cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jennifer Lopez
mały|Lopez, [[2019]] Jennifer Lynn Lopéz (ùr. 24 lëpińca 1969), znónô téż jakno J.Lo, w Nowim Jorkù – amerikańskô aktórka, spiéwôczka pòpòwô, tancérka, projektantka mòdë, biznesménka. Ùrodzëła sã i spãdzëła dzëcinné lata w Bronksu, dzélnicë Nowigò Jorkù, a czedë bëła sedemnôscë lat stôrô wëstãpiła w piérszim filmie Mòja môłô dzéwczënka. Pózni jisz grała w jinszëch, mniészich produkcëjach. W 1997 rokù òdegrała pierszôplanową rolã w filmie Selena i òtrzimała za nią nominacjã do Złotégò Globù''. Òd négò czasu ji kariera artisticznô sã chùtkò rozpãdzëła i nabrała mòcë.
Tósz
thumb|Òwczôrk miemiecczi Tósz (abò domôcy pies; łac. Canis lupus f. familiaris syn. Canis familiaris, Canis lupus familiaris) – rabùszny susk z rodzëznë psowatëch, òbłaszczëwiony òtrok szarégò wilka. Òd czasu òbswòjeniô pòwstało wiele ôrtów tószów, chtërne mòcno jinaczą sã czej chòdzy ò mòrfòlogiã i ùżëtkòwé znanczi.
Hopë
Hopë (pòl. Hopy) - to są kaszëbską wsą w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Przedkòwò.
Szarwark
Szarwark - mùszowô òbdôwa wiesczëch lëdzy na pùbliczné céle, nôbarżi przë robieniu i trzimaniu drogów, mòstów, wòdnëch ùszëkòwaniów w pòrządkù. W Pòlsce òd 1958 rokù tegò òbrzészkù ni ma, równak rowë, co jidą przez pòla gbùr mùszi uprawiac.
Wãbórk
Wãbórk - biwô zrobiony z blachë, przóde béł z drewna, terô czãsto z plasticzëznë. Czasã wëzdrzi kąsk jak walc. Służi do noszeniô wòdë i jinszëch ceków, taczich jak np. mlékò. Mòże bëc téż ùżiwóny do sëpnëch materiałów, jak piôsk, wãdżiel czë zôrno. Wãbórk mô pałągòwaty chwët. Wãbórk mòże òbrëmic kòl 15 litrów.
Czapélskò
Czapélskò - to je kaszëbskô wies w gminie Kòlbùdë, w gduńsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu je kòscół.
Jankòwò
Jankòwò - to je wies w gminie Kòlbùdë, w gduńsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Grif
Grif w heraldice
200px|thumb|right|Grif na sztãplu Sambòra II z [[1229]] Grif - herb ksyżëców, chtërny czedës rządzelë na Kaszëbach. Ten pòwiôstkòwi zwiérz mô tylny dzél lwa, ale téż dzëbã i dwa skrzidła wiôldzégò òrzła. Na głowie òn mô ùszë. Jakno herb Lãbòrzkò-bëtowsczi Zemi òn béł czôrny na żôłtim tle. Zdrzi w lewò, ógón mô zwiniãti midzë nogoma.
Grif w kaszëbsczi lëteraturze i kùńszce
Kategòrëjô:Kaszëbë
Lëséwc
Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë
Pòznóń
thumb|left|Poznań
thumb|Pòznańsczi herb
Stefan Wyszyński
Związk z Jasnã Górã i Jasnogórsczé Sluby Narodu Pòlsczégò
Izolowòny w klasztorze Zgromadzenie Sostrów Najswiãtszej Rodzëzny z Nazaretu w [Komańczy] nie chcëł pisac tekstu żeńbów. Do ich pòwstanié przyczyniła sã Maria ÒkÒńska, dając za przykład sw. Pawła, piszącégò lëst do wiernych z więzienia. W kuńcu 16 môja 1956 napisôł tekst slubów nôrodnych, jaczi miałë bëc òdnowieniém królewsczich slubów lwowskich Jana Kazimierza w ich trzechsetną rocznicę. 26 zélnika 1956 pielgrzymom zebranym na [Jasny Górzë] òdczytôł je bp Michał Klepacz, pełniący òbòwiązczi przewodniczącégò Episkopatu Pòlsczi.
Ùroczystosce pògrzebòwe
Pògrzeb prymasa, zwóny także królewsczim, zgromadzéł w stolece tësące lëdze.
Marlon Brando
Sprawë priwatné
W 1957 rokù òstał chłópã Annë Kashfi. Mielë syna Christiana Devi (ur. 11 maja 1958; w 1990 òstał skazóny za zabójstwò drëcha swòji sostry, ùm. 26 stecznika 2008). Miôł jesz dwie biôłczi, 10 dzecy, 3 wzãté za swòje.
Rok
Rok - to je òdsek czasu midzë dwóma jednaczima pòłożeniama Zemi w ji rësznoce pò òrbice wkół Słuńca.
Sëchô
Kategòrëjô:Gmina Sëlëczëno Kategòrëjô:Kaszëbë
Nowi Wedel
Lëdztwò gardu: 2.423 (2009)
Wiéchrzëzna gardu: 5,03 km2
Reduń
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Dzemiónë Kategòrëjô:Kaszëbë
Płãsë
Płãsë (pòl. Płęsy, miem. Plense) – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Dzemiónë.
Mscëwòj
Mscëwòj - kaszëbszczé miono chłopsczégò ôrtu. Mòżlëwé zdrobnienié je Mscëwòjk.
Sting
Lata 80.
W 1982 rokù wëdôł singiel „Spread a Little Happiness”, chtëren nôlôzł sã w filmie „Brimstone & Treacle”. Swòją pierszą platã wëdôł w 1985 rokù.
Trzebùń
Kategòrëjô:Gmina Dzemiónë Kategòrëjô:Kaszëbë
Anielsczé pòzdrowienié
Anielsczé pòzdrowienié  (Ave Maria)
Biôłogarda (gard)
thumb|100px|left|Biôłogardzczi herb thumb|right|Biôłogardzczi Rzimskòkatolëcczi kòscół thumb|Biôłogarda Biôłogarda (téż: Biôłgard; we zdrojach: Belgrod 1124, civitas Albam (Gall Anonim), Belegarde 1159, Belegarde 1176, Belegarda 1194, Belgard 1229, Bjêłôgarda (Cenôwa), Biôłogarda (Ramułt), Biôłgard (Ramułt); pòl. Białogard, miem. Belgard) - krézewi gard w Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie nad Pôrsãtą.
Nadanié gardnëch prôw: 1299
Lëdztwò: 24 349 mieszkańców (2009)
Diôbli pôlc
Lëteratura
Kategòrëjô:Etnologiô
Swiecé (nad Òdrą)
thumb|100px|right|Swiecczi herb Swiecé (we zdrojach: Scwet 1265, Zweth 1321, Schwedt 1775; miem. Schwedt/Oder) - gard we wkrzańsczim krézu w Brambòrzce nad Òdrą.
Ùchódnik
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòlitologijô
Lesny piekùt
thumb|Lesny piekùt Lesny piekùt (Anthus trivialis) – môłi ptôch z rodzëznë plëszkòwatëch. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach ë tu mòże miec gniôzdo.
Lesniewò
Lesniewò - to je kaszëbskô wies w gminie Pùck, w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu je kòscół i lesniewskô Spòdlecznô Szkòła.
Kamiéń (wies)
Kamiéń – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Szëmôłd.
Strzélón
Jak napisôł Bernard Zëchta Kaszëbi nibë tã chòrosc lékarzą przez krzôsanié kamã ò kam nad chòrim pôlcą, tak że skrë strzélają prosto na renã.
Bącz
Bącz (pl. Bącz) – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë. Òna je w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù.
Pelerina
Lëteratura
Kategòrëjô:Òbùca
Biardo
Lëdztwò gardu: 8.768 (2009)
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Miemiecce Kategòrëjô:Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë
Torń
Tu w 1466 rokù, na torëńsczim Dwòrze Artusa béł pòdpisóny II torëńsczi mir z Krzëżôkama. Wôżne starodôwnotë to: rôtësz, krzëżôczi zómk i jin.
