cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ناسیۆنالیزم
پرەنسیپی نەتەوایەتی
پرەنسیپی نەتەوایەتی پێوەرێکە کە لە دابەشکردنی خەڵک لە کۆمەلگادا بەپێی کەلتوور و تایبەتمەندییەکانی دیکەی نەتەوایەتی دەبێ لە بەرچاو بگیرێ. ئەگەرچی قەت بە تەواوی نامۆیی سیاسیشی پێوە دیار نەبوو بێت، لانیکەم بۆتە فاکتەرێکی بنەڕەتیی ئاگاھانە، یەکەمین لە دنەدانی جووڵانەوەی نەتەوایەتییدا کە بە جیھانبینیی گشتیی ناپۆلیۆن ناسراوە و بەدوای ئەو ڕووداوەشدا ھەوڵ بۆ بەکردەوە تاقیکردنەوەی بە مەبەستی داسەپاندنی بۆ دەستاوێژی بۆ سەر مێژووی ئەوروپادا بووە. ئاکامی ئەو ئاسەوارانە ھێندێکیان بوونە ھۆی یەکگرتوویی و ھەندێکیشیان بوونە ھۆی لێکدابڕان. ئەوەی پێشوو وەک نوێنەری ئەو بەشە لە یەک خەڵک کە لە نێوان چەند دەوڵەتاندا دابەشکراون، خۆ دەنوێنێت وەک ئەڵمانیا و ئیتاڵیا. ئەوەی دوایین نوێنەرایەتیی ئەو بەشە دەکا کە چەند خەڵکی جیاوازن و لە یەک دەوڵەتدا کۆکراونەتەوە، وەک ئوتریش، مەجارستان، ڕژێمی پادشایی لە دانیماک و تورکیا. کاتێک ئاستەنگ بۆ یەکەمیان یان دووھەمیان بەنێوی لێککۆکردنەوەیەکی نەتەوایەتی یان یەکدەستکردنیان، کەسایەتی دەسەڵاتدار لەو وڵاتە دەبتە لاولاوەی یەکگرتوویی وەک پرەنسیپی نەتەوایەتی، دیارە کە ئەوە ھێزێکە بۆ لەنەدانی بزاوی شۆڕشگێڕی دژ بەو لێک کۆکردنەوەیە. لە دەرفەتی ھەڵکەوتووی ئەو بیرە نەتەوایەتییەدا، زۆر سیاسەتوانانی سەدەی ١٨ لەوانە ئوتوو ڤون بیسماڕک لە ئەڵمانیا و کامیللا لە ئیتاڵیا توانییان لە ھەلومەرجێکی وەک دەنگدانی گشتی کە یەکێک لە پرەنسیپەکانی ناپۆلیۆن بوو، وەک مەرجێک بۆ دیاریکردنی جوگرافیای نەتەوایەتی کەڵک وەرگرن و تێدا سەرکەوتووش بوون. دەستەواژە بۆ ئەو شەرتە ڕەوایە لە ڕووبەڕووکردنەوەی نەتەوە لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی سیاسەت دا، پرەنسیپەکانی نەتەوایەتی خەوشھەڵگرترە کە یان لە لایەن خەڵکی سەردەستی دەستەڵاتدار تاڕادەیەکی زۆر لە ژێر ناوی چەمکی ھاونیشتیمانی بە مەبەستی تواندنەوەی خەڵکی بچووکتر و کەمایەتییەکان لە نێو خۆیاندا، کە کراوە و ویستراویشە بۆ پێکھێنانی ھەلومەرجی جێبەجێکردنی لە ژێر نێوی بزاڤی بەدیلکردن (بەسویدی: panslaviska rörelsen). بۆ نموونە بە درێژایی دەستەڵاتداریی ڕووسەکان یان لە سەرکووتکردنی ھەستی نەتەوایەتییدا یان بێ ھەڵوێستکردنی ئەو ھەستە بە مەبەستی کەڵکوەرگرتنی سیاسی لە پێکەوەژیانی ئەو خەڵکە جیاوازانە.
ناسیۆنالیزمی فەرھەنگی
دە ناسیۆنالیزمی فەرھەنگی دا، نەتەوە بە ئەوانە دەگوترێ کە خاوەنی فەرھەنگی ھاوبەشن. بە ئەندامبوونی ئەوتۆ نەتەوەیەک نە بە تەواوی ئارەزومەندانەیە وەک (وەرگرتن و وەلانانی ئەو فەرھەنگە) و نە ئیرسی یە (منداڵی ئەندامان دەکرێ بە بێگانە دابنرێن ئەگەر دە فەرھەنگێکی دیکەدا گەورە بووبن) ناسیۆنالیزمی چینی نموونەیەکە بۆ ناسیۆنالیزمی فەرھەنگی، بەشێکی دەگەڕیتەوە سەر بوونی ئەو جێوازییە فەرھەنگییانە لە مەڕ کەمایەتییەکانی جۆراوجۆر لە چین، ھەر وەھا ئەو تاقمە زۆرە لەو چینییانە کە لانەواز و ھەڵوێدان (نیزیکەی ٦٠ میلیۆن تا ساڵی ٢٠٠٥). ناسیۆنالیزمی چینی تەنانەت خەڵکی تایوان یش کە خۆی دووڕگەیەکە بە چینی دادەنێ. ئەوەیکە زۆر سرنجڕاکێشە دە ناسیۆنالیزمی فەرھەنگی چینی دا ئەوەیە کە زۆر ھەڵپێچراو وئاڵۆزە. لە باری مێژوویییەوە تەنانەت شوێنەکانی نیزیک بە جوغڕافیای چین یش دەگرێتەوە وەک مەغولستان، نیو دووڕگەی کورە، وێەتنام، مییانمار (بورمەی پێشوو). دە مەفھومی چینی دا ھەموو ئەوانەی کە بە پەیوەندی خوێنی دەچنەوە سەر چینییەکان، تەنانەت ئەوانەی وا دە وڵاتانی دیکەشدا دەژین بەڵام بە نیژاد چینین وەک سەنگاپوورییەکان، ئەو چینییانە کە لە وڵاتانی ئەفریقا، ئەمریکا، ئاسیا، ئوستڕالیا و ئوروپا دا دەژین، دەگرێتەوە. وادیارە تەنانەت خەڵکی ئەو وڵاتانەی کە تاقمێکیان وەک کەمایەتی نوێنەرایەتی چینی یەکان دەکەن، ھەر بە چنییان لە قەڵەمدەدەن. ھەر لەبەر وەشە کە مەغولەکان بە کەمایەتێکی چینی دادەنرێن ئەگەر چی دەوڵەتی سەربە خۆی کۆماری مەغولستان یش ھەیە. سەردەمی ئیمپڕاتوری مەغولەکان دە سەدەی ١٢ زایینیدا بەشێکی زۆر لە ئاسیا و ئوروپایان داگیرکرد و ھێنایانە ژێر دەستەڵاتی خۆیان. دە نێو وانەدا دە مێژووی نووسراوی چینییەکاندا ئەوەش ھاتووە کە کەمایەتیێکی چێنی دەستەڵاتی لە چین بەدەستەوە گرت، وپاشان پەرە بەو ئیمپڕاتورییەی چینی درا. بۆیەشە سەردەمی ئیمپڕاتوری مەغولەکان لە چین بە ماوەیەک دادەنرێ کە جێی شانازی و مەزنایەتی چینییەکانی پێوە دیارە، ئەو دەم کە دەستەڵاتی چین لە ئاسیا وە تا ئوروپایەی لە ژێر ڕکێفی خۆیدا دەدی، ھەڵبەت بێجگە لەو ماوەیەی کە چینییەکان لە ژێر دەستەڵاتی مەغولەکاندا بوون.
ناسیۆنالیزم و ئیمپریالیزم
ناسیۆنالیزم وەک ئیدئۆلۆژییەکی خاوەن پرنسیپ، ھەڵگری بیری داگیرکاری و پەرەپێدان بە داگیرکاری نییە. ھەر نەتەوەیەک خۆی خاوەن وڵاتێکە ئەگەر مانەوە و ئەمنییەتی وڵاتەکەی نەکەوتبێتە مەترسییەوە، چاوی تەماحی لە خاکی ھیچ وڵاتێک نابی بە مەبەستی بەرفرەوان کردنەوەی وڵاتی خۆی. ناسیونالیستەکان دە سەدەی ١٨ دا دژ بە سیستیمی ئیستیعماری دەستیان بە بەربەرەکانی کرد. ئەو بەربەرەکانییە لەدەرەوەی ئوروپا کە پییدەگوترا ”مەڵبەندی ناشارەستانییەتی ” وێڕای تووند وتیژیش بووبە تایبەت لە ئەفریقایە. ئەوان (ئیستیعمار) پێداگریان لە سەر ئەوە بوو ئەو چارەنووسەی کەلە ناو خۆوە بە تووشیان ھاتووە ھۆی کڵۆنیالیست بوونیانە. دەست لە کڵؤنیالیستی کێشانەوە کە ئاکامئ شەڕی دووھەمی جیھانی بوو، قەبڵاندی وەک پرنسیپێک کەھەرێمەکانی نەتەوەیی دیاریکراون وتایبەت بە نەتەوەی خۆیانن. دیسان ئەوەش نەیتوانی بەر بە ھێرشی چەکدارانە لە دەرەوەی وڵاتان بگرێ. بەڵام بە دوای ئەو ئیعترازانەدا، ئێستا قانوونە کە ھیچ پاساوێک بۆ داگیرکاری وڵاتان نییە. ناسیۆنالیزم لە ڕەوانگەی مێژوویی یەوە ئەگەر چی تا ڕادەیەک زۆرایەتی لە سەر ئەوە کۆکن لە ناسیۆنالیزم ئیدئۆلۆژییەکی سیاسی یە، سەرەڕای ئەویکە نەلە چاخی ڕۆشەنگەری ئوروپا و نە لە شۆڕشی فەرانسە کۆنتر نییە، بۆچوونی وەک تەمەنی پێناسەی نەتەوەیی، پێداویستییەکان، مێژووی سەرھەڵدانی لێدەکەوێتەوە.sverker Sörlin دە کتێبی (nationens Röst) واتە دەنگی گەل سێ تەوەرەی سەرەکی دە لێکۆڵینەوە لە مەڕ ناسیۆنالیزمدا دەخاتە بەرچاو وەک (تێئۆری عەمەلگرایی funktionalism، تێئۆری مێژوویی، historism، تێئۆری ڕەسەنایەتی نیژادی وزمانی، primordialism) دەتوانرێ ئەو سێ تەوەرەیە بخرێنە چوارچێوەیەکی مۆدێرنی ئەوڕۆیییەوە.
