cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مارتین بوبەر
بنەمای دیالۆگبەندی
گشت «تۆ» یەک بەرھەڕەشەیە بکرێتە «بابەت». گشت «دیالۆگ» ێک بەرھەڕەشەیە بگۆڕدرێت بە «نۆڕین لە بابەت». «پەیوەندی من-تۆ» پەیوەندییەک نییە تەنھا لە نێوان مرۆڤ-مرۆڤ و مرۆڤ-خودادا ھەبێت، بگرە دەشێ لە نێوان مرۆڤ لە لایەک و گیانەوەر، ڕوەک و تەنانەت بابەتی بێگیانیش، لە لایەکی دیکە پەیدا ببێت.
شاسوار جەلال سەعید
ژیان
ساڵی ١٩٦٤ لە کۆلیژی ئەندازیاریی زانکۆی بەغدا وەرگیراوە، بەڵام لەبەر کەم بینایی ڕەتکراوەتەوە بۆ کۆلیژی بازرگانی و ساڵی ١٩٧١ خوێندنی تەواوکردووە. ئارام لەگەڵ لیدیا ھاوسەرگیری کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:سیاسییەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان پۆل:مارکسیستە کوردەکان
بێنزیدامین
توێژینەوەکان
توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە بێنزیدامین لە چالاکی دژەباکتریای دەرو جەستەیی (لەناو تاقیگەدا کراوە In vitro) زۆر چالاکە و ھەروەھا لەگەڵ دژەبەکتریاکانی دیکەدا بەھێزتر دەبێت، بە تایبەتی تێتراسایکلینەکان، دژی بەکتریاکان کە بەرگەگرن بۆ ھەندێک دەرمانی دژەبەکتریا وەک بەکتریاکانی جۆری Staphylococcus aureus و Pseudomonas aeruginosa.
سروودی مەشخەڵان
دەقی سروودەکە
مەشخەڵانی شۆڕشی نوێی ئەمجارە ئەمجارە، گڕی بڕوای ڕەنجدەران و هەژاران کوردستانم، شاخ و دەشت و ڕێ و بانت کوردستانم، پێشمەرگەیە داستانت بەرگی شەهید، ئەستێرە سوور: ئاڵایە دۆستمان هەموو ئازادی خوای دنیایە بۆ داگیرکەر خاک دۆزەخە و ئەسووتێ سەرکەوتنم خوێن ڕۆژانە ئەینووسێ چەک، قەڵەم، دوانەی خەباتی هاوژینم هاوژینم لە چاویاندا ڕێی ئازادیم ئەبینم لە ئاشتیدا کۆتری سپی و شنەی باین لە شەڕیشدا پڵنگین و ڕەشەباین وەک ئاوێنەی بەرهەتاوە ئامانج ڕوون مافی ڕەوام، چارەنووسی ڕزگاربوون قەڵای ئێمە، شورای پشتمان، سەنگەرمان هێزی گەلە و "ی.ن.ک" ـە ڕابەرمان
ھێرشی قوتابخانەی پیشاوەر ٢٠١٤
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
قوتابخانەی پیکۆ
یاریەکە سەرکێشی خاڵ و کلیکە/تەقەکەرێک کە ئیلهامی لە کۆمەڵکوژکردنی قوتابخانەی ئامادەیی کۆلۆمبینە، دانانی یاریزانەکە لە پێڵاوەکانی تیتولار پیکۆ کە دەبێت شەڕ لەگەڵ کۆمەڵێک منداڵی ستریۆتیپی بکات .گۆت کە هاوپۆلەکانی کۆمەڵکوژ کردووە.
پلان
وێنۆک لە میانەی وانەی قوتابخانە سەبارەت بە سێو و مۆز، کاساندرای هاوپۆلەکەی پیکۆ پۆلەکە دەبڕێت بۆ ئەوەی بڵێت سوپاس بۆ گوێگرتن لە مۆسیقای گۆت لە هەموو تەمەنیدا، ئەو وای دەرکردووە کە سیستەمی پەروەردەیی ئەمریکی "گێچەڵ" ە و یەکسەر دەست دەکات بە تەقەکردن لە مامۆستا و هاوپۆلەکانی پیکۆ لە کاتی ئاژاوەدا ڕەش دەکات و بە شێوەیەکی موعجیزانە ڕزگاری دەبێت بۆ ئەوەی بزانیت کە منداڵەکانی گۆت قوتابخانەیان داگیرکردووە و نزیکەی هەمووانیان کوشتووە. وەک یاریکەرەکە شەڕی منداڵەکانی گۆت دەکات، ئەوان فێر دەبن کە ئەوان لە ڕاستیدا نینجە و نامۆن ناوی لە کۆتایدا پیکۆ شکست بە کاساندرای نامۆیی بە تەقینەوەی سواستیکا دەدات ناوی
سەرچاوەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ١٩٩٩ پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون
فلیپی بەلجیکا
سەرچاوە
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٣ نیۆ
250px|بێچوارچێوە|چەپ 250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٣ نیۆ لە ڕەنگی سپی
بلووز
وێنۆک
بڕیارنامەی ١٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئازاری 1955دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی فەلەستین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 695‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
گیوم دو لا پێریێ
گیوم دو لا پێریێ نووسەر و توێژەری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
دوێسە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
ڕەفیق حیلمی
ژیان
ڕەفیق کوڕی ساڵح کوڕی عەبدوڵڵا لە ساڵی ١٨٩٨ لە شاری کەرکووک لە دایک بووە و خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە کەرکووک و سلێمانی و ئامادەیی لە بەغدا و پەیمانگای ئەندازەی لە ئەستەمبۆڵ تەواوکردووە و لە ساڵی ١٩٢٠ گەڕاوەتەوە کوردستان و بووەتە مامۆستایەکی پسپۆڕی ئەندازە و بیرکاری لە ماوەی خوێندنی لە ئەستەمبوڵ فێری زمانی تورکی و فەڕەنسی بووە جگە لە کوردی کە زمانی زگماکی خۆی بووە.
گاز تۆرباین
جۆرەکانی گاز تۆرباین
یەکەم : مەکینەی هاندەر جۆرێکی دیاریکراوی گاز تۆرباین کەوا ووزە بەرهەم دەهێنێت لە گازی بەسەرچوو هەروەها پانکە زۆر لەو جۆرەیان بەکاردێت بۆ بەرهەم هێنانی ووزە بۆیە هەندێک جار پێیان دەوترێت پانکەی تەووژم دار و هەندێک جار لە موشەکش بەکاردێت
پێنجەم : یەکەی توانای یاریدەر ( APU) ئەوانە تۆڕباینی گازی بچووکن بۆ بەرهەمهێنانی ووزە بۆ مەکینەی گەورە جوڵاوەکان وەکو باڵای فرۆکە کەوا لە ئەنجامدا هەوای پەستێنەر دەگۆرن بۆ هەوا گۆڕکێ
خۆکوژی بە ھاوکاری
مردنی بەھاوکاری بەرامبەر خۆکوژیی بەھاوکاری
ھەندێک داکۆکیکاری خۆکوژیی بەھاوکاری بەتووندی دژی بەکارھێنانی «خۆکوژیی بەھاوکاری» و «خۆکوژیی» دەوەستنەوە کاتێک کە ئەو زاراوانە ئاماژە دەکەن بە خۆکوژیی بەھاوکاری پزیشک، و دەستەواژەی «مردنی بەھاوکاری» یان لە لا پەسەندە. ھۆکار و پاڵنەری پشت ئەمەش ئەوەیە کە گفتوگۆی ئەم بابەتە دووربخرێتەوە لەو خۆکوژییانەی بەشێوەیەکی باو ئەنجام دەدرێن لەلایەن ئەو کەسانەی نەخۆشی بێچارەسەریان نییە و ئەو ھاوکارییەش نایانگرێتەوە لەو شوێنانەی ھاوکارییەکە یاسایییە. ئەوان پێیان وایە ئەو حاڵەتانە بەشێوەیەکی نەرێنی کارگەری کردووەتە سەر وشەی «خۆکوژیی» تا ئاستێک کە ھیچ پەیوەندییەکی بەو بەرودۆخەوە نەھێشتووەتەوە کە کەسێک بێچارانە ئازار دەچێژێت و پەنا دەباتە بەر مردنێکی ئارام.
ڕووبەر
چەپ|وێنۆک|alt=Three shapes on a square grid|بەهای نزیکەیی ڕووبەری ئەم سێ شێوە یەکسانە بە ١٥.٥٧ دووجا ڕووبەر (بە ئینگلیزی: Area) چەندێتییەکە کە پێودانگی دوو-ڕەھەندیی بەشێکی دیاریکراو لە ڕوویێک نیشاندەدات، زیاتر ھەرێمێک کە بە کەوانەیەکی داخراو بەسترابێتەوە.
یەکەکان
یەکەکانی ڕووبەر ئەمانەن:
شۆڕشەکانی ١٨٤٨
شۆڕشەکانی ساڵی ١٨٤٨ مانگی ئازاری ساڵی ١٨٤٨ نەھاتبوو تەوژمی شۆرشی نەتەوایەتی ھەموو لایەکی ئیتاڵیای گرتەوە لەمیلانۆ دەستیپێکرد. شۆڕشگێران لێرەوە دوای چەند شەڕێک کەچەند ڕۆژێکی خایاند توانیان لەشکری نەمسا بەسەرکردایەتی (ڕادەتسکی) بشکێنن کەئەوکات شاری میلانۆ لەژێر دەستی نەمسا بوو. شۆرشگێڕان توانیان شارەکە ئازاد بکەن. ئیدی لەدوای ئەوە ئاگری شۆڕش ناوچەکانی لۆمباردیا و بووندقییەی گرتەوە. (شاڕل ئەلبرتی) پادشای سەردینیا بانگی شەڕیدا لەدژی نەمسا و سوپاکەی بۆیارمەتی دانی شۆرشگێران نارد. لەمانگی مایس و حوزەیراندا ئیتاڵیا ئەوەندەی نەمابوو کە یەکێتی و سەربەخۆیی بەدەست بھێنێت، بەڵام لەوکاتەدا سوپای نەمسا ھێز و توانای خۆی کۆکردەوە و بەسەرکردایەتی ڕادەتسکی سەرکەوتنێکی باشی بەسەر سوپای شاڕڵ ئەلبرتدا لەشەڕی کەستۆزا کەلە ٢٥ تەممووزی ١٨٤٨ بەرێوەچوو بەدەستھێنا. سوپای شاڕل ئەلبرت لەشەڕی نۆڤارا کەلە ٢٣ ئازاری ١٨٤٩ ئەنجامدرا بەتەواوەتی شکا. لەوکاتەدا شاڕل ئەلبرت لەسەر تەخت ھاتە خوار و بۆ کوڕەکەی (ڤکتۆر ئەمانوێلی دووەم) جێھێشت. ئەوەندەی پێنەچوو نەمسا ناوچەی باکووری ئیتاڵیای گرتەوە. ناوچەکانی یەک لەدوای یەک کۆنتڕۆڵ دەکردەوە ئیدی شۆرش کەرت کەرت بوو ئیتاڵیا گەڕایەوە باری پێشووی.
