cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دانتێ ئەلیگیێری
سەرەتای ژیانی
دانتێ ئەلیگیێری لە یەکێک لە ناوچەکانی کۆماری ئیتالیای ئەو سەردەمە لە دایک بووە ، لە بنەماڵیەکی مامناوەند ، لە ساڵی (۱۳۲۱)ی زاینیدا لە تەمەنی (٥٦) ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە. سەردەمی منداڵی دانتە لە چارچێوەی ئاڵۆز ، پڕ لە شەڕوشۆڕ و پلانگێری (لە نێوان حزبی پاپا و حزبی پاشایەتی)دا بەسەرچووە. بنەماڵەی دانتێ پشگیریان لە حیزبی پاپا دەکرد و دوای سەرکەوتنی سەربازی ئەوان ، چەند مانگ دوای لە دایکبوونی دانتە ، بنەماڵەکەی لە بواری سیاسیەوە زۆر گەشەیان کرد. ساڵانێک دواتر دانتە بەهۆی ئەو لایەنگریە سیاسیەی ڕووبەڕوی ئێش و ئازارێکی بۆوە. ناوبراو خوێندنی لە ("خوێندنگەی ئایینی برایانی کەهتەر") دەست پێکرد. ژیانی دانتە سەرتەپای ڕۆژاڕەشی و چەرمەسەری بووە. دانتە لە زانکۆکانی ("فلۆرانس" ، "پالۆدا") خەریکی فێربوونی زانست بوو. ناوبراو یەکێک لە خوێندکارە نمونەییەکان بوو و هۆگریەکی زۆری بە بواری (فەلسەفە و سروشت و ئەخلاق) هەبووە. دانتە لە تەمەنی (۹) ساڵیدا ئاشقی کچێک بەناوی (بێئاتریس) بوو کە لەگەڵ دانتە خزم بوون. ئاشنایەتی ئەو دوانە لە کۆرێکی بنەماڵەکەیان دەستی پێکرد ، دانتە ڕۆژ بەڕۆژ زیاتر خۆشەویستی بۆ (بێئاتریس) بوو ، ئەم کارەشی بەردەوام بوو تا تەمەنی (۱۹) ساڵی یەکەمین شیعرەکانی خۆی لە وەسفی عەشقی ئاسمانی خۆیدا نووسی و خۆشەویتەکەی بە فریشتە شوبهاند. کە دواتر (بێئاتریس) هاوسەرگیری کرد بە پیاوێکی تر ، بەڵام لە تەمەنی لاویێتیدا لە ساڵی (۱۲۹۰) و کاتێک تەمەنی (۲٤) ساڵبوو ، گیانی لە دەست دا. دانتە هێشتا هەر لە ئاگری بیوەفایی خۆشەویستیەکەی خۆیدا دەسوتا و شیعری هەست بزوێنی لەم بوارەدا دەنووسی ، لەناکاو خەمی مەرگی (بێئاتریس) بەرەوڕوو بووەوە. ناوبراو ژمارەیکی زۆر شیعری لەسەر خۆشەویستەکەی نوسیوە. شاڵێک دوای مەرگی خۆشەویستەکەی لەگەڵ ژنێک بەناوی "جما" هاوسەرگیری کرد ، بەڵام ئەم هاوسەرگیرییە نەیتوانی بیرەوەرییەکانی (بێئاتریس) لە مێشکی دانتە بسڕێتەوە. "دانتە" لە تەمەنی (۳۰) ساڵیدا دەستیکرد بە چاڵاکی سیاسی و چەندین هێرش و پەلاماری هێزەکانی(فلۆڕانس) لەگەڵ وڵاتانی دەوروبەر بەشداریکرد. لە ساڵانی (۱۲۹٦ و ۱۲۹۷) وەک ئەندامی (شورای سەدکەسی) (فلۆرانس) هەڵبژێردرا و چوار ساڵ دواتر واتا لە ساڵی (۱۳۰۰) دا وەک باڵیۆزی (فلۆڕانس) چوو بۆ (سن جمیتانۆ) و چەند مانگێک بەرپرسیارێتی "دیوانی بەرزی وڵات"ی فلۆرانسی پێ سپێردرا. لەماوەی بەرپرسیاریتیدا چەندین قسەی توندی دژ بە پاپا داوە. لە ساڵی (۱۳۰۲) دانتە بە تۆمەتی "گەندەڵی لە کاروباری حکومەت" ئەویش لە لایەن پاپەوە بوو دوای هاتنی دەستهەڵاتی ، دادگایەکەی بەشێوەییەکی نهێنی ئەنجامدرا ئەوەش وەکو وەڵامێکی پاپا بوو بۆ ئەو لێدوانانەی دانتە دژ بە پاپا ، دانتە بە دوو ساڵ دورکردنەوە لە وڵات و سزایەکی نەختی و هەتا هەتایی بێبەشکردنی لە گشت مافە مەدەنیەکانی بەسەردا سەپێنرا. دواتر نەیتوای خێزاەکەشی ببینێتەوە ، ژیانێکی دوور لە بنەماڵەکەی دەستپێکرد ، چونکە بنەماڵەکەی مافی ئەوەیان نەبوو لە فلۆرانس بچنە دەرەوە. دانتە تا کۆتایی ژیانیشی نەیتوانی منداڵەکانی ببینێتەوە ، تا شەوی (۱٤ی سێپتێمبەر ی ۱۳۲۱)ی زایینیدا ماڵئاوایی لە ژیان کرد.
سنووری کازاخستان-ڕووسیا
سنووری کازاخستان و ڕووسیا (بە ڕووسی: Казахстанско-российская граница، کازاخستان: Қазақстан-Ресей шекарасы) سنووری نێودەوڵەتی نێوان کۆماری کازاخستان و فیدراسیۆنی ڕووسیایە کە ٧٦٤٤ کیلۆمەتر درێژییەکەی (٤٬٧٥٠ میل)ە. درێژترین سنووری نێودەوڵەتی بەردەوامە لە جیھاندا و دووەم درێژترین سنوورە بە درێژایی کۆی گشتی، دوای سنووری کەنەدا و ئەمریکا. لە ھەمان شوێنی سنووری ئیداری-خاکی پێشووی نێوان کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی کازاخستان و کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیادایە.
پەیمانی کۆن
بەپێی نەریتی جوو، پەیمانی کۆن دابەش دەبێت بۆ تەورات، کە پێک دێت لە پێنج پەرتووک کە دەگەڕێتەوە بۆ مووسا، پاشان نیڤیئیم کە بریتییە لە پەڕتووکی پێغەمبەران و کیتۆڤیم کە پێی دەوترێت نووسینەکان/پەڕتووکەکان. بەڵام لە نەریتی مەسیحیدا پەیمانی کۆن دابەش بووە بۆ تەورات، بەسەرھاتەکانی دانایی، بەسەرھاتەکانی مێژوو، بەسەرھاتەکانی پێغەمبەران.
ڕۆبێرت فرۆست
سەرەتای تەمەنی
ھەرچەندە بەتێکەڵبوونی دواتری لەگەڵ ژیانی لادێ ناسراوە، فرۆست لە شاردا گەورە بوو، یەکەم ھۆنراوەی لە گۆڤاری قوتابخانەی ئامادەییی بڵاو کردەوە. ئەو بۆ ماوەی دوو مانگ لە کۆلێژی دارتمۆس دەستی بە وانە خوێندن کرد، زۆری پێچوو تا لە برایەتی دێلتا کای قبوڵبکرێت. فرۆست گەڕایەوە تا وانە بڵێتەوە و کار لە چەندین بواری جیاوازدا بکات، وەک ھاوکاریکردنی دایکی لە وانەوتنەوە کە پۆلەکەی لە کورگەلێکی لاسار پێکھاتبوو، گەیاندنی ڕۆژنامە، ھەروەھا لە کارگەیەک کاری پاراستنی کەوانی گڵۆپی کاربۆنی دەکرد.
ئەو چێژی لەم کارانەنەدەبینی، ھەستی دەکرد پیشەی ڕاستەقینەی ئەو بریتیبوو لە نوسینی شیعر.
ژیانی تایبەتی
ھاوسەری فرۆست، کە بەدرێژایی ژیانی گرفتی دڵی ھەبوو، لە ساڵی ١٩٣٧ توشی شێرپەنجەی مەمک بوو، لە ساڵی ١٩٣٨ بەھۆی سەکتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.
تێماکان
ئەو ھەروەھا تێبینی بەکارھێنانی بەردەوامی بۆ دیمەنی لادێیی و ژیانی کێڵگە کردووە، ھێریەت ئەمەی دەربارەی ھۆنراوەکانی فرۆست بەدڵە، فرۆست زۆرترین بایەخ بە" نیشاندانی کاردانەوەی مرۆڤ بۆ دۆخە سروشتییەکان. " دەدات.
جیھانگیری
بە جیھان بوونی ئابووری، گلۆبالیزم کە لە مەیداندا ئەسپی خۆی لە شێوەی پەرەپێدانی تێکنۆلۆژی سەردەمدا بەرەو پێشەوە بردنی ئامێرەکانی بەرھەمھێنان لە شێوەی ئەورووپاییەکان تاو دەدات، ھەتا لە کەمترین کات و ھەرزانترین تێچوون و باشترین جۆری بەرھەم و زۆرترین دەسکەوت دا خۆی دەبینێتەوە. ھەر لە بەشەکانی کشتوکاڵی و بازرگانی و پیشەسازییەوە بگرە ھەتا دەگاتە ئاڵووگۆڕی پوڵ و پروسەی بانکی. لە گەڵ بەرەو پێش چوونی تێکنۆلۆژیش کە لە مەیدانی ئابووریی دا لایەکی دراوەکەیە، رووی دوھەمی دراوەکەش سەر ھەڵدەدا بەرەو پێشھھوە دھھڕوا بەڵام ئەویش پەرەسەندنی بێکاری و زیادبوونی ئاستی ڕێژەی بێکاری و نزم بوونەوەی ئاستی ژیانی ئەو بەشەی کە پێی دەگوترێ ھیزی کار. دیارە لەم مەیدانە دا واتە مەیدانی ئابووریی، جیھانیی بوونی کە لە بەرژەوەندی و بە کەڵکی ھەموو سەرمایەداری بێ، بەڵکو زیاتر بە قازانج و بەرژەوەندی وڵاتانی ڕۆژھەڵات، سەرمایەداری وەک وڵاتەکانی ئەورووپا، ئەمریکا و ھتد.. دەبێت.