بنیاتنانی نەتەوە و سیاسەتێکی فرە چەشنی
گرینگرترین کەرەسە بۆ بنیاتنانی نەتەوەیەک خوێندەواری لانیکەم ٣تا ٩ ساڵ بە زمانی نەتەوەیی (زگماکی)، ھێنانەگۆڕێی مێژووی نەتەوەیی، و ھیمای نەتەوەیی (ئاڵا وسروودی نەتەوەیی) وھەر شتێکی دیکەی کە باس لە نەھێشتنی ئاسمیلەکردنی نیژادێک یان نەتەوەیەک دە چوارچێوەی ئەو دەوڵەتانەدا کە تێیدا دەژین بکا. ئەگەر نەتەوەیەک بێھەوێ سەربکەوێ، دەبێ پێناسەیەکی جەماوەری بۆ پێناسەکردنی دە دەوڵەتی نەتەوەیی خۆی بناسێ، نەک ئەو شتە سەرتاییانەی کە خۆیان وەک نیژاد دە پەیوەندی دەگەڵ دەوڵەت دا دبیننەوە. ئەوە دەتوانێ خولقێنەری گیر وگرفت بن دە دامەزراندنی دەوڵەتێک لە لایەن یەک نەتەوەوە، بەڵام لەو جێگایەی مەھاجرەت دێمۆگرافی دەگۆڕێ. بۆ نموونە چلۆن ”سۆئێدی” بوون خۆی دەگەڵ شارۆمەندبوون لە سۆئێد و ھەروەھا دەگەڵ ئەو ڕیشە نیژادییەی کە ئەو دەگرێتەوە گرێبدا. لێکدانەوەی پێناسەی دەوڵەتی نەتەوەیی بنەمایەکە دە پەیوەندی دەگەڵ ناوەندی بەرێوەبەرایەتی سیاسەتی وەرگرتنی پەنابەران وەک شارۆمەندی سۆئێدی. بەدوای ساڵەکانی ١٩٩٠ دا ئەو بۆچوونە لە لایەن دەوڵەتی نەتەوەیی کەم تا زۆر جێ خۆی دا بە بۆچوونی گلوبالیزەکردن، فرە فەرھەنگی، یان فرە نیژادی و فرە مەزھەبی. دەوڵەتی نەتەوەیی لەوێوە نەخشی خۆی وەک خانەخوێیەکی دڵفراوان وبە تەحەممول دە چوارچێوەی ھەڕیمی خۆیدا وەستۆ دەگرێ.
تەیموور بانیارانی
ژیان
تەیموور کوڕی ڕەزای بانیارانییە، لە ساڵی ١٨٣٠ لە گوندی بانیارانی کرماشاندا لەدایکبووە. لە گوندی تووت شامی پێگەیشتووە. خوێندنی سەرەتایی لە بانیاران و دواتری لە تووت شامی بووە، ئینجا چووەتە کرند و لە نزیکەوە ئاشنایەتی لەگەڵ یارسانانی خەڵکی حەق (کاکەیی) پەیدا کردووە، پەرتووکی «سەرئەنجام» و وێژەیەیاتی ئایینیی دیکەیانی خوێندووەتەوە.
٨٨٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئینفۆسیس
سەرچاوە
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٨١ پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە
حسێن نازم
لەتەمەنی‌ شەش ساڵیدا لای‌ (خواجە ئەفەندی‌) خراوەتە بەر خوێندن. لە ‌شوباتی‌ ١٩٢١ دا کراوە بە بەڕێوەبەری‌ ناحیەی‌ مەرگھ‌، پاشان گوێزراوەتەوە بۆ (ماوەت) و بووە بە بەڕێوەبەری‌ ناحیە، لە ٢٠/ ٩/ ١٩٢٣ کە
دێمۆپۆلیس، ئەلاباما
دێمۆپۆلیس شارێکە لە کەرتی مارێنگۆ، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٧٬٤٨٣ کەس بووە. ڕووبەری ٤٦٫٧٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٥٩٫٩٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
گالیلێو گالیلەی
منداڵەکانی
ھەرچەندە گالیلیۆ لە تەمەنی گەنجێتیدا بە قەشە ناسرا بوو، بەلام باوکی ھانی دا بۆئەوەی ناوی خۆی تۆمار بکات لە زانکۆی پیسا بۆ بە دەست ھێنانی بڕوانامەی پزیشکی. کاتێک گالیلیۆ لە پزیشکی دەیخویند تێبینی چلچرایێکی جوولاوی کرد کە بەھۆی باوە بە شێوەیەکی کەوانەیی گەورە و بچووک دەخولایەوە. گالیلیۆ چلچراکەی بەراوردی لێدانی دڵی خۆی کرد و بۆی دەرکەوت کە خولانەوەی چلچراکە بەبێ گوێدان بە دووری و بە ھاتن و چونییەوە ھەمان کاتی لێدانی ترپەی دلی خایاند. کاتێک کە گالیلیۆ گەرایەوە ماڵەوە، دوو پەندۆلی ئامادەکرد کە درێژی ھەردووکیان یەکسان بوو، یەکێکیانی بە گێسکێکی گەورە پالدا ئەویتریان بە گێسکێکی بچووک و بۆی دەرکەویت کە جوولانەوەی ھەردوکیان ھەمان کاتی خایاند. دوای سەدەیەک پەندۆلی خولانەوە بۆ دروستکردنی کاتژمێر بەکارھات. بەھۆی ئەوەی پزیشکیی داھاتێکی زیاتری ھەبوو لە بیرکاری زانی بۆیە گالیلیۆ بە ئەنقەست وازی لە بیرکاریزانی ھێنا. ھەرچەندە گالیلیۆ بەبێ ویستی خۆی بەشداری وانەیەکی ئەندازەی کرد، ھەوڵی ڕازی کردنی باوکی دا بۆ ئەوەی ڕێگای پێ بدات لە بری پزیشکی لە بەشی بیرکاری وفەلسەفەی سروشتی بخوێنێت. گالیلیۆ تیرمسکۆبێی دروست کرد کە پێشرەوی گەرمی پێوەکە بکا ھەروەھا گالیلیۆ کتێبێکی بچووکی لەسەر دیزاینی ھایدرۆستاتیکی ھاوسەنگ بڵاو کردەوە کە کتێبەکە گالیلیۆی گەیاندە توێژینەوەی جیھانی ھەروەھا گالیلیۆ لە بەشی دیزاین خوێندویەتی، کە بابەتێکی ھونەرییە. لە ساڵی ١٥٨٨، بوو بە مامۆستا لە ئەکادیمیای delle Arti del Disegno لە فلۆرنس کە تێیدا وانەی تێروانین و چیارۆسکۆی دەگوتەوە. دابوونەریتی شارەکە ھاندەرێک بوو بۆ گالیلیۆ بۆ بەدەست ھێنانی بیرۆکەیەکی جوان. گالیلیۆ لە تەمەنی گەنجێتی دا، بە درێژای ژیانی لەگەل نیگارکێشی سیگۆلی دۆستایەتی ھەبوو کە ئەویش یەکێک لە تابلۆکانی وێنەی تێبینی مانگی گالیلیۆیان دەکرد. لە سالی ١٥٨٩، بۆ سەرۆکی لێژنە ھەلبژێردرا لە شاری پیسا. لە سالی ١٥٩١، کاتێک باوکی گالیلیۆ کۆچی دوایی کرد، گالیلیۆ چاودێری برا بچووکەکەی کرد. دواتر لە سالی ١٥٩٢، گالیلۆ چوو بۆ کۆلێژی پادوە و تا سالی ١٦١٠ وانەکانی ئەندازە، میکانیک، و ئەستێرەناسی گووتەوە. لە میانەی ئەو کاتەدا گالیلیۆ توێژینەوەی گرنگی ئەنجامدا سەبارەت بە زانستی سەرەکی بۆ نموونە (کینماتیکای جوولە و ئەستێرەناسی) و ھەروەھا زانستی کرداری بۆ ھێزی ماددەکان و پێشەنگی تلسکۆب. ھەروەھا گالیلیۆ ئارەزوی لە ئەستێرەزانی ھەبووە کە لەو کاتەدا پەیوەست بووە بە خوێندنی بیرکاری و ئەستێرەناسی.
٨٨٠ (ژمارە)
٨٨٠ (هەشت سەد و هەشتا) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٧٩ و ٨٨١.
یەکەی نەخشە
سەرچاوە
پۆل:یەکەکانی پێوان پۆل:بۆماوەزانی
موکریان
مێژوو
(ئەختاچی و ئێڵی تەیموور)ی بە فەرمانڕەواییەکەیەوە لکاند کە ئەوکات فەرمانڕەوای بەشێک لە هەرێمەکە بوون و حکومەتێکی بە هێزی پێکهێنا و ناوی حکومڕانەکەی موکری بوو کە لە پاش ناوی خۆیەوە وەریگرتبوو وە بۆ ماوەیەکی درێژ بەبێ شەڕ حکومی کرد.
پەیمانگای تەکنیکیی ئامێدی
پەیمانگای تەکنیکیی ئامێدی یەکەمین دەزگای خوێندنی باڵایە لە شارۆچکەی ئامێدی سەر بە پارێزگای دھۆک، لە ساڵی ٢٠٠٤ دەستبەکار بووە و تا ئێستا زیاتر لە ٢٥٠ خوێندکاری لێ دەرچووە. دوو بەشی زانستی لە پەیمانگا ھەیە؛ کارگێڕیی کار و سیستەمی کۆمپیوتەر. لە پەیمانگا پەڕتووکخانەیەکی فراوان ھەیە کە سەدان پەڕتووکی تیادایە خوێندکاران ڕۆژانە سوودی لێ وەردەگرێن.
ئێن ئی سی
سەرچاوە
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٨٩٩ پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩٩ لە ژاپۆن
لیساندرۆ مارتینێز
کاروانی نێودەوڵەتی
لە ئازاری ٢٠١٩، مارتینێز یەکەم بانگهێشتی پێگەیشت بۆ هەڵبژاردەی سەرەکی. یەکەم یاری ئەنجامدا و لە مەدرید دۆڕان بە ڤێنزوێلا لە ٢٢ ئازار. مارتینێز یەک بەشداری هەبوو لە کۆپا ئەمریکای ٢٠٢١، کە ئەرژەنتین بردیەوە. لەسەر کورسی یەدەگ مایەوە لە بردنەوەی ئەرژەنتین ٣-٠ لە بەرامبەر ئیتاڵیا لە فیناڵیسمای ٢٠٢٢. لە پێکهاتەی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین بوو لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ ی قەتەر کە لەگەڵ هەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستهێنا.
