cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kezlev
Evelki adiseler
Şimal-ğarbiy Qırımnıñ Erte Orta asırlar tarihı arheologlar ve tarihşınaslar tarafından az tetqiq etilgen.
Şeerniñ temeli qoyulğanı. Orta asırlar ve Qırım Hanlığınıñ devri
1475 senesi osmanlılar Qırımnıñ yalı boyunı fetih etkenden soñ şimdiki Kezlev yerinde türkler yahşı pekitilgen qaleni qurdılar da onıñ adını Gözlev qoydılar. Bu adınıñ etimologiyası aydın degil, lâkin qırımtatar közlü ev söz birikmesinden çıqqan degen versiya bar.
XVI asırda Gözlev büyük ticariy qale şeeri olıp qaldı. Onıñ limanına Anadoludan gemiler kelip turğan ediler. 1552 senesi I Devlet Geray han idare etken zamanında Gözlevde Qırımnıñ eñ büyük ve muazzam camisi qurula — Han Cami (Cuma Cami). Cami leyhasını tizüv han İstanbulda mimar Hoca Sinanğa sımarladı. Han Camisi dünyağa belli mimar Hoca Sinannıñ eseridir.
Kezlev Rusiye İmperiyasınıñ terkibinde
Rusiye Qırımnı basıp alğan soñ Gözlevge uyezd şeeri statusı ve yañı ad berildi. Qadimiy Pontnıñ çarı VI Mitridat Yevpator şerefine şeerni Yevpatoriya dep adlandırdılar.
Zemane
Şeerniñ cenübiy ğarbında kurort rayonı bar. Şarqında eski şeer buluna. Bu rayondaki bazı evler 300 yıl qadar eskilikli. Şeerniñ ğarbında Moynaq gölü, şarqında ise Sasıq gölü bardır. Şimalinde sanayı işhaneleri bulunalar.
Tabiat faktorları
Tabiat faktorlarından bularını qayd etmek kerek: unikal çamur ve rapa, deñiz ve mineral suvları, ava ve küneş, qum ve şifaiy ösümlikler.
Qumlu plâjlar
Kezlev – eñ küneşli şeerlerden birisi. Yaz ortası iyül-avgustta suv arareti +23 °C-den +26 °C-ge qadar deñişe. Mayıstan oktâbrgece suv arareti +15 °C-den 22 °C-ge qadar deñişe.
Mında qış künleri adet üzre issi, ekseriy allarda ayazsız. Avanıñ yıllıq orta arareti +11 °C.
Mahsus itibarğa lâyıq yerler
thumb|400px|left|Han Cami (Cuma Cami)
ve digerleri.
Naqliyat
Kezlevden Qırımnıñ başqa şeerlerine minip yürüv avtobuslar ve trenler vastasınen amelge keçirile, bundan da ğayrı deñiz vastasınen. Şeerde tramvaylar, avtobuslar ve marşrut taksiler bar.
Qotur
Qotur (Громовка, Котур, Громовка, Котур) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 28 kişi (2001 senesi).
Uçan Suv
Uçan Suv (Учан-Су, Уча́н-Су) şelâlesi Qırım yarımadasındaki Uçan Suv özeninde yerleşir. thumb|right
Kezlev
Naqliyat
Demiryol vokzalı: Vokzal yanındaki meydan. Telefon nomeraları: 51-411 (malümat berici bölük); 13-320 (servis merkezi).
Yuliyampilske
MY undefined Yuliyampilske (Юліямпільське) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Şargorod rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 56 kişi.
1014
1014 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Vitrivka (Yampil rayonı)
MY undefined Vitrivka (Вітрівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 388 kişi.
Şklo
MY undefined Şklo (Шкло) - Ukrainanıñ İlbav vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 286 kişi.
Kıyiv
Şimdiki Kıyiv – Ukrainanıñ eñ büyük şeeri ve iqtisadiy, siyasiy, ilmiy ve medeniy merkezi. Kıyivniñ ealisi 2,5 milliondan ziyadedir, meydanlığı 820 km². Ondan 367 km² – şeer bağçaları.
thumb|left|200px|Kıyivdeki Aziz Sofiya katedral kilsesi Kıyivden eñ esas naqliyat yolları keçe, ondan da ğayrı Ukrainanıñ eñ büyük özeni – Özü aqa, ve şeerni eki parçağa böle. Kıyiv – devletniñ siyasiy merkezidir. Mında Prezident, onıñ idaresi, Yuqarı Rada, ve Nazirler Kabineti (ükümet) çalışa.
Kıyiv medeniy merkezi olğanı içün mında çoq müzeyler, Ukrainanıñ ilimler Akademiyası, Milliy ilmiy kitaphane. Eñ büyük ve üner teatrler – Taras Şevçenko adına Milliy opera, İvan Franko adına Milliy akademik dramatik teatri, Lesâ Ukrainka adına rus dramatik teatri.
Devletniñ paytahtında eñ esas ve ciddiy ilmiy oquv yartları olmaq kerek. Kıyivde eñ belli ali oquv yurtlarından "Kıyevo-Mogılanska akademiya" Milliy universiteti, Taras Şevçenko adına Kıyiv milliy universiteti, Milliy tehnikiy Universiteti birleridir.
Kıyivde 3000-den ziyade tarih, mimarlıq ve medeniyet abideleri bar, olardan eñ belli soylar – Aziz Sofiya katedral kilsesi (Sofiyskıy sobor), Aziz Anrrey kilsesi (Andriyivska tserkva), Kıyevo-Peçerska lavra, Altın Qapı (Zoloti Vorota), Mustaqillik meydanı (Maydan Nezalejnosti). Hreşçatık – Kıyivniñ merkeziy soqağı. Mustaqillik meydanı – şeerin merkeziy meydanıdır.
Kıyivde çoq qavehane ve aşhaneler bar. Olar bütün dünyanıñ aşlarını teklif eteler ve olarnıñ arasında Mustaqillik Meydanındaki "Qırım" adlı qırımtatar milliy qavehanesi bar.
Stavropol
MY undefined Stavropol (Ставрополь) - Rusiyenıñ Stavropol ülkesinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 450 680 kişi.
70
70 senesi — I asırnıñ bir senesi.
71
71 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Yañı Qapu
Coğrafiya
Şeer Or boynunıñ cenübiy qısmında buluna. Aqmescitten şimalge taba avtomobil yolunda 124 km qadar uzaqlıqtadır. Yañı Qapunıñ yanında Şimal-Qırım kanalınıñ suvları keçe. Şeerniñ meydanlığı - 2241,98 km².
