cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Osman
Огъузларнынъ Кайы боюндан олгъан Османогъуллары, башында Сельчюкълылар тарафындан Анкаранынъ гъарбындаки Къараджадагъ топракъларына ерлештирильди. О вакъытта башларында олгъан Эртугърул Гъази, Византия сынъырында кенардаки бей олып вазифе япа эди. Османогъуллары заман ичинде Сёгут ве Доманични алдылар. Эртугърулнынъ ерине кечкен огълу Осман Гъази, Византиягъа багълы Къараджахисар, Биледжик ве Инегольни фетих этти. Бу арекетлернен 1299-да Османлы Девлетининъ темеллери атылды.
Strusove
MY undefined Strusove (Струсове) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 55 kişi.
Zaporijjâ vilâyeti
Rayonlar:
Şeerler:
Şeer şeklinde qasabalar:
Köy (rayonı merkezi):
Vınogradiv
MY undefined Vınogradiv (Виноградів, Nagyszőlős) - Ukrainanıñ Zakarpattâ vilâyetinde bir şeer. Vınogradiv rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 25 383 kişi.
1620
1620 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Pogorelovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Pogorelovskaya (Погореловская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 63 kişi.
593
593 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
1621
1621 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Bahreyn
Bahreyn, resmiy adı Bahreyn Malikligi (arapça البحرين - -{al-Bahrayn}-, مملكة البحرين - -{Mamlakat al-Bahrayn}-) - Asiyada memleket.
Altay ülkesi
Altay ülkesi (Алтайский край) - Rusiyenıñ bir ülkesidir. Merkezi - Barnaul şeeri.
Rayonlar:
Şeer şuraları:
Şeerler:
Şeer şeklinde qasabalar:
Köyler:
1-ci İtqul
MY undefined 1-ci İtqul (1-е Иткулово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 926 kişi.
Türkiy devletler
Türkiy devletler - türkiy tiller laf etip aynı cedden kelgen devletler:
Rus Biy Ğazı
Rus Biy Ğazı (Дворіччя, Бій-Гази Російські, Двуречье, Бий-Газы Русские) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 493 kişi (2001 senesi).
Balıkesir (il)
Balıkesir - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Petropavlivka
MY undefined Petropavlivka (Петропавлівка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Petropavlivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9 177 kişi (2001 senesi).
594
594 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
1622
1622 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Aşıq oyunı
Aşıq oyunı - qoynıñ, eçkiniñ aşıq kemiginen oynalğan bir bala oyunıdır. Aşıq kemigi yerge tüşken yağına köre derecelenir. "Talşı" aşıq kemiginiñ qırıntılı olğan yan betidir. Eñ yüksek derece ondadır. "Talşı"nıñ qarşısı "Tav"dır. Ekinci yüksek derece ondadır.
Pogost (Velsk rayonı)
MY undefined Pogost (Погост) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 455 kişi.
Aşıq oyunı
Aşıq kemigi bet üstü turğanda "Bük" olur, sırt üstü turğanda "Şıq" olur. Eñ tüşük derece "şıq"tır. Aşıq kemigi yerge bızıq tüşerse "Dişir" olur, oyun bızılır. Oyunğa qatılğanlar başlatacaq balağa birer aşıq berirler. Aşıqlar yerge atılıp şaşılır. Eñ yüksek dereceli kelgen aşıq birinci çertme aqqına saiptir. Aşıq saibi bala aşığını çertkende urğan aşıqnı alır. Uramasa sıra soñraki derecedeki aşıqnıñ saibi balağa keçer. Yerdeki aşıqlar bitken soñra, yañı oyun başlar.
thumb|600px|center| Aşıqnıñ dört turuvı: talşı, tav, bük, şik
Hmilnık
MY undefined Hmilnık (Хмільник) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer. Hmilnık rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 27 900 kişi.
Qaraba Köküş
Qaraba Köküş (Кукушкіне, Караба-Кокюш, Кукушкино, Караба-Кокюш) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 111 kişi (2001 senesi).
Gladkovıçi
MY undefined Gladkovıçi (Гладковичі) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 763 kişi.
595
595 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Mirnıy (Krasnogvardeyskoye rayonı)
MY undefined Mirnıy (Мирный, Мамырныгъ) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Krasnogvardeyskoye rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 10 kişi.
1623
1623 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Sıbır tili
Sıbır tili (öz adı: Sıbır tel) - Sıbırlarnıñ tildir.
Teklivka (Krıjopil rayonı)
MY undefined Teklivka (Теклівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Krıjopil rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 53 kişi.
Geşem Necefzade
Geşem Necefzade (Qəşəm Nəcəfzadə; 1959 s. aprel 1 künü doğ.) - Azerbaycan şair ve yazıcısı.
Nosivka
MY undefined Nosivka (Носівка) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Nosivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 19 500 kişi (2006 senesi).
Qalay (qasaba)
Qalay (Азовське, Калай, Азовское, Калай) — Qırımnıñ Canköy rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3811 kişi (2011 senesi).
Toşe Proeski
thumb|right|Toşe Proeski Toşe Proeski (makedonca:Тодор „Тоше" Проески) (1981 - 2007) - makedon yırcısı.
1-ci Türkmen
MY undefined 1-ci Türkmen (1-е Туркменево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1043 kişi.
1625
1625 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Çile gimni
Çile gimni (Himno nacional de Chile) - Çile Cumhuriyetiniñ milliy gimni.
Sözleriniñ müellifi - Eusebio Lillo.
Aq Qaya
thumb|right|250px|Aq Qaya Aq Qaya (Ак-Кая, Ак-Кая) — Qırımda Qarasuvbazar şeerine yaqın bulunğan bir qaya. Qırımnıñ eñ belli ve emiyetli qayası.
Çile gimni
İspan tili
I
Podgorodye (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Podgorodye (Подгородье) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 71 kişi.
Çile gimni
İspan tili
II
III
1624
1624 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Çile gimni
İspan tili
IV
V
VI
Morozivka (Murovani Kurılivtsi rayonı)
MY undefined Morozivka (Морозівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 617 kişi.
Gnativka (Hmilnık rayonı)
MY undefined Gnativka (Гнатівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 355 kişi.
Linkin Park
-{Linkin Park}- — Amerika Qoşma Ştatlarında oturğan bir alternativ rok çalğı taqımı, 1996 s. teşkil etilgen. Azaları:
596
596 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Linkin Park
İhtar
-{T|Linkin Park}-
Sofiyivskıy
MY undefined Sofiyivskıy (Софіївський) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 050 kişi (2011 senesi).
Obuhivka (Dnipropetrovsk vilâyeti)
MY undefined Obuhivka (Обухівка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 8 266 kişi (2001 senesi).
