cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İnternet
Haber gruppaları
Haber gruppaları - er kes kirebilgen, misal içün menfaat klubları kibi, munaqaşalar forumlarıdır. Haberler kataloglar şeklinde şekillendirile. Ayrı haber gruppalarında olğan cısmiy malümat, provayderler, universitet, korporatsiyalar ve dig. serverinde saqlanıla. Qaide olaraq, haberlerniñ yaşayışlı qaytavı sıñırlıdır, ve olar biraz vaqıttan soñ yoq etile — diger alda serverler bir qaç ay devamında olarnen tolar edi.
İNTERNET qullanıcıları daima haber gruppalarına çeşit-türlü haber yollaylar. Tahminen bir sutka içinde şu haberler USENETten aman-aman İNTERNET tüyümleriniñ episine niayet tanışmaq içün haber gruppalarına kele. İNTERNET haberler gruppası - umumdünya, pay etilgen ilân tahtası bulletin board systems.
Haber gruppasınen adiy iş bundan ibaret: başta qullanıcı ilk haberni köre, soñ oña cevap bere, soñ sualge cevap bere ve il. Böyle etip bütün dialognı ya da tek sizni meraqlandırğan qısmını oqumaq mümkün. Haber ğruppalarınen kontaktta bulunmasına mahsus, haberlernen çalışmaq içün tayin etilgen programma vastaları işlep çıqarılğan edi, çünki o devir brauzerleriniñ haberlerge kirmek vastaları yoq edi.
USENET eñ tarqalğan ilân tahtası oldı. USENET - bütündünya, pay etilgen ilân tahtası (bulletin board system BBS). Dünyanıñ er yerinden İNTERNET qullanıcıları haber gruppalarına daima çeşit-türlü haberler yollaylar ve sutka devamında bu haberler USENETten İNTERNETniñ episi tüyümlerine umumen tanışmaq içün kele. Bugün de-bugün Usenet ağında 15 biñden ziyade haber gruppası çalışıp, zemaneviy yaşayışnıñ episi ameliy taraflarını aks ete. Telekonferentsiyalarda yañıdan-yañı programma teminatınen bağlı vesiqalarnı, belli alimlerniñ maqalelerini, niayet er angi şeyni rastketirmek mümkün. Telekonferentsiya (haber taqımları) dep öz vaqtında serverlerdeki öyle fayl qısımlarına dey ediler ki, oqumalarına ve yazılmalarına belli mevzulardan malümatnen almaşmaq içün er istegen kire bile edi.
Bundan ğayrı, malümat tarqaluvı Clarinet çeşitindeki 'yapıq' konferentsiyalar yardımınen alıp barıla. Episi telekonferentsiyalar idare etilgen ya da idare etilmegen ola bilir. İdare etilgen telekonfentsiyalar malümat ile tek tayin etilgen şahıslar - moderatorlar tarafından toldurıla bilir. İdare etilmegen telekonferentsiyalarda malümatnı ağnıñ er angi qullanıcısı yerleştire bile. İdare etilgen telekonferentsiyalar, moderatornıñ fikir bildirüv vastası, yani idare etilgen kütleviy malümat vastası - elektron gazet oldı. INTERNET ağından faydalanılabilgen eñ ciddiy elektron gazetlerniñ birine misal Clarinet telekonferentsiyalar merdiveni ola ki, onıñ içinde siyaset, iqtisadiyat, uquq, sport ve diger mevzularğa bağışlanğan yuzden ziyade haber gruppası bar. Konferentsiyalar tolduruvınen bir qaç malümat agentlikler oğraşa, olar arasında misal içün Reuters, API, UPI, NewsBytes.
Gruppanı öz menfaatına köre haber gruppasını tapalmağan qullanıcılar, belli bir derecede küç-quvetlerini qoşaraq, öz haberler gruppasını yarata bileler.
Trollev
Trollev - 1990 seneleri İnternette doğğan psihologik ve içtimaiy bir adise. İnternet trolleri ya da sade troller dep Bütündünya ağında (forumlar, Usenet haber gruppaları, Viki leyhalarda) mahsus qozğatqan maqaleler ya da haberler bastıra, olarnıñ vazifesi - iştirakçılar arasında dava, ateş, ıncınuv ve il. açmaqtır. Böyle maqale ya da haberlerge de bazıda trol, olarnı yazuv esnasına da - trollev dep aytalar. Bugünki künde er angi mot ihtiyat (forum, haberler gruppası, Viki leyha) şu adisege toquna.
Kiberpank
İnternet, kiberboşluq ve kerçek olmağan reallik zemaneviy sanatta da öz ifadesini taptı. Ta 1980-ci senelerniñ ortalarında, kompyuterler, yüksek tarzfenlikler ve cemiyette tehnikiy teraqqiyat neticelerinen faydalanuv sebebinden asıl olğan meselelerde merkezleşken ilmiy fantastikanıñ hususiy bir janrı şekillengen. Şu janr eserlerinıñ süjeti sıq hakerlerniñ qudretli korporatsiyalar ile küreşi ola. Janr edebiyat, kinematograf, grafikiy eserlerde (hususan anime) ve kompyuter eglencelerinde pek mot olğan. ‘Kiberpank’ ıstılasınıñ özüni yazıcı Brüs Betke uydurğan, o, 1983 senesi aynı serlevalı ikâye neşir etken edi.
İnternet ağında tsenzura
right|thumb|400x400px| Devletke köre internette tsenzura seviyesi {{legend|#F9D|Bütünley nezaret astında}} {{legend|#FDD|Bayağı nezaret astında}} {{legend|#FFD|Saylav nezaret astında}} {{legend|#FFD800|Vaziyet deñişüvi}} {{legend|#98FB98|Nezaret alçaq seviyede ya asıl yoq}} {{legend|#e0e0e0|Malümat yoq}} Bazı memleketlerde ağnıñ çalışmasına bayağı sıñırlanuvlar bar: devlet seviyesinde bazı web saifelerine kiriş qapatıla.
Çin
Çinde 'Büyük Çin malümat divarı' arekette buluna, o, ‘mündericesi şubeli’ websaytlarnıñ IP adreslerini qapata. Em öyle web-saytlarnı qapatmaq borcunı çin akimiyeti yerli provayderlerniñ boynuna qaldırğan. Cemiyet internet qavehanelerinde, internetnen ekseriyette çin işçiler sınfı qullanğan yerde, adamlar kompyuter ögüne oturmazdan evel şahıs bildirici şeadetnamelerini tapşırmaq kerekler.
'Google' saytını qapatuv ve tek 2006 seneniñ qara qışında lâğu etilüvi buña aydın isbattır. Faqat, çin ükümetinen yapılğan añlaşmalarğa köre, çin qullanıcılar içün qıdıruv neticeleri ‘biraz sıñırlı’ olacaq. Çinde Vikipediya da yasaqtır. Meraqlısı şu ki, çin ükümeti bunı ‘zorbalıq propagandasınen küreş’ manasında yaptı.