ھێزی پاراستنی جەوھەریی باشووری کوردستان
ئامانجەکان
ھێزی پاراستنی جەوھەریی باشووری کوردستان لە ڕێکەوتی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩دا لە بناری قەندیل بە خوێندنی بەیاننامەیەک ڕایگەیاندووە کە بارودۆخی باشووری کوردستان زۆر ئاڵۆزە؛ لەکاتێکدا کە لە ناوچە دابڕاوەکانی کوردستاندا گەلی کورد لەگەل تەعریب و ڕفاندن و کوشتن ڕووبەڕوو بووە، لە خاکی ھەرێمی کوردستانیش لەگەڵ ھەڵمەتھێنانەوەی دەوڵەتی تورکیا ڕووبەڕووە کە بە ڕای ئەندامانی ئەم ھێزە سیاسییەکانی حکۆمەتی ھەرێم و لایەنە سیاسییەکانیش لە بەرامبەری بێ ھەڵویستن و ئەمە دەتوانێت مەترسییەکی گەورە بۆ گەلی کورد لە باشووری کوردستان درۆست بکاتەوە.
کەتیبەی برادۆوست و بادینان
لە ڕۆژی ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ گرووپێک لە گەنجانی دەڤەری برادۆست و بادینان لە ڕێوڕەسمێکی سەربازیدا بوونی خۆیان وەکوو کەتیبەی برادۆست و بادینان ڕایگەیاند و داوایان لە خەڵکی باشووری کوردستان کرد کە لە بەرامبەر ئەرتەشی تورکیا و ھەڵمەت ھێنانەوەی لەسەری خاکی کوردستان بێدەنگ نەبن.
لەندەن کەوت
لەندەن کەوت (ئینگلیزی: London Has Fallen) فیلمێکی ئەمریکیی ساڵی ۲۰۱٦یە، فیلمەکە لە چەشنی ئاکشن و سەرکێشی و چیڕۆکییە. فیلمەکە لە لایەن بابەک نەجەفییەوە دەرھێنراوە و لەلایەن جیرارد بوتلەر و ئالان سێیگیل و مارک گیل و جۆنس سۆمپسۆن و مات ئۆتۆلی و لیس وێڵدۆن بەرھەمھێنراوە.
خۆڵ
سەرچاوەکان
پۆل:باخەوانی پۆل:خۆڵ پۆل:ماددە سروشتییەکان
پارێزگای ڕەققە
پارێزگای ڕەققە (بە عەرەبی:) یەکێک لە پارێزگاکانی سووریایە کە لە باکووری ئەم وڵاتە ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ٩٢١,٠٠٠ کەس بووە. ناوەندی پارێزگای ڕەققە شاری ڕەققەیە.
بڕیارنامەی ١٢٩٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٠ پۆل:ئەنگۆلا لە ٢٠٠٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەنگۆلا
ئێرانییەکان لە لوبنان
ئێرانیەکان لە لوبنان خەڵکانی بنچینە ئێرانیین یان ئەو ئێرانییانەی کە ھاتوون و نیشتەجێن لە لوبنان. ھەندێکیان خەڵکانی لوبنانین لە کاتێک ھەندێکیان کۆچکەرن یان ھاتوون و لە لوبنان لەدایکبوون بە/لەگەڵ کەلەپووری ئێرانی. زۆربەی ئێرانییەکان لە لوبنان دەژین لە نەبتیە. زۆربەی ئێرانییەکان لە لوبنان بازرگانی بە مافوور دەکەن.
ھۆمۆساید (فیلمی ١٩٩١)
پێشوازییەکان
ڕۆجێر ئیبێرت ستایشی فیلمەکەی کرد، چوار ئەستێرەی پێ دا لە چوار. ٤/٤
ڤیدیۆ بڵاوکراوە ماڵیەکان
فیلمەکە بڵاوکراوە لەسەر ڤی.ئەیچ.ئێس لە ١٩٩٢.
جاک نیکڵسن
ژیانی پێشوو
نیکڵسۆن لە نیو جێرسی گەورە بوو. لەسەر بڕوا کاتۆلیکەکی دایکی. لە ناوەندی بە دەڵخەک پۆلەکەیان دەناسی. لە شانۆی قۆتابخانە چەن خەڵاتی گرت کە بە شانازییەکانی خۆی دەزانێت تا ئێستا.
بەرەو پێشکەوتن
ئەو فیلمانەی دی نیکڵسۆن وا سەرنج ڕا دەکێشن، دوایین وردەکارییەکان (The Last Detail) لە ساڵی ١٩٧٣ کە خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە میھرەجانی فیلمی کەن وەرگرت بۆی و ھەروەھا پاڵێوراوی باشترین ئەکتەری دەوری سەرەکی ئۆسکار. فیلمی گەڕەکی چینیەکان (Chinatown) لە دەرھێنانی ڕۆمان پۆلانسکی (Roman Polanski) لە ١٩٧٤دا.
پارێزگای لوڕستان
سەرچاوەکان
لوڕستان لوڕستان پۆل:پارێزگای لوڕستان پۆل:پارێزگاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نیشتنگە لوڕییەکان
ئارووناوا
سەرچاوەکان
پۆل:ئارووناوا پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای کرماشان
بیرەوەری، دڵەکە
سەرچاوەکان
پۆل:تابلۆکانی فریدا کالۆ پۆل:ئاو لە ھونەر
قانع
سەرەتای ژیان
قانع (ناوی تەواو: محەممەد کوڕی شێخ عەبدولقادر کوڕی شێخ سەعیدی دۆڵاشی) باوکی لە شێخانی کۆنەپۆشیی شاری مەریوان و دایکی کە ناوی ئامینە بووە لە شێخانی کەوڵۆس بوو. ساڵی ١٨٩٨ لە گوندی ڕیشێنی لە شارەزوور لە دایک بووە. دوای ئەوەی دەرەبەگەکانی ناوچەی مەریوان باوکی ئەم شاعیرە ئاوارە دەکەن، بەدەم لێقەوماوییەوە قانع وەکو مناڵی دەربەدەرێک لە ڕۆژی ١٥ی ئەیلولی ساڵی ١٨٩٨ی زایینی لە گوندی ڕیشێن لە بناری شارەزووری مەریوان لە دایک بووە بەو حاڵەشەوە کڵۆڵی دەستی لە یەخەی نەکردەوە، لە تەمەنی ٤٠ ڕۆژیدا باوکی کۆچی دوایی دەکات و تازە پێ دەگرێت کاتێک دایکیشی کۆچی دوایی دەکات، مامەکانی نازی دەکێشن.
مەلای جەباری
مەلای جەباری (لەدایکبووی: ١٨٠٦ گوندی بانگۆڵ – مردووی: ١٨٧٦ ئاوایی تاوێربەرز – بەخاکسپاردنی: گوندی بانگۆڵ)
مردن
لە نموونەیەکی تری شیعری بۆ سەید قادری کاکی دەڵێت:
مەحموود ئەحمەدینەژاد
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:مەحموود ئەحمەدینەژاد پۆل:شارەوانانی تاران پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئێران پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦ پۆل:سیایسەتوانە ئێرانییەکان پۆل:دژە زایۆنیزم پۆل:شیعە ئێرانییەکان
٩٥٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕۆبێرتۆ بێنیگنی
ھەموو شت سەبارەت بە دانتە
ھەموو شت سەبارەت بە دانتە‌ ئێستا پلانی دانراوە بۆ بردن بۆ دونیا ، گەڕان لە ئەمریکا ، ئەوڕووپا و ئەمریکای باشور.
پارێزگای سووەیدا
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی
فۆکڤیل، ئەلاباما
فۆکڤیل شارۆچکەیەکە لە کەرتی مۆرگان، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٬٢٧٩ کەس بووە. ڕووبەری ٩٫٨٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٣٠٫١١ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
ئایینا سوڵتانۆڤا
ژیان و کار
لە شاری گەنجە شەقامێک بە ناوی ئایینا سوڵتانوڤا و لە باکوش مۆنۆمێنتی تایبەت بە ئەو ھەیە.
جەمال موسێلا
جەمال موسێلا (لەدایکبووی ٢٦ی شوباتی ٢٠٠٣) یاریزانێکی تۆپی پێ پیشەگەری تۆپی پێ ئەڵمانیە کە یاری دەکات وەک یاریزانێکی ناوەندی هێرشبەر، باڵی چەپ یان یاریزان ناوەڕاست بۆ یانەی خولی بۆندسلیگا بایەرن میونشن و هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا.
میرزا زەبەنەخت
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی دەلھی
جەمال موسێلا
سەرچاوەکان
پۆل:ئینگلیزە بەڕەگەز ئەڵمانیەکان پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:هەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی لاوانی ئینگلتەرا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣ پۆل:CS1 German-language sources (de) پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠١٣
بانگەشەی ھەڵبژاردن
بانگەشەی ھەڵبژاردن بۆ ھەڵبژاردنی خولی چوارەمی پەرلەمانی کوردستان لەماوەی نێوان ٢٨ی ئابی ٢٠١٣ تا ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٣ بەڕێوەدەچوو.
ڕۆژی دەنگدانی تایبەت
کاتژمێر ٨ی شەوی ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٣ کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان ڕێژەی بەشداریکردنی لەدەنگدانی تایبەت ڕاگەیاند:
بڕیارنامەی ١٣٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٠ پۆل:عێراق لە ٢٠٠٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
دیلەین
دامەزران
لە ٢٠٠١دا، ڤێستەرھۆڵت بە ناچاری گرووپی ویتن تێمپتەیشنی بەجێھێشت بەھۆی توشبوون بە نەخۆشیەکەوە. لە ٢٠٠٢دا گرووپێکی نوێی دامەزران بەناوی دیلەین، لە ھەمان ساڵدا بە سەربەخۆیی دێمۆیەکیان بڵاوکردەوە بەناوی ئەمێنیتی. دوای دێمۆکە ڤێستەرھۆڵت بۆ ماوەیەکی کاتی پرۆژەکەی بەجێھێشت؛ بەڵام بەردەوام بوو لە نوسینی مۆسیقا. لە ٢٠٠٥دا لەگەڵ چارلۆت وێسلز یەکیان گرت و کۆمپانیای ڕۆد ڕەنەر بوو بە کۆمپانیای تۆمارکردنەکەیان. لەو کاتەدا گرووپەکە تەنھا وەک و پرۆژەیەک سەیردەکرا لەگەڵ ھونەرمەندی میواندا، نەک وەکو گرووپێکی تەواو.