Pervomayskıy (şeer şeklinde qasaba)
MY undefined Pervomayskıy (Первомайський) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 834 kişi (2011 senesi).
Braynigeberg
thumb|Braynigeberg
Braynigeberg (Breinigerberg) - Almaniyada bir köy.
Ealisi: 971 kişi
Deñizge nisbeten yüksekligi: 261 m.
Vıgoda (Krıjopil rayonı)
MY undefined Vıgoda (Вигода) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Krıjopil rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 68 kişi.
Balıqlava
Balıqlava (Балаклава, Балаклава) – cenüp-ğarbiy Qırımda bir şeerdir.
Berşad
MY undefined Berşad (Бершадь) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer. Berşad rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 13 300 kişi.
I Petro
I Petro Alekseyeviç Romanov (Пётр I Алексеевич Романов (Великий), 1672 — 1725) — Rusiye İmperiyasınıñ çar ve imperatorı. Rusiyede çoq avropalı reformalarını yapqan edi. Onıñ anası — Natalya Narışkina — qırımtatar mırzası Mordka Kubrat (Narış), qabilesinden edi. 1711 s. Prut seferini yaptı, amma qırımtatar ordusı tarafından qırşavlap, tek osmanlı vezirine qabar berüv Petroğa qırşavlavdan çıqmağa yardım etti. 1725 s. şahzadesiz (özü bir dane oğlan balasını, Alekseyni, öldürdi) öldi. Apayı sabıq köylü Yekaterina (Marta Samuilovna), imperatriçe oldı.
Çarlığından evelki yılları
thumb|right|Yaş Petro parsunada Petro 1672 s. mayısnıñ 30 (iyünniñ 9) künü doğdı : «В нынешнем во 180 году Маия в 30 день, за молитв Святых отец, Бог простил Царицу Нашу и Великую Княгиню Наталию Кирилловну, а родила Нам сына, благовернаго Царевича и Великаго Князя Петра Алексеевича всея Великия и Малыя и Белыя России, а имянины его Июня 29 числа». — Tolu qanunlar toplamı, cılt I, saife 886
Doğğan yeri tam bilinmegen. Bazı tarihçılarğa köre Petro Moskva Kremlindeki Teremnoy sarayında doğdı, bir rivayetke köre ise doğğan yeri - Moskav yanındaki Kolomenskoye köyü.
Petronıñ babası olğan çar Aleksey Mihayloviçniñ çoq balası edi. Petro balalarından on dörtüncisi edi, lâkin çarnıñ ekinci apayı Natalyanıñ doğurğan birinci balası. İyünniñ 9-ında şahzade Çudov keşişhanesinde protopop Andrey Savinov tarafından vaftiz etilgen. Adı "Petro" dep qoyulğanınıñ sebebi belli degil. Bu ad ne Romanovlarda edi, ne Narışkinlerde.
1676 s. Petronıñ babası, çar Aleksey Mihayloviç, öldi. Petro o zaman üç yaşında edi. Petronıñ ağası Födor Alekseyeviç Aleksey Mihayloviçniñ vasiyi oldı. Petro tek başlanğıç tasil körgen ve ömür boyunca yañlışlarnen yazğan edi, onıñ söz zenginligi zayıf edi.
Bay Oğlu Qıpçaq
Bay Oğlu Qıpçaq (Вогні, Бай-Оглу-Кипчак, Огни, Бай-Оглу-Кыпчак) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 676 kişi (2001 senesi).
Arma Eli
Arma Eli (Батальне, Арма-Елі, Батальное, Арма-Эли) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 476 kişi (2001 senesi).
597
597 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Kurılivka (Hmilnık rayonı)
MY undefined Kurılivka (Курилівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 797 kişi.
Vinogradnoye
Vinogradnoye (Виноградне, Виноградное) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1357 kişi (2011 senesi).
1627
1627 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Avropa Birligi
thumbnail|right|200px|Avropa Birliginiñ bayrağı Avropa Birligi ya da AB (European Union, Union Européenne) - Avropadaki 27 mustaqil memleketten ibaret bir ittifaqtır. Siyasiy merkezi Brüksel, eñ balaban şeeri Berlindir.
Avropa Birligi, bütün aza memleketleri bağlağan standart qanunlar vastasınen, insan, eşya, hızmet ve sermiya dolaşuvı serbestliklerini qapsağan bir ortaq bazar (tek bazar) keliştirgen. Birlik içinde çiftçilik, balıqçılıq ve yerli inkişaf siyasetlerinden ibaret olğan ortaq bir ticaret siyaseti bar. Birlikke aza memleketleriniñ on doquzı, euro adlı ortaq para birlemini qullanmağa başlağan. Avropa Birligi, aza memleketlerini Dünya Ticaret Teşkilâtında, G7 töpelerinde ve Birleşken Milletlerde temsil etip tış siyasetlerinde de rol oynay. Birlikniñ yigirmi yedi azasından yigirmi biri NATO-nıñ da azasıdır. Şengen Añlaşması uyarınca birlik azası memleketler arasında pasport kontroliniñ lâğu etilüviniñ da arasında bulunğanı pek çoq adliye mevzusı ve içki davalarında Avropa Birliginiñ payı buluna.
Almatı vilâyeti
Almatı vilâyeti (Алматы облысы; Алматинская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Taldıqorğan.
Dibrovıntsi
MY undefined Dibrovıntsi (Дібровинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 379 kişi.
Almatı vilâyeti
Şeerler:
Sumı vilâyeti
Sumı vilâyeti (Сумська область) - Ukrainanıñ bir vilâyeti. Merkezi - Sumı şeeri.
Rayonlar:
Şeerler:
Şeer şeklinde qasabalar:
Zolotogirka
MY undefined Zolotogirka (Золотогірка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Murovani Kurılivtsi rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 kişi.
1628
1628 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Pustoha
MY undefined Pustoha (Пустоха) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 158 kişi.
598
598 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Podpâlusye
MY undefined Podpâlusye (Подпялусье) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Ay (kök cismi)
Ay (timsali: ) — Dünyanıñ birden bir tabiiy yoldaşı ve Küneş sistemasında beşinci eñ büyük yoldaştır. Nil Armstrong, AQŞniñ Apollo 11 uçquçınıñ komandanı olaraq, Ayda yürgen ilk insan oldı.thumb|250px|Tolğun ay
Zimino
Zimino (Зимине, Зимино) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 019 kişi (2001 senesi).
2-ci İtqul
MY undefined 2-ci İtqul (2-е Иткулово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 853 kişi.
Aviatorske
MY undefined Aviatorske (Авіаторське) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 403 kişi (2013 senesi).
