cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بەڵێن
پێناسە
وەک ناو: بەڵێن. ئەم ناوە لە وشەیەکی سادەی واتادار پێکھاتووە و ھیچ زیادەیەک (پێشگر یان پاشگر) ی پێوەنییە. نموونە: بەڵێن زۆر زیرەکە.
بەستەەرە دەرەکیییەکان
پۆل:یاسا پۆل:فەلسەفەی ئەخلاق پۆل:زاراوە یاساییەکان
بڕیارنامەی ١٩٥٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٥٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٥٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئێکس کۆد
بەستەری دەرەکی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٣ پۆل:مێژووی نەرمامێر پۆل:ئای ئۆ ئێس پۆل:مێژووی وەشانەکانی نەرمەکاڵا
چواربورج
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
کینزی، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
کەرت
thumb|180px|یەک دانە کەیک کە یەک چارەکی لابراوە و سێ چارەکی ماوە. =NUmbers|وێنۆک| کەرت یان پارژمار ژمارەیەکە کە دەتوانێ ببێ بە نوێنەری "پاژێک لە گشتێک". یەکەمین کەرتەکان ھەڵگەڕاوەی تامژمارەکان بوون: ھەندێک ھێما کە نوێنەری یەکێک لە دوان، یەکێک لە سێیان، یەکێک لە چوار، و ھتد بوون. گەشەیەک کە گەلەک دواتر پێیدرا و ئەمڕۆکەش ھەر بەکارچوونی ھەیە، بریتی بوو لە نیشاندانی کەرتەکان بەھۆی دوو ژمارەوە، وەکوو ½، ⅝، ¾، و ھتد؛ بەو ژمارەیەی دەکەوێتە بان ھێڵەکەوە دەوترێ کەرتژمار (بە ئینگلیزی: numerator) یان سەری کەرت یان سەربەش، و بەو ژمارەیەش کە دەکەوێتە ژێر ھێڵەکەوە دەوترێ کەرتناو (بە ئینگلیزی: denominator) یان ژێری کەرت یان ژێربەش.
وشەناسی
وشەی کەرت لە زمانی کوردیدا بە واتای پارچە، پاژ، بەش دێ. لە ھەندێک لە زمانەکانی ئەورووپادا، وشەی دەستیشانکەری ئەم چەمکە (کەرت لە بیرکاریدا) لە وشەی لاتینی fractusەوە وەرگیراوە؛ وەک نموونە لە ئینگلیزیدا دەڵێن fraction. وشەی fractus خۆی واتە شکاوە.
فیجی
فیجی، بە ڕەسمی کۆماری دوورگەکانی فیجی (بە ئینگلیزی: Republic of the Fiji Islands) وڵاتێکە لە ئۆقیانووسیا. پایتەختەکەی سوڤایە.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمارەکانی کۆمۆنوێلت پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی وڵاتانی کۆمۆنوێلت پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٠ پۆل:فیجی پۆل:وڵاتەکانی ئوقیانووسیا پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان
ئەبووبەکر بەغدادی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:مردووانی ٢٠١٩ پۆل:قاعیدە لە عێراق پۆل:تیرۆریزم لە عێراق پۆل:ڕەخنەگرانی شیعە پۆل:ئەندامانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان پۆل:ئەو کەسانەی لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە وەک تیرۆریست دەستنیشان کراون پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
بڕیارنامەی ١٩٦٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ژنان و ئاشتی و ئاسایش. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٥٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١٠
سێرۆ
ئەم شارەدێیە لەبەرئەوەی لە سەرسنوری دەستکردی نێوان ئێران(ڕۆژھەڵاتی کوردستان) و تورکیا(باکووری کوردستان) ھەڵکەوتووە جێگەی بازرگانییەکی گرنگە بەتایبەت بووەتە جێگەی ساخکردنەوەی جلی تورکی، لەبەرئەوەش ئەم شارەدێیە گەشتیارێکی زۆر ڕووی تێدەکات لە سەرانسەری وڵاتی ئێرانەوە بۆ بازاڕکردنی کاڵای تورکی، شارەدێی سێرۆ (٥٥کم) دەکەوێتە باکوری ڕۆژاوای شاری ورمێوە،
جوگرافیا
سێرۆ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
جەمیل سدقی زەھاوی
جەمیل سدقی زەهاوی (ماوەی ژیان:١٨٦٣ تاکوو ١٩٣٦) کەسایەتی فەیلەسووف و شاعیری کورد بەوەی باوکی موفتی بووە و یەکێک بووە لە بابانییەکان وە دایکیشی تورکمان بوو، شیعرەکانی جەمیل بە عەرەبی بوون.
کودەتای ٢٠١٣ی میسر
ھەڵوێستە دەرەکییەکان
ھیومان ڕایت وۆچ (رێکخراوەی چاودێری مافی مرۆڤ):چەندین ژن دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر لە گۆڕەپانی تەحریر ی میسر وە تیایاندا ٤٣ ژنە چالاکوان دەستدرێژیی سێکسیان کراوەتەسەر
تونس:بەدووری دەزانین ھاوشێوەی میسر لە تونس ڕووبدات
یەکسانی (بیرکاری)
" وەک سیمبوڵی یەکسانی دادەنرێت.
بەنی ئیسرائیل
پەیمانی کۆن
لە جوودا ھەندێک ڕوو لە یەکتاپەرستی دەکەن بەڵام ھەندێکی تر دەبنە بت پەرەست و تەنانەت لە پەرستگای سولەیمان بتپەرستی دەکەن. بۆیە خودا ئیزن دەدا کە جوودا بدۆڕێت و لە بابل بەند بکرێت و پەرستگای سولەیمان تێک بدرێت. بەڵام دواتر خودا سەرەرای گوناھەکانیان لێیان خۆش دەبێت و لێیان دەگەرێ بچنەوە جوودا و پەرەستگایەکە درووست بکەنەوە.
لە تێڕوانینی قورئان
لە قورئاندا چەندین جار باسی بەنی ئیسرائیل کراوە، ھەروەھا لە چەند جێ بە ناوی ئیسرائیل باسی یەعقووب کراوە، ھەرچەندە چیرۆکی گۆڕانی ناوی یەعقووب بۆ ئیسرائیل لە قورئان دا نەھاوتووە. لە قورئان دا ھاتوە خودا بەڵێنی بە بەنی ئیسرائیل داوە کە دوو جار لەسەر زەوی فەساد و ئاژاوە دەکەن، جاری یەکەم کە تێک چوونی پەرستگای یەکەمە ئەوان لەوێ دەردەکرێن و بەند دەکرێن، جاری دووھەمیش بە ھەمان شێوە پەرستگاکەیان تێک دەدرێ و لەوێ دەردەکرێن. لە قورئان دا بە پێچەوانەی پەیمانی کۆن، خودا دەڵێ سولەیمان کافر نەبوە و گوناھی نەکردوە. ھەروەھا ناوی خێڵەکانی بەنی ئیسرائیل لە قورئان دا نەھاتوە.
ماری ویلستۆنکرافت
ئەو بەیەکەم ژنە فێمێنیستی بەریتانی دەناسرێت.
ئەمیناوا، مەھاباد
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ئەلێکساندەر پاتۆ
thumb|ئەلێکساندەر پاتۆ بەدرێسی یانەی ئەی سی میلان ئەلێکساندەر ڕۆدریگز داسێلڤا ناسراو بە ئەلێکساندەر پاتۆ یاریکەری بەڕازیلی لەدایک بووی ٢ی سێپتمبەری ساڵی ١٩٨٩ ، لە ئێستادا یاری بۆ یانەی ئەی سی میلان ی ئیتالی و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل دەکات ، نازناوی پاتۆ ی بۆ شوێنی لەدایک بوونی دەگەڕێتەوە کاتێ لە ناوچەی پاتۆ برانکۆ لە بەڕازیل لەدایک بوو ، بەر لەوەی پەیوەندی لەگەڵ یانەی ئەی سی میلان بکات ناو براو وەرزی ٢٠٠٦-٢٠٠٧ یاری بۆ یانەی ئینتەرناسیۆنالی بەڕازیلی کردووە ئینجا لەساڵی ٢٠٠٧ ەوە تاکوو ئێستا یاری بۆ یانەی ئەی سی میلانی ئیتالی دەکات
سلیوانا
بەروبوومی کشتوکاڵ
ھەبوونی زەوی کشتوکاڵی بەراو و دێمی بەپیت و بوونی ئاوی زۆری سەرزەوی و ژێر زەوی و ئاوھەوای کوێستانی و دابارینی بارانی گونجاو ساڵانە، ئەمانە ھەمووی ھۆکارن بۆ ئەوەی کە بەرووبوومێکی باش بەرھەم بێت لە گەنم و جۆ و نۆک و نیسک و ماش و پەتاتە و تووتن و ھتد لەم شارەدێیەدا.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
لێستەر، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
ئێندۆکاردایتیس
ئەمانەش ببینە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ھەوکردنەکان
محەممەد فەزاری
سەرچاوەکان
پۆل:وەرگێڕە عەرەبەکان پۆل:فەیلەسووفانی فارس پۆل:گەردوونناسانی عەرەب پۆل:گەردوونناسانی فارس پۆل:وەرگیڕانی عەرب پۆل:وەرگیڕانی فارس پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:فەیلەسووفە فارسەکانی سەدەکانی ناوەڕاست
یووشەع
یووشەع کوڕی نوون یەکێک لە کەسایەتیەکانی تەنخە. بە پێی ئینجیلی پیرۆز ئەو یەکێک لە پێخەمبەرەکانی بەنی ئیسرائیل بوو. تێپەڕینی قەومی بەنی ئیسرائیل لە ڕووباری ئەردەن بە سەرکردایەتی ئەو بوو. کتێبی یووشەعیش پەیوەندیدار بەوەیە. ئەو لە پشتی ئەفرایمی کوڕی یووسف بوو و لەو ١٢ کەسە بوو کە مووسا بۆ پشکنینی خاکی بەڵێندراوی نارد.
