cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rivnınne
MY undefined Rivnınne (Рівнинне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kalınivka rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 274 kişi.
Çernigiv vilâyeti
Şeer şeklinde qasabalar:
Şumsk
MY undefined Şumsk (Шумськ) - Ukrainanıñ Ternopil vilâyetinde bir şeer. Şumsk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5 010 kişi.
Muşaş
Muşaş (Вишенне, Мушаш, Вишенное, Мушаш) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 952 kişi (2001 senesi).
421
421 senesi — V asırnıñ bir senesi.
.cc
__NOTC__ -{.cc}- - Kokos Adalarınıñ üst-seviye internet domeni.
Miçigan
Miçigan (Michigan) — şimal-ğarbiy Amerika Qoşma Ştatlarında bir ştat. Paytahtı — Lensing.
Volodiyivtsi (Çernivtsi rayonı)
MY undefined Volodiyivtsi (Володіївці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Çernivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1045 kişi.
Ankara
thumb|left|300px|Türkiye haritasında Ankara vilâyeti thumb|left|300px|Ankaranıñ ilçeleri (rayonları)
1398
1398 senesi — XIV asırnıñ bir senesi.
İvano-Frankivsk vilâyeti
İvano-Frankivsk vilâyeti (Івано-Франківська область) - Ukrainanıñ bir vilâyeti. Merkezi - İvano-Frankivsk şeeri.
1406
1406 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Atina
MY undefined Atina (Αθήνα) - Yunanistannıñ paytahtı.
İsmail Gasprinskiy
Tercimeial
Bediiy icadını 1887 senesi “Frenkistan mektüpleri”, “Dar ür-Rahat musulmanları”, “Afrika mektüpleri”, “Qadınlar ülkesi” kibi nesir eserleri, özüniñ esas qaramanları ve süjet yenelişleriniñ bir-birine mantıqiy surette bağlanuvınen, şartlı olaraq “Molla Abbas” roman-epopeyasını teşkil eteler. Bu yerdeki bediy metin – avtobiografik mizac taşığan elementler, tarih, cemiyetniñ iqtisadiy ve siyasiy qurulışı, çeşit farazlar kibi şeylerni qavrap ala. Öz vaqtında “Dar ür-Rahat musulmanları” parçası arap ve fars tillerine çevirilgendir. Cenkten soñ bu parça çeşit añlatmalar ve luğatlar ile “Yıldız” mecmuası (1993, No.1) ve “Qırımtatar edebiyatı” (1995) qullanma dersliginde neşir olundı.
1905 senesi müellifniñ “Kün doğdı” adlı romanı dünya yüzüni kördi. İsmail Gasprinskiyniñ er eki romanı ve diger bediiy parçaları türk ve umumen musulman dünyasınıñ siyasiy ve bediiy fikriniñ şekilledirmesinde büyük rol oynadılar.
Aq Qaya (köy)
Aq Qaya (Біла Скеля, Ак-Кая, Белая Скела, Ак-Кая) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 731 kişi (2001 senesi).
Şçitkı
MY undefined Şçitkı (Щітки) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Vinnıtsâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1182 kişi.
Spıçıntsi
MY undefined Spıçıntsi (Спичинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Pogrebışçe rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 476 kişi.
434
434 senesi — V asırnıñ bir senesi.
1412
1412 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Hapaçev
MY undefined Hapaçev (Хапачев) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Şovgen rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 217 kişi.
Albat
Coğrafiya
Albat köyü Belbek vadiysiniñ eñ dülber, eñ bereketli ve eñ qadimiy köylerinden biridir. Yaz-qış gürlep aqıp turğan nomay suvlu Belbek, onıñnen yan-yanaşa sozulıp, Boyka dağınıñ qırlarına tırmaşıp ketken Bağçasaray-Yalta yolu bu vadiy ealisiniñ maddiy ve medeniy ayatına hızmet ete. Albatnı şimal-şarqiy taraftan quçaqlap alğan aqçil-yeşil Kermençik qırları, onı sırttan esken hışımlı, suvuq yellerden saqlay. Cenüp-ğarptan köterilip turğan Tutaş emen dağları yazda öz serin yellerinen ohşay, qışta ise ğarptan esken suvuq ruzgârdan qorçalay. Bu vadiyniñ, hususan, Albat köyüniñ bu şartlar üzre asıl olğan tabiiy yımşaq iklimi köy hocalığı içün pek kelişiklidir.
Cenkten soñ
Aqsız qurbannıñ biri de okkupatsiya vaqtında özüni bir derece tutqan, birligini ve dostluğını saqlaya bilgen Albat cemaatı oldı. Bugün Albat qasabasında yaşağan qırımtatarlarnıñ sayısı 454 adam (123 qoranta). Cemaatnıñ meclisi, camisi, mollası, din cemiyeti bar. Ana tilinde sınıflar açmaq tedarigindeler. Eski ve yañı albatlılar yañı birden bir cemaat qurmaq arfesindeler.
Menbalar
thumb
Paramore
-{Paramore}- - Amerika Qoşma Ştatlarında oturğan bir alternativ rok çalğı taqımı. Azalar:
The Ramones
Albomlar
-{T|The Ramones}-
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Prokuraturası
Prokuraturanıñ tarihı
Ukraina Baş prokurorı, 2016 senesi avgusnıñ 22-nde ferman imzalap, G.A. Mamedovnı Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokurorı vazifesine tainledi.
Tatarlar Yurdu
Şiir
Yerni, kökni suv alsa, tentirep qalsaq, Arş-ı-alâğa çıqarmız çalışsaq.
Sultan Boçala
Sultan Boçala (Кримка, Султан-Бочала, Крымка, Султан-Бочала) — Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 896 kişi (2001 senesi).
2007
XX asır | XXI asır | XXII asır
Kuhterevo
MY undefined Kuhterevo (Кухтерево) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 kişi.
442
442 senesi — V asırnıñ bir senesi.
Ayşe Seitmuratova
Qırımtatar milliy areketinde iştiragi
1964 senesi Ayşe Seitmuratova qırımtatar milliy areketine ve Samarqand vilâyeti teşebbüs gruppasına qoşuldı.
Qırımğa avdet yolu ve Vatanda yaşayışı
Ayşe Seitmuratova işğal etilgen Qırımda yaşamaqta. O, AQŞ-nıñ vatandaşı, onıñ ikamet izini 2025 senesine qadar uzatıldı. Ayşe Seitmuratovanıñ Amerikağa qaytmağa niyeti yoq. "Yoq. Men öz halqımnen beraber olmaq isteyim. Men Qırımda doğdım, bu menim Vatanım, Putinniñ Vatanı degil. Meni ömürim boyunca Vatanımdan marum ettiler. Artıq öyle olmaycaq".
Novoozerânka
MY undefined Novoozerânka (Новоозерянка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 690 kişi.
