cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sëwô czapla
thumb|Sëwô czapla Sëwô czapla (Ardea cinerea cinerea) – to je wiôldżi ptôch z rodzënë czaplowatëch. Òne mają m. jin. na Kaszëbach gniôzda.
Kukówka
Kategòrëjô:Ptôchë
Fliger
=Cechë kònstrukcëjné fligerów=
Gduńsczi Jôrmark sw. Dominika
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kùltura Kategòrëjô:Gduńsk
Wiôlgòlëstny lëpin
Wiôlgòlëstny lëpin (Lupinus polyphyllus L.) – to je roscёna z rodzëznë bòbòwatëch. W ògardach terô seje sã miészańce z farwnyma kwiatama. Jegò je 5 rozmajitich zortów. Òn wërôstô do 150cm i mô sztiwné, dosc grëbé, prosté chłądë, a na nich rãkòwaté lëstë. Òn kwitnie w czerwińcu i lëpincu. Ten lepin mô grądkò złożony z drobnëch kwiôtów. Òn rosce w dosc sëchi zemi, a lubi słunôszkò. Gò mòże sôc na zôgónkach na strzëgłé kwiatë. Òn rozrôdzô sã pòprzez zôrno. Wёséwac gò mòże na zymkù. Jegò zôrno mòże bëc kąsk trёjący.
David Woodard
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Mùzycë Kategòrëjô:Pisarze Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi Kategòrëjô:Lëdzë Kategòrëjô:Kùltura
Kòszëlka pòlo
Kòszëlka pòlo – to je zort kòszëlë z kòłnérzkã i rozcãcém kòl szëji. Òna mòże miec czieszinkã i dwie abò trzë kòszlówczi.
Króléwc
Miono
W czasach rządów miemiecczich òficjalne miono bëło Königsberg.
Lëpa (gard)
mały|100px|right|Lëpsczi herb Lëpa (we zdrojach: Linde; pòl. Borne Sulinowo, miem. Linde) - garc w szczëcenecczim krézu w Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie nad jezorã Pile.
Henoch (syn Jereda)
Henoch (חֲנוֹךְ) – to je pòstacjô  z Knédżi Zôczątków (Zo 5,19-21). Òn béł baro pòbòżnym sënã Jereda. Jegò sënã béł Metuszelach.
Wòdnô żaba
thumb|Wòdnô żaba Wòdnô żaba (Pelophylax kl. esculentus) - to je miészańc - dwóch ôrtów żabów: stôwkòwi żabë i jezórny żabë. To je łaza z rodzëznë żabòwatëch. Wòdnô żaba żëje m. jin. na Kaszëbach i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią.
Bùjón
Kategòrëjô:Bòtanika
Żôbiónka-Wejra-Jelëtkòwò-Tësąclatégò
260px|thumb|Żôbiónka-Wejra-Jelëtkòwò-Tësąclatégò - dzél [[Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]] Żôbiónka-Wejra-Jelëtkòwò-Tësąclatégò (pòl. Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia) - to je dzél Gduńska.
Chôłmżô
Chôłmżô abò téż: Łoza (we zdrojach: Chêłmżô (Cenôwa); pòl. Chełmża, miem. Culmsee, Kulmsee) – gard w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie w torëńsczim krézu nad Chôłmżëńsczim Jezorã.
Epòs ò Gilgameszu
Lëteratura
Kategòrëjô:Lëteratura
Rudniczi
260px|thumb|Rudniczi - dzél [[Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]] Rudniczi (pòl. Rudniki, miem. Bürgerwiesen) - to są dzélã Gduńska. Tu dosc krótkò je òbczëszczalniô sztokù.
Jeléń
Rozmajitoscë
Jeléń to je zwierz, jaczi mô sztôłtną bùdacjã cała. Samc mô rodżi, jaczé dodôwają jemù òsoblëwi snôżotë. Włosowé òkrëcé (sëknia) jelenia òb lato mô czerwiono-bruno-riżą farwã ò rozmajitich òdcéniach. Zëmòwô sëknia je jasnô. Włosë latny sëknie są krótczé, òb zëmã òne są wnetka dwa razë dłëgszé ë grëbszé. Na slôdkù biwô dłudżi szlach zwóny szpiglã. Òb lato òn je bruno-żôłti, òb zëmã żółto-biôłi. Celãta są riżobrunatne z żółtawòbiôłima szlachama na bòkach. Na górnym dzélu krzeptu mają sztrip cemnych włosów. Samice mają dwie parë sutków.[1]
Jak wiôldżi je jeléń?
Rodzenié
Szewc (tuńc)
Lëteratura
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Stegna sw. Jakùba
Literatura
Vouage 10 (135), Warszawa 2009
Sroka
Òkòli
Sarka przóde mieszka blós w òkòlim rzéków, lasów i chróscënach. Sarka terô wëstãpiwo czãsto na pòlach i łąkach, w brzadownikach i ògrodach, w òkòlim lëdzy, w parkach, na wsach i w miastach.
Figùrowé szrëcowanié
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbë
Herning
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Dëńskô
Òlëwskô Strëga
Kategòrëjô:Geògrafijô
N
W kaszëbsczim alfabéce je dzewiãtnôstą lëtrą.
Merk
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Damno
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Damnica
Wadë pòstawë cała
Wadë pòstawë cała
I Cząd dzejnotowich zmianów Jedne grëpë Musilów ùlegają òsłabieniu i rozcygniãcu, a w drëdżich wëstąpiwo nacygnienié i jich. II Cząd Pòwstôwanié przëgnãców (wiãzënów, żëłów, mùskùłów)
Talérz
Kategòrëjô:Statczi
Òlëwsczi Park
260px|thumb|Òlëwsczi Park Òlëwsczi Park (pòl. Park Oliwski) - mô 11,3 ha, a je stôrodôwnotą w Òlëwie kòl Òlëwsczi Strëdżi. Ten park m. A. Mickiewicza mô wôrtosc bòtaniczną i je wôrtnym dokùmeńtã ògrodniczégò kùńsztu, chtëren mô kòl 250 lat. W nim są: dzél parkù pòzwóny „francësczim” - wëkònóné kòl 1760 rokù, a téż Stôwk Kôłpi i Lëpòwô Alé. Pësznym dzélã parkù wierã je ògardowi parter kwiatowò-pażëcowi, jaczimù towarzą pò wschódny ë zôchòdny stronie grôbkòwé szpalérë. Zberczi ògardowégò parteru w sztôłce bùrbòńsczich liljów są òzdobioné òbcãtima w sztôłce kùżlów - cësama. Krótkò błotka stoją sztaturë ksyżëców: Swiãtopôłka II ë Mscëwòja II.
Bòtaniczny Ògród w Òlëwie
260px|thumb|Bòtaniczny Ògród w Òlëwie Bòtaniczny Ògród w Òlëwie (pòl. Ogród Botaniczny w Oliwie) - to je dzélem Òlëwsczégò Parkù z kòlekcją kwiatów (np. magnolie) ë jinëch roscënów jaczé mają rozmajité swòjiznë.
Kawa
Kawa to napitk zrobiony z pôlonych zôrnów kawowca. Je jedną z wôżnych smaczników na swiece òd 340 lat i przednym zdrojem kofejinë. Kawa dzejô pòbudzającô i pòkrzésô, przërëchlewô przemianô materii i zwiékszó mëslenié. Pòchòdzy z Etiopii. W Europie pòjawiła sã òko XVI wiekù.thumb|Zôrna kawë
Pnącô marzónka
thumb|Pnącô marzónka Pnącô marzónka (Galium aparine L.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë prząszczkòwatëch. M. jin. na Kaszëbach òna rosce.
Gùmiéńc
Lëteratura
Kategòrëjô:Gmina Trzebielëno
Pòbòrowò
Pòbòrowò (pòl. Poborowo) - to je wies w gminie Trzebielëno, w bëtowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Rzãs
Kategòrëjô:Bòtanika
Tuńc
Tùńc – béł w dôwnych czasach na Kaszëbach bòkatnô rozwiniãti. Wiãkszosc piesni i jinstrumentalnéch układów w ritmie trzëmiarowim je richtich kaszëbskô. W wiãkszoscy są to ùtwòrë żewi. Tùńce na Kaszëbach są ùksztôłtowóny pòd wpłiwã mùzicznich prądów òbijmających Europã w drëdzi pòłowie XVIII wiekù. Kaszëbsczi Tùńce nôleżi pòdzelëc na grëpë:
Mòżdżónowò
Kategòrëjô:Gmina Ùszcz
Bëdgòszcza
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò
Lasowô pòtrôwnica
Lëteratura
Kategòrëjô:Różowaté
Cemino (stołpsczi kréz)
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Główczëce Kategòrëjô:Stołpsczi kréz
Wérónika Korthals
thumb|180px|Weronika Korthals Wérónika Korthals (ùr. 9 stëcznika 1982 r. w Pùcku) - to je pòlską i kaszëbską spiéwôrką. Òna mùzykùje téż na saksofónie.