ھەروەھا دوای ھاتنەوە وێڕای کالب بن یووفەنا تەنیا کەسانێک بوون لە ناو بەنی ئیسرائیل کە ئامادەی جەنگ بوون بۆ بردنەوەی سەرزەوی بەڵێن دراو. بەڵام لەبەروەی خەڵکەکە لە شەڕ بۆ خوداترسان و فەرمانی خودایان جێبەجێ نەکرد و ویستیان ئەوان و مووساش بەردباران بکەن، خودا ئەوانی چل ساڵ لە بیاباندا سەرگەردان کرد. دوای ئەوەش لە ناو ٦٠٠ ھەزار پیاوی سەروو ٢٠ ساڵی بەنی ئیسرائیل، کالیب و یووشەع، تەنیا کەسانێک بوون کە چوونە ناو کەنعان. وەکوو ئەو چیرۆکە بێ ناوزەدی کەسایەتی و تەنیا بە ئاماژە بە دوو کەس کە قەومی خۆیان داوەتی شەڕ دەکرد، ڕێک لە قورئاندا ھاتوە.
کیمیای ئەندامی
ھەریەک لەم جۆرە، دەکرێت توخمی تری بۆ زیادبکرێت (لەگەڵ ھایدرۆجین و ئۆکسجین) و جۆرێکی جیاواز دروست بکات:
کۆوبی برایەنت
کۆوبی له‌ساڵی ١٩٧٨ له فیلادلفیا، ئه‌مریکا له‌دایکبووه. کوڕی یاریزانی پێشووی باسکە جۆ بڕایانتە. ژیانی پیشه‌گه‌رایه‌تی له‌گه‌ڵ لۆس ئه‌نجلس لایکه‌رز له ساڵی ١٩٩٦ ده‌ست پێکردووه. پاش نزیکه‌ی ٢٠ساڵ ھه‌ر به درێسی ئه‌و یانه‌یه‌وه واز له یاریکردن ده‌ھێنێت. راینت له ته‌واوی ژیانی وه‌رزشی خۆیدا توانیویه‌تی ٦٨٠ میلیۆن دۆلار داھات کۆبکاته‌وه، ته‌نا تایگه‌ر وودز و مایکڵ شوماخه‌ر و فلۆید مه‌یوێزه‌ر توانیویانه له لیستی وه‌رزشکاراندا زیاتر کۆبکه‌نه‌وه.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠ پۆل:کاتۆلیکەکانی ئەفریقایی ئەمریکی پۆل:یاریزانانی تۆپی سەبەتەی ئەفریقی و ئەمریکی پۆل:یاریزانانی تۆپی سەبەتەی پیاوانی ئەمریکا پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان پۆل:یاریزانی ناوداری هۆڵی باسکەی نایسیزم پۆل:یەکێتی تۆپی سەبەتەی نیشتمانی ئەستێرەکان پۆل:ژمارەی خانەنشینی یاریزانانی کۆمەڵەی تۆپی سەبەتەی نیشتیمانی
لێکسینگن، ئەلاباما
لێکسینگن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی لۆدەردەیل، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٧٣٥ کەس بووە. ڕووبەری ٨٫٣٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٨٧٫٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
ئەلکھول
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمەڵە فرمانییەکان پۆل:کھوولەکان
بڕیارنامەی ١٩٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٦٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ھیندوویزم
وێنۆک|یەکێک لە هێماکانی هیندوویزم|196x196پیکسڵ ھیندوویزم یان ھیندۆزی ئایینێکە بە ٣٠٠٠ ساڵ مێژووە و پەیڕەوانی زۆر. ئەم ئایینە لە دوای مەسیحییەت (خاچپەرستی) و ئیسلام، سێیەمین ئایینی گەورەی جیھانە. ٨٠ لە سەدی پەیڕەوانی ئەم ئایینە لە ھیندستاندا دەژین و ئەوەی تریشیان لە ھەندەرانن.
٢٣٠px|وێنۆک|چەپ|پەرستگەیەکی ھیندوو لە [[نیوودێلھی]]
ئارامیەکان
ئارامیەکان لە خێڵە سەرەتاییەکانی سامی نەژاد و ئارامی زمانەکانن کە لە دەورووبەری بیابان لە ڕۆژھەڵاتی ڕووباری ئەردەن و دەریای مردوو (بە عەرەبی: بحرالمیت) دەژیان. ئەو شوانە ڕەشماڵنشین و بیابانگەڕانە نزیکترین خزمی بەنی ئیسرائیلیەکان بوون. لە نێوان سەدەی ٨ بۆ ١١ی پێش زایین ناوچەیەکی گەورە لە باکووری سووریایان(ڕۆژاوای کوردستانی ئێستا) داگیر کرد. ھەر لەو کاتەدا بەشێکی تری ئەو خێڵانە ناوچەیەکی گەورە نێوان دوو ڕووبار (مێسۆپۆتامیا)یان داگیر کردبوو.
ئەبوو مەشعەر بەڵخی
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوونناسانی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ٧٨٧ پۆل:مردووانی ٨٨٦ پۆل:ئێرانییەکانی سەدەی ٩یەم پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
محەممەد بەدیع
سەرچاوەکان
پۆل:کودەتای ٢٠١٣ی میسر پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣
بڕیارنامەی ١٩٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٦ی شوباتی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆتدیڤوار. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٨٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ناحیەی موحەلەبیە
ناحیەی موحەلەبیە (بە عەرەبی: ناحیة المحلبیة، بە ئینگلیزی: Muhalabiah subdistrict) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای مووسڵ لە پارێزگای نەینەوا لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی موحەلەبیەیە.
مەک ئاپ ستۆر
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١١ پۆل:سەکۆکانی دابەشکردنی نەرمەواڵەکان
پەڕین
سەرچاوە
پۆل:باخەوانی
ئاختاش، وان
جوگرافیا
گوندەکە ٢٥کم لە ناوەندی پارێزگای وانەوە دوورە.
وەرگێڕی گووگڵ
ڕووکەشی گەڕۆک (تەزدەنگ)
لە ١١ی ئایاری ٢٠١٦ وەرگێڕی گووگڵ پەرەی بە وەڕگێڕانی کامێرای دا بۆ زمانی زیاتر و نیشاندانی وەڕگێڕانەکە لەسەر ڕووی وێنەکە ڕاستەوخۆ.
ئارانیک، وان
ئابوری
بژێوی ژیانی گوندەکە دەوەستێتە سەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداری.
بایرەک، وان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی وان (ناوەند)
مارتین ڤان بروینسەن
مارتین ڤان بروینسەن ( لەدایکبووی ١٠ی جوولای١٩٤٦، سخوونهۆڤەن) نووسەر و مرۆڤناسی ھۆلەندییە کە ژمارەیەک نووسراو و بلاوکراوی سەبارەت بە گەلی کورد، ئیندۆنیزیا، تورک و فارس و هەروەها لایەنەکانی ئیسلام وەک گشتێک هەیە.
١ی تەممووز
بۆنەکان
پۆل:تەممووز
پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
خەونی ئەمەریکی
چەپ|250px|وێنۆک|بۆ زۆرێک لە پەنابەران [[پەیکەری ئازادی یەکەم شت بوو کە دەیانبینی هەر بۆیە بوە ڕامزی ژیانی نوێ و بەختەوەرتر و ئێستاش بە نیشانەی خەونی ئەمەریکی ناسراوە]]
خەونی ئەمەریکی هەستێکی نەتەوەیی گەلی ئەمەریکایە ، کە چەند بیرۆکەیەک دەگرێتەوە لەوەنە ئازادی لە هەلی سەرکەوتنی دارایی و هەستکردن لە هەر چینێکی کۆمەلگا بێت ، جەیمس تروسلۆو ئادامز ساڵی ١٩٣١ پێناسەی کردوە با توانایان لە فەراهەم هێنانی ژیانێکی باشتر و دەوڵەمەندتر و بەختیارتر،  ئەم خەونە هاوتوە لە دێری دووەمی ڕاگەیەندراوی سەربەخۆیی ئەمەریکا کە دەلێ : ((هەموو پیاوان بە یەکسانی دروستکراون ))  وە هەروەها  : دروستکاریان هەندێ مافی نەگوازراوی پێ بەخشیون لەوانە  ژیان و  ئازادی و هەوڵی بەدەستهێنانی بەختەوەری
مخگنیر، وان
300px|وێنۆک|چەپ|وان مخگنیر گوندێکی سەر بە پارێزگای وانی باکووری کوردستانە، ئەم گوندە لەلایەن کۆچەرییەکانی قەوقاز لە ساڵی ١٩٠٠ ناوی لێنرا مخنگێر بەڵام دواتر لەژێر سایەی سیاسەتی بە تورک کردنی ناوچەکانی کوردستان ناوەکەی گۆڕدرا بۆ گۆڵیازی
ئابوری
بژێوی ژیانی گوندەکە دەوەستێتە سەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداری.
لیتلڤیل، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
بڕیارنامەی ١٩٧٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:سۆماڵیا لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سۆماڵیا
چاوگ (ماڵپەڕ)
بەستەر بۆ دەرەوە
پۆل:وێبگە کوردییەکان پۆل:ویکییەکان
ڕۆمانی کەمانجەژەن
کەمانچەژەن بەسەرهاتی کوڕێکی هەژارە بە ناوی ئالفرێد موولێر کە ماڵی باوکی بەجێ دە‌هێڵێ و دەکەوێتە شوێن بەختی خۆی. ئالفرێد ئەگەر لە ماڵی دنیا بێ‌بەشە، خودا بۆی تێ‌هەڵێناوەتەوە و بەهرەی مۆسیقای پێداوە. هەر ئەوەش ڕێگەی بۆ خۆش دەکا وردە وردە لە تەنگانە بێتە دەرەوە و بکەوێتە فەرعانە و خۆشی. ئەڵبەتە بەسەرهاتی ئالفرێد موولێری ڤیۆلۆن‌ژەن ئەوندەش سادە و بێ‌گرێ نیە. ئەم چیرۆکە پڕیەتی لە ڕووداوی سەیر و سەمەرەی ئەوتۆ کە لەپەستا خوێنەر دەخەنە پێکەنین.
رۆمانی 'کەمانچەژەن' بە ئاڵمانی ناوی چ بووە و بەرهەمی زەوقی کام تەنزنووسی ئاڵمانە، دیار نیە. مامۆستا پێرەمێرد لە پێشەکی‌ی تەرجەمەکەدا زۆر تاریفی قەڵەمی شیرینی نووسەر ئەکا و لە قەڵەمی گاڵتەنووسانی تری ئورووپا بە تواناتری دەزانێ کەچی ناوی نووسەرەکە ناهێنێ و پێمان ناڵی ئەم نووسەر گەورەیە کێ‌یە! بۆ وەرگێڕانە تورکی‌یەکەش هەر ئەوەندە دەڵێ کە تەوفیق ناوێکی کوردی کەرکووکی لە ئاڵمانی‌یەوە کردوویە بە تورکی. دڵخۆشی خۆیشی بۆ ئەوە دەربڕیوە کە وەرگێڕی تورکی و کوردی‌ی ئەم بەرهەم هەردووک کوردن و ناوی هەردووکیشیان بە ڕێکەوت 'تەوفیق'ە.