Ğ
-{Ğ ğ}- - zemaneviy qırımtatar latin elifbesiniñ doquzıncı arfidir. Qırımtatarcadan ğayrı türk, azerbaycan ve tatar latin elifbelerinde de bar.
1428
1428 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Ğ
__NOTC__
1429
1429 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Qoş Degirmen
Qoş Degirmen (Передущельне, Кош-Деґірмен, Предущельное, Кош-Дегирмен) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 633 kişi (2001 senesi).
.co
__NOTC__ -{.co}- – Kolombiyanıñ üst seviye internet domeni.
.dk
__NOTC__ -{.dk}- - Danimarkanıñ üst seviye internet domeni.
Bağçasaray çeşmesi
Şiir
Han sarayı titislenip, boşap qaldı;
Tümen-tümen askerinen yat illerge,
Pek çoq vaqıt şaytip taşday qatıp qala,
Stijkivske
MY undefined Stijkivske (Стіжківське) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 084 kişi (2011 senesi).
.ec
__NOTC__ -{.ec}- - Ekvadornıñ üst seviye internet domeni.
.es
__NOTC__ -{.es}- - İspaniyanıñ üst seviye internet domeni.
Tankovoye
Tankovoye (Танкове, Танковое) — Qırımnıñ Krasnoperekopsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 258 kişi (2001 senesi).
Lozove (Çernivtsi rayonı)
MY undefined Lozove (Лозове) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Çernivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 681 kişi.
1438
1438 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Remzi Burnaş
1966 senesi Ğafur Ğulam adına edebiyat ve sanat neşriyatında Remzi Burnaşnıñ şairlerden Çerkez Ali ve Amet Metaayevnen birlikte, eñ yahşı eserleri saylanıp derc olunğan Mavı sailler şiirler cıyıntığı çıqtı. Ondan soñra oquyucılar edipniñ Yürek sırları (1970), Edep çoqrağı (1976), Mayıs sabası (1981) kibi şiirler cıyıntıqlarını oqumağa nail oldılar.
Abibulla Odabaş
1921 senesinden soñ Qırım MŞSC Maarif Halq Komissarlığında çalıştı ve aynı vaqıtta Totayköy ocalar tehnikumında ders berdi ve soñra Qırım pedagogika institutında qırımtatar tili ve edebiyatı fakultetiniñ dotsenti oldı. Ümer Acı-Asannen birge “Türk-tatar tili” (1923), “Oquv kitabı” (1924) dersliklerini, Z.Buhareviçnen beraber “Qırımtatar bala türküleri” (1926) toplamını ve diger kitaplarını çıqardı. 1925-1926 seneleri “Oquv işleri” mecmuasında bir sıra edebiy-medeniy maqalelerini bastırdı. 1926 senesi Bakuda ötkerilgen І Bütünittifaq türkşnaslıq syezdinde iştirak etti ve “Türkiy tillerde terminologiya” mevzusında maruzanen çıqışta bulundı.
.pk
__NOTC__ -{.pk}- - Pakistannıñ üst seviye internet domeni.
İslamabad
MY undefined İslamabad (اسلام آباد‎) – Pakistaniñ paytahtı. Ealisiniñ sayısı 2 006 572 kişi.
Lokotskaya
MY undefined Lokotskaya (Локотская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Teşiy
Teşiy (Крайнє, Тешій, Крайнее, Теший) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 875 kişi (2014 senesi).
.fi
__NOTC__ -{.fi}- - Finlandiyanıñ üst seviye İnternet domeni.
Qazaqlar
thumb|300px|right|Rus ressam [[İlya Repinniñ bir resmi: Zaporog Qazaqları, Osmanlı padişası V Mehmedge mısqıllı bir mektüp yaza ekende]] thumb|300px|right|Qırımtatarlar (perçem, mıyıq) thumb|300px|right|Eski qazaq bayraqları Qazaqlar (козаки - kozakı; казаки - kazaki; kozacy, cossacks; qazaq — türk sözü, onıñ manası — sıñır adamı) - XV asırnıñ ortalarından soñ, Ukrainada ve Rusiyeniñ cenüp-ğarbiy betinde yaşağan, iç bir devlet idaresine bağlı olmadan üküm sürgen köçebe, maceracı slavân tamırlı qavim. Rus qazaqları dep de aytıla. Ukrain eñ belli ve efsaneviy qazaq — Mamay. Kerçekten de, Mamaynıñ kelecek nesilleri Ukraina qazaqlarınıñ şekillenüvinde iştirak ettiler.
Qazaqlar üç balaban toplulıqqa ayrığan edi. Özü qazaqları ve ya Zaporog qazaqları Özü özeni bosağalarınıñ cenübinde; Don qazaqları Don özeni yalılarında; Terek qazaqları Terek özeni boylarında edi. Özü qazaqları Lehistanğa, digerleri Rusiye çarına bağlı ediler. Bu qazaq toplulıqlarınıñ eñ quvetlisi ve Qırım Hanlığı içün telüke yaratqanı bir getman idaresinde olğan Özü qazaqları edi. Özü qazaqları bugünki ukrainalılarnıñ atalarıdır.
Mahmud Qırımlı
İ.H. Ertaylannıñ bergen malümatından ve destannıñ öz satırlarından añlaşıla ki, Mahmud “Yusuf ve Zuleyha” destanınıñ soñunı yazıp bitirmeden vefat ete ve destannı o vaqıttaki Halil oğlu Ali isimli diger bir şair yazıp bitire. Soñra o bu destannı türk tiline tercime ete, onı türkleştire. Bu destannıñ soñundaki: kibi beyitlernen açıq añlaşılmaqta. Tercimannıñ adı ve tercimeniñ maqsadı da kösterile. Yani, destannıñ manası türklerge de güzel añlaşılsın, olar oquğanda köp zamet körmesinler dep yapılğan. Tercimeniñ qaysı vaqıtta yapılğanı belli degildir.
Cañılar
Cañılar (Новоіванівка, Джанилар, Новоивановка, Джанылар) — Qırımnıñ Krasnoperekopsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 790 kişi (2001 senesi).
Kazanka
MY undefined Kazanka (Казанка) - Ukrainanıñ Mıkolayiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Kazanka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7 343 kişi (2011 senesi).
Çerepaşıntsi
MY undefined Çerepaşıntsi (Черепашинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kalınivka rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 571 kişi.
Bojedarivka
MY undefined Bojedarivka (Божедарівка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 032 kişi (2001 senesi).
Gayevniki-Kolonya
MY undefined Gayevniki-Kolonya (Gajewniki-Kolonia) - merkeziy Lehistanda Luc voyevodalığında bir köydir. Ealisi - 160 adam.
Gvizdava
MY undefined Gvizdava (Гвіздава) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Berdıçiv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 532 kişi.