٩٠١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
تورکەکان لە لوبنان
فەرمانڕەوایی عوسمانی
لوبنان بوو بەشێک لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لەساڵی ١٥١٦، وە تورک ەکان ھێندران بۆ ناوچەکە لەگەڵ سوپاکەی سوڵتان سەلیمی یەکەم لەکاتی ھەڵمەتی بەرەو میسڕ، وە جێگیر بوون لەو ناوچانەی کە داگیریان کردبوون. تورک ەکان کە دانیشتوانی شوێنە داگیرکراوەکان بوون، ھاندران بۆ ئەوەی لانەچن لە لوبنان بە دانی پاداشت و پارە و زەوی بۆیان. وە ئەمە بەدیار دەکەوێت وەکو میراتێکی ھێشتراوە، وە چەندەھا نەژادی لوبنانی گەورە، بەزۆری لەناو سوننە، پێشینانی تورک یان ھەیە.
ئاوارە
لەبەر چەندەھا شەڕ لە لوبنان لەوەتەی ساڵەکانی ١٩٧٠ و بەسەرەوە، چەندەھا تورکی لوبنانی بوون بە ئاوارە و چوون نۆ تورکیا و ئەورووپای ڕۆژاوا، بەتایبەتی بۆ ئەڵمانیا. بیگومان چەندەھا تورکی لوبنانی ئاگادار بوون بە زۆری تورک لە ئەڵمانیا وە ئەمەیان وەکو دەرفەتێک بینی بۆ دۆزینەوەی کار لە ئەوروپا. بە دیاریکراوی، گەورەترین شەپۆلی ئاوارەی تورکی-لوبنانی پەیدابوو کاتێک شەڕی لوبنان ٢٠٠٦ دەستیپێکرد. لەماوەی ئەم کاتە زیاتر لە ٢٠، ٠٠٠ تورک لوبنانیان بەجێ ھێشت بە تایبەتی لە بەیرووت، و لە ئەڵمانیا جێگیر بوون.
پەیمانگای پرۆفیسۆرە سوورەکان
سەرچاوەکان
پۆل:زانکۆ و پەیمانگاکانی دامەزراو لە یەکێتیی سۆڤیەت پۆل:پەیمانگا پەروەردەییەکان کە لە ١٩٢١ دامەزراون
نەخۆشیی گورگەسوورە
لووپوس زۆرتر ھێرش دەباتە سەر دڵ، جومگەکان، پێست، سی، ڕەگەکان، جەرگ، گورچیلەەکان و کۆئەندامی دەمار. پڕۆسەی لووپوس چاوەڕوان نەکراوە واتە جاری وا ھەیە نەخۆشییەکە دەگاتە ئاستێکی بەرز و ھێرش دەکاتە سەر ئەندام و کۆئەندامەکانی لەش و جاری وایە بە تەواوی دا ئەمرکێت و ھیچ ھەواڵی نییە.
لووپوس شفای نییە، واتە ھیچ دەرمانێک نییە کە بە تەواوی نەخۆشییەکە بنبڕ بکات. چەندین دەوا ھەن کە بۆ دامرکاندنی کۆئەندامی بەرگری بەکار دەبرێن و نایەڵن کە ھێرش بکاتە سەر شانە خۆییەکان. ئەم دەواگەلە بریتین لە سایکلۆفۆسفاماید، کۆرتیکۆسترۆیید و چەندین دەوای سەرکوتکەری کۆئەندامی بەرگری تر. لووپوس دەتوانێت ببێتە ھۆکاری لەدەستدانی گیان، ئەو دەوا گەلەی بۆ دەرمانی لووپوس بە کار دەھێنرێن، بە تایبەت کۆرتیکۆسترۆیید، دەبنە ھۆی زەرەرمەندی کۆئەندامی سووڕان و لە ئاکامدا جەڵدەی دڵ و شتی وا دەبنە ھۆی گیان لەدەستدانی مرۆڤ.
دەریاچەی خوڤسگۆل
جوگرافیا
دەریاچەی خوڤسگول دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای مەنگۆلیا لە نزیک سنووری ڕووسیا، لە دامێنی چیای سایانی ڕۆژھەڵات. بەرزییەکەی ١٦٤٥ مەتر (٥٣٩٧ پێ) لە ئاستی دەریاوە، درێژییەکەی ١٣٦ کیلۆمەتر (٨٥ میل) و قووڵییەکەی ٢٦٢ مەتر (٨٦٠ پێ)ە. دووەم دەریاچەی ئاوی شیرینی گەورەیە لە ئاسیادا، و نزیکەی ٧٠٪ی ئاوی شیرینی مەنگۆلیا و ٠٫٤٪ی ھەموو ئاوی شیرینی جیھان لەخۆدەگرێت. شارۆچکەی ھاتگاڵ لە کۆتایی باشووری دەریاچەکەدا دایە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەریاچەکانی مەنگۆلیا پۆل:پارێزگای خوڤسگۆل
پارێزگای دەرعا
سەرچاوەکان
پۆل:مانگیلەی بەپیت پۆل:پارێزگای دەرعا پۆل:پارێزگاکانی سووریا
ھاگێرستن
ھاگێرستن شوێنێکە لە ڕۆژھەڵاتی لەندەن، ئینگلتەرا، کە ناوەندەکەی بە نزیکەیی لە شەقامی گریت کامبریج (ئێستا ناوی گۆڕاوە ڕێگای کوینزبریج ). لەناو ناوچەی ھاکنی لەندەنە و بە بەشێک لە ئیست ئێند لە لەندەن دادەنرێت. نزیکەی ٣٫١ میل (٥ کیلۆمەتر) لە باکووری ڕۆژھەڵاتی چارینگ کرۆسەوە دوورە.
مێژوو
ھاگەرستۆن بۆ یەکەمجار لە کتێبی دۆمێسدا بە ناوی ھێرگۆتێستان تۆمار کراوە، کە لەوانەیە بە ڕەچەڵەک ڤایکینگەکان بێت، و شارۆچکەیەکی دەرەوەی شاری شۆردیتچ. لە نەخشەی ھاکنی لە ساڵی ١٧٤٥ی ڕۆکدا، گوندەکە بە ئاگۆستۆن نیشان دراوە بەڵام تا سەدەی نۆزدەھەم بووبوو بە ھاگێرستن، و بەشێک بوو لە پەرەسەندنی فراوانبوونی شارەکان، کە کارگە و شەقامەکانی کوخەکانی کرێکاران لە کەناڵەکەدا بوون.
کاروان عوسمان
بەشێک لە گۆرانییەکانی کاروان ڕۆمانسی بوون، و زۆرینەی گۆرانییەکانی تری کوردپەروەرانە بوون و دژی ڕژێمی بەعسی ئەوکات بوون، و باسی کێشەکانی کۆمەڵگەی کردووە.
پیشە
لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا، لەسەر دەستی ولیەم یوحەننا دەست دەکات بە خوێندنی مۆسیقا و لە چالاکییەکانی قوتابخانەدا بەشداری دەکات. دوای چەند ساڵێک دەچێتە لای جەمال سابیر و ئیبراھیم سابیر و کوردە سابیر، و لەلای ئەوان زیاتر پەرە تواناکانی دەدات. لە ساڵی ١٩٨٣دا، باوکی کۆچی دوایی دەکات، و کامەرانی برای دەڵێت کە «کاتێک باوکم کۆچی دواییی کرد، ئەو کاتە کاروان لە ماڵەوە نەبوو، کاتێک گەڕایەوە ئێمە خەریکی شۆردنی تەرمی باوکم بووین لە مزگەوت. دواتر کاروان ھۆنراوەی گەڵاوەرینی پایزی نووسی بۆ مردنی باوکم و ئاوازی بۆ دانا و بوو بە گۆرانی و بڵاویکردەوە». لە ساڵی ١٩٨٧دا، لەگەڵ کەمال محەممەددا کاسێتێک بڵاو دەکەنەوە بە ناوی «نائومێدی»، کاسێتەکە گیتارژەنینی کاروانی تێدایە و تێیدا لەگەڵ کەمال محەممەددا چەند گۆرانییەکیان پێکەوە وتووە. لە ساڵی ١٩٨٨دا، لەگەڵ دوو ھاوڕێیدا، حەمید بانەیی و ڕەزا، گۆرانییەک بە ناوی «بێنە پێش چاو» تۆمار دەکەن و بڵاوی دەکەنەوە. دەقی گۆرانییەکە لە گۆرانیی «ئیماجن»ی جۆن لێنۆنەوە وەرگێڕدراوە. بەھۆی سروشتی شۆڕشگێڕانەی گۆرانییەکەوە، گۆرانییەکە بە تەواوی سانسۆر دەکرێت. پێش دەستگیرکردنی نامەیەک دەنێرێت بۆ سیروان حەمە ڕەشید کە تێیدا نووسیبووی «لەگەڵ کەمال محەممەد سەرقاڵی بەرھەمێکم کە چەند ھۆنراوەیەکی سیاسیی تێدایە و چاوەڕوانی ئەوە دەکەین دوای بڵاوبوونەوەی، ڕژێم گەڕمان تێبئاڵێنێت، بۆیە دوای بڵاوبوونەوەی دەچینە ئێران».
داڵستۆن
داڵستۆن ناوچەیەکی ڕۆژھەڵاتی لەندەنە، لە ناوچەی ھاکنی لەندەن. ٦٫٤ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی چارینگ کرۆسەوە دوورە. داڵستۆن وەک گوندێک لە ھەردوو لای داڵستۆن لەین دەستی پێکرد، و لەگەڵ شارستانیبوونی ناوچەکە ئەم زاراوەیە بۆ ناوچەکانی دەوروبەریش بەکارھات لەوانە کینگسلاند و شاکلوێڵ، کە ھەر سێیان بەشێک بوون لە پارێشی کۆن ھاکنی.
