cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بڕیارنامەی ٦١٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦١٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی تەمموزی ١٩٨٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-لوبنان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٨٢٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
دەروێشانی گەورە
جوگرافیا
دەروێشانی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گۆمەزەرد و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەروێشانی بچوک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئۆغلیجە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی فەقێ حاجی.
بڕیارنامەی ٦١٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨٨ پۆل:ئێران لە ١٩٨٨ پۆل:عێراق لە ١٩٨٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی ئێران و عێراق پۆل:ھەوڵەکانی ئاشتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوین
ئاڵیجان
ئاڵیجان یەکێک لە دێکانی بەشی چلچەمەی شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٣٣ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢١٨ کەسە.
ئوم کەلسووم
ژیانی سەرەتایی
thumb|ڕاست|وێنەی منداڵی ئوم کەلسووم لەگەڵ باوکی ئیبراھیم بالتاگی ئوم کولسووم لە بنەماڵەیەکی باکگراوندی ئاینی لەدایکبووە وەک باوکی شێخ ئیبراھیم سەد بالتاگی ئیمامی بووە، دایکی شیفافە ئەلمالیجی بووە. شوێنی لەدایکبوونی شیلا، گوندی تەمای زەھایرا بوو، کە سەر بە شاری سێنبێلاوێین پارێزگای داکاھلیا بوو، لە دەلتای نیل. ڕێکەوتی لەدایکبوونی پشتڕاست نەکراوەتەوە، چونکە تۆمارکردنی لەدایکبوون لە ھەموو میسر دا لەو کاتەدا جێبەجێ نەکراوە ھەندێک سەرچاوە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە یان لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٨٩٨ لە دایکبووە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٤؛ یان ٤ی ئایار ١٩٠٤) دواتر فێربوو چۆن گۆرانی بڵێت بە گوێگرتن لە باوکی فێری براکەی گەورە کە ناوی خالیدە. ھەر لە تەمەنێکی بچووکەوە بەھرەی گۆرانی گوتنی تێدا دەرکەوتووە لە ڕێگەی باوکییەوە فێری ئەوە بووە. قورئان بخونێتەوە، حافز قورئان بووە. کاتێک تەمەنی ١٢ ساڵ بوو باوکی تێبینی بەھێزی خۆی کرد لە گۆرانی وتندا بۆیە داوای لێکرد بچێتە ڕیزی کۆمەڵە خێزانییەکەوە بەدوای دا ھاتە پاڵ ی وەک دەنگێکی پشتگیریکەر، لە سەرەتادا تەنیا دووبارەکردنەوەی ئەو شتەی ئەوانی تر دەیووت. جلی بە شێوەی کوڕ پۆشی، باوکی ڕازی نەبووە کچ لەسەر شانۆ بێت. لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا، محەممەد عەبۆ ئەلعلە، گۆرانیبێژێکی بەناوبانگە، کە فێری ئەو بوو کە نوێکاری کلاسیکی عەرەبی چەند ساڵێک دواتر چاوی بە ئاوازدانەرە بەناوبانگەکە و عوود زان زەکەریا ئەحمەد کەوت کە بانگھێشتیان کرد بۆ ئەوەی بێتە قاھیرە ھەرچەندە لەسەرەتای بیستەکانی سەدەی ڕابردوو ەوە چەندین سەردانی بۆ قاھیرە کرد، بەڵام تا ساڵی ١٩٢٣ چاوەڕوان بوو پێش ئەوەی بەشێوەیەکی ھەمیشەیی بەرەو ئەوێ بجوڵێت. لە چەند بۆنوبارێک بانگھێشتی ماڵی ئەمین بەھی مەھدی کرا، کە فێری کرد کە یاری 'عود'' بکات. لەگەڵ ڕەوحییە ئەلمەھدی کچی ئەمین دا پەیوەندییەکی نزیکی دروست کرد و بوو بە نزیکترین ھاوڕێی. ئوم کولثوم تەنانەت ئامادەی بوو لە زەماوەندی کچەکەی ڕاوھیا، ھەرچەندە ئەو بە ئاسایی پێی باش بوو خۆی لە دەرکەوتنی لە ناو گشتی (ئۆف ستەیج) بەدوور بگرێت.
فلیم
ئەو فلیمانەی کە ناوبراو لێی بەشدار بووە
دووەر
دووەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگاو، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
زایەند
پەرەسەندن
زۆربونی زایەندی کارێکی تایبەتمەندە بە ترشەناوەکیەکان، یان لەو زیندەخانانەی کە مایتۆکۆندریا و ناوکیان ھەیە، لە ئاژەڵەکان و میوەکان و کەروەکان، یان ترشەناوەکیەکانی خانەی مەلاریا کە بەشدارە نێیدا بۆ زۆربون و پەرەسەندنی، ھەندێ لەبەکتریاکان ڕێگای کەرت بوون بەکاردێنن بۆ زۆربوون و گواستنەوەی ڕەوشتە بۆماوەییەکان بەڵام بەھەمان تایبەتمەندی لاوانیان نا بەمەش ئاڵۆزیەک دروست دەکەن لە نیشانە بۆماوەییەکانیان.
سوڕی زۆربوونی زایەند
وێنۆک|سوڕی ژیانی زۆربوونی زایەند سوڕی زیندەخانەکان لەماوەی قۆناغەکانی زۆڕبوون و لکاندن
ڕۆب ھۆڵ
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٩٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١
حاجیاوا
قوتابخانە بنەڕەتییەکان
قوتابخانەی بنەڕەتی کفرەدۆڵ دەکەوێتە گەرەکی چوارچرای حاجیاوا، بەرێز مامۆستا ئاراس خاڵە بەرێوەبەری قوتابخانەیە، سالی ١٩٨٩دامەزراوە.
قوتابخانەی بنەڕەتی سەرچیا لە گەرەکی چوارچرا ی حاجیاوا، بەرێز مامۆستا ڕزگار محمود کوێخا ئەحمد بەرێوەبەری قوتابخانەیە، سالێ ٢٠١٥ دامەزراوە
قوتابخانەی بنەڕەتی ھیران دەکەوێتە گەرەکی دابان لە حاجیاوا، بەرێوەبەری خوێندنگەکە بەرێز مامۆستا ئارام حسێن محمد، سالێ ١٩٨٩دامەزراوە
قوتابخانەی بنەڕەتی شەھید مامۆستا عوسمانی ئێواران دەکوێتە گەڕەکی تێکۆشەر لە ناو بینای ئامادەیی ھەرێمە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە
قوتابخانەی بنەڕەتی زیرەک دەکەوێتە گەڕەکی مامۆک لە حاجیاوا م بارزان بەرێوەبەرە ساڵی ٢٠١٧ دامەزراوە
ڕێگا ڕووف
ھاوارێک لە کوردستانەوە
کتێبێکی ١١٠ لاپەڕەیی ھاوبەشی ڕێگا ڕووف و موزەفەر محەممەدی یە ساڵی ١٩٩٨ لەسەر ئەرکی خۆیان بەچاپ گەیشتووە، ئەم کتێبە ڕاپۆرتێکی دیکیۆمێنتییە دەربارەی خۆسوتاندن و کوشتنی ژنان لە کوردستان، لەسەر بەرگی دواوەی کتێبەکە نوسراوە: (لەم کتێبەدا جگە لە لیستی بەشێک لەو ژنانەی کە تیرۆر دەکرێن یان خۆیان دەکوژن، لەھەمان کاتدا لیستێکی تری بۆ زیادکراوە؛ ئەویش ئەوەیە بەشێکی زۆر لە ژنان لەئەنجامی ھەڕەشە و سووکایەتی و لێدان و بەکارھێنانی توندوتیژی دووچاری نەخۆشی دەروونیی دەبن، یاخود جەستەیان دەشێوێنرێت، یان ئەندامیکی لەشیان لەدەست دەدەن.. زیادەڕەوی نییە گەر بڵێین زۆربەی ژنانی کوردستان لەئەنجامی ئەم فشارانەدا تووشی نەخۆشی دەروونی دەبن، ھەندێکیان لە ئەنجامی خۆسوتاندندا ئەگەر چانسی ژیانیان ھەبوو، ئەوا ناشرین دەبن.. ئەگەر کەسێک بخوازێت ئاماری ئەم کارەساتە بزانێت، لە ڕاستی دا زۆربەی ژنانی کوردستان دووچاری ئەم ھەلومەرجەن) ئەم کتێبە بۆ سەر زمانەکانی (ئینگلیزی، تورکی، فارسی، عەرەبی) وەرگێڕدراوە و بەزمانی کوردی سێ جار چاپکراوە کە دواترینیان لە وڵاتی سوێد بووە.
ئاخکەن، دیواندەرە
ئاخکەند یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١١١بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٦٢٢ کەسە.
کریش (دەرھێنەر)
ڕادهاکریشنا جاگارلاموودی بە زمانی تێلووگوو :(రాధాకృష్ణ జాగర్లముడి) هەروەها بە کریش ناسراوە، دەرهێنەرێکی هیندیە بەتایبەت لەسینەمای تێلووگوو و لە دایک بووی ١٠ی نۆڤەمبری ١٩٧٨ە.
کێلەخوار
کێلەخوار یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی کۆیە(ناوەند) لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
حەسەن سەلاح سۆران
لە سەرەتای لاوییەوە دەستی بە نووسین و لێکۆلینەوە لەسەر زمان و مێژوو و وێژەی کوردی کردبوو کە لە بوارەدا ژمارەیەکی زۆر بەرھەمی لە دوای خۆی بە جێھێشتووە. ھەروەھا بەسەر زمانی ئینگلیزیدا زاڵ بوو و چەندین بەرھەمی بەو زمانە نووسیوە و وەرگێراوە. و بە سەدان بەرھەمی کورت و درێژی لە سایتەکاندا بلاوکردبووە. سەرەتای بەرھەمەکانی بە رستەی «بە ناوی کوردستانی گەوروە» دەستی پێدەکرد. حەسەن سەلاح سۆران کوڕی برایم خان سەلاح و برای دوکتور عەلی گەلاوێژ بوو.
