cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کوێری
کوێری حاڵەتێکە کە مرۆڤ بە ھۆکارێکی فیزیۆلۆژی و دەماری ھەستی فامکردن لە ڕێگای چاو لە دەست دەدات. بە پێی بەراوردەکانی ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی ٣٥ ملیۆن کەس لە جیھاندا تووشی کوێرین کە ٩٠%ی ئەوان لە وڵاتانی دواکەوتوودا دەژین.
سێگۆشەی ڕێک
سێگۆشەی ڕێک بەو سێگۆشەیە دەوترێت کە ھەر سێ لای جووتن. لە سێگۆشەی ڕێکدا، ھەر یەک لە ناوەگۆشەکان یەکسانن و بەھاکەیان ٦٠ پلەیە. ھەروەھا دەرەگۆشەکانی سێگۆشەی ڕێک یەکسانن و ھەر کامیان ١٢٠ پلەیە. سێگۆشەی ڕێک حاڵەتێکی تایبەتیی سێگۆشەی دوولایەکسانە.
کێشانەوەی سێگۆشەی ڕێک
شێوەی کێشانەوەی سێگۆشەی ڕێک بە بەکارھێنانی ڕاستە و پەرگار ناوەڕاست|کێشانەوەی سێگۆشەی ڕێک بە بەکارھێنانی ڕاستە و پەرگار
کەیت وینسلێت
ئەو لە بەشی درامای قوتابخانەی شانۆی ڕێدرووفسی خوێندووە. یەکەم دەرکەوتنی کەیت لەسەر شاشە، ئەوکاتە بوو کە تەمەنی ١٥ ساڵان بووە لە زنجیرەی وەرزی تاریک (Dark Season)، زنجیرەکە لە چەشنی خەیاڵی زانستییە. لە ساڵی ١٩٩٤، بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی سینەمایی بەناوی (Heavenly Creatures) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٩٥، خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی ناسراو بە بافتای وەرگرت، ئەمەش کاتێک بوو کە ڕۆڵی ماریانە داشوودی گێڕا لە فیلمی (Sense and Sensibility). کەیت لە ساڵی ١٩٩٧، لە ئاستی جیھانی دەنگدانەوە و ھەواداری پەیداکرد، کاتێک لە فیلمی تایتانیک بەڕۆڵی ڕۆز بەشداریکرد، لەو کاتەدا ئەم فیلمە بووە پڕداھاترین فیلمی مێژوو.
کەڕی
وێنۆک|ھێمای نێونەتەوەیی کەڕی و دژواری بیستن
مۆلیێر
وێنۆک|چەپ مۆلێر (بەئینگلیزی:Molière) ماوەی ژیان(١٥ی کانوونی دووەم ١٦٢٢ تا ١٧ی شوباتی ١٦٧٣), مۆلێر شانۆنووس و ئەکتەرێکی ناسراوی فەڕەنسیە ، بابەتە هونەریەکانی مۆلێر لەبابەتی کۆمێدین
خاسیەتی شانۆگەریەکانی مۆلێر
مۆلیێر شانۆگه‌رێکی بلیمه‌ت بوو ، به‌رهه‌مێکی زۆری پێشکه‌ش به‌ شانۆ کرد و ، ئه‌و سانۆگه‌رییانه‌ی سێ خاسیه‌تی سه‌ره‌کییان هه‌یه‌ :
سیاوەر
سیاوەر (Siyawer، ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٤٨ کەس لە ٦٨ بنەماڵەدا بووە.
بنەمای سەریەکچوون
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شەپۆلەکان پۆل:چەمکە فیزیکییەکان پۆل:فیزیکی ماتماتیکی
ئەنفلۆنزا
ئەنفلۆنزا یان ئەنفلوەنزا، نەخۆشییەکی گیرۆیە کە بە ھۆی ڤایرووسی ئار ئێن ئەیەوە (لە خێزانی Orthomyxoviridae) تووشی مرۆڤ دەبێ. ئەم جۆرە ڤایرووسانە لە پەلەوەران و گواندارانیشدا کاریگەرە. ئەم نەخۆشییە دەبێتە ھۆی چڵک و تەشەنای تووشی کۆئەندامی ھەناسە، کە بە سەرێشە، ئێشی ماسوولکەکان، تا، بێ ھێزی و بێ حاڵی توندەوە دەردەکەوێت.
١٩١٠
ساڵی ١٩١٠ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٩١٠
1901 – 1950
ئیمپڕاتۆر کۆشۆ
ئیمپڕاتۆر کۆشۆ (孝昭天皇، کۆشۆ تێنۆ) ھەروەھا وەکمیماتسوھیکۆکایشینێ نۆ میکۆتۆ ناسراوە (真津日子訶恵志泥命) پێنجەم ئیمپڕاتۆری ئەفسانەیی ژاپۆن بوو، زانیارییەکی زۆر کەم لەسەر ژیانی ئیمپڕاتۆر زانراوە.
بڕیارنامەی ١٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی تەمموزی 1961دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ سکاڵای توونس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 962‌ەم، بە 10 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦١
جانگۆی ئازادکراو
(جانگۆی ئازادکراو) ، فیلمێکی ڕۆژئاوای ئەمریکی ساڵی ٢٠١٢یە، کاری نووسین و دەرھێنانی بۆ کراوە لەلایەن کوێنتن تارانتینۆ، ئاکتەر (Jamie Foxx) ڕۆڵی سەرەکی تێیدا دەبینێت، ھەروەھا ھەریەک لە ئەکتەران (Christoph Waltz) و (لیوناردۆ دیکاپریۆ) و (Kerry Washington) تێیدا بەشدارن. وەک ڕێز لێنانێک بۆ فیلمی ئیتالی (Django) کە لەلایەن (Sergio Corbucci) دەرھێنراووە و ئەکتەر (Franco Nero) ڕۆلی سەرەکی تێدا دەبینێت،(Franco Nero) لە بەشێکی کورتی ئەم قیلمەدا بەشدارە.
ناسر ڕەزازی
ناسر ڕەزازی (لەدایکبووی ٢١ی حوزەیرانی ١٩٥٥ لە سنە) یەکێک لە گورانیبێژەکانی کوردە کە توانیویەتی بە ھەموو زاراوەکانی کوردی گۆرانی بڵێت. لە ساڵی ١٩٥٥ لە شاری سنە لەدایکبوو و ھەر لەوێدا دەستی بە گۆرانیوتن کرد. لە تەمەنی گەنجیدا دا چەند کاسێتی تۆمار کرد و تاکوو لە ئێران شۆڕش کرا و ناسر بوو بە ئەندامی کۆمەڵە و دوای ماوەیەک چوو بۆ ئەورووپا و لەوێ لەسەر ئیشی ھونەریی بەردەوام بوو. لە دوای ڕووخانی ڕژێمی سەددام گەڕایەوە بۆ ھەرێمی کوردستان.
ئەنفلۆنزا
مەترسی
ئەم نیشانانە مەترسیدارن و پێویستیان بە چاودێریی پزیشکی ھەیە:
١٩٠٩
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٩٠٩
مزگەوتی تازە پیر
سەرچاوەکان
تازە پیر
جامی جیھانیی ڤیڤا ٢٠١٢
یاریەکان و ڕیزبەندی کۆمەڵەی دووەم
ڕیزبەندی کۆمەڵەی دووەم
سەرچاوەکان
پۆل:تۆپی پێ لە ٢٠١٢ پۆل:پاڵەوانیەتی ڤیڤا پۆل:تۆپی پێ لە کوردستان پۆل:جامی جیھانیی ڤیڤا
١٨٥١
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٨٥١
بڕیارنامەی ١٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سیەرالیۆن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
مێیر دیزنگۆف
یادکردنەوە
پارکەکەی مێیر و شەقامی دیزنگۆف بە ناوی ئەوەوە ناونراون ھەروەھا یەکێک لە گۆڕەپانە گشتییەکانی تەلئەبیب بە ناوی گۆڕەپانی دیزنگۆفەوە ناونراوە
١٨٥٣
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٨٥٣
وەتماناوێ
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
چێشتی مجێور
چێشتی مجێور ژیننامەی خۆنووسی مامۆستا ھەژار (عەبدولڕەحمان شەرەفکەندی) یە کە تێیدا باسی سەرگوزشتەکانی ژیانی خۆی دەکات. ئەمە یەکێکە لە پەڕتووکە دەگمەنەکانی ئۆتۆبیۆگرافی بە زمانی کوردی، کە مامۆستا ھەژار بە زمان و گێڕانەوەیەکی شیرین باسی خۆی و بەسەرھاتەکانی کردووە. ئەم کتێبە بەنرخە پاش کۆچی دوایی مامۆستا هەژار بڵاو بۆتەوە.
بەرکوڵێک لە «چێشتی مجێور»
ئەگەر نایناسن ئاغای ھەرووتە لە تەقەی کەوگیر، گوێی وەک کەر جووتە ڕۆژێ بە فیزێکەوە دەگەڵ مەحموود بەگەکەی (بی بی جەک) ھاتنە لام. گوتیان: «ئاغا گەورەترە یان بەگ؟» گوتم من نازانم. «محێدین چنارەیی»، درێژی لاواز، نۆکەری شێخ دەھات، عەوڵاغا بانگی کرد: ــ محە ڕەق تۆ خۆنگەواری، ئاغا گەورەترە، یان بەگ؟ ــ بەخوا ئەمانە وەک سەگ و تاژی وان، فەرقێکیان ناکەم! مەحموود بەگ گوتی: ساوەڵڵا دەڵێن تاژی بەگزادەی سەگانە، من نەجیبترم.
ناسر ڕەزازی
ناسر دوو کوڕ و کچێکی ھەیە بە ناوەکانی: کاردۆ، ماردین و دڵنیا. دڵنیاش ئێستا گۆرانیبێژە.
سازمانناسی
ڕێباز و ڕوانگەی جیاواز
- ڕێبازی کارگێڕی
فریدا کالۆ
کارەکانی فریدا وەک ھونەرمەندێک بە نەناسراوی مایەوە تاکوو کۆتاییی حەفتاکان. ئەمەش کاتێک کارەکانی لەلایەن کەسانی ھونەرمەند، مێژووناس و چالاکوانانی سیاسەت دۆزرانەوە. لە سەرەتای نەوەدەکان، نەک تەنیا وەک کەسایەتییەکی مێژوویی لە ھونەر بەڵکوو وەک ئایکۆنێکی بزووتنەوەی چیکانۆ، فێمێنیزم و کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە ناوبانگی دەرکرد. ئێستا بەرھەمەکانی کالۆ لە جیھاندا پێشوازی لێ دەکرێن، وەک بەرھەمی ڕەسەنی مەکسیکییەکان دەبینرێن، ھەروەھا لەلایەن فێمێنیستەکان بە ئاڕاستەی قووڵی لە دەربڕینی ژنانە دەبینرێن.