2011 senesiniñ oraq ayında çin ükümeti yañı qararlar çıqardı ki, olar Pekin qavehaneleri, bar, kitap tükânları ve otellerininden programma teminatını qoymaq talap ete - WiFi internetini qullanmağa istegen ziyaretçilerniñ areketini nezaret etmek içün. Bu talaplar becerilmegen alda 2.300 $ para cezası ya da iş alıp baruv litsenziyasından marum etmesi közde tutula. Programma teminatınıñ fiyatı özü 3100 $ tura. Böyle imkân, em de daa programma paketiniñ qıymeti, bayağı pekinli müessiselerniñ saiplerini öz ziyaretçilerge bedava WiFi hızmetini bermekten vazgeçmege mecbur etken.
Belli olğanı kibi, Çin - umumdünya ağını tsenzura keçirüvinden dünya lideridir. Mlliondan ziyade pornografik saytlar qapatılğanından ğayrı, bir qaç ğayet mot ihtiyat - hususan Facebook, Twitter saybloglar hızmeti ve YouTube videohostingi bütünley ya da qısmen yasaq etilgen.
İnternetniñ Ukraina parçası
İnternetniñ Ukraina parçasınıñ tarihı 1990 senesi ilk qış ayınıñ 19-dan başlana, şu künü Yüriy Yankovskıy (Yuri Yankovsky) 'Tehnosoft' Saalarara İlmiy Tarzfenlikler Programmalav Merkezinden (Kyiv ş., reber İgor Velbitsky) İnternet dünya ağına qoşulğan edi.
Bolşaya Anşukovskaya
MY undefined Bolşaya Anşukovskaya (Большая Аншуковская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Kızıl Oktâbr (Başqırtistan)
MY undefined Kızıl Oktâbr (Кызыл Октябрь) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 40 kişi.
Aksakovo (Yermekey rayonı)
MY undefined Aksakovo (Аксаково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Tükalinsk
MY undefined Tükalinsk (Тюкалинск) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer. Tükalinsk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9894 kişi.
Rınok (Astrahan vilâyeti)
MY undefined Rınok (Рынок) - Rusiyeniñ Astrahan vilâyetinde Liman rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 193 kişi.
Posledniy zaboy
Posledniy zaboy (Последний забой) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Sergey Bodrov.
Priklüçeniya Şerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sokrovişça Agrı
Priklüçeniya Şerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sokrovişça Agrı (Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона: Сокровища Агры) — 1983 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – İgor Maslennikov.
Uzungulovo
MY undefined Uzungulovo (Узунгулово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Uçalı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 198 kişi.
Aşçegul
MY undefined Aşçegul (Ащегуль) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 317 kişi.
Nikolskoye (Blagoveşçen rayonı)
MY undefined Nikolskoye (Никольское) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 3 kişi.
Krıjovlın
MY undefined Krıjovlın (Крижовлин) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Balta rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 193 kişi.
Nijneçumanka
MY undefined Nijneçumanka (Нижнечуманка) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Bayevo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 861 kişi.
Çiñ sülâlesi
Çiñ sülâlesi (mancurca: Daicing gurun; 清朝 - Qīng Cháo; tercimesi - “temiz”) ya da Büyük Çiñ (大清 - Dà Qīng) - Miñ sülâlesi yoq etilgen soñ 1636-1912 seneleri Çinni idare etken mancur sülâlesidir. Aysin Göro aqraba tarafından qurulğan. Dzin mancur devletiniñ temelinde asıl olıp, adı 1636 senesi Çiñ soyuna deñiştirilgen edi. Mancur arbiyleri 1646 senesi Çinniñ aman-aman bütün territoriyasını zapt etken ediler. Lâkin vilâyetlerniñ patsifikatsiyası ve qavmiy çinlilerniñ (hân) çıqışlarınıñ bastıruvı, 1683 senesine qadar sürgen edi.
Çiñ sülâlesi idare etüv vaqtında basqıncı mancurlar pek çinleşti, amma bunen beraber, köçebelik tarzınıñ bazı unsurlarını saqlap olğanlar. İmperatorlıq azbarı, olarnıñ özüne tabiligini tasdiqlatmaq içün, memleketniñ erkek ealisine başlarnı tıraş etip mancur tarzına uzun saç örmesini yapmaq mecbur etken.
Çiñniñ inqiraz devri XIX asırda başlanğan. O, Ğarp memleketleriniñ tış istilâsı, memleket merkezi ve cenübinde hân isyanları ve cenkte mağlübiyetler müitinde keçken. Tış ve içindeki basqılarına qarşı çıqıp olamayıp, sülâle 1912 senesi fevralniñ 12-sinde Sinhay inqilâbınıñ neticesinde devrilgen edi. Sülâleniñ soñki ükümdarı, imperator Pu Yi, yapon cenkseverlerinden teşkil etilgen mustaqil Mancur devletina (1932-1945) yolbaşçılıq etmege birazdan soñ razı olğan.
Nijnepayva
MY undefined Nijnepayva (Нижнепайва) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Bayevo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 294 kişi.
Atamkul
MY undefined Atamkul (Атамкуль) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 104 kişi.
Ust-Pristan rayonı
Ust-Pristan rayonı (Усть-Пристанский район) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
Berözovo (Belgorod vilâyeti)
MY undefined Berözovo (Берёзово) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 18 kişi.
Alisa v strane çudes
Alisa v strane çudes (Алиса в стране чудес) — 1981 s. çıqqan ŞSCBnıñ multfilmi, rejissör – Yefrem Prujanskiy.
Novıye Kamışlı
MY undefined Novıye Kamışlı (Новые Камышлы) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 53 kişi.
Beguşçaya po volnam
Beguşçaya po volnam (Бегущая по волнам) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Pavel Lübimov.
Dolqun Eysa
Dolqun Eysa (دولقۇن ئەيسا; doğ. 1967 senesi, sentâbrnıñ 2) — uyğur halqı aqları qorçalayıcısı. 2017 senesinden berli, Bütün dünya uyğur kongressiniñ prezidenti.
Vadimovo
MY undefined Vadimovo (Вадимово) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.
Nuriman rayonı
Nuriman rayonı (Нуриман районы, Нуримановский район) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
Kızıl-Yulduz (İşimbay rayonı)
MY undefined Kızıl-Yulduz (Кызыл-Юлдуз) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Zatışşâ (Podilsk rayonı)
MY undefined Zatışşâ (Затишшя) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 174 kişi.
Sudaçye
MY undefined Sudaçye (Судачье) - Rusiyeniñ Astrahan vilâyetinde Liman rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 284 kişi.