Zamruq
Zamruq (Берегове, Замрук, Береговое, Замрук) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 870 kişi (2001 senesi).
599
599 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
1630
1630 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
1629
1629 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Aqmola vilâyeti
Aqmola vilâyeti (Ақмола облысы; Акмолинская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Kokşetav.
Gnivan
MY undefined Gnivan (Гнівань) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 14 400 kişi.
Zaza tili
Zaza tili - Türkiyeniñ şarqında laf etilgen İnd Avropa til ailesiniñ İraniy tiller gruppasına ait bir İran tili. Hususan Tunceli ve Bingöl şeerlerinde laf etile. Etnologue malümatnamesine köre 2,5 millionğa yaqın insan tarafından laf etile.
Novogrodivka
MY undefined Novogrodivka (Новогродівка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 15 512 kişi (2011 senesi).
600
600 senesi — VI asırnıñ bir senesi.
Toqluq
Toqluq (Багатівка, Токлук, Богатовка, Токлук) – Qırımnıñ Sudaq şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 718 kişi.
1631
1631 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Babınıçi
MY undefined Babınıçi (Бабиничі) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 127 kişi.
Nyımodlin diyalekti
Nyımodlin diyalekti (öz adı: djalykt ńymodliński ślůnskij godki) silez tiliniñ bir diyalektidir. Nyımodlin diyalektiniñ taşıyıcılar sayısı 1 250 000-ge yaqın.
Mala Klitınka
MY undefined Mala Klitınka (Мала Клітинка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 115 kişi.
Ay
Ay:
Ay (zaman)
Ay — zaman arası.
Milât ve icret taqvimlerinde on eki ay bar.
Podholmişnaya
MY undefined Podholmişnaya (Подхолмишная) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 kişi.
1632
1632 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Borağan
Borağan (Овражне, Бораган, Овражное, Бораган) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 114 kişi (2001 senesi).
Abdrahman (Baymaq rayonı)
MY undefined Abdrahman (Абдрахманово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 239 kişi.
601
601 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Molla Eli (Seyitler rayonı)
Molla Eli (Піни, Молла-Елі, Пены, Молла-Эли) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 505 kişi (2001 senesi).
Mıronivskıy
MY undefined Mıronivskıy (Миронівський) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 8 045 kişi (2013 senesi).
Faşçivka (Antratsıt rayonı)
MY undefined Faşçivka (Фащівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 368 kişi (2013 senesi).
1633
1633 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Jdanivka
MY undefined Jdanivka (Жданівка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 12 985 kişi (2011 senesi).
Barbados
Barbados - Şimaliy Amerikada bir devlet.
Baqu
MY undefined Baqu (Bakı) — Azerbaycannıñ paytahtı. thumb|left |Baqu
Holmı
MY undefined Holmı (Холми) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 256 kişi.
Nikolay Karamzin
Nikolay Mihayloviç Karamzin (Никола́й Миха́йлович Карамзи́н; 1766 s., dekabr 1 [12], Znamenskoe, Simbir guberniyası, Rusiye İmperiyası — 1826 s., may 22 [iyün 3], Sankt-Peterburg, Rusiye İmperiyası) — belli rus bir tarihçıdır.
602
602 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1634
1634 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Rujın rayonı
Rujın rayonı (Ружинський район) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir rayondır.
Buda-Golubiyevıçi
MY undefined Buda-Golubiyevıçi (Буда-Голубієвичі) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 27 kişi.
Rujın rayonı
Meskün yerleri
Şeer şeklinde qasaba:
Köyler:
Qasabalar:
Rudnıtsâ
MY undefined Rudnıtsâ (Рудниця) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1275 kişi.
1635
1635 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
603
603 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Gannivka (Orativ rayonı)
MY undefined Gannivka (Ганнівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 15 kişi.
Qadış
Qadış (Воронки, Кадиш, Воронки, Кадыш) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 126 kişi (2001 senesi).
Pokrovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Pokrovskaya (Покровская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 70 kişi.
Valyanivske (Lugansk vilâyeti)
MY undefined Valyanivske (Вальянівське) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 446 kişi (2011 senesi).
Zbrankivtsi
MY undefined Zbrankivtsi (Збраньківці) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 29 kişi.
Mogilöv
MY undefined
Mogilöv (belarusça Магілё́ў; rusça Могилёв) - Belarusde bir şeerdir, Magilöv vilâyetiniñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 369 200 kişi (2006 senesi).
Refat Appazov
1920 senesi sentâbr 8-de Aqmescitte dünyağa kelgen Refat Appazov ilk tasilini Yalta şeerinde Qırımtatar mektebinde başladı, sekizinci sınıftan Rusça oqudı. Oquvdan soñ 1939 senesi Moskvadaki N. Bauman adına Yüksek Tehnik oquv yurtuna (sabıq Şuralar Birliginde eñ nufuzlı oquv yurtlarından biri) kire.
Oquvnı tamamlağan soñ Moskva civarında Kaliningrad (şimdi Korolöv) şeerindeki ilmiy-tetqiqiy institutta çalışıp başlay, mında o ilki uzun menzilli raketler ve ŞSCB raket-kâinat tehnikası umumiy proyekt müendisi, meşur Sergey Korolöv ile tanıştı ve onıñ bivasta reberligi altında 20 yıl çalıştı. Refat Appazov tez arada yetekçi proyekt müendisler sırasında yer alıp, Çolpan ve Merih yoldaşlarına yollanılğan kâinat apparatları, Sovet-Amerika "Soyuz-Apollon", "Energiya-Buran" raket-kâinat kompleksleriniñ proyektlerine qoşuldı.
Refat Appazov 200-den ziyade ilmiy işler müellifidir. 1935 senesiniñ devamında bir zamanlar özüniñ oquğanı Bauman aliy tehnikiy oquv yurtunda ve Moskva Aviatsiya İnstitutında ocalıq yaptı, olacaq alimlerni azırladı.
Ömrüniñ esas qısmını ilimge, qapalı, gizli müessiselerde çalışuvğa bağışlağan Refat Appazov tabiiy ki, milliy areketke açıqtan-açıq qoşulıp olamadı. 1987 senesi Qırımtatar milleti kütleviy sürette Vatanğa qaytıp başlağandan soñra milliy areket saflarına qoşuldı. 1990 - 1991 senesi V. Dogujiyev reberligindeki Qırımtatar halqınıñ problemlerinen oğraşqan devlet komissiyasınıñ azası oldı. 1991 senesi Aqmescitte olıp keçken Qırımtatar halqınıñ Qurultayında iştirak etti ve Mecliske saylandı. 2008 senesinde vefat etti.
