cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мăнтарăн, мăнтарăн Павел
Мăнтарăн, мăнтарăн Павел (Бедный, бедный Павел) — Ленфильм киностудире Виталий Мельников режиссёр 2003 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Сякута-Яха
Сякута-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Юрибей юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 192 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 166 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Этвиль-ан-дер-Лиммат
Этвиль-ан-дер-Лиммат (Oetwil an der Limmat) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Дитикон тăрăхне кĕрет. 2222 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0246.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Нярьяне-Яха
Нярьяне-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Танлова юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 20 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 54 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Зизелен
Зизелен — (Siselen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Эрлах тăрăхне кĕрет. 593 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0499.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Зевс
мини|Зевс. Зевс (Ζεύς) — грек халаплӑхӗн тӳпе, аслатипе ҫиҫӗм, пӗтӗм тӗнчене тытса тӑракан турри. Олимп туррисенчен чи асли. Рим халаплăхĕнчи Юпитерпа пӗр танлӑ.
Каҫӑсем
Категори:Патриархат Категори:Авалхи грек туррисем Категори:Тӳпе тата çанталăк туррисем Категори:Аслă турăсем Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Олимп вуникĕ турри *
Каркатеевсксая
Каркатеевсксая — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Юганская юппин сулахай çыранпа вăрринчен 128 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Селена
мини|Селена. Лувр. Селена (Σελήνη — «Уйӑх», σέλας — «ҫутӑ, ҫиҫни») — грек халаплӑхӗн туррисенчен пӗри.
Каркатеевсксая
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Густаво Мигель
Мигель Густаво — бразиль журналисчĕ, композиторĕ.
Биографи
Каярах Морейра да Силвăпа пĕрле самбас-де-брек циклне кĕвĕленĕ. 1950 çулта вăл джинглсене, çав шутра Casas da Banha, хайланă.
Улшуç
Улшуç — япаласем (вăл шута укçа та кĕрет) улăштарнипе тăранса пурнакан, пуякан çын, мĕншĕн тесен вăл çак ĕçшĕн процент илсе тăрать.
Густаво Мигель
Биографи
1962 çулта Хорхе Вейгăпа пĕрле «Бриджит Бардо» пьесăна хайланă.
Улшуç
Улшуç тесе лаша улăштарса пурнакансене те каланă, анчах ун пеккисем валли урăхларах сăмах та пур — мыттарник.
Каçăсем
Категори:Финанс историйĕ Категори:Банк ĕçĕ Категори:Улшу
Густаво Мигель
Биографи
Мексикăра 1970 çулта иртнĕ футбол чемпионачĕ валли Pra Frente Brasil гимне кĕвĕленĕ. Çав çултах Мириам Батукада хавхалантарнипе Assaia юрăна çырнă.
Мигель Густаво 1972 çулта вилнĕ. Рио-де-Жанейрăри Caju çăвинче пытарнă.
Каçăсем
Категори:1922 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 24-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1972 çулта вилнисем Категори:Бразили журналисчĕсем Категори:Бразили композиторĕсем
Палăртавçă
Палăртавçă (е детермина́нт) — линилле алгебрăра: хуть те мĕнле тăваткал матрицăпа пĕр майлăн çеç тÿр килтерсе шутласа тупма май пур скалярла кап. А матрицăн палăртавçине  \det (A), |A| е \Delta (A) майлăн паллă тăвăççĕ.
Литература
Категори:Матрицăсем *
Пипуёль
Пипуёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Подлей
Подлей (Падлей, Крестовая) — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 81 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Вăта Юрма
Вăта Юрма — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Юрма (Мăн Юрма) юханшывăн сылтăм çыранпе вăрринчен 72 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Çăн
Çăн — пыл хурчĕ пуçтарнă тата вăл ăна, малашне вĕллене илсе каяс шутпа, кайри урисем патне çыпăçтарнă  чечек шăркин чăмакки.
Литература
Категори:Пыл хурчĕ Категори:Хурт-хăмăр Категори:Пыл Категори:Хурт-хăмăр ĕрчетесси]
Меслет
Меслет, Ме́тод (μέθοδος — тĕпчев çулĕ е пĕлееслĕх,  +  «çул»), тĕрлĕ контекстсенче Мел, Май, Ăнкай, Малсăлтав (Умсăлтав) — тĕллевсем патне çитмелли çул-йĕр.
Асăрхавсем
Категори:Эпистемологи ăнлавĕсем Категори:Ăслав философийĕ Категори:Философилле логика Категори:Методологи Категори:Греци философи терминĕсем
Чарльз (юханшыв)
Чарльз (Charles River) — АПШ территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Бостон бухти юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 129 км, бассейн лаптăкĕ 798 км2.
Каçăсем
Категори:АПШ юханшывĕсем
Свердлин Лев Наумович
Лев Наумович Свердлин (16.11.1901, Аçтăрхан — 29.8.1969, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1901 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 16-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1969 çулта вилнисем Категори:Çурлан 29-мĕшĕнче вилнисем
Метод
Метод:
Çавăн пекех
Категори:Метод Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Анатоли чĕлхисем
Анатоли́ чĕлхисем — индоевропа чĕлхисен (çаплах «хе́тт-луви́ чĕлхисем» тени те пур) туратĕнчи чĕлхесем. Глоттохронологи хыпарĕсемпе, ирех ытти индоевропа чĕлхисенчен уйрăлнă. Çак группăри мĕнпур чĕлхе çухалнă. Калаçакансем р.эрч. II—I пинçуллăхсенче Кĕçĕн Ази территоринче (Хетт патшалăхĕ тата кайран унăн çĕрĕ вырăнĕнче пуçтарăннă пĕчĕк çĕршывсем) пурăннă, кайран вĕсене перссем е/тата грексем пăхăнтарнă та ассимиляциленĕ.