نیوزیلاند
ئابووری
ئابوری نیوزلاند پێشکەوتووە و ڕوو لە گەشەیە. ڕێژەی بەرھەمی ساڵی ٢٠٠٧ ١٢٨٫١ میلیارد دۆلار بوە و داھاتی سەرانەشی لەم ساڵەدا ٣٠٢٣٤ دۆلار بوە. کە بەم پێیە بیست و ھەشتەمین وڵاتی جیھانە.
٤ی تەممووز
بۆنەکان
[[zh:٧月٤日]
کانیکۆرک
سەرچاوەکان
پۆل:چیاکان
فاتیمە کچی مووسای کازم
یەکێکی تر لە باشییەکانی فاتمە مەعسوومە، وەک جەعفەر سادق ئاماژەی پێکرد، ئەوەیە کە (مەزارگەی فاتمە مەعسوومە لە قوم مەزارگەی ھەموو ئیمامە شیعەکانە).
بڕیارنامەی ١٩٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی ئازاری ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەفغانستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٠٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئەنگکۆر وات
مێژوو
left|thumb|پادشا سوریاڤارمانی دووهەم، درووستکەری ئەنگکۆر وات. بە پێی ئەفسانەکان، درووستکردنی ئەنگکۆر وات بە فەرمانی ئیندرا بووە بۆ ئەوەی وەکو کۆشکێک لەلایەن کوڕەکەی پرێکا کێت میلیا بەکاربهێندرێرت. بە پێی گەشتیارێکی سەدەی ١٣هەمی چینیش بەناوی داگوان ژوو، لەو کاتەدا هەندێک باوەڕیان وابووە کە پەرستگاکە بە یەک شەو لەلایەن تەلارسازێکی ئاسمانیی دووستکراوە.
گەشتوگوزار
لە ١٩٩٠ ەکانەوە ئەنگکۆر وات بووەتە شوێنێکی دیاری گەشتیاری. لە ١٩٩٣، تەنیا ٧,٦٥٠ گەشتیار ڕوویان لەو شوێنە کرد؛ لە ٢٠٠٤، ئامارەکانی حکومەت دەری دەخەن کە ٥٦١,٠٠٠ گەشتیاری بیانی سەردانی پارێزگای سیێم ڕیێپ یان کردووە لەو ساڵەدا، کە دەکاتە نزیکەی %٥٠ ی هەموو گەشتیارە بیانییەکان لە کەمبۆدیا. ئەو ژمارەیە بەرزبۆوە بۆ یەک ملیۆن لە ٢٠٠٧، وە بۆ زیاتر لە دوو ملیۆن لە ٢٠١٢.
شێخ بابا سمایل بەرزەنجی
غەزەلی پێنجەم
لە پەسنی حاجی شێخ کاک ئەحمەدی سلێمانی (١٧٩٣ـ١٨٨٨)
سەرچاوە
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١ پۆل:مردووانی ١٩٤١
بڕیارنامەی ١٩٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:کۆتدیڤوار لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆتدیڤوار
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆنگۆ
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆنگۆ، کە نازناوی Diables Rouges (شەیتانە سوورەکان) ی ھەیە، یانەی نەتەوەیی کۆماری کۆنگۆیە و لەلایەن فیدڕالیی تۆپی پێی کۆنگۆلی کۆنتڕۆڵکراوە. ئەوان ھەرگیز بەشدارییان لە جامی جیھانیی فیفا نەکردووە بەڵام توانیویانە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا بەدەستبێنن لە ١٩٧٢. ھاوکات توانیویانە پێشبڕکێێ تۆپی پێی «یارییە یەفریقییەکان» ببەنەوە لە ١٩٦٥.
ھێنری کیسینجەر
کیسینجەر وەک کەسایەتییەکی ناسراو، بەوە تاوانبار دەکرێت کە لە سیاسەتی خۆیدا نەک زۆر دڵڕەق بەڵکوو لە ھەندێک کارەساتی گرنگیشدا بە پێشێل کاری مافی مرۆڤ و کۆمکوژی ناوی دەرکردووە. لەوانەش:
٥ی تەممووز
بۆنەکان
پۆل:تەممووز
لیڵیھامەر
بەرھەمھێنان
وەرزی یەکەم لە ناوچەکە لە ۲۰۱۱دا تۆمارکرا، لەگەڵ کۆتایی بەرھەمھێنان لە تشرینی دووەم و وا بڕیاربوو لە ۱ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲ لەسەر ئێن ئاڕ کەی ۱ پەخشبکرێت. پەخشە نەرویجییکە ئەو کاتە بەھۆی تێکچونێک لە نێوان ئێن ئاڕ کەی ۱ و بەرھەمھێنەرەکان دەربارەی بەرھەمەکان وەستێنرا، چونکە ئەو کاتە بەپێی یاسای نەرویجی نایاسایی بوو. زنجیرەکە لە نەرویج لە ۲٥ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲ پەخشکرا. لە لایەن ئێن ئاڕ کەی ۱ بۆ تەلەڤیزیۆنی ڕۆبیکۆنی نەرویجی بە ھاوبەشی لەگەڵ نێتفلیکس و بڵاوکەرەوەی ئەڵمانی ڕێد ئارۆ ئینەتەرناشاناڵی پێدرا.
واقیع
واقیع (لە عەرەبییەوە: واقع) یا ڕیالیتە (لە فەڕەنسییەوە: réalité)، لە بەرامبەر خەیاڵدا، کۆی گشت ئەو شتانەیە کە ھەڵکەوتوون یا ھەن. لە فەلسەفەی ڕۆژاواییدا ئەو بوارە کە ھەوڵ دەدا پرسیارەکانی دەوروبەری واقیع یا بوون وەڵام بداتەوە، ئۆنتۆلۆجیی ناوە، کە خۆی لقێکە لە مێتافیزیک. ئەمانەی خوارەوە چەن نموونەیەکن لەو پرسیارانە: ئەو ڕوانگەیە کە پێی وایە واقیع سەربەخۆیە لە ھەر چەشنە باوەڕێک و دەرکپێکردنێک، ڕیالیزمی ناوە.
جاک دۆرسی
جاک دۆرسی لەدایکبووی ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٧١ لە میزووریی ئەمریکا ، جاک پەرەپێدەری وێب و بازرگانێکی ئەمریکییە ، جاک تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەری سازکرد کە بەهۆی ئەوەوە بە جیهان ناسرا هاوکاتیش بەڕێوبەری گشتی و دامەزرێنەری کۆمپانیای وەبەرهەمێنەری مۆبایلە بەناوی کۆمپانیای سکوەیر ، لەساڵی ٢٠٠٨ جاک بەیەکێ لە گەنجە داهێنەرەکانی جیهانی دانرا کە تەمەنی لەژێر ٣٥ ساڵی بێت ئەمەش لەلایەن.
ئارام شەیدا
ئارام موحەممەد موستەفا ناسراوە بە ئارام شەیدا (لەدایکبووی ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٨٢) گۆرانیبێژێکی میللیی باشووری کوردستانە.
محەممەدڕەزا شەجەریان
محەممەدڕەزا شەجەریان (؛ ، لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٤٠ – مردووی ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠) گۆرانیبێژ، گۆرانینووس، مۆسیقازان و مامۆستایەکی ناسراوی مۆسیقای سوننەتی ئێرانی بوو. شەجەریان بەھرەشی لە خۆشنووسیی نەستەعلیقدا ھەبووە. ھەروەھا کاری مرۆڤدۆستیشی کردووە.
شتی ماتماتیکی
ئەوانەی کە ڕەنگە زۆرتر ڕووبەڕوویان ببینەوە بریتین لە ژمارەکان، کۆمەڵەکان، خاڵەکان، ھێڵەکان، سێگۆشەکان، بازنەکان و زۆر شتی تر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فەلسەفەی بیرکاری پۆل:بابەتە ماتماتیکییەکان
پیم فۆرتاین
ژیانی سیاسی
فۆرتاین ھەتا ساڵی ١٩٨٩ ئەندامێکی چالاک بوو لە پارتی کرێکارانی ھۆلەند (PvdA) لەپاشاندا ئەو پارتەی بەجێھێشت و رۆیشتە نێو پارتی ئازادی گەلیی دیموکراسی (VVD) بەڵام لە پاشاندا لەو پارتەش نەما و ساڵی ٢٠٠٢ بەرلەوەی ھەڵبژاردنەکانی ھۆڵەندا لەو ساڵە ئەنجام بدرێت و بەرلەوەی بکوژرێت بۆخۆی سەربەخۆ لیستێکی سیاسی بە ناوی لیستی فۆرتاینی ڕاگەیاند.
سلۆڤێنیا
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی سلۆڤێنیا ٢,٠٧٥,٥٩٢ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٣ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٤٢.٧ ساڵە. ھەروەھا ٥٠ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.
فەرھەنگی ئاوایییەکانی مەھاباد
سەرچاوەکان
پۆل:فەرھەنگە کوردییەکان
ویلھیلم بوش
ھەوادارانی ھونەری فیلھێلم بوش لە ساڵی ١٩٢٧ کۆمەڵەیەکیان دامەزراند لە پێناوی پارێزگاریکردن لە بۆماوە ھونەریی و ئەدەبییەکانی، توانیان بیخەنە ژێر چاودێری دەزگا ڕۆشنبیرییەکان، لەدوای دە ساڵ کۆمەڵەکە توانی یەکەم مۆزەخانە بۆ کارەکانی لە شاری ھانۆڤەر بکاتەوە، بەڵام لەشەڕی جیھانی دووەم بەھۆی ڕووخانی زۆرینەی شاری ھانۆڤەر مۆزەخانەکە زیانێکی زۆری بەر کەوت لەگەڵ ئەوەش ھەر توانرا کارەکانی ھونەرمەند بۆ شوێنێکی دوور لە بۆمب بارانی فڕۆکەکان بگوازنەوە دوای تەواو بوونی شەڕ دووبارە مۆزەخانەکە چاک بکرێتەوەو کارە ھونەرییەکانی لەگەڵ زۆر لە ھونەرمەندانی تری وێنەکێش و گرافیک تیایا پیشان بدرێت ئێستا لەو مۆزەخانەیە بەشیکی تایبەت بە فیلھێلم بوش ھەیە کەو ٣٣٥ تابلۆی ڕۆنی و ١٢٠٠ وێنەی کاریکاتۆری سەدان نامەی تایبەتی بەدەست و خەتی خۆی ھۆنراوەو وێنەی تێدا کردوە نیشانی میوانانی دەدرێت.