٩٥٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
محەممەد موتوەلی شەعراوی
بەرھەمەکانی شێخ شەعراوی
شێخ شەعراوی چەند بەرھەمێکی ھەیە، چەند کەسێک کۆیانکردۆتەوە و بڵاویان کردۆتەوە، وە بەناوبانگترین بەرھەمەکانی تەفسیری شەعراویە بۆ قورئانی پیرۆز، وە لەو بەرھەمانە:
ھەڵوێستەکانی
ئیمامی بانگخوازان شێخ شەعراوی لە یادنامەکانی چەند ڕاستی جیاواز دەگێڕێتەوە کە بەیتە شیعر بە یەکیان دەبەستێتەوە و گوتویەتی لە چەند بۆنەیەکدا، وە لە ھەموو بۆنەکاندا ھەروەکو ھەمیشە وانەیەکی بەسوود و ھەڵوێستی بەسوودی لەدوای خۆی بەجێھێشتووە.
دوەین جانسن
دوەین دۆگلاس جۆنسۆن کە ھاوکات بە ناوی گۆڕەپان وە بە ناوە گۆڕەپانییەکەی دەناسرێت زە ڕۆک. (لەدایکبووی ٢ مایۆی ١٩٧٢)، ئەکتەرێکی ئەمریکی و کەنەدییە، ھەروەھا بەرھەمھێن و زۆرانبازێکی لێھاتووی نیمچە خانەنیش کراوە، ڕێکەوتنی لەگەڵ دەبلیوو دەبلیوو ئی واژوو کردووە.
حەمە جەزا
وێنۆک|بەشێک لە گۆرانیی «ھۆ کاکی پێشمەرگە» بە دەنگی حەمە جەزاوە حەمە جەزا گۆرانیبێژی کورد بوو، لە ساڵی ١٩٤٩ دا لە شاری سلێمانی لەدایکبووە و لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠دا کۆچی دوایی کردوە.
لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا ژیانی ھاوسەری پێکەوە ناوە و خاوەنی ٦ منداڵ بوە (٢ کوڕ و ٤ کچ). حەمە جەزا لە ساڵی ١٩٦٩ دا پەیوەندی کردوە بە شۆڕشی ڕزگاری خوازی کوردەوە. چەندین ساڵی تەمەنی ژیانی لە پێشمەرگایەتیدا بەسەر بردوە. پاشان لەگەڵ خێزانەکەیدا ڕوویان کردووەتە ئەورووپا و لە وڵاتی دانمارک نیشتەجێبوون. پاش ڕاپەڕینی بەھاری کوردستانی عێراق ڕووی کردووەتەوە کوردستان لە سلێمانی درێژەی بە ژیانی داوە.
ئەبوولحەسەن بەنیسەدر
وێنۆک|بەنیسەدر لە ساڵی ٢٠٠٩ سەید ئەبوولحەسەن بەنیسەدر (لەدایکبووی ٢٢ی ئازاری ١٩٣٣ لە ھەمەدان – مردووی ۹ی تشرینی یەکەمی ۲۰۲۱ لە پاریس) ئابووریناس و سیاسەتوانی ئێرانییە کە بوو بە یەکەمین سەرۆک کۆماری ئێران لەدوای شۆڕشی ئیسلامی، بەڵام دواتر بە ھۆی ھەندێک ناکۆکی و ئاڵۆزی لە حکوومەتی سەردەمیی ئێراندا پێش لەوە ماوەکەی تەواو بێت لە سەر کار لابردرا.
کازاخەکان
کازاخ
کازاخ زاراوەیەکی باو بوو بەدرێژایی سەدەکانی ناوەڕاستی ئاسیای ناوەڕاست (ئاسیای ناوەندی)، تەیمووری لەنگ بەبێ ڕێبەری دەسەڵاتی لاوەکانی خۆی وەسف کردووە وەک قازاقلیق. لە کاتی ئۆزبەکە کۆچەریەکان' داگیرکردنی ئاسیای ناوەندی، ابوالخیر خان ی ئۆزبەک جیاوازی ھەبوو لەگەڵ نەوە سەرۆکەکانی چەنگیزخان گیرەی/کیرەی وە ژانیبێک خان، وە نەوەکانی ئوروس خان وێنۆک|280x280پیکسڵ|خێزانێکی کازاخی لەنێو ڕەشماڵێک(خێمە)، ١٩١١/١٩١٤ ئەم جیاوازیانە پێدەچێت بە ئەنجام ھاتبێت بەھۆی تێک شکاندن و بەزاندنی ابوالخیر خان بە دەستی قەلماق(قەلماقەکان). کیرەی و ژانیبێک جوڵان لەگەڵ کۆچەرێکی زۆر بۆ ناوچەی ژێتیسو لەسەر سنووری مەغۆلستان وە دایان نا لەوەڕگا و پاوانی نوێ لەگەڵ نیعمەتی مەغۆلستان نەوەکانی چەنگیزخان ئسین بوقا (اسن بغای خان)، کە ھێوایان دەخواست بۆ ناوچەیەکی بەربەست لەدژی فراوان بوونی ئەوریاتەکان(ئۆیراتەکان). بە ئاشکرایی شی نەکراوەتەوە کە بۆ پاشان کازاخەکان ناوەکەیان بەتەواوی برد و بەکاریان ھێنا، بەڵام ئەوە تاکە سەرچاوەی مێژوویی سەڵمێندراوە. گرووپەکەی ژێر کیرەی و ژانیبێک ناویان دەھات لە چەندەھا سەرچاوە بە قازاقەکان و ئوزبەک-قازاقەکان (ئەوانەی کە سەربەخۆ بوون لە خانەکانی ئوزبەک). پاشان سەرچاوە ڕووسیەکان بە ھەڵە ناویان لێنان قرغیز و قرغیز-کاسیکان.
٩٠٦ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کۆڵ ئۆڤ دیووتی
ئامێرەکان
ئەو ئامێرانەی وەشانی تایبەتیان بۆ سازکراوە
فلورالا، ئەلاباما
فلورالا شارێکە لە کەرتی کۆڤینگتۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٬٩٨٠ کەس بووە. ڕووبەری ٢٨٫٤٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٦٩٫٦٤ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پارێزگای حەسیچە
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی
چیای شنگال
ژمارەی دانیشتووان و مێژوو
ناوچەکە لەلایەن ژەنەڕاڵی عەرەبی موسڵمان عییاد کوڕی غانم لە کاتی فەتحەکانی سەرەتای موسڵمانان لە ساڵانی ٦٣٠-٦٤٠ داگیرکرا و کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئیسلامی، کە بەشێکە لە قەزای دیار ڕەبیعە لە پارێزگای جزیرە (میزۆپۆتامیای سەرەوە). دانیشتوانی مەسیحی ڕێگەیان پێدرا کە لە بەرامبەر پێدانی باجی ڕاپرسییەکەدا، باوەڕەکەیان پراکتیزە بکەن. بەرھەمی سریانی کۆتایی سەدەی حەوتەم بەناوی ئەپۆکالیپسی ساختە میتۆدیۆس کە لە شەنگال نووسراوە، ئاماژەیە بۆ دابەزینی کولتوری مەسیحی لەو ناوچەیە لە ماوەی دەیەکانی یەکەمی دەسەڵاتی موسڵماناندا. دیۆنیسیۆسی یەکەم تلمەھارۆیۆ، باوکسالاری سریانی سەدەی نۆیەم تۆمار دەکات کە عەتیقێکی دیاریکراو، کە ڕەنگە خەریجی بێت، یاخیبوونێکی لە دژی #ڕەوانەکەر ئومەوییەکان لە چیای شنگال وروژاندووە. مێژوونووسی عەرەبی سەدەی ناوەڕاست ئەلمەسعوودی ئاماژە بەوە دەکات کە تەریقەیەکی لاوەکی خەواریجەکان بە ناوی ئیبادیەکان ئامادەیییان لە ناوچەکەدا ھەبووە.
سەردەمی مۆدێرن
کاتێک ئینگلیزەکان دوای شکستپێھێنانی عوسمانییەکان لە جەنگی جیھانی یەکەمدا کۆنترۆڵی ناوچەکەیان بەدەستھێنا، شنگال بوو بە بەشێک لە ئیختیاری بەریتانی لە عێراق. لە کاتێکدا دەسەڵاتی بەریتانیا ئاستێکی پاراستنی لە گۆشەگیری ئایینی بە ئێزیدییەکان بەخشی، ھەروەھا بەشداری کرد لە نامۆبوونی کۆمەڵگا لە بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کوردی لەدایکبوو. دوای سەربەخۆیی عێراق، ئێزدییەکانی چیای شنگال بوونە بابەتی دەستبەسەرداگرتنی زەوی، ھەڵمەتی سەربازی و ھەوڵدان بۆ سەربازی لە شەڕەکانی دژ بە ناسیۆنالیستە کوردەکان لە باکووری عێراق. لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٤ەوە دەستی پێکرد، حکومەتی سەرۆک سەددام حوسێن دەستی بە پڕۆژەیەکی ئەمنی کرد کە لەلایەن دەسەڵاتداران بە "ھەڵمەتێکی مۆدێرنکردن" ناوزەد کرا بۆ ئەوەی بەڕواڵەت باشترکردنی ئاو، کارەبا و ئاوەڕۆ بۆ گوندەکانی چیای شنگال. بە کردەوە حکومەتی ناوەندی ھەوڵی دەدا ڕێگری بکات لە چوونی ئێزدییەکان لە بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردە یاخیبووەکەی مەلا مستەفا بارزانی کە لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٥دا ڕووخا. لەو ھەڵمەتەدا ١٣٧ گوند کە زۆربەیان ئێزدی بوون خاپوور کران کە زۆربەیان لە چیای شنگال یان نزیکیان لە چیای شنگال کەوتوون. پاشان دانیشتووانەکە لە یازدە شارۆچکەی نوێدا نیشتەجێ کران کە لە ٣٠-٤٠ کیلۆمەتر (١٩-٢٥ میل) لە باکوور یان باشووری شاخەکانەوە دامەزران. ساڵی ١٩٧٦ ژمارەی خانووەکانی شارۆچکە نوێیەکان کە ھەموویان ناوی عەرەبییان لەسەر بوو، بەم شێوەیە بوو: ١٥٣١ لە حوتین، ١٣٣٤ لە قەحتانیە، ١٣٠٠ لە ئەلبار، ١١٩٥ لە ئەلتەمین، ١١٨٠ لە ئەلجەزیرە، ١١٢٠ لە ئەلیەرموک، ٩٠٧ لە ئەلوەلید، ٨٥٨ لە قادیسیە، ٨٣٨ لە ئەل- عەدنانیە، ٧٧١ لە ئەندەلوس و ٥١٠ لە ئەلعوروبە. لەم ھەڵمەتەدا پێنج گەڕەکی شاری شنگال بەعەرەب کران؛ ئەوانیش بریتی بوون لە بەر بەرۆژ، سەرایێ، کەلھێی، بورج و بەرشەی، کە دانیشتووانیان گواسترانەوە بۆ شارۆچکە نوێیەکان یاخود شوێنەکانی تری عێراق و عەرەبەکان جێگەیان گرتەوە. لە سەرژمێرییەکانی ساڵانی ١٩٧٧ و ١٩٨٧دا، ئێزدییەکان ئەرکیان پێدرابوو کە وەک عەرەب خۆیان تۆمار بکەن و لە ساڵانی نەوەدەکاندا زەوی زیاتری ناوچەکە بەسەر عەرەبدا دابەشکرانەوە.
