cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نۆرما شیرەر
نۆرما بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩١٩ بە کورتە فیلمێکی بێدەنگ بەناوی (The Star Boarder) دەرکەوت. ئەو لە ساڵی ١٩٣٨، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمی مارییە ئەنتۆینیتی (Marie Antoinette)، خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پێدراوە لە فیستیڤاڵی فیلمی ڤێنیس. ساڵی ١٩٤٢، فیلمی (Her Cardboard Lover) بووە کۆتا فیلمی ژیانی ئەکتەری.
ڕەخنەگری ئەمریکی بۆ کۆی کارەکانی نۆرما شیرەر وتوویەتی، «نموونەی ئافرەتی ئاڵۆز و جیاوازی ١٩٣٠... ئەو بەنێو خۆشەویستی و سێکسدا ڕاستگۆیانە گەڕاوە، دەکرێت وەک کەسێکی ستانداردێکی ھاوچەر لێی بڕوانین». نۆرما شیرەر وەک کەسایەتییەکی پێشەوا لە فێمێنیست ھەژمار دەکرێت، بەوەی یەکەم خانمەکتەری ئەمریکی بووە کە قبووڵی ئەوەبکات وەک کەسێکی سەڵت و ناپاکیزە دەربکەوێت لەسەر شاشەی سینەما.
پڵنگی بەنگالی
150px|وێنۆک پڵنگی بەنگالی یەکێکە لەژێر جۆرەکانی پڵنگ کە زیاتر لە ھیندستان و بەنگلادیش دەبینرێت. ھەروەھا دەتوانرێت لە نیپاڵ، پاکستان، بوتان، میانمار و باشووری تبت بدۆزرێتەوە. بە شێوەیەکی نەریتی، ئەوان بە دووەم گەورەترین ژێر جۆری (لە ڕووی قەبارەوە) لە دوای پڵنگی سیبیریا دادەنرێت، ھەرچەندە پڵنگی باکووری بەنگال زۆرجار لە پڵنگی سیبیریا گەورەترە. تا ئێستا قورسترین پڵنگەکانی بەنگال کە بۆ لێکۆڵینەوە لە نیپاڵ گیراون، قورستر بوون لەو پڵنگانەی کە بەم دوایییە لە سیبیریا گیراون. پڵنگی بەنگال سەردەمانێک لە مەترسی لەناوچوون بوون بەڵام غەرامەی ڕاوکردنیان زیاد بوو و ژمارەیان زیاد بوو و لە مەترسی ڕزگاریان بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ژینگەی بەنگلادێشی ڕۆژاوا پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە پۆل:بەورەکان
بانشی (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
پێشوازیکردن
دۆرسی ڕابینۆویتز لە واڵ ستریت جۆڕناڵدا نووسیویەتی «زیرەکییە درەوشاوەکەی دێت تەنانەت لەگەڵ کڵابتڕەبەکەیدا (لە نمایشێکی سێکس خراپتر نییە، پڕۆنۆگرافیای جیاواز، کە ژاوەژاوە تایبەتەکەیان تەنھا لە ڕێگەی ڕازینەکردیان تێدەپەڕێت) چیرۆکەکەی، لەگەڵ کەسایەتییە دوابەدواکەوتەکانی زانین دیارنامێنێت، ھەر وەک کای پڕاکتەر (ئۆڵڕێک تۆمسن)، خاوەنی پارەی خۆماڵی خراپەکار، زیاتر و زیاتر سەرنجڕاکێش دەبێت.» سان فڕانسیسکۆ کڕۆنیکڵ دەربارەی بانشی وتی «ئەو بنچەیەکی ڕەسەنی ھەیە. ئەو ھەروەھاش بەشێک لە ھەوڵی سینماکس بۆ گەورەکردنی بەرنامە ڕاستەقینەکانییەتی. ئەو ھەوڵە بەرھەمی خۆی لەگەڵ انشی دەبینێت.» ئەی. ڤی. کڵەب وەرزی سێیەمی بۆ پێڕستی باشترین زنجیرەکانی ٢٠١٥ زیادکرد، و بە «زیادکردنی مەترسییە سۆزدارییکان بۆ ئاستێک نزیکەی بەرگەنەگرتنە» پێناسەی کرد.
نرخاندنەکان
وەرزی یەکەمی بانشی لەو کاتەدا بەرزترین نرخاندنەکانی سینماکسی بۆ زنجیرە ڕاستەقینەکانی دەسکەوت، مامناوەندی سەیرکردن بۆ ھەر ئەڵقەیەک گەیشتە ٤٣٣٫٠٠٠ بینین، دوای ٧ ڕۆژ لە پەخشکردنی بۆ ھەر ئەڵقەیەک گەیشتە ٧٢٧٫٠٠٠ بینین. کۆتایی وەرزەکە ٤٥٥٫٠٠٠ بینەر و ٦٥٥٫٠٠٠ بینەر لە کاتی دووبارەبوونەوەکەیدا، گەورەترین بینینی ئەو کاتەی زنجیرە ڕاستەقینەکانی سینماکس، بۆ خۆی ڕاکێشا، و سێیەم بەرزترین نرخاندنەکانی کە بانشی بەدەستی ھێنابوو.
ئیمپراتۆر
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆرەکان پۆل:سەرۆکی دەوڵەتەکان پۆل:فەلسەفەی سیاسی
نەحو (زمانی عەرەبی)
ھۆکاری دامەزراندنی نەحو
سەرھەڵدانی نەحو و ئیعڕاب دەگەڕێتەوە بۆ ھۆکاری ئایینی و ھۆکاری نەتەوەیی و ھەروەھا کۆمەڵایەتیش، ھەموو ئەم ھۆکارانەش بەھۆی زۆربوونی ھەڵەکردن بوو لە قسەی عەرەبی، بە تایبەت دوای فراوانبوونی سنووری دەوڵەتی ئیسلامی بەرەو ناوچە نا عەرەبەکان، جا ھۆکارە ئایینییەکان دەگەڕێتەوە بۆ قورئان و فەرموودە لای موسڵمانان، چونکە ئەمانە بە زمانی عەرەبین، خەڵکیش لەو سەردەم ھەڵەیان زۆر بوو لە خوێندنەوەی قورئان بەتایبەت نا عەرەبەکان، ھۆکارە نەتەوەییەکانیش بۆ ئەمە دەگەڕێتەوە کە عەرەبەکان ئەو کاتەی تێکەڵ بە ناعەرەبەکان بوون ترسان لەوەی زمانەکەیان تێکبچێت یان تێکەڵی زمانەکانی تر بێت، ھەروەھا ھۆکاری کۆمەڵایەتییەکانیش ئەمە بوو کە خەڵکە موستەعڕەبەکان ھەستیان کرد کە پێویستییەکی زۆریان بە بنەما و یاسا ھەیە لە ئیعڕاب و تەسڕیف بۆ فێربوون و دەربڕینێکی عەرەبیی پاراو.
مەدرەسە نەحوییەکان
پاشان لەگەڵ ڕۆیشتنی کات چەند مەدرەسەی جیا جیا درووست دەبوون، بەڵام بەناوبانگترینییان ھەردوو مەدرەسەی بەسڕییەکان و مەدرەسەی کووفییەکان، مەدرەسەی بەسڕییەکان کە ناوەی بۆ شاری بەسرە دەگەڕێتەوە، بریتی بوو لە گەشەکردنی زانستی ئەلخەلیل بن ئەحمەد فەڕاھیدی بوو، کە سیبەوەیھی داینابوو، مەدرەسەی کووفیش کە ناوەکەی بۆ شاری کووفە دەگەڕێتەوە، ئەم دوو مەدەرەسەیە لە زۆربەی بنەما سەرەکییەکان و ناسەرەکییەکان جیاوازییان ھەبوو، ھەروەھا ئەم دوو مەدرەسەیە بە درێژایی مێژوو پێشبڕکێیەکی توندی لە نێواندا ھەبوو، بەڵام لە کۆتاییدا مەدرەسەی بەسڕی توانی بەسەر کووفیەکاندا سەربکەوێ و بڵاو ببێتەوە و زیاتر وەربگیرێت، چونکە لایەنگیریی و ڕووتێکردن بۆ مەدرەسەی بەسڕی زیاتر بوو. پاش ئەمانەش کۆمەڵە نەحویێک ھەستان بە دامەزراندنی "مەدرەسەی بەغدادی" کە ئەم مەدرەسەیەش پێی وابوو کە نەحوییەکانی کووفە و بەسڕە دوورکەوتوونەتەوە لە گەوھەری نەحو و فڕێیانداوەتە ناو چەندەھا مەتەڵ.
شێرپەنجەی پرۆستات
پشکنینی پێشوەختەیی (سکرینینگ)
کردنی ئەو پشکنینە (PSA) پەیوەستە بە دوو کێشەی سەرەکی، کە پێویستە دکتۆر و نەخۆشەکەش لێی ئاگادار بن:
بۆ نێو نەزانراو: دروستکردنی بەستوو ٢
بڵاوکردنەوە
لە مانگی نیسانی ٢٠١٩دا ڕاگەیەندرا کە زنجیرەیەکی بەڵگەنامەی لە خزمەتگوزاری دیزنی+ لە ماوەی ساڵی یەکەمیدا بە ناوی بۆ شوێنێکی نادیار: دروستکردنی فرۆزن ٢ دەستپێدەکات. فیلمی فرۆزن ٢ لە مانگی تشرینی یەکەم ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە، یەکەم ترەیلەری فیلمە بەڵگەنامەییەکە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بۆ یەکەمجار نمایشکرا و زنجیرەکە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە، ڕادیۆی تایمز گفتوگۆیەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ باک و ئونتێن و واڵتەرز ئەنجامدا کاتژمێر ٥ی پاشنیوەڕۆ. بی ئێس تی لە ڕۆژی بڵاوبوونەوەی. لە فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەنسی ساڵی ٢٠٢٠ کە بە شێوەی ئۆنلاین بەڕێوەچوو، یەکەم ئەڵقەی فیلمە بەڵگەنامەییەکە لە ٢٦ی حوزەیران تا ٢٨ی حوزەیران بەردەستکرا، دوای ماوەیەکی کەم، لە ٣ی تەممووزدا، فیلمی فرۆزن ٢ بۆ دیزنی+ بڵاوکرایەوە.