ئۆڤید
پۆل:ئۆڤید پۆل:رۆمانی سەدەی یەکەم
سۆفۆکلێس
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی یۆنانی کۆن پۆل:مردووانی ٤٠٦ی پ.ز پۆل:لەدایکبووانی ٤٩٦ی پ.ز
ژنێکی کڵۆڵ
ئەم کتێبە لە لایەن ھەرمان وەتمانی بۆ زمانی کوردی وەرگێڕدراوە.
شێرلی چیسھۆڵم
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:مردووانی ٢٠٠٥ پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم پۆل:ژنە ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان پۆل:ئەندامانی پارتی دیموکراتیی ئەنحوومەنی نوێنەرانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی
میر (کتێب)
دوو جۆر فەرمانڕەوایی
داگیر کردنی وەڵاتێک خاوەن فەرمانڕەوایی جۆری یەکەم، کارێکی سەختە چونکە گشت پێگەداری ئەو وەڵاتە کەسانی فەرمانبەرن و گوێڕایەڵی میرن. بەڵام پاش لەنێو بردنی ئەو میرە و داگیر کردنی وەڵات، خۆسەپاندن و بەردەوامبوونی دەسەڵاتی نوێ ئاسانە دیسان چونکە وەڵات کەسی دیکەی تێدا نییە شکۆمەند و سەردار.
٨ی تەممووز
٨ی تەممووز ١٨٩ەم ڕۆژی ساڵە (١٩٠ لە ساڵی پڕدا). ١٧٦ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
تسیپی لیڤنی
thumb|لیڤینی تسیپی لیڤینی لەدایکبووی ٨ی تەمموزی ١٩٥٨ لە تێل ئاڤیڤی ئیسرائیل ، ژنە سیاستەوانی ئیسرائیلییە وە چەندین پلەی وەزیری ئیسرائیلی وەرگیری وە لەئێستادا وەزیری دادی ئیسرائیلە وە پێشتریش وەزیری کشتوکاڵ (وەرزێڕی) و وەزیری دەرەوەش بووە ، پێشتر لە حیزبی لیکودی ئیسرائیلی کاریکردووە بەڵام ئێستادا خۆی سکرتێر و دامەزرێنەری حیزبی هتنواهە کەحیزبێکی سۆشیال لیبرالییە.
پۆل:پارێزەرانی ئیسرائیلی پۆل:زیندووان پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئیسرائیل پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان پۆل:سیخوڕانی ئیسرائیلی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨ پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم
ئاندرێس ئینیێستا
دەستکەوتەکان
ڤیسێل کۆبێ
ئالفا قەنتۆری
وێنۆک|شوێنی ئالفا قەنتۆری لە ئاسمانی زەویدا
ھەسارەکان
وێنۆک|ئالفا قەنتۆری ب و ھەسارەکەی
دەستپێکردنەوەی چارەسەرکەر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:ئەنیمێ و مانگای فەنتازیای تاریک پۆل:وێب کۆمیکسی ژاپۆنی پۆل:ڕۆمانە سووکەکان پۆل:سێینن مانگا پۆل:سێنتای فیلمۆرکز پۆل:مانگاکانی ٢٠١٧ پۆل:مانگاکانی ٢٠٢١
ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان
ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان ڕێکخراوەیەکە لە شاری بۆکان چالاکیی ئەدەبی دەکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارستانی بۆکان پۆل:بۆکان
چیچاڵ
چیچاڵ، چیچال، چیچار یان پەنیری ڕیچاڵ جۆرێک پەنیرە کە لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئەرمەنستان و گورجستان بەرھەم دەھێنرێت.
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی شا فەھد
جێگای ڕاوەستانی ئۆتۆمبیل
نزیکەی ١٧٦.٧٥٢ م٢ ڕووبەری پارکی وەستانی ئۆتۆمبیلە و ٤.٩٣٠ ئۆتۆمبیل لەخۆدەگرێت.
ئەڵمانییەکان
thumb|بەشێک لە کەسایەتییە ناودارەکانی جیھان کە بە ڕەگەز ئەڵمانین ئەڵمانییەکان ئەو کەسانەن کە بە ڕەگەز خەڵکی ئەڵمانیان و لە نەتەوەی ئەڵمانین و بە زمانی ئەڵمانی دەدوێن، ژمارەیان لە جیھان لەنێوان ٧٥ بۆ ١٦٠ ملیۆن کەس دەبێت بە زۆری ئەڵمانییەکان لە وڵاتانی ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا دەژین، زۆرینەی ئەڵمانییەکان لەسەر بیروباوەڕی پڕۆتێستانت و کاسۆلیکن. لە کۆی نزیکەی ١٠٠ ملیۆن کەسی ئەڵمانی زمان لە جیھاندا، نزیکەی ٨٠ ملیۆن کەس خۆیان بە ئەڵمانی دەزانن. ٨٠ ملیۆن کەسی دیکە بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئەمریکا، بەڕازیل (بە شێوەیەکی سەرەکی لە ناوچەی باشووری وڵاتەکەن)، ئەرژەنتین، کەنەدا، باشووری ئەفریقا، وڵاتانی دوای سۆڤیەت (بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕووسیا و کازاخستان)، و فەڕەنسا کە ھەریەکەیان لایەنی کەم یەک ملیۆنیان ھەیە. بەم شێوەیە کۆی ژمارەی ئەڵمانییەکان لە نێوان ١٠٠ بۆ زیاتر لە ١٥٠ ملیۆن کەسە، ئەمەش بەپێی ئەو پێوەرانەی کە بەکارھێنراون ( زمانە ڕەسەنەکان، بیانییەکانی تاکە ڕەچەڵەک، ڕەچەڵەکی بەشەکی ئەڵمانی و ھتد). ئەمڕۆ زۆربەی خەڵکی وڵاتانی زۆرینەی ئەڵمانی زمان (وەک نەمسا، سویس، لیختنشتاین و وڵاتانی دیکەی پەیوەندیدار بە مێژوو وەک لۆکسمبۆرگ) زۆرجار لەگەڵ لە ناسنامەی نەتەوەیی خۆیانن و لەوانەیە خۆیان وەک ئەڵمانی نەتەوەیی بناسێنن یان نا.
نەخۆشخانەی ئەربیلی نێودەوڵەتی (بەشی دەمار)
بەشی دەمار
بەشی دەمار بەشێکی پزیشکی لە سیستەمی نەخۆشخانەکە پێکدێنیت. ئامانجی ئەم بەشە دیاری کردنی نەخۆشی یاخود باری نائاساییی دەمارەکانی جەستەیە، و گەیاندنی خزمەتگوزاری پزیشکی تایبەت بۆیان، و هەروەها، گەر پێویستی بێت، گواستنەوەی نەخۆشەکە بۆ بەشی نەشتەرگەری دەمار و ئەنجامدانی نەشتەرگەری بۆ چارەسەر.
پەیوەندی بەشی دەمار لەگەڵ بەشەکانیتری نەخۆشخانە
بەشی پزیشکی دەمار پەیوەندییەکی ئێکجار بەهێز و وابەستەیی هەیە لەگەڵ بەشی رادیۆلۆجی، بە تایبەتی بۆ ئامێرەکانی CT، MRI  و EEG، ئەم ئامێرانە هاندەری گرنگن بۆ دیاریکردنی چەندین حاڵەت و نەخۆشی ئاڵۆزی دەمارەکانی جەستە چونکە دەبنە هۆی کەمی پێویست بوون بە نەشتەرگەری ناپێویست بۆ بینینی دەمارەکان و ئەندامە دەمارە ناوەندییەکان، جگە لەمە، ئەم ئامێرانە هەم کاتێکی زۆر بۆ پزیشکان دەگەڕێننەوە، هەم هۆکارن بۆ زیادبوونی ئارامی و ڕازیبوونی نەخۆشەکان.
ڕسق
دوو جۆری گەورە و بچووکی ناسراوە.
گەورەیی (بیرکاری)
ئەوان سەلماندبوویان کە ئەو دوانەی یەکەم (کەرتەکان و پارچەھێڵەکان) ناتوانن وەکیەک بن. واتە سەلماندیان کە درێژیی وامان ھەیە کە قەت ناکرێ بە کەرت نیشان بدرێ (وەکوو درێژیی ژێ لە یەک سێگۆشەی وەستاودا کە درێژیی ئەو دوو لاکەی تری یەکسان بێ بە ١). گەورەیییە نەرێنییەکانیان (negative magnitudes) بە لای ئەوانەوە خاوەنی چ واتایەک نەبوون و سیفر بۆ ئەوان بە واتای "بچووکترین قەوارە" یان "بچووکتر لە گشت قەوارەگەلی ئەگەردار (مومکین)" دەھاتەوە.
ئیڤان باگرامیان
ژیانی کەسایەتی
لەگەڵ گەشەکردنی ژیان لە ئەرمینیا لەژێر دەسەڵاتی سۆڤیەتدا تاڕادەیەک جێگیرتر بوو، باگرامیان ھەوڵیدا شوێنی ژنێک بدۆزێتەوە کە چەند ساڵێک پێشتر ناسیبووی بە ناوی تامارا حەمایاکۆڤنا. تامارا کە لەم کاتەدا لەگەڵ خێزانەکەیدا لە ناخیچێڤان دەژیا، ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەفسەرێکی ئەرمەنی کردبوو کە لە کاتی جەنگی تورکیا و ئەرمەندا کوژرابوو، بەو ھۆیەوە لەگەڵ کوڕە یەک ساڵانەکەیان بە ناوی مۆڤسێس بەجێی ھێشتبوو. باگرامیان سەردانی دەکات و ئەو دووانە لە کۆتایی ساڵی ١٩٢٢ بڕیاریاندا ھاوسەرگیری بکەن، جگە لە کوڕەکەیان مۆڤسێس کە دواتر بوو بە نیگارکێش، کچێکیان ھەبوو بە ناوی مارگاریت کە دواتر بوو بە پزیشک. تامارا تا مردنی لە ساڵی ١٩٧٣ لە تەنیشت باگرامیان مایەوە.
