cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ
سەرچاوەکان
پۆل:تاڤگەکانی کوردستان پۆل:تاڤگەکانی عێراق پۆل:شوێنەکانی ھەولێر پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان
ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ
ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ (ئینگلیزی: Alternative Metal ھەروەھا ناسراوە بە ئاڵت مێتاڵ یاخود ھارد ئاڵتەرنەتڤ) لقێکە لە مۆسیقای ڕۆک کە پێکھاتووە لە تێکەڵکردنی ھێڤی مێتاڵ (یاخود مێتاڵ) و ئاڵتەرنەتڤ ڕۆک. ئەو جۆرە گروپانەی کە ئەم شێوازی مۆسیقایە بەکاردەھێنن ناسراون بە بەکارھێنانی گیتاری کارەبایی و دەنگی میلۆدی و ھەندێک جار بەکارھێنانی دەنگی گڕ بە تێکەڵ کردنی لەگەڵ جۆرە مۆسیقایەک کە بە گشتی یان بە مێتاڵ ناسراوە یان بە ڕۆک. ئەم جۆرە مۆسیقایە بە مۆسیقایەکی بەھێز ناودەبرێت و لە ئێستادا بەناوبانگترین چەشنی مۆسیقایە لە وڵاتە ڕۆژئاواییەکان.
سافیی ھیرانی
وێنۆک|پەیکەری سافیی هیرانی سافیی ھیرانی یان سافی (صافی) (لەدایکبووی ١٨٧٣ – مردووی ١٩٤٢) ناوی تەواوی مستەفای کوڕی عەبدوڵڵایە. شاعیرێکی کورد بوو. سافی لە ساڵی ١٨٧٣ لە گوندی ھیرانی سەر بە قەزای شەقڵاوە لەدایک بووە و لە ڕێکەوتی ١٢ی شوباتی ١٩٤٢ مردووە. ھۆنراوەی بە ھەر چوار زمانی کوردی، عەرەبی، فارسی و تورکی نووسیوە. عەبدوڵڵای باوکی سافی کوڕی عەلی کوڕی مستەفا کوڕی عەبدولڵا کوڕی شێخ سولەیمانی ھیرانییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٣ پۆل:مردووانی ١٩٤٢
شۆڕەبی
ناو
ناوی دارەکە، واتە شۆڕەبی و شەنگەبی، لە پەلە شۆڕبووەوەکانییەوە وەرگیراوە. لانیکەم لە سەدەی نۆزدە و بیستەمەوە وشەکە لە کوردیدا باو بووە. بۆ نموونە حەمدی لە شیعرێکدا دەڵێت:
بڕیارنامەی ٩٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:لیبێریا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبێریا
شێخ عەبدولڕەحمانی‌ تاڵەبانی
نموونەی ھۆنراوەی فارسی
ئەم شێعرە فارسییە لە نموونەی ھۆنراوەکانییە:
ڕیچارد فاینمان
خێزان
فەینمان سێ ژنی ھیناوە لەو ماوەیەی تەمەنیدا ئەوانیش Arline Greenbaum (١٩٤١ تاکوو ١٩٤٥ بەیەکەوەبوون) وە دووەمییان ماری لویز بێڵ (Mary Louise Bell) لەساڵانی (١٩٥٢ تاکوو ١٩٥٦ هاوسەری یەکبوونە) وە سێیەمییان (Gweneth Howarth) کە لەساڵی ١٩٦٠ هاوسەرگیرییان کرد تاکوو مردنی لەساڵی ١٩٨٨. ڕیچارد خاوەنی دوو منداڵبوو کە یەکەم منداڵی بە ناوی Carl لە ساڵی ١٩٦٢ لە دایک بوو وە دووەمییان منداڵیش بە ناوی Michelle وە ئەویش لە ساڵی ١٩٦٨ لە دایکبووە
سیمفۆنیک مێتاڵ
سەرچاوە
پۆل:مۆسیقای ئەورووپی پۆل:چەشنەکانی ھێڤی مێتاڵ
پارێزگای کەرکووک
پیشەسازی نەوت
بە بەرھەمھێنانی نەوت بەناوبانگە، بەو پێیەی شەش کێڵگەی نەوتی تێدایە، گەورەترینیان لە شاری کەرکووکە، کە یەدەگی نەوتی نزیکەی ١٣ ملیار بەرمیلە. نەوتی باکوور لە ڕێگەی بۆری نەوتی باکوورەوە ھەناردەی بەندەری جەیھانی تورکیا دەکرێت.
جوگرافیا
پارێزگای کەرکووک ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای ھەولێر و پارێزگای سەلاحەددین و پارێزگای سلێمانی. لە ساڵی ١٩٤٧ پارێزگای کەرکووک بە ڕووبەری ٢٠٣٥٥ کیلۆمەتر دووجا لە ڕووی ئیدارییەوە بەسەر قەزای چەمچەماڵ و قەزای داقووق و قەزای کەرکووک و قەزای کفری دابەشکرا. لە ساڵی ١٩٦٢ دا دابەشکردنی خاکی پارێزگاکە گۆڕدرا و ئێستا لە قەزاکانی چەمچەماڵ و حەویجە و کەرکووک و کفری و توزخورماتوو پێکھاتبوو. لە ساڵی ١٩٧٠ەوە دەست پێدەکات، ھەندێک قەزا لە بازنەی کەرکووک دابڕێنران و پەیوەست بوون بە پارێزگاکانی دراوسێ. لە ساڵی ١٩٧٥ قەزای چەمچەماڵ و قەزای کەلار لە پارێزگای کەرکووک جیاکرانەوە و بە پارێزگای سلێمانی بەسترانەوە و قەزای کفری بە پارێزگای دیالە و قەزای دووزخورماتوو بە پارێزگای سەلاحەددین یەکتریان گرتەوە. لە ساڵی ١٩٩٧دا خاکی پارێزگای کەرکووک بە شێوەیەکی بەرچاو کەمکرایەوە بۆ ٩٦٧٩ کیلۆمەتر دووجا، ئێستا ڕووبەری پارێزگاکە ١٠٢٨٢ کیلۆمەتر دووجایە، ناوەندی ئیداری شاری کەرکووکە.
سەرچاوەکان
* پۆل:پارێزگاکانی کوردستان پۆل:پارێزگاکانی عێراق پۆل:پارێزگاکانی باشووری کوردستان
بڕیارنامەی ٩٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
ئەم بڕیارە ڕێخۆشکەر بوو بۆ فرۆشتنی نەوتی عێراق بۆ گۆڕینەوەی بە یارمەتی مرۆیی بۆ خەڵکی عێراق کە دواتر بە بڕیاری نەوت بەرامبەر خۆراک ناسرا.
ئوسامە کوڕی زەید
ژیانی سەرەتایی
بەم شێوەیە ئوسامە لە خێزانێکدا لەدایک بووە کە پەیوەندییەکی بەهێزی لەگەڵ پێغەمبەردا هەبووە و هەردوو دایک و باوکی لە کۆمەڵگەی سەرەتایی موسڵمانەکاندا دیار بوون. خێزانەکەی لەگەڵ پێغەمبەر کۆچیان کرد بۆ مەدینە بۆ ئەوەی لە بتپەرستی ئایینی قوڕەیش لە مەککە ڕزگاریان بێت.
ڕۆبێرت ھوک
سەرەتای ژیانی
وا دیارە کە ھۆک یەکێک بووە لەو کۆمەڵە قوتابییەی کە بوسبای وانەی پێیان دەدا سەرەڕای ڕاپەڕاندنی کاری سەرەکی قوتابخانەکە. بەگوێرەی گێڕانەوە تازەکان، بوسبای زۆر لە قوتابخانە نەبینراوە، بەڵام ئەمە بۆ خەڵکانی دیکەش کە لە شێوەی ئەو پۆستەدا بوونە ڕاستە. بوسبای لایەنگرێکی سیستەمی پاشایانەی ڕاستگۆ و چاڵاک بوو (لە ساڵیادی سەربڕینی پاشا وایکرد کە لە قوتابخانەی خۆی ئەو یادە زیندوو بکرێتەوە) و بە ھەموو شێوییەک ھەوڵی ھێشتنەوەی ڕۆحی لێکۆڵینەوەی زانستی دەدا کە لە سەردەمی کارۆلاین ئینگلاند دەستی بە گەشەکردن کردبوو، بەڵام ئەم ھەوڵە ناکۆک بوو لەگەڵ ئەو ڕێنمایییە کە لە بایبڵەوە ھاتبوون و دەسەڵاتی (پرۆتێکتۆرەیت) ی ئەوکاتی ئینگڵتەڕا داکۆکی لێدەکرد. بۆچوونی بوسبای و ئەو قوتابیانەی کە ھەڵیبژاردبوون بۆ وانە پێ وتنەوە وابوو کە کلێسەی (ئەنگلیکان) سەرچاوەیەک بوو بۆ پشتگیری لێکۆڵینەوەو خوێندنی زانستی لە دروستکراوەکانی خودا و ئەوانەش خەریکی ئەو کارەن لەلایەن خواوە چارەنووسیان دانراوە کە لە بوونەوەرو دروستکراوی خوا بکۆڵنەوەو، کاری قەشەییش بریتییە لە ڕوونکرنەوەی ئەوە بۆ ئەو کەسانەی کە ئەو توانایییەیان نییە. لە نموونەی ئەو کەسانەش جۆرج ھۆپەر بوو کە قەشەی شاری باث و وێڵز بوو، کە بوسبای بە باشترین لێکۆڵەر و پیاو ماقوڵ ناوی دەبرد. ھەروەھا دایوت کە ھۆپەر لە باشترین و تەواوترین قەشەیە کە تا ئەوکات لە قوتابخانەی ویست مینیستەر خوێندنی تەواو کردبێت.
وەنەوشە
وەنەوشە لە وێژەی کوردیدا
نالی دەڵێت:
بژاردە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وشە سیاسییەکان پۆل:باری کۆمەڵایەتی
ئادەم
ئایینی ئیسلام
بە پێی ئایینی ئیسلام ئادەم یەکەمین مرۆڤە و باوکی مرۆڤایەتییە، یەکەم پێغەمبەرە کە ئامۆژگاری نەوەکانی خۆی کردووە، خێزانەکەشی ناوی حەوایە و حەوا دایکی مرۆڤایەتییە، ئادەم لە قورئاندا بەسەرھاتی زۆرە کە چۆن خودای گەورە ئادەم دروست دەکات، ئادەم چۆن دەژی.