عەرەبستانی خووزستان
عەرەبەکانی خووزستان کۆمەڵێک خەڵکی ئێرانین کە لە پارێزگای خووزستان دەژین. ئەم خەڵکە لە ناوچەکانی ڕۆژئاوا و باشووری ڕۆژئاوای پارێزگای خووزستان نیشتەجێن وەک شێدیگان، هۆڤێیسە، سوزانگەرد، خۆرمشار، عەبادان، ئەهواز، مەهشەهر، شوش، ئۆمیدیە، ئەگاجەری، شوشتەر، دێزفول و ڕامۆرمۆز لەگەڵ هۆزەکانی دیکەی خووزستان.
ئەبووئەسوار شاڤور کوڕی فەزل
ناو
ناوی ئەبووئەسوار شاڤور تێکەڵەیەکی عەرەبی-فارسییە: «شاڤور» ناوی فارسی کۆن «شاپور»ە، لەکاتێکدا کونیەی ئەو فۆڕمی عەرەبیکراوی ناوی ئێرانی (ڕەنگە دەیلەم) «ئەسوار» (ھاوبەش لەگەڵ ئەسپسوار، شوڕشگێڕ).
ئەمیری دوین (١٠٢٢–١٠٤٩)
ئەبوئەسوار بۆ یەکەمجار لە مێژوونووسی ماتی ئەدیسا لە ساڵی ١٠٤٠ تۆمارکراوە، کاتێک ئابیراتی ئاغای ئەرمەنی کە تێکەڵ بە ناکۆکی نێوان کوڕەکانی گاگیکی یەکەم ئاشۆتی چوارەم و ھۆڤھانس-سمبات سێیەم بووبوو، ھاتە شاری دوین. ئەبیرات لە ترسی ناڕەزایی ئەم دووەمیان بە ١٢ ھەزار سوارچاکەوە داوای پاراستنی ئەبوئەسواریان کرد. ئەبووئەسوار سەرەتا پێشوازی لە ئەبیرات کرد و پێگەیەکی بەرزی پێبەخشی، بەڵام زۆری نەخایاند بێ متمانەیی لێکرد و وای لێکرد بکوژرێت، لەسەر ئەوە نەقیبی ئەبیرات سارێ لەگەڵ لایەنگرانی ئەبیرات بەرەو ئەنی ڕۆیشت. سەرەڕای خزمایەتییان، نزیکەی لە ھەمان کاتدا ئەبوئەسوار ھێرشی کردە سەر داودی تاشیر. سوپای شەدادید کە ژمارەیان ١٥٠ ھەزار کەس بوو بەپێی ماتیۆی ئەدێسا، بەشێکی زۆری تاشیریان گرت، بەڵام داود توانی ھاوپەیمانییەکی فراوان لە دژی ئەبوئەسوار کۆبکاتەوە. دەیڤد خۆی ١٠ ھەزار سەربازی نارد، ھۆڤانس-سمبات سێیەمی ئەنی ٣ ھەزار سەربازی نارد، پاشای کاپان ٢ ھەزار سەربازی نارد و تەنانەت پاشای جۆرجیا ٤ ھەزار سەربازی نارد، لەکاتێکدا دەیڤد پشتگیری گشتی کاسۆلیکۆکانی ئەلبانیاشی مسۆگەر کرد. لە ئەنجامدا ئەبوئەسوار شکستی ھێنا و لە تاشیر دەرکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٠٦٧ پۆل:کوردەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:مێژووی دڤین پۆل:شەدادییەکان
پاشا ژاوۆی ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین پۆل:مردنەکان لە سەدەی ١٠می پێش زایین
حوسێن قولی خان
ناو
ناوێکی تری "ئەبو سەیف" بوو، کە بە زمانی عەرەبی بە واتای "باوکی شمشێر" دێت. گوایە ئەم نازناوەی وەرگرتووە، چونکە فەرمانی بە سوپاکەی کردووە بە شمشێر هێرش بکەنە سەر گوندە عەرەبییەکان و هەموو کەلوپەل و کەلوپەلی بەنرخەکانیان ببەن.
پاشا مووی ژۆو
پاشا مووی ژۆو (بە چینی: خوێندنەوە: ژۆو موو واتگ) ناوی کەسی: جی مان، پێنجەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، مێژووی فەرمانڕەوایەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٩٧٦ تا ٩٢٢ی پێش زاین یان ٩٥٦ تا ٩١٨ی پێش زاین.
ماکۆتۆ شینکای
ماکۆتۆ نیتسوو (新津 誠)، ھەروەھا بە ماکۆتۆ شینکای (新海 誠) ناسراوە، دروستکەری ئەنیمەیشن، فیلمساز و ھونەرمەندێکی مانگای ژاپۆنییە، کە زیاتر بە دەرھێنانی ناوی تۆ، کە سێیەمین پڕداھاتترین فیلمی ئەنیمەیشنی نەمرە و ئاو و ھەوا لەگەڵ تۆ دەگۆڕم (٢٠١٩)، لەنێوان کارەکانی تریش وەک باخچەی وشەکان، ئەو منداڵانەی کە دوای دەنگە ونبووەکان دەکەون و ٥ سانتیمەتر لە چرکەیەکدا ناسراوە. شینکای لەلایەن ڤارایتی بە یەک لەو ١٠ ئەنیمەیتەرەی کە لە ٢٠١٦ سەیر بکرێن ژمێردرا.
پیشە
شینکای وەک پشوویەکی دوای تەواوکردنی ٥ سانتیمەتر لە چرکەیەکدا، ٢٠٠٨ی لە لەندەن بەسەر برد. لە ٢٠٠٩ گەڕایەوە ژاپۆن تا دەست بە کاری پڕۆژەی دواتری بکات. لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ دوو بیرۆکەی وێنەکێشانی بۆ ئەم فیلمە بڵاو کردەوە. شینکای ئاماژەی بەوە دا کە دەبێتە درێژترین فیلمی ئەنیمەیشنی کە تا ئەمڕۆ دروستی کردبێت، و چیرۆکەکەی بە فیلمێکی گورجوگۆڵی ئەنیمەیشن وەسف کردووە کە لەسەر سەرکێشی، ئاکشن و خۆشەویستیی کچێکی ڕووخۆش و بوێر لە گەشتێک تا بڵێت «ماڵاوا» چەقی گرتووە. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠، شینکای ئەوەی ئاشکرا کرد کە کاری دواتری بە ناونیشانی ئەو منداڵانەی کە لە قووڵایییەکی زۆرەوە دوای دەنگە ونبووەکان دەکەون دەبێت. تڕەیلەرێک لە ٩ی تشرینی دووەم بڵاو کرایەوە، و فیلمەکەش لە ٧ی ئایاری ٢٠١١ بڵاو کرایەوە.
دووبز
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای کەرکوک پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەلیشتەر
ئەلیشتەر یان قەڵای موزەفەری شارێکە لە پارێزگای لوڕستان.
ئەمانەش ببینە
پارێزگای لوڕستان
ئۆلیڤیا کۆلمەن
کۆلمان جگە لە فیلمی سینەمایی لە چەندین بەرنامە و زنجیرەی تەلەفیزیۆنیی و شانۆگەرییەک لە لەندەن بەشداربووە.
عەرەبەکانی خووزستان
وێنۆک|کۆمەڵێک عەرەبی [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]] وێنۆک|ڕێژەی دانیشتووانی عەرەب لە [[ئێران بەپێی پارێزگاکان]] عەرەبەکانی ئێران کۆمەڵێک لە خەڵکی ئێرانن کە لە پارێزگای خووزستان دەژین. ئەم خەڵکە لە ناوچەکانی ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژاوای خووزستاندا وەکوو شادگان، ھۆوەیزە، سووسەنگرد، خوڕەمشار، ئابادان، ئەھواز، ماھشەھر، شۆش، ئۆمێدییە، ئاغاجاری، شووشتەر، دژپێڵ و ڕامھورموز لەگەڵ نەتەوەکانی دیکەی ئەم پارێزگایە دەژین.
پاشا گۆنگی ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەمی پێش زایین پۆل:مردووانی ٩٠٠ی پێش زایین
پیرانە (ماسی)
مەترسییەکان بۆ سەر مرۆڤ
مرۆڤ وەک گشت گیانلەبەرەکانی تر نێچیرێکی باشی ماسی پیرانەیە کە بەکۆمەڵ ھێرشی دەکەنەسەر و پاچەپارچەی دەکەن، بۆیە ئەگەر لەماڵەوە ماسی پیرانەت ھەیە پێویستە بە وریاییەوە مامەلەیان لەگەڵ بکەی.
ئەربانا شارا
ڕاپۆرت و لێکۆڵینەوەکان
شارا لەو بڕوایەدایە کە بۆ جێبەجێکردنی دیموکراسی، ئەوا ڕاگەیاندن بۆی ھەیە لێکۆڵینەوە و ڕاپۆرت لەسەر ھەمووشتێکی گشتی بکات. ئەو لەبارەی چەندین کێشە لە ساڵی ٢٠٠٦ دەینووسی، لەنێویشیاندا لەبارەی ڕاپۆرتی خەرجییەکانی حکوومەت و بەھەڵە بەڕێوەبردنی ئابووری وڵات. ئەربانا لە ساڵی ٢٠٠٧، ڕاپۆرتێکی لەسەر سیاسەتی زیادکردن و کەمکردنی خۆراک کرد لەبازاڕ. لە ساڵی ٢٠١٠، ڕاپۆرتێکی نووسی لەسەر شێواز و سیستمی ھێلەکانی کۆمپانیای پەیوەندی کۆسۆڤۆ، ھەروەھا لەبارەی پەیوەندییەکانی نێوان سەرمایەدار و سیاسییەکانی نووسی. لە ساڵی ٢٠١٢، شارا ڕووبەڕووی کێشەیەکی یاسایی دەکرێتەوە، کاتێک ھەوڵی ئامادەکردنی ڕاپۆرتێکی دەدا لەبارەی پەیوەندی حکوومەت لەگەڵ بازرگانە ناوخۆییەکان و سیاسییەکان. دواتر لەلایەن دادگا بێبەریکرا بەوەی ناوبراو بەپێی ئاکاری و ڕێسا میدیاکان لە کۆسۆڤۆ جووڵاوەتەوە.