Mırza Qoyaş
Mırza Qoyaş (Красноармійське, Мирза-Кояш, Красноармейское, Мырза-Кояш) — Qırımnıñ Krasnoperekopsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 248 kişi (2001 senesi).
.nl
__NOTC__ -{.nl}- - Felemenkniñ üst seviye internet domeni.
Oleksandrivka (Mıkolayiv vilâyeti)
MY undefined Oleksandrivka (Олександрівка) - Ukrainanıñ Mıkolayiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 465 kişi (2011 senesi).
1451
1451 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
.sd
__NOTC__ -{.sd}- - Sudannıñ üst seviye internet domeni.
Qızıl Terçek
Qızıl Terçek (Ярке Поле, Червоний Терчек, Яркое Поле, Красный Терчек) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 4927 kişi.
Nepolokivtsi
MY undefined Nepolokivtsi (Неполоківці) - Ukrainanıñ Çernivtsi vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 449 kişi (2007 senesi).
.gn
__NOTC__ -{.gn}- - Gvineyanıñ üst seviye İnternet Domeni.
Alime Abdennanova
1943 senesi Alime Abdennanova, Qırımğa yollanıldı. Cermay Qaşıq köyünde işançlı adamlardan gizli teşkilât tizdi. Olar Keriç yarımadasında nemse askerleriniñ areketleri aqqında zarur malümatlarnı devamlı vaqıt cebe komandanlığına yollap turdılar.
Ternopil vilâyeti
Rayonlar:
Kuritiba
MY undefined Kuritiba (Curitiba) - cenübiy Brazilde eñ balaban şeer. Ealisiniñ sayısı 3 595 662 kişi (2007 senesi).
474
474 senesi — V asırnıñ bir senesi.
Gayvoron
MY undefined Gayvoron (Гайворон) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer. Gayvoron rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 16 800 kişi.
Lisova Slobidka (Berdıçiv rayonı)
MY undefined Lisova Slobidka (Лісова Слобідка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Berdıçiv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 238 kişi.
1457
1457 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Staraya İvanovka (Başqırtistan)
MY undefined Staraya İvanovka (Старая Ивановка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 18 kişi.
Şamil Alâdin
Şamil Alâdin 1912 senesiniñ iyül 12-de Yalta uyezdiniñ Mahuldür köyünde doğdı. Bağçasarayda yedi yıllıq mektepni bitirdi. Anda Şamil o zamannıñ belli ocası Yağya Bayburtlıdan ders ala, edebiyatqa sevgi ve aveslikni de oña şu ocası aşlay. Ondan soñ o Aqmescitte pedagogika tehnikumını bitirdi, soñra pedinstitutta oqudı.
1941 senesi cenk başlanğanınen cebege kete ve diger Qırım yazıcılarınıñki kibi, onıñ da icadiy faaliyeti uzaq devirgece üzüle. Cenkte o atlı ve cayav asker sıralarında vzvod ve eskadron komandiri olaraq uruştı, eki defa yaralandı.
Şamil Alâdin qırımtatar halqınıñ demokrat şairi, 1913 senesi reaktsionerler tarafından vahşiane öldürilgen Üsein Şamil Tohtarğazınıñ ayatına bağışlanğan “İblisniñ ziyafetine davet” povestini yazdı. Müellif şairniñ ömürini qandırıcı sürette ve aynı zamanda bediiy şekilde tasvir etti. 1979 senesi ayrı kitap olıp çıqqan bu povest Şamil Alâdinniñ tarihiy-vesiqalı edebiyat janrında elde etken daa bir müim icadiy muvafaqiyeti oldı.
480
480 senesi — V asırnıñ bir senesi.
Malaya Anşukovskaya
MY undefined Malaya Anşukovskaya (Малая Аншуковская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.
482
482 senesi — V asırnıñ bir senesi.
Murovani Kurılivtsi rayonı
Murovani Kurılivtsi rayonı (Мурованокуриловецький район) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir rayondır.
Derjanivka (Hmilnık rayonı)
MY undefined Derjanivka (Держанівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 171 kişi.
Toqtamış
Toqtamış (tam adı Nasıreddin Toqtamış Han; ; ?-1406) - 1380-96 arasında Altın Ordu hanı. Canike Hanumnıñ babası.
Dezgince
MY undefined Dezgince (ğağauzca: Dezgincä, Дезгинжа, romanca: Dezghingea) - Moldovanıñ Ğağauz Yeri Muhtar Vilâyetinde bir köydir.
Starokuzâkovo
MY undefined Starokuzâkovo (Старокузяково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 362 kişi.
Amur özeni
Amur (Амур, 黑龙江, Hēilóng Jiāng) — Rusiyede bir özen. Büyük bir qısmı Rusiye-Çin sıñırı boyu keçe. Ohotskoye deñizine qoşula.
Volodımırivka (Hmilnık rayonı)
MY undefined Volodımırivka (Володимирівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 119 kişi.
Asan Çergeyev
Asan Çergeyev (1879-1946) Qırımnıñ Or uyezdiniñ Acı Keç köyünde doğdı. İlk mektepni bitirgen soñ, 1892-1899 seneleri arasında Qırımtatar Muallimler Seminariyasında oqudı. Köyüne qaytqan soñ zemstvoda çalıştı. 1909 senesinden soñ Aqmescitte muallimlik yasamağa başladı. İlk şiirleri Qart Bağçacı ve Çeşmedir. Eşit mevta ne söylüyor manzumesi 1905 s. yazılıp, 1909 s. neşir etilgendir. Bu risalesinde Rusiyeniñ zapt etme siyasetine qarşı kelgeni içün 1912 senesinde apis etilgendir. 1913 senesindeki afu sebebinen serbest qalğandır. 1909 s. yazılıp 1917 s. neşir etilgen Taqdir adındaki ikâyesi qadın aqları hususındadır. Bundan başqa Ayvanlar ne ayta şiir kitabınan, Yıl Dönümi bala piyesası, Tilki Qoyan derlemesi bardır. 1946 senesinde sürgünde ekende Özbekistannıñ Andican şeerinde vefat etkendir.
Eşit mevta ne söylüyor manzumesinden alınğan bir bölük aşağıda berile;
Hmelnıtskıy vilâyeti
Şeerler:
Vesölıy (Maykop)
MY undefined Vesölıy (Весёлый; ЧэфыпI) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Maykop şeer bölgesinda bir hutor. Ealisiniñ sayısı 653 kişi.
Staromakarovo
MY undefined Staromakarovo (Старомакарово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 172 kişi.
490
490 senesi — V asırnıñ bir senesi.
Berlâdka
MY undefined Berlâdka (Берлядка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 315 kişi.
