cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Memet Nuzet
Memet Nuzet şiiriyetniñ çeşit janrlarında eserler yarattı: satirik ve yumoristik şiirler, balalar içün şiirler, ahlâq ve turmuş, terbiye mevzularında şiirler, lirik şiirler, agitatsion şiirler, şiiriy pyesalar, poemalar ve ilâhre. Şairniñ böyle satirik ve yumoristik manzumeleriniñ halq arasında eñ ziyade meşur olğanlarından: “Noğaynıñ adağı”, “Uzun qulaq aziz”, “Ava sertiygen”, “Menden de geceñ hayır”, “Soqur közden seadet”, “Türküli namaz”, “Çoban ve eçki”, “Taqsim dersi”, “Qaydan çıqa?”, “Bizniñ babaylar”, “İçki qurbanı”, “Vaaz”, “Noğaynen molla”, “Tek mağa körünme”, “Ağır ceza” ve daa çoq eserlerini qayd etmek mümkün.
Memet Nuzetniñ büyük kölemli elyazmalar defteri belli şairimiz Abduraman Qadri-zadeniñ Romaniyada yaşağan qızı Piraye hanımda saqlanıp qalğandır. Bu defterdeki bir sıra şiirlerni Eşref Şemi-zade “Lenin bayrağı”nıñ 1967 senesi “Raatlıq saifeleri”nde (mayıs 6, iyun 17) bastırğan edi. Şairniñ saylama eserlerniñ cıyıntığı (“Qırımnıñ çöl ayatından”) Aqmescitte 2003 senesi neşir etildi.
Bekir Vaap
Bekir Vaap (1915 - 1944 avgust 14) - qırımtatar şairi.
Bekir Vaap 1915 senesi Büyük Qaralez köyünde (şimdiki Bağçasaray rayonı) doğdı. 1938 senesi Aqmescit pedagogik institutını bitirdi. Bu yıllar içinde “Yaş Leninciler” ve “Sovet edebiyatı” mecmualarında, aynı zamanda cumhuriyet gazetalarınıñ saifelerinde onıñ “Vatanım”, “Ana”, “Sevem seni”, “Ordudan selâm”, “Partizan Asan”, “Telman”, “Komsomol yırı” kibi bir sıra talantlı şiiriy eserleri basıldı. 1938 senesi “Yaşlıq yırları” cıyıntığında onıñ eñ yahşı şiirleri çıqtı. Şu yılı ŞSCB yazıcılar birligine aza qabul olundı.
Kereyit
Kereyit (Комунарне, Кереїт, Коммунарное, Кереит) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 118 kişi (2001 senesi).
1658
1658 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
620
620 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Bugayivka (Orativ rayonı)
MY undefined Bugayivka (Бугаївка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 325 kişi.
1659
1659 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
.md
סיומת אינטרנט aToppdomän
İbn Haldun
thumb|right|Eykel Tuniste İbn Haldun (tolu adı: أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي‎, Abū Zayd ‘Abdu r-Raḥmān ibn Muḥammad ibn Khaldūn Al-Ḥaḍrami; 1332 (hicriy 732) s. mayıs 27, Tunis — 1406 (hicriy 808) s. mart 19, Qaire) — musulman alim, tarihçı ve felsefecisi. "Muqaddime" kitabını yazğanı içün belli oldı. Andalus asıllı bir qorantada doğdı.
Molodöjnoye
Molodöjnoye (Молодіжне, Молодёжное) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 151 kişi (2011 senesi).
1660
1660 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Paytaht
Paytaht - bir devletniñ memuriy merkezi olğan şeeri, devletniñ merkezini temsil ete. Bazı monarhiyalarda paytaht ükümdarnıñ bulunğan şeeri temsil ete.
Nova Sulkivka
MY undefined Nova Sulkivka (Нова Сулківка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 61 kişi.
Baişevo (Baymaq rayonı)
MY undefined Baişevo (Баишево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 505 kişi.
Manila
MY undefined Manila (Maynila) - Filippinler Cumhuriyetiniñ paytahtı ve eñ balaban şeerlerinden birisidir.
1661
1661 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Pavlodar vilâyeti
Pavlodar vilâyeti (Павлодар облысы; Павлодарская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Pavlodar.
Priluki (Velsk rayonı)
MY undefined Priluki (Прилуки) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 76 kişi.
Berezânka
MY undefined Berezânka (Березянка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 689 kişi.
Novıy Mir (İçki rayonı)
Novıy Mir (Новий Мир, Новый Мир) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 717 kişi (2001 senesi).
Kişine
Kişine (Табачне, Кішіне, Табачное, Кишине) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 062 kişi (2001 senesi).
Födorovka (Aqşeyh rayonı)
Födorovka (Федорівка, Фёдоровка) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 456 kişi (2001 senesi).
Mala Danılivka
MY undefined Mala Danılivka (Мала Данилівка) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 471 kişi (2001 senesi).
622
622 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1662
1662 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
623
623 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Resmiy til
Resmiy til ya da devlet tili — bir memlekette qanunnen qabul etilgen tili tanımlamaq içün qullanılğan ıstıladır. Meselâ, Ukrainada resmiy til esas qanun ile ukrain tili olaraq belgilengendir.
1663
1663 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Baymırza (Baymaq rayonı)
MY undefined Baymırza (Баймурзино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 20 kişi.
Zamglay
MY undefined Zamglay (Замглай) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 982 kişi.
Nikolayevka (Aqmescit rayonı)
Nikolayevka (Миколаївка, Николаевка) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 723 kişi (2011 senesi).
Mıhaylın (Kozâtın rayonı)
MY undefined Mıhaylın (Михайлин) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 640 kişi.
625
625 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1664
1664 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Çornuhıne
MY undefined Çornuhıne (Чорнухине) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 443 kişi (2011 senesi).
Sosnove
MY undefined Sosnove (Соснове) - Ukrainanıñ Rivne vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 036 kişi (2011 senesi).
Novojıvotiv
MY undefined Novojıvotiv (Новоживотів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 413 kişi.
624
624 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Vladislavovka
Vladislavovka (Владиславівка, Владиславовка) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 073 kişi (2001 senesi).
Prilutskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Prilutskaya (Прилуцкая) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 331 kişi.
626
626 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1665
1665 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Stefanovka
Stefanovka (Стефанівка, Стефановка) - Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 541 kişi (2001 senesi).