خواردنەوە
ژینناسی
کاتێک مرۆڤ وشک دەبێتەوە (ئاو کەم دەکات لە گیانیدا) ئەوا ھەست بە تینوویەتی دەکات. ئەم کەمیی شلەیە دەبێتە ھۆی ھەستێکی نەژادییانە بۆ خواردنەوەی خواردنەوەیەک. تینوویەتی لەلایەن ژێرلانکەوە ڕێکدەخرێت وەک کاردانەوەیەک بۆ ئاستی ئەلیکترۆلیتی لەش، ھەروەھا وەک کاردانەوەیەک بۆ گۆڕانی قەبارەی خوێنی ئاڵوگۆڕکراو.
دەستەی ھاوپەیمانیی کراوە
بەرھەمەکان
یەکەمین مۆبایلی جیھان کە بە سیستەمی ئەندرۆید کاریدەکرد بریتی بوو لە HTC Dream (ھەروەھا ناسرابوو بە T-Mobile G1)، پاشان لەلایەن کۆمیسیۆنی فیدراڵی پەیوەندییەکان(FCC) لە ١٨ـی ئابی ٢٠٠٨ پەسەندکرا، و لە٢٢ـی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ بەردەست بوو.
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستیی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە
کواوتێمۆک بلانکۆ
کواوتێمۆک بلانکۆ (لەدایکبووی ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٣) سیاسەتوانی مەکسیکی و یاریزانی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەرە. پێشتر وەک سەرۆکی شارەوانی کوێرناڤاکا و مۆرێلۆس کاری کردووە. بلانکۆ وەک یاریزانێکی بەتوانای تۆپی پێ لە ھێلی ھێرشبەر ناسراو بوو،   ھەروەھا وەک یەکێک لە باشترین یاریزانەکانی ھەڵبژاردەی مەکسیک دادەنرێت. لەگەڵ ڕۆناڵدینھۆ گۆڵکاری جامی کیشوەرەکانی فیفایە بە تۆمارکردنی ٩ گۆڵ.
عەبدولحسێن ئازەرەنگ
خەڵات و ڕێزلێنان
تا ئێستا ئازەرەنگ چەندین خەڵاتی زانستی و فەرھەنگی پێبەخشراوە، لەوانە:
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
کانی گوڵی سەروو
کانی گوڵی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی شێخ تەویل، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەردەمی وەستاو
سەرچاوەکان
پۆل:یاسا لەناکاوەکان پۆل:پاشایەتی پۆل:فەلسەفەی یاسا پۆل:فەلسەفەی سیاسی پۆل:وەستێنراوەکان
تەبەسوم عەدنان
خەڵاتەکان
لە ساڵی ٢٠١٣، خەڵاتی بەرگریکاری مافەکانی مرۆڤی پێدرا. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
قەزا (ئیسلام)
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
زیووە
جوگرافیا
زیووە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ماری کلێر چیکۆلا
ژیان
چیکۆلا ھەوڵی بڵاوکردنەوەی ھۆشیاری لەسەر ڕێگریکردن لە تووشبوون بە ئیبۆلا، جەنگان و تێگەیشتن لەنەخۆشییەکە دوای تووشبوون. چیکۆلا ئەندامی کۆمەڵەی ڕزگاربووانی ئیبۆلایە لە گینیا، کە تۆڕێکی پشتگیرییە بۆ ڕزگاربووانی نەخۆشییەکە.
وێرانبوو (کورتەفیلم)
وێرانبوو (بە ئینگلیزی:Decay) کورتە فیلمێکی کوردییە لە دەرھێنانی ئەوین شەریفی کە ساڵی ٢٠٢١ بەرھەم ھاتووە.
قەڵای تەپەگاڕووس
جوگرافیا
قەڵای تەپەگاڕووس لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەکیە و لە باشوور لەگەڵ گوندی براوەگەڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەردەلیکاو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەپەگاڕووس.
ئەلێکس لاوتەر
ژیاننامە
لاوتەر لە پیتەرسفیڵد، ھەمپشر لە دایک بووە. بچووکترینی سێ منداڵ بووە لە خێزانەکەی، ئەو وتی کە ئیلھامی بوون بە ئەکتەری دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی منداڵی، ئەو کاتەی کە خەریکی میکیاژ کردنی یارییەکانی بووە بۆ کات بەسەربردنی خۆی. دایک و باوکی ھەردووکیان لە بواری یاسا کار دەکەن، برا گەورەکەشی، کامیرۆن لاوتەر، کاری بەرھەمھێنانی فیلم دەکان، خوشکە گەورەکەشی ئیڵی لاوتەر لە پۆلیسی گشتی کار دەکات. لە ساڵی ٢٠١٠، ھەردوو برا پێکەوە کاریان لە فلیمی ترس کرد.
خومس
خومس (بە عەرەبی: خُمْس، 'پێنجەم') ئاماژەیە بۆ پابەندبوونی ئایینیی پێویست لەسەر هەموو موسڵمانێک کە 20%ی سامانەکەی لە سەرچاوەیەکی ناسەرەتاییەوە بداتە هۆکاری دیاریکراو. لە ئیسلامی شیعە و سوننەدا بەشێوەیەکی جیاواز هەڵسەنگێندراوە. ئەم باجە دەتوانرێت بدرێتە کەسێکی متمانەپێکراو کە بۆ بەرژەوەندی کۆمەڵگای ئیسلامی بەکاری دەهێنێت، یان دابەشکردن بەسەر هەتیو، هەژار، ڕێبواران. خومس جیاوازە لە باجەکانی تری ئیسلامی وەک زەکات و جزیە.
لوکا یۆڤیچ
بەنفیکا
لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧دا، یۆڤیچ دووەم یاری خۆی ئەنجامدا لەگەڵ یانەی بەنفیکا کە وەک یاریزانێکی یەدەگ ھاتە نێو یارییەکەدا لە خوولەکی ٨١ دژی یانەی «ڤیتۆریا دێ سێتوبال».
کاروانی نێودەوڵەتی
لە ٢٠ی ئازاری ٢٠١٩، یۆڤیچ یەکەم گۆڵی کرد بۆ یانەی نێودەوڵەتی سڕبیا لە یارییەکی دۆستانەدا لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا.
قەڵاتۆپزان
جوگرافیا
قەڵاتۆپزان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی شێخ تەویل و لە باشوور لەگەڵ گوندی یارمەند و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی لالیخان حەمەی فەرەج لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گردەڕەش.
فیلمی گەورەپاڵەوان
فیلمە سوپەرھیڕۆیەکان بە گشتی بەرھەمدەھێندرێن لەلایەن دوو کۆمپانیاوە، ماڕڤڵ و دیسی.
بەناوبانگترین سوپەرھیڕۆیەکانی ماڕڤڵ بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی فیلم
ئەنجێلا دەیڤز
لە ناوەڕاستی ١٩٧٠، دەیڤز ناوبانگی جیھانیی پەیداکرد بەوەی لە ڕووداوێکی کوشتن و ڕفاندن تێوەگلابوو، ئەو بووە یەکێک لە داواکراوترین کەسەکانی ئێف بی ئای، دواتر لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٠ لە نیویۆرک سیتی دەستگیرکرا. دوای پڕۆسەی دادگایی کردن، ئەوا ١٨ مانگ زیندانیی کرا. ئەو لە ساڵی ١٩٨٠ خۆی پاڵاوت بۆ پۆستی جێگری سەرۆکی پارتی کۆمۆنیستی ئەمریکا، بەڵام لە ھەڵبژاردنەکان سەرکەوتنی بەدەست نەھێنا.
ئیسحاق ئیسرائیلی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پزیشکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
تەنگرییەت
تەنگرییەت (یان تەنگریزم / تێنگریزم) (بە تورکی: Tengricilik) ئایینی ڕەسەنی تورکەکان. ئەوان خوداوەندی ئاسمانی خۆیان تەنگری دەپەرستن. مەبەستی ژیانە بە پێی ڕوانگەی تێنگریستان ئەوەیە کە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ گەردوون بژین. وێنۆک|هێمای تەنگرییەت، لە شێوەی چادرێکی تورکی کۆن بە نووسینی [[ئەلفوبێی تورکیی کۆن|تورکیی کۆن کە لەسەری نووسراوە “تەنگری”]] هەموو تورکەکان و هەندێک لە مەنگۆلییەکان پێش هاتنی ئیسلام و مەسیحیەت و جوولەکەکان تەنگریست بوون. تەنگریزم ئەمڕۆ زۆر بچووکە هەرچەندە زۆرێک لە تورکەکان دەگەڕێنەوە بۆی. هەروەها ئەم دەستەواژەیە باس لە چەندین بزووتنەوە و فێرکارییە ئایینییە ڕەسەنەکانی تورک هاوچەرخ دەکات. هەموو شوێنکەوتوانی لە تەنگریزم یەکتاپەرستن و تەنها تەنگری دەپەرستن. لە تەنگرییەتدا، تەنگری ئەو خودایەیە کە نوێنەرایەتی چاکە دەکات و ئێرلیک شەیتانەکە کە نوێنەرایەتی خراپ دەکات.
ئایینەکە
تێنگری یەکەم خوداوەندە سەرەتاییەکانە لە ئایینی گەلی سەرەتای تورکدا. دوای ئەوەی تورکەکان دەستیان کرد بە کۆچکردن و بەجێهێشتنی ئاسیای ناوەڕاست و ڕووبەڕووبوونەوەی ئایینە یەکتاپەرستەکان، تەنگریزم لە بنەچەی بتپەرستی/شیرکییەوە دەستکاری کرا.
ناحیەی خەلەکان
سەردەمی کۆماری
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی قەزای دووکان لە ساڵی ١٩٩٠دا
سەردەمی حکوومەتی ھەرێم
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی ناحیەی چناران لە ساڵی ۱۹۷٨دا
پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر (فیلم)
پەرەپێدانی فیلمەکە دەستی پێکرد دوای ھەڵوەشاندنەوەی فیلمی Spiderman 4 لە کانوونی دووەمی ٢٠١٠، کۆتایی بە زنجیرە فیلمی سام ڕەیمی ھێنا کە لە سەرەتادا تۆبی مەگوایەر وەک سووپەرھیرۆ تێیدا بوو. کۆلۆمبیا پیکچەرز ھەڵبژێردرا بۆ دووبارە دانانەوەی مافی دەستووری لەگەڵ ھەمان تیمی بەرھەمھێنان لەگەڵ ڤاندەربیلت بۆ بەردەوام بوون لە نووسینی فیلمی داھاتووی جاڵجاڵۆکە، لەکاتێکدا سارگێنت و کلۆڤس یارمەتیدەر بوون لە دەستنووسییەکە، لە ماوەی پێش بەرھەمھێنانیدا، کەسایەتییە سەرەکییەکان لە ساڵی ٢٠١٠ ھەڵبژێردران.