٦ی ئایار
٦ی ئایار ١٢٤ەم ڕۆژی ساڵە (١٢٧ لە ساڵی پڕدا). ٢٣٩ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
بڕیارنامەی ١٢٦١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩
میرنشینی بادینان
میرنشینی بادینان ميرنشينێكی كوردستانه‌ له‌ساڵی(١٢٦٢)ز دامه‌زراوه‌ له‌لايه‌ن (شێخ به‌هاددين شێخ شه‌مسەددين) له‌ ناوچه‌ی ئامێدی ، پاشان به‌ره‌و ناوچه‌كانی دهۆك و ئاكرێ و زاخۆ كشاوه ، دوای ئه‌وه‌ گه‌وره‌تر بوو گه‌لێ ناوچه‌ له ناوچه‌ شاخاوييه‌كانی ناوچه‌ی هه‌كاری هاتۆته‌ سه‌ر. له‌ پاش شەڕی چاڵدێرانی نێوان عوسمانیيه‌كان و صه‌فه‌ویيه‌كان له‌ساڵی(١٥١٤ز) ميرنشينی بادينان بووه‌ به‌شێك له‌ دەوڵەتی عوسمانی توركەکان، وه‌كو سه‌رجه‌م ميرنشينه‌كانی تر سه‌ير ئه‌كرا و دانی پێادانرا له‌ سه‌ره‌می سوڵتان سه‌ليمی یەکەم (١٥١٢-١٥٢٠ز) سوڵتان سلێمان ، میری كرد به‌ ميری ميرنشينی بادينان ، ئه‌م ميرنشينه كوردیيه تا ساڵی (١٨٤٧ز) مایه‌وه‌ واته‌ له‌و ساڵه به‌ دواوه‌ ميرنشينی بادينان له‌لايه‌ن ده‌وڵه‌تی عوسمانیيه‌وه‌ له‌ناو برا به‌ پێی په‌یماننامه‌ی ئه‌ڕزۆمی دووه‌می ساڵی (١٨٤٨ز)ی نێوان هه‌ر دوو ده‌وڵه‌تی قاجاری فارسان و ده‌وڵه‌تی عوسمانییانی تورکان به‌ ناوبێژیه‌تی هه‌ر دوو ده‌وڵه‌تی زڵهێزی ئه‌و کاته‌ی جیهان ڕووسیای قه‌یسه‌ری و به‌ریتانیای مه‌زن. كه‌نزيكی (٢٥) مير فه‌رمانڕه‌وايان له‌م ميرنشينه‌ داكردووه.كه‌ دوا ميريان ميرمەسعوده‌، كه‌ به‌ره‌و ناوچه‌ی بارزان هەڵهات،دواتر ناوچەکە راستەوخو لەلایەن عوسمانیەکانەوە بەرێوەبرا.
دوا شەوی دابەزینی عیسا
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:ڕۆمانەکان پۆل:کتێبەکانی شێرزاد حەسەن
مردنەکان لە ٢٠٢٢
بەستەرە دەرەکییەکان
*
٨٩٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دۆرا، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگهام-هووڤەر پۆل:شارەکانی ئەلاباما پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگھام-ھووڤەر
چەمەپان
جوگرافیا
چەمەپان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باغچەمیشە و لە باشوور لەگەڵ گوندی فەیزاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بلوز لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەفاخانە.
بەیت لەحم
بەیت لەحم (بە عەرەبی: بیت لحم) شارێک لە فەلەستینە. بەیت لەحەم ناوەندی گەشتیاری وڵاتە و زۆر بینای ئایینی لەم شارەدایە.
ڕۆدری
وەرزی ٢٠٢٢-٢٣
لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ ، ڕۆدری گرێبەستێکی نوێی واژۆ کرد بۆ درێژکردنەوەی ماوەی مانەوەی لەگەڵ مانچێستەر سیتی تا ٢٠٢٧.
کاروانی نێودەوڵەتی
دوای یاریکردن بۆ ئیسپانیا لە ئاستیەکانی خوار ١٦، خوار ١٩ و خوار ٢١ ساڵان، ڕۆدری بۆ یەکەم جار لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٨ بۆ دوو یاری دۆستانە لەگەڵ ئەڵمانیا و ئەرجەنتین هەڵبژێردرا. دواتر و لە دوای پێنج ڕۆژ یەکەم یاری خۆی ئەنجامدا، بە شێووەی یەدەگ لە جێگەی تیاگۆ ئەلکانتارا لە بەرامبەر بوونیان ١-١ لەگەڵ ئەڵمانیا لە دوسڵدۆرف.
خەڵاتەکان
ئەتلەتیکۆ مەدرید
ئیسپانیا خوار ١٩ ساڵان
ئیسپانیا خوار ٢١ ساڵان
بەرخۆری
بەرخۆری (بەر "بەرھەم" + خۆری "خواردن") کاری بەرخۆرە، واتە کڕین و بەکاربردنی کاڵا و ڕاژە. ھەرچی لە کۆمەڵگەیەک بەرخۆری زۆرتر بێ، پاشەکەوتکردن و سەرمایەدانان کەمترە، گەرچی دژبەیەک ئەنوێنێ، بەڵام ئەوەش ڕاستە کە ئاستی بەرزی بەرخۆری ئەتوانێ سەرمایەدانەران ھان بدا بۆ وەگەڕخستنی سەرمایەکەیان.
٨٩٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
پارێزگای کیوستێندیل
دانیشتووان
ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای کیوستێندیل بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ ١٣٥٦٦٤ کەس بووە، کە ٤٨٫٩٪ لە ڕەگەزی نێر و ٥١٫١٪ لە مێ بوون.
حەسار، ساینقەڵا
جوگرافیا
حەسار لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باغچەمیشە و لە باشوور لەگەڵ گوندی خۆش قشڵاخ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەچی قەڵاس لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆزەوڵاغ.
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٠
لەئەنجامدا بەرشەلۆنە توانی بەئەنجامی ٥-٣ و بەسوود وەرگرتن لەئەنجامی یاری دووەم بۆ جاری نۆیەم ببێتە پاڵەوانی جامی سووپەری ئیسپانیا.
بڕیارنامەی ١٢٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی تیمۆری ڕۆژھەڵات. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٤٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
کورد ئایدڵ
بەشداربووان
لەکۆی ٢٠٠٠ پاڵێوراو، ١٧٢ کەس لەلایەنن لیژنەکەوە ھەڵبژێردران بۆ پڕۆگرامەکە. لەو ١٧٢ کەسەش ١٧ کەس مانەوە.
تێکڕایی
سەرچاوەکان
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی پۆل:ھەبوونناسی
بەرەی یەکگرتووی کورد
پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦ پۆل:حیزبەکانی ئێران
دەبل سپرینگز، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:ناوەندی شارستانەکانی ئەلاباما پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
شارستانیەتیی مایا
سیستەمی ژماردن و نووسینی مایا
چەپ|300px|وێنۆک|نووسینێکی بەجێماوەی مایا کە ئاماژە بۆ پاشایەکیان دەکات مایا کۆنەکان ھەروەکو میسریەکان سیستەمێکی نووسینی ئاڵۆزیان بەکارھێناوە کە بە وشە (ھیرۆگلفنی) چووە کە تێبینییەکانیان و حساباتە فەلەکی و ڕۆژمێر و مێژوو وە ڕەچەڵەکی نەتەوەی خۆیان پێ نووسیووە، وە ھەرووەھا تێکەڵاوێک بووە لە ھێما و وێنە و نیشانەی تەواوی نواندووە وە خوێندراوەتەوە. ئەو نووسینانەش لەسەر گۆزە و قاپە گلێنەکانیان ئەنەخشاند وە یاخود لەسەر ئەو کتێب و نووسراوانەی کە لە سەر توێکڵی دار دروستیان ئەکرد.
خواوەندەکان و بیروباوەڕی ئایینی مایا
گەلی مایا وەکو ھەموو نەتەوەیەکی کۆنی کشتوکاڵی، لە سەرەتادا خواوەندی کشتوکاڵیان ئەپەرست، وەکو خواوەندی (باران وگوڵەدان) وە بۆ خۆ نزیک کردنەوەش لیێان قوربانیان پێشکەش کردوون، وە ھەروەھا چاودێری جووڵەی خۆر و مانگ و ئەستێرەکانیان ئەکرد، لەسەر بنەمای ئەم چاودێریە زۆربەی کارەکانیان بەڕێ ئەکرد، نەتەوەی مایا وەکو زۆربەی نەتەوە کۆنەکان، خواوەندی جۆراوجۆریان ھەبووە، کە گەورەترینیان و گرنگترینیان خواوەند (ھۆناب کۆ) بووە، کە بەپێی بیروباوەڕی ئایینی مایا خواوەند (ھۆناب کۆ) خواوەندی گەورە و درووست کەری جیھان بووە کە گرنگترین خواوەند بووە لەلایەی نەتەوەی مایا وە خواوەندەکانی تر ئەمانە بوون، خواوەندەی (ئیتزامنا) خواوەندی ئاسمان و خاوەنی شەو و ڕۆژ و باران و نووسینی پزیشکی بووە وە تەنیا لەلایەن قەشەکانەوە ئەپەرسترا و دەرکەوتنی تەنیا بۆ پێشتیوانی خانەوادەی پادشا بووە، وە خواوەند (یوم کاکاس) کە خواوەندی گوڵەدان بووە، وە خواوەند (چاکس) خواوەندی باران بارین بووە، وە خواوەند (ئەکس چل) خواوەندی چاک بوونەوەی نەخۆشی و لە دایکبوونی منداڵ و شیردانی منداڵ بووە، وە خواوەند (ئەکساب) خواوەندی خۆکوشتن بووە، وە ئەو سەرجەم خواوەندانە وە ژنەکانیانشیان خواوەندی کۆلکە زێزینەیان پەرستووە، وە نەتەوەی مایا ڕێوڕەسمی ئایینی جۆروجۆریان ھەبووە وئاھەنگ ڤیستڤاڵیان بۆ ئەو سەرجەم خواوەندانە ساز و ئەنجام داوە. وە لە سەرەتای ساڵی نەتەوەی مایادا بە تایبەتی لە کاتی تەنگەتاوی و برسێتی و وشکە ساڵی و بڵاوبوونەوەی پەتاو نەخۆشی دا، لە گۆڕەپانێکی گشتی دا بۆ ڕێزگرتن وقوربانی کردن بۆ خواوەندەکانیان ئاھەنگیان ئەکرد و کۆ ئەبوونەوە.