شۆرشی ساڵی١٨٤٨ لەنەمسا
موتەرنیخ نەیتوانی پەرەسەندنی بیروباوەڕی ئازادیخوازانە لەپایتەختی ئیمپراتۆری نەمسا کەقەڵای سیاسەتە کۆنە پەرستییەکەی بوو بوەستێنێت چونکە ھەرکە دەنگوباسی شۆرش لە پاریس و ئیتاڵیا گەیشتە ئەم پایتەختە ئازادخوازەکان لەمانگی ئازاری ساڵی ١٨٤٨ شۆرشێکیان لەدژی ڕژێمی کۆنەکە بەرپاکرد بووە ھۆی وازھێنانی موتەرنیخ و ڕاکردنی بۆ بەریتانیا. ئەوکاتە ئیمپراتۆر فەردیناندی یەکەم ئیمپراتۆری نەمسا بەناچاری داواکانی شۆرشگێرەکانی پەسندکرد و چاودێری لەسەر ڕۆژنامە لابرد و پەیمانیدا دەستوورێک بۆ دەوڵەت دابنێت.
پریتی زینتا
سەرەتای ژیانی
پریتی زینتا لە دایک بووە لە خانەوادەی (روھرو)(Rohru) لە (شیملا دستریکت)(Shimla district) لە (ھیماچەل)(Himachal Pradesh). باوکی (Durganand Zinta) ئەفسەر بووە لە سوپای ھیند. و باوکی مرد لە پێکدادانی ئۆتۆمبێل کاتێ پریتنی تەمەنی (١٣) ساڵان بوو و دایکیشی(Nilprabha) ھەر لەھەمان کارەساتدا بە سەختی برینداربوو کە لەدواییدا بۆ ماوەی (٢) ساڵ لەسەر جێگا مایەوە، ئەو کارەساتە بووە خاڵی وەرچەرخان لە ژیانی و وای لێکرد کە بەزووی پێبگات و پشت بەخۆی ببەستێت، و (٢) براشی ھەیە بە ناوەکانی(Deepankar و Manish) کە یەکیان گەورەتر و یەکیان بچوکترە لەخۆی بە ساڵێک، کە (Deepankar) ئەفسەرە لە سوپای ھیندی و (Manish) ئێستا لە کالیفۆڕنیا (کالیفۆرنیا) دەژی. پریتنی لە سەرکەوتووترین ئەو فلیمانەی کە بەشداری کردووە: The Hero: Love Story of a Spy, Koi... Mil Gaya and Kal Ho Naa Ho. و پریتنی لە ڕاستیدا پەیڕەوی ھیچ ئاینێک نیە جگە لەوەی کە دەڵێت باوەڕم بەخودا ھەیە.
مێرکیت
پۆل:خەڵکی مەغۆل
سیپرۆترۆن ئاستەیت
کاریگەرییە لاوەکییەکان
ئەندرۆکیور نابێت بدرێتە مناڵان یان کەسانی خوار ١٨ ساڵ ھەرچۆنێک بێت
جووتبیری
سەرچاوەکان
[//en.wikipedia.org/wiki/Doublethink ویکیپیدیای ئینگلیزی]
ناوچەی ھەوشار
جوگرافیا
ھەوشار بەسەر دووناوچە دا دابەش دەکرێت:
جۆزێف کوین
شانۆ
== سەرچاوەکان ==
ئوگالی
ئوگالی (وە ناسراو بە ئوگالی پاپ و نشیما) جۆرێکە لە کەشکی ئاردی گەنمەشامی کە لە ئەفریقا بەرھەمدەھێنرێت. ئەگالی بە نگیما، ئۆبوسوما، کیمنیێت، نشیما، میێلیپاپ، فوتو، سادزا، کوۆن، وە چەندین دیکەش ناسراوە. ئوگالی ھەندێکجار بە ئاردی دی درووستدەکرێت، وەک میلێت و سۆرگوم، وە ھەندێکجار لەگەڵ ڕووەکی کاساڤا تێکەڵ دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:خواردنە ئەفریقییەکا پۆل:خواردن پۆل:چێشت
جۆرج ئۆروێڵ
سەرەتاکانی ژیان
ئێریک ئارسەر بلەیر لە ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٠٣ لە مۆتیھاریی بیھار لە دایک بوو کە ناوچەیەک بوو لە‌و بەشەی ھیندستان کە بەریتانیا دەسەڵاتدار بوو تێیدا. باپیرە گەورەی، چارڵز بلەیر، پیاوێکی خانەدانی دەشتەکیی ناوچەی دۆرسێت بوو کە ھاوسەرگیریی لەگەڵ خاتوو ماری فەینی کچی ئێرلی ناوچەی وێستمۆرلاند کرد و، داھاتی بەروبوومی ھەبوو وەک خاوەنزەوی لە جامایکا. باپیری بە ناوی تۆماس ڕیچارد ئارسەر بلەیر قەشە بوو. ئێریک بلەیر وەسفی خێزانەکەی وەک «چینی خواروو - مامناوەندی – سەروو» کردووە.
لە مانگی کانوونی دووەم شوێنێکی لە وێلینگتۆن بۆ دابینکرا کە بۆ تێرمی بەھارە لەوێ مایەوە. لە مایسی ١٩١٧ شوێنێکی بۆ دابین کرا وەک توێژەری کینگ لە ئێتۆن. لەم ماوەیەدا خێزانەکەی لە چامەرس مۆل لە گەیت ھیل نۆتینگ دەژیان. بلەیر تا کانوونی یەکەمی ١٩٢١ لە ئێتۆن مایەوە لەو کاتەی کە لەنێوان تەمەنی ١٨ و ١٩ ساڵیدا بوو. ئۆروێل بە جاسینتای ھاوڕێی منداڵیی گووتبوو: «وێلینگتۆن دڕندانە بوو» بەڵام گووتبووشی کە ئەو «ئارەزووی لێیە و دڵی خۆشە» لە ئیتۆن. مامۆستا تایبەتەکەی ئا.س. ف گۆ بوو کە مامۆستای کۆلێژی ترینیتی بوو لە کامبریج کە دواتریش لەسەر پیشەکەی ئامۆژگاریی پێ دەبەخشی. بلەیر بۆ ماوەیەکی کورت زمانی فەڕەنسیی لەلایەن ئالدۆس ھەکسلیەوە خوێند. ستیڤن ڕونسیمان کە لە ئیتۆن لەگەڵ بلەیردا بوو تێبینیی کردبوو کە توانای زمانەوانیی ھەکسلییان بەرز نرخاندووە. سیریل کۆنۆلی بە دوای بلەیردا چوو بۆ ئیتۆن، بەڵام لەبەر ئەوەی لە قۆناغی جیاوازدا دەیانخوێند، پەیوەندییان بەیەکەوە نەبوو. بلەیر بەگوێرەی ئەنجامی تاقیکردنەوەکانی وا دەردەکەوێت کە گوێی بە خوێندن نەدابێت، بەڵام لەو کاتەی کە لە ئیتۆن بوو لەگەڵ ڕۆجەر میرۆنس کاری کردووە و، گۆڤاری کۆلێژیان بە ناوی «کاتەکانی دەنگدان» دەرکردووە. هەروەها، بەشداریی کردووە لە دەرکردنی بەرھەمی تر—ڕۆژەکانی کۆلێژو بەبڵ و سکویک—ھەروەھا بەشداریی کردووە لە گەیم وۆل ئیتۆن. ماڵەوە نەیانتوانی بۆ کۆلێژێکی تر بینێرن بەبێ ئەوەی کورسی خوێندنی خۆڕایی ھەبێت و بەھۆی ئەنجامە خراپەکانیشی گەیشتنە ئەو بڕوایەی کە ناتوانێت کورسییەکی تری خوێندن بباتەوە. ڕونسیمان تێبینیی ئەوەی کردبوو کە خۆشەویستیی بۆ ڕۆژھەڵات ھەیە و، خێزانەکەشی بڕیاریان دا کە پەیوەندی بە پۆلیسی ئیمپڕاتۆرییەوە بکات لە بەشی خزمەتگوزاریی پۆلیسی ھیندی. بۆ ئەم مەبەستە دەبوایە لە تاقیکردنەوەیەک دەربچێت. لە کانوونی یەکەمی ١٩٢١ ئیتۆنی جێ ھێشت و چووە لای باوکە خانەنشینکراوەکەی و دایکی و خوشکە بچووکەکەی، ئاڤریل، کە لە ھەمان ئەو مانگەدا ماڵیان گواستبووەوە بۆ شەقامی سترادبرۆک ٤٠ لە ساوسوۆلد لە شارۆچکەی سەفۆک کە ئەمە یەکەم خانوویان بوو و، دواتر سێ خانووی تریشیان ھەر لەم شارۆچکەیە گۆڕی. لەوێ بلەیر چووە ناوەندی ئامادەکاریی کرایگھێرت بۆ تاقیکردنەوە و لەوێ دەربارەی ئەدەبی کۆن، ئینگلیزی و، مێژوو پەرەی بە زانیارییەکانی دا. لە تاقیکردنەوەی داخڵبوون سەرکەوتوو بوو بە جۆرێک لە نێوان ٢٦ کەسدا، بە حەوتەم دەرچوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی ئینگلیز پۆل:مردووانی ١٩٥٠ پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئینگلیز پۆل:شاعیرانی ئینگلیز پۆل:نووسەران بە زمانی فەڕەنسی پۆل:مێژووناسانی فاشیزم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣ پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:فەیلەسووفانی زمان
پییەر ڤیرێ
سەرچاوەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:لەدایکبووانی ١٥١١ پۆل:مردووانی ١٥٧١ پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٠
لا لیگا
سەرکەوتن و دابەزین
لەم خولەدا سیستەمی سەرکەوتن و دابەزین جێبەجێ دەکرێت لەنێوان یانەکانی خولی پلە یەک و خولی پلە دوو، بەجۆرێکە کە سێ یانەی ڕیزبەندنی کۆتایی خولی لا لیگا لەکۆتایی وەرزدا دادەبەزێتە خولی پلە دووەم، وە دوو یانەی خولی پلە دووش ڕاستەوخۆ سەردەکەونە خولی پلە یەکی یانەکانی ئیسپانیا.