Paweł Brzésczi
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kanada Kategòrëjô:Kaszëbi
Kòchanowò
Kòchanowò - to je kaszëbskô wies w gminie Lëzëno, w wejrowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"
Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif" (pòl. Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski) - to bëła wòjskòwô òrganizacëjô òb czas II Swiatowi Wòjnë. W rësznoce zatôrczënkù òna bëła na Kaszëbach nômòcniészą òrganizacją i bëło w ni wiele Kaszëbów. Z pòczątkù òna zwała sã „Kaszëbsczi Grif”, a pòtemù „Pòmòrsczi Grif”. Ji ùtwórcą béł szkólny Józef Dambek, a prowôdnikã ks. płk Józef Wrëcza. Pò II swiatowi wòjnie z „Pòmòrsczégò Grifa” mógł jidz np. do Òbëwatelsczi Milicje.
Kòscérzna
Historiô
Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã 8 strëmiannika 1945 rokù.
Kôłpiónka
Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Jôdnô soczewica
thumb|Jôdnô soczewica Jôdnô soczewica (Lens culinaris Medik.) – to je ôrt jednoroczny (latny) roscënë z rodzëznë bòbòwatëch (Fabaceae). Ji zôrna są np. do robieniô zupë.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Bibliowé roscënë
Karwica
Karwica (pòl. Karwica) – to je wies w gminie Céwice, w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Chińsczi aligator
Lëteratura
Kategòrëjô:Gadzënë
Concepción (Chile)
left|120px Concepción gard w pôłniowô Chile. thumb|right|320px|Fana Concepción thumb|right|270px|Concepción na karce [[Òbrôzk:Concepcion-Chile(001).jpg|thumb|right|320px| Concepción: 36° 46' 22" S 73° 03' 47" W ]]
Józef Tischner
Òstatné lata
Òstatni lata jégò żëću to bëła chòrowanié. Miôł reka krtani i ni mógł na kùńc ju gôdac. Dlô człowieka ,chtëren całi żëcé miôł pòtrzëba gôdac i z tégò żëł.
II Kaszëbsczi Kòngres
II Kaszëbsczi Kòngres - béł zòrganizowóny w Gduńskù w 1992 rokù. Jegò ùchwôlënk òsoblëwò mòcno pòdczorchnął m.jin. pòtrzebã decentralizacji kraju, rozwij gòspòdarczi krôjnë, kaszëbsczi kùlturë, nôùczi i pòùczënë, jak téż piastowaniô jãzëka. Na nim bëło mało tëch òstałëch przë żëcym, chtërny bëlë na I Kaszëbsczim Kòngresu.
Antwerpa
Rozmajitoscë
Kategòrëjô:Belgijskô
Cës
thumb|right|Cës Cës (Taxus L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë cësowatëch (Taxaceae). Na Kaszëbach rosce zwëczajny cës z tegò szlachù.
Stalaktit
thumb|200px|Stalaktitë thumb|left|[[Mechòwa|Mechòwsczé grotë]] Stalaktit - to je kamnô pipa, chtërna mòże bëc w jómie.
Stalagmit
thumb|200px|left|Stalagmit thumb|130px|Stalagmit Stalagmit - to je nalecałi kam, chtëren mòże bëc w jómie. W nim mòże bëc kalcyt.
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Geòlogiô
Wiłóz Reduni
Wiłóz Reduni to je krajòbrazny rezerwat na pòrénkòwim kraju Kaszëbsczégò Pòjezerzô ò wiéchrzëznie 84,24 ha (założony w 1972 rokù), òbrëmiô terenë kòl Babiégò Dołu. Tu nad brzegama Reduni rosce wiele drzéwiãtów np. drobnolëstnô lëpa, sosna i dosc tëli krzów, a téż żëją np. wëdrë.
Ptôsznica
Ptôsznica - to je wiôlgô klôtka dlô dzëczëch ptôchów. W ni lëdze mògą je òbzerac.
Sztinka
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Rëbë
Piéńkùń
Wiéchrzëzna gardu: 78,63 km2
Pãkôcze
Pãkôcze (Melandrium album (Mill.) Garcke) – to są jednoroczné, a czasem wielelatné roscënë z rodzëznë granôtkòwatëch. Òne roscą m. jin. na Kaszëbach.
Pòzdzewôłk
Lëdztwò gardu: 11.376 (2009)
Bògùsłôw IV
Lëteratura
Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi
Ewanielëjô Jana
Bibliografiô
Kategòrëjô:Swiąti Pismiona
Ditrich
Kategòrëjô:Nôrzãdła
Danuta Charland
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze Kategòrëjô:Kaszëbi
Błotnô niezabôtka
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Bòtanika
Karawana
Karawana - to je grëpa kùpców, co wanoży razem przez barabónë np. z kamélama, bò tak mòże bëc np. wikszi bezpiek.
Dalmatika
thumb| Dalmatika – liturgiczné ruchno m. jin. diakòna m.jin. w rzimsczim òbrządkù. Alba i stuła są pòd nią.
Sosna
thumb|Chójczi - chòjna
Ę
<div style="float: right; margin: 0 1em 1em 1em; padding: 10px 20px 10px 20px; font-size: 500%; line-height: 120%; background-color: #DDF; border: 1px solid #AAF;">Ęę Ę, ę – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu, ùżiwónô w jãzëkach pòlsczim i lëtewsczim, a téż w czile autochtonicznëch jãzëkach Americzi (na przëmiôr jãzëk nawaho).
Dôwni lëtrã „ę” czãsto brëkòwóno téż i w rozmajitëch prawòpisach kaszëbsczégò jãzëka (na przëmiôr w alfabéce Cénôwë). Dzysdzéń nie je ju ùżiwónô w lëteracczi kaszëbiznë.
Cykcakòwatô żnija
Lëteratura
Kategòrëjô:Gadzënë
Lëdzkô wsza
Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1973, tom VI, s. 84
Cëkrowô strzëna
Kategòrëjô:Bòtanika
Kóńsczi jiczmiónk
left|thumb|250px| Kóńsczi jiczmiónk Kóńsczi jiczmiónk (Hordeum murinum L.) - to je roscëna z rodzëznë Poaceae. Kóńsczi jiczmiónk mòże rosc np. kòl drodżi.
Górowi tapir
Górowi tapir (Tapirus pinchaque) – to je niepôrokòpëtny susk z rodzëznë tapirowatëch (Tapiridae). Òn żëje w Pôłniowi Americe.
Nowi Jork (stón)
Geògrafiô
Stón rozcygô sã òd jezora Òntario i Erie do Atlanticczégò Òceanu (tikô gò na pôłniowim wschòdze). Na nordze mô grańcë z Kanadą. Nôwiãkszé rzeczi to: Niagara, Hùdson, Rzéka Swiãtégò Wawrzińca. Stón Nowi Jork leżi  pòmidzë taczima stanama jak: Vermount, Connecticut, New Jersey i Pennsylvania. Nôwiãkszim gardã stanu je Nowi Jork, gdze żëje bezmała pòłowa jegò mieszkańców. Jinszé wiôldżé gardë to: Bùffalo, Rochester, Syracusë i stolëca stónu – Albany.
G
Przëpisczi
Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Mòrës
thumb|Mòrës Mòrës (Coloeus monedula syn. Corvus monedula) – to je ôrt strzédnégò ptôcha z rodzëznë krëkòwatëch (Corvidae). Òn żëje m. jin. na Kaszëbach kòl bùdinków. Òb jeséń òn mòże dzobac brzôd krëszczi.
Sakrameńt
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò
Pòpòwò
Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w fòrmie „Pòpòwò” òsta wprowadzónô 18 lëpińca 2016.
Wieszëno
Wieszëno (pòl. Wieszyno) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Stołpskò.
Kategòrëjô:Gmina Stołpskò
Òruniô-Sw. Wòjcech-Lëpicz
260px|thumb|Òruniô-Sw. Wòjcech-Lëpicz - dzél [[Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]] '''Òruniô-Sw. Wòjcech-Lëpicz''' - to je dzél Gduńska.
Klôtka na mëszë
thumb|Klôtka na mëszë Klôtka na mëszë – to je przërëchtënk do chwôtaniô i zabijaniô mëszów.
Kòbëlôsz-Pòtãgòwò
Zgrëpioną zabùdowã mô leno Pòtãgòwò, w chtërnym mieszkô le 40 sztëk lëdzy, jaczé òb lato je nôwôżniészim turistnym môlã òkòlégò.
Lëcyper
thumb|Lëcyper (kùńszt z [[Belgijskô|Belgijsczi)]] Lëcyper - to je ùpadłi aniół.
