.
Романов Анатолий Александрович
Романов Анатолий Александрович (1948-мĕш çулхи сетябрĕн 27-мĕшĕнче çур., Пушкăртстанри Пелепей районĕ, Илккел) — совет тата Раççей çар ĕçлевçи, генерал-полковник, Раççей Паттăрĕ (1995). Раççей Шалти Ĕçсен министрĕн пĕрремĕш çумĕ — МВДн Шалти Çарĕсен ертÿçи, Федерацин Чечняри Пĕрлештернĕ Çарĕсен ушкăнĕн ертÿçи.
1995-мĕш çулхи октябрьте ун çине тата унпа пулнă çынсем çине тапăннă, çавна пула А.А.Романов йывăр аманнă. Хăй тĕллĕн утса çÿреме тата калаçма пултараймасть. Пĕр тăтăш МВДн Балашихари госпиталĕнче сипленет.
Кунçул
Анатолий Александрович Романов 1948-мĕш çулхи сетябрĕн 27-мĕшĕнче Пушкăртстанри Пелепей районĕнчи Илккел ялĕнче çуралса ÿснĕ. Вăл çуралнă урама ун чухне "Михайловка" тенĕ (халĕ — ул.Заречная), çавна кура яла та хăш чухне Михайловка тенĕ. Генерал-полковник чăвашах тесе çирĕплетме пулать. Чăваш ялĕнче çуралса ÿснĕрен çеç мар.
Кăсăклă фактсем
Чечнара чухне А.А.Романов генералăн ÿт сыхлавçисен шутĕнче Чăваш Енти Шăмăршă районĕнчи Шамккай ялĕнче çуралса ÿснĕ Долгов Олег Николаевич та (вăл унти вăрçăра пуç хунă, Раççей Паттăрĕ) пулнă.
Каçăсем
Категори:Чăвашсем Категори:Чăвашран тухнă генералсем
Волен-Берн
Волен-Берн — (Wohlen bei Bern) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Аарванген тăрăхне кĕрет. 9093 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0360.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Сантьяго
мини Сантьяго (Santiago)
Категори:Чили
Квазирынок
Квазирынок — ахаль чухне рыноклăх-тавраш пачах та çук сферăра  рынокла хутшăнусене юрилле йĕркелесе яни. Çапла вара унта ĕçĕн эффективлахне ÿстермелли майсем çуралаççĕ.
Квазирыноксем шултра компанисенче
Шултра компанисен сыпăкĕсем хушшинче юриех конкуренци йĕркелесе яни. Хăш чухне квазиукçа текен пулăма та вăйа кĕртеççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Патшалăх экономики
Гюттинген (Тургау)
Гюттинген (Тургау), (Güttingen TG) — Швейцарири коммуна, Тургау кантонне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Вена (юханшыв)
Вена (Wien или ) — Австри территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Донауканал юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км, бассейн лаптăкĕ 230 км2.
Каçăсем
Категори:Австри юханшывĕсем
Сераль (Фарс юппи)
Сераль  —Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей Республики, Краснодар Ен территорипе юхать. Юханшыв Фарс юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 113 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Лаба Чамлык юханшыв кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Адыгей Республикин юханшывĕсем Категори:Краснодар Енĕн юханшывĕсем
Ерёмушкин Василий Александрович
Ерёмушкин Василий Александрович  — (1.01.1903(19.12.1902)-10.11.1975), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 11-мĕш гварди çарĕн 5-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 17-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон парторгĕ, гварди кĕçĕн сержант|кĕçĕн сержанчĕ.
Нюнтеда-Паюта-Яха
Нюнтеда-Паюта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Таз тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Çул-йĕр çинчи куçăм йĕркелевĕсем
Çул-йĕр çинчи куçăм йĕркелевĕсем — çул-йĕр çинчи куçăмне хутшăнакансен (водительсен транспорт хатĕрĕсен, пассажирсен, çуран çынсен тата ыттисен те) тивĕçĕсене, çаплах çул-йĕр çинчи куçăм хăрушсăрлăхне тивĕçтерекен транспорт хатĕрĕсен техника енчен кирлĕлĕхĕсен йĕркелевĕсен пухмачĕ.
Унчен, Совет Пĕрлешĕвĕнче, урăхларах асăннă: 1930-1973 çулсенче «урамри куçăм йĕркелевĕсем», тата «ССР Пĕрлешĕвĕн урамĕсемпе çул-йĕрĕсемпе куçăм йĕркелевĕсем» тенĕ.