Novoblagoveşçenka (köy)
MY undefined Novoblagoveşçenka (Новоблаговещенка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Zavyalovo (Altay ülkesi)
MY undefined Zavyalovo (Завьялово) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Zavyalovo rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6763 kişi.
Harıtınivka
MY undefined Harıtınivka (Харитинівка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Balta rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 44 kişi.
Beketovo (Yermekey rayonı)
MY undefined Beketovo (Бекетово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 477 kişi.
V ogne broda net
V ogne broda net (В огне брода нет) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Gleb Panfilov.
Tayna tretyey planetı
Tayna tretyey planetı (Тайна третьей планеты) — 1981 s. çıqqan ŞSCBnıñ multfilmi, rejissör – Roman Kaçanov.
Üsnühat
Üsnühat (güzel yazı, hattatlıq, kalligrafiya olaraq da belli) - oqunaqlı, güzel ve açıq-aydın yazısınen yazmaq sanatı, qadimiy kitaplarnıñ, resmiy vesiqalarnıñ elyazma urufatınıñ kemalatlı şekli.
Umumiy añlam
Yazınıñ tarihı - tehnikiy alışqanlıqlar, malümatnı paylaşuv suratı ve insan, vaqıt ve fezanıñ maddiy sıñırlar çerçivesinde inkişaf etken bediyat añlamları inqqiyatınıñ tarihı. Adette urufat, eli ya da elifbe kibi tasvir etilgen mektüp üslübi.
Zemaneviy üsnühat çeşit-türlüdir - varaqalardaki elyazma turmuş yazılardan yüksek sanatqa qadar. Soñkisinde elnen yazılğan işaretniñ ifade quveti, er vaqıt açıq-aydın arif şekillerini doğurmaz. Nümüneviy kalligrafiya, urufat işlerinden ve standart olmağan elyazma şekillerden pek farq ete, hattat ekisini yapmaq ve bilmek kerek olsa da; arifler, böyle şekillerge tarih boyu teşkil olunğan, lâkin bunen beraber olar çoqusı allarda daima öz başına ve yazğan ande doğa.
Bolşegrivskoye
MY undefined Bolşegrivskoye (Большегривское) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde Novovarşavka rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3044 kişi.
Bolşoye Kargaçevo
MY undefined Bolşoye Kargaçevo (Большое Каргачево) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 8 kişi.
Plastilinovaya vorona
Plastilinovaya vorona (Пластилиновая ворона) — 1981 s. çıqqan ŞSCBnıñ multfilmi, rejissör – Aleksandr Tatarskiy.
Bessonovka (Belgorod vilâyeti)
MY undefined Bessonovka (Бессоновка) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3065 kişi.
Lesnoye (Başqırtistan)
MY undefined Lesnoye (Лесное) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 11 kişi.
Novıye Tukmaklı
MY undefined Novıye Tukmaklı (Новые Тукмаклы) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 197 kişi.
Prostıye veşçi
Prostıye veşçi (Простые вещи) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Aleksey Popogrebskiy.
Kalamita
thumb thumb Kalamita — orta asır bizans qalesidir. Onıñ qalımtıları Çorğuna özeniniñ ağzı yanında (İnkerman), platoda, Manastır Qayanıñ cenübiy ğarp qısmındadır. Şimdi tek bazı qulleler ve diger qoruyıcı qurulışlarnıñ viranesi saqlanıp qaldı. «Kalamita» toponimi yañı yunan tilinden «güzel deñiz burnu», eski yunan tilinden ise «qamışlı» dep tercime etile. Qale «Tavriya Hersonesi» milliy qoruğınıñ filialıdır.
Tarif
Qale dört qale divarınen bitişip altı qulleden ibaret olğan edi. Qale buttan ve kireçtaş bloklarından qurulğan edi. Qoruyıcı divarlarnıñ qalınlığı 1,2 metrden 4 metrge, qullelerniñ yüksekligi ise 12 metrge qadar yete edi. İnşaatnıñ umumiy uzunlığı — 234 metr, meydanlığı ise qararnen 1500 m².
Arap elifbesi
Arap elifbesi bir çoq Halqlar tarafından qullanıla, coqu arf bolmağanı içün bazı halqlar öz tiline göre arfler qoyğan. Örnek içün, eski Qırımtatar elifbesindeki پ ,گ ,چ ,ژ ,ڭ arfleri Arap elifbesinde yoq. thumb
Borisovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Borisovskaya (Борисовская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 4 kişi.
Film
thumb|380x380px|Oleksandr Dovzhenko film çıqarmasında, 1932 senesi Film – aynı zamanda Kinofilm, Kino, icadiy bir fikir ve resimiyletlernen birleşilgen ve yazıcılarnıñ, icra etkenlerniñ ve istisalcılarnıñ ortaq faaliyetleriniñ neticesi olğan parçalardan ibaret audio vizual sinematografiya eseridir. Tarzfenlik tarafından film tek bir süjetnen bağlı areketli bir tasvirler (montaj kadrları) toplulığıdır. Er montaj, üzerine ayrı-ayrı areket devirleri qayd etilgen fotosüretli ya da raqamlı areketsiz tasvirler ardı-sıralığından teşkil etile. Film, adetinde, muzıka ozğarmasına saiptir.
Filmlerniñ yaratılması ve ğayrıdan yaratmasınen bağlı insan faaliyeti saasına kinematograf denilir.
Filmlerni seyir etmesi zemaneviy medeniyetniñ bir qısmıdır. Mot filmlerniñ ve aktörlarnıñ qaramanları sıq meşur ola. Filmni mahsus kütleviy seyir etmesi içün kinoteatrlarnı quralar. Adetince filmniñ devamlığı 90-120 daqqadır (1.5-2 saat).
Urazovo (Başqırtistan)
MY undefined Urazovo (Уразово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Uçalı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1051 kişi.
Bastan (Altay ülkesi)
MY undefined Bastan (Бастан) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 810 kişi.
Bolşereçye (Omsk vilâyeti)
MY undefined Bolşereçye (Большеречье) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Bolşereçye rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9731 kişi.
Verhneblagoveşçenskoye
MY undefined Verhneblagoveşçenskoye (Верхнеблаговещенское) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 703 kişi.
Yandıki
MY undefined Yandıki (Яндыки) - Rusiyeniñ Astrahan vilâyetinde Liman rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3149 kişi.
Bogorodskiy (Başqırtistan)
MY undefined Bogorodskiy (Богородский) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 78 kişi.
Jil-bıl pös
Jil-bıl pös (Жил-был пёс) — 1982 s. çıqqan ŞSCBnıñ multfilmi, rejissör – Eduard Nazarov.
Ust-Çarışskaya Pristan
MY undefined Ust-Çarışskaya Pristan (Усть-Чарышская Пристань) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Ust-Pristan rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4809 kişi.