Menbalar
Kalgay mecmuası
Hafuz
Hafuz (Приморський, Приморский) — şarqiy Qırımnıñ Kefe şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 14 860 kişi (2011 senesi).
Bartın (il)
Bartın - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
Aşağı Degirmenköy
Aşağı Degirmenköy (Нижнє Запрудне, Нижній Деґірменкой, Нижнее Запрудное, Нижний Дегирменкой) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 90 kişi (2001 senesi).
1636
1636 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
604
604 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Solneçnoye (Kefe şeer şurası)
Solneçnoye, Paşa Töpe (Сонячне, Солнечное) – Qırımnıñ Kefe şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 930 kişi.
Abdulkerim (Baymaq rayonı)
MY undefined Abdulkerim (Абдулкаримово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 425 kişi.
Sergey Solovyov
Sergey Mihayloviç Solovyov (Серге́й Миха́йлович Соловьёв; 1820 s., may 5 [17], Moskva, Rusiye İmperiyası — 1879 s., oktâbr 4 [16], Moskva, Rusiye İmperiyası) — rus bir tarihçıdır.
Poreçye (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Poreçye (Поречье) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 17 kişi.
Vçorayşe
MY undefined Vçorayşe (Вчорайше) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 308 kişi.
Buliv
MY undefined Buliv (Булів) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy.
Qocalaq
Qocalaq (Красноармійське, Коджалак, Красноармейское, Коджалак) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 467 kişi (2001 senesi).
Zaliznıçne (Vinnıtsâ vilâyeti)
MY undefined Zaliznıçne (Залізничне) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1034 kişi.
Fenerbahçe sport klubu
Esasçıları Ziya, Ayetullah ve Necip beylerdir. İlk prezidenti Ziya beydir. Evelce renkleri sarı-beyaz olıp 1909 senesi sarı-lâcivertke çevirilgendir. Şimdiki prezidenti Ali Koçtır. Stadionı, Şükrü Saracoğlu stadionı Türkiyeniñ eñ zemaneviy stadionı olıp 2009 -{UEFA}- kubogı finalınıñ oynalğan yeri edi. Stadion ismini klubnıñ eñ uzun müddet prezidentlik etken kişisi Şükrü Saracoğlundan alğandır.
Fenerbahçe Basketbol Taqımı 2016-2017 senesi -{Euroleague}- çempionı olğan ve Türkiye basketbol tarihınıñ eñ büyük muvafaqiyetini qazanğandır.
1637
1637 senesi — XVII asırnıñ aasenesi.
Batman (il)
Batman - Türkiye Cumhuriyetiniñ bir vilâyeti.
605
605 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Vasılkivka
MY undefined Vasılkivka (Васильківка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Vasılkivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 11 885 kişi (2011 senesi).
1639
1639 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Lübar
MY undefined Lübar (Любар) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Lübar rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 2482 kişi.
Jıvotivka
MY undefined Jıvotivka (Животівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 816 kişi.
Gusarivka (Ovruç rayonı)
MY undefined Gusarivka (Гусарівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 13 kişi.
Vışneve (Rujın rayonı)
MY undefined Vışneve (Вишневе) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 293 kişi.
606
606 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1640
1640 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Abzaq (Baymaq rayonı)
MY undefined Abzaq (Абзаково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 144 kişi.
Krınıçne
MY undefined Krınıçne (Криничне) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 4 097 kişi (2011 senesi).
Pereyaslav radası
thumb|350px|Sovet poçta markasında Pereyaslav radası Pereyaslav radası (Перея́славська ра́да) — 1654 senesi yanvarnıñ 18-inde olğan Ukraina qazaqlarınıñ toplaşuvı. Bu toplaşuvda qazaqlar Rusiyenen itifaq qurmağa qarar ettiler.
thumb|300px|[[Bogdan Hmelnitskiyniñ Aleksey Mihayloviçke mektüp]]
Aqtöbe vilâyeti
Aqtöbe vilâyeti (Ақтөбе облысы; Актюбинская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Aqtöbe.
Yeudilik
thumb|100px right|thumb|250px|Yudaika (saat yönünde yuqarıdan aşağığa): [[Sebt mumları, el yuvuv qumanı, Humaş ve Tanah, Tevrat işaret asası, şofar ve etrog qutusı.]] Yeudilik (ibranice יהודה - Yehudah) - bir tañrılı İbraimiy dinlerniñ ilkidir. Yeudilik peyğamberi Musa. Yeudilikiñ muqaddes kitabı Tevrattır. 2007 senesi tahminiy yeudi ealisi 13,2 million kişi edi. Bularnıñ 41% İsrailde yaşay edi. 110px|left|thumb|Yedi qolu şamdan, [[Menora]] 250px|thumb|left|[[Saraybosnada bir sinagoga.]] Yeudilik, temelleri Tanahta ve Talmud ve diger diniy metinlerde añlatılğan ahlâq ve ilkeleri olğan bir tañrılı bir dindir. Künümizde şimdi barlığını devam ettirgen eñ eski dinlerden birevidir. Yeudilikke keçmek içün mahsus bir merasim kerekmey.
Tarih
Yeudi inançına köre tañrı Yeudi halqınen eki aht yasağan emir ve yasaqlarını Tevratta bildirgendir.
Pek Yeudige köre İbraim nebi ilk İbraniydir. Nuh nebiden soñ putperestlikni ilk qabul etmey tek bir ilâhqa inanğan kişi olğanına inanırlar. Tañrı İbraimge oğulları olacağını müjdeler (Yaratılış 15:5). İsmail ve İshaq isimli eki oğlu olur. İshaq tañrınıñ bildirgeni dayın atasınıñ missiyasını devam eter. Kenan Diyarı İshaq nebige tañrı tarafından vade etilgendir. İshaqnıñ oğlu Yaqup Mısırğa köçe. Zamannen Yaqup nebiniñ halqı Mısırlılarğa qul ola. Yakupnıñ evlâtlarından birevi, Musa, halqını Mısırdan qaçırıp Sina Dağına ketire. Mında tañrınıñ oña bergen Tevratnı halqına bere (M.E. 1313 ya da Yeudi taqvimine köre 2448). Olarnı Kenan Diyarına alıp kete. Musanıñ qardaşı Arun ve onıñ soyundan kelgen aqaylarnı tañrı oğlu din adamları olaraq ata (Çıqış 28:1, 2–4).