Ablaq Acı
Ablaq Acı (Калинівка, Аблак-Аджи, Калиновка, Аблак-Аджи) — Qırımnıñ Aqmeçit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 777 kişi (2001 senesi).
Bahtigareyevo (İşmuhametovskiy)
MY undefined Bahtigareyevo (Бахтигареево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Malıy Mıtnık
MY undefined Malıy Mıtnık (Малий Митник) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 467 kişi.
1666
1666 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Bogdanivka (Orativ rayonı)
MY undefined Bogdanivka (Богданівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 6 kişi.
Bor Asan
Bor Asan (Барсове, Барсово) — Qırımnıñ İçki rayonında ölü bir köydir.
Qarağandı vilâyeti
Qarağandı vilâyeti (Қарағанды облысы; Карагандинская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Qarağandı.
Jejeliv
MY undefined Jejeliv (Жежелів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 456 kişi.
1667
1667 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Lisove (Rujın rayonı)
MY undefined Lisove (Лісове) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 50 kişi.
627
627 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1668
1668 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Vitebsk
MY undefined
Sutıskı
MY undefined Sutıskı (Сутиски) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6355 kişi.
Vitebsk
Vitebsk (belarusça Ві́цебск; rusça Витебск) – Belarusde bir şeerdir, Vitsebsk vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 350 000 kişi (2006 senesi).
Novofödorovka
Novofödorovka (Новофедорівка, Новофёдоровка) – Qırımnıñ Saq rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6493 kişi (2011 senesi).
Sure
Эписи сурелер,Тауба гъайры,"Бисмилляхир-Рахманир-Рахиим" сёзлерден(арап.بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ‎),башланалар.
Hust
MY undefined Hust (Хуст, macarca Huszt) - Ukrainanıñ Zakarpattâ vilâyetinde bir şeer. Hust rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 28 559 kişi.
628
628 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Koronavirus 2019
-{COVID}--19 — yuqunçlı hastalıqtır, 2020 s. başında dünyada -{COVID}--19 pandemiyası başlandı. Qıtaydaki Vuhan şeerinde peyda oldı. 2020 s. martnıñ ortasında Qıtayda ve İtaliyada koronavirusqa oğrağanlarnıñ sayısı eñ büyük.
2004
XX asır | XXI asır | XXII asır
Koronavirus 2019
İhtar
<references group="Комм."/>
2004
1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
2004 bir yıl.
Vaqialar
right|thumb|[[Avropa Birligi 25 (2004)]]
1669
1669 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Krasnogvardeyskoye (Adıgeya)
MY undefined Krasnogvardeyskoye (Красногвардейское, Абатэхьабл) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde bir köy. Krasnogvardeyskoye rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9617 kişi.
Krılivka (Rujın rayonı)
MY undefined Krılivka (Крилівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 494 kişi.
629
629 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Ufa
MY undefined Ufa ya da Üfi (Уфа, Өфө) - Başqırtistan Cumhuriyetiniñ paytahtıdır. Ealisi 1 072 biñdir (2013 senesi).
Deve
Deve (Camelus) — örkeçli çift tuyaqlı ayvan soyudır. Deveniñ eki türü bar: bir örkeçli deve Yaqın Şarqta ve Afrika Müyüzinde, ve eki örkeçli deve ise Orta Asiyada yaşay. Develerni süt, et ve qıl almaq ve yük ayvanı olaraq qullanmaq içün asraylar.
1670
1670 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Qızılorda vilâyeti
Qızılorda vilâyeti (Қызылорда облысы; Кызылординская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Qızılorda.
Bartoşivka (Orativ rayonı)
MY undefined Bartoşivka (Бартошівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 88 kişi.
Novozuyevka
Novozuyevka (Новозуївка, Новозуевка) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 621 kişi (2001 senesi).
Gvardiyske
MY undefined Gvardiyske (Гвардійське) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 199 kişi (2001 senesi).
630
630 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Şpıkiv
MY undefined Şpıkiv (Шпиків) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3761 kişi.
Beliz
Beliz - Şimaliy Amerikada bir devlet.
Bahtigareyevo (Merâsovskiy)
MY undefined Bahtigareyevo (Бахтигареево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 84 kişi.
Lelitka
MY undefined Lelitka (Лелітка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 463 kişi.
Zorâne (Rujın rayonı)
MY undefined Zorâne (Зоряне) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 374 kişi.
Mıtıntsi (Hmilnık rayonı)
MY undefined Mıtıntsi (Митинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 366 kişi.
Komarivtsi (Bar rayonı)
MY undefined Komarivtsi (Комарівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1161 kişi.
2003
XX asır | XXI asır | XXII asır
2003 bir yıl.
632
632 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
631
631 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Pritıkinskaya
MY undefined Pritıkinskaya (Притыкинская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 146 kişi.
Qostanay vilâyeti
Qostanay vilâyeti (Қостанай облысы; Костанайская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Qostanay.
1671
1671 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Belarus
Belarus, qırımtatar tilinde Aqrusiye, Aq Rus ve Belorusiye olaraq da belli, resmiy adı Belarus Cumhuriyeti (belarusça Беларусь, Рэспубліка Беларусь; rusça Беларусь, Республика Беларусь) — şarqiy Avropada bir memleket.
Memuriy bölünüv
Belarusta altı vilâyet bar:
Medivka
MY undefined Medivka (Медівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 654 kişi.
1673
1673 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Lohvıtsâ
MY undefined Lohvıtsâ (Лохвиця) - Ukrainanıñ Poltava vilâyetinde bir şeer. Lohvıtsâ rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 12 307 kişi.
Prosâna
MY undefined Prosâna (Просяна) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 618 kişi (2001 senesi).
Çayka
Çayka (Чайка, Чайка) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 41 kişi (2001 senesi).
Juravlivka (Bar rayonı)
MY undefined Juravlivka (Журавлівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 861 kişi.
Bekeşevo (Baymaq rayonı)
MY undefined Bekeşevo (Бекешево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 711 kişi.
Vendıçanı
MY undefined Vendıçanı (Вендичани) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4339 kişi.
Bagerovo
Bagerovo (Багерове, Багерово) – Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 962 kişi (2011 senesi).
Jerev (köy)
MY undefined Jerev (Жерев) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 248 kişi.