پێشوازی
لە ئەمریکای باکوور، ئەم فیلمە ٧٫٥ ملیۆن دۆلاری لە نیوەشەوێکدا و لە ٣٫١٥٠ شوێن بەدەست ھێنا، کە ١٫٢ ملیۆن دۆلاریش لە ٣٠٠ شوێنی ئیماکس بەدەست ھێنا. لە ڕۆژی کردنەوەیدا، تۆمارێکی زۆر بە ٣٥ ملیۆن دۆلار دیاری کرد، بەڵام کۆتاییدا وەستا لەلایەن پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتیمان لە ساڵی ٢٠١٩ بە ٣٩٫٣ ملیۆن دۆلار.
خەڵاتی ھونەری بێکسانگ بۆ باشترین خانمەکتەری نوێ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خەڵاتە ھونەرییەکانی بایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خەڵاتی ڕۆلگێرانەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:خەڵاتەکانی ھونەری بایکسانگ (تەلەڤیزیۆن)
کۆڵانەکانی پشتەوە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
کەسایەتییەکان
تێبینی: ژمارەی ئەڵقەکان بەپێی زنجیرە تورکییەکە دانراوە نەک دۆبلاژی کوردی (بۆ نموونە: کە نوسراوە ئەم ئەکتەرە لە ئەڵقەی (١٤٠)ەوە بەژداری کردووە ئەوە لە زنجیرە تورکییەکەدایە، بە دۆبلاژی کوردی نزیکەی ئەڵقەی (٣٠٠) دەکات) چونکە ئەلقەکانی ئەوێ لە (٢) کاتژمێر زیاترە.
خانیووە
خانیووە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری قسڵان، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
ڕۆیا نۆنەھالی
ڕۆیا نۆنەھالی (؛ لەدایکبووی ١٣ی شوباتی ١٩٦٣) خانمەکتەر و دەرھێنەرێکی ئێرانییە. لە ساڵی ١٩٨٤ەوە کاری وێنەکێشانی کردووە و لە شانۆشدا کاری کردووە.
فەرموودەی مەشھوور
فەرموودەی مەشهور بریتییە لەو فەرموودەیەی کە لە هەموو بەشەکانی ڕشتەکەیدا سێ کەس یان زیاتر هەبێت بەمەرجێک نەگەشتبێتە ئاستی فەرموودەی موتەواتر.
فیزیکی ناوکی
ئەم لقەی زانست ئێستاکە بناخەی گەلێک لە زانستە نوێکان وەکوو فیزیکی گەردیلە بنیاتییەکان و ئەندازیاریی ناوەکییە. ھەروەھا بەگشتی ٣٠٠ بواری زانستی - لێکۆڵینەوەیی و دەوروبەری ١٥٠ بواری بەرھەمھێنانی تیکنۆلۆژیی دەکارھاتوو لەخۆ گرتووە. ("دەکارھاتوو" نەک بە مانای بەکارھێنراو، بەڵکوو بەو مانایەی کە بکرێ و توانای ئەوەی ھەبێ یەکسەر بخرێتە بواری کارکردنەوە).
حەیا
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:فەرموودە پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
خەتەنە (زاراوە)
سەرچاوە ئایینییەکان
عائیشە هاوسەری محەمەد(د.خ) دەگێرێتەوە، کە لە محەمەدی هاوسەری (د.خ)زانیوە، کە "ئەگەر هەردوو ئەندامە  خەتەنەکراوەکە بەریەک کەوتن ، ئەوە غووسل پێویستە" بەپێی هەندێک لە فەرموودەکان، محەمەد (د.خ)  لە ڕۆژی حەوتەمی دوای لەدایکبوونیان کوڕەزاکانی حەسەن و حوسەینی خەتەنە کردووە. سەحیحی بوخاری و سەحیحی موسلیمیش لە موحەمەدەوە(د.خ) دەگێرنەوە کە پێغەمبەر ئیبراهیم لە تەمەنی هەشتا ساڵیدا خەتەنەکردنی خۆی ئەنجام داوە. هەروەها لە گێرانەوەیەکی ئەبو داود و ئەحمەدی کوڕی حەنبەل دا هاتووە کە محەمەد(د.خ) ڕایگەیاندووە خەتەنەکردن "ئەرکە بۆ پیاوان و سونەت و پاراستنی شەرەفە بۆ ژنان".
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
ناحیەی پێباز
* لە ماوەی ساڵانی(١٩٩٢ - ٢٠٠٣)دا:
لە دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١، ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بە پێی بڕیاری ژمارە(١٨) لە (٢٢ - ٩ - ١٩٩٢)دا ڕێگەی دا بە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھەموو ئەو قەزا و ناحیەیانەی بە مەبەستی سیاسی ھەڵوەشێنراونەتەوە سەر لە نوێ پێکبھێنرێنەوە.
بووشێھر
بووشێھر لە سەدەکانی ڕابردوودا ناوەندێکی بازرگانی لە ئێران بووە. پێکھاتەی شاری بووشێھر لە سەر داب و نەریتی کۆنە. بووشێھر بە ھۆی نەبوونی پەیوەندی لەگەڵ تۆڕی ئازوگۆزی ڕەیلیی ناو وڵاتەکە و ھەروەھا قووڵاییی کەمی لەنگەرگاکە لە ساڵانی پێشوو جێگەی خۆی وەکوو بەندەری سەرەکیی باشووری ئێرانی لە دەست داوەتەوە.
ئیمێلی بیاتریک ئیپای
ژیانی سیاسی
لە ساڵی ٢٠١٣، ھاوپەیمانیەتیێکی سەربازی لەژێرناوی سیلیکا دەستیان بەسەر حکوومەتەکەی بۆزیزدا گرت. میشێل جۆتۆدیا خۆی بەسەرۆکی وڵات دانا و قەیرانێکیشی بەسەر وڵاتەکەیدا درووستکرد. جۆتۆدیا سەرکردەیەکی موسڵمانبوو کە حوکمی بەسەر وڵاتێکی زۆرینە کریستیاندا دەکرد کە لەئەنجامدا تووندووتیژی زۆر لە وڵاتەکە کەوتەوە، لەکۆتاییدا جۆتۆدیا دەستی لەکارکێشایەوە. ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان، یەکێتیی ئەفریقا لەگەڵ حکوومەتی فەڕەنسا ھێزی سەربازیان ڕەوانی وڵاتەکە کرد بۆئەوەی ئارامی بەخۆیەوە ببینێت. دواتر حوکمەتێکی کاتی پێکھێنرا و جارێکی تر ئیپای پلەیەکی وەرگرت.
گالێریا ڤیتۆریۆ ئیمانویل دوو
تەلارسازی
ناوەڕاستی ئەم ھەشت لایە گومەزێکی گەورەی شووشەی ھەیە کە تیرەی ناوەوەی ٣٧٬٥ مەترە و بەرزییەکەشی ١٧ مەترە.
سەقفی ئەم تەلارە بەھۆی جەنگی جیھانی دووەم تووشی تێکشکانێکی گەورە بوو، لە سالێ ١٩٧٠ چەندین ڕاپۆرت ئامادەکران کە کێشەکانی ئەم تەلارەی تێدا باسکرابوون، لە ساڵی ١٩٨٠ تواندرا ھەندێک لە کێشەکان چارەسەر بکرێت. لەڕۆژگاری ئەمرۆدا ئەگەر تەماشای سەقفی ئەم تەلارە بکەین، ئەوە چەندین چاکسازی و چاکردنەوەی تێدا بەدی دەکەین.
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
مالی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
بێدولێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ھاچەسو
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
شیسوی
شیسوی (酒々井町، شیسوی-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢٠٬٦٦٠، و ڕووبەرەکەی بە ١٩٫٠٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
ئەمنە سوورەکە
زیندان
لە ساڵی ١٩٧٩ تا ١٩٩١ لە سەردەمی دەسەڵاتی سەددام حوسێن لە عێراق ئەمنە سوورەکە بارەگای باکووری بەڕێوەبەرایەتیی ئاسایشی گشتیی دەزگای ھەواڵگریی وەزارەتی ناوخۆی عێراق بووە بە شێوەیەکی ھاوبەشی بە ئەمن ناو دەبرا. خەڵکێکی زۆر لەوێ بەندکراون بەتایبەتیی قوتابی و ناشناڵیستە کوردەکان و ناڕازییەکانی تر. زۆر کەس ئەشکەنجەدراون و دەستدرێژییان کراوەتە سەر. لە شەڕی سلێمانی (١٩٩١) ھێزە ئەمنییەکانی عێراق و سەربازەکان کشانەوە بۆ بارەگای ئەمن کە وەک سەنگەری بەعس لە شارەکەدا خزمەتی دەکرد و نزیکەی دوو ڕۆژ تا ئەو کاتەی لەلایەن ھێزەکانی پێشمەرگەوە زیندانەکە گیرا و لەدوای ٢ سەعات پەلاماردان. چەکداران بەخێرایی ٣٠٠ ئەمینداریان لە سێدارەدا، لەگەڵ کوشتنی خەڵکێکی زۆری مەدەنیی تووڕەی دیکە. گرووپێکی دایکان کە کوڕەکانیان لەناو شەڕەکەدا کوژرا بوون بەردباران کران و ٢١ عێراقی کوژران. لەکۆی گشتیی نێوان ٧٠٠ تا ٨٠٠ پۆلیس و سەربازی نھێنیی کوژران ھەرچەندە لەلایەن سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان مەسعوود بارزانییەوە چەندین سەرباز لێخۆشبوون و ڕێگەیان پێدرا بگەڕێنەوە ماڵ و حاڵی خۆیان لە باشوور بیناکە چەندین شوێنەواری گوللەی ھەیە لەو شەڕەدا ڕوویداوە
چەمەھەرمێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
یۆکۆشیباھیکاری
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
پێڕاگوێز
باوترین پێڕاگوێزەکان
وێنۆک|دووچەرخەی [[فڵایینگ پیجن (کۆتری ھەڵفڕیو) باوترین پێگوێزەرەوەی دنیا.]] زیاتر لە یەک میلیارد دووچەرخە لە سەرانسەری دنیادا بەکار ئەھێنرێن. لە ٢٠٠٢دا، وا خەمڵی بۆ کرا کە لانی کەم ٥٩٠ میلیۆن ئۆتۆمۆبیل و ٢٠٥ میلیۆن مۆتۆرسایکڵ لە جیھاندا لە سووڕانەوەدا بن.
