cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Потаповская (Ильяк юппи)
Потаповская  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ильяк юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  54 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Волчиха (Коен юппи)
Волчиха  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Коен юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  18 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Неньга (Емба юппи)
Неньга  — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Емба юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 22 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Алексеев Максим Николаевич
Алексеев Максим Николаевич — ( - ), аякри авиацин 2-мĕш гварди авиаци корпусĕн 8-мĕш гварди авиаци дивизин 19-мĕш гварди авиаци полкĕн штурманĕ, Капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Кулдыбай
Кулдыбай — Раççей территоринчи кӳлĕ. Пушкăрт Республикинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 2,15 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Пушкăрт Республикин кӳллисем
Евсевьев Иван Иванович
Евсевьев Иван Иванович  — (18.10.1910(5)-30.12.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Испани республикин Çурçĕр фрончĕн сывлăш-çар вăйĕсен авиаци отрячĕн командирĕ, аслă лейтенант.
Белинский (фильм)
Белинский (Белинский) — Ленфильм киностудире Григорий Козинцев режиссёр 1951 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП биографи фильмĕсем Категори:ССРП истори фильмĕсем Категори:XIX ĕмĕрти истори фильмĕсем Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП 1951 çулхи фильмĕсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Иван Тургенев Категори:Фильмсем:Персонаж:Михаил Лермонтов Категори:Фильмсем:Персонаж:Николай Гоголь Категори:Фильмсем:Персонаж:Александр Герцен Категори:Фильмсем:Персонаж:Николай Некрасов Категори:Фильмсем:Персонаж:Виссарион Белинский Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем
Генуя
Генуя (Genova) — ҫурҫӗр Итали хули, ҫавнашкал ятлӑ провинцин тата Лигури облаҫӗн административлӑ тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Итали хулисем
Даная (Мабюз ӳкерчĕкĕ)
Даная (1527) — Мабюзӑн сӑрӑ ӳнер ӗҫӗ, аваллӑхран Даная ҫинчи халап европа сӑрӑ ӳнерӗнче пурнӑҫланӑ пӗрремӗш ӳкерчĕк. Мюнхен хулин Кивӗ пинакотекинче упранать.
Грексен халаплӑхе тӑрӑх, Аргос патши Акризий, Дельф оракулӗчен хӑйне Даная ятлӑ хӗрӗн ывӑлӗн аллинчен вилмелле пулнине пӗлет. Ҫавӑнтан хӑраса, вӑл Данаяна тӗттӗм кӗлете питӗрсе илме хушать, анчах Зевс, хӗрӗн илемлӗхне парӑнса унӑн патне мачча ҫинчи шӑтӑк витӗр ылтӑн ҫумӑр пулса кӗрет. Ҫапла Даная Персея ҫуратать, ӑна патша хушнипе амӑшӗпе пӗрле арчана хупса тинӗсе яраҫҫӗ.
Вуламалли
Категори:Ӳнер Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа Категори:Даная
Айтра
Айтра — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Хауне юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,8 км, бассейн лаптăкĕ 59,177 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Русалка (пĕлтерĕшсем)
Руса́лка — славянсен халапри вăрăм çӳçлĕ хĕрарăм евĕр чĕрĕ чун, çынна кăтăкласа вĕлемрме е шыва путарма пултарать.
DjVu
DjVu - ӳкерчĕксене хĕсмелли технологи.
Чун хавалĕн çичкунĕ
Каçăсем
Категори:Христиан уявĕсем Категори:Православи уявĕсем Категори:Христианлăхри куçакан уявсем Категори:Православире типĕ тытнисем
Аппенцелль-Иннерроден
А́ппенцелль-И́ннерроден (Appenzell Innerrhoden, Appenzell Rhodes-Intérieures; тӳррĕн Аппенцелль — Шалти Ăратсем) — Швейцарин çурçĕр-тухăçĕнчи çурмакантон. Администраци центрĕ — Аппенцелль. 15 717 çын пурăнать (26-мĕш вырăн, кантонсем хушшинче; 2012 ç. хыпарĕсем).
Каçăсем
Категори:Аппенцелль-Иннерроден
Саксун
Саксон:
Ят
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Второе (кӳлĕ)
Второе — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. çук юханшыв юхса кĕрет,  юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 15,6 км² км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Интернационале
«Интернационале» Милан футбол клубĕ, çаплах тăтăшах кĕскен «Интер» теççĕ («Football Club «Internazionale» Milano») — чи нумай титуллă, Миланра (Ломбарди) вырнаçнă тата А серийĕн итал футбол клубĕсенчен пĕрри. Клуб тĕсĕсем — хура тата синкер. Клубăн титуллă спонсорĕ — «Pirelli» компани.
«Интер» — Италири хăй йĕркеленнĕренпе нихçан та çĕршывăн çӳлти дивизионĕнчен пĕртте тухса ӳкмен пĕртен-пĕр команда. «Интер» — çаплах Италире «Милан» хыççăн хăй çуралнăранпа 2 çултан чемпионата 1909/10 сезонĕнче выляса илнĕ иккĕмĕш команда,.Милан çакна 1900/01 сезонĕнче çитнĕ.
«Интер» 30 наци трофейне çĕнтерсе илнĕ, Итали чемпионатĕнче 18 хутчен çĕнтернĕ, Итали кубокне 7 хутчен тата Итали Суперкубокне 5 хутчен тивĕçнĕ. 2006 – 2010 çулсенче клуб пиллĕк скудеттăра умлă-хыçлă мала тухнă. Вăл Чемпионсен лингиоче виççĕ хутчен, иккĕ çул умлă-хыçлă (1964 тата 1965 çç.), кайран 2010 çулта çĕнтернĕ. Клуб çаплах 3 УЕФА Кубокне, 2 Континентсем хушшинчи Кубока тата пĕр ФИФА тĕнчери клуб чемпионачĕн кубокне çĕнтерсе илнĕ.