Wróbel
thumb|Wróbel — samc thumb|Wróbel — samnica Wróbel (Passer domesticus) — to je môłi ptôch z rodzëznë wróblów. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach, ale téż szerok w swiece.
Bãzechòwò
thumb|Bãzechòwò - kòscół Bãzechòwò - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce.
Parafiô p.w. Bòżégò Cała w Gdańsku
260px|thumb|Kòscół parafie p.w. Bòżégò Cała w Gduńsku Parafiô p.w. Bòżégò Cała w Gduńsku - je òd 1977 rokù. Tu w parafialnym kòscele w Gduńskù je czasã w niedzelã takô Mszô Sw., że mòże czëc kaszëbsczi jãzëk.
Japòńskô róża
Japòńskô róża (Rosa rugosa L.) – to je czerz z rodzëznë różowatëch (Rosaceae). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.
Tatrë
Nôwikszy szczyt
Najwyższym szczytem Tatrów je Gerlach (2655 m npm) leżący w Tatrach Wysoczich. W Tatrach Zôpôd je to Bystra (2248 m npm), a w Tatë Bielsczich Hawrań (2152 m npm). W Pòlscze najwyżsi sã Rysy (2499 m npm), równak je to szczyt graniczny - a w rzeczywistości najwyżsimm całkowicie pòłożonym w granicach Pòlsczi szczytem je Kòzi Wierch (2291 m npm). Najwyżsim pòlsczim szczytem w Tatrë Zôpôd je Starobociańsczi Wierch (2176 m npm), równak òn tès je szczytem granicznym.
Zwëczajny pasternôk
Kategòrëjô:Bòtanika
Żôłti józefk
Lëteratura
Kategòrëjô:Bòtanika
Nordowô Macedoniô
Ùsztôłcenié terenu
thumb|Fizycznô kôrta Macedonie górzësté z głãbòczima dolënama; trzë wiôldżé jezora, przez kòżdé bieżi państwòwô grańca; rzéka Wardar rozdzelô Macedoniã na dwa dzéle
Tårnby
right|200px|Herning right|200px Tårnby je gardã w Dëńsce. Lëdztwò: 40 214 (2009).
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Dëńskô
Trzënórt
Dzelnota trzënórtów z pòzdrzadkù na bòczi
- to je taczi trzënórt, chtëren mô dwa bòczi taczi same.
Ùbrzég Słoniowëch Kłów
Ùbrzég Słoniowëch Kłów - to je môłë państwò w zapôdni Africe nad Atlanticczim Òceanã, ze stolecznemi gardami Yamoussoukro i Abidjanã.
Tunezjô
Tunezjô (Tunisia, Tūnisīyah) - to je państwò w nordowi Africe. Òno je kòl Strzódzemnégò Mòrza. Stolëca i nôwikszi gard to Tunis. Miono Tunis i Tunisia są od miona dôwni fenicczi bòżënë Tunit/Tannit. Stôrożëtné Fenicjônë miôli tu wôżni gard Kartaginã i tu béł kartaginsczi jenerôł Hanibal, chtëren walczëł z rzimsczim imperium.
Draszmaszina
260px|thumb|Stôrô draszmaszina z [[Nôdolé|Nôdolégò]]
Cërzónka
Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Zesłanié Swiãtégò Dëcha
thumb|right|Zesłanié Swiãtégò Dëcha Zesłanié Swiãtégò Dëcha - wôżne chrzescëjańsczé swiãto ùwdôrzające zesłanié Swiãtégò Dëcha.
Sodłónie
Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Witóld Fòrmańsczi
Witóld Fòrmańsczi (Witold Formański, ùr. 22 lëstopadnika 1913 r. w Pelplinie – ùm. 25 czerwińca 1998 r.) – pòlsczi sãdza Nôwëższégò Sądu. Skùńcził prawò na Ùniwersytece w Pòznaniu. Òn jakno przédnik z dwùma sãdzama w Nôwëższim Sądze we Warszawie zarejestrowôł Samòstójną Samòsprôwną Warkòwą Zrzesz "Solidarnosc". To bëło 10 lëstopadnika 1980 r.
Rozwerk
Lëteratura
Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Reduniô
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbë Kategòrëjô:Geògrafijô Pòlsczi
Akòrdeón
Bùdowa
Melodycznô stróna – mòże mieć klawiaturã typù fòrtepianowégò abò knąpczi chtërne leżą chromaticznie w rzãdach trzech do piãc.
Lëteratura
Wolański A., Słownik Terminów Muzyki Rozrywkowej 2000.
Andrzéj Slëwińsczi
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Kaszëbi
Domôcô kaczka
thumb|Domôcô kaczka Domôcô kaczka (Anas platyrhynchos f. domestica) - wòdny ptôch z rodzëznë kaczkòwatëch. Òna pòchòdzy òd strzënówczi. M. jin. Kaszëbi miéwają te kaczczi òd dôwnëch czasów.
Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Szelewò
Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Łasëca
Łasëca (Vespula) - to je szlach òwadów colemało żôłto-czôrnëch z rodzëznë łasëcowatëch. Łasëce żëją m. jin. na Kaszëbach, np. dakòwô łasëca (Vespula germanica).
Kamiéń (krôjińsczi)
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Kùjawskò-Pòmòrsczé wòjewództwò
Osasko
[[Òbrôzk:Osasco19fev2016.JPG |350px|right|thumb| Osasko: 23° 31' 58" S 46° 47' 31" O]]
Marzëbiónka
Kategòrëjô:Bòtanika
Bëkôcz
Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Pòmòrskô Hôwinga
Kategòrëjô: Bôłt Kategòrëjô: Roztoczi
Bùlra
Bùlra - to bëła maszina ùżiwónô w gbùrzëznie do òbczëszczaniô zôrna (zwiksza òddzélaniô zôrnów zbòżô òd plewów), terô to colemało robi kòmbajn. Òna mòże bëc ùziwónô na klepiszczu.
Pólnô szczawa
mały|Pólnô szczawa
Pólnô szczawa (Rumex acetosella) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë dërdestowatëch. M. jin. na Kaszëbach òna rosce.
Miesądz
center
Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 262
Kotka
Bùtnowé lënczi
*
Czôrnô bòrówka
Mòrfòlogiô
Czôrnô bòrówka:
DNA
DNA w chemiczni kategòrëji to je òrganiczni związk z grëpë nuklejinowëch kwasów.
Lésno
Lesno kaszëbskô wies pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w chònicczim krézu, w gminie Brusë. W 1570 rokù w tich stronach bëło wicy jak 20 pszczélków. Tu w 1938 rokù urodzył sã Władisłôw Côrnowsczi.
Wãdżel
Lëteratura
Kategòrëjô:Chemiczné pierwiôstczi Kategòrëjô:Chemijô
Iron Maiden
thumb|Iron Maiden - live Iron Maiden -  je heavymetalowé karno z Anglëji.
Trąbka
thumb|Tipòwô trąbka w stroju B
Wilczé zelé
Kategòrëjô:Bòtanika
Rãcznô żôga
Kategòrëjô:Nôrzãda
Żôgòwinë
Żôgòwinë – to są drobné wiórka, chtërne robi np. krézżôga z drewna. Òne mògą bëc brëkòwóny do grzeniégò jizbów. Mòże je téż wëwiezc na wësëpiskò.
Tëreckô sënogarlëca
Lëteratura
Kategòrëjô:Ptôchë
Czerzkòwò
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Przëwidz
Gazownik
Kategòrëjô:Technika
Lucyna Sorn
Lucyna Sorn (ùr. 10 lëpinca 1974 w Gdinie). Pò Spòdleczny Szkòle w Mòstach ë Liceùm w Gdinie, òna sztudérowa pedagògikã na Gduńsczim Ùniwersytece. Òna robi w Spòdleczny Szkòle w Mòstach w gminie Kòsôkòwò jakò szkólnô òd wczasny edukacje, ùczi kaszëbsczégò jãzëka ë prowadzy téż regionalné karno, chtërno tuńcëje i òdwiedzało Cyper. Pisze tekstë zrzeszony z kaszëbską kùlturą, pò pòlskù a téż pò kaszëbskù. Razã z jinyma (T. Sorn, A. Pająk) napisa ùczbòwnik „Z kaszëbsczim w szkòle", Gduńsk 2009.