Kréz
W Pòlsczi są krezë jednostką sprôwnégò pòdzeleniégò ë òbéńdowi samòsprôwnotë 2. stãpienia, jakô òbchwacô dzél wòjewództwa ë rozdzélô sã na gminë. Krézowi zawijôk rechtëje ùstawa ze 5 czerwińca 1998 ò krézowi samòsprôwnoce (Dz. Ù 2013.0.595 ze zmianama). Zwëkòwò gôdô sã ò zemsczich krezach ë gardnich krezach jak we midzëwòjnim, le taczégò rozgrańczeniégò ni znô ùstawa. Bëlno je gôdôc ò krezach, tak tej ò samòsprôwnych jednostkach chtërné òbchwacają pôrã gminów ë pòsôdają włôsné ùrzãdë òpisané we ùstawie, ë ò gardach na prawach krezu, dze ùrzãdë gminny sprôwë pòsôdają téż ùstawòwò krézowé nadôwczi ë ùdowierzenia. W Pòlsczi je dzysô 380 krezów, w tëm 66 gardów na prawach krezu.
Pôłniowô Amerika
thumbnail|right|250px|Pôłniowô Amerika Pôłniowô Amerika – to je dzél swiata.
Pariz
lëdztwò: 2 233 818 (2008)
Lëteratura
Kategòrëjô:Gardë w Francji
Alojs Andricki
Ksądz Andricki òstôł patronã pòlsczi spòdlëczni szkòłë w Rząsinach, jigo miono maja téż darżëce w Bùdzyszëne, Drezdëne i Radworze.
Jón Twardowsczi
Dokôz
Liryka ksãdza Twardowsczégò òpowiadô ò Bògù i lëdzach. W wiérztach òdnôszô sã téż do bòsczégò stwòrzeniô, do rodë, np. roscënów, zwierzãtów.
Mòrénka
Céchowanié( ważnota gospodarci):
Przypise:
Arizona
Historiô
Pierwòsznym, jesz wcyg jistniejącym, lëdztwã nëch òbszarów są m. jin. Indianie z plemionów Hopi na nordze i plemiona Apaczów na pôłni, chtërni przecygnãlë hewò pò ùpôdkù cywilizacji Anasazi. Hopi mieszkają w taczich samëch wsach, co czedës. Nôwiãkszô dzysdzéń grëpa Indianów – Nawahòwie – pòchôdô z Kanadë i przëbëła do Arizonë kòl 1300 rokù.
Léón Biskùpsczi
Lëteratura
Kategòrëjô:Lingwistika
Czôrnô Wòda
thumb|100px|right|Herb Czôrny Wòdë Czôrnô Wòda (pòl. Czarna Woda, miem. Schwarzwasser) - gard w starogardzczim krézu w Pòmòrsczim wòjewództwie nad Wdą.
Lës
Przëpisë
h
Błotny kagùlc
thumb|Błotny kagùlc Błotny kagùlc (Cirsium palustre (L.) Scop.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë astrowatëch (Asteraceae). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach, a Kaszëbi mògą na niegò gadac kagùlc.
Zaspa-Młińc
260px|thumb|Zaspa-Młińc - dzél [[Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]] Zaspa-Młińc - to je dzél Gduńska.
Latowiszcze
thumb|Latowiszcze - [[Wiôlgô Wies]] Latowiszcze – to je wëpòczinkòwi môl, chtëren je atrakcjowi turistno. Wiele razy òno je nad mòrzã, w lese abò nad jeziorã.
Redłowskô Kãpa
thumb|Redłowskô Kãpa - rezerwat Redłowskô Kãpa to je dzél Kaszëbsczégò Ùbrzégù. Òna je w całoscë w Gdinie
Ż
W kaszëbsczim alfabéce je òstatną (34.) lëtrą. Òdpòwiôdô ji zwãk [ʐ] (tak samò, jak w pòlsczim jãzëkù). W maltańsczim lëtrze ti òdpòwiôdô zwãk [z].
Frédląd
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò
ICLEI
Kategòrëjô:Gduńsk
Mickey Mësz
Mickey Mësz (Mickey Mouse) - to je céchòwónô mësz, chtërną wiele razy dzece na filmie òbzérają.
Bródwino
260px|thumb|Bródwino - dzél [[Sopòtu, czerwòno zamalowóné na kôrce]] Bródwino - to je dzél Sopòtu.
Dzélnicowé rozbicé Pòlsczi
Dłudżi cząd waraniégò rozbicégò cësnãł na wëbùdzenié regionalnëch partikùlarëznów, urôstanié wôżnotë panowiznë ë wëższégò dëchòwiéństwa. Brak mòcnégò òstrzodka władzë ë spiérczi midzë ksãcama doprowadzëłë téż do trwałi stratë czãscë òbéńdë. Łoczetków krôj ni zajimôwôł ju Zôpadny Pòmòrsczi jakô bëła pòd cëskem Brambòrsczi, Pòrénkòwi Pòmòrsczi, jakô òstała zawòjowanô przez krzëżacczi zôkón, ë téż Lubùsczi Zemi, jakô stała sã brambòrską Nową Marchią ë Szląska, chtëren bëł wikszim dzélã zanôleżny òd Czesczégò Królestwa.
Lewino
Czekawinczi
Kòl Lewina (w lasach Léòbòrë) je grëpa wczasnostrzédnowiecznëch grobniców datowónëch na 11. s., z centralno ùsëpóną stolemną grobnicą, jakô krëje bënë se szczątczi wòjownika (bòdôj wikińsczégò jarla). Òbiektë òstałë archeologiczno zbadérowóné w latach 2005-2008.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Dólnô Brodnica
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Kartuzë Kategòrëjô:Kaszëbë
Trigraf
W jãzëkach z dôwną pismieniową tradicją trigrafë pòwstają samòrzutnie, w wënikù przemianów w zwãkòwim składze jãzëka. Na przëmiôr trigraf sch w anielsczim jãzëkù pòwstôł temù, że pierwòsznô wëmòwa [skh] przeszła z czasã w zwãk [ʃ].
Na ògle w szëkù słowów (na przëmiôr w słowôrzach) trigrafë traktëje sã jakò sparłãczenié trzech òsóbnëch lëtrów. Czasã równak w niechtërnëch jãzëkach digrafë i trigrafë mają kònkretną pòzycjã w alfabéce, na przëmiôr madżarsczi trigraf dzs, jaczi òznôczô zwãk [d͡ʒ].
Anisowi òléjk
Kategòrëjô:Eterowé òléjczi
Tëczk
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Bòtanika
1238
1238 / MCCXXXVIII
Pólny skòwarnk
thumb|Pólny skarwónk Pólny skarwónk abò pólny skòwrónk‎ (Alauda arvensis) — to je môłi ptôch z rodzëznë skarwónkòwatich (Alaudidae). Czedës bëło jich wiele w Pòmòrzce. Głos pólnégò skarwónka
Piôsznica
Piôsznica - to je rzéka dłużawë 28,6 km. Òna wpłiwô do Bôłtu.
Ùlëniô
Kategòrëjô:Gmina Wickò
ING Bank Śląski
ING Bank Śląski S.A. (ING BSK) - to je bank w Pòlsce. Òn je òd 1988 rokù. Ten bank słëchô w wiôldzòm dzélu do grëpë w Néderlandzce.
Notec
Kategòrëjô:Geògrafijô Pòlsczi
Plurale tantum
Plurale tantum (z łac. ‘leno w wielny lëczbie’; wiel.l.: pluralia tantum) – jistnik fòrmalno wëstãpùjący leno w fòrmie wielny lëczbë, chòc pò richtoscë mô znaczenié lëczbë pòjedinczi. W słowôrzach taczé jistniczi są òpatrziwóné wspólnym symbòlã „pl”.
Przëtrôfkama jistników plurale tantum w kaszëbiznie są m.jin. taczé słowa, jak: bùksë, dwiérze, grable, lëpë, sanie, skrzëpice, widłë.
Garczegòrzé
Garczegòrzé - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w lãbòrsczim krézu, w gminie Nowô Wies. Alfons Józef Parczewsczi pisôł, że tu XIX stalata bëlë lëdze, chtërny gôdelë pò kaszëbskù. Tu je kòscół.