Vasilyevka
Vasilyevka (Василівка, Васильевка) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 506 kişi (2001 senesi).
Fanthyet
300px|thumb|right|Phan Thiet Fanthyet (Phan Thiết) - Vyetnamda bir şeer, Binthuan vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 330 000 kişi (2011 senesi). Meydanlığı 206 km². Şeerde bir ava limanı bar.
Mümin
Mümin (المؤمن - el-mu'min) - İslâm dininde Allahqa, Muhammedniñ Onıñ peyğamberi olğanına ve Allahnıñ peyğamberi vastasınen bildirilgen er şeyge kesen-kes inanğan biridir.
1674
1674 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Şarq Qazahistan vilâyeti
Şarq Qazahistan vilâyeti (Шығыс Қазақстан облысы; Восточно-Казахстанская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Öskemen.
634
634 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Kenegez
Kenegez (Красногірка, Кенеґез, Красногорка, Кенегез) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 998 kişi (2001 senesi).
1675
1675 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Naruhito
Naruhito (令和天皇 Reiwa Tennō?), doğğanda Hiro (浩宮 Hiro-no-miya?) (1960 s. fevral 23 Tokioda doğ.) - 2019 s. mayısnıñ 1-inden berli Yaponiyanıñ 126-ncı imperatorı.
Voronej
MY undefined Voronej (Воро́неж) — Rusiyede bir şeer, Voronej vilâyetiniñ merkezidir. Sanayısınıñ esas saaları — maşna yapıcılığı, maden işlevi, elektron ve himiyaviy sanayı.
633
633 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Voronej
1586 senesinde şeer Qırımtatarlar ve Noğaylar qarşı sıñır qalesi olaraq quruldı. I Petronıñ zamanında müim gemi yapıcılığı merkezi oldı.
1676
1676 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Brest
Brest, Berastse (belarusça Брэст, Берасьце; rusça Брест; Берестя; Brześć) - Belarusde bir şeerdir, Brest vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 315 biñ kişi (2008 senesi).
Morozivka (Hmilnık rayonı)
MY undefined Morozivka (Морозівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 555 kişi.
Guto-Maryatın
MY undefined Guto-Maryatın (Гуто-Мар'ятин) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 210 kişi.
Borova (Harkiv vilâyeti)
MY undefined Borova (Борова) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Borova rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 806 kişi (2001 senesi).
Beterâ
MY undefined Beterâ (Бетеря) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 323 kişi.
Prâsnitsıno-Levıy Bereg
MY undefined Prâsnitsıno-Levıy Bereg (Прясницыно-Левый Берег) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Korop
MY undefined Korop (Короп) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Korop rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5 600 kişi (2005 senesi).
635
635 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
636
636 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
637
637 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Kolosivka (Bar rayonı)
MY undefined Kolosivka (Колосівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 193 kişi.
1677
1677 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Seleznivka
MY undefined Seleznivka (Селезнівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 568 kişi (2011 senesi).
Daşiv
MY undefined Daşiv (Дашів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4233 kişi.
Samgorodok (Kozâtın rayonı)
MY undefined Samgorodok (Самгородок) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 870 kişi.
Krıvoşıyi
MY undefined Krıvoşıyi (Кривошиї) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 514 kişi.
638
638 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Kundrüçe
MY undefined Kundrüçe (Кундрюче) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 735 kişi (2011 senesi).
1678
1678 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Komsomolskoye (Aqmescit şeer şurası)
Komsomolskoye (Комсомольське, Комсомольское) — Qırımnıñ Aqmescit şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 787 kişi (2011 senesi).
1679
1679 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Zoloçiv (şeer şeklinde qasaba)
MY undefined Zoloçiv (Золочів) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Zoloçiv rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9 860 kişi (2001 senesi).
Bağçasaray
Bağçasaray  (Бахчисарай, Бахчисарай) – cenüp-ğarbiy Qırımda tarihiy bir şeerdir, Qırım Hanlığınıñ sabıq paytahtı, Bağçasaray rayonınıñ merkezi. Qırımnıñ İçeri dağ sıralarınıñ capında, Çürük Suv özeniniñ yılğasında buluna. Qırımnıñ paytahtı olğan Aqmescit ve Bağçasaray arasındaki mesafe 38 km.
İklim
İklimi yarım qurğaqlı, issidir, yımşaq qış ile. Yanvarniñ orta arareti +0,3 °C, İyülniñ orta arareti +21,7 °C. Yağanaqlarnıñ orta yıllıq derecesi 500 mm.
Tarih
300px|thumb|left|XVIII Bugünki Bağçasaray toprağında evel-ezelden bir qaç meskün yer bar edi. XVI asırnıñ birinci yarımında şeer meydanğa kelgen vaqıtta üç esas meskün yer bar edi: Qırq Yer qalesi (şimdiki Çufut Qale), Salaçıq ve Eski Yurt köyleri. Salaçıqta ve Qırq Yerde Altın Ordu zamanlarından berli memuriy merkezler bar edi. XV ile XVI asırlarnıñ sıñırında I Meñli Geray Salaçıqtan iri paytaht yaptırmaq niyetinen anda qurucılıq başlattı. 1532 senesinece Salaçıq Qırım Hanlığınıñ paytahtı edi. İşbu senede Meñli Geraynıñ oğlu I Sahib Geray Salaçıqtan 2 km uzaqlıqta yañı han rezidentsiyasınıñ temelini qoydurıp onı Bağçasaray dep adlandırdı. Soñ yañı han rezidentsiyasınıñ etrafında şeer meydanğa keldi.
XVII asırnıñ ortalarında Bağçasarayda 2000 ev bar edi. Olardan üçte biri yunanlarnıñki edi. 1736 senesi Kristof Minih yolbaşçılığı altında Rusiye ordusı şeerni bütünley yaqtı. Bugüngece saqlanılıp qalğan han saraynıñ yapıları 1740-1750 seneleri şeerniñ ğayrıdan tiklenüvi ketişatında quruldı. 1794 senesi Bağçasarayda 5 degirmen, furunlar, sepici, demirci, ayaqqap, tüfek ustahaneleri, bayağı ticaret evleri ve tükânlar, 17 kervan-saray bar edi.