Vikipediya
thumb|150px|right|[[Cimmi Ueyls, Vikipediya yaratıcısı]] Vikipediya yada Vikipedi (Wikipedia) - azat internet entsiklopediyası. thumb|right|200px|Vikipediya logosı Vikipediyadaki maqaleler beraberlikte yazıla. 2001 senesi yanvarda Cimmi Ueyls ve Larri Senger tarafından yaratıldı. Bugün vikipediyada 285 tilde 22 millionden ziyade maqale bar. Eñ büyük til bölükleri — inglizce, almanca, frenkçe, felemenkçe.
Lümyer qardaşları
Lümyer (Lumière) qardaşları, Ogüst Mari Lui Nikolâ Lümyer (Auguste Louis Marie Nicholas Lumière; 1862 oktâbr 19, Bezanson - 1954 aprel 10, Lion) ile Lui Jan Lümyer (Louis Jean Lumière; 1864 oktâbr 5, Bezanson - 1948 iyül 6, Bandol) - kinematografnıñ icatçıları.
Kostântınivka (Mıkolayiv vilâyeti)
MY undefined Kostântınivka (Костянтинівка) - Ukrainanıñ Mıkolayiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 277 kişi (2012 senesi).
Vınogradne (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Vınogradne (Виноградне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 654 kişi.
Starıye Karamalı (Başqırtistan)
MY undefined Starıye Karamalı (Старые Карамалы) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 26 kişi.
2005
2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
1473
1473 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Gostomel
MY undefined Gostomel (Гостомель) - Ukrainanıñ Kiyev vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 12 450 kişi.
Krıve Ozero
MY undefined Krıve Ozero (Криве Озеро) - Ukrainanıñ Mıkolayiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Krıve Ozero rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7 958 kişi (2011 senesi).
Cenübiy Osetiya
Cenübiy Osetiya, resmiy adı Cenübiy Osetiya Cumhuriyeti (Республикӕ Хуссар Ирыстон, Республика Южная Осетия) — cenübiy Kavkazda tanılmağan bir memelekettir. Mustaqilligi tek Rusiye, Venesuela ve daa bir qaç kiçkene devlet tarafından tanıldı. Dünya toplulığınıñ çoqusı o, Gürcistannıñ parçası dep saya.
Vışçeolçedayiv
MY undefined Vışçeolçedayiv (Вищеольчедаїв) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 236 kişi.
Kuk Adaları
Kuk Adaları (Cook Islands, Kuk Adaları Maoricesi: -{Kūki 'Āirani}-) - Tınç okeanda Yañı Zelandiyanen serbest birlikte olğan bir devlettir.
Verbovets (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Verbovets (Вербовець) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 628 kişi.
I Meñli Geray
I Meñli Geray (1445 — 1515 aprel 17) - üçünci Qırım hanıdır.
1482
1482 senesi — XV asırnıñ bir senesi.
Blakıtne (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Blakıtne (Блакитне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 105 kişi.
Neklüdovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Neklüdovskaya (Неклюдовская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 117 kişi.
Migel Servantes
1568 senesiniñ başında biz Servantesni Romada Akvaviva adlı bir kardinalnıñ sarayında hızmetçi rolünde köremiz. Onıñ birinci baqışta acayip körüngen bu vaziyeti iç de şaşılacaq kibi degildir. Çünki pek zengin olmağan asılzadelerniñ balaları, cemiyette özleriniñ itibarını yükseltmege imkân qıdırıp, ekseriy qıral, zengin zadekânlar, yahut yüksek rutbeli ruhaniylerniñ saraylarına hızmetçilikke kirerlerdi. Lâkin Servantes az bir müddet çalışqan soñ, qardinalnıñ sarayındaki işini taşlap ağasınıñ çalışqan polkuna, askerlikke kire. Arbiy iş de, edebiyat kibi, Servantesniñ sevgen işi edi. Servantes özüniñ türlü vaqialarnen tolu olğan serseriy yaşav müddetinde körgen ve eşitkenlerini - edebiy eserlerinde bütün açıqlığı ile akis ettirdi.
Memuriyet işleri Servantesniñ başına başqa yollarnen de pek çoq oñaytsızlıqlar ketirdi. Olar qanun mücibi areket ve büyük diqqat istegenleri alda, Servantesniñ tabiatı ise aksine edi. Meselâ: 1595 senesi, Servantes yanındaki bergi paralarından 7400 realnı Madrid hazinesine teslim etilmesi içün, bir Seviya tuccarına işana. Lâkin tuccar bankrot çıqıp gizlene. Bundan sebep Servantes bütün paralarnı ödep olamağanından başqa 1597 senesi, soñra 1602 senesi olmaq üzre eki kere apishanege tüşe.
Rivne vilâyeti
Şeer şeklinde qasabalar:
Somaliland
thumb|250px|right Somaliland, resmiy adı Somaliland Cumhuriyeti (Jamhuuriyadda Soomaaliland, جمهورية صوماليلاند) — şarqiy Afrikada tanılmağan bir memlekettir. Resmen Somaliyanıñ parçası, ama aslında mustaqil.
Nova Kahovka
MY undefined Nova Kahovka (Нова Каховка) - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 48 298 kişi (2011 senesi).
Emir Noğay
Emir Noğaynıñ tahtqa çıqarğanı Toqta han bir vaqıt soñra oña qarşı kelip, 1299 senesi Terek özeni qatındaki muarebede onı yeñdi. Noğay esir tüşti, başı kesilip öldürildi.
Berlin
MY undefined Berlin (Berlin) - Almaniyanıñ paytahtı.
Taşlıkul (Aurgazı rayonı)
MY undefined Taşlıkul (Ташлыкуль) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 250 kişi.
Boris Nemtsov
2015 s., fevralda Moskova Kremli yanında biriniñ sımarışınen atıldı.
Aluşta şeer şurası
Aluşta şeer şurası (Алуштинська міськрада, Алуштинский горсовет) - Qırım yalı boyunda bir regiondır.
Neçayevskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Neçayevskaya (Нечаевская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Vinnıtsâ vilâyeti
Vinnıtsâ vilâyeti (Вінницька область) - Ukrainanıñ bir vilâyeti. Merkezi - Vinnıtsâ şeeri. Şimalinde Jıtomır vilâyeti, şarqında Kiyev, Çerkası ve Kirovograd vilâyetleri, ğarbında Hmelnıtskıy ve Çernivtsi vilâyetleri ile, cenübinde Ades vilâyeti ve Moldova ile sıñırı bar.
Coğrafya
Vilâyetniñ territoriyası Podolya ve Dinyeper töpelerinde buluna. Vilâyetniñ üstu dalğalı ovadır.
İklim
Vilâyetniñ orta qıta iklimi bar. Yanvarniñ orta arareti -6 °C, iyülniñ orta arareti +19 °C. Yağanaqlarnıñ orta yıllıq derecesi 520-590 mm.
Velıkıy Mıtnık
MY undefined Velıkıy Mıtnık (Великий Митник) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 352 kişi.