سیستەمی ڕۆژمێری مایا
چەپ|وێنۆک|400x400پیکسڵ|ڕۆژژمێری درێژخایەنی شارستانیەتی مایا
ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی بۆ کاتبەسەربردنی ماڵەوە
سەرچاوەکان
پۆل:تۆڕە میدیایەکانی دیزنی پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
بڕیارنامەی ١٢٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان عێراق و کووەیت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٥٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا
باوەڕبوون بە پێغەمبەران
باوەربوون بە پێغەمبەر و نێردراوەکانی خوا یەکێکە لە پایەکانی باوەڕ لە ئیسلامدا و ئەم باوەڕبوونەش چوار بوار دەگرێتەوە؛
پێغەمبەرانی ناسراو
ئەو پێغەمبەرانەی کە ناویان نەهاتووە لە قورئاندا :
٨٨٥ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گیرۆنیمۆ
پۆل:مردووانی ١٩٠٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٩ پۆل:مێژووی مەکسیک
بڕیارنامەی ١٢٦٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:ئەفغانستان لە ١٩٩٩ پۆل:تاڵیبان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفغانستان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیرۆریزم
ناونیشانی ئای پی
وەشانەکانی IP
ئێستاکە دوو وەشانی پرۆتۆکۆلی ئینتێرنێت بەکار دەھێندرێن: IP Version 4 و IP Version 6. ھەر وەشان خۆی بە چەشنی جیاواز ناونیشانی IP پێناسە دەکا. بەھۆی ئەوەی کە IPv4 زیاتر باوە و ڕەواجی زۆرترە، زۆربەی جارەکان مەبەست لە ناونیشانی IP ئەو ناونیشانانەیە کە IPv4 پێناسەیان دەکا.
دۆزیەر، ئەلاباما
دۆزیەر (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی کرێنشۆ، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٢٩ کەس بووە. ڕووبەری ٧٫٦٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٤٢٫٧٨ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
ئارچیباڵد ھامیڵتن
سەرچاوەکان
[//en.wikipedia.org/wiki/A._M._Hamilton ویکیپیدیای ئینگلیزی]
٨٨٧ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٦ی ئایار
١٦ی ئایار ١٣٦ەم ڕۆژی ساڵە (١٣٧ لە ساڵی پڕدا). ٢٢٩ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
پارێزگای ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ
یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان
جامە ناوخۆیییەکان
جامی سووپەری فەرەنسا ٨ جار:١٩٩٥, ١٩٩٨, ٢٠١٣, ٢٠١٤, ٢٠١٥, ٢٠١٦, ٢٠١٧, ٢٠١٨
جامە ئەورووپییەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٧٠ لە فەڕەنسا پۆل:یانەکانی تۆپی پێی فەڕەنسا پۆل:یانەکانی تۆپی پێی پاریس پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٧٠ پۆل:پاریس پۆل:ھەموو ئەو پەڕانەی خاوێنکردنیان پێویستە
بۆرجو ئۆزبێرک
پیشە
یەکەم دەرکەوتنی لە تەلەڤیزیۆن لە ساڵی ٢٠١٣ لە زنجیرە مێژوویی موھتەشەم یوزیل و ڕۆڵی کارەکتەری ھوریچھان سوڵتانی گێڕا. پێشکەوتنی ئەو بە ڕۆڵی نازلی یڵماز لە فیلمی گونەشین کزلاریدا ھات. یەکەم کاری سینەمایی بە فیلمی مێژوویی بەرخۆدان کاراتای ئەنجامدا کە خەڵاتی باشترین ئەکتەری تورکی گیلیک ی بەدەستھێنا. ھەروەھا لە چەند شانۆگەرییەکدا لە شانۆی تەتبیکاتی ئەردال بێشیکچیئۆغڵودا بەشداری کردووە، لەوانە کویلز و وۆیزێک.
بڕیارنامەی ١٢٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سیەرالیۆن. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٥٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
دەتن، ئەلاباما
دەتن شارۆچکەیەکە لە کەرتی جەکسن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣١٥ کەس بووە. ڕووبەری ٢٫٢٤ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٤٠٫٦٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پلۆتۆ (دیزنی)
وێنۆک
ڕۆژی دوایی لە ئیسلامدا
باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی
ئەمەش زیندووبوونەوەی خەڵکی دەگرێتەوە بۆ لێرسینەوە لەبەردەم خوادا، وەک لە قورئاندا هاتووە؛ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِين، واتە؛ هه‌روه‌ک چۆن له سه‌ره‌تاوه دروستمان کرد، وه‌ک ئه‌وسای خۆی لێ ده‌که‌ینه‌وه، ئه‌وه په‌یمان و به‌ڵێنی ئێمه‌یه‌، بێگومان ئێمه ئه‌و کاره ئه‌نجام ده‌ده‌ین.
نیشانە گەورەکان
دەرکەوتنی محمدی مەھدی لە سەر زەویدا، و گەڕِاەنەوەی عیسا لە ئاسمانەوە بۆ سەر زەوی، و دەرچوون و سەرھەڵدانەوەی یەئجوج و مەئجوج لە سەر زەوی و دەرچوونی ئەو گیانلەبەرەی کە گفتوگۆ لەگەڵ خەڵکی دەکات، و ئەو ئاگرەی کە خەڵکی ڕووەو مەحشەر ڕاو دەنێت، و لەگەڵ سێ ڕِۆچوونی گەورە کە لەسەر زەوی ڕِوو دەدەن، و دەرکەوتنی دەجالی گەورە کە بانگەشەی خوایەتی دەکات.
٨٩٣ (ژمارە)
٨٩٣ (هەشت سەد و نەوەد و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٩٢ و ٨٩٤.
باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری
چیڕۆکی فیلم
بڕوس وەینیش لەکۆتاییدا دەگاتە بە ماددە کریپتۆنایتەکە و خۆی ئامادە دەکات بۆ ڕووبەروونەوەی سوپەڕمان، لەلایەکی دیکەوە لێکس لوزەر ھەڵدەستێ بەھێنانی تەرمی جەنەڕال زۆد بۆ ژێر تاقیکردنەوەکانی خۆی، لەلایەکی دیکەوە دایکی سوپەرمان مارثا کێنت دەڕفێنێ و خۆشەویستەکەشی لوین لەین دەباتە سەر تاوەری کۆمپانیاکەی و فڕێی دەداتە خوارەوە، بەڵام سوپەرمان بەزوویی دەردەکەوێت و لویس ڕزگار دەکات و دەچێتە لای لێکس لەوێدا لێکس پێیدەڵێ کەوا دایکی ئەوی ڕفاندووە و بەیەک مەرج ئازادی دەکات ئەویش کوشتنی باتمانە. سوپەرمان بەڕێدەکەوێت بەرەو لای باتمان، لەوێدا شەڕێکی درێژخایەن ئەنجام دەدەن کەوا لەکۆتاییدا باتمان بە ڕمێکی درووستکراو لەکریپتۆنایت سوپەرمان دەکەوێتە ژێردەستی و کاتێ دەیەوێ بیکوژێتت، سوپەرمان دەلێ "مارتا ڕزگار بکە"، کە ھەمان ناوی دایکی باتمانیش بووە، باتمان بەم قسەیە زۆر توڕەدەبێت و دەیەوێ سوپەرمان بکوژێ بەڵام خۆشەویستەکەی سوپەرمان دەگاتە ئەوێ و بەباتمان دەڵێ کەوا مارثا ناوی دایکی ئەویشە، سوپەرمانیش پیلانەکەی لێکسی بۆ شی دەکاتەوە و باتمان بۆی دەردەکەوێ کە سوپەرمان ھەڕەشە نییە و بەڕێ دەکەوێ تاکو دایکی سوپەرمان ڕزگار بکات و سوپەرمانیش بەڕێ دەکەوێ بۆ لای لێکس لوزەر، لەوێدا لێکس ھەڵدەستێ بە بەڕەڵاکردنی ئەو دێوەی کەوا درووستی کردووە لەلەشی جەنەڕال زۆدەوە بەناوی "دوومس دەی" و شەڕەکە لەنێوان سوپەرمان و دوومسدەی دەست پێ دەکات و لەگەرمەی شەڕەکەشدا "وۆندەر وومان" دەگات و یارمەتی سوپەرمان دەدات، لەولایەوە باتمان دایکی سوپەرمان ڕزگار دەکات و دەگەڕێتەوە نێو شەڕەکە و یارمەتی ھاوڕێکانی دەدات، بەھۆی بەھێزی دوومسدەی سوپەرمان بۆی دەردەکەوێ کەوا بەھۆی ئەوەی ھەردووکیان بەھۆی کریپتۆنایتەوە دەمردن دەبێ خۆی بکاتە قوربانی و ڕمە کریپتۆنایتەکە دەھێنێ و لە سینگی دوومسدەی دەدات و دوومسدەی ئێسقانێکی قۆڵی لەسینگی سوپەرمان دەدات و دەیکوژێت.
دوای ئەم ڕووداوانە لێکس لوزەر دەستگیردەکرێ، و پرسەش بۆ سوپەرمان دادەنرێ لەسەرتاسەری ئەمەریکا، کلارک کێنت/سوپەرمان لە شارۆچکەی سمۆڵ ڤایڵ دەنێژرێ.
ناحیەی ھەڵشۆ
ناو
ئەم ناحیەیە ناوەکەی لە ناوەندەکەیەوە وەرگرتووە کە ئەویش شارەدێی ھەڵشۆیە.
تیۆرمی پیتاگۆرس
سەلماندنی ئیقلیدس
وێنۆک|. درێژەی بابەت
سەلماندنی جەبری
لای چەپی ھاوکێشە جێبەجێ دەکەین ئەنجامی خوارەوە بەدەست دێت
پێچەوانەی تیۆرمی پیتاگۆرس
بە گوێرەی یاسای کۆساینەکان دەتوانین پێچەوانەی تیۆرمی پیتاگۆرس شیکاری بکەین.
ژمارە ئاوێتەکان
نرخی ڕەھاکەی بەم شێوەیە:
قەزا
تورکیا
تورکیا ی زوو بەردەوام بوو بە بەکارهێنانی زاراوەی کەزا هەتا گۆڕدرا بۆ (کوردی: ئیچلێ - تورکی:ilçe) لە ساڵانی ١٩٢٠
ئۆڵمپیک لیۆن
ئۆڵمپیک لیۆن بە ئینگلیزی (Olympique Lyonnaise) یان (OL) یانەیەکی تۆپی پێی فەڕەنسیە و بەشدارە لە خولی پلە یەکی فەڕەنسی ، یانەکە لە ساڵی ١٨٩٩ دۆزراوەتەوە بەڵام بە شێوەیەکی فەرمی لە ساڵی ١٩٥٠ دامەزرا. یانەی لیۆن لە سەرەتای سەدەی ٢١ سەرکەوتنێکی باشی بەدەست ھێنا و لە ساڵی ٢٠٠٢ بۆ یەکەمین جار خولی فەڕەنسای بەدەست ھێنا کە توانی ٧ ساڵ لەسەر یەک و تا ساڵی ٢٠٠٩ نازناوەکە لە ژێر ڕکێفی خۆی بھێلێتەوە.