ئادەم لە قورئاندا
بەپێی قورئان و باوەڕی موسوڵمانان بێت، سەرەتا خودا بە فریشتەكانی ڕاگەیاند كەوا ئادەم و نەوەكانی لەسەر زەویدا بەدی دەھێنێت و بەدەسەڵات و بەتواناش ئەبن، ھەروەھا ‌كۆشش ئەكەن و لە خێروبێری ناو زەوی دەرئەھێنن و بە ھەموو شوێنێكی زەویدا بڵاودەبنەوە. خودا فریشتەكانی بە خوداپه‌رستی له‌پێش ئاده‌م به‌‌دیھێناوه ‌و له‌ گووناهـ و تاوان و سه‌رپێچی پاراستوونی. ھەروەھا به‌خشش و خۆشه‌ویستیی زۆری پێ به‌خشیوون، پشتیوانی و ڕێنموێنیشی بۆ فه‌رمانبه‌رێكردنی خۆی كردوون. به‌ڵام لەبەر ئەوەی خودا ئادەم و نه‌وه‌كانی له‌ ھه‌ڵه‌ و گوناح نه‌پاراستووه‌، بۆیه‌ فریشته‌كان ترسان له‌وه‌ی وه‌ک چۆن خۆیان ئاسمانیان به‌ خواپه‌رستی و به‌زه‌یی و خاوێنی ئاوادان كردۆته‌وه‌، نه‌وه‌كانی‌ ئاده‌م سه‌رپێچی و كه‌موكورتی بكه‌ن و نه‌توانن وه‌ک فریشته‌كان سه‌ر زه‌وی به‌ خوداپه‌رستی ئاوه‌دان بكه‌نه‌وه‌. دیسان بەپێی باوەڕی ئیسلام، فریشته‌كان وایان ئه‌زانی خۆیان له‌ نه‌وه‌ی ئاده‌م باشترن، بۆیه‌ له‌ لای خودا پاكانه‌ی خۆیان كرد و به‌ خودایان گووت: "چۆن كه‌سی تر دروست ئه‌كه‌ى له‌كاتێكدا ئێمه‌ به‌دڵسۆزییه‌وه‌ پاكی و بێگه‌ردیت بۆ دائه‌نێین و سوپاست ئه‌كه‌ین و ناوت به‌پیرۆز ڕائەگرین، كەچی ئەوانەی سەر زەوی بەتاوانكردن سه‌ر زه‌وی خراپ ئەكەن و بەھۆی سوود و قازانجی دونیاوە جیاوازی ئەكەوێتە نێوانیان و ئەوكاتەش خوێنی زۆر دەڕێژن و گیانی پاک و بێتاوان ئەكوژن"
سەرچاوەکان
پۆل:ئادەم و حەوا پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون پۆل:دامەزرێنەرانی ئایینەکان پۆل:پێغەمبەران لە ئایینی درۆز
ئەنفلۆنزای پەلەوەر
نیشانەکانی ئەم پەتایە
لە مرۆڤدا لە یەک چونێکی زۆر ھەیە لە نێوان نیشانەکانی تووشبوون بە ئەنفلەوەنزای باڵندە و جۆرەکانی تری ئەنفلەوەنزای، لەوانەش تا (واتە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی) و کۆخە و ھەوکردنی قورگ و ئازار لە ماسولکەکان و لەگەڵ بەرەوپێشچوونی نەخۆشییەکە گرفتی تەنگە نەفەسی و ھەوکردنی سییەکانیشی لێ دەکەوێتەوە؛ و بەھێزی تووشبوون بەم پەتایە دەگەڕێتەوە بۆ چۆنییەتی کۆئەندامی بەرگری لە یەکێکەوە بۆ یەکێکی تر و تووشبوونی لەو ەوپێش؛ و نیشانەکانی ئەنفلەوەنزای باڵندە لەسەر پەلەوەر دەگەڕێتەوە بۆ تووشبوون لە ڤایرۆس بە ڕێژەیەکی نزم (Low pathogenic virus/LPV) کە تێیدا پەری پەلەوەر بڵاو دەبێت (فش دەبێت) و و بەرھەمھێنانی لە ھێلکە کەم دەبێتەوە بەڵام تووشبوون بە ڤاپیرۆس بەڕێژەیەکی بەرز (Highly pathogenic virus/HPV) کە زۆر مەترسی دار دەبێتە ھۆی: - ئەستوور بوونی سەر و پۆپیتەو قاچەکانی باڵندەکە - تەمبەڵی وکەم خواردن - دەرکەوتنی پەڵەی ڕەنگ ئەرخەوانی بەلای ڕەنگی شین لەسەر پۆپیتە - ھاتنە خوارەوەی چڵم لە کونە لووتەکانی - کەم بوونەوەی بەرھەمھێنانی ھێلکە و بەرھەمھێنانی ھێلکەی بێ پەڵکی دەرەوە و بە قەبارە و شێوە جیاواز. -پەتایەکە زۆر بە زووی بڵاو دەبێتەوە ودەبێتە ھۆی مردنی ژمارەیەکی زۆر لە پەلەوەر.
کاربۆن مۆنۆکسید
بەستەرە دەرەکییەکان
*
ئەنفلۆنزای پەلەوەر
خۆپاراستنی ئادەمیزاد لەم پەتایە
ھیچ بەڵگەیەک نییە کە کەس تووشی ئەم پەتایە بوبێت لە ڕێگای خواردنی گۆشتی مریشک.
· ھێلکە کە گەیشتە ماڵەوە زۆر بە باشی بە ئاو و تایت بشۆرێتەوە.
· کوڵانی ھێلکە بە تەواوی و سوورکردنەوەی ھێلکە لە ناو ڕۆن زۆر بە چاکی و نابێ بە ھیچ جۆرێک ھێلکەی دەڵەمە بخۆین.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنفلۆنزای پەلەوەر
ستیڤ ھارڤی
برۆدرێک ستیڤن ھارڤی (لەدایکبووی ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٥٧) کەسایەتی تەلەڤیزیۆنی، ئەکتەر، نووسەر، بازرگان، کۆمیدیاکاری پێشوو، خاوەنی بەرنامەکانی بەرنامەی بەیانیانی ستیڤ ھارڤی، فاملی فیود، ناودارەکانی فاملی فیود، پێشبرکێی مس یونیڤێرس، فاملی فیودی ئەفریقا، وە بەرنامەکانی تر کەم بەم زووانە دێن وەک Judge Steve Harvey
مەکتەبی قورئان
مەکتەبی قورئان، یان مەکتەب قورئان، کۆمەڵێک قوتابخانەی دینی بوون کە لە ناوچە سوننەنشینەکانی ئێران، پێش لە شۆڕشی گەلانی ئێران، لە سەر دەستی ئەحمەدی موفتی زادە دامەزرا.
سەرچاوە
[ http://maktabquran.org| ماڵپە‌ڕی فە‌رمی مە‌کتە‌ب قورئان]
فەیسەڵی یەکەم
ژیاننامە
لە ساڵی ١٨٩٦ لەسەر داوای عەبدالحمیدی دووەمی سوڵتانی عوسمانییەکان شا فەیسڵی یەکەم لەگەڵ باوکی ڕۆشتووە بۆ ئەستانەی پایتەختی عوسمانییەکان و ھەر لەوێش فێری زمانەکانی تورکی و ئینگلیزی و فەڕەنسی بووە، باوکیشی فێری خوێندنەوەی قورئانی پیرۆزی کردووە.
لە ساڵی ١٩١٨ بەسەرکردایەتی شا فەیسەڵ ھێزەکانی سووپای عەرەبی چونە خاکی سووریاوە و دەستبەجێ سوپای عوسمانی سووریای بەجێھێشتوو و بەگەرمی لەلایەن میلەت و ھێزە سەربازییەکانەوە پێشوازی لە شا فەیسەڵ کراوە و تێکڕای گەڵ پشتگیری خۆیان بۆ ئەو شۆڕشە دەربڕی.
شا فەیسەڵیش دامەزراندنی حکوومەتێکی عەرەبی لە دیمەشق ڕاگەیاند، لە ٨ مارسی ساڵی ١٩٢٠ کۆنگرەی گشتی سووریا سەربەخۆیی سووریایی لەژێر ناونیشانی شانشینی سووریایی عەرەبی ڕاگەیاند و شازادە فەیسەڵیش کرا بە شای سووریا، بەڵام لە ڕۆژی ٢٤ ھەمان مانگ فەڕەنسا ھێرشی کردە سەر سووریا و دیمەشقیان داگیرکرد و شا فەیسەڵیش دیمەشقی بەجێھێشت و گەیشتە لەندەن و شانشینی سووریا کۆتایی پێھات.
تووفەرەنگی
سەرچاوەکان
پۆل:میوەکان
دانیێل ماکسیمە
دانیێل ماکسیمە ڕۆماننووس، شاعیر و وتارنووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
دوا ئاڕاستە
فیلمێکی ھۆلیوودە وترسناکە و لەو فیلمانەیە کەنابێت کەسانی خوار تەمەنی گەورە بوون تەماشای بکەن، فیلمەکەش ڕووداوەکانی بەوشێوەیە دەست پێ دەکات کاتێک مێرمنداڵێک ئاگاداری ھاوڕێکانی دەکات کەوا ئاگایان لەخۆیان بێت لە پێکدادانی سەیارەکەیان، چونکە دەبێتە ھۆی کوشتنیان بەشێوەیەکی خراپ. جێی سەرنجە ئەم ئاگادارکردنەوەیە سەرەتایەکە بۆ یەکبەیەک کوشتنیان نەوەک ڕزگار بوون … فیلمەکە لەدەرھێنانی «دێڤد ئارِ» و پاڵەوانانی فیلمەکەش: (بۆبی کامبۆ، چانتڵ ڤانسانتن، نیک زانۆ، ھالی وێب، میکلتی ویلسۆن، کریستا ئیلین...)
٤٣٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ھەرمێ
ھەرمێ لەگەڵ ئەوەی شیرینە، بەڵام شیرینەکەی ھیچ زیانێک بۆ ئەوانەی کە نەخۆشی شەکرەیان ھەیە ناگەیەنێت، ھەرمێ کۆلسترۆل کەم دەکاتەوە. ھەروەھا بۆ پاڵاوتنی خوێن و راگرتنی زەختی خوێن باشە. ھەرمێ بە ئاسانی ھەرس دەکرێ، بەشێک لە ھەرمێ کە ھەرس ناکرێ و رەقە، بۆ خاوێن کردنەوەی ریخۆڵەکە بەسوودە و گشت مادە زیادەکان لادەبات. ھەرمێ بۆ دەرمانی سینگ زۆر بە سوودە، گەر ھەندێک تفت بێ بۆ سینگ باشە. پێستی ھەرمێ زیاترین ڤیتامینەکانی لەخۆیدا کۆکردوونەتەوە، ھەربۆیە ھیچ کاتێک ھەرمێ سپی مەکەن و بە پێستەوە بیخۆن. ھەرمێ بۆ جوانکردنی پێست بە سوودە، لە بەھێزکردنی زەیندا کاریگەری زۆری ھەیە.
سوود و پێکھاتەکان
ھەرمێ دەوڵەمەندە بە بڕێکی زۆر ڕیشاڵ ھەروەھا لە پێکھاتەکەیدا  ڤیتامینەکانی A،C،K،B2،B3،B6و کانزاکانی وەک کالسیۆم و پۆتاسیۆم و مەگنسیۆم و مەنگەنیز ھەیە.