«Интерăн» президенчĕ — Эрик Тохир. Интер тĕнчери чи хаклă футбол клубĕсем хушшинче.
Клубăн кун-çулĕ
1910 çулта «Интер» пĕрремĕш хутчен скудеттона çĕнтерсе илнĕ. Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи хыççăн, 1920 çулта Интер каллех итал чемпионатенче ылтăна туяннă. 1926 çулта миланри «Интера» кунтах вылянă, Арпад Вейс ертсе пыма тытăннă. Иккĕ çул тăрăшнипе те клуб çӳле хăпарайман. Вейс чухне командăра итал тата тĕнче футболĕн пулас çăлтăрĕ 17 çулхи Джузеппе Меацца выляма пуçланă.
1926/27 сезонĕ вĕçленсен, унта «Интер» çиччĕмĕш вырăна тухнă, Вейс командăна Йозеф Виолăна парса хăварать.
Каçăсем
* Категори:Миланăн футбол клубĕсем Категори:Италин футбол клубĕсем
Нуклонсарла чарсатăру
Нуклонсарла чарсатăру — составная часть стратегического сдерживания, предотвращение каких-либо действий противника посредством угрозы применения ядерного оружия.
Под ядерным сдерживанием подразумевается, что обладание ядерным оружием каким-либо государством вызывает страх остальных и, следовательно, гарантирует ей безопасность и защиту от нападения агрессоров.
Корпорация совместно с Министерством обороны Российской Федерации и воинскими частями ядерного обеспечения Вооружённых Сил Российской Федерации обеспечивает поддержание и развитие боезапаса Вооружённых Сил Российской Федерации в качественном и количественном отношении на уровне, гарантирующем реализацию политики Российской Федерации в области ядерного сдерживания.
Литература
Категори:Нуклонсарла стратеги Категори:Сивĕ вăрçă Категори:США политики Категори:СССР тулаш политики Категори:Раççей тулаш политики Категори:Нуклонсарла хĕçпăшал
Çитĕ
Çитĕ, туртăм категорийĕнче çитти, çавăн пекех  простынь (анчах çитĕ тени анлăрах пĕлтерĕшлĕ) — çывăрмалли вырăн çине сармалли тÿр кĕтеслĕ пусма.
Литература
Категори:Вырăн тавраш
Латина
Латина (Latina) — Итали хули, ҫавнашкал ятлӑ провинцин Лацио облаҫӗн хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Итали хулисем
Костовка
Костовка —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Обховица юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 5,9 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
Цвинген
Цвинген (Zwingen) — Швейцарири хула, Базель-Ланд кантонне кĕрет.
Татарка (Кокса юппи)
Татарка  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Кокса юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 128 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Цвинген
Лауфен тăрăхне кĕрет. 2132 çын (2008, авăн) пурнать. Официаллă код — 2793.
Каçăсем
Категори:Базель-Ланд хулисем
Татарка (Кокса юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Хальмер-Шор (Сава-Ю юппи)
Хальмер-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сава-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 1 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Илья Муромец (фильм)
Илья Муромец (Илья Муромец) — Мосфильм киностудире Александр Птушко режиссёр 1956 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Çĕнĕ Тăмпа
Çĕнĕ Тăмпа (Новая Тумба, ) - Тутарстанăн Нурлат районĕнче вырнаçнă ял.
Кунçул
Тутарстанти Нурлат районĕнчи чăваш ялĕсен йышĕн пĕр версийĕ ак çапла : Нурлат, III съезд посёлокӗ (посёлок им. III съезда), Абляскино, Ака, Анат Чаллӑ (Нижние Челны), Ахметов станцийӗ, Ахметово, Бутаиха, Вӑтам Хӑмӑшлӑ (Средняя Камышла), Вырӑс Менчи (Русская Менича), Гайтан ялӗ (Гайтанкино), Заречный, Единение, Ерепьел (Ерепкино), Ӗнекасси (Красный Октябрь), Калиновка, Калиновка разъезчӗ, Кӗҫӗн Хӑмӑшлӑ, (Малая Камышла), Кирпичнӑй (Кирпичное), Красномайски (Красномайский), Куракьел (Илюткино), Кзыл Юл, Киклӗпуҫ (Андреевка), Лачака (Абрыскино), Мамӑк (Мамыково), Михайловка, Новая Тумба, Осиновка, Петровски (Петровский), Пухтел (Русское Багдашкино), Пӳлер Кӳлӗ (Биляр-Озеро), Рождественски (Рождественский), Салтакьел (Салдакаево), Сосновка, Старое Иглайкино, Стекольнӑй (Стекольный), Тарӑн, Вар (Тарн-Вар), Тӑрнас (Турнояс), Тӗкӗрмел (Тимерлек), Тӗрнеҫ (Тюрнясево), Уксӑмлӑ (Аксумла), Хуралту (Караульная Гора), Чӑваш Менчи (Чувашская Менча), Чиешне (Вишневая Поляна), Чистовка, Юган, Якаел (Якушкино), Якуркел (Егоркино), Ялавӑр (Елаур)
Каçăсем
Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем
Ябта-Яха
Ябта-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Байдарата-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 43 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Денежное (кӳлĕ)
Укçаллă — Раççей территоринчи кӳлĕ. Тĕвер облаçĕнче вырнаçнă. Тьма юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,24 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Тĕвер облаçĕн кӳллисем
Людовик XIV
мини
Людовик XIV (Louis-Dieudonné) — Людовик XIV де Бурбон, ҫуралсанах ӑна Луи́-Дьёдонне́ ят панӑ («Турӑ пани», фр. Louis-Dieudonné), тата «патша-хӗвел» (Louis XIV Le Roi Soleil ) тенипе паллӑ, тата Аслӑ Людовик (Louis le Grand; 5 авӑн 1638, Сен-Жермен керменӗ — 1 авӑн 1715, Версаль) — 14 ҫу 1643 Франци тата Наварра королĕ. 72 ҫул та 110 кун патшалӑха тытса пынӑ — Европан пӗр патши те ҫав таранччен астулта ларман.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Франци историйĕ Категори:Бурбонсем
Ворониха (Барнаулка юппи)
Ворониха  — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Барнаулка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  146 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Тури Коммуна
Тури Коммуна — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Çурçĕр Мылва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Утиял
Утиял, çавăн пекех Учиял (тен, ку тĕрĕсрех те пуль) — вырăн тавраш, çывăрнă чух витĕнмелли хатĕр.