پشتئاشانی خواروو
جوگرافیا
پشتئاشانی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قڕناقاو و لە باشوور لەگەڵ گوندی کاسکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پردانان لە شارستانی پیرانشار لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پشتئاشانی سەروو.
.bj
سەرچاوەکان
https://en.wikipedia.org/wiki/.bj
پاولینا ئەپێنزسلاک
وێنۆک پاولینا ئەپێنزسلاک ڕۆژنامەنووس، سەرنووسەر، شاعیر، وەرگێڕ و فێمێنیستێکی بە ڕەگەز پۆڵەندی-جوو بوو. دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری سەرنووسەرانی گۆڤاری ئێوا بوو کە تاکە گۆڤاری ئەو سەردەمە بوو ھەفتانە بڵاو بکرێتەوە و تەنھا بە زمانی پۆڵەندی بەردەست بێت بۆ ژنانی جوو.
نیکۆلای نەکراسۆڤ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢١ پۆل:مردووانی ١٨٧٨ پۆل:شاعیرانی ڕووس پۆل:ڕۆماننووسانی ڕووس پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی کۆڵۆن
ڕوسودان گۆتسیریدز
ڕوسودان گۆتسیریدز (لەدایکبووی ٨ی شووباتی ١٩٧٥، تبلیسی، جۆرجیا-یەکێتیی سۆڤیەت) کەسایەتیی بیشۆپی (ئاینی کریستیانە) لە کڵیسای ئێڤانگیلیکال باپیت و چاالکوانی مافەکانی ژننانە لە جۆرجیا. ڕوسودان یەکەم ژنە بیشۆپە لە جۆرجیا. ڕوسودان چالاکییەکانی لەدژی تووندووتیژی جێندەری، داواکاری یەکسانی بۆ ژنان، ھەروەھا ڕێزگرتن و پاڵپشتیکردنی کەمایەتییە ئاینییەکانە لە جۆرجیا. ھەروەھا ڕوسودان یەکێکە لەیەکەم کەسە ئاینییەکانی جۆرجیا، کە پاڵپشتی لەکۆمەڵەکانی ھاوڕەگەزخوازی کردووە. ھەروەھا لە شەشەمین کۆڕبەندی نەتەوە یەکگرتووەکان قسەی لەسەر کێشەی کەمایەتییە ئاینییەکان کردووە لە جۆرجیا.
لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا لەبەرامبەر چالاکییەکانی.
ناحیەی بەکرەجۆ
مێژووی مەزرەعەی بەکرجۆ
مەرحووم محەممەد ئەمین زەکی بەگ گەورە مێژووناسی کورد، ساڵی ۱۹۳٤ی زاینی مەزرەعەکەی دامەزراندووە، کەئەوکات وەزیر بووە لە شانشینی ھاشمی عێراقی، تاکو بەو ئەرزوئاوە شاری سلێمانی بەخێو بکات، لەبەرئەوەی لەوڵاتی بابان و سۆراندا یەکێک بووە لەچوار بەپیتترین خاک و دەشتەکان بۆ کشتوکاڵ کە ئەوانیش (دەشتی شارەزوور، بەکرەجۆ، بیتوێن و ھەولێرن).
بەکرەجۆ لەئێستادا
لەئێستادا شارۆچکەی بەکرەجۆ بەڕاپەڕین و ناوچە سەکەنی یە تازەکان و دانیشتوانەکانیانەوە، چ وەکو ڕووبەر و چ وەکو دانیشتوان سێیەکی شاری سلێمانی پێکدێنن و گەڕەکێکی گەورەی دەرەوەی شارەکەن.
پاشا ھوانی ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین
براوەگەڵ
جوگرافیا
براوەگەڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەپەگاڕووس و لە باشوور لەگەڵ گوندی گۆڕی ئەسپ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەردەلیکاو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تیلەکۆی قەلەندەر.
دایسێن، ئەکیتا
دایسێن (大仙市، دایسێن شی) شارێکە لە پارێزگای ئەکیتا لە دوورگەی ھۆنشوو
کووپەرتینۆ، کالیفۆرنیا
دەستە خوشک
کووپەرتینۆ لەگەڵ سێ شاردا دەستە خوشکە، کە ئەمانەن:
پۆنچاک جایا
سەرچاوەکان
پۆل:کێوەکانی ئیندۆنیزیا پۆل:حەوت لووتکە
.pa
سەرچاوەکان
https://en.wikipedia.org/wiki/.pa https://ckb.wikipedia.org/wiki/پەنەما
جۆ می-ریۆنگ (خانمەکتەر، لەدایکبووی ١٩٢٩)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور پۆل:زیندووان
بەردەکونار
جوگرافیا
بەردەکونار لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کوردەمیری فەقێ حسێن و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەینەڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کوردەمیری بارام لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەیبێخان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گوڵانی حەمەی مەحموود
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
پێڕستی پاشا خانەدانەکانی قاجار
سەرچاوەکان
پۆل:پادشایانی ئێرانی
٤١٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەھا مونیف
ژیان
مەھا لە ساڵی ١٩٦٠ لە سعویە لەدایکبوو. لە ھەمان ئەو ساڵەدا چووە قوتابخانە، کاتێک کە وڵاتەکە ڕێگای بە کچاندا بخوێنن. ھەر لە سعودیە قوتابخانە و زانکۆی تەواوکرد، بەڵا شارەزایی وایلێکرد بۆ دە ساڵ کاربکات لە ئەمریکا. لە سعودیە زانیارییەکان فێربوو بەڵام لە ئەمریکا فێری چۆنییەتی کارکردن بوو لەکاتی درووستبوونی قەیرانەکان. لە ساڵانی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٣، وەک ڕاوێژکار لە ئەنجومەنی شوورای سعودیە کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٣، ئەنجومەنی وەزیرانی سعوودیە یاسایەکی دەرکرد بۆ پاراستنی ژنان لە تووندووتیژی خێزانی. مەھا مونیف لەگەڵ ڕێکخراوەکەی واتە پڕۆگرامی سەلامەتی خێزانی نەتەوەیی ڕۆڵیان ھەبوو لەدانانی یاساکە و بەتاواندانی تووندووتیژی خێزانی.
ئنگرید بێرگمان
سەرچاوەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٥ پۆل:مردووانی ١٩٨٢ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ماددە ھۆشبەرەکان و تاوان
وێنۆک| نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ماددە ھۆشبەرەکان و تاوان نووسینگەیەکی نەتەوە یەکگرتووەکانە کە لە ساڵی ١٩٩٧ ھەروەک نووسینگە بۆ کۆنترۆڵی ماددەی ھۆشبەرە و پێشگیریی تاوان بە یەک خستنی بەرنامەی کۆنترۆڵی دەرمانی نێودەوڵەتی ([یوو ئێن دی سی پی]) و بەشی پێشگیریی تاوان و دادوەریی لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکان لە بنکەی ڤیەننای نەتەوە یەکگرتووەکان دا مەزرێنرا.
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:تاوان پۆل:گەندەڵی
قسنجار
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ھێ دان جیا
تۆمارەکان
بەگوێرەی شیجی کە لەلایەن سیما چیانەوە نوسراوە دوانزەم پاشای ئیمپراتۆریەتەکە بوو لە دوای باوکی، بۆ ماوەی نۆ ساڵ فەرمانڕەوایەتی کرد پێ مردنی دواتریش لەلایەن زو یی شوێنی گیرایەوە.
نیھاڵ ئاتسز
پەروەردە و ژیانی پیشەیی
لە دوو قوتابخانەی فەرەنسی و یەکێکیان ئەڵمانی و یەک قوتابخانەی تورکی خوێندوویەتی. لە ساڵی ١٩٢٢ دەستی بە خوێندن کرد لە قوتابخانەی پزیشکی سەربازی بەڵام بەهۆی ڕەگەزپەرستییەکەیەوە دەرکرا، چونکە ڕەتیکردەوە سڵاو لە سەربازێکی تورکی بەڕەچەڵەک عەرەب بکات کە لە ساڵی ١٩٢٥دا پلەیەکی باڵای هەبوو لە چاو ئەو. لە کۆلێژی مامۆستایان لە ئەستەنبوڵ و قوتابخانەی ئەدەبی زانکۆی ئەستەنبوڵ دەستی بە خوێندن کردووە و لە ساڵی ١٩٣٠ لە هەردوو زانکۆکە دەرچووە، بووەتە پرۆفیسۆر بەڵام لە ساڵی ١٩٣٢ بەهۆی گۆڕینی مێژوو و زیاتر ڕەگەزپەرستانەی کردووە، دەرکراوە. لە ساڵی ١٩٦٩ خانەنشین بوو.
سیاسەت
نووسەری زیاتر لە ٣٠ کتێب و چەندین وتار بووە و دژایەتییەکی توندی لەگەڵ حکومەتی عیسمەت ئینۆنو کردووە، کە ڕەخنەی لێگرتووە بەهۆی هاوکاری لەگەڵ کۆمۆنیستەکان. تۆمەتبار کرا بەوەی کە هاوسۆزی حکومەتی نازییە و پیلانی ڕووخاندنی حکومەتی تورکیا دادەڕێژێت.
.ws
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ئانا دێ ئارماس
کارە سەرەتایییەکان لە سینەمای ئیسپانیدا (٢٠٠٦–٢٠١٣)
دوای بەسەربردنی چەند مانگێک لە شاری نیویۆرک بۆ فێربوونی زمانی ئینگلیزی، ئانا ڕازی کرا کە بگەڕێتەوە بۆ ئیسپانیا بۆ ئەوەی ڕۆڵی سەرەکی بگێڕێت لە حەڤدە ئەڵقەی درامای مێژووییی ئەفسانەی ئیسپانیا (٢٠١٠–٢٠١١). پاشان ڕۆڵی سەرەکیی لە فیلمە ترسناکەکانی ڕێگای داخراو (٢٠١١) و ئانابێل (٢٠١٥)ی ئەنتۆنیۆ تراسئۆراسدا بینی، و پاشان لە درامای بۆ چنگێک ماچ (٢٠١٤)دا بەشدار بوو. لە ماوەی درێژخایەنی بێ کاری نواندن، ئانا بەشداریی لە چەند وۆرک شۆپێکدا کرد لە کۆمپانیای شانۆی تۆماز پاندور لە مەدرید و ھەستی بە «دڵەڕاوکێیەکی زۆر» دەکرد سەبارەت بە نەبوونی جووڵە و وزە لە ژیانی ھونەریدا.