Vinnıtsâ vilâyeti
İklim
Rayonlar:
Amasya (il)
Amasya - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Vinnıtsâ vilâyeti
İklim
Şeerler:
Şeer şeklinde qasabalar:
Şevçenko (şeer şeklinde qasaba)
MY undefined Şevçenko (Шевченко) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 472 kişi (2011 senesi).
513
513 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Dolınânı (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Dolınânı (Долиняни) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 370 kişi.
Çernivtsi vilâyeti
Şeerler:
Müstecib Ülküsal
thumb|250px|right|Müstecib Ülküsal
Emel mecmuası
“Emel” - Türkiyedeki Emel Qırım Türk Medeniyetini Tanıtma ve Araştırma Vaqfı (Emel Kırım Türk Kültürünü Tanıtma ve Araştırma Vakfı) tarafından neşir etilgen bir mecmuadır.
Üsküt
Üsküt (Привітне, Ускют, Приветное, Ускют) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 845 kişi (2001 senesi).
Aluşta
Aluşta (Алушта, Алушта) — Qırımnıñ cenübiy yalı boyunda bir şeerdir, belli kurort. Cumhuriyetke boysunğan şeer statusı bar. Qırımnıñ Aluşta regionı (Büyük Aluşta) — Aluşta şeer şurasına boysunğan yer, onıñ terkibinde Aluştadan ğayrı bir qaç köy ve qasaba bar.
Tarih
Aluston qalesi VI asırda imperator I Yustiniannıñ emrinen qurulğan edi. Orta asırlar boyu Aluston Qırımnıñ yalı boyuna saip olğan devletler içün (Bizans İmperiyası, Hazar Qağanlığı, Feodoro Prinsligi) müim tayama noqta edi. Cenevizliler üküm etken devirde şeer Gotiya Kapitanlığınıñ (tahminen Foridan (şimdiki Foros) Alustonğa qadar yerleşken cenevizliler Qırımdaki saip olğan yerleriniñ bir parçasınıñ adı) pekitilgen merkezleriniñ biri de cenevizlilernen Feodoro Prinsligi arasında daimiy cenk çarpışmalarınıñ sebebi edi. İtaliyalılar şeerge Lusta dey ediler. Bugüngece Orta asırlar qalesiniñ yalıñız bir qullesi saqlanıp qaldı.
NTV (Türkiye)
-{A|NTV}- - Türkiyede haber kanalıdır. Türk tilinde yayınlay.
1506
1506 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Drujba (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Drujba (Дружба) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 713 kişi.
Varşava
MY undefined Varşava (Warszawa, Warsaw, Varsovie) – Lehistannıñ paytahtı, Mazoviya voyevodalığınıñ merkezi.
İlovaysk
MY undefined İlovaysk (Іловайськ) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 16 143 kişi (2011 senesi).
Trudovka (Başqırtistan)
MY undefined Trudovka (Трудовка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Murabba
Aşıq Ümerden bir misal:
1513
1513 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Mor yaqut
thumb|Ametist kristalları thumb|İşlengen ametist Mor yaqut ya da ametist - mineral, kvartsnıñ şeffaf mor tüslü bir çeşiti; qıymetli taş.
Kamyanets-Podilskıy
MY undefined Kamyanets-Podilskıy (Кам'янець-Подільський) - Ukrainanıñ Hmelnıtskıy vilâyetinde bir şeer. Kamyanets-Podilskıy rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 99 610 kişi (2001 senesi).
Konsepsyon (Çile)
MY undefined Konsepsyon (Concepción) - Çilede bir şeer.
Snovsk
MY undefined Snovsk (Сновськ) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Snovsk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 12 300 kişi (2005 senesi).
Qır Baylar
Qır Baylar (Ленінське, Кир-Байлар, Ленинское, Кыр-Байлар) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 875 kişi (2001 senesi).
Tehran
270px|thumb|Tehran
Küçük Muskomiya
Küçük Muskomiya (Резервне, Кючюк-Мускомія, Резервное, Кучук-Мускомья) — Qırımnıñ Aqyar şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 134 kişi.
İsa ibn Meryem
thumb İsa (عيسى - ‘İsa, ibranice ישו - Yeşu‘, Ιησούς - Iēsũs; m. e. 7—2 s. doğdı, m. s. 30—36 s. öldi) — Hristianlıqda esas şahıs ve İslâm dininde bir peyğamberdir. Allah İsa peyğamberi banu İsrail qabilesine yiberdi, Tevratnıñ aqqında tasdıqlamaq ve yeni Şeriyat ve İncil (İslâmda muqaddes kitab olaraq keçe) kitapları ketirmek. thumb|409x409px|İsa peyğamber ve Meriyem ana, fars resimi
Angola
thumbnail|200px thumbnail|200px Angola – Afrikada bir memleket.
Andorra
Andorra, resmiy adı Andorra Prinsligi (Andorra, Principat d'Andorra) - ğarbiy Avropadaki Pirene dağlarında İspaniya ve Frenkistan arasında bulunğan kiçik bir devlet.
Müseddes
Aşıq Ümerden bir misal:
Ulu Özen
Ulu Özen (Генеральське, Улу-Озен, Генеральское, Улу-Озен) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 289 kişi (2001 senesi).
1917
XIX asır | XX asır | XXI asır
1523
1523 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Derjanivka (Kozâtın rayonı)
MY undefined Derjanivka (Держанівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 110 kişi.
Şavqal
Şavqal (Мельники, Шавкал, Мельники, Шавкал) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 345 kişi (2001 senesi).
Terkib-i bent
Türk edebiyatında terkib-i bent ile meşur olğan şairlerden birisi bu Ruhidir. Onıñ ğazel kibi qafiyeli sekizer beyitlik on edi bentten ibaret siyasiy mevzulı ve devriniñ begenilmegen taraflarını ifade etken terkib-i benti çoq meşurdır. Bunıñ yanında Ziya Paşanıñ naziresi de eñ az Ruhi qadar bellidir.
Maarif İşleri
Muarririyet
Mesül muarrir: Ediye Müslimova
Olehovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Olehovskaya (Олеховская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.
Buenos Ayres
MY undefined thumb|left|Buenos Ayres. thumb|left| Buenos Ayres (Buenos Aires) - Argentinanıñ paytahtı.
Bağay
Bağay (Суворовське, Багай, Суворовское, Багай) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 067 kişi (2007 senesi).
Amet-Han Sultan
Tercimeial
Bu fedakârlığı içün Amet-Hanğa 1943 senesi avgust 24-te, ükümetniñ qararı mücibi ile, Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı berildi.
Devrimizniñ acayip adamı, qırımtatar halqınıñ iftiharı Amet-Han Sultan 1971 senesi fevral 1-de yañı uçaq sınavı vaqıtında elâk oldı.
Okean Elzı
thumb|right|270px|Okean Elzınıñ logotipdir Okean Elzı (Океан Ельзи) — Ukrainada eñ meşur rok taqımı. Svâtoslav Vakarçuk şu gruppanıñ frontmenidir.