Каçăсем
Категори:Вырăн тавраш
Айтрах (юханшыв)
Айтрах — Германи территоринчи юханшыв. Баден-Вюртемберг территорипе юхать. Юханшыв Илльер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Баден-Вюртемберг юханшывĕсем
Эстемирова Наталья Хусаиновна
Наталья Хусаиновна Эстемирова (28 нарӑс 1958, Камышлов, Свердловск облаҫӗ — 15 утӑ 2009, Гази-Юрт, Ингушети) — раҫҫей ҫын тивĕç-ирĕкӗн хӳтӗлевҫи, журналист, Грозный хулинчи ҫын тивĕç-ирĕкне хӳтӗлес «Мемориал» тӗп еркевлӗхӗн ӗҫченӗ. Ӑна 15 утӑ 2009 ҫулта вӗлерни пӗрлӗхре тата политикара шав тунӑ.
Каҫӑсем
Интервью Натальи Эстемировой о своей правозащитной деятельности. Amnesty International. 7 октября 2008.
Категори:Журналистсем, алфавитпа Категори:Мемориал (организаци) Категори:Новая газета Категори:«Наци Чысĕ» орденĕн кавалерĕсем Категори:Раççейре вĕлернĕ журналистсем
Арбон
Арбон тăрăхне кĕрет. 13 118 çын пурăнать (2007). Официаллă код —  4401.
Каçăсем
Категори:Тургау кантонĕн хулисем
Дженнифер Псаки
thumb|Джен Псаки Дженнифер Рене "Джен" Псаки - Шуркил коммуникацисен директорĕ. Унччен АПШ патшалăх департамĕнчĕн пресс-секретарь постне йышăннă.
Каçăсем
Категори:АПШ патшалăх департаменчĕ Категори:Вильгельм тата Мария колледжĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Пĕрлĕхлĕхпе çыхăнусем Категори:Шурă Килĕн коммуникацисен директорĕсем Категори:Шурă килĕн пресс-секретарĕсем
Бутко Александр Андреевич
Бутко Александр Андреевич — (25.08.1905(12)-22.06.1973), Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 1-мĕш гварди татса тухакан артиллери дивизин 3-мĕш гварди çăмăл артиллери бригадин 167-мĕш гварди çăмăл артиллери полкĕн командирĕ, гварди подполковникĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17.
Анат Кизьма
Анат Кизьма — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Сить юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 31 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Феррара
Феррара (Ferrara) — Эмили-Романья регионӗн Итали хули, ҫавнашкал ятлӑ провинцин административлӑ тӗп хули.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Итали хулисем
Евсеев Александр Александрович
Евсеев Александр Александрович  — (16.09.1926-13.04.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 43-мĕш çарĕн 5-мĕш татса тухакан артиллери корпусĕн 3-мĕш гварди артиллери дивизин 43-мĕш миномёт бригадин 12-мĕш миномёт полкĕн 1-мĕш дивизионĕн аслă управлени взвочĕн разведчикĕ, аслă сержант.
Сухарева-Сергеева Ирина Виталиевна
Сухарева-Сергеева Ирина Виталиевна (псевдонимĕ Сарикел, вырăсла графикăпа Саригель, 1969 çулхи кăрлачăн 3-мĕшĕ, Пушкăртстанри Авăркас районĕнчи Нукасак ялĕ), — истори ăслăхĕсен кандидачĕ (2004), истори ăслăхĕсен докторĕ (2014), доцент (2008, 2011), профессор (2015), историк, философ, социолог, мусăкçă, чăвашла юрăсемпе сăвăсен авторĕ, юрăç. Фольклорла-этнографилле «Нарспи» ансамблĕн пĕрремĕш аккомпониаторĕ пулнă (1986). ЧНАНИ Халăх академикĕ (2012). Галимзян Ибрагимов ячĕллĕ преми лауреачĕ (2021).
Пурнăçĕ
Пушкăртстанри Авăркас районĕнчи Нукасак ялĕнче çуралса ÿснĕ. Анчах та ку тăрăхра çак ятлă ялсем темиçе те. Амăшĕн ячĕ — Сергеева Анастасия Михайловна
Ăçта вĕренни
Çавăн пекех, тĕрлĕ курссенче пулса хăйĕн пĕлĕвне, квалификацине тăтăшах ÿстерсе пынă (ноябрь, 2007; ноябрь, 2010; январь-февраль, 2011; январь-февраль, 2015; январь-февраль, 2015 г.).
Ăçта ĕçлени
2009-мĕш çулччен студентсен ăслăх пĕрлĕхĕн ертÿçи пулнă. Гуманитари дисциплинисен ЦМК тата факультет Ăслăх канашĕн пайташĕ, ГЭК Ертÿçин «Социаллă ĕç» тĕлĕшĕнчи çумĕ.
Мусăкри ĕç-хĕл
Пушкӑртсанри чӑваш, Ирина Саригель (Сухарева), ученӑй-историк, истори наукисен докторӗ, Пушкӑртстанри патшалӑх медицина университечӗн философи, социаллӑ-гуманитарлӑ дисциплинӑсен кафедра профессорӗ ҫеҫ мар, юрлама та ӑста. Вӑл Фейсбукра пӗлтернӗ тӑрӑх, нумай ҫул хушши ҫырнӑ хӑйӗн хӑш-пӗр юррисемпе сӑввисемпе Ютубра паллаштарать. Унта вӑл «Ирина Саригель» канал йӗркеленӗ.