ڕووداوی پاسەکە و ھاوسەرگیری (١٩٢٥–١٩٣٠)
وێنۆک|250x250پیکسڵ|کالۆ لە ساڵی ١٩٢٦، وێنەکە لەلایەن باوکییەوە گیراوە. لە ١٧ی ئەیلوولی ١٩٢٥، کاتێک کالۆ لەگەڵ کوڕە دڵدارەکەی ئەریاس، بەیەکەوە بە پاسێک لە قوتابخانە دەگەڕانەوە ماڵەوە، لەو دەمە پاسەکە جەنجاڵ بووە و شوفێرەکە ویستوویەتی لە ترامێکی کارەبایی تێپەڕبێت، لە ئەنجامدا دەبێتە ھۆی دروست بوونی ڕووداوێکی ھاتووچۆ، بەشێک لە سەرنشینەکانی پاسەکە مردن. لە ڕووداوەکە، ئەریاس زیانێکی کەمی بەرکەوت بەڵام ئاسنی دەستگرتنی پاسەکە بەر لەگەنەی فریدا دەکەوێت و بە سەختی برینداریی دەکات. دواتر لە وەسفی ئەم ڕووداوە فریدا وتویەتی، «ئەوە ھاوشێوەی کونکردنی گامێشێک وابوو لەڕێی شمشێرێکەوە.» ئاسنەکە لەلایەن ئەریاس و خەڵکەکە لە لەشی فریدا دەرھێنرا، کە ئەمەش زۆر بە ئازار بوو بۆ فریدا.
قۆرەدەرە
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
سازمانناسی
ڕێباز و ڕوانگەی جیاواز
- ڕێبازی جڤاکی Human Relations لە پاش دووەم جەنگی جیهانییەوە بە ڕەوتی جیاواز گەشە دەکات، دوو ڕوانگەی جیاوازی هەیە:
فریدا کالۆ
گەشتی ئەمریکا (١٩٣١–١٩٣٣)
لە ھاوینی ١٩٣١، فریدا و دیێگۆ گەڕانەوە مەکسیک، دواتر لە پاییز گەشتیان کرد بۆ نیویۆرک ستی بۆ کردنەوەی کارەکەی دیێگۆ لە مۆزەخانەی مۆدێرن ئارت. لە نیسانی ١٩٣٢، چوونە دێترۆیت، لەوێ دیێگۆ کارێکی پێدرابوو بۆ وێنەکێشان لە پەیمانگای ھونەرەکانی دێترۆیت. لەم کاتەدا، بەرکەوتنەکانی کالۆ لەگەڵ میدیاکان زیاتر بوون، میدیاکان سەرسامیی ئینگلیزییە ڕەوانەکەی ئەو بوون. لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ دەزگای دێترۆیت نیوز، لە ٢ی شوباتی ١٩٣٣ وتی، «بێگوومان ئەو [دیێگۆ] شتی چاکی کردووە وەک کوڕیژگە (منداڵی بچووک)، بەڵام ھەنەرمەندە مەزنەکە منم.» ئەو ساڵانەی لە ئەمریکا بەسەری برد بۆ فریدا دژواربوون، وێڕای ئەوەی چێژی لە دیتنی نیویۆرک و سان فرانسیکۆ دیت، بەڵام ئەو ناڕەحەت بوو بە کۆمەڵگای ئەمریکی بەوەی وەک وڵاتێکی کۆلۆنیالیست دەیدیت، ھەروەھا بەوەی ئەمریکییەکانیش ئەویان وەک کەسێکی «بێزارکەر» تەماشا دەکرد. فریدا حەزی نەدەکرد تێکەڵبێت لەگەڵ کەسانی سەرمایەدار (کاپیتالیست)ی وەک ھێنری فۆرد و ئێدسل فۆرد، ھەروەھا تووڕەبوو، بەوەی زانی کە زۆرێک لە ھۆتێلەکانی نیویۆرک پێشوازی لە میوانی جوولەکە ناکەن. لە نامەیەکیدا بۆ ھاوڕێیەکی، فریدا نووسی بووی، «وێڕای ئەوەی کە پێشکەوتنی پیشەسازیی و میکانیکی لە ئەمریکا سەرنجی ڕاکێشاوم… توڕەم لە گشت ئەو پیاوە دەوڵەمەندانەی ئێرە، لەبەرئەوەی لێرە بە ھەزاران کەس دەبینم لە گوزەرانێکی زۆر وێراندان، ھیچ شتێکیان نییە بیخۆن و ھیچ شوێنێکیان نییە لێی بخەون، ئەم بابەتەیە کە زۆرترین سەرنجی من ڕاکێشاوە، لەکاتێک دەوڵەمەندەکان ھەموو شەو و ڕۆژێک ئاھەنگ دەگێڕن، لەکاتێکدا بە ھەزاران و ھەزاران کەسی دیکەش لە برسان دەمرن». ئەو کاتەی لە دێترۆیت بوو، بەھۆی دووگیان بوونییەوە ئاڵۆزی تێکەوت، دکتۆرەکەی ڕازی بوو کە کرداری لەباربردن ئەنجام بدات، بەڵام ئەو دەرمانەی کە بەکارھات کاریگەریی نەبوو. کالۆ تەواو ڕاڕا بوو لەوەی منداڵێکی ببێت، لەبەرئەوەی پێشتریش منداڵێکی دیکەی خۆی لە دیێگۆ لەبار بردبوو. دوای ئەوەشی کە لە باربردنەکە سەرکەوتوو نەبوو، بڕیاریدا کە بەردەوامیی بدات بە دووگیانییەکەی، بەڵام لە مانگی تەممووز منداڵەکەی لەبارچوو، ئەمەش کێشەی ھۆرمۆنی بۆ دروستکرد و وایکرد دوو حەفتە لە نەخۆشخانە بمێنێتەوە. دوای کەمتر لە سێ مانگ، دایکی لە ئەنجامدانی نەشتەرگەرییەکی ئاڵۆز مرد.
ڕیبێکا چیمبەرز
250px|چوارچێوە|چەپ|وێنەی ریبێکا چیمبەرز
چێشتی مجێور
هەژاری مرۆڤ و دەوروبەری یا کارەساتی کۆمیدیاییەک
"ناوبردنی هەموو بەرهەمی هەژاریش بە یەک نەفەس، بە هەمان شێوە بریتیە لە درشتکاری و گۆترەکاری و -وەک دەڵێن- تێکەڵکردنی ماست و دۆشاو.
سازمانناسی
ڕێباز و ڕوانگەی جیاواز
4.	«تیۆریی پێویستی» - ی McClelland
- ڕێبازی بەستێنکرد Contingency theory
سەرئێشە
سەرئێشە بە ئێشێک دەوترێت لە ھەر شوێنێک لە سەردا. سەرئێشە دەتوانیت نیشانەی چەندین نەخۆشی و حاڵەت بێت. مێشک رێسێپتۆری ئێشی نییە و لە بەر ئەمە خودی مێشک ھۆکاری سەرەکی ئێش نییە، بەڵکوو ئەو شتەی کە ئێش ئەفامێت وەکوو ئێسکەکان، ماسوولکەکان، ڕەگەکان، دەمارەکان، چاو، گوێ، سینووسەکان و تەونی ژێر پێستن کە دەبنە ھۆی ھەست کردن بە ئێش.
چێشتی مجێور
هەژاری مرۆڤ و دەوروبەری یا کارەساتی کۆمیدیاییەک
- وەرگێڕانی شەرەفنامە زۆر پەڕپووتە.
.
- 'مەم و زین'ەکەشی خراپ نیە.
فریدا کالۆ
لا کاسا ئەزول و تەندرووستی (١٩٣٤–١٩٤٩)
دوای جیابوونەوەی لە دیێگۆ، کالۆ گەڕایەوە بۆ لا کاسا ئەزول، لەو دەمە بڕیاریدا کە خۆی بژیێنێت، ھەموو ئەم ڕووداوانەی ئەم دواییانە وایانکرد کە سەردەمێکی دیکەی چالاکی بۆ فریدا بێتە ئاراوە، ئەمەش بەوەرگرتنی ئەو ئیلھامانە بوو کە لە گەشتەکانی بۆ دەرەوە وەری گرتبوو. لەم سەردەمە کارەکانی فریدا، تەکنیکی کەمتری بەکاردەھێنا و پۆرترەیتەکانی کردە قەبارەی چوارگۆشە، ئەمەش وایکرد کە بە ئاسانتر بفرۆشرێن. لەم ماوەیە زۆرێک لە بەرھەمە دیارەکانی خۆی کێشا لەوانە، دوو فریداکە (١٩٣٩)، پۆرترەیتی خود بە قژبڕانەوە (١٩٤٠)، مێزە بریندارەکە (١٩٤٠)، خۆپۆترەیت بە ملوانکەیەکی دڕکاوی و ھەمینگبێرد (١٩٤٠). لە ساڵی ١٩٤٠، بەرھەمەکانی لە سێ پێشانگای ھونەریی نمایشکران؛ لە نێویاندا چوارەمین پێشانگای نێونەتەوەیی سووریالی لە مەکسیکۆ ستی، گۆڵدن گەیت ئینتەرناشنال ئێکسپۆشن لە سان فرانسیسکۆ، ھەروەھا ھونەری مەکیسیکی سەدەی بیستەم لە نیویۆرک.
چێشتی مجێور
هەژاری مرۆڤ و دەوروبەری یا کارەساتی کۆمیدیاییەک
- هەنبانە بۆرینە، وەک من تۆژیومە، یەکێک لە کەرەسە بەکەڵکەکانە بۆ کەسێک کە فەرهەنگێکی کوردی دابنێت."(ل٣٧٤-٣٧٥)
فریدا کالۆ
لا کاسا ئەزول و تەندرووستی (١٩٣٤–١٩٤٩)
لەو کاتەدا، دیێگۆش لە سان فرانسیسکۆ بوو، ئەمەش دوای مردنی ترۆتسکی بوو کە کارێکی لە ئەمریکا پێسپرێردا بوو. لەو کاتەی لە سان فرانسیسکۆ بوو، بۆ ماوەیەکی کورت کالۆ لەگەڵ بازرگانی ھونەر ھێنز بەرگروین کەوتە پەیوەندییەوە. دواتر، لەگەڵ دیێگۆ ئاشت بوویەوە. لە ڕۆژی ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٠، لە ڕێوەڕەسمێکی سادەدا بۆ دووەمجار ھاوسەرگیرییان کرد. زوو لەدوای ھاوسەرگیرییەکەیان، بەیەکەوە گەڕانەوە مەکسیک. ئەم بەیەکەوەبوونە، کێشەیەکی وایانی بۆ دروست نەکردن، بەوەی ھەردووکیان ئازادی زیاتریان بەیەکتری دا، بەیەکەوە لە لا کاسا ئەزول دەژیان، لەگەڵ ئەوەشدا دیێگۆ ماڵەکەی دیکەی واتە سان ئەنخێل کردە ستۆدیۆیەک بۆ کارکردن. ھەردووکیان درێژەیان دا بە پەیوەندییە دڵدارییە دەرکییەکانیان، کالۆ کە دووڕەگەزخواز بوو، واتە پەیوەندی لەگەڵ ژن و پیاوان دەبەست، بەپێی بەڵگەکان، پەیوەندییەکانی لەگەڵ پیاوان بۆ کالۆ گرنگترن بوون لەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ژنان.