ئاوامێدیکا
گەشەپێدانی بەرهەم و بەرهەم
توانای ساڵانە بۆ یەک شیفت (8 کاتژمێر/ڕۆژ): 2.4 ملیار تەبلێت و 200 ملیۆن کەپسول و 10 ملیۆن بوتڵ شلە و 10 ملیۆن بۆڕی تەنک یان کرێم و 8 ملیۆن بوتڵی شلەی وشک
یاشار کەمال
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ڕۆماننووسانی تورک پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:سانسۆر لە تورکیا پۆل:کورد پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کوردەکانی تورکیا
سلۆڤاکیا
left|100px left|200px|border سلۆڤاکیا، بە ڕەسمی کۆماری سلۆڤاکیا (بە زمانی سلۆڤاکی: Slovenská republika) وڵاتێکە لە کیشوەری ئەورووپا. پایتەخت: براتیسلاڤا گەورەترین شار: براتیسلاڤا زمانی‌ فەرمی‌: سلۆڤاکی‌ ڕژێمی‌ دەسەڵاتی‌: کۆماری‌ سەرۆک کۆمار: ئیڤان گاسبارۆڤیتچ سەرۆک وەزیران: ڕۆبێرت ڤیتچۆ سەربەخۆیی‌ : چیکسلۆفاکیا ڕووبەر: (٨.٨٤٥ )کم²چوارگۆشەیە ڕاگەیاندنی‌ کۆماری‌: ١٩٩٣ ژمارەی‌ دانیشتوان: (٥.٤٣٠.٠٣٣) ھاولاَتی‌ چڕی‌ دانیشتوان: (٣١٠) ھاولاَتی‌ لەیەک میل چوارگۆشەدا سروودی‌ نیشتیمانی‌: Nad Tatrou sa Blýska ھێمای‌ ئۆتۆمبیل: SK ھێمای‌ ئەنتەرنێت: sk. کۆدی‌ پەیوەندی‌ نێودەوڵەتی‌ : (+٤٢١) جیاوازی‌ کات: (+١ UTC) زەوی‌ کشتوکاڵی‌: (٣١،٥%)ی‌ خاکی‌ وڵات
ئاو و ھەوا
ئاو‌و ھەوای‌ سلۆڤاکیا بەشێوەیەکی‌ گشتی‌ بەئاو‌و ھەوایەکی‌ مامناوەند ناودەبرێت، لەھاویناندا ئاو‌و ھەواکەی‌ ساردەو باراناویە، بەڵام لەزستاناندا زۆر ساردەو ئاسمانەکەشی‌ تەماویە، ھەروەھا زۆر بەچڕیش بەفر دەبارێت.
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی سلۆڤاکیا ٥,٤٥٤,١٥٤ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٨ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٨.٦ ساڵە. ھەروەھا ٥٥ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئیندۆنیزیا یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ. ٢٨وەرزشوان (١٦پیاو، ١٢خاتوون) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان کرد لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵۆمپیادە لە ٢٤تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە شانزەیەمین بەشداربووی ئیندۆنیزیا بوو لە ئۆڵۆمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٥٢. لەم ئۆڵۆمپیادە وەرزشوانانی ئیندۆنیزیا پێنج مەدالیایان (١زێر ، ١ زیو ، ٣ بڕۆنز) بۆ ولاتەکەیان بەدەست هێنا.
ڕابردوو (فیلم)
کاست
جانێ جەستن ڕۆڵی لیا
گیاردیا لامبلیا
گیاردیا لامبلیا مشەخۆرێکی تاک خانەیە، سەر بە زیندەوەرە خانە ناوک ڕاستەقینەکانە و قامچیی ھەیە. بۆ یەکەم جار لەلایەن زانا (van Leeuwenhoek)ەوە دۆزرایەوە لە ساڵی ١٦٨١ کاتێک پشکنینی بۆ پیسایی خۆی دەکرد لەژێر مایکڕۆسکۆپ.
مشەخۆری گیاردیا چەندین توخمی ھەیە یەک لەوانە گیاردیا لامبلیایە کە ھۆکاری سەرەکی نەخۆشی سکچوونە لە نێوان مرۆڤ و شیردەرەکانی تر لە ھەموو جیھاندا پێی دەوترێ نەخۆشیی Giardiasis، دوو قۆناغی ھەیە لە سووڕی ژیانیدا. تووشبونەکە کاتێک دەست پێدەکات کە خانەخوێیەکە ئاو یان خۆراکی پیسبوو بە (Cyst)ەکانی مشەخۆرەکە دەخوات. کەمتر لە ڕێگای خۆراک و ھەوای دەم دەگوازرێتەوە.
بەرسا ڤۆن سەتنەر
بەرسا ڤۆن سەتنەر چالاکوانێکی نەمسایی بوو بۆ بواری ئاشتی لە ٩یۆنیۆی ١٨٤٣ لە پراگ لەدایک بوو لە ٢١ یۆنیۆی ١٩١٤لە ڤییەننا کۆچی دوایی کرد، لە ١٨٧٦وەک سکرتێری ئەلفرێد نۆبل کاری کردوە کاتێک لە پاریس نیشتەجێبووە، لەوساتەوە لەگەڵ ئەلفرێد دەکەوێتە پەیوەندی و نامە گۆڕینەوە تادواساتی ژیانی، لە نوسراو و ھۆنراوەکانی پەیامی ئاشتی بڵاودەکردەوە ئەمەش بووە ھۆی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ بۆ ئاشتی کە بووە یەکەم ژن کە بتوانێت خەڵاتی نۆبڵ بەدەست بێنێت لە بواری ئاشتیدا و بە دووەم ژن دادەنرێت کە خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتبێت بە گشتی ئەمیش دوای خەڵاتەکەی ماری کۆری، ھەروەھا بەیەکەم ھاوڵاتی نەمسایی دادەنرێت کە خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتبێت، بەرسا لەژێڕ کاریگەریەکانی ھێربێرت سپێنسەر و ھێنری تۆماس و چارڵز داروین دابووە. لە ١٨٨٩ پەرتوکێکی نووسی بەناوی چەکەکانتان داگرن ئەم پەرتوکە خوێنەر و ھەوادارێکی زۆری ھەبوو، لە ١٨٩١ دامەزراوەی نەمسایی بۆ ئاشتی دامەزراند، لە ڕۆژگاری ئەمرۆدا وێنەکەی لەسەر ڕووی دراوی یۆرۆی نەمسایی ھەڵکەندراوە لە ساڵی ١٩٠٥ خەڵاتی نۆبڵی بۆ ئاشتی وەرگرت.
فڕۆکەخانەی ھەرێمیی ئەبھا
فڕۆکەخانەی ھەرێمیی ئەبھا فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە و دەکەوێتەی ئەبھای ناوچەی عەسیری سعودیەوە. لە تشرینی دووەمی ١٩٧٧ کرایەوە و لەسەرەتادا فڕۆکەخانەیەکی ناوخۆیی بوو. ڕووبەرەکەی ٣.٥٤٧ م٢، لە حوزەیرانی ٢٠٠٦ گۆڕدرا بۆ فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتی و یەکەم گەشتی بۆ قاھیرە بوو.
سووڕی دیزڵ
سووری دیزڵی نموونەیی
بزوێنەری دیزڵ بزوێنەری گەرمییە:- گەرمی دەگۆرێت بۆ ئیش. لە ماوەی پرۆسێسی ئایزۆنترۆپیکی خوارەوا (کە بە ڕەنگی شین ھیما کراوە)، وزە دەگوازرێتەوە لە شێوەی ئیش (in)، بەڵام بەپێی پێناسەی ئایزۆنترۆپیک (isentropic) ھیچ وزەیەک ناگوازرێتەوە بۆ ناوەوە یان دەرەوەی سیستەمەکە لە شیوەی گەرمی.
بەرزترین توانای گەرمی
بە بەراوردکردنی دوو ھاوکێشەکە دەبینرێت بۆ ڕێژە پەستانێکی دیاری کراو (r) سووری دیزڵی نموونەیی کاراتر دەبێت. لەگەڵ ئەوەشدا سووری دیزڵی ڕاستەقینە بە گشتی کاراتر دەبێک کاتێک کە توانای ھەبێت لە بەرزترین ڕێژەی پەستان کاربکات. ئەگەر بزوێنەریێکی بەنزینی ھەمان ڕێژەی پەستانی ھەبێت، ئەوکاتە لێدان (سووتاندنی-سووتانی-خودی) لەوانەیە ڕووبدات و بەمەش لەوانەیە تواناکەی کەمبکات، کەچی لە بزوێنەرێکی دیزل، داگیرساندنی (سووتانی) خودی کردارێکی ئارەزووکراوە.
تی. ئێس. ئێلیۆت
سەرەتای ژیان و خوێندن
لە ساڵی ١٨٩٨ تا ١٩٠٥ ئیلیەت چووە ئەکادیمیای سمیث، کە بەشی ئامادەکاری کۆلێژی کوڕانی زانکۆی واشنتۆن بوو، کە لەوێ لاتینی، یۆنانی کۆن، فەرەنسی و ئەڵمانی خوێند. لە تەمەنی چواردە ساڵیدا دەستی بە نووسینی شعر کرد لەژێر کاریگەری وەرگێڕانی ڕوبەیعیاتی عومەر خەیام لەلایەن ئیدوارد فیتزرگیرالدەوە. دواتر پێی وابوو کە دەرەنجامی ئەم کارەی خەمناک و مایەی نائومێدیی بوو، بۆیە لەناوی بردن.
ئیلیەت ئۆکسفۆردی جێھێشت و زۆربەی کاتی لە لەندەن بەڕێ کرد. ئەو شارە کاریگەرییەکی گەورەو ژیانگۆڕی ھەبوو لەسەر ئیلیەت بەھۆی چەند ھۆکارێک، کە گرینگترینیان ناسینی کەسایەتییەکی ناوداری ئەدەبی ئەمریکی بوو بەناوی ئێزرا پاوەند. بەھۆی پەیوەندییەکەوە لە ڕێگای ئەیکان، توانیان کۆبونەوەیەک سازبکەن لە ٢٢ ی مانگی نۆی ساڵی ١٩١٤. ئیلیەت سەردانی شوێنی نیشتەجێبوونی پاوەندی کرد. پاوەند یەکسەر بۆچوونی وابوو کە ئیلیەت «شایانی سەیرکردنە»، بۆیە یارمەتیدەری بوو لە ناساندن و گەشەپێدانی ئیلیەت وەکو شاعیرێک لە سەرەتاوە، ھەروەک پشتیوانی بوو بۆ ناساندنی ئیلیەت لە ڕێگای بۆنە کۆمەڵایەتییەکان و کۆبونەوە ئەدەبییەکان.