«Наука ӗҫӗпе ҫыхӑннӑ май хӑй вӑхӑтӗнче вӗсене тивӗҫлипе тимлӗх кӳреймерӗм. Вӑхӑчӗ те хӑвӑрт иртет. Хам ҫырнӑ юрӑсемпе сӑвӑсем нумай, юрӑсем ҫеҫ ҫӗр ытла пулса кайрӗҫ... 2019- мӗш ҫулта хам ҫырнӑ юрӑсен "Тӗлпулӑва мухтав" ятлӑ сборникне (унта 50 юрӑ) кӑларма вӑхӑт тупӑнчӗ. Сӑвӑсен пуххине кӑларма ӗмӗтленетӗп ҫеҫ», — тесе ҫырнӑ Ирина Ирина Саригель (Сухарева).
Вăл композитор пулса ăсталанă пĕр юрă Ютубра паянхи кун тĕлне 290 пин ытла сасă пухнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш ăсчахĕсем Категори:1969 çулта çуралнисем Категори:Историксем, алфавитпа Категори:Кăрлачăн 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Раççей историкĕсем
Аппенцелль (хула)
А́ппенцелль (Аппенце́яль) (Appenzell (Ort)) — Швейцарири Аппенцелль-Иннерроден кантонĕнчи пурăнан вырăн.
Аппенцелль тăрăхне кĕрет. 5600 çын пурăнать (2006 çул).
Орнаментпа капăрлатнă çуртсем.
Каçăсем
Категори:Аппенцелль-Иннерроден хулисем
Алексеев Модест Алексеевич
Алексеев Модест Алексеевич — ( – ), 1-мĕш Белоруç фрончĕн 5-мĕш тапăну çарĕн 266-мĕш стрелоксен дивизин 1008-мĕш стрелоксен полкĕн батальон командирĕ, Майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Кĕрĕкай салат
Каçăсем
Категори:Кăшман çимисем Категори:Сельдь çимисем Категори:Пулă салачĕсем Категори:Çимесем, алфавитпа Категори:Раççей кухни Категори:Совет кухни
Джулио Мазарини
Джулио Мазарини, ҫуралсан Джулио Раймондо Маццарино (Giulio Raimondo Mazzarino, Jules Mazarin; 14 утӑ 1602, Пешина — 9 пуш 1661, Венсен) — чиркӳ тата политика ӗҫченӗ тата 1643—1651 тата 1653—1661 ҫулсенчи Францин пӗрремӗш министрӗ. Австри Анни королева хӳтелӗвӗпе хӑйӗн вырӑнне йышӑннӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Франци историйĕ
Ломпадь
Ломпадь — Раççей территоринчи кӳлĕ. Калуж облаçĕнче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, Неполоть (юханшыв) юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 8,7 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Калуж облаçĕн кӳллисем
Потын-Еган
Потын-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Киевский Еган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  261 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Васюган кĕнинчен Вах юханшыв таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Васюган, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ташанта (Чуя юппи)
Ташанта  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Чуя (Юстыд) юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 264 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Криуха
Криуха —Раççей территоринчи юханшыв. Тĕвер облаçĕ, Вологда облаçĕ, Новгород облаçĕ, Ленинград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Талка юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 0,2 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
E8 (математика)
математикăра, E_8 — чи пысăк уйрăм ахаль Ли ушкăнĕ. E_8 ушкăна Вильгельм Киллинг 1888—1890 çулсенче уçнă, хальхи ăнлантарăвĕ Эли Картан тата Вильгельм Киллинг тĕпченĕ ахаль Ли алгебри классификацинчен кĕнĕ.
Дынкин схеми
E8 Дынкин схеми тĕсĕ
Картан матрици
E8 Катран матрицин тĕсĕ
Каçăсем
Категори:Ли ушкăнĕсем
Македони Александрĕ
мини|Македони Александрĕ
Македони Александрĕ (Аслă Александр III, Ἀλέξανδρος Γ' ὁ Μέγας, Alexander III Magnus Ἀλέξανδρος (Александр) ят грек чĕлхинчен «çынсене хÿтĕлекен» пулса куçарăнать) пирĕн эрăччен 336-323 çç. Авалхи Македони патши.
Ача çулĕсем
Александр пирĕн эрăччен 356-мĕш çулта, Пелла ятлă македони тĕп хулинче çуралнă. Тĕрĕс çуралнă кунĕ паллă мар. Час-часах утă уйăхăн 20-мĕшне шутлаççĕ, мĕншĕн тесен Плутарх каланă тăрăх, Александр «гекатомбеон уйăхĕн (ав.-грек. ἑκατομβαιών) улттăмĕш кунĕнче, македон халăхĕн лой (λῷος) пулать» çуралнă. Тата гекатомбеон уйăхĕн 1-мĕш кунне утă уйăхĕн 15 -мĕшĕ теççĕ, анчах кăна тĕрĕс тĕпчесе паман. Апла пулин те Аристобул шутланă, Арриан çырса хунă тăрăх, Александр кĕркунне çуралнă. Унсăр пуçне, патшапа пĕр вăхăтра пурăннă Демосфен сăмахĕсене кура, македони лой уйăхĕ тĕрĕссипе аттик боэдромионне тивет (авăн тата юпа). Çавăнпа та çуралнă кунĕ юпа уйăхĕн 6 - 10 кунĕсен хушшинче пулнă пуль теççĕ.
Ашшĕ-амăшĕ — македони патши Филипп II тата эпир патши хĕрĕ Олимпиада.
Пĕчĕк Александр çине амăшĕ вăйлă витĕм хунă. Ашшĕ нумай вăхăт вăрçăсенче ирттернĕ, ача ытларах амăшĕпе, Олимпиадапа пулнă.