چێشتی مجێور
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کتێبەکانی ھەژار پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:کتێبە ئێرانییەکان پۆل:کتێبەکانی ٢٠٠٣
ئایینی زەردەشتی
بڕوادارانی ئێستای ئەم ئایینە
دوای ئایینی ئیسلام، ئایینی زەردەشتی بەشێوەیەکی گەورە تەڵاشەی کرد و لەناوچوو. ئێستا لە ھەموو جیھان بەتۆمار ٢٥٠، ٠٠٠ کەس دوای ئەم ئایینە کەوتوون، جگە لەوانەی سەرژمێری نەکراون و بە ڕەگەزنامە لەسەر ئایینێکی ترن. بەم شێوە:
سەرئێشە
مایگرەین یاخود شەقیقە
ئەگەر ھەیە وەرزشکردن، دوورکەوتنەوە لە فشار و کێشە دەروونییەکان کەمێک چارەسەری ئەم جۆرە سەر ئێشە سەختە بکات.
فریدا کالۆ
گەڕانەوە بۆ مەکسیکۆ ستی و بەناوبانگبوون لە ئاستی جیھان
لە تشرینی یەکەم، کالۆ بەتەنیا گەشتی کرد بەرەو نیویۆرک، لەوێ بەدرێسێکی ڕەنگاوڕەنگی مەکسیکی دەرکەوت، ئەمەش وایکرد بە نامۆ و جیاواز دەربکەوێت. پێشانگاکەی فریدا لە تشرینی دووەم کرایەوە، کەسایەتی ھونەرمەند و بەناوبانگی وەک جۆرجیا ئۆکیفی و کلێر بووت لوسی ئامادەبوون، بەھۆی ئەم پێشانگایەوە، فریدا گرنگی میدایی بەدەست ھێنا، ھاوکات کۆمەڵێک ڕەخنەگریش بۆچوونی توندیان لەسەر کارەکانی بڵاوکردەوە. سەرباری بوونی بێبازاڕیی مەزن، کالۆ نیوە لە ٢٥ تابلۆ نمایشکراوەکانی پێشانگاکەی فرۆشت. دوای ئەوە کاری دیکەی وەرگرت لەلایەن ئەنسن گوودیەر (ئەوکاتە سەرۆکی مۆزەخانەی مۆدێرن ئارت بوو لە نیویۆرک)، ھەروەھا کلێر بووت لوسی، کە بۆ ئەویان وێنەی پۆرترەیتی ھاوڕێکەی دۆرۆتی ھال کێشا، ناوبراو خۆی کوشتبوو بەخۆ فڕێدانی لە باڵەخانەکەیەوە. لە ماوەی ئەو سێ مانگەی لە نیویۆرک بەسەری برد، فریدا زۆر بەکەمی وێنەی دەکێشا، لەبڕی ئەوە چێژی لە گەڕانکردن بەناو شارەکە بەسەر دەبرد لەپێناو باشتربوونی ڕەوشی تەندرووستی. ھەر لەوکاتەدا، چەندجارێک کەوتە پەیوەندی لەگەڵ ھەریەکە لە نیکۆلاس مورای، لێڤی و ئیدگار کاوفمان جونیۆر.
دوایین ساڵەکان
لە نیسان و ئایاری ١٩٥٤، کالۆ جارێکی دیکە لە نەخۆشخانە خەوێندرا. دواتر ھەر لە بەھاری ئەو ساڵەدا، فریدا دەستی کردەوە بەکاری وێنەکێشان، ئەمەش دوای نزیکەی ساڵێک بوو لە دابڕان. کۆتا تابلۆکانی سیاسیی بوون لەوانە، مارکسیزم لە تەندرووستی بۆ نەخۆشی دەبەخشێت (دەورووبەری ١٩٥٤)، تابلۆی فریدا و ستالین (دەورووبەری ١٩٥٤)، ھەروەھا تابلۆیەک لە جۆری ژیان لەژێر ناونیشانی، ڤیڤا لا ڤیدا (١٩٥٤).
ستایل و کاریگەری
ژمارەی ئەو تابلۆیانەی کە کالۆ لەماوەی ژیانیدا کێشابووی نەزانراوە، لەگەڵ ئەوەش بەپێی ئەگەرەکان بەنزیکەی ١٥٠ بۆ ٢٠٠ تابلۆ دەخەملێندرێت. ئەو تابلۆیانەی کە سەرەتا لە دەیەی بیستەم دەیکێشا لەژێر کاریگەری ڕێنیناس و مامۆستایانی ئەورووپی بوون، لەنێویشاندا ساندرۆ بۆتیچلی و ئەمیدیۆ مۆدیلیانی. تا لەکۆتایییەکانی ئەو دەیەیە، کالۆ ھەنگاوی نا بۆ وەرگرتنی ئیلھام لە کەلەپوور و فۆلکلۆری مەکسیکی، لە تابلۆکانیدا، توخمەکانی «خەیاڵ، بێتاوان، سۆز و تووندووتیژی و مەرگ» بەرچاو دەکەون. ستایلی کالۆ تێکەڵەیەک بووە لە نێوان سووریالیزم و واقعی، کارەکانی دەربڕین بوو لە ئازار و مردن.
سیمبوڵیزم و ئایکۆنگرافی
لەپاڵ ئەفسانەکانی ئەزتیک، کالۆ چەندجارێک دوو کەسایەتی ژنی ناسراو لە فۆلکلۆری مەکسیکی لە تابلۆکانیدا بەکارھێناوە، ئەوانیش لا لۆرۆنا و لا مالینە بوون. فریدا تابلۆی نەخۆشخانەی ھێنری فۆرد کێشا، ئەمەش لەدوای لەبارچوونی منداڵەکەی بوو لەو نەخۆشخانەیە لە شاری دێترۆیت، فریدای لە تابلۆکە بەچاوی پڕ لە فرمێسک لەگەڵ ھەستکردن بە ئازار دەرکەوێت، ھەر لە تابلۆکەدا وێنەی قژێکی پەشۆکاو و دڵێکی شیکراوە دەردەکەوێت، ھەموو ئەوانە دەربڕینن لەبوونی لا لۆرۆنا، ژنێک کە بکووژی منداڵەکانییەتی.
ناوبانگی دوای مردن
لە ساڵی ١٩٨٤، ناوبانگی فریدا زیاتر بەربڵاوبوو بەجۆرێک، لە مەکسیک بڕیاردرا کارەکانی ببنە بەشێک لە میراتی کەلتووری نەتەوە، ھەناردەکردنی کارەکانی بۆ دەرەوەی وڵات قەدەغەکران. لە ئەنجامدا، کارەکانی بەدەگمەن لەڕێی مەزادخانە نێودەوڵەتییەکان فرۆشران. سەرباری ئەوەش، کالۆ ڕیکۆردی گرانترین تابلۆی دەشکاند لەناو ھونەرمەندەکانی ئەمریکای لاتین، ئەمەش لە ساڵانی نەوەدەکان و دوو ھەزارەکان بوو. لە ساڵی ١٩٩٠، کالۆ بووە یەکەم ھونەرمەندی ئەمریکای لاتین کە تابلۆیەکی بە زیاتر لە ١ ملیۆنن دۆلار بفرۆشێت، ئەویش تابلۆ من و دیێگۆ بوو کە بەبڕی ١٬٤٣٠٬٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی فرۆشرا. لە ساڵی ٢٠٠٦، تابلۆی ڕەگەکان (١٩٤٣) بەبڕی ٥٫٦ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی فرۆشرا، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٦ تابلۆی دوو دڵدارەکە لە دارستانێک (١٩٣٩) بە بڕی ٨ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی فرۆشرا.
فریدا بووە کەسایەتییەکی بەناوبانگ لە نێو خەڵکدا و ھەر بەمھۆیەشەوە وشەی «فریدامانیا» داھێنرا. ئەو ھەر زوو بە ھونەرمەندێک دانرا، کە ڕوخساری ببێتە سیمبوڵێک لەپاڵ کەسانی وەک چێ گیڤار و بۆب مارلی بەکاردێت. ژیان و ھونەری فریدا، بووە سەرچاوەی ئیلھام بۆ دروستیکردنی چەندین کەرستەی بووکەڵە و دیاری جۆراوجۆر، ھەروەھا دەرکەوتن و شێوەیە ھاتە ناوبراوی فاشیۆنی جیھانی. لە ساڵی ٢٠٠٢، فیلمێکی ژیاننامەیی بەناوی فریدا نمایشکرا، فیلمەکە لە دەرھێنانی ژوولی تایمۆر بوو. فیلمەکە لەسەر نووسراوەکانی ھێرێرا بەرھەمھێنرابوو، سەلما حایک ڕۆڵی فریدای گێڕا، فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس بڕی ٥٦ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی کۆکردەوە، بووە پاڵێوراوی شەش خەڵاتی ئۆسکاریش، لە نێویاندا خەڵاتەکانی باشترین مەیک ئەپ و باشترین ئۆرجیناڵ سکۆری بەدەستھێنا. لە ساڵی ٢٠١٧، لە ئەنیمەیشنی کۆکۆ، کالۆ وەک کارەکتەرێکی پاڵپشت دەرکەوت، ناتالیا کۆردۆڤا بەکلی دەنگی کالۆی ھێنا.
یادکردنەوە
لە ساڵی ٢٠٠٧ و ٢٠١٠، لە ساڵڕۆژی لەدایکبوونی چەندین بۆنە و یادکردنەوەی ڕێکخرا. یەکێک لەو کارانەش وێنەی کالۆ خرایە سەر دراوی ٥٠٠ پیستۆ. کە لەپاڵ وێنەی خۆی ئەوا تابلۆی لە ئامێزگرتنی خۆشەویستی گەردوون، زەوی (مەکسیک)، خۆم، دیێگۆ و سێنۆر شۆلوتل لەسەر دراوەکە ھەبوو، لە دیوەکەی دیکەش وێنەی دیێگۆ دەبینرێت. لە ساڵی ١٩٨٤، پۆڵ لیدوک فیلمێکی درامی و ژیاننامەیی لەسەر کالۆ بەناوی فریدا:ھێشتا لەژیانە بەڕۆڵگێڕانی سەرەکی ئفیلا مەدینا بڵاوکردەوە، مەکسیک فیلمەکەی نارد بۆ ئۆسکار بەڵام نەبووە پاڵێوراو بۆ باشترین فیلمی بیانی. فریدا بووە پاڵەوانی چیڕۆک بۆ چەند ڕۆمانێکی خەیاڵ لەوانە باربارا موجیکای فریدا (٢٠٠١)، ژووری خەوتنی فریدا (٢٠٠٨) ھەروەھا زە لاکونا (٢٠٠٩). لە ساڵی ١٩٩٤، ئاوازدانەری ئەمریکی جەیمز نیوتن، ئەلبوومێکی بەناونیشانی سویت فۆر فریدا کالۆ بڵاوکردەوە. لە ساڵی ٢٠١٧، وێنەکێش جۆن پارا کتێبێکی بۆ منداڵان لەسەر فریدا بڵاوکردەوە، کتێبەکە بەناونیشانی فریدا و ئاژەڵەکانی بوو، ئەم کتێبە زیاتر تیشکی دەخستە سەر ئەو ئاژەڵانی لە ژیان و تابلۆکانی فریدا ھەبوو. ھەندێ لە ھونەرمەندان و وێنەکێشان، وێنەی کالۆیان لە کارەکانیان بەکارھێناوە لەوانە مارینا ئەبرامۆڤیچ، ئالانا ئەرکەر، گابرێلا گۆنزالێز دێلۆسۆ، یاسوماسا مۆریمورا، کریس مێلۆ، ڕوپەرت گارسیا و کۆمەڵێکی دیکە.