گۆگجە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵاتەکانی ئێمی بڕایم تایم
سەید حوسێن نەسر
سەید حوسێن نەسر لە (٧ی نیسان ١٩٣٣ز) لە تاران لە دایکبووە، یەکێکە لە فەیلەسووفە ئیسلامیەکانی سەردەم، وەک پڕۆفیسۆرێک لە بەشی توێژینەوەی ئیسلامی لە زانکۆی جۆرج واشنتۆن کاردەکات. وە فەیلەسووفێکی ئێرانی دیارە، کە چەندەھا کتێب و بڵاوکراوە و وتاری ھەیە، سەید حوسێن نەسر بە بەراوردکرنی دینەکان و سۆفیگەری و فەلسەفەی زانست و مێتافیزیک بەناوبانگە، فەلسەفەکەی ڕەخنەو ڕەتکردنەوەیەکی توندی بۆ دونیای مۆدێرن ھەیە وە ھەروەھا ئەو کاریگەرییە خراپانەی کە لە سەر ڕۆحی مرۆڤ ھەیەتی.
سەرچاوە
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢١ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣ پۆل:شیعە ئێرانییەکان پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی تاران
زانکۆی جۆرج ئۆگەست گوتینگن
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی.
بڕیارنامەی ١١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ میسر پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئوردن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٥٦ پۆل:سووریا لە ١٩٥٦
شرۆڤەکاریی SWOT
شرۆڤەی سەرکەوتوو بەم مێتودە پێویستی بە بەشداریی هەمەلایەنەی چالاک و دروست هەیە. بەشداریی هەمەلایەنە دەکاتەوە وەرگرتنی دید و سەرنجی لایەنی جیاواز و دەربازبوون لە گیرخواردن و گرمۆڵەبوون. بەشداریی چالاک و دروست دەبێتە دەستەبەر بۆ داڕشتنی بناغەیەکی دیموکراتیانەی بڕیار.
سەی یاقۆ
سەید یاقووبی مایەشتی (لەدایکبوون: ١٨١٣-١٨١٢ ز. لە گوندی قومشەی مایەشت، کۆچی دوایی: ١٨٧٤–١٨٧٥ ز. لە کرماشان) ناسراو بە سەی یاقۆ یەکێک لە شاعیرانی کوردە.
شیعرەکان
شیعری ئەم شاعیرە لە ناو دڵی خەڵکی جێگەی خۆی دۆزیوەتەوە و ماوەیەکی زۆر لە دەسنوودا پارێزراوە و ساڵی١٩٨٤ بۆ یەکەم جار دیوانەکەی لە چاپ دراوە. سەید یەعقووب ئاگاداری زاراوەکانی زمانی کوردی بووە: ھەورامی، سۆرانی، لەکی، کورمانجی. شاعیرانی ئەم ناوچانەی ناسیوە، بەتایبەتی نالی خۆشویستووە و بە شاعیرێکی گەورەی داناوە و شانازی پێوە کردووە و سەرکەوتووانە لاسایی شیعری نالی کردووتەوە. لە ڕووی ڕوخسارەوە شیعری سەید لە سەر دوو بەشی شیعری خۆماڵی لەسەر ئاوازی ھۆرە و شیعری عەرووزی دانراوە و لەم بوارەدا لە ژێر کاریگەری نالی بووە.
پارێزگای بوردور
پارێزگای بوردور یەکێک لە پارێزگاکانی تورکیایە کە لە باشووری ڕۆژئاوای ئەو وڵاتە لە ناوچەی مەدیتەرانە ھەڵکەوتووە. کە دەکەوێتە نێوان دوو شاری گەورە یەکیان ئیسپارتا یەکیان ئەنتاڵیا
مەریوان ھەڵەبجەیی
مەریوان و یەکەم فەتوای لە عێراق
مەریوان ناچاربوو کوردستان بەجێبھێڵێت دوای ئەوەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕەتی کردەوە پارێزگاری لێبکات و بەدوای ئەو کەسانەدا بگەڕێت کە ھەڕەشەیان لە ژیانی کردووە و دەزگیریان بکات. «بەرپرسان ھیچ پارێرگارییەکیان لێ نەکردووم لە دژی ھەڕەشەو فەتواکان. لەم کاتەدا پێشبینی گولەیەک یاخود ڕومانەیەک دەکەم کە ھەڵبدرێتە ماڵەکەمەوە.»
لە ئابی ساڵی ٢٠٠٦دا مەریوان مافی پەنابەرێتی پێدرا لە نۆرویژ.
شاسوار
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
فیدان دۆغان
فیدان دۆغان (لەدایکبووی ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٨٢ لەناوچەی ئەلبستانی مەرعەش – ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ لە پاریس) ژنە چالاکوانی کورد و ئەندامی پارتی کرێکارانی کوردستان بوو. دۆغان لەگەڵ بنەماڵەکەی دەچن بۆ ئەورووپا و لە وڵاتی فەڕەنسا نیشتەجێ دەبن. لە شاری ستراسبورگ تا ئاستی ناوەندی دەخوێنێت، دوایی پەیوەندی بە دامودەزگای تەڤگەری ئازادی دەکات و دوایش ماوەیەکی کاتی دەچێتە چیاکانی باشووری کوردستان. فیدان دۆغان لەگەڵ سەکینە جانسز و لەیلا سۆیلەمەز لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ لە پاریس، پایتەخی فەڕەنسا تیرۆر کرا و لە ھەمان ساڵڕۆژی لەدایکبوونیدا لە ئامەد لە باکووری کوردستان نێژرا.
ھەفت تەن
باوەرەکانی یارسان
ھەفت تەن لە باوەری یارسان لە جەوھەری خوان. ئەوانە پارێزکەرانی ئاسمان و مانگ و خۆر و ئەستێرەکان و با و ھەوا و زەوی و ئاو و گیا و ئاگر و کانزان. ھەفت تەن لە سەردەمانی دێرین لە جەستەی پێغەمبەرەکان و مرۆڤە ھەلبژاردەکان سوڕانەوەیان کردووە و خەڵکیان بەرەو پاکی و ڕاستی ڕینمونی کردووە. لە بیر و باوەری یارسانیەکان ھەفت تەن بە دەوری یەک خاڵ دەگەڕێنەوە و لە دەورەی سوڵتان سەھاکدا ئەو خاڵە سوڵتان بووە.
ھەفت تەن لە سەردەمی سوڵتان سەھاک
لە سەردەمی سوڵتان سەھاک ھەفت تەن لە جەستەی پیر بنیامین٬ داو کەوسوار٬ پیر مووسی٬ مستەفا داوان٬ ڕەزبار٬ شائیبراھیم و بابەیادیگار سوڕانەوەیان کردووە. بە چوار کەسی ھەوەڵ چوار فریشتە دەڵێن. ڕەزباریش دایکی سوڵتان بووە.
سەرووچاوە (سەرووچاوە)، بەریاجیی سەردەشت
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
قامیشلە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
لوی دێ مازیوور
لوویی دێ مازیوور شاعیری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
زانکۆی سلێمانی
خوێندن
لە ئێستادا زانکۆی سلێمانی ھیج بڕەپارەیەک وەرناگرێت بەرامبەر بەوەرگرتنی خوێندکاران و قوتابیان لە کۆلێژەکانی زانکۆ، بە پێجەوانەوە زانکۆ ھەڵدەستێت بەپێدانی دەرماڵە و موچەی مانگانە بە خوێندکاران (بە تایبەتی خوێندکارە دەرەکی یەکان) بەدرێژایی ماوەی خوێندنیان لەزانکۆ. ئەو خوێندکارانەی کەلە دەرەوەی شاری سلێمانی یەوە دێن، زانکۆ بەشەناوخۆیی تایبەتیان بۆ ئامادەدەکات، یان لە خانوو و باڵەخانەی کرێدا نیشتەجێ دەکرێن لەسەرئەرکی زانکۆ.
کەلانی-عەبدوویی
کەلانی-عەبدوویی یا کەلونی-عەبدوویی ناوی شێوەزارێکی زاری کوردیی باشووریی زمانی کوردییە و لە پارێزگای فارسی وڵاتی ئێران و لە نزیک کازروون و لە دوو گوندی کەلانی و عەبدوویی قسەی پێ‌دەکرێ.
ئاواجیق
ئاواجیق یەکێک لە شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوای ئێران و شارستانی چاڵدێرانە.
گیوم بووشێ
گیوم بووشێ نووسەری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ئاڕاستەبڕی ئیقلیدسی
کۆکردنەوەی ئاڕاستەبڕەکان
ڕێگایەکی تری کۆکردنەوەی ئاڕاستەبڕەکان ڕێگای لاھاوبەرەیە، لێرەدا بەرئەنجامەکە بریتییە لەو ئاڕاستەبڕەی کە خاڵی سەرەتاکەی خاڵی ھاوبەشی دوو ئاڕاستەبڕەکەیە و خاڵی کۆتاییەکەی لایەکەی تری تیرەکەیە.
ئەندەلوس
سەرەتا دامەزرا وەک میرنشینێک لە ژێر سێبەری دەوڵەتی ئەمەوی لە شام. کە بە سەرکەوتوویی دەستی پێکرد لەلایەن وەلیدی کوڕی عەبدول مەلیک (٧١١-٧٥٠), پاشان عەبدول ڕەحمان داخلدەوڵەتی بەنی ئومەیەی گرتە دەست لە ئەندەلوس، و دوای ڕوخانی دەوڵەتی بەنی ئومیە (ئەمەوی)،مەمالیکی جیاواز ئەندەلوسیان گرتە دەست، تاکو مەوحیدون و مورابیتون کردیانەوە بەیەک، پاشان جارێکی تر دابەش بووە بۆ مەمالیکە تائیفیەکان جارێکی تر و بە تەواوی توێنرایەوە بە چوونە ناوەوەی فێرناندۆی دووەم پاشای ئیسپان بۆ شانشینی غەرناتە ساڵی ١٤٩٢.
کتێبخانەکان
کتێب و کتێبخانەلە ھەموو لایەکی وڵاتەکە بڵاوبوویەوە، دانان و دانەرەکان زۆربوون، ھەندێک لە فەرمانڕەواکانی ھانی زانستیان ئەدا و گرنگیان پێ ئەدا وەک دەسەڵاتی دووەم کە باس دەکرێت بەوەی کتێبی کۆکردۆتەوە و وناردویەتی بۆ دیمەشق و قاھیرە و حەلەب و بەغدا و شارەکانی تر کە گرنگیان بە کتێبداوە، بۆ کڕینی کتێب بە نرخی بەرز تاکو توانیویەتی ٤٠٠ ھەزار بەرگ بۆ کتێبخانەکەی کۆ بکاتەوە.
لە ڕووی بەڕێوەبردنەوە
تەنھا قوڕتوبە دابەش دەبوو بۆ ٢٨ناحیە، و پیاوانی ئاسایش دوو بەش بوون ئاسایشی ڕۆژو ئاسایشی شەو، و بەشێکی دانا بۆ چاودێریی بازرگانان و ڕێکخستنیبەیتو لمالی موسڵمانان، وکاتێک مرد ٣٠٠ ھەزار ملێۆن لیرەی ئاڵتونی لە بیتو لمال بە جێ ھێشت, ھەروەھا پۆستەی ڕێکخست ویاسی ئابوری ڕێکخست لە باج وجزیە و دادگاگانی ڕێکخست و مەرجی بۆدانا، وکۆمەڵەی فەرمان بە چاکە وڕێگرتن لە خراپە ھەبوو.