Wtikòwô bùska
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Fizyka
Marión Selin
Marión Selin (ùr. 18 maja 1937 rokù w Jastarni - ùm. 12 lëpińca 2016 rokù) - wiele lat béł chòreògrafã w Dodomie Kùlturë w Pùckù. Òd 1991 rokù béł kùstoszã chëczë - mùzeùm w Jastarny. Jakno pisôrz zadebiutowôł w 1966 r. w cządnikù „Litery” wiérztą Mój bôcyk. Liriczi a prozatorsczé dokôzë pùblikòwôł m.jin. w pismionach: „Norda” (kaszëbsczi dodôwk do „Dziennika Bałtyckiego”) i „Naju Gòchë”. Wiérztë Selina bëłë dolmaczoné na czesczi. W 2000 béł wëprzédniony Medalã Stolema, jaczi nadôwóny je bez sztudérsczé karno „Pomorania”.
Singulare tantum
Wikszi dzél jistników singulare tantum słëchô do taczich kategorii:
Słoszënkò
Słoszënkò - to je wies w gminie Miastkò, w bëtowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Héklowanié
=Jinosc midzë héklowniém, a wiãzaniém na spicach= Nôbarżi jasnô jinosc zanôlegô na tim, że do héklôwaniô ùżëwô sã jednégò héklôcza zakùńczënégò hôczykã, a nie dwùch spiców. W héklowanim aktiwnô je blós jedna zôdzerzga, czej we wiãzenim na spicach robi sã narôz na côłim rzãdze zôdzerzgów. Spùszczone zôdzerzgi mogą sprawic rozplecenie wiãzëdła. Jinaczi je w przëpôdkù héklowaniô, tu spuszczenie zôdzedzgów nie je wiôldżim zadanim. Sprôwiô to jinosc bùdaceji midze tima spòsobama. We wiãzëdle wërôbianym na spicach kòżdé òczkò pòdtrzëmëwóne je bez òczkò z wëższégò rządu. Zôs w héklowniém zôdzerzgi parłãczają są strónką.
Kùjawë
Kùjawë leżą wnetk całowno w kùjawskò-pòmòrsczëm wòjewództwie. Pôłniowé ùbrzédżi są we wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie, w koninsczim ë kolsczim krezie.
Swiãti Paweł
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti
Czôrnô sosna
Kategòrëjô:Bòtanika
Słowik
Kategòrëjô:Ptôchë
Redãcëno
Redãcëno (pòl. Redęcin) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Stołpskò.
Niesołejce
Niesołejce (pòl. Niesiołowice) – to je wies na Kaszëbach w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca.
Szari słowik
Lëteratura
Kategòrëjô:Ptôchë
Mieszkò I
thumb|Dobrawa, biôłka Mieszkò I Mieszkò I (ùr. 922-945, ùm. 25 maja 992) – ksążã Pòlsczi z dynastie Piastów sprawùjący władzã òd kòl 960 r. Syn Semòmësła, wnëk Lestka. Òjc Bòlesława I Chrobrégò, Swiãtosławë-Sygrëdë, Mieszka, Lamberta i Swiãtopôłka. Bracyna Czcëbòra.
Slëmiéń
250px|thumb|Slëmiéń mały|Slëmiéń mały|Turkùsowi slëmiéń
Zwëczajnô bléska
thumb|Zwëczajnô bléska Fulica atra Zwëczajnô bléska (Fulica atra atra) — to je strzédny wanożny, wòdny ptôch z rodzëznë Rallidae. Òn mòże bëc na Kaszëbach.
Kategòrëjô:Ptôchë
Artisticznô gimnastika
Historiô
Artisticznô gimnastika przëszła òd dejów Jean-Georges Noverre’a (1727–1810), François Delsarte’a (1811–1871) i Rudolfa Bode (1881–1970) – òni wszëtcë wierzëlë w rëchòwą ekspresjã – pòkazywanié sã za pòmòcą tuńca i cwiczënków rozmajitëch dzélów cała. Pehr Henrik Ling rozszérzwiôł dali ne deje w swòjim XIX-wiecznym, szwedzczim systemie wòlnëch cwiczënków. System nen promòwôł „esteticzną gimnastikã”, w chtërny ùczniowie pikazywelë swòje wseczëca i emòcje za pòmòcą rëchu cała. Takô ùdba rozszérzwionô òstała przez Catharine Beecher. W gimnasticznym programie Beecher, jaczi nazéwôł sã „widzałosc bez tuńca”, dzéwczãta cwiczëłë w ritm mùzyczi, zaczënającë òd prostëch cwiczënków kalisteniczi przechòdzącë do barżi drãdżich aktiwnoscë. W latach 80. XIX stalata Szwajcar Émile Jaques-Dalcroze rozwinął euritmikã – ôrt fizycznégò treningù dlô mùzyków i tancôrzów. Francuz Georges Demenÿ ùsadzył cwiczënczi do mùzyczi, chtërné bëłë tak ùłożoné bë rozkòscérzac widzałosc rëchù, elasticznosc miãsniów i bëlną pòstawã. Wszëtczé ne sztile sparłãczono kòl 1900 rokù w szwedzczi szkòle artisticzny gimnasticzi, chtërna dodała pózni elementë tuńca fińsczégò. Cos kòle tegò czasu estończik Ernst Idla òkreslëł stãpnie trudnoscë dlô kòżdégò rëchù. W rokù 1929 Hinrich Medau założëł w Berlënie The Medau School – szkòłã, w chtërny gimnasticzczi trenowałë „mòderną gimnastikã” i rozwijałë ùmiejãtnoscë ùżëwaniô przëbòrów. Miónczi w artysticzny gimnastice zaczãłë sã w latach 40. XX wiekù w Związkù Radzecczim. FIG fòrmalno ùznała artisticzną gimnastikã za òsóbną discëplinã w 1961 rokù – nazéwóno jã tedë mòderną gimnastiką, pòtemù spòrtową gimnastiką artisticzną i w kùńcu przëjãto pòzwã artisticznô gimnastika (òryginalno w jãz. an. rhythmic gymnastics).
Mùza
Kategòrëjô:Kaszëbë Kategòrëjô:Gmina Pùck
Madéra
Kategòrëjô:Pòrtugalskô
Ã
W kaszëbsczim alfabéce je trzecą lëtrą. Òdpòwiôdô ji wëmòwa [ã], zôs w pùcczim krézu i na nordze Wejrowsczégò krezu – [ɛ̃].
Lugo
Kategòrëjô:Szpańskô
Cedynia
Wiéchrzëzna gardu: 1,67 km2
Adóm Hébel
Adóm Hébel je przedstôwcã wejrowsczégò „Teatru Zymk” i artistã kaszëbsczégò „Kabaretu Kùńda” (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlaw). Wespółòrganizatór przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”. Òd 28 stëcznika 2017 je nôleżnikã zarządu Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”.
Berlënkò
thumb|100px|right|Berlënecczi herb Berlënkò (we zdrojach: Nova Berlyn 1278, Berlyn 1300, Nigenberlin 1364, Berlin 1413, Berlinichen 1499, Barlyn 1508, Kleinen Berliniken 1608, Berlinecken 1618, Berlinchen 1789, Berlinchen 1833; pòl. Barlinek, miem. Berlinchen) - gard w żôłdzëńsczim krézu w Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie.
Rafa
Żëcy w kòralowi rafie
thumb
Nowi Rok
Nowi Rok na Kaszëbach - 1 stëcznika,pòdług kalãdôrza gregòriansczégò pierszi dzéń Nowégò Rokù. W Pòlsce je to dzéń wòlny òd robòtë. Òstatny dzéń Stôrégò Rokù nosy miono "Sylwester".