سەرچاوەکان
Citations
کەنەسوورە
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
ژێئوسینتەتیک
ژێئوسینتەتیک (بە ئینگلیزی: Geosynthetic) ناوی کۆمەڵێک لە مەتێریاڵەکانە کە بۆ دروست کردنەوە و بەھێز کردنی خاک بە کەڵکیان لێ وەردەگیرێت. پۆل:ئەندازیاریی خاک
شارستانی ئاستارا
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای گێڵان پۆل:شارستانی ئاستارا پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان
تیمۆ وێرنەر
چێڵسی
وێرنەر وەرزی ٢٠٢١–٢٢ لە یاری جامی سوپەری ئەورووپا لە ١١ی ئابی ٢٠٢١ دەستی بە وەرزەکەی کرد و بە شێوەی سەرەکی یاری کرد، دوای ئەوەی یارییەکە یەکسان بوو لە دوای کاتی زیادکراو، چێڵسی بە لێدانی یەکلاکەرەوە ٦–٥ بردییەوە. یەکەم گۆڵی وەرزەکەی تۆمارکرد لە کاتی یاریکردن لە جامی کاراباو بەرامبەر ئەستۆن ڤێلا. کاتی ئاسایی یارییەکە ١–١ تەواو بوو دواتر چێڵسی بە لێدانی یەکلاکەرەوە ٤–٣ بردییەوە. یەکەم گۆڵی وەرزەکەی لە پرێمییەرلیگ لە ٢ی تشرینی یەکەمدا بوو لە بردنەوەی ٣–١ بەرامبەر ساوسامپتۆن. لە ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١، وێرنەر خێراترین گۆڵی تۆمارکرد لە مێژووی خولی پاڵەوانەکان بۆ چێڵسی، دوای تەنھا ٨٢ چرکە بەرامبەر زێنیت. ھەروەھا گۆڵی دووەمی تۆمارکرد لە یارییەکدا کە بەرامبەر بوون ٣–٣ لە سانت پیتەرزبێرگ.
بڕیارنامەی ١٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ
بڕووس وەین (سێیەمین سوارچاکی تاریکی)
لە فیلمەکاندا بڕووس خاوەنی ملیاردێری کۆمپانیای تەکنەلۆژیای واین ئینتەرپڕایزە. دوای ئەوەی لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا شایەتحاڵی کوشتنی دایک و باوکی دەبێت، بروس بە جیھاندا دەگەڕێت بۆ ئەوەی مەشق و ڕاھێنان بکات بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاوان، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی داوای میراتی کۆمپانیای باوکی بکات. دواتر لە شاری گۆتام وەک باتمان دەست دەکات بە بەرەنگاربوونەوەی تاوان، بە بەکارھێنانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی پێشبینیکراوی سەربازی لەم کارەدا و کەسایەتییەکەی لەسەر بنەمای داگیرکردنی ترسی خۆی لە شەمشەمەکوێرە. زۆرجار وێناکردنی باتمان لەلایەن بەیلەوە بە یەکێک لە گەورەترین کەسایەتییەکانی فیلم دادەنرێت، ھەروەھا شانازیی بە سەرکەوتنی زنجیرە فیلمەکانی سوارچاکی تاریکییەوە کراوە، کە دوو فیلمی دوایی ھەردووکیان داھاتی ھەریەکەیان زیاتر لە یەک ملیار دۆلار بووە، و بەمجۆرە، نۆژەنکردنەوەی فیلمەکە بەرژەوەندی گشتی لە باتمان لە سەدەی بیست و یەکەمدا.
تاوێربەرز
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ماڵی حکومەت، باکوو
ماڵی حکوومەتی باکوو کە بە ماڵی حکوومەت ناسراوە، بینایەکی حکومییە و وەزارەتە جیاوازەکانی دەوڵەتی ئازەربایجانی تێدایە. دەکەوێتە سەر شەقامی نێفتچیلەر و ڕووی لە بۆلیڤاری باکوویە. لای دواوەی بیناکە ڕووی لە شەقامی قەرەباڵغی ئوزەیر حاجیبێیۆڤە لە ناوەڕاستی باکو. خانووی حکوومەت بۆ ٥٥٠٠ کەس دیزاین کراوە.
بایزەمەڕە
بایزەمەڕە (Bayizemerre، ) دێیەکە لە گوندستانی گەورکی نەڵێن، لە ناوچەی وەزنێی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا کەمتر لە سێ بنەماڵە بووە.
سلندەری ھەوایی
لەبەرئەوەی شلەی ئیشپێکەر گازە، دزەکردن لە سلندەری ھەوایی دڵۆپە ناکات و دەوروبەرەکەی پیس ناکات. سلندەری ھەوایی زیاتر بایەخی پێدەدرێ کاتێک خاوێنی لە کارەکە داواکراوە و پێویستە. بۆ نموونە لە «دیزنی» بووکە سەماکەرە میکانیکەکان لەم جۆرەن. ھەوایییەکان قەدەغەی دزەکردنی شلە دەکەن بۆ خەڵکەکە.
جۆرەکانی
ھەرچەندە سلندەری ھەوایی جۆراوجۆرن لە ڕوکار و قەبارە و ئەرک بەڵام دەکرێنە یەک بوارەوە. سەرەڕای ئەوەش ژمارەیەکی زۆر لە سلندەری ھەوایی بەردەستە کە ھەریەکە لە جۆرەکانی ئەرکی تایبەتی خۆی بەجێدەگەیەنێت.
ھەنگاوی ناوەکی و دەرەکی
پەیوەندی نێوان ھێز و نیوەتیرە و پەستان بەم ھاوکێشەیە دەردەبڕێت:
کاتێک:
قەڵەوی
وێنۆک| قەڵەوی قەڵەوی یان چاخی دۆخێکی پزیشکییە کە تێدا چەورییەکی زۆر لە لەشی مرۆڤدا کۆ دەبێتەوە و ئەمە بۆ خۆی دەتوانێت ببێتە ھۆکاری نەخۆشی (شەکرە، جەڵدەی دڵ) و کەمتوانی بۆ مرۆڤ.
بڕیارنامەی ١٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی 1961دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: تەنگانیکا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 986‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەشێویی دڵەڕاوکێی کۆمەڵایەتی
پەشێویی دڵەڕاوکێی کۆمەڵایەتی ھەروەھا بە فۆبیای کۆمەڵایەتی ناسراوە، جۆرێکی پەشێویی دڵەڕاوکێیە کاتێک ڕوو دەدات کە کەسەکە لە کاتی ئاخاوتن لەگەڵ کەسانێک کە نایان ناسێت یان ماوەیەکی کەمە ناسیویانێتی ھەست بە ترس و دڵەڕاوکێ دەکات؛ و یان لەو کاتانەی کە کەسەکە ھەست دەکات لەژێر سەرنجی ئەوانی تردایە یان لەناو بازنەی سەرنجدایە و ھەمووان سەیری دەکەن، ترسی ئەوەی ھەیە کە شەرمن یان ترساو دەربکەوێت، ھەڵە بکات یان تەتەڵە بکات. نیشانە فیزیکییەکانی بریتین لە: لەرزین، خێرابوونی ترپە، ھەناسەسواری، وشکبوونەوەی قوڕگ، ئارەقکردنەوە، و ھتد.
زێنگ باوۆسون
ژیان
لە خێزانێکی ناودار لە دایکبووە لە سیانگسیانگ لە پارێزگای ھێنان، وە نەوەی-نەوەی زێنگ گوۆفانە. لە تەمەنی ١٤ ساڵی لە قوتابخانەی کچان لە شانگھای خوێندوویەتی، ھەرچۆنێک بێت بە بڕوانامای بەکالۆریۆس لە ١٩١٦ دەردەچێت، وە دەبێتە یەکەم ژنی چینی کە "بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانست وەربگرێت بە شانازیەوە" لە کۆلێژ دواتر مەشقی مامۆستایی دەکات کاتێک لە زانکۆی ئۆکسفۆرد و کامبرێجە زێنگ دواتر قوتابخانەیەک لە پارێزگای ھێنان دادەمەزرێنێت لە ١٩٤٩ چین بەجێ دەھێلێت و دەچێت بۆ تایوان، لە ١٩٥٣ نوێنەراییەتی چین دەکات لە کۆمسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر پێگەی ژنان لە کتێبە خۆژیاننامەییەکەی خۆی وەک " کۆنفۆشیۆسی فێمێنست" وەسفکردووە، ھەروەھا باسی وتاری لەسەر کێشەکانی ژنانیش بڵاوکردۆتەوە لە زانکۆی دنگھای لە شارەوانی تایچونگ لە وڵاتی چین وەک بۆردی بەرێوەبەران خزمەتی کردووە.
پاندێمی
وێنۆک|گواستنەوەی قوربانیانی ئاھۆی ١٩١٨ لە [[ئیسپانیا]] گشتوشی یان پاندێمی (، لە یۆنانییەوە: پان: گشت + دێمۆس: خەڵک جیاوازە لە Epidemic یان کۆتوشی) بە دۆخێک دەوترێت کە تێیدا نەخۆشییەکی عوفوونی لە نێوان چەندین کیشەوەر یان تەواوی جیھاندا بڵاو بێتەوە.
١٨٦٣
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٨٦٣
ژنی ڕەشپۆش: فریشتەی مەرگ
ژنەڕەش پۆشەکە ٢:فریشتەی مەرگ (ئینگلیزی: The Woman in Black 2: Angel of Death) فیلمێکی سینەمایی ھۆڵیوودە، بەشی دووەمی فیلمی (The Woman in Black)ـە، جۆری فیلمەکە دراما، ترسناک و ھەستبزوێنە.
پارێزگای کرشەھر
پارێزگای کرشەھیر یەکێک لە پارێزگاکانی تورکیایە کە لە ناوچەی ئاناتۆلیای ناوەندی ھەڵکەوتووە.
جانی
جوگرافیا
جانی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کوڵەبان و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی تەکیەی جەباری و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆران جەباری لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حەفتاچەشمە.