کورتبینی
سەرچاوەکان
پۆل:پزیشکی پۆل:کەمتوانی پۆل:بینایی
ئێل کلاسیکۆ
مێژووی کێبڕکێی ھەردوو یانەکە
ھەر لەسەرەتاکانی تۆپی پێی ئیسپانیاوە ھەردوویانەی ڕیال مەدرید و بەرشەلۆنا نوێنەری ھەردوو ناوچەی ناوەڕاستی ئیسپانیا ناوچەی ڕەگەزی ئیسپانییەکان و ناوچەی کەتەلۆنا (کەتەلۆنییەکان) بوون، لە ھەمان کاتدا ھەردوو ناوچە بۆ خۆیان بەدوو ئاڕاستەی شارستانێتی و زمانی جیاواز دەڕۆن. ئەم دیاردە وەرزشییە کارێکی زۆر گەورەی کردووەتە سەر ھەردوو بواری کۆمەڵایەتی و سیاسیی ئەم وڵاتە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا پۆل:یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید
ڕۆژژمێری کوردیی گەرمێنیی سوڵتانی
سەرچاوە
پۆل:ڕۆژژمێری کوردی پۆل:ڕۆژژمێرەکان
ڕۆژی جیھانیی کرێکاران
عێراق
ڕۆژی جیھانیی کرێکاران لە عێراق کراوەتە پشووی فەرمی و گشتی.
سەرچاوەکان
پۆل:ناڕەزایییەکان پۆل:کۆمۆنیزم پۆل:سۆشیالیزم پۆل:ڕۆژە جیھانییەکان
سەوجە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی شنۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی شنۆ
قوڕەیش
قوڕەیش، ھۆزێکی عەرەبییە دەگەڕێنەوە بۆ نەزڕی کوڕی کینانە لە نەوەی ئیلیاسی کوڕی موزڕ، لە مەککە جێگیربوو لە سەردەمی قوسەی کوری کیلاب، دوای ئەوەی خەزاعەی یەمەنی لێی دەرچوون، ئیشیان لە بازرگانییدا ئەکرد.
ژان پۆلان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕخنەگرە فەڕەنسیەکانی ئەدەبیات پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٤ پۆل:مردووانی ١٩٦٨ پۆل:ئەندامانی بەرگری فەڕەنسی
ئەمیراوا
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی شنۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی شنۆ
ناحوم
ژیان
زانیارییەکی کەم لەبارەی مێژووی کەسی ناحومەوە ھەیە. ناوی ئەو بە واتای "ئاسوودەدەر" دێت، وە خەڵکی شارۆچکەی ئەلقۆش بووە(کتێبی ناحوم ١: ١)، کە زانایان ھەوڵیان داوە لەگەڵ چەند شارێکدا خۆیان بناسێنن، لەوانە ئەلقۆشی مۆدێرن لە باکووری عێراق و کەفەرناحومی باکووری جەلیل. بەڵام ئەو عیبرییەکی زۆر ناسیۆنالیست بوو و لە نێوان ئەلکۆشییەکان بە ئاشتی دەژیا. ناحوم کە پێی دەوترێت "ئەلکۆشییەکان"، لە حەوتەمین پێغەمبەرە بچووکەکانە.
گۆڕ
تا سەرەتای ساڵی ٢٠١٧ گۆڕەکە لە دۆخێکی بەرچاودا بووە و بەھۆی سەرھەڵدانی داعش لە عێراق ھەڕەشەی لەسەر بووە. تیمێکی ئەندازیاران ڕووپێوێکیان لەسەر گۆڕەکە ئەنجامدا و دیارییان کرد کە گۆڕەکە لە مەترسی داڕمانی نزیکدایە و لەوانەیە لە زستانێکی دیکەدا نەمێنێتەوە. تیمێک بە سەرۆکایەتی ڕێکخراوی قازانج نەویست 501(c)(٣) کە بنکەکەی لە ئەمریکایە، ھاوپەیمانی بۆ نۆژەنکردنەوەی میراتی کولتووری ("ARCH") پارەی پێویستیان کۆکردەوە بۆ سەقامگیرکردنی شوێنەکە. دوای کۆکردنەوەی پارەی پێویست، ARCH ھاوبەشی لەگەڵ کۆمپانیای GEMA ART International s.r.o کە بنکەکەی لە پراگ بوو، شارەزایان لە پاراستن و ئاوەدانکردنەوەی مێژوویی بۆ ئەنجامدانی کاری سەقامگیرکردنی دەستبەجێ. دوای ھەماھەنگی لەگەڵ ھاوبەشە ناوخۆییەکان، کاری سەرەتایی سەقامگیرکردن لە مانگی یەکەمی ٢٠١٨ تەواو بوو. پێشبینی دەکرێت کاری سەقامگیرکردنەکە بۆ ماوەی نێوان دوو بۆ سێ ساڵ ڕێگری لە تێکچوونی زیاتری پێکھاتەکە بکات. بە جێگیربوونی گۆڕەکە و پێکھاتەی دەوروبەری، ئارچ پلانی ھەیە بۆ کۆکردنەوەی ئەو بودجەیەی کە پێویستە بۆ نۆژەنکردنەوەی تەواوەتی شوێنەکە. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٩، حکومەتی ئەمریکا رایگەیاند کە ٥٠٠ ھەزار دۆلار بۆ نۆژەنکردنەوەی گۆڕەکە دەبەخشێت.
ویلیام ھارڤی
ژیان
ویلیام ھارفی، پزیشکێکی ئینگلیزی بووە و دامەزرێنەری زانستی کارەکانی ئەندامی لەش و دۆزەرەوەی سوڕی خوێن بووە و سەلماندوێتی کە ئیشی دڵ وەکو ترومپا وایە، لەساڵی ١٥٧٨ لەدایک بووە. ئەوەی کە ویلیام ھارفی پزیشکی ئینگلیزی دۆزیەوە لەسەر چۆنێتی ئیشکردنی دڵ و سوڕی خوێن لەشادەمارەکاندا لەھەموو شوێن و کاتێکدا بەدەسکەوتێکی گرنگ لەبواری پزیشکیدا دەژمێردرێت، ئەم دۆزینەوەیە ڕێگایەکی سەرەکیە لەبواری پزیشکیدا بۆ تاقیکردنەوە عەمەلیەکانی کارکردنی تۆڕەکان و ئەندامانی لەش، ئەوەی کە ھارفی لە ساڵی ١٦٢٨ دا لەسەر جوڵەی دڵ داھیھێناوە دەستپێکێک بووە بۆ ھەموو تاقیکردنەوە و توێژینەوەکانی دوای خۆی لەبواری فەسلەجی جەستەدا وەکو ھەناسەدان و زیادبوون و ھەزم کردن. ھارفی بەشی پزیشکی لە زانکۆی بادوا تەواوکردووە لەو زانکۆیە راستیەکی گرنگی بۆ ئاشکرابووە ئەویش ئەوەیە کە شادەمارەکان چەند سەمامەیەکیان ھەیە کە ڕێگا بەخوێندەدات تەنھا بەبارێک ھاتوچۆ بکات بەبێئەوەی خوێنەکە بتوانێت بگەڕێتەوە، بەڵام ڕۆڵی ئەم سەمامانە نەزانربوو بەتەواوەتی چیە بۆیە ھارفی بڕیاریدا خوێندن لەسەر ئاژەڵی زیندوو بکات سەبارەت بە ھاتوچونی خوێن بۆ ئەم مەبەستەش ماوەی ١٢ ساڵ خەریکی تاقیکردنەوە و توێژینەوە بووە لەم بوارەدا. ھارفی لەتاقیکردنەوە و توێژینەوەکانیدا ڕونیکردۆتەوە کە خوێن لە بازنەیەکی داخراودا لەنێو جەستەدا دەسوڕێتەوە و لەدڵەوە دەست پێ دەکات و دەڕوات بەشادەمارەکاندا و پاشان سەرلەنوێ دەگەڕێتەوە بۆ دڵ، لەڕێی ئەو تاقیکردنەوە و توێژینەوانەی لەسەر ئاژەڵانی زیندو کردبوی توانی چۆنێتی سوڕانەوە خوێن لەلەشی مرۆڤدا شیبکاتەوە و بۆتە دۆزەرەوەی سوڕی خوێن لەلەشی مرۆڤدا و لەساڵی ١٦٥٧ کۆچی دوایی کردووە.
وشترمەل
هەستەکان
وێنۆک|وشترمرخی مێ بینینیان نایابە ، بیستنیان نایابە .لە دووریەکی زۆر هەست بە نێچیرگرەکان دەکەن.
ئەحمەداوا، دیواندەرە
ئەحمەداوا یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٧٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٤٩٤ کەسە.
وات
کیلۆ وات
كيلۆوات: بۆ پيوانى تەوژمى كارەباييەكە يەكسانە بۆ يەك هەزار ( ١٠٣ ) وۆتس، يان يەك [ستهەنە-مەترە] لە دووەم. ئەم يەكەيە بە شێوەيەكى نموونەيى بەكار دەهێنرێت تاەكە دەر ببڕێت
سەرچاوەکان
پۆل:یەکە داڕێژراوەکانی ئێس ئای پۆل:یەکەکانی وزە
وەرزشی دووچەرخە
مێژوو
پۆل:وەرزشەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوین پۆل:وەرزشەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوین
بڕیارنامەی ٦٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:ھەوڵەکانی ئاشتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨٨ پۆل:سووریا لە ١٩٨٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٨٨
حەسەن نووران
حەسەن نووران، یەکێک لە گوندەکانی شارستانی شنۆیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦، ئەم گوندە لە ١٣١ بنەماڵە پێکھاتووە و ژمارەی دانیشتوانەکەی ٦١٤ کەس بووە.
ئالێکساندر ئارنو
ئالێکساندر ئارنو ڕۆماننووس و شانۆنووسی سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
پارسییەکان
وێنۆک|خێزانێکی پارسی، لەئاھەنگی ھاوسەرگیری.
سلاڤۆنسکی برۆد
سەرچاوەکان
پۆل:سلاڤۆنیا پۆل:سلاڤۆنسکی برۆد پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
تۆپی پێی ئەمریکی
تۆپی پێی ئەمریکی ناسراو بە تۆپی پێ یاخود (شەبەکەی ئاسنی) لە ئەمریکا و کەنەدا. یارییەکە بە گروپ واتە تیم دەکرێت و ھەر تیمێک لە ١١ یاریزان و گۆڕەپانێکی لاکێشەیی و دوو گۆڵ لە ئەمسەر و ئەوسەری گۆڕەپانەکە دانراوە پێکدێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ناساندنەکانی ١٨٦٩ پۆل:چاندی ئەمریکی پۆل:یاریەکانی تۆپ
برایم سەلاح
دوکتۆر عەلی گەلاوێژ و حەسەن سەلاح سۆران، کوڕی برایم سەلاحن.