Tradycja i zwëczaje
Przed kùńcã stôrégò rokù nôleżi òddac wszëtczé pòżëczoné rzeczë i nôrzãdza,spłacëc wszëtczé dłëdżi,żebë sã ùchróniec przed niedostatkã.Wôżny je żebë przekrôczając próg Nowégò Rokù, miec zapas pieczonégò chleba,żebë gò nigdë nie felowało.Stôri rok nôleżi pòżegnac w kòscele.Dzãkùje sã bez to Bògù za òtrzimóné łasczi, zdrowié i zebróné plónë. W pierszi dzéń Nowégò Rokù Kaszëbi téż jidą do Domù Bòżégò,żebë prosëc Pana ò bòkadosc òbrodë i błogosławéństwò w rodzënie. Dôwnié w òstatny dzéń rokù gòspòdarze òbchòdzëlë swòje sadë, gwiżdżac przë tim i grochòtac klekòtkama, co miało wënekac czarownice i diôbłë chtërne przëchôdałë razã z Nowim Rokã i to miało téż zagwësnic dobri ùrodzaj brzadu.Dôwnym zwëkã bëłë psotë, jaczi młodzëzna robia mieszkańcóm. W noc Sylwestrową wëjima bromë wjazdowé, wëprowôdza wòzë ze stodołë na pòla, kòminë zastôwielë rutama. Nawetka przeprowôdzelë zwierzãta gòspòdôrza do jegò sąsada. Je to jedinô noc w rokù,w chtërny młodzëzna bez żódny konsekwencji mòże psocëc starszim.
Wała rib
thumb|Wała rib Wała rib - to je karno rëbów, chtërne płiwają razã cobë nalezc sobie żëwnotã i wikszi bezpiek. Tak do czasu mògą płiwac np. sledze.
Zelińtë
Lëteratura
Kategòrëjô:Susczi
Bersztén
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
Rudno
Rudno - wieś w małopòlsczim wòjewództwie.
Gòdë
Symbolë Gòdów
Gòdowé drzéwkò
Młoszowa
Młoszowa - wieś w małopòlsczim wòjewództwie.
Zwëczajnô kònoplëca
Kategòrëjô:Ptôchë
Krësztof Celestin Mróngòwiusz
Żëcé i zwënédżi
Kùńcził Ùniwersytet w Króléwcu, w tim miesce mieszkôł do 1798. Studiowôł teòlogiã i filozofiã. Całi czas pògłãbiwôł znajomòsc pòlsczégò jãzëka. 11 maja 1798 òstôł mianowóny pòlskò-ewangelicczim kaznodzeją w kòscele sw. Anë i lektorã pòlsczégò jãzëka w Akademicczim Gimnazjum w Gduńsku. Òd 1812 béł òn téż szkòlnym pòlsczégò jãzëka w gduńsczi szkòle przë parafii sw. Jana.
Nudle
Produkcjô
Pòdstawòwim surowcã do produkcëji nudlów je nudlowi griz (semolina) abò nudlowô mąka, chtërny skłôd jinaczi sã òd składu mączi stosowóny do produkcëji chleba (m.jin. zawiérô òna wiãcy glutenu). Równo mąka do produkcëji nudlów, jak i semolina są òtrzymywóné z  twardi pszénicë. Dobrą nudlową mąkã mòżna téż òtrzëmac z òdpòwiednio dobrónëch mieszónków zwëczajny pszénicë
Przëpisczi
Kategòrëjô:Kùchniô
Wola Filipowska
Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò
Rechòwnica
Kategòrëjô:Matematika
Grable
Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Maszoperiô
Maszoperiô – to je zrzeszenié mòrsczich rëbôków, chtërno pòspół łowi i dzeli rëbë. Maszopóm, chtërny mògą stawiac secë na całi part tak jak jinym rëbë na partë dzeli szëper. W kòżdi wsë rëbacczi bëło wicy (np. sétme) maszoperëjów.
Czôrnô dzura
Historiô
thumb|280x280px Pòdług teòrie Alberta Einsteina, w mòcnym pòlu grawitacyjnym czas płënie wòlni jak w słabszim. W tim pòlu wszëtczé procesë ùlegają spòmalnieniu (dylatacjô czasu) z pùnktu widzeniô òbserwatora, a mòcné pòle grawitacyjné zmieniwô geòmetriczné własnoscë przestrzenië, cò òznôczô, że np. suma nórtów w trzënórce nie je rôwnô 180 gradóm. Czas i przestrzéń twòrzą zakrziwiającą sã czterowëmiôrową „Czasoprzestrzéń”. Sëłë grawitacje na pòwierzchni gwiôzdë sygają nieskùńczonëch wôrtnoscë, a czedë rozmiarë cała zbliżają sã do grawitacyjnégò parmienia, grawitacja zmiérzô do nieskùńczonoscë. W ti sytuacji ni mòźë bëc zrównoważonô przez skòńczoné cësnienié i cało nieùchronnie mùszi zapadnąc sã do wëstrzódka, co prowadzy do pòwstaniô czôrny dzurë. W ji òkòlim czas płënie corôz pòmalni.
Przëpisczi
Kategòrëjô:Astronomijô
Zwëczajny żółtobrzuszk
Lëteratura
Kategòrëjô:Ptôchë
Robert Schuman
thumb|Robert Schuman Robert Schuman (ùr. 29 czerwińca 1886 r. w Luksembùrgù, ùm. 4 séwnika 1963 r. w ScyChazelles kòl Metz) - pòlitik francësczi ùznôwóny za jednégò z òjców sparłãczony Europë.
W latach 1958-1960 Schuman Béł przewòdniczącym Parlamentu Eurpejsczégò.
Jean Rey, znóny belgijsczi pòlitik, przewòdniczący Kòmisji Europejsczi w kadencji 1967-70, rzekł òbczas jednégò ze swòjich pùblicznëch wëstãpieniów: "Przińdze dzéń, czej zbùdëjemë Stanë Zjednoczoné Europë, że pùdzemë pòchilëc sã nad grobã Schumana i zwiedzëc jegò dodom w Scy-Chazelles, tak jak Amerikónie jidą zwiedzac chëcz Jerzégò Waszingtona w Mount Veron"
Mandril
Kategòrëjô:Susczi
Lëniô
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Bùkwitniôk
Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 87 i s. 310
Kafarnaùm
200 px|thumb|W kòscele w Kafarnaùmie. Kafarnaùm (hebr. כְּפַר נַחוּם, Kefar Nachum) - gard nad Galilejsczim Jezorã z II-I wiekù przed Chr. w Jizraelu. Dzysô tam je dosc nowi kòscół. Tu bòdôj mieszkôł swiãti Pioter. 400 px|thumb|Kafarnaùm - kòscół.
Kara
Kònstrukcjô
Elementë karë (zdrzë na òbrôzkù):
Pòbłocé
Czekawinczi
W Pòbłocym stoji szlachòta Szëmicha - Dëcha ze szlachù "Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha" w gminie Lëniô.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Łukôsz Ewanielista
Żëcopis
Wedle tradycji zawarti w pismach historyków kòscoła i Òjców Kòscoła, swiãti Łukôsz pòchôdôł z z Antiochi Syrijsczi. Z warkù béł lékarzã (Lëst do Kòlosan IV, 14)
Torgelow
Lëdztwò gardu: 9.413 (2009)
Ramleje
Ramleje – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w òbéńdze gminë Somònino.
Miotła
Lëteratura
Kategòrëjô:Higiena
Pipa
thumb|Pipa Pipa - to je statk do pôleniô (kùrzeniô) tobaczi abò jinëch substancëji. Na swiece je baro wiele rozmajitych materiałów z chternych robi sã pipë. Sã pipë z kaczanu kukurydzë, z mòrsczi szëmczi, glëniany, porcelanowi, szklane, drewniany (kokos, brzózka,wisznia, klón, heban,òrzech, krëszka). Glëniany i porcelanowi pipë miałë dobri szmaka, ale bëłë krëchi, szëmka wëmôgô wiele robòtë przë òbrôbiôniô. Drewniany pipë np. z wisznié pôlałë sã wespół z tobaką. Pòtrzëbny był materiał, chtëren je cwiardy, wëtrzëmałi na cepłotã, nie reagòwôł z tobakã. Wszëtczi te céchë mô pipa z kòrzénia wrzosu. Na swiece pòjawiła sã na póczątkù XIX w.
Muzea
Bògati zbiorë pipów mòżna òbezdrzec w muzeach.
Pańsczé Przemienienié
Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò Kategòrëjô:Zélnik
Kaszuby
Kaszuby - to je wies w lubelsczim wòjewództwie. To są Kuszaby z XIX stalata, ale ò tim môlu bëło pisóné ju 1484 rokù.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò
Agùstin Hildebrand
Agùstin Hildebrand (Augustyn Hildebrand ùr. 1811 rokù - ùm. 1879) - ksądz. Òn dlô kòscoła katolëcczégò ùcził ksãżi m. jin. pòlsczégò jãzëka w zëmòwim semestrze 1851/1852 rokù w Pelplinie. Ks. Agùstin Hildebrand w swòjim dokôzu „Wiadomości niektóre o dawniejszym archidiakonacie pomorskim”, wëdónym pò pòlskù i pò miemieckù w Pelplinie w 1856 r., w dzélu II pt. „O wschódnym Pòmòrzu, tj. pòlsczim” napisôł ò Kaszëbach. To béł dr h. c.