Каçăсем
Категори:Индоевропа чĕлхисем
Кӑвакал йышшисем
Кӑвакал йышшисем — Кӑвакал йышшисен шывра ишекен кайӑк, хур-кайӑксен чи паллӑ тӗсӗ. анлӑ сарӑлнӑ тата чи йышлӑ шывра ишекен хур евӗрлӗ ушкӑнӑн кайӑкӗсем. Вӗсен шутне 150 яхӑн хальхи кайӑксен, 40—50 йӑха пайланнӑ тӗсӗсем кӗреҫҫӗ. Вӗсенчен хӑшӗсене, тӗслӗхрен кил кӑвакалӗ е сӑрӑ хур аваллӑхра ҫын ала хӑнӑхтарнисене, какай, ҫӑмарта, тӗк-мамӑк валли ҫитӗнтереҫҫӗ, ыттисемпе сӑнар тӗллевӗпе усӑ кураҫҫӗ.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Кăвакал йышшисем Категори:Вĕçен кайăксен йышĕсем
Тăван Çĕршыв вăрçин орденĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи орденĕ  — Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи вăхăтĕнчи совет чыславĕ. Вăрçă вăхăтĕнче йĕркеленĕ пĕрремĕш чыслав.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин орденĕпе çар чаçĕсемпе пĕрлешÿсене, çар вĕрентĕшĕсене, вăрçă савучĕсене чысланă. Ку орденпа нумай хулана та чысланă: 1969 –мĕш çулта году Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин орденĕ Словакинчи Склабиня яла чысланă.
Каçăсем
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин орденĕ Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин орденĕ Категори:СССР орденĕсем
Ольхи (Кĕçĕн Бурлук юппи)
Ольхи  —Раççей территоринчи юханшыв. Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Кĕçĕн Бурлук юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 11 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Каçăсем
Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Нерым-Еган (Агрн-Еган юппи)
Нерым-Еган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Агрн-Еган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  2 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Жабоедов Николай Никитович
Жабоедов Николай Никитович  — (15.12.1910(2)-23.04.1983), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 226-мĕш перевçĕсен дивизин 985-мĕш перевçĕсен полкĕн сапёр взвочĕн сапёрĕ, красноармеец.
Сыпăк
Сыпăк — чĕлхе пĕлĕвĕнчи ăнлав, сăмах пайĕ (е сăмахĕ хăй пĕр сыпăкран тăрать).
Литература
Категори:Фонетика Категори:Фонологи Категори:Сыпăк
Арифметика
Арифметика е элементарлă арифметика — математика уйрăмĕ. Хисепсен теорине аслă арифметика теççĕ.
Арифметикăра хисеп текен ăнлав малта тăрать.
Каçăсем
*
Карпама
Карпама — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лямин юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  243 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çăлă
Çăлă — пыл хурчĕсен юрилле туни мар, çутçанталăкра пулакан йăви; ытларах ăна вĕсем йывăç хăвăлĕнче тăваççĕ.
Каçăсем
Категори:Пыл Категори:Хурт-хăмăр Категори:Пыл хурчĕ
Гея
мини|Гея. Ҫурта илемлетнин пайӗ. Братислава. Гея (Γῆ, Γᾶ, Γαῖα — «Ҫӗр») — грек халаплӑхӗн Ҫӗр турри.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ
Шлирен
Шлирен (Schlieren) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Дитикон тăрăхне кĕрет. 13 753 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0247.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Едлаз
Едлаз — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Еда юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Сыпăк (пĕлтерĕшсем)
Сыпăк — хуть те мĕнĕн мĕнле те пулин пайĕ.
Çавăн пекех
Категори:Сыпăк Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Ăславçă
Ăславçă — мĕнле те пулин ăслав енĕпе ĕçлекен çын, çав ĕнĕпе специалист.
Каçăсем
* Категори:Профессисем
Дзорагет
Дзорагет (Ձորագետ) — Армени территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Дебед (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 67 км, бассейн лаптăкĕ 1460 км2.
Каçăсем
Категори:Армени юханшывĕсем
Крош шаркурнисем (фильм)
Крош шаркурнисем (Приключения Кроша) — Горький ячĕллĕ киностудире Генрих Оганесян режиссёр 1961 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1961 çулхи фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностудин фильмĕсем Категори:ССРП шаркурни фильмĕсем Категори:ССРП çамрăксен фильмĕсем Категори:Генрих Оганесянăн фильмĕсем Категори:Анатолий Рыбаковăн хайлавĕсене экранизациленисем
Бумер (фильм)
Бумер (Бумер) — СТВ киностудире Пётр Буслов режиссёр 2003 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Персефона
мини|Прозерпина. [[Данте Габриэль Россетти ӳнерҫен ӗҫӗ.]] Персефона (Περσεφόνη) — грек халаплӑхӗн тулли пурнӑҫ тата виллнисен патшалӑхӗн турри. Деметрапа Зевсӑн хӗрӗ, Аидӑн арӑмӗ. Рим халаплӑхӗнче — Прозерпина. Олимп туррисен шутне кӗрет.
Астрономире
Персефона — 1895 ҫулта уҫнӑ астероид.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ Категори:Турăсем, алфавитпа Категори:Олимп туррисем
Писъявис
Писъявис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Лая юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Нальă
мини|Ньăмака
Нальă, çавăн пекех ньăмака, нимака, шапа пăтти, шапа ӳлеки, шапа нимаки, мыма, йăлкав, най тата ытти те —  ытларах фотоавтотрофлӑ пӗр клеткаллӑ, колониллӗ е нумай клеткаллӑ организмсен гетерогенлӑ экологи ушканӗ, яланхи пекех, шывра ӳссе пурӑнать. Кӑмпасемпе хутшӑнса, ку организмсем эволюцине пула пачах ҫӗнӗ организмсене — лишайниксене туса кӑларнӑ. Шыв курăкĕсене тӗпчекен ӑслӑха альгологи теҫҫӗ.
Вальă (сăвă виçи)
Вальă (вырăсла Дольник) — сăвă виçи. Акцентлă сăввăн тĕсĕ.Сăвă йĕркисенче пусăмсен шучĕ пĕр пек, вĕсен хушшинчи (хушăксенчи) пусăмсăр сыпăксен шучĕ вара улшăнса тăрать: пĕрререн пуçласа иккĕ таранччен. Хушăксен уйрăмлахĕ пĕрререн иртмест: 2-1=1. Хăшпĕр тĕлте пусăмсем умлăн-хыçлăн тăрсан, хушăкра нуль пусăмсăр сыпăк тăнă пек курăнать те хайхи максимумла уйрăмлăх 2-0=2 пулать. Çавна кура дольник теессинчен пăрăнса тактовик теме тивет.