٤٢٣ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئیبن ھیشام ئەنساری
بڕوانە ئەمانەش
پۆل:خەڵکی قاھیرە پۆل:نووسەرانی میسری پۆل:لەدایکبووانی ١٣٠٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٣٠٩ پۆل:مردووانی ١٣٦٠
جێسیکا باردن
ژیان و پیشەگەری
باردن لە نۆرتاڵرتۆن لە باکووری یۆکشیر لە ساڵی ١٩٩٢ دایک بووە، لە ساڵی شاری وتربی لە رۆژھەڵاتی یۆکشیر نیشتەجێ بووە. چووەتە دواناوەندی وتربی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
.mn
سەرچاوە
https://en.wikipedia.org/wiki/.mn
جوودی بن عوسمان
جوودی بن عوسمان عەبەسی موڕوری (؟ - ١٩٨کـ) یەکەم نەحویی ئەندەلوس.
.yt
دۆمەینی.yt تایبەت بە دورگەی مایوت و لە سالی ١٩٩٧ دامەزراوە
.za
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
چەمەرگە
جوگرافیا
چەمەرگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نەژوێنی و لە باشوور لەگەڵ گوندی گوڵانی حەمەی محمود و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی فەقێ جنە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بانی میرانی سەروو.
سەرمایەداریی چاودێری
سەرمایەداریی چاودێری چەمکێکە لە ئابووری سیاسیدا کە ئاماژەیە بۆ کۆکردنەوە و بە کاڵاکردنی بەربڵاوی زانیارییە کەسییەکان لەلایەن کۆمپانیاکانەوە. ئەم دیاردەیە جیاوازە لە چاودێری حکومەت, هەرچەندە ئەو دووانە دەتوانن یەکتر بەهێز بکەن. چەمکی سەرمایەداریی چاودێری، وەک لەلایەن شۆشانا زوبۆفەوە باسکراوە، بەهۆی هاندانێکی قازانجەوە دەجووڵێتەوە، و لەوەوە سەری هەڵدا کە کۆمپانیاکانی ڕیکلام، بە پێشەوایەتی خزمەتگوزاری ئەدۆردزی گووگڵ، ئەگەرەکانی بەکارهێنانی زانیاری کەسییان بینی بۆ بە ئامانجگرتنی بەکارهێنەران بە شێوەیەکی کتومتتر وەک لەوەی دەکرا.
موسەکاوە
موسەکاوە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
.pt
دۆمەینی.ptتایبەتە بە پورتوگال کەوتۆتە کار لە سالی 1988
سەرچاوە
ویکیپیای ئینگلیزی
ئێم کیو-٩ ڕیپەر
لە گرینگترین بەکارھێنانەکانی لە مێژوودا
ناسا
وولاتانی تر
دزێکی ڕاستگۆ (کورتەچیرۆک)
چیرۆک
چیرۆکەکە دەست پێدەکات کە گێڕەرەوەکە کۆتایی بە مامەڵەکانی لەگەڵ یەکێک لە کرێچییە نوێیەکانی شوقەکەی دەھێنێت، کە سەربازێکی کۆنە بە ناوی «ئەستافی ئیڤانۆڤیچ» ڕۆژێک دزێک پاڵتۆی گێڕەرەوەکە دەدزێت، ئەستافیش ھەوڵدەدات بەو دزە بگات، بەڵام ھەوڵەکەی شکست دەھێنێت، ئەستافی ناڕەزایی دەبێت لەم ڕووداوەدا، و بەردەوام دەبێت و دووبارە و سێبارە باسی ئەو دەکات و ڕوون دەبێتەوە کە گێڕەرەوە و سەربازە کۆنەکە کۆکن لەسەر ڕق لێ بوونیان لە کرداری دزینەکەی. شەوێک ئەستەفی باسی دزێکی شەرەفمەند دەکات بۆ گێڕەوەکە کە جارێک ڕووبەڕووی بووەتەوە و پاشان چیرۆکەکە دەچێتە سەر یادەوەرییەکانی ئاستافی لەگەڵ دزەکەدا.
دووپان
جوگرافیا
دووپان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مام عەلی و لە باشوور لەگەڵ گوندی رەسواجین و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ماخوبزنان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مەمکان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕۆشیکا دیۆ
وێنۆک|ڕۆشیکا دیۆ، لە ساڵی ٢٠١٤، لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی. ڕۆشیکا دیۆ (لەدایکبووی ١٩٨١) ژنە چالاکوانی مافەکانی ژنانی فیجییە. دامەزرێنەری کۆمەڵەی گۆڕانە لە فیجی، کە بزووتنەوەیەکبوو بۆ پشتگیریکردنی فێمێنیزم، ھاوڕەگەزخوازی، مافەکانی مرۆڤ و ژینگەخوازی. ڕێکخراوەکەی ڕۆیشا ئامانجی ھێنانە کایەوەی گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی، سیاسیەت، ئابووری و کەلتوورە لە فیجی. لە ساڵی ٢٠٠٩، خەڵاتی ھاوڕێیانی پۆل ھاریس بردەوە لەبەرامبەر چاالاکییەکانی بۆ یارمەتیدانی وڵاتەکەی. لە ساڵی ٢٠١٤، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا ڕۆشیکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
ماڵتا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
ماڵتا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
بەنگالی ڕۆژاوا
سەرچاوەکان
پۆل:کەنداوی بەنگال پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٧ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ھیندستان
تاڵەوان
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شەڕی سۆڤیەت-ئەفغان
شەڕی سۆڤیەت-ئەفغان ماوەی نۆ ساڵی خایاند، لە کانوونی یەکەمی ١٩٧٩ تاکو شوباتی ١٩٨٩. گروپێکی یاخیبوو کە ناسراو بوون بە موجاھیدین، لە پاڵ گروپێکی بچووکی ماویزم، شەڕێکی چریکی ان دژی سوپای سۆڤیەت و کۆماری دیموکراتی ئەفغانستان ھەڵگیرساند، بە زۆری لەنێو جەرگەی شارەکانی وڵاتەکەدا. گروپی موجاھیدین لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا وە پڕچەک دەکران و پشتگیریان لێدەکرا، لەپاڵ ئەمەریکاشدا، سعودیە و پاکستان یش ھاوکاری گروپەکەیان دەکرد. لەنێوان ٥٦٢،٠٠٠ بۆ ٢،٠٠٠،٠٠٠ ھاوڵاتی مەدەنی کوژران و ملیۆنان ئەفغانی تریش ئاوارەبوون بۆ وڵاتەکەیان پاکستان و ئێران.
مۆزەخانەی زانکۆی ماداگاسکار بۆ ھونەری شوێنەواری
مۆزەخانەی زانکۆی ماداگاسکار بۆ ھونەری شوێنەواری مۆزەخانەیەکی ئیسۆراکە لە شاری ئەنتاناریڤۆی ماداگاسکار، لە زانکۆی ئەنتاناریڤۆ بەڕێوە دەبرێت و لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٠ دامەزراوە.
یاسین ھاشمی
یاسین ھاشمی (ناوی لەدایکبوون: یاسین حیلمی سەلمان)، (ماوەی ژیان: ١٨٨٤ تاکوو ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٧). کەسایەتی سیاسیی عێراقییە، لە دوو خوولدا سەرۆکوەزیرانی عێراق بووە. وەک بەشێک لەسەرۆکوەزیرەکانی دیکەی عێراق، ھاشمی ماوەیەک ئەفسەری سەربازی بووە لە دەوڵەتی عوسمانی. یەکەم کاری سیاسی یاسین لەحکوومەتەکەی جەعفەر عەسکەری بوو، داوی ماوەیەکی کورت جێگای ئەوی گرتەوە و بوو بە سەرۆکوەزیرانی عێراق، ١٠ مانگ لەو پۆستەدا مایەوە و لەلایەن عەبدولموحسین سەعدون جێگای گیرایەوە. لەماوەی ١٠ ساڵدا چەندین پلە و پۆستی جیاواز لە حکوومەتەکانی پێدەدرێت، دواتر لە ئازاریی ١٩٣٥ دیسان دەبێتەوە سەرۆکوەزیرانی عێراق تاکوو ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٦ لەو پلەدا دەمێنێتەوە. یاسین ھاشمی یەکەم سەرۆکوەزیرانی عیراقبوو کەبەھۆی کودەتای سەربازییەوە لەپلەکەیدا لاببدرێت ئەمەش لەلایەن بەکر سدقی بوو، لەدوای کودەتاکە یاسین خۆی دەربازی دیمەشق دەکات بەڵام دوای سێ مانگ کۆچی دوایی دەکات. برایەکی یاسین بەناوی تەھا ھاشمی لەساڵی ١٩٤١ بووبە سەرۆکوەزیران.
