cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Турă
Чун-чĕмлĕх пуçламăшĕсен виçпĕрлĕхлĕхĕ
Çĕр çинчи кашни çын виçĕпĕрлĕ (кĕлетке-ăстăн-чун) Турăн Çĕр çинчи пулăмĕн хăй евĕр уйрăмлă пайĕ, унăн хăй кам пулнине, кам пулас килессине тăвакан виçĕ хатĕрпе: Шухăш — Сăмах — Ӗç-пуç ирĕклĕ суйлама пултарать.
Вуламалли
Категори:Халаплă чĕрĕ чун-чĕмсем Категори:Турăсем
Мăн Азика
Мăн Азика — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ, Вологда облаçĕ территорипе юхать. Лилесвера юханшывăн сылтăм çыранĕпе 9 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Баймурзин Гаяз Исламетдинович
Баймурзин Гаяз Исламетдинович — ( - ), аякри тăвăм авиацин 4-мĕш гварди авиаци корпусĕн 4-мĕш гварди авиаци дивизин 13-мĕш гварди аякри тăвăм авиаци полкĕн эскадрилья командирĕ çумĕ, гварди майорĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 05.
Математика
Математика (μᾰθημᾰτικά < «тишкерни; ăслав») — тытăмсене, йĕркене тата çыхăнусене палăртакан ăслав. Шутлас, виçес, ăнлантарас кирлĕлĕхсене кура историре (пурнăçра) йĕркеленнĕ.
Математика кунçулĕ çинчен (кĕскен)
А. Н. Колмогоров академик математика историне çапла кăтартнă:
Кесов Сăрчĕ районĕ
Кесов Сăрчĕ районĕ, — Тверь облаçĕн хĕвелтухăç енче вырнаçнă районĕ. Район тĕпĕ Кесов Сăрчĕ хула евĕрлĕ посёлокра вырнаçнă.
Математика
Пĕлӳсен классификаци системин кодĕсем
Категори:Математика Категори:Шутлавлă ăславсем
Кесов Сăрчĕ районĕ
Географи
Район лаптăкĕ 962 çх2. Тĕп юханшывсем: Кашинка, Корожечна.
Истори
Района 1929 çулта йĕркеленĕ.
Халăх йышĕ
Районта 8,7 пин çын (2006) пурăнать. Хула халăхĕ — 3,9 пин çын шутланать.
Районта пурĕ 174 ял-хула вырнаçнă.
Çул-йĕр
Район тăрăх чукун çул иртет, Мускавпа тата ытти хуласемпе çыхăнтарать.
Каçăсем
*
Хумара
Хумара - авалхи чăваш хули.
Истори
Балкар тĕпчевçи И. М. Мизиев Хумара хули Хасар хаканлăх шутĕнче, Кубань юханшывăн сылтăм енче пулнă тесе çырса кăтартать. Хули йĕри-тавра чултан туса хӳтлĕх çавăрнă.
VIII-X ĕмĕрсенче Хумара хули хытă аталанса пынă. Тата авалрах ĕмĕрсен йĕрĕсем те палăраççĕ хула йĕркисем пулнă вырăнта. Хумара çыннисем хăйсен вилнĕ çыннисене пытарас умĕн виле шăтăкне кĕççе хунине. Çак йăла куçса çӳрекен йăхсен сĕм авалтан пыракан йăли. Хумара таврашĕнче авалхи руна çырулăхĕн тĕслĕхĕсем те нумай тупăннă. Вĕсем те кунта тĕрĕк йăхĕсем пурăннине, вĕсен чĕлхи хальхи чăваш чĕлхипе çывăх пулнине палăртаççĕ. Çак палăксене паян куна çитсе те кирлĕ таран тĕпчесе пĕтермен. Хумара çыннисем чул çурт тума ăста пулнă. Хумара хулине пăлхар-чăвашсем Купрат вăхăтĕнче е унчен маларах туса хунă. Кайран вăл Аслă Пăлхарăн чи паллă хуласенчен пĕри, Кавказри халăхсене çыхăнтаракан хăйне евĕрлĕ тĕп пулма пултарнă. Аслă та чаплă Купрат вилнĕ хыççăн Хумара хасарсен аллине лекет, çавăнпа палкар тĕпчевçи ăна Хасар хаканлăхĕн хули тет. Хумара хулине, юнашар хасар хулисене пекех, арапсем тапăнса килсе çунтарса яма пултарнă.
Каçăсем
Категори:Авалхи чăваш хулисем Категори:Чăваш халăх кун-çулĕ Категори:Атăлçи Пăлхар хулисем
Киреметево
Киреметево — Пушкăрт Республикин Хĕрлĕ Чулман Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 331 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452947, ОКАТО кочĕ — 80237825002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хĕрлĕ Чулман Атăл районĕ
716
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Çурçĕр Созик
Çурçĕр Созик — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Соз юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Армидейл
Армидейл, — Çĕнĕ Кăнтăр Уэльс штатăн çурçĕр енче вырнаçнă университетлă тата чиркӳллĕ хула, Çĕнĕ Англи регионăн административлă тĕпĕ. Сиднейпа Брисбен хушшинче шăп та лăп варринче вырнаçнă.
Категори:Австрали хулисем
Сильвестров Василий Васильевич
Сильвестров Василий Васильевич, физикăпа математика ăслăлăхĕсен тухтăрĕ (1992), Раççей И.М.Губкин ячĕллĕ нефтьпе газ университечĕн профессорĕ (2006).
Кун-çулĕ
1954 çулта Йӗпреҫ районӗнчи Чăваш Тимеш ялĕнче çуралнă. 1971 çулта Шупашкарта физика-математика шкул-интернатĕнче вăтам пĕлӳ илнĕ. 1976 çулта Чăваш патшалăх университечĕн физика-математика факультетĕнчен вĕренсе тухнă. 1979 çулта Хусанти патшалăх университечĕн аспирантуринче вĕренсе "Краевая задача Римана для автомоpфных функций в случае гpупп пеpвого класса" (Пĕрремĕш класлă группăсем чухнехи автоморфла функцисен Риманăн чикĕри тĕллевкки) темăпа ăслăлăх кандидачĕн диссертацине хӳтĕленĕ.
1979-2006 çулсенче Чăваш патшалăх университечĕн математика анализĕпе дифференциаллă танлăхсен кафедринче ĕçленĕ.
2006-мĕш çултанпа – Раççей И.М.Губкин ячĕллĕ нефтьпа газ университечĕн профессорĕ.
Раççей никĕслĕ ăслăлăхсен тĕпчевĕсен фончĕн темиçе грантăн ăслăлăх ертӳçи.
Çĕршывсен хушшинчи ĕçлев фончĕн (1993), Лондонри математика ушкĕнĕн(2000, 2002), Асла Британин Физикăпа техника енĕпе ăслăлăх тĕпчевĕсен Канашĕн (EPSRC, 2001), Луизиана штачĕн ăслăлăх ушкăнĕсен канашăн (2004, 2006) гранчĕсене тивĕç пулнă. Сорос профессорĕ (1997-2001).
Теорилле механикăн Раççей наци комитечĕн пайташĕ.
9 ăслăлăх кандидатне хатĕрленĕ.
120 ытла ăслăлăхпа методика ĕçĕсем.
2016-мĕш çулхи çурла уйăхĕнче Испанире хыпарсӑр çухалнă, , Виллине ҫурла уйӑхӗн 2-мӗшӗнче тупнӑ.
