cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sânünaytiya
Sânünáytiya (litvanca seniūnaitija "muhtarlıq (seniūnija) parçası") Litvaniya Cumhuriyetiniñ eñ kiçik, 4-ünci seviyedeki memuriy (territorial) parçasınıñ adıdır. 2008 senesi sentâbrniñ 15-inde qabul etilgen özidareler aqqındaki qanunğa binaen, 2009 senesi yaratılğandır. Sânunaytiyalarnıñ idarecileri (litvanca teklikte seniūnajtis) 2012 senesi 2 yıl, 2014 senesinden başlap ise 3 yılğa, sânünaytiyanıñ ealisi tarafından saylana.
218
218 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Neçayevskiy (Adıgeya)
MY undefined Neçayevskiy (Нечаевский, Нечаевскэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 25 kişi.
Teklınivka
MY undefined Teklınivka (Теклинівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Lıpovets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 145 kişi.
Komışuvaha (Zaporijjâ vilâyeti)
MY undefined Komışuvaha (Комишуваха) - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 406 kişi (2011 senesi).
Litvaniyanıñ nahiyeleri
Birinci seviyedeki memuriy parçalar olaraq, nahiyeler özidarelerge bölüne, onlarnıñ 6-sınıñ statusı — şeer, ekisi (Palanga ve Neringa) — kurort, 43-i — rayon, daa 9-ı yañı yaratılğan özidaredir. Özidarelerniñ episi muhtarlıqlarğa (litvanca seniūnija) bölünedir. 2009 senesi ise muhtarlıqlarnıñ yañı bölünmeleri — sânünaytiyalar yaratılğan edi.
Vidnoye
Vidnoye (Видне, Видное) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3 kişi.
219
219 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Varnautka
Varnautka (Гончарне, Варнаутка, Гончарное, Варнаутка) — Qırımnıñ Aqyar şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 644 kişi.
Oleksiyevo-Drujkivka
MY undefined Oleksiyevo-Drujkivka (Олексієво-Дружківка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 704 kişi (2013 senesi).
Verhniye Lekandı
MY undefined Verhniye Lekandı (Верхние Леканды) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 72 kişi.
216
216 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1113
1113 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
220
220 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Narkevıçi
MY undefined Narkevıçi (Наркевичі) - Ukrainanıñ Hmelnıtskıy vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1694 kişi (2001 senesi).
Bagrınivtsi
MY undefined Bagrınivtsi (Багринівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 948 kişi.
1114
1114 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
221
221 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Alitus nahiyesi
Alitus nahiyesi — Litvaniyanıñ bir nahiyesidir. Memleketniñ cenübiy tarafında yerleşken, Lehistan ve Belarusnen sıñırdaştır. Memuriy merkezi (Alitus şeeri) Litvaniyanıñ altıncı eñ balaban şeeridir. Nahiyeniñ meydanı 5425 km², ealisiniñ sayısı 152139 kişi.
İçki bölünüv
Alitus nahiyesi 5 özidarege bölinedir:
Arğın Töbeçik
Arğın Töbeçik (Романове, Аргин-Тьобечик, Романово, Аргын-Тёбечик) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 236 kişi (2001 senesi).
Ertuğrul
Atıflar
https://as-salam.ru/news/1692/
Çerkez Ali
Çerkez Ali (aqiqiy adı Çerkez Ali Amet oğlu Ametov; 1925 s. d.) - belli qırımtatar şairi, ikâyecisi ve romancısı.
Çerkez Ali Ametov Qırımda Bağçasaray rayonınıñ Bağatır köyünde dünyağa keldi. Babası Qırımtatar Çerkez Ametnen, anası İstanbullı Melek Filsan (Padişa II Abdülhamitniñ yaveri İhsan Paşanıñ qız qardaşı) İstanbulda evlendi. O vaqıtlarda Kavkazdan kelgen er keske İstanbulda Çerkez dep aytılganı içün Qırımtatar Ametke de Çerkez dep taqmaq tağalar. Çerkez Amet apayınen beraber 1905 senesinde Qırımğa qayttı. Çerkez Amet daa Ali kiçkene ekende vefat etti.
Çerkez Ali ilk mektepni, Bağatır köyünde, orta mektepni Ğavr ve Kökköz köylerinde oqudı.
1944 senesinde sürgünlikte anasını yolda coydı. Özbekistanda ekende anasını izin taptı, qıdırmaq içün Mari Cumhuriyetine yolğa çıqtı. Lâkin anası Mari dağlarında coytulğan edi. Yaqalanıp sürgün qaçqını ükmünen Usoldag lagerine yiberildi. On sene anda qaldı, 1954-de azat etildi. Qazahistan ve Özbekistanda aydayıcı olıp çalıştı. 1962-de Lenin Bayrağı gazetasında, 1967-de Ğafur Ğulam neşriyatı Qırımtatar bölüginde çalışmağa başladı. Yıldız mecmuasında muarrirlik yaptı. 1968-de Taşkent Universiteti Rus Filologiyası bölümini tışardan bitirdi.
Çerkez Ali edebiy eserler yazmağa daa Qırımda ekende başlağan edi. İlk yazğan şiirleri Quş Qaya ve Muzıkant Olurım 1941-de Aqmescitte Yaş Leninciler mecmuasında neşir etildi.
Çerkez Ali tercime saasındada müim çalışmalar yaptı. Alişer Nevainiñ gazellerini, Nizaminiñ şiirlerini, Konstantin Simonov ve Lesâ Ukrainkanıñ eserlerini qırımtatar tiline tercime etti.
1995-de Qırımga qaytqan Çerkez Ali, Qırımdaki gazeta ve mecmualarda şiirlerniñ yazmağa devam ete. Belli Türk şairlerden Ataol Behramoğlu onı añlatqan Çerkez Ali adlı şiir yazdı.
Blagovişçenske
MY undefined Blagovişçenske (Благовіщенське) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer. Blahovişçenske rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 236 kişi (2011 senesi).
Kiçik Lehistan voyevodalığı
Kiçik Lehistan (Malopolska) voyevodalığı (Województwo małopolski) – cenübiy Lehistanda bir voyevodalıq (vilâyet). Merkezi Krakov şeeridir.
222
222 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Nijniy Ayrüm
MY undefined Nijniy Ayrüm (Нижний Айрюм, Ычӏэгъ Арым) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 273 kişi.
1115
1115 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Bohotnitsa
MY undefined Bohotnitsa (Bochotnica) — cenüp-şarqiy Lehistandaki bir köydir. O Lüblin voyevodalığında Lüblin (-{Lublin}-) ve Pulavı (-{Puławy}-) şeerleri arasında, Visla (-{Wisła}-) özeni boyunda buluna. Ealisi - 1500 adam (2010 s.).
Gonçarivka (Litın rayonı)
MY undefined Gonçarivka (Гончарівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 107 kişi.
.uz
__NOTC__ -{.uz}- - Özbekistannıñ üst-seviye internet domeni.
Toppdomän
Kurahivka
MY undefined Kurahivka (Курахівка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 166 kişi (2011 senesi).