زانکۆی سەڵاحەدین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەولێر پۆل:شوێنەکانی ھەولێر پۆل:زانکۆی سەلاحەدین پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٦٨ لە عێراق پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ھەولێر پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩٦٨ پۆل:زانکۆ کوردیەکان
لین تانزھوان
ناسراو بە پیاوی دار یان پیاوی مەرجان، چونکە تووشی نەخۆشییەکی پێستی سەیر ببو و بەمەش گشت جەستەی لە شێوەی دار یان مەرجانەکانی ناو دەریا دەردەکەوت. دوای چەندەھا کاری چارەسەری کەچی ھەوڵەکان بێ سوود بوون، لە ساڵێ ٢٠٠٩ بە چەندین چارەسەری سرووشتی و تایبەتی توانرا چارەسەر بکرێت.
دانیێل دەی لێویس
دەی لێویس یەکێکە لەو ئەکتەرانەی زۆرترین خەڵاتی گرینگی بردووەتەوە، لەنێویاندا سێ جار خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر کە تاکە ئەکتەری نێریشە توانیبێتێ ئەم ڕیکۆردە تۆماربکات (جاک نیکڵسن و واڵتەر برێنانیش خاوەنی سێ ئۆسکارن بەڵام ھەرسێکی بۆ باشترین ئەکتەر نییە)، بۆ ھەریەکە لە ڕۆڵەکانی کریستی بڕاون لە فیلمی (My Left Foot) لە ساڵی ١٩٨٩، و ڕۆڵی دانیێل پلەیڤیو لە فیلمی (There Will Be Blood) لە ساڵی ٢٠٠٧، و گرینگترین ڕۆڵی ژیانی پیشگەریشی کە ڕۆڵی سەرکردەی پێشووی ئەمریکا ئەبراھام لینکۆلنە لە فیلمی (Lincoln)،  لە ساڵی ٢٠١٢. ھەروەھا توانیویەتی چوار خەڵاتی بافتا بباتەوە لەگەڵ دوو خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب و سێ خەڵاتی (کریکتز چۆیس - ھەڵبژاردەی ڕەخنەگران)، لە ساڵی ٢٠١٤ دا ڕێزدار کرا و نازناوی (سێر - بەڕێز)ی خرایە سەر ناوەکەی بەھۆی خزمەتەکانی بۆ شانۆ و فیلم.
داگرتنی مۆسیقا
داگرتنی مۆسیقا پێکھاتووە لە گواستنەوەی مۆسیقا لە ئینتەرنێتەوە بۆ سەر ئامێرێکی وەک تەلەفۆنی زیرەک یان ئێم پی ٣، بۆ گوێگرتن. ئەم دەستەواژەیە داگرتنی مۆسیقا بە یاسایی و نایاساییش دەگرێتەوە.
ئێوارەیە (ئەلبوم)
گۆرانییەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ناسر ڕەزازی پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠١٠ پۆل:ئەلبومە کوردییەکان
تیێرنۆ مۆنێنێمبۆ
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
ژان ئیشۆنو
ژان ئیشۆنو ڕۆماننووس و ڕۆژنامەوانی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ئاسیاسێڵ
سەرچاوەکان
پۆل:باشووری کوردستان پۆل:کۆمپانیاکانی تۆڕی مۆبایل لە عێراق
بان کی موون
پۆل:زیندووان پۆل:وەزیرانی حکوومەتی کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:وەزیرانی دەرەوەی کۆریای باشوور پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی سێئول پۆل:دیپلۆماتکارانی کۆریای باشوور
ئێدوارد نۆرتن
thumb|ئێدوارد لە ساڵی ٢٠١٢ ئێدوارد هاریسن نۆرتن  (بە ئینگلیزی: Edward Norton) (لەدایکبووی ١٨ی ئابی ١٩٦٩) ئەکتەرێکی ئەمەریکییە. تاکوو ئێستا سێ جار پاڵێوراو کراوە بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ هەریەکە لە فیلمەکانی (Priman Fear), (American History X , (Birdman)، لە دیارترین ڕۆڵەکانی ئەم ئەکتەرە بریتین لەFight Club) ، Kingdom of Heaven) ،(THe Illusiont) ،(The Score). هەروەها ئێدوارد ڕۆڵی هوڵکی بینیوە لە فیلمی (The Incredible Hulk) لەساڵی ٢٠٠٨. ئێدوارد یەکێکە لەو ئەکتەرانەی پارەیەکی هەمیشەیی دەدات بە ڕێکخراوە خێرخوازییەکان و هەروەها ئەندامە لە یەکێتیی پاراستنی ئاژەڵان.
گەرمبوونی زەوی
چارەسەر
فڕۆکەکان بڕێکی زۆر سووتەمەنی بەبەردبوو دەسووتێنن و بڕێکی زۆر گازی گەرمکەر دروست دەکەن. 5-بەفیڕۆنەدانی خواردن
پاتریک ڕووژیێرس
پاتریک رووژیێرس نووسەر و ڕۆژنامەوانی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
گەرمبوونی زەوی
چارەسەر
ئەگەر پلانتان هەیە ئۆتۆمبێلێک بکڕن، ڕەچاوی سەرچاوەی وزەکەی بکەن 9-هەڵبژاردنی بەرهەمی ژینگەدۆست
ئەو وڵاتانەی زۆرترین گازی گەرمکەر بەرهەم دەهێنن
ئیندۆنیزیا: 615ملیۆن تەن ئۆکسیدی کاربۆن.
گوێز
زیانەکانی گوێز
کەسانی قەڵەو نابێ بیخۆن چونکوو رێژەی مادەی چەوری تێیدا زۆرە. رۆژانە تەنیا ٥ گوێز بخۆن چونکوو خواردنی زۆری گوێز کاریگەری نەرێنی ھەیە لەسەر تەندروستی مرۆڤ.
ئەلبەرت ئاینشتاین
لە خوێندنگە
لە خوێندنگە، ئەلبێرت، تەنھا قوتابییەک بوو کە جوولەکە بێت، لە نێوان ھەموو قوتابییەکانی تر کە کاتۆلیک بوون. ئەلبێرت زیاتر حەزی لە زانستە سروشتییەکان بوو. دوای تەواوکردنی خوێندنی، بووە مامۆستا لە زانکۆیەکی ئەڵمانیا، پێش ئەوەی کۆچ بکات بۆ ئەمریکا و لە دەست نازییەکان ڕزگاری بێت، لە ساڵی ١٩٣٣دا.
مردن و دوای مردن
ئاینشتاین دەستێکی باڵای ھەبوو لە یارمەتیدانی دامەزراندنی زانکۆی عیبریی قودس، کە دواتر لە ساڵی ١٩٢٥ کرایەوە. ئەو ئەندام بوو لە ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی زانکۆکە. پێش دامەزاراندنی زانکۆکە، لە سەرەتای ساڵی ١٩٢١، لەلایەن زیندەکیمیاناس و سەرۆکی ڕێکخراوی زایۆنستی جیھان حایم وایزمان داوای یارمەتی لێکرا بۆ کۆکردنەوەی پارە بۆ دروستکردنی زانکۆکە. ھەروەھا ئەو چەندین پێشنیازی پێشکەشکرد بۆ پرۆگرامی زانکۆکە لە سەرەتادا.
لە کاتی توێکاری جەستەکەی لە زانکۆی پرێنستن، تۆماس ستۆلتس ھارڤی، مێشکی ئاینشتاینی پاراست لای خۆی بێ ئەوەی خێزانەکەی ڕێگەی پێبدەن، بە ھیوای ئەوەی زانستی دەمارزانی لە داھاتوو بتوانن وەڵامی ئەوە بدەنەوە چی وایکردوە کە ئاینشتاین ئاوا زیرەک بێت. پاشماوەکەی ئاینشتاین سوتێنراو و خۆڵەمێشەکەی لە شوێنێکی نەزانراو لەھەوادا پەرش و بڵاو کرایەوە.
زەید کوڕی سابت
سەرچاوە
پۆل:مردووانی ٦٦٠ پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٦١٠ پۆل:ھاوەڵەکان
مەرقەد
مەرقەد (Merqed، بە فارسی: مرقد) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٧ کەس لە ٨ بنەماڵەدا بووە.
لیتۆ
لە میتۆلۆژیای یۆنانی، لێتۆ دایکی ئەپۆلۆ و ئارتمیسە. کچەکەی( تایتانس کۆویس) و( فەیبی) و خوشکی (ئەستیریایە).
جەیمز بۆند
ئەو کەسایەتییانەی کە ڕۆلی جەیمز بۆندیان بینیوە
تیمۆسی داڵتۆن (Timothy Dalton) ساڵانی (۱۹۸۷ - ۱۹۸۹)
پارێزگای سلێمانی
مەڵبەندەکانی فەرمانرەوای بابان پێش سلێمانی
بابانەکان پێش بونیادنانی سلێمانی مەڵبەندی حوکمرانیان لە چەند ناوچەیەک بووە، بەم شێوەیەی خوارەوە:
لیوای سلێمانی لەسەردەمی عوسمانیدا:(١٨٥١-١٩١٨)
ئەم پارێزگایە تا نیوەی سەدەی نۆزدەھەم خوودی میرنشینی بابان بوو لە سنووری ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا، ناوەندی ئەم میرنشینە سەرەتا لە قەڵاچوالان بوو. پاشان لە ساڵی (١١٩٩ک - ١٧٨٤ز)دا ئیبراھیم پاشای بابان فەرمانی دروستکردنی ناوەندێکی تازەی بۆ میرنشینەکەدا، پایتەختی گواستەوە بۆ شارە تازەکە و ناوینا سلێمانی، ئەم میرنشینە لە ساڵی ١٨٥١ز دا کۆتایی پێھات و بچووککرایەوە بۆ لیوا و لکێندرا بە ئەیالەتی شارەزوورەوە.
قۆناغی دووەم - لە نێوان ساڵانی(١٩٣٦ - ١٩٤٧)دا
وێنۆک|ناوەڕاست|450px|نەخشەی پارێزگای سلێمانی لە ساڵی ١٩٤٧دا
قۆناغی سێیەم - لە نێوان ساڵانی(١٩٧٧ - ١٩٨٦)دا
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی پارێزگای سلێمانی لە ساڵی ١٩٨٦دا
قەزاکانی پارێزگای سلێمانی
قەزای سلێمانی، قەزای ڕانیە، قەزای کەلار، قەزای چەمچەماڵ، قەزای پشدەر، قەزای سەید سادق، قەزای دووکان، قەزای شارەزوور، قەزای کفری، دەربەندیخان، قەزای پێنجوێن، قەزای شارباژێڕ، قەزای خانەقین، قەزای قەرەداغ و قەزای ماوەت
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای سلێمانی سلێمانی سلێمانی پۆل:پارێزگاکانی باشووری کوردستان پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان
باشوان
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
مزگەوتی گەورەی ئامەد
مزگەوتی گەورەی ئامەد (، ). پێشتر کڵێسای ست تۆماس کریستیان بوو، کەیەکێبووە لە کۆنترین کڵێساکانی مێژوو. لەئێستادا، مزگەوتی گەورەی ئامەد شوێنی ٥٠٠٠ نوێژکەری تیادا دەبێتەوە و توانای میوانداریکردنی ھەر چوار مەزھەبەکەی ئیسلامی ھەیە. مزگەوتەکە حەوشەیەکی ھەیە کە ٦٣ مەتر درێژە و ٣٠ مەتر پانە.