Vertikal
Vertikal (Вертикаль) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Stanislav Govoruhin ve Boris Durov.
Svobodnoye plavaniye
Svobodnoye plavaniye (Свободное плавание) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Boris Hlebnikov.
Mlınok (Olevsk rayonı)
MY undefined Mlınok (Млинок) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Olevsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 129 kişi.
Gorkovskoye (Omsk vilâyeti)
MY undefined Gorkovskoye (Горьковское) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Gorkovskoye rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4838 kişi.
Fleyta
thumb|240x240px|Fleytacı köndelen fleytada çala Fleyta (Almanca: Flöte), kevde (kövde) divarınıñ keskin çetini kesip, ava aqımı tesirinden ava sutunı titremege başlağan nefesli muzıka aletleriniñ umumiy adı. İhtisasiy muzıkada eñ tarqalğan fleyta türüne - köndelen fleytağa adetince fleyta denile.
Pereyma
MY undefined Pereyma (Перейма) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Balta rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 784 kişi.
Fleyta
Fleyta, eñ eski muzıka aletlerinden biridir. Ta qadimiy halqlarda peyda olğan adiy bir sızğıravuqqa fleytanıñ atası demek mümkün, ve o zamanlarda o, bir muzıka aleti degil, misal içün Şimal ve Cenüp Amerikadaki yerli halqlar sızğıravuqnı balçıq, kemik ve ağaçtan yapıp, diniy siirli merasimlerni icra etmesine oyuncaq ya da tertibatları edi.
İlk tapılğan kemik fleytası dört delikli edi ve bir neandertal tarafından yapılğan edi.
Krasnaya Gorka (Nuriman rayonı)
MY undefined Krasnaya Gorka (Красная Горка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ bir köy. Nuriman rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4280 kişi.
Borovinka (Velsk rayonı)
MY undefined Borovinka (Боровинка) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 48 kişi.
Gorşçık
MY undefined Gorşçık (Горщик) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Korosten rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 406 kişi.
Ural (Uçalı rayonı)
MY undefined Ural (Урал) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Uçalı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 147 kişi.
Makarovo (İşimbay rayonı)
MY undefined Makarovo (Макарово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1019 kişi.
İrkutskiy
MY undefined İrkutskiy (Иркутский) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Pervuşino (Başqırtistan)
MY undefined Pervuşino (Первушино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 440 kişi.
Kaçurivka
MY undefined Kaçurivka (Качурівка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 653 kişi.
Svoloçi
Svoloçi (Сволочи) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Aleksandr Atanesân.
Çeburaşka idöt v şkolu
Çeburaşka idöt v şkolu (Чебурашка идёт в школу) — 1983 s. çıqqan ŞSCBnıñ multfilmi, rejissör – Roman Kaçanov.
Vesna na Odere
Vesna na Odere (Весна на Одере) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Leon Saakov.
Padal proşlogodniy sneg
Padal proşlogodniy sneg (Падал прошлогодний снег) — 1983 s. çıqqan ŞSCBnıñ multfilmi, rejissör – Aleksandr Tatarskiy.
Borovoye (Velsk rayonı)
MY undefined Borovoye (Боровое) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 88 kişi.
Bolşezingereyevo
MY undefined Bolşezingereyevo (Бользингереево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 188 kişi.
Kormilovka
MY undefined Kormilovka (Кормиловка) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Kormilovka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9108 kişi.
Rusiyeniñ Ukrainağa açıq istilâsı (2022)
Rusiyeniñ Ukrainağa açıq istilâsı — Rusiye tarafından Ukrainağa 2022-ci sene fevraliñ 24 Ukraina tabi memleket yapmaq maqsadınen başlanğan açıq arbiy tecavuz. Rusiye 2014-ci senede Ukrainağa qarşı cenk başladı, ama bu sefer RF cenkte iştirak etüvni gizlemey ve şimdiki Ukraina üç cebede öz serbestlik ve mustaqillik içün cenkleşe.
Yar-Bazar
MY undefined Yar-Bazar (Яр-Базар) - Rusiyeniñ Astrahan vilâyetinde Liman rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 262 kişi.
Olenivka (Balta rayonı)
MY undefined Olenivka (Оленівка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Balta rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 679 kişi.
Hottabıç
Hottabıç (Хоттабыч) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Pötr Toçilin ve Veronika Voznâk.
Velıka Kindrativka
MY undefined Velıka Kindrativka (Велика Кіндратівка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 249 kişi.
Vladimirovka (Amur vilâyeti)
MY undefined Vladimirovka (Владимировка) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1031 kişi.
Tunç devri
Tunç devri - taş devrinden soñ eneolit (baqır devri) keçici devirniñ yerine kelgen insaniyet tarihında medeniy-tarihiy devir. Özüniñ tunçtan iş ve silâ aletlerini işlep çıqaruv ve qullanuv, köçebe tuvarcılıq, suvarma ziraatçılıq, yazı, qulculıq devletleri (milâttan evel ІІІ biñyıllıqnıñ soñu - І biñyıllıqnıñ başı) hususiyetlerine has. Tunç devri, milâttan evel І biñyıllıqta demir devirine deñişken. Umumen, tunç devriniñ hronologik çerçiveleri böyledir: milâttan evel 35/33 — 13/11 as., lâkin diger medeniyetlerde olar farq eter.
Asırlarnıñ üçlük shemasını (taş, baqır, maden) 1836 senesi dan atiqiyatçı, Köpengagen atiqiyatçı müzeydeki toplamınıñ saqlayıcısı H. Tomsen teklif etip, nazariy tarzda esaslağan.
Istılanıñ etimologiyası
Atiqiyatnıñ mustaqil ilimge inkişafı ile, dan atiqiyatçı Hristiyan Yürgens Tomsen, iş aletleri yapılğan malzemesine köre artefaktlarnıñ tasnif esasında tarihtan evel zamannıñ devrimini teklif etken. Tunç devrindeki artefaktlarnıñ bu tasnifi, Aq deñiz ve Yaqın Şarqnıñ atiqiyat tapılmalar içün eñ çoq kelişe. Bunen beraber, Qadimiy Qıtaynıñ atiqiyat medeniyetlerinde tunç ve demir devirlerini ayırmağa biraz zor kele.
Krasnıy Yar (Lübinskiy rayonı)
MY undefined Krasnıy Yar (Красный Яр) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde Lübinskiy rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 5429 kişi.
Malobaikovo
MY undefined Malobaikovo (Малобаиково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 148 kişi.
Malinovoye Ozero
MY undefined Malinovoye Ozero (Малиновое Озеро) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 2928 kişi.
Prıvitne (Malın rayonı)
MY undefined Prıvitne (Привітне) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Malın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 28 kişi.