Sardiniô
Dzysdniowò Sardiniô słëchô do Italsczi.
Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski
Lëteratura
Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota
Môłi Kack
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Chiloniô
260px|thumb|Chiloniô - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce Chiloniô - to je dzél gardu Gdini.
Grabówk
Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Kronum
Karna
W warkòwny lidze w USA ùdzél mô 7 karnów: Do terô rozegrano 4 sezonë - 3 pierszé dobëlë Nimble Jacks. Czwiôrti sezon dobëlë Night Owls. Òkróm tégò są rozmajite rekreacjowe miónczi - Rec Adult League, Rec College League, Rec High School League.
Satir
Lëteratura
Kategòrëjô:Greckô mitologiô
Dąb
Znóné dãbë
Òbôczë téż
Łąckô Góra
thumb|left|Łąckô Góra Łąckô Góra - to je rësznô duna w gminie Smôłdzëno, w stôłpsczim krézu ò wësokòscë 30 m n. r. m.(nad rówizną mòrza).
Neùtronowô gwiôzda
Fizyka
Neùtronowé gwiôzdë òkróm pùlsëjącégò radiowégò promieniowaniô emitëją téż pulsującé promieniowanié widzalné i rentgenowsczé. Te òkresë pùlsacji zdrzeszoné są z òkresã òbkrãceniô gwiôzdë, a mòdel emisje radiowégò promieniowaniô przëpòminô përznã blizã. Radiowé promieniowanié pùlsara je emitowóné jakno wiązka i jak na Zemi je òno òdbieróné, òznôczô to, że Zemia je w strëdzë tegò promieniowaniô. thumb|263x263px Nôbarżi znónym pùlsarã je pùlsar w Dôczëznie Kraba. W centrum ti dôczëzny znajdëje sã ùltragãstô neùtronowô gwiôzda, chërna krący sã 30 razy na sekùndã. Gwiôzda ta zwôlniającë wëdzélô energiã, chtërna òdpòwiôdô energii wësélóny bez Dôczëznã Kraba. Wëbùch supernowi, chtërën utworził tã dôczëznã i pùlsar, béł òdkrëti w 1054 rokù, co òdnotowùją liczné kroniczi. Niebò w nocë bëło jasné bez pôrã pòstãpnych dniów.
Artur Jablonsczi
Artur Jablonsczi (pòlsczi pisënk: Artur Jabłoński ùrodzył sã 16 zélnika 1970 r. w Pùckù). Skùńcził historëjã na Gduńsczim Ùniwersytece. W latach 1991-98 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w gduńsczim parce TVP S.A. Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł pùcczim starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã.
Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia Radio Kaszëbë (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje CSB TV. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
Tłuczewò
Czekawinczi
Wôrt òbaczëc młin nad Łebą z zôczątkù 20. stalatégò, w dzélu zaòstónym òriginalnym wëpòsażenim, a téż dôwną pòwszechną szkòłã, w jaczi ùcził i mieszkôł Aleksander Labùda.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Niemieckô Karznica
Kategòrëjô:Gmina Damnica
Józef Kalasancjusz
Żëcopis
Ùrodzył sã w 556 (niechtërné zdrzódła pòdôwają rok 1557) w Peralta de la Sal (gmina Peralta de Calasanz w Hiszpanii) w rodzënie „szlachetnégò rodu panów na Calasanz ”. Jegò òjcã béł Pioter Casalanz, matką Maria Gaston. Pò nôùce ò triniarzi w miesce Estadilla zaczął sztudiowac prawò i filozofiã na ùniwersytece w Lerida. Dali ùcził sã w Walencji i Acla Ge Henares. Miészé swiãcenia przëjął 14 gòdnika 1852, a swiãcenia kapłańscy 17 gódnika 1853 i òstôł sekretarzã biskùpa Kacpera de la Figùea. W 1952 jachôł do Rzimù, gdze nastąpiła jegò chow przemiana. Na Zatibrzu spòtkôł dzecë z biédnych rodzënów, òdrzuconé na margines spòlëznë. W 1957 w zakristeji kòscoła sw. Dorotë òtemkł pierszą w Eùropie pùbliczną szkòłã. Chódzëłë do ni dzecë biédné i te z bogatych rodzënów. Rozrôstała sã wspólnota, zbierającô fùndusze na prowadzenié szkòłë.
Wëbróné sentencje Józefa Kalasancjusza
Samemù sobie służi, a nié Bògù, chto w służbie Bóga zapòbiégô ò gwësné kòrzëscë.
Nie je przëjacelã Bòga, chto nie je z nim w mòdlëtwie
Dzéń òbchòdów
Wspòmnienié lëturgiczné òbchòdzoné je w Kòscole katolëcczim w dies natalis (25 zélnika).
Wòłogòszcz
Przëpisczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi
Rowë
Lëteratura
Kategòrëjô:Gmina Ùszcz
Szczëtno (człuchòwsczé)
Szczëtno - to je wies w gminie Przechlewò, w człëchòwsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Czedës to béł òbarny gard.
Płoczëce
Płoczëce - to je kaszëbskô wies w gminie Lëpùsz, w kòscérsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Słónowiczczi
Słónowiczczi (pòl. Słonowiczki) - to je wies w gminie Kòbëlnica, w stołpsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Młodzowi kùch
Kaszëbi nawetka w Kanadze znają téż kaszëbsczi kùch marchewny.
Òsetnik
Òsetnik - to je kòlonia w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Chòczewò, w chtërny je bliza.
Nicejskò-kònstantinopòlsczi symbòl
Lëteratura
Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò
Ceszenié
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Chmielno Kategòrëjô:Kaszëbë
Mòra
Lëteratura
Kategòrëjô:Etnologiô
Môłô Garnô
Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno
Gduńsczi łokc
Lëteratura
Kategòrëjô:Gduńsk
Drobnokwiatowi tuj
Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, ss. 408 - 409
Haruki Murakami
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pisarze
Gwineja
thumb|200px|Fana Gwineji thumb|200px|Cech Gwineji thumb|left|200px|Gwineja
Jak nen król Heród
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kòlãdë
Zwëczajny kawón
thumb|Zwëczajny kawón Zwëczajny kawón (Citrullus lanatus) – to je ôrt roscënë z rodzëznë baniowatëch (Cucurbitaceae). Na Kaszëbach gò mòże kùpic do jedzeniô.
Aragoniô
right|thumb|200px|Flaga Aragonie right|thumb|200px|Aragoniô (czerwiony) na kôrce Szpańsczi Aragoniô (Aragón) - to je krôjna w nordowò-pòrénkòwi Szpańsce. Lëdze mògą tu gôdac swòjim jãzëkã.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Szpańskô
Rzepeckô
Rzepeckô - to je kòlonia w lese, w lëzyńsczi gminie, w wejrowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Zofiô Ptôch
Zofiô Ptôch (ùr. 1896 – ùm. 1970) bëła wësziwôczką, chtërna ùczëła pòsługiwaniô sã jigłą swòjã sostrã Jadwigã. Òna w 30. latach XX stolata. wprowôdzała w krëjamnoscë wësziwkù dzéwczãta z Żukòwa i òkòlégò. Jak w latach 50. bëlë taczi co nacëskalë, bë szerok wprowadzëc kaszëbsczé wësziwanié w biôłi wersje i tim spòsobã rozrzeszëc sprawã felënkù farwnëch nitków, òna zabrała głos na łamach gazétë „Dziennik Bałtycki” (1953), a pisa m.jin.: „Kaszëbsczé wësziwanié wiedno bëło sétmëfarwny ù naju w Żukòwie, (…)”.