ژیان
دوای تێکچوونی کۆماری دێمۆکڕاتیکی کوردستان، ئەویش لەگەڵ وەزیر و کاربەدەستانی پایە بەرزی دیکەی کۆمار دەگیررێ و لە دادگەی سپایی و نیزامی تاوانی مەرگی بە سەردا دەسەپێنن، بەڵام لەپاشان دوای ئەوەی بەینێک لە بەندیخانە دەبێ دەستەڵاتی شا فرمانی ئەوە دەدا کە ئیدی کەسی دیکە لە سێدارە مەدەن و ئەویش لەگەڵ زۆر لە ‌وەزیرگەل و کاربەدەستانی پایە بەرز کە گیرابوون لە بەندیخانە ئازاد دەبێ.
سەرھەنگ برایم سەلاح بە پێی بیرەوەریەکانی خۆی، بەینێک لە گەڵ خەباتگێڕانی بەناوبانگی وەک مامە قالە دەباغی و عەزیزی کرمانج لە بەندیخانەدا بوە. پاش ئازاد بوون دەچێتەوە بۆ ئاوایی سارووقامیشی زێدی خۆی و لەوێ دەست دەکا بە کاری لێکۆڵینەوە. تاقیگەیەکی زۆر چکۆلە و سەرەتایی دادەنێ و دەست دەکا بە داھێنانی چەشنێک باتری. لە ساڵی ١٣٣٠ی ھەتاویەوە، خەریکی ئەم کارە دەبێ و پاش ماوەی ١٠ ‌ساڵ تێکۆشان، دەتوانێ چەشنێک باتری تایبەت دابھێنێ کە بە باشی ھەم رادیۆ کاری پێکردوە و ھەم گڵۆپی رۆشن کردوە و ھتد...
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد
عاڵیاوێ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی شنۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی شنۆ
جەبار گەڕایەوە (فیلم)
سومان تالوار، جایدیپ ئەھلاوات، و سونیل گرۆڤێر لە ڕۆڵی پشتیوانی و کارینا کاپوور وەکوو ھاوسەر جەبار و ئاکشای کومار لە ڕۆڵی سەرەکی واتا جەبار دەوریان بینیوە. ئاکشای وەکوو ڕۆڵی سەرەکی زۆر بە گەورەیی ستایش کراوە ئەم فیلمە بوو بە زۆربینراوترین فیلمی ٢٠١٥.
بڕیارنامەی ٦٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٨٣٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
کارلۆڤاتس
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
ئەسحاو سەرۆ
ئەسحاو سەرۆ یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٢٥ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٥٤ کەسە.
کۆڵەکەکانی ئیسلام
شایەتمان
شایەتمان یەکەم ئەڕکانی ئیسلام و گرنگترینیانە, ئەو کلیلەیە کە مرۆڤ پێی دەچێتە ناو بازنەی ئیسلامەوە, بەشی یەکەمی " لا إلە إلا اللە "یە کە مانای ئەوەیە کاتێک مرۆڤ بە زمانی ئەیڵێت لە ھەمان کاتدا بە دڵی بڕیار ئەدات کە ھیچ خوایەک نیە بێجگە لە اللە و موسڵمان پشت بە ئەو ئەبەستێت، ھەروەک شایەتمان پابەندی باوەڕبوونی مرۆڤ ئەکات بەوەی کە ھیچ دروستکارێک نیە بۆ ئەم گەردوونە تەنھا خوا(اللە) نەبێت کە تاک و تەنھایە و ھاوەڵی نیە و ھپچ خواوەندێکی تر لەگەڵیدا ناپەرسترێت.
شرووتی حەسەن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ھیندییەکان پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:کەمال حەسەن پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ژن پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:خەڵاتی فیلم فەیر براوەی باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھیندی
ژمێرەر
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئامرازە ماتماتیکییەکان پۆل:ژمێرەر پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان پۆل:ئامێرەکانی نووسینگە
دووڕبە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی شنۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی شنۆ
ڕاستی
وشەڕەتناسی
وشەی ھەقیقەتیش لە -ی عەرەبییەوە ھاتووە. ئەویش خۆی لە ڕەگی ح ق ق کەوتۆتەوە کە بە مانای بەستنەوە و قایمکردنەوەیە. دژبەری ھەق باتڵە.
تیۆرییە گرنگەکان
ئەو پرسیارە کە لەسەر چ بنەمایەک ئەبێ ھەق یا ناھەق بوونی وتە یا باوەڕێک دیاری بکرێت، لە لایەن پێنج تیۆریی جەوھەرییەوە وەڵام دراوەتەوە.
پولا
شەریف ئاغای گێژ خاوەن ئەرز و باخێکی یەکجار زۆر بووە بە دەولەمەندەترین کەس ناسرابوو لەناوچەی بادینان لەلایان عوسمانیاکەنەوە.
زەنگێزور
مێژوو
بەپێی سەرژمێری کشتوکاڵی ساڵی ١٩٢٢، ژمارەی دانیشتووانی ئەو بەشەی قەزای زەنگێزور کە لە SSRی ئەرمەن جیابووەتەوە ژمارەیان ٦٣ ھەزار و ٥٣٣ ھەزار کەس بووە، کە ٥٦ ھەزار و ٨٨٦ ھەزار (٨٩٫٥٪) ئەرمەنی و ٦٤٦٤ ھەزار (١٠٫٢٪) تورکە-تاتار (ئازەربایجانی) و ١٨٢ (٠٫٣٪) ڕووس.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی ئەرمەنستان
بڕیارنامەی ٦٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٨٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ نامیبیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٨٤٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ڤاراژدین
سەرچاوەکان
پۆل:ڤاراژدین پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
سام
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون پۆل:مناڵەکانی نووح
پرسی گێتیە
باری ٢
ئەوەی کە ڕاستەقینەیە ئەوەیە کە جۆنز ئۆتۆمبیلی فۆردی نییە، بەڵام یەکسەر بەھەڵکەوت براون ڕاستەکی وا لە سپانیادا. دووبارە لێرەدا ئسمیت باوەڕێکی ھەبوو دروست و پاساودراو کە زانین نەبوو.
چوارلا
وشەی چوارلا
لە زمانی کوردیدا بڕێجار چوارگۆشەشی پێ دەڵێن. بەڵام لە کوردیدا وشەی 'چوارگۆشە' زۆرتر بۆ ئاماژەدان بە جۆڕێکی تایبەت لە چوارلاکان بەکاردەچێت: چوارلایەک کە گشت پاڵەکانی یەک ئەندازەیان ھەبێت (ببینە: چوارگۆشە). لە زمانە ئورووپایییەکاندا بە چوارلا دەڵێن Quadrilateral، کە لە دوو وشەی quadri بە مانای چوار و latus بە مانای لا پێکھاتووە. ھەندێجار لەبەر لێکچوویی لەگەڵ وشەی triangle (سێگۆشە) پێی دەگوترێت Quadrangle (واتە: چوارگۆشە). ھەندێجاریش لەبەر لێکچوویی لەگەڵ وشەکانی pentagon (پێنجگۆشە) و hexagon (شەشگۆشە) پێی دەڵێن: Tetragon.
فیلیپ لام
سەرچاوە
پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٨ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣ پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
١٢ی کانوونی یەکەم
بەستەری دەرەکی
پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ پۆل:کانوونی یەکەم
میسر
میسر و ئیسرائیل
لە ساڵێ ١٩٧٣دا شەڕ کەوتە نێوان میسر و ئیسرائیل ئەم جەنگە ماوەی کەمتر لە حەوتەیەکی خایاند، ئەنجامی ئەم جەنگە بریتی بوو لە داگیرکردنی بیابانی سینا لەلایەن ئیسرائیلەوە، دواتر سەرۆکی ئەو کاتەی میسر ئەنوەر سادات گەیشتە ئیسرائیل لە شاری تەلئەبیب، لەگەڵ سەرۆکی ئەوکاتی ئیسرائێل مناحیم بیجن و سەرۆکی ئەمریکایی ئەوکات جێمی کارتر، کۆبووەوە و ڕێکەوتننامەی سینایان واژۆکرد.
شانۆگەری و سینەما
وێنۆک میسر پێشکەوتووترین وڵاتی عەرەبییە لەم بارەیەوە و بە هۆی ئەو گرنگییەی کە پێی دراوە و بوونی ئەکتەری ناسراو و کۆمیدی، لە دیارترین هونەرمەندانی سینەما عومەر شەریفە، وە هەروەها دیارترین شانۆکار بریتین لە (فوئاد موهەندس، عادل ئیمام، شویکار، معەمەد صوبعی، نەجیب ڕیحانی، علی کەسار، محمد جەمال قادر، ئەحمەد حەلمی).
ئاندرێ مۆروا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٥ پۆل:مردووانی ١٩٦٧ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
توحفەی موزەفەرییە
چەند نموونەیەک لە چیرۆک و بەیتەکانی توحفەی موزەفەرییە:
نموونەیەک لە وردە مەقامی کوردی
ئەتۆ وا دەڕۆی بە ناڕەزای دڵ
سووسی
ناوی "سووسی" دەگەڕێتەوە بۆ شاری شوش لە ناوچەی خووزستان، کە جاران پێی دەترا "سوس"، ھەروەھا ناوی "ڕەققی" دەگەڕێتەوە بۆ شاری ڕەققە لە شام.