İklim
İklim yarım sahralıq, sıcaq, orta yımşaq qışlı. Yanvarniñ orta arareti –1,4°C, iyülniñ +27,3°C. Yıllıq yağanaqlar seviyesi — 301 mm.
Eali
Şeerniñ ealisi - 31 800 kişi (2001 s.), bu cümleden:
Krasnoperekopsk rayonı
Krasnoperekopsk rayonı (Красноперекопський район, Красноперекопский район) - şimaliy Qırımda, Or boynunda bulunğan bir rayondır.
Horoşeve
MY undefined Horoşeve (Хорошеве) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 620 kişi (2001 senesi).
1015
1015 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Qarağaç
Qarağaç (Ulmus) — tereklerniñ soyu. Avropada, Şimaliy Amerikada ve başqa yerlerde tapıla. Qırımda da o bar.
Krasnoperekopsk şeer şurası
Krasnoperekopsk şeer şurası (Красноперекопська міськрада, Красноперекопский горсовет) – şimaliy Qırımda bir regiondır. Region terkibinde tek bir şeer (Krasnoperekopsk) bar.
Bulâk (Baltaçevo rayonı)
MY undefined Bulâk (Буляк) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 20 kişi.
Verhneivanayevo
MY undefined Verhneivanayevo (Верхнеиванаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 296 kişi.
Perşotravensk (şeer şeklinde qasaba)
MY undefined Perşotravensk (Першотравенськ) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3633 kişi.
Nikitinskaya (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Nikitinskaya (Никитинская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Alâhnoviçı
MY undefined Alâhnoviçı (Аляхно́вічы ya da -{Алёхнавічы}-, Олехновичи) — Belarusnıñ Maladzeçna rayonında bir agrar şeerçik, Alâhnoviçı köy şurasınıñ merkezi. Birinci yazma añıluv — 1781 s.
Literatura
Olechnowicze, powiat wilejski, gmina Krasne Sioło, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Tom_VII/456
Kuba
Kuba - Şimaliy Amerikada bir devlet. Kubanıñ paytahtı - Havana.
Nironovskaya (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Nironovskaya (Нироновская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.
73
73 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Agrar şeerçik
thumb|300px|Agrar şeerçikniñ tipik quruluvı Agrar şeerçik (аграгарадо́к, агрогородо́к) — Belarusta meskün yerler türü. Agrar şeerçikler köylerge oşaylar, lâkin olarda şeer oşağan infraterkip bar.
1016
1016 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Asanava
MY undefined Asanava (Аса́нава, Аса́ново) — Belarusnıñ Maladzeçna rayonında bir köy.
74
74 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Dzübrove
MY undefined Dzübrove (Дзюброве) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 46 kişi.
Keriç
Keriç (Керчь, Керч) — şarqiy Qırımda Keriç boğazınıñ yalısında bir şeer, iri sanayı, naqliyat, turizm ve yazlıq raatlanuv merkezi, qaraman şeeri. Keriç — dünyanıñ eñ qadimiy şeerlerinden biridir. Şimdi Keriçte çeşit türlü medeniyetler ve devirlerge ait olğan bir çoq tarih ve mimarlıq abidesi bar.
Acıköy
Acıköy (Аджикой, Пироговка, Аджыкой, Пироговка) — Qırımnıñ Aqyar şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 331 kişi.
Novıy (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Novıy (Новый) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 kişi.
Keriç
Antik devri
Milâttan evel VII asırnıñ soñunda Miletos adlı yunan şeerinden kelgenler şimdiki Keriç yerinde Pantikapeyon (yunanca Pantikápaion, iran Panti Kapa sözlerinden çıqtı, tercimesi — balıq yolu) şeerini qurğan ediler. Akropol şimdiki Mitridat adlı olğan dağda bulunğan edi. Şeerniñ etrafında başqa qadimiy yunan şeerleriniñ nekropollerinden farqlı olğan nekropol bulunğan edi. Pantikapeyon nekropoliniñ terkibinde o zamanda yunanlar içün adetteki topraq qabirlerden ğayrı şeerden çölge taba keçken yolnıñ boyunda bir sıra qurğan bar edi.
Bosporostaki arbiy federatsiya. Pantikapeyon
Şimdiki Keriç bulunğan toprağı atta milâttan evel XVII—XV asırlarda meskün eken, bunı Mayak qasabasınıñ etrafında keçirilgen atiqiy qazılmalar tasdıqlay. Amma Keriçniñ şeer olaraq tarihı qararnen 2600 yıldan evel başlandı, milâttan evel VII asırda Bosporos Kimmerikos (Keriç boğazı) yalısında qadimiy yunan müstemlekecileri arbiy federatsiya teşkil etken bir sıra mustaqil şeer-devletni qurdılar. Şeerlerara ittifaqnıñ maqsadı — tamır halqqa (skitlerge) qarşılıq yapuv edi.
Bosporos Devletiniñ ahırı
I asırdan başlap ep Bosporos Devleti kibi Pantikapeyonğa de gotlar ücüm ettiler.
370 seneleri hunnular istilâsı vaqtında Pantikapeyon tamamen yoq oldı. Onıñ keniş yerleri virane alına ketirilgen edi. Amma şeer turmaqta edi ve yaqın arada canlanıp Şimaliy Qara deñiz yanınıñ iri alış-veriş ve esnaf merkezine çevirildi.
Orta asırlar
VI asırda şeer Bizans İmperiyasınıñ akimiyetinde bulundı. I Yustinian imperator qararınen anda garnizon yollandı da qale qurulışı başlandı, qaleniñ adını Bosporos qoydılar.
VIII asırda Qırım Hazar Qağanlığınıñ tesiri altına tüşti. Bospor adı Qarşa ya da Çarşa adına deñiştirildi.
IX—X asırlarda Şimaliy Qara deñiz yanınıñ saipleri slavânlar oldılar. Tmutarakan knâzığı qurulğanınen Korçev denilgen şeer Qadimiy Rusiyeniñ deñiz araba qapısı edi. XIII asırda moğollar Qırımnı ve bu cümleden Korçevni fetih ettiler. thumb|right|200px|Yeñi Qale. XVII asır
1318 senesi şeer Şimaliy Qara deñiz yanındaki ceneviz müstemlekeleriniñ terkibine kirsetildi.
1475 senesi şeer Osmanlı Devletiniñ ükümine keçti. O arada Keriç berbat bir alğa keldi ve Zaporog qazaqları tarafından bir qaç kere ücümge oğradı. XVIII asır başında Azaq deñizinde Rusiye öz arbiy küçüni quvetlendirgenine cevap olaraq osmanlılar Keriç boğazı yalısında Yeñi Qaleni quralar.