Ĕç-хĕлĕ
===Ăслăлăх ĕçĕсем ===
===Меслев ĕçĕсем ===
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш ăсчахĕсем Категори:Чăвашран тухнă математиксем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:1954 çулта çуралнисем
Энантино
Ампелографи
Хăш-пĕррисем Ламбруско сорчĕпе тĕрĕсмар танлашаççĕ.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Альбаросса
Ампелографи
1938 çулта итальян ботаникĕ Джиованни Далмассо Неббиоло тата Барбера сорчĕсем хутăшса Альбаросса сорчĕ кăларнă.
Сарăлни
Альбаросса сайра сорчĕ.Темиçе гектарсем Альба тата Алессандрия тăрăхсемче ( Пьемонт облаçĕ ) вырнаçнă.
Категори:Иçĕм сорчĕсем
717
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Жак Ширак
thumb|right|220px|Jacques Chirac (2004) Жак Ширак (Франци чĕлхипе Jacques Chirac), — Франци президенчĕ. 1932 çулхи чӳк уйăхĕн 29 Париж хулинче çуралнă. Халăх Йĕркелĕ Шкулĕнче вĕреннĕ. 1995 çулта Франци республикин президенчĕ пулса тăнă.
Категори:Франци президенчĕсем
Старый Алдар
Старый Алдар — Пушкăрт Республикин Янаул районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 98 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452815, ОКАТО кочĕ — 80259855006.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Янаул районĕ
Майкл Аррингтон
Майкл Аррингтон (J. Michael Arrington) — «TechCrunch» блог никĕслевçи тата пĕр авторĕ. «Wired» тата «Forbes» журналсем Аррингтона Тетелри чи ятлă-сумлă çынсенчен пĕри тенĕ. 2008 çулта Аррингтон «Time» журнал мĕнпур тĕнчери чи сумлă çынсенчен пĕри пулса тăрать.
Каçăсем
Категори:Çынсем:Тетел Категори:Пушăн 13-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1970 çулта çуралнисем
Додекаэдр
Додека́эдр (δώδεκα — вуниккĕ тата εδρον — хысак) - вуниккĕ тĕрĕс пиллĕк-кĕтеслĕхрен тытăнса тăракан вуникхысаклăх. Додекаэдрăн кашни тăрри тĕрĕс виççĕ пиллĕк-кĕтеслĕх тăрри шутланать.
Çапла, додекаэдрăн 12 хысак (пиллĕк-кĕтеслĕ), 30 аяк пĕрчи тата 20 тăрă (кашнинче 3 аяк пĕрчи тĕл пулаççĕ). Кашни 20 тăрă çумĕнчи лаптак кĕтессен сумми 324° тан пулать.
Додекаэдрăн 3 çăлтăрлă ĕлке.
Паллă формулăсем
Аяк пĕрчин тăршшĕ a пулсан, додекаэдр çийĕн лаптăкĕ:
Додекаэдр калăпăшĕ:
Тулашĕпе çырнă сфера радиусĕ:
Ăшне çырнă сфера радиусĕ:
Додекаэдр симметрин элеменчĕсем
Кашни тĕнĕлĕ хирĕçле выртакан аяк пĕрчин варрипе иртет.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тĕрĕс нумайхысаклăхсем
Гопник Хаскель Моисеевич
Гопник Хаскель Моисеевич (Гопник Владимир Моисеевич ) — (5.05.1917(22.04)-26.11.1989), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 2-мĕш сывлăш çарĕн 3-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 308-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 948-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн штурманĕ, майор.
Роялти (сорт)
Роялти ( Royalty ) - хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Калифорни ( АПШ ).
Ампелографи
1938 çулта Гарольд Олмо ( Harold Olmo ) Аликанте газин тата Труссо сорчĕсем хутăшса Роялти е Калифорни С 26 сорчĕ тунă.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Мăн Андушка
Мăн Андушка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Совза юханшывăн сылтăм çыранĕпе 38 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
718
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Пель-Мегыт
Пель-Мегыт — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Перт
Перт:
Францин гимнĕ
Сăмахĕсем
La Marseillaise Allons enfants de la Patrie, le jour de gloire est arrive Contre nous de la tyrannie L'etendard sanglant est leve. L'etendard sanglant est leve: Entendez-vous dans nos campagnes Mugir ces feroces soldats! Qui viennent jusque dans vos bras Egorger vos fils et vos compagnes. Refrain: Aux armes citoyens, Formez vos bataillons. Marchons! Marchons! Qu'un sang impur Abreuve nos sillons Que veut cette horde d'esclaves De traitres, de rois conjures? Pour qui ces ignobles entraves Ces fers des longtemps prepares Ces fers des longtemps prepares Francais, pour nous, Ah quel outrage Quel transport il doit exciter! C'est nous qu'on ose mediter De rendre a l'antique esclavage Refrain Quoi! Des cohortes etrangeres Feraient la loi dans nos foyers! Quoi! Ces phalanges mercenaires Terrasseraient nos fiers guerriers. Terrasseraient nos fiers guerriers. Grand Dieu! Par des mains enchainees Nos fronts, sous le joug, se ploieraient. De vils despotes deviendraient Les maitres de nos destinees Refrain Tremblez tyrans, et vous perfides L'opprobe de tous les partis. Tremblez, vos projets parricides Vont enfin recevoir leur prix! Vont enfin recevoir leur prix! Tout est soldat pour vous combattre. S'ils tombent nos jeunes heros, La terre en produit de nouveaux Contre vous, tous prets a se battre Refrain Francais en guerriers magnanimes Portez ou retenez vos coups. Epargnez ces tristes victimes A regrets s'armant contre nous! A regrets s'armant contre nous! Mais ce despote sanguinaire Mais les complices de Bouille Tous les tigres qui sans pitie Dechirent le sein de leur mere! Refrain Amour Sacre de la Patrie Conduis, soutiens nos braves vengeurs. Liberte, Liberte cherie Combats avec tes defenseurs Combats avec tes defenseurs Sous nos drapeaux, que la victoire Accoure a tes males accents Que tes ennemis expirants Voient ton triomphe et nous, notre gloire Refrain ("Couplet des enfants") Nous entrerons dans la carriere Quand nos aines n'y seront plus Nous y trouverons leur poussiere Et la trace de leur vertus! Et la trace de leur vertus! Bien moins jaloux de leur survivre Que de partager leur cercueil. Nous aurons le sublime orgueil De les venger ou de les suivre Refrain
Категори:Франци Категори:Патшалăхсен гимнĕсем
Марцемино
Марцемино - ( Marzemino ) хĕрлĕ итальян иçĕм сорчĕ.
Банк
мини|250px|[[Дойче Банк (Франкфурт-Майн-çинчи)]]
Банк (banco — укçа улăштаракан лавкки, сĕтелĕ) — финанс-кредит институчĕ, унăн тĕп ĕçĕ-пуçĕ — юридици йĕркеленӳлĕхсене тата çынсене укçа-тенкĕпе тивĕçтересси.
....
Банк мар кредит йĕркеленӳлĕхĕ — «О банках и банковской деятельности» Федераллă саккунпа палăртнă уйрăм банк операцисене ирттерме ирĕклĕ кредит йĕркеленӳлĕхĕ. Банк йĕркеленӳлĕхсен банк мар операцисене Раççей Банкĕ тытса тăрать.
Ют патшалăх банкĕ — ют патшалăх çĕрĕнче регистрациленĕ ют патшалăх саккунлăхĕпе çакăн пек йышăннă банк.
Раççей Федерацийĕн банк системи шутне Раççей банкĕ, кредит организацисем, çаплах филиалĕсем тата ютçĕр банк элчелехĕсем кĕреççĕ.