Александр мĕн ачаранах пултаруллă пулнă. Çавна кура вăл ирех ашшĕ ĕçĕн еткерçи шутланнă, Олимпиада Филиппăн сахалтан та ултă арăмĕсенчен чи витĕмли пулса тăнă. Александр Филиппăн патшалăха тытса пыма пултарнă пĕртен-пĕр ывăлĕ пулнă. Авалхи авторсем каланă тăрăх, унăн шăллĕ е пиччĕшĕ Филипп, (каярах Филипп III Арридей), ухмахрах пулнă. Филиппăн урăх тивĕçлĕрех ывăл пулни паллă мар, вĕсенчен нихĕш те пирĕн эрăччен 336-мĕш çулта ашшĕн патшалăхне ерсе пыма хатĕр пулман.
Александра ачаранах дипломати, политика, вăрçă ĕçне вĕрентсе хатĕрленĕ. Александр Пеллара çуралнă пулин те, ытти пуян та чыслĕ çамрăксемпе хуларан инçетре вырнаçман Миезара вĕреннĕ. Кăна ачана амăшĕнчен уйăрса унăн витĕмĕнчен аякрах пултăр тесе тунă ĕнтĕ. Александрăн вĕрентекенĕсем: амăшĕн тăванĕ Леонид, ун патне Александрăн малашне те çывăх туйăм упранса юлнă; актёр Лисимах; пирĕн эраччи 343 -мĕш çултан вара — аслă философ Аристотель. Аристотель этикапа политикана тарăннăн тĕпчеме хистенĕ, Александр классикалла грек çут ĕçне илнĕ, унсăр пуçне вăл медицина, философи тата çыравлăх хайлавĕсене тĕпчесе вĕреннĕ. Тата çăлкуçсенчен эпир Александр Гомерăн «Илиадине», Ксенофонтăн «Анабасисне», Еврипида, Пиндар, Стесихор, Телест, Филоксен сăвăçсене тата ыттисене лайăх пĕлнине куратпăр.
Çăршывсене çĕнтерсе илсе пăхăнтарни
мини|справа| Дарий III çарĕпе çапăçни
Вилĕмĕ
Вăл Вавилон хулинче, 32-ре вилнĕ. Ăна Египетра, Александрия хулинче пытарнă.
Каçăсем
Категори:Истори Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Çарпуçсем
Утланса çӳрени
Утланса çӳрени, е Юланутпа çӳрени — çын (юланутçă) чĕрчун (тăтăшрах лаша, сайрарах — ашак, тĕве, слон тата урăх.) çурăмĕ çинче ларса куçнин мелĕ.
Пĕр тĕлĕшĕпе вăл профессионалсен тата кăмăллакансен спорчĕн тĕсĕ е вăхăта усăллă ирттерни шутланать. Профессионалсен ут спортĕнче утланса çӳренине уйрăм дисциплинăсене пайлаççĕ: сиккипе чупни, выездка, конкур, виççĕлле кĕрешни, джигитовка, вольтижировка. Сипленес тĕллевпе утланса çӳренине иппотерапи теççĕ. Утланса çӳремелли лаша утлану лаши пулать.
Истори
Лаша çине çын йĕнер хуни пĕрремĕш Азире пулнă; çакна скифсен пĕр йăхĕпе çыхăнтараççĕ. Китайăн çурçĕр-анăçĕнче, Синьцзяньри Шижэньцзыгоу тата Сигоу некрополĕсенче лашасен скелечĕсенче (п.эрч. 350 çул) юланутçă ларса çӳренĕ çурăм шăммин уйрăмĕсенче шăмăри улшăнусене, пуç шăммин сăмса тĕлĕнче шăмă тарăннăн хăйрăннине асăрханă.
Европейсем çак куçăм мелне перссенчен илнĕ, ытларах вăрçă ĕçĕ валли, çапла тӳрех çак тĕлĕшре ăсталăха вĕсем питĕ ӳстернĕ; фессалисен тата фракисен кавалерийĕ вăйлă пулнă; Грецире, кайран Римре утланса çӳреме вĕрентекен академисене йĕркелени питĕ пулăшнă.
Авалхи грексемпе римлянсем йĕнерсĕр тата ĕсенкĕсĕр çӳренĕ, çавăнпа ут çинче çӳресси урăхларах пулнă.
Тĕрлĕ халăхсен утланса çӳрессин уйрăмлăхĕсем
Утланса çӳрени пирĕн цивилизацире тĕрлĕ халăхсен икĕ майлă аталанса пынă: пĕрремĕшĕ — лашапа малтан вĕрентмесĕр тата хăнăхтармасăр, ута пăхăнтаракан хăшпĕр ахаль мелсемпе ускурни, иккĕмĕшĕ — паллă шкулта палăртнă йĕркелĕмсемпе хатĕрленĕ лашасем çинче утланса çӳрени. Тухăç халăхĕсемшĕн ытларах пĕрремĕш вариант майлă пулнă — вĕсен утсемпе пĕрле ӳснĕ яшĕсем çутçанталăкрах юланутçă шутланнă. Çакнашкал халичченех Азири халăхсем, Кăнтăр Америкăри (ковбойсем), кăштах Раççей тата Украина касакĕсем тата Кавказри вырăнти халăхсем, çаплах хăйтĕллĕ вĕреннĕскерсем, тĕслĕхрен, фермерсем, хресченсем т. ыт. те, пурăнаççĕ.
Халĕ Европăра утланса çӳреме вĕрентекен тăватă шкул пур: пĕрремĕшĕ, Испан, Венăра вырнаçнă, иккĕмĕшĕ — Францири Самюрте, Le Cadre noir, виççĕмĕшĕ — Испанири Андалузири утланса çӳрев шкулĕ, тăваттăмĕшĕ — Лиссабонри утланса çӳрев ăсталăхĕн наци шкулĕ (Португали).