Дольник сулăмĕллĕ сăввăн тĕслĕхĕ (Петĕр Хусанкай, "Мамăк çурăлнă тапхăр..." (1933):
Мамăк çурăлнă тапхăр. — U — U U — U Шăрăх тăраççĕ кунсем. — U U — U U — Эпĕр иккĕн утатпăр      — U — U U — U         Хирĕç çилпе ÿпĕнсе. — U U — U U —
Сăвă йĕркисемпе юнашар кунта пурте ăнланакан паллăсемпе унăн дольникле схемине кăтартнă.
Калас пулать, илсе кăтартнă тĕслĕхĕн тата тепĕр уйрăмлăх та пур. Уйрăм йĕркесем таса картсем çине пайланмаççĕ ĕнтĕ. Анчах пĕрремĕш-виççĕмĕш тата иккĕмĕш-тăваттăмĕш йĕркесем ритм енчен эквивалентлă. Çавна пула сăввăн ăслайне логаэд теме те пулать. Анчах та апла калани вальă тенине те хирĕçлемест. Вльăлла логаэд е логаэдла вальă. Иккĕмĕш-тăваттамĕш йĕркесене çавăн пекех анапестла çемĕллĕ теме те пулать, çапах та вĕсене, çав йĕркесене, мĕнпур сăвăран уйăрса яраймастăн.
Вальă сăмаха хăйне вара чăвашсем пурте питĕ аван пĕлеççĕ. Вăл — «пай» сăмахан синонимĕ. Кунта ăна, вырăс чĕлхинчи «дольник» тенине калькăласа куçарнă май, сăвă теримнĕ пек усă курнă.
Логэдлах мар вальă сăввăн тĕслĕхĕ (Çеçпĕл Мишши, «Пурнăçпа вилĕм»).
Ушкăн-ушкăн шур пĕлĕт иртет;    — U — U U — U U — Тăлăх хирте каç пулса килет. — U U — U U — U — Курăксене тайса çил вĕрет,      — U U — U U — U — Çĕр çумĕпе тусан вĕçтерет. — U U — U — U U —
Чăн та, кунта та иккĕмĕш тата виççĕмĕш йĕркесен çеммисем пĕр темелле, анчах те пĕрремĕш тата тăваттăмĕш йĕркесем пач урăх ритмлă.
Асăннă «Пурнăçпа вилĕм» сăввăн малаллахи çемми:
Сяку-Яха (Сыда-Яха юппи)
Сяку-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Сыды-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 95 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Вальă (сăвă виçи)
Хирте пĕр тĕмеске пĕр-пĕччен... — U — U U — U U — Тăпри çине пуснă вĕлтĕрен. — U U — U U — U — Вилнĕ çын тăпри вăл, çав тăпра,    — U — U  — U U U — Ырă çынни вилнĕ вăрçăра. — U U — U U — U U  —
Сяку-Яха (Сыда-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Вальă (сăвă виçи)
Кунта пусăмсен чиккинче пĕр тĕлте виçĕ сыпăклă хушăк та курăнать. Çакă сăввăн çеммин ахаль вальăран тактовик патнелле куçас туртăм пуррине пĕлтерет-ха ĕнтĕ. Çапах та сăвва пĕтемпех илсен, унта пурпĕрех вальă ăслайĕ малта тăрать. Çавăн пекех «хирте», «тăпри» сăмахсенче, сăввăн малтанхи сулăмне сыхласа хăварас тесен, пусăма пĕрремĕш сыпăксене лартма тивнине шута илнĕ.
Сяку-Яха (Сыда-Яха юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вальă (сăвă виçи)
Каçăсем
Категори:Авалхи метрика Категори:Метрика Категори:Поэзи * * Категори:Сăвă Категори:Изотонизм Категори:Вальă
Сяку-Яха (Сыда-Яха юппи)
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Шăрăн
Шăрăн (Подлипки, Шырын)  — Рязань облаçĕн Касимов районĕнчи Тутарпай ял тăрăхне кĕрекен историлле тутар ялĕ. Тутарсем тата вырăссем пурăнаççĕ.
Тавралăх
.
Каçăсем
Категори:Касимов районĕнчи пурăнан вырăнсем Категори:Касимов тутарĕсен пурăнан вырăнĕсем
Конструктивизм (этнологи)
Конструктивизм — этнологи ăславĕнчи этноссене социаллă конструкт пек пăхма ăнтăлакан туртăм (ен).
Стерляжья
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем
Гампелен
Гампелен — (Gampelen) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Эрлах тăрăхне кĕрет. 769 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0495.
Гершпренц
Гершпренц — Германи территоринчи юханшыв. Гессен, Бавари территорипе юхать. Юханшыв Майн (юханшыв) юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51,3 км, бассейн лаптăкĕ 512,98 км2.
Аид
мини|Аид Церберпа. Ӳнерҫи паллӑ мар.
Аид (Ἀΐδης (Aidis) е ᾍδης,) — грек халаплӑхӗн ҫӗр айӗнчи вилнисен патшалӑхӗн турри тата вилнисен патшалӑхӗн ячӗ. Олимп турри.
Прозерпинана вӑрласа качча илнӗ.
Атрибучӗсем
Унӑн пулӑшуҫи Цербер - виҫпуҫлӑ йытӑ. Вӑл вилнисене чӗррисем патне таврӑнма памасть.
Каҫӑсем
Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ
Неон изотопĕсем
Неон изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă неон хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Отнога (Бурлук юппи)
Отнога  —Раççей территоринчи юханшыв. Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Бурлук юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 19 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Тип тытни
Тип тытни, типĕ тытни, типĕ — тĕн хушнине кура апат çийессинчен, шыв ĕçессинчен вăхăтлăха мĕнле те пулин тытăнса тăни.
Неон изотопĕсем
24Mg тата 25Mg изотпĕсене нейтронсемпе персен 21Ne и 22Ne неон изотопĕсем пулаççĕ:
Отнога (Бурлук юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Неон изотопĕсем
Тата сахал тухăмлă 21Ne тата 22Ne пулакан тĕшĕ реакцисене палăртнă:
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Агрыз районĕ
Агрыз районĕ (Әгерҗе районы) — Тутарстан Республикине кĕрекен (РФ) администрациллĕ-территориллĕ виçи тата муниципаллă йĕркеленĕвĕ (муниципаллă район). Анăç, çурçĕр, тухăç енче Удмурт Республикипе, кăнтăр енче Анат Кама шывусравĕн (Чулман Атăл) акваторипе — Мензеле, Тукай, Менделеевски районĕсемпе чикĕ тытать.