دورەید لەحام
وێنۆک|دورەید لەحام دورەید محمد حسن لەحام ناسراوە بەغەوار لە ٣١ کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٤ لەدیمەشق لەدایک بووە ھونەرمەند و دەرهێنەری کۆمیدی سووری بووە و پاڵیۆزی نیازە پاکەکانی یونیسیڤ بووە لە ڕۆژهەڵاتی ناوین  و باکووری ئەفریقا.
تیسفۆن
وێنۆک|کەلاوەکانی تیسفۆن لە ساڵی ١٩٣٢
باکوور (بەڵگەفیلم)
ناوەرۆک
باکوور یەکەم فیلمێکە کە لەگەڵ گەریلا ھاوڕێ دەبێت و بە شێوەی ڕاستەوخۆ ناو پەکەکە دەگوازێتەوە؛ فیلمەکە لە ئاگربەستی نێوان ساڵەکانی ٢٠١٣–٢٠١٤ بەرھەم ھاتووە و لە سێ کەمپی ئامەد، دێرسم و جزیر کاری وێنەھەڵگرتنەوەی بۆ کراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە کوردییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥
جەلادەت عالی بەدرخان
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان پۆل:خەڵکی ئەستەمبوڵ پۆل:مردووانی ١٩٥١ پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد پۆل:زمانەوانانی کورد پۆل:کوردەکانی عوسمانی
لێڤڵز
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانییەکانی ئەڤیچی پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ٢٠١١ پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نۆرویژ
ویکیپیدیا
ویکیپیدیا (گۆکردن: ) ئینسایکڵۆپیدیایەکی سەرھێڵ و ناوەڕۆک ئازادە. وتارەکانی لەلایەن بەکارھێنەرانی خۆبەخشەوە پێکدێن، ھەربۆیە ھەموو کەس لەسەر تۆڕی جیھانی بۆی ھەیە دەستکاری بکات.
سیاسەتەکان
ویکیپیدیا لە ھەموو دەستکاریکەران داوا دەکات کە کاتی نووسین بێلایەن بن و بڕواکانی خۆیان تێکەڵاوی وتارەکان نەکەن. بە کورتی: شیکردنەوەی جیاوازییەکان، لە جیاتی چوونەناوەیان. ھۆکار ئەوەیە کە ئەگەر بەکارھێنەر بڕوای خۆی بنووسێت، دەبێت ئەرخەیان بین کە کەسێک ھەیە دەگەڵ ئەو بڕوا نەبێت و لەبەر کراوە بوونی ویکیپیدیا، بە خێرایی دەستکاری ئەو نووسراوە دەکات یان دەیسڕێتەوە. ئەوە شتێک نییە ویکیپیدیا بییەوێت ڕوو بدات. بۆیە دەڵێ وتارەکان نابێت لایەنگرانە بن و ئەو بابەتانە کە لەوانەیە ببێتە ھۆی کێشە و باس، دەبێ بە تەواوی تەنھا شیکردنەوە بێت. ھەروا دەڵێت نووسراوە یا وتارێک کە تا ئێستا بڵاو نەکراوەتەوە، ویکیپیدیا شوێنی بڵاوکردنەوەی ئەوە نییە. ویکیپیدیا تایبەتمەندییەکی ھەیە سەبارەت بە وتارەکان ئەوەش ھەبوونی لاپەڕەیەک بە ناوی وتووێژە بۆ ھەر وتارێک، کە کێشەکانی ئەو وتارە وەک ھۆکاری گۆڕانکارییەکان، وەرگرتنی دەنگەکان بۆ گۆڕانکاری، وەرگرتنی دەنگەکان بۆ سڕینەوە و وەک ئەمانە لەوێدا تاووتوێ دەکرێت.
بابەتە ئازادەکان
بەڵگەنامەی مافی پێکھێنانی ئازادی گنۆ (GFDL) کە وتارەکانی ویکیپیدیا بە کەڵک وەرگرتن لەوە بڵاوە دەبێتەوە، بەڵگەیەکە کە موڵەتی بڵاوکردنەوەی دووبارە، پێکەوە لکاندن و کەڵک وەرگرتنی وتارەکان بە ھاوردنی ناوی نووسەر دەدات. کاتێ کەسێک نووسراوێک دەسپێرێتە دەست ویکیپیدیا مافی پێکھێنانی دەچەسپێتە سەر ئەوە بەڵام دەبێ قەبووڵی بکات کە نووسراوەکەی بەپێی بەڵگەنامەی مافی GFDL بڕواتە ژێر دەستی گشتیی. ئەگەرچی ھەموو نووسراوەکان لە ویکیپیدیا لەو بەڵگەنامە پەیڕەوی دەکەن بەڵام ھێندێ لە وێنەکان و پەڕگەکانی دەنگ خۆڕایی نین و ھێندێ‌تر وەک لۆگۆی کۆمپانیاکان مافیان پارێزراوە.
ویکیپیدیا چییە
ویکیپیدیا بە (ئینسایکلۆپیدیا) یاخود زانیارینامە دانراوە. ویکیپیدیا زانیارینامەیەکی ئازادە. پڕۆژەیەکی کراوەیە ھەموو کەسێک دەتوانێت بەشداری لە نووسینی بکات.
خوازیرۆ
سەرچاوەکان
پۆل:خوازێرۆ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٣٣
ئەندازیاریی خاک
کارەکانی ئەندازیاریی خاک
دیزاین کردنی ریگاکان و دروستکردنیان و ھە‌روە‌ھا دروستکردنی ( Over pass ) و (Under pass )
ئە‌ندازیاری جیۆتە‌کنیک بۆ جیبە‌جیکردنی پرۆژە‌کان پیویستی بە‌ لیکۆلینە‌وە‌و زانینی تایبە‌تمە‌ندی ماددە‌کان ھە‌یە‌ پاش پشکنین بۆ جۆری شوینە‌کە‌ و لیکۆلینە‌وە‌ لە‌ جۆری خاکە‌کە‌و جۆری بە‌ردە‌کان و ھە‌روە‌ھا جۆری دابە‌شبوونی Fault ە‌ کان و ھە‌روە‌ھا دۆزینە‌وە‌ی بە‌ردی دایک واتە‌ bed rock چ لە‌سە‌ر زە‌وی و یا لە‌ ژیر زە‌وی زانینی تایبە‌تمە‌ندیە‌کانی و پاشان چۆنیە‌تی مامە‌لە‌ لە‌گە‌ل کردنی و گونجاندنی بۆ پڕۆژە‌ی پیشنیارکراو proposed construction, لیکۆلینە‌وە‌ لە‌ شوینە‌ی کە‌ ستراکچە‌ریکی لی دروست بکریت یارمە‌تیمان دە‌دات بۆ تیگە‌یشتن لە‌ تایبە‌تمە‌ندی رووبە‌رە‌ دیاریکراوە‌کە‌ ھە‌روە‌ھا یارمە‌تیمان دە‌دات بۆ ئە‌وە‌ی بزانین لە‌ داھاتوودا ئە‌و مە‌ترسیە‌ سروشتیانە‌ چین کە‌ دە‌بنە‌ ھۆی رووخان و لە‌ ناوچوونی ستراکچە‌رە‌کان پاش دروستکردنیان ڕیگریکردنیان لە‌ وانە‌ش بوومە‌ لە‌رزە‌و رۆچونی خاک و sinkholes وsoil liquefaction, debrisflows و rockfalls.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازیاریی شارستانی
مەشھەد
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:گەورەشارەکانی ئێران پۆل:شارە پیرۆزەکان پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم
نەخۆشخانەی سەردەمی تایبەت
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
بڕیارنامەی ١٩٩٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١
مزگەوتی گەورە (تەوێڵە)
مزگەوتی گەورەی تەوێڵە دەکەوێتە تەوێڵەی پارێزگای ھەڵەبجە و لە پاش ھاتنی ئیسلام بۆ عێراق و کوردستان تەواو بووە. لەساڵی ١٩٢٧ی زاینی (١٣٤٨ی کۆچی) و دواتر لەساڵی ١٩٤٧ی زاینی (١٣٦٨ی کۆچی) نۆژەنکراوەتەوە، لەساڵی ١٩٩٨ی زاینی (١٤١٨ی کۆچی) دروستکراوەتەوە.
مزگەوتی گەورە (خورماڵ)
وێنۆک|بەردەرگای مزگەوتی گەورە لە خورماڵ. وێنۆک|دیوی ناوەوەی مزگەوتی گەورە لە خورماڵ. مزگەوتی گەورەی خورماڵ دەکەوێتە ناحیەی خورماڵی پارێزگای ھەڵەبجە، مێژووی تەواوبوونی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ھاتنی ئیسلام بۆ عێراق و ھەرێمی کوردستان، لەسەردەمی بابانیەکاندا نۆژەنکراوەتەوە و مێژوونووسان دەڵێن بۆ سەردەمی ئەسکەندەری مەقدۆنی دەگەڕێتەوە. لەپاش ھاتنی ئیسلام بۆ ناوچەکە، ھاوەڵی پێغەمبەر عەبدوڵڵای کوڕی عومەر مزگەوتێکی تێدا دروستکراوە و پێنج نوێژە نووسراوەکە و نوێژی ھەینی و دوو جەژنەکەی تێدا کراوە.
کۆمپانیای تۆمارکردن
کۆمپانیای تۆمارکردن (به‌ ئینگلیزی Labels) ده‌بێته‌ سپۆنسه‌ری هونه‌رمه‌ندێکی دیاریکراو، بۆ ئه‌وه‌ی هونه‌رمه‌ند بتوانێت کاریان له‌گه‌ڵ بکات ده‌بێت ڕێکه‌وتن نامه‌یه‌ک واژۆ بکات که‌ پێک هاتووه‌ له‌ چه‌ند هه‌لو مه‌رجێک، ده‌بێت هونه‌رمه‌ند بیانخوێنێته‌وه‌ و پێیان ڕازی ببێت، دواتر له‌ کاتێکی دیاری کراودا کاتی هونه‌رمه‌نده‌که‌ ته‌واو ده‌بێت له‌گه‌ڵ کۆمپانیاکه‌ و ده‌بێت هونه‌رمه‌ند جارێکی تر ڕێکه‌وتن نامه‌ واژۆ بکاته‌وه‌.