Rayonlarğa resmiy sayılmağan bölünüvi
Zemaneviy Bağçasaray meydanlığı tahminen teñ kelgen bölüklerden ibarettir. Bu – Eski şeer, Yañı şeer ve yañı qırımtatar maalleleridir. Eski şeer Çürük Suv özeniniñ tar deresinde buluna. Bağçasaraynıñ bu rayonı orta asırlardan qalma yerleşüvnen (yani tar, qıyış soqaqlarnen) ve eski, deñişmegen qırımtatar evlernen ayırıla. Ulu Vatan cenkinden soñ qurulğan maallelerge Yañı şeer deyler. Şeerniñ üçünci bölümini 1990 seneleri sürgünlikten qaytqan qırımtatarlar qurdılar. Cenkten soñ Eski Yurt, Aziz, Aqçoqraq ve Salaçıq (Staroselye) köyleri şeerniñ terkibine kirsetildiler.
Mahsus itibarğa lâyıq yerler
Hansaray - Qırım hanlarınıñ sarayı Bağçasaraynıñ eñ müim tarihiy abidesidir. Saraydaki Közyaş çeşmesi Aleksandr Puşkinniñ “Bağçasaray Çeşmesi” (rusça «Бахчисарайский фонтан») eserinde şereflengen. Salaçıq maallesinde Zıncırlı medrese ve onıñ yanındaki I Hacı Geraynıñ dürbesi buluna. Şeerniñ yanında erkekler hristian keşişhanesi (Свято-Успенский монастырь) ve orta asırlardan qalma Çufut Qale (sıq “qoba şeeri” olaraq adlandırıla) bar.
İçtimaiy saa
Şeerde ihtisasiy oquv yurtu, qurucılıq tehnikumı, tabiat evi, seyaat ve kezintiler bürosı çalışalar.
Küçük Eşkene
Küçük Eşkene (Сєрове, Малий Ешкене, Серово, Малый Эшкене) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 119 kişi (2001 senesi).
Vladimir Lenin
Vladimir İlyiç Ulyanov (taqma ad Lenin; 1870 s. aprel 22, Simbirsk, Rusiye İmperiyası — 1924 s. yanvar 21, Gorki, Rusiye ŞFSC, Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetler Birligi) — rus kommunist inqilâpçı, siyasetçi ve nazariyecisidir. Rusiye sotsial-demokratik işçi fırqasını (bolşevik) yarattı ve Oktâbr inqilâbı (1917) teşkil eticilerinden biri edi. 1922 senesinden 1924 senesine qadar Şuralar Birliginiñ ükümet başı edi.
Dünya
Dünya (Yer, Yer yüzü, Zemin; timsali: ) – Küneş sistemasında Küneşke uzaqlıq baqımından üçünci sırada olğan seyyare. Üstünde ayat bar oluvı bilingen yekâne kök cismidir. Qattı olğanı ya da, esasen, taş maddelerinden ibaret olğanı içün o, qurulışı ceetinden oña oşağan yer şeklindeki seyyareler gruppasına öz adını berip, olarnıñ arasında yer ala. Dünya bu seyyare gruppasınıñ kütle ve kölem baqımından eñ büyügidir. Büyüklikte Küneş sistemasınıñ 8 seyyaresi arasında ondan çoq büyük gaz devleriniñ arqasından kelip, beşinci sırada yer tuta. Tabiiy bir yoldaşı - Ay - bar.
639
639 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Novonikolayevka (Aqmescit rayonı)
Novonikolayevka (Новомиколаївка, Новониколаевка) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 316 kişi (2001 senesi).
Prâsnitsıno-Pravıy Bereg
MY undefined Prâsnitsıno-Pravıy Bereg (Прясницыно-Правый Берег) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Karışkiv
MY undefined Karışkiv (Каришків) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1020 kişi.
640
640 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Mıkolayivka (Şıroke rayonı)
MY undefined Mıkolayivka (Миколаївка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 kişi (2013 senesi).
Odagaon Raghunath İbadethanesi
Odogaon Raghunath İbadethanesi o İndistannıñ Odişanıñ Nayagarh rayonınıñ Odagaon şeerinde İnduist Rama İlâhı ibadethanesidir. İbadethane orta asırlar ile datalana ve Odişada mühim dini sefer yeridir. O tipik Kalinga arhitektura stilinde ve damında üç altın kalaşası var. Mında Ramnavamide mühim festival ola.
2012
2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016
641
641 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
2012
2012 bir yıl.
Davıdkı (Narodıçi rayonı)
MY undefined Davıdkı (Давидки) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 109 kişi.
Bilâlovo
MY undefined Bilâlovo (Билялово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 557 kişi.
Brayiliv
MY undefined Brayiliv (Браїлів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5180 kişi.
1680
1680 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Dardoq
MY undefined Dardoq (Dardoq) - Özbekistanda bir şeer şeklinde qasaba.
Bekir Çoban-zade
Bekir Vaap oğlu Çoban-zade (Sıdqiy) (1893 mayıs 15 - 1937 oktâbr 13) - ulu qırımtatar medeniyet erbabıdır, yazıcı, şair, alim-türkşınas.
Skole
MY undefined Skole (Сколе) - Ukrainanıñ İlbav vilâyetinde bir şeer. Skole rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 742 kişi (2001 senesi).
Bekir Çoban-zade
Tercimeial
Bekir Çoban-zade 1893 senesi mayısnıñ 15-inde (27-sinde) Qarasuvbazar şeerinde, çoban Vaap aqaynıñ qorantasında doğdı. İlk ve orta tasilini Qarasuvbazardaki ruşdiye mektebinde aldı. 1909 senesi İstanbulğa ketip, Sultaniye litseyinde (şimdiki Galatasaray litseyi) oqumağa kirdi. Aynı zamanda andaki Qırımtatar talebe cemiyeti adlı siyasiy teşkilâtqa aza oldı.
Lopatın (köy)
MY undefined Lopatın (Лопатин) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 284 kişi.
Bekir Çoban-zade
Tercimeial
1920 senesi iyül 8-de Qırımğa qaytıp, Totayköydeki pedagogika tehnikumında ocalıq etti. 1922 senesi Qırım universitetiniñ şarq bölügine işke kirdi. 1924 senesinden repressiyağa oğramasına qadar Azerbaycan universitetinde çalıştı. Öz devriniñ eñ körümli türkşınaslarından olaraq, olarnen ilmiy maqale ve kitallar neşir ettirdi.