Yañı zaman
1783 senesi Keriç Tavriya guberniyasınıñ terkibine kirsetildi. Şeerniñ ealisi yunanlar, ruslar, ukrainler, italyanlar ve ermenilerden ibaret edi. 1821 senesi Keriç ve Yeñi Qale hususiy memüriy birlemge — Keriç-Yeñi Qale şeerbaşlığına ayırıldı. Bu aradan başlap şeer abadanlaşıp başlay.
1855 senesi Qırım cenki vaqtında şeerni ingliz ordusı yıqıp berbat etti.
II Cian cenki vaqtındaki Keriç
II Cian cenki vaqtında Keriçte sovetnen alman orduları arasında bir çoq deşetli uruş olıp keçti. 1941 senesi noyabr ayında şiddetli uruşlardan soñ almanlar şeerni işğal ettiler. 1941 senesi dekabr 30 künü şeer birinci sefer azat etildi. Sovet ordusı keri çekilgenden soñ askerlerniñ bir qısmı partizanlarnen beraber Acı Muşqay taşparçalav quyularına kete.
1944 senesi aprel 11 künü Keriç tamamen azat etildi.
1973 senesi sentâbr 14 künü Keriçke şeer-qaraman rütbesi berildi.
Sanayı
XX asırnıñ ekinci qısmında Keriç iri gemi yapıcılığı ve maden tökmeciligi merkezi olıp qaldı.
Şuralar Birligi dağılğanı ve bazar iqtisadiyatına köçkeninen gemi yapıcılığı ve maden tökmeciligi saaları zayıflaştılar. Şeer sanayı merkezinden turizm ve yazlıq raatlanuv merkezine çevirildi.
Şeerniñ tarihı boyu balıqçılıq onıñ içün pek emiyetli edi ve şimdi de Keriç ealisiniñ büyük bir qısmı bu saada çalışa.
Naqliye
Şeerlerara ve halqlarara köçürmeler Keriçte Keriç ticaret limanı, demir yol vokzalı, avtostantsiya ve kiçik aeroport eda ete.
İçtimaiy naqliyat olaraq şeerde esasen avtobuslar ve marşrut taksileri qullanıla. 2004 senesi Keriçniñ ilk trolleybus marşrutı işletildi.
Maarif
Şeerniñ ameldeki oquv yurtları bular (2004 senesi):
Granitne
MY undefined Granitne (Гранітне) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1631 kişi.
Keriç
Turizm ve raatlanuv
Qara ve Azaq deñizleriniñ yalılarında bulunma sayesinde yaz vaqtında Keriçke sabıq ŞSCB memleketlerinden raatlanmaq içün bir çoq kişi kele.
Keriç yarımadasında bir qaç şifaiy çamur çeşmesi bar.
Verhnekansiyarovo
MY undefined Verhnekansiyarovo (Верхнекансиярово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 211 kişi.
1017
1017 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
75
75 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Tarutıne
MY undefined Tarutıne (Тарутине) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Tarutıne rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 080 kişi.
Dobrânka (Yampil rayonı)
MY undefined Dobrânka (Добрянка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 463 kişi.
Nâvodı
MY undefined Nâvodı (Няводы) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Elista
MY undefined Elista (Элиста) - Rusiyede bir şeerdir, Qalmuq Ulusınıñ paytahtı. Ealisiniñ sayısı 103 122 kişi.
Rogatın
MY undefined Rogatın (Рогатин) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer. Rogatın rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 800 kişi (2001 senesi).
1018
1018 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Mışkovıçi (Ovruç rayonı)
MY undefined Mışkovıçi (Мишковичі) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 45 kişi.
76
76 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Verhneyanaktayevo
MY undefined Verhneyanaktayevo (Верхнеянактаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 171 kişi.
Olihı
MY undefined Olihı (Оліхи) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Şargorod rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 19 kişi.
1019
1019 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Malıy Dıvlın
MY undefined Malıy Dıvlın (Малий Дивлин) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Luginı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 190 kişi.
77
77 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Oksanivka
MY undefined Oksanivka (Оксанівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 165 kişi.
Osinovo (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Osinovo (Осиново) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 359 kişi.
Kuruv
Kuruv - pek qadimiy bir köydir, 1185 senesinden soñ qurğan edi. 1442 - 1870 senelerinde şeer statusı bar oldı.
thumb|left|120px|Kuruvnıñ gerbi
Gareyka
MY undefined Gareyka (Гарейка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 39 kişi.
79
79 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Qoy
Qoy (Ovis) - -{Capriane}- alt familiyası içinde eñ qalabalıq türüni teşkil etken gevişketirgen, etinden, yününden, sütünden faydalanılğan memeli türleriniñ umumiy adı.
Qoylar, aman-aman dünyanıñ er yağında yaşay. Ot, qoray, yandaq, hububat kibi ösümlikler aşap beslene. Şimdiki zamanda dünyada tapılğan türleriniñ çoqusı evcil.
Kevdeleri yün denilgen qalın tüklernen qaplı ola. Erkeklerniñ başlarında eki müyüz bar ekende ırğaçılarında bazı-bazı tapılır. Sürü olıp yaşay. Yılda eki kere, ekseriyetnen bir bala doğurır. Balalarına qozu, bir yaşından soñ toqlu, yetişken erkeklerine qoçqar denile. Ömürleri 10-12 sene arasında ola.
thumb|400px|left|Yem aşağan qoylar
Litkı (Luginı rayonı)
MY undefined Litkı (Літки) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Luginı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 699 kişi.
Squeezie
Luka Oşar (Lucas Hauchard; 1996 s. yanvar 27) ya da -{Squeezie}- — frenk yutyubci.
İhtar
-{T|Squeezie}-
Sterlitamaq
MY undefined
Sterlitamaq (Стәрлетамаҡ, Стерлитамак) - Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Sterlitamaq rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 265 565 kişi (2008 senesi).
Panitsa
MY undefined Panitsa (Паница) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 kişi.
Cengiz Dağcı
Cengiz Dağcı (1919 mart 9, Gurzuf – 2011 sentâbr 22, London) belli qırımtatar yazıcısı.
Tercimeial
Cengiz Dağcı 1919 senesi martnıñ 9-ında Yalta civarındaki Gurzuf köyünde doğdı. Babasınıñ adı Emirüsein, anasınıñ adı Fatma. Babası o yıllarda Gurzufta berberlik yapa edi. 1923 senesine qadar Emirüsein Dağcınıñ qorantası Gurzufta Demirlibağça maallesinde yaşadı. 1922 senesi Qızıltaşta ev qurmağa başladılar. 1923–1925 senelerinde evleri qurulıp bitkenge qadar Qızıltaşta Cengizniñ emcesi Osman Dağcınıñ evinde yaşadılar.