لە ڕووی ڕۆشنبیریەوە
کۆردۆبا بووە ناوەندێک بۆ زانست وئەدەب, ڕۆشنبیری بڵاو بوویەوەو ژمارەی کتێب لە یەکێک لە کتێبخانەکاندا گەیشتە ٤٠٠ ھەزار کتێب, و ژمارەی کتێبخانەکان گەیشتنە ٧٠ کتێبخانە, ناوەرۆکێکی ورد و پۆڵێن کردنی جۆراوجۆریان بۆدانرا، ھەروەک ئەوانە دەرکەوتن کە کتێبەکانیان لەبەر ئەگرتەوە و بەرگ تێگر دەرکەوتن بۆ گرنگی دان و پاراستنی کتێبەکان, و خەلیفە عەبدول ڕەحمان ناسر بەوە ناسرا بوو بەوەی کە زانست و زاناکانی خۆش ئەویست.
چەرخی PDCA
چواردە خاڵی جۆراندن
10-	کردار مەرجە نەک دروشم - Eliminate Slogans, Exhortations, and Targets for the Work Force
جۆن ستیوارت میل
بیربۆچوونەکانی
جوانترین و دیارترین بنەماکان لای ئەو بریتیی بوون لە ئازادی تاکەکسی، فرەیی، هەمەجۆری و دادپەروەری هەتا دەگاتە دڵخۆشی مرۆڤ.
ئازادی و شێوازەکانی حوکومڕانی
بە نۆڕینی میلل، دێمۆکراتیی نوێنەرەکی مەترسیی گەورەی تێدایە. چینی کرێکاران لە نێو ئەوانەی مافی دەنگدانیان ھەیە دەبنە زۆرینە. ئەمەش گرفتی گەورەی بە دەمەوەیە: دەشێ ڕای گشتی ھەڵبژێر نابەھرەمەند دەرچێ و پاڵێوراوی نابەھرەمەند بۆ پەرلەمان و... ھتد پێشکەش بکات. بەڵام تەگەرەی گەورە لەوەدایە ئەم چینە وەک چین بێتە پێش و بەرژەوەندی چینایەتیی خۆی پێش بەرژەوەندی گشت جڤات بخاتەوە. دوور نییە چینگۆڕکێ ڕوو بدات.
ژاک پێلتیێ دو ما
سەرچاوەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم پۆل:ماتماتیکزانانی فەڕەنسی پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٧ پۆل:مردووانی ١٥٨٢ پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ١٦یەم
پەیپاڵ
مێژووی کۆمپانیا
کە کۆمپانیایەکی بچوکیان دامەزراند بۆ گەشەپێدانی و پاراستن و چاکردنەوەی کۆمپیوتەری دەستی؛ بۆ یەکەمینجار لە ساڵی ١٩٩٩ چوونە بواری گواستنەوەی پارە کە ئەوکات پارەیان بۆ دابینکرابوو لەلایەن (John Malloy). دواتر لە مانگی ئاداری ساڵی ٢٠٠٠ ئەم خزمەتگوزاری گواستنەوەی پارەیان خستەسەر ئینتەرنێت سەرەتا ماڵپەڕە کە ناوی (x.com) بوو دواتر گۆڕا بۆ (PayPal) لەساڵی ٢٠٠١ ھەر لە ھەمان ساڵ بەشێوازێکی زۆر بەرفراوان بڵاو بووەوە بەشێوەیەک کە ناویان نا (پەیپاڵی گشتی یان پەیپاڵی جیھانی) لەساڵی 2002
خزمەتگوزارییەکان
لەساڵی ٢٠١٤ دا (٢٠٣)بازاڕی جیھانی پەیپاڵیان بەشێوەیەکی سەرەکی بەکارھێناوە و (١٥٢) چالاکییان ئەنجامداوە، لەناو پەیپاڵ ٢٦ جۆرە دراوی جیھانی کاری پێدەکرێت (وەک دۆلار، یۆرۆ، پاوەند و ھتد)، پەیپاڵ خزمەتگوزاری ناردن و وەرگرتنی پارەت بۆ دابین دەکات لە نێوان دووکەس یاخود کەسێک و مارکێتێکدا یاخود دوو بازرگان یان ھتد.
بەکارنەبردن
لە ھەندێ وڵات کاری پێناکرێت، وەک: عێراق، لوبنان، لیبی، سوودان، سوریا، فەلەستین. بەڵام دەتوانی ھەژمارت ھەبێ بە ناوی وڵاتانی تر
ئەردەڵان بەکر
ژیانی ھونەری
ئەردەڵان خاوەنی چەندین بەرھەمی گۆرانییە. لە ساڵی ١٩٨٦ یەکەم کاسێتی خۆی بڵاوکردووەتەوە. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٩١دا، لە دوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی کوردستان، لەگەڵ کۆڕەوە جەماوەرییەکەی ٣١ی ئازاری ئەو ساڵە کوردستانی بەجێھێشت و ڕووی کردە دەرەوەی وڵات. پاش ماوەیەک لە وڵاتی سوید گیرسایەوە. شان بە شانی دەستەیەکی دیار و بەرچاو لە ھونەرمەندانی گۆرانیبێژی کورد لە وڵاتی سوید درێژەی بە کارە ھونەرییەکانیدا و توانی ٥ ئەلبومی گۆرانی بەرھەم بھێنێت. لە ساڵی ١٩٩٣دا، یەکەم ئەلبوومی گۆرانیی بڵاوکردەوە. جگە لەوانەش بەشداریی چەندین ئاھەنگ و بۆنەی جیاجیای لە وڵاتانی ئەورووپا کردووە، بەتایبەتی لە جەژنی نەورۆز و بۆنە تایبەتییەکان بۆ ڕەوەندی کورد لە تاراوگە.
مردن
ئەردەڵان بەکر لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا بەھۆی نەخۆشیی شێرپەنجە لە نەخۆشخانەی کارۆلینسکای ستۆکھۆڵم کۆچی دواییی کرد. دواتر تەرمەکەی گەڕێندرایەوە بۆ ھەولێر و لە گۆڕستانی شێخ ئەحمەد نێژرا. دوای مردنیشی پەیکەرێکی ڕێزلێنانی لە پارکی منارە بۆ دروستکرا، پەیکەرەکە لە ڕۆژی ٦ی ئازاری ٢٠١٤ داندرا.
جەلیلە (ڕوونکردنەوە)
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی شارستانی مەریوان
دیتێرمیننت
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ماتریکسەکان پۆل:جەبری ھێڵی پۆل:دیتێرمیننت
شاڵاوی ئەنفال
ئەنفال یان شاڵاوی ئەنفال، کۆمەڵکوژیی کوردانی باشووری کوردستان بوو لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراق بە سەرۆکایەتی پێنجەمین سەرۆک کۆماری عێراق سەددام حوسێن، کە لە کۆتاییی شەڕی ئێران و عێراقدا ئەنجام درا. لە کۆمەڵکوژییەکەدا ٥٠٬٠٠٠ بۆ ١٨٢٬٠٠٠ کورد کوژرا. عەلی حەسەن ئەلمەجید سەرکردەی ئەم هەڵمەتە بوو
وڵاتانی سوێد، نەرویژ و شانشینی یەکگرتوو بەشێوەیەکی فەرمی کۆمەڵکوژیی ئەنفالیان بە جینۆساید ناساندووە.
ئەنفالی دوو
لە ٢٢ی ئازار تا ١ی نیسانی ١٩٨٨. ئەم ھێرشە ناوچەی قەرەداغی گرتەوە لەم گوندانە (تەکیە، سێوسێنان، سەگرمە، دەربندباسەڕە، قۆپی قەڕاغ و چەند شوێنی تری گوند و ئاوەدانییەکانی ئەم ناوچە جوگرافیایەی گرتەوە. سەرەتای ھێرشەکە بە کیمیاباراندەستی پێ کرد و چەند شوێنێکی ستراتیژی لە ناوچەکە بوو بە ئەنجام بەشێوەیەکی زۆر سەخت کیمیاباران کرا، و ئەم کارەش بووە ھۆی دووبارە ئاوارەبوونی خەڵکی ناوچەکە کە بەشێکیان بەرەو سلێمانی ڕایان کرد، زیانیان کەم بوو بەڵام ئەو کۆمەڵەیەی بەرەو خوارووی گەرمیانڕایانکرد ژمارەیەکی زۆریان دەستگیرکران کە دواتر شوێنبزرکران. لە ئەنفالی قەرەداغ ئەو ھاووڵاتییە کوردانەی کە گیران یان خۆیان بەدەستەوەدا، بۆ سەربازگەی (قۆڕەتوویان)گواسترانەوە، کە نزیکەی ھەشت ھەزار کەس بوون لە ژن و منداڵ و پیر و گەنج، پاشان گواسترانەوە بۆ سەربازگەی (تۆبزاوە) لە نزیک کەرکووک. ئینجا لەئەوێوە گەنجەکان لەوانی تر جیاکرانەوە بەرەو شوێنی نادیار ڕەوانە کران، ئەوەی مانەوە لە ژن و منداڵ و کچی گەنج خرانە زیندانەوە بەڵام پیرەژن و پیرەمێردەکان بۆ بەندیخانەی بەناو (نوگرەسەلمان)ی ناردران و زیندانی کران کە دەکەوێتە بیابانی سەماوە، لەو بەندیخانەیە ژمارەیەکی یەکجار زۆریان لە برسان و تێنوێتی و نەخۆشی دەمردن و تەرمەکانیان فڕێدەدرانە دەرەوی زیندانەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:جینۆسایدەکان پۆل:عێراق لە ١٩٨٦ پۆل:عێراق لە ١٩٨٧ پۆل:عێراق لە ١٩٨٨ پۆل:عێراق لە ١٩٨٩ پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق پۆل:ململانێکانی ١٩٨٦ پۆل:ململانێکانی ١٩٨٧ پۆل:ململانێکانی ١٩٨٨ پۆل:ململانێکانی ١٩٨٩ پۆل:مێژووی کورد پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان پۆل:چەوساندنەوەی کوردان پۆل:چەوساندنەوەی کوردان لە عێراق پۆل:کۆمەڵکوژیەکان لە عێراق پۆل:دژە کورد پۆل:تاوانەکانی شەڕ پۆل:شەڕەکانی عێراق پۆل:ئەو پەڕانەی کێشەیان ھەیە لە پەراوێزەکاندا پۆل:پاکتاویی ڕەگەزی
کاریگەرییەکانی پۆرنۆگرافی
سەرچاوەکان
پۆل:بەدکرداری سێکسی پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان پۆل:پۆرنۆگرافی پۆل:سێکسناسی
دۆگلاس ئینگێلبارت
thumb|دۆگلاس کارل ئینگێلبارت دۆگلاس کارل ئینگێلبارت (ماوەی ژیان:٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩٢٥ تاکوو ٢ی تەمموزی ٢٠١٣) کەسایەتی داهێنەر و ئەندازیاری ئەمریکی, ئەو ناسراوە بە داهێنانی ماوسی کۆمپیوتەر لەساڵی ١٩٦٤.