“Anañ qayda?” adlı ilk şiiri 1913 senesi İstanbulda çıqqan “Yaş tatar yazıları” mecmuasında neşir olundı. Bir çoq şiiri 1928 senesi Aqmescitte basılğan “Boran” kitabında, 1935 senesi Romaniyada çıqqan “Qırım şiirleri” cıyıntığında, 1955 senesi İstanbulda Battal Taymaz tarafından azırlanılğan bir kitabında, 1971 senesi Taşkentte basılğan “Şiirler” kitabında dünya yüzü kördiler.
Bediiy icadınıñ eñ gürdeli devri - Budapeştte oquğan devri oldı. O yılları yazıp qaldırğan “Qaval sesleri” adlı elyazması yaqınlarda Türkiyede neşir etildi.
Melas
Melas (Санаторне, Мелас, Санаторное, Мелас) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 494 kişi (2011 senesi).
Bekir Çoban-zade
Tercimeial
1937 senesi yanvar 28-de Kislovodsk şeerinde raatlıqta bulunğanda apiske alındı. Oktâbr 12-de makeme etilip, ertesi künü qurşunlandı.
1682
1682 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Bogaçövo (Başqırtistan)
MY undefined Bogaçövo (Богачёво) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 254 kişi.
Türkistan vilâyeti
Türkistan vilâyeti (Түркістан облысы; Туркестанская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Türkistan.
Kotelânka (Rujın rayonı)
MY undefined Kotelânka (Котелянка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 129 kişi.
2011
XX asır | XXI asır | XXII asır
2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015
2011 bir yıl.
Mart
thumb|120px|[[Elizabet Teylor]]
Solneçnoye (Aqmescit rayonı)
Solneçnoye (Сонячне, Солнечное) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1097 kişi (2001 senesi).
2011
Mayıs
thumb|120px|[[Usame bin Ladin]]
Oktâbr
thumb|130px|[[Stiv Cobz]]
642
642 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Vrubivka
MY undefined Vrubivka (Врубівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 030 kişi (2011 senesi).
Baydar
Baydar (Орлине, Байдар, Орлиное, Байдар) — Qırımnıñ Aqyar şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 951 kişi.
644
644 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Benin
Benin – Afrikada bir memleket.
Bilecik (il)
Bilecik - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
1683
1683 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
1684
1684 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
2013
XX asır | XXI asır | XXII asır
2013 bir yıl.
643
643 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Lâdova (Bar rayonı)
MY undefined Lâdova (Лядова) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 151 kişi.
645
645 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Sarabuz
Sarabuz (Гвардійське, Сарабуз, Гвардейское, Сарабуз) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 12 620 kişi (2011 senesi).
Qoş Ağaç rayonı
Qoş Ağaç rayonı (Кош-Агачский район) - Rusiyeniñ Altay Cumhuriyetinde bir rayondır.
Kaluş
MY undefined Kaluş (Калуш) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer. Kaluş rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 67 887 kişi.
1686
1686 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Orativka
MY undefined Orativka (Оратівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 285 kişi.
1685
1685 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Pugaçövskaya (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Pugaçövskaya (Пугачёвская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 7 kişi.
646
646 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
2001
XX asır | XXI asır | XXII asır
Boyarka
MY undefined Boyarka (Боярка) - Ukrainanıñ Kiyev vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 34 biñ kişi.
2001
1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006
Zarudıntsi (Rujın rayonı)
MY undefined Zarudıntsi (Зарудинці) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 926 kişi.
2001
2001 bir yıl.
Yañı Basalaq
Yañı Basalaq (Красносільське, Новий Басалак, Красносельское, Новый Басалак) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 558 kişi.
1687
1687 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Kanonıtske
MY undefined Kanonıtske (Каноницьке) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 120 kişi.
Buranbayevo
MY undefined Buranbayevo (Буранбаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 417 kişi.
Porık
MY undefined Porık (Порик) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1123 kişi.
Pustınga
MY undefined Pustınga (Пустыньга) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 54 kişi.
647
647 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Cağa Şeyh
Cağa Şeyh (Зелене, Джага-Шейх, Зелёное, Джага-Шейх) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1123 kişi (2001 senesi).
Bingöl (il)
Bingöl - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Bilovodsk
MY undefined Bilovodsk (Біловодськ) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Bilovodsk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 944 kişi (2011 senesi).
Nemırıntsi (Kozâtın rayonı)
MY undefined Nemırıntsi (Немиринці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 237 kişi.
Gannivka (Narodıçi rayonı)
MY undefined Gannivka (Ганнівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 39 kişi.
Vilhova (Narodıçi rayonı)
MY undefined Vilhova (Вільхова) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Osıçna (Orativ rayonı)
MY undefined Osıçna (Осична) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 707 kişi.
Yedi Quyu
Yedi Quyu (Ленино, Семь Колодезей, Леніне, Сім Колодязів) – Qırımnıñ bir şeer şeklinde qasaba. Yedi Quyu rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7936 kişi (2011 senesi).
649
649 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Canike
Canike, ya da Canike hanım — Qırımda yaşağan belli bir hanzade, Qırq Yerniñ valisi, Toqtamışnıñ qızı, Edigeniñ apayı. Qırım Hanlığınıñ peyda oluv esnasında büyük bir rol oynadı.
XIV asırnıñ soñunda Qırımda doğdı. 1416 senesi o, öz maiyetinen Mekkege acılıqqa barıp keldi. Bu, cümle İslâm alemine pek tesir etti, Canike hanım islâmiy memleketlerde meşur oldı.
Canike hanım Qırım Hanlığınıñ Uluğ Ulustan ayırıluvında büyük bir rol oynadı. O, Qırım beyliginiñ ükümranı olaraq, Kiçi Muhammed ve Seyid Ahmetke qarşı küreşken ve ilk Qırım hanı olğan I Hacı Gerayğa yardım etti.
İhtar
Menbalar Kitaplar
1689
1689 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
2000
1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005
2000 bir senesi.
Ölümler
1946 - Yasin Eralquzu - Qırımtatarlı şair (Erdem Eralquzu'nun babasu)
648
648 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Kobelâkı
MY undefined Kobelâkı (Кобеляки) - Ukrainanıñ Poltava vilâyetinde bir şeer. Kobelâkı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 17 350 kişi.
Yosıpivtsi (Bar rayonı)
MY undefined Yosıpivtsi (Йосипівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 134 kişi.