سەرچاوەکان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ئامەد پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی ئامەد پۆل:مزگەوتەکانی ئامەد
بڕبڕەداران
سەرچاوەکان
پۆل:بڕبڕەداران پۆل:گیانلەبەران
ئەکادیمیای کوردی
ئەکادیمیای کوردی (پێشتر ناوی کۆڕی زانیاری کورد و کۆڕی زانیاری کوردستان بووە) کۆڕێکە کە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دایمەزراندووە و بەپێی یاساکەی چاوگێکی باڵایە لە ھەموو شتێک کە پەیوەندی بە زمانی کوردی و شێوەزارەکانی و پاراستن و دەوڵەمەند کردنییەوە ھەبێت. ئەکادیمیای کوردی مەبەستی خۆی لە چالاکی گەیشتن بە زمانێکی یەکگرتووی فەرمیی کوردی ڕاگەیاندووە. بارەگای ئەکادیمیای کوردی لە شاری ھەولێرە.
پێکھاتەی ئەکادیمیا
ئەکادیمیای کوردی پێکھاتەوە لە ١٥ ئەندامی کارا و ١١ ئەندامی شکۆمەند (فەخری) و ١٥ ئەندامی یاریدەدەر.
خولی یەکەم
خولی یەکەمی ئەکادیمیا کە لە ٢٢ی ئابی ٢٠٠٧ ھەتا ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١١ بەردەوام بوو، ئەنجومەنی ئەکادیمیا بەم شێوەی خوارەوە بوو.
ماری شاژنی سکۆتلاند
کوژران
لە ١٥٦٧دا چەن نامە کە دەوترا بە دەستی ماری نووسراوە، پەیدا کراو لە دوای ناکۆکییەکانی ماری و دارنلی، ماری تاوانبار بە خەیانەت و دەسیسەی کوشتنی مێردەکەی کرا. ئەو لە سەر ئەم تاوانە دادگایی کرا و بە فەرمانی ئێلیزابێتی یەکەمی ئینگلستان کوژرا.
ژان-پیەر پۆچۆنی
ژان-پیەر پۆچۆنی نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
کرمانج عێزەت
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی سۆران پۆل:سیاسەتوانانی کورد
ڕافینیا دیاز
وەرزی ٢٠٢٠–٢١
لە ٥ تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، بە گرێبەستێک بۆ ماوەی چوار ساڵ چووە لیدس یونایتد کە بڕی گرێبەستەکە ئاشکرا نەکرا بەڵام ئاماژە بەوە دەکرا کە لە دەوروبەری ١٧ ملیۆن پاوەند دەبێت، یاخود ٢٠ ملیۆن یۆرۆ. لە ١٩ تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، یەکەم یاری خۆی کرد بۆ یانەکە کە لە نیوەی دووەم بەشدار بوو و یارییەکەیان ١–٠ دۆڕاند بە یانەی وۆڵڤەرھامپتۆن واندەرس. یەکەم یاری تەواوی کە لە سەرەتاوە بەشدار بێت لە یاریگای خۆیاندا بوو بەرامبەر ئەرسیناڵ لە ٢٢ تشرینی دووەمی ٢٠٢٠. لە ٢٨ تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ڕافینھا یەکەم گۆڵی بۆ لیدس تۆمار کرد لە بردنەوەیان لەدەرەوەی یاریگای خۆیان ١–٠ لە بەرامبەر ئیڤەرتۆن. ئەو گۆڵی بردنەوە بوو بەھۆی بەدەست ھێنانی یەکەم بردنەوەی لیدس لە پریمەرلیگدا کە تۆماری کردبێت لە یاریگای گۆدیسۆن پارک و یەکەم بردنەوەی خول لە ئیڤەرتۆن لەوەتای ساڵی ١٩٩٠. وەرزەکەی تەواو کرد بە تۆمارکردنی شەش گۆڵ، کە ھەموویان لە خولدا بوون.
کاشان
کاشان ناوەندی شارستانی کاشان و یەکێک لە شارەکانی پارێزگای ئەسفەھانی ئێرانە. ژمارەی دانیشتوانی کاشان بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ی زایینی، ٢٤٨،٧٨٩ کەسە. کاشان شارێکی خاوەن معماری تایبەتە و بە ھۆی بیناکان و باخەکانیەوە بەناوبانگە، ھەروەھا لە ئێراندا، کاشان بە ھۆی فەرشەکانیەوە بەناوبانگە.
قەڵای کومامۆتۆ
مێژوو
لە ١٨٧٧ لە سەردەمی کودەتای ساتسوما قەڵاکە ڕادەستکرا کودەتاچییەکان و بەشەکانی تری سووتێنران ھەرچۆنێک بێت ١٣ شوێن لە قەڵاکە بەسەلامەتی مابوونەوە، وەک شوێنێکی چاندی مێژوویی گرنگ ناسێنراوە لە ١٩٩٨ بۆ ٢٠٠٨ بنیادنانەوە بۆ قەڵاکە کرا کە زۆربەی شێوەی قەڵاکە کە بۆ سەدەی ١٧یەم دەگەڕانەوە بنیادنرانەوە
ئەحمەد تورک
thumb|ئەحمەد تورک ئەحمەد تورک (بە تورکی: Ahmet Türk) (١٩٤٢- )، سیاسەتڤان و پەرلەمانتارێکی کوردە لە ناوچەی دێرکی سەر بە شاری ماردین لە باکووری کوردستان لە دایکبووە. لە کاتی سەرژمێری و شۆرەتدانان لە لایەن فەرمانبەرانی دەوڵەتەوە شۆرەتی بنەماڵەکەیان کراوەتە تورک. سەرۆکی پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی (DTP) ە کە ٢١ ئەندامی لە پەرلەمانی تورکیا ھەیە، ھەروەھا سەرۆکی فراکسیۆنی ئەو پارتەیە لە پەرلەمانی تورکیا.
بڕیارنامەی ٩٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٤٣‌ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیاد
سەرچاوەکان
پۆل:ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیاد پۆل:وەرزشی ماڵدیڤ
وایت ھارت لەین
یانەی تۆتنھام ھۆتسپێر لە ساڵی ٢٠٠٨ی زاینیی بڕیاری دا یاریگایەکی نوێ بە ناوی NDP درووست بکا کە ٥٦٬٢٥٠ کەس لە خۆیدا جێ دەکاتەوە.
سپیکەمەرە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
٤٥٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئینستیتیوتی کەلەپووری کورد
ئینستیتیوتی کەلەپووری کورد ڕێکخراوەیێکی ناحکوومییە کە ئامانجی پێکھێنانی ئەرشیڤێکە لە کەلتوور و کەلەپووری زارەکی کوردستان (ھەموو کەمایەتی ئاینی و ڕەگەزی) بە مەبەستی تۆمارکردنی ناسنامەی نەتەوەی کورد و ھەموو کەمایەتییەکانی کوردستان کە مێژووی ھاوبەشیان لە کوردستاندا ھەیە. لە ساڵی ٢٠٠٣دا دامەزراوە و دوو بنکەی سەرەکی لە سلێمانی و دھۆک و نوێنەرایەتی لە کەرکووک و ھەر چوار پارچەی کوردستان ھەیە.
ئێسپێرانتۆ
تێبینی بکە وشەکان بە ۆ کۆتاییھاتوون، چونکە لە ئێسپێرانتۆ ھەموو ناوێک بە ۆ کۆتاییدێت.
ئینستیتیوتی کوردیی ئەستەمبوڵ
ئینستیتیوتی کوردیی ئەستەمبوڵ (Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê) لە ڕۆژی ١٨ی نیسانی ١٩٩٢ لە ئەستەمبوڵ دامەزراوە. ئامانجی لێکۆڵینەوە و کۆکردنەوە و بڵاوکردنەوەی زانیاری لە سەر مێژوو و چاند و ھونەر و زمانی کوردییە.
بڕیارنامەی ١٠٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٥٠ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
٤٥٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
نیشانەشکێنی ئەمریکی (فیلم)
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکان بەزمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە تەکساس لە ئەمریکا نمایش دەکرێن پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمەکان دەربارەی جەنگاوەرە دێریینەکان پۆل:فیلمەکانی جەنگی عێراق پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس پۆل:ئەو فیلمانەی لە تێکساس، ئەمریکا نمایش کراون
کەریماوا، بانە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
ئێدمۆند سپێنسەر
سەرچاوە
Durant, W. and Durant, A. (1989). “The Story of Civilization: Age of Reason Begins,” pp. 95–100, World Library, Inc., USA.
پاسکال گارنیێ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩
٤٥٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کۆخی حاجی کەریم
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
مووسا عەنتەر
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٠ پۆل:مردووانی ١٩٩٢ پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد پۆل:تیرۆرکراوانی کورد پۆل:ڕۆژنامەنووسە کوردە تیرۆرکراوەکان پۆل:کوردەکانی تورکیا پۆل:نووسەرانی تورک
ویجدان نەقیب
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم پۆل:مردووانی ٢٠١٦
جامباتیستا مارینۆ
جۆڤانی باتیستا مارینۆ یان جامباتیستا مارینۆ (بە ئیتالیایی: Giovan Battista Marino) شاعیر و نووسەری ئیتالیایی (١٥٦٩-١٦٢٥) و بەدیھێنەری حیماسەی ئەدۆنێیە کە سەبارەت بە ئادۆنەی ئەفسانەییە.
جان لۆرێنزۆ بێرنینی
جیان لۆرێنزۆ بێرنینی یان جۆڤانی لۆرێنزۆ بێرنینی (بە ئیتالیایی: Gian Lorenzo Bernini) پەیکەرتاش و شێوەکار و نژیاروانی بەناوبانگی ئیتالیاییە (١٥٩٨- ١٦٨٠) کە بۆ دەورەی پەنجا ساڵ بە گەورەتری تەلارسازی سەردەمی خۆی دەناسرا..
لاولاو
وێنۆک|لاولاو
لە شێعردا
پڕ پێچ و شکەن، خەم بەخەم و، حەڵقەکراوە
قانع دەڵێ: لاولاو پێچ ئەخوا بە کەبووتەری
سەرچاوە
گوڵنامەی کوردی
ناسان ئاکێ
کاروانی نێودەوڵەتی
ئاکێ نوێنەرایەتی هۆڵەندا کردووە لە هەموو ئاستەکانی لاوان لەو کاتەوەی لە ساڵی ٢٠٠٩ یەکەم یاری خۆی بۆ خوار ١٥ ساڵان ئەنجامداوە و بە گشتی ٥٤ یاری ئەنجامداوە. کاپتنی هەردوو ئاستەکانی خوار ١٧ ساڵان و خوار ١٩ ساڵان بووە. ئاکێ لە هەردوو پێکهاتەکە هەڵبژێردرا کە بوون بە پاڵەوانی پاڵەوانێتی ئەوروپی خوار ١٧ ساڵی ٢٠١١ و ٢٠١٢ لە سێربیا و سلۆڤینیا دوا بە دوای یەک.