بڕیارنامەی ١٣٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەمموزی ٢٠٠٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬١٧٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بڕیارنامەی ١٣١٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣١٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی تەمموزی ٢٠٠٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬١٧٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
کوردانی شانشینی یەکگرتوو
سەرچاوەکان
پۆل:پەرتبوونی کورد پۆل:بریتانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
گەلی مەدیەن
قورئانی پیرۆز
لە قورئانی پیرۆز دا باسکراوە کە پێغەمبەر مووسا کۆچیکردووە بۆ ناویان، وە نیشتنگەکانیان نزیکە لە نیشنگەکانی گەلی سەمود وە خوای گەورە پێغەمبەرێکی بۆ ناردوون لەناو خۆیان کە ناوی شوعەیبە.
تانجێنت (ماتماتیک)
فانکشنی تانجێنت
وێنۆک|250px| نەخشە F(x)=tan(x) وێنۆک|200px|بڕەکانی ئەرێنی و نەرێنی نەخشەی تانجێنت ڕوونکردنەوەی فانکشنی تانجێنت بە شێوەی بەرامبەرە، بواری فانکشنەکە بریتییە لە کۆمەڵەی ژمارە ڕاستێکانی پاسادانی
ئیمپراتۆریەتی بولگاری دووەم
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتی بولگاری دووەم پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بولگاری پۆل:ویلایەت و مەڵبەندانەی کە لە ١١٨٥ دامەزراون پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٣٩٦ ئیمپراتۆرییەتی بولگاری دووەم
یاسای ساینەکان
پەیوەندی لەگەڵ بازنەی دەوردەری سێگۆشە
ھەر یەک لە کەرتەکانی پێکھێنەری ئەم ھاوکێشە یەکسانە بە تیرەی بازنەی دەوردەری سێگۆشە، ئەو بەھایە یەکسانە بە:
فۆرکلەند، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
ئوکراینا
دانیشتووان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠٢٢ ژمارەی دانیشتووانی ئوکراینا ٤٣٬٧٣٣ ملیۆن کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٥٦٪ خەڵکی جیھان. تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٤١ ساڵە، ھەروەھا ٦٩٪ دانیشتووانی وڵات لە شارەکان دەژین.
شارستانی ڕۆستەم
دابەشی کارگێڕی
شارۆچکە: مەسیری و شوسەنی و زامنی شارەدێ: کۆپن
ئیسپانیا
جوگرافیا
ڕووبەری ئیسپانیا دەگاتە نزیکەی نیو میلیۆن کیلۆمەتر چوارگۆشە؛ بەمەش دەبێتە سێیەم وڵاتی ئەوروپی لە ڕووی ڕووبەرەوە. لەگەڵ ھەریەکە لە پورتوگال و ئەندۆرا بەشداری دەکەن لە پاراستنی جبل تاریقی بەریتانی، چونکە ھەموویان دەکەونە دوورگەی ئیبریاوە. زۆربەی بەرزایی و شاخەکانی ئیسپانیا بەگشتی دەکەونە ناوەڕاست و باکوری وڵات، زنجیرە چیای (پێرینیە) سنووری سروشتیی لەگەڵ (فەڕەنسا) پێکھێناوە و ھەردوو وڵاتی لە یەکتری جیا کردۆتەوە، و لوتکەی (تیدە Teide=) دەکەوێتە دوورگەکانی (کەناری) و بەرزیبەکەی دەگاتە ٣٬٧١٨م، و بەرزترین لووتکە چیایە لەئیسپانیا. ھەروەھا شاخی (مۆلھاسین Mulhacén=) کە دەکەوێتە زنجیرەچیای (سییرا نیفادا) ی باشوور بەرزترین بەرزاییی سەر وشکایی‌ب ئیسپانیایە کە بەرزیبەکەی دەگاتە (٣٬٤٨٢) م، درێژترین ڕووبەر لەوپەڕی باکورەوە تا دەگاتە باشووری ئیسپانیا (٨٥٦)کم، لە کاتێکدا لەوپەڕی ڕۆژھەڵاتەوە درێژییەکەی تا ڕۆژاوا (١٠٢٠) کم. کەنارەکانی باشووری بەزۆری کەنداو جیا دەکرێتەوە و گرنگترینیان کەنداوی (قادس) ە.
دانیشتووان
ئیسپانییەکان زۆرینەی دانیشتووانی ئەم وڵاتەن، و چەند کەمینەیەکیش ھەن لەو وڵاتە وەک باسکەکان و گالیزیییەکان.
پەرلەمان
ھەروەھا (سەرۆک وەزیر و وەزیر)ەکان لەلایەن پەرلەمانەوە دادەنرێن بەپشتبەستن بەئەنجامی ھەڵبژاردنەکان.
بڕیارنامەی ١٣١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێریتریا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیتیۆپیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٠ پۆل:ئێریتریا لە ٢٠٠٠ پۆل:ئیتیۆپیا لە ٢٠٠٠
ئیسپانیا
ڕۆشنبیری و فێرکردن
= سەرچاوەکان =
ڕۆبێرت لایتفووت
کارکردن
لە ٢٠ کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە لایەن سەرۆکی ئەمەریکا دۆناڵد ترامپ کرا بە بەرێوبەر، وە بەرێوبەرایتیەکەی لە چارڵز بۆڵدن وەرگرت، جێگرەکەی (کارۆلین سمیسە) گرنگترین پرۆژە کە لالەیەن ئەو بەرێبەرەوە ھەول دەدرێ بەرێوەببرێ ئەویش گەیشتنی مرۆڤە بەسەر رووی مەریخ.
سیکس ئەکسیس
سیکس ئەکسیس گەیمپادێکی بێ وایەرە کە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی بۆ کۆنسۆلی یاری ڤیدیۆیی  پلەیستەیشن ٣ بەرھەم ھێنراوە. ئەم بەرھەمە جێگەی دواڵشۆک ٣ی گرتەوە، کە وەشانێکی نوێکراوەی کۆنترۆڵکەرەکە بوو کە فێدباگی ھێزی ھەستکردن وەک کۆنتڕۆڵکەرەکانی دواڵشۆک و دواڵشۆک ٢ لەخۆدەگرێت. ھەروەھا دەتوانرێت کۆنتڕۆڵکەری سیکس ئەکسیس لەگەڵ پلەی ستەیشنی ھەڵگیراو لە ڕێگەی بلوتوزەوە بەکاربھێنرێت دوای تۆمارکردنی کۆنترۆڵکەرەکە بۆ کۆنسۆلی پلەیستەیشن ٣. لە سەرەتادا بڕیار بوو دواڵشۆک ٣ لەگەڵ پلەی ستەیشن ٤ لە کاتی خۆیدا کۆبکرێتەوە بۆ نمایشکردنی کۆنسۆڵەکە، بەڵام سۆنی لە ناوەڕاستی تانەدان بوو لە داوایەکی یاسایی ساڵی ٢٠٠٤ لەگەڵ کۆمپانیایەک، ھەردوو کۆمپانیاکە لەسەر تەکنەلۆژیای فێدباگ ھاپتیک کە لە کۆنترۆڵکەرەکانی پێشووی پلەیستەیشندا بەکاردەھێنرا، ناکۆکییان ھەبوو. شەڕی یاسایی بووە ھۆی بڕیاری لابردنی تواناکانی لەرزین لە دیزاینی ئەسڵی کۆنترۆڵکەری پلەیستەیشن ٣ کە بە سیکس ئەکسیس ناسرا.
٩٦٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٣١٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣١٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئابی ٢٠٠٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬١٨٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ڕەمزی یوسف
ڕەمزی لە دادگایەکی نیویۆرک لەگەڵ دوو ھاودەستیدا دادگایی کرا و بە پیلان دانان بۆ ھێرشی بۆجینکا تاوانبار کرا. ڕەمزی دوو سزای زیندانی ھەتا ھەتایی بەسەردا درا لەگەڵ سزایەکی دیکە بۆ ماوەی ٢٤٠ ساڵ بۆ بەژداری تەقینەوەی ساڵی ١٩٩٣ی سەنتەری بازرگانی نێونەتەوەیی و ھێرشی بۆجینکا.
جەنگی ئەستێرەکان
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی
ھاوکێشەی ھێرۆن
thumb|198px ھاوکێشەی ھێرۆن ھاوکێشەیەکە بە بەکارھێنانی دەتوانی ھەژماری ڕووبەری سێگۆشەیەک بکەی بەبێ زانینی بەھای بەرزایی سێگۆشەکە، بەم شێوە:
دانمارک
دانمارک (بە دانمارکی: Danmark) یەکێکە لە وڵاتەکانی ئەوروپییە سکاندیناڤییەکان، ئەکەوێتە باکووری کیشوەرەکەوە. سێ بەشی وڵاتەکە پێک دێت لە دوورگە. دانمارک سنووری ھەیە لەگەڵ ھەریەک لە ئەڵمانیا لە باشوورەوە و لە لاکانی ترەوە دەوری گیراوە بە دەریای باکوور لە ڕۆژئاواوە و دەریای باڵتیک و کەنداوی کاتیگات لە ڕۆژھەڵاتەوە دەریای سکاگیراک لە باکوورەوە. پایتەختی دانمارک شاری کۆپێنھاگنە، کە گەورەترین شارە لە سکاندیناڤیا.
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی دانمارک ٥,٦٤٠,١٨٤ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٨ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٤١.٣ ساڵە. ھەروەھا ٨٧ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.