Çerv
Çerv (Червь) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Aleksey Muradov.
Veselivka (Korosten rayonı)
MY undefined Veselivka (Веселівка) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Korosten rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 628 kişi.
Aleksandr Ptuşko
Aleksandr Lukiç Ptuşko (Александр Лукич Птушко; 1900 s. aprel 19, Lugansk — 1973 s. mart 6, Moskova) — rus kino rejissörı.
Belovo (Ust-Pristan rayonı)
MY undefined Belovo (Белово) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Pristan rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 143 kişi.
Blijneye (Belgorod vilâyeti)
MY undefined Blijneye (Ближнее) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 342 kişi.
Brevnovskaya (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Brevnovskaya (Бревновская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Obışçe
MY undefined Obışçe (Обище) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Olevsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 309 kişi.
Vasilyevka (Yermekey rayonı)
MY undefined Vasilyevka (Васильевка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 7 kişi.
Aleksandrovka (Zavyalovo rayonı)
MY undefined Aleksandrovka (Александровка) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Zavyalovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 231 kişi.
Leo Arnştam
Leo Ockaroviç Arnştam (Лео Оскарович Арнштам; 1905 s. yanvar 15, Yekaterinoslav — 1979 s. dekabr 26, Moskova) — rus kino rejissörı.
Biografiya
1905 senesi yanvarnıñ 15-inde Yekaterinoslav şeerinde doğdı.
Volkovo (Amur vilâyeti)
MY undefined Volkovo (Волково) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2075 kişi.
Viy (film, 1967)
Viy (Вий) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Konstantin Yerşov ve Georgiy Kropaçöv.
Eyforiya
Eyforiya (Эйфория) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – İvan Vırıpayev.
Uralsk (Uçalı rayonı)
MY undefined Uralsk (Уральск) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Uçalı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1717 kişi.
Obroçne
MY undefined Obroçne (Оброчне) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 59 kişi.
Petropavlovo (Kuşnarenko rayonı)
MY undefined Petropavlovo (Петропавлово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 43 kişi.
Baygildino (Başqırtistan)
MY undefined Baygildino (Байгильдино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Nuriman rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 432 kişi.
Nazarovka (Mihaylovskoye rayonı)
MY undefined Nazarovka (Назаровка) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 511 kişi.
Narimanov rayonı
Narimanov rayonı (Наримановский район) - Rusiyeniñ Astrahan vilâyetinde bir rayondır.
Akulınivka
MY undefined Akulınivka (Акулинівка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Balta rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 83 kişi.
Versal muqavelesi
Versal barışıq muqavelesi - 1919 senesi kiraz ayınıñ 28-inde Versalde Birinci cian cenkinde bir taraftan ğalip çıqqan devletler (AQŞ, Büyük Britaniya, Frenkistan, İtaliya, Yaponiya, Belçika ve digerleri) ve o bir taraftan yeñilgen Almaniyanıñ imzalanğan muqavelesi. Birinci cian cenki vaqtında Almaniyanıñ tarafında iştirak etken diger merkeziy devletlernen ayrı muqaveleler imzalanğan edi. 1918 senesi qasım ayınıñ 11-inde imzalanğan ateş toqtatuv, cenk areketlerini aqiqaten bitirgenine baqmadan, barışıq muqavelesini tizmek içün Paris barışıq konferentsiyasındaki muzakeresine daa altı ay kerek olğan. Muqavele, 1919 senesi ekin ayınıñ 21-inde Milletler Ligasınıñ kâtibiyetinde resmiyleştirilip Treaty Series-te bastırılğan edi.
right|thumb|300x300px|Salle de l'Horloge, Frenkistan Tışqı işler nazirligi
Krutinka
MY undefined Krutinka (Крутинка) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Krutinka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6652 kişi.
Franz + Polina
Franz + Polina (Franz + Polina) — 2006 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Mihail Segal.
Vozmezdiye
Vozmezdiye (Возмездие) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Aleksandr Stolper.
Bespalovo (Ust-Pristan rayonı)
MY undefined Bespalovo (Беспалово) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Pristan rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 15 kişi.
Mihail Verner
Mihail Yevgenyeviç Verner (Михаил Евгеньевич Вернер; 1881 s., Moskova — 1941 s., Moskova) — rus kino rejissörı.
Mihaylovka (Skvorçihinskiy)
MY undefined Mihaylovka (Михайловка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 3 kişi.
Repışçe
MY undefined Repışçe (Репище) - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Malın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 69 kişi.
12 (film)
12 (12) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Nikita Mihalkov.
Blijnâya İgumenka
MY undefined Blijnâya İgumenka (Ближняя Игуменка) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 4908 kişi.
Lübinskiy
MY undefined Lübinskiy (Любинский) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Lübinskiy rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 10 803 kişi.
Urgunovo
MY undefined Urgunovo (Ургуново) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Uçalı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 569 kişi.
Gilövka
MY undefined Gilövka (Гилёвка) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Zavyalovo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1232 kişi.
1612 (film)
1612 (1612) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Vladimir Hotinenko.
Rasmekeyevo
MY undefined Rasmekeyevo (Расмекеево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 224 kişi.
Poplavka (Podilsk rayonı)
MY undefined Poplavka (Поплавка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 64 kişi.
Gorodetskoye (Başqırtistan)
MY undefined Gorodetskoye (Городецкое) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 153 kişi.
Day lapu, Drug!
Day lapu, Drug! (Дай лапу, Друг!) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – İlya Gurin.
Burtsevskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Burtsevskaya (Бурцевская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Sergey Sidelöv
Sergey İlyiç Sidelöv (Сергей Ильич Сиделёв; 1906 s. dekabr 21, Moskova — 1962 s. oktâbr 4, Leningrad) — rus kino rejissörı.
Biografiya
1906 senesi dekabrnıñ 21-inde Moskova şeerinde doğdı.
Gribskoye
MY undefined Gribskoye (Грибское) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1000 kişi.
Aleksandra (film)
Aleksandra (Александра) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Aleksandr Sokurov.
Brühovskaya
MY undefined Brühovskaya (Брюховская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 12 kişi.
Nevodnoye
MY undefined Nevodnoye (Неводное) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 212 kişi.
Mihaylovka (Yanurusovskiy)
MY undefined Mihaylovka (Михайловка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 26 kişi.
Novonadejdino (Başqırtistan)
MY undefined Novonadejdino (Новонадеждино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 770 kişi.
İslâmnıñ beş şartı
thumb|236x236px İslâmnıñ beş şartı şulardır:
Vladimir Vaynştok
Biografiya
1908 senesi martnıñ 11-inde Sankt Peterburg şeerinde doğdı.
Narimanov (şeer)
MY undefined Narimanov (Нариманов) - Rusiyeniñ Astrahan vilâyetinde bir şeer. Narimanov rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 10 601 kişi.