Znamenivka (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Znamenivka (Знаменівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 394 kişi.
Antigua ve Barbuda
Antigua ve Barbuda (Antigua and Barbuda) - Şimaliy Amerikada terkibinde Karib deñizindeki bir qaç ada bar olğan bir devlet.
Latin elifbesi
Latin elifbesi - künümizde dünyada eñ ziyade darqatılğan elifbedir, Romans, German ve daa pek çoq diger til ailelerine ait tillerde qullanıla. Zemaneviy latin elifbesi 26 ariften ibaret.
534
534 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Dmıtrivka
MY undefined Dmıtrivka (Дмитрівка) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 791 kişi.
Komışanı
MY undefined Komışanı (Комишани) - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 941 kişi (2011 senesi).
1535
1535 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
B
-{B b}- - Latin elifbesiniñ ve zemaneviy Qırımtatar latin elifbesiniñ ekinci arfidir. Qırımtatar imlâsında dudaq-dudaq yañğıravuq bir tutuq sesine uya.
C
-{C c}- - Latin elifbesiniñ ve zemaneviy Qırımtatar latin elifbesiniñ üçünci arfidir.
Kögeneş
Kögeneş (Владне, Коґенеш, Властное, Когенеш) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 58 kişi (2001 senesi).
Kotüjanı (köy)
MY undefined Kotüjanı (Котюжани) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 995 kişi.
Grışkivtsi
MY undefined Grışkivtsi (Гришківці) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4627 kişi.
Bilozerka
MY undefined Bilozerka (Білозерка) - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Bilozerka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9 804 kişi (2011 senesi).
Ostaşevskaya (Puyskoye)
MY undefined Ostaşevskaya (Осташевская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
1540
1540 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Şumı (Krıjopil rayonı)
MY undefined Şumı (Шуми) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Krıjopil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 142 kişi.
Niva
Niva (Нива, Нива) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 834 kişi (2001 senesi).
Kuraşivtsi
MY undefined Kuraşivtsi (Курашівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 720 kişi.
Aşdod
Aşdod (ibranice אשדוד‎, arapça إسدود/أشدود‎ (İsdud) — İsrailde bir şeer, İsrail Devletinde eñ balaban liman şeeri.
Oklahoma
Oklahoma (Oklahoma) — şimal-ğarbiy Amerika Qoşma Ştatlarında bir ştat. Paytahtı — Oklahoma-Siti.
İvano-Frankivsk
İvano-Frankivsk (Івано-Франківськ) - Ukrainada bir şeerdir, İvano-Frankivsk vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 218 biñ.
543
543 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Çişma (Balıklıkulskiy)
MY undefined Çişma (Чишма) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 65 kişi.
Gorodenka
MY undefined Gorodenka (Городенка) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer. Gorodenka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9508 kişi.
Novomıkolayivka (Donetsk vilâyeti)
MY undefined Novomıkolayivka (Новомиколаївка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 100 kişi (2013 senesi).
Yañı Dünya
Gazeta 1991 senesinde Qırımğa köçip kelgen soñ adını Yañı Dünya dep deñiştirdi. Yañı Dünya gazetası şu vaqıtta Qırımda neşir etilmege devam ete.
Faygorod
MY undefined Faygorod (Файгород) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Krıjopil rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 101 kişi.
1554
1554 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Baki
Baki (noğayca Baki; ? — 1542/1543) — noğay mırzası, Qırımnıñ qaraçabeylerinden biri. Hasan mırza ve I Meñli Geray qızınıñ oğlu. 1537 senesi Qırım hanı I İslâm Geraynı öldürdi.
Qalançaq (Herson vilâyeti)
MY undefined Qalançaq (Каланчак) - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Kalançak rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9 518 kişi (2011 senesi).
Korıtuvata
MY undefined Korıtuvata (Коритувата) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 152 kişi.
Rudnık (Krıjopil rayonı)
MY undefined Rudnık (Рудник) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Krıjopil rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 82 kişi.
1556
1556 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Verhniy Rogaçık
MY undefined Verhniy Rogaçık (Верхній Рогачик) - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Verhniy Rogaçık rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 011 kişi (2011 senesi).
I Devlet Geray
Osmanlılarnen munasebetleri
Qanuniy Sultan Suleyman devrinde uzun yıllar İstanbulda yaşağanı içün o zamanki Osmanlı sarayı ile olduqça eyi munasebeti bar edi. Qanuniyden büyük bir destek aldı. Harezm hanınıñ Osmanlı padişasından, rus cayılmasına qarşı yardım soravı üzerine osmanlı, Edil ile Don özenleri arasında bir kanal açmaq ve Hacı Tarhannı yañıdan zapt etmek içün areketke keçti. 1569 senesi Kefe beyiniñ idaresinde 15 biñ Osmanlı askeri, Devlet Geraynıñ ordusınen birlikte o yerge ketti. Lâkin, Vezir-i Azam Sokollu Mehmet Paşa devrinde başlanğan kanal tamamlanıp olamadı. Qırım ve osmanlı askerleri keri çekildi. Bu vaqia bazı tarih adamaları tarafından Osmanlı Devletinde tohtaman deviriniñ işareti olaraq qabul etilgen.
Hmelışçe
MY undefined Hmelışçe (Хмелище) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Berdıçiv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 290 kişi.
1562
1562 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
555
555 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Çulpan (Tolbazinskiy)
MY undefined Çulpan (Чулпан) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 64 kişi.
Tennessi
Tennessi (Tennessee) — şimal-ğarbiy Amerika Qoşma Ştatlarında bir ştat. Paytahtı — Naşvill.
Pavlovskoye (Poponavolotskoye)
MY undefined Pavlovskoye (Павловское) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 114 kişi.
1570
1570 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Qaytarma
thumb Qaytarma — qırımtatar milliy oyunı.
1574
1574 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Aqmescit
Evelki adiseler
Zemaneviy Aqmescitniñ topraqlarında insannıñ ilk yerleşmeleri daa qadimiy devirlerde peyda oldı. Şeerniñ seleflerinden eñ bellisi milâttan evel III asırda meydanğa kelgen ve tahminen hunnular tarafından viran olunğan skit devletiniñ paytahtı Neapolistir. Neapolisniñ viranesini Salğırnıñ sol yalısındaki Petrovskaya Balka (Петровская Балка) adlı yerde körmek mümkün.
Tarih
Qırım Rusiye İmperiyasınıñ eline keçkenden soñ Tavriya guberniyası (vilâyeti) meydanğa ketirildi. Guberniya merkeziniñ temelini Aqmescitte qoymaq qarar etildi. 1784 senesi Grigoriy Potömkinniñ reberligi altında bu yerde memuriy ve mesken binalarniñ, hristian ibadethaneniñ qurucılığı başlandı. Terkibine em Aqmescitni, em de yañı qurulğan maallelerni kirsetken şeerge Simferopol adı berildi. Yunancadan Simferopol ‘fayda şeeri’ tercime etile. O vaqtından bugüngece Simferopol Qırımnıñ memuriyet merkezidir.
Prılukı
MY undefined Prılukı (Прилуки) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Prılukı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 75 600 kişi (2005 senesi).
Yuldaşevo (Aurgazı rayonı)
MY undefined Yuldaşevo (Юлдашево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 60 kişi.
Çabanı
MY undefined Çabanı (Чабани) - Ukrainanıñ Kiyev vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3650 kişi.
Noğay tili
Şiveler
Noğay tiliniñ üç şivesi bardır:
Arap
ڮ, ۇ, ۋ, پ, ںُ, چ, ژ, گ .
Latin
-{ }-
1586
1586 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Karpatlar Astı voyevodalığı
Karpatlar Astı voyevodalığı (województwo podkarpackie) — Lehistanda bir voyevodalıq (vilâyet). Merkezi Jeşuv şeeridir.
İsrail gimni
Hatikva (ibranice: התקווה, qırımtatarca: Ümüt) - İsrail devletiniñ milliy gimnidir.
Ternivka
MY undefined Ternivka (Тернівка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 28 920 kişi.
Pasva
MY undefined Pasva (Пасьва) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1384 kişi.
1587
1587 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Qazan tatar tili
Elifbe
Latin elifbesi:
Üsein Kürkçi
Menbalar
Ş. Asanovnıñ maqalesi, Kalgay mecmuası, Aprel – Mayıs – İyün 2005, Sayı: 36, Saife 14 - 16
Varva
MY undefined Varva (Варва) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Varva rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 800 kişi (2005 senesi).
Hajın
MY undefined Hajın (Хажин) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Berdıçiv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1084 kişi.
1588
1588 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Quran
Qurannı oqumaq savaplı iş ve ibadet olaraq sayıla. Bu muqaddes kitap özüne has oqulış tarzı – tecvit ile beraber nesilden nesilge keçip, künümizge qadar yetip kelgen.
Hansaray
Çarlıq Rusiye devrinde Saray İçki İşler Nazirligi tarafından idare etile edi. Ara-sıra Saraynı padişalar ve çar qorantanıñ temsilcileri ziyaret ete ediler. Tabiiy ki, şu sebepten Saray er kes içün açıq degil edi. İstisna olaraq Qırım cenki vaqtında (1854-1855 ss.) mında arbiy hastahane yerleştirildi.
1590
1590 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Sofiyivka (Dnipropetrovsk vilâyeti)
MY undefined Sofiyivka (Софіївка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Sofiyivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 243 kişi (2001 senesi).
Kukavka (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Kukavka (Кукавка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Kvitka (Bar rayonı)
MY undefined Kvitka (Квітка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 79 kişi.
Tavşan Bazar
Tavşan Bazar (Привільне, Тавшан-Базар, Привольное, Тавшан-Базар) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 30 kişi (2001 senesi).
Mahnivka (Kozâtın rayonı)
MY undefined Mahnivka (Махнівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3 467 kişi (2001 senesi).
1598
1598 senesi — XVI asırnıñ bir senesi.
Şterivka
MY undefined Şterivka (Штерівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 273 kişi (2013 senesi).
Bizim Qırım
Maqsatlar
“Qırım gençligini bir iman etrafına toplamaq ve tüşüncelerini millet ve memleketke doğrultmaq!”
1602
1602 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Zıncırlı medrese
Beş asır evelsi Salaçıq I Meñli Geray tarafından “ilim maabit”ini qurmaq içün saylanğan edi – şimdi de Zıncırlı medreseni alicenap evlâtlar aynı böyle adlandıralar.
Er yıl iyün ayında keçirilme imtianlar ötkerile edi, olardan soñ talebeler evlerine qayta ediler. Tatil oktâbr ayınace devam ete edi. Ramazan ayında da zıncırlılar oqumay ediler. Ondan ğayrı, er cuma künü olar evge bara ediler. Er yıl medresede 60-70 talebe oquy edi. Yaşları 11 ve yüksekçe. Olar 4-5 adam olıp odalarda yaşay ediler. Er odada baş talebe sayıla edi, o tertip olmaqnı ve kence arqadaşlarını baqa edi. Sohtalar medreseniñ paralarından baqıla ediler. Ocalarğa, yazıcığa da aylıqlar bu aqçalardan ayırıla edi. Tamir işleri alıp barıla edi. Zıncırlınıñ temelini qoydurğan I Meñli Geraynıñ mezarını da paralardan baqa ediler. 1890 senesi medreseniñ kitaphanesinde 800 ziyade kitap ve arap, fars, türk ve rus tillerinde elyazmalar bar edi.
Avropa
thumb|left|230px|{{legend|#4080FF|Şimaliy Avropa}} {{legend|#00FFFF|Ğarbiy Avropa}} {{legend|#FF8080|Şarqiy Avropa}} {{legend|#00FF00|Cenübiy Avropa}}
1605
1605 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Petregino
MY undefined Petregino (Петрегино) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 10 kişi.
Kulıkivka
MY undefined Kulıkivka (Куликівка) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Kulıkivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5 866 kişi.
Goşiv (Ovruç rayonı)
MY undefined Goşiv (Гошів) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 767 kişi.
Plesovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Plesovskaya (Плесовская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 283 kişi.
Gurbangulı Berdımuhamedov
Gurbangulı Berdımuhamedov (Arkadag Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow; 1957 s. iyün 29, Babarap) — Türkmenistanniñ ekinci prezidenti edi (2007-2022). 2022 senesinde Berdımuhamedov prezidentlikten ayrılmağa azır olğanı ve 12 mart 2022'de secimlerniñ başlamasını aytı ve prezidentlikti oğluna berdi.
Azerbaycan tili
Azerbaycan ve Qırımtatar
Çox - Çoq
Şimal - Şimaliy
Talakivka
MY undefined Talakivka (Талаківка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 113 kişi (2015 senesi).
592
592 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
I Orhan
thumb|right|200px|I Orhan I Orhan (1281 - 1362). Osmanlı Devletiniñ ekinci padişasıdır.
Tatış Qoñrat
Tatış Qoñrat (Аврора, Татиш-Конрат, Аврора, Татыш-Конрат) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 403 kişi (2001 senesi).
Çile gimni
İspan tili
<div style="font-family: Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">
Şımkent
MY undefined Şımkent (Шымкент, Шымкент) - Qazahistanda bir şeer. İç bir vilâyetke bağlı olmayıp cumhuriyet emiyeti olğan şeer statusı bar.
Kotüjanı (qasaba)
MY undefined Kotüjanı (Котюжани) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 93 kişi.
Podlevkovo
MY undefined Podlevkovo (Подлевково) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 4 kişi.