مەسیری
سەرچاوە سروشتییەکان
٦٠٪ی زەویەکانی ھەرێمی مەمەسنی لە دار پێکھاتووە کە ٥٠٪ی دار بەڕووە بە جۆرە جیاوازەکانە. لەنێو ئەو ڕووەکانەی تر کە لەم شارەدا ھەن، ئەفرا، چەقالە، فستقی کێوی (بەنە)، کالخانگ (لە بنەماڵەی بێنە)، ھەنجیری شاخ، کەنار (سێدار)، ڕامێلک (لە بنەماڵەی کەنار)، گێلاسی شاخاوی، جۆرەکانی بادەم، بادەمی شیرین، ترێ، و ڕووەکی وەک لیسێک، پیاز، کاردێ، گەنم، و ڕووەکی دەرمانی و خواردن و پیشەسازی دیکە کە لە دەوروبەری ئەم ناوچەیە دەڕوێن.
ڕووەکەکان
لەم ھەرێمدا کارگەی پیشەسازی ھەیە، بەڵام بەداخەوە کەمتر بەکاردێت. (ھەندێک لەو ڕووەکانە بریتین لە:بەڕوو، فستقی کێوی، گژوگیا، ئارجێن، گوون (کاتیرا)، سێریش، شایر بێنە، کیالک، کەنار (سێدار)).
لین ئۆکامۆتۆ
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای عەرەبی: لين أوكاموتو
سۆنی پیکچەرز
وێنۆک|دەروازەی ستۆدیۆی سۆنی پیکچەرز
فەڕەنسا
وەرزش لە فەڕەنسا
یاریەکانی تۆپی پێ و تێنس و جودۆ پڕ بینەرترین یارییەکانی وەرزشن لە فەڕەنسا و ھەروەھا یاری تۆپی باسکە وەھەروەھا فەڕەنسا میوانداری جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ و جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨
٩١٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
قەزای گادابەی
مێژوو
وەک یەکەی کارگێڕی قەزای گادابای لە ٨ی ئابی ١٩٣٠ لەژێر ناوی ڕوستەم عەلیێڤدا سەریھەڵداوە. لە ساڵی ١٩٣٨ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ قەزای گەدەبەی.
سەرچاوەکان
پۆل:قەزای گادابەی
خان ئەحمەد خانی گێڵانی
سەرچاوەکان
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10370524 ویکیپیدیای فارسی - خان احمد خان] پۆل:لەدایکبووانی ١٥٣٧ پۆل:مردووانی ١٥٩٦ پۆل:شیعە ئێرانییەکان
جاکی چان
جاکی چان (بە ئینگلیزی: Jackie Chan) (ناوی تەواو: چان کۆنگ-سانگ؛ لەدایکبووی ٧ی نیسانی ١٩٥٤ لە ھۆنگ کۆنگ) نواندکار و دەرھێنەر و بەرھەمھێنەر و نواندکاری کۆمیدی و یاریزانی ھونەری جەنگی و سکرین نووسەر و گۆرانیبێژێکی چینییە. لە فیلمەکانیدا زیاتر ناسراوە بە پاڵەوانی ھونەری جەنگی و کاتی کۆمیدی و بەکارھێنانی چەکی جیاواز. جاکی دەستی کردووە بە کاری شانۆیی و ڕۆڵ بینین لە ساڵانی ١٩٦٠ەکاندا و لە زیاتر لە ١٥٠ فیلمدا بەشداری کردووە.
گلێیسۆن بریمەر
گلێیسۆن بریمەر سیلڤا ناسیمێنتۆ (لە دایک بووی ١٨ ئازاری ١٩٩٧)، یان تەنیا پێی دەوترێت بریمەر، یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێیە کە لە ناوەڕاستی بەرگریدا یاری دەکات بۆ خولی پلە یەکی ئیتاڵی یانەی یۆڤانتۆس.
ژیانی سەرەتا
ناونراوە بریمەر کە لەلایەن باوکییەوە ھەڵبژێردراوە وەک ڕێزلێنان بۆ یاریزانی تۆپی پێی ئەڵمانی ئەندرێس بریم.
ئەتلەتیکۆ مینیرۆ
لەدایک بووە لە تاپێنتینگا، باھیا، بریمەر چووە دێسپۆرتیڤۆ برازیل لە ٢٠١٤، لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا. لە ٢٠١٦ بە خواستن درا بە ساوپاولۆ بۆ ماوەی یەک ساڵ، و لە سەرەتاوە داندرا لە پێکھاتەی خوار-٢٠ ساڵ. یەکەم یاری پیشەگەری کرد لەگەڵ پێکھاتەکە لە ١٢ تشرینی یەکەمی ساڵەکە، وەک یەدەگ ھاتە ناو یارییەکە کە لە یاریگای خۆیاندا دۆڕان ٣–٠ لەبەرامبەر ڕیۆ کلارۆ، بۆ جامی پاولیستا لەو ساڵەدا. لە ئازاری ٢٠١٧، بریمەر گواسترایەوە بۆ ئەتلەتیکۆ مینێریۆ بە بڕی ٣٨٠٬٠٠٠ دۆلار. سەرخرا بۆ پێکھاتەی یانەکە لە حوزەیراندا، یەکەم یاری لە پێکھاتەی یەکەم – و خولی سێریا ئەی بەڕازیلی کرد – لە ٢٥ حوزەیران، کە جێگای ڕۆدریگاو ھاتە ناوەوە کە تووشی پێکان بوو لە بردنەوەیان لە دەرەوەی یاریگای خۆی ١–٠ لە بەرامبەر چاپیکۆنس. لە ١١ تەممووزی ٢٠١٧، بریمەر گرێبەستەکەی نوێ کردەوە ھەتا کۆتایی ٢٠٢١.
خەڵاتەکان
تاکەکەسی
٩٧٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
فولتن، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
شانەی دەماری
شانەی دەماری یەکیکە لە چوار شانە سەرەکی لەشی ژیانداران. شانەی دەماری بەشی سەرەکی مێشک و درکەپەتک پێک دێنێت.
خەونی جاڵجاڵۆکەکان
چیرۆک
شەوێکیان پیاوێک خەون دەبینێت کە خۆی و پاکیزەی ھاوسەری بوون بە دوو دانە جاڵجاڵۆکەی نێر و مێ.
ستانداڵ
ماری ھێنری بەیل (بە فەڕەنسی: Marie-Henri Beyle) (٢٣ی کانوونی دووەمی١٧٨٣ – ٢٣ی ئازاری ١٨٤٢)، کە زیاتر بە ناوە خوازراوەکەی، واتە ستانداڵ، ناسراوە نووسەرێکی فەڕەنسیی سەدەی نۆزدەیەم بوو. ستانداڵ بە ڕۆمانەکانی سوور و ڕەش (١٨٣٠) و دەیرەکەی پارما (١٨٣٩) ناسراوە و، بەھۆی شیکارییەکی وردی دەروونناسانە کە بۆ کارەکتەرەکانی کردوویەتی، ڕێزێکی زۆری لێ دەگیرێت و بە یەکێک لە یەکەمین و پێشەنگترین نووسەرانی ڕیالیزم دادەنرێت. ستانداڵ خۆی بە کەسێکی خۆویست ناوزەد دەکرد و، ھەمان خەسڵەتیشی لە کارەکتەرەکانیدا داڕشتووە.
بۆریس جۆنسۆن
جۆنسۆن ئەندامی پارتی پارێزگارانی بەریتانیایە، لە ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٨ ئەندامی پەرلەمان بووە لەناوچەی ھێنلی، لە ٢٠٠٤ وەزیری سێبەری ھونەر بووە، لە ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٧ وەزیری سێبەری خوێندنی باڵا بووە. لە ٢٠٠٤ بۆ ٢٠١٦ بووەتە دووەمین سەرۆکی شارەوانی لەندەن.
٥٢ (ژمارە)
٥٢ (پەنجا و دوو) (52) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥١ و ٥٣.
خۆشەویستییەکی مەحاڵ!
خۆشەویستییەکی مەحاڵ! (بەئینگلیزی:!pyaar impossible) فیلمێکی ڕۆمانسی کۆمیدیە لە رۆلگێرانی ئەدی چۆپرا و پریانکا چۆپرا و فیلمەکە لە دەرھێنانی جەگال ھانسراجە لەژێر سەرپەرشتی یاش راج فیلم و لە رۆلگێرانی لاوەکی ئەنوبام خێر و دینۆ مۆریا بەژدارن و لە ٨ی کانوونی دووەم (١٢) ٢٠١٠ نمایش کرا
٥٣ (ژمارە)
٥٣ (پەنجا و سێ) (53) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٢ و ٥٤.
٥٥ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سپێکتەر (فیلم)
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکانی جەیمس بۆند پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنە سیخوڕییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر لە ئەفریقا پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر لە ئەورووپا پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی سام مێندێس پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە ئەفریقا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە تۆکیۆ داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن بەدەستھێناوە پۆل:فیلمە پاشکۆیە بەڕیتانییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تانگیر داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ڕۆما وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی جەیمز بۆند پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان کە لە بەرزایییەکانی ئەلبدا ڕوودەدەن
نیشتمانی ھاوبەش (یاداشت)
پێشوازی
لە سەربەرگی پەرتوکەکە کرافۆرد کیلیان شتێکی نووسیوە کە دەڵێت «پەرتوکێکی ڕوونە، دەبێت بخوێندرێتەوە، ھەر چ بۆچوونێکی سیاسیت ھەیە» ھەروەھا ناوی ناوە «بیلدنگسڕۆمانی»، دەڵێت «ئەوکەسەی ئەم پەرتوکەی نووسیوە کە ژیاننامە و یاداشتن کەسێکی زۆر زیرەک و چاولێکەرێکی چاکە ھەروەھا لە ڕووی سیاسییەوە لە باوکی زیرەکترە».
تاکیھیکۆ ئینۆی
کارەکانی
پێش ئەوەی ھەر کارێکی سەربەخۆ بکات وەک یارمەتیدەری تسوکاسا ھۆجۆ کاری کردووە لە مانگای ڕاوچی شارۆچکە.
ئۆنۆرێ دۆ بالزاک
ئۆنۆرێ دۆ بالزاک (؛ ٢٠ی ئایاری ١٧٩٩ - ١٨ی ئابی ١٨٥٠) ڕۆماننووس و شانۆنووسێکی فەڕەنسی بوو. زنجیرە ڕۆمانی کۆمیدیای مرۆیی کە پانۆرامایەکی ژیانی فەڕەنسیی دوای ناپۆلیۆن دەخاتە ڕوو، بەگشتی وەک شاکاری ئەو سەیر دەکرێت.