Nowògard
thumb|100px|right|Nowògardzczi herb Nowògard (we zdrojach: Nogart Castrum 1268, Nowgart 1274, Newgard, Naugard; pòl. Nowogard, miem. Naugard) - gard w Gòłonożnym Krézu w Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie.
Jezoro Wërówno
Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora
Krëczk
Linki zewnętrzne
http://www2.gazeta.pl/edukacja/1,28378,26743.html - strona o Gawronie Adama Wajraka
Ubuntu (filozofijô)
thumb|[[Nelson Mandela (1min 36s, anielsczi)]]
Ubuntu to stôré afrikańsczé słowò jaczé òznôczô człowieczestwò dlô wszëtczich.
Kaùkaz (réga gór)
thumb|Kaùkaz Kaùkaz - to je réga gór kòl 1500 km długô, chtërna zaczinô sã kòl Czôrnégò Mòrza. Nôwôższi czëp mô tu 5642 m n. r. m.
Wilno
Je wiôldżim religijnym centróm, przeszło 40 rzimskòkatolëcczich kòscołów, 20 prawòsławnëch cerkwi, 3 żëdowsczé sinagòdżi, karaimskô kienesa.
Zalesanié
Zalesanié (dobòrowanié) to je proces „wnëkiwaniô” lasu na gruńta jinszé niżlë lasowé, np. na pògbùrsczé nieùżëtczé, dunë, bagna, torfòwiska, jak téż gruńta zniszczoné dzejanim człowieka (kòpalniané hałdë, òdkriwczi) pò to, żebë przëwrócëc jima nôtëralné warënczi, co są w bioekòlogicznym kómpleksu. Przed dobòrowanim, jedne ôrtë gruńtów nôpierwi brëkùją agrotechniczny òbróbczi.
Bez òstatné lata zmieniło sã mëszlenié lëdzy pòdług lasu. Przódë stąd le sã brało drewno i jinszé produktë a brzôd, dzys na las zdrzi sã jak na całowny ekòsystem, baro wôżny dlô fąksnérowaniô spòlëznë, òsoblëwie nen system, co wiąże wãdżel z gazów ceplarnianëch (wcygô CO). Las je tej nôwôżniészim dzélã biologiczny równowadżi Zemi, co téż rozsądzywô ò zdrowim i żëcym kòżdégò człowieka, dze je wiele roscënów, grzëbów, a zwierzãt i mikroòrganizmów, a téż nôbògatszô bòrda biologiczny rozmajitoscë. Na Kaszëbach mómë za wiele gruńtów nisczich klasów bònitacyjnëch, co jesz niedôwno, a i terô, są òróné. Wëłączenié jich z òbrôbianiô mô cwëk, bò mało co na nich rosce. Zasadzenié bòrów pòddwignie jich ekònomiczną wôrtnotã i jesz pòprawi statisticzné wskôzë pòdług lasów na Kaszëbach. Temù bédowóné spòsobë zakłôdaniô ùprawów, jich zortowégò składu i wëzwëskaniô samòséwów, dôwają bëlniészé zachòwanié biologiczny rozmajitoscë i lepszi stón zakłôdónëch lasowëch ùprawów.
Zortë
Dzysdnia do dobòrowaniô stosëje sã
Òlszónka
Òlszónka (pòl. Olszanka) - to je wies w gminie Przëwidz, w gduńsczim krézu.
Dzechno
Dzechno (pòl. Dziechno) – to je wies w gminie Céwice w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Chałëpë
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Wiôlgô Wies Kategòrëjô:Kaszëbë
Starzëno
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbë Kategòrëjô:Gmina Pùck
Złotnica
Lëteratura
Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1973, tom VI, ss. 238 - 239
Alimentë
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Prawò
Jakùb Błaszczikòwsczi
Przëszedł na swiat w môlowosce Truskòlasë kòl Częstochòwë. Òn miôł sédmë lat gdë wespół ze starszim bratã Dawidã zaczął trenindżi w Rakòwie Częstochòwa, gdze trenowôł òsmë lat. Òb lato 2002 trenowôł dlô Górnika Zabrze i wëstãpôwôł w piłkarsczi szkòle tegò klubu. Swòją pierwszą brômkã zdobéł 25 rujana 2003 dlô KS Częstochòwa. Jakùb Błaszczikòwsczi brôł ùdzél w testach w rozmajitëch klubach wëższich ligów, midzë jinszima w GKS-e Bełchatów, Tirolu, Innsbruck i Lechù Pòznań.
Mińtus
Kategòrëjô:Rëbë
Kalëska (Gmina Kòscérzna)
Kalëska (pòl. Kaliska Kościerska, miem. Beek) - to je kaszëbskô wies w gminie Kòscérzna, w kòscersczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. W 2008 rokù tu mieszkało 322 lëdzy.
Marszewskô Góra
Marszewskô Góra (pòl. Marszewska Góra) - to je wies w gminie Przëwidz, w gduńsczim krézu.
Banowi òbrôcnik
left|170px|thumb|Banowi òbrôcnik Banowi òbrôcnik - to je banowi przërëchtënk zrobionô zdłuż szinów do òbrócaniégò np. lokòmòtiwów.
Czôrnogóra
Bibliografiô
Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
Miłowò
Miłowò (pòl. Miłowo) - to je wies w gminie Przëwidz, w gduńsczim krézu.
Kòlbrzég
Nadanié gardnëch prôw: 1255
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
Òbrôcnik
Kategòrëjô:Medicyna
Biôłé Jezoro (gmina Chmielno)
Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora Kategòrëjô:Gmina Chmielno
Marijën Kòscół w Sztecënie
thumb|Szmërglënë kòscoła p.w. Nôswiãtszi Marii Panienczi w 1789 r. pg C. Friedricha Marijën Kòscół w Sztetënie - to béł kòscół p.w. Nôswiãtszi Mariji Panienczi. To béł jeden z nôwôżniszëch kòscołów w Sztetënie. Òn miôł jedną wieżą, a dôł gò pòstawic ksyżëc Barnim I. Gò zaczãle z cegłë bùdowac w 1263 rokù. W 1789 rokù ten kòscół sã splił i òn béł baro zniszczoné, a pòtemù gò zlikwidowalë.
Mòrawskô
Geògrafijô
Mòrawskô je krôj w Westrzédny Eùropie, bez przistãpù do mòrza. Òna greńczi na zôpadze z Bòhemijô, na pôłnim z Aùstrëjackô, òd pórénkù ze Słowackô ë na nordze z Czesczi (Mòrawski) Sląsk.
Tak tej przëpôdô tu leno 122 lëdzy na 1 km². Przë tim 0,9 mln Mòrawianów mieszkô w aglomeracje Brno ë 1,1 mln w w aglomeracje Ostrava. Tu je ùrzãdowi czesczi (mòrawski) jãzëk. Dominëjącą religiją w Mòrawskô je rzimskòkatolëckô wiara.
Zédżer
Bùdowa zédżerów
Pôdstawowô bùdowa zédżera objem sztërë wôżné, znaczącé òdrzinczi, segmentë taczé, jak:
Sôrbsk
Kategòrëjô:Gmina Wickò
Zwëczajnô wika
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Bòtanika
Sybirsczi tigris
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Azëjô Kategòrëjô:Susczi
Łebcz
left|200px|thumb|Kòscół Łebcz (pòl. Łebcz) - kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w pùcczim krézu, w gminie Pùck. Tu je kòscół ë szkòła, a w ni dzece ùczą sã m. jin. kaszëbsczégò jãzëka.
Theobald Mathew
thumb|Òjc Mathew Theobald Mathew (ùr. 1790 - ùm. 1856) to béł òjc, kapùcyna w kòscele katolëcczim w Irlandëji. W 1838 rokù òn béł załóżcą bractwa trzézwòscë (Knights of Father Mathew). W drëdżi pòłowie XIX stalata taczich bractwów bëło wiele w kòscołach na Kaszëbach.
Chléb
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Żëwnota
Borås
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Szwedzkô
Syjamskô pôrka
Syjamskô pôrka – to je dwòje lëdzy dzélowò zrosłëch ze sobą.