Yeudiler Kenan Diyarına yerleşeler ve Şiloh (İbranice: Siloh) ibadethanesini yasaylar. Bu ibadethanesiniñ tikili qalğanı 300 yıl boyunca Yeudiler tañrı tarafından çeşit müsibetler ve işğallernen sınalalar. Sapqınlıqları töpege yetkende tañrı Kenan Diyarınıñ şarq-cenüp yalılarında yaşağan Filistinlilerniñ Şiloh İbadethanesini elge keçirmelerine musaade ete. Yeudiler diger milletler dayın bir devlet qurmağa isteyler. Vilâyette zaman içinde küçlengen Yeudiler akimler vaqtından soñra bir Yeudi qırallıqnı quralar ve başına Yeudilerniñ qıralı olaraq Şaul keçe. Şaulnıñ ölüminden soñ, Yeudi Qırallığınıñ başına Davud (David Ha-Meleh) keçe. Davudnıñ ölmesinen Yeudi Qırallığınıñ başına Davudnıñ oğlu Suleyman (İbranice: Şlomo Ha-Meleh) keçe. Suleyman vaqtında Yeudi Qırallığı altın çağlarını yaşay. Qudus şeeri Yeudilerniñ eñ balaban şeeri alına kele. Suleyman Qudusqa (Yeruşalayim) Suleyman Mabedi (Beth Hamikdaş) denilgen balaban bir mabet yasata. Beth Hamikdaşnıñ bugün tek Ğarbiy Divarı sağlam qalğandır. Bu divarğa Ağlama Divarı denile.
Portnovskaya
MY undefined Portnovskaya (Портновская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 3 kişi.
Velıka Rostivka
MY undefined Velıka Rostivka (Велика Ростівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 709 kişi.
Novogrıgorivka
MY undefined Novogrıgorivka (Ногригорівка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 391 kişi (2013 senesi).
607
607 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Vapnârka
MY undefined Vapnârka (Вапнярка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 8200 kişi.
Tiflis
MY undefined Tiflis (Gürcice თბილისი - Tbilissi) – Gürcistan Cumhuriyetiniñ paytahtı ve eñ balaban şeeridir.
1642
1642 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Çaplıne
MY undefined Çaplıne (Чаплине) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 928 kişi (2011 senesi).
Oğuz Oğlu
Oğuz Oğlu (Чернишове, Огуз-Оглу, Чернышёво, Огуз-Оглу) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 216 kişi (2001 senesi).
608
608 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1641
1641 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Aleksey Mihail oğlu
Aleksey Mihail oğlu Romanov em Tınıq (Алексе́й Миха́йлович Романов Тиша́йший, 1629 — 1676, Moskva)— Rusiyenıñ bir ükümrandır (1645 — 1676).
Balabanivka (Orativ rayonı)
MY undefined Balabanivka (Балабанівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 952 kişi.
Kumanivka
MY undefined Kumanivka (Куманівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 413 kişi.
Nayman
Nayman (Абрикосівка, Найман, Абрикосовка, Найман) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 372 kişi.
Golubivka (Rujın rayonı)
MY undefined Golubivka (Голубівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 822 kişi.
Tüs
thumb|300px|right|Renkli qalemler Tüs, ya da renk, kategoriyalarğa "qırmızı", "yeşil", "mavı" ve saire uyğan insan körüv alğısınıñ hasiyetidir. Tüs yarıq diapazonınıñ yaratqan çilterde semeresinden asıl ola.
I Qaplan Geray
I Qaplan Geray (1678 — 1738) — 1707—1708, 1713—1715 ve 1730—1736 seneleri Qırım hanıdır.
Zemin
thumb|right|320px|Qaplan Geray — ulu [[Qırım Hanlığınıñ handır]] Feldmarşal Minih reberligindeki rus ordusı Qırımğa kelmegeninden evel, osmanlı padişası Qırım hanı I Qaplan Geraydan Acemistanda arbiy yardımını istedi. Qaplan Geray Rusiye Qırımda ordunıñ olmağanından faydalanıp istilâ ete bilecegini añlatıp padişağa mektüp yazdı. Lâkin (musulman halifesi de olğan) osmanlı padişası buña baqmadan Qaplan Geraynıñ Acemistanğa ketmesini talap etti. Qaplan Geray padişağa boysunıp Acemistan seferine çıqmağa mecbur oldı.
Vovçınets (Kozâtın rayonı)
MY undefined Vovçınets (Вовчинець) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 913 kişi.
Sedniv
MY undefined Sedniv (Седнів) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1353 kişi.
Atırav vilâyeti
Atırav vilâyeti (Атырау облысы; Атырауская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Atırav.
Akmurun
MY undefined Akmurun (Акмурун) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1430 kişi.
Aqtau (Başqırtistan)
MY undefined Aqtau (Актау) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 266 kişi.
Markuşi (Hmilnık rayonı)
MY undefined Markuşi (Маркуші) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 738 kişi.
Ancana
Ancana (Ançani, Ancani, Ancati, Ancaneya yaki Svaha) o Hanuman İlâhınıñ anası ve "Ramayana" İnduizm dini eposınıñ qaramanlarınıñ biri. Himaçal Pradeşta Ancana Alihesi aile Alihesi bularaq dua etele.
Novıy Kalıniv
MY undefined Novıy Kalıniv (Новий Калинів) - Ukrainanıñ İlbav vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 3 582 kişi.
609
609 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Yaşçıkove
MY undefined Yaşçıkove (Ящикове) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 1 877 kişi (2011 senesi).
Qıtay
Qıtay:
Mejova
MY undefined Mejova (Межова) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Mejova rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8 049 kişi (2001 senesi).
Porâdinskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Porâdinskaya (Порядинская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 12 kişi.
610
610 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1646
1646 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Çernivtsi (Vinnıtsâ vilâyeti)
MY undefined Çernivtsi (Чернівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Çernivtsi rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 3 090 kişi.
1645
1645 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
611
611 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Toq Şeyh
Toq Şeyh (Кропоткіне, Ток-Шейх, Кропоткино, Ток-Шейх) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 078 kişi (2001 senesi).
Ferdinand Markos
Ferdinand Emmanuel Edralin Markos (tagalogca ve inglizce -{Ferdinand Emmanuel Edralin Marcos}-) — (1917 sentâbr 11 — 1989 sentâbr 28) — 1965—1986 seneleri Filippinler 10-inci prezidenti.
612
612 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Viytivtsi (Hmilnık rayonı)
MY undefined Viytivtsi (Війтівці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 015 kişi.
Yeudiler
Yeudiler ya da Çufutlar (יְהוּדִים‎ "Yehudim") - İsrailde yaşağan samiy grupasından bir halq. İbrani tilinde laf eteyler.
1648
1648 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Plâhova
MY undefined Plâhova (Пляхова) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 654 kişi.
