cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1897
1897 / MDCCCXCVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1897 rokù przëpôdł na strzodã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
1707
1707 / MDCCVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na strzodã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1705 « 1706 « 1707 » 1708 » 1709
Erik Pòmòrsczi
Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi Kategòrëjô:Dëńskô * Kategòrëjô:Skandinawijô
959
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolaté
Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura Kategòrëjô:Wejrowò Kategòrëjô:Mùzeùm
1899
Ùmarlë
Kategòrëjô:XIX stolaté
Mscëwòj II
Mscëwòj II (ùr. kòl 1220 – ùm. 25 gódnika 1294) ksyżëc w Swiecu, a pòtemù Pòmòrsczi w Gduńskù òd 1271 rokù, bëł sënã Swiãtopôłka II (Wiôldżégò). Òn nie dożdôł sã sëna.
Eùropejskô Ùnijô
Pòdôwczi
Himn Eùropejsczi Ùniji, Òda do redotë, na kaszëbsczi przedolmaczëł Zbigniéw Jankòwsczi.
1855
1855 / MDCCCLV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1855 rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
961
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolaté
1903
1903 / MCMIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1903 rokù przëpôdł na strzodã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 13 dni.
Miesądze Kordylewsczégò
Miesądze Kordylewsczégò – pichowë blónë, chtërne są w libracëjnych môlach òrbitë Miesądza. Òbiegają òne Zemiã w juwerny czas co Miesądz. Nalôzłé przez pòlsczégò astronóma Kazmiérza Kordylewsczégò w 1961 rokù.
1856
1856 / MDCCCLVI – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1856 rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
1904
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1902 « 1903 « 1904 » 1905 » 1906
1857
Ùmarlë
Kategòrëjô:XIX stolaté
9 zélnika
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
1003
Ùmarlë
Kategòrëjô:XI stolaté
16 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Roman Nowosielski
thumb|180px|Roman Nowosielski Roman Nowosielski - (ùrodzony 11 maja 1957 we Lãbòrgù) to je pòlsczi adwòkôt.
Galeon
thumb|Galeon Galeon - to chùtczi ë sztabilny internetowi przezérnik na Linuksã dlô GNOME z baro wësoką zgòdnoscą z internetowima sztandardama ùgòdzonyma przez W3C. Pòdlégô licencëji GPL ë brëkùje do wëskrzëwaniegò starn nëkù Gecko z ùdbë Mozilla. Juwwerny je do jinszi ùdbë pód GNU/Linuksã jaką je Epiphany, czë téż K-Meleona na Microsoft Windows abò Camino pòd MacOS X.
1007
1007 / MVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
1907
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1905 « 1906 « 1907 » 1908 » 1909
1420
Ùmarlë
Kategòrëjô:XV stolat%C3%A9
Zazaki
Zazaki je jãzëkã nôrodu Zaza, przënôleżącym do karna irańsczich jãzëków, jaczim gôdô sã w pòrënkòwi Tërecce.
1421
Je to 1421 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 421. rok drëdżégò tësąclecô, 21. rok XV stolatégò, 1. rok 3-égò dzesãcolecô XV stolatégò.
1008
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 1006 « 1007 « 1008 » 1009 » 1010
Eùropa
right|thumb|250px|Eùropa ë [[Eùropejskô Ùnijô]] Eùropa (gr. ë łac. Europa, mòże bëc zrzeszëne z grecczim europos, 'letkò ùnoszącë sã', abò òd asyrsczégò ereb, co òznôczô 'zôpôd') je dzélã swiata (przez niechtërnech zwóny kòntinentã) na nordowi półkùglë planetë Zemia. Rozcëgò sã òd Atlantëcczégò Òceanu na zôpôdze do górów Ùral na pòrénkù razã z tima gòrama, téż òd Westrzódzemnegò Mòrza, Czôrnégò Mòrza ë òbniżeniô Kùmskò-Manëcczégò na pôłnim do Nordowégò Mòrza na nordze.
Geògrafne pòdôwczi
Strzédna wiżô môlu: 340 m n.r.m.
Òbôcze téż
Dostónczi Wikipediji tikającé Eùropë
1422
Je to 1422 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 422. rok drëdżégò tësąclecô, 22. rok XV stolatégò, 2 rok 3-égò dzesãcolecô XV stolatégò.
Aleksander Majkòwsczi
Z wiôlgą zmianą w żëcym A. Majkòwsczégò sparłãczony béł rok 1921. Tej to prawie przecygnął òn do Kartuz i òżenił sã. Białką jegò òsta Aleksandra z Kòmòrowsczich hrabinô Starzińskô. Dzecama jich bëlë: Damroka, Mestwin, Barbara i Witosława.
Tedë Majkòwsczi barżi ògrańcziwôł swój ùdzél w spòleznowym a pòliticznym dzejanim, „zasziwôł sã” w swòjim kartësczim dodómie zwónym „Eremã” i zajimôł sã swòją lëteracką, kaszëbską robòtą. W 1929 r., czej pòwstało Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów, Majkòwsczi òstôł jegò przédnikã. Wespółdzejôł téż z czile cządnikama. Pisôł téż m.jin. do „Zrzeszë Kaszëbsczi”.
Pòd kùńc żëcégò skùńcził kùreszce Majkòwsczi pisac swój nôwikszi dokôz, chtëren na wiedno zagwësnił mù pòczestny môl w dzejach całi kaszëbsczi pismieniznë, czëlë „Żëce i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji”. Nie dożdôł sã równak wëdaniô wszëtczich dzélów ny pòwiescë, chtërné òdbëło sã dopiérze pòd kùńc 1938 r. Tak samò wëzdrza sprawa z wëdanim jinszégò wôżnégò dokôzu A. Majkòwsczégò, czëlë Historii Kaszubów. Ùkôza sã òna ju pò smiercë pisôrza, òb lato 1938 r. Z kaszëbsczégò "Żëcé i przigodë Remusa" przedolmacził na pòlsczi Lech Bądkòwsczi. Niejedne jegò usôdzczi bëłë dolmaczoné na czesczi.
1009
Ùmarlë
Kategòrëjô:XI stolaté
Antón Peplińsczi
Antón Peplińsczi (ùr. 26 łżëkwiata 1918 - ùm. 1995 rokù) z Wiôldżégò Klińcza, ksądz, pòéta i kòmpòzytor, je aùtorã kòlãdów ë jasełków. Są to zbiérk piesniów Kaszëbë wołają nas (1988), zbiérk wiérzt Niech szëmi las (1973) i jin. Jegò dokôzë są baro prosté i melodné (np. "Kaszëbë wòłają nas"), a jich jãzëk jawerny. Mòdłã dlô niegò bëlë Sëchta i Sãdzëcczi. Piesniczkã "Kaszëbë wòłają nas" mòże czëc nawetka w Kanadze. Jegò miono mô szkòła.
1909
Je to 1909 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 909. rok drëdżégò tësąclecô, 9. rok XX stolatégò, 9. rok 1-égò dzesãcolecô XX stolatégò.