224
224 senesi — III asırnıñ bir senesi.
.ru
__NOTC__ -{.ru}- - Rusiyeniñ üst-seviye internet domeni.
סיומת אינטרנט Toppdomän
Salkove
MY undefined Salkove (Салькове) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 819 kişi (2011 senesi).
Ayder Osman
Ayder Osman (1938 – 1997) – belli qırımtatar ikâyecisi.
Gavrışivka (Litın rayonı)
MY undefined Gavrışivka (Гавришівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 99 kişi.
Ayder Osman
Ayder Osman, 1938 senesinde Qırımnıñ Seyitler rayonında Beş Qurtqa köyünde dünyağa keldi. Altı yaşında bütün qırımtatar halqınen beraber sürgünlikke yiberildi. Özbekistannıñ Marğılan şeerindeki muallim mektebini bitirip muallimlik yaptı. 1965 senesinde Taşkent Univetitetini Gazetacılıq bölüminden diplom aldı. Lenin Bayrağı gazetasında bölüm müdirligi, Yıldız Mecmuasında baş müelliflik ve mesül kâtiplik yaptı. Özbekistan Yazıcılar Cemiyeti prezidium azası oldı.
1972 - Emcemden Selâm adlı kitabı neşir etildi. Daa soñra Tanış Közler (1975), Yıllar ve Dostlar (1975), Tutuşuv (1989) ikâye kitapları neşir etildi. Bala edebiyatı aqqında da yazılar yazğan Ayder Osmannıñ, Ösüv Basamaqları (1984) adlı kitabında yazıcı ve şairler içün maqaleler bar.
Ayder Osmannıñ eserleri diger türkiy tillergede tercime etildi. Tercime saasında da çalıştı, rus ve özbek tilinden pek çoq eserni qırımtatar tiline tercime etkeni kibi, qırımtatar tilinden de rus ve özbek tiline tercimeler yaptı.
Ayder Osman Qırımğa köçmek ve yerleşmek içün pek çoq qıyınlıqnen oğraştı. Lâkin bu onıñ sağlığını bozdı. 1997 s. iyün 20-de vefat etti.
Verhniy Begenâş
MY undefined Verhniy Begenâş (Верхний Бегеняш) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 95 kişi.
Novıy (Giaginskaya rayonı)
MY undefined Novıy (Новый, ГъэпсыгъакI) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1293 kişi.
.de
__NOTC__ -{.de}- - Almaniyanıñ üst-seviye internet domeni.
Toppdomän
Edil
Edil ya da Volga (bazan İdil, İtil  yaki Etil şeklinde de yazıla; Волга, Идел) - Avropanıñ eñ uzun özenidir. Uzunlığı taqriben 3692 km olğan Edil, Moskva ile Sankt Peterburg arasındaki Valday yaylalarından doğa. Deñiz seviyesinden 28 m astında olğan Hazar deñizine töküle. Hazar deñizine 50 km qala 200-den ziyade qolğa ayırılıp Edil deltası meydanğa kelir. Bu deltanıñ keñligi 100 km-den ziyadedir.
Edil qışnıñ üç ayında buzlap qala. Bu zaman devamında bazı yerlerde özen üstü qara yolu olaraq faydalanılır.
Bazı tarihçılarğa köre tarihiy Avropa Hun ükümdarı Atillanıñ ismi Edil özeninden kele: Atilla = Edilli.
Cemil Kermençikli
Cemil Kermençikli (1891 – 1942) - belli qırımtatar şairi.
Cemil Kermençikli 1891 senesinde Kermençik köyünde (şimdi Bağçasaray rayonı) dünyağa keldi. Babası muallim olğanı içün oquv-yazuvnı evde ögrendi. Eki sene Bağçasarayda Abdulalim mektebinde soñra Zıncırlı Medresede oqudı. 1908-de bir yıl İstanbulda medresede tasiline devam etti. 1909-1913 seneleri arasında Orenburgda Hüsaniye medresesinde tasil yaptı. 1913-de Qırımğa qaytıp muallim tayin etildi. 1916-1917 senelerinde Terciman gazetasında çalıştı. Qırımtatar milliy areketinde müim vazifeler aldı.
İlk şiirlerin Zıncırlı Medresede oquy ekende yazdı. Aqmescitte Küçük Dostlarıma (1917) adlı şiir kitabı neşir etildi. Tatarım, Muqaddes Emelimiz Olurken, Seviñ Ey Şanlı Millet, Çelebicihana kibi pek çoq şiirinde qırımtatar milliy areketi içün fikirlerni akis ettirdi. Bazı ikâye ve icviye denemeleri yaptı.
Cemil Kermençiklige 1937–de milliyetçilik iddasınen ağır apis cezası berilip Sibirge sürgün etildi. Lagerlerdeki zulüm ve eziyetke dayanamadı. 1942 senesinde Arhangelsk lagerinde vefat etti.
Komışuvaha (Donetsk vilâyeti)
MY undefined Komışuvaha (Комишуваха) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 488 kişi (2013 senesi).
Peçenijın
MY undefined Peçenijın (Печеніжин) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 350 kişi.
.jp
__NOTC__ -{.jp}- - Yaponiyanıñ üst-seviye internet domeni.
Toppdomän
226
226 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Kamyane (Lugansk vilâyeti)
MY undefined Kamyane (Кам'яне) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 758 kişi (2011 senesi).
Pisoçın (Lıpovets rayonı)
MY undefined Pisoçın (Пісочин) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Lıpovets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 129 kişi.
Eşmırza Oysullı
Eşmırza Oysullı ya da Eşmırza Qart (1803 - 1883) - belli Qırımtatar halq şairi (keday), çıñcısı.
Eşmırza qart 1803 senesi Keriç yarımadasındaki Oysul köyünde, fuqare qorantasında doğa. Faqır ömür keçirgen bu istidatlı keday köy-köyden yürip, özü uydurğan yırlarını yırlay. Onıñ yırları. çarlıqqa, eziyetke qarşı doğrultılğandır.
Eşmırzanıñ icadı yazılı olaraq degil de, ağızdan-ağızğa avuşuv neticesinde halq arasında keniş tarqağandır. Onıñ yırları Qırımnıñ çöl taraflarında ve Keriç yarımadasında yaşağan qırımtatarlar arasında saqlanıp qaldılar. Qırım destanları, halq ikâyelerini yahşı bile edi. Eserlerinde Qırımdan Rusiye ordusına askerge alıp ketilgen yaşlarnı, qırımtatar icretini, halqqa yapılğan zulümni, mırzalarnıñ yapqan aqsızlıqlarnı, halqnıñ istek ve tüşüncelerini añlattı.
Eşmırza qartnıñ közleri körmey edi. Onı elinden cetep yürgenler. Öyle alicenap insanlardan biri Qırımnıñ Ağırmaq Eli köyünden Qulmambet Bekmambet olıp, soñundan onıñ özü de belli folklorcı, masal aytıcı olıp yetişti. Eşmırza qartnıñ ekseriy şiirleri onıñ ağzından yazılıp alınğandır.