Jakùbòwò
Wiéchrzëzna gardu: 5,34 km2
Mëga
Fizjologiô
Samice mëgów susają krew zwierzãtów stałocëplnëch, a niechtërny òwadów, dlôte że do pòwstanié jajów w jajnikach òne brëkùją krwi òznaczonëch gatënków zwierzãtów. Samce mëgów jedzą kwiatowi sok. Samice mëgów wabi min.: zwikszoné stãżenié dwùtlenkù wãgla w wëdichanëm wiodrze i mlekòwi kwas. Na ùgrëzenié mëgów nôbarżi są wëtawienié młodi chłopi, dzecë i białczi czedë mają cządzawicã. Samica żga swòją òfiarã, do renë wpùszcza kapkã slënë, żebë krew ni mògła gãstniec. Pózni òna susa krew i òdlatuje czej napełni żôłądk krwią swòji òfiarë. Ji slëna drażni skórã. Pò ùgrëzenié skóra robi sã czerwionô i swãdzy.
Rozkwatérowanié
thumb|240px|Wirus żółtej febry na zdjęciu mikroskopowym
Kùleszewò
Kùleszewò (pòl. Kuleszewo) - to je wies w gminie Kòbëlnica, w stołpsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
Adwańt
thumb|200px|Adwańtowi wińc Adwańt - to je czas czekaniô, szëkòwaniô sã do Gòdów.
Swiat przed Tobą klãkł
Swiat przed Tobą klãkł - to je znanô kòlãda z Kaszëb, chterny słowa napisôł Jón Rómpsczi.
Kleszczińc
Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dãbrówka
Różewô wąsotka
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Bòtanika
Léna Gros
Léna Gros (Helena Gros ùr. w 1927 r. w Kòkòszkach) - je wësziwôczką, jedną ze slédnych ùczenków sostrów Jadwidżi i Zofie Ptôch. Òna wësziwała ju w piãcdzesątëch latach XX stolata, w prowadzonym przez nie wësziwôrsczim karnie. Òna dobrze pamiãtô wësziwanié òbrëska dlô Francësczi Ambasadë. Ji wësziwôrsczé robòtë to są m.jin.: tôflôczczi, bieżniczi, òbrësczi i pószewczi na pòdëszczi. Ji wësziwk trafił np. do Wiôldżi Britanie. Òna je òdznaczonô Złotim Krziżã Zasłëdżi Prezydenta RP.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kwakòwò
Kategòrëjô:Gmina Kòbëlnica
Gwiôzdeczka
Słowa w stôrim pisënkù
O Gwiôzdeczko të, jak ubëtno mërgosz mie! Pewno të jes hewo sta i na kumk Jezusa zdrza. Dôj nóm wiadę, dôj wew kaszëbsczi i nasz krôj.
Park nôrodny
Zestawienié tabelariczny parków nôrodnych w Pòlsce:
Kategòrëjô:Turistika
Kamiéń
thumb|100px|right|Kamieńsczi herb thumb|100px|right|Stôri kamieńsczi herb Kamiéń (we zdrojach: Chamin 1124, 1140, Camin 1159, Camyn 1176, Steinborg pòł. XIII w., Cammin; pòl. Kamień Pomorski, miem. Cammin in Pommern) - krézewi gard w Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie nad Dzywną.
Ògród
thumb|Ògród Ògród - to je to plac, na chtërnym roscą rozmajité roscënë. Mògą tu bëc np. wisznie i malënë.
Rëbôczi
Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna Kategòrëjô:Kaszëbë
Kòpëtnik
Kòpëtnik (Petasites) – to je szlach wielelatnëch roscënów z rodzëznë astrowatëch. Na Kaszëbach rosce lékarsczi kòpëtnik.
Pallôd
Lëteratura
Kategòrëjô:Chemiczné pierwiôstczi
Lëpienié
Wiéchrzëzna gardu: 5,54 km2
Bòrzãcënkò
Bòrzãcënkò (pòl. Borzęcinko) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Dãbnica.
Kategòrëjô:Gmina Dãbnica
Drawsko Pomorskie
Lëteratura
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
Jaséń
Jaséń (pòl. Jasień) - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka. Tu je stôri kòscół z 1699 rokù i krótkò wsë jezoro, a na jego òstrowach żejë piszczący szlapnik.
Pòdbiôłtk
Lëteratura
Kategòrëjô:Léczné roscënë Kategòrëjô:Bòtanika
Pòtãgòwsczé Jezora
Czekawinczi
Kòl karna jezorów Pòtãgòwsczich jidze turistny Szlach Kaszëbsczi.
Karlino
Wiéchrzëzna gardu: 9,4 km2
Smòlôrz
Rozmajitoscë
Czedës na Kaszëbach òni mùszëlë bëc. Dzysô smòlôrz je tu zabôczonym warkã.
Dërżéń
Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Ùnichòwò
Ùnichòwò (pòl. Unichowo) - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka. Tu w 2008 rokù mieszkało 322 lëdzy.
Mateùsz Titës Meyer
Ùtwórstwò ë artisticzné dzejania
Jegò kaszëbskòjãzëkòwé tekstë bëłë drëkòwóné w antologiach dokazów, jaczé dobëłë w kònkùrsu "Powiew Weny" w 2010 ë 2011 rokù.
Mô titel Wiôldżégò Méstra Kaszëbsczégò Pisënkù XIX Kaszëbsczégò Diktanda z 2020 rokù w Redze.
Spòleznowé dzejania ë warkòwé żëcé
W latach 2011-2016 béł przédnikã stowôrë Kaszëbskô Jednota, chtërny béł jednym z załóżców. Jakno przédnik KJ béł jednym z ùdbòdôwców kònkùrsu "Méster Bëlnégò Czëtaniô" ë "Miónków Jedny Wiérztë", jaczé w latach 2013-2015 wëspółrëchtowôł z Janiną Bòrchmann w Spòleznowi Bibliotece Gminë Wejrowò m. A. Labùdë w Bólszewie. Dôł téż ùdbã na stwòrzenié Swiãta Kaszëbsczi Fanë, jaczé òd 2012 rokù je fejrowóné na całëch Kaszëbach. W 2013 rokù mët z Gracjaną Pòtrëkùs zrëchtowôł dwa Kaszëbsczé Plenerë - Lëteracczi ë Malarsczi na Głodnicë, a w 2014 rokù pòmagôł w òrganizacje Hókéjowégò Wikeńdu na Kaszëbach ë prowadzył akcjã zéńdzeniów z ùczniôkama wejrowsczich szkòłów, cobë zachãcywac jich do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka. W 2016 rokù, jakno przedstôwca Kaszëbów, wprowadzył Kaszëbską Jednotã do Wòlny Eùropejsczi Przëstojiznë (an. European Free Alliance).
W 2019 rokù wëspółùsadzył Fùndacjã Kaszëbską, w jaczi prowadzy projechtë pòpùlarizëjącé kaszëbiznã w jinternece, m. jin.: profil Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù, Kònkùrs na Kaszëbsczé Słowò Rokù, a téż Jinternetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.
W latach 2013-2016 béł òrganistą w Mrzeżënie, a pòtemù w latach 2016-2017 w Bólszewie. Prowadzył w tëch placach warkòwnie z kaszëbsczégò jãzëka dlô nôleżników parafialnëch chùrów.
Pólnô rogùtka
thumb|Pólnô rogùtka Pólnô rogùtka (Cerastium arvense L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë granôtkòwatëch (Caryophyllaceae). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.
Janusz Kòrczôk
Òdznaczenia
Pòsmiertnie òstôł òdznaczony Krziżã Kòmandorsczim Òrderu Òdrodzenô Pòlsczi.
Òrłowò
260px|thumb|Òrłowò - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce Òrłowò - to je dzél gardu Gdini. Tu w lese rosce kaszëbskô wika.
Karwno
Karwno (pòl. Karwno) - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka.
Jezoro Lewinkò
Jezoro Lewinkò - przëpłëwowi jezoro midze Strzépczã a Lewinkã w gminie Lëniô. Słëchô do Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù ë je 1,3 × 0,26 km wiôldżé ë 12 m głãbòczi. Môłą strużką parłãczi sã z jezorã Miłoszewò bez co w jezorze je dosc wiele wòdnich krãceszków. Z jezora wëpłiwô rzéka Bólszewka.
Zwëczajny scyżnik
Lëteratura
Kategòrëjô:Bòtanika
Skòwrónk
Wiôlgòsc i wôga
Długòsc cała: 18 cm. Wôga:29-51 g.
Cenkô sycëna
thumb|left|300px|Cenkô sycëna Cenkô sycëna (Juncus tenuis Willd.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë sycënowatëch (Juncaceae). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.