شازاد سائیب
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:مردووانی ٢٠٠١ پۆل:ئەندامانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
مەلا سەید ئەحمەدی فەیلەسووف
پلەو پایەو کەسایەتی مامۆستا
- مامۆستا فەیلەسووف زانایەکی ئایینی زۆر شارەزاو توانا بوو، زانایەکی زۆر لێ ھاتوو بوو لە فەلسەفەی ئیسلامیدا و ھەمیشە ھەوڵی ئەدا بۆ بەرپەرج دانەوەی ئەو فەلسەفە بیانیانەو ڕاو بۆچوونانەی کە دژی فەلسەفەو بیرو بۆچوونی ئایینی ئیسلام بوون، ئەم ھەوڵەشی لەکاتی وانەووتنەوەی بە فەقێ و قوتابی یەکانی دا زۆر بەروونی دیاربوو.
فیگۆ
کاری ئێستای فیگۆ
فیگۆ نوێنەری و سەفیری کۆمپانیایەکی خێرخوازییە کە پارێزگاری و داکۆکی دەکات لە نەخۆشیەکانی سیل و ھەموو کاروباریکی یانەی ئینتێرمیلان ڕادەپەڕێنێت کە لە ئەوروپا ھەیانبێت و نوێنەری دەستەی باڵای بڕۆژە خێرخوازیەکانە کە یانەی ئینتێرمیلان بەگەڕیان دەخات لە سەرجەم جیھاندا.
نێودەوڵەتی (پرتووگال)
بەژداری کردووە لە یاریەکانی جامی نەتەوەکانی ئەوروپای ١٩٩٦ و جامی یۆرۆی ٢٠٠٠ و جامی جیھانی٢٠٠٢ و جامی نەتەوەکانی ئەوروپای ٢٠٠٤ و مۆندیالی ئەڵمانیای٢٠٠٦.
فیگۆ وازھێنانی یەکجارەکی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٤ ڕاگەیاند دوای دۆڕانە چاوەڕوانەکراوەکەیان بەرامبەر یۆنان و ئەم وازھێنانەشی بۆ ھەبوو کێشە لەنێوان خۆیی و ڕاھێنەر سکۆلاری گەڕاندەوە ، بەڵام لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٥ گەڕایەوە و لە بڕیارەکەی پاش گەز بوەوە و بەژداری کرد لە یاری بەرامبەر سلۆڤاکیا و ئەستۆنیا کە ھەردوو یاریەکەیان بردەوە و لاجامی جیھانیش بەخت یاوەری ھەڵبژاردەکەی نەبوو چونکە لەسەر دەستی فەرەنسا و لێدانە سزاکەی زیدان کرانە دەرەوە و یاریی سێیەم و چوارەمیش کە دوایین یاری بوو بۆ فیگۆ بەرامبەر ئەڵمانیا فیگۆ تەنھا جارەکێک یاری ئەنجام ـدا و بەم جۆرەش بە ١٢٧ یاری و تۆمار کردنی ٣٢ گۆڵ کۆتایی ھات بە کاروانی وەرزشی نێودەوڵەتی لویس فیگۆ. ٢٠٠px|thumb|left|فیگۆ لەیەکێ یاریەکانی ھەڵبژاردەکەی
ورمێ
ورمێ لە ڕووی دانیشتوانەوە دەھەمین شاری ئێرانە لە ڕیزبەندیدا، دانیشتوانی ئەم شارە لە پێکھاتەیەکی ئاڵۆزی کورد و ئازەری و ئاشووری و ئەرمەنی پێکھاتووە. ئەم شارە ناوەندەکی بازرگانی بەرھەمە کشتوکاڵییەکانە و بەتایبەتی (سێو و ترێ و ...) ھەروەھا توتنیشی تیادا دەچێنرێت. زۆرینەی دانیشتوانی ئیسلامن و ھەروەھا ئەم ئایینانەی تیادایە مەسیحی و یارسان.
گۆزەوڵاغ
گەشتیاری
کێوی بەیان کە (٢٣١٧مەتر) لەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە کەوتووەتە باکوری ئەم گوندەو سروشتێکی جوانی بە ناوچەکە بەخشیوە و بووەتە سەیرانگا بە تایبەتی لە وەرزی بەھاردا، سروشتی جوانی ئەم کێوە لەوەدایە کە ھەموو جۆرە گیایەک و ئاژەڵی کێوی لێیە بووەتە جێی سەرنجی خەڵکی ناوچەکە کە گەشت و سەیرانی بۆبکەن.
ورمێ
سەردەمی سەفەوییەکان
ووتاری سەرەکی:شەڕی دمدم وێنۆک|جێگای ورمێ لە نەخشەی ئێرانی و عوسمانی لەسەردەمی [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشارەکان کە ورمێ بە ناوی ئورومی ھاتووە و کەوتووەتە باشوری ڕۆژاوای دەریاچەی ورمێ]]
ئاو و ھەوا
وێنۆک|ورمێ دەکەوێتە ناوچەی ئاوھەوای دەریای ناوەڕاست و بارانی بەھارە ئاوھەوای ورمێ مامناوەندە بە پلەی (٩،٨س) و ھاوینی نیمچە گەرمە و زستانی ساردە. وەرزی باران بارینی لە کۆتای مانگی تیشرینی یەکەم و سەرەتای تیشرینی دووەم دەست پێ دەکات تاوەکو مانگی حوزەیران. نێوەندی دابارینی (٩٣) رۆژە و ڕێژەی (٣٦٠)مللی لیترە و زۆرترین نێوەندی دابارین (٢٣٨،٢) مللیمەتر بووە. رۆژە بەستەڵەکەکان ورمێ لە تشرینی دووەم (١٩ڕۆژ)، لە کانونی یەکەم (٢٧ڕۆژ)، لە کانونی دووەم (٣٠ڕۆژ)، لە شوبات (٢٨ڕۆژ)، لە ئازار (١٤ڕۆژ)، لە مارت (٦ڕۆژ) کە کۆی گشتی ڕۆژەکانی بەستەڵەک(سەھۆڵبەندان) لە ساڵێکدا لە ورمێ دەکاتە (١٢٠ڕۆژ). ڕێژەی نەوەندی خێرای با لە ورمێ دەگاتە (١٠،٥مەتر بۆ چرکە)، لەمانگەکانی (٣ بۆ ٥) خێرای با دەگاتە (١٦م\چرکە) و نزمترین خێرای با لەمانگەکانی (١ بۆ ٢) دەگاتە (٧م\چرکە).
ناوەندی تەندروستی
وێنۆک|چەپ|کارکردنی جۆسێف کارکران لە نەخۆشخانەی ورمێ لە ساڵی ١٨٩٠ز وێنۆک|د.جۆسێف کاکران لە نەخۆشخانەی وێست مینیستەر لە ورمێ
ئێزۆ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دوورگەکانی ژاپۆن پۆل:پارێزگای ئاکیتا پۆل:پارێزگای ئاوۆمۆری پۆل:پارێزگای میاگی پۆل:پارێزگای فووکووشیما پۆل:پارێزگای یاماگاتا پۆل:پارێزگای ئیواتێ پۆل:پارێزگای ھۆکایدۆ پۆل:ھۆکایدۆ
بڕیارنامەی ١٢٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩
پێڕستی فیلمەکانی گەردوونی سینەماییی مارڤڵ
وێنۆک پێڕستی فیلمەکانی گەردوونی سینەمایی مارڤڵ جیھانێکی سینەمایی ھاوبەشە کە ھەموو ئەم فیلمانە تێیدا ھەڵکەوتوون. بەرھەمھێنانی ئەم فیلمانە لە ساڵی ٢٠٠٧ دەستی پێکردووە و ستۆدیۆکانی مارڤڵ ٢٩ فیلمی بەرھەمھێناوە و بڵاویکردووەتەوە و ١٤ فیلمی دیکەش لە قۆناغی جۆراوجۆری بەرھەمھێناندان. فیلمی The Marvel Cinematic Universe زۆرترین داھاتی فیلمە لە مێژوودا و داھاتی زیاتر لە ٢٧ ملیار دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی جیھانیدا بەدەستھێناوە. فیلمی تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە وەک زۆرترین داھاتی ئەم پاشکۆیە و دووەم فیلمی زۆرترین داھاتی ھەموو سەردەمێکە کە لە مێژووی سینەمادا ناسێندرا. کیڤن فیگ بەرھەمھێنەری سەرەکی ھەموو فیلمەکانی ناو گەردوونی سینەمایی مارڤڵ بووە. ئاڤی ئاراد بەرھەمھێنەری ئەو دوو فیلمەی لە ساڵی ٢٠٠٨ بووە، و گەیڵ ئان ھێرد فیلمی فیلمی ھاڵکی پاڵەوان بەرھەمھێنا. ڕۆبێرت داونی جونیۆر، کریس ئیڤانس، کریس ھێمسوۆرت، ساموێل ئێل. جاکسن و سکارلێت جۆھانسن ئەو ئەکتەرانەن کە لە زۆربەی فیلمەکانی گەردوونی سینەمایی مارڤڵدا بەشدارییان کردووە. مارڤڵ جار جار فیلمەکانی بەو شێوەیە بڵاودەکاتەوە کە ناوی دەنێت "قۆناغەکان". یەکەمین فیلمی گەردوونی سینەمایی مارڤڵ ئایرۆن مان بوو کە لەلایەن کۆمپانیای پاراماونت پیکچەرزەوە دابەشکرا. پارامۆنت لە درێژەدا فیلمەکانی ئایرۆن مان ٢ (٢٠١٠) و تۆر (٢٠١١) و کاپتن ئەمریکا: یەکەم تۆڵەسێنەرەوە (٢٠١١)ی بڵاوکردەوە، ھەروەھا کۆمپانیای یوونیڤەرساڵ پیکچەرز فیلمی ھاڵکی پاڵەوانی دابەشکرد. دەستیکرد بە دابەشکردنی فیلمەکانی مارڤڵ لەگەڵ فیلمی تۆڵەستێنەکان کە دوا فیلم بوو لە قۆناغی یەکەمدا. قۆناغی دووەم بریتییە لە فیلمی ئایرۆن مان ٣ (٢٠١٣)، [[تۆر: جیھانی تاریک (٢٠١٣)، کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان (٢٠١٤)، پاسەوانانی گەردوون (٢٠١٤)، تۆڵەستێنەکان: سەدەی ئاڵترۆن  (٢٠١٥) و پیاوی مێروولە (٢٠١٥).
دوبەی
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچە شارییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان پۆل:کەنداوی فارس پۆل:میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان پۆل:دوبەی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم پۆل:شوێنە كەناراوییەكانی ئیماراتی یەكگرتووی عەرەبی پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی
سامسۆنگ گالاکسی نۆت
سەرچاوە
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان پۆل:مۆبایلەکانی سامسۆنگ پۆل:مۆبایلەکانی ٢٠١١
٩٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێلدریج، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگهام-هووڤەر پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگھام-ھووڤەر
بڕیارنامەی ١٢٨٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٨٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان عێراق و کووەیت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٧٧‌ەم، بە ١١ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٣ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
مەھناز ئەفشار
مەھناز ئەفشار (بە فارسی: مھناز افشار)، لەدایکبووی ١١ی حوزەیرانی ١٩٧٧ لە تاران ئەکتەرێکی ئێرانییە، لەدوای ساڵی ١٩٩٩ چالاک بووە لە فیلمی سینەمایی و زنجیرەی تەلەڤزیۆنیدا.