سۆھراب پوورنازری
سەرچاوە
پۆل:زیندووان
قەزای چەمچەماڵ
لەسەردەمی ئینگلیز و پاشایەتییدا(١٩١٨ - ١٩٥٨)
لەدوای نەمانی دەسەڵاتی عوسمانیەکان و دەستپێکردنی سەردەمێکی نوێ، بۆ چەند ساڵێک ئیدارەی لیوای سلێمانی ڕاستەوخۆ لە ژێر ھەژموونی ئینگلیزدا بوو، بە پێچەوانەی لیواکانی تر کە سەر بە بەغدا بوون، بەڵام دوای واژۆکردنی پڕۆتۆکۆلێک لە نێوان بەریتانیا و عێراقدا، ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لە (١١/تەممووزی/١٩٢٣)دا بڕیاری لکاندنی سلێمانی بە عێراقەوە درا، ئەم بڕیارەش لە ساڵی دوایدا جێبەجێکرا بە ناردنی(٥) ئەندام وەکو نوێنەری لیواکە لە ئەنجوومەنی دامەزراندنی عێراقدا(المجلیس التأسیس العراقی)، دواتر لە کاتی لێکۆڵینەوەی تایبەت بە ناکۆکی نیوان عێراق - تورکیا لە سەر دواڕۆژی ویلایەتی مووسڵ، کۆمەڵەی گەلان لە شوباتی ١٩٢٥ز دا لیژنەی خۆی ڕەوانەی ئەم ویلایەتە کرد، بە کۆتایی ھاتنی ئەم کێشەیە ئیتر سلێمانی بووە بەشێک لە دەوڵەتی عێراق،
سەردەمی کۆماری(١٩٥٨-١٩٩٠)
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کارگێڕی قەزای چەمچەماڵ لە ساڵی ۱۹٨۷دا 450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی قەزای چەمچەماڵ لە ساڵی ۱۹٨۷دا
مام قلینج
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
قەزای چەمچەماڵ
گوندی چەرمۆ
بۆ یەکەمجار لە ماوەی ساڵانی (١٩٤٨- ١٩٥٥) لەلایەن پەیمانگەی ڕۆژھەڵاتی سەر بە زانکۆی شیکاگۆی ئەمریکییەوە پڕۆفیسۆر (ڕۆبەرت جۆن برەیدوود) پشکنینی لەو شوێنەدا ئەنجامداوە، ھەموو ئەو پاشماوانەی دۆزیوەتەوە کە لە سەرەوە ئاماژەیان پێدرا، (پڕۆفیسۆر برەیدوود) لە ئەنجامی لێکۆڵینەوەکانیدا گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە ئەو شوێنەوارە لە شانزە چینی مێژوویی پێکھاتووە، یانزە چینی ژێرەوەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی چاخی بەردین، بەڵام لە پێنج چینەکەی سەرەوەیدا گلێنە دۆزراوەتەوە لە قوڵایی حەوت مەتر واتە بیست و سێ پێ.
ئابووری
(دانە گاز) و شەریکەکانی دادەنرێن بە گەورەترین وەبەرھێنی بیانی کەرتی تایبەت لە ھەرێمی کوردستاندا، ھەڵدەستێت بە گەشەپێدان و چارەسەرکردن و گواستنەوەی گازی سروشتی لە (کێڵگەی کۆرمۆر) و ھەروەھا ھەڵدەستێت بە ھەڵسەنگاندنی تواناکانی (کێڵگەی گازی چەمچەماڵ) لە پێناو دابینکردنی گازی سروشتی بۆ ئیشپێکردنی وێسگەکانی بەرھەمھێنانی کارەبا کە لە نزیک ھەردو شاری ھەولێر و سلێمانیدان. کە لە ئێستادا پێداویستی کارەبای نزیکەی ٤ ملیۆن کەس دابین دەکەن.
باشقشڵاخ
باشقشڵاخ یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٥٥ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣٣٦ کەسە.
باخچەڵە، دیواندەرە
باخچەڵە یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٠٤ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٥٤٠ کەسە.
جۆن داڵتۆن
جۆن داڵتۆن (بەئینگلیزی|John Dalton); لە (٦ی سێپتێمبەر) ۱۰ساڵ بەر لەڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئەمریکا لە بەریتانیا ساڵی (۱۷٦٦) لەدایک بووە. بنەماڵەکەی بنەماڵەیەکی گوندنشین بوون کەلە کەلاوەییەکدا دەژیان.
کارەکانی
جۆن خەریکی ناسینی سروشت و کەش و هەوای دەورووبەری خۆی بوو و خەریکی کۆکردنەوەی پەپولەکان بووە. جۆن واستۆن هەستی بەوەکردوە کە ناتوانێ رەنگەکان لێک جیابکاتەوە و تایبەتی چوو بۆ مانچستەر و لە کۆلێژێکی نوێ دەست بەکار بوو، هەرلەوێ لەگەڵ جموجۆڵی گازەکان ئاشنابوو. ئەو بیری لەتوخم و پێکهاتە جۆراوجۆرەکان و چۆنیەتی دروستبوونیان دەکردەوە. جۆن بۆچونێکی هەبوو کەبە پێی ئەو بۆچوونە هەر توخمێک لەئەتۆم(گەردیلە)ی جیاواز پێکهاتووە و زۆربەی توخمەکان لەگەڵ یەکتری جیاوازییان هەیە، چونکە ئەتۆمەکانی بونیات نەری هەر کەمێکیان، لەگەڵ ئەوەی دی جیاوازە. ئەو بیری دکردەوە کە هەرتوخمێک کێشێکی تایبەتی هەیە، چونکە لە ئەتۆمی جۆراوجۆر (گەردیلەی جیاواز)پێکهاتووە. لە ساڵی (۱۸۰۸) جۆن داڵتۆن کتێبێکی بەناوی "سیستەمێکی نوێ لەکیمیا" دا بڵاوکردەوە کەلەودا کێشی زۆربەی گەردیلە ناسراوەکانی کۆکردبوەوە. ئەو ڕێژەیە کە جۆن حسابی کردبوو ، زۆر دروست نەبوو، بەڵام بنەمایەک بوو بۆ خشتەیەکی پێشکەوتوو.
سەرچاوە
کتێبی ژیاننامەی ناوداران.
چینسالی
تێڕوانینێکی گشتی
چینسالی بە شێوەیەکی سەرەکی ماڵی گەلی بێمبایە، و سەرۆکی باڵایان نکولا کە شایستەی سەرکەوتنە بۆ سەر تەختی سەرۆکی باڵای گەلی بێمبا کە بنکەکەی لە قەزای مونگوی لە پارێزگای باکوورە. کەسانی دیار کە لە چینسالییەوە سەرچاوەیان گرتووە بریتین لە سیمۆن موانسا کاپوێپوێ و کینێس کاوندا، یەکەم سەرۆکی زامبیا. کاوندا (١٩٢٤–٢٠٢١)، لە ٢٨ی نیسانی ١٩٢٤ لە لوبوا میشن لەدایکبووە، نزیکەی ٩ کیلۆمەتر (٦ میل)، باشووری ڕۆژاوای ناوەندی شاری چینسالی دوورە.
ئێم ئێس
ھیوای ژیان لە نەخۆشانی ئێم ئێسدا ٥ تا ١٠ ساڵ کەمتر لە خەڵکی ئاساییە. لە ساڵی ٢٠٠٨، نزیکەی ٢٫٥ میلیۆن کەس لە جیھاندا بەم نەخۆشییەوە تلاوە. ئەم نەخۆشییە بەزۆری ڕووبەڕووی تەمەنی ٢٠بۆ٥٠ ساڵ و ژنان (دووئەوندەی پیاوان) دەبێتەوە.
زیانەکان
بە واتایەکی دی، ئێم ئێس بریتییە لە لەدەست دانی ئۆڵیگۆدندرسایتەکان، ئەو خانانەی ئەرکی دروست کردن و پاراستنی توێکی چەورییان لە ئەستۆیە- ناسراو بە پۆشەنی مایڵین- کە لە گواستنەوەی سیگناڵە ئێلێکتریکییەکانی خانەدەمارییەکاندا بەشدارن. ئەم ڕەوتە بە ناسک بوونەوەی توێکی چەوری و وێڕای ھێزگرتنی نەخۆشی، بە شی بوونەوە و تیاچوونی ئەکسۆنی خانەکانی دەماری کۆتایی دێت. پاش نەمانی مایڵین، خانەکانی دەماری ناتوانن سیگناڵەکان بە باشی بگۆزنەوە.
ڕەوتی کەڵتە و دروست کردنەوەی مایڵین لە سەرەتاکانی نەخۆشیدا وەگەڕ دەکەوێت، بەڵام ئۆڵیگۆدندرسایتەکان ناتوانن بە تەواوی ئەم کارە ڕاپەڕێنن. گوژمە لەپەستاکانی ئێم ئێس ڕێژەی دروست کردنەوەی مایڵین دادەبەزێنێ و ئەم ڕەوتە درێژەی دەبێ تا ئەو کاتەی قەتماخە برینێک لە دەور ئەکسۆنەکاندا بەدی دێت. ئەم قەتماخانە سەرچاوەی دەرکەوتنی نیشانەکانی نەخۆشییە و لە وێنەی ئێم ئاڕ ئایدا (MRI) دەردەکەوێت.
یۆگا و ئێم ئێس
یۆگا و دەرمان بەیەکەوە یارمەتی باشبوونی نەخۆش دەدەن بەڵام یۆگا فێرمان دەکات کە لە ڕوانگەی مەعنەویەوە، نەخۆشی، مامۆستا و دۆستی نەخۆشە. نەخۆشی پێشان دەدات کە لە شێوەی ژیان یاخود بیرکردنەوەی خۆمان توشی ھەڵە و لەئاکامدا دوچاری ناھاوسەنگی بووین. یۆگا پێمان دەڵێت بۆ بەدەستھێنانی ژیانێکی پڕ لە تەندروستی دەبێ گۆڕانکارییەک لە ژیانماندا دروست بکەین.
ھاوبەر (ئەندازە)
هاوبەری ئیقلیدسی
وێنۆک|دوو هێڵی هاوبەر کە ڕاستەهێڵێکی تر هەردووکیانی بڕیوە.
حوسێنییە
حوسێنییە یان حوسەینییە (بە عەرەبی: حسینیة)، کە بە عاشورخانە، ئیمامبارگا، یان ئیمامبارا ناسراوە، ھۆڵێکی کۆبوونەوەیە بۆ ڕێوڕەسمی یادکردنەوەی دوانزە موسڵمانی شیعە، بە تایبەتی ئەوانەی پەیوەندییان بە ماتەمینی موحەڕەمەوە ھەیە. حوسەینییە ھۆڵێکی فرە خەڵکە بۆ ماتەمینی موحەڕەم و ڕێوڕەسمەکانی تری یادکردنەوەی شیعەکان کە ناوەکەی لە حوسەینی کوڕی عەلی وەرگیراوە، نەوەی محەممەد(د.خ).