Cenkten evel Eşmırza kedaynıñ yaratıcılığınen A.S. Puşkin adına Qırımtatar tili ve edebiyatı ilmiy-tedqiqat institutı oğraştı. 1940 senesi institut folklorcı Baqı Ğaziyevniñ "Halq şairi Eşmırza" adlı kitabını neşir etti. Bu kitapqa Eşmırza qart aqqındaki maqalenen beraber, kedaynıñ bazı şiirleri de kirsetildi.
İcrette neşir etilgen "Edebiyat hrestomatiyası" (Taşkent, 1971) kitabına Eşmırza qartnıñ "Soldatlıq aqqında" serlevalı şiiri kirsetildi.
Eşmırza qart 1883 senesi vefat etken.
228
228 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1116
1116 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Litvaniyanıñ muhtarlıqları
Litvaniyanıñ muhtarlıqları (ingilizce metinlerde muhtarlıq, demartı ya da maalle sözleri qullanıla; litvanca teklikte seniūnija) — şimdiki Litvaniya Cumhuriyetiniñ üçünci seviyedeki memuriy (territorial) parçalarıdır. Şimdiki Litvaniyanıñ yerleri 10 nahiyege ve 60 munitsipalitetke bölüne, munitsipalitetleriniñ eçki bölünüvi ise muhtarlıqlardan ibarettir. Şimdiki Litvaniya Cumhuriyetindeki muhtarlıqtar sayısı: 546.
Obraztsovoye
MY undefined Obraztsovoye (Образцовое, Образцовэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 385 kişi.
Nasır
Nasır (Набережне, Насир, Набережное, Насыр) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 155 kişi (2001 senesi).
Gromadske (Litın rayonı)
MY undefined Gromadske (Громадське) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 419 kişi.
Veselovka (Aurgazı rayonı)
MY undefined Veselovka (Веселовка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 77 kişi.
Dubına (Tıvriv rayonı)
MY undefined Dubına (Дубина) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 35 kişi.
229
229 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Alim Azamat oğlu
Alim Azamat oğlu (1816 - ?) – belli qırımtatar halq qaramanı.
Alim Azamat oğlu (halq arasında Alim Aydamaq dep biline) 1816 senesinde Qarasuvbazar civarında Köpürliköy köyünde doğdı. Fuqare bir köylü olğan Azamat aqaynıñ balası eken. Makeme vesiqalarında anasınıñ adı Kerime dep yazıla. Aqmescitte yaşağan Çernayeva 1939-da yazğan Pereval Tübünde adlı hatıratında, Alimniñ bir de qız qardaşı olğanını, onı bir mırzanıñ qaçırğanını, mani olmaq istegen Azamat aqaynı kötekletkenini, qısqa bir vaqıt soñra Azamat aqaynıñ ölgenini yaza.
Alim bala ekende tericide çalışmağa, babası ölgen soñ ırğatlıq yapmağa başlay. 1938 senesinde Aqmescitte yazılğan Alim adlı bir hatıratqa köre, qatında çalışğan pomeşçikniñ qızına aşıq olğan. Lâkin qıznıñ babası olarnı ayırıp Alimni apis ettire. Alimniñ apis oğlanına çoq üzülgen qız, şu yırnı ayta.
Makeme vesiqalarına köre ise Alim cinayetten apis etile. Başta Bender qalesine, soñra Kişinovğa yiberile, 1848-de qaça. Bu vesiqalarğa köre Eski Qırım, Kefe, Aqmescit, Kezlev taraflarında dolaşıp evlerge, yolcularğa basqın yapqanı yazıla. Alimni tutmaq içün mırza ve pomeşçikler çoq oğraşa. Tutulğan soñ yahşı etip köteklenip, Sibirge yiberile. Alimniñ bundan soñraki ayatı aqqında mâlümat yoqtır. Lâkin halq ikâyelerine köre Alimniñ kene qaçıp, Türkiyege ketkeni aytıla.
Alim resmiy maqamlarğa köre aydut, cinayetçi dep aytılsa da, halqqa köre qaramandır. O devirde mırzalarğa, aqsızlıqlarğa qarşı halqnıñ yanında olğan. Onıñ içün yazılğan pek çoq ikâye ve edebiy eser bar.
Necip Hablemitoğlu
Necip Hablemitoğlu (1954 – 2002) - qırımtatar tamırlı Türkiyeli yazıcı, araştırmacı, tarihçı.
Dr. Necip Hablemitoğlu, 1954 senesinde Ankarada doğdı. Ankara Atatürk Lisesini bitirgen soñ Ankara Universiteti Siyasiy İlimler Fakultetinde oqudı. 1977-de diplomını aldı. 1977-1988 senelerinde Dilde, Fikirde, İşte Birlik mecmuasını neşir etti. 1980-den soñra Ankara Univertiteti Türk İnqilâp Tarihı İnstitutında çalıştı ve mından doktor diplomnını aldı.
1974 senesinde Şuralar Birliginde zulüm, basqı, sürgün ve etnik ayrımcılıqnı añlatqan Sovyet Rusya’da Devlet Terörü adlı kitabını neşir etti. Aynı sene yazğan Yüzbinlerin Sürgünü kitabında qırımtatar sürgünligini añlattı.
1995 – 1996 senelerinde Birleşken Milletler Cemiyetiniñ Moldaviyada Gagauzlarnıñ Latin elifbesine keçme proyektinde muşavir olıp vazife aldı. Türkiye tışındaki türkiy halqlarnen alâqalı pek çoq tedqiqatı ve kitabı olğan Hablemitoğlu 2002 senesinde eviniñ aldında oğrağanı bir suiqastnen öldürildi. Özündiy Univertitet ocası olğan Prof. Dr. Şengül Hablemitoğlunen evli ve eki qız balası bar edi. Son kitabı Köstebek adınen vefatından soñ neşir etildi.
Pek çoq kitabı ve maqalesi olğan Dr. Hablemitoğlu, ömrüniñ soñki yigirmi senesinde Ankara Univertitetinde ocalıq yaptı. Ana ve baba tarafından qırımtatar tamırlı olğan Hablemitoğlu İsmail Gasprinskiy ve qızı Şefiqa Gasprinskayanıñ hususiy vesiqaları da olğan zengin bir arhivi bar edi.
Lavanda
Lavanda (Лаванда, Лаванда) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 151 kişi (2001 senesi).
1118
1118 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Tlüstenhabl
MY undefined Tlüstenhabl (Тлюстенхабль; Лъэустэнхьабл) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Teuçej rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5620 kişi.
Bilozirka (Litın rayonı)
MY undefined Bilozirka (Білозірка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 98 kişi.
Oleksandriyske
MY undefined Oleksandriyske (Олександрійське) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 876 kişi (2011 senesi).