1688
1688 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
1690
1690 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Ramenye (Velsk rayonı)
MY undefined Ramenye (Раменье) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 15 kişi.
Vvedenka
MY undefined Vvedenka (Введенка) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 710 kişi (2001 senesi).
Mala Divıtsâ
MY undefined Mala Divıtsâ (Мала Дівиця) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 370 kişi.
Bitlis (il)
Bitlis - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti. Şarki Anadolu'da yerleşe.
Yurivka (Kozâtın rayonı)
MY undefined Yurivka (Юрівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 672 kişi.
650
650 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Aşğabat
MY undefined Aşğabat (Aşgabat, ) – Türkmenistannıñ paytahtıdır. 773 400 (01.01.2004) kişinen Türkmenistannıñ eñ balaban şeeridir. İran sıñırı yanında, Qopet Dağlarınıñ eteginde, Qaraqum Çölünde bir oazistedir. "Aşğabat şeeri" adlı özüne ait vilâyette, memleketniñ Ahal vilâyetinde bulunır. Aşğabat,Türkmenistannıñ cenübinde, İran sıñırından 26 km-de yer ala. 1881-de bu vilâyet Rus işğal quvetleri tarafından alınğandır. İrannıñ eñ balaban ekinci şeeri Meşhedden 920 km uzaqlıqtadır.
2002
XX asır | XXI asır | XXII asır
Aşğabat
Aşğabad bir paytaht olaraq çeşitli idare binalarınen bezengendir. Bular özelliknen şeerniñ eñ müim caddesi olğan Türkmenbaşı caddesinde toplanğandır. Şeer bir liman ve milletlerara bir ava limanına saiptir, ayrıca müim bir sanayı merkezidir. Hususan maşna, elektrotehnika, tekstil ve ğıda sanayı pıtaqları sıqlıqtadır. Şeerde bir medeniyet merkezi, universitet, çeşit yüksek mektepler, teatr, müzeyler ve bir ayvanat bağçası bardır.
Etimoloji
thumb|250px|Aşgabat thumb|250px|Aşgabat Panoraması
2002
2002 bir yıl.
Aşğabat
Tarih
Aşğabat 1818-de kervan yollarınıñ kesişme noqtasında bir köy olaraq qurulğandır. Nisa köyünden (qadimiy paytaht Parfia) ve Yipek Yolundaki qadimiy şeer Konjikalanıñ (Moğollar tarafından XIII asırda yoq etilgendir) arabelerinden ziyade uzaqta degildir.
1881 senesi vilâyetteki bir Rus Ordu Bazasınıñ etrafında inkişaf etmege başlağandır. Transkaspiy Demiryoluna bağlantısı, Qazahistan, Özbekistan ve Hazar deñizinen bağlanmasını ve bunıñ neticesinde şeerniñ 1885 senesinden itibaren devamlı kenişlemesine sebep olğandır. 1919-1927 senesleri arasında şeerniñ adı Poltoratsk edi.
1919 senesi Aşğabatta dünyanıñ ilk Bahai mabeti yasalğandır. 1938-de zaruriyetten sanat galereyasına çevrilgen ve 1963 senesi de yıqılğandır.
1924-te Aşğabat Türkmenistannıñ paytahtı olğandır. 1948 senesi oktâbr 5-deki yıqıcı yer tepremi neticesinde şeer tamamen zarar körgen ve daa soñra yañıdan inşa etile. 1962-de Aşğabatnıñ Qara Qum Kanalıına bağlantısı kerçekleştirilgendir. Bu suv kanalı, dünyanıñ eñ uzun suv kanallarından biri olıp, 600 kilometr şarqtan aqqan Amu Derya özeninen bağlanğandır.
1991 senesi oktâbr 27-de Türkmenistannıñ mustaqilligini ilân etmesinen Aşğabat paytaht olğandır.
Anav qalıntıları
Anav vilâyetinde 1904, 1905 sneleri yasalğan qazuvlarda M.E. 9000 yılında başlağan bir Neolitik medeniyetine rastkelgendir. Bu medeniyet M.E. 8000 yıllarında ayvancılıqtan ve M.E. 6000 yıllarında ise madencilikten faydalanğandır. Bilingen eñ eski medeniyetini mında qurulğanı ve dünyağa medeniyetniñ mından cayılğanı atiqiyatçılar tarafından açıqlanğandır. Atiqiyatçılar, tapılğan şeylerniñ ilk Orta Asiyalı ög-türklerge ait olğanını ve medeniyetniñ Çinge ve İranğa mından cayılğanını aytalar.
Eali
Aşğabat, 773 400 (01.01.2004) kişinen Türkmenistannıñ eñ balaban şeeridir. Şeerniñ ealisi esasen Türkmenlerden ibaret. Daa soñra sırasınen Rus, Ermeni ve Azeri kibi qavmiy azlıqlar kele. Şeerniñ büyük çoqluğınıñ sünniy musulman olmasınıñ yanında, hristian azlıqlar da buluna. Ayrıca Aşğabat keçmişte Bahai azlığınıñ da müim bir yerleşim yeri edi.
Körülmege lâyıq yerler
1948 senesindeki 7,3 büyükligindeki zelzel neticesinde eski şeer merkezi tamamen yoq olğandır. Bu sebepten diger Orta Asiya şeerlerinde tipik olğan şarqiy tarz eski şeer yoqtır. Aşğabat şeer merkezi zelzelege dayanıqlı zemaneviy çelik-beton ve cam binalarnen donatılğandır.
1692
1692 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Burzân-Yelga
MY undefined Burzân-Yelga (Бурзян-Елга) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 119 kişi.
651
651 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1999
XX asır | XXI asır | XXII asır
1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004
Vaqialar
right|thumb|Eurozone (1999/2002)
Komışnâ
MY undefined Komışnâ (Комишня) - Ukrainanıñ Poltava vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 500 kişi.
Sıtkivtsi
MY undefined Sıtkivtsi (Ситківці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2845 kişi.