کاترینا کێف
سەرەتای ژیان
لەبەرئەوەی کە ماڵیان زوو زوو دەگواستەوە، ئەوا کاترینا لەگەڵ برا و خووشکەکانی بە سیستمی خوێندنی ماڵەوە لەلایەن کۆمەڵێک مامۆستا وانەیان پێ گوتراوە. کاترینا ماوەی سێ ساڵان لە لەندەن ژیا، دواتر چووە هیندستان. دواتر پاشناوەکەی کردە پاشناوی خێزانیی باوکی، کاترینا ئەمەی بۆ ئاسانتر دەربڕینی ناوەکەی گەڕاندەوە.
بەرەو سەرکەوتن
لە ساڵی ٢٠٠٦، کاترینا بۆیەکەمینجار لەپاڵ ئاکشەی کومار ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی هەمکۆ دیوانا کار گایا، کە لەدەرهێنانی ڕاج کانوار بوو، ئەم فیلمەش شکستی هێنا، فیلمەکە باس لە کچ و کوڕێکدا دەکات کە دەکەونە داوی خۆشەویستی یەکترییەوە بەڵام هەریەکەیان لەکەسێکی دیکە مارە کراوە. دەزگای سیفی لەبارەی دەرکەوتنی کاترینا نووسی، "ئەم ڕۆڵە وەک ئەوە وایە کە بۆ کاترینا دوورابێت، لە دوو دیمەن تەواو بینەری دەتواندەوە لە هەست و سۆزدا"، هاوکات بەپێی پێداچوونەوەکە بێت ئەوا ڕۆڵی کاترینا شاردرایەوە بەهۆی بەرچاوی ڕۆڵی ئەو خانمەئەکتەرانەی کە لە فیلمەکەدا ڕۆڵی پاڵپشتیان گێڕابوو. هەر لەو ساڵەدا، کێف لە فیلمێکی تاوانی-هەستبزوێنی مەلایلامی بەناوی بەلرام لەدی تاراداس لەپاڵ ماممووتی ڕۆڵی سەرەکی گێرا. بۆ ئەم فیلمە، ڕیشی ڕاج سینگ بۆ دەزگای زە هیندوو نووسی، دەرکەوتنەکەی کاترینا "سەرنجڕاکێشە".
گۆڕانکاریی لە کارەکانن (٢٠١٥-ئێستا)
لە ساڵی ٢٠١٦، کاترینا کێف لەگەڵ سەیف عەلی خان لە فیلمی فانتۆم دەرکەوت، ئەم فیلمە لە دەرهێنانی کەبیر خانە، باس لە ڕووداوەکانی هێرشی ٢٦ی ١١ی مومبای دەکات. فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس ناوەند بوو. لە ساڵی ٢٠١٦، کاترینا لە دوو فیلمدا دەرکەوت، سەرەتا لە فیلمی فیتوور لەپاڵ ئادیتیا ڕۆی کاپوور دەرکەوت، ئەم فیلمە لە دەرهێنانی ئەبهیشەک کاپوورە، ناوەڕۆکی فیلمەکە لە ڕۆمانی چاوەڕوانییەکی مەزنی چارڵز دیکنز وەرگیراوە، فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس و ڕازیکردنی ڕەخنەگران شکستی هێنا. دوای ئەم فیلمە، کاترینا لە فیلمی بار بار دێکۆ لە پاڵ سیدهارت مەلهۆترا دەرکەوت، فیلمەکە لە چەشنی ڕۆمانسی و درامایە و نیتیا مێهرا کاری دەرهێنانی بۆ کرد. ئەم فیلمەش بەهەمان شێوە لە بۆکس ئۆفیس و بەدەستهێنانی بۆچوونی ئەرێنی ڕەخنەگران شکستی هێنا. ڕەخنەگر نامراتا جۆشی لەبارەی کاتریناوە نووسی، "کاترینا باشە کە وەک خۆی بێت، سەما بکات، پێبکەنێت و گاڵتە بکات، بەڵام کاتێک باسەکە دێتە سەر دیمەنی دراماتیک ئەوا شکست دێنێت."
نوێل دو فای
نوێل دو فای نووسەری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
عەشیرەتی باوا
عەشیرەی باوا (Bawa، ) سەر بە عێڵی جاف، عەشیرەتێکە کە لە نێوان ڕۆژهەڵات و باشووری کوردوستان نیشتەجێن. ئەم عەشێرەتە شوێنی سەرەتای وە باپیرانیان گوندی دوێتوێ{{بە فارسی روستای دهتوت)سەر بە شاری جوانڕۆ بوە- بەڵام بە هۆی نەدانی پارەی ساڵآنە بە حکوومەتی ئێران بە چەندین جێگەی جیاواز دوور خراونەتەوە. ئەو شارا و گوندانە کە باوایەکانی تێدا نیشتەجێن بەم شێوەیە- ڕۆژهەڵاتی کوردستان: شاری جوانڕۆ-شاری تازاوا-شاری سەرپێڵ زەهاو -شاری ئەزگڵە-شاری مایدەشت. گوندەکانی:بانەگاری(بانەدار) خوار، بانەگاری(بانەدار)قەیخا محەممەد، ناراو، دوێتوێ، چوارزە، وەر خوار، چوارزەوەر ژوور، سەراو بەس، چەمەنزار،زلان. باشووری کوردستان: شاری زەڕایەن. شاری هەلەبجە، شاری دەربەندیخان، شاری هەلەبجەی تازە.  گوندەکانی: عازەبان، واران، جەڵیلە، بەڕوێن، چوارداران. خەڵکی عەشیرەی باوا بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە باشوور وە ڕۆژهەڵاتی کوردوستان بە ٧٠٠٠ کەس مەزەندە دەکرێ.
ئەحمەواوای سونج
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
ھەژانی مێشک (فیلم)
چیڕۆکی فیلم
لەساڵی ٢٠٠٢ ، دکتۆر بێنێت ئومالۆ لە یەکێک لە جارەکاندا لاشەی ئەفسانەیەکی "تۆپی پێی ئەمریکی" دێتە بەرد دەستی بە ناوی "مایک وێبستەر" کە یاریزانی تیپی ”ستیڵەرز” بووە.لە کاتی توێکاریی کردنی جەستەی ناوبراودا ئومالو هیچ هۆکارێک نادۆزێتەوە کە بوبێتە هۆی مردنی کەسێک بەو تەندروستییە باشەوە، بۆیە زیاتر فزوڵ دەبێت بۆ ئەوەی بزانێت هۆکاری مردنەکەی چییە بووە و دوای لێکۆڵینەوەیەکی درێژ بەهاوکاری ”جولیان بەێڵز” کە دکتۆری تیپی ”ستیڵەرز”ە ، دکتۆر ئومالو دەگاتە ئەو ئەنجامەی کە کاتێک یاریزانەکانی تۆپی پێ ئەمریکی سەریانبەر یەکتر دەکەوێت لە کاتی پیکدادانەکاندا، ئەو بەریەکەوتنە دەبێتە هۆی ئەوەی مێشکی سەریان بشەڵەقێت.
مشتومڕ و کاردانەوەکانی فیلمەکە
لە وەڵامی ئەم تۆمەتانەش ، دەرهێنەر لاندسمان گوتی کە فیلمەکە لەهەموو ڕوێکەوە چیڕۆکەکەی ڕاستە و وەک خۆی گێردراوەتەوە.
هەروەها کۆمپانیای سۆنی کە مافی بڵاوکردنەوەی فیلمەکەی گرتبەوە ئەستۆ هێرشێکی زۆری ڕەخنەگرانی لەسەربوو بەبیانووی ئەوەی فیلمەکە بەشێوەیەکی گشتی زیان بەیاری ڕەگبی وڵاتەکە دەگەیەنێت ، هەربۆیەش کۆمپانیاکە هەستا بەبڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک و گوتی " نە ویل سمیت دژی ڕەگبیە و نە سۆنیش دژی ڕەگبیە ، ئەمە فیلمێکە کۆمەڵە ڕاستیەکی سەرسەخت دەردەخات و هیچ مەبەستێکی دژی یاری ڕەگبی تیا نییە".
دۆم
قەرەج، دۆم یان ڕۆمانی کۆمەڵێکی گەڕۆکی کۆچەرین کە بە زۆر وڵات بڵاوبوونەوەتەوە و زۆرینەیان لە ئەمریکا دەژین، لەوێ پێیان دەڵێن ڕۆمانی (Romani یان Gipsies). جلوبەرگ، زمان و مۆسیقای تایبەتی خۆیان ھەیە.
ڕووباری جێھلۆم
ڕووباری جێهلۆم ( به پەنجابی و شا مەلیکی : دریاۓ جهلم، گورمکهی: ਜੇਹਲਮ) یەکێکه له لکەکانی ڕووباری ئیندۆس که به هیند و پاکستان دا تێدەپەڕێت.
عەلی
پۆل:پۆلەکانی ڕوونکردنەوە
شێخ عەتار
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
سێرگەی ئایزنستاین
سێرگی میخاییلۆڤیچ ئینساستیێن (١٨٩٨-١٩٤٨) دەرھێنەری ڕووسە کە زۆر جار وەکوو "باوکی مۆنتاژ" ناوی لێ دەبریێت. ئەو خاوەنی چەندین فیلمە کە ھەموویان ھەنگاوێکی نوێن لە ھونەری ڕووسیدا.