Jezoro Reduńsczé Dólné
Jezoro Reduńsczé Dólné (pòl. Jezioro Raduńskie Dolne) - to je jezoro ò wiéchrzëznie 7,37 km² w kartësczim krézu, w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô.
15 zélnika
Swiãta ë ùroczëznë
Swiãto katolëcczégo kòscoła:
Jezoro Nierzostowò
Jezoro Nierzostowò (pòl. Jezioro Nierzostowo) - to je jedna z zôpadnëch roztoków w Jezorze Reduńsczim Dólnim. To jezoro ò wiéchrzëznie 0,22 km² je w kartësczim krézu, w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô.
1910
Je to 1910 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 910. rok drëdżégò tësąclecô, 10. rok XX stolatégò, 10. rok 1-égò dzesãcolecô XX stolatégò.
Kòżëczkòwò
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Chmielno Kategòrëjô:Kaszëbë
18 zélnika
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
L7
W 1994 rokù wëstãpiło karno pòd mioną Camel Lips w filmie John Watersa Serial Mom.
Chònicczi kréz
thumb|Herb chònicczégò krézu Chònicczi kréz (pòl. Powiat chojnicki) - to je pòwiatã w pòmòrsczim wòjewództwie z sedzbą w Chònicach.
Człëchòwsczi kréz
Człëchòwsczi kréz (pòl. Powiat człuchowski) - to je pòwiatã w pòmòrsczim wòjewództwie i mô sedzbą w Człëchòwie.
21 zélnika
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
26 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Bòżena Ùgòwskô
Pòchôdô z Òtalżëna w gminie Szemôłd. Òna chòdza do szkòłë w Łebińsczi Hëce, w jaczi pòłowa pedagògiczny kadrë rozmia gadac pò kaszëbskù. Direktór nié leno sóm kôrbił z dzecama w tim jãzëkù, le jesz ùcził je kaszëbsczich piesniów i òne jezdzëlë na kònkùrsë Rodny Mòwë do Chmielna. Òna skùńcza Gduńsczi Ùniwersytet. Zadebiutowa w gòdnikù 1994 rokù na łamach miesãcznika spòdleczno-kùlturalnégò „Pomerania”. Za lëteracczi debiut redakcëjô negò pismiona ùtcëła jã nôdgrodą miona Romana Wróblewsczégò. W 1998 nalôzła sã w karnie pierszich 12 szkólnëch z ùprawnieniama do ùczbë kaszëbsczégò w szkòle. Prowadzy ùczbë kaszëbsczégò jãzëka dlô klerików z dëchòwnégò seminarium w Pelplinie i sztudérów z Gduńsczégò Ùniwersytetu.
1913
1913 / MCMXIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1913 rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 13 dni.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1911 « 1912 « 1913 » 1914 » 1915
1424
Ùmarlë
Kategòrëjô:XV stolat%C3%A9
1458
1458 / MCDLVIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Kamiannô Góra (Nowô Hëta)
Kamiannô Góra - to je to je dzél wsë Nowô Hëta w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë. Tu ùrodzył sã 29.03.1918 rokù kapitena pilota Gerat Kùnowsczi, chtëren ùm. 22.07.1973 r. Nowi Zelandzce.
Lãbòrsczi kréz
Bùtnowé lënczi
Starna przédnictwa krézu
1915
1915 / MCMXV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1915 rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 13 dni.
31 zélnika
31 zélnika je 243. (244.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 122 dniów.
1916
Ùmarlë
Kategòrëjô:XX stolaté
Dziecinów
Dziecinow – wies w Pòlsce, pòłożonô w mazowiecczim wòjewództwie. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px.
1460
Je to 1460 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 460. rok drëdżégò tësąclecô, 60. rok XV stolatégò, 10. rok 6-égò dzesãcolecô XV stolatégò.
Sambór II
Kategòrëjô:Ksyzëce Pòrénkòwi Pòmòrsczi
1460
Ùmarlë
Kategòrëjô:XV stolaté
Kòpenhaga
Kategòrëjô:Dëńskô
Serakòjce
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbë Kategòrëjô:Gmina Serakòjce
1461
Je to 1461 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 461. rok drëdżégò tësąclecô, 61. rok XV stolatégò, 1. rok 7-égò dzesãcolecô XV stolatégò.
Bòrëcëno
Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Borëcëno” òsta wprowadzónô 14 lëstopadnika 2007. W pòzwie ti je równak pisënkòwô fela (nieòznôczenié labializacji).
1917
Ùmarlë
Kategòrëjô:XX stolaté
Zrzesz Kaszëbskô
Lëteratura
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
962
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 960 « 961 « 962 » 963 » 964
Kategòrëjô:X stolaté
Aùstralëjô (kòntinent)
Pòłożenie
Z blëze Australëjô wëzdrzi za òwalã, ze chtërnégò wërzniąté są dwa dzéle: Hôwinga Karpentaria ë Australëjskô Wiôlgô Hôwinga. Òs negò òwalu przëkëwô sã wnetka ze Zwartnikã Kòzorożëca.
963
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 961 « 962 « 963 » 964 » 965
Jasón
thumb|Kwiatë jasóna Jasón (Fraxinus L. ) – to je szlach drzéwiãtów i krzów z rodzëznë òliwkòwatëch. Jich je kòl 60 ôrtów. Na Kaszëbach rosce Fraxinus excelsior.
1432
Ùmarlë
Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) 1430 « 1431 « 1432 » 1433 » 1434
Raducz
Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò
1918
Je to 1918 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 918. rok drëdżégò tësąclecô, 18. rok XX stolatégò, 8. rok 2-égò dzesãcolecô XX stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1916 « 1917 « 1918 » 1919 » 1920
1433
Ùmarlë
Kategòrëjô:XV stolaté
Sëcowô Hëta
Dopisënczi
Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna Kategòrëjô:Kaszëbë
1434
1434 / MCDXXXIV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Jerzi Tréder
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbisce‎ Kategòrëjô:Kaszëbi
Indie
Indie (भारत, Bhārat, pò anielskù:India) to państwò w pôłniowi Azëji.
Gòstómkò
Gòstómkò - to je kaszëbskô wies w gminie Lëpùsz, w kòscérsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
1920
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1918 « 1919 « 1920 » 1921 » 1922
Kategòrëjô:XX stolaté
1393
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 1391 « 1392 « 1393 » 1394 » 1395
1441
1441 / MCDXLI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
1436
Ùmarlë
Kategòrëjô:XV stolaté
1924
Ùmarlë
Kategòrëjô:XX stolaté
Ùlëszkòjce
Ùlëszkòjce (pòl. Uliszkowice) - to je wies w gminie Trzebielëno, w bëtowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
1443
1443 / MCDXLIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Lubraniec
Kategòrëjô:Kùjawsczé gardë Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò
1396
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 1394 « 1395 « 1396 » 1397 » 1398
Ablacëjô
Ablacëjô mòże bëc przërëchlowóna na wiéchrzëznie lodofôłtu przez òddôwanie cepła òb kamiste spichë ë pichë, chtërne zmiészëwają wësoczé albedo lodu.
Ùrzãdny pòdzélk Nordowi Kòreji
Przóde Direktno Rządzoné Gardë
!
Môl
Môl - kożderny, równo czej òpisóny dzél lądowi wiéchrzëznë. Je to taczé samò rzeczenié jak akwen w tikanim do wòdny wiéchrzëznë.
Jan Mòrdawsczi
Jón Mòrdawsczi (Jan Mordawski) - doktor geògraficznëch nôùków. Mieszkô w Gdini. Wiele lat robił na Gduńsczim Ùniwersytece. Napisôł wicy jak 170 dokôzów pòswiãconëch geògrafie m.jin. "Geografia Kaszub = Geògrafia Kaszëb" (2008). Wiele jezdzëł pò swiece.
Meg Ryan
thumb|right|Meg Ryan Meg Ryan (prôwdzëwé miono Margaret Mary Emily Anne Hyra), (ùr. 19 lëstopadnika 1961) je amerikańską teatrownicą.
Bòlesłôw Jażdżewsczi
Bòlesłôw Jażdżewsczi (pòl. Bolesław Jażdżewski) (1921-2003). Ùrodzył sã 2 zélnika 1921 rokù w Lëpùsczi Hëce jakno gbùrsczi syn. Kaszëbsczi ùtwórca. Béł w Pòlsczich Sëłach Zbrojnëch. Swòje żëcé spisôł we wspòmnieniach, a dzél z nich to: Wspomnienia kaszubskiego "gbura". Gdańsk (1999 ISBN 8391280934). W jãzëkù kaszëbsczim je téż jegò: Jôrmark w Bòrzëszkach, Gdańsk (2003 ISBN 8389079151).
Swiãtopôłk II
thumb|200px|right thumb|200px|Sztãpel Swiãtopôłka II thumb|right|200px|Piestrziń Swiãtopôłka - Anulus Svant (epolocus) Swiãtopôłk II Wiôldżi (ùr. przed 1195 - ùm. 11 stëcznika 1266) - ksążã pòrénkòwi Pòmòrzczi 1220 -1266. Kòle 1226 rokù òn Gduńskòwi nadôł lubecczé gardowé prawò. W 1227 rokù ten ksążã dôł pòstawic klôsztór dominikónów w Gduńskù. W 1231 papiéż Grégòr IX òbjimnął gò ë jegò sëna Mscëwòja II protekcëją Apòstolsczi Stolecë (personas et terras vestra sub beati Petri et nostra protectione suscipimus). W latach 1238-1253 Swiãtopôłk II wòjowôł z Krzëżôkama. W „Krónice wiôlgòpòlsczi” je napisóné, że w 1258 rokù Wartësłôw III, „ksyżã Kaszëbów wëcygnął procëm Swiãtopôłkòwi, ksyżëcu Pòmòrzô, z wòjskã Wiôlgòpòlónów, chtërné ksyżã wiôlgòpòlsczi Bòlesłôw przësłôł na pòmòc, i z biskùpã kamiéńsczim. I czej przëszedł w òkòlé Słëpska, co sã jinaczi zwôł Stolp, òstawił biskùpa i jegò wòjskò (...), sóm [znôw] z wiôldżim wòjskã dzyrzkò rénowôł zemie Swiãtopôłka”. Nimò to dobiwcą òstôł Swiãtopôłk II. Jegò białką bëła Eufrozyna - sostra wiôlgòpòlsczégò ksąża. Wierã jegò córecznica - Eùfemiô bëła królewą w Norwesce. Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié pòstawiło szlachòtã tegò ksąża w Gduńskù, je ona wialdżim dokôzem artistë W. Sampa, chtëren zrobił snôzą robòtã. W niedzelã 22 zélnika 2010 rokù, òb czas dominikańsczégò jôrmarkù przëjachalë ricerze z Bëtowa i bëło ùroczëznowé òdkrëcé négò pomnika, na chtërnégò pòstamence je nôpis "Zrzeszonëch naju nicht nie złómie".
904
904 / CMIV – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
905
905 / CMV rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Rasŏn
Ùrzãdny pòdzélk
thumb|left|Hòtel Rajin
Gòwino
Kategòrëjô:Gmina Wejrowò Kategòrëjô:Kaszëbë
Òstrowina
Òstrowina (abò archipelag z gr. Archipélagos - miono bizantyjsczéj prowincëji òbjimający przédne òstrowë Egejsczégò Mòrza) - karno òstrowów ùsadłich w blëze se, nôczãsczi ò sparłãczonym pòchodzënkù ë taczi sami geòlogòwi bùdacëji. Z pòzdrzatkù na ùkłôd òstrowów mòzemë wëprzédnic karna - ostrowinë zesôdzone z pòzrénowóno rozmiészanych małich òstrowów ôs régë òstrowów, w chtërnych te rozmiészane są régą kòl se.
Mòłdawiô
Brzegòwô liniô
0 km (państwò strzódlądowé)
Religijné karna
90,1% prawòsławié (wôrtoscë szacowóné na 2014)
1418
1418 / MCDXVIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 1418 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 418. rok drëdżégò tësąclecô, 18. rok XV stolatégò, 8. rok 2-égò dzesãcolecô XV stolatégò.
Przedkòwò
Przedkòwò (pòl. Przodkowo) – kaszëbskô gminnô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Przedkòwò niedalek Gduńska. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px. Tu je kòscół ë szkòła, a w ni dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
1403
Je to 1403 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 403. rok drëdżégò tësąclecô, 3. rok XV stolatégò, 3. rok 1-égò dzesãcolecô XV stolatégò.
Tir
Tir (arab. صور) - to je dosc wiôldżi gard w Libanie.
1450
Ùmarlë
Kategòrëjô:XV stolaté
Krajnô
Krajnô (pol. Krajna, w historëcznëch dokùmeńtach téż jakno: Croja, Kroja, Crayen, Kraine i Kraina ) je dzélã Pòmòrsczi na greńcë z Wiôlgòpòlską. Je zamkłô mizë rzekama: Dobrzinką ë Kamionką na północë, Niecą na pôłnim, Brdą na pòrénkù ë Gwdą na zôpadze.
Nôstarszim znónym zdrojã w jaczim pòjôwiô sã miono "Krajnô" je ùkłôd midzë Mestwinã II a Przemisławã II z 1282 rokù, równak historëcë ùznôwają, że no miono bëło brëkòwóné ju wiele wczasny. Słowò "Krajnô" òznôczało przëgreńczną òbéńdã, w tim przëtrôfkù midzë Pòlską a Pòmòrską (przër. pôłniowòsłowióńsczé "Krajina").
1714
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1712 « 1713 « 1714 » 1715 » 1716
Emmy Rossum
Rossum, Emmy
1715
Je to 1715 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 715. rok drëdżégò tësąclecô, 15. rok XVIII stolatégò, 5. rok 2-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1713 « 1714 « 1715 » 1716 » 1717
Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej
Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej (kasz. Słowôrz kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë ) – sétmëtomòwi słowôrz ksãdza Bernata Sëchtë, jaczi wëdôwóny béł w latach 1967–1976.
Mila Kunis
thumb|right|Mila Kunis Milena Markovna Kunis, (ùr. 14 zélnika 1983) je amerikańską teatrownicą.
1400
Ùmarlë
Kategòrëjô:XIV stolaté
Mòrzebôb
Literatura
Kategòrëjô:Bòtanika
911
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 909 « 910 « 911 » 912 » 913
Kategòrëjô:X stolat%C3%A9
Amanda Peet
thumb|200px|Amanda Peet, Feb. 2008 Amanda Peet, (ùr. 11 stëcznika 1972) je amerikańską teatrownicą.
Kategòrëjô:Film Kategòrëjô: Zjednóné Kraje Americzi
1000
Je to 1000 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 1000. rok pierszégò tësąclecégò, 100. rok X stolatégò, 10 rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Charzëkòwsczé Jezoro
Charzëkòwsczé Jezoro (pòl. Jezioro Charzykowskie) - to je jezoro ò wiéchrzëznie 1336,0-1363,8 ha w gminie Chònice.
Lëteratura
Kategòrëjô:Gmina Chònice
Đồng Hới
thumb|left|200px|Đồng Hới Đồng Hới je gardã ë gminą w Wietanmsczi. Lëdztwò gardu: 103.988 mieszkańców (2006) right|200px|
Macy Gray
thumb|right|Macy Gray Macy Gray (Natalie Renee McIntyre), (ùr. 6 séwnika 1967) je amerikańską spiéwôrką.
La Jonquera
La Jonquera je szpańską gminą. Lëdztwò gminë: 3016 mieszkańców (2005).
Jennifer Aniston
thumb|right|Aniston w 2008 rokù Jennifer Joanna Aniston, (ùr. 11 gromicznika 1969) je amerikańską teatrownicą.
915
915 / CMXV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Jordan (rzéka)
Jordan w kaszëbsczi kùlturze
W szpôsownym ùchwôcenim Kaszëb przez Cenôwã Jordan to je Pùtnica.
Bochnia
Pòłożenié
Bochnia je stolëcô bocheńsczégò krézu w małopòlsczim wòjewództwie. Bochnia mô apartné ùrzãdë dlô gardu ë wsowi gminë.
Zwëczajny fazan
thumb|Zwëczajny fazan - òn thumb|Zwëczajny fazan - òna Zwëczajny fazan (Phasianus colchicus) – to je strzédny ptôch z rodzëznë kùrowatëch (Phasianidae). Na niegò sã jachtuje.
1719
1719 / MDCCXIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
1720
Je to 1720 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 720. rok drëdżégò tësąclecô, 20. rok XVIII stolatégò, 10. rok 2-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
916
916 / CMXVI – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Piotrowice
Galerëjô
left|220px|thumb|Szasé w Piotrowicach left|220px|thumb|Dłudżi òbrôzk jezora w Piotrowicach left|220px|thumb|Jezoro w Piotrowicach left|220px|thumb|Krziż westrzódkù wsë
918
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 916 « 917 « 918 » 919 » 920
Gardë w Pòlsce
Niżi lësta nôwikszëch z pòlsczich gardów.
1721
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1719 « 1720 « 1721 » 1722 » 1723
Stanisłôw Janke
thumb|right|Stanisłaôw Janke. Jãzëkòwò-Lëteracczé Seminarium piszącëch pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù w Wejrowie, 20 gòdnika 2006 ]] Stanisłôw Janke (ùr. 20 strëmiannika 1956 w Kòscérznie) - kaszëbsczi pòéta, runita, dolmacz, lëteracczi kritik, gazetnik, dzejôrz kaszëbsczi lëteraturë. Je aùtorã rozmajitëch wiérzt - zbiérkù Ju nie jem motélnikem i jin., teroczasny prozë Łiskawica i Psë. Pisôł téż dlô dzôtk - Żużónka jak mrzónka (1984). To je pierszi kaszëbsczi pòéta, co dolmaczi Mickiewicza. Z ukraińsczégò przedolmacził T. Szewczenczi Zanobit (kasz. Zôpis). Jegò wiérztë są dolmaczoné na: bretońsczi, fińsczi, islandzczi i piemòncczi. Je w Radzëznie Kaszëbszégò Jãzëka. Stanisłôw Janke póchòdzy z Lëpùsza, a mieszka w Wejrowie. Dostôł wiele nôdgrodów, jakò Medal Stolema w 1991 rokù, nôdgrodã Lëteracczi Grif za dolmaczenie „Pòna Tadeusza” na kaszëbsczi, nôdgrodã Kaszëbsczi Grif, nôdgrodã Remusa i jin.
Jan III Sobiesczi
thumb|right|Jan III Sobiesczi thumb|left|Óbrôz Jana Matejki ò pòmòcë wiedeńsczi w [[Watikanie]] Jan III Sobiesczi (ùr. 17 zélnika 1629, ùm. 17 czerwińca 1696) - Tërce zwôle gó "Lew z Lechistanu". Òn béł pòlsczim królem òd 1674 rokù. Tëdë bëłë wòjnë pòlskò-tërecczi, a òsoblëwie pòmòc wiedeńskô w 1683 r. Mielë w ni téż bëtnictwò szlachcëce z Kaszëb, a i chłopi. Tej téż wiele kaszëbsczi szlachtë zaczãło sã identifikòwac z Pòlską. Niechtërny doszlë nawetka do równiszcza tipòwégò dlô panownégò òkrãżô, dochôdającë do pòczestnotë senatorów Pòlsczi i wòjewòdów w Królewsczich Prësach. Zwësk z apartnégò prawa z 1677 rokù òd tego króla béł cygniãti np. w Kãpinie.
Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi
Towarzëstwò Młodokaszëbów
Towarzëstwò Młodokaszëbów (pòl.: Towarzystwo Młodokaszubów) to bëła kaszëbskô òrganizacëjô założónô w zélnikù 1912 rokù we Gduńskù. Sekretarzã ji béł dochtór Aleksander Majkòwsczi. Jakno spòdlowi cél Towarzëstwò miało òcucenié w Kaszëbach swòji nôrodowi swiądë ë podwëszënié wiedzë ò nich, jakno téż wrechowanié jich w strzôl òglowòpòlsczégò żëcô. Młodokaszëbi wëdôwali w cządnikù "Gryf". Jich parola bëła Co kaszëbsczé, to pòlsczé – òddôwali przez to mëslã, że nimo jãzëkòwi jinoscë nié są òni apartnym dzélã òd Pòlôchów wedle parłãczni historëji, kùlturë ë wiarë.
919
919 / CMXIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Jerozolëma
thumb|200px|left thumb|upright=1.4|Jerozolëma Jerozolëma (hebr. ירושלים łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina, arab. القدس) gard w Azëji.
Jón Trepczik
Biografiô
Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi Słownik polsko-kaszubski, wëdóny w 1994 rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder.
920
920 / CMXX – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Gmina Przëwidz
Kategòrëjô:Gduńsczi kréz !
921
921 / CMXXI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Łotwa
Klimat
Klimat przechódny midzë mòrsczim i kòntinentalnym, na jaczi mô cësk to, że krótkò je Bôłt - mòrze. Wiatrë nôwiãcy wieją òd pôłniowò-zôpadny stronë (czerënk òd Atlantikù) i przëwióny znądka lëft niese wiôlgą wielënã òpadënków (500-800 mm òb rok). Niebò je przez wiãkszosc czasu zacygniãté blónama. Òb rok słuńce swiécy strzédno le przez 30-40 dni. Nôbarżi słonecznym i sëchim miesącã je môj.
Gryf (cządnik)
Gryf (pełnô pòzwa „Gryf. Pismo dla spraw kaszubskich”; kasz. „Grif. Pismiono dlô kaszëbsczich sprôw”) – jedno z nôwôżniészich pismionów w dzejach kaszëbsczi rësznotë, stwòrzoné w 1908 rokù w Kòscérzënie. Cządnik nen miôł wiôldżi cësk na przińdny rozwój kaszëbsczi lëteraturë i spopularizowanié kaszëbsczi dëchòwi i materialny kùlturë. Załóżcama pismiona bëlë Aleksander Majkòwsczi i Jón Kôrnowsczi. Ùdało sã jima ùdostac – na zôczątkù niewiôldżé  – karno zdrëszonëch z nima lëdzy, rëchtëjącë pòle dlô pòwstaniô pierszi w dzejach Kaszëb regionalny òrganizacji – Towarzëstwa Młodokaszëbów, do czegò doszło 22 zélnika 1912 rokù. Cządnik béł adresowóny przede wszëtczim do młodégò pòkòleniô pòmòrsczi jinteligencje. Przedstôwiôł z całą òstroscą zagróżbã germanizacji spòlëznë (tikało sã to téż szkólnëch i dëchòwnëch) i wskôzywôł, że mòżna procëmdzejac wënôrodnieniu, retëjącë spôdkòwiznã, rozkòscérzającë i rozwijającë kaszëbską kùlturã. Jón Kôrnowsczi pisôł, że zadanim Grifa bëło z jedny stronë „piastowac lëdową kùlturã i zrobic jã spòrą dlô òglowòpòlsczi kùlturë, a z drëdżi stronë terôczasną pòlską kùlturã zrobic kaszëbsczémù lëdowi swójską i przistãpną”.
Nordowô Amerika
Od Nordowi Americzi òddzéleni je téż polarni òstrów Grenlandëjô na nordzie, chtërni je dënsczim protektoratã.
SeaMonkey
SeaMonkey je wieloplafòrmòwim paczétã programów, zamëkô w se internetowi przezérnik, e-mailową programã ë jinszi wòlné programë jaczé są rozwijóné wedle licencëjów: Mozilla Public License, GNU General Public License (GPL) ë GNU Lesser General Public License (LGPL).
Lubelsczé wòjewództwò
Lubelszcze wòjewództwò (pòl. Województwo lubelskie) - to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù Pòlsczi Repùbliczi. W nim je dzél Pòleségò.
Stolëcznym gardã lubelszczegò wòjewództwa je Lublën.
Gardë
!
Aleksander Tomaczkòwsczi
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kaszëbi
922
922 / CMXXII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
923
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolat%C3%A9
Lãbòrskò-bëtowskô Zemia
Lãbòrskò-bëtowskô Zemia historicznô krôjna w òkòlém Lãbòrga i Bëtowa. To béł kaszëbsczi dzél Zôchódnégò Pòmòrzô, chtëren zwëskôł w miemiecczi lëteraturze miono mòdrégò krajikù, ùskarnienia swiata kùlturë i nôtërnégò wiodra jegò mieszkeńców. W latach 1637 - 1657 tu bëło pòlsczé przédnictwò. Tã Zemiã dodelë do Królewsczich Prës, a w drobnotach do pòmòrsczégò wòjewództwa. Czedës pò słëpsczi szkòle w prësczi armii zjawiło sã wiele òficérów, nawet generałów mającëch nôzwëska znónëch do dzys w Pòlsce kaszëbsczich rodów, pòchôdającëch przédno z ti zemi abò z Gôchów.
Néderlandzkô
Néderlandzkô je kònstitucyjną mònarchią.
€
Besarabiô
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Eùropa
924
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolat%C3%A9
Johana von Puttkamer
thumb|Johanna von Bismarck 1857. Johanna von Puttkamer (ùr. 1824 rokù; ùm. 1894 rokù), prëskô szlachcónka, białka Òtto von Bismarcka - prësczigò kanclérza. Òn pisôł do ni w lësce z 1847 r. ò „pògańsczëch Kaszëbach (Kassuben)”. Zeswiôdczenié, że kòl Kòłczëgłowów "wëją wilczi i Kaszëbi" je w wspòminkach Bismarcka. To znaczi, że chòc w Kòłczëgłowach ju w 1740 r. bëłë zniosłé nôbòżéństwa dlô Kaszëbów - bò bëło rzekłé, że jich ni ma - òni równak, jak je widzec jesz pò kòl 100 latach, tam bëlë.
Sartawice
Sartawice to je wies w gminie Swiecé. W tëch stronach Krzëżôcë wòjowalé z Swiãtopôłkiem II. W 1242 rokù óni wzãlë stąd Swiãtopôłkòwi II relikwie (głowã) sw. Barbarë.
Swiãtokrzësczé wòjewództwò
Swiãtokrzësczé wòjewództwò (pòl. województwo świętokrzyskie) - to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù Pòlsczi Repùbliczi.
925
Je to 925 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 925. rok pierszégò tësąclecégò, 25. rok X stolatégò, 5. rok 3-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Zemia
Lënczi
Zemia *
Ògónczi
Ògónczi - są kaszëbską wsą w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Sëlëczëno.
Kategòrëjô:Gmina Sëlëczëno Kategòrëjô:Kaszëbë
928
928 / CMXXVIII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Kòmisjô Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Sejmòwé Kòmisje
Eùgeniusz Gòłąbk
Eugeniusz Gòłąbk|thumb|Eùgeniusz Gòłąbk Eùgeniusz Gòłąbk (ùr. 26 zélnika 1949 rokù w Gduńskù-Òsowi, òd czilenôsce lat mieszkô we Chwaszczënie. Z zawòdu technik - elektrik, z pasji pisôrz kaszëbsczi i znôwca kaszëbiznë. Mô szeroczi kréz zajinteresowaniów, m.jin. historiô, lëteratura, mùzyka. Je autorã czile ksążków kaszëbsczich, m.jin. "Rozmówków pòlskò-kaszëbsczich" (wëdónëch w 1992 r.), „Wskôzów kaszëbsczégò pisënkù” (1997), "Kaszëbsczégò słowôrza normatiwnégò" (2005). Przetołmacził na kaszëbsczi jãzëk "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), "Psalmë" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, jaczé weszłë w skłôd lekcjónôrza "To je Słowò Bòżé" (2007), zbioru czëtaniów mszalnëch na niedzele i swiãta òbczas rokù, jaczégò E. Gòłąbk je autorã. Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë corôz to barżi pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim.
1728
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1726 « 1727 « 1728 » 1729 » 1730
1726
Je to 1726 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 726. rok drëdżégò tësąclecô, 26. rok XVIII stolatégò, 6. rok 3-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Afrika
Kraje Africzi
Teritoria z ògrańczoném ùznaniém: Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi)
Môłô Wies
Môłô Wies (pl Mała Wieś) - to są pùstczi kòl Wiôldżégò Pòmëska w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Bëtowò.
Wanda Lew-Czedrowskô
Wanda Lew-Czedrowskô (pòl. Wanda Lew-Kiedrowska) – szkólnô kaszëbsczégò jãzëka, jedna z pionierów w gałãzë ùczbë rodnégò jãzëka na Kaszëbach. Pòétka, jinicjatorka kaszëbsczich òrtograficznëch diktandów. W pierszi kadencje Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka (do 2008) bëła kòòrdinatorką ji Edukacjowi Kòmisje.
Je recenzentã taczich ùczbòwników do nôùczi kaszëbsczégò jãzëka D. Pioch jak:
Léòbòra
Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Kòłczëgłowë
thumb|right|Kòscół Kòłczëgłowë - to je wies w bëtowsczim krézu. W ni stoi kòscół z dosc nowima rzezbama Pasquale Galbusera z Italsczi. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini
Kategòrëjô:Gdiniô Kategòrëjô:Parafie gduńsczi archidiecezji
971
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolaté
Kielce
Kielce - to je nôwikszim garda ë stolëcą Swiãtokrzësczégò wòjewództwa. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã.
Kaszëbsczi jãzëk
Dialektë
Pòdług Friedricha Lorentza na pòczątku XX stalata to dało trzë dialektë kaszëbsczégò jãzëka: nordowòkaszëbsczi dialekt, westrzédnokaszëbsczi dialekt i pôłniowòkaszëbsczi dialekt.
Òksëwié
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Dzéle Gdini Kategòrëjô:Gdiniô
Gliwice
Gliwice (łac. Glivitium, miem. Gleiwitz, cz. Glivice abò Hlivice, szl. Glywicy) - to gard na prawach krézu w szląsczim wòjewództwie. thumb|left|250px|
Słowiónie
Słowianie to nôwikszé etnicznie ë jãzëkòwò karno lëdzy w Eùropie, mieszkającé w pòrénkòwim ë westrzédnym dzélu negò kòntinentu.
Pòchòdzenié miona Słowianów
Nôstarszi dokùment napisóny w słowiańsczi mòwie je z IX s. ë brëkùje słowò slověne. Jak widzec sami Słowianie jakò pierszi samozwãk brëkòwalë "o", w môl "a" jakno bëło w grecczim czë łacëznie.
Òbéndowi jãzëk
W Pòlsce za òbéndowi jãzëk ùznôwôny je kaszëbsczi, wedle ùstawë z 6 stëcznika 2005 rokù ò nôrodnëch ë etnicznëch miésziznach ôs òbéndowich jãzëkach.
Art. 18. 1. Òrganë pùbliczny rządzënë są òbòwiązóné pòdjimac pasowné strzódczi w célu wspiéraniô dzejaniô zgrôwającégò do chrónië, ùtrzimaniô i rozwiju kùlturowi juwernotë miészëznów. 2. Strzódkama, ò chtërnëch je mòwa w ùst. 1, mògą bëc w òsoblëwòscë célowé abò subiektowé dotacëje na: 1) dzejanié kùlturowëch institucëjów, artisticzny rësznotë i ùrobiznë miészëznów a artisticznëch rozgracëjôw mającëch jawerną wôżnotã dlô kùlturë miészëznów; 2) inwesticëje mającé na célu ùtrzimanié kùlturowi juwernotë miészëznów; 3) wëdôwanié ksążków, cządników, perijodików i lecënkòwëch drëków w jãzëkach miészëznów abò w pòlsczim jãzëkù, w drëkòwóny pòstacëje a w jinëch technikach zôpisu òbrazu i zwãkù; 4) wspiéranié telewzérnikòwëch programów i rediowëch aùdicëjów realizowónëch przez miészëznë; 5) chróniã môlów sparłãczonëch z kùlturą miészëznów; 6) paradnicowé dzejanié; 7) prowadzenié bibliotéków a dokùmeńtacëje kùlturowégò i artisticznégò żëcô miészëznów; 8) edukacëjã dzeców i młodzëznë realizowóną w rozmajitëch fòrmach; 9) propagòwanié wiédzë ò miészëznach; 10) jiné programë realizëjącé céle, ò chtërnëch je mòwa w ùst. 1, a wspiérającé naszińską integracëjã miészëznów. 3. Dotacëje, ò chtërnëch je mòwa w ùst. 2, przëznôwóné są z dzélu bùdżetu państwa, chtërnégò disponeńtã je minister przënôléżny do sprawów religijnëch wëznaniów a nôrodnëch i etnicznëch miészëznów, mògą bëc dôwóné z òminiãcym òtemkłégò kònkùrsu bédënków. Minister przënôléżny do sprawów religijnëch wëznaniów a nôrodnëch i etnicznëch miészëznów kòżdégò rokù ògłôszô prawidła pòstãpòwaniô w sprawach tikającëch dôwaniô dotacëjów, ò chtërnëch je mòwa w ùst. 2. Przepisë art. 14-18 ùstôwù z dnia 24 łżëkwiata 2003 r. ò dzejanim pùblicznégò pòżëtkù i ò wòlońtérnoce (Dz.U. Nr 96, pòz. 873 a z 2004 r. Nr 64, pòz. 593, Nr 116, pòz. 1203 i Nr 210, pòz. 2135) ùżiwô sã pasowno. (...)5. Subiektowé dotacëje, ò chtërnëch je mòwa w ùst. 2, mògą dostawac òrganizacëje miészëznë abò mającé jawerną wôżnotã dlô kùlturë miészëznë kùlturowé institucëje. Przepis art. 73 ùst. 4 ùstôwù z dnia 26 lëstopadnika 1998 r. ò pùblicznëch finansach (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, pòz. 148, z pòzdzészima zjinakama) ùżiwô sã pasowno.
Władysław Konefka
Smiérc
Òstatnym dniãm jegô żëcé bëł 16 lëstopadnik 1939 rokù. Tegò  dnia pò apelu wieczôrnym òstôł przewieziony do lasôw       Piôsnicë i rozstrzelôny.
Sztefón Hùla
Żëcowi rekòrd Sztefana Hùlë to 236 m – tak dalek lejcôł na Letalnicë w Planicë 25 strëmiannika 2018.
Sosnowiec
Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
929
Je to 929 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 929. rok pierszégò tësąclecégò, 29. rok X stolatégò, 9. rok 3-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Miszewò
W 2011 we wsë mieszkało 385 lëdzy.
930
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 928 « 929 « 930 » 931 » 932
Kònôrzënë
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Gmina Kònôrzënë Kategòrëjô:Kaszëbë
Częstochowa
Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Johnny Depp
thumb|right|Johnny Depp Johnny Depp, (ùr. 9 czerwińca 1963), je amerikańsczim teatrownikem.
York University
thumb|York University York University (Ùniwersytet York) je wôżnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1959 rokù.
Słoweniô
Etniczné karna
Słoweńcë 83.1%, Serbòwie 2%, Chòrwacë 1.8%, Bòsniacë 1.1% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002)
Telefónowi kòd
Telefónowi kòd - lëczbòwé ònaczenié kraju ùsadzoné w midzenôrodnëch telefónowëch pòłączeniach. Lëczbë të wëbiéróné są pò tzw. prefikse midzenôrodny rësznotë (w stacjonarny telefóniji w wikszim dzélu krajów swiata je to 00, a w kòmórkòwi +).
Mysłowice
Mysłowice (szl. Mysłowice, cz. Myslovice, miem. Myslowitz) - to je gard na prawach krézu w szląsczim wòjewództwie.
Fana Pôłniowi Kòreji
Kategòrëjô:Pôłniowô Kòreja
Zómk w Bëtowie
Historiô bëtowsczégò zómkù
Nié wszëtczé bùdinczi stanãłë nazôd, niejedné do dzysô szłë w zabëcé. Terôczasny sztôłt to zôwdzãka wiôldżégò remontu, jaczi zaczął sã w 60. latach XX w. Baro lëchò wëzdrzôł téż bëtowsczi zómk w 30. latach XX w. Tedë téż Niemcë zaczãlë òdbùdowã, ale wiele nie zrobilë (wrócëlë Prochòwą Wieżã, jakô òsta znikwionô przez Szwédów w XVII w. ) Pò II swiatowi wòjnie, ju w Pòlsce, remòntë rëgnãłë w 1964 rokù i bawiłë baro długò – jaż do 1991 rokù.
Dzysô
mały|Sedzba Mùzeùm Zôpadnô-Kaszëbsczégò Dzysô w zómkù mô swòją sedzbã Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm a téż Betowskô Bibliotekô. Òd 2018 rokù w zómkù je téż nowi gòscyńc i pësznô restauracjô.W zómkù òdbiwôją sã kòncertë, ricersczi pòkôzczi i wëstôwczi. Dzysô je to nôwiãkszô turisticznô i kùlturalnô atrakcëjô Bëtowa, chtërną wôrt je òbezdrzec i pòznac ji cekawą historiã.
Bùkareszt
thumb|250px|right|Bùkareszt Bùkareszt (rum. Bucureşti, cëg. Bukureshta, bułg. Букурещ) – to je stolëca Rumùńsczi.
Świętochłowice
Świętochłowice (szl. Śwjyntochlowicy, miem. Schwientochlowitz) - to je gard na prawach krézu w szląsczim wòjewództwie. thumb|left|250px|
Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Bòrsk
Bòrsk - to je wies w gminie Kôrsëno, w kòscérsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.
Azkoitia
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Szpańskô
936
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolat%C3%A9
San Marino
Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa
Bielsko-Biała
Bielsko-Biała - to je gard na prawach krézu w szląsczim wòjewództwie. Starodôwnotą je tu katédra sw. Mikòłôja. thumb|left|250px|Bielsko-Biała
Kimchi
mały|Kimchi
thumb|250px|Kimchi
981
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolaté
Curitiba
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Brazylskô
Ùniwersytet Recôncavo da Bahia
Ùniwersytet Recôncavo da Bahia (Universidade Federal do Recôncavo da Bahia) założonô w 2006 rokù, z sedzbą rektora w Cruz das Almas, Brazylskô.
Wiczechë
Wiczechë - to je wies w gminie Czôrné, w człëchòwsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa
Ágreda
thumb|left right|300px| Ágreda je gardã ë gminą w Szpańsczi. Lëdztwò gardu: 3.212 mieszkańców (2006)
Siligo
thumb|200px|right|Òkòlé Siligo
Pieniãżnica
Pieniãżnica - to je wies w gminie Rzeczenica, w człëchòwsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
1730
1730 / MDCCXXX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Starzenié sã
Starzenié sã
W slédnëch dwadzesce latach badérowie z rozmajitëch gałãzów ùczbë mają wiôldżi bôczënk na sprawã starzeniégò sã i zaradzenié różnicowi chòroscë òtãpienny. Próbùją òni dińc do te, czë zmianë, chtërne to sã pòjôwiają ù starszich lëdzy, w fùnksnérowanim pòznôwczo-emòcjonalno-spòlëznowim stanowią łagódné òbniżenié fùnksnérowaniô jednostczi dëcht tipòwé dlô cządu starzeniégò sã, czë równak barżi są òne pòczątkã chòroscë.
Wôłkòwò
Tu òd 2009 rokù je do òbezdrzeniô baro dłudżi dél.
Starzenié sã
Starzenié sã je apartné dlô kòżdégò człowieka
Z wiekã przëchôdô ùtrata mùskòwëch kòmórków, letëchny spôdk intelektualny (np. psychòrëchòwé spòmalenié) czë jiscba na fùnksnérowanié pamiãcë. Ni mùszi to równak òd razu bëc pòczątk chòroscë mùskù i rozwiju òtãpieniô. Starzenié sã je apartné dlô kòżdégò człowieka, a jegò nëk ù kòżdégò sã jinaczi. Ò tim, czë starzenié mdze òptimalné (pòznôwczé fùnkcje òstôwają na wësoczi niwiznie), pòmëslné (dobrô adaptacjô do zmianów zrzeszonëch z wiekã, pòłączonô z mòżlëwą jakòscą żëcégò), normalné (tipòwé dlô wikszoscë pòpùlacji fizjologiczné starzenié sã) czë patologiczné (szermëcél nastroju i òtãpienné chòroscë), decydëją tak geneticzné warënczi, jak i psychòspòlëznowé, strzodowiskòwé. Wezmë, do dzélëków rizyka òtãpiennëch chòrosców jinszich niżlë wiek, przënôlégają òbecnosc òtãpiennégò zespòłu ù nôleżników familii, ùszkòdë głowë sparłãczoné z ùtratą przëtomnoscë, tãtniczé nadcësnienié i chòroscë ùkładu krążeniégò, cukrzica, przewlekłô fela nérków, nadùżiwanié alkòhólu i pôlenié cygaretów.
Łebiéń
Łebiéń - to je wiôlgô, kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w lãbòrsczim krézu, w gminie Nowô Wies. Tu je kòscół.
Żochòwò
Żochòwò (pòl. Żochowo) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Pòtãgòwò.
Darżënkò
Kategòrëjô:Gmina Pòtãgòwò
Serbiô
Pòłożenié
Leżi w pôłniowi Eùropie, na westrzédnëch Bałkanach, pòmidzë Madżarską i Nordową Macedonią, ni mô przëstãpù do mòrza.
Brzegòwô liniô
Serbiô je państwã strzódlądowim.
Klimat
Na nordze Serbii wastëje kòntinentalny klimat (z chłodną zëmą i gòrącym, mòkrim latã). W pòòstałim dzélu Serbie klimat kòntinentalny abò strzódzemnomòrsczi (dosc chłodno i baro snieżësto òb zëmã, gòrąco i sëchò òb lato i jeséń).
Żëchlëno
Żëchlëno (pòl. Żychlin) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Pòtãgòwò.
Serbiô
Ùstawòdôwczô władza
Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (serb.Narodna Skupština), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã.
Robert Lewandowski
Pòzaspòrtòwé dzejanié
Òd 2014 je ambasadorã dobri wòli UNICEF.
Sung Jae-ki
Sung Jae-ki(kòr.. 성재기, hanja 成在基, 11 séwnika 1967 - 26 lëpinca 2013 ) béł kòrejańsczim Human right activists.
Grôpice
Grôpice (pòl. Grapice) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Pòtãgòwò.
Zacmienié Ksãżëca
Przebiég całownégò i czãstkòwégò zacmieniô Ksãżëca
Jeżlë Ksãżëc, chtëren krążé wkół Zemi, najdze sã w całoscë w òbéńdze stóżka cénia całoscowégò Zemi, to parmine słuneczné nie dochadają bezpòstrzédno do jegò wiéchrzëznë. Całi wiéchrzëzna Ksãżëca je tedë cemnô i gôdómë tedë, że je całowné zacmienié Ksãżëca. Czedë chòc dzél Ksãżëca najdze sã pòza stóżka cénia całownégò Zemi i równoczasno naléze sã w òbéńdze stóżka półcénia, wtenczas bądze zacmienié całoscowé. Jeżlë Ksãżëc przesuwô sã przez stóżk półcénia Zemi i naléze sã w całoscë pòza stóżkã cénia całownégò, zwiemë to zacmienim półcéniowim.
Pón Tadeùsz
thumb|Pón Tadeùsz.Tadeùsz ë Telimena thumb|Pón Tadeùsz.Kòncert Jankiela thumb|Pón Tadeùsz. Pòlonez
Geneza pòwstaniô
Jinszą wôżną przëczëną do napisaniô „Póna Tadeùsza” bëła cëszk za rodną Lëtwą, chtërną òpisół w „Jinwòkacji”: „Lëtwò! Tatczëzno mòja! të jes jak to zdrowié. Kùli cã trzeba trzëmac, nen leno sã dowié, Chto cã stracył. Dzys snôżosc twòjã w całi zdobie Widzã i òpisëjã, bò teskniã pò tobie”.
Film „Pón Tadeùsz"
Mùzykã do filmù napisôł Wojciech Kilar.
Warcëmino
Warcëmino (pòl. Warcimino) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Pòtãgòwò.
Óws
=Biologiô=
Roslëna do jestkù
Historejô Óws nôleżi do stosunkòwo młodëch roslën ùprawnëch. Pòjawił sã czile tesãcë lat pózni niż jãczmiéń i pszénica. Na terenach Pòlsczi szlachë ówsa pòchòdzą sprzed òkòło 700 lat.p.n.e i òdnalezone òstałë w Biskùpinie k. Żnina, równak ùprawa ówsa nô wiãkszą  skalã miała pòczątk dopiérze w VIII stalatim. Óws do Eùropë przywãdrował razã z pszénicą z Azji. Jegò dominacjô strzód ùpraw rosła i zaczął wëpierac gatunki pierwotne.
Wartosc kùlinarna
Wartosc òdżëwcza i energëtëczna ówsa je  stosunkòwo wiôlgô, zawiera 2-3 razë wiãcy tłuszczu pòrównując jinszi zbòża. Tłuszcz ówsany je bògati w nienasëconé kawasë tłuszczowe. Są to głównie kwasy: oleinowy, linolowy, linolenowy i kwasë: arachidonowy, eikozapentaenowy, dokozaheksaenowy. Zarno ówsa mô wãglowaodanë, strzód chtërnëch nôwiãcy je skrobi.
Padalc
Strzodowiskò
Padalc żëje w lasach i zarostach. Zakòpiwô sã pòd mëchã, pòd pniama drzew, pòd wietwiama, w lëstach, kòzlënie. Jegò żëcé je dosc krëjamné. Je pòmalny w rëchach, nie je chùtczi ani ùwinny. A kò je òn drapieżny. Jak to mòżlëwé, że tak pòwólny gôd cos chwôcy? To dlôte, że jachtëje na to, co je jesz barżi pòmalné jak òn: na wãdzëbôczi, slëmiénie, wije. Jé téż pajczi i pònarwë òwadów.
Swãgòr
Kategòrëjô:Medicyna
Żëchcë
Żëchcë - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w chònicczim krézu, w gminie Kònôrzënë.
Zósnica
Zósnica – to je statk do zósu.
Kôłpino (chònicczi kréz)
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Kònôrzënë Kategòrëjô:Kaszëbë
Schnitzelbank
Znónëch je wiele wersjów ny jigrë, jakô rozkòscérzëła sã òd zôczątkù XIX sta. w wiela eùropejsczich krajach. Schnitzelbank spiéwóny béł pò jarmôrkach, gòspòdach, wieselach, òbczas pòlterabentów czë roczëznów. Są wersje dlô starszich (z eroticznym pòdtekstã) jak i dlô dzecy (na sztôłt rebùsów). Nie je brëk téż satiricznëch wersjów, jaczé tikają sã spòlëznowëch a pòliticznëch sprawów.
Mariô Kòwnackô
Żëcopis
Pisôrka pòchòwónô je na Stôrëch Pòwązkach we Warszawie.
Ùsôdztwò
·        1935 – Bajowe bajeczki i świerszczykowe skrzypeczki, czyli o straszliwym smoku i dzielnym szewczyku, prześlicznej królewnie i królu Gwoździku
·        1937 – O Jaśku, co się z Rokitą założył
·        1937 – Cztery mile za piec
·        1939 – Miała babuleńka kozła rogatego
·        1948 – Kajtkowe przygody
Schnitzelbank
Przikłôd niemiecczégò tekstu:
Und das ist ein Storchenschnabel.
Mariô Kòwnackô
Ùsôdztwò
·        1969 – Wesołe przedszkole
z Marią Kowalewską:
Nôdgrodë a òdznaczi
1971 – Order Uśmiechu
1978 – Złota Odznaka ZNP