1931 senesiniñ başında Cengizniñ babası Emirüsein Dağcını yaqalaylar. Onı bir qaç ay apishanede “duşman sıfatında” tutalar ve serbest bıraqalar. Emirüsein Qızıltaşqa bir daa qaytmay, Aqmescitte qala, berberhanelerden birinde berberlik yapa.
1021
1021 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Cengiz Dağcı
Tercimeial
Cengiz Dağcı 1937 senesi orta mektepni bitirgen soñ, Qırım pedagogika institutınıñ tarih fakultetine oqumağa kire.
Edebiy yaratıcılıq
Cengiz Dağcı edebiyatqa bir şair olaraq kirip kele. Onıñ ilk şiirleri 1936 senesi gençlik içün neşir etilgen mecmuada derc oluna. 1936 senesi şu mecmuada onıñ “Qış” ve “Qartanay ve eçkisi” serlevalı şiirleri çıqa.
1949-da öz evi ve loqantasına saip olğan soñ, eline qalem almağa imkân taptı, yazıcılığını biraz bolca devam ettirdi. Ve, 1956 senesi “Arqadaşım Maqsud” serlevalı qırq saifelik bir ikâye yaza. İkâyeniñ qaralamasını Türkiyege “Varlıq” neşriyatına yollay. Lâkin neşriyat ikâye daa biraz uzatılsa derc oluna bilir, dep oña cevap yaza. “Arqadaşım Maqsud” şay da basılmay qala. 1956 senesi Dağcı “Varlıq” neşriyatına “Qorqunç yıllar” romanınıñ qaralamasını yollay. Aynı şu senesi roman ayrı kitap olaraq dünya yüzü köre. Bundan soñ bir sıra roman neşir olundı.
Nedaşkivka
MY undefined Nedaşkivka (Недашківка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 kişi.
80
80 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Nova Radça
MY undefined Nova Radça (Нова Радча) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 150 kişi.
Nova Vodolaga
MY undefined Nova Vodolaga (Нова Водолага) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Nova Vodolaga rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 13 538 kişi (2001 senesi).
Davut Eli
Davut Eli (Марфівка, Давут-Елі, Марфовка, Давут-Эли) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 235 kişi (2001 senesi).
Kütahya (il)
Kütahya - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Trostânets rayonı (Vinnıtsâ vilâyeti)
Meskün yerleri
Köyler:
Qasabalar:
Ternopil
MY undefined
Ternopil (Тернопіль) - Ukrainada bir şeerdir, Ternopil vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 225 004 kişi.
Nıvkı (Ovruç rayonı)
MY undefined Nıvkı (Нивки) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 6 kişi.
1023
1023 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Kuruvka
thumb|right|200px|Qıştaki Kuruvka Kuruvka (Kurówka) - cenüp-şarqiy Lehistanda Lüblin voyevodalığında bir özendir, Vislanıñ oñ qolu. Uzunlığı 42,8 km, basseynniñ meydanlığı 395,4 km². Özenniñ başı Pötrovitse Velke (-{Piotrowice Wielkie}-) köyü yanındadır, Pulavı (-{Pulawy}-) civarında ise Kuruvka Vislağa qoşula. Kuruvkanıñ esas qolları Struga Kuruv (-{Struga Kurów}-), Bâlka (-{Białka}-) ve Vodna Struga (-{Wodna Struga}-) adlı özenlerdir. Özen yalısında Pulavı şeeri, Garbuv, Konskovolâ, Kuruv ve Markuşuv köyleri bar.
82
82 senesi — I asırnıñ bir senesi.
İmânovo (Baltaçevo rayonı)
MY undefined İmânovo (Имяново) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 169 kişi.
Mışivske
MY undefined Mışivske (Мишівське) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Şargorod rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 17 kişi.
Priluk (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Priluk (Прилук) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 17 kişi.
81
81 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Azizköy
Azizköy (Дем'янівка, Азізкой, Демьяновка, Азизкой) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 223 kişi (2001 senesi).
Giaginskaya rayonı
Giaginskaya rayonı (Гиагинский район) - Rusiyeniñ Adıgeya cumhuriyetinde bir rayondır.
Nozdrışçe
MY undefined Nozdrışçe (Ноздрище) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Otıniya
MY undefined Otıniya (Отинія) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 327 kişi.
İştirâkovo
MY undefined İştirâkovo (Иштиряково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 201 kişi.
83
83 senesi — I asırnıñ bir senesi.
1024
1024 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Kırklareli (il)
Kırklareli - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
84
84 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Küveyt
Küveyt, resmiy adı Küveyt Devleti (دولة الكويت - -{Dawlat al-Kuwayt}-) - ğarbiy Asiyada Basra (Fars) körfezi regionında bir memleket.
Petraşivka (Yampil rayonı)
MY undefined Petraşivka (Петрашівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 702 kişi.
1025
1025 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Bunevats şivesi
Bunevats şivesi (öz adı bunjevački govor ya da bunjevački jezik ) Sırbistandaki Voyvodinada ve cenübiy Macaristanda yaşağan Bunevats (bunjevci, birlikte bunjevac) qavmi tarafından qullanıla. Lisaniy ceetten o cenübiy slavân, ştokav (ne sözi što dep aytılğanından sebep), ğarbiy ikav (tarihiy yat sozuğı şimdiki tilde /i/ dep aytılğanı sebebinden) şivesidir. Voyvodinada neşir etilgen birden-bir bunevats gazetesinde (Bunjevačke novine "Bunevatslar haberleri") gayevitsa şeklindeki latin elifbesi qullanıla.
Şivede laf etkenler sayısı
Sırbistannıñ Statistika İdaresi tarafından yayınlanğan ealini cedvelge aluv neticelerine binaen, 2002 senesi bunevats şivesi ayrı til olaraq tanılmağan. O şiveni ana tili olaraq saylanğanlar "başqa tilliler" zümresi içine kirsetilgen. Meselâ, Subotitsa munitsipalitetinde "başqa tillilerniñ" (yani bunevats şivesinde laf etkenlerniñ) sayısı 8914 kişi olğan.
Şive statusı
Bunevats şivesiniñ statusı açıq tayin etilmegen, hırvat lisaniyatçıları ve şivedy laf etkenlerniñ bazıları onı ayrı bir til olaraq degil, hırvat (ya da sırb) tiliniñ bir şivesi olaraq tanıydır.