جودی کۆرن وێڵ
جودی ڤالاریێ کۆرنوێل (لەدایکبووی ٢٢ی شووباتی ١٩٤٠) خانمەکتەرێکی ئینگلیزە، کە لە فیلمێکی بەریتانی بەناوی (Keeping up appearances) ڕۆی گێڕاوە و بەباشترین شێوە بەھۆی ڕۆلەکەی وەک دەیزی ناسراوە لە (١٩٩٠ بۆ ١٩٩٥)
١٨٦٤
ساڵی ١٨٦٤ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
بێلۆکە
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
گێڕالدین فێرارۆ
ھەروەھا  لە ١٩٩٣ بۆ ١٩٩٦ ئەندامێکی ھەمیشەیی کۆمسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ بوو
ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
ئەرک و دەسەڵات
ئەنجومەنەکە ئەرکی چاودێریکردنی هەڵسوڕانی ئیش و کاری ئۆرگانەکان و دەرکردنی ڕێسای تایبەت بۆ چۆنییەتی ڕێکخستنی کاروبارەکانی لە ئەستۆدایە. هەروەها ڕازامەندیی یان ناڕەزامەندیی لەسەر بوونی هەر ئەندامێک بە ئەندام مەکتەب دەدات. ئەنجومەنی ناوەند ڕەزامەندیی یان ناڕەزامەندیی لەسەر ناوی پاڵێوراوان بۆ هەڵبژاردنە ناوخۆیی و هەرێمییەکانی حیزبەکە دەردەبڕێت. هاوکات، ئەن
کانی بەن
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
بڕیارنامەی ١٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی 1962دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: جامایکا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 1018‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئەنێسا فالتسکۆگ
وێنۆک ئەنێسا ئاسێ فالتسکۆگ (لەدایکبووی ٥ی نیسانی ١٩٥٠) مۆسیقاژەن، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر، خانمەکتەر، نووسەری سوێدییە، لەدوای دەرچوونی ئەلبوومەکەی بەناوی ئەنێسا فلتسکۆگ لە ١٩٦٨ ناسرا، وە گەیشت بە ئەستێرەییەکی نێونەتەوەیی وەک ئەندامێکی گروپی پۆپی (ABBA)
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:گۆرانیبێژانی سویدی پۆل:نووسەرانی سویدی پۆل:ئەکتەرە سویدییەکان پۆل:ژەنیارانی سویدی پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی سویدی پۆل:گۆرانینووسانی سویدی پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
فلتەری ھەوا
فلتەری ھەوا ئامرازی پێکھاتوی ڕیشاڵی یان مادەی کوندار کە بەکاردێت بۆلادانی مادەی ڕەق وەک تۆز و ھەڵاڵە و خۆڵ و بەکتریا. فلتەری ھەوا پێکدێت لە ھەڵمژەر و پەرەپێدەری کارلێکی کمیایی وەک ڕەژو (کاربۆن) کە بەکاردێت بۆلابردنی بۆن و گازی پیسکەر وەکو ئاوێتەی ئەندامی ناجێگیر. یان جینی ئۆزۆن. فلتەری ھەوا لەو شوێنانە بەکاردێت کە کالێتی وەیان پاکی ھەوا گرینگە بەتایبەت سیستەمی ھەوا گۆڕین.
بەڵک سۆلید ھەندلینگ فلتەر
بەڵک سۆلید ھەندلینگ بەشداری دەکات لە گواستنەوەی مادە ڕەقەکان (گواستنەوەی میکانیکی، کواستنەوەی). کە لەوانەیە تۆزبێت. زۆربەی پیشەسازییەکانی ھەندل بەلک سۆلیدن (پیشەسازی کانزای، پیشەسازی کیمیای، پیشەسازی خواردن). پێویستە بۆ چارەسەر کردنی ڕێڕەوی ھەوای دەرچو لەو پڕۆسەیەدا بۆ ئەوەی تەنۆلکە بەسودەکان فڕێنەدرێن. بۆ ھۆکاری ڕیکخستن یان ھۆکاری ئابوری (ونکردنی مادە). سەرەنجام فلتەری ھەوا لە چەندین شوێن لە پڕۆسەکان دا ھەن. بەتایبەت لە لەوەرگڕی پینیۆماتیک ھێڵەگەیەنەرەکان. کە تێیدا بڕی ھەوایەکە و ڕێژەی تەنۆلکە بەسودەکان گرینگە. فلتەرەکان دکڕێت دابنڕێت لە ھەرخاڵێکی ک ھەوا گۆڕکێ لە پڕۆسەیەک بۆ خۆلادان پیسکەر کە داخیلی پڕۆسەکە دەبێت. ئەوەش بەتایبەت لە دەرمان سازی و پیشەسازی خۆراک. دیاردەی فیزیای خۆی دەبینێتەوە لە گرتنی تەنۆلکەکان بە فلتەرێک کە زۆرجار بەرنەگوڕوە و خاڵی دەبێتەوە.
پۆل:پێکھاتەکانی بزوێنەر
ڕۆشانی
سەرەتا ئەم کۆمەڵەیە لەو خوێندنگایەوە دەست پێ دەکات کە پیر ڕۆشان کردیەوە، و توانی ٥٠ فێرخوار پەروەردە بکات لە ماوەی ٣ ساڵدا و تا دەهات شوێنکەوتوانی ئەم قوتابخانەیە ڕووی لە زیادبوون دەکرد و ئەمەش ترس دەخاتە دڵیدەسەڵاتدارانی ئەفغانستانەوە. بەپێی ئەو نامانەی لەلایەن ئەم کۆمەڵەیەوە نوسراون، ئامانجیان سەرلەنوێ دانانەوەی سیستمی کۆمەڵایەتی جیهان بووە لە ڕێگای گرتنەدەستی دەسەڵات بووە لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر، تا هەموو جیهان بخەنە ژێر دەسەڵات و فەرمانڕەوایی خۆیانەوە. (مافوق الطبیعه‌) یەکێ لەو وانانەبوو کە خۆیان پێوە سەرقاڵکردبوو. تیۆریدانەرانی پیلانگێڕی بەبێ دودڵی پەیوەندیانکرد بە حەشاشەکان و ڕێکخستنەوەی نوێی جیهان، و پشتگیری ئەو بیروڕایانە دەکەن کە دەڵێن کاریگەری هەبووە لەسەر دامەزراندنی ئیلۆمیناتیەکانی باڤاریا لە سەدەی ١٨دا. ڕاستی بابەتەکە زۆر بە سانایی ڕوندەبێتەوە لە پیر ڕۆشاندا کە ناوبانگی دەرکرد بەهۆی باسی خۆئازادکردن لە نەزانی خۆیی و زۆرداری و بۆماوەیی دەسەڵاتی دەسەڵاتداران/زۆرداران ئەکرد. ئازادبونی مرۆڤایەتی لە کۆتوبەندی لەیەکتریخۆشنەبوون و یەکتریپەسەندنەکردن پەیامەکەی ئەوبوو، و فێرکردنی مافی هەر مرۆڤێ بۆ گەڕان بەدوای زانیندا(بە ئافرەتانیشەوە).
نیلس بۆر
میکانیکی بڕەکان (کوانتۆم)
ناساندنی سپین (فۆڕمی ناوەکی بارستە گۆشە) لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٢٥، لەلایەن جۆرج ئولێنبێک و ساموێل گودسمیت وەرچەرخانێکی گەورە بوو. بۆ مانگی دواتر، بۆر ڕۆیشت بۆ لێیدن بۆ ئەوەی ئامادەی مەڕاسیمی ساڵیادی ٥٠ ساڵەی وەرگرتنی دکتۆرای ھێندریک لۆرێنتز بێت. لەو کاتەی شەمەندەفەرەکەیان لە ھامبەرگ وەستا، بۆر چاویکەوت بە وۆڵف گەنگ پاوڵی و ئۆتۆ ستێرن و ئەوان پرسیاریان لە بۆر کرد کە بیر و ڕای ئەو چییە دەربارەی بیردۆزی سپین. بۆر وتی کە ھەست بە نیگەرانی دەکات لە پەیوەندی لە بواری کارلێککردنی نێوان بواری موگناتیس و ئەلیکترۆندا. ئەو کاتەی کە بۆر لە لێیدن گەڕایەوە، پاوڵ ئێھونفێس و ئەلبرێت ئەنشتایین ئەویان ئاگادارکردەوە کە ئەشتایین ئەم کێشەیەی چارەسەرکردووە، ئەویش بە بەکارھێنانی تیۆری ڕێژەیی.
ھاوڵە
سەرچاوەکان
پۆل:مێکوته، ھاوڵە
ئیمپڕاتۆر کۆرێی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین پۆل:ئیمپڕاتۆرە ئەفسانەییەکانی ژاپۆن پۆل:خەڵکی سەردەمی یایۆیی لە ژاپۆن
بڕیارنامەی ١٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی تشرینی یەکەمی 1962دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: ئوگاندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٠٢١‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پارێزگای چاناققەلعە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی تورکیا پۆل:پارێزگای چاناققەلعە
شینجی میکامی
سەرچاوە
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:زیندووان پۆل:دیزاینەری ژاپۆنی بۆ دیزاینی یارییە ڤیدیۆییەکان پۆل:ڕێزدێنت ئیڤڵ
ژیان خەونێکە
چیرۆک
لە ئەم شانۆیەدا باسیلیوس، پاشای پۆڵەندا، کوڕە تازە لەدایکبووەکەی دەکاتە زیندان. چونکە تالیعبینەکانی لەڕووی ئەستێرەکانەوە ئەوەیان پێش بینی کردوە کە کوڕەکە دژبە باوکی ھەڵدەستێتەوە. کوڕەکەی کە ناوی سیگیسمۆندە لە ناو کۆت و زنجیردا لەگەڵ گیان لەبەرە جەنگەڵییەکاندا پەروەردە دەکرێ و کاتێک کە گەورە دەبێ و دەبێ بە پیاو لە ھەموو جانەوەرەکان دڕندەترە. پاشاکە لە پیریدا دڵی نەرمتر دەبێت و کوڕەکەی بانگ دەکاتەوە کە لە حکوومەتدا بەشداری بکا؛ بەڵام سیگیسمۆند کە بۆ حکوومەت کردن پەروەردە نەکراوە، وەھا بە توندو تیژییەکی بێعەقڵانەوە حکوومەت دەکا کە مەجبوور دەبن دەری بکەن. کاتێک کە ھۆشی دێتەوە بە خۆیدا، دەزانێ بە خۆی کە لە غارێکدا لە دارستانەکەی خۆیدا لە ناو کۆت و زنجیرەکەی جاراندایە. پێی دەگوترێ کە پاشایەتییەکەی خەوێکی پەرۆش بووە و ئەویش بڕوا دەکات. دوایی بەھۆی گۆڕانکارییەکی دیکەوە کە بەسەر سیگیسمۆنددا دێ، کوڕەکە لە ئەو وەحشیگەرییە ڕزگاری دەبێ و عەقڵی دێتەوە سەرخۆی؛ کاتێک کە شۆڕشێک ڕێ دەکەوێ و ئەو دەکەن بە پاشا، دەبێ بە پاشایەکی باش و خاکی، چونکە دەزانێ کە ئەم سەرکەوتنەش دیسان خەوێکە.
نووسینی فەرھەنگ
نووسینی فەرھەنگ یان لێکسیکۆگرافی یەکێکە لە بوارەکانی زمانەوانی کە چۆنیەتی نووسین و داڕشتنی فەرهەنگ و وشەکان دەپشکنێ. فەرهەنگنووس لەوانەیە فەرهەنگی وشە یان پێڕستی زاراوەکان یان فەرهەنگەکانی دیکە بنووسێت و ڕێکی بخات. هەوڵی سەرەکی لە لکاندن ئەوەیە کە داتاکان دەربارەی وشەیەک (وەک مانا، زمان، سپێڵ، بەرنامە، نمونە، هتد) وەک ئەوەی کە دەکرێت بەردەست و بەکارهێنەر-دۆست بێت. بواری ڕۆشنبیری لە نزیکەوە پەیوەندی بە ڕێکخستنی وشە دۆزینەوەکان و هەروەها بواری نووسینی ئینسایکلۆپیدیا هەیە.
مەتیۆرەن ڕێنیێ
مەتیۆرەن رێنیێ نووسەر و شاعیری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ژۆو شوسی
ژۆو شوسی (بە چینی:周淑禧; لەدایکبووی ١٦٢٤ بۆ ١٧٠٥) ژنە وێنەکێشێکی چینی بوو لە سەردەمی ئیپمراتۆریەتی چینگ،
کۆچەر بیرکار
توێژینەوە
بیرکار بە زۆری لەسەر ئەندازەی جەبری (Algebraic Geometry) کار دەکات. ھەروەھا بەرپرس و داھێنەری ماڵپەڕی کۆری زانیاری و داھێنان بووە. ھەروەھا بیرکار لە زۆرێک کونفڕانسی بیرکاری لە وڵاتانی دونیادا بەشداریی کردووە.
کۆڵبەر
کۆڵبەر ئەو کرێکارەیە کە لە ڕێگەی گواستنەوەی کاڵاوە بۆ ئەو دیو سنوورەکانی وڵاتێک ڕۆژگار دەگوزەرێنێت. وەک لە ناوەکەیەوە دیارە کۆڵبەر شتەکان بە کۆڵ دەگوێزێتەوە. ئەو شتوومەکانە دەکرێ بە قاچاغ یا بە یاسایی بگوێزرێنەوە.
کۆڵبەر لە ئێران
لە ئێران ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک لە کوردستان و بەلووچستان خەریکی کۆڵبەرین. ھەموو ساڵێک ژمارەیەک کۆڵبەر لە ئێران گیانی خۆیان لە دەست دەدەن .
داینەمۆپێو
جۆرەکانی  هەڵمژەر
·        برێكى ئاو (مژين تەنها)
ڕێزان جاوید
ژیان و چالاکی
ڕێزان جاوید لە شاری مەھاباد لە ڕۆژھەڵاتی کوردستاندا لەدایک بوو. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٣ لە کاتی دامەزرانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان بەشداری کۆنگرەی دامەزراندنی ئەو حیزبە ببوو. بەدوای تێکەڵبوونی لە پارتی ژیانی ئازادی کوردستان ناوی ڕێزان جاویدی بۆ خۆی ھەڵبژارد. ئەو لە ساڵانی چالاکیی لە پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە چالاکییەکانی وەکوو راگەیاندن ھەتا ئەندامێتی لە مەجلیسی حیزبەکە بەشدار بوو.
کوژران
بەدوای کوژرانی ڕێزان جاوید ئەنجوومەنی بەرێوەبەریی کۆمەڵگای دیموکراتیک و ئازادی رۆژھەڵاتی کوردستان (کۆدار) و پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە ڕاگەیەندراوێک بەبوونەی کوژرانی ڕایانگەیاند کە ڕێزان جاوید «بە مەبەستی بەرەو پێش بردنی ئەرکەکانی لە پێناو وەدی ھێنانی یەکگرتنی نەتەوی دمۆکراتیکی گەلەکەمان لە ھەر چوار پارچەی کوردستان و لە نزیکەو کەڵک وەرگرتن لە ئەزموونەکانی گەلەکەمان لە باکوور و رۆژھەڵاتی سوریە، چووبوو بۆ رۆژئاوای کوردستان.»
بیرھێنانەوە و ڕێزگرتن
ھەروەھا یادی ڕێزان جاوید لە ١٣ی ئابی ٢٠٢٢ لە شاری ئەنتوێرپن-ی وڵاتی بەلجیکا و لە ١٤ی ئابی ٢٠٢٢ لە ھێلسینکی پایتەختی فینلاند و بەرلین و ھانۆفەر لە وڵاتی ئەڵمانیا بە بەشداری ژماریەکی زۆر لە چالاکانی کورد و ئەورووپی کرایەوە.
مستەفا کەمال ئاتاتورک
ئەتاتورک لە کاتی جەنگی جیهانیی یەکەم و لە ساڵی ١٩١٥ بەهۆی سەرکەوتنەکەی لە شەڕی گالیپۆلی ناسرا، کە تێیدا وەک کەسایەتییەکی سەرەکی لە ناو تورکی عوسمانی دژ بە هێزە هاوپەیمانەکان بەشدار بوو. دوای شکست و کەوتنی دەوڵەتی عوسمانی ئەوا ئەتاتورک ڕێبەرایەتی لە بزووتنەوەی نەتەوەپەرستیی تورکی کرد، ئەم بزووتنەوەی داکۆکی دەکرد لە مانەوەی سنووری تورکیا بەیەکپارچەیی. لەو دەمە ئەتاتورک حکوومەتێکی لە ئەنقەرە دامەزراند، ئەو هێزە هاوپەیمانەکانی بەزاند کە دواتر لەلایەن تورکەکان ناونرا جەنگی سەربەخۆیی تورک. دوابەدوای ئەوە، ئەتاتورک پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی دەستپێکرد و دامەزراندنی کۆماری تورکیای لەجێگای ئەودا ڕاگەیاند.
سەرۆکایەتی
لەگەڵ دامەزراندنی کۆماری تورکیا، هەوڵەکان بۆ مۆدێرنکردنی ئەو وڵاتە دەستی پێکرد. حكوومه‌تی نوێ شیكاری بۆ دامه‌زراوه‌ و ده‌ستووره‌كانی وڵاتە رۆژئاواییه‌كانی وەک فەڕەنسا، سوید، ئیتالیا و سویسرا كرد و له‌گه‌ڵ پێداویستی و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی توركدا گونجاندیان. بەهۆی کەم شارەزاییانەوە لە نیازەکانی ئەتاتورک، خەڵکی دڵخۆشبوون و پێیان وابوو کە دەگەڕێتەوە سەرەتاکانی سەردەمی خەلافەتی ڕاشدین. ئەتاتورک پلەی سیاسیی بە هەریەکە لە فەوزی چاکماک، کازم ئۆزلاپ و عیسمەت ئینۆنو بەخشی تاکوو دەست بکەن بە چاکسازییەکان. سوودی لە ناوبانگەکەی وەک سەرکردەیەکی سەربازی وەرگرت و ساڵانی دواتر تا مردنی لە ساڵی ١٩٣٨دا بە دامەزراندنی چاکسازی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی بەسەر برد. بەم کارە کۆمەڵگای تورکی لە هەستکردن بەخۆی وەک بەشێکی موسڵمان لە ئیمپراتۆریەتێکی فراوان گۆڕی بۆ دەوڵەتێکی نەتەوەیی مۆدێرن و سێکولاریزم.
سەرچاوەکان
* پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی تورکیا پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١ پۆل:مردووانی ١٩٣٨ پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان پۆل:تورکە عوسمانییەکان
دارا سێکانیانی
پیشەکان
- ئەندامی سەرکردایەتی یەکگرتووی ئسلامی کوردستان
بڕیارنامەی ١٨٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٨٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی تەمموزی ١٩٦٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پرسیار سەبارەت بە وڵاتەکانی ژێر حکوومەتی پۆرتوگال. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٠٤٩‌ەم، بە ٨ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٣ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
١٨٨٠
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٨٨٠
١٨٨١
ساڵی ١٨٨١ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
چراغ وەیس
چراغ وەیس (Çiraẍweys، ) دێیەکە لە ی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٧٤ کەس لە ٣١ بنەماڵەدا بووە.
عوسمانی سێیەم
سوڵتان عوسمانی سێیەم برای مەحموودی یەکەم ساڵانی ١٦٩٩ تا ١٧٥٧ ژیاوە، یەکێکە لە سوڵتانەکانی دەوڵەتی عوسمانی، حوکمی گرتە دەست دوای وەفاتی براکەی مەحموودی یەکەم و ئەو کاتە تەمەنی زیاتر بوو لە پەنجا و ھەشت ساڵ، ھەستا بە کوشتنی سەدڕی ئەعزەم عەلی پاشا لەبەر خراپی ھەڵس و کەوتی و محەممەد ڕاغب پاشای لە جێگەی دانا، و ئەڵێن خەلیفە عوسمانی سێیەم بە شەوا گەڕاوە تا ئاگاداری حاڵی خەڵک بێت، و ئیشی کردووە لەسەر چاکسازی، کۆچی دوایی کرد ساڵی ١٧٥٧.
دۆڵەتوو، گەورکی نەڵێن
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
ھەرێمی مەدیتەرانە
چەپ|وێنۆک|300px|ھەرێمی مەدیتەرانە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەرێمەکانی تورکیا
ئۆکسیندۆلۆن
ئۆکسیندۆلۆن لە ساڵی ١٩٨١ وەکوو دەرمان ناسێنرا و بەتەنھا لە ژاپۆن بەکارھێنرا
شێخ زەکەریا
سەرچاوە
1- بنەمالەی زانیاران، عەبدولکەریم مودەریس، چاپەمەنیی ئانا، ١٣٩١ی ھەتاوی؛ ISBN:978-964-6876-59-0
موونیس تەکیناڵپ
پەراوێز
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣ پۆل:مردووانی ١٩٦١ پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
١٨٨٤
ساڵی ١٨٨٤ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
سکۆتلاند
سکۆتلەندا (بە ئینگلیزی:Scots: Scotland, Scottish Gaelic: Alba) وڵاتێکە کە بەشێکە لە شانشینی یەکگرتوو. سێ دوورگەی باکووری بەریتانیا دەگرێتەوە، ڕوبەڕوی خاکی سکۆتلەندا ٩٦ میل (١٥٤ کیلۆمەتر) لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ئینگلتەرا و بە پێچەوانەوە لە باکوورەوە بە زەریای ئەتڵەسی دەورە دراوە و… لە ڕۆژاوا، دەریای باکوور لە باکووری ڕۆژھەڵات و دەریای ئێرلەندا لە باشوور. ھەروەھا زیاتر لە ٧٩٠ دوورگەی تێدایە، بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە دوورگەکانی ھێبریدس و دوورگەکانی باکوور. زۆربەی دانیشتووان، لەنێویاندا پایتەختی ئیدنبرە، لە پشتێنەی ناوەڕاستدا چڕبوونەتەوە- دەشتی نێوان بەرزایییەکانی سکۆتلەندا و بەرزایییەکانی باشوور- لە ناوچە نزمەکانی سکۆتلەندا.
١٨٨٥
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٨٨٥
ھێڵی درێژی
گراتیکۆلێک لەسەر زەوی وەک گۆی زەوی یان هێلکەیی. هێڵەکان لە جەمسەرەوە بۆ جەمسەرەکان هێڵی درێژی بەردەوامن، یان میدیانەکان. بازنەکان هاوتەریب لەگەڵ ئیستوابازنەکانی درێژی بەردەوام، یان هاوتەریبەکان. ڕێزدارەکە درێژی و درێژی خاڵەکانی سەر ڕووی نیشان دەدات. لەم نمونەدا، میدیانەکان لە مەودای 6- ە و تەرازوو لە مەودای 4
مێژووبژارکردن
تەلیسکۆبەکە لە سەرەتای سەدەی 17 دا دروست کرا. لە سەرەتادا ئامێرێکی چاودێری، پێشکەوتنەکان لە نیو سەدەی داهاتوودا گۆڕییان بۆ ئامێرێکی پێوانەیی ورد. کاتژمێری پاندۆم لە ساڵی 1657دا لەلایەن کریستیان هویگنسەوەتۆمار کرا و بە نزیکەیی 30 ئەوەندەی کاتژمێرە میکانیکیەکانی پێشوو زیادی کرد. ئەم دوو داهێنانە شۆڕشی ئەستێرەناسی و کارتۆگرافیای چاودێری دەکەن.
دیاریکردنبژارکردن
زانیاری زیاتر: گەشتی ئاسمانی § درێژی
بەهاکانبژارکردن
درێژی وەک پێوانەیەکی گۆشەیی دەبەخشرێت لە 0 لە پلەی یەکەم مێریدیان بۆ 180+ بەرەو ڕۆژهەڵات و 180٪ بەرەو ڕۆژئاوا. پیتی یۆنانی (لامبدا) بەکاردێت بۆ ئەوەی شوێنی شوێنێکی سەر زەوی لە ڕۆژهەڵات یان ڕۆژئاوای مێریدیانی سەرەکی دابنێن.
بۆ ژماردنەکان، پاشگری ڕۆژئاوا/ڕۆژهەڵات بە نیشانەیەکی نەرێنی لە بەشی ڕۆژئاوایی جێگۆڕکێ دەکرێت. پەیماننامەی ستانداردی نێودەوڵەتی (ISO 6709)—کە ڕۆژهەڵات ئەرێنییە— لەگەڵ سیستەمی ڕێکخستنی کارتسی راستە، لەگەڵ جەمسەری باکوور. درێژییەکی دیاریکراو لەوانەیە دواتر تێکەڵ بکرێت لەگەڵ درێژییەکی دیاریکراو (ئەرێنی لە باکووری نیمیسفێر) بۆ پێدانی شوێنێکی ورد لەسەر ڕووی زەوی. بە سەرلێشێواویی، کۆنگرەی نەرێنی بۆ ڕۆژهەڵات هەندێک جار دەبینرێت، بە گشتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا، تاقیگەی توێژینەوەی سیستەمی زەوی بەکاری هێنا لەسەر وەشانێکی کۆنتر لە یەکێک لە لاپەڕەکانیان، بۆ ئەوەی "چوونەژوورەوەی رێکخستنی کەمتر ناتەواو" بۆ ئەو کاربەرنامانەی کە لە هیمسفێری ڕۆژئاوادا بەستراون. ئەوان لەو کاتەوە گوێزراونەتەوە بۆ شێوازی پێوانەیی.
بەستەرە دەرەکییەکانبژارکردن
درێژیلە پرۆژەکانی خوشکی ویکیپیدیا
ئێدوارد مۆردێیک
مردن
ئێدوارد لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا پەیامێکی بۆ پزیشکێک بەجێھێشتبوو و داوای لێکردبوو ئەم دەمووچاوە لەناو ببات و لەگەڵیدا نەنێژرێت (نامەوێت ئەم بەدکارە لە گۆڕەکەم لەگەڵمدا بژی وەک چۆن لە ژیانمدا لەگەڵم ژیاوە).
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئاکتیڤ
250px|بێچوارچێوە|چەپ 250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئاکتیڤ لە ڕەنگی سپی
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئاکتیڤ (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy S6 Active) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ١٢ی حوزەیران ٢٠١٥.
دەڕەشار
ھەڵکەوتەی جوگرافیایی
شاری کۆنی بەجێماو لە شارستانیەتی سەردەمی ساسانییەکان ھەندێ شوێنەواری مەیدان و خیابان و بازاڕی دانوساتان لە خۆ دەگرێت کە لە ڕووبەرێکی ٦٠ ھێکتاری دا خۆی دەنوێنێت. خانوو و بیناکانی ئەم شارە کە لە سەردەمی ساسانییەکان دروست کراون لە بەرد و گیراوەی گەچ (بەرد و سارووج) پێکھاتوون و ژمارەیەکی زۆرە لە تاقە کەوانییەکان شوێنی ژیانی خەڵکی ئەو ساتە بوونە. لە بەرزاییەکانی نزیک بە ڕووبارەی ئەم شارە مێژووییە کلاوەکانی قەڵایەکی گەورە بەدی دەکرێت کە لەوبەرییەوە شوێنەواری ئاتەشگایەکی ھەمان سەردەم دەبینرێت.
خاکی ماداکتۆ زۆر بەپیتە و ھەر لەبەر ئەمە لە ڕۆژگارانی زۆر کۆنەوە ئەم شارە ئاوەدان بووە و مرۆڤی تێدا ژیاوە. لە ڕاستی دا دوو شاری ماداکتۆ و شیروان گرینگترین شوێنە ھەرەباستانیەکانی پارێزگای ئیلامن.
ژان پیەر کامو
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٥٨٤ پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:لەدایکبووانی ١٥٨٣ پۆل:مردووانی ١٦٥٢
نەشتەرگەری ژنان و منداڵبوون
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری پۆل:پزیشکیی ژنان پۆل:پزیشکیی زان
مستەفای سێیەم
شەر بەردەوام بوو لەگەڵ ڕووسیا
و شەڕی دەریایی لە نیوان هەردوو لادا هەبوو و چەند جارێک کەشتییەکانیان بە یەکیاندا، عەلی بەگی والی میسر فرسەتی وەرگرت لە بوونی کەشتیگەلی ڕووسی لە ناوچەکە و ڕێکەوت لەگەڵیان و شۆڕشی ڕاگەیان لە دژی دەوڵەت، توانی بچیتە فەلەستین و لوبنان و سوریا و سوپای عوسمانی گەمارۆدرا لە نێوان ئاگری کەشتییە ڕووسیەکان و ئاگری سوپای میسری.
ئیمپراتۆریەتیی سلووکی
230px|وێنۆک|چەپ|پانایی ئیمپراتۆری سلووکی ئیمپراتۆری سلووکی دەوڵەتێک بوو کە لە نێوان ساڵانی ٣١٢ تا ٦٤ی پێش لەدایکبوونی مەسیح لە بەشێکی زۆر لە ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست حوکمی دەکرد. لە دوای کۆچی دوایی ئەسکەندەری مەزن، ئیمپراتۆریەتەکەی ئەو لە نێوان جەنەڕاڵەکانیدا دابەش بوو و ئیمپراتۆریەتی سلووکی یەکێک بوو لە ئەم ئیمپراتۆرییە تازە پێکھاتووانە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی ٦٣ی پ.ز پۆل:مێژووی ئێران پۆل:مێژووی خەیبەر پەختوونخوا پۆل:مێژووی ئێرانی کەونار پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ١ەمی پ.ز پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٣١٢ی پ. ز پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ٤ەمی پ.ز پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ناوەڕاستی ئاسیا
١٨٩٢
ساڵی ١٨٩٢ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
زانکۆی کۆیە
گۆڤاری زانکۆی کۆیە
ئەم گۆڤارە یەکێکە لە بڵاوکراوە ئەکادیمییەکانی زانکۆی کۆیە کە توێژینەوەی ڕەسەن و ئاست بەرز بڵاو دەکاتەوە لە بوارەکانی زانستە کۆمەڵایەتی و مرۆڤایەتییەکان لە دەرەوە و ناوەوەی کوردستان، ئامانجی گۆڤاری زانکۆی کۆیە ھاندان و پشتیوانیکردنی توێژەرانە بۆ بە ئەنجام گەیاندنی توێژینەوەی زانستی ئاست بەرز. گۆڤاری زانکۆی کۆیە پەیرەوی لە سیستمی ھارڤارد دەکات بۆ نوسینی پەراوێز جگە لە شێوازە نوێیەکانی توێژینەوەکردن، ھەروەھا توێژینەوەکانی ئەم گۆڤارە لە لایەن پسپۆری لێھاتوو و شارەزا ھەڵدەسەنگێنرێ بەر لە بڵاوکردنەوە. گۆڤاری زانکۆی کۆیە تاوەکو ئێستا (٣٨) ژمارەی لێ بڵاوکراوەتەوە.
بەستەری دەرەکی
پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٣ لە عێراق پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٣ پۆل:زانکۆکانی عێراق پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان پۆل:شوێنەکانی ھەولێر پۆل:پارێزگای ھەولێر پۆل:کۆیە پۆل:زانکۆ کوردیەکان
عەبدوڵڵا کورد
مردن
پاسپۆرتی تورکی عەبدوڵڵا کە ڤیزای گورجستان و ئازەربایجان و پاکستانی تێدابوو لە شوێنی ڕووداوەکە دۆزرایەوە و دواتر لە ڕێگەی کەناڵە ھەواڵییەکانی ڕووسەوە نمایشکرا.