بڕیارنامەی ١٢١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: ژاپۆن. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٧٥٦ەم، بە ١١ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئاگۆنیست-ئەنتاگۆنیست
وێنۆک|چۆنییەتی کارکردنی وەرگرەکان لەناو لاشە ئاگۆنیست-ئەنتاگۆنیست یان وەرگر و دژە وەرگر دەگەرێتەوە بۆ کۆمەڵە دەرمانێک کە کاری وەرگرەکان چالاکتر دەکەن یان بلۆکی دەکەن، بە شێوەی ئاسایی ئاگۆنیستەکان شتە سروشتییەکان بە ئاسایی وەردەگرن، دەرمانەکان بەکاردێن بۆ ئەوەی ئەم وەرگرانە زیاتر چالاک بکەن لە وەرگرتنی شتە سروشتییەکانی ناوەوە یاخود بلۆکردن یان خاوی بکەنەوە   نموونە ئەم وێنەیەی لەسەر وەرگرەکان دانراوە شتە شینەکان بریتین لە شتە سروشتییەکانی ناوەوەی لاشە، پرتەقالییەکان بریتین لە دەرمانەکانی چالاکار، سوورەکە بریتییە لە دەرمانەکانی بلۆکەر یان خاوکەرەوە، پێش ئەوەی ھیچ دەرمانێک بخۆی وەرگرەکان بە ئاسایی شتە سروشتییەکانی ناوەوەی لاشە وەردەگرن، دوای خواردنی دەرمانی چالاکار زیاتر و خێراتر وەری دەگرن خواردنی دەرمانی دژە چالاکار وای لێدەکات بلۆکیان بکات یان خاو ببێتەوە لە وەرگرتنیان.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆدەکانی ناوی پزیشکی پۆل:فارماکۆدینامیک پۆل:دەرمانناسی
کاردانەوەی زنجیرەیی
کاردانەوەی زنجیرەیی (ئینگلیزی: Chain reaction) کاردانەوەیەکی کیمیایییە، ئەو ماددەیەی کە کاردانەوەکەی پێ دەست پێدەکات، ھەر خۆی یەکێکە لە بەرھەمەکانی و، دەتوانێت کاردانەوەیەکی تری نوێ دەست پێ بکات.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:جووڵەکیمیا پۆل:ھۆدارێتی
شۆفێری تاکسی
فیلمەکە بە شێوەیەکی سینەمایی لەلایەن کۆلومبیا پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە لە ٨ی شوباتی ١٩٧٦، کە تێیدا سەرکەوتنێکی ڕەخنەیی و بازرگانی بوو، سەرەڕای دروستبوونی مشتومڕ بەھۆی توندوتیژییە زۆرەکەی کۆتایییە لوتکەگرەکەی، و ھەڵبژاردنی جۆدی فۆستەر، کە ئەوکات ١٢ ساڵ بوو، بۆ ڕۆڵی لەشفرۆشێکی منداڵ. فیلمەکە بە یەکێک لە باشترین فیلمەکان دادەنردرێت، بووەتە خاوەنی چەندین خەڵات کە پێکدێن لە پاڵمە دۆری فێستیڤاڵی فیلمی کانی ١٩٧٦، و چوار پاڵاوتن لە ٤٩یەم خەڵاتەکانی ئۆسکار، بۆ باشترین فیلم، باشترین ئەکتەر (بۆ ڕۆبێرت دێ نیرۆ)، و باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت (بۆ جۆدی فۆستەر).
بیۆپی بایکجی
سەرچاوە
پۆل:کۆریا پۆل:ئاسیا پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:فەرمانڕەواکانی بایکجی پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٦ەم لە ئاسیا
مورادی چوارەم
سەرچاوەکان
پۆل:سوڵتانە عوسمانییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:تورکە عوسمانییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٦١٢ پۆل:مردووانی ١٦٤٠
مستەفای یەکەم
سەرچاوەکان
پۆل:سوڵتانە عوسمانییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:تورکە عوسمانییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩١ پۆل:مردووانی ١٦٣٩
سەرفکردنی سووتەمەنی لە ئۆتۆمۆبیلەکان
میل بە گاڵۆن (mpg) بە شێوەیەکی زیاتر لە ولایەتە یەکگرتووەکان، سکۆتلەندا، ئینگلتەرا و کەنەدا بەکاردێت. کیلۆمەتر بە لیتر (کم/ل) زیاتر لە شوێنەکانی تر بەکاردێت وەک ئەمریکا و ئاسیا و ھەندێک شوێنی ئەفریقا. لە وڵاتە عەرەبییەکان کم/٢٠ل کە دەکاتە کیلۆمەتر بە تەنەکە بەکاردێت، تەنەکە دەفرێکی کانزایە کە قەبارەکەی ٢٠ لیترە. ئەگەر میل بە گاڵۆن بەکارھات ئەوا پێویستە ئاماژە بە جۆری گاڵۆنەکە بدرێت، گاڵۆنی ئیمپڕاتۆری دەکاتە ٤٫٥٤٦٠٩لیتر، گاڵۆنی ولایەتە یەکگرتووەکان دەکاتە ٣٫٧٨٥لیتر. ئەگەر پێوانەی مەودا بە یەکەی سووتەمەنی بەکارھات ئەوا ژمارەی گەورە واتە کاراترە، لەکاتێکدا ژمارەی بچووک واتە کەمتر کارایە.
ئاماری ئابووری سووتەمەنی
ھەرچی کارامەیی گەرمایی (دەرھاتی میکانیکی بۆ وزەی کیمیاوی لە سووتەمەنی) مەکینەی پەتڕۆڵی بەرزبووەتەوە لە سەردەمی دەستپێکی دروستبوونی ئۆتۆمبێلەوە، ئەمە تاکە ھۆکاری ئابووری سووتەمەنی نییە.
ڕەچاوکردنی وزە
بڕی کاری بەرھەم ھاتوو لەلایەن سەرچاوەی وزەی ئۆتۆمبێلەکە (وزەی بزووێنەرەکە) دەبێت کتومت ھاوڕێژەبێت لەگەڵ بڕی وزەی سووتەمەنی کە بەکار ھاتووە لەلایەن بزووێنەرەکە ئەگەر کارامەی بزووێنەرەکە یەکسان بێت بە بێ گوێدانە دەرھاتی توانا، بەڵام ئەمە مەرجێکی ھەمیشە نییە بەھۆی تایبەتمەندی ئیشکردنی بزووێنەری سووتانی ناوخۆیی.
ئالکیل
سەرچاوە
پۆل:کۆمەڵەکانی ئالکیل
ناگۆرنۆ-قەرەباغ
سەرچاوەکان
پۆل:ناگۆرنۆ-قەرەباغ پۆل:قەوقاز پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان پۆل:دابەشکارییەکانی کۆماری ئازەربایجان
کاکۆزەکەریا
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
بڕیارنامەی ١٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٧ پۆل:مێژووی گانا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
ئامیۆترۆفیک لاتێرال سکلێرۆزیس
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان
پرسی تێکڕایییەکان
گرنگیی پرسەکە
سەرەتا وا دێتە بەر چاو کە پرسی تێکڕایییەکان لە شتێکی بێکەڵک دەکۆڵێتەوە. بەڵام ئەگەر سەرنج بە شوێنھاتەکانی بدرێ، گرنگییەکەشی دەردەکەوێ. ئەگەر ئەوەی دەیبینین و دەستی لێ دەدەین تاکە، کاتێ بیری لێ دەکەینەوە چارەمان نییە جگە لە بەکارھێنانی وشە و تێگەیشتەی تێکڕایی. ھەروا کە کاتێ دەڵێین «ئەم شتە تاکە کە ئێستا لە بەر چاومە، دارێکە. ڕێکوڕاستتر بڵێم، داری نارەوەنە.» واتە شتەکان لە دەرەوەی زەیندا تاکن، بەڵام تێگەیشتەکان بەزات گشتی و تێکڕایین. واتە بە زۆر شتی تاک ھەڵدەگیردرێن. بەڵام، کە شتەکان لە دەرەوەی زەیندا تاک و تێگەیشتەکانی مرۆڤ تێکڕایین، دیارە دۆزینەوەی پەیوەندییان کارێکی گرنگە. ئەگەر ئەم ڕاستییە کە شتەکان تاکن و تێگەیشتەکان تێکڕایین بەو مانایە بێت کە تێگەیشتە تێکڕایییەکان لە دەرەوەی زەیندا بوونیان نییە و تەنیا وێنەیەکن لە زەیندا، ئەوکات کەلێنێک لە نێوان فکر و شتەکاندا (لە نێوان سووژە و ئۆبژەدا) دروست دەبێ و، لە ئاکامی ئەوەدا مەعریفەتیشمان دەچێتە ژێر پرسیارەوە، چونکە بۆ دەربڕینی، تێگەیشتە و حوکمی تێکڕایی بە کار دێنین. زانایان بە وشەگەلی دەرھەست و گشتی زانستی خۆیان دەردەبڕن، بۆ وێنە قسەی ئەلیکترۆنێکی تاقانە و تایبەت ناکەن، بەڵکوو لە بابەت ئەلیکترۆنەوە بەگشتی قسە دەکەن، کەوایە ئەگەر وشەکانیان بنەڕەتێکیان لە دەرەوە نەبێ، زانستیان پەیوەندیی بە واقیعەوە نییە. لە ڕاستیدا تا ئەو کاتەی حوکم و یاساکانی مرۆڤ لە بابەت جیھانەوە گشتی و تێکڕایی بن، کێشەکە دەگوازرێتەوە بۆ ھەموو زانست و مەعریفەت.
قازان (ڕوونکردنەوە)
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت
قوبرسی باکوور
قوبرسی باکوور بە فەرمی کۆماری تورکی قوبرسی باکوور (بە تورکی:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ) ناوچەی ژێر دەسەڵاتی تورکەکانی قوبرس لە باکووری دوورگەی قوبرسە، کە بە کردەوە دەوڵەتێکی سەربەخۆیە.
سەرچاوەکان
Zypern Times
عەزیز شاڤەرشیان
لەشجوانی
عەزیز نموونەی لاچاندێکی لەشجوانیی ناشی بوو لە ئوسترالیا، بە ناوی «ئەستێتیکز»، کە ئەو بەناوبانگی کردبوو. عەزیز توانی یافتەی پڕۆتینی خۆی بەدەست بھێنێت، بە ناوی «پڕۆتینی خوداکان»، کە لە حوزەیرانی ٢٠١١دا بڵاو کرایەوە. ھەروەھا کۆمپانیای جلوبەرگی تایبەت بە خۆی ھەبوو، و ئینجیلی لەشجوانیی زیز لە ١٧ی ئابی ٢٠١١دا بڵاو کرایەوە، کە لەسەر زنجیرەیەک زانینی خۆی نووسیبووی کە فێربوو بوو لەڕێی ڕاھێنانکردنەکەی بۆ زیاتر لە چوار ساڵ. ئەو سووربوو لەوەی کە ئینتەرنێت یارمەتیدەری بووە لە پێشخستنی براندەکەی، و لە بنچینەدا لەڕێی تۆڕە کۆمەڵاتییەکانەوە توانراوە.
کاتێک لەلایەن دە دەیڵی تەلەگرافەوە پرسیاری لێ کرا، نکۆڵیی لە بەکارھێنانی ستێرۆید کرد، و جەختی کردەوە کە شێوە لەشی بەھۆی ڕاھێنانە زۆرەکان و پارێزییە توندەکەیەتی. بەپێی دە سیدنی مۆرنینگ ھێرەڵد، کۆمپانیاکەی کە عەزیزی وەک سەماکەر دامەزراندبوو وتوویانە کە عەزیز «کەسێکی دڵڕفێن بووە، سەرەڕای بەکارھێنانی ستێرۆید». عەزیز زۆربەی کات دەستەواژەکانی وەک «سواربوونی پاسکیل»ی بەکار دەھێنا، کە، بەپێی دە دەیڵی تەلەگراف، «بە زمانی نافەرمیی وەرزشگا بە مانای بەکارھێنانی سووڕی ستێرۆید دێت».