Кредит йĕркелĕвĕн операцисем
Кредит йĕркелĕвĕ, асăннă операцисемсĕр пуçне, çак ĕçсене туса парать:
Кредит йĕркелĕвĕ урăх операцисене Раççей Федераци саккунĕсемпе килĕшӳллĕ туса пырать.
Банк, кредит парса, тупăш укçа тума пултарать. Укçа тăвас ĕçе кивçен (кредит) саралăвĕ е кредит мультипликацийĕ (Банк мультипликаторĕ статьяна пăхăр) теççĕ.
Банк тăкакĕ
Кашни коммерци йĕркеленӳлĕхĕн тупăш та, тăкак та пур, банк та çавăн пекех ĕçлет.
Банк тăкакĕсене çапла пайламалла: укçа хывакансем умĕнчи шантару тăкакĕ, налоги, расходы на кулленхи ĕçлĕх тата аталану тăкакĕ, бонуспа дивиденд тӳлемелли тăкак.
Укçа хывакансен укçипе банк кирлĕлĕх валли усă курни — банк укçă хывакансенчен кивçен илнине пĕлтерет. Пĕрмаях çакăн пек кивçене илни банкăн шалти парăмне ӳстерет, вăлах çак кредит йĕркеленӳлĕхе дефолт патне çитерме пултарать.
Филиалсемпе элчелĕхсем
Кредит йĕркелĕвĕн филиалĕ унăн вырăнĕнчен аякра вырнаçнă тата унăн ячĕпе Раççей Банк лицензипе палăртнă банкăн пĕтĕм е хăш операцисене туса пыракан уйрăм пайĕ.
Кредит йĕркелĕвĕн элчелĕхĕ — унăн аякра вырнаçнă унăн интересĕсене тыса пыракан тата хӳтĕлекен уйрăм пайĕ. Кредит йĕркелĕвĕн элчелĕхĕ банк операцисене тума ирĕк паман.
Кредит йĕркелĕвĕн филиалĕсемпе элчелĕхĕсем юридическими лицами шутланмасть, ĕç-пуçне хăйне никĕсленĕ йĕркелӳ уставĕпе килĕшӳллĕ туса пырать.
Банк вăрттăнлăхĕ
Кредит йĕркелĕвĕн ĕçтĕшĕсем ирттернĕ операцисене, клиентсемпе корреспондентсен счётĕсемпе укçисем пирки, çаплах урăх хыпарсене вăрттăнлăхра тытмалла, ахартнех çак федераци саккунне хирĕç пулмасан.
10 чи пысăк банк, консолидăланă активпа
2007 раштав, 31 тĕлнехи баланс хыпарĕсем, The Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ банксăр пуçне (унăн баланс хыпарĕсем 2006 пуш, 31 тĕлне).
10 пысăк банк пасар капиталĕпе
2006 çулхи çĕртме, 26 тĕлнехи хыпар, АПШ долларĕпе.
10 чи пысăк тупăшлă банксем
2006 çулхи хыпарсем АПШ долларĕ
Асăрхавсем
* Категори:Раççей банкĕсем Категори:Йĕркеленӳ тĕсĕсем
Перт (Австрали хули)
left|thumb|250px|Анăç Австралири Перт мини Перт, — Анăç Австралин пысăк хули, штатăн тĕп хули. Хула Инди океанăн хĕрринче вырнаçнă.
Халăх йышĕ
2005 çулта кунта 1,477 млн çын пурăннă. Ку вăл Анăç Автралири халăх йышĕнчен 75%.
Кун-çулĕ
Перт хулине 1829 çулхи çĕртме 11-мĕшĕнче Джеймс Стирлинг капитан никĕсленĕ. Вăл ăна Свон Ривер колонийĕн ирĕклĕ политикăллă вырăн пек тăвасшăн пулнă. Хальхи кунччен вăл Анăç Австрали правительствин резиденцийĕн вырăнне йышăнать.
Каҫӑсем
Категори:Австрали хулисем Категори:Анăç Австрали
Трубная-Солоная
Трубная-Солоная — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Солоная юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Йован Савович
2004 çулăн пуш уйăхĕнче «Futurico» комание пуçарса янă.
Каçăсем
Категори:Блогерсем Категори:Раççей дизайнерĕсем Категори:Çынсем:Рунет
Сеньораж
Сеньораж — укçа пичетленин тупăшĕ, инфляци налукĕ (en:inflation tax).
719
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Сеньораж
Историлле — укçă çапакан киле тата типографине (банкнот пичетленĕшĕн).
Сеньораж — укçа паллисене, хут укçа е урăх, тăвассин хăй хаклăхĕпе унăн номиналĕ хушшинчи уйрăмлăхĕ пулакан тупăш. Тĕслĕхрен, эхер çĕр доллар банкнотине пичетлеме 10 цент кирлĕ пулсан, çак банкнота кăларнин сеньоражĕ 99 доллар та 90 цент пулать.
Тăтăш çак тупăш халăхăн пулмасть, ăна уйрăм корпорацисем (РФ Тĕп Банкĕ), уйрăм ютçĕр эмисси тĕпĕсем (Федераллă резерв системи (АПШ)) харпăрлаççĕ.
Санкт Лаурент
Санкт Лаурент ( Sankt Laurent ) - австри хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.
Ампелографи
Çырлисем 10 çурла уйăхра ( Нимĕç уявĕ - Святтуй Лаурент кунĕ ) пиçеççĕ.Çавăнпа сорчĕне "Санкт Лаурент" ячĕ панă.
Сарăлни ( 2007 ) га
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Çĕн Çĕпĕр метрополитенĕ
Çĕнĕ Çĕпĕр метрополитенĕ — Çĕнĕ Çĕпĕр метрополитен чукун çул йĕрĕсен йĕркелĕхĕ, Раççейре ĕçе кĕртнипе тăваттăмĕш вырăнта. 2010 çул тĕлне икĕ йĕрлĕ 13 станципе ĕçлет.
Каçăсем
*
Баймуханов Муса Баймуханович
Баймуханов Муса Баймуханович — ( - ), 1-мĕш Украина фрончĕн 21-мĕш çарĕн 120-мĕш перевçĕсен дивизин 538-мĕш перевçĕсен полкĕн перевçĕсен взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Маняк
Маняк — Пушкăрт Республикин Хĕрлĕ Чулман Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 309 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452947, ОКАТО кочĕ — 80237825003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хĕрлĕ Чулман Атăл районĕ
720
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Тау (Янаул районĕ)
Тау  — Пушкăрт Республикин Янаул районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 227 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452815, ОКАТО кочĕ — 80259855007.
Калуга
thumb|120px|Калуга ялавĕ Калуга — Раççей хули, Калуга облаçĕн административлă тĕпĕ. Мускав çитме — 150 çм. Калуга Вăта Раççей çӳллĕшĕнче, Раççей европа пайĕнче, Хура Атăлăн икĕ çыранĕнче, Яченка ятлă юппипе юнашар вырнаçнă. Мускав-Киев чукун çул çинчи станци. Хула администрацин пуçлăхĕ Николай Полежаев Хула виçĕ округа пайланать: Ленин (114,7 пин çын), Мускав (101,0пин çын), Октябрь (пин çын).
Тау (Янаул районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Янаул районĕ
Калуга
Истори
Пĕрремĕш хут Калуга хулине 1371-мĕш çулта Литва кĕнеçĕ Ольгерд Констанитнополь патриархне Филофей патне çырнă çырура асăннă.
left|thumb|90px|Герб (1777) 1776-мĕш çулта Калуга кĕпернине никĕсленĕ.