Jahnivka
MY undefined Jahnivka (Жахнівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 282 kişi.
1119
1119 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Gvizdets
MY undefined Gvizdets (Гвіздець) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1887 kişi.
Volkovo (Aurgazı rayonı)
MY undefined Volkovo (Волково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 11 kişi.
230
230 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Pervomayskiy (Giaginskaya rayonı)
MY undefined Pervomayskiy (Первомайский, Первомайскэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Daimiy eali yoq (ealisiniñ sayısı 0 kişi).
Dong Hoy ava limanı
240px|thumb|right|Dong Hoy ava limanı Dong Hoy ava limanı (Sân bay Đồng Hới) — Vyetnamnıñ Kuang Bin vilâyetindeki Dong Hoy şeeriniñ ava limanı. Meydanlığı 1,76 km². Uçuv-qonuv yolağınıñ uzunlığı 2400 m, keñligi 45 m.
Vısoke (Tomaşpil rayonı)
MY undefined Vısoke (Високе) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tomaşpil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 806 kişi (2001 senesi).
1120
1120 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Bulavınske
MY undefined Bulavınske (Булавинське) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 162 kişi (2013 senesi).
Birkiv
MY undefined Birkiv (Бірків) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 579 kişi.
1121
1121 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Troşça (Lıpovets rayonı)
MY undefined Troşça (Троща) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Lıpovets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 340 kişi.
Prıazovske
MY undefined Prıazovske (Приазовське) - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Prıazovske rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 818 kişi (2011 senesi).
Ziyadin Cavtöbeli
Ziyadin Cavtöbeli (aqiqiy adı Ziyaddin Meñliazizov; 1905 - 1991) – belli Qırımtatar şairi ve yazıcısı.
Ziyaddin Cavtöbeli, 1905-de Keriç civarında Cav Töbe köyünde (şimdi Yedi Quyu rayonı) doğdı. Köy mektebini bitirgen Ziyadin 1923 senesi Totayköy pedagogika tehnikumına oqumağa kire. Onıñ ilk şiirleri "Emgek" adlı divar gazetasında derc olundı. Şu yılnıñ soñlarında ise, "Yeñi dünya" gazetasında yaş şairniñ "Qızıl bayraq", "Qızıl yıldız" kibi bir sıra şiiri basıla. 1924 senesi tehnikum Aqmescit şeerine avuştırıla.
1925 senesi Ziyadin Cavtöbeli "Yaş quvet" gazetasınıñ edebiy hadimi ve mesül kâtibi olaraq çalışıp başlay. Aynı vaqıtta, oquvını da devam ettire. 1927 senesi Qırım Devlet neşriyatında yaş şairniñ "İnqilâbiy şiirler" adlı cıyıntığı neşir oluna. Cavtöbeli 1928 senesi tehnikumnı bitirgen soñ, Aqmescit rayonı Alma Tarhan köyündeki nümüne mektebine müdir olaraq yollanıla.
Cengiz Dağcı onıñ ocalığından alğışnen laf ete.
Bu sebepnen Ziyadin Cavtöbeli mında bir çoq qırımtatar şairinen tanışa. Onıñ "Komsomol yırı", "Komsomol saflarına kim kire?", "Bir çoban baladan", "Körgen künlerim" kibi bir sıra şiiri yaşlıq arasında meraqnen oqula. 1925 senesi Ziyadin Cavtöbeli "Yaş quvet" gazetasınıñ edebiy hadimi ve mesül kâtibi olaraq çalışıp başlay. Aynı vaqıtta, oquvını da devam ettire. 1927 senesi Qırım Devlet neşriyatında yaş şairniñ "İnqilâbiy şiirler" adlı cıyıntığı neşir oluna. Cavtöbeli 1928 senesi tehnikumnı bitirgen soñ, Aqmescit rayonı Alma Tarhan köyündeki nümüne mektebine müdir olaraq yollanıla. Aradan çoq keçmeden, şu yılnıñ baarinde "Yeñi dünya" gazetasınıñ mesül kâtibi olaraq tayinlene. Matbuat ve edebiyat işlerinle bayağı tecribeli adamlar arasında çalışuvı yaş Cavtöbelini şair ve gazetacı olaraq şekillendire. Bu yılları o Aqmescit pedagogika institutınıñ içtimaiy-iqtisadiy fakultetine kire ve çalışa, em de oquy. İnstitutnı bitirip, aspiranturada oquvını devam ete. 1930—1935 seneleri Cavtöbeli Qırım Devlet neşriyatında muarrir olıp çalışa. 1934 senesi o proletar yazıcıları birligine aza qabul oluna. 1935 senesi ordu saflarında hızmet ete. 1936—1938 seneleri Qırım Devlet neşriyatında baş muarrir vazifesinde çalışa. Bu devirde onıñ "Yaş buvın yırları" adlı şiirler cıyıntığı basılıp çıqa.
Dinlerniñ Zuurı ve Zararları, Oraza, Qurban, Sünnet, İslâm Dininiñ Sınfiy Maiyeti kibi maqaleler yazdı. Qızıl Proletariy, Qızıl Yaşlıqqa, Keriç Qızlarına, Qadınlarğa, Bay ve Fuqare, Al Tañ, Lenin kibi şiirlerinde sotsializm, aq ve adalet mevzularını işledi.
Sotsializm içün pek çoq küreşse da, diger qırımtatar ziyalılarınıñ aqibetine oğradı. Şairniñ yaratıcılığı gürlegen bir vaqıtta Stalin şahsına tabınuv devri kele ve zemaneniñ ileri adamlarınen bir sırada, Cavtöbeli de bastırıqqa alına. 1938 senesinden 1946 senesine qadar apishanelerde buluna ve 1947 senesi Özbekistannıñ Samarqand şeerine kele. 1950 senesine qadar ocalıq yapa. 1956 senesi qabaatsız tanılıp, reabilitatsiya oluna. 1950 senesinden 1979 senesinece qurucılıqlarda işçi olıp çalışa. Bu vaqıttan soñra Özbekistanda Lenin Bayrağı gazetasında maqale ve şiirler yazdı. Cenkten soñ Ziyadin Cavtöbeliniñ "Yırla, insan" (1970), "Edebiyat sevdatarı" (1983), "Çeşit yıllar şiirleri" (1978), "Ayırılmaz dostlarım" (1986) kibi şiiriy cıyıntıqları basılıp çıqtı.
Ziyadin Cavtöbeli 1991 senesi iyün 16-da icrette vefat etti.
Utarit
Utarit (Merkuriy; timsali: ) – Küneş sistemasınıñ Küneşke eñ yaqın seyyaresidir. Büyüklik ceetinden sekiz seyyare arasında sekizinci sıranı ala. Çıplaq köznen körünip olğan beş seyyareden biri (digerleri Çolpan, Merih, Müşteri ve Zual) olaraq eski devirlerden berli insan oğlunıñ diqqatını çekkendir. Utarit yer beñzeri ya da "qaya" yapılı seyyareler sınfındadır. Küneşke yaqınlığı sebebinen yer yüzünden közetilüvi zordır ve aqqında bilingenler sıñırlıdır.