Keçmişi
Avstriya-Macaristan (Gabsburglar) imperiyasındaki eali cedvellerinde bunevats şivesi çoq kişiniñ ana tili olaraq kösterilgen edi. Meselâ, 1910 s. eali cedveline aluv neticelerine binaen Subotitsa şeerinde yaşağan 33247 kişiniñ ana tili tamam bunevats şivesi olğan. Yugoslaviya qırallığı ve sotsializm zamanlarında ise bunevatslarnıñ çoqusı sırb-hırvat tilinde laf etkenlerini bildirgen.
Vladimirovskoye (Adıgeya)
MY undefined Vladimirovskoye (Владимировское, Владимировскэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 92 kişi.
Kazanka (Baltaçevo rayonı)
MY undefined Kazanka (Казанка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 11 kişi.
Perepilçıntsi
MY undefined Perepilçıntsi (Перепільчинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Şargorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 932 kişi.
Sokırânı
MY undefined Sokırânı (Сокиряни) - Ukrainanıñ Çernivtsi vilâyetinde bir şeer. Sokırânı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 10,1 biñ kişi.
İllimka
MY undefined İllimka (Іллімка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 137 kişi.
85
85 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Plöso (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Plöso (Плёсо) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 8 kişi.
Prıdnistrânske
MY undefined Prıdnistrânske (Придністрянське) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 598 kişi.
86
86 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Kırşehir (il)
Kırşehir - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Slatıne
MY undefined Slatıne (Слатине) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 826 kişi (2001 senesi).
Ripkı
MY undefined Ripkı (Ріпки) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ripkı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7 877 kişi (2005 senesi).
Pânda (köy)
MY undefined Pânda (Пянда) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 123 kişi.
Ğağauz Yeri
Ğağauz Yeri (ğağauzca: Gagauz Yeri, Găgăuzia, Гагаузия), tolu adı Muhtar Territorial Bölümligi Ğağauziya (ğağauzca: Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauziya, Unitatea Teritorială Autonomă Găgăuzia, Автономное территориальное образование Гагаузия) - Moldovanıñ terkibinde ğağauz halqınıñ yaşağan muhtar regionı. Paytahtı Komrat şeeri.
Velıkodolınske
MY undefined Velıkodolınske (Великодолинське) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 11 610 kişi.
87
87 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Kizganbaşevo
MY undefined Kizganbaşevo (Кизганбашево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 158 kişi.
Budı (Trostânets rayonı)
MY undefined Budı (Буди) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 290 kişi.
Yuliya Tımoşenko
Yuliya Tımoşenko (Тимошенко Юлія Володимирівна) - 13-ünci (4.02.2005 - 8.09.2005) ve 16-ncı (18.12.2007 - 3.03.2010) Ukraina baş naziri. "Batkivşçına" ("Vatan") siyasiy fırqası ve "Blok Yuliyi Tımoşenko" ("Yuliya Tımoşenko Bloku") saylav blokunıñ yolbaşçısı.
Romaniv
MY undefined Romaniv (Романів) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Romaniv rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 067 kişi.
Köktöbel
Köktöbel (Коктебель, Коктебель) — şarqiy Qırımnıñ Kefeden cenüp-ğarpqa taba 20 km qadar uzaqlıqta Kefe-Aluşta avtoyolunda bulunğan bir qasaba. Qara deñiz yalı boyunda Köktöbel körfezi yalısında Qara Dağ yanındaki şeer.
Naqliyat
Avtostantsiya Aqmescit, Sudaq, Keriç ve Kefe şeerleri arasında köçürüvler eda ete. Marşrut taksiler toqtamadan qatnap tura.
Tarih
Köktöbel qurulğan doğru tarihı belgisiz. Qasaba yanındaki Tepsen platosında Erte Orta asırlardan berli belli olğan qadimiy meskün yer edi. XIX asırnıñ soñunda Köktöbel ealisi qırımtatarlar ve Qırımğa icret etken bulğarlardan ibaret edi. Şimdiki Köktöbel qasabası Köktöbel köyü, bulğar Baraq Göl, yunan Armutluq, rus Kordon hutorları ve körfez yalısındaki yazlıq evler qasabası birleşkeni neticesinde quruldı.
XIX asırnıñ soñundan berli Köktöbel yazlıq raatlanuv populâr yerine çevirildi. Yazlıq evli Köktöbel temel qoyucı — Eduard Andreyeviç Yunge edi. Köktöbelde başqa-başqa zamanlarda Maksimilian Voloşin, Aleksey Tolstoy, Vikentiy Veresayev ve başqa medeniyet erbapları otura ediler. 1930 seneleri bu künge qadar saqlanıp qalğan Köktöbel adlı yazıcılar yaratıcılığı evi qurulğan edi.
Şimdiki Köktöbel
Şimdiki Köktöbel — deñiz yanındaki populâr kurort.
1027
1027 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Köktöbel
Şimdiki Köktöbel
Voloşin yaşağan evinde şimdi şair müzeyi çalışa.
Köktöbel yanında Qara Dağ qoruğı buluna.
Orjiv (Narodıçi rayonı)
MY undefined Orjiv (Оржів) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 30 kişi.
Dibrova
MY undefined Dibrova (Діброва) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 197 kişi.
88
88 senesi — I asırnıñ bir senesi.
1028
1028 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Volno-Vesölıy
MY undefined Volno-Vesölıy (Вольно-Весёлый, Шъхьафит-ЧэфыпI) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 63 kişi.
İgnatpil
MY undefined İgnatpil (Ігнатпіль) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 755 kişi.
Kuzeyevo (Baltaçevo rayonı)
MY undefined Kuzeyevo (Кузеево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 127 kişi.
Pribrejnoye
Pribrejnoye (Прибережне, Прибрежное) – Qırımnıñ Sudaq şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3 kişi.
Kumyazı
MY undefined Kumyazı (Кумьязы) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 532 kişi.
Pânda (qasaba)
MY undefined Pânda (Пянда) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 446 kişi.
Rusava (Yampil rayonı)
MY undefined Rusava (Русава) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 212 kişi.
89
89 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Krasnogirka (Trostânets rayonı)
MY undefined Krasnogirka (Красногірка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 423 kişi.
Rudnâ-Kamyanka
MY undefined Rudnâ-Kamyanka (Рудня-Кам'янка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 30 kişi.
Tsebrıkove
MY undefined Tsebrıkove (Цебрикове) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 934 kişi.
1029
1029 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Laos
Laos, resmiy adı Lao Halq Demokratik Cumhuriyeti (laoca ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ - -{Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao}-) - cenüp-şarqiy Asiyada bir memleket.