Экономика
thumb|250px|Облаç администрацин çурчĕ Совет Союзĕ вăхăтĕнче 90% таран оборона промăçлăхĕнче ĕçленĕ.
Аслă шкулсем
thumb|250px|МВТУн Калугăри филиалĕ
Каçăсем
Категори:Раççей хулисем * Категори:Ока çинчи хуласем Категори:Ят улаштарнă хуласем Категори:1371 çулта никĕсленĕ хуласем Категори:Ленин орденне илнĕ хуласем Категори:Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденне илнĕ хуласем
Монтепульчано (сорт)
200px|right|Монтепульчано Монтепульчано ( Montepulciano ) - итальян хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.
Сарăлни
Монтепульчано Вăтам тата Кăнтăр Италире анлăн сарăлнă сорчĕ :
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Пукур (Пăлхар)
Истори
Пукур (Пăлхар) Вăтам Азире, çĕр ĕçĕ питĕ аталаннă тăрăхра пулнă. Тен, унăн чăн-чăн ячĕ Пукур мар, Пулхар е Пăлхар пулнă пулĕ. Пукур (Пăлхар) çинчен чи малтан Н. Я. Бичурин (Иакинф) хăйĕн "Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена" кĕнекин иккĕмĕш тата виççĕмĕш томĕсенче çырса кăтартнă. Пукур (Пăлхар) хули çинчен В. Ф. Каховский историк те хăйĕн "Происхождение чувашского народа" кĕнекинче чăваш йăхĕсене чаш е чеш е чăаш тесе чăнлавсенче юлма пултарнă тесе çырать."'В Чешиское царство, по-видимому, входили предки некоторых булгарских племен, которые в составе Чеши выступали, очевидно, под именем пулэй или пулу', -" çырать вăл. "'В письменных источниках под 62 годом до н.э. в Средней Азии упоминается город Бугур и 'бюгирские земли', название которых, по-видимому, было связано с древним именем булгар, передаваемым в источниках искаженно (бюгур или бугур), -" çырать малалла паллă чăваш историкĕ. - "Небезынтересно отметить, что европейские булгары в письменных источниках иногда выступают под этим именем. Так, в хронике Михаила Сирийского упоминаются три брата, которые вышли из Внутренней Скифии, т.е. Северного Причерноморья: один из них назывался Булгар, два других брата и пришли в страну алан, называемую Берсилия (Barsilua); жители городов Берсилия назывались пугуры (Puguren). М. И. Артамонов, на наш взгляд, совершенно правильно считает, что 'пугуры' означают тех болгар, которые назывались и беленджерцеми'." Пукур (Пăлхар) хулине авалхи пăлхар-чăвашсен чи авалхи хулисенчен пĕри тесе Танайçи пăлхарсен паллă историкĕ Петр Добрев те çырать. "'Древний город Бугур,—" палăртать вăл, - "возникший в районе развитого земледелия, был разрушен в первом веке до н.э. В. Каховский не без основания полагает, что он был основан пугурами, вместе с протоболгарами, заселившими впоследствии территорию в районе Кавказа'."
Гора Пётр Евстафьевич
Гора Пётр Евстафьевич — (28.12.1922-11.05.2002), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 60-мĕш çарĕн 248-мĕш курсантсен перевçĕсен бригадин взвод командирне пулăшаканĕ, аслă сержант.
Мăн Кернежка
Мăн Кернежка (Мăн Корнежка, Юкова) — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Онега юханшывăн сулахай çыранĕпе, 120 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Гвоздикова Наталья Фёдоровна
Ната́лья Фёдоровна Гво́здикова (кăрлач, 7, 1948, Борзя, Чита облаçĕ) — совет тата раççей театрпа кино актриси, РСФСР тава твĕçлĕ артисчĕ (1984), Раççей халăх артисчĕ (2013).
Каçăсем
Категори:ВГИКран вĕренсе тухнисем Категори:Пайăр çынсем:Киноактёр театрĕ
Пеноровка
Пеноровка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Васюган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 118 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Митта Ваçлей ячĕллĕ преми
Митта Ваçлей ячĕллĕ премине Патăрьел районĕнчи Начар Упи ялĕнче ӳссе çитĕннĕ Иванов Илья Арсентьевич (Илле Иванов) 1983-мĕш çулта никĕсленĕ.
Преми лауреачĕсем
Тĕрлĕ вăхăтра Митта Ваçлей ячĕллĕ премине çак çынсем тивĕçнĕ: Категори:Премисем
Пукрав урамĕ
Пукра́вкă (1940—1992 çç. — Чернышевский урамĕ) —
Урамри çуртсене, ытларах XIX ĕмер— XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕ тĕлнелле тунă.
XIX ĕмĕрте Мускавра çаплах иккĕмĕш Пукравкă урамĕ — халĕ вăл Бакунин урамĕ — пулнă.
Ячĕ пулса тухни
XVIII ĕмĕрте, тепĕр май, Мараçейкăна Пукрав хапхине çити шутланă, Пукравкăна — Тăпра хулинчи урама кăна; XIX ĕмĕрте çеç Мараçейкăпа Пукравкăна Эрмен тăкăрлăкĕ уйăрать.
1940 çулта Пукравкăна Чернышевский урамне куçарнă.
Пукрав Хапхи лапамĕнче Н. Г. Чернышевский палăкне лартнă. 1992 çулта, Мускав варринчи урамсене революциченхи ятсене тавăрнă чухне, Чернышевский урамĕ каллех Пукравкă ята йышăнать.
Атăл районĕ (Самар облаçĕ)
Администраци центрĕ — Самар хула.
Географи
Çĕр лаптăкĕ 3370 çм2 (тепĕр çĕртре — 2481 çм2).
Юханшывсем — Атăл, Самар, Сок.
Истори
Района 1937 ç. йĕркелесе хунă
Халăх йышĕ
Районта 80 пин çын (Самар пуçне) пурăнать, çав шутра хула евĕр вырăнсенче 34 пине яхăн. Пурĕпе 57 пурăнан вырăн шутланать.
Науменко Майк
Майк Науменко (18 Ака 1955, Санкт-Петербург — 27 Çурла 1991, Санкт-Петербург), рок музыканчĕ.
Каçăсем
Категори:1955 çулта çуралнисем Категори:Акан 18-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1991 çулта вилнисем Категори:Çурлан 27-мĕшĕнче вилнисем
Ăвăспӳрт Кипеч ял тăрăхĕ
Ăвăспӳрт Кипеч ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ - Иванов Владимир Кузьмич.
Адресĕ: 	429307, Ăвăспӳрт Кипеч сали, Тĕп урам, 2. Телефон:	+7-83533 62-1-35
Ял тăрахĕн тытăмĕ, халăх йышĕ
1620-1630 çулсем патнелле Юнон тата Юсон ятлă чăвашсем «Тăвçи» тĕлĕнче Ăвăспӳрт Кипеч ялне никĕсленĕ. Унăн шутне Ăвăспӳрт Кипеч, Хурăнлăх кĕрет. 1220 çын пурăнать.
Каçăсем
Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа Категори:Канаш районĕн ял тăрăхĕсем Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Кайри ене Аслă Тан тапхăрĕнче çӳрени
«Кайри ене Аслă Тан тапхăрĕнче çӳрени» — Сюаньцзан китай будда мăнахĕ 12 çул хушши Вăта тата Кăнтăр Азипе çӳресе çул çинче çырнисем.