ڕۆماتۆلۆجی
ڕۆماتۆلۆجی بەشێکی پسپۆڕانەیە لە پزیشکی کە باسی ناساندن و دەرمانی نەخۆشییە ڕۆماتیسمیەکان دەکات. کەسێک کە پسپۆڕی ڕۆماتۆلۆجی بێت، پێی دەوترێت ڕۆماتۆلۆجیست. ڕۆماتۆلۆژی لقێکە لە دەرمان کە تەرخان کراوە بۆ چارەسەری نەخۆشییەکانی نەخۆشییە ڕۆماتیسمیەکان و ئەو پزیشکانەی کە لە بواری ڕۆماتۆلۆژیا ڕاهێنانی فەرمییان کردووە پێیان دەڵێن ڕۆماتۆلۆجیست. ڕۆماتۆلۆژیستەکان بە شێوەیەکی سەرەکی مامەڵە لەگەڵ نەخۆشیەکانی سیستەمی بەرگری دەکەن لە ماسولکەکانی مرۆڤ وەک کۆئەندامی ماسێسک، ماسولکەی نەرم، نەخۆشییەکانی سیستەمی خۆ-بەرگری لەش، ھەوکردنی ڕەگ و نەخۆشییەکانی دیکە.
ناوچەی تەرواڵ
گوندەواری قسڵان
لە (١٧) گوند پێکھاتووە:
گوندە کوردەکان
پێکھاتووە لە ٥٠ گوند.
گوندە کوردەکان و ئازەرییەکانیەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
٥٩ (ژمارە)
٥٩ (پەنجا و نۆ) (59) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٨ و ٦٠.
بس (دێ)
بس یان بست یەکێک لە دێکانی بەشی چلچەمەی شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١١٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٦٨٣ کەسە.
سەرۆک کۆماری ئەرمەنستان
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئەرمەنستان ئەرمەنستان
بۆردوومانی سەیرانگای پەرخ
ڕووداوەکە
دوای نیوەڕۆی ڕۆژی ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ سوپایی تورکیا بەچوار تۆپ سەیرانگای پەرخێیان لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ بۆردوومان کرد، ئەم لەکاتێکدا بوو گەشتیاران بەھۆی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرمی ڕوویان لەم شێونە کردبوو، لە ئەنجامی ئەمەدا ٩کەس کوژران و ٢٥کەسی دیکەش بریندار بوون کە لە پیاو و ژن و منداڵ بوون ھەموویان بەڕەگەز عەرەب بوون و دانیشتووانی ناوچەکانی باشوور و ناوەڕاستی عێراق بوون. بریندارەکان لە ڕێگای ئەمبۆلانیس و ئۆتۆمبێلی ھاووڵاتیان گەیەنرانە نەخۆشخانەکانی زاخۆ و دھوک. مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق لێژنەیەکی بە سەرپەرشتی فوئاد حسێن وەزیری دەرەوەی عێراق پێکھێنا بۆ لێکۆڵینەوە لە ڕودداوەکە، لێژنەکە پشتراستی کردەوە تۆپبارانەکە لەلایەن سوپایی تورکیاوە ئەنجامدراوە.
خۆپیشاندان
دوای ڕووداوەکەش لە شارەکانی نەجەف و بەسرا و بەغدا خۆپیشاندان ئەنجام درا و نووسینەگەکانی ڤیزای تورکیا لە نەجەف و بەسرە داخران ھەروەھا لە بەغدا لەبەردەم کۆنسوڵخانەی تورکیا گردبوونەوە و ناڕەزایەتی دەستی پێکرد. ئاڵای تورکیاش سوتێنرا. کونسوڵحانەی تورکیا لە بەغدا ئاڵای وڵاتەکەی ھێنایە خوارەوە لەژێر فشاری خۆپیشاندەران. ڕۆژی ٢٢ی تەممووز لە شاری ھەولێر کۆمەڵێک لە چالاکانی مەدەنی و ئەندام پەرلەمانتارێک بە مەبەستی ناڕەزایەتی دەربڕین لە دژی تورکیا گردبوونەوا بەڵام بەھۆی نەبوونی مۆڵەتی فەرمی لەلایەن ئاسایشی شارەکە ڕێگریان لێکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:زاخۆ
ئاسۆ عومەر سوارە
ئاسۆ عومەر حاجی محەممەد قوربانی پێنجوێنی ناسراو بە ئاسۆ عومەر سوارە یان وشیاری گەردەلوول (لەدایکبووی ١٩٦٣ لە سلێمانی، عێراق – مردووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ لە سلێمانی ) زیندانی سیاسی، ئەکتەر، پێشکەشکار و شانۆکاری دیاری شاری سلێمانی و ھەرێمی کوردستان بوو. لە چەندین فیلم و زنجیرە درامای کوردستان بەشداریی کردووە، لە زنجیرە درامای گەردەلوول رۆڵی سەرەکی ھەبووە و لەم رێگایەشەوە زیاتر لە نێو خەڵکی کورستان ناسراوە. ھەروەھا یەکێک لە پێشکەشکاری بەرنامەی "وێنەکانی دوێنێ" بوو لە کەناڵی کوردسات و تیایدا وێنە دێرینەکانی کەسایەتییە ناسراوەکانی کوردستان و بەتایبەت شاری سلێمانی پیشانی بینەرەکانی دەدا.
فەرھاد پیرباڵ
سەرچاوەکان
پۆل:فەرھاد پیرباڵ پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:نووسەرانی عێراقی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١ پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:خەڵکی ھەولێر پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
پارێزگای ئاراگاتسۆن
خوێندن
مۆزەخانەی ماڵی ڕۆماننووس پێرچ پرۆسیان کە لە ساڵی ١٩٤٨ لە ئەشتەراک دامەزراوە، لە گرنگترین ناوەندە کولتوورییەکانی پارێزگاکەدایە.
تازاوای ھێجان
تازاوای ھێجان یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٢٥ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٨٤ کەسە.
بڕیارنامەی ١٣٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٠ پۆل:قوبرس لە ٢٠٠٠
تازاوای وەزیر
تازاوای وەزیر یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٤٣ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢٧٤ کەسە.
تازاوای مەجیدخان
تازاوای مەجیدخان یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٥٣ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣٦٢ کەسە.
تازاوای گوڵانە
تازاوای گوڵانە یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٥١ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣١٢ کەسە.
نەرویژ
جوگرافیا
نەرویژ ١٩ ناحیەی ھەیە.
کەش و ھەوا
لە باشووری وڵات، ھەروەھا جیاوازیی زۆر ھەیە لە نێوان ڕۆژەکانی زستان و ھاویندا. بەڵام لە ناوچەکانی باشوور ھەرگیز شەوی سەرجەمی یان خۆرەتاوی نیوەشەو ڕوو نادا.
غەسان ھیتۆ
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی دیمەشق پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
٩٨٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕانی لاکشمیبای
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٨ پۆل:مردووانی ١٨٥٨
تەورێزخاتوون
تەورێزخاتوون یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٥٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣٢٠ کەسە.
پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا
گوندستانی ھولەسو
لە ٤٢ گوند پێکھاتووە:
گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
تێکەڵەی کورد و ئازەری ٢ گوند.
گوندە کوردە موکریانیەکان
پێکھاتووە لە ٧٥ گوند.
پێرچ پرۆشیان
پێرچ پرۆشیان ١٥ی حوزەیران [ساڵنامەی جوولیان. ٣ی حوزەیران] ١٨٣٧، ئەشتەراک – ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩٠٧، باکوو) نووسەرێکی ئەرمەنی بووەە.
مۆزەخانە
مۆزەخانەی پێرتچ پرۆشیان لە ساڵی ١٩٤٨ دامەزراوە، لە ئەشتەراک لەسەر بنکەی ماڵی باوکی. ئەمڕۆ لە مۆزەخانەکەدا زیاتر لە دوو ھەزار پێشانگا ھەیە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠٠٨ نۆژەن کراوەتەوە.
شۆخە بچووکە درۆزنەکان
رووداوەکان
ساڵێک دواى دیارنەمانی ئاڵیسۆن، پۆلیسى شارۆچکە تەرمی ئاڵیسۆن دەدۆزێتەوە، ئەو رووداوەش دەبێتە ھۆى دووبارە کۆکردنەوى چوار ھاورێکە پێکەوە، بەتایبەتی ئەو کاتەى کە چەن نامەیەکی نادیار لەلایەن کەسێک کە ناوى لە خۆى ناوە ئەى پێدەگات. ئەى ھەرەشەى ئاشکرا کردنی نھێنیەکانی کەسى و خێزانیان لێ دەکات، کە ئەو نەھێنیانە زۆربەیان تەنیا ئاڵیسۆنى مردوو دەیزانی.
بەستەرەکان بۆ دەرەوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١١ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە پۆل:بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان لە شاری ڤانکۆڤەر وێنەگیراون
تەوەکەڵان
تەوەکەڵان یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٥٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣٨٤ کەسە.
گەرم و سارد
سەرچاوەکان
پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ٢٠٠٨ پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نەمسا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی دانمارک پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی فینلاند پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئەڵمانیا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نۆرویژ
بڕیارنامەی ١٣٣٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٣٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٢٦٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
یەکێک لە کوڕەکان
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبۆمەکانی ٢٠٠٨
ڕۆمان
ڕۆمان یان گێڕدراوە (ڕۆمان لە «Roman»ی فەڕەنسییەوە ھاتووە) نووسراوێکی خەیاڵی درێژتر لە کورتەچیرۆک و چیرۆک کە چەندین چەشنی ھەیە و ھەرکام لەم چەشنانە نوێنەری جۆرێک لە چیرۆکی ناو زەینی نووسەرن. ڕۆمان بریتییە لە گێڕانەوەیەکی چیرۆکئامێزی دووروودرێژ، لە میانەی گێڕەرەوە وێنەی ژیانی کەسایەتییەکان لە چەندین ڕوو دا و لە چەندین شوێن و کاتی بەریندا دەردەخات، زۆر جار خەیاڵ ڕۆڵی لە داڕشتنی ڕووداوەکاندا ھەیە، لە ڕۆماندا چەند ڕەگەزێکی گرنگ کۆ دەبێتەوە، لەوانە: ڕووداو، کەسایەتیی سەرەکی، شوێن، کات، چیرۆکبێژ (یان گێڕەرەوە)، گێڕانەوە، بۆگێڕەوە، خەیاڵ، وەسف، دیالۆگ، گۆشەنیگا.