Golovanivsk
MY undefined Golovanivsk (Голованівськ) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Golovanivsk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 150 kişi (2011 senesi).
Kobeletske
MY undefined Kobeletske (Кобелецьке) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 249 kişi.
Progress (Adıgeya)
MY undefined Progress (Прогресс, Прогресс) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 919 kişi.
232
232 senesi — III asırnıñ bir senesi.
İvanopil (Litın rayonı)
MY undefined İvanopil (Іванопіль) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 753 kişi.
Tugurgoy
MY undefined Tugurgoy (Тугургой; Тыгъурыгъой) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Teuçej rayonında bir aul. Ealisiniñ sayısı 355 kişi.
Şiprage
MY undefined
1122
1122 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Şahtarske
MY undefined Şahtarske (Шахтарське) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 626 kişi (2011 senesi).
Bukaçivtsi
MY undefined Bukaçivtsi (Букачівці) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1504 kişi.
1123
1123 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
233
233 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Vâzovka (Aurgazı rayonı)
MY undefined Vâzovka (Вязовка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 34 kişi.
Mırne (Zaporijjâ vilâyeti)
MY undefined Mırne (Мирне) - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 103 kişi (2011 senesi).
Stara Prıluka
MY undefined Stara Prıluka, Eski Prıluka (Стара Прилука) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Lıpovets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 575 kişi.
1124
1124 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Birinci Cian cenki
thumb|right|285px|I Cian cenki iştirakçileri. Antant ve onıñ tarafdarları yeşil, Merkeziy devletleri portaqal, tarafsız memleketler kül tüsnen kösterilgen. Birinci Cian Cenki XX asırnıñ başında olıp keçti. 1914 senesi iyül 28 künü başlandı. Bir qaç künden soñ bu cenk cian cenkine çevirildi. Dört yıl ve üç ay devam etken (1918 senesi noyabr 11 künü bitti) cenkte otuz üç memleket – o devir insanlıqnıñ 87%-i – iştirak etti.
Cenk yılları iqtisadiy vaziyet ep kerginleşe edi. Fabrikalar qapala, fiyatlar öse, köyler harabe alda ediler. Bu devirde devletke itirazlar ve inqilâbiy ğayeler arta edi. Tek Ukrainada 1915 senesi 117 iş taşlav (забастовка), 1916 senesi – 218 iş taşlavlar olıp keçti. İş taşlavlarda 240 000 işçi iştirak etti.
Küçük Lambat
Küçük Lambat (Утьос, Кучук-Ламбат, Утёс, Кучук-Ламбат) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 182 kişi (2001 senesi).
1125
1125 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
234
234 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Çolpan
Çolpan (-{crh-cyrl:Зоре;crh-latn:Zöre}-, Venera; timsali: ) – Küneş sistemasında, Küneşke uzaqlıq baqımından ekinci sıradaki seyyare. Halq arasında Tañ Yıldızı ve Çoban Yıldızı olaraq da belli. Öz köçeri etrafında, Küneş sistemasındaki diger bütün seyyarelerniñ akis istiqamette döne. Çolpan saat istiqametinde döngen tek bir seyyaredir.
Büyükligi ceetinden Dünya ile beñzerlik köstergeninden Dünya ile qardaş seyyare olaraq da biline. Kök yüzünde Küneşke yaqın yerde bulunğanından ve orbitası Dünyanıñkisine köre Küneşke daa yaqın olğanından yer yüzünden tek Küneş doğmadan evel ve batqandan soñ körünip ola. Onıñ içün Çolpan Aqşam Yıldızı, Saba Yıldızı ve Tañ Yıldızı olaraq da adlandırılğandır. Körünip olğanı vaqıtlarda, kök yüzündeki eñ parlaq cisim olaraq diqqat çeker.
Cemrik
Cemrik (Кизилівка, Джемрік, Кизиловка, Джемрик) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 120 kişi (2001 senesi).
235
235 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Daşkivtsi (Litın rayonı)
MY undefined Daşkivtsi (Дашківці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 214 kişi.
Rozivka
MY undefined Rozivka (Розівка) - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Rozivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 121 kişi (2014 senesi).
Mandinga
thumb|right|250px|Mandinga Mandinga - Romaniyada oturğan bir latina çalğı taqımı.
1126
1126 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Qutlaq
Qutlaq (Веселе, Кутлак, Весёлое, Кутлак) – Qırımnıñ Sudaq şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 431 kişi.
1128
1128 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Blagodatne (Tomaşpil rayonı)
MY undefined Blagodatne (Благодатне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tomaşpil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 68 kişi.
1127
1127 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
236
236 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1129
1129 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Lugınkı
MY undefined Lugınkı (Лугинки) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Luginı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 417 kişi.
Büyük Aqtaçı
Büyük Aqtaçı (Гаршине, Біюк-Актачи, Гаршино, Биюк-Актачи) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 599 kişi (2001 senesi).
Gumerovo (Aurgazı rayonı)
MY undefined Gumerovo (Гумерово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 85 kişi.
237
237 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Çabanov (Adıgeya)
MY undefined Çabanov (Чабанов) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Teuçej rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 34 kişi.
Lisne
MY undefined Lisne (Лісне) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 139 kişi (2011 senesi).
1130
1130 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Kolühiv
MY undefined Kolühiv (Колюхів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 224 kişi.
238
238 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1132
1132 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Yalta şeer şurası
Yalta şeer şurası (Ялтинська міськрада, Ялтинский горсовет) – Qırım yalı boyunda bir regiondır.
Meskün yerler
300px
Lıpnıkı (Luginı rayonı)
MY undefined Lıpnıkı (Липники) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Luginı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 643 kişi.
1131
1131 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
239
239 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1133
1133 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Diriliş: Ertuğrul
Diriliş: Ertuğrul — Ertuğrul Ğazı aqqında türk tarihiy serialı.
İskrınâ
MY undefined İskrınâ (Іскриня) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 219 kişi.
Prıyutivka
MY undefined Prıyutivka (Приютівка) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 310 kişi (2011 senesi).
Prışıb
MY undefined Prışıb (Пришиб) - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 267 kişi (2012 senesi).
Başqırtlar
Başqırtlar (башҡорттар) – esasen Başqırtistanda ve Edil boyunda yaşağan bir halq. Türkiy til zümresine mensüp olğan başqırt tilinde laf eteler.
İllinka
MY undefined İllinka (Іллінка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 449 kişi (2013 senesi).
Gorodışçe (Litın rayonı)
MY undefined Gorodışçe (Городище) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 273 kişi.
240
240 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Ungeni
MY undefined
Ungeni - Moldovada bir şeer. Ungeni rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 38 400 kişi (2016 senesi).