Тытăмĕ
Текст 120 пин иероглиф кĕрекен 12 цзюаньрен тытăнса тăрать. Унта Сюаньцзан çӳренĕ 110 çĕрĕн географийĕ, транспорт çулĕсем, климачĕ, вырăнти таварсем, халăхсем, чĕлхесем, истори, политика пурнăçĕ, экономика, тĕн, культура тата йăла йĕрки пирки çырнă.
Историлле пĕлтерĕшĕ
Сюаньцзан çул çинче çырнисем Вăта Азипе Инди историпе кирлĕ документсем пулаççĕ; сăмахран, Будда бамиан статуйисем пирки асăннă пĕрремĕш документ шутланать. Вĕсем пĕрре çеç мар археологи ĕçĕсенче пулăшнă — тĕслĕхрен, Раджгирте, Наландăра т. ыт. Çул çинче çырнисем тĕпĕпе XVI ĕмĕрте китай классика «Анăç еннелле çулçӳрев» романне хайланă.
Çăлкуçсем
Категори:Классика китай тексчĕсем
Блауэр Вильдбахер
Блауэр Вильдбахер -( Blauer Wildbacher ) - авалхи австри хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Штири ( Австри ).
Сарăлни
Блауэр Вильдбахер сайра сорчĕ.Пĕчĕк лаптăкĕсем Австрире ( Штири çĕрĕ ) тата Италире ( Венето облаçра ).Штирире Блауэр Вильдбахер сортран паллă шупка хĕрлĕ эрехĕ - Шильхер тăваççĕ.
ISO 639
ISO 639 — чĕлхесен кĕскетĕвне кăтартакан тĕнчени ISO стандарчĕ. 639 стандарт 2 списокран тăрать:
ISO 639-1 стандарчĕнче тĕп чĕлхесен 2 саспаллинчен тăракан кĕскетӳсем тăраççĕ, ISO 629-2 стандартĕнче ISO 639-1 кĕнĕ пĕтĕм чĕлхесем, тата çавăн пекех чĕлхенсен пӳплевĕсем. Тĕслĕхрен, ISO 639-1 франзуз чĕлхин кĕскетĕвĕ fr. ISO 639-2 стандартра вара вăл чĕлхе валли виçĕ кĕскетӳ пур: fre/fra — хальхи француз чĕлхи, frm — вăтам ĕмĕрхĕнчи француз чĕлхи, fro — авалхи француз чĕлхи.
Хăшпĕр чĕлхесен библиографи кочĕпе лексикографи кочĕсене кашни харпăр-хăй енче усă кураççĕ пулсан ISO 639-2 стандартра вĕсем валли икĕ кĕскетӳ кăтартнă. Пĕри библиографи кочĕ, тепри — лексикографи кочĕ. Ун пек чĕлхесен шучĕ 22.
639-1 тата 639-2 стандартсем уçă, вĕсене çĕнĕ чĕлхесемпе тултарма пултараççĕ.
ISO 639 стандарт çинче йĕркеленнĕ RFC 3066 стандарт чĕлхе кочĕсене Интернетра мĕлле усă курассине кăтартать.
Таблица языков:
Çавăн пекех пăхăр
Категори:ISO стандарчĕсем Категори:Чĕлхесем
721
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Тулубайка
Тулубайка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Лебёдка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пти Вердо
thumb|200px|right|Пти Вердо çулçи Пти Вердо ( Petit Verdot ) - паха хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Бордо ( Франци ).
Тулубайка
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Пти Вердо
Сарăлни ( 2007 )
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Мускав метрополитенĕ
Мускав метрополитенĕ (тулли официаллă ячĕ: Мускав Ленин тата Ӗçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕллĕ В. И. Ленин ячĕллĕ метрополитен — Мускавăн çĕр айĕнчи хăвăрт чукун çул. СССР, Россия тата СНГ ҫӗршывӗсенче историллӗ пӗрремӗш тата чи пысӑк метрополитен шутланать. Мускав метроӗ — Пекин, Токио, Шанхай, Сеул тата Гуанчжоу хыҫҫӑн тӗнчипе улттӑмӗш метро — эксплуатацилекен линисен вӑрӑмӑшӗпе тӗнчери пӗрремӗш метрополитсем хыҫҫӑн усӑ курасси. Метрополитена хута яни "Мускав метрополитен" (тулли ят: Мускав хулинчи патшалӑх унитарарлӑ предприяти "Мускав орденӗпе Ленин орденӗ тата В.И. Ленин ячӗллӗ метрополитен орденӗсем".
Пӗрремӗш линийӗ майӑн 15-мӗшӗнче 1935 ҫулхи майӑн 15-мӗшӗнче уҫӑлчӗ те "Сокольниксем" станцирен "Охотнӑй Рет" станцие "культура Паркӗ" тата "Смоленская"ответпа кайрӗ.
Монрельспа МЦК шута илмесӗр 14 линирен тӑрать. Мускаври 234 метрополитенра ҫапӑҫакан станцисем тата 5 реконструкцисем ("Смоленская"," Рижская"," Кахов"," Варшавская "тата кӑштах хупӑ"Каширская"). 48 станцие культура еткерӗн объекчӗсене объекчӗсем, 40 ытла архитектура палӑкӗсем тесе йышӑннӑ.
2024 ҫул тӗлне Мускав правительствин планӗсем тӑрӑх тата 25 станци тата 58,1 ҫухрӑм ҫӗнӗ линийӗ тумалла.
Мускав метрополитенĕнчи катастрофăсемпе терактсем
200px|thumb|«Автозаводская» станцинчи 2004 çулхи сирпĕнӳ инкек лекнĕ çынсен астăвăм хăми.
Метрополитенпа усӑ курни
Правилӑсем
Мускав метрополитенӗпе усӑ курмалли правилӑсене сентябрӗн 16-мӗшӗнчен пуҫласа 2008 ҫулхи сентябрӗн 16-мӗшӗччен Мускав Правительствин Пп Постановленийӗ ҫирӗплетнӗ. Вӗсен пӗтӗмӗшле переченьне Мускав метрополитен официаллӑ сайтӗнче илсе панӑ. Правилӑсене пӑсни административлӑ яваплӑх патне илсе пырать.
Проезд тӳлевӗ
Проезд тӳлевне контактсӑр билетсемпе, контактсӑр смарт-картсемпе е контактсӑр банк карттисемпе усӑ курса пурнӑҫлаҫҫӗ (ҫав шутра Apple Pay Samsungay), станцире автоматлӑ турникетсемпе тӗрӗслеҫҫӗ. Нумаях пулмасть мускав метрополитенӗнче ҫул укҫи тӳлеме силиконран, каярахпа сӑран алҫырусем те, ҫавӑн пекех керамика ункисем тухнӑ. Хӑш-пӗр станцисене кӗмелли вырӑнта та, тухмалли ҫӗрте те хастарлӑ турникетсем тунӑ. "АКП-74 тата АКП-74" типлӑ кивӗ турникетсенче полонез Огинскин пуҫламӑшӗ янратаҫҫӗ. Историре ҫавӑн пекех контролерсем тӗрӗсленӗ хут билетсемпе, турникетсемпе, жетонсене йышӑнакан турникетсемпе тата магнит йӑрӑмӗпе усӑ курнӑ; чи юлашки тӳлев мелӗсенчен — "транспорт" контрактсӑр чиппа тивӗҫтернӗ банк карттисем урлӑ. 2013 ҫулхи февралӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа метрора та, ҫӗр ҫинчи общество транспорчӗпе те усӑ куракан универсаллӑ ҫул билечӗ хута янӑ, ҫавӑн пекех 2013 ҫулхи апрелӗн 2-мӗшӗнчен пуҫласа "Тройка" электрон кошелокне хута янӑ (карттӑ ҫинчен иртнӗ пӗр ҫулшӑн 1-2 ҫул ҫӳрев билечӗпе танлаштарнинчен пӗчӗк сумма тата 90 минута билетсем илнӗ. 2020 ҫулхи февральтен пӗр ҫул ҫӳренин хакӗ 57 тенкӗпе танлашать, "Тройка" картти тӑрӑх - 40 тенкӗ тата "90 минут" тарифпа, банк карттисемпе Е Apple Pay Samsung Pay Пассажирсене 44 тенкӗ тӳлет. Турникет линийӗсем витӗр тухмалли йӗркене чарса лартас тесе полици сотрудникӗсем, метрополитен хӑрушсӑрлӑх службин тата "тӑтӑш турттарас Ӗҫе Йӗркелекен"ГК тӗрӗслевҫисем, полици валли штраф ҫырса илме тата ҫӑмӑллӑхлӑ билетсемпе тӗрӗс мар усӑ куракансене туртса илме право панӑ.