ناحیەی بەعاج
دانیشتوان
دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە نەتەوەی عەرەبە پێکھاتووە لە ھۆزی جبور.
دیان کولوسێڤسکی
خواستن بۆ تۆتنھام ھۆتسپێر
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Dejan_Kulusevski_2022.jpg/180px-Dejan_Kulusevski_2022.jpg|وێنۆک|381x381پیکسڵ|کولوسێڤسکی لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنھام ھۆتسپێر لە ساڵی ٢٠٢٢]] لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، کولوسێڤسکی بە خواستن بۆ ماوەی ١٨ مانگ نێردرا بۆ یانەی خولی پرێمیەرلیگ تۆتنھام ھۆتسپێر؛ بەھای خواستنەکە ١٠ ملیۆن یۆرۆ بوو، و بژاردەیەک بۆ کڕینی تەواوی تێدابوو، کە لەژێر مەرجێکی دیاریکراودا دەبێتە ناچاری و بە تێچووی زیادەی ٣٥ ملیۆن یۆرۆی تر. یەکەم یاری خۆی بۆ سپێرس لە ٥ی شوبات لە یاری جامی ئێف ئەی بوو بەرامبەر برایتۆن و ھۆڤ ئەلبیۆن، کە لە بردنەوەی ٣–١ دا بە یەدەگ ھاتە یاریگاوە. لە ١٩ی شوبات، کولوسێڤسکی یەکەم گۆڵی بۆ تۆتنھام تۆمارکرد لە خولەکی چوارەمی یارییەکە کە تۆتنھامی لە کۆتاییدا ٣–٢ بردییەوە بەرامبەر مانچێستەر سیتی. لە وەرزی یەکەمیدا، کولوسێڤسکی توانی لە ١٣دا گۆڵدا بەشدار بێت (٥ گۆڵ و ھەشت ئەسیست) لە ١٨ یاری پریمەرلیگ.
شێوازی یاریکردن
یاریزانێکی باڵا بەرز، لە ڕووی جەستەیییەوە بەھێز و ھەمەچەشن، کولوسێڤسکی توانای یاریکردنی ھەیە لە چەندین ڕۆڵی ناوەڕاست و ھێرشبردندا، و وەک یاریزانێکی ناوەندی ھێرشبردن، وەک یاریزانێک بۆکس بۆ بۆکس (یاریگای خۆی بۆ بەرامبەر) وەک یاریکردن لە ھەر لایەکی باڵەکانی ھێرشبردنەوە، یان تەنانەت وەک یاریزانایەکی ناوەندی ھێرشبەر، ناسراوە بە ڕۆڵی مێزالا لە زمانی ئیتاڵی (بە ئینگلیزی " نیوە باڵ) پێگەی سەرەکی یاری کردنی وەک یاریزانێکی ناوەندی ھێرشبردن لە پشت ھێرشبەری سەرەکی. ھەروەھا ھەندێ جار وەکک یاریزانێکی پێشەوەی ھێرشبردن یاری دەکات. تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی بریتییە لە تێپەڕین، خێرایی، ھێز، و توانای گۆڕینی یاری یان دروستکردنی گۆڵ و لەڕێگەی تۆپەوە بۆ ھاوڕێیانی تیمەکە، بەھۆی بینین و توانای گواستنەوە. ھەروەھا تەکنیکی باشی ھەیە، شارەزایی تێپەڕین، و توانای لێدانی شوت، کە وای لێدەکات گۆڵ تۆمار بکات، جگە لە دروستکردنی دەرفەت بۆ ھاوڕێیانی تیمەکە.
بە یاریزانێکی گەشبین و بە باشی کار دەکات لە میدیاکاندا باس دەکرێت، ڕاھێنەرەکەی لە یانەی پارما، ڕۆبێرتۆ داڤێرسا، کوڵوسێڤسکی بە محەممەد سەڵاح بەراورد کردووە. ئەو ئاماژەی بەوە کرد کە یاریزانەکە «ھەموو کات لەنێو ئەو یاریزانانەدایە کە زۆرترین جێگا لە ھەموو یارییەکدا دەگرێتەوە» و «ھزرێکی ڕاستیان ھەیە». کولوسێڤسکی سەرسامی خۆی بە ھاونیشتیمانی زلاتان ئیبراھیمۆڤیچ باس کرد کە کاریگەری لەسەری ھەیە. سەبارەت بە شێوازی یاریکردنی خۆی، لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠١٩ لەگەڵ سپۆرت بلادێت (ڕۆژنامە) ڕای گەیاند: «من حەزدەکەم تۆپم لەلا بێت. کاتێک منداڵ بووم زۆر جار تێپەڕینم دەکرد، بەڵام باشتر بووم لە جوڵاندنی تۆپەکە بە خێراتر. من یاری بەرگری خۆمم پەرەپێداوە، ئەوە پێشتر لاوازییەک بوو، ئەمەش وای لێکردم ببم بە یاریزانێکی تەواوتر». ئەو ھەروەھا ئاماژەی بە یاریزانانی تۆپی پێی بەلجیکی کرد کە کێڤن دی برووین و ئێدین ھزارد وەک یاریزانێک کە ئەو ڕێزی لێ دەگیرێت و ھەوڵدەدات کە ئاستی لەوان بەرزتر بێت.
کۆڵ ئۆڤ دیووتی: بلاک ئۆپس شەڕی سارد
کۆڵ ئۆڤ دیووتی: جەنگی سارد کایەیەکی ڤیدیۆیییە کە لەلایەن ھەردوو کۆمپانیای تریارچ و ڕەیڤن سۆفتوێر پەرەپێدراوە و لەلایەن کۆمپانیای ئەکتیفیژنەوە کاری بڵاوکردنەوەی بۆ دەکرێت. کۆڵ ئۆڤ دیووتی کۆڵد وار بەشی شەشەمە لە جۆری کۆڵ ئۆڤ دیووتی بلاک ئۆپس و بەشی حەڤدەمە لە کۆڵ ئۆڤ دیووتی، ڕووداوەکانی ئەو یارییە لە سەرەتای کۆڵ ئۆڤ دیووتی بلاک ئۆپس ٢٠١٠ دەستی پێ کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٠ پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان پۆل:گەمەکانی پلەی ستەیشن ٤ پۆل:گەمەکانی ویندۆز پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤ پۆل:یارییەکانی پلەیستەیشن ٥ پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان پۆل:یارییە ڤیدیۆیییەکان کە تێپەڕبوونی شەڕ لەخۆدەگرێت پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون پۆل:کارەکان دەربارەی مافیا ڕووسییەکان
عەرەبستانی سعوودی
عەرەبستانی سعوودی () وڵاتێکی عەرەبییە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ڕووبەرەکەی ٢،١٤٩،٦٩٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٣٤،٢١٨،١٦٩ کەس دەبێت. لە باکورەوە لەگەڵ هەریەکە لە عێراق، ئوردن و کووەیت دراوسێیە، لە باشوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ یەمەن و عومان لە رۆژهەڵاتیەوە وڵاتانی قەتەر، بەحرەین و ئیمارات و کەنداوی فارس هەیە، لە رۆژاواشەوە دەریای سوور تەواوی سنوورەکەی گرتووەتەوە.
ڕێبەرانی سیاسی
سەرۆکی وڵات و سەرۆکی حکوومەت: مەلیک عەبدوڵا کوری عەبدولعەزیزە. عەرەبستان لە ساڵی ١٩٢٣وە لەلایەن بنەماڵەی سعودەوە بەڕێوە دەبرێ. شا عەبدوڵڵا لە ساڵی ٢٠٠٥ جێگەی زڕبراکەی خۆی واتە شا فەھدی گرتەوە کە ھەر لەو ساڵە دا کۆچی دوایی کردبو. شا عەبدوڵا لە ساڵی ١٩٢٤ لە دایک بوەو لەسەر دابونەریتی ڕەسەن و کۆنی عەرەب پەروەردە کراوە و ھۆگری شێوازی ژیان و نەریتە عەشایەرییەکانە و باس لەوە دەکرێ کات وساتێکی زۆر لە سارا و بیابان بەسەردەبات. لە ساڵی ١٩٨٢ بوە جێگر یان وەلیعەھدی مەلیک فەھد و سەررۆکایەتی ئەرکانیشی گرتە ئەستۆ و بەو ھۆیەشەوە بوەتە بەھێزترین کەسایەتی لەسعودییە. لە نیوەی دەیەی ١٩٩٠ بەملاوە ئەمە شا عەبدوڵڵا بوو کە ھەمو کاروباری وەڵاتی بەڕێوە دەبرد. دەنگۆی ئەوە بڵاو بوەتەوە کە شا عەبدوڵڵا بە ھاوکاری ھەندێک لەئەندامانی بنەماڵەکەی دەسەڵاتی حەوت زڕیراکەی دیکەی سنوردارکردووەتەوە کە بەھێزترین کوتلەن لە بنەماڵەی دەسەڵاتداردا. شا عەبدوڵڵا بە دژبەری گەندەڵی ماڵی و ئیداری ناسراوە، ودەوتری لایەنگری چەشنێک لە ڕیفۆرمە کە دژایەتی نەبێت لە گەڵ نەریتەکانی سعودییەدا. لە جیھانی عەرەبدا وەک داکۆکی کاری بەرژەوەندییە گشتییەکانی عەرەب ناسراوەو گەلێک جار ڕەخنەی لە ئەمریکا گرتووە لەبەر لایەنگری ئەو ولاتە لە ئیسرائیل و ڕەخنەشی لە ئیسرائیل گرتووە لەسەر داگیرکردنی فەلەستین. جێگری سەرۆکی جکومەت: شازادە سوڵتان کوری عەبدولعەزیزە وەزیری دەرەوەش: شازادە سعود فەیسەڵ کوری عەبدولعەزیزە وەزیری ناوخۆ ئەو ولاتەش بەدەستی شازادەیەکیتری بنەماڵەی سعودەوەیە بەناوی نایف کوڕی عەبدولعەزیز
راگه‌یاندنه‌کان