خەڵاتەکان
چێڵسی
تاکەکەسی
لۆکە
سەرچاوە
پۆل:ڕوەکە ڕیشاڵییەکان پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
فان (فیلم)
چیڕۆکی فیلم
فیلمەکە باس لە ھەواداریکی سەرسەخت دەکات بەناوی گوراڤ کە ھەوادارێکی سەرسەختی ئاریان خانە و تەواوی ژیانی لەژێرکاریگەری و شێوازی ئەو ئەکتەرە سینەماییە بردۆتەسەر، ڕۆژێک بۆی دەرەخسێت ئەستێرەی سینەماییەکە ببینێت بەڵام لەکاتی یەکتربینین گوراڤ ئەو ھەستەی پێشووی بۆ ئەکتەرەکە نامێنێت چونکە ئەکتەرەکە ڕەتیدەکاتەوە ئەو جۆرە ھەوادارە سەرشێتییەی ھەبێت. لەسەرەنجامی ئەوەدا گوراڤ بڕیاردەدات تۆڵەی خۆی لە ئەکتەرەکە بکاتەوە. چونکە شێوەی گوراف، لەگەڵ ئاریان خان زۆۆر لێکەوە نزیکن، ئەوە دەبێتە ڕێگایەک کە گوراف بەھۆیەوە بتوانێت چەند کارێکی نابەجێ ئەنجامبدات، کەخەڵکی وادەزانن ئەوکەسە ئاریان خان، وەئەوکارانەی کە گوراڤ دەیکات وەکوو تۆڵەیەک وایە کەلە ئاریان خانی دەکاتەوە، لەکۆتاییدا ئاریان خان توڕەییەکی زۆۆری دەبێت لەبەرامبەر گوراڤ و ھەوڵی دۆزینەوەی دەدات، وەکاتێکیش دەیدۆزێتەوە، داوای لێدەکات کە بەژیانی خۆی بژیێت و واز لە ھەواداریێتی ئەو بێنێت. بەڵام گراڤ ئەوە ڕەت دەکاتەوە و خۆی لەسەربانی بیناییەک، فڕێدەداتە خوارەوە.
سای-ھەب
سای-ھەب بنکەدراوەیەکە کە ملیۆنەها توێژینەوەی زانستی و کتێب بە خۆڕایی پێشکەش دەکات، کە لە دەزگا فەرمییەکاندا بە بەرامبەر پارە دەفرۆشرێن، ماڵپەڕەکە پێشێلی یاساکانی مافی لەبەرگرتنەوە کردووە. سای هەب لە ساڵی ٢٠١١ لایەن ژنە توێژەری کازاخی ئەلێکساندرا ئیلباکیان دامەزراوە. ماڵپەڕەکە لە سەرتاسەریی جیهان سەردانیکەری هەیە. لە ئەیلوولی ٢٠١٩، خاوەنی ماڵپەڕەکە ڕایگەیاند کە ڕۆژانە ٤٠٠،٠٠٠ داواکاریی بۆ ماڵپەڕەکە دەچێت.
ژان ژاک ڕوسۆ
بە باوەڕی ڕوسۆ، گرێبەستی کۆمەڵایەتی دەتوانێ بنەماکانی ڕێنیشاندەری کۆمەڵگەیەکی دڵخواز دیاری بکا. لە ڕوانگەی ڕوسۆوە، ھەموو ئەو کۆمەڵگەیانەی ئێستا ھەن، گەندەڵن. کۆمەڵگەی گەندەڵ ھاووڵاتیی گەندەڵ بەرھەم دەھێنێ؛ واتە تاقمێک مرۆڤ بەرھەم دەھێنێ کە دەنگی ویژدانیان کپ کراوە. ڕوسۆ دەڵێ تەنیا دوو ڕێگە ھەیە ھەتا کۆمەڵێک تاکی چاک بخوڵقێندرێن: ڕێگەی یەکەم پەروەردەی ڕاستەقینەیە کە منداڵ لە کارتێکەریی خراپی کۆمەڵایەتی دەپارێزێ. ڕێگەی دووھەم ئەوەیە کە ھەموو کۆمەڵگە بگۆڕدرێ. ڕێگەی دووھەمی پێشنیارکراوی ڕوسۆ بووەتە ھۆی ئەوەی کە فەلسەفەی سیاسیی ڕوسۆ وەک بانگەوازێک بۆ شۆڕش بناسرێ. لە سەردەمی شؤڕشی فەرانسەدا قسەکانی ڕوسۆ وەک پاساوێک بۆ گۆڕانکاریی شۆڕشگێڕانە لە قەڵەم دەدرا و شۆڕشگێڕەکان ڕوسۆیان وەک فەیلەسووفی سیاسیی خۆیان دەناساند. بەڵام زۆر ڕوون نییە کە ئایا ڕوسۆ بە ڕاستی بانگەشە بۆ شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی دەکا یان نا چونکە ڕوسۆ بە گشتی، سەبارەت بە پێکھێنانی کۆمەڵگەیەکی چاک ڕەشبینە.
ویچر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس پۆل:زنجیرە دراما ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە ئەکشنە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٩ پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ پۆل:جادوو لە تەلەڤیزیۆندا
گیبرالتار
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو پۆل:یەکێتیی ئەورووپا پۆل:گیبرالتار پۆل:ئەورووپای ڕۆژاوا پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا پۆل:هەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا
گەزگەسک
گەزینی گەزنە‌
چەندین جۆری گەزنە‌ ھەیە و ھەمووشیان کوڵکێکیان بۆ گەستن ھەیە. بەناوبانگترین جۆری گەسک، جۆرە سروشتییەکەیەتی کە بە گەسکی ڕۆمی ناسراوە و، ئێش و ئازاری ئەم جۆرەشیان لە ھەموو جۆرەکانیتر بەسوێترە. پێوەدانی گەسک گەسک زۆر لە پێوەدانی خانە (Cell لە ڕاستیدا ئەمە چکۆلەترین بەشی زیندووی پێکھێنەری بنەمای ھەموو گیانلەبەرێکن کە ھەموو ھەستێکی زینەوەرییان تێدایە.)ی شاخەکانی شەقایەقی دەریایی دەچێ. لە ھەر خانەیەکی ئەم ڕووەکەدا پێچێکی وەک مەقاش ھەیە کە نووکەکەی زۆر تیژە و چووکەترین زەختی لێ کەوێ، بەرلا دەبێ. چزووی گەسک گەسک لە یەک خانووەکان پێکھاتوون و دیوارەکانی بە کورکێکی سیلیسی یان ئەندرید سیلیسیک Anhydride silicique داپۆشراون کە بە چووکترین ھەست کردن بەم کورکانەوە، مەقاشە نووک تیژەکان ئازاد دەبن و دەچن بە پێستی لەشدا. ئەو ماددەیەش کە گەسک گەسک دەیکاتە نێو لەش، شیلەیەکی تەندراوی زۆر تیژە کە دەبێتە ھۆی خورووی لە ڕادەبەدەر و ھێندێک جاریش شوێنەکەی دەپەڕمێ.
ئیمپراتۆر وو (ژاولیێ)
سەرچاوەکان
<references group="lower-alpha" />
ئەرەستوو
پەیوەندی نێوان فەلسەفە و پەروەردە لای ئەرەستوو
ئەرەستوو تێبنی ئەوەی کردووە کە سەرکەوتنی سیاسەتمەداران لە ھەوڵەکانیاندا لەسەر بوونی ئەو ماددە چاکە وەستاوە کە مامەڵەی لەگەڵدا دەکەن، واتە بوونی گەلێکی چاک بەمەش کار یەکەمی سیاسەتمەدار بووە بە ئامادەکردنی ھاووڵاتیان ئەرکی پەروەردەش پێگەیاندنی ئەم جۆرە کۆمەڵەیە لە ھاووڵاتیان.
ھاوڕێیەتی لای ئەرەستوو
ئەرەستوو ھاورێیەتی بۆ سێ بە شەوە پۆلین دەکرد:
دادپەروەری لای ئەرەستوو
دووەمین جیاکردنەوە پەیوەندی ھەیە بەو بابەتانەی (زەمینانەی) کە دادپەروەری تیا دەرکەوێ. دادپەروەری یان لە نێوان تاکەکاندایە، یان دەربارەی دامودەزگا گشتی و کۆمەڵایەتییەکانە، دادپەروەری بەشێکە لە فەزیلەت و چاکەی تاک و کاریگەری و دڵنیایی لەسەر کارو ڕەفتاری کەسەکان دادەنێ. لە ئاستی گشتی و دامەزراوەکانیشدا، دادپەروەری لە پێکھاتەی سەرەکی کۆمەڵگادا دەخرێتەڕوو، واتە لە نیھاد و زەمینەکانی کۆمەڵایەتی، ئابووری و سیاسی.
لۆرانس کۆسێ
لۆرانس کۆسێ ڕۆژنامەوان و ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
کێشکە
کێشکە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شۆڕش لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
گێتیی زیندەوەر
بەشەکانی کتێبەکە
٩_شتە بەردییەکان.
سەرچاوەکانی نووسەر
لە پاشکۆی کتێبەکەدا وێنەی ئەو شتانە دانراوە کەباس کراون ھەروەھا لەناوەرۆکی کتێب لەگەڵ باسی ھەر یەکەیان.
بڕیارنامەی ١٠١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠١٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٧ی ئەیلوولی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٧٤ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
مێژووی ڕاپەڕینی کورد
ناوەرۆک
سەرچاوەکانی نووسەر
١٢_یاداشت… ڕەفیق حیلمی
٢٠_ئەو شۆڕشانەی کە لە بارەی عێراقەوە دەرچوون
بڕیارنامەی ١٠١٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:لیبێریا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبێریا
سۆنام کاپوور
ژیانی تایبەتی
سۆنام کاپوور لەکاپوور کێمبەر لە مۆمبای لە دایکبوو و گەورە بوو ئەو کچی ئەکتەر ئەنیل کاپوورە و دایکی ناوی سونیتایە و خاوەنی دوو برایە. سۆنام زانستی سیاسیی و ئابووری تەواو کردووە لە زانکۆی خۆرھەلاتی لەندەن. سۆنام ھەریەک لە زمانەکانی ئینگلیزی و ھیندی و پەنجابی و ماراتی دەزانێت.
ڕوەک
ڕووەکەکانی کوردستان
پەلی سیاوەشان چەمە سیاوڵە، قەیتەران، گیایەکە گەڵای وەکوو گەڵای کەرەووزە و لاسکی باریک و درێژە و زۆر ڕەشە لە بن کاچ و قەلبەزدا سەوز دەبێ بۆ زۆر جۆرە دەرمانان بەکار دێ. پەنیرۆک، پەنیرۆچکە، گیایەکە بۆ تفاقی زستانی وڵاخان دەکرێتە گێشە. زانیاری سنچکە، جۆرە بەرێکی دار مازووە. لە کوردەواریدا پەپەڕووشە و گزگڵ و ڕەگی دار شێن بۆ تاڵ دان خۆشە کردنی مەشکە بەکار دێنن. وێنۆک|چەپ|گوڵەکەلەم ناوی ئینگلیزی: Cauliflower پەڕشت، یەکێک لەو ڕوەکانەیە کە وەک گەنم دەچێ و لە کوردەواریدا زستانان چێشتی لێ دروست دەکەن بۆ نەخۆشی و سەرماخواردووی و ھەڵامەت. بە ئینگلیزی secacer یە. دڕکی قنگر، قنگری پیر، تەنیا گوێدرێژ لەم تەمەنەدا دەیخوا و کاتی دوورینی ھاتووە Beet, beetroot، ناوی لاتینی Beta vulgaris, B. rapa چۆنەر، چوەنەر، سڵق، سلکێ سۆر، ڕوەکێکە لە تیرەی «ئەسپەناخییەکان» Chénopodiacées ناوی ئینگلیزی: querrob، گەڵای دارێکی کوێستانییە کە لە کوردستاندا زۆرە. بەرێک دەگرێ بە ناوی بەڕوو کە دوای ئەوە پەڵەی پاییز لێیدا دەیبرژێنن و دەیخۆن و تۆکلێ بەرەکەشی بۆ ڕەنگ کردنی بەن و خوری بەکار دەێت. ناوی لاتینی Quercus ناوی ئینگلیزی Pedunculate Oak ناوی لاتینی Platanus orientalis، پەلی دار چنار، گەڵای دارێکی باڵابەرزە کە زۆرتر لە گوێی ئاو و لێواری چۆم و ڕووباردا دەڕوێ. دارێکی لێواری چۆن و قەراخی ئاوە. ئەم دارە چەندین جۆری ھەیە. کۆڵە بی و شۆڕە بی دووان لەوانن. ڕوەکێکە وەکوو کەما و لۆ پڕپڕە ڕوەکێکە ڕەنگ سپی. گوڵێکە. فەرھەنگی کوردستان. داربیی خۆڕست. جۆرێ داربی خراپە. باخی دار چنار یان بی یان تەورێزی. ڕوەکی بەھارییە بە ناسکی ئەخورێ. puscsci
چاڤ چیلک چاوەگا، ڕوەکێکە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕوەکەکان پۆل:شانشینەکان (زیندەوەرزانی)
ڕاپۆرتی موولەر
alt=|وێنۆک|کۆپییەکی ئامادەکراوی ڕاپۆرتەکە کە لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٩ەوە بڵاوکرایەوە و بەردەستە بۆ خەڵک و میدیاکان. ڕاپۆرتی موڵەر یان بە ناوە ڕەسمیەکەی ڕاپۆرتێک لەبارەی دەستێوەردانی ڕووسیا لە ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ٢٠١٦ی ئەمەریکا، ڕاپۆڕتێکی ڕەسمیە کە تێیدا لێکۆڵینەوەنەکانی داواکاری تایبەت ڕۆبێرت میولەر لەخۆ دەگرێت لەبارەی دەستێوەردانی ڕووسیا لە ھەڵبژاردنەکانی ٢٠١٦ی سەرۆکایەتی ئەمەریکا، تۆمەتی ھاریکاریکردنی کەمپینی پاڵاوتنی دۆناڵد تڕەمپ لەلایەن ڕووسیاوە، و شاردنەوەی بەڵگە لە حکومەت. ڕاپۆرتەکە لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٩دا ڕادەستی وەزیری دادی ئەمەریکا ویلیەم باڕ کرا، و لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٩دا وەشانێکی ئامادەکراوی لەلایەن وەزارەتی دادی ئەمەریکا لێ بڵاوکڕایەوە بۆ ڕای گشتی.
لیۆنێل مێسی
ژیان
میسی زۆر بەزووی لەگەڵ کلتوری تازەی ئیسپانیا ڕاھات، خێزانەکەی لە خۆیانیان دەپرسی ئایا ئەزموونی میسی لەگەڵ بارسا و ئەگەری سەرکەوتنی شایستەی ئەو ھەموو ماندووبوون و ئازارەیە کە چەشتیان تاوەکو کوڕەکەیان گەیاندە ئەوێ؟ دوا تر خۆرخی میسی بڕیاریدا بگەڕێنەوە بۆ ڕۆزاریۆ و بە خێزانەکەی وت: من و ماتیاس و ڕۆدریگۆ دەگەڕێینەوە بۆ ڕۆزاریۆ تۆ لێرە بمێنەوە لەگەڵ میسی لە بارسێلۆنا و ھەر ئەوەش ڕوویدا. دواتر میسی گرێبەستی پیشەگەری خۆی لەگەڵ بارسێلۆنا لە مانگی سێی ساڵی ٢٠٠١ واژووکرد و لەو کاتەوە کاروانی ئەفسانەیی خۆی دەستپیێکرد و داھێنانەکانی سەری ھەڵدا کە ھیچ سنوورێکیان بۆ نییە.
وەرزی ٢٠٠٨ – ٢٠٠٩
لە ٥/١٣ یەکەم نازناوی کۆپا دێل ڕەی لەگەڵ بەرشلۆنە بەدەست ھێنا دوای ئەوەی لە یاری کۆتایی جامەکە بەرامبەر ئەتلەتیک بلباو گۆڵێکی دروست کرد و گۆڵێکیشی تۆمارکرد. پاشان لە ٥/٢٧ گۆڵی دووەمی کاتالۆنیای تۆمارکرد لە یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکان بەرامبەر مانچێستەر و نازناوی ئەو وەرزەی پاڵەوانێتییەکەیان بەرزکردەوە. ھەروەھا بووە گەنجترین گۆڵکاری خولی پاڵەوانەکان لە مێژوودا. ھەر لە پەراوێزی ئەو ئاستە بەرزەی لە خولی پاڵەوانەکان پێشکەشی کرد وەک باشترین ھێرشبەری خولەکانی ئەورووپا و باشترین یاریزانی خولەکانی ئەورووپا ھەڵبژێردرا. لەو ساڵەدا بەرشلۆنە توانی کۆپا دێل ڕەی، لالیگا، چامپیۆنز لیگ بەرزبکاتەوە و بووە یەکەم یانە بتوانێت ھەر سێ نازناوەکە بەیەکەوە بباتەوە.
وەرزی ٢٠٠٩–٢٠١٠
لە ١٢/١٩ مێسی گۆڵی بردنەوەی یاری کۆتایی جامی جیھانی یانەکانی لە بەرامبەر ئیستۆدیانتس تۆمارکرد، بەوەش بەرشە شەشەم نازناوی خۆی لە ماوەی یەک ساڵدا بەدەست ھێنا. دوای دوو ڕۆژ لەو بردنەوەیە، مێسی بە باشترین یاریزانی جیھان لەلایەن فیفاوە ھەڵبژێردرا سەرکەوت بەسەر ڕۆناڵدۆ و زاڤی و کاکا و ئینیێستا. بەوەش بووە یەکەم یاریزانی ئەرژەنتینی کە ئەو نازناوە بەدەست بھێنێت. لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ مێسی یەکەم ھاتریکی لەو وەرزەدا لە بەرامبەر تێنریفی تۆمارکرد لەو یارییەی ٥–٠ بردیانەوە.
ھەر ئەوەندە کە دەستی بە ڕاکردن کرد ئیتر ڕاناگیرێت، تاکە یاریزانە کە دەتوانێت ھێند بە خێرایی ئاڕاستە بگۆڕێت، ئەو باشترین یاریزانی جیھانە و لە یاریزانی پلەی ستەیشن دەچێت، دەتوانێت سوود لە ھەر ھەڵەیەک وەربگرێت کە تیپی بەرامبەر دەیکات. دوای ئەوە توانی جێگای ڕیڤاڵدۆ بگرێتەوە کە گەورەترین گۆڵکاری بارسا بوو لە خولی پاڵەوانەکان.. پاشان مێسی گۆڵی ژمارە ٤٠ی خۆی لەو وەرزەدا تۆمارکرد بەو دوو گۆڵەی لە یاری کلاسیکۆ لە ڕیاڵ مەدریدی تۆمارکرد.
وەرزی ٢٠١٠–٢٠١١
دوای تەنیا دوو ڕۆژ لە بردنەوەی ئەو نازناوە لە بەرامبەر ڕیاڵ بیتس ھاتریکی تۆمارکرد.. لە یەکەم یاری قۆناغی دووەمی خولی ئیسپانیا لە یاری بەرامبەر ڕاسینگ سانتاندێر کاتێک بە لێدانی سزا گۆڵێکی تۆمارکرد درێسەکەی بەرزکردەوە و لەژێری نوسرا بوو ” ڕۆژی لەدایکبوونت پیرۆز بێت دایە ”. مێسی بەردەەوام بوو لە گۆڵ تۆمارکردن لە ھەفتەکانی دواتر بەرامبەر ئەلمێریا و ھێرکولیس؛ و ھەروەھا بەرشلۆنە ژمارەیەکی پێوانەیی تازەی تۆمارکرد کاتێک ٣–٠ شکستیان بە ئەتلەتیکۆ مەدرید ھێنا و ١٦ سەرکەوتنی یەک لە دوای یەکیان لەلالیگا مسۆگەرکرد. پاشان لە لەو یارییەی ڕیاڵ و بارسا ١–١ بەرامبەربوون، مێسی گۆڵی ژمارە ٨ی خۆی لە کلاسیکۆ تۆمارکرد.. پاشان لە ٤/٢٣ لە یاری بەرامبەر ئۆساسۆنا مێسی گۆڵی ژمارە ٥٠ی لەو وەرزەدا تۆمارکرد. پاشان لە یاری چارەگی کۆتایی خولی پاڵەوانەکان بەرامبەر ڕیاڵ مەدرید ئاستێکی مێژوویی پێشکەشکرد و دوو گۆڵی تۆمارکرد کاتێک بارسا ٢–٠ سەرکەوتنی بەدەست ھێنا. پاشان لە یاری کۆتایی خولئ پاڵەوانەکان لە وێمبڵی بە گۆڵێکی مێسی بارساسێھەم نازناوی خولی پاڵەوانەکانی لە ماوەی ٦ ساڵدا بەدەست ھێنا.
وەرزی ٢٠١٤–٢٠١٥
ئەم وەرزە بۆ مێسی و ھاوڕێکانی وەرزێکی مێژوویی بوو چونکە سێ نازناوە سەرەکییەکەی ئەورووپایان بەدەستھێنا. سەرەتا یەکەم یاری لالیگای ئیسپانیا بە یاری بارسێلۆنا و ئیلیچ کە لیۆ دوو گۆڵی تۆمارکرد. لەگرنگترین ساتەکانی مێسی لەم وەرزە مێژووییە توانی ببێتە گۆڵکاری مێژوویی خولی ئیسپانیا بەرامبەر سیڤیلییە بەتۆمارکردنی ھاتریک بە ٢٥١ گۆڵ، زۆرترین گۆڵ دروستکردن لە مێژوویی لالیگا کە لە لویس فیگۆی تێپەڕاند، لە یارییەکدا لە ٨ی مانگی سێ بەرامبەر ڕایۆ ڤالیکانۆ توانی ھاتریکێک لە ١١ خولەک تۆمار بکات. لە ١١ی مانگی یەک بەرامبەر ئەتلەتیکۆ مەدرید بۆ یەکەمجار سێ ھێرشبەرە مێژووییەکەی بارسا سوارێز و نەیمار بە ھاوبەشی لەگەڵ لیۆ گۆڵیان لەو یارییە تۆمارکرد لەھەمان ساڵدا بە ھەر سێکیان توانیان ١٢٢ گۆڵ تۆماربکەن کە زیاتر لە ھەر یانەیەکی ئەورووپا. لەیاری پێش کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکان بەرامبەر بایەرن میونخ مێسی توانی ھەموو جیھان تووشی شۆک بکات کاتێک لە ٣ خولەک دوو گۆڵی مێژوویی و گرنگ تۆمار بکات کە گۆڵی دووەمی لە تۆڕی بایرن بوو بە جوانترین گۆڵی ئەورووپا کاتێک بواتینگی بە مراوغەیەک تێپەڕاند و یارییەکە (٠–٣) بە سوودی بارسا کۆتایی ھات. لە ٣٠مانگی پێنجی ٢٠١٥ لەیاری کۆتایی شای ئیسپانیا بارسا بەرامبەر ئەتلەتیک بلباو لەو یارییەدا لیۆ توانی نمایشێکی سەرنج ڕاکێش لەپێش ھاندەران بکات کاتێک توانی دوو گۆڵ تۆماربکات و گۆڵی یەکەمی لیۆ لەو یارییە بەیەکێک لەجوانترین گۆڵەکان دادەنرێت یارییەکە (١–٣) بەسوودی بارسا کۆتایی ھات و جامەکەیان بردەوە. لە ٦ی مانگی شەشی ٢٠١٥ لەیاری کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکان بەرامبەر (یۆڤانتۆس) کە بارسا توانی (١–٣)یارییەکە بباتەوە بۆ جاری پێنجەم نازناوەکە بباتەوە و مێسیش بۆ جاری چوارەم لە مێژوویی خۆیدا، لەم یارییە لیۆ گۆڵی تۆمارنەکرد، بەڵام گۆڵەکان لەڕێی پاسەکانی لیۆ بوو بەتایبەت گۆڵی دووەم و گۆڵی بردنەوە کاتێک شووتێکی بەھێزی بۆ گۆڵپارێز نارد و بەڵام سوارێز گەیشتە سەری و گۆڵی بردنەوەی تۆمار کرد، لیۆ توانی بە ١٠ گۆڵ ببێتە گۆڵکاری خول و بە ٦ ئەسیست ببێتە زۆرترین گۆڵدروستکەری خولی یانە پاڵەوانەکان، لەبەر ئەم دەست کەوتانەش خەڵاتی باشترین یاریزانی ئەورووپای پێدرا بۆ جاری دووەم لەمێژوویدا.
ژیانی پیشەگەری لەگەڵ ھەڵبژاردەی نەتەوەیی
مێسی لە مانگی شەشی ساڵی ٢٠٠٤ بانگھێشتی ھەڵبژاردەی ئارژەنتینی خوار ٢٠ ساڵ کرا بۆ یارییە دۆستانەکەی بەرامبەر پاڕاگوای، لە ساڵی ٢٠٠٥ یەکێک بوو لەو یاریزانانەی ئارژەنتینی خوار ٢٠ ساڵ کە جامی جیھانی لاوانیان بردەوە لە ھۆڵەندا. خەڵاتی باشترین یاریزان و گۆڵکاری جامەکەی پێبەخشرا. یەکەم یاری خۆی لەگەڵ تیپی یەکەمی ئارژەنتین لە بەرامبەر ھەنگاریا بوو کاتێک تەمەنی ١٨ ساڵ بوو لە ساڵی ٢٠٠٥. لە خولەکی ٦٣ دا ھاتە ناو یاریگا بەڵام لە خولەکی ٦٥ ناوبژیوان بە کارتی سوور کردییە دەرەوە چونکە کەلەیەکی لە سنگی بەرگریکار ڤیلمۆس ڤانزاک دا لەبەر ئەوەی ڤانزاک درێسەکەی مێسی ڕاکێشا بوو.
جامی جیھانی ٢٠٠٦
مێسی لە یاری بەرامبەر ھۆڵەندا لە پێکھاتەی سەرەکیدا بوو بەڵام یارییەکە (٠–٠) بەکۆتا ھات. پاشان لە یاری بەرامبەر مەکسیک لە خولەکی ٨٤ بەشداریکرد و گۆڵێکی تۆمارکرد بەڵام بە بیانووی ئۆفساید ڕەتکرایەوە پاشان لە کاتی زیادکراو بە گۆڵێکی مێژوویی ماکسی ڕۆدریگێز ئارژەنتین (٢–١)یارییەکەی بردەوە. دوای تەواوبونی کاتی ئاسایی (١–١). لە یاری چارەگی کۆتاییدا بەرامبەر ئەڵمانیا خۆزێ پیکەرمانی ڕاھێنەر، مێسی لەسەر کورسی یەدەگ ھێشتەوە و بەشداری پێنەکرد. سەرەنجام بە لێدانەکانی سزای یەکلاکەررەوە ئەڵمانیا یارییەکەی بردەوە و ئارژەنتین ماڵاوایی کرد.
کۆپا ئەمریکا ٢٠٠٧
یەکەم یاری مێسی لە کۆپا ئەمریکا بەرامبەر ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوو لەو یارییەی ئارژەنتین (٤–١) سەرکەوتنی بەدەست ھێنا و مێسی ڕۆڵی گۆڵ دروستکەری بینی، لە خولەکی ٧٩ تێڤێز جێگای مێسی گرتەوە و ڕاستەوخۆ گۆڵێکی تۆمارکرد. دووەم یاری مێسی بەرامبەر کۆڵۆمبیا بوو تێیدا لێدانیکی سزای لەسەر گیرا و کریسپۆ لێدانە سزاکەی جێبەجێ کرد. پاشان فاوڵێکی لەسەر گیرا و خوان ڕۆمان ڕیکێڵمی لێدانە ڕاستەوخۆکەی جێبەجێکرد و گۆڵی تۆمارکرد. دوای ئەوەی ئارژەنتین خۆی گەیاندە قۆناغی چارەگی کۆتایی ڕاھێنەر پشووی بە مێسی دا لە یاری بەرامبەر پاراگوای و لە خولەکی ٦٤ ھاتە ناو یاریگا و گۆڵێکی بۆ خافیێر ماسکێرانۆ دروست کرد. پاشان لە یاری بەرامبەر پیرۆ لە پاسێکی ڕیکێلمی، مێسی دووەم گۆڵی یارییەکەی تۆمارکرد و ئارژەنتین ٤–٠ بردییەوە. پاشان لە قۆناغی پێش کۆتا بەرامبەر مەکسیک مێسی تۆپەکەی فڕیدایە پشت ئۆسڤاڵدۆ سانچێز و ئارژەنتینی گەیاندە یاری کۆتایی جامەکە بەڵام لە یاری کۆتایی (٣–٠) بە بەڕازیل دۆڕان.
مرۆڤ
سەرچاوەکان
پۆل:مرۆڤناسی پۆل:گیانلەبەران، وەسفکراوی ١٧٥٨ پۆل:مرۆڤ پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
بڕیارنامەی ١٠١٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠١٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ یووگسلاڤیای پێشوو. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٧٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بابانۆئێل
کەسایەتیی ھاوچەرخی سانتا کڵۆس لە داب و نەریتەکانی دەوروبەری قەشە نیکۆلاس (کە سەرۆک قەشەیەکی یۆنانیی سەدەی چوارەم بوو و دیاری ھێنەری میرا بوو) و کەسایەتیی ئینگلیخی باوکی کریسمس، و کەسیاتیی ھۆڵەندیی سینتەرکلاس (کە ئەویش لە قەشە نیکۆلاسەوە وەرگیراوە) سەرچاوەی گرتووە.
بنەڕەتی مێژویی کەسێتیی پاپا نۆێڵ
دیارە ئەم کەسە پیاوێکی ئایینیی باش و بەسۆز بوە لە خۆیدا، بۆیە بوەتە بنچینەیەکی کەسێتییەکی جوانی وەکو پاپا نۆێڵ لە ویژدانی خەڵکدا. بێ گومان کەسێتیی جوانی ئاوا لەسەر بنەمای ژیانی پیاوانی ئایینیی مەسیحیی تر کە توند و چاوچنۆک بن؛ دروست نابێت. کەسێتیی ئاوا جوان لەسەر بنەمای ژیانی کەسێک دروست دەبێت کە پاڵنەرە مرۆڤدۆستیەکەی بەھێز بێت یان بەھێزتر بێت لە پاڵنەرە ئایینیەکەی.
ئیتر لە سەردەمی نوێدا کەسێتیەکە زیاتر گەشەی کرد و وێنە و کەسێتییەکی چەسپاوی بۆ دروست بوە، وەکو ئەو وێنە و کەسێتیە تەقلیدیەی لە چیرۆکەکانی منداڵانیشدا دەیبینینەوە.
ناوی (پاپا نۆێڵ) لە چیەوە ھاتوە و یانی چی؟
ھەندێکی تریش لەو قەڵەمۆچکە ئیسلامیانە ڕاستەوخۆ دەڵێن: (بابا) بە عیبری (!) یانی (باوک)!! و (نوێل) یان (نوئێل) یش بە عیبری یانی (خوا)! کەواتە ھەموی یانی (خوای باوک)!
ڕاستە لە کتێبی (ئیشەعیا) دا دەستەواژەی (عیممانو ئێل) ھاتوە کە دەڵێت: (لەبەر ئەوە؛ خوای گەورە بۆ خۆی نیشانەیەکتان دەداتێ: بڕوانن، کچەکە [ئافرەتە گەنجەکە] سکی پڕ دەبێت و کوڕێکی دەبێت و ناوی دەنێت عیممانو ئێل) (ئیشەعیا: ٧: ١٤). (عیممانو ئێل) עִמָּנוּ אֵל یش دەستەواژەیەکی عیبریە: (عیممانو) עִמָּנוּ یانی (لەگەڵمانـ[ـە])، (ئێل) אֵל یش یانی (خوا) کە لە بنەڕەتدا ناوی خواوەندی ھەرە گەورە بوە لە ئایینی کەنعانیی کۆندا، و وشەکە بەگشتی بە (خوا) وتراوە و وشەی (إلە) یش ھەر لەمەوە ھاتوە. ئیتر بەسەر یەکەوە ماناکەی دەبێتە (خوامان لەگەڵە).