Smôłdzyńsczi Las
Smôłdzyńsczi Las - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Smôłdzëno, w chtërny czedës mieszkelë Słowińcë.
Plińce
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùchnia Kategòrëjô:Kaszëbë
Syjamsczi òkùlôrnik
Kategòrëjô:Gadzënë
Wiôldżi dzëdzón
Kategòrëjô:Ptôchë
Paweł Hébel
Dopisënczi
H
Jan L. Perkowski
Jan Louis Perkowski (29 gòdnika 1936, Perth Amboy, New Jersey ) – to je amerikańsczi profesor słowiańsczich jãzëków i lëteraturë, chtëren zajimôł sã kaszëbizną w Zjednónëch Krajach Americzi i wnożënie Wilno w prowincje Ontario.
Eris
Kategòrëjô:Astronomijô
Rãbskò
thumb|Rãbskò Rãbskò abò Rëmskò - to je stôrô kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce. Tu ùrodzył sã Christian Graf von Krockow.
Kaméla
Kaméla – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w òbéńdze gminë Somònino.
Wickò
thumb|Krzëżacczi grańczny kam Wickò to je gminowô wies w gminie Wickò w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Pioter Cëskòwsczi
Pioter Cëskòwsczi (pòlsczi pisënk: Piotr Ciskowski; ùr. 18 maja 1979 rokù w Pùckù) – kaszëbsczi utwórca i bëtnik kònkùrsów gôdôszów m.jin. “Bë nie zabëc mòwë starków” ë “Rodnô mòwa”. Béł nôleżnikã Kaszëbsczégò Kabaretë FiF. Pisze krótczé pòwiôstczi i òpòwiôdania np.: „Wëjimk żëcégò” w zbiérze „Kaszëbskô nôtëra” (2001). Jakno współùsôdzca napisôł „Pióro do gilgania / Pióro do gëldzëniô”, Gdiniô, wyd. Region, 2004. W 1999 rokù dobëł III môl w prozatorsczim kònkùrsu m. J. Drzéżdżóna w Wejrowie. Prowadzy aùdicje w Radio Kaszëbë. Je jednym z nôleżników Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich. Òn prowadzył kaszëbską stronã w „Nadmòrsczi Gazécé”.
Fana Kaszëbsczi
thumb|Fana Kaszëbsczi
Ceres
thumb|Ceres w maju 2015 rokù Ceres (symbòl: ) - je karłã (kòrusowatą planétą) Słuńcowégò Ùkładu, chtëren je znóny òd 1801 rokù. Òn krążi w pasu planétoidów midzë òrbitama Marsa i Jowisza.
Bladi lës
Kategòrëjô:Susczi
Hamsyn
thumb|220px| Hamsyn - to je gòrący, sëchi, pòriwny wiater, chtëren piôszczi i wieje np. w Egipce.
Òseczi
Òseczi - są kaszëbską wnożëną w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Chòczewò.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Chòczewò
1740
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1738 « 1739 « 1740 » 1741 » 1742
Swiãti Mikòłôj
W jińszëch mòwach
Kategòrëjô:Swiãti
Sydonia von Bòrk
Kategòrëjô:Pòmòrskô
Grzëbno
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Kartuzë Kategòrëjô:Kaszëbë
Pôrsãta
Kategòrëjô:Geògrafijô
Amerikańsczi aligator
left|thumb|250px|Amerikańsczi aligator Amerikańsczi aligator (Alligator mississippiensis) – to je ôrt gadzënë z rodzëznë aligatorowatëch. Òn żëje w Nordowi Americe.
Lëst do Galatczików
Lëst do Galatczików [Ga] – to je dzél Nowégò Testameńtu napisóny kòl 57 rokù. Swiãti Paweł dłëgszi czas béł Efezu i tu béł pisóny Pierwszi Lëst do Kòrintczików, a téż wierã béł napisóny Lëst do Galatczików, chòc mòżlëwé je, że no pismiã bëło ùłożoné ju pò wëjachaniu z Efezu, w jaczims dzélu Macedońsczi - rzimsczi prowincji. Galatczicë to béł lud, jak òd etniczny stronë zdrzec, wieloraczi. Ten Lëst pòwiôdô téż ò pòwòłanim do Kòscoła pòganów.
Kapibara
Kapibara (guarani: Kapiÿva, łac. Hydrochoerus hydrochaeris) to je ôrt zemno-wòdnégò suska. Nôwikszi grëzôk z rodzëznë kawiowôtëch, Caviidae, mòże wôżëc do 65 kg. Òna żëje w Pôłniowi Americe i żëwi sã roscënama.
Wiôlgô Piôsznica
Pismienizna
328px Zabijanié lëdzy i grobë w lasu kòl Wiôldżi Piôsznicë, a w nich wiele pòmòrdowónëch
Matczi Bòsczi Séwny
thumb| Matczi Bòsczi Séwny - Narodzenié NMP - to je swiãto, chtërno wëpôdô 8 séwnika w katolëcczim kòscele.
Półczno
Półczno - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Stëdzéńce.
Stratocumulus
Kategòrëjô:Geògrafijô
Józef z Arimateji
Lëteratura
Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti Kategòrëjô:Prawòsławny swiãti
Kłączno
Kłączno - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Stëdzéńce.
Belzebùb
Lëteratura
Kategòrëjô:Demónë
Kania
Lëteratura
Kategòrëjô:Jastrzibowaté
Łobzenica
thumb|100px|right|Łobzenicczi herb Łobzenica (we zdrojach: Lopszenecz, Lobszenecz 1398, Lobszenica 1427, Lobzenycza 1441, Lobzenicza 1578, Łobzenica 1618-20, Łobżenica 1846, 1884, Lobsens; pòl. Łobżenica, miem. Lobsens) - garc w pielsczim krézu we Wiôlgòpòlsczim wòjewództwie.
Pùrcel
Bibliografia:
http://www.ilewazy.pl/paczek [dostęp 2014.11.17]
Bùkòwina (rzéka)
Kategòrëjô:Kaszëbë
Stôrô Hëta
Stôrô Hëta (pòl. Stara Huta; Starahutta) - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë.
Gnejs
thumb|230px|Gnejs Gnejs - to je tip òksëpù. Òn je np. w Sowich Górach.
Gąsewnica
thumb|Orthilia secunda (L.) House Gąsewnica (Orthilia) – to je szlach roscënów z rodzëznë wrzosowatëch (Ericaceae Juss.). Dlô Kaszëbów to mòże òznôczac ôrt Orthilia secunda.
Piotrowò
Piotrowò – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminë Somònino. Òna je w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô.
Biôłô Rzéka
thumb|300px| Biôłô Rzéka - to je terô dzél Rëmi. Tu ùrodzył sã Jerzi Tréder.
Zwëczajny bôrwik
Zwëczajny bôrwik (Vinca minor L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë Apocynaceae. M. jin. na Kaszëbach rosce zwëczajny bôrwik.
Lodofôłt
thumb|Lodofôłt Lodofôłt abò lodówc - to je masa lodu, chtërna pòmału płënie, a je z przesztôłceniô pòsôdów wiecznégò sniegù. Z niegò mòże wëchôdac lodowcowi jãzór.
Jizdebka
Jizdebka to je rzéka dłużawë 11,8 km. Òna wpłiwô do Pùcczi Hôwindżi.
Lëbiszk
Kategòrëjô:Bòtanika
Trotil
Kategòrëjô:Chemijô
Chalcedon
thumb|230px|Chalcedon Chalcedon abò chalcedón - to je mineral. Òn mô chemiczny wzór SiO2.
Krzeszowice
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Glëmza
Glëmza abò glomza – to je produkt zrobiony z krowiegò mléka. Òna je grużelkòwati i biôłi abò żôłtawi farwë. Glomza (Glumse) to je kaszëbizm przeniosłé do miemiecczégò z kaszëbsczégò.
Swiãtô Apòloniô
Patronat
Dzysô swiãtô Apòloniô patronëje m.jin: dentistóm.
Namienienié
Kategòrëjô:Prawò
Pieła
Pieła (abò Piła; we zdrojach: molendinum in Pila 1451, in oppido regio Pila 1515, Pieła 1580, Pyla 1772, Piła 1887, Schneidemühl; pòl. Piła, miem. Schneidemühl, Schnottermühl Schnottermühl) pòl. Piła, miem. Schneidemühl) je gardã ë mieską gminą w nordowozôpadni Pòlsczi, we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie nad Gwdą, na pòmòrskò-wiôlgòpòlsczim przëgrańczim. Główny gard pielsczégò krezu. Mô 74 409 mieszkańców ë zajëmô 102,68 km2.