2019 ҫулхи февралӗн пуҫламӑшӗнче тӗп хулари тӗп хулара техникӑна "зональнӑй билетсем" кӗртме май паракан ҫӗнӗ тӳлев системи туса хатӗрлени ҫинчен информацие ҫирӗплетнӗ, анчах та хула мэрийӗнче метро валли метро валли палӑртнӑ ҫӗнӗ дифференцилекен хаксем халлӗхе инҫете каймалла мар тесе палӑртнӑ. Мускав транспорчӗн билечӗсене тӳлемелли зональнӑй системӑна хула ҫывӑхӗнчи поездсен — Мускаври центральнӑй диаметрсен маршручӗсем ҫинче кӑна кӗртнӗ, вӗсенче метрополитенран тӳлевсӗр куҫарса лартаҫҫӗ тата 90 минут каялла тавӑрса параҫҫӗ.
Ӗҫ графикӗ
Мускав метрополитенӗ пассажирсемшӗн 5:30-мӗшӗнчен пуҫласа 1:00 таран уҫӑ. 2015 ҫулччен хӑш-пӗр станцисем каҫхи составсем лартмалли е электродепо поездсем парса тӑмалли вырӑнсем ҫывӑхне вырнаҫнӑ та 5:20-мӗш сӑвӑ йӗркине уҫӑлнӑ. Икӗ е ытларах тухмалли станцисем пысӑках мар пулнӑ, вӗсенчен пӗри ҫеҫ пӗтӗм вӑхӑта уҫнӑ, ыттисем вара кӗскетнӗ графикпа ӗҫленӗ. 2019 ҫулхи сентябрӗн 8-мӗшӗнчен пуҫласа хӑш-пӗр станцисенче кассӑсем 5:00 ӗҫе пуҫлаҫҫӗ]
Поездсем хушшинчи вӑтам интервал (пӗр составран пуҫласа тепӗр состава ҫитиччен) 2,5 минут шутланать. Пик — 90 ҫеккунтра (1) чи пӗчӗк интервал 10 минут та ытларах (сӑмахран, канмалли кунсенче, е сборсем, штатсӑр лару-тӑру тата инкеклӗ лару-тӑру сиксе тухсан) тума пултарать. Сахал тиенӗ линисенче 4-5 минута яхӑн интервалсем пур. "Выставка" тата "пӗтӗм Тӗнчери" пикк "станцисенче поездсен" сехетне " 5-6 минутра хут каяҫҫӗ.
Поездсен юхӑмӗн графикӗ 99,944 % пурнӑҫланать.
Пралуксӑр ҫыхӑну Тата Интернет
Мускав метро станцийӗсен чылай пайне караслӑ сеть хупласа тӑрать. Ҫавӑн пекех нумай улшӑну, эскалатор тайлӑкӗсем тата погонсем ҫыхӑнупа тивӗҫтереҫҫӗ. Анчах та сигнал парасси тата шайӗ конкретлӑ станцирен (перегон), ҫавӑн пекех карас операторӗнчен вӑйлӑ уйрӑлса тӑрать. Ункӑ йӗрӗн пур карлӑкӗсене те пӗр чарӑнмасӑр витсе [тӗрӗслет].
2007 ҫулхи пуш уйӑхӗнчен Пуҫласа Мускав метроӗнчи виҫӗ станцире ("Сунар Речӗ", "Театр Речӗ" тата "Революци Площачӗ") "Комстар-ОС" компание Интернет (Wi-Fi) тӳлевсӗр усӑ курма май параҫҫӗ. 2012 ҫулта Wi-Fi оборудованипе метрополитенӑн сӑнав никӗсне "пысӑк тройка" компанисем туса кӑларчӗҫ: Кольцев линийӗн погонӗсенче мтс кӑларакан кабель, "Менделеевскран" Пуҫласа "Борицкая" линийӗн Сервисӗпе согонӗсене "Мегафон" вырнаҫтарчӗҫ, Сокольник линийӗнчи икӗ поездра Wi-Fi сервис хунарланчӗҫ. "билайна". Каярахпа виҫӗ компани те метрополитена пуянлатас ӗҫе хутшӑнма килӗшмен, мӗншӗн тесен экономика тӗлӗшӗнчен сиенсӗр проекта пурнӑҫа кӗртес тесе конкурса хутшӑнман.
Wi-Fi пулӑшу ӗҫӗпе метрополитен пур линийӗнче те "Максиматеком" ЗАО ӗҫне тытӑнма килӗшнӗ, соисполнительпе "Энвижн Группи"компани тухса калаҫнӑ. Wi-Fi Кахов линийӗнче 2013 ҫулхи сентябрьте, Кольцевӑра-декабрьте. 2014 ҫул хушшинче сервиспа метрополитӑн чӗрӗ юлнӑ турачӗсене (Калининӑпа Солнцев (февраль), Сокольник, Люблинпа Дмитров (июль), Замоскворец (август), Калуга-Риж (октябрь), Таганла-Краснопреснен (октябрь), Серпуховпа Тимирязевск хулисем никӗсленӗ. бутов (ноябрь), арбатла-покровскипе филевски (Декабрь)), ҫав хушӑрах ҫак срока уҫнӑ станцисенче сеть хута яни чылай кая юлнипе — темиҫе уйӑхран пуҫласа ҫулталӑка ҫитиччен. Вагонсенче кӑна пулӑшу тӳлевсӗр тата тӳлевсӗр параҫҫӗ,вестибюльсемпе станцисенче те усӑ курма май пур тесе. Хальхи вӑхӑтра тӳлевсӗр (договор условийӗсенче Кирек мӗнле блокировщиксене те Реклама чаракан Wi-Fi) Wi18-2019 ҫулсенче уҫнӑ хӑш-пӗр участоксемсӗр пуҫне Пур погонсенче те "Сокольниксем"ретропоездсӑр пуҫне пур поездсенче те параҫҫӗ.
Асăрхавсем
* Категори:Ленин чысне панă объектсем
Ассанж Джулиан
thumb|right|200px|Джулиан Ассанж Джулиан Ассанж (Ассандж) (Julian Paul Assange, ; 1971 çулта Таунсвилл, Квинсленд, Австрали çуралнă ) — Wikileaks никĕслевçи, журналист тата тетелĕн хастар ĕçченĕ.
Кун-çулĕ
Амăш енчен Ассанжăн шотланд тата ирланд тымарĕсем пур, вĕсем Австралие XIX ĕмĕрĕн варринче килсе вырнаçнă.
1972 çулта унăн амăшĕ — Клер куçса çӳрекен театрăн директорне качча тухать, Джулиан хăйĕн ачалăхне çул çинче ирттерет.