زاراوەسازی
حوسەینییە جیاوازە لە مزگەوت. ئەم ناوە لە حوسێن کوڕی عەلیەوە ھاتووە کە سێیەمی دوانزە ئیمامە و نەوەی پێغەمبەری ئیسلام محەممەدە. حوسەین لە شەڕی کەربەلادا لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٦٨٠ی زایینی لە سەردەمی عوبەیدوڵای کوڕی زیاددا شەھید بوو. شیعەکان ھەموو ساڵێک لە ڕۆژی عاشوورا کە دەیەمین ڕۆژی موحەڕڕەم، یادی شەھیدبوونی دەکەنەوە. ھەروەھا ڕێوڕەسمی دیکەش ھەن کە لە ماوەی ساڵدا لە حوسەینییەکان بەڕێوەدەچن، لەوانە یادەوەرییە ئاینییەکان کە پەیوەندییان بە عاشوورا نییە. و ڕەنگە مەرج نییە جومعە (نوێژی جەماعەتی ھەینی) ئەنجام بدرێت.
ئەلفوبێی یۆنانی
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلفوبێی یۆنانی پۆل:پیتە یۆنانییەکان پۆل:زمانی یۆنانی
توودڕک
توودڕک یان تووڕگ، جۆرە دارچکەیەکی دڕکاوییە کە مێوەیەک بە ھەمان ناو دەگرێت. مێوەکەی بۆ خواردن و خۆشاو و مرەبا بەکەڵک دێت. ھەر وەھا پەلەوەران و ئاژەڵانیش لێی دەخۆن. تووتڕک بە شێوازی خۆرستە دەڕوێت و لە شاتوو یان تووفەرەنگی دەچێ و بە رەنگی زەرد یان سووری مەیلەو رەش دەست دەکەوێ. گوڵەکانی رەنگیان سپی، پەمەیی و بە کۆمەڵن و دووھەمین مانگی ھاوین تاکوو دوو مانگ دواتر بەرەکەی پێ دەگا.
مارتو بیبێسکو
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ١٩یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٥ پۆل:مردووانی ١٩٧٣
چوارگۆشە
وێنۆک|چەپ|200px|چوارگۆشە چەشنێک [[فرەگۆشەیە]] لە ئەندازەدا، چوارگۆشە (بە ئینگلیزی: Square؛ بە عەرەبی: مربع) چوارلایەکی ڕێکە. واتە چوار لای یەکسان و چوار گۆشەی یەکسانی ھەیە (گۆشەکانی ڕاست یان ٩٠ دەرەجەن). چوارگۆشێک کە نووکەکانی بەڕیز C ،B ،A، و D بن بەم شێوە نیشاندەدرێت: ABCD \square.
ماریۆ دراگی
وێنۆک|ماریۆ دراگی ماریۆ دراگی لەدایکبووی ٣ی ئەیلوولی ١٩٤٧ لە ڕۆما لە ئیتالیا ، ئابووریزان و بەڕێوبەری بانکی ئیتالییە ، لەوەتەی ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ بووەتە سەرۆکی بانکی ناوەندی یەکێتیی ئەورووپا, لەساڵی ٢٠١٤ گۆڤاری فۆربیس ماریۆی بە ٨ەمین بەهێزترین کەسایەتی جیهان هەڵبژارد. ماریۆ لەساڵی ١٩٧٦ بڕواننامەی دوکتۆرا (PhD)ی لە ئابووریدا بەدەستهێنا، لەوەتەی ١٣ی شوباتی ٢٠٢١ وەک سەرۆک وەزیرانی ئیتاڵیا خزمەت ئەکات، پێشوو تر لە ٢٠١١ تا ٢٠١٩ وەک سەرۆکی بانکی ناوەندی ئەوروپا خزمەتی ئەکرد ھەروەھا لە ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١١ سەرۆکی ئەنجومەنی جێگیرکاری سەرمایەگوزاری و بەڕێوەبەری بانکی ئیتالیا لە ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١١
لیدۆکاین
بەکارھێنانەکان
لیدۆکاین وەک بێھۆشکەری ناوخۆیی بەکاردێت لە نەشتەرگەری بچووک و پزیشکیی ددان. ئەم دەرمانە، لەگەڵ کۆکایین، بە شێوەیەکی بەربڵاوترین دەرمانە کە لە پزیشکی دداندا بەکاردێت وەک بێھۆشکەرێک. پەتاتەی لیدۆکایین بەکاردێت لە چارەسەری ئازارە ناوخۆیییەکاندا وەک سووتان و گازلێدانی مێروو و مایەسیری (ھەندێ جار لە تێکەڵبوون لەگەڵ ھایدرۆکۆرتیسۆن). ھەروەھا لیدۆکایین دەرزی لێدراوە بۆ بێھۆشی بڕبڕە لە دەوروبەری شەمەی ڕەقکراو یان لەژێر دڕکاوی بڕبڕە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
زینانە
زینانە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگاو، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
٢٣ی کانوونی یەکەم
بەستەری دەرەکی
پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ پۆل:کانوونی یەکەم
نیمچەدوورگەی ئیبیریا
ئیبریای ئیسلامی
موسڵمانان دوورگەکەیان فەتح کرد بە سەرکردایەتی تاریقی کوڕی زیاد لە ساڵی ٧١١ز، و ناوچەکەیان کرد بە بەشێک لە دەوڵەتی ئیسلامی لەو کاتانە بە ئەندەلوس ئەناسرا (واتە؛ زەوی فاندالز)، و عەبدول ڕەحمان داخل بە دامەزرێنەری دەوڵەتی ئەندەلوس دادەنرێت لە ساڵی ٧٥٠ک، کە ئەم دەوڵەتە دادەنرێت بە درێژبوونەوی دەوڵەتی ئەمەوی دوای ئەوەی عەباسیەکان دەستیان بەسەرا گرت لە ڕۆژھەڵاتەوە ساڵی ١٣٢ک. ئیسلام ٨٠٠ ساڵ لەم ناوچەیەدا بەردەوام بوو وەک دەوڵەتێکی موسڵمان.
لاکێشە
سەرچاوەکان
پۆل:شێوە سەرەتایییەکان پۆل:فرەگۆشەکان
تووومبا
سەرچاوە
پۆل:توومبا پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا پۆل:شارەکانی کوینزلەند پۆل:تووومبا
ئاسناوێ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی شنۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی شنۆ
سکووڵی پزیشکی ددانی زانکۆی سلێمانی
ساڵی یەکەم- first year
academic skills
ساڵی سێییەم -third day
general medicine - پزیشکی گشتی
Forth year - ساڵی چوارەم
Oral surgery- نەشتەرگەری دەم
periodontics- نەخۆشی و نەشتەرگەری دەوروبەری ددان
سەرگیز
سەرگیز، یەکێک لە گوندەکانی شارستانی شنۆیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦، ئەم گوندە لە ٧٥ بنەماڵە پێکھاتووە و ژمارەی دانیشتوانەکەی ٤٤٨ کەس بووە.
سکووڵی پەروەردەی چەمچەماڵ
سەرچاوە
سکووڵی پەروەردەی چەمچەماڵ
سکووڵی زمانی زانکۆی سلێمانی
خوێندنی باڵا لە سکووڵی زماندا ساڵی (١٩٩٧-١٩٩٨) دەستی پێکردو لە ھەر سێ بەشە زانستییەکە خوێندکاری وەرگرتووە و تا ئەمڕۆ ئەو پڕۆسەیە بەردەوامە.
قەزیە (لۆژیک)
دانراو و ھەڵگیراو
قەزیە دوو پاری سەرەکی یان دوو حەد (بە ئینگلیزی: term) -ی ھەیە: دانراو (بە ئینگلیزی: subject؛ بە عەرەبی: موضوع) و ھەڵگیراو (بە ئینگلیزی: predicate؛ بە عەرەبی: محمول). دانراو ئەو پارەیە کە شتێ دەخرێتە پاڵی؛ ئەو پارەیە کە یان شتێکی بۆ پەسەند دەکرێ، یان شتێکی لێ حاشا دەکرێ. ئەمە ھەر ئەوەیە کە لە ڕێزماندا «پاڵپێوەدراو» (بە عەرەبی: مسندالیه) -ی پێ دەوترێ. ھەڵگیراو ئەوەیە کە لە پاڵ دانراو دەدرێ؛ ئەو پارەیە کە دانراو ھەڵیدەگرێ. لە ڕێزماندا «لەپاڵدراو» (بە عەرەبی: مسند) -ی پێ دەوترێ.
نەورۆزی کوردەواری
نەورۆز لە شیعری شاعیرانی کورد
مەولەوی:
ھەی ھەی چ بەھارێکە وەک جەننەتی مەئوایە وەک بولبولی زار عاشق ئاو بردەیی سەحرایە
ئاسۆ:
بەھارێکم گوڵی شێن ھەردەکەم شین لە «حەوسین» م نراوە ناوی حەو شین شەل و شێت و شەق و شڕ، شێعر و شیوەن شەوی تاریکی یەلدای بێ گڕ و تین
یادگاری چەکوشی کاوەیە نەورۆز قەڵای زوحاکی کرد بە تەپ و تۆز ئاوری تۆڵەیە، بۆ کوردەواری لە ڕەش و ڕووتی کودستان پیرۆز
بڕیارنامەی ٦٣٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨٩ پۆل:مێژووی ئەمریکای ناوەندی پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێلسالڤادۆر پۆل:سنووری نیکاراگوا-ھۆندووراس
پێترینیا
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
ئەحمەد موفتیزادە
ژیان
لە ساڵی ١٣٥٦ ک. ە. مەدرەسەی قورئان، کە دواتر گۆڕا بۆ مەکتەبی قورئان، دادەمەرزێنێت، بەم شێوە بزاڤی دینی خۆی دەست پێ دەکات. لە گەڵ ھەڵبوونی ئاگری شۆڕشی گەلانی ئێران، بە مەبەستی یەکخستنی ئەھلی سوننەتی ئێران و بەرگری لە سەرھەڵدانی دووبەرەکی لە ڕیزەکانی شۆڕشدا، کاری سەرەکی خۆی ھەڵدەسپێرێ و تا سەرکەوتنی شۆڕش لە ساڵی١٣٥٧، ڕێبەرایەتی ئەھلی سوننەی ئێران و ئەستۆ دەگرێت. چەن مانگ دوای سەرکەوتنی شۆڕش، گۆڕەپانی سیاسەت بەجێ دێڵێت و دەگەڕێتەوە بۆ سەر کاری سەرەکی خۆی لە مەکتەبی قورئاندا.