Quilling
Co je potrzebne do quillingù?
Do zawijaniô brekòwnë sã: Nawetka môłé mogą próbòwac nawijac, bò to je dobre zajãce żebë czwiczec pôlce. Òd czegò zacząc:
Bierzemë jigłã do quillingù. W szczelinã jigłë wkładômë pòczątk pasyka. Zwijamë gò do kòńca w ścisłé kółkò. Delikatno zdejmùjemë kółeczkò z jigłë tak, żebë sã nie rozwinãło. Nôstãpny etap zależy òd tegò co chcemë zrobic:
Duszan Pażdżersczi
Nôùkòwô robòta
Je aùtorã wielnëch jãzëkòznôwczich i etnolingwisticznëch dokazów i dolmaczeń, w tim przełożënków kaszëbsczi lëteraturë na serbską mòwã. Dlô serbsczich czëtińców przërëchtowôł antologiã „Kaszëbsczé lëdowé pòwiôstczi”. Sygnął téż do òpòwiôdaniów A. Bùdzysza i w 2010 òpùblikòwôł pò serbskù jegò dokôz „Żelezôcë a sól”. Pòstãpnym wëdónym w Serbie kaszëbisticznym dokazã Duszana Pażdżersczégò béł zbiérk artiklów „Кашупске теме” (Kaszëbsczé témë). Wikszosc tekstów w ti ksążce to jazëkòznôwczé dokazë, ale je w ni téż recenzje, przedmòwa do antologie kaszëbsczégò lëdowégò ùtwórstwa, artikel z leżnoscë 100. roczëznë Bernata Sëchtë i Jana Trepczika.
Duszan Pażdżersczi zajimô sã téż leksykògrafiã. W 2009 òpùblikòwôł „Pólskò-serbsczi słowôrz roscënów”. Zajimô sã téż robòtą kòl twòrzeniégò pierszégò kaszëbskò-serbsczégò słowarza.
Wòdny karëséwc
Wòdny karëséwc abò Wòdnô krowa (Dytiscus marginalis) - to je wiôldżi bączk z rodzëznë karëséwcowatëch. Òn żëje w wòdach np. w błotkach m. jin. na Kaszëbach.
Wëszecëno
Wëszecëno - to je wies w lëzyńsczi gminie, w wejrowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. W 1734 rokù kòl ti wsë bëła pòlskò-ruskô bitwa. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Nosôcz
thumb|Nosôcz Nosôcz (Scolopax rusticola) – strzédny wanożny ptôch z rodzëznë bekasowatëch (Scolopacidae). Na tego ptôcha Kaszëbi gôdalë czasem lasny bekas.
Klészczka
Lëteratura
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Pchła
thumb|Pchła w [[bùrsztinie]] Pchłë abò błëchë – to są môłé òwadë z rzãdu Siphonaptera. Òne piją krew, mògą przenôszac chòrobë, a żëją m.jin. na Kaszëbach. Pchła mòże bëc np. na człowiekù. Òne ni mają skrzidłów.
Jack Jezersczi
Jack Jezersczi (pòl. Jacek Jezierski  ùr. 23 gòdnika 1949 rokù w Òlsztinie) – to je biskùp katolëcczi, apòstolsczi administratora archidiecezji gduńsczi òd 13 zélnika 2020.
Léòkadia Trepczik
Ùrodzyła sã jakò Léòkadia Ùzdrowskô we familie ò kaszëbsczich tradicjach. W ji chëczë gôdało sã pò kaszëbskù, dzéwczãta zajimałë sã rãcznyma robòtama, w tim szëcym i wësziwkã na gwôsné pòtrzebë. Chòdzyła do szescoklasowi Wëdzélowi Szkòłë w Wejrowie i skùńcziła jã z wëprzédnienim. Mia chãc ùczëc sã dali, le òjc sczerowôł jã do prakticzny nôùczi fachù. Zdała egzamin przed Rzemiãsniczą Jizbą w Gduńskù i dobëła méstersczi diplom w specjalnoscë damsczé krawiectwò. Òd 16 zélnika 1953 do 31 zélnika 1954 robiła jakò szkólnô fachù w Państwòwich Wëchòwnëch Zakładach w Wejrowie. W pózniészich latach (jaż do emeriturë) prowadzëła gwôsny zakłôd krawiecczi. Wëùczëła wiãcy jak dwadzesce ùczenków, za co w 1970 dosta òd gduńsczi Rzemiãsniczi Jizbë strzébrzną znakã méstra. W 1988 Centralny Związk Rzemiãsła wëprzédnił jã Złotą Hònorową Znaką Rzemiãsła. Sprôwiała fónkcjã wiceprzédniczczi Egzaminacyjny Kòmisje Rzemiãsniczi Jizbë w Gduńskù, a téż nôleżnika zarządu wejrowszczégò Klubu Seniora.
Biertka
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Szëmôłdzkô Hëta
Szëmôłdzkô Hëta – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Szëmôłd.
Trus
Co jé trus
Jegò jôda je rozmajitô,zanôlégò òd cządu roku.Òb lato jé zelony roscenë, zbòża, wietewczi,òb zëma jodô sëchy trôwë,kóra drzéwiãtów i krzów i kòrzónczi.
Róman Skwiercz
Róman Skwiercz (ùr. 1 stëcznika 1955 rokù w Pùckù - ùm. 27 rujana 2020 rokù) - béł ksãdzã, chtëren  béł dzejôrzã kaszëbsczi kùlturë. Òn béł téż gôdôszã. Aùtor pùblikacjów pò kaszëbskù. W 2017 rokù òn béł wëprzédniony przez Karno Sztudérów "Pòmòrania" Medalią Stolema.
Róman Malek
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
Cytrónowô plëszka
thumb|Cytrónowô plëszka Cytrónowô plëszka (Motacilla citreola) – môłi ptôch z rodzëznë plëszkòwatëch. Òna żëje m. jin. na Kaszëbach.
Wiôldżi Pòdles
Przëpisczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna Kategòrëjô:Kaszëbë
Stôri Dwór
Kategòrëjô:Gmina Chmielno Kategòrëjô:Kaszëbë
Teréza Hoppe
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
Szafir
thumb|130px|Szafir thumb|230px|Piestrzéń z szafirã Szafir - to je mineral mòdri farwë. Òn mô chemiczny wzór Al2O3. Gò je mało.
Szarô foka
Kategòrëjô:Susczi
Przëdatny mùrchel
thumb|Przëdatné mùrchle Przëdatny mùrchel (Morchella esculenta (L.) Pers.) - je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (Morchellaceae). Òn mòże rosc m. jin. na Kaszëbach i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią.
Glincz
Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbë Kategòrëjô:Gmina Żukòwò
Niezabëszewò
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Bëtowò
Trzcónka
thumb|100px|right|Trzcanecczi herb Trzcónka (téż: Trzcanô Łąka; pòl. Trzcianka, miem. Schönlanke) - krézewi gard (czarnkòwskò-trzcanecczi kréz) we Wiôlgòpòlsczim wòjewództwie nad Trzcanką.
Kret
Kategòrëjô:Susczi
Pap
left|170px|thumb| Pap - to je materiał do bùdowiznë np. dlô dakôrza. Òn mòże bëc zrobiony z papòwégò papioru i pëkù.
Chòsznica
Chòsznica (Chośnica) - to je kaszëbskô wies w gminie Parchòwò, w bëtowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Kanie
Kanie abò kùlindżi (Milvinae) - pòdrodzëzna ptôchów z rodzëznë jastrzibowatëch. Kania mòże miec młodé na Kaszëbach, ale òb zëmã ji tu ni ma. W ti pòdrodzëznie są np: brunô kania i czerwònô kania. Kaszëbi na nordze gôdają, że czedës kania bëła nieżëczną białką.
Gmina Damnica
Gmina Damnica (pòl. Gmina Damnica) - to je wieskô gmina w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu. W ti gminie je m. jin. wies Bòbrowniczi.
Pòmòrskô gãs
Pòmòrskô gãs - to je rasa domôcy gãsé. Bëka ti rasë òprowôdzô gãsãta. To dô pòmòrską gãs kartësczégò zortu. Na zymkù, czej môłé gãsë bëłë pasłé - na łące abò kòl chëczi wënëkóné - czasã gapë je brałë, tak na Kaszëbach człowiek mùszôł przë nich bëc.