Muhammed
Muhammed peyğamber ya da Muhammed bin Abdullah (محمد بن عبد الله, doğumı: 571 s. aprel 26, Mekke – vefatı: 632 s. iyün 8, Medine) – İslâm dininiñ peyğamberi. Tam adı – Ebu'l-Qasım Muhammed bin Abdullah bin Abdulmuttalib bin Haşim bin Abdumenaf el-Quraşiy (Arapça: أبوالقاسم محمد بن عبد الله بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف القرشي). Musulmanlar onıñ eñ soñki peyğamber olğanına ve oña Allahtan Quran vahiy etilgenine inanalar. Muhammed peyğamber Mekkede doğdı, Veda haccından soñra Medinede vefat etti. left|thumb Musulmanlar Muhammedniñ adını añğan soñ adetince "sallâllahu aleyhi ve sellem" (صلى الله عليه و سلم) cümlesini aytalar. Yazılğanda "s.a.s." ya da "s.a.v." olaraq qısqartılğan bu cümle, "Allahnıñ selâmı onıñ üstüne olsun" manasına kele.
Lozno-Oleksandrivka
MY undefined Lozno-Oleksandrivka (Лозно-Олександрівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 970 kişi (2013 senesi).
Sınelnıkove
MY undefined Sınelnıkove (Синельникове) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer. Sınelnıkove rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 31 552 kişi (2011 senesi).
Kopaygorod
MY undefined Kopaygorod (Копайгород) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1490 kişi.
Qırım.Aqiqat
Qırım.Aqiqat (Крим.Реалії, Крым.Реалии) — «Azatlıq» radiosı ukrain hızmetiniñ Qırım leyhası — 2014 senesi mart ayında Rusiye Federatsiyası Qırımnı işgal etken soñ birden çalışmağa başladı.
Bir yıldan ziyade devam etken işten soñ Radio Svobodanıñ Qırım taqımı rus (Крым.Реалии ), ukrain (Крим.Реалії ) ve qırımtatar tillerinde (Qırım.Aqiqat ) üç haber saytını meydanğa ketire.
652
652 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Revdino
MY undefined Revdino (Ревдино) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Himiyaviy element
Himiaviy element — atomnıñ bir çeşitinden ibaret olğan temiz himiaviy maddedir.
1693
1693 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Lineççına
MY undefined Lineççına (Лінеччина) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 8 kişi.
1998
XX asır | XXI asır | XXII asır
Karabçıyiv
MY undefined Karabçıyiv (Карабчиїв) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 800 kişi.
1998
1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003
1998 bir senesi.
Tuve Yansson
Tuve Yansson (Tove Marika Jansson; 1914 s., avgust 9, Gelsingfors — 2001 s., iyün 27, Helsinki) — fin yazıcısı, ressame ve illüstratsiyacı. Mumi-troll aqqında öz kitaplarından sebep bütün dünya belliligini taptı. İsveçça yazğan edi.
Verhnemambetovo
MY undefined Verhnemambetovo (Верхнемамбетово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 162 kişi.
Zakrınıççâ (Orativ rayonı)
MY undefined Zakrınıççâ (Закриниччя) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 63 kişi.
Pagurtsi
MY undefined Pagurtsi (Пагурці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 604 kişi.
Sоllar
Sollar (Митрофанівка, Соллар, Митрофановка, Соллар) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 425 kişi (2001 senesi).
Novgorod-Siverskıy
MY undefined Novgorod-Siverskıy (Новгород-Сіверський) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Novgorod-Siverskıy rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 15 000 kişi.
Şoldeneşti
MY undefined
Şıroka Greblâ (Kozâtın rayonı)
MY undefined Şıroka Greblâ (Широка Гребля) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 770 kişi.
Şoldeneşti
Şoldeneşti - Moldovada bir şeer. Şoldeneşti rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7 500 kişi (2014 senesi).
Bıstrık (Rujın rayonı)
MY undefined Bıstrık (Бистрик) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 557 kişi.
653
653 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Vılok
MY undefined Vılok (Вилок, Tiszaújlak) - Ukrainanıñ Zakarpattâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 422 kişi (90% macar).
654
654 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Lıman
MY undefined Lıman (Лиман) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer. Lıman rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 23 307 biñ kişi (2011 senesi).
Brodnık
MY undefined Brodnık (Бродник) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 55 kişi.
1695
1695 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
655
655 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Öteş
Öteş (Вогневе, Отеш, Огневое, Отеш) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 252 kişi (2001 senesi).
Tıtusivka
MY undefined Tıtusivka (Титусівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 596 kişi.
Kıyanivka
MY undefined Kıyanivka (Киянівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 495 kişi.
Brodetske
MY undefined Brodetske (Бродецьке) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2481 kişi.
Rogovo (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Rogovo (Рогово) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 8 kişi.
Semaviy dinler
Semaviy dinler  (Semaviy  – köknen alâqalı ) bir tek tañrığa inanğan ve İbraim peyğamberniñ soyundan kelgen peyğamberlerge nisbet etilgen dinler. Bu gruppadaki üç din – yeudiylik, hristianlıq ve İslâm dinine İbraimiy dinler  de aytıla.
Kaygador
Kaygador (Орджонікідзе, Кайгадор, Орджоникидзе, Кайгадор) — şarqiy Qırımnıñ Kefe şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 678 kişi (2011 senesi).
Vung Tau
300px|thumb|right|Vung Tau Vung Tau (Vũng Tàu) - Vyetnamda bir şeer, Baria-Vungtau vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 330 000 kişi (2011 senesi). Meydanlığı 140 km². Şeerde bir ava limanı bar.
Ujgorod
MY undefined Ujgorod (Ужгород, Ungvár, Ujgorod, çehçe -{Užhorod}-) - ğarbiy Ukrainada bir şeer, Zakarpattâ vilâyetiniñ merkezi.
Lisove (Bar rayonı)
MY undefined Lisove (Лісове) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 548 kişi.
Zariççâ (Rujın rayonı)
MY undefined Zariççâ (Заріччя) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 178 kişi.
Maryanivka (Hmilnık rayonı)
MY undefined Maryanivka (Мар'янівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 392 kişi.
Meydanlığına köre memleketlerniñ cedveli
thumb|300px|right|Memleketlerniñ meydanlıqları Bu saife meydanığına köre devletler cedvelidir. Cedvelde Birleşken Milletler Teşkilâtı tarafından mustaqil devlet olaraq qabul etilgen devletler, qaplağanlar meydanlarına köre büyükten küçükke doğru derecelendirilgendir. İçki suvlar (göller ve özenler) bu ölçümniñ bir parçasıdır, amma qıta şelfleri ve Antarktidadaki aq iddiaları sayılmağandır.