ئینجا لە ڕاستیدا وشەی (پاپا) لە ناوی (پاپا نۆێڵ) سامی (عیبری...) نیە و ھەڵەیە بە (بابا) بخوێنرێتەوە، لە عەرەبی و فارسیدا بوەتە (بابا). وشەی (نۆێڵ) یش بە ھەمان شێوە پەیوەندیی بە ھیچ وشەیەکی سامی (عیبری...) ـەوە نیە و ھەڵەیشە بە (نوئێل) یان (نۆئێل) بخوێنرێتەوە، واتە ھیچ پەیوەندییەکی بە وشەی (ئێل) אל ی سامیەوە نیە. ئەوەش واتە ناوی (پاپا نۆێڵ) ناوێکی ئورۆپاییانەی ڕوتە، و ڕەگ‌وڕیشەکەی بەم جۆرەیە:
دەبێت سەرنجی ئەوە بدرێت کە ئەم وشەیە جیاوازە لەو وشەی Papa یەی کە لە گەلێک زمانی ئورۆپاییدا ھەیە کە بە واتای باوکی کلێسا Pope یە، ئەمەیان لە ئینگلیزیی کۆنیشدا ھەبوە.
پەراوێز
(٢) ده‌‌رباره‌‌ی אָב و אַבָּא ی ئاڕامی، بڕوانه‌:
Weekley, Ernest, An Etymological Dictionary of Modern English. London: John Murray. I921. P. 976, 994.
٤٧٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دونیا تیڤی
بەستەری دەرەکی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی
شێلمە
شێلمە (Şêlme، بە فارسی: شیلمان) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٨٠ کەس لە ١٢ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
ئاڵگی ئەدریناڵ
کرۆکی ئەدرینال
کرۆکی ئەدرینال دوو ھۆرمۆن بەرھەمدێنێت لە ترشە ئەمینییەکان پێکدێن. ئەوانیش ئیپینفرین (Epinephrine) و نۆرئیپینفرین (Norepinephrine)ن، کە بەدوای یەکدا ناسراون بە ئەدرینالین و نۆرئەدرینالین. ئەو دوو ھۆرمۆنە کاردانەوەی دەمارە کۆئەندام لەسەر ئەرک و مەترسی ڕیکدەخەن. ئەو کاردانەوەیە بە ھێرش بردن و ھەڵاتن ناودەبرێت.
پیتەوا
پێناسەی ڕێکوڕاستتری زاراوەی پیتەوا بۆ وەسفی چینێ لە شتومەکان بەکار دێ کە بۆیان داوا (demand) ھەیە، بەڵام دابینیان (supply) لە سەرانسەری بازاڕدا بەبێ جیاوازیی کەیفییە. پیتەوا ئەوەیە کە نموونەکانی بەتەواوی یا تا ڕادەیەک ھاوشێوە و ئاڵوگۆڕکردەنی (fungible) بن، واتە بازاڕ وا لەگەڵیان ھەڵسوکەوت ئەکا کە گوایا ھاوسەنگن و ئەوەی کە کێ بەرھەمی ھێناون و لە کوێ بەرھەم ھاتوون جێی سەرنج نییە. مارکس ئەڵێ: "لە تامی گەنمەکەوە ناکرێ بوترێ کێ بەرھەمی ھێناوە، جووتیارێکی ڕووس، لادێیییەکی فەڕەنسی، یا سەرمایەدارێکی ئینگلیزی." نەوت و مس نموونەکانی تری وەھا پیتەواگەلێکن. لە بەرامبەر ئەمانەدا، بابەتگەلێ وەک سیستەمەکانی ستێریۆ لە زۆر بارەوە جیاوازییان ھەیە، بۆ نموونە برەندەکەیان، ئینتەرفەیسەکەیان و، کوالیتییەکەیان. لەوانەیە داوا بۆ جۆرێک لە ستێریۆ زۆر زیاتر بێ لە داوا بۆ جۆرێکی تر. نموونەکانی ستێریۆ لە بازاڕدا جیاوازییان زۆرە و ھاوشێوەش نین، بۆیە بە پیتەوا ناژمێردرێن.
ژان کلۆد میشێئا
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:زیندووان
یاری مۆبایل
یاری مۆبایل یاریکردنە لەسەر مۆبایلە تایبەتمەندەکان، مۆبایلی زیرەک/ تابلێت، کاتژمێری زیرەک، پی دی ئەی. کۆنترین یاری مۆبایل کە تا ئێستا زانراوە یاری تێتریسە لەسەر مۆبایلی هاگنک ئێم تی-٢٠٠٠ لە ساڵی ١٩٩٤.
چەقۆ
450px|چەپ|وێنۆک|وێنەی چەقۆیەک چەقۆ ئامێرێکە بەکاردێت بۆ بڕێن و وردکردنی گۆشت و سەربڕینی ئاژەڵان و ھەروەھا بۆ شەڕ و بەرگری لە خۆ کردن، چەقۆ لە کانزا دروست دەکرێت جا ئەو کانزایە ئاسن بێت یاخود مس یاخود ھەر کانزایەکی تر وە دەمەکەی بە باشی تیژ دەکرێت و پاشان دەسکێکی داری یاخود پلاستیکی لێ دەبەسترێت و ھەندێ چەقۆی تایبەتیش ھەیە بە پێی داواکاری لە کانزای تایبەتی و دەسکی شوشە یان ھەر ماددەیەکی تر بە پێی داواکارییەکان دروست دەکرێن.
چەکی کۆکوژ
پۆل:چەکە کۆکوژەکان
٤٨٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سێپ بلاتەر
thumb|بلاتەر سێپ بلاتەر (بە سویدی:Sepp Blatter) لەدایک بووی ٨ی ئازاری ١٩٣٦ لە ووڵاتی سویسرا وە هەروەها بلاتەر لەساڵی ١٩٩٨ تاکوو ٢٠١٥ سەرۆکی فیفابوو ، ناوبراو کۆلێژی تەواو کردووە و بڕواناممەی هەیە لە ئابووری و بەڕێوەبردن لە زانکۆی لۆزان لە سویس
وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو
وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو یەکێکە لە وەزارەتەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وەزارەتەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
کریستیەن بۆبە
کریستیەن بۆبە نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ڕەوانبێژی
سەرچاوە
پۆل:ڕەوانبێژی پۆل:مێژووی لۆژیک پۆل:مێژووی فەلسەفە پۆل:مێژووی بیرۆکەکان پۆل:لۆژیکی فەلسەفی پۆل:فەلسەفەی زمان پۆل:چیرۆکگێڕی
ڕامدانی ئیساد
رامدانی ئیساد نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
وەزارەتی کارەبا
وەزیرەکەی ئەم وەزارەتە ئێستاکە سەڵاحەددین بابەکر محەمەدە.
ڕەحیم ڕەشیدی
ڕەحیم ڕەشیدی (١٩٧٨سەقز) ڕۆژنامەوان و نووسەر و چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە نیشتەجێی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. لە ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن سەرۆکی ئەو وڵاتەوە دۆناڵد ترامپ ناسناوی مستر کوردی (Mr. Kurd) پێ بەخشرا کە دەنگدانەوەی زۆری لە نێو میدیاکانی دونیا ھەبو. دواجار لەلایەن ڕۆژنامەی (Washington Free Beacon) بە ناوی "پیاوی ساڵی ٢٠١٨" پێناسە کرا.
ئارکتیک مەنکیز
ئارکتیک مەنکیز باندێکی ڕۆک ی ئینگلیزین کە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە شاری شێفیڵد ی ئینگلتەرا دروست بوون. یەکەمین ئەلبوومی گرووپەکە بە ناوی ھەر شتێک کە خەڵک دەڵێن منم، ئەوە ئەو شتەیە کە من نیم (٢٠٠٦)، گەیشتە پلەی یەکەم لە خشتەی ئەلبوومەکانی بریتانیا. زیاتر لە ٣٠٠ ھەزار دانەی لێ فرۆشرا لە ھەفتەی یەکەمی بڵاوبوونەوەی. بەمەش بووە خێرا-فرۆشترین یەکەم ئەلبوومی باندێک لە مێژووی بریتانیا.
بەناوبانگترین ئەلبوومی گرووپەکە ئەلبوومی ئەی ئێم بوو، بەتایبەی گۆرانیی ئایا دەمەوێ بزانم؟ کە زیاتر لە یەک ملیار بینەری ھەیە لەماڵپەڕی یوتیووب و بووە خاوەنی چەندان خەڵات. ئەلبوومی شەشەمیان بە ناوی ھۆتیل و گازینۆی بنکەی ئاسوودەیی، جیاوازترین ئەلبوومی باندەکە بوو، لەم ئەلبوومە بە ڕێژەیەکی زیاتر پیانۆ بەکارھاتووە بە پێچەوانەی ئەلبوومەکانی تر کە زیاتر گیتار بەکاردەھێنرا.
لا کارۆلینا پارک
وێنۆک|پارکەکەی لا کارۆلینا لە تەنیشت شەقامی ئەمازۆنا پارکێ لا کارۆلینا undefined پارکێکە بە ڕووبەری ١٦٥٫٥ دۆنم (٦٧٠٬٠٠٠ م٢) لە ناوەندی ناوچەی بازرگانی ناوەندی کیتۆ، ھاوسنوورە لەگەڵ شەقامەکانی ڕیۆ ئەمازۆنا، دی لۆس شیریس، ناسیونس یونیداس، ئێلۆی ئەلفارۆ و دی لا ڕیپوبلیکا.
بەکارھێنان
وێنۆک|گۆمێکی کۆی لە ناو جاردین بۆتانیکۆ دی کیتۆ. کویتێنۆسەکان زیاتر لە کۆتایی ھەفتەدا لە لا کارۆلینا کۆدەبنەوە بۆ یاری تۆپی پێ ,باسکە و ئیکوا-ڤۆلی، کە جۆرێکە لە ئیکوادۆری تۆپی بالە و کەمتر جەخت لەسەر سپایکینگ دەکرێتەوە، ڕێگە بە فڕێدانی زیاتر دەدات. ھەندێک لە چالاکییەکانی دیکە بریتین لە ئایرۆبیک، فڕینی باڵندە، ڕاکردن، خواردنی کەم و سەیرکردنی خەڵک. بەشی باشووری پارکەکە گۆمێکی بچووکی ھەیە کە دەتوانرێت بەلەمی پەلەوەری تێدا بەکرێ بگیرێت و پارکێکی خلیسکێنە بۆ پاسکیلسواران و سکەیتبۆردەکان. ھونەرمەندان ناسراون بە نمایشکردن لە کۆتایی ھەفتەدا لە پارکەکەدا. لە بەشی ڕۆژاوای پارکەکەدا سەنتەری پێشانگای کیتۆ، باخچەی ڕوەکی کیتۆ، و ڤیڤاریۆمێک ھەیە.
بڕیارنامەی ١٠٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٩٩ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.