Serakòwskô Hëta
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Serakòjce Kategòrëjô:Kaszëbë
Centrifùga
Centrifùga – to bëło rãczné nôrzãdzë mechaniczné, chtërno brëkòwelë czedës np. gbùrze do òddzeleniô smiotanczi òd mléka, chtërne wëpłiwałë lecówkama. To òdcygóné mlékò mógł dac np. swiniom.
800
Wëdarzenia
Òdrë
thumb|Kamiané krãdżi Òdrë - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w chònicczim krézu, w gminie Czersk. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Wanożną chłoscëną są tu w òkòlim kamiané krãdżi.
892
890 « 891 « 892 » 893 » 894
Karbit
Kategòrëjô:Chemijô
Kalander
260px|thumb|Stôri kalander
895
Ùmarlë
Kategòrëjô:IX stolaté
Strzelcé
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò
898
896 « 897 « 898 » 899 » 900
Gripa
Pòjôwiają sã nowé chòroscë
Chòc wiôldżé są dobëca wakcynologii i antibiotëkòterapii, cząd, w jaczim ùczałi ògłôszelë kùńc pòszedłów minął na wiedno. Pòjôwiają sã nowé chòroscë, co są skùtkã dinamicznëch i złożonëch przirodniczich procesów, na jaczi cësk mô lëdzczé dzejanié np. demògraficzné zmianë – przëlëdnienié w miastach, ekònomiczny rozwij i wdzéranié sã òsedlëszczów lëdzy w lasë, przez co dze jindze mùszą jic zortë, w jaczich sedzą abò przechôdają bez nie wirusë, techniczny pòkrok (klimatizacjô), migracje lëdzy, rësznota towarów, zmianë zachòwaniégò (rewòlucjô seksualnô), czë téż mòżnoscë adaptacyjné samëch drobnoùstrojów.
Jón Piépka
Dopisënczi
P
Adradas
Kategòrëjô:Szpańskô
Gmina Nowô Wies
thumb|Herb Gmina Nowô Wies (pòl. Gmina Nowa Wieś Lęborska) - je wieską gminą w lãbòrsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.
Izabella Trojanowskô
Dzejanié dlô kaszëbsczi kùlturë
W latach 90. pò zmianie ùstroju w Pòlsce, K-PZ namieniło Trojanowską na redaktora kaszëbsczégò magazynu „Rodnô Zemia”. Trojanowskô rëchli ni mia wiele do ùczinkù z telewizyjnym dzénnikarstwã, równak bëlno znała region i lëdzy, co w nim mieszkelë. Dzãka temù ùdało ji sã ùrëchtowac program ò dosc szeroczim tematicznym òbjimie. W kòżdim dzélëkù bëłë relacje ze swiéżich wëdarzeniów, përznã historii, kaszëbskô wiérzta i pòkôzk dëcht le wëdónëch ksążków. Tej-sej prowadzëła wëwiadë z ùczałima i kaszëbsczima dzejarzama.
Bibliografiô
Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema
Édmùnd Lewańczik
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
Kùkùridza
thumb|Zea mays Kùkùridza (Zea) – to je szlach roscënów z rodzëznë Poaceae. Wôżnym ôrtã je tu Zea mays, chtërnégò Kaszëbi mają dosc wiele na pòlach na charnã dlô chòwë.
Etnografné Mùzeum miona Marii Znamierowsczi-Prufferowi w Toruniu
Bùtnowé lënczi
Domôcô starna Mùzeum
Antóniewò
Krótkò Antóniewa leżą wsë Môłé Chełmë (0,7 km) i Dużé Chełmë (1,7 km).
Czôrny bòcón
thumb|Czôrny bòcón thumb| Ciconia nigra
Ùspiewa
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Etnologiô
Zôdësznik
right|thumb|Zôdësznik thumb|C. rangiferina Zôdësznik abò strzébrzny mech (Cladonia rangiferina) - to je narwa. M. jin. na Kaszëbach w bòrach rosce gò jesz dosc wiele.
Kòstkòwò
Kòstkòwò (pòl. Kostkowo, miem. Kostkow) - to je kaszëbskô wies w gminie Gniéwino, w wejrowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Gniéwino Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Manchester United F.C.
Historiô
thumb|Old Trafford
Dobiwczi karna
Manchester United je nôbarżi utitulowònym karnem w Angli, ò tim swiôdczi to co dobële:
Zôdëszny Dzéń
Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Glësno
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbë Kategòrëjô:Gmina Brusë
Kùjôtë
W 2011 we wsë mieszkało 155 lëdzy.
Paweł Adamòwicz
mały|Paweł Adamòwicz w 2018 r. Paweł Bogdan Adamòwicz (ùr. 2 lëstopadnika 1965 r. w Gduńskù – ùm. 14 stëcznika 2019 r. w Gduńskù) to béł dzejôrz, pòlitikôrz i prezydent Gduńska. Skùńcził prawò na Gduńsczim Ùniwersytece. W latach 1990 - 1993 béł prorektorã Gduńsczégò Ùniwersytetu. Òd 1998 do 2019 r. òn béł prezydentã (bùrméstrã) Gduńska.
Òd 13 stëcznika 2019 r. òn béł w bòlëcë w Gduńskù, bò tegò dnia baro pòkaléczôł gò na binie mòrdarz nożã. Paweł Adamòwicz pòmògôł miészëznóm – téż Kaszëbóm i w Gduńskù mògł widzec kaszëbsczé stanice. Òn Kaszëbã nie béł, le słëchôł Kaszëbskò-Pòmòrsczémù Zrzeszeniù.
Paweł Adamòwicz béł achtniony w Eùropie i wëprzédniony m.jin. Złotim Krziżã ‘’Pro Ecclesia et Pontifice’’ (2001). Marijën Kòscół w Gduńsku je môlã jegò pòchòwaniô, a na pògrzébie mògł widzec kaszëbsczé stanice. Jegò białką bëła Magdaléna Adamòwicz.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gduńszczani
Janusz Kòwalsczi
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù
Diôbli kam
Niejedné kamë to są zaklãti lëdze abò zwierzãta - je rzeczenié òbrócëc sã (chùtczi) w kam. Zeswiôdczają to pòdania, a zwëskôł je lëterackò np. Alojzy Nôgel. Kaszëbskô wierzeniowô frazeòlogia, wërosłô ze znankòwiznë kama, dosta sã do pòezji.
Redusz
Redusz (pòl. Radusz) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Kôłczëgłowë. W 2008 rokù tu mieszkało 239 lëdzy.
Swiãtopôłk (miono)
Swiãtopôłk - kaszëbszczé miono chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Swiãtk, Pôłk abò Pôłczk.
Dąbrówka (Gmina Brusë)
Dąbrówka – kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w chònicczim krézu, w gminie Brusë. W 2008 rokù tu mieszkało 66 lëdzy.
Krótkò Dąbrówczi leżą wsë Glësno (0,8 km) i Gacnik (1,4 km).
Wądół
Wądół (pòl. Wądół) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Kôłczëgłowë. W 2008 rokù tu mieszkało 82 lëdzy.
Pôłczëno (Gmina Pùck)
Pôłczëno - to je kaszëbskô wies w gminie Pùck, w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu w Spòdleczny Szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Tamara de Lempicka
11 lëstopadnika 2018 rokù, w dzéń 100 lat samòstójnotë Pòlsczi, na aukcëji w Nowim Jorku òbrôz Tamary z 1929 rokù "La Musicienne" òstôł najdroższim òbrôzã pòlscziego artistë w historëji, z cenã 9.087.500 dolarów amerikańsczich.
Ùsôdztwò
etd.
Lëtewsczi jãzëk
Historëjô
Tekst zôpisôny w translëteracëji:
Alfabét
Lëterë ą ę į ų òznôczôją stôré nozalné zwãczi, chtëré dzysô wymwaiô sã jakò dłudżé mùńsczé samògòsczi. č š ž są czëtonë jak cz sz ż do kùńca XIX stolaté bëłë zôpisywônë jak w kaszëbsczim pò pòlskù, pòtim wprowôdzono tzw. husëtczi alfabét. Samògłùsczi ū į y òznaczają dłudżé u i i. Lëtera ė /e/ je szlachùjąca do miemiecczęgò e, a w niechtërëch kaszëbsczich dialektach jak ë.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Jindoeùropejsczé jãzëczi
Wòdny kòblunk
Kategòrëjô:Bòtanika
Damroka Kwidzyńskô
Diskògrafijô
We współrobòce z nią są m. jin. zrobioné:
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura Kategòrëjô:Mùzycë
Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów
Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów (òriginalnô pòzwa Zrzeszenie Regionalne Kaszubów) pòwstało 18 zélnika 1929 rokù w Kartuzach. Zebrale sã w nim lëdze rëszny w kaszëbsczi rësznoce jak: Aleksander Labùda, Jan Trepczik i jin. Pismionem Zrzeszeniô bëła "Zrzesz Kaszëbskô". Przédnikã béł Aleksander Majkòwsczi.