له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که‌ سعودیە له‌ پێشه‌نگه‌کانی بواری کاناڵه‌ ئاسمانیه‌ پان عه‌ره‌بیه‌کانه،‌ به‌ڵام راگه‌یاندنی ئه‌م وڵاته‌ زۆر به‌ وردی چاودێری ده‌کرێ. رێگه‌ به‌ هیچ جۆره‌ ره‌خنه‌یه‌ک نادرێت له‌بنه‌ماکانی ئایین یان له‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات و بنه‌ماڵه‌ی سعود. له‌ساڵی ٢٠٠٣ راگه‌یاندنی ئه‌م وڵاته‌ که‌ش و هه‌وایێکی تاراده‌یه‌ک کراوه‌ی به‌ خۆوه‌ بینی و هه‌ندێ بابه‌ت که‌ پیشتر قه‌ده‌‌‌‌غه‌ بوون بڵاوده‌کرانه‌وه‌. ره‌نگه‌ ئه‌م پێشکه‌وتنه‌ رێژه‌ییه‌ش له‌به‌ر روداوه‌کانی ١١ سێپته‌مبر و مه‌ترسی سه‌رهه‌ڵدانی‌ تیرۆرزمی ناوخۆیی بوبێ. به‌رپرسیاری سه‌رجه‌م ئه‌و به‌رنامانه‌ی له‌م وڵاته‌دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌ له‌ ئه‌ستۆی راگه‌یاندن و هه‌واڵنیریه‌ ره‌سمیه‌کانی حکومه‌ته‌ که‌ له‌ چوار که‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی‌ پێکهاتوون که‌ یه‌کیان که‌ناڵی هه‌واڵیی الخبریه‌یه‌. وه‌زیری که‌لتورو زانیاری گشتی سه‌روکایه‌تی لیژنه‌ی چاودێری رادیۆ و ته‌له‌فزیۆنه‌کانی وڵات ده‌کات. گه‌رچی ئه‌م وڵاته‌ بازارێکی گه‌وره‌ی کاناڵه‌ ئاسمانیه‌ پان عه‌ره‌بیه‌کانه‌ و سه‌رمایه‌داره‌ سعودیه‌کان خاوه‌نی هه‌ندێک له‌م که‌ناڵانه‌ ئاسمانییانه‌ن وه‌ک که‌ناڵی mbc که‌ نوسینگه‌که‌ی له‌شاری دوبه‌ی ئیماراته‌، به‌ڵام رادیۆ و ته‌فزیۆنه‌ ئه‌هلییه‌کان ناتوانن له‌ سعودیە نوسینگه‌ بکه‌نه‌وه‌. دانیشتوانی رۆژهه‌ڵاتی سعودیە ده‌توانن سه‌یری که‌ناڵه‌ ته‌له‌ویزیۆنیه‌کانی وڵاتانی که‌نداو بکه‌ن که‌ که‌شێکی کراوه‌تریان هه‌یه‌. سه‌رجه‌م رۆژنامه‌کان ته‌نیا به‌پێی نوسراوی ره‌سمی که‌ له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی ده‌سه‌ڵاتداره‌وه‌ بۆیان ده‌رده‌چێ مافی بڵاوکردنه‌وه‌یان ده‌بێ. له‌سعودیە به‌ده‌یان رۆژنامه‌ وگۆڤار بڵاوده‌کرێنه‌وه‌.هه‌روه‌ها رۆژنامه‌ عه‌ره‌بییه‌کانی وڵاتانی دیکه‌ش به‌مه‌رجێک له‌ژێر سانسۆر ده‌ربچن ده‌گه‌نه‌ به‌رده‌ست خوێنه‌رانیان. رۆژنامه‌کان بۆ بڵاوکردنه‌وه‌ی هه‌واڵی هه‌ستیار و گرنگ سیاسه‌تی ده‌زگا هه‌واڵنیریه‌ ره‌سمییه‌کان ره‌چاو ده‌که‌ن.
ده‌سه‌ڵاتی ئه‌م وڵاته‌ هه‌وڵێکی زۆری داوه‌ بۆ دانانی به‌ربه‌ست یان فیلته‌ر بۆ ئه‌و ماڵپه‌رانه‌ی که‌ به‌تێکده‌ر و به‌زیانبه‌خش ناویان ده‌بات. هه‌ندێ که‌س پێیانوایه‌ ژنان زۆرترین رێژه‌ی به‌کارهێنه‌رانی ئینته‌رنێت پێکده‌هێنن له‌سعودیە که‌ ئه‌مه‌ش گوزارشتێکه‌ له‌رێگرییه‌کی‌ توند له‌ به‌رده‌م چالاکی ئه‌وان له‌ بواره‌کانی دیکه‌دا.
میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان
ئایین
ئیسلام ئایین فەرمی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکانە کە خەڵکی وڵاتەکە ٧٠٪ لە سوننە، ۲۰٪ لە ھیندوو و ١٠٪ لە مەسیحییەت پێکدێن.
ئال کەپۆن
کەپۆن ئەوکاتە بووە جێێ باسی میدیاکان کاتێ لە یاریەکانی تۆپی پێ دەردەکەوت و بە ملیۆنان دۆلاری دەدا بە ڕێکخراوە خێرخوازیەکان بە ڕادەیەک کە بە "ڕۆبن هوود ی سەردەم" ناویان دەهێنا.بەهۆی جەنگە دڕندەکەی ڕۆژی قەشە ڤالانتین لەڕۆژی ڤالانتاین کە جەنگێک بوو لەنێوان مافیا ئێرلەندیەکان و مافیا ئەمەریکیەکان و مافیا ئیتاڵیەکانی بەسەرکردایەتی ئەل کەپۆن ، حکومەت هەڵسا بە توندکردنی ئاسایشی شیکاگۆ بەمەبەستی ڕاگرتنی جەنگی مافیایی ئەوکات.
کەپۆن سەرەتای زیندانیکردنی نەخۆشی مێشکی هەبوو ، و هەروەها دوای هەشت ساڵ لە زیندانیکردنەکەی نەخۆشیەکەی تەشەنەی سەند ، و لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٤٧ کەپۆن بەهۆی جەڵدەی دڵەوە مرد.کەپۆن لەنێو چەتەکان و زۆربەی دانیشتوانی شیکاگۆ بە پاڵەوان وەسف دەکرێ بەهۆی یارمەتیدانی زۆری هەژارانەوە. thumb|کەپۆن لەگەڵ دایکی ، تێرێسا ، نیویۆڕک thumb|وێنەیەکی کەپۆن دوای دەستگیرکردنی ، مەیامی ، [[فلۆریدا ، ١٩٣٠]] thumb|تۆماری تاوانکاریەکانی کەپۆن لە ئێف بی ئای لەساڵی ١٩٣٢ ، کە ئەو تاوانانە نیشاندەدات کە بزرکرابوون.
شەقامی ئیستقلال
شەقامەکە دەور دراوە بە تەلار و باڵەخانەکانی سەردەمی عوسمانی (زۆربەیان ھی سەدەی ١٩ و ٢٠ەمن). گەڕەکی گەلاتەسەرای لە نزیک شەقامەکەیە، کە یەکێک لەکۆنترین قوتابخانەی دواناوەندی وڵاتی تێدایە بەناوی دواناوەندی گەلاتەسەرای (بەتورکی: Galata Sarayı Enderun-u Hümayunu). ھەر لە ناوچەی گەلاتە تاکوو کۆتایی باشووری شەقامی ئیستقلال ئەوا دووەم کۆنترین وێستگەکانی مێترۆ لەجیھان لێیە کە لەساڵی ١٨٧٥ کاری کردووە.
ناحیەی ھێرۆ
جوگرافیا
ناحیەی ھێرۆ ھاوسنوورە لەگەڵ؛
بڕیارنامەی ١٢٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٨٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەرەسەندن
چۆن و لە کوێوە بوونەوەر پەیدابووە؟
وەڵامی ئەو پرسەی، مرۆڤ لە کوێوە ھاتوە چەندین شێوازی فەلسەفی و، ھونەری و، ئایینی لەخۆگرتووە، کە بەشێکن لە دەستکەوتی ئەو چالاکییە فکری و، تێرامانەی کە مرۆڤ ئەندیشەی کردوون، ھەرچەندە ھیچ یەک لەو وەڵامانە بە ئەندازەی لێکۆڵینەوە زانستییەکان کاریگەری لەسەر ژیانی تاکەکان دانەناوە.. ھەوڵە زانستییەکان نەک تەنھا بۆ وەڵامی ئەو پرسیارە، گەلێک بیرۆکەی نوێی ناساندووە؛ بەڵکو جیھانێکی چاوەروان نەکراوی بۆ دەرخستین، کە ھەتا ئێستاش لەلای کەسانێک زۆر تێگەیشتن و ھھەستپێکردنی بە ئەندازەیییەک سەختە، کە بۆیان قبوڵ ناکرێیت. زانست؛ زانست بنەماو ڕیشەی گۆرانکارییەکانی بۆ دەرخستین، بە جۆرێک کە بتوانین لەوە تێبگەین، ئەو گۆرانکارییە تەنھا پەیوەندنییە بە زیندەوەرانەوە و مرۆڤ بوونەوەرێکی تایبەت و جیاوازبێ، بەڵکو مرۆڤ لە ئەنجامی ئەو گۆرانکارییەوە سەری ھەڵداوە… ئەم جیھانە شاراوە نەزانراوەی سروشتی جۆرە جیاوەزەکانی زیندەوەران و، ھەروەھا ھەموو ژیان، لەو گۆرانکارییانە پێک دێت.
دەربارەی پەرەسەندن
٢- لادانی جین
پەرەسەندن کاریگەری ھەیە لەسەر ھەموو لایەنەکانی شێواز و ھەڵسوکەوتی زیندەوەران. بەرچاوترین و گرنگترین لەو کاریگەرانە بریتییە لە ھەڵسوکەوتی دیاریکراو و خۆگونجاندنی جەستەیی کە لە ئەنجامی ھەڵبژاردەی سروشتییەوە ڕوودەدەن. ئەم خۆگونجاندنانە شیاوی ڕێژەی جەستەیی بەرز دەکەنەوە لەڕێی ھاوکاری کردنی چالاکییەکانی ڕۆژانە وەک دۆزینەوەی خۆراک، خۆلادان لە ڕاوکەر و سەرنج ڕاکێشانی ھاوسەری داھاتوو. بەھەمان شێوە زیندەوەران دەتوانن بەشێک بن لە ھەڵبژاردەی سروشتیی لەڕێی ھاوکاری کردنی یەکتری لە نێوان جۆرەکانی خۆیان دا و ئەنجام دانی کاری ھاوبەش لەنێوان جۆرە جیاوازەکان دا کە دەرئەنجامەکەی سوودی ھەردوو جۆرەکە بێت. بۆ ماودایەکی درێژخایەن پەرەسەندن ھەڵدەستێت بە بەرھەم ھێنانی جۆری نوێ لەڕێگەی کەرت کردنی بنەچەی زیندەوەرەکان بۆ کۆمەڵە و وەچەی نوێ کە نەتوانن لە نێوان یەکدی دا زاوزێ و زۆربوون بکەن.