Отнога (Бурлук юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Тип тытни
Каçăсем
Категори:Тĕн Категори:Аскетизм
Çăвăр
Çăвăр — пыл хурчĕсен вĕллерен, çĕнĕ амапа пĕрле,  уйрăлса тухнă йышĕ.
Каçăсем
Категори:Хурт-кăпшанкăсем Категори:Энтомологи Категори:Хурт-хăмăр ĕрчетесси Категори:Пыл хурчĕ Категори:Хурт-хăмăр Категори:Пыл
Карпынг-Ега
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Бакури патшалăх университечĕ
Бакури патшалăх университечĕ — Азербаджанри профессиллĕ аслă пĕлĕвĕн учрежденийĕ. Университет Европăри университетсен ассоциацине кĕрет.
Поло кĕпе
Поло кĕпе — ятарлă материалтан çĕленĕ спорт сĕмĕллĕ кĕпе. Кăнтăрти çĕршывсенче унпа хăшпĕр чухне классикăлла кĕпесемпе тан усă кураççĕ. Арҫын кӗпи (тата классикалла арҫын кӗпи) — тумтир тӗсӗ.
Бакури патшалăх университечĕ
Каçăсем
Бакинский государственный университет
Поло кĕпе
Поло кĕпене Раççейре «тенниска» теесси анлăн сарăлнă.
Каҫӑсем
Категори:Кӗпесем Категори:Тумтир Категори:Поло Категори:Кӗпесем
Твид (тĕртĕм)
Твид (tweed) — фактурăллă çăм тĕртĕм,
Касах
Касах (Քասախ) — Армени территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Севджур юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 89 км, бассейн лаптăкĕ 1480 км2.
Каçăсем
Категори:Армени юханшывĕсем
Атом радиусĕ
Атом радиусĕ — атом нуклонсарĕ тата электронсен чи аякри стабиллĕ орбити хушшинчи инçĕш
Литература
Категори:Атомсем Категори:Атом физики Категори:Кристаллохими
Облат-Яха
Облат-Яха —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тыдэпя-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 15 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 46 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Фрибур (кантон)
Фрибу́р е Фра́йбург (Fribourg, Freiburg, Friburgo, Friburg) — Швейцарин анăçĕнчи иккĕ чĕлхеллĕ кантон (63 % франс чĕлхипе калаçаççĕ, 29 % - нимĕçле). Администраци центрĕ — Фрибур е Фрайбург (Fribourg, Freiburg, Friburgo, Friburg) Фрибур (Фрайбург). 291 395 çын пурăнать (10-мĕш вырăнта, 2012 ç.).
Каçăсем
*
Сылтăм Иевка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Жаворонков Василий Гаврилович
Жаворонков Василий Гаврилович  — (10.02.1906(28.01)-09.06.1987), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра СССР патшалăх тата парти ĕçченĕ,.
Сылтăм Иевка
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Таврăну (фильм, Звягинцев)
Возвращение (Возвращение) — РЕН ТВ киностудире Андрей Звягинцев режиссёр 2003 çулта ӳкернĕ рус мусăк илемлĕ камичĕ.
Ельшма
Ельшма — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Толшма юханшыва юхса кĕрет. 58 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Пихта-Ёль
Пихта-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Вой-Вож юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Нерым-Еган (Айка-Еган юппи)
Нерым-Еган  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв айка-Еган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  16 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Цербер
мини|Геркулеспа Цербер. П.П.Рубенс ӗҫӗ. Цербер тата Кербер (Κέρβερος, ) — грек халаплӑхӗн Тифонпа Ехидна (Тартарпа Гея) туса янӑ виҫӗ пуҫлӑ йытӑ, унӑн ҫӑварӗсенчен наркӑмӑшлӑ сĕлеке юхать. Цербер Аидӑн вилнисен патшалӑхӗн хапхине хуралланӑ, вилнисене чӗррисен тӗнчине таврӑнма ирӗк паман. Анчах ку вӑйлӑ чӗрчуна Геракл, (Геркулес) ҫӗнме пултарайнӑ.
Каҫӑсем
Категори:Халаплăх Категори:Авалхи Грецин халаплăхĕ
Инструментализм
Инструментализм — философири тата ăслав методологийĕнчи туртăм (ен), ăславри ăнлавсене, теорисене, гипотезăсене инструмент пек пăханскер. Инструментализм прагматизмпа, операционализмпа,  конвенционализмпа тачă çыхăннă. Инструментализм концепцине Джон Дьюи палăртнă. Инструментализм идейисем чылай ăçлавçăсен (Г. Р. Кирхгоф, Г. Герц, П. У. Бриджмен, А. С. Эддингтон) позицине витĕм кÿнĕ.
Инстрементализм этнологире те пысăк вырăн йышăнать.
Каçăсем
Категори:Истори Категори:Цивилизаци Категори:Философи Категори:Этнологи
Вайнинген (Цюрих)
Вайнинген (Weiningen ZH) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Дитикон тăрăхне кĕрет. 4118 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0251.
Суйга (Кеть юппи)
Суйга  — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Кеть юханшывăнн сулахай çыранпе вăрринчен 340 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 130 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гёттельбах
Гёттельбах — Германи территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Шильтах (юханшыв)|Шильтах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 4,5 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Элементарлă алгебра
Элементарлă алгебра— алгебрăн чи ватă пайĕ, унта алгебрăлла сăнарлăхсене, чăн тата компелекслă хисепсемлĕ танлăхсене тишкереççĕ.
Кулленхи пурнăçра вара кĕçĕн шкулта вĕрентекен алгебра пек ăнланма пулать.
Вуламалли
Категори:Математика Категори:Алгебра Категори:Элементарлă алгебра Категори:Элементарлă математика
Кĕпе
мини|классикалла арҫын кӗпи Кĕпе (кĕске кĕпе) — çыннăн çанçурăмне хуплакан çийелти тумтир. Хальхи вăхăтра уннашкал япалана арçынсем çеç мар, хĕрарăмсем те тăхăнаççĕ. Çавăн пекех çывăрмалли тумтир шутланакан çĕрлехи кĕпе текенни те пур.
Хĕрарăм кĕпи арçын кĕпинчен ÿт-пÿ уйрăмлăхĕсемпе çыхăннă енсемпе тата тÿмелесси тепĕр енче пулнипе çеç уйралса тăрать.