Zwëczajnô miewa
Lëteratura
Kategòrëjô:Miewë
2021
Ùmarlë
30 zélnika - Andrzéj Ceynowa
Dawid Szulëst
Òn biwô na Kaszëbach i òb czas swòjégò przebiwaniô tuwò pòznôł wiele aktiwnëch Kaszëbów. D. Szulëst mô wiôldżi cësk na przińdny rozwij i spopularizowanié kaszëbsczi materialny i dëchòwi kùlturë. Òn ùznôwô cësk pismionów, chtërne napisôł Günter Grass – noblista, np. „Kaszëbi są za mało niemiecczi dlô Niemców i za mało pòlsczi dlô Pòlôków” - dlô nich Kaszëbi są Kaszëbama. D. Szulëst achtnie téż pismiona, chtërne napisôł Alojzy Rekowski. Òn w Żukòwie (kòlébce kaszëbsczégò wësziwù) pòdpisôł umòwã i przez wiele lat w tim gardze béł wëstôwk kaszëbsczich wësziwków ze szkòłów z Kanadë. Przë tim D. Szulëst i Theresa Chapeskie wiele zrobilë, a to je pótrzébnô dlô kaszëbiznë robòta. Òd 2008 rokù kaszëbsczi jãzëk bëło czasã czëc w “Radio Kaszëbë” w Kanadze, a D. Szulëst i Ray Chapeskie wiele przë tim zrobilë. W 2012 rokù D. Szulëst przërôcził pòlsczégò premiérã D.Tuska do zazëcégò tobaczi. M. jin. D. Szulëst zrobił dosc wiele, żebë Matka Bòskô Swiónowskô - Kaszëbskô Królewô, chtërna w kòscele w Swiónowie mô swój trón bëła znónô téż w Kanadze.
Malëne
Budacëjô malëne.
thumb thumb Malëne to zelonô niskô roscëna,chterna mòże bëc ùprôwióno prawie we wszëtczich ògardach. Rośce w jednym placu bez wiele lat,wiele razy kwitnąc i wëdając brzód.Ùprawa malëne je letko.Pòtrownice nadają sãdo jôdë na serowò,są téż dobri na mrożenié i rozmajiti przerobiznë.
Jón Ùphagen
Jón béł téż biblofilã - lubòwnikã ksążek, miôł wiôlgą biblotékã z 10.463 ksążkami, 280 rãcznopisómi i 165 kartami. Pò jegò smierce, nene jegò bokadë zbiérë dostôła Mieskô Bibliotéka w 1879 rokù, dzysô Gduńskô Bibliotéka PAN. W jegò dodómie Uphagenów w Gduńskù gard zrobił mùzeum Jóna w 1910 rokù.
Babié ùszëszcza
thumb|Babié ùszëszcza Babié ùszëszcza abò babié ùszë (Gyromitra esculenta) - są grzëbama. Òne są dzysô ùznôwóné za pòtrusë. Babié ùszë roscą m. jin. na Kaszëbach.
Anita Włodarczyk
Kategòrëjô:Szpòrt
Alojzy Rekowski
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
Cocker spaniel
Historëjô
Spaniele to je baro stôrô rasa. Jegò prototip mòżna òbaczëc w rzezbie z czasów Filipa II Macedońsczégò. Pòdobni psë miałë bëc znôny tëż w Kartadżinie. W VII i VIIIw. jistniałë psë klatati ò dłudżich, zwisłich ǜszach ǜziwónych do jachté. Jǜ w 914 rokǜ mòzna nôlëzc zapisënk, w chtërnim ǜżëto słowa ''spaniel'. W XVI wiekù bëłë wëkòrzistiwôné do płoszéniô ptochów wòednych. W 1859 rokǜ na wëstôwkǜ w Birmingham ǜżëto pòzwë cocker. Pòzwa spaniel pòchòdzy òd słowa Hispaniola albò Espagnol co miałobë wskôziwac na jegò Szpańszczi pòchódzenié. Do Angli òne doszłë razã z swòima szpańszczéma pônoma. Z tegò czasù móżna nalézc wiele wzmiónków ò ti rasé w literatùrze anielsczi m.in. w sztùkach Williama Shakespearea. W XVII i XVIII wiekù spaniele dzelóno na psë na piepiórczi i psë na bażantë, albò na wòdné i zemsczi.
Anatomijô
Rost: 39-45 centimetrów
Rǜchno: jedwabni, głôdkczé, krótczé na łbie, dłëgszszé na pǜklǜ. Mòże bëc sztiwné albò skróconé.
Biografjô
1. ,,Wybierz psa dla siebie", K. von der Leyen, Wyd. Świat Książki 2. ,,Psy", L. J. Dobrovuka, Wyd. DELTA 3. ,,Nowa Encyklopedia Powszechna", PWN, tom I, Warszawa 1995r.
Alojzy Ptôch
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
Wiszónk
Kategòrëjô:Ptôchë
Kôłp sniegulc
Bibliografia[edytuj]
Kategòrëjô:Ptôczi
Drëdżi jãzëk
Doradë dlô dwamòwnëch starszich ë dzëcy.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Jãzëczi swiata
Mùzeùm
Fùnkcje mùzeùm: thumb|[[Mùzeùm - Kaszëbsczi Etnograficzny Park miona Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach|Mùzeùm we Wdzydzach]]
Robòta (fizyka)
Robóta na płaszczëznie
Mechanicznô robòta je tej wëkònywónô, cziej pod cëskã sëłë cało je przësuwóny na jakąs dalekòsc. Robòta je wikszô, czej wëkònëje jã wikszô sëła, abò przesëniãcé (drëga) je wikszé.
Niech sëła F wpłiwô na cało pòd nórtã α do czerënkù ruchù cała: Pò rozłożenim sëłë F na skłôdné òkôzało sã, że robòtã wëkònëje blós skłôdnô FX. Z risunkù: Wëkònónô robòta wënoszô tej:
Robóta w leftcë
Bôczenié! W całim tim dzélu zakòdómë, że wôrtosc sëłë je stałô.
Ùstawa
Przëpisë
Kategòrëjô:Prawò
Bułgarsczi jãzëk
Alfabét
Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi
Wilczô jagòda
thumb|Wilczô jagòda thumb|Kwiôtë -pòkrzyk wilczô jagòda Wilczô jagòdô (Atropa belladonna L.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (Solanaceae). To zort roscënë z rodzëznë  psiankòwatëch (Solanaceae). Mô wiele pòzw: wilczô wisznia, wilczô jagòdô, psinczi, lesnô tobakô, belladònna. Wëstãpùje w Eùropie, Afryce Nordòwi, Azji. W Pòlsce ùważanô je jako rosëna ùprawnô i dziczejącë. Wëstãpùje przede wszëtczim w południowej cządze krója. Jes to roscëna rzadkô, òbjãtô òchróną. Wszëtczi czãsce roscënë są  trującë. '''
6.	Zastosowanié
•	Klad - roscënë naczyniowe
•	Gatunek - pòkrzyk wilczô jagòdô
Jimpresjonizm
Bibliografiô
Kategòrëjô:Kùńszt
Kòsowò
Kòsowò (alb. Republika e Kosovës, Kosova, Kosovë, serb. Република Косово) – dzélowò ùznóné państwò w pôłniowi Eùropie, na Bałkańsczim Półòstrowie. Stolëca i nôwikszi gard to Prisztina, historëcznô stolëca to gard Prizren.
Galeriô
Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa
Czirka
Lëteratura
Kategòrëjô:Miewë
Midzësłowiańsczi jãzëk
Midzësłowiańsczi mô w se zbiérną baro òprosconą gramatikã ë je prosto rozmiona, bez rëchleszi naùczi, przez lëdzy gôdôjącëch słowiańsczima jãzëkama.