ھیشام کوڕی عەبدولڕەحمان داخل
وێنۆک|زانکۆی قورتوبە ھیشام کوڕی عەبدولڕەحمان داخل (لەدایکبووی ١٣٩ی ھجری–مردووی ١٨٠) دووەم ئەمیری دەولەتی ئەمەوی لە ئەندەنووس لە دوای مردنی باوکی بوو بە فەرمانڕەوا پێش ئەوە والی ناوچەی ماردە بوو ھیشام لە ماوەی فەرمانرەوایەتی خۆیدا کارەکانی لە سەر ڕێرەوی عومەر کوڕی عەبدولعەزیز ھەشتەم خەلیفەی ئەمەوییەکان بەرێوەدەبرد چەندین جەنگ و شەری دژی نەیارانی ئەنجام دا ھەروەھا درێژەی بە ھەندێک لە کارەکانی عەبدولڕەحمان داخل باوکی دا وەک تەواو کردنی زانکۆی قورتوبە ھەروھا نۆژەن کردنەوەی پردی قورتوبە ساڵی ١٨٠ ھجری لە کۆردۆبا لە تەمەنی ٣٠ ساڵی دەمرێت
جوودی دێنچ
بەشێ لە خەڵاتەکان و شانازیەکان
بەرەندەی بەفتایی باشترین کایەگێڕی ڕۆڵی یەکەمی ژن بۆ فیلمی ئایریس لە ساڵی ٢٠٠١
ترشاکەی سەروو
جوگرافیا
ترشاکەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئیمام محەمەد و لە باشوور لەگەڵ گوندی وڕێڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ترشاکەی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ڕۆستەم شامار.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جین (ویلایەتێکی چین)
وێنۆک جین (بە چینی: 晉) بە ڕەسەنی وەک تانگ (唐) ناسراوە، ویلایەتێکی سەرەکی بوو لە سەردەمی ناوەڕاستی ژۆو لەسەر خاکەکانی ئیمپراتۆریەتی ئەفسانەیی سیا، لە جیھانی ئەمرۆدا بەشی باشووری شانسی لە سەردەمی بەھار و پایز ویلایەتەکە بەھێزتر بوو ھەرچۆنێک بێت لە ٤٥٣ی پێش زاین کاتێک دووکی ویلایەتەکە ھێزی لەدەست دا ویلایەتەکەش بەرەو لاواز بوون چوو، و جین بووە سێ بەشی دواتر وەک (ھان، ژاۆ، وێی) پارچە پارچە بوونی جین وادیارە دەبێتە ھۆی کۆتایی سەردەمی بەھار و پایز و دەستپێکی سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان.
چالگ
وێنۆک|چالگ
سەرچاوەکان
پۆل:چالگ پۆل:بەوەرزەکان
تیرۆریزمی جوولەکە
لە سەدەی یەکەمدا یەکەم کردەوەی تیرۆری جولەکەکان ڕوویدا. تیرۆری جولەکەکان لە ساڵی ١٩٤٨ەوە لە ئیسرائیل بوونی هەیە.
ئۆواریساشی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکان لە پارێزگای ئایچی
دەلتای گەنجس
ڕاست|وێنۆک|300x300پیکسڵ|گەنجس دێڵتا دێڵتای گەنجس-براهماپوترا دێڵتای ڕووبار لە ناوچەی باشووری ئاسیا لە بەنگلادێش و لە بەنگالی ڕۆژئاوا، هیندستان. گەورەترین دێڵتای جیهانە.
دیوی نادیاری مانگ
چەپ|300px|دیوی نادیاری مانگ.|وێنۆک دیوی نادیاری مانگ یا دیوی دووری مانگ نیوەی گۆی مانگە کە بەردەوام پشتی بە زەوییەوەیە. ئەو دیوەی کە لە زەوییەوە دەبینرێ دیوی دیاری مانگە.
کەلا شینەکە
مێژوو
سایکلۆنیای تامیل نادو لە بەشی خوارەوەی لای چەپی وێنەکەدا دەبینرێت ئەم زریانە ڕۆژی ٥ ی کانوونی یەکەم، دوو ڕۆژ بەر لە وێنەگرتنی وێنەکە، لافاو و بای بەرزی بۆ ویلایەتی تامیل نادوی ھیندی ھێنا.
وێنەکە بە فەرمی بەناوی AS17-148-22727. NASA بڵاوکرایەوە، ھەروەھا وەک وێنەی خڕ زەوی بەکار ھاتووە. وەشانەکانی بە فراوانی بڵاوکراونەتەوە کە بڕدران و بە شێوەیەکی کرۆماتیکی لە وێنە ڕەسەنەکان دروست کراون.
ماڵتا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
ماڵتا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
ئانا مانیانی
ئانا وەک ئەکتەرێک زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی کەسانی خاکی، ھەژار و چینی ناوەڕاست ناودەنگی دەرکردبوو. لە سەردەمی دەسەڵاتی بێنیتۆ موسۆلینی، ئانا بە گالتە بێپەردەکانی لەبەرامبەر حیزبی فاشیزمی ئیتالی ناسراوبوو.
شارستانی نیۆلیسیک
ڕوونکردنەوەکان
<references group="ڕوونکردنەوە" />
غازی یەکەم
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٢ پۆل:مردووانی ١٩٣٩ پۆل:پاشاکانی عێراق پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق پۆل:خەڵکی مەککە
زورکانی خواروو
زورکانی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ناحیەی ڕزگاری
* لە نێوان ساڵانی(١٩٧٧ - ١٩٩٠)
400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی قەزای کەلار لە ساڵی ۱۹٨۷دا
لیژنەی ناوبژی
{   "description": "", "targets": [ {           "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Aza" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Broosk" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Calak" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Diyar se" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Eyubm" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Gyan333" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Hevi" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Ibrahim aziz" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Marmzok" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Min.neel" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Serchia" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:Épine" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:ساکاتا گینتۆکی" },       {            "title": "لێدوانی بەکارھێنەر:هیوا" },       {            "title": "ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)" }   ] }
.gr
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
گرێس کێڵی
گرێس کێڵی (١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٢٩–١٤ی ئەیلوولی ١٩٨٢) خانمەئەکتەرێکی فیلمی ئەمریکی بوو، کە لە ناوەڕاستی پەنجاکانی سەدەی بیستەم بەشداریی لە چەند فیلمێکی گرنگ کردبوو. لە نیسانی ١٩٥٦، دوای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ شازادە ڕێنیەی سێیەم، بووە شازادەخاتوونی مۆناکۆ.
دازاین
دازاین وەکوو خاڵی دەستپێک بۆ دۆزینەوەی مانای بوون
ھایدێگەر دەڵێ گرنگترین و بناخەییترین پرسیاری فەلسەفی «پرسیاری بوون»ە (بە ئاڵمانی: Seinsfrage)، یانی پرسیارگەلێک وەک «بوون چییە؟»، «بوون چ مانایەکی ھەیە؟»، «بۆچی ھەبووەکان ھەن لە باتیی ئەوە کە نەبن؟»، «چی بنەڕەتی ھەبووەکانە؟»، «کاتێ دەوترێ شتێک ھەیە، مانای چییە؟» باوەڕی ھایدێگەر ئەوەیە کە ئەم پرسیارە لە بیر چووەتەوە و، فەلسەفە، لە دوای ئەفلاتوونەوە، لە باتیی بوون، خۆی بە لێکۆڵینەوەی ھەبووەکانەوە سەرقاڵ کردووە. پرۆژەی فەلسەفیی ھایدێگەر ھەر لە سەرەتاوە تا کۆتایی، ھەوڵدانە بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە. میتۆدی ھایدێگەر بۆ گەیشتن بە وەڵامی ئەم پرسیارە دیاردەناسییە. ئەم میتۆدەش خاڵێکی دەستپێکردنی دەوێ: ھەبوویەک کە لە ئەوەوە دەست بە تۆژینەوە بکرێت. ھەبوویەک کە باشتر لە ھەموو ھەبووەکانی تر بتوانێ تۆژەرەوە بە مانای بوون بگەیەنێ. بۆ ھایدێگەر ئەم خاڵی سەرەتایی و دەستپێکردنە ئەو ھەبووەیە کە پرسیار لە بوونی خۆی و بوون بەگشتی دەکا، ھەبوویەک کە بوون بۆی مەسەلەیە. ئەو ھەبووە مرۆڤ یا ھایدێگەر وتەنی دازاینە.
تۆکای، ئایچی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکان لە پارێزگای ئایچی
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە ھۆڵەندا
ئابووری
لە ڕێکەوتی ٢٦ ئازاردا، نوسینگەی شیکاری سیاسەتی ئابووری ھەستا بە بڵاوکردنەوەی یەکەمین چاوەڕوانیی و خەمڵاندنە ئابوورییەکان و ئەم چاوەڕوانیانە بەندە لەسەر درێژی و کاتی ڕێکارەکانی خۆپارێزی لە دژی پەتای جیھانی ڤایرۆسی کۆرۆنا. ئەگەر ئەم ڕێکارانە بۆ ماوەی سێ مانگ بەردەوام بێت ئەوا چاوەڕوان دەکرێت ئابوری ھۆڵەندا لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە ڕێژەی لە ٪١٫٢ پاشەکشە بکات و ئەگەریش ڕێکارەکان بۆ ماوەی ساڵێک بەردەوام بێت ئەوا بەڕێژەی ٪١٠ پاشەکشە دەکات. بەڵام سەرەڕای ھەموو ئەمانە چاوەڕوان دەکرێت لە ساڵی دواتردا ئابووریی وڵاتەکە گەشەکردنێکی کەم بەخۆیەوە ببینێت.
ئێما مایرز
ئێما مایرز ، ئەکتەری ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠١٠ وەک ئەکتەری منداڵ دەستی بە کاری ھونەری کردووە، کاتێک لە فیلمی زە گلەیدس دەرکەوت. ئەو پێشکەوتنەکەی بەدەستھێنا بە ڕۆڵی ئینید سینکلێر لە زنجیرەی نێتفلیکسدا کە وێنزدەی لە ساڵی ٢٠٢٢ ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا.
بیاتریک متیتوا
بیاتریک متیتوا (لە دایکبووی ۱۹٥۷-)  چالاکوان و پارێزەری مافەکانی ڕۆژنامەنووسان و ئازادی ڕادەربڕینە لە زیمبابوی. لە ساڵی ٢٠٠٨، نیویۆرک تایمز بەیەکێک لە دیارترین پارێزەرانی ڕۆژنامەنووسانی جیھانی دیاریکرد. لە ساڵی ٢٠٠٥، خەڵاتی ئازادی ڕۆژنامەوانی نێودەوڵەتی وەرگرت. لە ئازاری ٢٠١٤، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
سندووقی دانیشتووانی نەتەوە یەکگرتووەکان
بوارەکانی کارکردن
گەورەترین سەرچاوەی فرەلایەنە لە جیھان بۆ پارەدان بۆ دانیشتووان و پرۆگرامەکانی تەندروستی سێکسی، کارکردن لەگەڵ حکوومەتەکان و ڕێکخراوە ناحکوومییەکان لە زیاتر لە ١٥٠ وڵات بە پشتیوانی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی، و پشتگیریکردن لەو بەرنامانەی کە یارمەتی ژنان و پیاوان و لاوان دەدات:
ھەڵمەت بۆ کۆتایی ھێنانی سۆنار بە دەست
ئەم ھەڵمەتە ئێستا لە زیاتر لە ٥٠ وڵات چالاکە و نەک تەنیا بۆ نەھێشتنی فستیستولە، بەڵکو بۆ پێدانی ھەستی چاککردنەوەی ژیان بە ڕزگاربووان دوای ئەوەی بەسەر ئەم بارگرانییە دا سەردەکەوێت.