Maryanovka (Omsk vilâyeti)
MY undefined Maryanovka (Марьяновка) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Maryanovka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8515 kişi.
Boldırevka (Belgorod vilâyeti)
MY undefined Boldırevka (Болдыревка) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 69 kişi.
Taras Şevçenko
Taras Grıgorovıc Şevçenko (Тарас Григорович Шевченко; 1814 s. fevral 25 [mart 9], Morıntsi, Rusiye İmperiyası (şimdi Ukraina) — 1861 s. fevral 26 [mart 10], Sankt-Peterburg, Rusiye İmperiyası) ukrain yazıcısıdır ve ressam.
Verhneulu-Yelga
MY undefined Verhneulu-Yelga (Верхнеулу-Елга) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 182 kişi.
Den solntsa i dojdâ
Den solntsa i dojdâ (День солнца и дождя) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Viktor Sokolov.
Saitovo (Kuşnarenko rayonı)
MY undefined Saitovo (Саитово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 257 kişi.
Artistka
Artistka (Артистка) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Stanislav Govoruhin.
Fortepiano
Fortepiano (forte — gür sesinen, -{piano}- - yavaştan) - royal ve pianino kibi telli urmalı tuşlu muzıka aletleri sınfınıñ umumiy adıdır.
Fortepianodaki sesniñ ceryanı, kiyiz örtüli tahta toqmaqlardan ses çıqarmağa başlağan ve parmaqlarnıñ tuşlarğa basaraq çalışqan demir tellerdir. Teller, qol yardımınen rezonans dekasına kerilir (pianinoda deka vertikal olaraq buluna, royalde gorizontal olaraq). Şimdiki fortepianonıñ spektri 7 ⅓ oktavdır (88 tuş).
Fortepianonıñ selefleri, klavesin ve klavikord edi. Olarnıñ qusurları, legato oynuna keder etken tez solğan ses edi ve muzıkanıñ emiyetli ifade aletlerden birini, dinamiklerni (ses deñişmesi) çıqarılğan ve ses yükseliginiñ daimiy seviyesi edi (tek klavesinge ait). Fortepianodaki ses ise bir çimçik tarafından degil, bu aletniñ dinamik imkânlarını kenişletmege izin bergen bir uruvnen yapıldı.
thumb|Steinway &amp; Sons royali Beyaz evinde thumb|August Förster pianinosı left|thumb| Wurlitzer 210 elektrik pianino
Brusentsevo (Altay ülkesi)
MY undefined Brusentsevo (Брусенцево) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Pristan rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 575 kişi.
Baykal (Nuriman rayonı)
MY undefined Baykal (Байкал) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Nuriman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 77 kişi.
Paklino (Altay ülkesi)
MY undefined Paklino (Паклино) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Bayevo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 306 kişi.
Yelan-Çişma
MY undefined Yelan-Çişma (Елань-Чишма) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 438 kişi.
Vladimir Korş-Sablin
Vladimir Vladimiroviç Korş-Sablin (Владимир Владимирович Корш-Саблин; 1900 s. mart 29, Moskova — 1974 s. iyül 6, Minsk) — rus kino rejissörı.
Nijnearmetovo
MY undefined Nijnearmetovo (Нижнеарметово) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 590 kişi.
Kitap
thumb|Berlinde kitapdeste eykeli, 2006 thumb|Kitaplar Kitap - derc etilgen malzemeniñ mecmualanğan saifeler sıfatında devriy olmağan neşir; kağıt, pergament ya da diger bir malzemeden yapılıp, adetince bir taraftan pekitilgen yazılı, derc etilgen, resimli ya da boş saifeler taqımıdır. Bir yapraqnıñ tarafına saife deyler.
Raqamlı sıfatta azırlanğan kitapqa e-kitap denilir. Maddiy taşayıcı seslendirilgen ve yazılğan kitapqa sesli kitap (sesli kitap, davuşlı kitap) denilir.
Bildirişüv
right|thumb|300x300px|Özü [[qazaqları Türkiye sultanına mektüp yazalar resiminiñ parçası, müellif İ. Repin (1880)]] Bildirişüv ya da kommunikatsiya (communicatio — "birleşme", "bildirme", communis - "ortaq" sözünden kele) - eki ve ziyade şahıslar arasında malümat (fakt, fikir, körüş, duyğular) almaşuv esnası, söz ve sözsüz vastalar ile malümat berüv ve aluv maqsadınen qonuşuv.
Bildirişüv çeşitleri
Çeşit-türlü bildirişüv usullarını üç gruppağa bölmek mümkün: ağzaviy, yazma ve körüvli.
Qonuşuvnıñ kendisini söz, sözsüz ve yazma soyuna bölmek mümkün. Sözsüz qonuşuvğa beden tili, körüv kontakt, ima-işaret tili ve dig. ait. Zemaneviy şaraitlerde ağ qonuşuvınıñ emiyeti arta.
Vikingler
Vikingler (eski skandinav tilinden -{vikingr}- - “korsan” ) - VIII—XI asırlarda Skandinaviyalı deñiz yolcu askerleri. Avropa tarihına büyük tesir etkenler. Avropada, Ğarbiy Asiyada ve Şimaliy Afrikada aydutlıq ve ticaretnen oğraşa ediler. IX—XI asırlar içinde Avropanıñ büyük bölgelerini müstemlekeleştire ediler: Şarqiy İngiltere, Normandiya, İslandiya, Farer ve Şetland adaları, Siciliya, Rusni ve ilâhre. Esasen dan, norveg ve isveçlerden ibaret ediler. Baştan putperest skandinav dinini kütken edi, Х—ХІ asırlar devamında hristianlıqqa döndi. Skandinaviyanıñ o vaqıttaki artqaç ealisi olğanı ve qomşularnıñ imayesiz olğanı sebebinden sıq yağmacılıq yapa ediler. Deñizde ve özenlerde uzun yelkenli qayıqlarnı qullana ediler. Yalı boyu bölgelerindeki şeerlerni ve qasabalarnı berbat ete ediler.
Topraq saipleriniñ ya da soy başları tarafından idare etile ediler. Seferlerden boş vaqıt içinde ziraatçılıq ve ticaretnen oğraşa ediler. Özi ve İdil ticariy yollarnı inkişaf ettiler. Orta asırdaki avropalılar arasında Grenlandiya ve Şimaliy Amerikağa yetken ilk soyları ediler. Saga degen vikinglerniñ destanları bugüngece saqlanğan. 793-1066 seneleri olarnıñ ekspansiya devri, tarihçılıqta viking devri adlanılğan edi.
Yañı Nikolsk (Başqırtistan)
MY undefined Yañı Nikolsk (Новоникольский) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 21 kişi.