1647
1647 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Aqtaçı Qıyat
Aqtaçı Qıyat (Білоглинка, Актачи-Кият, Белоглинка, Актачи-Кыят) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 070 kişi (2001 senesi).
Nemse Köp Qarı
Nemse Köp Qarı (Руч'ї, Кьоп-Кари німецький, Ручьи, Коп-Кары Немецкий) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 265 kişi (2001 senesi).
Algazino (Başqırtistan)
MY undefined Algazino (Алгазино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 194 kişi.
1650
1650 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Gunıçi
MY undefined Gunıçi (Гуничі) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 429 kişi.
613
613 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Teplık
MY undefined Teplık (Теплик) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Teplık rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6 737 kişi.
Krınıçkı
MY undefined Krınıçkı (Кринички) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Krınıçkı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4 657 kişi (2001 senesi).
Potaşevskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Potaşevskaya (Поташевская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.
İvanivka (Lugansk vilâyeti)
MY undefined İvanivka (Іванівка) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 333 kişi (2011 senesi).
1651
1651 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Tomaşgorod
MY undefined Tomaşgorod (Томашгород) - Ukrainanıñ Rivne vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 362 kişi (2011 senesi).
Borzna
MY undefined Borzna (Борзна) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Borzna rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 12 900 kişi (2006 senesi).
Verhivnâ
MY undefined Verhivnâ (Верхівня) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1074 kişi.
Velıki Minkı
MY undefined Velıki Minkı (Великі Міньки) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 10 kişi.
Koreiz
thumb|left|memorialı Koreiz (Кореїз, Кореиз) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 294 kişi (2011 senesi).
Koreizde mektep, hastahane, kilse ve cami bar.
Atay Temir
Atay Temir (Максимівка, Атай-Темір, Максимовка, Атай-Темир) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 273 kişi (2001 senesi).
Aminevo (Baymaq rayonı)
MY undefined Aminevo (Аминево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 277 kişi.
Gorodok (Rujın rayonı)
MY undefined Gorodok (Городок) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 560 kişi.
1652
1652 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Olhovatka
MY undefined Olhovatka (Ольховатка) - Ukrainanıñ Donetsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 129 kişi (2013 senesi).
Zariççâ (Ovruç rayonı)
MY undefined Zariççâ (Заріччя) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Ovruç rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 452 kişi.
614
614 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
İosif Stalin
İosif Vissarionoviç Stalin (aqqıqıy soyadı — Cugaşvili, fırqaviy lağap — Koba; იოსებ ჯუღაშვილი; 1878, Rusiye İmperiyası — 1953 Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetleri Birligi) — Rusiye ve gürci inqilâpçısı, şuralar erbabı, ŞSCBniñ diktatorı, hırsız, halqara cinayetçi. Rus şovinisti ve imperialisti.
Qırımtatarlar, ukrainler, çeçenler ve başqa halqlarnıñ soyqırımı teşkil etken.
1928 - 1933 ss. — turuşı kollektivleştirüv, 1929 - 1941 ss. — sanayılaştıruv. Bu siyasetler kerçekleştirüv vaqtında millionlağan kişi öldi.
Kalenivka
MY undefined Kalenivka (Каленівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 66 kişi.
İosif Stalin
1939 senesiniñ avgustında Stalin ükümeti Hitler ükümetinen beraber «Agressiya bulunmağan añlaşmanı» (gizli protokolnen) tizgendi, sentâbrda Stalin Hitler ile Lehistanğa ücüm etti. Katında o 30 000 leh zabitin qurşun cezası teşkil etken. Noyabrda basqıncılıq cenk Finlandiyağa qarşı başladı, amma o Stalinğa pek oğursız (bu cenkte ~200 000 rus ve ~25 000 fin öldi) oldı.
1939 s. - 1945 s. — Ekinci Cian cenki, Stalin bu cenkte yuqarı baş komandan olğan edi (27 000 000 ölgen şuralar adamı — tek arbiy ğayıplar).
1946 s. - 1953 s. — Stalinizmniñ apogeyi, kütleviy repressiyalarnıñ devami.
1953 s. — ölüm.
Bugün
2020 s. Rusiyede Stalini taqdirlev 70%.
Voronovıtsâ
MY undefined Voronovıtsâ (Вороновиця) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6406 kişi.
Bilılivka
MY undefined Bilılivka (Білилівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 193 kişi.
Karnauhivka
MY undefined Karnauhivka (Карнаухівка) - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 6 597 kişi (2001 senesi).
Çingeneler
Çingeneler, Şingeneler ya da Romalar — bir çoq memlekette yaşağan İndistan tamırlı bir halq. Roma tilinde laf eteler.
Qırımda yaşağan çingeneler eki gruppadan ibaret. Birinci gruppa - Qırım Hanlığı zamanında Qırımğa kelgen, qırımtatar tilinde laf etken özüne "urmaçel" degen çingenelerdir. Ekinci gruppa - Rusiye İmperiyası zamanında Besarabiyadan kelgen, roma tilinde laf etken, özüne "kırımlıdes" (qırımlılar), "kırım", "kırımurâ", "kırımitika roma" (Qırım çingeneleri) "tataritika roma" (tatar çingeneleri), "horahone roma" (musulman çingeneleri) degen çingenelerdir left|thumb|Çingenelerniñ [[Avropağa kelmesi]]
1653
1653 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
.cz
__NOTC__ -{.cz}- - Çehiyanıñ memleket üst-seviye internet domeni.
Ğarp Qazahistan vilâyeti
Ğarp Qazahistan vilâyeti (Батыс Қазақстан облысы; Западно-Казахстанская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Oral.
Toplu
Toplu (Тополівка, Топлу, Тополёвка, Топлу) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 231 kişi (2001 senesi).
Panasivka (Kozâtın rayonı)
MY undefined Panasivka (Панасівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 204 kişi.
Velıkıy Ostrojok
MY undefined Velıkıy Ostrojok (Великий Острожок) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 545 kişi.
616
616 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Oset tili
Oset tili (osetçe Ирон ӕвзаг) - İnd-Avropa til ailesiniñ İran gruppasından bir til, Rusiyedeki Şimaliy Osetiya Cumhuriyeti ve Cenübiy Osetiya Cumhuriyetiniñ resmiy tilidir.
Elifbe
Baş maqale: Oset elifbesi
Şimdiki oset kiril elifbesinde 43 arif bar.
Koşlanı
MY undefined Koşlanı (Кошлани) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 207 kişi.
1655
1655 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Vıla (Narodıçi rayonı)
MY undefined Vıla (Вила) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Narodıçi rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 36 kişi.
Montanay
Montanay (Новоселівське, Монтанай, Новосёловское, Монтанай) – Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 362 kişi (2011 senesi).