ڕەگ پشتی
دیاریکردن
وێنۆک|ھەردوو پێیەکانت بۆجەند ساتێک بەم شێوەیە ڕابگرە تا شوێنی ئازاری پشتت دیاری بکەیت.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئێش
ئەستێرەگەڕ
یەکەمین مرۆڤی ئەستێرەگەڕ
چەپ|وێنۆک|[[یوری گاگارین لە ساڵی ١٩٦١دا]]
پێنج سەرکردەکە
وێنۆک|نەخشەیەک کە پێنج سەرکردە بەھێزەکە نیشان ئەدات لە [[سەردەمی بەھار و پایز]] پێنج سەرکردەکە (بە چینی:五霸 خوێندنەوە: وو با) بە تایبەتی ئاماژە بۆ چەن فەرمانڕەوایەکی زۆر بەھێز لە چین لە سەردەمی بەھار و پایز (٧٧٠  تا ٤٧٦ی پێش زاین) لە مێژووی دێرینی چین. ھەنێک کات ئاماژە بوو بۆ "سەردەمی پێنج سەرکردەکە" چەندین پێرست ھەیە لەسەر پێنج سەرکردە فەرمانڕەوا بەھێزەکە کە فەرمانڕەوایی چەن ویلایەتێکیان کردووە و بەھێزتر بوون لە ویلاتەکانی تر لە سەردەمی خۆیان ویلایەتەکان یەک دەخرانەوە لە سەردەمی تێکچوونی ئیمپراتۆریەتێکی ناوەندی بەھێز، ئیمپراتۆریەتی ژۆو، پێنج سەرکردەکە ئەو ویلایەت و شوێنانەی لە ئیمپراتۆریەتی ژۆو مابوویەوە خستیانە ژێر دەسەڵاتی خۆیان،  بەتایبەت دووک ھوان سەرکردەیەکی زۆر بەھێزی ئەم سەردەمە بوو.
تۆیۆھاشی
تۆیۆھاشی (豊橋市، تۆیۆھاشی-شی) شارێکە لە پارێزگای ئایچی، ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بە ٣٧٧٬٤٥٣، و ڕووبەرەکەی بە ٢٦١٫٨٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
پەرەسەندنی مێرووەکان
تێگەیشتنی مرۆڤ لە پەرەسەندنی مێرووەکان دەگەڕێتەوە بۆ لێکۆڵینەوەکانی ئەم بوارانەی زانست: زانستی زیندەزانی خانەیی، زانستی پێکھاتنی مێرووەکان، زانستی بە بەردبووەکان، پۆلێنکاری مێرووەکان، پەرەسەندن، زانستی کۆرپەلەزانی و زانستی زانیارییە زیندەییەکان. بەپێی مەزەندەکان جۆری مێرووەکان سەرچاوەکەیان لەسەر زەوی دەگەرێتەوە بۆ ٤٨٠ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر لە سەردەمی (ئۆردۆڤیچی) کە دەکاتە ھەمان کاتی سەرھەڵدانی ڕووەکە وشکانییەکان. یەکەمین جۆری مێرووەکان وشکانی بوون بەڵام نزیکەی ٤٠٠ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر و لە سەردەمی (دیڤۆن) دا جۆرێکی مێرووەکان پەرەیانسەند بە توانای فڕینیان و بە یەکەمین جۆری ھەموو ئاژەڵەکان دادەنرێن کە توانای فڕین تێیان دا پەرەیسەندبێت.
شارستانی پاپێڵ
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارستانەکانی پارێزگای لوڕستان
عەبدولڕەحمانی دووەم
وێنۆک|پەیکەری عەبدو ڕەحمانی کوری حەکەمی کوڕی ھیشام (Murcia) عەبدولڕەحمان کوڕی حەکەم کوڕی ھیشام ھەروەھا بە عەبدولڕەحمان دووەم ناسراوە (لەدایکبووی ١٧٦ی کۆچی/٢٣٨ی زایینی–مردووی ٢٣٨ی کۆچی/٨٥٢ی زایینی) چوارەم ئەمیری دەولەتی ئەمەوی لە ئەندەنووس لە نێوان سالانی ٢٠٦ھ٨٢١م / ٢٣٨ھ٨٥٢م بۆماوەی ٣٢ ساڵ لە دوای مردنی حەکەمی کوڕی ھیشام کە دەکاتە باوکی بەیعەتی پێدەدربێت و دەبێتە فەرمانرەوا عەبدول ڕەحمانی دووەم کەسێکی خوێندەوار بوو شارەزای لە چەند بوارێکی دیاریکراو ھەبوو چەندین کۆشک و بیناو و پردی دروست کرد ڕێرەوی ئاوی بۆ شوێی نیشتەجێبونی دانیشتووانەکەی ڕاکێشا مزگەوتی قورتوبەی نۆژەنکردەوە و دوو ھەیوانی بۆ زیادکرد ڕێو ڕەسم و کاروباری ولاتەکەی ڕێکخست سەردەمەکەی بە سەردەمێکی ئارامتر لە سەردەمی پێش خۆی دادەنرێت چەندین حەز و خولیای تایبەتی ھەبووە وەک گوێ گرتن لە گۆرانی عەبدوڕەحمانی دووەم لە تەمەنی ٦٥ ساڵی (٢٣٨ک ٨٥٢ز) لە شاری کۆردۆبا دەمرێت دوای خۆی محەممەد کوڕی عەبدولڕەحمان دەبێتە جێنشینی.
ماڵتا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ماڵتا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
٤٤١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کێبەرکێی شیکاریی دراوەی ئێڵ تی پی پی
مێژوو
بەرنامەی کارایی درێژخایەنی ڕێگەکان لە ١٩٨٠کانەوە دەستی پێکرد. دواتر لە ساڵی ١٩٩٨دا بەڕێوەبەرایەتیی شاڕێگە فیدراڵەکان و کۆمەڵگەی ئەندازیارانی شارستانیی ئەمریکی پێکەوە کێبەرکێی شیکاریی ئێڵ تی پی پییان ڕاگەیاند. ئامانج لە ڕاگەیاندنی ئەم کێبەرکێیە ئەوە بوو کە لێکۆڵەرانی ھەموو وڵاتانی دنیا بە کەڵک وەرگرتن لە بنکەدراوەکەی ئێڵ تی پی پی زانیاریی زیاتر لەسەر ڕێگەکان بخەنە ڕوو. بۆیە پێویستە بەشداربووان دراوەکانی ئێڵ تی پی پی بە کار بھێنن لە توێژینەوەکەیاندا.
زمانە ھیند و ئێرانییەکان
وێنۆک
زمانەکان
زمانە ھیند و ئێرانییەکان بریتییە لە سێ کۆمەڵە:
زمانە ھیند و ئێرانییەکان لەلایەن زیاتر لە ١.٥ملیار کەس قسەی پێدەکرێت. زمانەکان لەگەڵ زۆربەی قسەکەرەکان بەشێکن لە گرووپی ھیند و ئاریانی:
سینەمۆکە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٤٤٤ (ژمارە)
٤٤٢ (چوارسەد و چل و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤٤٣ و ٤٤٥.
ناپرۆکسین
ناپرۆکسین (ناوە بازرگانیەکانی: Aleve, Naprosyn یان زۆڕی تر) دەرمانێکی ناستیرۆدە و بێ ھۆش کەرنیە(NSAID)،بۆکەمکردنەوەی ئازار و ھەوکردن بەکاردێت،لە ترشی پڕۆپۆنیک دروست دەکرێت،(لەپۆلی ئایبۆپڕۆفین)کە ئازارکەم دەکاتەوە لەگەڵ ھەوکردن و کەمکردنەوەی وەرەم،ھەروەک خوێی ئاساییە (سۆدیۆم)
شێرکۆ کەریم
گەڕانەوە بۆ عێراق
یانەی کووەیتی
ھاوینەھەواری چنارۆک
سەرچاوەکان
https://web.archive.org/web/20170530184557/http://www.koya.se/news/home/40-hawenahawarakane-koya/251-chnarok http://www.erbiltourism2014.com/ku/سەردانی-ھەولێر/شوێنە-گەشتیارییەکان
ھاکاتۆن
ھاکاتۆن ڕووداوێکە کە تێیدا پرۆگرامەر و گەشەپێدەر و دیزاینەر و ئارەزومەندانی تری تەکنەلۆژیا کۆدەبنەوە بۆ ئەوەی بە ھاوبەشی کار لەسەر پڕۆژەیەک بکەن یان کێشەیەک لە ماوەیەکی کورتدا چارەسەر بکەن. ئەم بۆنانە بەزۆری لە ھەر شوێنێک لە ٢٤ کاتژمێرەوە تا چەند ڕۆژێک دەخایەنێت و زۆرجار لەلایەن کۆمپانیاکان یان ڕێکخراوەکانەوە سپۆنسەر دەکرێن کە دەیانەوێت داھێنان و پەروەردە بکەن.
٤٤٧ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ڕێکلینھاوس
رێکلینھاوس شارێکە لە ئەڵمانیا لە ویلایەتی ڕاینی باکوور-وێستفالیا سەربە ناوچەی ڕورە. ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ١٢٠،٠٠٠ خەملێنراوە.
شارستانی دووروود
بارودۆخ جوگرافیایی
شارستان دووروود لە باکووریەو بە شارستانی شازەند، لە باکووری ڕۆژاوایەو بە ورووگڕ، لە ڕۆژهەڵاتیەو بە شارستانی ئەزنا، لە باشووریەو بە شارستانی ئەلیگوودەرز و لە ڕۆژاوایەو بە شاستانی خورەماوە ڕێگای هەیە.
ڕوانگەی باشووری ئەورووپا
دامەزراندن
ئەو روانگانە پەیوەندیان هەیە لەگەڵ تەلیسکۆبی ھەبڵ بە بەردەوامی و پەیوەندیان هەیە لەگەڵ دەزگای بۆشایی ئەمەریکایی ناسا.