پێگەی موفتی زادە لە ھزری دینیدا
ئەحمەدی موفتی زادە چەندین باسی لە سەر دین، حکوومەتی دینی و ڕوانگەی نوێ بە دین ھەیە کە ئەمانەن: 300px|چەپ|ئەحمەد موفتیزادە پێدەچێ کەسانێک وەک ئەبولئەعلا مەودوودی، سەید قوتب، دکتۆر عەلی شەریعەتی لە پێکھاتنی بیر و ھزری موفتی زادەدا کاریگەرییان ھەبووبێ.
بەشێک لە بۆچوونەکانی
□ ھەرمەزھەبێک پێکھاتووە لە ھەندێک پێودانی دینی و ھەندێک بابەتی زیادە، واتە:
□ لەم باسە بەم ئەنجامە دەگەین کە: تەکفیری بیرو باوڕێ لە لقە ئیسلامییەکان کە بڕوایان بە بنەماکانی ئیسلام (ھەر چەند ئاڵۆز) ھەیە، پێچەوانەی دەستووری ئیسلامە. تەنانەت ئەگەر موسڵمانێکیش لە ڕووی نەزانییەوە، تەوحیدەکەی ئالوودە بە کۆمەڵێک بیر و بۆچوونی شیرکاوی بێ، حەق نییە بیر و بڕوای بە کفر دابنەین و خۆی بە کافر بزانین.
ژاڵەی کرپچنە
جوگرافیا
ژاڵەی کرپچنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی جافەران و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھەزارکانی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئەستێڵی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کچان.
شارستانی مەراغە
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات پۆل:شارستانی مراغه پۆل:شارستانەکانی ئێران
تیز
شێوەکانی تیز
جۆرەکانی بەرھەمی ئەدەبی کە تیزنووس دەیخولقێنێ زۆرە؛ وەک ڕۆمان ، شانۆ ، شیعر ، چیرۆک و... بەڵام تەکنیکەکانی زۆر نین و بریتین لە:١. بچووک کردنەوە ٢. گەورە کردنەوە ٣. لاسایی کردنەوەی پێکەنیناوی بەرھەمێکی ئەدەبی ناسراو ٤. خولقاندنی بارودۆخێک لە بەرھەمدا کە لەخۆیدا پێکەنینی بێ ٥. بەکار ھێنانی وشەی سەرزاری کەسی بەرتیز لە چوارچێوەیەکی پێکەنینیدا
دارین زانیار
ژیاننامە
وێنۆک|دارین لە ٢٠١٤
ڕژێمی تاک حیزبی
لەئێستادا
پۆل:شێوەکانی حکوومەت پۆل:دەسەڵاتخوازی پۆل:سیستمە سیاسییەکان
سکووڵی زانستە مرۆڤایەتییەکانی زانکۆی سلێمانی
سکووڵی زانستە مرۆڤایەتییەکان یەکێکە لە سکووڵەکانی زانکۆی سلێمانی پاش دووبارە دامەزراندنی زانکۆی سلێمانی لە ڕێکەوتی "٠١/١٠/١٩٩٢" دا کە تەنھا لە (٤) چوار سکووڵ پێکھاتبوو ، یەکێک لەو سکووڵانە سکووڵی زمان بوو، کە بە تێپەڕبوونی کات ھەریەک لە بەشەکانی ((کوردی، عربی و ئینگلیزی)) لە خۆگرت، پاشان لە ساڵی "١٩٩٣ -١٩٩٤" بەشی   ((خوێندنی ئیسلامی)) لە ھەمان سکووڵ کرایەوە پاشان بەشی ((جوگرافیا)) لە ساڵی "١٩٩٧" دا کرایەوە، ھاوکات لە ھەمان ساڵدا سکووڵی زمان ناونرا سکووڵی زانستە مرۆڤایەتییەکان، کە ھەریەک لەو بەشانەی ناوبرا ھاوبەش بوون‌و (پ.د. ڤاھر لگیف کریم) وەک یەکەم ڕاگردانرا, کە لەو ساتە وەختەدا خاوەنی (٢٠) مامۆستا ، (٢٠) فەرمانبەر و (٣١٨) خوێندکار بووە. بە تێ پەڕبوونی کات و لە ساڵانی "١٩٩٨-١٩٩٩" ھەریەک لە بەشەکانی ((مێژوو)) و ((کۆمەڵناسی)) کرانەوە ھەر لەو ماوەیەدا و بە ھۆی فراوان بوونی سکوڵەکە وە، دابەشکرا بەسەر ھەردوو سکووڵی زمان و سکووڵی زانستە مرۆڤایەتییەکاندا بۆیە لە ساڵی "٢٠٠٠" دا بەشی ((ڕاگەیاندن))یش لە سکووڵی زانستە مرۆڤایەتییەکان کرایەوە. بەمەش سکووڵی زانستە مرۆڤایەتییەکان بووە خاوەنی (6) پێنج بەشی زانستی مرۆڤایەتی کە بریتین لە بەشەکانی { ، جوگرافیا، مێژوو، کۆمەڵناسی، ڕاگەیاندن ، كارى كۆمه‌ڵايه‌تى ، شوێنه‌وار }، وە (د. نەبەز مجید محمد امین) وەک یەکەم ڕاگڕی زانستەمرۆڤایەتییەکان دانرا.و له‌ ئێستاشدا واته‌ ساڵى ۲۰۱۷ دكتۆره‌ ( ئيبتيسام ئيسماعيل ) ڕاگرى كۆلێژه‌. تا ئێستا ئەم بەشانە بەردەوامن و چەندەھا نەوەی نوێیان پێگەیاندووە و پێیان دەگەیەنن، کە لە ئێستادا خاوەنی(١١٠) مامۆستا ، (١٠٩) فەرمانبەر و (١٧١٢) خوێندکارە، بەجۆرێک (٧٧٢) خوێندکاری (نێر) و (٩٤٠) خوێندکاریشی مێ یە.، بەردەوامیش لە گۆڕانکاریدایە.
زانکۆ
زانکۆی سلێمانی
سەرچاوە
پۆل:سکووڵەکانی زانکۆی سلێمانی
پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦
پارالمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ خولی ١٥ھەمینی یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەیە، تایبەت بە وەرزشوانە خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکانی سەرجەم ولاتانی جیھان. لە ٧ی ئەیلوول بۆ ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٦ لە شاری ڕیدۆدی ژانیرۆی بەڕازیل بەڕێوەچوو، ئەمە یەکەم جار بوو ئەمریکای لاتینی و کیشوەری ئەمریکای باشوور میوانداری لەم پاڵەوانییەتییە دەکات. بۆ چوارەمین جار لەسەر یەک وەرزشوانانی چین بە کۆکردنەوەی ١٠٧ مەدالیای زێڕ پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، پلەی دووەم بۆ بەریتانیا و پلەی سێیەم بۆ وەرزشوانانی ئۆکراین بوو. ھەریەکە بۆ چوارەمین خولی ھاوینی ھاوین، چین ڕیزبەندی میدالیای بەدەست ھێنا و ١٠٧ مەدالیای زێڕی بردەوە و دوای ئەوە بەریتانیای گەورە و ئوکراینا، لەکاتێکدا جۆرجیا، کازاخستان، مالیزیا، ئۆزبەکستان و ڤێتنام یەکەم میدالی زێڕی یەک لەدوای یەکیان بەدەستھێنا. لەم خولەدا بۆ یەکەم جار لە مێژووی یارییەکانی ئۆڵمپیاد و پارالمپیک وەرزشوانێک گیان لەدەست دەدات ئەویش وەرشوانی پایسکیلسواری ئێرانی بەھمەن گوڵبەرنژاد بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
عەلینەزەر مەنووچێھری
بەستەری دەرەکی
پۆل:خەڵکی کرماشان پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی باشووری
شارستانی جەھروم
وێنۆک|چەپ|300px|جێگەی شارستانی جەھروم لە [[پارێزگای فارسدا بە ڕەنگی سوور نیشان دراوە]] شارستانی جەھروم یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای فارسی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری جەھرومە.
لەتیفە ئوشاکی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨ پۆل:مردووانی ١٩٧٥ پۆل:مستەفا کەمال ئاتاتورک پۆل:تورکە عوسمانییەکان پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە تورکیا پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک پۆل:خانمانی یەکەمی تورکیا
ھەواوانی خواروو
ھەواوانی خواروو یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی کۆیە(ناوەند) لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
سۆلین
سۆلین شارێکی ویلایەتی سپلیت-دالماتیای کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ٢١٬١٥٥ کەس بووە.
سکووڵی پەروەردەی بنەڕەتی زانکۆی سلێمانی
لە ساڵی (٢٠٠٥–٢٠٠٦) دا ناوی سکووڵەکە لە (سکووڵی مامۆستایان) ەوە گۆڕا بۆ (سکووڵی پەروەردەی بنەڕەتی) لەبەر دوو ھۆ :- ١- ئامادەکردنی مامۆستای شارەزا لە بواری زانستی نوێ یەکاندا بۆ قوتابخانە بنەڕەتی یەکان کە پۆلی(١–٩) دەگرێتەوە واتا پۆلی(١–٦) ی سەرەتایی و (١–٣) ی ناوەندی. ٢- ناوی سەرجەم کۆلێجە ھاوتاکان لە زانکۆکانی کوردستان و عێراق گۆڕدرا بۆ ھەمان ناو.
سپام
thumb|300px|بۆکسێکی ئیمەیل کە پڕە لە بروسکەکانی سپام سپام، (بە ئینگلیسی:Spam) بە مانای بروسکەیەکی ئەلکترۆنییە کە بێ ڕەزامەندی و داواکاری ھەستێن و بۆ کەسانێکی زۆر دەنێردرێ.
بڕیارنامەی ٦٤١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٤١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئابی ١٩٨٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ وڵاتە داگیرکراوەکان لە لایەن ئیسرائیلەوە. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٨٨٣‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
مەرودەشت
مەرودەشت یەکێک لە شارەکانی پارێزگای فارسی ئێرانە. شاری مەرودەشت ناوەندی شارستانی مەرودەشتە. خەڵکی ئەم شارە فارسن، زمانەکەیان فارسییە و زۆربەیان لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.