ئەلفوبێ
پۆل:بەڵگەکان پۆل:ئەلفوبێکان پۆل:ڕێنووس
پێشمەرگە
فەرماندەکان
فەرماندەکانی ھێزی پێشمەرگەی باشووری کوردستان:
ئەسمەھان
ئامال ئەترەش ناسراو بە ئەسمەھان (ماوەی ژیان: لە ٢٥ تشرینی دووەمی 1912 تاکوو ١٤ی تەمموزی ١٩٤٤) گۆرانیبێژ و ھونەرمەندێکی سوری-میسری بووە، ئەسمەھان لەسەر ئەو کەشتییە لەدایکبووە کە خێزانەکەیانی دەگواستەوە لە تورکیاوە بۆ سوریا، چونکە باوکی تووشی ناکۆکی بووە لەگەڵ دەسەڵاتدارەکانی تورکیا و ناچاربووە لەوێ بڕوا، گەڕاونەتەوە بۆ سوریا و لە شاخی درووز نیشتەجێبوون و ژیانێکی خۆش و بەختەوەریان بەسەربردووە تاکو مردنی پاشا (فەھد) لەساڵی ١٩٢٤، لەدوای ھەڵگیرسانی شۆڕشی دەرزی و شۆڕشی گەورەی سوریا، پاشا (علیائی) دایکی ناچاربووە لەگەڵ منداڵەکانی ھەڵبێت بۆ میسر و لە گەڕەکێکی ھەژار نشینی قاھیرە نیشتەجێبوون. ئەسمەھان خولیاکانی لەگۆرانی ووتندا ھەر زوو دەرکەوتووە و لەماڵەوە و لەقوتابخانە گۆرانی ووتووە و گۆرانیەکانی ئوم کەلسوم و محەممەد عەبدولوەھاب و فەرید ئەترەشـی برای ووتۆتەوە، ڕۆژێک ئاوازدانەر داوود حوسنی کەیەکێک بووە لەھەرە مۆسیقارە بەتواناکانی میسر سەردانی ماڵیان دەکات و گوێی لێی ئەبێت کە لەژوورەکەی خۆیدا گۆرانی دەڵێت ئەویش دەڵێت با ئەو کچە بێت لەبەردەممدا گۆرانی دەڵێت کاتێک لەبەردەمیدا گۆرانی دەڵێت یەکسەر ئەڵێت (مەشقم بەکچێک ئەکرد وەکو تۆ دەنگی خۆش و جوان بوو بەڵام پێش ئەوەی ناوبانگی بڵاوببێتەوە کۆچی دوایی کرد بۆیە من بەناوی ئەوەوە بانگتەکەم.. أسمھان..)). لە ساڵی ١٩٣١ (ئەسمەھان) لەگەڵ (فەرید ئەتڕەشی) برای لە ھۆڵی (ماری مەنسوور) بەشداری گۆرانی ووتنی کردووە و بۆتە ئەستێرەیەکی درەوشاوە لە ئاسمانی گۆرانی عەرەبیدا، ساڵی ١٩٣٤ ھاوسەرگیری لەگەڵ پاشا (حەسەن ئەتڕەش)ـی کردووە و لە شاخی درووز لە سوریا جێگیربوون و لەماوەی ٦ ساڵدا کچێکیان بووە بەناوی کامیلیا بەڵام دوای ناکۆکیەک لەھاوسەرەکەی جیابۆتەوە و ھاتۆتەوە بۆ میسر. (ئەسمەھان) دوای ئەوەی لەھاوسەرەکەی جیابۆتەوە، بەھۆی ئەوەی ناوبانگی بەدەنگ خۆشی و بەجوانی بڵاوبوبۆوە ئەمە ڕێگاخۆشکەرێک بوو بۆ ئەوەی بچێتە جیھانی سینەماوە، ھەر بۆیە لەساڵی ١٩٤١ بۆ یەکەم جار لەگەڵ (فەرید ئەتڕەش)ـی برای نواندنی لەفیلمی بردنەوەی گەنجەکان کردووە، لەساڵی ١٩٤٤ نواندنی لە دووەم فیلم و کۆتا فیلمی کردووە بەناوی خۆشەویستی و تۆڵەسەندنەوە، چونکە لەکۆتایی ئەم فیلمەدا کۆتای بەژیانیشی ھاتووە و لە ١٤ی تەمموزی ساڵی ١٩٤٤ کاتێک کە ئۆتۆمبێلەکەی وەرگەڕاوە لەگەڵ بەڕێوەبەری کارەکانی گیانیان لەدەستداوە.
پزیشکیی جەرگ
پزیشکیی جەرگ یان ھیپاتۆلۆژی (بە ئینگڵیزی: Hepatology) لقێکی پزیشکییە کە لە جەرگ و توورەکەی زەراو، و مەجرای سەفرا و پەنکریاس و چارەسەری نەخۆشییەکانیان دەخوێنێت. ھەرچەندە بەشێوەیەکی نەریتی بە پسپۆڕیی لە بواری گەدەناسیدا دادەنرێت، بەڵام ئەم بوارە بووەتە تایبەتمەندییەکی جیا بەھۆی پێشکەوتنی خێرا لە ھەندێک وڵات.
دەکشنی چونەژوور
چوستی قەبارەی
وەک ئەنجامێک بۆ زرینگانەوەی دەنگ ھەندێک لە سیستەمی چوونەژووری بە ھەواداچووی سروشتی زیاتر لە %١٠٠ی قەبارەی چوستی خۆی دەکاتە کار. پەستانی ھەوا لە شوێنی سووتان پێش کاریگەری پەستانەکە گەورەترە لە پەستانی ھەوای زەپۆش. بەپێی تایبەتمەندی دیزاینی ئەم دەکشنی چوونەژوورە کە بەکارھێنراوە دەمەوانەی بەکارھێنراو لە کاتی کرانەوەی مەزەندە دەکرێت دەرچوون زیاتر بکات لە سالندەرەکە. دەکشنەکە بۆشایییەک بەدەست دەھێنێت لە سایلەندەرەکە پێش ئەوەی پیستۆنەکان بگەنە لوتکەی پەستان تەواو. دەمەوانەی شوێنی دەرچوونەکە بە کراوەیی دەمێنێتەوە کاتێک دەگاتە بنکی سلندەر. ڵەکاتێکدا ھێشتا ھەوا دێتە ناوەوە.
بیرۆکراسی
دەسەڵات، ڕەوایەتی و سالاری
- «ڕەوایەتی» - خەڵک دەسەڵاتی کەسانی دیکە بسەلمێنن و ڕەوایەتی پێ ببەخشن.
زمانی ھیندستانی
سەرچاوەکان
پۆل:زمانی ھیندستانی
شەیما کۆرکماز
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:زیندووان
وەشەدەرە، چل چەشمەی ڕۆژاوای سەقز
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
گابۆڕ
کورتە
"وەختایەک بە لەقەلەق و پتەپت کەلیمەیەکی ساغ دەکردەوە، شیرناییەکی سەیر لە دەمارەکانی گەڕا؛ ڕووناکاییەک لە چاوەکانییەوە ئاوقای مێشک و دڵی بوو. شیرنایی و ڕووناکایی. کوتم زۆر دواتر زانیم کە ئەوە شیرنایی و ڕووناکایی زمانی خۆم بوو لە دەروونمدا ئاوێتەی یەک دەبوون. ئەوە یەکەم جار بوو بە چاو زمانی خۆی دەدیت. ئەو تا ئەودەم تەنیا بە گوێ زمانی خۆی بیستبوو. کوتم ئەوە یەکەم جار بوو زمانی خۆم دەدیت. زمانی خۆی چەندە ئاسان بوو، زمانی خۆی چەندە پێ خۆش بوو!"
سۆستانی خوارێ
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
ڕێزدێنت ئیڤڵ: ڕێڤەلەیشنز ٢
پەراوێزەکان
پۆل:کایەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٥ پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣ پۆل:گەمەکانی پلەی ستەیشن ٤ پۆل:گەمەکانی ویندۆز پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠ پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤ پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دزێوەکان پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ
بڕیارنامەی ١٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفریقای باشوور
ئینگلتەرا
دیموگرافیا
ئینگلتەرا قەرەباڵغترین وڵاتی شانشینی یەکگرتووە و ژمارەی دانیشتووانی وڵاتەکە بە زیاتر لە ٥٣ ملیۆن کەس دەخەمڵێندرێت کە (٨٤٪)ی دانیشتووانی بەریتانیا پێکدەھێنێت. لەڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە (٢٥)ەم گەورەترین وڵاتی جیھانە. ئینگلیزەکان ھاوڵاتی بەریتانین، ھەندێک بەڵگەی ڕەچەڵەکی پێشنیاری ئەوە دەکەن کە ٧٥-٩٥٪ی دانیشتووانی وڵاتەکە لە بنەڕەتدا لە نیمچەدوورگەی ئیبریاوە ھاتوون و (٥٪)یان لە ئەندامانی گەلی کۆنی ئەڵمانیا ئەنگڵەکان و ساکسۆنەکانن و لە وڵاتەکەدا سەقامگیر بوون.
کەشوھەوا
کەشوھەوای وڵاتەکە مامناوەندە و کاریگەری زەریای لەسەرە، لەگەڵ ئەوەشدا کەشی وڵاتەکە لە زۆربەی کاتەکانی ساڵدا فێنکە. لە بەشی ڕۆژاوای وڵاتەکەدا لەڕادەبەدەر باران دەبارێت، ساڵانە دەگاتە ٨٠٠ مللیمەتر، لەکاتێکدا لە ناوچەکانی باشووری ڕۆژاوادا دەگاتە ١٫٠٠٠ مللیمەتر. ھەروەھا لە دەشتەکانی ڕۆژھەڵات و باشووردا باران زۆر دەبارێت بەڵام لەڕادەبەدەر نییە، ساڵانە نزیکەی ٦٠٠ بۆ ٧٠٠ میلیمەتر دەبارێت. زستانی ئینگلتەرا سارد و ھەوراوییە، ھەندێکجار تەماوییە و ھەندێک جار بای ھەیە. تێکڕای پلەکانی گەرما لە کانوونی دووەمدا و لە بەشی باکوور نزیکەی سێ بۆ چوار پلەی سیلیزییە، لە بەشی باشووردا چوار بۆ شەش پلەی سیلیزییە. بەھاری وڵاتەکە زۆر فێنکە و وردەوردە پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە، ھێشتاش باران دەبارێت بەڵام وەکوو وەرزەکانی زستان و پایز نییە، کۆتایی بەھار خۆرەتاوترین کاتەکانی ساڵە و گوڵەکان سەراپای وڵات دادەپۆشن. پلەکانی گەرما لە وەرزی ھاویندا بەرزدەبنەوە بۆ ١٩ تا ٢٤ پلەی سەدی، لە کاتە زۆر گەرمەکاندا پلەکانی گەرما دەگەنە ٣٥ پلەی سەدی، وەرزی پایز باراناوییە و ھەندێک جار ڕەشەبای ھەیە، لەوانەیە لە تشرینی دووەمدا، یەکەم بەفر ببارێت.
زمانی ووڵات
زمانی ئینگلیزی، سەر بە خێزانی زمانەکانی ھیندۆ - ئەورووپاییە، بەشێکە لە خێزانی زمانە جێرمەنییەکان، کە بۆ یەکەم جار لە وڵاتی ئینگلتەرا سەری ھەڵداوە. لە ھەرە زمانە دەوڵەمەندەکانی دنیایە و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی جیھان ئەم زمانە دەزانن، کە ھەژماردەکرێن بە نزیکەی ٥٠٠ ملیۆن ئاخێوەر و زمانی فەرمی زۆر لە وڵاتانی دونیایە. زمانی ئینگلیزی لە زۆربەی وڵاتاندا دەخوێندرێت و زمانی یەکەمی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتی ئەورووپا و ناتۆیە.