İvanopil
MY undefined İvanopil (Іванопіль) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 biñ kişi.
1030
1030 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Klembivka
MY undefined Klembivka (Клембівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3 842 kişi.
90
90 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Koptivşçına
MY undefined Koptivşçına (Коптівщина) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 452 kişi.
Dubı (Ovruç rayonı)
MY undefined Dubı (Дуби) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 82 kişi.
Kuntuguşevo
MY undefined Kuntuguşevo (Кунтугушево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 247 kişi.
91
91 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Kundaşlı
MY undefined Kundaşlı (Кундашлы) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 597 kişi.
1031
1031 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
92
92 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Lâtife Uşaklıgil
Lâtife Uşaklıgil (1898 İzmir - 1975 İstanbul), Mustafa Kemal Atatürkniñ ömür arqadaşı.
Slobidka
MY undefined Slobidka (Слобідка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 635 kişi.
Sahnovşçına
MY undefined Sahnovşçına (Сахновщина) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Sahnovşçına rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 625 kişi (2001 senesi).
Repanovo
MY undefined Repanovo (Репаново) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 56 kişi.
Giaginskaya
MY undefined Giaginskaya (Гиагинская, Джаджэ) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde bir stanitsa. Giaginskaya rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 14 168 kişi.
Georgiyevskoye (Adıgeya)
MY undefined Georgiyevskoye (Георгиевское, Георгиевскэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 233 kişi.
Latviya
Latviya, resmiy adı Latviya Cumhuriyeti (latışça Latvija, Latvijas Republika) – şarqiy Avropada Baltıq deñiziniñ yalısındaki bir devlet.
Sibay
Sibay (Сибай, Сибай) - Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 67 224 kişi (2009 senesi).
Kalınivka (Brovarı rayonı)
MY undefined Kalınivka (Калинівка) - Ukrainanıñ Kiyev vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba.
Rodionovskaya (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Rodionovskaya (Родионовская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 99 kişi.
1032
1032 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
İllâşivka (Trostânets rayonı)
MY undefined İllâşivka (Ілляшівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 805 kişi.
Rudnâ-Bazarska
MY undefined Rudnâ-Bazarska (Рудня-Базарська) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 74 kişi.
1033
1033 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Keçmişteki suçlarımız
Keçmişteki suçlarımız — qırımtatar ulu şairi Bekir Çoban-zadeniñ 1920 senesi Budapeştte yazğan bir şiiri.
İşün (Qarasuvbazar rayonı)
İşün (Дозорне, Ішунь, Дозорное, Ишунь) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 145 kişi (2001 senesi).
Keçmişteki suçlarımız
Şiir
Biri açqan kitabını "Lânet!" — diy... Elâgüge, Batı hanğa, Temirge, Biri yazğan tarihını "Barbar!" — diy... Bir vaqıtlar boynun bükken emirge... "Tatar halqı, Tatar hanı!" — fısılday, Kâfir, mümin bütün dünya tilleri, "Tatar hanı curtumıznı caqtı şay, Mengülikke ateş bolsun er ceri!.." Faqır tatar attan tüşken, şaşırğan, Betin örte, sesin qısa, gizlene... "Cengiz, Temir, Batını men bilmiymen, Men olarnı iç körmedim..." — seslene... Duşmanları: "Sensiñ!" — diyler, qıynaylar. — "Muna resmiñ tarihlerde körüne. Sensiñ Cengiz arqasından cuvurğan, Betiñ sarı, pantik murnıñ kiçkene!" "Men tügülmen!" — diy faqır, ay zarlana. — "Cengiz, Batı cınsımda iç bolmadı! Babam, anam bir şerife, bir seyid, Yaqınlarım ya bir molla, ya qadı..." Taşlañız o faqır halqnı, suçu coq, Suçu bolsa, caşavında ödiycek, Menmen Cengiz, Temir hannıñ torunı, Menmen onıñ colun daym kütiycek... Yüklenemen bar suçların olarnıñ, Bizler caqtıq Bağdadıñnı, Basrañnı, Bizler cıqtıq sarayların Romanıñ, Bizler soydıq aq süyegiñ, qarañnı!.. Kel, bir sor! Beriyim ep esabın, Dalmaçyanıñ, Macarlıqnıñ, Qazaqnıñ, İndiyanıñ, Aq deñizniñ, Azaqnıñ, Kel, bir sor! Barbarlıqnıñ esbabın!.. Qılıçım coq, atlarım coq, cayavman... Cüregimde canğan ateş duruldı... Moynum bahtnıñ qollarında buruldı, Bugün ölüm collarında bir savman!.. Ey, Yavropa, ey, ülema, biliñiz! Kitaplarıñ yalan aytsa daym şay, Daym qursañ közyaşıñdan kök saray... Silkinirmen, bolurman tez bir Cengiz!.. Kitaplarıñ Diclelerge atarman! Saraylarıñ yermen yeksan etken soñ, Balañ, çağañ otqa qurban ketken soñ, Kene keter, mezarsız şay catarman! Eziliyim, yükleniyim suçların! Büyük hannıñ, büyük halqnıñ mirasın, Yükleniyim babalarım günasın, Şay cüriyim şu dünyanıñ ucların!..
Stantsionnoye
Stantsionnoye (Станційне, Станционное) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 129 kişi (2001 senesi).
Rustem Müyedin
Rustem Müyedin (1919 senesi iyül 6, Aqmescit — 2012 senesi yanvar 24, Aqmescit) — qırımtatar yazıcı.
Şepetivka
MY undefined Şepetivka (Шепетівка) - Ukrainanıñ Hmelnıtskıy vilâyetinde bir şeer. Şepetivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 47 988 kişi.
Konskovolâ
MY undefined Konskovolâ (Końskowola) — cenüp-şarqiy Lehistandaki bir köydir. O Lüblin voyevodalığında Lüblin (-{Lublin}-) ve Pulavı (-{Puławy}-) şeerleri arasında, Kuruvka (-{Kurówka}-) özeni boyunda buluna. Konskovolâ köyü Konskovolâ gminasınıñ (yani köy şurası) merkezidir. Ealisi - 2188 adam (2004 s.).
Köy XIV asırda qurulğan edi. 1532 - 1870 senelerinde şeer statusı bar oldı.
Meşur leh yazıcı Henrık Senkeviç "Ateş ve Qılıçnen" romanında Konskovolânı añdı:
— "(…)Şu Konskovolâda ne de yaramay bira bar! — Zagloba ayttı.(…)"
Velıka Stratiyivka
MY undefined Velıka Stratiyivka (Велика Стратіївка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 733 kişi.