1626
1626 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Bangladeş
Bangladeş, resmiy adı Bangladeş Halq Cumhuriyeti (bengali বাংলাদেশ – -{Bangladesh}-, গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ – -{Gônoprojatontri Bangladesh}-) – Asiyada bir memleket.
Lıpyatın
MY undefined Lıpyatın (Лип'ятин) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 593 kişi.
Kozelets
MY undefined Kozelets (Козелець) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Kozelets rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 900 kişi (2005 senesi).
Vasiliy Klüçevskiy
Vasiliy Osipoviç Klüçevskiy (Васи́лий О́сипович Ключе́вский; 1841 s., yanvar 16 [28], Voskresenovka, Penza guberniyası — 1911 s., may 12 [25], Moskva) — rus bir tarihçıdır.
Divoçına
MY undefined Divoçına (Дівочина) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 4 kişi.
Refat Appazov
Refat Appazov (1920 - 2008) - belli qırırmtatar alimi.
Molodijne (Kozâtın rayonı)
MY undefined Molodijne (Молодіжне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 347 kişi.
Fenerbahçe sport klubu
Fenerbahçe (Fenerbahçe) - Türkiyeniñ bir sport klubu. 1907 senesi İstanbul şeeriniñ Qadıköy rayonında qurulğan.
1638
1638 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Otuz
Otuz (Щебетовка, Отуз, Щебетовка, Отуз) — şarqiy Qırımnıñ Kefe şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3434 kişi (2011 senesi).
Bayburt (il)
Bayburt - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Vaskivtsi (Narodıçi rayonı)
MY undefined Vaskivtsi (Васьківці) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy.
Verbivka (Rujın rayonı)
MY undefined Verbivka (Вербівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 604 kişi.
1644
1644 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
1643
1643 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Sarı Bolat
Sarı Bolat (Портове, Сари-Болат, Портовое, Сары-Болат) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 105 kişi (2001 senesi).
Bağdad
MY undefined Bağdad (بغداد‎) – Iraq Cumhuriyetiniñ paytahtı ve eñ balaban şeeridir.
Yedi Ev
Yedi Ev (Семидвір'я, Єді Ев, Семидворье, Еди Эв) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 11 kişi (2001 senesi).
1649
1649 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Pıkovets
MY undefined Pıkovets (Пиковець) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 492 kişi.
Krutniv (Hmilnık rayonı)
MY undefined Krutniv (Крутнів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 162 kişi.
615
615 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Klevan
MY undefined Klevan (Клевань) - Ukrainanıñ Rivne vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 708 kişi (2011 senesi).
İzmayil
MY undefined İzmayil (Ізмаїл) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer. İzmayil rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 84 800 kişi (2001 senesi).
Priluk (Verhneustkuloyskoye)
MY undefined Priluk (Прилук) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Zidkı
MY undefined Zidkı (Зідьки) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 087 kişi (2001 senesi).
Ahmer (Baymaq rayonı)
MY undefined Ahmer (Ахмерово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 543 kişi.
Talove
MY undefined Talove (Талове) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 418 kişi (2013 senesi).
Derganivka
MY undefined Derganivka (Дерганівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 799 kişi.
Dürmen
Dürmen (Придорожнє, Дюрмен, Придорожное, Дюрмен) - Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 624 kişi (2001 senesi).
İrmino
MY undefined İrmino (Ірміно) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 10 044 kişi (2013 senesi).
Pruşınka
MY undefined Pruşınka (Прушинка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 260 kişi.
.md
__NOTC__ -{.md}- - Moldovanıñ üst-seviye internet domeni.
621
621 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Naberejnıy (Adıgeya)
MY undefined Naberejnıy (Набережный) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Krasnogvardeyskoye rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 94 kişi.
Desna (Vinnıtsâ vilâyeti)
MY undefined Desna (Десна) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1247 kişi (2002 senesi).
Sure
Sure (سورة) - Къураннынъ 114 баблерден бир баб.Сурелер аеттен ибарет ола.
Baturın
MY undefined Baturın (Батурин) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 3 066 kişi.
2003
1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008
Kurpatı
Kurpatı (Курпати, Курпаты) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 411 kişi (2011 senesi).
1672
1672 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Rubanka (Kozâtın rayonı)
MY undefined Rubanka (Рубанка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 141 kişi.
Brest
MY undefined
Kordışivka (Kozâtın rayonı)
MY undefined Kordışivka (Кордишівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 304 kişi.
Grebinkı
MY undefined Grebinkı (Гребінки) - Ukrainanıñ Kiyev vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 993 kişi.
Şimal Qazahistan vilâyeti
Şimal Qazahistan vilâyeti (Солтүстік Қазақстан облысы; Северо-Казахстанская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Petropavl.
Bağçasaray
Tarih
XIX asırda ve XX asırnıñ başında şeer qırımtatarlarnıñ medeniy ve içtimaiy yaşayışlarınıñ merkezi edi. 1944 senesi mayıs 18 künündeki qırımtatar halqınıñ sürgünligine qadar Bağçasaray ealiniñ çoqluğını qırımtatarlar teşkil etken 3 şeerlerden biri (Qarasuvbazar ve Aluştanen beraber) edi.
Belçika
Belçika, resmiy adı Belçika Qırallığı (België, Koninkrijk België; Belgique, Royaume de Belgique) - ğarbiy Avropada bir devlet, Avropa Birliginiñ azası. Avropa Birligi ve -{NATO}- kibi bir qaç halqara teşkilâtlarnıñ merkezleri Belçikadadır.
2012
XX asır | XXI asır | XXII asır
1681
1681 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Bekir Çoban-zade
Tercimeial
1914 senesi I Cian cenki başlanğanı sebebinden, Qırımğa qayttı. 1915 senesi Adeske ketip, az bir müddet andaki institutlarda rusça oqudı. 1916 senesi Macaristanğa yollanıp, Budapeşt universitetiniñ şarq tilleri bölügine kirdi. Universitette oquğan vaqtında XII asırğa ait Kodeks Kumanikus adınen belli olğan qırımtatar yazma yadikârlığı üzerinde çalışaraq, 1919 senesi mayıs 18-de onı doktorlıq dissertatsiyası sıfatında qorçalap, professorlıq ilmiy unvanını qazandı. Bir qaç vaqıt Budapeşt ve Lozanna universitetlerinde çalıştı.
2013
2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017
Gluhivtsi
MY undefined Gluhivtsi (Глухівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3867 kişi.
Bolşebasayevo
MY undefined Bolşebasayevo (Большебасаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 267 kişi.
2000
XX asır | XXI asır | XXII asır
Pedosı (Hmilnık rayonı)
MY undefined Pedosı (Педоси) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 253 kişi.
Teresva
MY undefined Teresva (Тересва) - Ukrainanıñ Zakarpattâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 554 kişi.