cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Татăлав
Татăлав — кулленхи ĕçрен вăхăтлăха, палăртнă хушăкра, анчах кану кунĕсен шучĕпе мар, канас е ытти социаллă тĕллевпе, çав вăхăтрах ĕç вырăнне тата шалăва сыхласа,  татăлни.
Метль-Мех-Игль
Метль-Мех-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Мăн Балык юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  208 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Лочвеж
Лочвеж — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Сул Сученьга юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Тлунг-Ягун (Ингу-Ягун юппи)
Тлунг-Ягун  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ингу-Ягун юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  113 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Ленин Польшăра
Ленин Польшăра (Ленин в Польше) — 1965 çулта «Мосфильм» студипе «Студио» ӲП (Варшава) студинче Сергей Юткевич режиссёр ӳнерленĕ поляк-совет истори-биографи фильмĕ.
Фильм Совет Пĕрлешĕвĕнче пĕрремĕш «сарлакалатни» шутланать. Премьера Мускавра 1966 çулхи акан 14-мĕшĕнче, Варшавăра — 1966 çулхи акан 8-мĕшĕнче иртнĕ.
Сюжет
1914-мĕш çул. Пĕрремĕш Тĕнче вăрçине В. И. Ленина Австри-Хункăри империн поляксен çĕрĕсенчи Карпат умĕнче вырнаçнă «Поронин» ялĕнче кĕтсе илет. Ленин, Н. К. Крупскаяпа тата унăн амăшĕпе — Елизавета Васильевнăпа, кунта эмиграцире. Пĕрремĕш хут вĕсем вăрçăччен икĕ çул маларах пулса курнă. Çак ял Краковран инçе мар, хуларан вĕсем каллех кунта 1914 çулăн çулла пуçланнă чухне куçса килнĕ.
Поронин Раççей империн чиккине çывăххи питĕ лайăх. Анчах та австрияксен вырăнти полицайĕсем тăшманла çĕршыв гражданинĕ Ленина шпион тесе вăрçăн 8-мĕш кунĕнче ареслесе тĕрмене хупнă.
Ленина тĕрмерен хăтарас ĕç фильм сюжечĕн тĕп линийĕ пулать.
Каçăсем
Категори:1965 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:ССРП биографи-фильмĕсем Категори:ССРП истори фильмĕсем Категори:Польша истори фильмĕсем Категори:Польша биографи-фильмĕсем Категори:1965 çулхи Польша фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Владимир Ленин пирки фильмсем Категори:Лениниана Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Фильмсем:Персонаж:Надежда Крупская Категори:Studio киностудин фильмĕсем
Пепкене ирхине апатлантарни
Пепкене ирхине апатлантарни (Repas de bébé) — Lumière киностудире Луи Люмьер режиссёр 1895 çулта ӳкернĕ франс сасăсăр документалистика кĕске фильмĕ.
Сюжет
Фильмра Огюст Люмьер, унăн арăмĕ Маргерит тата 1894 çулта çуралнă Андре Люмьер çапăннă. Андре Люмьер 1918 çулта Лионра, грипп эпидемине пула вилнĕ.
Каçăсем
Категори:1890-мĕш çулсенчи кĕске фильмсем Категори:Францин документалистика фильмĕсем Категори:Францин кĕске фильмĕсем Категори:Францин сасăсăр фильмĕсем Категори:Францин хура-шурă фильмĕсем Категори:Францин 1895 çулхи фильмĕсем Категори:1895 çулхи документалистика фильмĕсем
Еловка (Тури Айпа юппи)
Еловка  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Тури айпа юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 24 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Don’t Worry, Be Happy
«Don’t Worry, Be Happy» («Ан Кулян, Хаваслă Пул») — Бобби Макферрин американ мусăкçин юрри.
Асăрхавсем
Категори:Юрăсем, алфавитпа Категори:1988 çулăн юррисем Категори:Акăлчанла юрăсем Категори:Кинофильмсен юррисем
Дрозедовер-Бек
Дрозедовер-Бек — Германи территоринчи юханшыв. Мекленбург - Малти Померани территорипе юхать. Юханшыв Гобеновзе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 2,6 км, бассейн лаптăкĕ 0,7 км2.
Рипстоп
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем
Чаща-Ёль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тым
Тым  —  Раççей территоринчи юханшыв. Красноярск Ен, Томск облаçĕ территорипе юхать. Обь юханшыва Усть-Тым патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 950 км.
Чаща-Ёль
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Тым
Юпписем
Лымбелька, Косес, Сангилька тата Ванжиль — сылтăм, Поделга — сулахай.
Каçăсем
Категори:Красноярск Енĕн юханшывĕсем Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Обь юпписем
Виллёрбан
Виллёрбан (Villeurbanne), Вийёрбан тени тӗрӗс мар — регионӗн Овернь — Рона — Альпсем регионӗн Франци хули тата коммуни.
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Янгу-Яха
Янгу-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Юрибей юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 330 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Чулмат
Пăлхар арлăхĕнчи пĕр племи, вĕсем çинчен В.Н. Татищев вырăс тăрăхĕн кĕнекинче "Чолматы" тесе çирнă, « чулман атăл » енче пурнакансем. Кайран вăл чăваш халăхĕн субэтносĕ пулат. "Чулман" чăвашĕсем ытти чăвашсем хушинче пăтранса хăйсен чĕлхин диалектне çухатнă. "Чул" вырăнне "Чал" тесе каланă, халĕ вĕсен ял ячĕсем хальте хăйсен тăрăхне сыхлаççĕ " Чаллă " тата " Чална " тесе. Татищев вăсене йăнăш ăнланса сирнă, Чулман чăвашсем тенине.
Уза (Сож юппи)
Уза (Вуза) — Белоруç территоринчи юханшыв. Гомель облаçĕтерриторипе юхать. Юханшыв  юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 76 км, бассейн лаптăкĕ 944 км2.
Каçăсем
Категори:Гомель облаçĕн юханшывĕсем
Петрунькино
Çав. пекех
Канаш, Канаш хули.
Пирĕн кил
Пирĕн кил (Наш дом) — Мосфильм киностудире Василий Пронин режиссёр 1965 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1965 çулхи фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем
Лон (Шаффхаузен)
Лон (Шаффхаузен) — (Lohn SH) — Швейцарири коммуна, Шаффхаузен кантонне кĕрет.
649 çын пурăнать (2006). Официаллă код — 2937.
Каçăсем
Категори:Шаффхаузен кантонĕн хулисем
Володин Владимир Сергеевич
Владимир Сергеевич Володин (8.7.1896, Мускав — 27.3.1958, Мускав) — совет кино актёрĕ.
Каçăсем
Категори:1896 çулта çуралнисем Категори:Утăн 8-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1958 çулта вилнисем Категори:Пушăн 27-мĕшĕнче вилнисем Категори:Пайăр çынсем:Мускаври оперетта театрĕ Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем
Тарай (пĕлтерĕшсем)
Тарай тени çаксене пĕлтерме пултарать :
Кшарский Исток
Кшарский Исток — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Исток №3356 юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 0,6 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Прапорщик
Аслă прапорщик
1981-мĕш çулта «аслă прапоршик» чынне кĕртнĕ. Унашкал чын Раççей империйĕнче пулман.
Чынла — с чином. Чын — чин. N. Пысăк чын. Чынлă çын — чиновник.
Асăрхавсем
Категори:Çар Категори:Çарти хисепсем Категори:Çарти чынсем Категори:Çар чынĕсем
Юнейяга
Юнейяга — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Баренц тинĕсĕе юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Мильтон-Яун
Мильтон-Яун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пим юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  50 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 88 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Емельянова Альбина Витальевна
Емельянова Альбина Витальевна (хěр чухнехи хушамачě Коршунова, 2008-мěш çултан Волкова), филологи наукисен кандидачě, доцент, чěлхе тěпчевçи, вĕрентекен.
2016-мĕш çулǎн декабрĕн 19-мĕшĕнчен пуçласа Раççей вěрентÿ тата наука ěçченěсен профсоюзĕн Чăваш Республикинчи организацийĕнче ертÿçĕ специалистра ĕçлет.
2014 - 2016 - Чăваш Республикин вĕрентÿ министерстви кăларакан "Халǎх шкулĕ - Народная школа" журналта тĕп редакторта тăрăшнă, республика шкулĕсенче чăваш чěлхипе литературине вěрентекенсен пěлěвне ÿстерекен курссенче лекцисем тата практика занятийěсем ирттернĕ. Творчествăлла ĕçлекен учительсен ушкăнĕпе "Нарспи" поэмăри концептсем: Шкул словарě" кĕнеке кăларнă.
1999 - 2012 - И.Н. Ульянов ячěллě Чăваш патшалăх университечĕн Патăрьел филиалěнче аслă преподаватель, доцент, филиал директорěн вĕренÿ тата наука енĕпе ĕçлекен çумĕ пулнă. Пулас чăваш чěлхипе литератури учителěсене, экономистсене, юристсене гуманитари предмечěсене вěрентнě.
1999-мĕш çулхи майăн 22-мĕшěнче "Тěрěк чěлхисем" специальноçпа кандидат диссертацине хÿтĕленĕ (наука ертÿçи И.А. Андреев профессор, оппоненчěсем Л.П. Сергеев профессорпа В.И. Димитриев доцент, ертÿçě организаци Чăваш патшалăх гуманитари наукисен институчĕ).
1996 - 1999 - И.Н. Ульянов ячěллě Чăваш патшалăх университечĕн тухăç пěлěвěсен кафедри (кафедра ертÿçи М.Ф. Чернов профессор) çумěнчи аспирантурăра кĕрет вĕреннĕ.
1987 - 1996 - И.Я. Яковлев ячěллě Чăваш патшалăх педагогика институчĕн (халĕ университет) "Пуçламăш вěрентěвěн педагогики тата методики" факультетĕнче преподавательте ěçленĕ (кафедра пуçлăхĕсем Л.П. Сергеев профессор, каярах С.Е Архипова доцент).
1986 - 1987 - Шупашкарти медицина училищин воспитателě пулнă.
1982 - 1986 - Етěрне районěн Урпаш вăтам шкулěнче пуçламăш класс ачисене ăс панă.
1978 - 1982 - И.Я. Яковлев ячěллě Чăваш патшалăх педагогика институчĕн (халĕ университет) "Пуçламăш вěрентěвěн педагогики тата методики" факультетĕнче професси алла илнě. Кунта ытти пултаруллă студентсемпе пĕрле (Т.В. Артемьева, В.И. Игнатьева (Прокопьева) халě наука кандидачěсем, доцентсем) Л.П. Сергеев профессор ăна наукăна явăçтарнă.
1978 - Етěрне районěн Урпаш вăтам шкулне вĕренсе пĕтернĕ.
Етěрне районěн Вǎтам Ирçе ялěнче 1961-мěш çулхи январĕн 1-мěшěнче çуралнǎ.
Наукăпа меслетлěх ěçĕсем: 50 ытла статья пичетленě. Хăй тěллěн тата ытти авторпа пěрле 8 кěнеке кăларнă:
"Нарспи" поэмӑри концептсем : [шкул словарӗ] / Альбина Волкова [т. ыт. хатӗрленӗ]. - Шупашкар : Ҫӗнӗ Вӑхӑт, 2017. - 247 с. - На чувашском, русском яз.
Компетенции владения чувашским языком как неродным. Изучение, преподавание, оценка : методическое пособие [для студентов нефилологических профилей] / М-во образования и науки Рос. Федерации, Чуваш. гос. ун-т им. И. Н. Ульянова ; [сост. Г. Н. Семенова, Т. В. Артемьева, А. В. Волкова ; отв. ред. В. И. Сергеев]. - Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 2011. - 20 с.
Чӑваш литература чӗлхин историйӗ : вӗрентӳпе методика комплексӗ / И. Н. Ульянов яч. Чӑваш патшалӑх университечӗ ; [Н. П. Петров, А. В. Волкова хатӗрленӗ ; Г. Н. Семенова ред.]. - Шупашкар : Чӑваш университечӗн издательстви, 2010. - 20 с. - На чувашском яз.
Синтаксис чувашского языка : хрестоматия / Чуваш. гос. ун-т им. И. Н. Ульянова ; [сост. А. В. Емельянова]. - Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 2008. - 250 с. - На русском, чувашском яз.
Емельянова, Альбина Витальевна. Чувашский язык : морфология глагола и синтаксис словосочетания : учебное пособие [для студентов нефилологических специальностей I-II курсов юридического и III-IV курсов экономического факультетов] / А. В. Емельянова ; М-во образования и науки Рос. Федерации, Федер. агентство по образованию, Чуваш. гос. ун-т им. И. Н. Ульянова ; [отв. ред. В. В. Андреев]. - Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 2009. - 201 с. - На русском, чувашском яз.
Емельянова, Альбина Витальевна. Чувашский глагол : практикум для невладеющих чувашским языком / А. В. Емельянова ; Чуваш. гос. ун-т им. И.Н. Ульянова; отв. ред. В. В. Андреев. - Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 2002. - 136 с. - На чувашском яз.
Емельянова, Альбина Витальевна. Коммуникативная структура контекстуально-независимого высказывания (на материале чувашского языка) : учебное пособие [для студентов-филологов 4 и 5 курсов] / А. В. Емельянова ; Чуваш. гос. ун-т им. И. Н. Ульянова ; [отв. ред. И. А. Андреев]. - Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 2001.
'''А.В. Волкова (Емельянова) çинчен çырнисем:''' Егорова, Анна Семеновна. Научно-педагогический путь А. В. Волковой / А. С. Егорова // Актуальные вопросы исследования и преподавания родных языков и литератур : сборник материалов международной научно-практической конференции, 22 января 2016 г., Чебоксары : посвящается 70-летию доцента Ю. М. Виноградова и 55-летию доцента А. В. Волковой / БОУ ДПО (ПК) С "Чуваш. респ. ин-т образования". - Чебоксары : Новое Время, 2016. - С. 6-9.
Тӑван ҫӗршыв тӗпчевҫисем // Чӑваш чӗлхи тӗпчевҫисем : биобиблиографи указателӗ / Чӑваш Респ. Наци б-ки. - Шупашкар : Чӑваш кӗнеке изд-ви, 2006. - С. 5-233.
Юлашки тапхăрти наука кăсăкланăвěн темисем:
'''Волкова, А. В.''' Лингвокультурологический анализ как когнитивный способ представления национально-культурной языковой картины мира / А. В. Волкова // Особенности концепций творчества в культуре Урало-Поволжья : материалы межрегиональной научно-практической конференции, посвященной 70-летию со дня рождения доктора филологических наук, профессора Г. А. Ермаковой / М-во образования и науки Рос. Федерации, Чуваш. гос. ун-т им. И. Н. Ульянова. - Чебоксары : Новое Время, 2013. - С. 141-145.
'''Волкова, А. В.''' Средства репрезентации когнитивного содержания текста / А. В. Волкова // Сохранение и развитие русского и родного языков в условиях внедрения образовательных стандартов второго поколения : сборник материалов всероссийской научно-практической конференции, 21 февр. 2013 г. / Чуваш. респ. ин-т образования. - Чебоксары, [2013]. - С. 48-49.
Вăта йĕр
Вăта йĕр — планиметрире: геометрилле кĕлеткен енĕсен варрисене çхăнтаракан татăк. Ку ăнлава ытларах чухне виçкĕтеслĕх, тăваткĕтеслĕх, çавăн пекех трапеци тĕлĕшпе усă кураççĕ.
Асăрхавсем
Категори:Математика историйĕ Категори:Виçкĕтеслĕх геометрийĕ
Фаткуллин Фархад Наилевич
Фаткуллин, Фархад Наилевич (2.11.1979, Хусан, Тутар АССР, РСФСР, ССРП) — Викимедиа юхăмĕн Татарстанра пурăнакан раççей хутшăнаканĕ. 2018 çулта Çулталăк викимедисчĕ хисеплĕ ята тивĕçнĕ.
Биографи
Фархад Фаткуллин Хусанта 1979 çулхи чӳкĕн 2-мĕшĕнче çуралнă.
1986–1993 çулсенче 123 №-лĕ франс чĕлхипе тарăннăн пĕлӳ паракан шкулта вĕреннĕ.
1997 çулта Эртугрул Гази (Хусан) ячĕллĕ тутар-турккă лицейĕнче вĕренсе тухнă.
1995–1997 çулсенче çаплах Клейтонри вăтам шккулта (Миссури, АПШ) вĕренсе тухнă.
2012 çулта Тутар Википедин ĕçĕ-хĕлне, 2015 çулта — «Раççейри халăхсен тăван чĕлхиллĕ Википедисем» мета-проекта хутшăнма тытăннă, 2017 çулта «Викимедиа РУ» проектне кĕнĕ. 2018 çулхи утăн 22-мĕшĕнче Кейптаунра (КАР) Викимедиа фондăн тĕнчери Викимании-2018 конференцине мăнаçлăн хупнă церемонире Википедие никĕслекенĕ Джимми Уэйлс Фаткуллина «Раççейри регионсенче тăван чĕлхепе калаçакан этнос пĕрпĕрлĕхĕсем хушшинче пĕрлĕхлĕх ĕçĕсене организацилесе пынăшăн» «Çулталăк викимедисчĕ» ячĕпе тивĕçтернĕ.
2020 çулта Тутарстан Республикин президенчĕн хутайĕпе Фаткуллина республикăри тутар чĕлхине упраса аталантарас ĕçсен комиссине кĕртнĕ.
Çемье
Фаткуллин авланнă, хĕрпе ывăла çитĕнтерет.
Фаткуллин панă интервью
Категори:Викимедиа проекчĕсене хутшăнакансем Категори:Çулталăк википедисчĕсем Категори:Википедистсем Категори:Хусанти финанс-экономика институтĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Чӳкĕн 2-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1979 çулта çуралнисем
Ле-Ман
Ле-Ман (Le Mans) — Франци хули, административлӑ тӗп хули Сарта департаменчӗн административлӑ тӗп хули. Халӑхӗ — хулаҫумӗпе пӗрле илсен 141,4 пин ҫын (2005).
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Шотланди майра-корольне Марийăна экзекуцилени
Казнь Марии Шотландской (Execution of Mary, Queen of Scots) — Edison Manufacturing Company киностудире Альфред Кларк режиссёр 1895 çулта ӳкернĕ американ мусăк илемлĕ камичĕ.
Жидков Иван Сергеевич
Жидков Иван Сергеевич  — (26.11.1923-04.08.1977), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 13-мĕш çарĕн 112-мĕш перевçĕсен дивизин 416-мĕш перевçĕсен полкĕн автоматчиксен взвочĕн командирĕ, лейтенант.
Сонет
thumb|Чăваш сонетçисен «патши» [[Теветкел Николай Александрович|Николай Теветкел]]
Сонет (sonetto, sonet) — йăлана кĕнĕ сăвă форми,  çирĕп форма текенскерсен шутне кĕрет.
Чăваш литературинче сонет формипе çырнă чи малтанхи сонетсенчен пĕри — Хумма Çеменĕн «Сонечĕ»:
Каçăсем
Категори:Литература Категори:Жанр Категори:Литература терминĕсем Категори:Поэзи Категори:Сонетсем Категори:Строфа Категори:Çирĕп формăсем Категори:Сăвă Категори:Сăвăсем
Штерненберг (Цюрих)
Штерненберг (Цюрих) (Sternenberg) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Пфеффикон тăрăхне кĕрет. 353 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0179.
Кивĕ Сахча
Йыш. Ял тытăмĕ
Ялти урамсен вырăсла ячĕсем: Улица 3 Интернационала, Переулок В.Костина, Комсомольская улица, Кооперативная улица, Лесная улица, Луговая улица, Молодежная улица, Набережная улица, Новая улица, Пролетарская улица, Улица С.Ахметчина, Советская улица. Чăвашла ятсем паллă мар.
Картла выляни (фильм, 1895)
Картла выляни (Partie de cartes) — Луи Люмьерăн сасăсăр кĕске фильмĕ. Англире 1896 çулхи нарăсăн 20-мĕшĕнче кăтартнă, тепĕр виçĕ çултан Францире, çĕртмере Финляндире, 2005 çулхи акан 15-мĕшĕнче сăрăланă версине Англире демонстрациленĕ.
Сюжет
Икĕ арçын картла выляççĕ, тепĕртакран виççĕмĕш çын вĕсемпе выляма ларать.
Каçăсем
Категори:Францин кĕске фильмĕсем Категори:Францин документалистика фильмĕсем Категори:Люмьер тăвансен фильмĕсем Категори:Францин сасăсăр фильмĕсем Категори:Францин хура-шурă фильмĕсем Категори:1895 çулхи документалистика фильмĕсем Категори:1890-мĕш çулсенчи кĕске фильмсем
Тлунг-Ягун (Котлунг-Ягун юппи)
Тлунг-Ягун  — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Котлунг-Ягун юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  5 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Катанпир
Катан е Катанпир (calicot — «Каликута çытси») — тĕртĕм
Тлунг-Ягун (Котлунг-Ягун юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Катанпир
Литература
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр Категори:Текстиль
Тлунг-Ягун (Котлунг-Ягун юппи)
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Гиперболăлла виçкĕтеслĕх
Гиперболăлла виçкĕтеслĕх — Лобачевский геометрийĕнче: гиперболăлла çий çинчи виçкĕтеслĕх. Вăл «ен» теекен виçĕ татăкран тата «кĕтес» е «тăрă» теекен виçĕ пăнчăран тăрать.
Каçăсем
Категори:Лобачевский геометрийĕ Категори:Виçкĕтеслĕхсем
Лугода
Лугода — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Илеза юханшыва юхса кĕрет. 40 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Дрон (юханшыв)
Дрон — Германи территоринчи юханшыв. Рейнланд-Пфальц территорипе юхать. Юханшыв Ноймаген-Дрон юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км, бассейн лаптăкĕ 319,086 км2.
Каçăсем
Категори:Рейнланд-Пфальц юханшывĕсем
Тимĕрçĕсем (фильм)
Кузнецы (Les Forgerons) — Lumière киностудире Луи Люмьер режиссёр 1895 çулта ӳкернĕ франс мусăк илемлĕ камичĕ.
Янгы-Яха
Янгы-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Таз тинĕс тути юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Хабито-Сё
Хабито-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв КАР/НАДЫМ/153/128    юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 69 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Майор
Чынла — с чином. Чын — чин. N. Пысăк чын. Чынлă çын — чиновник.
Асăрхавсем
Категори:Çар Категори:Çарти хисепсем
Органза
Органза́ — çÿхе, çирĕп, витĕр курăнакан  тĕртĕм,
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр Категори:Текстиль
Чемкос-Джынья
Чемкос-Джынья — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Ижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Уша (юханшыв)
Уша́ (Уша, Вуша) — Белоруç территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв  Вилия (юханшыв)|Вилию юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км, бассейн лаптăкĕ 780 км2.
Ерчема
Ерчема —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 178 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Уша (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Белоруç юханшывĕсем
Ерчема
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Барасинга
Барасинга (лат. Rucervus duvaucelii) — пӑлан йышшисен (Cervidae) сӗтпе ӳсекен чӗрчун.
Ку тӗсӗн ятне Франци натуралистне fr:Alfred Duvaucel (1793—1824) чысласа панӑ. Барасинга сӑмах «вуникӗ мӑйракаллӑ пӑлан» тенине пӗлтерет.
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Пăлан йышшисем
Юнко-Светлая
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кушик
Кушик, Кушиккасси — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял.
Тавралăхĕ
Шупашкара çитмешкĕн 80 км, райцентра - 12 км, ч.ç. станцине — 12 км.
Кун-çулĕ
Малтан Етĕрне уесĕ йышĕнче пулнă, районсене туса хуриччен Нурăс вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕнчи пурăнан вырăнсем
Лухоть
Лухоть — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Масляная юханшыва юхса кĕрет. 15 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Маюк аппа юррисем
Маюк аппа юррисем — XX ĕмĕрĕн иккĕмĕш çурринче Чăвашрадиопа регулярлă майпа пулса пынă кăларăмсем. Ертсе пыраканĕ тата хатĕрлекенĕ Андреев Пётр Кузьмич радиожурналист (14.07.1938 çур. ).
Кам-ха вăл Маюк аппа?
Ирина Николаева каласа панинчен :
Ирина Николаева хăй — Комсомольски районĕнчи Анат Тимĕрчкассинчен тухнă çын, хăй те Чăвашрадиора ĕсленĕ, юрăç. Надежда Заводскова ертсе пыракан «Эмине» фольклор ушкăнне хутшăннă.
Асăрхавсем
Категори:Мусăк Категори:Фольклор
Эврел (пĕлтерĕшсем)
Эврел:
Çаран
Çаран  —  зонăлла тата интразонăлла майпа  ӳсентарана классификацилени, нумайçуллăх курăкла ÿсентаран нÿрĕк çителĕклĕ е ытларах та малсалтавсенче ашкăрса ÿснипе палăрса тăрать, — тĕпрен илсен çӳçенлисем тата хăях йышшисем.
Каçăсем
Категори:Ӳсентăранлăх зонисем
Кузьмин Аполлон Кузьмич
Апоkлон Кузьмич Кузьмин (10.6.1924, Кĕслеяль ялĕ, Шупашкар уесĕ, Хусан кĕпĕрни (халĕ Сĕнтĕрвăрри районĕ, Чăваш Республики) — 24. 8.1986, Шупашкар хули, 1986) — чăваш архитекторĕ, ССРП архитекторĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1963). 1969-1977-мĕш çулсенче ССРП архитекторĕсен Чăваш Енри уйрăмне ертсе пынă. Чăваш АССР тава тивĕçлĕ çурт тăваканĕ (1982). Тăван çĕршывăн 1-мĕш степеньлĕ орденĕпе, медальсемпе чысланă.
Кунçул
1924-мĕш çулта  çуралнă. 1958-мĕш çулта инженер-çурттавăмçă дипломне илнĕ. 1986-мĕш çулта çĕре кĕнĕ.
Архитектура енĕпе аслă пĕлÿ пулман, анчах та яланах çак пултарулăх енне туртăннă, çав енĕпе ĕçленĕ те.
Вуламалли
1994.
Каçăсем
Категори:Архитекторсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Раççей архитекторĕсем Категори:Шупашкар архитекторĕсем Категори:Чăвашран тухнă архитекторсем
Сен-Дени (Реюньон)
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Хула Категори:Франци хулисем
Хабтвы-Яха
Хабтвы-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Пыря-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  188 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Жидков Пётр Анфимович
Жидков Пётр Анфимович  — (1904-06.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 10. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Украина фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 9-мĕш механизăмлана корпусĕн 71-мĕш механизăмланă бригадăн мотоперевçĕсен батальонĕн «СМЕРШ» контрразведка уйрăмен опреуполномоченныйĕ, аслă лейтенант.
Хабтвы-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Друзель
Друзель — Германи территоринчи юханшыв. Гессен территорипе юхать. Юханшыв Фульда (юханшыв)|Фульда юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11,4 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Гессен юханшывĕсем
Митри-Соим
Митри-Соим — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Ненс-Юган юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен  82 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Çĕнĕ Сахча
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕнчи Мелекес районĕн ялĕсем Категори:Чăвашсем
Мерисхаузен
Мерисхаузен — (Merishausen) — Швейцарири коммуна, Шаффхаузен кантонне кĕрет.
820 çын пурăнать (2012). Официаллă код — 2936.
Каçăсем
Категори:Шаффхаузен кантонĕн хулисем
Жердь (Мезень юппи)
Жердь  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Мезень юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 91 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Мезень Малонисогорская ялĕнчи Шыв виçекен постран вăрриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук. Юханшыв бассейнĕ — Мезень.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Руссикон
Руссикон (Russikon) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Пфеффикон тăрăхне кĕрет. 3849 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0178.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Япто-Яха (Ханавэй-Яха юппи)
Япто-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ханавэй-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 4 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Саржа
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр Категори:Текстиль
Япто-Яха (Ханавэй-Яха юппи)
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Юбка
Ю́бка (jupe, جبة, джубба — кĕлеткен аялти пайне хуплакан йăлари арçын тумĕ. Пĕçĕ çыххинчен пуçланса кайнă. Çаплах юбка — хĕрарăм платьин аялти пайĕ, пилӗкрен пуҫласа арка таран. Ҫавӑн пекех юбка — хӗрарӑм кӗпин аялти пайӗ-пилӗкӗнчен пуҫласа арки таран, сирпӗтекен кӗпи-топ-пӗр-пӗринчен икӗ уйрӑм пайран тӑрать: топӑпа юбка. Юбка час-часах брюки мӗнлине, вӑл пӗр-пӗрин хушшинче хупӑнманнине кура, хирӗҫлет.
Истори
Юбкăсене хĕрарăмсем те, арçынсем те мĕн ĕмĕртенех тăхăнса çӳренĕ (каунакес вулăр).
Каçăсем
*
Тлюгулюнг-Ягун
Тлюгулюнг-Ягун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Тлятты-Ягун юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  64 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Улăх
Каçăсем
Категори:Çаран Категори:Юханшывăн ейӳ çаранĕ
Пĕрремĕш вĕрентевçĕ (фильм)
Пӗрремӗш учитель (Первый учитель) — Мосфильм киностудире Андрей Кончаловский режиссёр 1965 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Каçăсем
Категори:ССРП 1965 çулхи фильмĕсем Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:«Киргизфильм» студин фильмĕсем Категори:ССРП драма фильмĕсем Категори:ССРП хура-шурă фильмĕсем Категори:Чингиз Айтматовăн хайлавĕсене экранизацмленисем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Вĕрентӳçсем пирки фильмсем
Султан
Султан (араб. سلطان‎ sulṭān, арам. שולטנא šulṭānā — тытӑмлӑх) — ислам ҫӗршывӗсен пуҫлӑхӗн титулӗ, темиҫе историллӗ пӗлтерӳшӗллӗ. Енчен те патшалӑхпа султан ертсе пырать тӗк, — патшалӑх сӑмах вырӑнне султанат пулать.
Астулти султанӑн амӑшне Осман империйĕнче валиде-султан тенӗ.
Каҫӑсем
Категори:Турккă титулĕсем Категори:Титулсем Категори:Ислам терминĕсем
Фолиант
Фолиа́нт (Foliant, - folium — çулçă) — in folio форматлă кĕнеке, унăн страница пысăкăшĕ яланхилле типографи листин çурри пулать. Çакăн пек форматлă страницăсене пĕрре хуçлатса фальцовкăпа тăваççĕ, хальхи A3 (29×40 яхăн см) танлашать, 2° е fo çырса палăртаççĕ. Пичетленĕ чухне пĕр типографи листи çинче 4 страница вырнаçтарнă — кашни енче иккĕ. Анлăрах каласан фолиант тесе кирек епле пысăк форматлă кĕнекесене палăртаççĕ.
Çаплах пĕчĕк форматлă кĕнекесем пулнă: in quarto (quart — чĕрĕк) страници типографи çулçин 1/4 пайĕ тата in octavo (oktav — саккăрмĕш пайĕ), страници типографи çулçин 1/8 пайĕ пулнă, лист çинче 16 страница вырнаçтарнă. Фолиантсене кĕнеке пичетленин малтанхи тапхăрĕнче кăларнă, вăхăт шунă çем пĕчĕкрех кĕнексене пичетлеме тытăннă.
Паллă фолиантсем — Гутенберг библийĕ тата Пĕрремĕш фолио.
Мохнот-Ега
Мохнот-Ега — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Пойк юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  24 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Фолиант
Асăрхавсем
Категори:Кĕнекесем
Мохнот-Ега
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Евдокимова
Евдоки́мова
Паллă çынсем
Похождения зубного врача
Похождения зубного врача (Похождения зубного врача) — Мосфильм киностудире Элем Климов режиссёр 1965 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Ландех
Ландех — Раççей территоринчи юханшыв. Иваново облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Лух юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 113 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 73 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Хура Атăл бассейн тăрăхне кĕрет. Шыв хуçалăх пайĕ — Клязьма Ковров хулинчен вăрриччен, Уводь юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Хура Атăл юпписен бассейнĕ Мăкшăран Атăла кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Хура Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн юханшывĕсем Категори:Улатимĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
Явсорская Виска
Явсорская Виска — Раççей территоринчи юханшыв. Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Ома юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен 227 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 48 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Баренц тинĕсĕн юханшывĕсен бассейнĕ Канин сăмсахĕнчен Печора юханшывĕн бассейнĕ таран не кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ  — Баренц тинĕсне кĕрекен Печорăпа Мезень юханшывсем хушшинчи бассейн.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ненец АО юханшывесĕм
Лухта
Лухта — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Комела юханшыва юхса кĕрет. 31 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Гете (юханшыв)
Гете (Gete) — Бельги территоринчи юханшыв. территорипе юхать. Юханшыв Демер (юханшыв)|Демер юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км, бассейн лаптăкĕ км2.
Каçăсем
Категори:Бельги юханшывĕсем
Ченъёль
Ченъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв  Чулей юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Асăрхавсем == ==
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Симплекс
Си́мплекс е n-виçеллĕ тетра́эдр (simplex ‘ансат’) — геометрилле кĕлетке, виçкĕтеслĕхĕн n-виçеллĕ анлăлатăвĕ.
Тĕслĕхсем,
Каçăсем
Категори:Нумай виçеллĕ Евклидла геометри Категори:Геометрилле кĕлетке Категори:Геометрилле ĕскер Категори:Нумайхысаклăх Категори:Алгебрăлла топологи
Королёв Анатолий Иванович
Анато́лий Ива́нович Королёв (чӳк, 1, 1942, Еремеевка ч. ялĕ, Сарăту облаçĕ, РСФСР — юпа, 24, 1991, Ленинград, СССР) — совет эстрада юрăçи.
Биографи
Сарăтури Л. В. Собинов ячĕллĕ мусăк училищинче (халĕ Сарăтури Л. В. Собинов ячĕллĕ патшалăх консерваторийĕ) пĕлӳ илнĕ.
1967 çулта Сочире иртнĕ Тĕнчери çамрăксен 1-мĕш юрă фестивалĕн лауреачĕ ятне çĕнсе илнĕ (пĕрремĕш парне «Плакат» юрăшăн) (А. Флярковский — Р. Рождественский).
1970 çулта «Мелодия» фирмăра пĕрремĕш гигант-дискĕ тухнă. 1970-мĕш çулсен пуçламăшĕнче юрăç «Весёлые голоса» ВИА-ра ĕçлет. 1975 çулта «Мелодия»  фирмăра Анатолий Королёвпа «Весёлые голоса» ВИА пĕрле гигант-диск кăларнă.
Малашне Анатолий Иванович композитор ĕç-пуçне пикенет; унăн юррисене Мария Пахоменко шăрантарать.
1980 çулта Анатолий Королёв автоаварине лекет те урисене амантать, чылай хушă амакланать. Мария Пахоменко çапла каласа панă: Чирпе асапланнă вăхăтра ăна Александр Броневицкий, Вилли Токарев тата Иосиф Кобзон пулăшнă.
Каçăсем
Категори:Миокард инфаркчĕпе вилнисем Категори:СССР юрăçисем
Хабык-Иола-Яха
Хабык-Иола-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ, Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Марья-Юган юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  36 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Надым юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Кĕçĕн бассейн çук, юханшыв бассейнĕ — Надым.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Блеона Керети
Блеона Керети — юрăçи.
Дувенбек
Дувенбек — Германи территоринчи юханшыв. Мекленбург - Малти Померани территорипе юхать. Юханшыв Козельовер Зе юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ км, бассейн лаптăкĕ  км2.
Жидов Георгий Никонорович
Жидов Георгий Никонорович  — (20.02.1916(7)-11.04.1974), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 14. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра ПВО çарĕсен Ленинград зонин эскадрилья 7-мĕш пĕтерекен авиаци корпусĕн 123-мĕш пĕтерекен авиаци полкĕн командирĕ, капитан.
Ылттăн пулă тытни
Ылтăн пулă тытни (La Pêche aux poissons rouges) — Lumière киностудире Луи Люмьер режиссёр 1895 çулта ӳкернĕ франс документалистика сасăсăр хура-шурă кĕске фильмĕ.
Сюжет
Фильмра Огюст Люмьер çавра савăт евĕрлĕ аквариум çумĕнче хăйĕн пĕчĕк хĕрне йăтнă, хĕрача аквариумра ишекен пулăна тытас хăтланать.
Каçăсем
Категори:Францин документалистика фильмĕсем Категори:Францин кĕске фильмĕсем Категори:Францин сасăсăр фильмĕсем Категори:Францин хура-шурă фильмĕсем Категори:Францин 1895 çулхи фильмĕсем Категори:1895 çулхи документалистика фильмĕсем Категори:1890-мĕш çулсенчи кĕске фильмсем
Ярам-Халета-Яха
Ярам-Халета-Яха — Раççей территоринчи юханшыв. Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕ/Ненец АО территорипе юхать. Юханшыв Нгарка-Хорты-Яха юханшывăн сылтăм çыранĕпе юппинчен 67 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Пфеффикон (Цюрих)
Пфеффикон (Pfäffikon ZH) — Швейцарири коммуна, Цюрих кантонĕнче вырнаçнă.
Ярам-Халета-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ — Кара тинĕсĕ бассейнĕн юханшывĕсем Таз юханшывăн бассейнĕн çурçĕр-тухăç чиккинчен Енисей кӳлмекĕн бассейнĕн чиккичен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — бассейн çук, Юханшыв бассейнĕ — Таз.
Пфеффикон (Цюрих)
Пфеффикон тăрăхне кĕрет. 10 109 çын ( 2007, раштав, 31) пурăнать. Официаллă код — 0177.
Каçăсем
Категори:Цюрих кантонĕн хулисем
Ярам-Халета-Яха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Ямал-Ненец автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем Категори:Таймыр автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Көнбатыш (Рочуга юппи)
Көнбатыш  —Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв Рочуга юханшывăн сулахай çыранĕпе вăрринчен 116 км  юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем
Айпрапорщик
Айпрапорщик — Раççей империйĕнчи çар чынĕ.
Вуламалли
Категори:Çар чынĕсем Категори:Раççей империйĕн çар чынĕсем Категори:Украина çар чынĕсем Категори:Çар
Çут Тĕнче сарăлни
Çут Тĕнче сарăлни — самаях тĕллĕхле пĕр тикĕс тата изотроплă майпа   таврари уçлăх Çут Тĕнче масшатабĕнче сарăлни. Çак сарăлу Çĕр çинчен сăнанакан космологилле хĕрлĕ шăвăну урлă палăрать.
Калас пулать, ку пулăм пысăк масштабсенче çеç палăрать; пĕчĕкрех масшабсенче, объектсем гравитацилле çыхăннине кура, кунашкал сарăлу çук. Анчах пĕчĕк масштаблă модельпе çав мĕн иккенне ăнлантарса пама пулать (ÿкерчĕке пăхăр).
Каçăсем
Категори:Космологи Категори:Танлаштарулăхăн пĕтĕмĕшле теорийĕ
Дамаст
Дама́ст (دمشق) — тĕртĕм (ытларах чухне пурçăн),
Истори
Хăйĕн ятне Сирири Дамаск хулинчен илнĕ, унта дамаста Ирхи Вăтам ĕмĕрсенченпе тĕртме тытăннă.
Тĕртĕме Европăна Тухăçран, XII ĕмĕртен пуçласа илсе килнĕ; каярах ăна Европăра тума пуçланă. Тĕслĕхрен, XVII—XIX ĕмĕрсенчи дамаст текстилĕпе ĕçлекен паллă дизайнерсем йышĕнче Анна Мария Гартуэйта асăнма пулать.
Орнаменчĕпе тата механика пахалăхĕсемпе XIX ĕмĕрти дамаст пекех камка ятлă тĕртĕме Мăн Петĕр тапхăрĕччен Раççейре питĕ кăмăлланă.
Каçăсем
Категори:Тĕртĕмсем Категори:Пир-авăр Категори:Текстиль
Германи изотопĕсем
Германи изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă германи хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем
Каçăсем
Категори:Изотопсем
Тлятты-Ягун
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Вах кĕнинчен Нефтеюганск хули таран. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Нойнкирх
Нойнкирх — (Neunkirch) — Швейцарири коммуна, Шаффхаузен кантонне кĕрет.
1828 çын пурăнать (2008). Официаллă код — 2904.
Каçăсем
Категори:Шаффхаузен кантонĕн хулисем
Куçаравăш
Автомобиль:
Çавăн пекех:
Юриспруденци:
Спортра:
Лаша ĕрчетес ĕçре:
Культурăра:
Асăрхавсем
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Петровка, 38
Петровка, 38:
Мугут-Той-Игый
Мугут-Той-Игый — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра территорипе юхать. Юханшыв Коим-Игый юханшывăн сылтăм çыранĕпе вăрринчен  6 км   юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Нефтеюганск хулинчен Иртыш кĕриччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Вах, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Манега
Манега — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ, Архангельск облаçĕ территорипе юхать. Вологда юханшыва юхса кĕрет. 11 юханшыв тăршшĕ км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Сухона. Юханшыв бассейнĕ — Çурçĕр Двина.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Богдан Хмельницкий (фильм, 1941)
Богдан Хмельницкий (Богдан Хмельницкий) — Киев киностудире Игорь Савченко режиссёр 1941 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.