Dzecnica
Dzecnica abò przedszkòlé – to je institucjô òpieczno-wëchòwnô dlô dzecy, chtërne mają òd 3 lat do czasu szkòłowégò mùszu. Tu dzece mògą bëc ùczoné kaszëbsczégò jãzëka, żele wniosczi w ti sprawie direktor przedszkòla dostôł òd starszich minimùm 7 dzecy. Jak dzecy je miéj direktor mòże zòrganizérowac midzëpartową gromadã. Czej je jich za mało do tich fòrmów naùczaniô, òrgan prowadzący przedszkòle mô ùtwòrzëc karno midzëprzedszkòlny. Do ùtwòrzeniô karna trzeba minimum 3 dzecy, chtërnëch starszi zadeklarowelë wòlã nôùczi kaszëbsczégò jãzëka.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòùczëna
Zwëczajnô rogùtka
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Bòtanika
Parafiô p.w. Wniebòwzãcô NMP w Wiôldżi Wsë
thumb|Kòscół w [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] Parafiô p.w. Wniebòwzãcô Nôswiãtszi Mariji Panienczi w Wiôldżi Wsë - to je parafiô w Wiôldżi Wsë kòl Gduńska. Ji je dosc nowi kòscół. Jegò bùdowa bëła napòczãtô w 1930 rokù. W tim kòscele je czasem takô Mszô Sw., że mòże czëc kaszëbsczi jãzëk.
Parafialné Mùzeum w Żukòwie
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura Kategòrëjô:Kartësczi kréz Kategòrëjô:Kaszëbë
Piskòrz
Kategòrëjô:Rëbë
Szczecinek
thumb|100px|right|Herb gardu thumb|100px|right|Stôri herb gardu thumb|100px|right|Fana gardu Szczecinek (we zdrojach: Neuen Stetin, Nien Stettin, Kleinstetin 1575 (1579), Neustettin, Nowoszczecin 1707, Nowy Szczecin, Szczecinek XIX w., Szczecink (Cenôwa) ; miem. Neustettin; òdtwòrzóné mòżebné kaszëbsczé pòzwë: Szczecënkò, Nowé Szczëtno) – krézewi gard w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie.
Lëteratura
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
Kesha
thumb|Kesha (2019)Kesha Rose Sebert (Kesha), (ùr. 1 strëmiannika 1987 w Los Angeles) je amerikańską spiéwôrką.
Tëpadłë
thumb|right|Tëpadłë Tëpadłë (pòl. Tupadły, miem. Tupadel) - są wsą nad sztrądã Bôłtu w pùcczimù krézu, w gminie Wiôlgô Wies na Kaszëbach.
Oskar Kolberg
Kategòrëjô:Mùzyka
Sekôcz
Sekôcz – to bëło rãczné nôrzãdzé do sekaniô wrëków, rąklë. Gò brëkòwałë czasã np. gbùrczi na Kaszëbach.
Macéj Bańdur
Macéj Bańdur (pol. Maciej Bańdur) – kaszëbsczi jãzëkòznôwca, dzejôrz, szkólni kaszëbsczégò jãzëka. Główni redachtor «Skrë». Prôcownik Instutitu Slawisticzi Pòlsczé Akademie Naùk. Pòpùlarizator klasiczné òrtografie kaszëbsczégò jãzëka.
Je aùtorã kaszëbsczégò przekładu ksążczi Môłi Princ Antoine'a de Saint-Exupérygò.
Zeus
Przëdomczi Zeùsa
3.Herkejos - patrón òsad, czuwa nad prawã własnosce  i nierozerwalnoscią rodu lub gminë
Zwëczajny bùksówc
Blätter und Früchte|thumb|Zwëczajny bùksówc Zwëczajny bùksówc (Buxus sempervirens) – to je czerz z rodzëznë bùksówcowatëch (Buxaceae). Òn biwô sadzony m. jin. na Kaszëbach ë mòże tu kwitnąc.
Trento
Kategòrëjô:Italskô
Swiãti Florión
Dzéń òbchòdów
Jegò liturgiczné wspómnienié w katolëcczim Kòscele òbchôdô sã 4 maja. Prawòsławié wspòminô sw. Floriana 17 maja. W pòlsczim Kòscele mô rangã wspóminkù òbowiązkòwégò.
Wargòwò
Wargòwò (pòl. Wargowo) - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka. Tu w 2008 rokù mieszkało 90 lëdzy.
Piszczący szlapnik
Piszczący szlapnik (Actitis hypoleucos L.) - to je môłi ptôch z rodzëznë bekasowatëch. Òn żëje na m. jin. Kaszëbach np. krótkò wsë Jaséń. Tam je jezoro, a na jego òstrowach òn biwô. Piszczący szlapnik przëlatuwô tu na zymkù. Òn piszczi czej sã nerwùje, a nie lëdô trzóskù i temù tu nie je wòlno mù robic òdjimków.
Drobnolëstnô lëpa
Kategòrëjô:Bòtanika
A
Lëtra „a” je pierszą lëtrą téż i kaszëbsczégò alfabétu.
Nowe Warpno
Lëdztwò gardu: 1.200 (2009)
Mòngolskô
Mòngolskô je państwã w Azëji.
Môłé Roczitczi
Môłé Roczitczi (pòl. Rokitki) - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka.
Pòszczesnik
left|thumb|250px| Lolium perenne Pòszczesnik (Lolium L.) - to je szlach roscënów z rodzëznë Poaceae. Tich trôwów je wicy jak 10 ôrtów.
Jutlandiô
thumb|left|Jutlandiô thumb|200px|Dunë Jutlandie Jutlandiô - to je wiôldżi półòstrów midzë mòrzama: Bôłtã i Nordowim Mòrzã. Dzél jegò je w Dëńsce a dzél w Miemiecce.
Kadzmiérz Wiôldżi
thumb Kadzmiérz Wiôldżi ùrodzył sã 30 łżekwiata 1310 r. W Kòwalu, jakò nômłodszi syn ksãca Łiczietka i Jadwidżi Kalisczi. Òjc przërëchtowiwôł młodégò Kadzmiérza do jegò prziszłich òbòwiązków. Starszi òtôczalë gò trosklëwą òpieką, bò dosc chùtkò ùmarlë jegò bracynowie, a sostë ni mògłë bëc nôstãpcziniama tronu.
Pòczątk rządów
W 1333 r. Ùmarł Władisłôw Łoczetk, a Kadzmiérz zwóny pózni Wiôldżim przejął pò nim rządë. Jegò kòronacja na króla Pòlsczi òdbëła sã w tim samim rokù na Wawelu. Pòczątczi panowaniô bëłë baro trudny. Państwò bëło rozbité, jistniała téż grozba atakù ze stronë mòcniészich sąsadów. Òstatny z dinastië Piastów mùsził skòncentrować sã na pòlitice zagrańcowi. Nôpierwi przedłużił rozejm z Krziżôkama, chtërny wrgasł 23 maja 1333 r. Dali pòrozmiôł sã z Wittelsbachama władającyma Branderbùrgią. Na zjôzdze w Wiszechradze (1335) Kadzmiérz òddòł Pòmòrzé Krziżôkom w “wieczistą jamùżną”. W zamian zyskôł Kujawë i zemiã dobrzińską w ji stórich grańcach. W tim czasu Kadzmiérz Wiôldżi òdniósł pierszi pòwôżny sukces diplomaticzny. Za 20 tës. kòp prasczich groszów wëkùpił zrzeczenié sã przez czesczégò króla Jana Luksembùrsczégò pretensjë do pòlsczi kòronë.
Bibliografiô
Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi
Adiga
thumb|Adiga Adiga (Adige) - to je rzéka dłużawë 410 km w nordowi Italsce. Òna wpłiwô do Adriatikù.
Pôlëdło
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Technika
Bùlwica
thumb|280px|left|Scrophularia nodosa Bùlwica (Scrophularia L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë bùlwicowatëch (Scrophulariaceae). M. jin. na Kaszëbach òne roscą.
Kòmisjô Sprawiedlëwòtë i Prawów Człowieka
Kòmisjô Sprawiedlëwòtë i Prawów Człowieka – to je jedna ze sztabilnëch sejmòwëch kòmisjów. W ni są pòsélce. Òna zajimô sã sprawama trzimaniô sã prawów człowieka i sądama. Téż notariat i jiné jistné sprawë do ni słëchają.
Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha
We gminie Lëniô najdzemë szlachòtë:
Szatlach
Lëteratura
Kategòrëjô:Bòtanika