1654
1654 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Rus Köp Qarı
Rus Köp Qarı (Комишне, Коп-Кари Руський, Камышное, Коп-Кары Русский) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 431 kişi (2001 senesi).
Setkin
Setkin (Буревісник, Сеткін, Буревестник, Сеткин) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 491 kişi (2001 senesi).
Terciman
“Terciman”, تَرْجِمَانْ - dünyaca belli maarifperver İsmail Gasprinskiy tarafından neşir olunğan Qırımtatar tilinde çıqqan kündelik gazetalarnıñ eñ eskisidir. Birinci sanı 1883 senesi aprel 10-da dünya yüzü körgen bu gazetanıñ çıquvı tamam 35 yıl, yani 1918 senesi fevral ayına qadar devam etti. İsmail Gasprinskiyniñ bütün ayatı, tüşünceleri bu gazetanen bağlı olıp, özüniñ maqsadına, ğayesine, halqına, bütün türk-musulman alemine esasen bu gazeta vasıtasınen hızmet etti.
“Terciman” gazetası Rusiye İmperiyasında yaşağan türk-musulman halqlarınıñ yaşayışları ve vaziyetleri aqqında malümatlarnıñ çoqrağı oldı. Tek Qırımda degil, Avropa memleketlerinde, İndistanda, Qıtayda, Acemistanda, Mısırda, AQŞda darqatıla edi.
Gazeta aftada bir kere çıqa edi. 1885 senesinden ise biraz vaqıt aftada eki kere çıqmağa başladı. Maddiy meseleleri neticesinde on yıl devamında kene de aftada tek bir kere çıqmağa mecbur edi. Soñra üç kere çıqa, 1912 senesinden kündelik gazetası oldı.
Yigirmi eki yıl devamında qırımtatarca ve rusça olıp, eki tilde çıqqan “Terciman” gazetası 1905 senesi inqilâbından soñ, yalıñız qırımtatar tilinde çıqıp başladı (1905 senesi dekabr 9). O vaqıtqace gazetanıñ başında “Aftalıq siyasiy-iqtisadiy-edebiy gazeta” dep yazıla edi. O kündelik gazetağa çevirilgenden soñ (1912 senesi sentâbr ayından) “Tilde, fikirde ve işte birlik!” şiarı altında çıqa başladı. Bu devirde İsmail Gasprinskiy endi gazetağa ziyadece siyasiy tüs bermege ıntıldı. Gazetanıñ tirajı yavaş-yavaş arta edi. Birinci nushanıñ tirajı 370 olsa, 1891 senegece tirajı 1500 oldı, 1905 senesine ise “Terciman” gazetanıñ 5000 abunecileri bar edi. Bu gazeta ve onıñ naşiri qırımtatar edebiyatını, aynı zamanda qırımtatar jurnalistikası ve gazetacılığını, publitsistikanı inkişaf ettirüvde, maarifçilikni ileriletüvde, halqnıñ medeniyetini köterüvde, bütün bu saalarda qalemi pişken istidatlı mütehassıslar österüvde büyükten-büyük rol oynadı. “Terciman” etrafında o devirdeki qırımtatar medeniy küçleri: İsmail Lömanov, Asan Sabri Ayvazov, Abdureşid Mediyev, Osman Aqçoqraqlı, Ali Bodaninskiy, Üsein Şamil Toqtarğazı ve başqalar birleştiler.
İsmail Gasprinskiy ömrüniñ soñuna qadar, yani 1914 senegece gazetada muarrirlik vazifesini becerip kelgen. Babasınıñ vefatından soñ, muarrirlik vazifesini oğlu Refat, soñra ise, 1914 senesiniñ 28 oktâbrinden Asan Sabri Ayvazov alıp bardılar. “Terciman” 1918 senesinece neşir olundı. Böyleliknen, meşur qırımtatar gazetası 35 yıl devamında qırımtatar halqınıñ medeniy ilerilüvine hızmet etti. Bu vaqıt devamında gazetanıñ 3000 nushası dünya yüzüni kördi.
617
617 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
1656
1656 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Riyaziyat
thumb|right|Mandelbrot fraktalı Riyaziyat (Matematika) - yapılarnıñ piçimlerini, deñişimni ve uzamnı tedqiq etken ilim dalıdır. Riyaziyatnıñ esap (arifmetika), cebir (algebra) ve endese (geometriya) kibi bir çoq dalı eskidir. Daa umumiy tanımı ile nicelik ve zaman ile bağlı simvollarnı (ya da temsili nesnelerni) tedqiq ete. Formalist noqta-i nazarına köre aksiomatik olaraq tanımlanğan abstrakt yapılarnıñ mantıq ve matematik notatsiya qullanılaraq araştırılmasıdır. Diger noqta-i nazarlar riyaziyat felsefesinde tapılıp ola.
Riyaziyatçılar tarafından tedqiq etilgen bazı yapılar, tabiiy ilimlerden hususan fizikadan menbalanıp ola. Bunıñ ile birlikte riyaziyatçılar, örnekniñ bazı alt saalarnı birleştirici bir umumiyleme ya da ortaq esaplar içün yararlı bir alet olğanları içün tamamen riyaziyatqa ait yapılar da tanımlar ve araştırırlar. Bir çoq riyaziyatçı riyaziyatnı bir ilimden çoq sanat olaraq körip araştırğanlar saalarını tek saf bir estetik itina ile tedqiq eteler. Riyaziyatnı ilimniñ tili olaraq elge alıp, pozitiv ilim saymağan felsefeciler de bardır.
Taş Quyu
Taş Quyu (Городнє, Таш-Кую, Огородное, Таш-Кую) — Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 191 kişi (2001 senesi).
Kırnasivka
MY undefined Kırnasivka (Кирнасівка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5530 kişi.
Jambıl vilâyeti
Jambıl vilâyeti (Жамбыл облысы; Жамбылская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Taraz.
618
618 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Vilnopillâ
MY undefined Vilnopillâ (Вільнопілля) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 711 kişi.
Ayatiyat
Ayatiyat (Biologiya) - canlılarnı tedqiq etken bir ilim dalıdır. Ayatiyatnıñ nebatiyat (botanika), ayvaniyat (zoologiya) ve tibbiyet kibi bir çoq dalı eskidir.
Ayatiyatçılar bütün canlılarnı, bütün seyyareni qaplağan kürreviy büyüklikten, üceyre ve molekulalarnı qavrağan mikroskopik büyüklikke qadar olarnı tesirlegen müim dinamik adiseler ile birlikte tedqiq etken, ayatiyat ilminen oğraşqan kişilerdir. Bir çoq esnası terkibinde sığındırğan ayatiy esnaslardan bazıları; energiya ve maddeniñ işlenmesi, vucutnı oluştırğan maddelerniñ sintezlenmesi, yaralarnıñ yahşılaşması ve cümle organizmniñ çoğalmasıdır.