Glubokoye (Altay ülkesi)
MY undefined Glubokoye (Глубокое) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Zavyalovo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1508 kişi.
Butorinskaya (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Butorinskaya (Буторинская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 12 kişi.
Malümat
Malümat, kontekstke köre türlü añlamlar taşığan mücerret bir fikir etüvdir. Malümatnı formal belgileybilmeleri aşağıda cedvelde berilgen - olar çoqtır, em insan faaliyetiniñ türlü saalarında türlüdir. İç duygu seviyesinde malümat, alıcı bilgenniñ mündericesi olğanını añlata.
Mihail Kutuzov
Mihail İllarionoviç Kutuzov (Михаил Илларионович Кутузов; 1745 s. 5 [sentâbr 16], Sankt-Peterburg, Rusiye — 1813 s. 16 [aprel 28], Buntslau, Lehistan) rus generaldır.
Malümat
XXI asırnıñ başında malümat, insannıñ cemiyet azası olaraq ömründe ket-kete daa müim yer almaqta. Kütleviy haber vastaları onı tarqata, malümat tarzfenlikleri onı işlep çıqarmasınen oğraşa. İnsaniyet malümat cemiyetine doğrutılabilgeni fikri peyda ola. Böyle cemiyetniñ temeli, mal ve hizmetlerni degil, malümatnı işlep çıqarmaq ve qullanmaq olur edi.
Klımentove (Podilsk rayonı)
MY undefined Klımentove (Климентове) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 274 kişi.
Grodekovo (Amur vilâyeti)
MY undefined Grodekovo (Гродеково) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 523 kişi.
Nikolayevka (köy, Mihaylovskoye rayonı)
MY undefined Nikolayevka (Николаевка) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 925 kişi.
Novoaptikovo
MY undefined Novoaptikovo (Новоаптиково) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1421 kişi.
Mikolay Kopernik
Mikolay Kopernik (Mikołaj Kopernik, Nikolaus Kopernikus, Nikolas Koppernigk, Nicolaus Copernicus Torinensis; 1473 s. fevral 19, Torun, bugünki Lehistan — 1543 s. mayıs 24, Frombork, zemaneviy Lehistan) — leh astronomiyacı, riyaziyatçı, fizikacı, diplomat, iqtisadiyatçı ve ekim. Küneş sistemasınıñ küneşmerkezli nazariyesiniñ müellifi.
Tercimeiyal
Torun/Torn (Toruń, Thorn) şeerinde doğdı.
Babası ticaret kitaplarında baqır satqan zengin katolik tuccarı olaraq qayd etilgen.
Anası — Barbara Vattsenrode (Barbara Watzenrode), Torundeki bay tuccar ve tükâncı Lukas Vattsenrodeniñ ve onıñ qadını Katarina Russeniñ qızıdır. Onıñ üç tata-qardaşı bar edi.
Nikolay Kopernikniñ balaları yoq edi, amma o yegenlerinen pek yaqın edi, olarnı ömrüniñ soñuna qadar eybetley edi.
İhlâs suresi
thumb|388x388px İhlâs suresi (سورة الإخلاص - -{Sūrat' al-İhlās}-) - Qurannıñ 112-nci suresidir. Mekkede endirilgen, 4 ayetten ibarettir. İslâmnıñ tevhid qaidesiniñ eñ esaslı ve añlayışlı ifadesidir. İhlâs – samimiy olmaq, dinge yürekten bağlanmaq, esaslarını tek Allah rizası içün tedbiq etmek manasındadır.
Mikolay Kopernik
Kopernikniñ ilmiy faaliyeti ve onıñ emiyeti
left|thumb| «-{De revolutionibus orbium coelestium}-» eseriniñ baş saifesi Kopernik, özüniñ eñ esas «Kök kürreleriniñ aylanması aqqında» (De revolutionibus orbium coelestium) eserini, çoq şübelerden soñ ölgen senesi (1543) derc etti.
Alim bu eserinde Yerniñ ve aynı vaqıtta insannıñ Kâinattaki yerlerinen bağlı bütünley yañı bir añlam yerleştirip, dünyanıñ küneşmerkezli nazariyesiniñ yaratıcısı olğan.
Boy s tenyu 2: Revanş
Boy s tenyu 2: Revanş (Бой с тенью 2: Реванш) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Anton Megerdiçev.
Baş-Şidı
MY undefined Baş-Şidı (Баш-Шиды) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Nuriman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 228 kişi.
Karmalükivka
MY undefined Karmalükivka (Кармалюківка) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Balta rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 574 kişi.
Vladimir Şmidtgof
Biografiya
1900 senesinde doğdı.
Buçnevo (Arhangelsk vilâyeti)
MY undefined Buçnevo (Бучнево) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Yefim Dzigan
Biografiya
1898 senesi dekabrnıñ 14-inde Moskova şeerinde doğdı.
Znamenka (Yermekey rayonı)
MY undefined Znamenka (Знаменка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 45 kişi.
Velıke Burılove
MY undefined Velıke Burılove (Велике Бурилове) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 108 kişi.
Sredneakbaşevo
MY undefined Sredneakbaşevo (Среднеакбашево) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 175 kişi.
Muromtsevo (Omsk vilâyeti)
MY undefined Muromtsevo (Муромцево) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Muromtsevo rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9373 kişi.
Boçkovka
MY undefined Boçkovka (Бочковка) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 198 kişi.
Moskalenki (Omsk vilâyeti)
MY undefined Moskalenki (Москаленки) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Moskalenki rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 8927 kişi.
V ojidanii çuda
V ojidanii çuda (В ожидании чуда) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Yevgeniy Bedarev.
Avaday
MY undefined Avaday (Авадай) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Askino rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 13 kişi.
Novıye Turbaslı
MY undefined Novıye Turbaslı (Новые Турбаслы) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 51 kişi.
Iq (Yermekey rayonı)
MY undefined Iq (Ик) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 31 kişi.
Jeleznıy potok
Jeleznıy potok (Железный поток) — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Yefim Dzigan.
Oleg Sentsov
Oleg Gennadiyovıç Sentsov (Олег Геннадійович Сенцов; 1976 s. iyül 13, Aqmescit) — ukrain kino rejissörı.
Biografiya
1976 senesi iyülnıñ 13-inde Aqmescit şeerinde doğdı.
Plotava (Bayevo rayonı)
MY undefined Plotava (Плотава) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Bayevo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 717 kişi.
Vaneçka
Vaneçka (Ванечка) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Yelena Nikolayeva.
Siazan (rayon)
Siazan rayonı (Siyəzən rayonu) — Azerbaycannıñ bir rayonı. Merkezi — Siazan.
Gonohovo (Zavyalovo rayonı)
MY undefined Gonohovo (Гонохово) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Zavyalovo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1787 kişi.