بۆمب
بەھێزترینەکان
بەھێزترین بۆمبی جیھان کە لە شەڕدا بەکارھاتووە، ئەم دوو بۆمبە ئەتۆمییانە بوو کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەسەر ناگازاکی و ھیرۆشیمای ژاپۆن ھەڵیدان. ھەتا ئەمڕۆ MOAB بەرھەمی ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ATBIP بەرھەمی ڕووسیا بەھێزترین بۆمبەکانی غەیری ئەتۆمی لە جیھاندان.
ھانز لاندا
کەسایەتی
لاندا ھەلدۆزەرێکە کە تەنیا بۆ چێژی خۆی خۆی دەنوێنێت. لە سەرەتای فیلمەکەدا، بیروباوەڕی نازی بە ھێز و سامان دەخەمڵێنێت، چونکە ئەندامی حیزبی نازیی نەمسایە لە ١٩٣٤وە، وەک ئەوەی نیشاندراوە بە مەدالیای دەستووری خوێن و کوچکەی ڕێزەکەی. ئەگەری ھەیە کە باجی کۆبورگیشی ھەبێت بەڵام زانینی قورسە بەھۆی زۆریی مەدالیاکانی.
بڕیارنامەی ١٢٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان عێراق و کووەیت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٨٤‌ەم، بە ١١ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٤ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
تیپی مۆسیقای کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی
بەرھەمەکان
ھەندێک لە بەرھەمەکانی تیپ:
پەیمانی لۆزان
پرسە دڕکاوییەکان و بەرژەوەندییە تێکەڵاوەکان
پەیمانی لۆزان لە چل و سێ و سەد بڕگە پێکھاتووە کە لە چەند بەشی سەرەکیدا نووسراوە: کۆنفرانسی گەرووەکانی تورکیا، ئاڵوگۆڕکردنی ھەڵوەشاندنەوەی بەڵێننامەکان، ئاڵوگۆڕی دانیشتووان لە نێوان یۆنان و تورکیا، ڕێککەوتنەکان، نامە پێویستەکان، لە مەرجەکانی پەیماننامەکەدا سەربەخۆیی تورکیا لە پلەی یەکەمدا و دیاریکردنی سنوورەکانی وەک پێشتر. مادەکانی ٣٧ تا ٤٥ لە ڕێککەوتنی لۆزان گرنگترینیان بوون، چونکە باسیان لە مافی کەمینەکان دەکرد لەناو ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا، لە ماددەی ٣٧دا ھاتووە: «میری تورکیا مافی دەرکردنی ھەر بڕیارێکی ھەیە کە نەگونجا لەگەڵ بڕیار و بەرژەوەندییەکانیدا».
ئرین جەیکەب
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦
منارەی چۆلی
وێنۆک|وێنەی منارەی چۆلی وێنۆک|چەپ|وێنەی منارەی چۆلی لەدوورەوە
شێوەی منارە
منارەی چۆلی لە دوو بەشی پێک دێت:
٩٣٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سێرجیۆ ڕامۆس
لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی
ڕامۆس لەلایەن ڕاھێنەر لویس ئاراگۆنێسەوە وەکو بەرگریکاری باڵی ڕاست بانگھێشتی ھەڵبژاردەی ئیسپانیا کرا، وەک ھەمیشە لەوێش توانی خۆی بسەلمێنیت و جگە لە ڕۆڵێکی بەرگیکاری سەرکەوتوو یارمەتی ھێرشبەرانیش دەدات و توانی بەڕەکە لەژێر پێی یاریزانی یانەکەی خۆی میشێل سەلگادۆ دەربھێنیت کە بە بەراورد لەگەڵ ڕامۆس سەلگادۆ جوڵەی زۆر خاو بوو
ھەروەھا ڕامۆس لە دەگمەنترین ئەو یاریزانانەیە کە دەتوانێت لە گشت ناوچەکانی ھێڵی بەرگری یاری بکات و لە چەند یاریەکیش لەگەڵ ریال مەدرید لە پێش بەرگیکار یاریکردووە
ناحیەی ئیسێوە
دانیشتوان
تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە کوردن، بە پێی پێشبینی دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٠ دانیشتوانی ئەم ناحیەیە (٢،٩٥٥)کەسە.
کێرت ڕەسڵ
کێرت ڤۆگل ڕەسل (لەدایکبووی ١٧ی مارسی ١٩٥١) ئەکتەرێکی ئەمەریکیە. سەرەتای ناوبانگی دەگەڕێتەوە بۆ فیلمی (Slikwood) کە دواتر بۆ خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب یش پالێوراو کرا ، هەروەها چەندان فیلمی تری بەناوبانگی وەک The Thing و Big Little Trouble in China.کێرت لەساڵی ٢٠١٥ لە چەندان فیلمی بەناوبانگ دەرکەوت وەک خێرا و تووڕە ٧ و فیلمی بۆن تۆماهۆک و هەروەها فیلمە بەناوبانگەکەی کوێنتین تارانتینۆ  The Hateful Eight لەپاڵ ئەکتەر ساموێل جاکسن.
بلاک ئادەم
بلاک ئادەم کەسایەتی خەیاڵییە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن کۆمپانیای دی سی کۆمیکسەوە بڵاودەکرێتەوە. ئەم کارەکتەرە لەلایەن ئۆتۆ بایندەر و سی دروستکراوە. بۆ یەکەمجار لە ژمارەی یەکەمی زنجیرە کۆمیکەکانی مارڤڵ فامیلی فاست کۆمیکس (کانوونی دووەمی ١٩٤٥) دەرکەوتووە. بلاک ئادەم یەکێکە لە دوژمنە سەرەکییەکانی کاپتن مارڤڵ/ شازام و خێزانی دیزی. لە سەرەتادا بلاک ئادەم وەک گەورەخراپەکار وێنا کرا، و کاپتن مارڤڵی پێش خۆی لە میسر، کە ڕێگەی خۆی کردە ناو جیھانی مۆدێرن و تەحەدای کاپتن مارڤڵ و خێزانەکەی کرد. بەڵام لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمەوە، بلاک ئادەم لەلایەن نووسەرانی دی سی کۆمیکسەوە لەنێویاندا جێری ئۆردوای، جۆف جۆنز و دەیڤید ئێس. گۆیەر وەک دژە پاڵەوانێکی گەندەڵ داڕێژراوەتەوە، ھەوڵدەدات ناو و ناوبانگی خۆی پاک بکاتەوە. ڕۆڵی دیار و بەرچاوی لە کۆمەڵەی دادپەروەری ئەمریکا، گەورەخراپەکارانی ھاوپەیمانان، و ٥٢ زنجیرە کۆمیکی گرنگی کارەکتەرەکەی لە گەردوونی دی سیدا زیاد کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٩، بلاک ئادەم لە ڕیزبەندی ١٦ی لیستی گەورەترین گەورەخراپەکارەکانی مێژووی کتێبی کۆمیک لەلایەن ئای جی ئێن بوو. یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی ئەم کارەکتەرە لە فیلمی Super Animal League DC (٢٠٢٢)، ھەروەھا ئەکتەری دەنگی، دوەین جانسن، ڕۆڵی ئەو کارەکتەرەی لە یەکەم فیلمی درێژدا بە ناوی "بلاک ئادەم" بینیوە.
باجرەنگی بایجان
چیڕۆکی فیلم
دوای ئەوە پاوان دەیەوێت بیباتەوە ماڵەوە لەناو پاسێکدا لەوێ پاوان ناو لە کچەکە دەنێت موونی ئەمەش لەبەر ئەوەی ناوی کچەکە نازانێت و کچەکەش ناتوانێت ناوی خۆی دەرببڕێت وە لەناو پاسەکە پاوان ھەوڵدەدات ناوی ھەموو شار و شارۆچکەکانی ھیندستان بڵێت بۆئەوەی شوێنی موونی بدۆزێتەوە، بەڵام سەرکەوتوو نابێت چونکە کچەکە پاکستانییە نەوەک ھیندی، دواتر پاوان لەگەڵ سەرنشینەکانی پاسەکە دەکەوێتە وتووێژ و چیڕۆکی ژیانی خۆی بۆ ئەوان دەگێڕێتەوە. کە ناوبراو لە کارکردن دەگەڕێتەوە بەمەبەستی پەیداکردنی پارە بۆ ژنھێنانەکەی لەگەڵ ڕاسیکا (کارینا کاپوور خان) ئەمەش چونکە بەڵێنی بە باوکی ڕاسیکا دابوو (Sharat Saxena) کە ماڵێک بۆ ڕاسیکا بکڕێت لەگەڵ دانی ئەرکەکانی وەک زاوا. دوای ئەوە گێڕانەوەی ژیانی پاوان تەواو دەبێت و پاوان دەگەڕێتەوە ماڵی باوکی ڕاسیکا و لەوێ داوا لە ڕاسیکا دەکات لێبگەڕێن کە موونی بمێنێتەوە تاکوو دایک و باوکی دەدۆزنەوە. دوای ماوەیەک بەھۆی ھەڵسوکەوتەکانی موونییەوە پاوان یان باجرەنگی دەزانێت کە موونی ھیندوو نییە بەڵکوو، موسڵمانێکی پاکستانییە ئەمەش لەدوای ئەوەی دەیبنێت لە پەرستگای ھیندووەوە دەچێتە مزگەوت وە لەجێگای خواردنی سەوزە دەچێت گۆشتی مریشک لە ماڵی دراوسێیە موسڵمانەکەیان دەخوات.
ڕۆژێ گارۆدی
دوای موسڵمانبوونی
لەدوای موسڵمانبوونی چەندین کتێبی لەسەر ئیسلام نووسی لەوێنەی ئیسلام ئاینی داھاتووە و ئیسلام و قەیرانی ڕۆژاوا و داھاتووی ژن وکەسانی تر و تیرۆریستی ڕۆژاوایی و مزگەوتی ژنانی ئیسلام و چەندانی دیکەش
٩٣٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٢
250px|بێچوارچێوە|چەپ 250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٢ لە ڕەنگی سپی
مەدیەن (شار)
مەدیەن چەند جارێک لە دەقەکانی تەوراتدا باس کراوە، ھەروەھا لە قورئانی پیرۆزیشدا ھاتووە کە پێغەمبەر مووسا پەنای بردووە بۆ ئەم شوێنە و نیشتنگەکانیان نزیکە لە نیشتنگەکانی گەلی سەموود و خوای گەورە پێغەمبەرێکی بۆ خەڵکی مەدیەن نارد بۆ ھیدایەت دانیان بەڵام ڕەتیان کردەوە و سزا دران.
بڕیارنامەی ١٢٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:کێشەی ئیسرائیل و لوبنان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٠ پۆل:ئیسرائیل لە ٢٠٠٠ پۆل:لوبنان لە ٢٠٠٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لوبنان
یووفۆلا، ئەلاباما
یووفۆلا (، ) شارێکە لە کەرتی باربەر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٣٬١٣٧ کەس بووە. ڕووبەری ١٩٠٫٢٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٦٩٫٠٤ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.