شارام قەوامی
سەرچاوەکان
5- http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=7304161&pageStatus=1&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
زاگرۆس
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مانگیلەی بەپیت پۆل:زنجیرەچیاکانی ئێران پۆل:زنجیرەچیاکانی عێراق پۆل:جوگرافیای باکووری کوردستان پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان پۆل:جوگرافیای ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:چیاکان پۆل:چیاکانی کوردستان پۆل:بەرزاییە ئیرانییەکان پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو پۆل:پارێزگاکانی فیزیۆگرافیا
شارستانی مەرودەشت
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای فارس پۆل:شارستانی مەرودەشت پۆل:شارستانەکانی ئێران
محەممەد شێخ حوسێن بەرزنجی
مردن
'''ع. ح. ب''' لە ڕۆژی ٦ی کانوونی ٢٠٠٠ لە سلێمانی کۆچی دواییی کردووە و لە گۆڕستانی گردی سەیوان نێژراوە.
خەڵاتەکانی داروین
بەستەری دەرەکی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:خەڵاتانەی لە ١٩٩٣ دامەزراون
سەرقەڵا، سەنگاو
جوگرافیا
سەرقەڵا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی سەنگاو و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەینەکەی حەمەشاسوار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کچان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەرێنە.
ئەبوولحاریس لەیس بن خالد
لەیس بن خالد مەروەزی یان بەغدادی، ، ناسناوی ئەبولحارس، یەکێکە لە گێرەوەکانی حەوت گێڕەوەکە کە لە ئیمامی کیسائی گێڕاوەتەوە، لە گەورە قورئانخوێنانی بەغداد بوو، لە ساڵی ٢٤٠ـی کۆچی مردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:قورئانخوێنە عێراقییەکان
قەزوین
230px|وێنۆک|چەند دیمەنێک لە شاری قەزوین قەزوین (بە فارسی: قزوین) شارێکە لە پارێزگای قەزوینی ئێران. قەزوین لە سەردەمی سەفەوییەکاندا پایتەختی ئێران بووە. لە قەزویندا ژمارەیەک بچووک کورد دەژین.
ئەشکەوتی قوڕەقەڵا
ھەندێک پێیان وایە کە درێژەی ئەم ئەشکەوتە ھەتا خاکی عێراق کێشراوە.
سکووڵی ڤێتێرنەری زانکۆی سلێمانی
زانکۆ
زانکۆی سلێمانی
سەرچاوە
سکووڵی ڤێرتێرنەری زانکۆی سلێمانی
نۆریمبێرگ
نۆریمبێرگ یەکێکە لەشارەکانی ئاڵمانیا لە هەرێمی باڤاریا ، ڕووبەری شارەکە زۆرترە لە ا٨٦ کیلۆمەتر دووجا لەم ڕووبەرەدا نزیکەی ٥٠٥هەزار کەس دەژین
فێستیڤاڵی فیلمی کان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڤستیڤاڵی فیلمی کان پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٣٩ لە فەڕەنسا پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٤٦ لە فەڕەنسا پۆل:فێستیڤاڵی فیلمەکان کە لە ١٩٣٩ دامەزراوە پۆل:خەڵاتەکان کە لە ١٩٤٦ دامەزراون پۆل:فێستیڤاڵی فیلمەکان لە فەرەنسا پۆل:ڕووداوەکانی ئایار
پەستانی کەش
پەستانی کەش یاخوود پەستانی ھەوا دەکاتە ١ ئەتمۆسفیر (یەکەی پێوانی پەستان) کە دەکاتە ١٠١٣٢٥ پاسکال (١٫٠١ بار) یاخوود ١٤٫٦٩ پاوەند.
بڕیارنامەی ٦٤٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨٩ پۆل:مێژووی ئەمریکای ناوەندی
دەوڵەتی غەزنەوی
مەحمودی غەزنەوی
بەڕاستی ئەوەی جێی پەژارەیە ئەوەیە کە زۆرێ لە ڕۆشنبیران و دەرچوانی زانکۆکان شتێ لە بارەی ئەو سوڵتانە سوننیە گەورەیە و دەسەڵاتەکەی لە وڵاتی ئەفغاندا نازانن کە چەندە حەزی لە ئیشکردن بووە و بە ھەڵگرتنی ئاڵای بانگەواز و بلاوکردنەوەی گیانی جیھاد و شەھادەتخوازی بەنێو سەربازەکانیدا و بڵاوکردنەوەی سوننەت و بنبڕکردنی بیدعەکان لە خوا نزیکبۆتەوە، لەگەڵ ئەو بەھا باڵا ئیسلامیانەی کە قووڵترین کاریگەرییان لە گەشە سەندنی ناوچەی دەسەڵاتەکەی و پەیوەستی و تەبایی خۆشەویستی و فیدا بەخشی و وەفای خەڵکەکە بە دەوریدا ھەبوو. ٤
لە بارەی فتوحاتەکانیەوە، وای بۆ رێککەوت بە شێوەیەک فەتحی ھیند بکات کە بۆ پاشاکانی تر ڕێک نەکەوت، نە ئەوانەی پێش خۆی و لە دوای خۆی، دەستکەوتێکی زۆری بێشوماری دەستکەوت کە لە تاو زۆری زێڕ و شمەک و کۆیلە و کەنیزەکدا ڕێک نەدەخرا. زۆرێ لە بت و پەیکەرەکانیشی شکاند، خوا ڕووی سپیکات و پایەی بەرز ڕاگرێت. لە ناو ئەو بتانەی کە شکاندنی، بتێکی گەورەی ھیندیەکان ھەبوو پێی دەوترا (سومەنات). ٣
کەیبانووە داماوەکان
کەیبانووە داماوەکان زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنى کۆمەڵایەتى ئەمەریکییە ، لە لایەن مارک چێرىەوە دروست کراوە. لە کەناڵی (ئەى بى سى )ى ئەمەریکی پەخش کرا.
سکووڵی کشتوکاڵی زانکۆی سلێمانی
ساڵی خوێندنی ١٩٧٧-١٩٧٨
١-بەشی بەروبوومی کێڵگەیی ٢-بەشی باخداری ٣-بەشی ڕێنمایی کشتوکاڵی دەستەی مامۆستایان شێوەیەکی سەرەکی لە زانکۆدا پێک ھاتبوو بە لە مامۆستایانی کوردو بەشێکیش لە مامۆستایانی عەرەب و ژمارەیەکی ناسراویش لە پرۆفیسۆری بیانی. تاقیگەکانی سکووڵ زۆرباش بە ئامێری زانستی خوێندن و لێکۆڵینەوە ئامادەکرابوو، کێڵگەیەکی کشتوکاڵی زانستیش لە بەکرەجۆ ھەبوو بۆ وانە پراکتیکییەکان و ئەنجامدانی توێژینەوەی زانستی.
٢- زیاتر لە %٥٠ لە ژمارەی دانیشتوانی ھەرێمی کوردستان سەرقاڵی ئیش و کاری کشتوکاڵین و بەخێوکردنی مانگاو جووتیاری ھەمیشە سەرچاوەیەکی سەرەکی بوون بۆ ئابووری کوردستان.
١- بەشی پاراستنی ڕووەک ، کە پێشنیارکراوە لە ساڵی خوێندنی داھاتوودا بکرێتەوە. ٢- بەشی ئامێرە کشتوکاڵییەکان ، کە پێشنیار کراوە لە ئایندەیەکی نزیکدا بکرێتەوە. یەکێک لە گرنگترین ئامانجەکانی سیاسەتی فێرکردنی سکووڵی کشتوکاڵ, بەرزکردنەوەی ئاستی فێربوون و پەرەپێدانی توانای زانستی خوێندکار بووە, کە توانای دەرکردنی بڕیاڕی لێھاتوو و توانای چارەسەرکردنی کێشەکانیان ھەیە , بۆیە ئەنجومەنی سکووڵ بڕیاری دا کە ھەرچی زووترە کادری شارەزا پێبگەیەنێت.
زانکۆ
زانکۆی سلێمانی
بەڵگە (لۆژیک)
بەڵگەھێنانەوەی ئیستیقرایی
پێشەکییەکان:
ودی ھاریلسن
لەساڵی ٢٠١٤ دا بەشداری زنجیرەی (True Detective)ی کرد لەپاڵ ئەکتەری بەناوبانگ ماتیو مەکاونھی کە دواتر بەمهۆیەشوە بۆ خەڵاتێکی ئێمی پاڵیورا.
دەوڵەتی موەحیدەکان
مێژوو
کوڕی تومارت بانگەوازی کرد بۆ دژایەتی موڕابیتون لە ساڵی ١١١٨ز وقەڵای تینمەل لە شاخەکانی ئەتڵەس کردە بنکە بۆ خۆی، و خەلیفە عەبدول موئمین توانی دەست بگرێت بەسەر مەغریبدا دوای ڕوخانی مەڕاکیش ساڵی ١١٤٦ز، پاشان دەستی گرت بەسەر بەشەکانی تری ئەفەریقا تا گەیشتە تونس و لیبیا ساڵی ١١٦٠ز وئەندەلوسی گرت (١١٤٦-١١٥٤)، و دوای سەرکەوتنی عەبدول موئمین کوڕی عەلی لە دامەزراندنی دەوڵەتەکەی لە ئەفەریقا ڕۆیشت بەرەو ئەندەلوس وئیشی کرد لەسەر بەھێزکردنی و وەستان لە بەرامبەر ھێرشی قشتاڵیەکان بۆ سەر ئەندەلوس، بەڵام کۆچی دوایی کرد ساڵی ١١٦٣ز، یوسفی کوڕی جێگەی گرتوە و وبەردەوام بوو لەسەر سیاسەتی باوکی، دەسەڵاتی خۆی باشکرد لە ئەندەلوس ، سوپای بۆ نارد و میرنشینەکەی بەھێز کرد، چەند پڕۆژەیەکی لە ئیشبیلیە دامەزرند وەک بنیاتنانی بینای قەنتەڕە لەسەر ڕووباری دۆڵی گەورە، ومزگەوتی ئیشبلیەی گەورە ساڵی ١١٧٢ز، پاشان مەنسوڕی کوڕی منارە گەورەکەی دروستکرد ساڵی ١١٨٨ز، ھەتا ئێستا ئەم منارەیە ماوە و ناسراوە بە (لا خیرا لدا) و بەرزییەکەی ئەگاتە ٩٦ مەتر، و لە یەکێک لە غەزووەکانیدا لە ئەندەلوس ساڵی ١١٨٣ز تیرێکی بەرکەوت و بە پێکراوی گەڕایەوە مەڕاکیش و وەفاتی کرد پێی.
پارتی کاری سەربەخۆیی کوردستان
پارتەکە لە حیزبی کۆمۆنیستی عێراقی جیابووەوە و ئینتیمای بەرەو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیدا کرد. سەرکردەکەی، موحەممەد حوسێن حالق، لە ١٩٩٥دا کوژراوە. لەدوای ئەو یوسف حەننا یوسف و ئەبوو حیکمەت چوونە نێو حکوومەتی هەرێم کە پارتی دیموکراتی کوردستان سەرکردایەتیی دەکرد و بوونە وەزیر.
قەزای بەدرە
مێژوو
بەگوێرەی مەقام، ئەوەی بەدرە لە باقی شارەکان جیادەکاتەوە، تێکەڵبوونی دانیشتووانەکەیە لە ڕەگەز و ئایین و مەزھەبەکان، کوردانی فەیلی و تورکمان و عەرەبی عەشیرەتی جیاواز نیشتەجێ بوون، بەڵام زۆرینەی ڕەھایان کوردی شیعەن کە ھەیانە کارەکتەری تائیفی شیعە بەسەر کارەکتەری نەتەوەیی کورددا، بۆیە ئارەزووی بەشداریکردنیان ھەیە لە فێستیڤاڵەکان شەقێکی قورس دەدەن و شیعەکان ھەڵدەبژێرن بۆ نوێنەرایەتیکردنیان لە ئەنجومەنی پارێزگاکان و پەرلەمان.
ئێلڤانە جاتە
ئێلڤانە جاتە (بە ئینگلیزی،ئالبانی: Elvana Gjata)، لەدایکبووی ٣ی فێبرواریی ١٩٨٧ لە تیرانا، ئالبانیا. گۆرانیبێژ، گۆرانینووس، سەماکارێکی ئالبانیایە. دەستی بە کاری هونەری کردووە لە ساڵی ٢٠٠١ لەتەمەنی لاویەتیدا، ئەمڕۆکەش یەکێکە لە بەناوبانگترین گۆرانیبێژانی بالکان.
ڕەمزی مەلا مارف
ژیان
یەکەمین کاری لە مووچەخۆری میری لە حوزەیرانی ١٩٢٧ بە تەحسیلدار لە ھەڵەبجە دامەزراوە. زۆربەی تەمەنی فەرمانبەریی لە وەزارەتی داراییدا (مالیە) بەسەربردووە. زیاتر لە سی ساڵ لە شارەکانی سلێمانی، کەرکوک، ھەولێر، نەجەف و کەربەلا لە باشووری کوردستان و باشووری عێراق فەرمانبەر بووە. تا لە ١ی ئایاری ١٩٦١ خانەنشین کراوە.
دانیێل ئەلڤێس
لەگەڵ یانەی پاریس سان جێرمان (٢٠١٧–٢٠١٩)
لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٧ پەیوەندی کرد بە یانەی پاریس سان جێرمان بۆ ماوەی ٢ وەرز لەو یانەیە مایەوە، لەکۆی ٤٨ یاری توانی ٢ گۆڵ تۆمار بکات،
پێشانگا
200px|وێنۆک|دانیێل ئەلڤێس لەکاتی دابەزین لە فڕۆکە 200px|وێنۆک|دانیێل ئەلڤێس لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|ھەڵبژاردەی بەڕازیل|alt=]] 200px|وێنۆک|دانیێل ئەلڤێس لە کاتی بەدەستھێنانی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|جامی کیشوەرەکان لەگەڵ ھەڵبژاردەی بەڕازیل|alt=]] 200px|وێنۆک|دانیێل ئەلڤێس لە یاریەکی [[کلاسیکۆی ئیسپانیا لەدژی یانەی ڕیال مەدرید]]
ھاوپەیمانیی نیشتمانیی کوردستان
هاوپەیمانیی نیشتمانیی کوردستان یان لیستی هاوپەیمانیی کوردستانی (بەئینگلیزی: Democratic Patriotic Alliance of Kurdistan) بریتییە لەناوی هاوپەیمانێتییەک بوو کە بۆ هەڵبژاردنی ٢٠٠٥ی عێراق و هەڵبژاردنی ٢٠٠٥ی هەرێمی کوردستان دانرا کە تێیدا کورد بەیەکگرتوویی چووە نێو هەڵبژاردنەکانی عێراق بەرامبەر بە نەتەوایەتییەکانی تر. هەڵبژاردنەکان لەهەمان کاتدا بۆ پەرلەمانی کوردستانیش بوو. بەشێوەیەکی سەرەکیی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانی کوردستان دوو پارتە زلهێزەکەی لیستەکە بوون.
شا ئیسماعیل خەتای (میترۆی باکوو)
شا ئیسماعیل خەتای وێستگەیەکی میترۆی باکوویە. لە ٢٢ی شوباتی ١٩٦٨ کراوەتەوە، پێشتر ناوی (شەومیان) بووە و بەناوی شا ئیسماعیلی یەکەمی خەتایەوە ناونراوە.
کارلۆ ڕوبیا
سەرچاوەکان
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری پۆل:زیندووان پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئیتالی پۆل:فیزیکزانانی ئیتالی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:ئەندامە بیانییەکانی ئەکادیمیایی ڕووسی بۆ زانست پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان
مەکتەبی سیاسی
مەکتەبی سیاسیی لە چوار ئەندام و سکرتێری گشتیی پێکدێت. ئەرکەکانی:
بۆچوونی سەبارەت بە سیاسەتی گشتی لە عێراق و سیاسەتی دەرەوەی
بە باوەڕی عێراق لەم کاتەدا لە قەیرانێکی گەورەدایە و ئەو عەقڵییەتەی ئێستای حوکمی عێراق دەکات عێراق بەرەو دکتاتۆرییەت دەبات و  ئەوەش قبوڵ ناکرێت و عێراق بەرەو ھەڵوەشانەوە دەبات، بۆیە پێویستە سەرکردایەتی کوردستان خۆی بۆ ئەو ئەگەر و پێشھاتانە ئامادە بکات کە دێنە پێشەوە، بۆئەوەی سوود لەو دەرفەتە وەربگرێت و سەربەخۆیی کوردستان رابگەیەنێت. ئێستاش لەگەڵ ئەو گۆڕانکارییانەی ڕۆژهەڵاتی ناویین کات گونجاوە کە بەو ئاراستەیەدا کاربکەین.
سەمای بالێ
ئەمانەش ببینە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:بالێ
کۆندۆم
وێنۆک|کۆندۆمێکی نیوەکراوەی پیاوانە کۆندۆم، کاندۆم یان کاپوت پۆشەنێکی ناسکی پلاستیکییە، کاتی سێکسی ژن و پیاو، بۆ پێشگری لە سکپڕی نەخوازیاو یان نەخۆشی جنسی، کۆندۆم یەکێکە لە چەندین کەرەسەی بەرگری کردن لە سکپڕی کە ناھێڵێت ئەندامی زایەندی نێرینە لەگەڵ تەڕایی ناو  ئەندامی زاوزێی مێینەدا  لێک بدرێن.
جۆرەکان
thumb|left|کۆندۆمێکی ژنانە
چۆنیەتی بەکارھێنانی کۆندۆمی پیاوانە
نابێت کۆندۆمی پیاوانە بە ماددە چەورەکان (وەک وازڵین) چەور بکرێت لەبەر ئەوەی ئەم ماددانە ئەبنە ھۆی زیان گەیشتن بە کۆندۆمەکە و لەدەسچوونی تایبەتمەندی بەرگریکەری لە زگپڕی. بۆ چەور کردن و خز کردنی کۆندۆم باشتر وایە لە ژێل گەلێکی رەوانکەر و خزکەر وەک (لۆبریکانت)، کە لە سەر بنەمای ئاوی سروشتی درووست کراوە کەڵک وەربگیرێت، ئەم ژێلە لە دەرمانخانەکان دەس دەکەوێ.
سوود وەرگرتن لە کۆندۆم لە لەشفرۆشیدا
لەبەر مەترسی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیە جنسیەکان، خانەکانی لەشفرۆشی و لەشفرۆشەکان بەکارھێنەرە سەرەکیەکانی کۆندۆمن. لە وڵاتی چین لەو شارانە کە رادەی لەشفرۆشی لە ئاستێکی بەرزدایە، دەزگایەکی خۆکار و ئۆتۆماتیکی فرۆشتنی کۆندۆم لە شەقامەکان داندراوە بۆ ئەو کەسانەی وا ھەڵسوکەوتی مەترسیداریان ھەیە (لەشفرۆشەکان یان ھەر کەسێکی تر کە پێوەندی سێکسی لەگەڵ کەسی غەوارەدا ھەیە).
سەرچاوەکان
پۆل:ئەیدز پۆل:کێر پۆل:کۆندۆمەکان پۆل:تەندروستی سێکسی پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
بڕیارنامەی ٦٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ قوبرس
پیتەر ھیگز
200px|وێنۆک|چەپ|پیتەر ھیگز پیتەر ھیگز ، لەدایکبووی ٢٩ی ئایاری ١٩٢٩) فیزیکزانێکی بیردۆزیی بریتانی و وەرگری خەڵاتی نۆبێل و پرۆفیسۆرە لە زانکۆی ئێدینبرە. ھیگز لە ساڵی ٢٠١٣ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.
ئیڤانیچ-گراد
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
فەقرەقا
پێناسەی کۆشک و بنیاتمانی قەبرەکە
بنیاتمانی گڵکۆی فەقرەقا پێک­ھاتووە لە بەر ھەیوانێک لە پێشەوە و وەتاغی لە پشتەوە. کە قەبرەکان لەوێدان. ئەم گڵکۆیە تەنیا وێنەیەکە لە قەبرەشاخ کە تا ئێستا لە ئێران دۆزراوەتەوە و دیوی دەرەوە و ژورەوەی کۆڵەکەی ھەیە و ھیچی بە بەرەوە ھەڵنەچندراوە. کۆڵەکەکانی دیوی دەرەوەی گڵکۆکە لەسەر شاخێکی رێککراو داندراوە کە بەرزایی ئەم شاخە ٤.٧٠ میترە و رێک بەقەد باری پانی دەرەوەی گڵکۆکەیە. چوار دەوری ئەم ھەیوانە لاشیپانێکی ھەیە ٢٢ سانت پانە و ئەو سەراوسەریشی دەچێتەوە سەر سەکۆی دوو پێپلیکانی بەر ھەیوانەکە.
ڕیخۆڵەکوێرە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆئەندامی ھەرس
دار
سەرچاوەکان
پۆل:ڕوەکەکان پۆل:دارەکان