Grâznuşka (Amur vilâyeti)
MY undefined Grâznuşka (Грязнушка) - Rusiyeniñ Amur vilâyetinde Blagoveşçensk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 319 kişi.
Alyağış
MY undefined Alyağış (Альягиш) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Asqın rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 94 kişi.
Jurnalistika
thumb|300x300px|Gazetacı eskence konferentsiyasıda Jurnalistika - öyle içtimaiy institut ki, o, cemiyet yaşayışı subyektleriniñ episine içtimaiy aqiqatnı bütünley ve obyektiv malümat bermek maqsadınen yaratılıp, diger içtimaiy institutlar episiniñ ve umumen cemiyetniñ özmuntazamlı yoruq olaraq optimal çalışmasına kerek.
Jurnalistikanıñ içtimaiy maqsadı, vatandaşlarnı inkişafı içün malümat bermektir. Zemaneviy dünyada jurnalistikanıñ çalışması tehnikiy, malümatlı, teşkiliy ve idare etici, oqutuv yurtları ve müessiselerden ibaret olğan teşkilâtlar cemisinden temin etilmekte.
Aplodismentı, aplodismentı...
Aplodismentı, aplodismentı... (Аплодисменты, аплодисменты…) — 1984 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Viktor Buturlin.
Jenâ, Jeneçka i «katüşa»
Jenâ, Jeneçka i «katüşa» (Женя, Женечка и «катюша») — 1967 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Vladimir Motıl.
Vetka sireni
Vetka sireni (Ветка сирени) — 2007 s. çıqqan Rusiyenıñ filmi, rejissör – Pavel Lungin.
Bikmurzino (Başqırtistan)
MY undefined Bikmurzino (Бикмурзино) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Nuriman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 150 kişi.
İmeni 8 Marta (Başqırtistan)
MY undefined İmeni 8 Marta (Имени 8 Марта) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 778 kişi.
Bıkovskaya (Velsk rayonı)
MY undefined Bıkovskaya (Быковская) - Rusiyeniñ Arhangelsk vilâyetinde, Velsk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.
Entsiklopediya
Entsiklopediya (encyclopaedia, ἐγκύκλιος παιδεία — ‘ilim dairesi’, κύκλος — daire ve παιδεία — ögrenüv, ilim) — 'ilim dairesi', keñ sualler dairesinden ilim bilgileri toplulığı. Keñ manada - türlü mevzuda ilim malümatı ve malümatname cıyıntığı, keñ oquyıcılar dairesine doğrutılğan. Bütün (universal entsiklopediya) ve ya bazı (saa entsiklopediyası) saalardan nazariy em de ameliy bilgilerni qaplap ala. Entsiklopediya entsiklopedik maqalelerden ibaret olıp, er biri bir obyekt, şahıs ve ya adiseni tarif ete. Adetince böyle maqaleler elifbe tertibinde berile.
Etimologiya
"Entsiklopediya" sözü encyclopédie sözünden, o ise encyclopaedia sözünden, o da yunanca ἐγκύκλιος παιδεία, ἐγκύκλιος ‘daireviy, qaytavlı’ sıfatından ve παιδεία ‘ilim, ögretüv, terbiye’ isiminden ibaret olıp, arif-arfine ‘ilim dairesi’ manasına kele. right|thumb|Harrisniñ Leksikon Tehnikumı, ekinci neşirniñ baş saifesi, 1708 s. right|thumb|Entsiklopediya, ya da İzaatlı ilim, sanat ve esnaflar luğatı, 1773
Blondinka za uglom
Blondinka za uglom (Блондинка за углом) — 1984 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Vladimir Bortko.
İsmayıllı (rayon)
İsmayıllı rayonı (İsmayıllı rayonu) — Azerbaycannıñ bir rayonı. Merkezi — İsmayıllı.
Novovarşavka
MY undefined Novovarşavka (Нововаршавка) - Rusiyeniñ Omsk vilâyetinde bir şeer şeklinde qasaba. Novovarşavka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5869 kişi.
Vâtkino (Altay ülkesi)
MY undefined Vâtkino (Вяткино) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Pristan rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 633 kişi.
Nikolayevka (stantsiya, Mihaylovskoye rayonı)
MY undefined Nikolayevka (Николаевка) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Mihaylovskoye rayonında bir stantsiya. Ealisiniñ sayısı 5 kişi.
Domnıtsâ (köy)
MY undefined Domnıtsâ (Домниця) - Ukrainanıñ Ades vilâyetinde Podilsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 292 kişi.
Bıstrıy (Belgorod vilâyeti)
MY undefined Bıstrıy (Быстрый) - Rusiyeniñ Belgorod vilâyetinde, Belgorod rayonında bir hutor. Ealisiniñ sayısı 16 kişi.
Yañı İvanovka (İşimbay rayonı)
MY undefined Yañı İvanovka (Новоивановка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İşimbay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 51 kişi.
Dobraya Volâ (Altay ülkesi)
MY undefined Dobraya Volâ (Добрая Воля) - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Zavyalovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 91 kişi.
Staraya Murtaza
MY undefined Staraya Murtaza (Старая Муртаза) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Kuşnarenko rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 133 kişi.
Vremâ jelaniy
Vremâ jelaniy (Время желаний) — 1984 s. çıqqan ŞSCBnıñ filmi, rejissör – Yuliy Rayzman.
Viktoriya gölü
Viktoriya, Viktoriya-Nyanza, Ükereve (inglizce Victoria, Victoria Nyanza, luo tilinde Nam Lolwe, lug. 'Nnalubaale) - Afrika platformasınıñ tektonik sapmasında yerleşken Şarqiy Afrika gölü, Keniya, Uganda ve Tanzaniyanen sıñrındaki Afrikanıñ eñ büyük gölü; ayvanatına zengin; gemi yolculığı ve balıqçılığı inkişaf etilgen.
Gölni 1858 senesi keşf etip, onı Viktoriya Qıraliçesi şerefine adlağan britaniyalı tetqiqatçısı Con Genning Spik edi.
Umumiy malümat
Viktoriya gölü aqqında qayd etilgen ilk malümat, altın, filtiş ve başqa qıymetli şeylerniñ ve qullarnı qıdıruv maqsadınen içteki yollar boyunca seyaat etken arap alış-verişçilerinden kele.
Belli qadimiy harita, 1154 senesi tarihlıdır. Bu harita, müellifi, musulman coğrafiyacı ve haritacı Muhammad al-İdrisiniñ tefsirlerinen beraber “Rojer kitabı” adınen belli. Bu kitap, Viktoriya gölü aqqında doğru tasavurnı ifadelep, onı Nilniñ çoqrağı dep tasvirley.
Olhovka (Blagoveşçen rayonı)
MY undefined Olhovka (Ольховка) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.