یادگار
پەرەی فەیسبووکی عەزیز ٤١٥،٧٦٧ ڵایکی ھەبوو. لە نیسانی ٢٠١٢دا، دە دەیڵی تەلەگراف تێبینیی ئەوەی کرد پەڕەی لایەنگری زیاتر لە ٣٩٩،٦٧١ ھەواداری ھەبووە پێش ناچالاکبوونی دوای چەند مانگێک.
چارەسەری دانانەوەی ھۆرمۆنی
سەرچاوەکان
پۆل:لەزگوەستان
بۆڵبەرینگ
بۆڵبەرینگ جۆرە پێکھاتەیەکی خولاوەیە کە لە چەند تۆپێکی بچووک پێکدێ بۆ ھێشتنەوەی ئەو جیاوازییە لە نیوان ڕوەکانی بیرەنگەکە.
چاڵی- قوول
ھەروەھا ئەگەر بیرینگەکە نەخولێتەوە، ئەو ھێزانەی کە بۆ پێشەوەو دواوە دەچن کە دەتوانن ببنە ھۆی شکانی ئەو بەشەی کە تۆپەکانی ھەڵگرتوە یاخوود توخمە خولاوەکان، کە ناسراون بە لەلەکردنی ھەمیشەیی، و دووەم شێوە کە زۆر کەم ڕوودەدات پێی دەڵێن لەلەکردنی ھەمیشەیی ھەڵە تەنیا لەو کاتە ڕوودەدات ئەگەر بیرینگەکان لەسەر چەماوەیەکی کورت بخوولێنەوە و پاڵ دەنێ بە تۆپە بچووکەکان لەسەر ڕێڕەوێکی چەور.
ھەڵەبجە
سەرەتاکان
ھۆزی جاف لە ناوچەی جوانڕۆ سەریان بۆ کەس دانەنەواندووە، پاشان میرێکی ئەردەڵان چاو دەبرێتە ئاو و زەوی و زارە بەپیتەکانی ناوچەکە و دەیەوێ بە تۆپزی بۆ ژێر ڕکێفی خۆیان بخات، ئەوانیش ملی بۆ کەچ ناکەن و لە ئەنجامدا جەنگێک دەقەومێت و دوو سەرۆک خێلی جاف دەکوژرێن و ئەوەی دەمێنێتەوە پاش ماوەیەک ڕووەو شارەزوور ڕوو لە میرنشینی بابانەکان دەنێن و لە ناوچەی (بانی خێڵانی) دەربەندیخان نیشتەجێ دەبن، ئەو کاتە ژمارەی جافە ھەڵھاتووەکان سەد ڕەشماڵێکە و داوا لە میرنشینی بابان دەکەن کە مافی نیشتەجێ بوون و گەرمیان و کوێستانیان بدەنێ، ئەوانیش ڕێیان پێ دەدەن. بەھۆی چەند بارودۆخێکی نالەبارەوە، وەک چەسپاندنی ھێڵەکانی سەرسنوور بە شێوەیەکی قایمتر وای لە ئێلی جاف کرد بە شوێن ڕێگا چارەیەکی تردا بگەڕێن و بڕیاریان دا واز لە کۆچەرایەتی بھێنن و نیشتەجێ بن. لە ھەموو ڕوویەکیشەوە گوزەران لە ھەڵەبجەدا گونجاو بوو، بۆیە بڕیاریان دا دەست بە دروستکردنی شاری ھەڵەبجە بکەن. ژمارەیەکی زۆر سەرچاوە و مێژوونوس لەوەدا یەکدەگرنەوە کە بە ھەزاران ساڵ پێش زایین بوونی ژیان و قەڵەمڕەوی بچووک و گەورە، کوردی و بێگانە، لەم ناوچەیەدا ھەبوون، وەک (ئاشورییەکان، بیشدایییەکان، میدییەکان، ھەخامەیییەکان، ئەسکەندەر لە سەدەی چواری پێش زایین، ئەشکانی، ساسانییەکان، ھاتنی ئیسلام (٢١ ی ک. ٦٤٣ ز)، ڕوادییەکان، سلجوقییەکان، ئەتابەکەکان، ئەییوبی، مەغۆلی، جەلائیری مەڕەسپی، تەیموری لەنگ (١٤٠٠ ز)، ئەردەڵان و سەفەوییەکان، بابانەکان، عوسمانی، ئینگلیز، شێخ مەحموود، حکوومەتی عێراق، حکوومەتی کوردی (حکوومەتی ھەرێمی کوردستان).
دانیشتووان
بەپێی سەرژمێری فەرمانگەی ئامار لە ساڵی ١٩٧٧ کەچوار گەڕەکی سەرەکی (بامۆک، پاشا، سەرای، پیر محەممەد) سەرجەمی ژمارەی دانیشتووانەکەی (٢٢٤١١) کەس بوو، ژمارەی ئەو خێزانانەی کە خەڵکی ئەو چوار گەڕەکەیان پێکھێناوە، (٣٨٥٠) خێزان بووە، واتە دانیشتووانی شارەکە ٣٧٪ ی سەرجەم دانیشتووانی سنووری ئیداری پارێزگاکەی پێکھێناوە. ژمارەی خانووبەرە دروست کراوە ئەھلیو دەوڵەتییەکان (٣٦٢٨) و لەڕووی خزمەتگوزارییە گشتییەکانەوە (١٧) خوێندنگاو (٢) نەخۆشخانەو بنکەی تەندروستی تیابووە، بەڵام لە ئاماری ساڵی ١٩٨٧ سەرجەم دانیشتووانی سنووری ئیداری پارێزگاکە (١١٥٢٩٩) کەس بووە، کەئەمەش ١٢، ١١٪ ی سەرجەم دانیشتووانی پارێزگای سلێمانی پێکھێناوە، واتە لە ماوەی ساڵانی ١٩٧٧ تا ١٩٨٨ ڕێژەی زۆربوونو گەشەکردنی دانیشتووان ٣، ٣٪ بووە. بەپێی ھەمان ئامار لەو ساڵەدا ژمارەی خانووبەرە دروست کراوە ئەھلیو دەوڵەتییەکانی ناو شار(٦٠٠٨)یەکە بووە، لەو ژمارەیە (٥٥٠٦) خانووە، لەڕووی خزمەتگوزاری گشتیشەوە (٦١) خوێندنگاو (٢) نەخۆشخانەو (١) بنکەی تەندروستی تیابووە.
کەشوھەوا
ھاوینەکانی ھەڵەبجە زۆر گەرم و زستانەکانی فێنکە.
ڕۆبێرت مووگابی
زاپۆ
جۆشوا نکۆمۆ بزوتنەوەیەکی شۆڕشگێڕی ئەفریقی دروستکرد بەناوی یەکێتی گەلی زیمبابۆی ئەفریقی (زاپۆ) "ZAPU" لەساڵی ١٩٦١ دا لەژێر ناونیشانی یەکسانی لەمافی ھەڵبژاردندا لەنێوان ڕەش پێستەکان و سپی پێستە ھاتووەکان لە ڕۆدیسا (پیشووتر ئەو ناوەی ھەبووە) دەستەڵاتدارانی بەریتانیا بزوتنەوەی زاپۆیان خستە ژێر چاودێریەوە و ڕیگەی کاریان لێگرتن لەساڵی ١٩٦٢ دا ئەم کارەش بووەیە ھۆی جیابوونەوەی ھەندێک لەسەرکردەکانی ئەم بزوتنەوەیە و ڕێکخراوێکی تری بەناو (زانۆ) "ZANU" لێدروست بوو بەسەرکردایەتی (سیشۆلی و ڕۆبێرت مووگابی) وە دوای ئەمەش جۆشوا نکۆمۆ ھەستا بە دانوستاندان لەگەڵ بەریتانیەکان لەپێناو دروستکردنی یەکێتی ئەفریقیای ناوەڕاست بەڵام ھەموو ھەوڵەکانی بێ ئەنجام بوون.
ڕەخنەکانی سەرمووگابی
ڕەخنەگرانی سەر بە مووگابی دەڵێن زۆر بە توندی دەستی بە حکومەوە گرتوە و وە گۆڕانکاری لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا دەکات وە تەزویر لە ھەلبژاردنی پەڕلەماندا کردووە لە ساڵی ٢٠٠٠ و ھەروەھا لەساڵی ٢٠٠٣ شدا لە ھەلبژاردنی سەرۆکایەتیدا ھەمان کاری کردووە ئەمەش بوو بەھۆی ئەوەی کە ھێزە ئۆپۆزسیۆنەکان بەشداری ھەڵبژاردن نەکەن و بە گالپەجاڕی بزانن.
ماتسومۆتۆ، ناگانۆ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەشی شوێنەکان
ئیان ماکیلین
وێنۆک|ئیان ماکیلین
گیراوەی ڕێکخەر
گیراوەی ڕێکخەر (ئینگلیزی: Buffer solution) گیراوەیەکە، بەرھەڵستی گۆڕانی پی ئێچ دەکات، لە کاتی تێکردنی بڕێکی کەمی ترشێک یان تفتێک.
گازی سروشتی
چۆنێتیی دۆزینەوە
ئەو گازە سروشتییەی کە لە بیری گازی سروشتی یاخود بیری نەوتی خاو دەردەهێنرێت پێی دەگوترێت گازی سروشتیی تەڕ چونکە شانبەشانی گازی میثان، بە زۆری ئیسین-NGL، پڕۆپان، بیوتان، پێنتان و هەڵمی ئاویشی لەگەڵدایە. گازی سروشتی لەوانەیە لە سەرچاوەکەوە ماددە نا-هایدرۆکاربۆنییەکانی وەک گۆگرد، هیلیۆم، نایترۆجین، گۆگردی هایدرۆجین، و کاربۆن دایۆکسایدی تێدا بێت؛ ئەم ماددانە، پێش ئەوەی بە بەکارهێنەران بفرۆشرێن، دەبێت لە گازە سروشتییەکە جیا بکرێنەوە و لاببرێن. کاتێک گازی سروشتی لە سەرچاوەکەوە بۆ بنکەی پاڵاوتن دەنێررێت، هەڵمی ئاو و ئاوێتە نا- هایدرۆکاربۆنیەکان لادەبرێن و NGL جیا دەکرێتەوە لە گازە تەڕەکان و بەجیا دەفرۆشرێن. لەم پڕۆسەیەدا زۆرجار گازی ئیسین وەک پاشماوەیەک دەمێنێتەوە. (NGL)ە جیاکراوەکە پێی دەگوترێت شلەی پاڵێوراوی گازی سروشتی(NGPL) و گازە سروشتییە بەرهەمهێنراوەکە پێی دەگوترێت گازی سروشتیی ناو بۆرییەکان. گازی سروشتیی بەکارهێنان، یان گازی سروشتیی وشک، هەندێک سەرچاوەی گازی سروشتین و ئەوەندە وشکن کە دەگونجێن بۆئەوەی بەبێ پاڵاوتن بە هێڵی بۆرییەکاندا بنێررێن. دواتر بەهەمان شێوەی گازە سروشتییەکانی تر، ماددەی کیمیاییی بۆندار بۆ گازە سروشتییەکە زیاد دەکرێت تاوەکوو لە کاتی لێچووندا هەستی پێ بکرێت. پاشان گازە سروشتییە وشکەکە بە هێڵی بۆرییەکاندا بۆ کۆگاکانی ژێرزەوی یاخود بۆ کۆمپانیاکانی دابەشکردن دەنێررێت و دواتر بە بەکارهێنەران دەگەیەنرێت.