94
94 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Gonçarka (Adıgeya)
MY undefined Gonçarka (Гончарка, Гончаркэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1500 kişi.
Rubejivka
MY undefined Rubejivka (Рубежівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 59 kişi.
Rostovskoye
MY undefined Rostovskoye (Ростовское) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 56 kişi.
Demıdivka (Trostânets rayonı)
MY undefined Demıdivka (Демидівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 844 kişi.
Kızıl Vostok
MY undefined Kızıl Vostok (Кызыл Восток) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 43 kişi.
Roçegda
MY undefined Roçegda (Рочегда) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 2009 kişi.
1034
1034 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Lefkoşa
MY undefined Lefkoşa (Λευκωσία, Lefkoşa) - Qıbrız Cumhuriyeti ve Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyetiniñ paytahtı.
thumb|left
1035
1035 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
96
96 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Nagorânı (Ovruç rayonı)
MY undefined Nagorânı (Нагоряни) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 161 kişi.
Dovjok (Yampil rayonı)
MY undefined Dovjok (Довжок) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 013 kişi.
Pidlisivka (Yampil rayonı)
MY undefined Pidlisivka (Підлісівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 675 kişi.
Glıboçok (Trostânets rayonı)
MY undefined Glıboçok (Глибочок) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 852 kişi.
Hrıstınivka (Narodıçi rayonı)
MY undefined Hrıstınivka (Христинівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 57 kişi.
Kaçkivka
MY undefined Kaçkivka (Качківка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 974 kişi.
97
97 senesi — I asırnıñ bir senesi.
1036
1036 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Mojarı
MY undefined Mojarı (Можари) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 925 kişi.
Nevgodı
MY undefined Nevgodı (Невгоди) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 448 kişi.
Borşçiv
MY undefined Borşçiv (Борщів) - Ukrainanıñ Ternopil vilâyetinde bir şeer. Borşçiv rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 11 251 kişi.
Kızıl-Kul
MY undefined Kızıl-Kul (Кызыл-Куль) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Çervone (Narodıçi rayonı)
MY undefined Çervone (Червоне) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 29 kişi.
98
98 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Dekadans
thumb Dekadans — edebiy ceryan (XIX ve XX asırlarnıñ sıñırı). Birinci temsilcileri, sanatnı materializmden azat etmek ıntıldılar.
Novosibirsk
MY undefined Novosibirsk (Новосибирск) - Rusiyenıñ Novosibirsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 1 625 631 kişi. Tarihiy adları — 1893—1895 ss. Aleksandrovskiy, 1895—1903 ss. — Novo-Nikolayevskiy, 1903—1926 ss. Novo-Nikolayevsk.
Râzanovo (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Râzanovo (Рязаново) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 333 kişi.
1037
1037 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Savinskaya (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Savinskaya (Савинская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 11 kişi.
Magaşlı-Almantayevo
MY undefined Magaşlı-Almantayevo (Магашлы-Алмантаево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 248 kişi.
Letkivka
MY undefined Letkivka (Летківка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 600 kişi.
Sırbistandaki macarlar
Sırbistandaki macarlar (Szerbiai magyarok, Mađari u Srbiji) — Sırbistanda yaşağan bir qavimdir, memleketniñ sayıca eñ büyük qavimleriniñ biridir. Sırbistannıñ Statistika İdaresi tarafından yayınlanğan ealini cedvelge aluv neticelerine binaen, 2011 senesi devletniñ Kosovodan tış territoriyasında 253 899 macar yaşağan. Olarnıñ çoqusı (251 136 kişi) Voyvodina muhtar ülkesinde yaşay (ve şu ülke ealisiniñ 13%-ini teşkil ete), şu sebepten macar tili Voyvodinanıñ resmiy tilleriniñ biridir. Sırbistanda yaşağan macarlarnıñ çoqusı katolik dinindedir, bazıları kalvinciler ya da başqa protestantlardır.
Demografiya malümatı
Voyvodinada yaşağan macarlarnıñ eñ çoqusı (57,17%) o vilâyetniñ ğarbiy qısmında, Şimaliy Baçka ve Şimaliy Banat regionlarında otura. Vilâyetniñ beş munitsipalitetinde oturğanlarnıñ çoqusı macardır: Kanija (85,13%), Senta (79,09%), Ada (75,04%), Baçka Topola (57,94%) ve Küçük İdoş (53,91%). Daa üç munitsipalitette macarlar ealiniñ çoqusı olmasa da, onıñ müim bir parçası ola: Çoka (49,66%), Beçey (46,34%), Subotitsa (35,65%). Tamam Subotitsa şeeri Sırbistandaki macarlarnıñ "resmiy olmağan paytahtı" olaraq bellidir. Protestant macarlarnıñ çoqusı beş munitsipalitette yaşay: Eski Moravitsa, Paçir, Feketiç, Yañı İtebey ve Debelâça. .
Debaltseve
MY undefined Debaltseve (Дебальцеве, Дебальцево) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 30 806 kişi.
Orilka
MY undefined Orilka (Орілька) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 909 kişi (2001 senesi).
Moşçanıtsâ (Ovruç rayonı)
MY undefined Moşçanıtsâ (Мощаниця) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 95 kişi.
Asan Sabri Ayvazov
Asan Sabri Ayvazov (1878—1938) — qırımtatar yazıcı, edebiyat tenqitçi, oca, cemaat erbabı.
Yazıcı olaraq, İsmail Gasprinskiyniñ ğayeleri ve 1905—1907 ss. inqilâp tesirinde şekillendi.
Tercimeial
Qırımğa kelgen soñ oğlan ve qızlar içün Alupkada yañı mektep açtı. Esap, coğrafiya, grammatika, qırımtatar tili derslerini o mektepte alıp bardı.
IV Mehmed Geray
IV Mehmed Geray (1610 s. d. – 1674 s. ö.) - Qırım hanıdır. "Sofu Mehmed Geray han" olaraq da belli. 1641 – 1644 ve 1654 – 1666 senelerinde eki kere ükümdarlıq sürgen. Lehistan ve Ulu Litvaniya Prinsligi ile ittifaq siyasetini ötkergen. IV Mehmed han olğanından ğayrı diniy ve felsefiy şiirler yazğan meşur bir şairdir. Şiirlerinde "Kâmil" tahallüsini qullanğan. Hanlığı vaqtında memleketiniñ abadanlaştırıluvı ve medeniy yaşayışına ayrıca emiyet bergen. Sofu Mehmed Geray han zamanında Evliya Çelebi Qırımnı ziyaret etip, hanlıq devrindeki Qırımnıñ ayatı, paytahtı olğan Bağçasaraydaki yaşayış ve hannıñ özü aqqında malümat toplap yazğanı içün o malümatlar künümizge qadar saqlandı.
Managazovo
MY undefined Managazovo (Манагазово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 87 kişi.
Qoyan
Qoyan (Tavşan) - Leporidae familiyasını teşkil etken memelilerniñ umumiy adı.
Qoyanlar familiyası aman-aman elli cınısnı tapıldıra. Quyruqları uzun tüklernen cabuvlıdır. Arqa ayaqlarınen qulaqları uzun ola. Bazıları yer astında oyuqlarda yaşay. Aldı ayaqları qısqa olğanı içün eniş aşağı çabik ketalmaz.
Okeaniyadan tış dünyanıñ er yağına tarqalğandırlar. Bazıları azbar, çoqusı kiyik olıp av ayvanıdır.
Qıyanlı
Qıyanlı (Іллічеве, Киянли, Ильичёво, Кыянлы) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1164 kişi (2001 senesi).
Tıçkiv
MY undefined Tıçkiv (Тичків) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 37 kişi.
1038
1038 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Nijniy Novgorod
MY undefined Nijniy Novgorod (Нижний Новгород) - Rusiyede bir şeer, Nijniy Novgorod vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 1 252 236 kişi. Tarihiy adları — 1221—1601 ss. Novgorod, 1601—1932 ss. — Nijniy Novgorod, 1932—1990 ss. Gorkiy.
1039
1039 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Oknitsa
MY undefined
Oknitsa - Moldovada bir şeer. Oknitsa rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9 325 kişi (2004 senesi).
1040
1040 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Mata (Baltaçevo rayonı)
MY undefined Mata (Мата) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 407 kişi.
100
100 senesi — I asırnıñ bir senesi.
Safronovskaya (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Safronovskaya (Сафроновская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 4 kişi.
Köbek
Köbek (Трудолюбівка, Кобек, Трудолюбовка, Кобек) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 628 kişi.
Porogı (Yampil rayonı)
MY undefined Porogı (Пороги) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 820 kişi.
1041
1041 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Malaya İnâ (Altay Cumhuriyeti)
MY undefined Malaya İnâ (Малая Иня; Кичу Ийин) - Rusiyenıñ Altay Cumhuriyetinde Onguday rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 181 kişi.
101
101 senesi — II asırnıñ bir senesi.
Polânka
MY undefined Polânka (Полянка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1764 kişi.
Apostolidi
MY undefined Apostolidi (Апостолиди) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Tahtamukay rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 95 kişi.
1043
1043 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Mişkino (Baltaçevo rayonı)
MY undefined Mişkino (Мишкино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 326 kişi.
1042
1042 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
102
102 senesi — II asırnıñ bir senesi.
Neçuyivka
MY undefined Neçuyivka (Нечуївка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 431 kişi.
Lesoto
Lesoto – Afrikada bir memleket.
Krasnoyarsk
MY undefined Krasnoyarsk (Красноярск) - Rusiyenıñ Krasnoyarsk ülkesinde şeer. Ealisiniñ sayısı 1 093 771 kişi.
1044
1044 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Afipsip
MY undefined Afipsip (Афипсип; Афыпсы́п) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Tahtamukay rayonında bir aul. Ealisiniñ sayısı 2225 kişi.
Liberiya
Liberiya - Afrikada bir memleket.
Dubivka (Trostânets rayonı)
MY undefined Dubivka (Дубівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 26 kişi.
Pustomıtı
MY undefined Pustomıtı (Пустомити) - Ukrainanıñ İlbav vilâyetinde bir şeer. Pustomıtı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 11,5 biñ kişi.
Mişçerovo
MY undefined Mişçerovo (Мищерово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 164 kişi.
Selivanovskaya (Vinogradovo rayonı)
MY undefined Selivanovskaya (Селивановская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 55 kişi.
Selemenga (qasaba)
MY undefined Selemenga (Селеменьга) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Vinogradovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 994 kişi.
Lehistan
Lehistan (Poloniya adı da sıqça qullanıla), resmiy adı Lehistan Cumhuriyeti (Polska, Rzeczpospolita Polska) – merkeziy Avropada bir memleket.
Leova
MY undefined
Slovyansk
MY undefined Slovyansk (Слов'янськ) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer. Slovyansk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 124,8 biñ kişi (2001 senesi).
Leova
Leova - Moldovada bir şeer. Leova rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 10 900 kişi (2015 senesi).
Malıy Yaloman (köy)
MY undefined Malıy Yaloman (Малый Яломан; Кыныраар) - Rusiyenıñ Altay Cumhuriyetinde Onguday rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 219 kişi.
104
104 senesi — II asırnıñ bir senesi.
Neftebaza (Altay Cumhuriyeti)
MY undefined Neftebaza (Нефтебаза; Нефтебаза) - Rusiyenıñ Altay Cumhuriyetinde Onguday rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 62 kişi.
Oleksandrivka (Trostânets rayonı)
MY undefined Oleksandrivka (Олександрівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 325 kişi.
103
103 senesi — II asırnıñ bir senesi.
İrkutsk
MY undefined İrkutsk (Иркутск) - Rusiyenıñ İrkutsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 623 562 kişi.
1045
1045 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
1047
1047 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
1046
1046 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Drujnıy (Adıgeya)
MY undefined Drujnıy (Дружный) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Tahtamukay rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 471 kişi.
1048
1048 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Morşın
MY undefined Morşın (Моршин) - Ukrainanıñ İlbav vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 6 131 kişi.
Vilça (Harkiv vilâyeti)
MY undefined Vilça (Вільча) - Ukrainanıñ Harkiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 658 kişi (2001 senesi).
1049
1049 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Pısarivka (Yampil rayonı)
MY undefined Pısarivka (Писарівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Yampil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 840 kişi.
106
106 senesi — II asırnıñ bir senesi.
105
105 senesi — II asırnıñ bir senesi.
1050
1050 senesi — XI asırnıñ bir senesi.
Yañı Bürlük
Yañı Bürlük (Каштани, Яни-Бурлюк, Новий Бурлюк, Каштаны, Яны-Бурлюк, Новый Бурлюк) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1025 kişi (2001 senesi).
Naçarovo
MY undefined Naçarovo (Начарово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baltaçevo rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 268 kişi.
Golovıne
MY undefined Golovıne (Головине) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1969 kişi.
Çelâbinsk
MY undefined Çelâbinsk (Челябинск) - Rusiyenıñ Çelâbinsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 1 196 680 kişi.
Verhivka (Trostânets rayonı)
MY undefined Verhivka (Верхівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Trostânets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 261 kişi.