1134
1134 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Merkeziy İmtian Eyyeti (Lehistan)
Eyyet vazifeleri
Merkeziy İmtian Eyyetiniñ esas vazifeleri:
Eyyetniñ terkibi
MİE müdiri (lehçe -{Dyrektor CKE}-) Merkeziy İmtian Eyyetiniñ reberidir. Eyyet 8 bölükten ve  2 ayrı rutbeden ibarettir.
Tıhı
MY undefined Tıhı (Tychy, Tichau) - Lehistanda bir şeer.
Eali sayısınıñ dinamikası
left|475px
Sileziya konurbatsiyası
thumb|right|313px|Tıhı, Lvovskie rondo
Çetuk (qasaba)
MY undefined Çetuk (Четук) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Teuçej rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 433 kişi.
Kitsman
MY undefined Kitsman (Кіцмань) - Ukrainanıñ Çernivtsi vilâyetinde bir şeer. Kitsman rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5 400 kişi (2008 senesi).
1135
1135 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Beş Aran
Beş Aran (Сім'яне, Беш-Аран, Семенное, Беш-Аран) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 807 kişi (2001 senesi).
Halime hatun
Halime hatun — Ertuğrul Ğazınıñ ömür arqadaşı, I Osmannıñ anası. Balaları - Gündüz, Savcı ve Osman.
Dadanovka (Başqırtistan)
MY undefined Dadanovka (Дадановка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 67 kişi.
Japon
Japon (japonca 日本 - Nihoñ, Nippoñ) - şarqiy Asiyada Japon adalarında bulunğan bir memleket.
1136
1136 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
241
241 senesi — III asırnıñ bir senesi.
242
242 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Sadovıy (Giaginskaya rayonı)
MY undefined Sadovıy (Садовый, Чъыгхат) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 211 kişi.
1137
1137 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Qırım Evi
Teşkil etilüv
Qırım Evini teşkil etüv fikri Kyivde 2014 s. peyda olıp, faqat tek 2015 s. yerine ketirilgen edi.
Ukraina vatandaşlarınıñ – em de Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarındaki milliy azlıq ve elbette qırımtatarlarnıñ – aqları ve serbetliklerini temin etmek içün Qırım evi teşkil etilgen.
'Qırım Evi'niñ ilk müdiri, "Qırımnıñ inkişafı vaqfı"nıñ prezidenti Skorık Oleksiy oldı, 2017 senesinden berli şu vazifesinde meşur aktör ve rejisör Ahtem Seitablayev buluna.
Programma müdiri – uquq qorçalayıcı, tasil ve medeniy leyhalarnıñ idarecisi, jurnalist ve 'Qırım SOS' içtimaiy teşebbüsiniñ tesisçilerinden biri Alim Aliyevdir:
''Qırım Evi',Ukrainada, Ukraina ve qırımlılar içün türlü saalarda yañı manalar yaratacaq bir yer olmalıdır'.
Faaliyet
Medeniy ve sanat merkezi olğan Qırım Evi, munaqaşalar keçirmek, kitaplar taqdim etmek, edebiy yarışlar ve halq ögünde çıqış yapmaq, em de uquq qorçalav tedbirlerini ötkermek içün bir meydançıq oldı.
Medeniy saasınıñ dallarından biri edebiyat ola. 2018 s. Qırım Evi, «Qırım inciri» adlı bir ukrain-qırımtatar edebiy yarışını teşkil etken. Bu yarış, tek qırımtatar tili ve edebiyatınıñ inkişafına ve kenişletmesine degil, eki medeniyetiniñ daa yahşı ve teren añlaması içün tercimelerniñ sayısını arttırmağa da yardım ete. Yarış neticesinde ukrain şairleriniñ eserleri ilk kere qırımtatar tiline, qırımtatar yazıcılarınıñ eserleri ise ukrain tiline tercime etilgen. 2018 s. yarışqa 244 eser  (olar arasında 178 ukrain ve 43 qırımtatar tilinde) taqdim etilgen edi.
2019 s. Qırım Evi, «Qırım inciri» ekinci edebiy yarışını ilân etti. Şu yıl  müellifler üç yuzden çoq eser yöneltken ediler. 2018 s. köre, qırımtatar tilinde yazılğan eki kere çoq eser kelgen, em de tercimeler sayısı artqan.
Bundan ğayrı, Qırım Evi, qırımtatar halqınıñ tarihı ve medeniy mirasinen bağlı edebiyatını neşir etmesine yardım eter:
Diger medeniy tedbirler
Qırım Evi, acele meselelerni aktualleştirip faal sürette halq ögünde çıqışlar ve lektsiyalar keçire:
Tasil saası
2018 s. Qırım Evi esasında qırımtatar milliy oyunları dersi peyda olğan vaqıtta tasil saası faal sürette çalışmağa başladı. Bundan ğayrı, bütün istegenler içün bedava qırımtatar tili kursları ve «Laf et!» laqırdı klubu teşkil etildi. .Viki-muarrirliginen bağlı «Qırımtatarca Vikipediyasını yazayıq» tasil tedbiri ve Qırımtatar tiliniñ vaziyetine bağışlanğan konferentsiya keçirildi.
Uquq qorçalav saası Qırım Eviniñ eñ müimlerinden biridir:
«Qırım Evi yüreklerni birleştire»
2017 s. Ukraina mustaqillik kününi qutlamaq içün Qırım Evi, Kyivdeki Poştova ploşçada «Qırım Evi yüreklerni birleştire» ilk qırımtatar open-air kontsertini keçirdi. Kontsertte «Shatur-Gudur» pank-rok gruppası, caz pianisti ve bestekârı Usein Bekirov ve Elzara Batalova kibi qırımtatar icracıları iştirak ettiler. Kontsertke de 2013te Eurovision Song Contest yarışınıñ Ukrainanı temsil eticisi Zlata Ogneviç qoşulğan edi.
Oktâbr ayında 2018 s. «Qırım Evi yüreklerni birleştire» hayriye kontserti keçti. Ses yazuv evinde belli qırımtatar bestekârlar icrasında qırımtatar etnocazı yañğırağan edi. Sanada Ukrain halq artisti, gitaracı Enver İzmaylov, caz yırcısı Aysel Baliç ile pianist ve bestekâr Usein Bekirov bulunğan ediler. Kontsert devamında Qırımdaki balalarğa yardım etmek  içün para toplanıla edi.
2019 s. ukrain şeerlerinde Qırım ve qırımtatar mevzularına bağışlanğan «Qırım Evi yüreklerni birleştire» tedbirleri keçirilgen. Bu leyha Ukraina medeniy vaqfı yardımıi le Mariupol, Herson, Ujğorod, Odesa, Kramatorsk, Harkiv ve Kyiv şeerlerinde ötkerilgen. İyül – avgust 2019 s. devamında cemaat erbapları, Kreml sabıq siyasiy mabüsleri, siyasetçiler ve jurnalistler kibi spikerlernen beraber içtimaiy ve siyasiy muzakereler keçirildi. Eglenceli programma em edebiy oquvdan, em de «Qırım inciri» edebiy antologiyasınıñ tanıtılmasından ibaret olğan. Ukrainlerge qırımtatarlarnıñ medeniyetini daa yaqın köstermek içün bazı şeerlerde kontsertler, bazılarında çölmekçilik dersleri teşkil etilgen edi. Misal içün Mariupol ve Ujğorod şeerlerinde çölmekçilik derslerini Rustem Skibin alıp barğan edi. Odesa ve Herson şeerlerinde ise leyhalarnıñ eglenceli programmasını Usein Bekirov ve Aysel Baliç taqdim etken ediler. Harkiv ve Kramatorsk şeerlerinde Qırım Evi 'Shatur-Gudur' qırımtatar pank-rok gruppasınıñ muzıkası yardımınen yüreklerni birleştirgen edi.