باکوو بۆلیڤارد
سەردەمی سۆڤیەت
بۆلیڤار دوای دروستکردنی کافێی بەھار و میرواری، سینەمای ھاوینە و شوێنە سەرنجڕاکێشەکانی دیکەی کات بەسەربردن لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٠–١٩٦٠دا گەشەیەکی زیاتری بەخۆیەوە بینی.
لە ساڵی ١٩٧٠دا، بۆلیوارەکە فراوانتر کرا بۆ ھەردوو بەرەو ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا.
لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا ناوچەکە بە خراپ بەڕێوە دەچوو و لە چاککردنەوەدا پشتگوێ خرا. دۆخەکە زیاتر خراپتر بوو بەھۆی ئەوەی ئاستی دەریاکە دەستی بە بەرزبوونەوە کرد کە زۆرێک لە دار و دارەکانی ناو پارکەکە بەھۆی شوێنی شووتی ئاوەکەوە دەستیان بە مردن کرد. لە ئێستادا جارێکی تر ئاستی دەریای خەزەر بەرەو خوارەوە دەڕواتەوە.
بڕیارنامەی ١٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی حوزەیرانی 1958دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ سکاڵای لوبنان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 825‌ەم، بە 10 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و 1ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
شەقامی ڕۆتشیڵد
وێنۆک|گۆشەی ڕۆتشیڵد بۆلیڤار و [[شەقامی ھێرزل]] ڕۆتشیڵد بۆلیڤار (بە عیبری: שְׂדֵרוֹת רוֹטְשִׁילְד، سدێرۆت ڕۆتشیڵد)یەکێکە لە شەقامە سەرەکییەکانی ناوەندی تێل ئەڤیڤ لە ئیسرائیل، لە نێڤێ تزێدێک لە لێواری باشووری ڕۆژاوای خۆیەوە دەست پێدەکات و بەرەو باکوور دەڕوات تا شانۆی ھەبیما. یەکێکە لە گرانترین شەقامەکانی شارەکە، یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە سەرەکییەکانی شارەکە. خاوەنی شریتێکی ناوەندی فراوان و دارستانە و ڕێڕەوی پیادە و پاسکیلەکانی تێدایە.
خۆزێ مۆرینیۆ
ژیانی خێزانی
مۆرینیۆ لەگەڵ تامێ فاریا ژیانی ھاوسەرگیری پێکھێناوە ئەویش لەساڵی ١٩٨٩ بوو مۆرینۆ لەگەڵ خێزانەکەی لەساڵی ١٩٩٦ بوونە خاوەنی یەکەم مناڵ کە کچ بوو ناویان نا ماتلێد ، وە دواتر کوڕێکیان بوو بەناوی خۆزێ ماریۆ.
پۆرتۆی پرتووگالی
- دەستکەوتەکان لەگەڵ یانەی پۆرتۆی پرتووگالی وێنۆک|مۆرینیۆ لەوکاتەی کە ڕاهێنەرایەتی یانەی چێڵسی دەکرد
گەڕانەوە بۆ چێڵسی
لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣ بەفەرمی گەڕایەوە یانە پێشووەکەی کە یانەی چێڵسی ئینگلیزی بوو. لەئەنجامی گەڕانەوەکەشی توانی وەرزی ٢٠١٤-٢٠١٥ی پرێمەرلیگ بۆیانەکەی بباتەوە بەڵام وەرزی دواتر بەھۆی خراپی ئەنجامەکانییەوە لەنیوەی وەرز لەیانەکە دوورخرایەوە ئەمەش بەفەرمی لەڕۆژی ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ بوو.
سەرچاوە
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:ڕاهێنەرانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
کانیەڕەش
کانیەڕەش (Kaniyerreş، ) دێیەکە لە گوندستانی بەریاجی، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٧ کەس لە ١٤٨ بنەماڵەدا بووە.
دوورگەی کریسمس
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی - نووسراوەی 05:45، 3 August 2011
ئەسکۆڵ
ئەسکۆڵ گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی ئەسکۆڵ بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٦١٦ کەس لە ١٣٤ بنەماڵەدا بووە.
کوردستانی نوێ (ڕۆژنامە)
کوردستانی گەنج
سەرەتا مانگی جارێک بە ١٢ لاپەرِە دەرچووە، پاشان دوو ھەفتە جارێک دەرچووەو بۆتە ٨ لاپەرِە و تایبەتە بە گەنجان. ژمارە ١ رۆژی ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ دەرچووە. سەرپەرشتیی دەکرێت لەلایەن پشتیوان زاھیر (لەپێشوودا)، لە ئێستاشدا سەرپەرشتیارەکەی بووە بە مەحمود نەجمەدین و بەردەوامە لەدەرچوون.
چالاکی تر
ھەندێک پاشکۆی سیاسیی و فیکریی و بۆنە ھەیە، ناوبەناو دەردەچێت لەژێر ناویشانی جیاجیا لەوانە: دۆسێ، دووڕِیان و ھیتر.
سەرچاوەکان
پۆل:میدیای بەکۆمەڵ بە زمانی کوردی پۆل:ڕۆژنامەکان بە زمانی کوردی
کاتی گڕگرتن
پێشەکی
کۆنتڕۆڵکردنی کاتی سووتانی کارەبایی  ناسێنرا چەند ساڵێک دواتر لە 1975-76'. لە ساڵی 1979 لەگەڵ زانا Boch Motronic  سیستەمی بەڕێوەبردنی بزوێنەری،  تەکنەلۆجییا بەرەوپیش چوو کە وای لێھات لە یەک کاتدا گڕگرتن و تێکردنی سووتەمەنی ڕووبدات. ئەم سیستەمە بنچینەی بزوێنەری بەڕێوەبردن پێک دەھێنێت.
کینای
کینای (畿内 ناوچەی پایتەخت) کینای ناوێکی مێژووییە بۆ پارێزگاکانی دەورووبەری پارێزگاکانی نارا و ھێیان-کیۆ. پێنج پارێزگاکە پێیان ئەوترا گۆ-کینای لە دوای ١٧٦٠
بڕیارنامەی ١٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
ھیدرۆجینی شل
شلەی ھایدرۆجین پێکھاتوە لە ٩٩.٧٩٪‏
سورانەوەی ئایسۆمەری لە ھایدرۆجین
شلە ھایدرۆجین بەکاردێ وەک بەنزین لە بۆ محرک IC یان جانەی بەنزین.جۆری ٢١٢ سوبمەرین،جۆری ٢١٤ سوبمەرین لەگەل ئەوەی کە سیارەی ھایدرۆجین دروستکراوە بە بەکارھێنانی ئەم جۆرە ھایدرۆجینە وەژ BMW بە ھۆی یەکسانی دروستکەرەکان دەتوانن ھەندێک جار مۆدیفای بکەن و بلاوی بکەنەوە  ئەو پێداویستیانە  لەگەل سیستەم دیساینەر بۆ گازی سروشتی .ھەرچەند بە ھۆی کەمی بارستایی وزە. بارستایی ھایدرۆجین پێویستی بە جێگای گەورە ھەیە .ھەرچەند راستەوخۆ بچێتە ژوورەوە بەکاربێت گاز تەئسیری ھەیە و ھامپەرس بەرزکراو ھەناسەدان و زیادبوونی  لە دەستدانی مزەخە.
میرنشینی شەدادی
پۆل:خانەدانە کوردییەکان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١١٧٤ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٩٥١ پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا پۆل:مێژووی ئەرمەنستان پۆل:مێژووی ئازەربایجان پۆل:مێژووی کورد پۆل:شەدادییەکان
بای سک
پێکھاتەکانی بای سک
گرنگترین پێکھاتەکانی بای سک بریتییە لە:
ھۆی بەدی ھاتنی بای سک
بڕێک لە خۆراکەکان دەبنە ھۆی دەرچوونی بایەکی زۆر لە کۆم، وەک: فاسۆلیا، کەلەرم، پیاز، گوڵ کەلەرم و گەنمە شامی لە بڕێکیاندا کاربۆھیدراتی ھەرس نەکراوی ئامادەی ترشان، دەبێتە ژینگەیەکی خۆش بۆ گەشە کردنی بەکتریاکان و ھەڵپفانی سک. بەڵام لە زۆربەیاندا پێ نەکەوتنی خۆراک و تێکچونی کاری ڕیخۆڵە گەورە، ڕێگە بە ھەڵکێشانی گازەکان نادا و  کرماسا لە کۆم دەردەچن.
کاردۆخ
300px|وێنۆک|شوێنی کاردۆخ
چۆڵەمەکی سەروو
چۆڵەمەکی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تەکیەی کاکەمەند، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سیاناو
سیاناو گوندێکی شارستانی مەریوانه‌. خەڵکی سیاناو بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٧٨٩ کەس لە ١٦١ بنەماڵەدا بووە. سیاناو که‌وتۆته باشووری شاری مه‌ریوانه‌وه‌ و له نێوانیاندا کێوی میراجی هه‌یه. گوندی سیاناو له باکووره‌وه‌ به کێوی به‌رزی میراجی سنووردار بووه‌ و له باشووره‌وه‌ به کێوی سوورێن که ده‌ستپێکی زنجیره‌چیای زاگرۆسه. و له ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌ دراوسێی گوندی دووماڵه‌یه و له ڕۆژئاواشه‌وه‌ دراوسێی گوندی ئه‌سکۆڵه.
کەڵکەجان
کەڵکەجان گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی کەڵکەجان بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن.که ڵکه جان له ڕۆژ هه ڵات له گه ڵ گوندی وله ژێر و له ڕۆژ ئاوا له گه ڵ گوندی نێ دراوسێیه وه هه ر وه ها زانکۆی ئازادی ئیسلامی مه ریوان له3 کیلۆ مه تری باکوری که ڵکه جان  دانراوه .ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی 2016 دا 207 کەس لە 62 بنەماڵەدا بووە.
کونەمشکێ
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
داریووشی سێیەم
' داریووشی سێیەم یان دارا دوایین پاشای ھەخامەنشییەکان بوو کە لەگەڵ ئەسکەندەری مەقدوونیدا شەڕی کرد و لە شەڕی لەگەڵ ئەودا کوژرا.
خاڵدان، تەکیە
خاڵدان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تەکیەی کاکەمەند، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
لاھۆر
لاهۆر ( به ئوردوو : ) یەکێکه له شارەکانی کۆماری ئیسلامی پاکستان و ناوەندی پارێزگای پەنجابه. ئەو شاره له دوای کەراچی وەک گەورەترین شاری ئەو وڵاته دێته هەژمار.