Кемыштасъёль
Кемыштасъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лёк-Кем юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Роберт Скотт
Роберт Фолкон Скотт (англ. Robert Falcon Scott; 6 ҫӗртме 1868, Плимут — пуш уйӑхӗн 29 тӗлнелле, 1912, Антарктида) — Аслӑ Британин патшалӑхӗн тинӗс ҫарӗн капитанӗ, поляр тӗпчевҫи, Кӑнтӑр полюсне уҫакансенчен пӗрремӗшӗ, Антарктида икӗ экспедици ертсе пынӑ: «Дискавери» (1901—1904) тата «Терра Нова» (1912—1913). Иккӗмӗш экспедицире Скотт харҫи тӑватӑ пайташӗпе пĕрле 1912 ҫулхи кӑрлачăн 17-мĕшĕнче Кӑнтӑр полюсне ҫитнӗ, анчах унта вӗсенчен темиҫе эрне маларах Руаль Амундсенӑн норвег экспедицийӗ ҫитнине пӗлнӗ. Роберт Скоттпа унӑн юлташӗсем каялла таврӑннӑ чух шӑнса, выҫса тата вӑй пӗтнипе вилнӗ.
Каҫӑсем
Категори:Антарктика тĕпчевçисем Категори:Аслă Британин çулçӳревçисем Категори:Кун кĕнекисен авторĕсем Категори:Литературăри персонажсен протипĕсем Категори:Каллум медалĕпе чысланисем Категори:Антарктидăра вилнисем Категори:Антарктикăри экспедицисенче вилнисем Категори:Аслă Британи Антарктикăра
Дерсу Узала (фильм, 1961)
«Дерсу́ Узала́» (Дерсу Узала) — Агаси Бабаян режиссёр Владимир Арсеньевăн «Дерсу Узала» тата «По Уссурийскому краю» кĕнекисем тăрăх ӳнерленĕ илемлĕ фильм.
Каçăсем
Категори:ССРП шаркурни фильмĕсем Категори:Истори фильмĕсем Категори:Центрнаучфильм Категори:1961 çулăн ССРП фильмĕсем
Математикăлла маятник
Математикăлла ма́ятник — тăсăлман тата йывăрăшсăр çип е çавнашкалах пăрăс çинче çакăнса тăракан тата пĕр тикĕс гравитацилле уйри йăмлăхла пăнчă пек осциллятор. Çипĕн е пăрăсăн тепĕр вĕçĕ пĕр вырăнтах тарать. L тăршшĕллĕ çиплĕ (пăрăслă) кунашкал маятникĕн ирĕклĕ тата пĕчĕк сулланăвĕсен периочĕ ак çакăн пек тата вăл, пĕрремĕш çавракалатупа, сулланусен амплитудинчен маятник массинчен килмест. кунта g — ирĕклĕн ӳкнин хăвăртланăвĕ.
Çавăн пекех
Категори:Динамика Категори:Дифференциалла танлăхсем Категори:Физикăри модельсем Категори:Маятниксем
Вальпараисо
мини Вальпараисо (Valparaíso)
Андронов Василий Антонович
{{Çар ĕçченĕ }}
Андронов Василий Антонович — (1909-03 ), 2-мĕш Балтиçум фрончĕн 3-мĕш тапăнакан çарĕн 219-мĕш стрелоксен дивизин375-мĕш стрелоксен полкĕн отделени командирĕ, аслă сержант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24.
Кельтом
Кельтом — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть (Мăн Кеть) юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 1552 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 42 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Пĕлĕт, пĕлĕт (юрă)
Пĕлĕт, пĕлĕт — лирикăлла юрă. Халăх юрри (фольклор) шутланать, мĕншĕн тесен авторĕсем паллă мар.
Юррăн сăвви пирки
→ http://teksti-pesenok.ru/6/Evrukov/tekst-pesni-Pelet-pelet
Каçăсем
Категори:Чăваш культури Категори:Юрăсем Категори:Чăваш юррисем Категори:Чăваш халăх юррисем
П. эрч. 166
Вуламалли
Категори:Çулсем
Вайсер-Кохер
Вайсер-Кохер — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Кохер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 03,02,2015 км, бассейн лаптăкĕ 9 км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Колмогоров (пĕлтерĕшсем)
Колмого́ров (Колмого́рова) — вырăс хушамачĕ. Паллă çынсем:
Шăнăркка (пĕлтерĕшсем)
Шăнăркка:
Ытти
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Абсолютлă кап
Абсолю́тлă кап, е x хисепĕн мо́дулĕ (математикăра) — минуслă мар хисеп, ăна епле палăртасси x хисеп мĕнлинчен килет. Символпа паллă тăвасси: |x|.
Енчен те x чăн хисеп пулсан, унăн  абсолютлă капĕ татти-сыпписĕр  татăклă-линилле функци пулса тăрать, вăл вара çапла сăнарланать:
Ку ăнлава комплекслă хисепсем тĕлĕшпе те анлăлатаççĕ.
Комплекслă z=x+iy. хисепĕн модулĕ, е абсолютлă капĕ тесе ак çакнашкал япалана калаççĕ:
Асăрхавсем
Категори:Элементарлă функцисем Категори:Комплекслă хисепсем Категори:Татăклă-линилле функцисем Категори:Функцисем
Костылиха
Костылиха — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Пеша юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 117 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Витют
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гун-Еган
Гун-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/ОБЬ/1488/4/59/318/72    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.