ئەڤیچی
تراکە بەناو بانگەکانی بریتین لە "دەتوانم ببم"(i could be the one) کە لەگەڵ نیکی ڕۆمیرۆ بە ھاوکاری یەکتر بڵاویان کردەوە، ھەر لەگەڵ ھەمان کەس تراکی "دەمکەیت"(you make me) ھەیە، تراکەکانی دیکەی وەکو "ئێکس یوو"(X you)،"ھێی براکەم"(hey brother)،"ھۆگرت بووم"(addicted to you)،"ڕۆژەکان"(the days)،"شەوەکان"(the nights),"چاوەڕوانی خۆشەویستی"(waiting for love)،"بە بێ تۆ"(without you)، تەنھا بە یەکەوە"(lonely together).
مردن
بێرگلین لە ٢٠ ی نیسانی ساڵی ٢٠١٨ لە نزیک مەسقەتی پایتەختی عومان مرد، لە تەمەنی ٢٨ ساڵیدا. ڕاستەوخۆ ھۆکاری مردنەکەی ئاشکرا نەبوو، ٢١ ی نیسان پۆلیسی عومان ڕایگەیاند کە ھیچ ئاماژە و بەڵگەیەکی تاوان لە شوێنی ڕووداوەکە دیار نییە لە ٢٦ مانگ خانەوادەکەی ئەم نامەیەیان بڵاو کردەوە:
نەیتوانی لەوە زیاتر بەردەوام بێ، ئەو دەیویست ئاشتی بدۆزێتەوە.
پارکی نەتەوەییی باکووری ڕۆژھەڵاتی گرینلەند
پارکی نەتەوەییی باکووری ڕۆژھەڵاتی گرینلەند (ئینگلیزی: Northeast Greenland National Park) پارکێکی نەتەوەیییە لە گرینلەند، گەورەترین پارکی نیشتمانییە لە جیھاندا، ڕووبەرەکەی (٩٧٢٫٠٠٠ کم٢)یە، ئەو ڕووبەرە گەورەیەی بووەتە ھۆی ئەوەی کە گەورەتربێت بەبەراورد لەگەڵ ڕووبەری زۆرێک لە وڵاتانی جیھان. لە ٢٢ی ئایاری ١٩٧٤ دروستکراوە.
B
وێنۆک|پیتی B لەگەڵ شێوەی کێشانەوەی B (وەکوو بی دەخوێنرێتەوە) دووەم پیتی ئەلفبێی لاتینییە، ھەروەھا دووەم پیتی ئەلفبێی لاتینیی کوردییە. پیتێکی بێدەنگە.
بڕیارنامەی ١٩٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی تەمموزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ منداڵان و تێکھەڵچوونی چەکدارانە. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٨١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پێڕستی کەناڵە کوردییەکان
کەناڵەکانی باشووری کوردستان
ھەولێر
ڕۆمانیا
ئايين
له‌ رۆمانيا ئايين به‌ ره‌سمى نه‌ناسراوه‌و ده‌وڵه‌تێكى علمانى لائيكيه‌. ده‌سته‌ى زاڵ كه‌نيسه‌ى ئۆرثۆذۆكسى رۆژهه‌ڵاته‌ و ئه‌ندامانى 86،7٪ ى دانيشتووانن (شه‌رژمێرى 2002). پرۆتستانت(4.7 ٪) له‌گه‌ڵ كه‌مينه‌يه‌كى موسڵمان له‌ دوبروگا كه‌ زۆرينه‌يان توركن به‌ ژماره‌ 67,500 كه‌سن.له‌ رۆمانيا نزيكه‌ى 74 مزگه‌وت هه‌ن 24يان كۆنن وه‌ك مزگه‌وتى هونكيار كه‌ ساڵى(1278هـ -1861م)درووستكراوه‌و،مزگه‌وتى ئانادولكيوى، و مزگه‌وتى ئه‌صمه‌هان سولطان كه‌ سه‌ده‌ى شازده‌هه‌م درووستكراوه‌. ارست.
بڕیارنامەی ٢٠٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:کۆتدیڤوار لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆتدیڤوار
ناوم خانە (فیلم)
سەرچاوە
http://en.wikipedia.org
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ پۆل:ویلایەتی واشینگتن پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی درامای سیاسی ئەمریکی پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک دانراون (ویلایەت) پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمریکا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی فۆکس ستار پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:وێناکردنی خەیاڵیی بەشی پۆلیسی نیویۆرک پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھۆلیوود، لۆس ئانجلەس پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کەمتوانی پۆل:فیلمەکان دەربارەی دیوانی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەشی پۆلیسی نیویۆرک پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی فۆکس سێرچلایت پیکچەرز پۆل:فیلمی فرە زمانی ھیندی پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھیندییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە پەنسێلڤانیا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون
سەنتەری شادی فێرکای بۆ پزیشکی خێزانی
٣.بەشی فریاکەوتن
پێشوازی لەو نەخۆشانە کە تەندروستیان جێگیر نییە پێویستیان بە چارەسەرێکی بەپەلەو راستەوخۆیە لەم بەشە بە بەردەوامی دوو پەرستیار و پزیشکێکی ئەخسائی کە پزیشکی خێزانیە ئامادەن لە پێشوازی کردن و چارەسەری نەخۆش، ئەو جۆرە نەخۆشانەی کە پێشوازی دەکرێن بەزۆری بریتین لە (بەرز بوونی فشاری خوێن، بەرز و نزم بوونی ڕێژەی شەکرە)وە هەموو جۆرە روداوێك کە چارەسەری سەرەتای بە پەلەی بۆ دەکێت و رەوانەی نەخۆشخانەی تایبەت دەکرێت بۆ چارەسەری، بەشی فریاکەوتن پێك دێت لە ٤ قەروێلە و ئامێرەکانیش بریتین لە ( ئامێری پێوانی شەکرە،ئامێری پێوانی پاڵەپەستۆی خوێن،کەرستەکانی دورینەوە).
٤.راوێژکاری پزیشکی خێزانی
کە ٦ یان پزئشکی پسپۆر و ٣ یان پزیشکی نشتەجێی دێرین واتە ٩ پزیشک بە کۆ بەپێی خشتە ڕۆژانە یێك لەم پسپۆرانە ئێشك گر دەبێت لە بەشی فریاکەوتن لە کاتژمێر ٨ بەیانی تاکە ٢ ی دوای نیوەڕۆ، رۆژانە لە کاتی دەوامی فەرمی  ٤ پسپوڕی پزیشکی خێزانی لە ٤ ڕاوێژکاری خێزانی پێشوازی نەخۆش دەکان کارەکان بەم جۆرە دابەش دەکرێت: یێکێکیان  تایبەتە بۆ نەخۆشیە درێژ خایەنەکان (شەکرە،نەخۆشیەکانی دڵ،فشاری خوێن)،ئەوی تریان پێشواری لە بەساڵاچوان دەکات،سێیەمیش پێشوازی لە نەخۆشانی سنگ و هەناسە، چوارەمیش بۆ نەخۆشیەکانی هەناو) سەرباری کاری پزیشکی رۆژانە بە هەمەهەنجی لەکەڵ کۆلێژی پزیشکی هەولێر بەگوێرەی خشتە خوێندکاری کۆلێژی پزیشکی بۆ فێر بوون بۆ لای پزیشکە پسپۆرەکان  دابەش دەبن بە شێوەی گروپ وە هەر گرەپێك بە سەر پەرشتی پزیشکێکی پسپۆری بۆ وتنی وانە لەسەر ئەو نەخۆشانەی کە ئەە رۆژی سەردانی نەخۆشخانە دەکەن.
٧. راوێژکاری پزیشکی میزەڕۆ
٢ پسپۆر پێشوازی لە نەخۆشەکان دەکەن و چارەسەریان دەکەن.
١١. پزیشکی ئافرەتتان و رێکخستنی خێزانی
٢ پسپۆر لەم بوارە پێشوازی نەخۆش دەکەن.
١٥. بەشی تەندروستی قوتابخانەکان
کە ساڵانە چەند جارێک سەردانی قوتابخانەکانی ناوچەکە دەکرایت بە مەبەستی چاودێری و چارەسەری نەخۆشی و کێشەی پزیشکی قوتابییان.
سەرچاوەکان
چاو پێکەوتن لەگەڵ بەرێوبەر(د.سوزی جانباز)و ستافی سەنتەرەکە. پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
نەخۆشخانەی ئازادی (دھۆک)
نەخۆشخانەی ئازادی نەخۆشخانەیەکی حکوومییە دەکەوێتە شاری دهۆک، باشووری کوردستان. مێژووی درووستکردنی نەخۆشخانەکە بۆ ساڵی ١٩٨٤ دەگەڕێتەوە.
بڕیارنامەی ٢٠٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٠٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی تەمموزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سۆمالیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٩٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
فڕۆکەخانەی ھەرێمیی قەسیم
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکان، دامەزرانی ١٩٦٤ پۆل:فڕۆکەخانەکانی عەرەبستانی سعوودی
ئالفا قەنتۆری ب ب
لە ڕووی فیزیاوە
ئالفا قەنتۆری ب ب ھەسارەیەکە کە بەدەوری ئەستێرەی ئالفا قەنتۆری ب دەخوولێتەوە و لە سیستەمی کۆمەڵەی ئالفا قەنتۆریدایە. ھەسارەکە بە ٣،٢٣٦ شەو و ڕۆژ دەسووڕێتەوە بە دەووری ئالفا قەنتۆری ب. مەودای دووری نێوان ئەستێرەی ئالفا قەنتۆری ب و ھەسارەکەی بە ٠،٠٤ ی فی ھەژمار ئەکرێت.