Асăрхавсем
Категори:Ут спорчĕ Категори:Индивидуаллă спорт тĕсĕсем
Евангели
Куçарнисем, ăнлантарнисем
Категори:Христианлăх Категори:Кĕнекесем, алфавитпа Категори:Христиан Турăна кĕлтумалли кĕнекесем Категори:Малтанхи христианлăх Категори:Иудеохристианлăх
Костенко Игорь Игоревич
Игорь Игоревич Костенко (31.12.1991, Зубрец — 20.2.2014, Киев) — украин журналист, студент-географ, активист, википедист. Украин Паттăрĕ (2014).
Биографи
Игорь Костенко 1991 çулхи раштавăн 31-мĕшĕнче Зубрецра.
Каçăсем
Категори:1991 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 31-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2014 çулта вилнисем Категори:Нарăсăн 20-мĕшĕнче вилнисем
Волохов Александр Николаевич
Волохов Александр Николаевич — (05.05.1923-10.12.2012), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 22. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Украина фрончĕн 6-мĕш çарĕн 333-мĕш перевçĕсен дивизин 1118-мĕш перевçĕсен полкĕн артиллери батареин оруди тĕллекенĕ, аслă сержант.
Вырăн çитти тавраш
Литература
Категори:Вырăн тавраш
Анат Печеньга (Кубена юппи)
Анат Печеньга  — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кубена юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 237 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Догмат
До́гма́т, е до́гма (δόγμα, δόγματος  — шухăшлани, шутлани, çирĕплетни) — чиркӳ çирĕплетнĕ тĕне вĕрентĕвне хунă, улăштамалла мар, тивĕçтерӳллĕ тата тиркемелле мар чăнлăх.
Анат Печеньга (Кубена юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Догмат
Вуламалли
Категори:Турă сăмахлăхĕ
Анат Печеньга (Кубена юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Ик виçеллĕ уçлăх
Икĕ виçеллĕ уçлăх (хăш чух иккĕлле уçлăх теççĕ) — эпир пурнакан тĕнчен геометрилле лаптак прекцилле моделĕ. Çапла калама пулать: n-виçеллĕ уçлăхăн енчен те  n=2 пулсан, ăна икĕ виçеллĕ теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Геометри Категори:Уçлăх виçи Категори:Планиметри
Ябто-Юмбыды-Яха
Ябто-Юмбыды-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Юмбыды-Яха юханшывăн сулахай çыранĕпе юппинчен 40 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Отнога (кӳлĕ)
Отнога — Раççей территоринчи кӳлĕ. нче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 41730 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа
Айтценбах
Айтценбах — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Уза (Веттер  юппи)|Уза юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,3 км, бассейн лаптăкĕ 4,138 км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Хальмер-Юнко
Хальмер-Юнко — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Наул-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 59 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе [[Баренц тинĕсĕн бассейнĕнчи юханшывсем Печора юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикинчен Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн тухăç чикиччен]]не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Обь юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Лис (Берн)
Арберг тăрăхне кĕрет. 11 232 çын (раштав, 31, 2007) пурăнать. Официаллă код — 0306.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Голая (Койниха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Таурт
мини|150px|Таурт
Таурт (Верет; егип. T3 wrt — «Аслӑ») — Авалхи Египет халаплӑхӗнчи йывӑр ҫынсен тата ача ҫуратакан хӗрарӑмсене хӳтӗлекен турӑ.
Каҫӑсем
Категори:Персонажсем, алфавитпа Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Халаплăх персонажĕсем, алфавитпа
Минтер витти
Минтер витти — пуçтарнă вырăн çинчи купаласа хунă минтерсене тусан ÿкесрен тата илемшĕн витмелли пусма татăкĕ.
Литература
Категори:Вырăн тавраш
Евсеев Евгений Архипович
Евсеев Евгений Архипович  — (19.02.1919-25.08.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 08. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра ПВО çарĕсен 102-мĕш пĕтерекен авиаци дивизин 629-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн вĕçевçи, лейтенант.
Ахмад Шах Массуд
Ахма́т Шах Массу́д ( — Ahmad Šāh-e Mas'ūd, Аҳмадшоҳи Масъуд, Ahmadshohi Mas’ud; авăн, 1, 1953 — авăн, 10, 2001) — афган çапăçу командирĕ, Афганистанăн хӳтĕлев министрĕ (1992—1996), таджик. Витлевĕ — Панджер арăсланĕ ( — Šēr-e Panjšēr, Шери Панҷшер, Sheri Panjsher). Массуд — витлев (лакап), арапла «Телейлĕ» пулать, ăна вăл 1975 çулта Панджер пăлхавĕ — Ăфганистанри ислам оппозицин хĕçпăшалпа пĕрремĕш ăстрăм çĕкленнĕ хыççăн тивĕçнĕ. Афган хĕçпăшалланнă оппозицин, çаплах çак «АИП» - «Шурройи-е-Незор» партин хĕçпăшалланнă çуначĕн ертӳçисенчен пĕри.
Кун-çулĕ
Панджшер ту хушăкĕнче, Кабулран çурçĕр еннелле вырнаçнă Джангалак кишлакĕнче, патша полицин Дост Мохамед Хан полковникĕн çемьинче çуралнă. Таджик. Эстегель ( — «Пăхăнманлăх») кабул лицейĕнче пĕлӳ илнĕ.
1973 çулта Кабулри политехника инститне (çурт-йĕр тăвам тата архитектура факультечĕ) вĕренме кĕнĕ, анчах та Дауд тиккĕн пăтăрмахĕ хыççăн 1973 çулта Пакистанри Пешавара тухса каять, унта Рăппанин ислам оппозици ĕçне хутшăнать.
1975 çулта Дауд диктатурине хирĕç çĕкленнĕ ăнăçсăр Панджшер пăлхавне хутшăнать. Ахмат Шах, суранланнă урипе, кукурусă уйĕнче пытанса юлать те аресрен хăтăлать — салтаксем унпа юнашарах иртсе кайнă.
Афган вăрçин (1979—1989) ветеранĕ. Ăна хирĕçле совет çарĕсем 9 вăрçă операцине иртернĕ.
Ахмат Шах Масут 1988 çулта хăйĕн çывăх пулăшав çынăн хĕрне качча илнĕ. Вĕсем ултă ача çуратнă, пĕри — ывăл (Ахмат), вăл иранри Мешхед хулинче вĕреннĕ.
Моджахедсен командирĕсенчен пĕри, вăл 1982 çулта (Андропов тытса пыма тытăннă чухне) совет çарĕсемпе вăрçма чарăнма хатĕр пулнă. (Фалин асилнипе: «Вăрçă разведчикĕсем каласа панипе, Массудăн Кабулра правительствăна ертсе пыма та кăмăл пулнă, эхер те ăна ирĕк парсан, тепĕр 6-8 уйăхран Афганистан тăнăçа çитет» .)
Раббанипе пĕрле 1990-мĕш çулсен пуçламăшĕнче Çурçĕр Ăвханистанра пуштун мар уйрăм патшалăхне тăвасшăн Афганистанăн ислам пĕрлĕхĕ партине ертсе пырать.
1989 çулта совет çарĕ Афганистанран тухса кайсан 2,5 миллион таджик пурăнан Афганистанăн çурçĕр-тухăçĕнчи пăхăнман региона (Парван, Тахар, Баглан, Бадахшан провинцисене) «Масутистан» патшалăхне туса хурать (тĕп хула — Талукан), унăн правительство ĕçленĕ, укçасем çӳретнĕ,  60 пине таран хĕçпăшаллă салтак пулнă.
1992 çулта Массудпа тата Дустум çарĕсем Кабула кĕреççĕ те Наджибулла правительствине салатса яраççĕ; Масут хӳтĕлев министрĕ пулса тăрать. Вара вăл Кабул тулашĕнче тăракан Гульбеддин Хекматиярпа тытăçма тытăнать.
1996 çулта талибсем Афганистанра влаçа ярса илсен «Массудистан» чĕрĕлет те Çурçĕр альянсĕ йышне кĕрет, унăн пуçлăхĕ Массуд пулса тăрать.
1999 çултанпа ЦРУ-па çывăххăн ĕçлет. 2001 çулхи авăнăн 9-мĕшĕнче Массуд çине журналист евĕр пулса интервью илме пынă вилĕмçĕ-террористсем видеокамерăна сирпĕнчĕк хатĕрне хурса тапăннă. Ахмат Шах Массуд сурансем йывăр пулнипе тепĕр ирхине, авăнăн 10-мĕшĕнче вилет.
Хăшпĕррисем каланипе, Ахмат Шах Массуда американ ятарлă хĕсмечĕсемпе бен Ладена пĕтермешкĕн çыхланнăшăн бен Ладен хушнипех вĕлернĕ теççĕ. . Кĕçех, Çурçĕр альянсĕ тапăнса пынипе АПШ тата унăн тамăрĕсен террора хирĕçле операцие ирттернĕ хыççăн талибсен влаçĕ Афганистанра вĕçленет, «Массудистан» та пăчланать.
Характеристика
Çар генералĕ Валентин Варенников пĕлтернипе, Наджибулла, Афганистан президенчĕ, Ахмат Шаха пĕтерме йăлăннă, анчах та В. И. Варенников çакăнпа килĕшмен. Эп ăна: «Ахмат Шах Массуд, ытти ертӳçсемпе танлаштарсан — пач урăх фигура, вăл патшалăхшăн тăрать». Ун хыççăн халăх утать, халăх ăна шанать, таджиксем пурăнакан çурçĕр енче унăн авторитечĕ çав тери пысăк. Тарăху унăн куçне хупламан, унпа йĕркеллех калаçса татăлма пулать».
Каçăсем
Массуд Массуд Категори:Вĕлернĕ политиксем Категори:Афганистанăн хӳтĕлев министрĕсем
Оперетта
Каçăсем
Категори:Мусăк жанрĕсем Категори:Мусăк терминĕсем Категори:Мусăк формисем Категори:Театр тĕсĕсем тата жанрĕсем  Категори:Сцена ӳнерĕ
Алексеев Николай Алексеевич (лётчик)
Алексеев Николай Алексеевич (лётчик) — ( - ), аякри авиацин 2-мĕш гварди авиаци корпусĕн 2-мĕш гварди авиаци дивизин 18-мĕш гварди авиаци полкĕн штурманĕ, Майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Тури Налдэг
Тури Налдэг — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Çурçĕр Мылва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Альфред Дрейфус
Альфред Дрейфус, (Alfred Dreyfus; 9 юпа 1859, Мюлуз, Эльзас — 12 утӑ 1935, Париж)  — франци офицерӗ, еврей, Дрейфус ӗҫӗ текен процесӑн паттӑрӗ, вӑл ӗҫ политика енчен питӗ пысӑк пӗлтерӗшлӗ пулнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Франци историйĕ
Кам ӗҫлеместь, ҫав ҫимест
Каҫӑсем
Категори:Ĕçлев Категори:Ленин фразисем Категори:Пропаганда Совет Союзĕнче Категори:Библири каларăшсем Категори:Çунатлă каларăшсем
Асран кайми 1919-мĕш çул
Каçăсем
Категори:ССРП 1951 çулхи фильмĕсем Категори:Михаил Чиаурели фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Иосиф Сталин Категори:Фильмсем:Персонаж:Михаил Калинин Категори:Раççейри граждан вăрçи пирки фильмсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Владимир Ленин Категори:Всеволод Вишневскин хайлавĕсене экранизациленисем Категори:Фильмсем:Персонажсем:Уинстон Черчилль Категори:Вырăсла фильмсем
Шунет (кӳлĕ)
Шунет — Раççей территоринчи кӳлĕ. Хакасинче вырнаçнă. юханшыв юхса кĕрет, юхса тухать. Кӳлĕ лаптăкĕ 0,47 км².
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Хакас Республикин кӳллисем
Модена
Модена (Modena) — Эмили-Романья регионӗн Итали хули, ҫавнашкал ятлӑ провинцин административлӑ тӗп хули. Болоньяран кӑнтӑр-хӗвеланӑҫнелле, Секкья тата Панаро юханшывсем хушшинче вырнаҫнӑ.
Ташта (Иша юппи)
Ташта  — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Иша юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 40 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Габриель Фаренгейт
Даниель Габриель Фаренгейт - (Фаренхайт; ним. Daniel Gabriel Fahrenheit; 24 ҫу 1686, Данциг (халӗ — Гданьск, Польша) — 16 авӑн 1736, Гаага) — Польшара ҫуралнӑ нимӗҫ физикӗ.
Ташта (Иша юппи)
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем
Габриель Фаренгейт
Температура виҫевне - Фаренгейт градусне (°F) унӑн ятне панӑ.
Каҫӑсем
Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:Физиксем, алфавитпа Категори:Польша физикĕсем Категори:Германи физикĕсем Категори:Химиксем, алфавитпа Категори:Польша химикĕсем Категори:Германи химикĕсем Категори:Ăслайçăсем, алфавитпа Категори:Германи ăслайçисем Категори:Польша ăслайçисем Категори:XVIII ĕмĕрти физиксем
Тăлăп
Тăлăп — пысăк, шалпар кĕрĕк.
Каçăсем
Категори:Тум Категори:Тумтир Категори:Çиелти тум Категори:Хĕлле
Сочи (юханшыв)
Сочи юханшыв тарăх Сочин анăç чикки пырать.
Бутко Александр Сергеевич
Бутко Александр Сергеевич — (1.09.1915.(19.08)-20.09.1977), Çеçĕнхир фрончĕн 5-мĕш сывлăш çарĕн 1-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 292-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 667-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн Эскадрилья командирĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 04.
Сочи (юханшыв)
Асăрхавсем
Категори:Хура тинĕсе кĕрекен юханшывсем Категори:Сочи юханшывĕсем
Кушавера
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Атăл шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Молога пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Рыбинск шыв усравĕ бассейнĕн юханшывĕсем. Юханшыв бассейнĕ — Тури Атăл Куйбышев шывуправĕччен, Хура Атăл бассейнĕсĕр.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ленинград облаçĕн юханшывĕсем
E6 (математика)
E6 — хăшпĕр Ли ушкăнĕсен тата çаплах вĕсен Ли алгебри ячĕ. E6 — компактлă пиллĕк уйрăм ахаль Ли ушкăнĕсенчен пĕрри. E6 ушкăнĕн рангĕ 6, виçелĕхĕ 78 танлашать.
Картан матрици
Категори:Ли ушкăнĕсем
Хăвăн ятна асту
Хăвăн ятна асту (Помни имя своё) — Мосфильм киностудире Сергей Колосов режиссёр 1974 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП телефильмĕсем, алфавитпа Категори:Партизансем пирки фильмсем Категори:Разведчиксем пирки фильмсем Категори:Пулнă ĕçсем пирки ӳнерленĕ фильмсем
Тасаткăç
Тасаткăç, тасаткăç реçын (реçын, ластик, канцеляр реçынĕ, тасатаканни) — çыру тата ӳкерев хатĕрĕ. Кăранташпа е урăхла майпа лаптак çий çине тунă йĕрсене тасатма юри тунăскер.
Кăшт урăхларах принциппа ĕçлекен çавнашкал хатĕрсене тасаткăç-сăхăм теççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Канцеляри таварĕсем Категори:Ӳнерçĕ хатĕрĕсем Категори:Каучук Категори:Çыру хатĕрĕсем Категори:Шкул
Нишма
Нишма — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Шиченга юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 35 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кубен кӳлли тата Сухона пуçĕнчен Кубен гидроузелĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ганга Чхху
Ганга Чхху - Китайра Тибетра Индуизмăн таса юханшыве. Ганга Чхху Манасаровар кӳлĕ (4604 м MSL) тата Ракшас кӳлĕ (4580 м MSL) кушшинче. Ганга Чхху юханшывăн тăршшĕ - 10 км. Категори:Тĕнсем Категори:Юханшывсем, алфавитпа
Тури Омра
Тури Омра — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Сойва юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Айфгенбах
Айфгенбах — Германи территоринчи юханшыв. Çурçĕр Рейн-Вестфали территорипе юхать. Юханшыв  Дюнн (Вуппер юппи)|Дюнн юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Рейн-Вестфали юханшывĕсем
Волохов Георгий Николаевич
Волохов Георгий Николаевич — (23.08.1934-), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,'. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра С. В. Ильюшин ячĕллĕ УКБ вĕçевçĕ-тĕпчевçĕ —,.
Редут
Реду́т (redoute,  — аякри, пытанмалли) — йĕри-тавра хӳтĕленмелли уйрăм тăракан тачă вырнаçнă тăпраран тунă (яланах мар), валпа чавнă касăпа çирĕплетни.
Каçăсем
Категори:Фортификаци çурт-йĕрĕсем
Витре
Витре — тĕрлĕ япаласем хумалли шăнăçтарăш.
Страдино
Каçăсем
Категори:Кӳлĕсем алфавитпа Категори:Смулен облаçĕн кӳллисем
Упус
Упус — лавсен, урапасен, çунасен тата ытти çанашкал куçакан япаласен ĕречĕ.
Каçăсем
Категори:Çар Категори:Тыл Категори:Транспорт Категори:Транспорт хатĕрĕсем
Ябто-Яха (Се-Яха юппи)
Ябто-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО/Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Се-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 207 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 43 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Мăн Ою юханшывĕн бассейнĕн анăç чиккинчен Скуратов сăмсахĕ таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывесĕм, Печорăпа Обь хушшинче.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ташто-Гобо
Ташто-Гобо — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Уландрык юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 29 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем