Çирĕклĕ_Кӳлĕри_ик-виçĕ_кун_(тĕрленчĕк)
1. Тăван яла тăвалла та çăмăлах утатăн
Тĕнчене Павăл ялта темле урăхла курать. Тен, ăна чи малтан ялта курнипе çапла-и вăл? Чăнах та, хулара, икĕ енĕпе те çӳлĕ çуртсем ларса тухнă урамра, кунĕн-çĕрĕн тенĕ пек машина чупакан, пиншер çын варшăнакан урамра, ни çил пăшăлтатнине илтме çук, ни тӳпене çакăн пек анлăн кураймастăн. Тĕнчен- тӳпен, çĕрĕн – шăрши те ялта ун пек маар, пачах урăхла. Павăл каллех тăван ялне аса илчĕ». Кĕçтен мĕн пĕчĕкренех хулари зоотехника факультетне вĕренме кайма ĕмĕтленсе пурăннă. Анчах та вăл хулана тухса каяссишĕн çунман, каччă тăван ялне аталантарас, унти сурăх фермин тупăшне ӳстерес тесе тăрăшнă. «Выльăх-чĕрлĕхрен пуринчен ытла вăл сурăха юратать. Ун патне Кĕçтен ачаран хăнăхнă. Çулла, ашшĕпе пĕрле, кĕтӳре те, хĕлле – витере те нумай пулнă.Уйрăмах сурăхсем пăранлама тытăннă вăхăтра. Ку вăл - сурăх ферминче чи савăнăçлă вăхăт, ăна кĕтӳçсемпе ытти выльăх-чĕрлĕх пăхакансем кăна маар, вĕсен кил-йышĕ те çулталăк хушши кĕтет. Витисенче ун чух унта та кунта сурăх макăрни янрать, тин çуралнă путексен йăваш та вăйсăр, анчах çине тăрсах чĕчĕ ыйтса макăрни илтĕнет. Кĕтӳçсене пулăшма пынă хĕрарăмсем вĕсене, усăнчăк хăлхаллă та шыва чиксе кăларнă пек йĕпескерсене, умнĕсене çакнă сапунĕсем çине хурса, малтанах хутса ăшăтнă витесене йăта-йăта каяççĕ. Çынсем хыççăн, каçса кайса макăракан путекĕсене: эпĕ кунтах, кунтах, юлмастăп, тенĕ пек сас парса, амăшĕсем чупса пыраççĕ. Тепĕр пĕр-ик эрнерен вара фермăри сурăхсен хисепĕ икĕ хут ытла ӳсет: кашни сурăх таврах пĕр-икĕ путек сиккелет. Хăшĕ çĕркăмрăк пек хура, хăшĕ шап-шурă, мамăк кумкки евĕрлĕ. Хăй кăтра, чĕнтĕр тытнă пек, тытса çупăрласах килет – ытарма çук! Сиккелесе çӳрет-çӳрет те амăшĕ патне чупса пырать, сăмсине ун çилли патне тĕкет. Унтан малти урисем çине кукленсе ларать, чаплаттара-чаплаттара ĕмнĕ май, - питĕ тутлă-çке сĕчĕ! – пĕчĕк хӳрине пăлтăр-пăлтăр-пăлтăр çавăрать… Кĕтуçшăн тепĕр пысăк савăнăçлă кун вăл – çуркунне кĕтӳ пирвайхи хут çерем çине тухни. Çерем сип-симĕс пулин те, курăк тăранмалăхах ӳсмен-ха унта, анчах сурăхсем, путексем, хĕлĕпе картара е картишĕнче тăнă хыççă, унта питĕ хавасланса тухаççĕ. Путĕкĕсем тата, путĕкĕсем! Пĕр чарăнми сиккелесе выляççĕ, епле ывăнмаççĕ-тĕр, шереметсем. Çитĕнме пуçланăскерсем амăшĕсене кура курăк чĕпĕткелеççĕ… Зоотехникă факультетне те Кĕçтен ачаранпах сурăхсемпе аппаланнипе, вĕсене юратнипе, малашне те выльăх-чĕрлĕх енĕпе ĕçлес тенипе кĕме шутланăччĕ. Институт пĕтерсен вара каллех хăйсен ялне таврăнасшăнччĕ – кунта ĕç питĕ нумай-ха. Çав сурăх кĕтӳнех пĕтĕмпех çĕнĕтсе ямалла. Атту унта ратлă сурăхсем питĕ сахал – çăм та кирлĕ чухлĕ памаççĕ, аш та. Колхоз, кĕтĕве лайăхлатас шутпа, темиçе çултанпа ĕнтĕ Кавказра е Алтайра çитĕнтернĕ ратлă такасем кӳртересшĕн тăрăшать, вĕсем вара çаплах çук-ха. Чăнах та ĕнтĕ, Çирĕклĕ Кӳлĕ кĕтĕвĕ ытти колхозсенчен чылай лайăхрах, сурăхсен шучĕ те унта самай пысăк, - халĕ икĕ пин пуçа яхăн, - анчах тухăçлăх енĕпе кӳршĕсенчен мала ытла нумаях кайман. Унта та вĕсене вăрçăччен кӳнĕ рамбулье ятлă такасенчен пуçланă йăх çеç пулăшать ‹…› Ашшĕнни пекех, Кĕçтенĕн те кĕтĕве тахçанах çĕнĕтес килет, ку ĕçе вăл шкулта вĕреннĕ чухнех пуçласшăн çунатчĕ, анчах колхозра зоотехник çукки пĕтĕм ĕçе чарса тăчĕ: Петте сурăха ун ашшĕ чухлĕ те пĕлмест, вĕренсе илнĕ пĕлӳ те, опыт тени те çук унăн. Малашне акă Кĕçтен ăна хăй пуçласа ярĕ - заочнă вĕреннĕ хушăрах вăл ялан сурăхсен хушшинче пулать». Çак сыпăкпа автор ялта та тăрăшсан юратнă ĕç тупма пулнине кăтартса панă.