D
<div style="float: right; margin: 0 1em 1em 1em; padding: 10px 20px 10px 20px; font-size: 500%; line-height: 120%; background-color: #DDF; border: 1px solid #AAF;">Dd D, d – piãtô lëtra pòdstawòwégò łacyńsczégò alfabétu, brëkòwónô prakticzno w kòżdim alfabéce na łacyńsczim spòdlim. Lëtra ta pòchòdzy òd grecczi lëtrë Delta (Δ, δ) i fenicczi daleth.
Pieleszewò
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Réda
Lëpùskô Hëta
Lëpùskô Hëta to je kaszëbskô wies w gminie Lëpùsz, w kòscérsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu ùrodzył sã Bòlesłôw Jażdżewsczi - kaszëbsczi ùtwórca.
H
Nôczãscy òznôczô spółzwãk [h]. We wespółczasnëch jãzëkach mòże oznôczac równak téż regã jinëch zwãków, na przëmiôr [x], [ħ], [0̸], [ɦ], [ɥ], [ʜ].
Zbrzëca (rzéka)
Zbrzëca to je rzéka dłużawë 48,77 km. Òna wpłiwô do jezora i dali do Brdë. Ten docék Brdë, òdbiérô i nanëkiwô wòdã na òkòlé pôłniowëch Kaszëb tj. Zôbòrë. Nôwikszy docék Zbrzëcë – Kłonecznica – je greńcã z sąsadnyma Gôchama. Òd nordë a wschòdu òbéńda Zbrzëcë je krótkò górnégò nëkù Wdë. Na pôłniowim wschòdze je krótkò docéku Wdë – Parzenicë i Niechwaszczë, chtërna w òkòlim Brus, dzãkã bifùrkacjëji, robi sã pòspólnym docékã Wdë i Zbrzëcë. Na nordowim zôchòdze leżi òkóma zlewni Słupi krótkò Bëtowa, a na zôchòdze z Chòcëną i ji docékã w Òsësznicą w òkòlim Lëpnicë. Kòle Swòrnëgaców Zbrzëca òddôwô swòje wòdë Brdze, chtërna czërëjącë sã na płn.-wsch. nëkô do Wisłë. Zbrzëca je drëdżim co wiôlgòscë docékã Brdë, òbjimô 10% wiéchrzëznë ji òbéńdë. Przëwãdróm ze swiata wiele wiãcy dô do wiédzë to, że òbéńda Zbrzëcë to nordowò-zôpadny kùnôszk Tëchòlsczich Bòrów, jednégò z nôwiãkszëch dëchtownëch lasowëch zgrëpòwaniów Eùropë, chtërne jaczis czas temù nazôd bëlł wëdwignioné do statusu Rezerwatu Biosferë. Òbéńda Zbrzëcë zamikô sã w òbrëmienim trzech krézowëch gardów pòmòrsczégò wòjewództwa tj. na pôłnim Chóniców, na nd-zôp. Bëtowò, a nd.-wsch. Kòscérzna. Nôkródzy do Zbrzëcë je z Brusów, stolëcë Zôbòrsczi Zemi.
Alfons Józef Parczewsczi
Lëteratura
Jerzi Tréder: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - Gduńsk 2014, s. 223
Y
Nôczãscy òznôczô samòzwãk [y]. We wespółczasnëch jãzëkach mòże oznôczac równak téż regã jinëch zwãków, na przëmiôr [ɨ], [j], [iː], [ɪ], [ɘ], [ə], [ɯ], [ɛː], [j], [ɥ], [ɣ̟].
Aleksandrowò
Lëdztwò gardu: 12.346 (2016)
Paul Breza
Paul Breza (ùr. 23 czerwińca 1937 rokù w gardze Winona, Minnesota), ksądz w kòscele katolëcczim, dzéjôrz kaszëbsczi. Ksãżé swiãcenia òn przëjimnął 1 czerwińca 1963 rokù i béł kòl 50 lat ksãdzem w rozmajitëch kòscołach. Terô ksądz Breza prowdzy mùzeum i dbô ò kaszëbską kùlturã w Zjednónëch Krajach Americzi. Òn lubi Bëtowò.
Q
Nôczãscy òznôczô spółzwãk [q]. We wespółczasnëch jãzëkach mòże oznôczac równak téż regã jinëch zwãków, na przëmiôr [k], [g], [kʷ], [ku], [/kjuː/].
Strzelenka
thumb|Strzelenka (Strzelnica) kòl Pãpòwa Strzelenka to je rzéka na Kaszëbsczim Pòjezerzu dłużawë 16,7 km. Òna wëpłiwô z mòcno zaczapónégò Tëchómsczégò Jezora. Strzelenka wpłiwô do Reduni kòl wsë Lniska.
Stowôra Białków Zgòrzałégò
Przédnikã Zgòrzôłków je Zyta Górnô.
Tiraspol
Klasicznô historiô
W 56 r. n.cz. Rzimiónié òdbùdôwali gard ë prziłączëli do prowinji Moesji. Chùtkò pò tim gard bëł zôbity bez Gotów.
Kôln
Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi
Bank Ochrony Środowiska
Bank Ochrony Środowiska (BOŚ) - to je bank w Pòlsce. Òn je òd dosc wiele lat, a sedzbã mô w Warszawie.
Bank Pocztowy
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Banczi w Pòlsce
Frãcëszk Lange
Lëteratura
Szulist W.: Kaszubi w Ameryce; Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005, s. 33 (pò pòlskù)
Bank Polskiej Spółdzielczości
Bank Polskiej Spółdzielczości - je polsczi bank. W 2020 rokù na procent 0,01% na 12 miesący mògł kòl nich liczëc.
Kòrusowatô pszczoła
Kòrusowatô pszczoła (Apis florea) – to je ôrt ze szlachù pszczoła i rodzëznë pszczołowatëch (Apidae). Òna żeje w Azji w rojach, w chtërnëch są robòtnice, trónë i pszczelô matka. Òne żëją wiedno w dosc wiôldżëch rodzëznach, ale miodu òd nich je mało.
Jezoro Wdzydze
Jezoro Wdzydze (téż Wdzydzczé Jezoro, pòl. Jezioro Wdzydze) - to je jezoro ò wiéchrzëznie 14,5 km² w kòscersczim krézu, w òbéńdze Wdzydzcczégò Parkù Krajòbraznégò. Biwô tak, że lëdze na nie gôdają Kaszëbsczé Mòrzé. Na nim są òstrowë.
Pòlipropëlen
Pòlipropëlen (PP) – to je chemiczny związk. Produkt pòlimerizacje wãglowòdoru nienasëconégò. Smiecë z niegò są zbiéróné i mògą miec céch:. To mògą bëc np. fòlie, ale téż wiele jinëch rzeczi. Gò mòże zgrzewac.
Mòdrôk
thumb|Mòdrôk Mòdrôk (Centaurea cyanus L. 1753) – to je roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òn roscë na Kaszëbach i tu plotą z modrôków wińce. To je zelëskò na pòlach.
Łupk
thumb|Łupk Łupk (Garrulus glandarius) strzédny ptôch z rodzëznë krëkowatëch. Łupczi żëją w lasach na Kaszëbach. Òn sã przëczëniwô do rozséwaniô dąbów.
1744
1742 « 1743 « 1744 » 1745 » 1746 1744 / MDCCXLIV – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz.
1743
Ùmarlë
Kategòrëjô:XVIII stolaté
Wszëtkò dlô Gduńska
Historjô
22 stëcznika 2019 pò zabójstwié bùrméstera Adamowicza ògłoszono kandydaturã Aleksanrdë Dulkiewicz w wëbòrach 3 stëmiannika 2019 chtëra mióła dobëté z 82,2% pòparcé.
Patoczi
Kategòrëjô:Gmina Serakòjce Kategòrëjô:Kaszëbë
James Caviezel
thumb|right|James Caviezel James Caviezel (ùr. 26 séwnika 1968) - je amerikańsczim teatrownikã.
Kategòrëjô:Film
Kościelna wieś (Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò)
Kościelna Wieś (Kòscelnô Wies) - to je wies we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie.
Jack Nicholson
thumb|180px|Nicholson w 2002 rokù Jack Nicholson (ùr. 22 łżëkwiata 1937) - je amerikańsczim teatrownikã.
Kòloniô
Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Kòloniô” òsta wprowadzónô 16 zélnika 2010.
Qin Shi Huang
Kategòrëjô:Chinë
Czëmónowò
Zdrzë téż
Kategòrëjô:Gmina Gniéwino Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Rómbiń
Rómbińsczé dardżi
Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò