cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karol Linneùsz
thumb|Karol Linneùsz thumb|Species plantarum (1753) Karól Linneùsz (ùr. 1707 rokù - ùm. 1778 rokù) słôwny szwédzczi bòtanik. Òn pierszi dôł dëbeltną pòzwã chòcbë kaszëbsczimù jastrownikòwi (Ranunculus cassubicus L.) czë kaszëbsczi wice (Vicia cassubica L.). Òn napisôł m. jin. Species plantarum. Òn jinaczi dzelił òrganizmë – jegò klasyfikacjô òrganizmów bëła jinô jak dzysô je. Jegò dëbeltné pòzwë nie są równak do dzysô zmienioné i kòżdi nowòòdkrëti òrganizm taką dostôwô. W 1732 rokù òn béł dłëgszi czas w Lapònii.
1703
Ùmarlë
Kategòrëjô:XVIII stolaté
Karol Linneùsz
Zdrzë téż
Kategòrëjô:Bòtanika
Eva Longoria
thumb|200px|Eva Longoria Eva Jacqueline Longoria, (ùr. 15 strëmiannika 1975) je amerikańską teatrownicą.
Longoria, Eva Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi
27 séwnika
27 séwnika je 270. (271.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 95 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Séwnik
Cziwùtka
thumb|Cziwùtka Cziwùtka - Vanellus vanellus L. (Karol Linneùsz, 1758) - ptôch, chtëren kòle strëmiannika przëlatuwô na Kaszëbë. Te ptôchë żëją w Słowińsczim Nôrodnym Parkù. Jak òne mają pisklãta tej jich starszi mògą ùdawac, że są kaléczné żebë òdcygnąc np. człowieka òd gniôzda.
Kategòrëjô:Ptôchë
Stutthof
thumb|200px|Stutthof - kòncentracyjny lager right|thumb|200px|Piec w krematorëji (môl pôleniô trupów) w KL Stutthof Stutthof – niemiecczi kòncentracëjny lager, chtëren béł zbùdowóny we wsë Sztutowò. Dzejôł òbczas II swiatowi wòjnë (òd 2 séwnika 1939 do 9 maja 1945). Bëło w nim wiele Kaszëbów, Pòlôchów, Żëdów i jinëch lëdzy. Ten lager pòchłonãł tësące òfiarów, w tim wiele kaszëbsczi jinteligencëji. Òd 1944 rokù do ùsmiercaniô lëdzy służił tu gaz. Wiele lagrowëch zdżinãło téż w "marszu smiercë" z tego lagru w 1945 rokù. Òfiarów bë bëło wicy, ale kąsk lepi bëło òd Niestãpòwa, bò Kaszëbi w dardze dôwale lagrowim jesc i òni miele miszi głód. Grobë lagrowëch są m. jin. w Lëzënie, Łãczëcach, Strzépczu, Żukòwie, a nawetka na òstrowie w Dëńsce, bò tam trafia barka z nima. W tim lagrze bëlë m. jin. Francyszk Grucza, Jón Rómpsczi i Lubòmir Szopińsczi.
Smierc w lagrze Stutthof nalezlë m. jin. katolëcczi ksãża:
Bùtnowë lënczi
Kategòrëjô:Stutthof Kategòrëjô:Miemiecczé kòncentracjowé lagrë
1891
1891 / MDCCCXCI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1891 rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1891 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 891. rok drëdżégò tësąclecô, 91. rok XIX stolatégò, 1. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1889 « 1890 « 1891 » 1892 » 1893
Kategòrëjô:XIX stolaté
992
992 / CMXCII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 992 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 992. rok pierszégò tësąclecégò, 92. rok X stolatégò, 2 rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 990 « 991 « 992 » 993 » 994
Kategòrëjô:X stolaté
Armenijô
Armenijô (Հայաստան) je państwã w Azëji. Stolecznym gardã je Erywań.
Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa
Kôłp sniegùlc
thumb|350px Kôłp sniegùlc (Cygnus olor) -to je wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (Anatidae). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach. thumb|250px|left|Kôłp sniegùlc
Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Biôłô Góra
mały|Biôłô Góra Biôłô Góra – to je wies w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Lëdztwò - 359 w 2008 rokù.
Bùtnowé lënczi
(pl)
Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Demi Moore
Demi Moore, (ùr. 11 lëstopadnika 1962) je amerikańską teatrownicą.
Mirochòwò
Mirochòwò (pl. Mirachowo) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë. Za czasów prësczich, w 1906 rokù, w szkòle béł sztrejk, bò dzece miałë sã ùczëc religie leno pò niemieckù. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. M.jin. tądkã jidze turistny Kaszëbsczi Szlach.
Demi Moore
Moore, Demi
Mirochòwò
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Kartuzë Kategòrëjô:Kaszëbë
1892
1892 / MDCCCXCII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1892 rokù przëpôdł na strzodã i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1892 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 892. rok drëdżégò tësąclecô, 92. rok XIX stolatégò, 2. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1890 « 1891 « 1892 » 1893 » 1894
Kategòrëjô:XIX stolaté
1750
1750 / MDCCL – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na pòniedzôłk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Je to 1750 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 750. rok drëdżégò tësąclecô, 50. rok XVIII stolatégò, 10. rok 5-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
28 séwnika
28 séwnika je 271. (272.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 94 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Séwnik
1845
1845 / MDCCCXLV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1845 rokù przëpôdł na pòniedzôłk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1845 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 845. rok drëdżégò tësąclecô, 45. rok XIX stolatégò, 5. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1843 « 1844 « 1845 » 1846 » 1847
Kategòrëjô:XIX stolaté
Tëreckô
Tëreckô (téż Tërcëjô, tër. Türkiye, Repùblika Tërecczi – Türkiye Cumhuriyeti) je państwã w Azëji na półòstrowie Miészô Azëjô, a dzélowo téż w Eùropie ze stolëcą w Ankarze. Eùropejsczi dzél – Tracëjô robi 3% wiéchrzëznë ë je òddzelony òd azjacczégò dzélu przez mòrzé Marmara ë zwãżënë Bòsfor ë Dardanele. Tëreckô je krôjã sztërzech mòrzów, bò òd nocë òbtôczô jã Czôrné Mòrzé, òd wieczoru Egejsczé Mòrzé ë mòrzé Marmara, a òd pôłni Westrzódzemné Mòrzé – zwóné w tërecczim jãzëkù Biôłim Mòrzã.
1 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Hilary Duff
Duff, Hilary Duff, Hilary
1846
1846 / MDCCCXLVI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1846 rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1846 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 846. rok drëdżégò tësąclecô, 46. rok XIX stolatégò, 6. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1844 « 1845 « 1846 » 1847 » 1848
Kategòrëjô:XIX stolaté
993
993 / CMXCIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 993 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 993. rok pierszégò tësąclecégò, 93. rok X stolatégò, 3. rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 991 « 992 « 993 » 994 » 995
29 séwnika
29 séwnika je 272. (273.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 93 dniów.
993
Ùmarlë
Kategòrëjô:X stolaté
29 séwnika
Ùmarlë
Kategòrëjô:Séwnik
Nicole Kidman
Nicole Mary Kidman, (ùr. 20 czerwińca 1967) je amerikańską teatrownicą.
Kategòrëjô:Film
1847
1847 / MDCCCXLVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1847 rokù przëpôdł na strzodã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Wietnam
Wietnam je państwã w Azëji. stoleczny gard: Hà Nội lëdztwò: 102 789 598 mieszkańców (2021) wiéchrzëzna: 330 965 km²
1847
Je to 1847 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 847. rok drëdżégò tësąclecô, 47. rok XIX stolatégò, 7. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1845 « 1846 « 1847 » 1848 » 1849
Myanmar
100 px|thumb thumb| Birma (Myanmar) je państwã w Azëji.
1893
1893 / MDCCCXCIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1893 rokù przëpôdł na piątk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Myanmar
Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa
1893
Je to 1893 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 893. rok drëdżégò tësąclecô, 93. rok XIX stolatégò, 3. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Kategòrëjô:XIX stolaté
2 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Stajszéwò
thumb|220px|left|Pòdwózark i bùdink ògniôrzów Stajszewò (pl. Staniszewo) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë. Tu je spòdlecznô szkòła. W ti szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Stajszewò je znóné w kaszëbsczi lëteraturze z czarowniców, jaczé sã pòtikałë na Łësy Górze.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Kartuzë Kategòrëjô:Kaszëbë
1894
1894 / MDCCCXCIV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1894 rokù przëpôdł na sobòtã] i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1894 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 894. rok drëdżégò tësąclecô, 94. rok XIX stolatégò, 4. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1892 « 1893 « 1894 » 1895 » 1896
Kategòrëjô:XIX stolaté
1704
1704 / MDCCIV – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Je to 1704 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 704. rok drëdżégò tësąclecô, 4. rok XVIII stolatégò, 4. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1702 « 1703 « 1704 » 1705 » 1706
Kategòrëjô:XVIII stolaté
Melanie Griffith
thumb|200px|Melanie Griffith Melanie Griffith, (ùr. 9 zélnika 1957) je amerikańską teatrownicą.
Griffith, Melanie
30 séwnika
30 séwnika je 273. (274.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 92 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Séwnik
3 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Angelina Jolie
250px|mały|prawo|Angelina Jolie (2021) Angelina Jolie, (ùr. 4 czerwińca 1975) je amerikańską teatrownicą. Òna je pôrã razy rozlazłô z chłopama i mô dzecë.
Łapalëce
Łapalëce (pl. Łapalice) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë. Wies je pòłożona nad Łapalëcczim J., kòl 5km òd krézowégò gardu Kartuzë. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë Kategòrëjô:Gmina Kartuzë Kategòrëjô:Kaszëbë
995
995 / CMXCV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 995 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 995. rok pierszégò tësąclecégò, 95. rok X stolatégò, 5. rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 993 « 994 « 995 » 996 » 997
Afganistón
Afganistón (Persczi: افغانستان) je państwã w Azëji. Stolecznym gardã je Kabul.
994
994 / CMXCIV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 994 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 994. rok pierszégò tësąclecégò, 94. rok X stolatégò, 4. rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 992 « 993 « 994 » 995 » 996
Kategòrëjô:X stolaté
R. L. Burnside
thumb|right|R.L. Burnside na kòncerce w Crystal Ballroom w [[Portland, Oregon]] R. L. Burnside (prôwdzéwié: Robert Lee Burnside, ùr. 23 lëstopadnika 1926 rokù w Oxford, Mississippi, USA a ùmôrł 1 séwnika 2005 rokù w Memphis, Tennessee) - jeden ze slédnych wiôldzich bluesowëch mùzykańtów z  Deltë Mississippi.
Biografijô
Burnside ùrodzëł są w rokù 1926 w nordowi  Delce Mississippi. Grac na gitarze ùcził sã m.jin. ù Freda McDowella. Wiôldżi cësk na jegò sztél miele John Lee Hooker, Lightnin' Hopkins ë Muddy Waters. Burnside żëł w Chicago ë Memphis nigle zamieszkôł w 1959 w swòji tatczëznie Mississippi, dze òtemknął karczmã w chtërni grôł swòjegò bluesa. Króm tegò gbùrził, òbrôbiając bawełnã, ë przëdôwôł domôcą Whiskey.
Pierszą platã nagrôł Burnside w 1966 rokù, jak ju bëł 40 lat stôri, zarô pò tim jak pòznôł sã z badérą fòlkloru George'm Mitchell'em. W 1979 miôł swòje pierszé gòstné pòkôzczi, w tim téż w Eùropie. Warkòwim mùzykańtã òstôł dopiérze w 1991 rokù - tedë òprzestôł ju wicy gbùrzëc.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Blues
1895
1895 / MDCCCXCV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1895 rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1895 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 895. rok drëdżégò tësąclecô, 95. rok XIX stolatégò, 5. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1893 « 1894 « 1895 » 1896 » 1897
Kategòrëjô:XIX stolaté
Fat Possum Records
Fat Possum Records - platowô wëdowizna z Oxford, Mississippi,  założonô w 1992 rokù  przez Matthew Johnson'a.  Specjalizëjë òna sã  òsoblëwié blusã z nordowi Deltë Mississippi. Tuwò wëdiwôlë swòje platë m.jin. R. L. Burnside, Junior Kimbrough czë T-Model Ford. Z rozwijã wëdowiznë naczãle dochôdac do programë młodzi wëkònôwôczë jak na przëmiôr Heartless Bastards ë The Black Keys. Platë Fat Possum rozprowôdzô samòstójna platowô wëdowizna Epitaph Records.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Platowé wëdowizne Kategòrëjô:Blues
1848
1848 / MDCCCXLVIII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1848 rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1848 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 848. rok drëdżégò tësąclecô, 48. rok XIX stolatégò, 8. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1846 « 1847 « 1848 » 1849 » 1850
Kategòrëjô:XIX stolaté
956
Je to 956 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 956. rok pierszégò tësąclecégò, 56. rok X stolatégò, 6. rok 6-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 954 « 955 « 956 » 957 » 958
Kategòrëjô:X stolaté
1705
1705 / MDCCV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na pòniedzôłk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Je to 1705 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 705. rok drëdżégò tësąclecô, 5. rok XVIII stolatégò, 5. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1703 « 1704 « 1705 » 1706 » 1707
Kategòrëjô:XVIII stolaté
1896
1896 / MDCCCXCVI – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1896 rokù przëpôdł na pòniedzôłk i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1896 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 896. rok drëdżégò tësąclecô, 96. rok XIX stolatégò, 6. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1894 « 1895 « 1896 » 1897 » 1898
Kategòrëjô:XIX stolaté
Gmina Lëniô
Gmina Lëniô (przódë gmina Strzépcz) - je wieską gminą w wejrowsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Do ùrzãdu gminë w Lëni mòże pisac pò kaszëbskù.
Szôłtëstwa
thumb|right|400px|Kôrta Gminë Lëniô Gmina Lëniô zamikô w se 13 szôłtëstwów: Kãtrzëno, Kòbëlôsz-Pòtãgòwò, Lewinkò, Lewino, Lëniô, Miłoszewò, Niepòczołejce, Òsek, Pòbłocé, Smażëno, Strzépcz, Tłuczewò, Zakrzewò
Sëdzbą wëszëznów gminë je Lëniô.
Co czekawégò?
W gminie Lëniô òd 2010 rokù mòżna wanożëc turistno-nôtërnym szlachã ò pòzwie "Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha".
Gminë kòl Lëni
Cewice, Kartuzë, Lëzëno, Łãczëce, Serakòjce, Szëmôłd
! Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
1849
1849 / MDCCCXLIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1849 rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1849 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 849. rok drëdżégò tësąclecô, 49. rok XIX stolatégò, 9. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1847 « 1848 « 1849 » 1850 » 1851
Kategòrëjô:XIX stolaté
4 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
1850
1850 / MDCCCL – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1850 rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1850 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 850. rok drëdżégò tësąclecô, 50. rok XIX stolatégò, 10. rok 5-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1848 « 1849 « 1850 » 1851 » 1852
Kategòrëjô:XIX stolaté
996
996 / CMXCVI – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 996 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 996. rok pierszégò tësąclecégò, 96. rok X stolatégò, 6. rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 994 « 995 « 996 » 997 » 998
Kategòrëjô:X stolaté
1897
Je to 1897 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 897. rok drëdżégò tësąclecô, 97. rok XIX stolatégò, 7. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1895 « 1896 « 1897 » 1898 » 1899
Kategòrëjô:XIX stolaté
1706
1706 / MDCCVI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Je to 1706 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 706. rok drëdżégò tësąclecô, 6. rok XVIII stolatégò, 6. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1704 « 1705 « 1706 » 1707 » 1708
Kategòrëjô:XVIII stolaté
5 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
957
957 / CMLVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 957 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 957. rok pierszégò tësąclecégò, 57. rok X stolatégò, 7. rok 6-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 955 « 956 « 957 » 958 » 959
Kategòrëjô:X stolaté
1851
1851 / MDCCCLI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1851 rokù przëpôdł na pòniedzôłk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1851 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 851. rok drëdżégò tësąclecô, 51. rok XIX stolatégò, 1. rok 6-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1849 « 1850 « 1851 » 1852 » 1853
Kategòrëjô:XIX stolaté
Bùkòwina
thumb|250px|left|Kòscół Bùkòwina (pòl. Bukowina ) – to je wies w gminie Céwice w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu w szkòle dzecë i młodzëzna ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.
Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w fòrmie „Bùkòwina” òsta wprowadzónô 18 lëpińca 2016.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gmina Céwice
Bangladesz
100 px|thumb thumb Bangladesz je państwã w Azëji.
Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa
1900
1900 / MCM – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1900 rokù przëpôdł na sobòtã, ale béł to – jinaczi niżle w gregòriańsczim kalãdôrzu –  rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała nôprzód 12 dni, a òd 13 strëmiannika wërosła do 13 dni.
Je to 1900 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 900. rok drëdżégò tësąclecô, 100. (i slédny) rok  XIX stolatégò, 10. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1898 « 1899 « 1900 » 1901 » 1902
Kategòrëjô:XIX stolaté
6 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Kirgistan
100 px|thumbnail thumb Kirgistan (Кыргызстан) je państwã w Azëji.
Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa
1898
1898 / MDCCCXCVIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1898 rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1898 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 898. rok drëdżégò tësąclecô, 98. rok XIX stolatégò, 8. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1896 « 1897 « 1898 » 1899 » 1900
Kategòrëjô:XIX stolaté
1707
Je to 1707 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 707. rok drëdżégò tësąclecô, 7. rok XVIII stolatégò, 7. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
958
958 / CMLVIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
1707
Ùmarlë
Kategòrëjô:XVIII stolaté
958
Je to 958 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 958. rok pierszégò tësąclecégò, 58. rok X stolatégò, 8. rok 6-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 956 « 957 « 958 » 959 » 960
Kategòrëjô:X stolaté
Erik Pòmòrsczi
thumb|250px|Krónowanié Erika Pòmòrsczégò na króla Dëńsczi, Szwedzczi ë Norwesczi thumb|250px|Sztãpel Erika Pòmòrsczégò brëkòwóny w latach 1398-1435 Erik Pòmòrsczi (Erik I- pòmòrsczi titel, Erik af Pommern - dënsczi titel, Erik av Pommern (Erik XIII) - szwédzczi titel, Erik av Pommern (Erik III) - norwesczi titel)  bëł sënã Warcësława VII-gò ë Mariji Meklenbùrsczi, ùrodzëł sã w 1382 rokù w Dirlowie. Na rëchcenim dostôł miono Bògùsłôw, pò starkù Bògùsławie V-im, bùdownikù zómkù w Dirlowie.
W 1388 rokù wzãti za swòje przez swoją cotkã, dëńską królewą Magòrzatã I-szą (Margrete), przëcygnął do Roskilde w Dëńsczi. W 1389 erbòwôł òd ny Norwesczé Królestwò, w stëcznikù 1396 òstôł wëlowóny królã Dëńsczi, a w lëpincu- Szwedzczi. 20 czerwińca 1397, jakno rezultat starë Magòrzatë I, na zómkù w Kalmarze (Szwedzkô) miôł plac ùgôdënk midzë Dëńską, Szwedzką ë Norweską, zwóny Kalmarską Ùniją. Ji pierszim królã òstôł Erik Pòmòrsczi, równak jaż do smiercë Magòrzatë w 1412 z nią dzélëł władzã nad Skandinawiją. W 1405 mia plac żeńba Erika z Filipiną (Phillippa)- córką anielsczégò króla Henrika IV-gò.
Zgrôwã Erika bëła wiôlgô skandinawskô imperëjô z centróm w Dëńsce. W 1429 rokù w gardze Helsingør nad zwãżëną Øresund wprowôdzëł mòrsczi col dlô òkrãtów wpłëwającëch ë wëpłëwającëch z Bôłtu. Przez wicy jak 4 stalata nen col dowôł dënsczémù państwù zacht zwësk. Dejadë dosc chùtkò wdôł sã Erik w marachùjącé wòjnë z Hanzą, a przez to narôsta òpòzycëjô procëm niemù. Òsoblëwò wiele procëmników miôł westrzód Szwedów, chtërny òskarżëwelë gò téż ò fawòrizowanié Dënów ë Pòmòrzanów przë òbsadzëwanim ùrzãdów. W 1439 mùszôł ùstąpic z tronu ë wëcopôł sã do zómkù na Gòtlandiji. Stamtądka wiele razë napôdôł jakno pirata na òkrãtë, ë dlôte dostôł pòzwã "pòslédnégò wikinga Bôłtu".
W 1449 béł znôwu w Dirlowie, tu rozbùdowôł zómk ë jakno Erik I miôł przëjãté przédnictwò nad stołpsczim dzélã Pòmòrsczi òd Bògùsława IX-gò.
Ùmar 3 maja 1459 rokù, pòchòwalë gò w mariacczim kòscele w Dirlowie.
998
998 / CMXCVIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 998 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 998. rok pierszégò tësąclecégò, 98. rok X stolatégò, 8. rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 996 « 997 « 998 » 999 » 1000
Kategòrëjô:X stolaté
7 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
1852
1852 / MDCCCLII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1852 rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1852 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 852. rok drëdżégò tësąclecô, 52. rok XIX stolatégò, 2. rok 6-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1850 « 1851 « 1852 » 1853 » 1854
Kategòrëjô:XIX stolaté
Singapùr
100 px|thumb thumb|250px|left Singapùr je państwã w Azëji; òno òbjimô blós gard Singapùr.
14 lëpińca
Swiãta ë ùroczëznë
thumb|200px|Dobëcé kluzë Bastilii w Parizu
Singapùr
Lëdztwò: 5,6 mln Wiéchrzëzna: 716 km²
Pòzwa gardù w sanskricczim jãzëkù òznôczô "Gard Lwa".
Przëpisë
Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa
Miechùcëno
thumb|170px|left|Kòscół left|170px|thumb|Stôré banowiszcze Miechùcëno (pl. Miechucino) – kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Chmielno. Tu béł nalazłi stôrodówny miecz. W ti wsë są przë drogach dwamòwny tôfle pòlskò-kaszëbsczé.
Dopisënczi
Kategòrëjô:Gmina Chmielno Kategòrëjô:Kaszëbë
1708
1708 / MDCCVIII – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok przestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Je to 1708 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 708. rok drëdżégò tësąclecô, 8. rok XVIII stolatégò, 8. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1706 « 1707 « 1708 » 1709 » 1710
Kategòrëjô:XVIII stolaté
1901
1901 / MCMI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1901 rokù przëpôdł na pòniedzôłk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 13 dni.
Je to 1901 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 901. rok drëdżégò tësąclecô, 1. rok XX stolatégò, 1. rok 1-égò dzesãcolecô XX stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1899 « 1900 « 1901 » 1902 » 1903
Kategòrëjô:XX stolaté
959
959 / CMLIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 959 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 959. rok pierszégò tësąclecégò, 59. rok X stolatégò, 9. rok 6-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 957 « 958 « 959 » 960 » 961
8 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Enya
Enya (Eithne Pádraigín Ní Bhraonáin), (ùr. 17 môj 1961) je irlandzką spiéwôrką w sztelu new age.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Mùzycë
Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi
Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie – kùlturowô jinstitucja, jakô pòwsta w 1968 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju i za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów Mùzeùm wespółrobi z wielnyma kùlturowima karnama i ùsôdzcama na Kaszëbach. Tu je np. òstôwizna Aleksandra Majkòwsczégò i jin. Mùzeùm wëdôwô téż wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów, folderë i jinszé).
1 zélnika
1 zélnika je 213. (214.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 152 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
1899
1899 / MDCCCXCIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1899 rokù przëpôdł na piątk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1899 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 899. rok drëdżégò tësąclecô, 99. rok XIX stolatégò, 9. rok 10-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1897 « 1898 « 1899 » 1900 » 1901
Teksańskô gwara
thumb|right|Lëst z [[Teksasu]] Teksańskô gwara je gwara szląsczégò jãzëka, chtërną gôdô sã w Teksase przez szląsczich jimigróntów. Je to dzél òpòlsczégò dialektu, chtërny sã òd ni òdłączëł zarôzka pò wëjëchanim lëdzy ze Szląska na emigracëjã do wsë Panna Maria w rokù 1852. Teksańskô gwara mô w se słowa, jaczé nie òbstoją w szląsczim jãzëkù.
Teksańskô gwara mô miészi cësk miemiecczégò jãzëka, bò ji brëkòwnikòwie mielë wëjachóné przed Kulturkampfã. Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk
999
999 / CMXCIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 999 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 999. rok pierszégò tësąclecégò, 99. rok X stolatégò, 9. rok 10-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 997 « 998 « 999 » 1000 » 1001
Kategòrëjô:X stolaté
Breinigerberg
thumb|Breinigerberg Breinigerberg je dzél gardu Stolberg w Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi. Leżi blós 15 km òd greńcë z Néderlandzka.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi
960
960 / CMLX – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 960 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 960. rok pierszégò tësąclecégò, 60. rok X stolatégò, 10. rok 6-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 958 « 959 « 960 » 961 » 962
Kategòrëjô:X stolaté
2 zélnika
2 zélnika je 214. (215.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 151 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
1853
1853 / MDCCCLIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1853 rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1853 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 853. rok drëdżégò tësąclecô, 53. rok XIX stolatégò, 3. rok 6-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1851 « 1852 « 1853 » 1854 » 1855
Kategòrëjô:XIX stolaté
Mscëwòj II
Òd 1997 rokù Gduńskô Gardowô Radzëzna wëprzédniwô òrganiza­cje, jinstitucje i lëdzy, chtërny zrobilë cos baro dobrégò i òsoblëwégò dlô Gduńska, w pier­szi rédze zwikszëlë wiédzã ò nim i jegò prestiż, medalią Ksyżëca Mscëwòja II. Je òna dlô tëch, dzãka chtërnym rosce ùwôżanié dlô gardu w òkòlim. Dobiwcama są m.jin. Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié (1997), Wawrzińc Samp (1998), prof. Édwôrd Bréza, prof. Stanisłôw Wrëcza, prof. Bruno Synak (2011) i jin.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Ksyzëce Pòrénkòwi Pòmòrsczi
1902
1902 / MCMII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1902 rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 13 dni.
Je to 1902 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 902. rok drëdżégò tësąclecô, 2. rok XX stolatégò, 2. rok 1-égò dzesãcolecô XX stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1900 « 1901 « 1902 » 1903 » 1904
Kategòrëjô:XX stolaté
15 lëpińca
Swiãta ë ùroczëznë
thumb|200px|Biôtka pòd Grunwaldã wd. [[Jan Matejko|Jana Matejczi ]]
Ùmarlë
Kategòrëjô:Lëpińc
16 lëpińca
Swiãta ë ùroczëznë
Ùroczëzna katolëcczégo kòscoła:
9 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
1854
1854 / MDCCCLIV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1854 rokù przëpôdł na piątk i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 12 dni.
Je to 1854 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 854. rok drëdżégò tësąclecô, 54. rok XIX stolatégò, 4. rok 6-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1852 « 1853 « 1854 » 1855 » 1856
Kategòrëjô:XIX stolaté
1397
1397 / MCCCXCVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 1397 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 397. rok drëdżégò tësąclecô, 97. rok XIV stolatégò, 7. rok 10-égò dzesãcolecô XIV stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 1395 « 1396 « 1397 » 1398 » 1399
1709
1709 / MDCCIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na sobòtã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
1397
Ùmarlë
Kategòrëjô:XIV stolaté
1709
Je to 1709 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 709. rok drëdżégò tësąclecô, 9. rok XVIII stolatégò, 9. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1707 « 1708 « 1709 » 1710 » 1711
Kategòrëjô:XVIII stolaté
4 zélnika
4 zélnika je 216. (217.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 149 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
3 zélnika
3 zélnika je 215. (216.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 150 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
10 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
Barry's Bay, Ontario
thumb|225px|Bùdink w Barry's Bay Barry's Bay, Ontario to je miastkò w Kanadze, w chtërnym je kòle 1100 mieszkańców. Wiele z nich je òtrokama Kaszëbów. Tu béł i ò Kaszëbach w tim miastkù napisôł dr Jan Drzéżdżón (1974), a pò nim béł tu Sven Gustavsson - profesor słowiańsczich jãzëków ze Szwedzczi. Tèż tu w kòscele probòszczem òd 1978 rokù béł ks. Ambrose Pick, a w 2008 rokù òn celebrowôł Mszã Sw. i gôdôł w ni wiele pò kaszëbskù. Kòl niégò w Kanadze béł ks. Francyszk Grucza. Tu na smãtôrzu mô grób o. Alojzy Rekowski CSsR - dzejôrz kaszëbsczi kùlturë w Kanadze. Tu w 1934 rokù ùrodzył sã Julian Kulas. Òn napisôł słowôrzk ''Kashub-English-Kashub. Kaszubsczi-Anielsczi-Kaszubsczi'' (2009). Tu znóny je kaszëbsczi wësziwk, a w szkòle dzece ùczałë sã òd séwnika 2010 rokù kaszëbsczégò jãzëka.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Kanada
Eùropejskô Ùnijô
Eùropejskô Ùnijô je zrzeszą 27 eùropejsczich państwów. (skrodzena w pòlsczim jãzëkù: EÙ) - gòspòdarczo-pòliticzne sparłãczenié demokraticznéch państwów europejsczich pòwstałich 1 lëstopadnika 1993 rokù na mocë ugòdë z Maastricht. Òd 1 gromicznika 2020 rokù je to zrzëszenk 27 państwów. Jakno organizacëja midzënôrodnô funkcjonëje òd 1 gòdnika 2009 rokù.
Pòczątkã pòwòjnowi jintegracji europejsczi bëło pòwstanié Europejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë. W 1958 r. pòwstała Europejskô Wspólnota Gòspòdarczô i to ji bezpòstrzédną nôstãpczënią je Europejskô Ùniô. Òd czasu weńscô w żëcé Traktatu Lësbòsczégò, tj. 1 gòdnika 2009, pòdstawą prawną funksnérowaniô je: Traktat ò Europejsczi Ùnii, Traktat ò funksnérowanim Europejsczi Ùnii. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż Kôrta Prôw Pòdstawòwich. Traktat z Lizbonë dôwô mòżlëwòta przëjãcô przez EÙ Europejsczi Kónwencji Prôw Człowieka. Samò przëstąpienié do Kónwencji nie òznôczô bëcô członkã Ùnii w Radzëznie Europë.
Krôje Eùropejsczi Ùniji
Eùropejsczé stolëce: Brusel, Sztrasbùrg.
Òd 1973 do 2020 rokù w Uniji bëła téż Wiôlgô Britanijô.
Państwa-kandidatë do Eùropejsczi Ùniji:
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Eùropa
Wieluń
Wieluń - to je gard w łódzczim wòjewództwie.
Òbaczë téż
Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
1855
Je to 1855 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 855. rok drëdżégò tësąclecô, 55. rok XIX stolatégò, 5. rok 6-égò dzesãcolecô XIX stolatégò.
Ùmarlë
Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok 1853 « 1854 « 1855 » 1856 » 1857
Kategòrëjô:XIX stolaté
5 zélnika
5 zélnika je 217. (218.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 148 dniów.