1979 çулта амăшĕ театр директорĕпе уйрăлать те мусăкçăпа арлă пурăнма тытăнать, кĕçех вĕсен ывăл çуралать.
Анчах та, тĕпĕртакран амăшĕн савни Энн Хамильтон-Берн йĕркеленĕ «Çемье» сектăн пайташĕ пулни çие тухать. Çак сектă çыннисем пепкесене йĕрекелевçĕне параççĕ. Çавăнпа Джулиан амăшĕ тарса пытанса пурăнать. 11 çултан пуçласа 16 çула çити Джулиан каллех пĕрмай куçса çӳреме тивет.
Джулиан Ассанж ирех программăлас ĕçпе хăтланма пуçлать. 16 çулта вăл модем туянать те Тетелрен маларах пулнă эрешсенче Мендакс (mendax) никпа тăрмашнă. Унăн Тетелри суя ячĕ Горацин оксюморонĕпе (splendide mendax — ырă кăмăллă (великолепный) чухăн) çыхăннă.
Аслă пĕлу пухма Ассанж Мельбурн университечĕн физикăпа математика факультетне вĕренме кĕрет. Анчах та вĕренме пăрахать, мĕншĕн тесен вăл вĕренӳ ĕçĕн спонсорĕсем, çаплах, йĕркелевçисем вăрçă çыннисем пулнă тесе шутланă.
Тепĕр вăхăтран ăна Ситибанкăн 500 пин долларне вăрланă тесе айăпласшăн пулнă. Çапах та, иккĕленӳсене тĕрĕслени айăпа кăтартман.
Мрясово
Мрясово — Пушкăрт Республикин Хĕрлĕ Чулман Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 95 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452947, ОКАТО кочĕ — 80237825004.
Ассанж Джулиан
Кун-çулĕ
1991 çулта, Ассанж ун чухне 20 çул тултарнă, ăна юлташĕсемпе пĕрле Нортел (Nortel) канад телекоммуникаци компанин тĕп серверне çĕмĕрнĕшĕн ареслеççĕ. Темиçе хутчен ыйтусемпе тĕпченĕ хыççăн вăл хăйĕн айăпне 25 пайĕпе йышăнать. Ăна 10 çуллăха тĕрмене хупмалла пулнă, çапах та Ассанжа штраф кăна тӳлеттереççĕ.
Мрясово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хĕрлĕ Чулман Атăл районĕ
Ассанж Джулиан
Кун-çулĕ
Ассанж, паллах, нихăçан та хăйĕн информаторĕсене палăртман. WikiLeaks страницине лекиччен, информацие пĕр харăсах портал сервĕрĕсене кĕртеççĕ, çавăнпа ăна йĕрлесе тупма пулаймасть.
Джулиан Ассанж The Guardian, Der Spiegel тата The New York Times хаçат редакцисене Афганистанри вăрçă пирки 100 пине яхăн вăрттăнлă документсене ярса панă. Хăш докуменчĕсенче хĕçпăшалсăр çынсене персе пăрахни çинчен кăтартнă. Публикаци хыççăн тĕнчери харкашу хыпса тухнă.
Ассанж каланипе, унăн татах 15 пине яхăн Пентагон пирки вăрттăнлă документ пур.
2010 çулхи çурла уйăхĕнче швед правосыхлакан органĕсем ăна çынна мăшкăлласа пусмăрланă пирки тесе айăпласшăн пулнă. Кăшт каярах мĕнпур айăпсенчен хăтарнă.
Джулиан Ассанжа Швецие пыни тата ăна ареслемелли ордер
2010 çулхи çурла уйăхĕнче Джулиан Ассанж Швецине пырса вырăнти Пират партипе Wikileaks хăш серверĕсене унăн патĕнче вырнаçтарас пирки килĕшӳ тăвать, проекта çак тĕнче аренинче политика енчен пулăшу парасса шанать.
Швецире WikiLeaks никĕслевçине, Джулиан Ассанжа ареслеме ордер кăларса панă. «The Local» хаçат хыпарĕпе, Ассанжа пусмăрласа мăшкăлланă тесе айăпласшăн пулнă, — çурлан 20-мĕшĕнче полицие икĕ хĕр айăплавсене çырса панă.
Ассанжа çак ĕçпе айăпласшăн:
Ассанж çакăн пирки стокгольмри хаçата çыру янă, çак «вжжж» ахаль мар тенĕ, вăл çакна WikiLeaks «афган досьине» çутта кăларнăшăн пулнипе çыхăнтарнă.
Тепĕр куннех Швеци влаçĕсем Джулиан Ассанжа айăплавран хăтарнă.
2010 çулхи авăнăн 1-мĕшĕнче пусахласа мăшкăлланă ĕçе швед влаçĕсем тепĕр хутчен уçнă. Marianne Ny прокурорĕ пĕлтернипе, «йĕксĕклĕ ĕç тунă тесе калама юрать» тенĕ.
2010 çулхи чӳкĕн 18-мĕшĕнче швед сучĕ Wikileaks никĕслевçине ареслеме ордер кăларнă. Тепĕр кунне Асанжăн швед адвокачĕ судăн çак йышанăвне вăйран кăларма пултарнă. Джулиан Ассанж Лондона куçнă. 2010 çулхи раштавăн 1-мĕшĕнче Интерпол ăна ареслеме ордер панă, ăна вара тĕнчипех шырава кĕртнĕ.
2010 çулхи раштавăн 6-мĕшĕнче PostFinance швейцар банкĕ Ассанж счётĕсене «шăнтарнă».
2010 çулхи раштав, 7 Ассанжа хăй ирĕкĕпе полици участокне пырсан аресленĕ. Ăна швед прокуратури кăларнă ордерпа аресленĕ. Ассанжа хӳтĕлекенсем каланипе ăна экстрадицилесси политика сăлтавĕсемпе çыхăннă.
722
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Кӳлĕ таврашĕнче
«Кӳлĕ таврашĕнче» (У озера) — совет иксериллĕ илемлĕ фильм-драма, режиссёр — Сергей Герасимов.
Каçăсем
Категори:1969 çулăн СССР фильмĕсем Категори:Сергей Герасимов фильмĕсем Категори:М. Горький ячĕллĕ киностуди Категори:Журналистсем пирки фильмсем
Байрамдурдыев Таган
Байрамдурдыев Таган — ( 1909-), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 7-мĕш гварди кавалери корпусĕн 14-мĕш гварди кавалери дивизин 54-мĕш гварди кавалери полкĕн станок пулемёчĕн тĕллекенĕ, гварди красноармеецĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 27.
Вăтакас Кипеч ял тăрăхĕ
Вăтакас Кипеч ял тăрăхĕ — Канаш районĕнчи ял тăрăхĕ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ - Максимов Владимир Михайлович.
Адресĕ: 	429302, Вăтакас Кипеч ялĕ, Гагарин урамĕ, 4. Телефон:	+7-83533 62-1-57.
Ял тăрахĕн тытăмĕ, халăх йышĕ
Ял тăрăхĕн шутне Вăтакас Кипеч, Анаткас Кипеч, Чулкăмака, Анат Вăрманъял, Çӳлти Вăрманъял ялĕсем кĕреççĕ.