وشەناسی
پۆل:وشەناسی پۆل:زمانەوانی
ھیۆ جون
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٥٣٠ پۆل:پزیشکە کۆرییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:مردووانی ١٦١٥ پۆل:پزیشکە کۆرییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:خەڵکی سێئول پۆل:نووسەرە کۆرییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:نووسەرە کۆرییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:پزیشکانی کۆشک پۆل:نووسەرانی پزیشکیی کۆری
کیمیاگەر (ڕۆمان)
باکگراوند
کۆیلۆ ڕۆمانەکەی نووسی لە تەنھا دوو ھەفتەدا لە ساڵی ١٩٨٧. ئەو ئەوەی ڕوونکردەوە کە توانیوییەتی ڕۆمانەکە بنووسیت بەو خێرایییە چونکە چیڕۆکەکە «خۆی نووسرابوو لە ناوی ڕۆحی».
ساینقەڵا
ئەم شارە لە نێوان ٣٦ پلە و ٤٠ خولەکی پانایی باکووری و ٤٦ پلە و ٣٤ خولەکی درێژایی ڕۆژھەڵاتییە و بەرزایی لە ئاستی دەریا ١٤٠٦ مەترە. ژمارەی دانیشتووانی بەپێی ئاماری ساڵی١٣٩٠ی ھەتاوی(٢٠١١ی زایینی)، ٤٣٨٥٢ کەس و بریتییە لە ٩٩١٦ بنەماڵە. دانیشووانیشی کورد و ئازەری پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏
مۆلدۆڤا
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات پۆل:کۆمارەکان پۆل:مۆلدۆڤا پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩١
ڕێژەی ھەوا بە سووتەمەنی
ڕێژەی ھەوا بۆ شلگاز(بە ئینگلیزی :Air to fuel ratio ): بریتییە لە ڕێژەی بارستایی هەوا بۆ سووتەمەنییەکی ڕەق یان شل یان گاز لە پڕۆسەی سووتان، سووتان ڕەنگە بە شێوەیەکی کۆنتڕۆڵکراو بەڕێوە بچێت، بۆ نموونە لە بزوێنەری ناوەکی سووتان یان کوورەی پیشەسازی، یان ڕەنگە ببێتە تەقینەوە، بۆ نموونە تەقینەوەی گازی یان هەڵمی.
سيستەمەکانی بەڕێوەبردنى بزوێنەر
n-heptane and iso-octane). لە ڕاستى، زۆربەى سووتەمەنى تێكەڵەيێكى هەپتانە بريتى دەبن لە، ئۆكتان، ژمارەيەكى كەمێكىی alkanes ديكە، زيادكراوى كۆ هەروەك تاييت، و لەوانەيە oxygenators وەكو
هەندێک لەو دەستەواژانەی کە بەکاردێن
شەرتی تر ھەیە بەشێوەيەكى گشتى بەكار هێنراو هەيە كاتێك ئاوێتەى هەوا و سووتەمەنى ڕونی دەکەنەوە لە بزوێنەری سوتانی ناوەکی.
ڕێژەی ھەوا بۆ شلگاز ([AFR])
. ڕێژەى سووتەمەنيى-پەخش کراو ١٢:١ ڕەچاو دەكرێت هەروەك زۆرترين ڕێژەى دەرهاتن، لەم شوێنەى هەروەك ڕێژەى سووتەمەنيى-پەخشكردنكەى ١٦:١ ڕەچاو دەكرێن هەروەك ڕێژەى ئابووريى سووتەمەنيى.
ڕێژەی شلگاز بۆ ھەوا (FAR)
ڕێژەی شلگاز بۆ ھەوا بەشێوەيەكى گشتى بەكار هێنراوە لە پيشەسازيى تۆڕباینی گاز هەروەها لە بزوێنەری سوتانی ناوەکی ،ھەروەھا ئاماژە بۆ ڕێژەى سووتەمەنى بۆ هەوا دەکات.
References
5-Energy Tips – Process Heating – Check Burner Air to Fuel Ratios" (PDF). U.S. Department of Energy, Office of Energy Efficiency and Renewable Energy. November 2007. Retrieved 29 July 2013.
ئیپ مان ٤
بەرھەمھێنان
لە کۆتایی مانگی ھەشتەمی ساڵی ٢٠١٦ دۆنی یەن کە لەسێ بەشی پێشتردا دەوری ییپ مانی بینیوە، ڕای گەیاند کە ئەو لەگەڵ ویلسۆن ییپ و ئیدمۆند ۆنگ کار بۆ بەرھەمھێنانی بەشی چوارەم دەکەن؛ و ڕایمۆند ۆنگی بەرھەم ھێن بە یێنی گووت کە بەرھەمھێنانی ئەم بەشە نوێیە بەڕە پارەیەکی زۆری تێدەچێت؛ و کۆمپانیای بەرپرس دەستی بەکار کرد و پاش ماوەیەکی تر تەواو دەبێت؛ و لە چین کاری تێدا دەکرێت.","DS":"کاتی خۆی تازەکردنەوەی دەوێت
بڕیارنامەی ٢٠٠٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٠٠٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئابی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٦٠٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئەکبەری مەزن
ژیان
سێیەمین پاشای ئیمپراتۆری مەغۆلی ھیند بوو، کە فەرمانڕەوایی لە ١٥٥٦ تا ١٦٠٥ کردووە، توانی شکۆیەکی زۆر ببەخشێتە چوارچێوەی ئەم ئیمپراتۆرییەتە.
خۆی
جەنگی جیھانیی دووەم
ھەرێمی ورمێ و سەڵماس و خۆی و شارستانی چاڵدێران و ماکۆ و پۆلدەشت تایبەت مەندی خۆیان ھەیە کەتا ڕادەیەک زۆر لە ھەرێمەکانی دی ڕۆژھەڵاتی کوردستان جیاوازە، ئەویش تێکڵاو بوونییەتی لەگەڵ ناوچە ئازەربایجانییەکان و گیرۆدە بوونییەتی بەو ناکۆکی و کێشە مەزھەبی و نەتەوەییە مێژووییەی نێوان دوو گەلی کورد و ئازەربایجانی کە بە کێشەی کورد و عەجەم دەناسرێت. ئەم کێشەیە کە ناوەڕۆکەکەی لەسەر زەوی و چەسپاندنی دەسەڵات و پێگەی ئابووری و کۆمەڵایەتییە، لە ئەنجامی سیاسەتی چەوتی چینە کاربەدەستەکان و دەسەڵاتدارانی ئێران بەمەبەستی خۆش کردنی ئاگری دووبەرەکی و بەدەستھێنانی بەرژەوەندییەکانیان زیاتر قوڵ بووەوە. حکومەتی ناوەندی بەردەوام ئاسانکاری بۆ ئازەربایجانی کردنی ناوچە کوردنشینەکان دەکرد و پاڵپشتی موڵکدارە عەجەمەکانی دەکرد تا زەوی و زاری کوردەکان زەوت بکەن و لە ناوچە دەشتایی و بەپیتەکان ھەڵیان کەنن و بەرەو چیاکان پاڵیان نێن. لەلایەکی ترەوە بەھۆی ھاو مەزھەبی ئازەربایجانی و فارس حکومەتی ناوەندی لە ڕووی ئابووری و دەسەڵاتەوە باوەشی بۆ بەشێکی زۆری دەرەبەگ و ئەریستۆکراتی گوند و بۆرجوای بازرگانی عەجەمەکان کردبووەوە لە سەر حسابی کوردەکان ڕۆژ بەڕۆژ پێگەی ئابووری و کۆمەڵایەتیان بەھێزتر دەکرد تا لەھەر ڕووبەڕوو بوونەوەیەکی کورد و دەسەڵاتی ناوەندیدا وەک ئامڕاز و لەمپەرێک دژی کورد بەکاریان بھێنێت.<ref name="کۆماری میللیی دیموکراتی کوردستان"
کانەکان
کانگاکانی خۆی بریتین لە: خوێ، خەڵوز، مس و زێڕ، تەنیا کانگای خوێیەکەی لە ئێستادا بەکاردێت و بە شێوەی بازرگانی وەک خوێی خۆی لە ھەموو شارەکانی نزیک دەفرۆشرێت.
سەندیکای پاس و مینی پاسی خۆی
وێنۆک|پاسی شارۆچکەی خۆی ساڵی ١٩٩١ بەمەبەستی گواستنەوەی ھاووڵاتییانی خۆی، بە ژمارەی ٩ پاس و ١١ مینی پاس، دامەزرا و بە چارتەرێکی سەربەخۆ لەژێر مۆڵەتی دەرکردنی وەزارەتی شەرەفی وڵات، دەستی بە کارکردن کرد، ئێستاش خۆی و دەورووبەری سەندیکای پاس بە ٨٨ پاس و ١١٧ مینی پاس لە ٣٥ ھێڵ لە شار و گەڕەکەکانی شار خزمەتگوزاری پێشکەش بە ھاوڵاتیانی بەڕێز دەکات.
زمانی فارسی
زمان و ئەدەبیاتی فارسی پوختە و سیستەماتیک و ڕەوانە. زمانی کوردی لەگەڵ فارسی ڕیشەیەکی ھاوبەشیان ھەیە.
سەرەتا
لەو دەستەواژەیەوە زمان و فەرھەنگی فارسی دەکەوێتە بوژانەوە، ھەرسێ شاعیری فرە ناوداری ئێرانی (ئەبولقاسمی فیردەوسی) و (سەعدی شیرازی) و (خواجا حافز) بە شاکارە نەمرەکانیانەوە سەرحی زمانی فارسی دوای ساسانییەکان بنیات دەنێنەوە. بەھاتنی ئیسلام، شیعری ئێران کە بەر لە ئیسلام ھجائی واتە برکەیی بوو، لە ژێری کریگەریی وێژەیی عەرەبی بوو بە عەروزی.
دواتر
ئینگلیزییەک بە ناوی «واتسن» لە ئاخرئۆخری سەلتەنەتی قاجارییەکان لە سەفەرنامەی خۆی نووسی ئێران وڵاتێکی بلەنگازە، بەڵام زمانێکی ھەیە کە لە سەرانسەری ئاسیا ھەتا ئوڕوپای ڕۆژھەڵات و باشووری ئافریقا دەبەرە خۆگرتووە. بەم بۆنەوە ڕای گەیاند کە لە شوینەواری میللەتێکی مەزنی دێرین وکۆن و مێژوویی تەنیا زمانی وی لە گوڕەپانی ھەراوی فەرھەنگی وی باقی ماوەتەوە کە دەشێ ھەرچاخ دەرفەت بڕخسێ دەبێ ھۆکاری نوێکردنەوەی ژیان و دەسەڵاتی ڕابردووی بێت.