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
11 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
961
961 / CMLXI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 961 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 961. rok pierszégò tësąclecégò, 61. rok X stolatégò, 1. rok 7-égò dzesãcolecô X stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 959 « 960 « 961 » 962 » 963
Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park
Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park (pòl. Kaszubski Park Krajobrazowy) - park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na Kaszëbach w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce kaszëbskô wika i kąkel. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim klataté sowë, mùcnice i trulôcze. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. Wieżëca i wôżnô - òsoblëwie - dlô turistów Kaszëbskô Droga. Rezerwatë to m.jin.:
Lëteratura
Kategòrëjô:Kaszëbë
1903
Je to 1903 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 903. rok drëdżégò tësąclecô, 3. rok XX stolatégò, 3. rok 1-égò dzesãcolecô XX stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1901 « 1902 « 1903 » 1904 » 1905
Kategòrëjô:XX stolaté
Cëchô noc
thumb|right|300px|Nótë do Stille Nacht Cëchô noc - aùstrëjackô, nôbarzi znanô kòlãda z 1818 rokù, chternô pò miemieckù sã zwie Stille Nacht.
Gmina Kòsôkòwò
100 px|thumb Gmina Kòsôkòwò (pòl. Gmina Kosakowo) - to wieskô gmina w pùcczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Cëchô noc
Słowa
Cëchô noc, swiãtëchnô noc. Wszëtcë spią, dwòje żdżą. Józef z Nôswiãtszą Mariją zdrzą, Jezëska òczka w kùmkù jak spią. Spijże w ùbëtkù spij. spijże w ùbëtkù spij.
Cëchô noc, swiãtëchnô noc. Bòżi Syn smieje sã. Miłi gòwôr z gąbczi je czëc, ters ju lepi nóm bãdze żëc. Jezës sã naj ùrodzył, Jezës sã naj ùrodzył.
Cëchô noc, swiãtëchnô noc. W chtërny swiat dostôł lãk. Ze złocëstëch niebiesczich gór dóbr skòpicą nóm zesłôł Bóg. Łasczi sëpôł jak sniég, łasczi sëpôł jak sniég.
Cëchô noc, swiãtëchnô noc. Wiôlgą mòc miełosc da. Ceszbã zrobił nama dzys Tatk, Jezës zjawił sã jaknò naj brat. Grzészny zbawic nen swiat, grzészny zbawic nen swiat.
Cëchô noc, swiãtëchnô noc. Przóde ju kòżdi żdôł. Żebë minął Tatka górz, przebaczeni nastôł sztót. Swiatu Sëna Bóg dôł, swiatu Sëna Bóg dôł.
Cëchô noc, swiãtëchnô noc. Pasturkóm wiédzã dôł. Alleluje milëchny tón, chtëren zwãczôł miło jak zwón. Jezus Zbôwcą sã stôł, Jezus Zbôwcą sã stôł. Kategòrëjô:Kòlãdë
Günter Grass
thumb|350px|Grass w 2004 rokù Günter Wilhelm Grass (ùr. 16 pazdzérznika 1927 we Gduńskù - ùm. 13 łżëkwiata 2015 w Lubece) - miemiecczi ùtwórca, noblësta z 1999 rokù, kaszëbsczégò pòchòdzeniô (ze starnë mëmczi). W 1985 rokù wëprzédniony przez Karno Sztudérów "Pomorania" Medalią Stolema.
Bùtnowé lënczi
Kategòrëjô:Miemiecczi pisarze Kategòrëjô:Kaszëbi Kategòrëjô:Gduńszczani Kategòrëjô:Miemcë Grass, Günter
1398
1398 / MCCCXCVIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na wtórk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).
Je to 1398 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 398. rok drëdżégò tësąclecô, 98. rok XIV stolatégò, 8. rok 10-égò dzesãcolecô XIV stolatégò.
Ùmarlë
↓ Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi) ↓ 1396 « 1397 « 1398 » 1399 » 1400
Kategòrëjô:XIV stolaté
1710
1710 / MDCCX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.
Je to 1710 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 710. rok drëdżégò tësąclecô, 10. rok XVIII stolatégò, 10. rok 1-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.
Ùmarlë
↓ Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok ↓ 1708 « 1709 « 1710 » 1711 » 1711
Kategòrëjô:XVIII stolaté
6 zélnika
6 zélnika je 218. (219.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 147 dniów.
12 łżëkwiata
Przësłowié
Kategòrëjô:Łżëkwiat
6 zélnika
Ùmarlë
Kategòrëjô:Zélnik
Kaszëbskô lëteratura
Kaszëbskô lëteratura - lëteratura ùsôdzanô w kaszëbsczim jãzëkù, równak ni le blós przez Kaszëbów.
Do XIX stalata
Za nôstarszi dzeła napisòné pò kaszëbsku są colemało ùwôżóne Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode S. Krofeja z rokù 1586, a téż Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá, Gduńsk, Michała Pontanusa z rokù 1643. Niejedné dodôwają tu Dutki brzeskie napisané w 1402 rokù.
Florión Cenôwa
Hieronim Derdowsczi