25 avgust 2019 s. Kyivde ötkerilgen ve Ukraina mustaqillik kününe bağışlanğan 'Qırım Evi yüreklerni birleştire'niñ ekinci open-airinde leyhanıñ soñu oldı. Festival çerçivesinde qırımtatar muzıkası yañğıray edi, em de 'Hromadske' taqımı tarafından çıqarılğan ukrain esir deñizcileri aqqında «Keriç esirleri» vesiqalı filmi ilk kere kösterildi. Kontsertniñ eñ meşur iştirakçısı, 2016 s. Eurovision yarışınıñ ğalibesi ukrain yırcısı Jamala oldı. 7 saat devamında Oleksandr Polojınskıy ve «Buvye» gruppası, KYRBASY etno gruppası, Elvira Sarıhalil, «Shatur-Gudur» kibi ukrain ve qırımtatar icracılarınıñ yırı yañğırağan edi.
Fevral ayında 2018 s. Qırım Evi, «Ukrain aqiqatı» internet neşrinen beraber Terroristlikke Qarşı Ameliyatındaki Qırımdan askerler aqqında ikâye etken 'Qırım ateş hattı' foto leyhasını taqdim etti.
«Tamırlar»
1944 s. qırımtatar halqı sürgünliginiñ canlı şaatlarını toplağan 'Tamırlar' kütleviy davranışı.
'Tamırlar' multimedia platformasınıñ maqsadı, bu qorqunçlı facianı başından keçirgen insanlarnıñ ikâyelerini toplamaqtır.
Alim Aliyev:
'Cep telefonlarımıznı, smartfonlarımıznı alıp, qartanalarımız ve qartbabalarımıznıñ yanına kelip, sürgünliknen bağlı biz tizgen sual cedveli boyunca sorav (nasıl er şey edi, sürgünlik nasıl keçe edi, sürgünlikten soñ ilk yılları yaşayış nasıl edi) keçirmege teklif etemiz'.
«Ot topraqnı teşip keçe» teatr leyhası
Fevral ayında 2019 s. Qırım Evinde Qırım rejisörı Galina Cıkayeva tarafından çıqarılğan ve dramaturglar Dena ve Yana Gumennıh oynağanı «Ot topraqnı teşip keçe» teart leyhasınıñ premyerası olıp keçti. Leyha, КримSOSnıñ Qırımdaki işkenceler aqqında şaatları, Amnesty Internationalnıñ Şarqiy Ukrainadaki insan aqlarını bozması ve işkenceler aqqında esabatı esasında yaratıldı. Seyare Kökçe ve Aliye Kencaliyevanıñ qırımtatar şiiriyeti, leyhanıñ bediiy temeli oldı.
Devletlerara alanlarda Qırım mevzusını qorçalav
Qırım Evi Avropa Şurası, Avropa Parlamenti, ATET (ing. OSCE), Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Telükesizlik Şurasında Qırım vaziyetine bağışlanğan qorçalav missiyalarına faal sürette qoşula.
Mayak (Donetsk vilâyeti)
MY undefined Mayak (Маяк) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 204 kişi (2011 senesi).
243
243 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Juravne (Litın rayonı)
MY undefined Juravne (Журавне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 340 kişi.
1139
1139 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Tirupati
MY undefined Tirupati - İndistannıñ Andhra Pradeş ştatında induizm dininde muqaddes olaraq tanılğan şeerdir. Tirupatide 459985 adam yaşay. Meydanı - 28,86 km².
244
244 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1138
1138 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Balabıne
MY undefined Balabıne (Балабине) - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 168 kişi (2011 senesi).
1140
1140 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Buran
MY undefined Buran (Буран) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1023 kişi (2011 senesi).
Voynıliv
MY undefined Voynıliv (Войнилів) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2703 kişi.
Qalmuq Qarı
Qalmuq Qarı (Дмитрове, Калмук-Кари, Дмитрово, Калмук-Кары) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 254 kişi.
Sergiyevskoye (Adıgeya)
MY undefined Sergiyevskoye (Сергиевское, Сергиевскэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1364 kişi.
Bağa
Bağa (Новобобрівське, Бага, Новобобровское, Бага) — Qırımnıñ Aqyar şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 296 kişi.
1141
1141 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Şevçenko (Adıgeya)
MY undefined Şevçenko (Шевченко) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Teuçej rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 622 kişi.
245
245 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Daryevka (Aurgazı rayonı)
MY undefined Daryevka (Дарьевка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 4 kişi.
1142
1142 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Yañı Zelandiya
Yañı Zelandiya (New Zealand; maorice Aotearoa) – Okeaniyada memleket.
Dâkivtsi (Litın rayonı)
MY undefined Dâkivtsi (Дяківці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 363 kişi.
246
246 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Deogarh
MY undefined Deogarh - İndistanda induizmniñ muqaddes şeeridir. Deogarhta 203116 adam yaşay. Meydanı - 337 km².
Arqa Deresi
Arqa Deresi (Миндальне, Арка-Дересі, Миндальное, Арка-Дереси) – Qırımnıñ Sudaq şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 6 kişi.
Seyyare
Halqlarara Felekiyat Birliginiñ, 1919 senesi qabul etken Küneş sistemasınıñ sekiz seyyaresi, küneşke yaqınlıq sırasına köre şulardır:
Bu sekiz seyyareniñ tışında daa evel seyyare olaraq tariflengen Pluton Halqlarara Felekiyat Birliginiñ yañı tariflemesine köre kiçik seyyare olaraq qabul etile.
Abhaziya Cumhuriyeti
Abhaziya Cumhuriyeti (abhazca Аҧсны, Аҧсны Аҳәынҭқарра - Apsnı Ahuıntkarra, Абхазия, Республика Абхазия) - ğarbiy Asiyanıñ Kavkaz regionında bir devlet. Mustaqilligi tek Rusiye, Nikaragua, Venesuela, Nauru ve Vanuatu tarafından tanılğan. Dünyanıñ başqa devletleriniñ noqta-i nazarı şu ki, Abhaziya Gürcistannıñ bir parçasıdır. Gürcistan esas qanunına binaen regionnıñ statusı - Abhaziya Muhtar Cumhuriyeti (gürcice აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა).