Çĕнĕ Артаул
Новый Артаул — Пушкăрт Республикин Янаул районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 886 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452826, ОКАТО кочĕ — 80259860001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Янаул районĕ
Карсаков Владимир Фёдорович
Карсаков Владимир Фёдорович — чăваш кинорежиссёрĕ. «Аннене анне тееççĕ» фильма ӳкернĕ. Çавăн пекех сценари çырас, оператор тивĕçне пурнăслас ĕçсене те хăйех тăвать. Митта Ваçлей ячĕллĕ премине тивĕçнĕ. Ывăлĕ Аксар. thumb|Ку сюжетра В. Ф. Карсаков режиссёрăн «Юхха» фильм пурри пирки те каланă
Категори:Чăваш режиссёрĕсем Категори:Чăвашран тухнă кинематографистсем
Кириллов Тарас Кириллович
Кириллов Тарас Киррилович (1880, нарăс, 12, Çеçмер ялĕ, Чăваш Сурăм вулăсĕ, Етĕрне уесĕ,, — 1921, Лысая Гора ялĕ, Лысково уесĕ, Чулхула облаçĕ) — чăваш сăвăçи, тăлмачĕ.
Пурнăçĕ
Тарас Кириллов 1880 çулхи нарăс уйăхĕн 12-мĕшĕнче (24- мӗшӗнче), Етĕрне уесĕнчи Чĕваш Сурăм вулăсĕнчи Çеçмер ялĕнче Кирилл Филиппов вăтам çĕр ĕçтеш çемйинче çуралнă.
Трак тăрăхĕнчи Мăн Шетмĕри прихут шкулĕнче, унăн хыççăн Ишекри иккӗ класлă шкулра ăс пухнă. 1899 ҫулта Т. Кириллов Хусан хулинчи учительсен семинаринче вĕренсе тухсан иккĕ çул Етĕрне хулинче прихут училищинче, 1901–1903 çулсенче Шăхасанти иккĕ класлă шкулта вĕрентнĕ. 1903–1905 çулсенче пултаруллă, мал ĕмĕтлĕ çамрăк Хусан хулинчи миссионерсен курсĕнче малалла вĕренет.
1900 çулта Т. Кириллов çемье çавăрать, Елизавета Васильевна Никольская хĕрупраçпа венчете тăрать. Елизавета пиччĕшĕ, Николай Васильевич Никольский, чăвашсен пĕрмĕш хаçатне, «Хыпара», кăлараканĕ.
Пачăшкă хĕсметне тытма та тивнĕ. Литературăпа интересленсе кайнă хыççăн хăй те сăвă çырма пуçланă. Çĕр ĕçтеш хăйĕн ĕçĕ çинчен хывнă юрăсем ятлă сăвă ярăмĕ çуралнă.
1921 çулхи чӳкĕн 16-мĕшĕнче Чулхула облаçĕнчи Лысково районĕн Лысая Гора ялĕнче çĕре кĕнĕ.
Пултарулăх ĕçĕсем
Тарас Кирилловăн Хусанта çăк кĕнекесем тухнă:
Вуламалли
Артемьев, Ю. М. Т. К. Кириллов // Артемьев, Ю. М. Ĕмĕр пуçламăшĕ / Ю. М. Артемьев. – Шупашкар, 1996. – С. 158-173, 292.
Артемьев, Ю. М. Т. К. Кириллов çинчен // Артемьев, Ю. М. XX ĕмĕр пуçламăшĕнчи чăваш литератури / Ю. М. Артемьев. – Шупашкар, 1992. – С. 98-111.
Владимиров, К. Тухăçлă ĕçленĕ çыравçă / К. Владимиров // Ял пурнăçĕ (Красноармейски р-нĕ). – 1995. – 23 февр.
Пантелеймонов, Н. П. Тӑванӗсем Т. К. Кириллов поэт ятне упраҫҫӗ / Н. П. Пантелеймонов // Художественная словесность и проблемы чувашской духовной культуры. – Чебоксары, 2008. – С. 119-128.
Юмарт, Э. Тарас Кириллов / Э. Юмарт // Ялав. – 2005. – № 3. – С. 60-66.
Кашинка (юханшыв)
thumb|Кашинка Кесов Сăрчĕ патĕнче Кашинка, — Атăлăн сулахай юппи, Тверь облаçĕнчи юханшыв.
Кириллов Тарас Кириллович
Вуламалли
Афанасьев, П. Кириллов Тарас Кириллович // Афанасьев, П. Писатели Чувашии / П. Афанасьев. – Чебоксары, 2006. – С. 204-205.
Кашинка (юханшыв)
Юханшыв тăршшĕ 128 çухрăм, бассейн лаптăкĕ — 661 çх2. Çăлкуçĕ Тверь облаçĕн Кесов Сăрчĕ районĕнчи Болдеев ялĕ патĕнче вырнаçнă. Юханшыв çыранĕсем малтан хĕсĕк, каярахпа вара, вăтам юхăма çитсен, сарăлаççĕ. Атăла юхса кĕнĕ çĕрелле юханшыв 500-800 метр таран сарăлать. Тарăнăшĕ 1-2 метр.
Кириллов Тарас Кириллович
Вуламалли
Кириллов Тарас Кириллович // Красноармейский район. Люди и судьбы : [энцикл.]. – Чебоксары, 2005. – С. 47.
Кашинка (юханшыв)
Атăла юхса кĕнĕ вырăнтан 25 çухрăм çӳлелле кимĕсемпе çӳреме юрать.
Хуласем
Юханшыв хĕрринче Кесов Сăрчĕ хула евĕрлĕ посёлокпа Кашин хули вырнаçнă.
Каçăсем
[http://jigging.narod.ru/Waters/Fedorov/Fedorov1-1-21.htm ''В. В. Федоров.'' Рыболовные водоемы Подмосковья.] — М.: ВНИРО, 1996. Категори:Тĕвер облаçĕн юханшывĕсем Категори:Атăл юпписем
Хирĕçленĕве шанчăклăх
Хирĕçленĕве шанчăклăх — Хиспăлла партийĕн политика çуначĕ. Амал партипе пĕрле Пуш уйăхĕн 8-мĕшĕн альянсне кĕрет.
Асăрхавсем
Категори:Ливан политика партийĕсем
Кириллов Тарас Кириллович
Каçăсем
Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:1880 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 12-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1921 çулта вилнисем Категори:Чӳкĕн 16-мĕшĕнче вилнисем
723
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Мăн Минина
Мăн Минина — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Подломка юханшывăн сулахай çыранĕпе, 99 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Мараçейкă урамĕ
Мараçе́йкă (1954—1990 — Богдан Хмельницкий урамĕ) —
Ячĕ пулса тухни
Мараçейкă авалхи Пукравкă урамĕн пайĕ шутланнă, хăйĕн ятне XVII ĕмĕрте Мараçейкăпа Мăн Ылтăн вăрри тăкăрлăкĕсен кĕтесĕнче, хальхи 9 тата 11 №-лĕ çуртсен тĕлĕнче вырнаçнă Кĕçĕн Раççей кил картинчен туяннă. Çак кил картинче Кĕçĕн Раççейрен гетманĕсен элчисем чарăнса тăнă.
XVII ĕмĕрте Мараçейкă Пукрав хапхине çити пынă. Ватă Пукравкăна Мараçейкăпа Пукравкăна XIX ĕмĕрĕн пĕрремĕш пайĕнче уйăрнă (1853 çулхи атлас çинче урамсене хальхи чикĕсенче кăтартнă).
1954 çулхи кăрлачăн 6-мĕшĕнче Мусканаш йышăнăвĕпе Украина Раççейпе пĕрлешĕнни 300 çул тултарнине асăнса Мараçейкăна Богдан Хмельницкий урамне куçарнă. 1990 çулта малтанхи ятне тавăрнă.
724
Вилнĕ
Категори:Çулсем