مێژوو
گێڕانەوەی ڕووداوەکان و نووسینەوەیان بە شێوەی پەخشان لە سەدەی شانزدەھەم لە ئینگلتەرە دەستی پێ کرد و شێوازێکی جیاواز بوو لە داستان، بەڵام سەرھەڵدانی ڕاستەقینەی ئەم ھونەرە نوێیە وەک ژانرێکی ئەدەبیی سەربەخۆ، دەگەڕێتەوە بۆ چەرخی ڕۆشەنگەریی ئەورووپا لە سەدەی ھەژدەھەمدا، کە لەگەڵ گەشەکردن و گەورەبوونی چینی بورژوازیدا و ھەروەھا گەشەکردنی شار و بایەخدان بە تاکەکەس، برەوی زیاتری پەیدا کرد.
نیشتمان (فیلمی ٢٠١٥)
نیشتیمان فیلمێکی ٢٠١٥ی ئەنیمەیشنی سێ ڕەھەندی خەیاڵی زانستی و کۆمیدی ئەمریکییە. لەلایەن دریم وۆرکس ئەنیمەیشنەوە بەرھەمھێنراوە و کۆمپانیای فۆکسی سەدەی بیستەمیش بڵاوی کردووەتەوە. جیم پارسنز، ڕیهانا، ستیڤ مارتن، جێنیفەر لۆپێز، و مات جۆنز ڕۆڵی سەرەکییان تێدا گێڕاوە بە دەنگەکانیان. تیم جۆنسۆن دەرھێنەری فیلمەکە بووە، و کریس جانکینز و سوزان بورگی بەرھەمھێنەری بوون.
با
گەشەکردنی با و تایبەتمەندیەکانی
چەپ| 150 px سەرچاوەی سەرەکی ووزەی با بریتیە لە ووزەی خۆڕ، کەلە٪١ ئەو تیشکە ھەڵدەمژێت کەبەر ڕووی زەوی دەکەوێت، وە ئەم ووزەیە دەگۆڕێت بۆ ووزەی با، بەم ھۆیانەی خواڕەوە: بەشێوەیەکی گشتی ئاڕاستە و خێرایی بایەکان بەرزدەبێتەوە بەبەرزبونەوەی ناوچە جوگرافیەکەی، بەڵام ھەندێ باری پێچەوانەش ھەن ئەمەش بەھۆی پێک ھاتەی خاکە بەرزەکەوەیە.
کاتی سەرھەڵدانی
لەھەندێ ناوچەی زەوی بایەکان لەکاتی دیاریکراو سەرھەڵدەدەن، کە بای ھەمیشەیین یاخود وەرزین، وەلەنیوەگۆی باکوری زەوی دەبینین بایەکان ھەمیشەیین و بە ئاڕاستەی میللی کاتژمێڕ ڕێ دەکەن، بەڵام لەنیوە گۆی باشوری زەوی دەبینین بەپێچەوانەی ئاڕاستەی میللی کاتژمێڕ ڕێ دەکەن.
قەزا و قەدەر
باوەڕبوون بە قەزا و قەدەر
سێهه‌م/ باوەڕهێنان به‌وه‌ی هه‌رچی روو ئه‌دات له‌بوونه‌وه‌ردا هه‌موو له‌ژێر فەرمانی خوا و قه‌ده‌ری دایه‌، له‌دروست كردوون و جووله‌ و مردن و ژیان و...هتد. ئه‌گه‌ر ویستی ئه‌و له‌سه‌ر شتێك نه‌بی روو نادات، وەک لە قورئاندا هاتووە: {وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُ} واته‌: هه‌موو کارو فه‌رمانیش هه‌ر بۆ لای ئه‌و زاته‌ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.
کریستۆف کیشلۆڤسکی
مردن
وێنۆک|گۆڕی کیشلۆڤسکی. ناوی کیشلۆڤسکی وەک یەکێک لە کاریگەرترین دەرھێنەرەکان لە ئاستی جیھانی ماوەتەوە و شێوازی کارەکانی لە زانکۆکان بە قۆتابیان فێر ئەکرێن. لە ١٩٩٣دا کتێبێک ھاتە دەرەوە بە ناوی کیشلۆڤسکی لە سەر کیشلۆڤسکی (Kieœlowski on Kieœlowski) تێیدا ژیان و کارەکانی کیشلۆڤسکی لە زمانی خۆیە، لە سەر دیدارێکی تایبەت دەگەڵ دانوسا ستۆک (Danusia Stok). کیشلۆڤسکی ھەروەھا بووە بابەتی فیلمێکی ژیان‌نامە نووسی وەک: کریستۆف کیشلۆڤسکی، من نە‌باشم نە‌خراپ (Krzysztof Kieœlowski: I'm So-So) لە دەرھێنانی ساڵی ١٩٩٥ی کریستۆف وێرزبیکی.
ڕەوڕەوە
سه‌رچاوه‌
فه‌رهه‌نگی باڵنده‌ - ئه‌حمه‌د به‌حری
حسەیناوای مەڕان
حسەین‌ئاوای مەڕان (شوانکارە) یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٣١ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٥٠ کەسە.
٦٤ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ھیمالایا
ھیمالایا بەرزترن زنجیرەچیای جیھانە کە نیمچەدوورگەی ھیند لە تەبەت جیا دەکاتەوە. وشەی ھیمالایا لە زمانی سانسکریتدا بە واتای "بەفرستان"ە. زۆربەی ڕووبارە گەورەکانی ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا لە ھیمالایا سەرچاوە دەگرن. بەرزترین چیای ئەم ھیمالایا، چیای ئێڤەرستە بە بەرزایی ٨٨٤٨ مەتر.
دەریاچەی بایکاڵ
دەریاچەی بایکاڵ دەریاچەیەکە لە باشووری سیبریا. بایکاڵ کۆنترین و قووڵترین دەریاچەی جیھانە و یەکێکە لە گەورەترین شوێنەکانی کۆبوونەوەی ئاوی شیرینی جیھان کە بەپێی ھەندێک لە وتارەکان ٢٠% گشت ئاوی شیرینی جیھانی لە خۆ گرتووە.
ڕایەن ڕێینۆڵدز
ڕایەن ڕۆدنی ڕێینۆڵدز (لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٦) ئەکتەر، کۆمیدیان، و بەرھەمھێنەرێکی فیلمی ئەمریکییە. یەکەم کاری بریتی بوو لە ڕۆڵی سەرەکی لە ئۆپێرای سابوونی ھەرزەکاریی ھیڵساید (١٩٩١–١٩٩٣)، و چەند ڕۆڵێکی بچووکی ھەبوو پێش ڕۆڵی سەرەکی ۆە سیتکەمی دوو کوڕ و کچێک لەنێوان ١٩٩٨ بۆ ٢٠٠٠. ڕێینۆڵز لە چەند فیلمێکدا بەشداریی کردووە، وەک فیلمە کۆمێدییەکانی ڤان وایڵدەری فڕنامەی دەوڵەتی (٢٠٠٣)، لە چاوەڕوانیدا... (٢٠٠٥)، و داخوازییەکە (٢٠٠٩). ڕۆڵی درامیشی ھەبووە لە نێژراو (٢٠١٠)، ژن لە زێڕدا (٢٠١٥)، و ژیان (٢٠١٧)، ڕۆڵی سەرەکیی ھەبووە لە فیلمە ئەکشنەکانی وەک بڵەید: سیانەکە (٢٠٠٤)، گرین لانتێرن (٢٠١١)، ٦ لەژێر زەوی (٢٠١٩) و پێاوی ئازاد (٢٠٢١)، و ڕۆڵی دەنگیی ھەبووە لە ئەنیمەیشنەکانی کروودەکان (٢٠١٣)، توربۆ (٢٠١٣)، پۆکیمۆن: لێکۆڵەر پیکاچوو (٢٠١٩) و کروودەکان: سەردەمێکی نوێ (٢٠٢٠).
محەممەد سەدیق کەبودوەند
ژیاننامەی
موحەممەد سەدیق کەبودوەند لە لە ٢٣ ئازاری ١٩٦٣ لە دیواندەرەی پاڕێزگای سنە لە خۆڕھەڵاتی کوردستان لەدایک بووە. منداڵی چوارەمی خێزانەکەی بوە، دوو برا و سێ خوشکی ھەیە، کەبودوەند منداڵی و مێرمنداڵی لە شاڕی سنە بەڕێ کردوە و لەتەمەنی بیست ساڵی دوای پڕۆسەی ھاوسەرگیری ڕووی کردۆتە شاڕی تارانی پایتەختی ئێران. ئێستا دوو کوڕ و یەک کچی ھەیە.
دەریاچە گەورەکان
دەریاچە گەورەکان چەندین دەریاچەی پێکەوە لێکراون کە کەوتوونەتە سەر سنووری نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکان و کەنەدا.
حەیدەراوا
حەیدەرئاوا یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٤٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢٨٣ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
جێرالدین، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
٦٥ (ژمارە)
٦٥ (شەست و پێنج) (65) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٤ و ٦٦.
حەیدەر دیدەبان
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
ناوچەی دڵوەران
جوگرافیا
ناوچەی دڵوەران ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم ناوچانە:
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچەکانی ئێران پۆل:شارستانی قوروە پۆل:ناوچەکانی پارێزگای کوردستان
٦٧ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گیلبەرتاون، ئەلاباما
گیلبەرتاون شارۆچکەیەکە لە کەرتی چۆکتۆ، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢١٥ کەس بووە. ڕووبەری ٢٫٠٢ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٠٦٫٤٤ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
٦٨ (ژمارە)
٦٨ (شەست و ھەشت) (68) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٧ و ٦٩.
جەمسەری باشوور
وێنۆک|١. جەمسەری باشووری جوگڕافی ٢. جەمسەری باشووری مەگنێتیک ٣. جەمسەری باشووری ژێئۆ مەگنێتیک ٤. جەمسەری باشووری دوورترین خاڵ
جەمسەری باشوور خاڵێکی خەیاڵییە کە باشوورترین شوێنی دنیا دیاری دەکات و کەوتووەتە سەر خاکی ئانتارکتیکا.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ئانتارکتیکا