Antoninı
MY undefined Antoninı (Антоніни) - Ukrainanıñ Hmelnıtskıy vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2692 kişi (2001 senesi).
247
247 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Bay Geldi
Bay Geldi (Трудове, Бай-Ґельді, Трудовое, Бай-Гельди) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1450 kişi (2001 senesi).
1144
1144 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Verbova (Tomaşpil rayonı)
MY undefined Verbova (Вербова) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tomaşpil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 608 kişi.
Smolçev-Malinovskiy
MY undefined Smolçev-Malinovskiy (Смольчев-Малиновский, Смольчев-Малиновск) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 97 kişi.
Közyaş divar
“Közyaş divar” destanı Eşref Şem’i-zadeniñ yaratıcılığını ve zemaneviy qırımtatar edebiyatını cian seviyesine kötergen eserdir. Bu eser qadimiy facialı efsane esasında yazılğan. Efsanede böyle vaqia tasvirlene: yaş qadınnı ğarez, pahıl, küncü insanlar beftan yerde cin-şeytanğa uydı dep, qabaatlaylar ve tiriley taş isar içine qalaylar. Yaş qadın isar içinde taş kesile, isarda qaldırılğan eki teşikniñ birinden közyaş kibi temiz suv aqa, ekinciden ise ana sütü aqa.
Eserniñ neşir etilüv tarihı mürekkep oldı. 1969 senesi “Toğan qaya” cıyıntığında destannıñ birinci qısmı “Toğan qaya” serlevasınen neşir etildi. Soñra 1978 senesi şiirler ve poemalar kitabında “Aslıhan” serlevasınen kene tek birinci qısmı basıldı. Edip sağ olğanda “Közyaş divar” destanı tolu kölemde neşir etilmedi, çünki kommunist nezareti ruhset bermedi. Bunıñ sebebini eserniñ mündericesi ile tanış olğandan soñ añlamaq mümkün. Destan tolu kölemde birinci kere “Yıldız” mecmuasınıñ saifelerinde dünya yüzü kördi (1990 s. No. 4-5). Niayet, “Közyaş divar” destanı 1996 senesi Aqmescitte ayrı kitap şeklinde derc olundı.
Harkiv vilâyeti
Rayonlar:
Şeerler:
Şeer şeklinde qasabalar:
1145
1145 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Novoselivka
MY undefined Novoselivka (Новоселівка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 392 kişi (2011 senesi).
Küçük Mamşaq
Küçük Mamşaq (Долинка, Кучук-Мамшак, Долинка, Кучук-Мамшак) - Qırımnıñ Krasnoperekopsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 771 kişi (2001 senesi).
İbrani tili
İbrani tili yada İvrit tili (öz adı עִבְרִית, İvrit) – Afro-Asiya til ailesiniñ samiy taqmından bir tildir. İsrailniñ resmiy tili.
left|upright=1.5|thumb|Siloam şeerinde bir ükümdar hızmetçisiniñ mezarında tapılğan bir İbranice yazı. Alimlerge köre Milâttan Evel VII asırda yapılğandır.
Skıtka
MY undefined Skıtka (Скитка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Lıpovets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 578 kişi.
249
249 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Oysunki
Oysunki (Ростуче, Ойсункі, Растущее, Ойсунки) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 363 kişi (2001 senesi).
1147
1147 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
1146
1146 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Berezivka (şeer)
MY undefined Berezivka (Березівка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde bir şeer. Berezivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 13 421 kişi (2016 senesi).
250
250 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Borskiv
MY undefined Borskiv (Борсків) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 267 kişi.
Kasânivka (Tomaşpil rayonı)
MY undefined Kasânivka (Касянівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tomaşpil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 46 kişi.
Mıhaylivka (Rovenkı şeer şurası)
MY undefined Mıhaylivka (Михайлівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 811 kişi (2011 senesi).
Petrove
MY undefined Petrove (Петрове) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Petrove rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7 593 kişi (2011 senesi).
Zalujne (Litın rayonı)
MY undefined Zalujne (Залужне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 277 kişi.
Bilşivtsi
MY undefined Bilşivtsi (Більшівці) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2254 kişi (2005 senesi).
Luc
MY undefined Luc (Łódź) – Lehistanda bir şeer, Luc voyevodalığınıñ merkezi.
Eali sayısınıñ dinamikası
thumb|right|320px
1148
1148 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Bruslıniv
MY undefined Bruslıniv (Бруслинів) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 985 kişi.
1149
1149 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Şunduk (hutor)
MY undefined Şunduk (Шундук) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Teuçej rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 15 kişi.
Pervomayske (Donetsk vilâyeti)
MY undefined Pervomayske (Первомайське) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 542 kişi (2011 senesi).
Zarvanka
MY undefined Zarvanka (Зарванка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 11 kişi.
Aqtaçı
Aqtaçı (Фурмановка, Актачи, Фурмановка, Актачи) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 811 kişi (2001 senesi).
Şenderivka (Lıpovets rayonı)
MY undefined Şenderivka (Шендерівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Lıpovets rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 231 kişi.
Kusıkivtsi
MY undefined Kusıkivtsi (Кусиківці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Litın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 433 kişi.
Novomırgorod
MY undefined Novomırgorod (Новомиргород) - Ukrainanıñ Kirovograd vilâyetinde bir şeer. Novomırgorod rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 11 677 kişi (2011 senesi).
252
252 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Tambovskiy (Adıgeya)
MY undefined Tambovskiy (Тамбовский, Тамбовскэр) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Giaginskaya rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 580 kişi.
253
253 senesi — III asırnıñ bir senesi.
Şaban Oba
Şaban Oba (Ароматне, Шабан-Оба, Ароматное, Шабан-Оба) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 711 kişi (2001 senesi).
1151
1151 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Vıla (Tomaşpil rayonı)
MY undefined Vıla (Вила) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tomaşpil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1049 kişi.
Doñuzlav
Doñuzlav (Донузлав, Красноярське, Донузлав, Красноярское) — Qırımnıñ Aqmeçit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 788 kişi (2001 senesi).
Dobrovolnoye (Başqırtistan)
MY undefined Dobrovolnoye (Добровольное) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Aurgazı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 64 kişi.
Bolehiv
MY undefined Bolehiv (Болехів, Bolechów) - Ukrainanıñ İvano-Frankivsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 11,3 biñ kişi.
Lımançuk
MY undefined Lımançuk (Лиманчук) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 920 kişi (2011 senesi).
254
254 senesi — III asırnıñ bir senesi.
1153
1153 senesi — XII asırnıñ bir senesi.
Santyago
MY undefined Santyago (Santiago de Chile) - Çilenıñ paytahtı.
Yedi Quyu rayonı
Yedi Quyu rayonı (Семіколодязний (Ленінський) район, Семиколодезный (Ленинский) район) - şarqiy Qırımda Kerç yarımadasında bir rayondır.
Krasnânka (Tıvriv rayonı)
MY undefined Krasnânka (Краснянка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tıvriv rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 276 kişi.