Каçăсем
Категори:Тумтир
Ылмаш (пуплев пайĕ)
Ят вырăнĕ, — ят сăмахсен (япала ячĕсен, паллă ячĕсен, хисеп ячĕсен) пĕлтерĕшĕсене пĕтĕмĕшле палăртакан, анчах вĕсен ячĕсене кăтартман пуплев пайĕ (эпĕ, эсĕ, вăл, хам, хăй, ку, çак, леш, кам, мĕн, мĕнпе). Ят вырăнĕ ячĕ конкретлă пĕлтерĕшĕ пуплевре çеç палăрать. 1920-1930 çулсенче шкулти вĕренӳ кĕнекисенче ылмаш терминпа усă курнă. Кампа? Манпа, Санпа, Викторпа, Кам пек? Ман пек, Сан пек, Виктор пек ят вырăнне тенине пĕлтереть.
Пĕлтерĕшĕпе грамматика паллисем тăрăх ят вырăнĕ ячĕсем тĕрлĕ пуплев пайĕсем евĕрлĕ:
Чăваш чĕлхинче ят вырăнĕ ячĕсем çичĕ ушкăна уйрăлаççĕ:
Япала ячĕ евĕрлĕ ят вырăнĕ ячĕсем пурте вĕçленеççĕ, нумай хисепре пулаççĕ (эпе — эпир, вăл — вĕсем, хам — хамăр, кам — камсем, çав — çавсем).
Сăпат местоименийĕн пуçламăш форми вĕçленӳ парадигминче тĕп ӳкĕмре çеç сыхланса юлать, ытти ӳкĕмсенче сăмах тĕпĕ улшăнать (эпĕ — манăн, мана, эсĕ — санăн, сана...).
Таврăну ят вырăнĕ ячĕсем сăпат тата хисеп тăрăх улшăнаççĕ (1 с. хам — хамăр, 2 с. ху — хăвăр, 3 с. хăй — хăйсем); япала ячĕсем пекех вĕçленеççĕ.
Çуклăх тата паллă мар ят вырăнĕ ячĕсем — пулăвĕ тĕлĕшĕнчен иккĕмĕшле сăмахсем:
Ыйту ылмаш ячĕсем пуплеври хутсăр сĕнӳсене ыйтуллă тăваççĕ (Кам калас тет? Кам пĕлет?). Хутлă сĕнӳре вĕсем пăхăнуллă сĕнӳре тĕп сĕнӳпе çыхăнтарма пулăшаççĕ (Кам ĕçлемест, çав çимест).
Хăш-пĕр ятсен хыççăн пек вырăнне -ашкал (-ешкел) аффиксĕ пулма пултарать (ман пек, сан пек, пирĕн пек), ун пек формăна ылмаш ячĕ евĕрлĕх форми теççĕ. Вăл сăпат, таврăну тата кăтарту местоименисенчен пулать (сан пек, хăвăн пек, çавăн пек). Кун пек формăри ылмаш ячĕ ытларах япала ятне ăнлантарать, глаголпа та çыхăнма пултарать. Синтаксис тĕлĕшĕнчен ылмаш ячĕсем сĕнӳн пур пайташĕсем те пулма пултараççĕ.
Вуламалли
Категори:Пуплев пайĕсем
Омрась-Хетта
Омрась-Хетта —Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ай-Хетта юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 38 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 84 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Памбак
Памбак (Փամբակ) — Армени территоринчи юханшыв. Лорий облаçĕтерриторипе юхать. Юханшыв Дебед (юханшыв)|Дебед  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 86 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Пĕтĕмпех чăнласа
Пĕтĕмпех чăнласа (Совершенно серьёзно) — Мосфильм киностудире Эльдар Рязанов режиссёр 1961 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Алгебрăлла сăнарлăх
Алгебрăлла сăнарлăх — пĕр е темиçе алгебрăлла капа (хисепсене тата сасапаллисене) юнашар тăратса вĕсене хушас, кăларас, пайлас, хутлас, çавăн пекех тымар кăларас тата капаштарас (кăтартăшсем тулли хисеп пулмалла) паллăсемпе çыхăнтрни. Çакăн пек çыхăннă капсен шучĕ шутлă (вĕçсĕрлĕхле мар) пулмалла
Асăрхавсем
Категори:Математика Категори:Алгебра Категори:Элементарлă алгебра
Сылтăм Перепуск
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Ягуар
мини|Ареалӗ
Ягуар  — сĕтпе ӳсекенсен кушак йышшисен кил-йышӗнчи тискер текĕрĕн чӗрчунӗ.
Пантера йӑхӗн пилӗк пайташӗсенчен пӗри, пысӑк кушаксен шутне кӗрет. Ҫурҫӗр тата Кӑнтӑр Америкасен ҫӗрӗсенче пурӑнаканнисенчен пӗртен пӗр пайташӗ. Пысакӑшӗпе тӗнчере виҫҫӗмӗш, кушак йышшисен Ҫӗнӗ тӗнчери пӗрри. Ареалӗ Мексикаран кӑнтӑралла Парагвая тата ҫурҫӗр Аргентинана ҫити сарӑлнӑ.
Тӑршшӗ хӳрине шутламасӑр 112—185 см, хӳри 45—75 см, йывӑрӑшӗ 36—113 кг, ытларах чух 60—90 кг, хӑш чух 120 кг ҫити. Пӑхма ягуар питӗ леопарда аса илтерет, анчах унран нумай пысӑкрах. Тигр евӗр, вӑл шывра начарах мар ишет.
Кмит Леонид Александрович
Каçăсем
Категори:1908 çулта çуралнисем Категори:Пушăн 9-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1982 çулта вилнисем Категори:Пушăн 11-мĕшĕнче вилнисем
Проток Гнилушка
Проток Гнилушка —Раççей территоринчи юханшыв. Волгоград облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Медведица юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 262 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Ягуар
Каҫӑсем
Категори:Кушак йышшисем  Категори:Чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Проток Гнилушка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тын шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Медведица Терса кĕнинчен вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юпписен бассейнĕ Хопёрпа С.Донец юпписем хушшинче. Юханшыв бассейнĕ — Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Волгоград облаçĕн юханшывĕсем
Ионизаци энергийĕ
Иониза́ци энергийĕ — çыхăну энергийĕн тĕсĕ, урăхла ăна  ионизацин пĕрремĕш  потенциалĕ (I1) теççĕ,
Каçăсем
Категори:Пĕрлехи хими Категори:Энерги Категори:Ионизаци
Карты-Варын-Юган
Карты-Варын-Юган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Лямин 2-мĕш юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  75 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 83 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Алапӳ районĕ
Алапӳ районĕ (Alabuğa rayonı, Алабуга́ районы́) — Тутарстан Республикине кĕрекен (РФ) администрациллĕ-территориллĕ виçи тата муниципаллă йĕркеленĕвĕ (муниципаллă район). Республикăн çурçĕр-тухăçĕнче вырнаçнă. Администраци центрĕ — Алапӳ хула.