Verhnetavlıkayevo
MY undefined Verhnetavlıkayevo (Верхнетавлыкаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 616 kişi.
Meydanlığına köre memleketlerniñ cedveli
Dünyanıñ toplam meydanlığı 510 065 284 km². Bu meydanlıqnıñ 70,8 % (361 126 221 km²) suvlar ile, 29,2 % (148 939 063 km²) qara ile qaplıdır.
''Bazı memleketlerniñ ale daa kesin olmağan, ya da añlaşmazlıq sebebi olğan vilâyetleri bardır. Bularnen bağlı malümatnı bu maqaleniñ İnglizce versiyasında tapıp olasıñız: List of countries and outlying territories by total area''
Boliviya
left|thumb|Uyuni Boliviya — Cenübiy Amerikada bir memleket.
1696
1696 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Lülıntsi (Orativ rayonı)
MY undefined Lülıntsi (Люлинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 262 kişi.
Rubej (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Rubej (Рубеж) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 kişi.
Kartlis Deda
Kartlis Deda (gürcice ქართლის დედა - “Gürcistannıñ Anası”) - Gürcistannıñ paytahtı Tifliste, şeerniñ timsali olğan monumental eykelniñ adıdır.
Tiflisniñ qurulışınıñ 1500 yıldönüminde, 1958 senesi Sololaki töpesine tikildi. Gürci eykeltraş Elguca Amaşukeliniñ yapqan alümin eykeli, yigirmi metr yüksekliginde, gürci milliy urbası içinde bir qadın figurasıdır. Gürci milliy tabiat çizgileriniñ eñ yahşı temsil etkeni qabul etilgen eykelniñ bir elinde, dost olaraq kelgenlerge şarap sunmaq içün büyük bir kâse, diger elinde, duşman olaraq kelgenlerge qarşı qullanmaq üzere bir qılıç buluna.
Zatoka
MY undefined Zatoka (Затока) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1372 kişi.
1697
1697 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
656
656 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1698
1698 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Kozaça Lopan
MY undefined Kozaça Lopan (Козача Лопань) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 878 kişi (2001 senesi).
657
657 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Verhnetagirovo
MY undefined Verhnetagirovo (Верхнетагирово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 99 kişi.
Rio de Janeyro
MY undefined Rio de Janeyro - cenübiy Brazilde eñ balaban şeer. Ealisiniñ sayısı 6 498 837 kişi (2016).
1699
1699 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Malıy Ostrojok
MY undefined Malıy Ostrojok (Малий Острожок) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 119 kişi.
Mala Rostivka
MY undefined Mala Rostivka (Мала Ростівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 276 kişi.
658
658 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Rudinskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Rudinskaya (Рудинская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
1700
1700 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Stilâ
Stilâ (Стіля, Стиля) — Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. XX asırnıñ ekinci yarısında ğayıp oldı.
Severodonetsk
MY undefined Severodonetsk (Сєвєродонецьк) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 109 466 kişi (2013 senesi).
Zamojne (Bar rayonı)
MY undefined Zamojne (Заможне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Bar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 678 kişi.
Knâjıkı (Rujın rayonı)
MY undefined Knâjıkı (Княжики) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 377 kişi.
Dubno
MY undefined Dubno (Дубно) - Ukrainanıñ Rivne vilâyetinde bir şeer. Dubno rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 38 037 kişi (2011 senesi).
Gurzuf
Gurzuf (Гурзуф, Гурзуф) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 9 068 kişi (2011 senesi).
659
659 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Ramayana
Ramayana – qadimiy İndistan eposı. Ramayana - şahzade Ramanıñ tarihı.
Ruşanovskaya
MY undefined Ruşanovskaya (Рушановская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 kişi.
1701
1701 senesi — XVIII asırnıñ bir senesi.
660
660 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Svalâva
MY undefined Svalâva (Свалява) - Ukrainanıñ Zakarpattâ vilâyetinde bir şeer. Svalâva rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 16 903 kişi.
Bazar (Narodıçi rayonı)
MY undefined Bazar (Базар) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 526 kişi.
Motorhead
thumb|300px|Motörhead logo thumb|400px|Motörhead live [[2008]] -{Motörhead}- - Amerika Qoşma Ştatlarında oturğan bir hard rok çalğı taqımı. Azaları:
Albomlar
__NOTC__
Bencamin Valyami
250px|thumb|Bencamin Valyami işlengen saat (şimdi [[Derbi müzeyi ve sanat galereyasında)]] Bencamin Valyami (Benjamin Vulliamy; 1747 senesi London şeerinde doğğan, 1811 senesi ölgen) — ingliz saatçısı (aslı isviçreli), mehanikiy saatnı qurma içün mesüliyetli. 1780—1884 senelerinde Londonnıñ resmiy vaqtı onıñ saatınen teñeştirilgen. . Şimdi bazı saatları Derbi müzeyi ve sanat galereyasında saqlana.
Biografiya
Bencamin Valyaminiñ babası Castin Valyami (-{Justin Vulliamy}-), İsviçrede doğğan saatçı, 1830 senesinden başlap Londonda yaşay.
Drogobıç
MY undefined Drogobıç (Дрогобич, lehçe: Drohobycz) - Ukrainanıñ İlbav vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 103 600 kişi (Drogobıç ve Stebnık şeerler).
1702
1702 senesi — XVIII asırnıñ bir senesi.
Gadelbayevo
MY undefined Gadelbayevo (Гадельбаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 309 kişi.
Krasne (Kozâtın rayonı)
MY undefined Krasne (Красне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 131 kişi.
Bolu (il)
Bolu - Türkiye Cumhuriyetiniñ Qara deñiz regionınıñ Ğarbiy Qara deñiz bölüminde bir şeerdir.
661
661 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1703
1703 senesi — XVIII asırnıñ bir senesi.
662
662 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Tatar oğlu tatarım
Tatar oğlu tatarım — ulu qırımtatar mütefikkiri İsmail Gasprinskiynıñ yazğan bir şiiri. İsmail Gasprinskiy yalıboylu tatardır.
Şiir (zemaneviy qırımtatarca)
Tatar oğlu tatarım, Tüp-temelden tatarım. Ata Çınğız kününde Adam olğan tatarım.
Qırda doğıp, atlı ösip Qımız ile beslengen. Tatar oğlu tatarım, Qalqan ile bezengen.