Ayatiyat, bu qadar ziyade mevzunı öz qavramı altında toplağanı içün bir çoq dallarğa bölüngendir. Organizm türüne köre bu ilim dalını bölgen usul; ösümliklerni tedqiq etken botanika, ayvanlarnı tedqiq etken zoologiya ve soñki olaraq da mikroorganizmlerni tedqiq etken mikroayatiyatnı baş dallar olaraq ala. Bazı bölme usullarnı ise, tedqiq etilgen organizmlerniñ derecesine köre bu talilni yapmaqtadır. Bu sistema ayatnıñ temel himiyasını tedqiq etken molekulalar ayatiyatnı, ayatnıñ temel yapı taşları olğan üceyrelerni tedqiq etken üceyre ayatiyatını, organizmlerniñ içki organlarınıñ çalışuvını tedqiq etken fiziologiyanı, organizmlerniñ tış körünişlerini tedqiq etken morfologiyanı ve organizmlerniñ bir-birleri ve çevre ile bağlarını tedqiq etken ekologiyanı, ayatiyatnıñ baş dalları olaraq qabul ete.
Puzırkı (Kozâtın rayonı)
MY undefined Puzırkı (Пузирки) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Kozâtın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 391 kişi.
Bağçasaray rayonı
Bağçasaray rayonı (Бахчисарайський район, Бахчисарайский район) - cenüp-ğarbiy Qırımda bir rayondır.
Rokıtne (Rivne vilâyeti)
MY undefined Rokıtne (Рокитне) - Ukrainanıñ Rivne vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Rokıtne rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7 143 kişi (2001 senesi).
Aqşeyh
Aqşeyh, arap urufatında  آق شيخ  (Роздольне, Акшейх, Раздольное, Акшейх) – Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 300 kişi (2011 senesi).
1657
1657 senesi — XVII asırnıñ bir senesi.
Elazığspor
Elazığspor (Elazığspor) - Türkiyeniñ bir sport klubu. 1967 senesi Elazığ şeeriniñ Harput rayonında qurulğan. Renkleri bordo-beyaz olıp, Şimdiki prezidenti Selçuk Öztürktir. Stadionı, Elazığ Atatürk Stadionı.
Priluk (Pejemskoye)
MY undefined Priluk (Прилук) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 37 kişi.
619
619 senesi — VII asırnıñ bir senesi.
Yasenivskıy
MY undefined Yasenivskıy (Ясенівський) - Ukrainanıñ Lugansk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 9 017 kişi (2011 senesi).
Novosevastopolskoye
MY undefined Novosevastopolskoye (Новосевастопольское, СевастополыкI) - Rusiyenıñ Adıgeya cumhuriyetinde Krasnogvardeyskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 779 kişi.
.ua
__NOTC__ -{.ua}- - Ukrainanıñ üst-seviye internet domeni.
Toppdomän
Kojanka (Orativ rayonı)
MY undefined Kojanka (Кожанка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Orativ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 207 kişi.
Kolıbabıntsi
MY undefined Kolıbabıntsi (Колибабинці) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Hmilnık rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 649 kişi.
Mañğıstav vilâyeti
Mañğıstav vilâyeti (Маңғыстау облысы; Мангистауская область) — Qazahistanniñ bir vilâyeti. Merkezi — Aqtav.
Bıstriyivka (Rujın rayonı)
MY undefined Bıstriyivka (Бистріївка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Rujın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 522 kişi.
Baimovo (Baymaq rayonı)
MY undefined Baimovo (Баимово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 487 kişi.
Strıjavka
MY undefined Strıjavka (Стрижавка) - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 8930 kişi (2001 senesi).
Dakka
MY undefined Dakka ya da Dhaka (ঢাকা, [ˈɖʱaka]) - Bangladeş Halq Cumhuriyetiniñ paytahtı ve eñ balaban şeeridir. Buriganga özeniniñ yalısında buluna. İnd Moğol İmperiyasında Cahangir Nagar adı oldı.
thumb|left|400px|Dakka
Tâçiv
MY undefined Tâçiv (Тячів) - Ukrainanıñ Zakarpattâ vilâyetinde bir şeer. Tâçiv rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9 519 kişi (2001 senesi).
Korükivka
MY undefined Korükivka (Корюківка) - Ukrainanıñ Çernigiv vilâyetinde bir şeer. Korükivka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 13 500 kişi (2007 senesi).
Enver İzmaylov
Enver İzmaylov (1955 s. Ferğana, Özbekistan d.) - belli qırımtatar gitaracısı.
Albomlar
<br style="clear:both;">
Memet Nuzet
Memet Nuzet (Tureviç, asıl soyadı Çelebiyev; 1888 mart 13, Aydar Ğazı köyü – 1934 mayıs 4, Kökköz köyü) - qırımtatar şairi.
Memet Nuzet Kezlev uyezdiniñ Aydar Ğazı köyünde Şeyh İslâm çelebiniñ qorantasında doğa. Özüniñ ilki tasilini köy ocapçesinden ala. Soñra babası Şeyh İslâm çelebi 1897 senesi onı Kezlev medresesine yerleştire. 1900 senesi Bağçasaraydaki meşur Zıncırlı medresege oqumağa kire.
Memet Nuzetniñ faal edebiy yaratıcılığı 1905 senesi inqilâbı devrinde başlay. Edebiyatşınaslıq nazariyesinde maarifçilik realizmi dep adlandırılğan yaratıcılıq usulı, yani ratsionalizm, didaktizm ve ahlâq tüzetüv usulınen yazılğan edebiy eserleriniñ tesiri altında icat ete.
1909 senesi politsiya nezareti altında bulunğan yaş şair, inqilâp cellâtları olğan devlet erbapları aqqında epigrammalar yazuvda qabaatlanıp qapatıla ve 4 ay Aqmescit türmesinde sorğu altında buluna. Apishaneden çıqqan soñ o Qırımdan kete. O vaqıtta şair Moskvada, Sankt Peterburgda, Nijniy Novgorodda, Qazanda, Ufada, Uralskte, Orenburgda buluna. 1910 senesiniñ başında, Qazanda Abdulla Toqaynen körüşe, onıñ lektsiyalarını diñley.
Memet Nuzet Kuybışev rayonınıñ Kokluz köyünde ocalıq yapar eken, ağır hastalanıp, 1934 senesi mayıs 4-te Kökköz hastahanesinde vefat etti.