МИХ
Район хаçачĕсем — «Новая Кама», «Алабуга нуры» («Алапӳ çути») вырăсла/тутврлв.
Асăрхавсем
*
Люшерц
Люшерц — (Lüscherz) — Швейцарири коммуна, Берн кантонне кĕрет.
Эрлах тăрăхне кĕрет. 540 çын (2006) пурăнать. Официаллă код — 0497.
Каçăсем
Категори:Берн кантонĕн хулисем
Плавун-Ёль
Плавун-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Юр-Яга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 65 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сервал
Сервал е тӗмлӗх кушакӗ — сĕтпе ӳсекенсен кушак йышшисен кил-йышӗнчи тискер текĕрĕн чӗрчунӗ.
Каҫӑсем
Категори:Кушак йышшисем  Категори:Чĕрчунсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Сяку-Яха (Юрибей юппи)
Сяку-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Юрибей юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 295 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Николаев Олег Алексеевич
Олег Алексеевич Николаев (декабрĕн 10-мĕшĕ, 1969, Чурпай, Хĕрлĕ Чутай районĕ, Чăваш АССРĕ, РСФСР, СССР) — Раççей патшалăх тата политика ĕçлевçи, экономист. 2020-мĕш çулхи январĕн 29-мĕшĕнчен тытăнса — Чăваш республикин Пуçлăхĕн тивĕçĕсене пурнăçлаканĕ. 2020-мĕш çулхи сентябрĕн 22-мĕшĕнчен — Чăваш республикин Пуçлăхĕ.
Раççей Федерацийĕн Федераллă пухăвĕн Патшалăх думин VII чĕнĕмĕн депутачĕ (2016-2020), вăл шутра думăн ницилĕхсен ĕçĕсен комитечĕн ертÿçи (2020-мĕш çулхи январĕн 22- тата 29-мĕшĕсем хушшинче). «Тĕрĕслĕхлĕ Раççей» партин Тĕп Канашĕн пайташĕ.
Биографи
Олег Николаев 1969-мĕш çулхи декабрĕн 10-мĕшĕнче Чăваш Енти Хĕрлĕ Чутай районĕнчи Чурпай ялĕнче чăваш хресчен килйышĕнче çуралса ÿснĕ. Ашшĕ-амăшĕ Хĕрлĕ Чутай районĕнчи «Марксист» колхозра ĕçленĕ: Алексей Тимофеевич — шохвĕр, Валентина Фёдоровна — ахаль колхозçă. Олег 7 çул тултарсан унăн ашшĕ вилнĕ, амăшĕ, 3 пĕчĕк ачапа тăлăх тăрса юлнăскер, тата малалла пурăннă. Анчах та паянхи кун тĕлне вăл та вилнĕ.
Шкул çулĕсенче Олег колхозра ĕçленĕ. Чăваш республикин тава тивĕçлĕ вĕрентевçи М. М. Волкова палăртнă тăрăх, унăн вĕренекенĕ Олег Николаев, Хĕрлĕ Чутайри Штанашри шкула çÿрекенскер, «шеп» паллăсем çеç илнĕ. Тепĕр çăлкуç кăтартнă тăрăх, çапах та шкулта унăн икĕ «тăваттă» пулнă, вĕсенчен пĕри — нимĕç чĕлхипе; анчах та çакă ăна каярахпа Германире вĕренме (стажировкăра пулма) чăрмантарман. Ялта 8 класс пĕтериччен пурăннă. 1985 тата 1989 çулсем хушшинче СССР Минстройĕн Шупашкарти çурттăвăм техникумĕнче вĕреннĕ. Илнĕ пĕлÿлĕх — «индустри тата граждан çурттăвăмлăхĕн техник-строителĕ»
1989-мĕш çулхи апрельтен — СУ-15 ПСО «Монолитстрой» (Шупашкар) йĕркелĕмре тимĕр-бетон конструкцийĕсен монтажникĕ. 1989-мĕш çулхи майран 1991-мĕш çулхи майччен — Совет Çарĕнче хĕсметре тăнă.
Профессилле ĕçхĕл
Монтажникре ĕçленисĕр пуçне О. А. Николаевăн малашне тата ак çакнашкал ĕçсенче пулма тивнĕ: шохвĕр-ÿтсыхлавçă, хăрушсăрлăх хĕсметĕнче сыхлавçă, техник-строитель, тĕп бухгалтер, çурттăвăм-телекоммуникаци компанийĕн директорĕн çумĕ.
1998-мĕш çулта И. Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнче, «экономика теорийĕ» енĕпе, «экономист» квалификацийĕпе, аслă пĕлÿ илет. Тепĕр 1999-мĕш çулта çав аслă шкултах ертсепырав çыннисен курсĕсене Федераллă программăпа пĕтерет. Пĕр çулталăк Германире стажировкăра пулать. Калас пулать, стажировка хыççăнах Германи тÿре-шари, илнĕ пĕлĕве терĕслес шутпа, конкурс ирттернĕ. Грант комиссийĕ пĕрремĕш премие Олег Николаев ĕçленĕ ЗАО «Телефонстрой» фирма реализациленĕ проекта панă: 1990-мĕш çулсен  вĕçĕнче Çĕнĕ Шупашкарти çав фирма нимĕçсен хатĕрĕсен никĕсĕ çинче телейышăну тытăмĕсене кабель телевиденийĕпе улăштарнă; çапла вара хулара пирвайхи хут тăтăшлăхсене пайлама пултаракан тата кутăнла сигнал йышăнма май паракан тетел хута кайнă.
Малалла О. А. Николаев халăх хуçалăхĕ валли ертсепырав кадрĕсем хатĕрлемелли Президент Программипе татах пĕлÿ илнĕ, çавăн пекех Раççейĕн уйрăм Федераллă хĕсметĕнче  те (1999).
2000-мĕш çулта Патшалăх думин депутачĕ Анатолий Аксаков сĕннипе ЗАО ПСФ «Телефонстрой» компани йĕркеленĕ ООО «Пĕчĕк бизнесăн лизинг компанийĕ» (ООО «Ликомб», Шупашкар) пуçне тăрать, 2002-мĕш çулччен ертсе пырать.
Чăваш Ен шайĕнчи политикăлла тата патшалăхла ĕçлев
2002-мĕш çулхи январьте Анатолий Аксаков сĕннипе Олег Николаева Чăваш республикин Министрсен Кабинетне (Н. Ю. Партасова туре-шари) патшалăх хĕсметне йышăннă — Экономика аталанăвĕн тата суту-илÿ министăрлăхĕн Бизнес аталанăвĕн департаменчĕн ертÿçи туса. 2003-мĕш çулхи январьтен пуçласа, çавăн пекех, Экономика аталанăвĕн тата суту-илÿ министрĕн çумĕ пулнă. Министăрлăхра вăтам тата пĕчĕк бизнеса аталантармалли механизмсене, усăкуравçăсен рынокне, тулаш экономика çыхăнăвĕсене, халăх промыслисене йĕркелессипе ĕçленĕ. Çакă 2004-мĕш çулхи октябрьччен тăсăлнă, вара вăл ОАО «Контур» (Шупашкар) йĕркелĕме генераллĕ директорăн стратегилле аталану енĕпе ĕçлекен çумĕ пулса куçнă.
2004-мĕш çулта ЗАО ПСФ «Телефонстрой» тытăма таврăнать те 2008-мĕш çулччен генераллĕ директор çумĕнче тăрăшать; каярах ООО «Алза» компанин директорĕн экономикăпа финанс енĕпе çумĕ. 2007-мĕш çулччен, Анатолий Аксаков сĕннипе кĕнĕ хыççăн, Раççей Федерацийĕн Халăх партийĕн пайташĕ. 2007-мĕш çулта «Тĕрĕслĕхлĕ Раççей» партин пайташĕ, мĕншĕн тесен унта хайхи Раççей федерацийĕн Халăх партийĕ кĕрет. 2008 тата 2009 çулсем хушшинче «Раççейри регионаллă банксен ассоциацийĕ» НКОра Тĕнчери хутшăнусен центрĕн директорĕнче, вице-президентра, Тенчери ĕçлевлĕх центрĕн директорĕнче. 2009 тата 2011 çулсем хушшинче — «Мособлбанк» (ОАО) филиалĕн (6№) операцисем тăвакан «Чебоксары» офисĕн ертсепыравçи; 2011 тата 2013 çулсем хушшинче çав банкăн 19№ филиалĕн директорĕнче.
2011-мĕш çулта «Тĕрĕслĕхлĕ Раççей» партирен Чăваш республикин V чĕнĕмри Патшалăх Канашне депутат пулма тăрать, мандатсене валеçнĕ хыççăн чăнах та депутат пулать. Вăл унта — Патшалăх Канашĕн бюджет, финанс, налогсем енĕпе тата экономикăлла политика, агроиндустри комплексĕ тата экологи енĕпе ĕçлекен комитетсен пайташĕ.
2015-мĕш çулхи сентябрьте хăйĕн кандидатне Чăваш республикин Пуçлăхĕ пулма тата, унпа пĕрлех, Шупашкар хула пухăвĕн депутачĕ пулма тăратнă. Вара Пуçлăх пулма 14,7 % чухлĕ сасă пухнă, Шупашкар хула пухăвĕн депутачĕн мандатне те тивĕçнĕ, анчах юлашкине, Патшалăх пухăвĕн депутачĕ пулса юлас тесе, хăйĕнчен катертнĕ. 2016-мĕш çулхи сентябрĕн 18-мĕшĕнче Чăваш республикин Патшалăх Канашĕн суйлавне хутшăннă — пĕрлехи йышпа та (пĕрремеш номер), пĕр мандатлă Етĕрнери 19№ округпа та. Суйланнă, анчах вырăна хайĕнчен каллех катертнĕ. Хальхинче Раççей Федерацийĕн думине суйланнине кура. 2016-мĕш çулта Олег Николаев уйрăм усламсă шутланнă. 2016-мĕш çулхи июль-сентябрь хушшинче АО «Раççей аукцион çурчĕ» генераллĕ директорĕн канашçи.
Патшалăх думин депутачĕ
Пӗр вӑхӑтрах сентябрӗн 18-мӗшӗнче VII патшалӑх думин депутачӗ "Тӗрӗс Россия"партирен суйланӑ. Федераци списокӗн йышӗнче (регионти 10 № - лӗ ушкӑнри пӗрремӗш номер), ҫавӑн пекех Шупашкарти пӗр мандатлӑ суйлав округӗ тӑрӑх 38 № - лӗ. Суйлав пӗтӗмлетӗвӗсем тӑрӑх парти списокӗпе госдумра вырӑн илтӗм. Пӗр мандатлӑ округра иккӗмӗш вырӑна "Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей" кандидатӗнчен Леонид Черкесов (46,77%) [10] йышӑнчӗ.
Госдумра комисси председателӗн заместителӗн депутачӗсем Тупӑшсем, пурлӑх тата пурлӑх евӗр обязательствисем ҫинчен калакан сведенисем тӗрӗс пулнине тӗрӗслес ыйтупа патшалӑх думин депутачӗсем, мандат ыйтӑвӗсем тата депутат этикин ыйтӑвӗсем ҫине тӑратакан сведенисем тӗрӗс пулнине тӗрӗслес енӗпе ӗҫлекен должноҫ йышӑннӑ.
Чăваш Республикин пуҫлăхĕн тивĕҫĕсене вăхăтлăха пурнăҫлакан.
2020 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Раҫҫей Федерацийӗн президенчӗн В.В. Путин Указӗпе Олег Николаева чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн тивӗҫӗсене вӑхӑтлӑха пурнӑҫлакан Михаил Игнатьев должноҫран шанӑҫа ҫухатнипе ҫыхӑннӑ[13] шанӑҫа ҫухатнипе палӑртнӑ. Николаев хӑйӗн тивӗҫне Чӑваш Ен пуҫлӑхӗн врио ҫапла палӑртнӑ: "Тӗрӗссипе каласан, туйӑмсем мана тултараҫҫӗ. Эпӗ ялти ахаль каччӑ, Нихӑҫан Та Кремле лекме, ҫӗршыв президенчӗн аллине чӑмӑртама ӗмӗтленменччӗ".
Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗн ҫӗнӗ йышне йӗркелеме тытӑннӑранпа. Олег Николаев сӗннипе Госдумӑн депутачӗ Анатолий Аксаков чӑваш Республикин Канашлу органӗ — Общество канашӗн экономика ыйтӑвӗсемпе Общество канашӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑрӗ. Чӑваш Республикин ҫӗнӗ правительствине йӗркеленӗ чухне Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗн малтанхи составӗсен, ҫав шутра "Единая Россия"партин членӗсем шутланакан кадрсемпе усӑ курать[. 2020 ҫулхи февралӗн 6-мӗшӗнче чӑваш Республикин министрсен Кабинечӗн председателӗн тивӗҫӗсене пурнӑҫланӑ, ҫак постра И.Б. Моторина улӑштарнӑ.
2020 ҫулхи февралӗн 15-мӗшӗнче "Тӗрӗс Россия" партин чӑваш регионти уйрӑмӗн ертӳҫи полномочийӗсене хӑй ҫине илчӗ.
Килйыш тата харпăр пурнăҫ
Авланнӑ иккӗмӗш мӑшӑрлану [16]. Шупашкар хулинче Пурӑнакан Ольга Геннадьевна Николаевӑн пӗрремӗш мӑшӑрӗнчен - Олегпа хӗрӗ-Ольга пур, вӗсем мӑшӑрланнӑранпа амӑшӗпе пӗрле пурӑннӑ.
Иккӗмӗш арӑмӗ-Наталья Алексеевна Николаева (Романов качча тухиччен) - Шупашкарти (йӑхӗ . Мартӑн 6-мӗшӗнче 1976). Хӑйӗн интервьюӗнче Олег Николаев вӗсем "уявра пӗрремӗш хут ӑнсӑртран, ӑнсӑртран тӗл пулни ҫинчен каласа панӑ. Пӗрремӗш тӗлпулу темиҫе эрнерен"[17]; мӑшӑрсем икӗ ача ҫуратса ӳстереҫҫӗ (Максим ывӑлӗпе хӗрӗ, пӗрремӗш мӑшӑрӗнчен Наталья Алексеевнӑн хӗрӗ пур). Наталья Алексеевна каланӑ тӑрӑх, Олег Николаевӑн ачисем "пирӗн официаллӑ сайтран хӑнара час-часах пулаҫҫӗ". 1997 ҫулта И. Я. ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Яковлева пуҫламӑш классенче вӗрентекен професси илнӗ. Шупашкарти 45 № -лӗ вӑтам шкулта педагог — психологра вӑй хунӑ; "Сирӗн радио" ГКК-пк яваплӑ кӑларӑм радиостанцийӗнче виҫӗ ҫул хушшинче "Чӑваш Ен" ооо директорӗн заместителӗн должноҫне йышӑннӑ; "Мособланк" АКБ шупашкарти филиалӗнче (ОАО) реклама енӗпе ертсе пыракан специалист пулса ӗҫленӗ. "Тӗрӗс Россия"парти членӗ. 2015 ҫулта учредитель пулса Тӑнӑ та "Аталану" Ырлӑх фондне ертсе пынӑ. 2015 ҫулта Наталья Николаева "Тӗрӗс Россия" парти депутачӗсен Шупашкар хула пухӑвӗн депутачӗсен кандидачӗ пулнӑ; 2016 ҫулта Чӑваш Республикин VI созыв Патшалӑх Канашне суйлавсене хутшӑннӑ.
Ашшĕпе амăшĕ пирки маларах каланă ĕнтĕ. Кунсăр пуçне «Хыпар» хаçат акă мĕн пĕлтерет :
Тупăшсем тата пурлăх
2016 ҫулта Олег Николаев 3 млн 77 пин тенкӗ ӗҫлесе илнӗ, 2017 ҫулта — 4 млн 697,9 пин тенкӗ, 2018 ҫулта — 4 млн 809,6 пин тенкӗ. Унӑн иккӗмӗш мӑшӑрӗ-150 пин, 100 пин тата 217,4 пин тенкӗ, тивӗҫлӗн. Олег Николаева Hyundai ix55 автомобиль, арӑмне — Nissan Micra.
Николаев госдумӑн депутачӗ пулнӑ вӑхӑтра Олег Николаев ҫемйи Мускавра 168,20 м² хваттерпе усӑ курнӑ.
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш политикĕсем Категори:Чăваш эконмисчĕсем Категори:1969 çулта çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Раштавăн 10-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Хĕрлĕ Чутай районĕ:Пайăр çынсем
Математикăлла индукци
Математикăлла индукци — математикăлла ĕнентерĕвĕн меслечĕ, ăна натураллă хисепсене пырса тивекен каланăлăхсен чăнлăхне кăтартма усă кураççĕ. Ку тĕллевпе малтан 1 номерлĕ каланăлăхăн — индукцин бази (базисĕ) текенскерĕн — чăнлăхне палăртаççĕ, кайран вара,  n номерлĕ каланăлăх тĕрĕс пулсан,  малалли n+1 номерлĕ каланăлăх та тĕрĕссине кăтартаççĕ — çакна индукци утăмĕ е индукцилле куçăм теççĕ.
Çак меслетпе ĕнентернине сăнарлăн домино принципĕ урлă кăтартса пама пулать. Калăпăр, доминон шăммисене пĕр рете вырнаçтарса тухнă пултăр: пĕри тÿнсен, унпа юнашарри те тÿнет (çакă пулать те ĕнтĕ индукцилле куçăм). Çапла вара, пĕрремĕш шăмма (вăл — индукци бази) тÿнтерсен, ытти мĕнпур шăмăсем те йĕркипе ÿкеççĕ.
Каçăсем
Категори:Математикăлла индукци тата унăн анлăлатăвĕсем Категори:Рекурси Категори:Ĕнентерӳллĕ ĕçлевлĕхсем
Табек
Табек — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Красноярск Ен территорипе юхать. Юханшыв Пайдугина юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 290 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кеть юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Чулымран Кеть таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :