cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڕووناکبیری ئێستا
کورتەی کتێبەکە
تێڕوانینێکی باوی خەڵک بە گشتی پێیان وایە کە دونیا لە بارێکی خراپدایە؛ بۆ ھەندێک، ساڵی ٢٠١٦ بە "خراپترین ساڵ تا ئێستا" و دەمی مردنی لیبڕالیزم (ئازادبیری) دایدەنێنن. پینکەر دەڵێت کە ژیان باشتردەبێت بۆ زۆربەی کەس. بۆ پاڵپشتی کردنی بۆچوونەکەی، ١٥ پێوەری جیاواز بەکاردێنێت بۆ کامەرانی و باشی خەڵکی، دیارترین پێوەر کە جێی گوومان و گفتووگۆ نییە بریتییە لەوەی بە پێی ژمارەی ئامارەکان خەڵکی زیاتر و تاندروستانە تر دەژین وەک لە ھەر کاتێکی تر. وە نموونەیەکی دیکە، بریتییە لە ترسی تیرۆرستی کە زۆرجار لە میدیا و دەزگاکانی ئەمریکادا ھەڵا دەنێتەوە، بەڵام پینکەر پیشانی دەدات کە کەسێکی ئەمریکی ٣٠٠٠ جار ئەگەری زیاترە بە ڕووداوی ھاتووچۆ گیان لە دەست بدات وەک لە ھێرشێکی تیرۆرستی دا. وەک لە کتێبەکەی پێشووتری دا The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined، پینکەر ئەم پێشکەوتنە لە شێوازی ژیانی مرۆڤایەتی نوێ دا دەگەرێنێتەوە بۆ ڕەوتی لیبڕاڵیی (ئازادڕەوەی) مرۆڤایەتی و ئەو ژیریە زانستییەی لە ئەورووپا سەری ھەڵدا لە نێوان سەدەکانی حەڤدەیەم و ھەژدەیەم دا.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی
وەرزش لە بەنگلادێش
وێنۆک وەرزش لە بەنگلادێش ئەو وەرزشانە دەگرێتەوە کە لەم وڵاتە ئەنجام دەدرێت بە شێکیان تاکن و بەشێکی دیکەیان وەرزشی بە کۆمەڵین، بەناوبانگترین یاری وەرزشی کریکێتە ھەروەھا کەبادی بە یاریی نەتەوەییان دادەنرێت سەرجەم یارییە وەرزشییەکانی وەک مەلەوانی، تۆپی دەست، تۆپی سەبەتە، گۆلف ،تۆپی پێ، بالە، لەش جوانی ھەواداری تایبەتی خۆیان ھەیە و وەک وەرزشێکی ڕۆانە ئەنجام دەدرێت ھەروەھا یەکێتییە تایبەتییەکانی وەرزشە جۆراو جۆرەکان ساڵانە خول و پاڵەوانێتی تایبەتی دەکەنەوە.
شەین دۆسن
ژیانی سەرەتایی
شەین گەورەبوو لە شاری کەناری لۆنگ بیچ لە کالیفۆرنیا و لە قوتابخانەی ئامادەیی لەیکوود دەیخوێند. وەک ھەرزەکارێک، شەین قەڵەوبوو و بە شێوەیەکی دەروونی و جەستەیی تووندووتیژی بەرامبەر دەکرا لەلایەن باوکییەوە، کە دواتر خێزانەکەی بەجێھێشت. شەین دوو برای گەورەتر لە خۆی ھەیە، جێیکەب یۆ (لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٠) و جێرید یۆ (لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٥). برایەکان پەیوەندییەکی نزیکییان ھەبوو، و یارمەتی شەینیان دەدا لەو کاتانەدا. لەگەڵ ئەوەش، خێزانی شەین ھەژار بوون و لەبەر ئەمەش گاڵتەی پێدەکرا. لە ئێستادا، شەین ١٥٠ پاوەند لە کێشی دابەزاندووە (٦٨ کیلۆگرام). شەین بۆ یەکەم جار ئارەزووی کەوتە درووستکردنی ڤیدیۆ کاتێک ڤیدیۆی درووستدەکرد وەک پڕۆژەیەکی قوتابخانە لەگەڵ ھاوڕێکانی لە قوتابخانەی ئامادەیی.
کۆریای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
کۆریای باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ە کە لە ٢٦ی تەممووز تا ١١ی ئابی ٢٠٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە دەچێت.
کانی ڕەش، سەرکەپکان
جوگرافیا
کانی ڕەش لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بێ زیوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی بێتواتە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەنگاڵە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تیران.
خەتەنەکردنی کچان
خەتەنەکردنی کچان یان سەقەتکردنی ئەندامی زاوزێی کچان یاخود لابردنی بەشێکی دەرەوەی ئەندامی زاوزێی مێینەکان کە ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی بەم شێوازە پێناسەی کردوە «ھەر پرۆسەیەک کە بەشێک یان کۆی لاچوونی ئەندامی زاوزێی مێینەی تێدا بێت بەبێ ھۆکاری پزیشکی» بریتییە لە خەتەنە. خەتەنەکردنی کچان وەک نەریتی کلتووری یان ئایینی لە زیاتر لە ٢٧ وڵاتی ئەفریقادا ئەنجام دەدرێت دوای ئەفریقا بە ژمارەیەکی تۆزێک کەمتر لە ئاسیا و وڵاتانی تری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ئەنجام دەدرێت. یونیسێف ژمارەی مێینە خەتەنەکراوەکانی لە ساڵی ٢٠١٦ دا بە نزیکەی ٢٠٠ ملیۆن ژن مەزەندە کردووە کە لە وڵاتانی ئاسیا و ئەفریقادا دەژین، لەگەڵ چەند ھەرێم و کۆمەڵگەی دیکەی جیھاندا.
شێوازی یەکەم و دووەم
شێوازی دووەمی خەتەنەکردن (بنککردن) بریتییە لە بڕینی کۆی یان بەشێکی میکرۆ-ئینسیپیورەکان لەگەڵ باڵەکان و (clitoris). ئەم شێوازە سێ جۆری لاوەکی لەخۆ دەگرێت: جۆری 2A لابردنی لابییە لاوەکییەکە؛ جۆری 2B، کە بریتییە لە لابردنی کلیتۆڕ لەگەڵ لابییەی بچووک؛ و جۆری 2C کە بریتییە لە لابردنی کلیتۆراو و لابییەی گەورە و بچووک پێکەوە. دەستەواژەی (Excision) بە زمانی فەرەنسی بەکاردێت بۆ ئاماژەکردن بە ھەر قاڵبێکی خەتەنەکردنی مێینە.
وەچە خستنەوە
ڕێژەی مردنەکانی منداڵبوون لە نێوان ئەو ژنانەی کە خەتەنەی فیرعەونیان بۆ کراوە ڕوو لە زیادبوونە. ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی لە لێکۆڵینەوەیەک لە ساڵی ٢٠٠٦ دا مەزەندەی کردووە کە لە نێوان ١٠ بۆ ٢٠ منداڵ بە دەست خەتەنەوە دەمرن، بە پشتبەستن بە لێکۆڵینەوەیەک کە لەسەر ٢٨٬٣٩٣ ژندا ئەنجامدرا لە ٢٨ ناوەندی منداڵبوون لە بورکینا فاسۆ، گانا، کینیا، نایجیریا، سەنگال و سودان. دەرکەوتووە کە ھەموو فۆرم و شێوازەکانی خەتەنەکردن کە لەلایەن ئەو ژنانەوە ئەزموون کراوە ئەگەری مردنی منداڵێکی تازە لەدایکبوو زیاتر دەکات و بەم شێوەیەی خوارەوە ڕێژەیان دابەش دەکرێت: ١٥٪ منداڵانی ژنانی خەتەنەکراوی جۆری ١، ٣٢٪ی منداڵانی ژنانی خەتەنەکراوی جۆری ٢، ھەروەھا ٥٥٪ی منداڵانی ژنانی خەتەنەکراوی جۆری ٣یان ھەیە ھۆکارەکانی ئەم جیاوازی و ڕێژەی مردنە تا ئێستا ڕوون نییە، بەڵام وا بڕوا دەکرێت پەیوەندی بە ھەوکردنەکانی ناو زێ و میزەرۆ و بوونی ئەو شانەی ڕیڤەر و بریندارەوە ھەبێت کە دەبنە بەربەست لەبەردەم گەیاندنی ئاسایی. توێژەرەوان دەڵێن خەتەنەکردن ئەگەری تێکچوونی دایک بۆ سەر دووپەلەکەی و چڕیی ھەوکردنی پاش منداڵبوون و پێویستیی بە زیندووکردنەوەی کۆرپەکە دوای لێچوون و ڕێژەی لەباربردنی کۆرپەلە زیاد دەکات و وا بڕوا دەکرێت دووایان بەھۆی ماوەیەکی درێژی کارەوە بێت.
بەپێی ئەو وڵاتانەی کە خەتەنەکردن بەرەو کەمبوونەوە دەبەن
زانیارییەکان ئەوە نیشان دەدەن کە ڕێژەی کچان لە ساڵی ٢٠١٤ دا کە مەزەندە دەکرێن خەتەنە بکرێن نزیکەی سێیەکی کەمترە لەچاو ٣٠ ساڵ پێش ئێستا. بەڵام ئەگەر بە گشتی سەیری ھەموو جیھان بکەین دەبینین کە ڕێژەی ژنانی خەتەنەکراو لە ساڵی ٢٠١٣ دا بە ڕێژەی ٣٬٦ ملیۆن ژن زیادی کردووە، کە ئەمەش دەبێتە ٤٬١ ملیۆن تا ساڵی ٢٠٥٠ بەھۆی زیادبوونی ژمارەی دانیشتووانی جیھانەوە.
خوو و ئاکاری کۆمەڵایەتی
alt=صورة|وێنۆک|مۆڵی مێڵجی لەگەڵ کچان و ژناندا لە گوندی مەلەکوندای ئەگەیممە لە ساڵی ٢٠٠٧ لە میانەی ئاھەنگی دەساڵەی دەستبەرداربوونی خەتەنەکردن یونیسێف ئەو ژنانەی کە بە ویستی خۆیان خەتەنەکردن پەسەند دەکەن یاخود بە ویستی خۆیان داوای خەتەنەکردن دەکەن کەوتونەتە ژێر کاریگەری «عورفی کۆمەڵایەتی خۆسەپێن»، بۆ ئەوەی خێزانەکانیان پەسەندیان بکەن پەنا دەبەنە بەر ئەم کردارە بۆ ئەوەی تووشی ڕەگەزپەرستی کۆمەڵایەتی نەبن.
لەناو جولەکە و فەلان
خەتەنەکردنی مێینە بەپێی نەریتە کۆمەڵایەتییەکان لەناو مەسیحییەکانی قبتی لە میسڕ و سودان دا پڕاکتیزە دەکرێت. دوور لە بنەماکانی ئاینی مەسیحی وەک نەریتێکی باو کچەکانیان خەتەنە دەکەن ھەروەک چۆن موسڵمانان دوور لە بنەما ئاینییەکانی ئیسلام کچەکانیان خەتەنە دەکەن. ئەم پڕاکتیزەکردنەیان وەک ئەرک خستە سەر ژنان لەکاتی پێش ھاوسەرگیری و پاش ھاوسەرگیری، ھەرچەندە کڵێسای میسڕ ھەمیشە خەتەنەکردنی ڕەت کردووەتەوە و ڕایان گەیاندووە ئەمە پەیوەندی بە مەسیحییەتەوە نییە و لە کۆتایی سەدەی سێزدەھەمەوە ھاتووەتە ناویان. پرسیاری ئەوە لە قەشەی شاری قووس کرا کە ئایا خەتەنەکردنی کچان ڕێگەپێدراوە، وەڵامەکەی بەم شیوازە بووە: «ھیچ مۆڵەتێکیان نییە بۆ ئەو کارە، نە پێش ھاوسەرگیریان و نە دوای». ھەروەھا زانا مەسیحییەکان ئاماژەیان بەوەداوە کە کاتێک خودا پیاوی دروست کردووە، ھەموو شتێکی لە خۆیدا بەباشی دروست کردووە و ھەموو ئەندامێکی لەشی کار و ڕۆڵی خۆی ھەیە. ئەم خووە دروستبوونی چاکەی خودا دەشێوێنێت، ھەروەھا ئەندامی مێینەی ژنیش بەھەمان شێوە، کە خودا بۆی دروست کردووە. مەسیحییەت ڕێگا نادات بە خەتەنەکردن بۆیە پشتگیری لە شێواندنێکی بە ئەنقەستی جەستەی ژن ناکات، کە خودا ڕێزی لێ گرتووە و لە باشترین ڕۆژمێردا دروستی کردووە. کڵێسەی کاسۆلیکی قۆپتی ئاماژەی بەوەدا کە لە ئایینی مەسیحیدا خەتەنەکردن تاوانێکی گەورەیە. ھەروەھا کڵێسا لەم بارەیەوە دەڵێت ئەم خووە کچەکە لە لادانەشەرعییەکان ناپارێزێت، وەک ھەندێک وای بۆ دەچن پەیوەست بوون بە ڕەوشت شەریعەت لە دڵەوەیە و پاکی لە ناوەوە دەست پێ دەکات، ھەروەک مەسیح گوتی: «پیاوی چاک لە گەنجینەی چاکەی دڵەوە ڕاست و دروستی دەردەکات، پیاوی خراپیش لە دڵەوە خراپەکەی دەردەخات». دەربارەی جولەکەکانیش ئەوا ژنەکانیان خەتەنە ناکەن تاکە کەسی جولەکە کە ڕێگە بە خەتەنەکردن دەدات فلاشا ئەھباش-ی جولەکەیە.
ئەورووپا
لە ماوەی سەدەی ١٩دا، پزیشکی ژنان لە ئەورووپا و ئەمریکا بۆ چارەسەری شێتی و بەرزی توانای سێکسی، کلیتۆرییان لابرد ساڵی ١٨١٣ پزیشکی بەریتانی ڕابێرت تۆماس پێشنیاری لابردنی (clitoral) ی کرد وەک ڕێگەچارەیەک بۆ نەھێشتنی داوێن پیسی. یەکەم حاڵەتی ناسراو بە (clitoral resection) لە جیھانی ڕۆژاوادا لە گۆڤاری پزیشکیی سکاڵپێڵ لە ساڵی ١٨٢٥ دا ڕاگەیەندراوە، کە دەوترێت لە ساڵی ١٨٢٢ لە بەرلین لەلایەن نەشتەرگەر کارل فێردیناند ڤۆن گارڤا، کچە ھەرزەکارێکی تەمەن ١٥ ساڵانی خەتەنە کردووە، کە دەوترێت بە شێوەیەکی زۆر ھەستی سێکسی ھەبووە.
دکتۆری نەخۆشییەکانی ژنان ئیشاک بیکەر براونی ئینگلیزی کە ئەویش سەرۆکی کۆمەڵەی پزیشکی لەندەنە و یەکێکە لە دامەزرێنەرانی نەخۆشخانەی سانت ماری، لەو بڕوایەدا بوو کە خۆبەکەمگرتن یان «بێزارکردنی نائاسایی» ی کلیتۆریس بووە ھۆی بێزارکردنی دەماری پۆبیک، کە لە نۆرە بووە ھۆی ھەوکردنی ھەستریا، ھەڵگەڕانەوە، دەستگرتن، گێلایەتی، سیاسەتکردن و مردن. بڕاون بۆیە ھەموو نەخۆشێک کە ھەر کاتێک توانیبێتی ڕووبەڕووی بوویەوە و لایبردووە، بەپێی تۆماری مردنەکەی کە لە گۆڤاری پزیشکی تایمز و گازێت لە ساڵی ١٨٧٣ بڵاوبووەتەوە براون لەنێوان ١٨٥٩ بۆ ١٨٦٦ چەندین سەکۆلەی مێینەی لابردوە، کاتێک بۆچوونەکانی خۆی لە کتێبەکەیدا بەناونیشانی «بیروڕاکانی ساڕێژکردنی چەند فۆڕمێکی تایبەت بەشێتی، بڵاوکردەوە، ئیپیلپسی، فەنتینگ، وتینگ و ھیستریا لە مێینەدا» لە ساڵی ١٨٦٦ دا، لەلایەن پزیشکانی لەندەنەوە ھێرشیان کرایە سەر و تۆمەتی بێ ڕەوشتیان خرایە پاڵ و دواتر لە کۆمەڵگەی منداڵبوون دەرکران.
ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پزیشک و نەشتەرگەری ئەمریکیی جەیمس ماریۆن سیمس لە ساڵی ١٨٦٢ دا قیتکەی ژنێکی بڕیووە «لە دۆخی دەماریی و ھیستریک کە بە پێشنیاری بیکەر براون تووشی بووە» دواتر لە سەدەی نۆزدەیەمدا، نەشتەرگەری دیکەی ئەمریکی لە ئۆرلیانی نوێ، (ئەی جەی بلۆک، لەسەر دامێنی کچێکی بچکۆڵانە کە تەنیا دوو ساڵ بوو، ئەنجام داوە. بەپێی ئەو توێژینەوەیەی کە لە ساڵی ١٩٨٥ لە لێکۆڵینەوەی ئۆبێسترایکاڵ و گینەۆلۆجیدا بڵاوکراوەتەوە، لە ئەمریکا تا دەیەی ١٩٦٠ بۆ چارەسەری ھیستریا، شێتی ئێرۆتیک و لێبلێزیزم بەردەوام خەتەنە ھەبووە.
زانکۆی تەکنیکی ویلایەتی ڕۆژھەڵاتی دوور
سەرچاوەکان
پۆل:زانکۆکانی ڤلادیڤۆستۆک
تیم دێسپیک
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
فایزە محەممەد
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨ پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنان لە سۆمال
کتێبی سەوز (قەزافی)
ھەندێک لە دەقەکان
«دیموکراسی سیستەمێکی دیکتاتۆرییە و پەرلەمان شتێکی سەپێندراوە، ھەڵبژاردنیش تەڵەکەبازییە».
«سەیرکردنی وەرزش وەک نان خواردنی کەسێکە کاتێک تۆش دانیشتووی سەیری دەکەی».
ژمارەی پێوانەییی نێودەوڵەتیی کتێب
پێناسە
ئەم کۆدە ١٠ یا ١٣ ژمارەیییە و بەپێی ژمارە لە چوار یا پێنج بەش پێک ھاتووە:
کانی زەڵ
جوگرافیا
کانی زەڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەیرانبەن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ھەرمێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شیوەگوێزان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوا، گەرمک.
عەبدولڕەزا ئارماندێ
بەستەری دەرەکی
پۆل:خەڵکی کرماشان پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی باشووری
سیەخوەر
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
جیھاد مستەفا
ژیانی سەرەتایی
لە گەنجیدا وەک سەرۆکی ئەنجومەنی گەنجانی موسڵمانان لە سان دییگۆ کاری کردووە و بووەتە پاسەوانێک کە تا ساڵی ٢٠٠٠ لە نووسینگەی خزمەتگوزارییەکانی ئاسایش و لێکۆڵینەوەی کالیفۆرنیا تۆمارکراوە. لە ماوەی مانەوەی لە سان دییگۆ، بە "زۆر میهرەبان، زۆر ئاشتیخواز، زۆر ئارامگر" وەسف کراوە وە "ترسناک و شەڕانگێز نییە".
بەزفید
بازفید کۆمپانیایەکی ئەمریکییە بۆ میدیای بەکۆمەڵ و ئینتەرنێت و ھەواڵ و کات بەسەربردن و گرنگی بە میدیای دیجیتاڵی دەدات. بنکەکەی لە شاری نیویۆرکە، بازفید لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن جۆنا پێرێتی و جۆن ئێس جۆنسۆن سێیەم دامەزراوە. کینێس لێرێر، ھاوبەشی دامەزرێنەر و سەرۆکی ڕۆژنامەی ھافینگتۆن پۆست، وەک ھاوبەشی دامەزرێنەر و وەبەرھێنەر لە کۆمپانیای بازفید دەستیپێکردووە و ئێستا سەرۆکی جێبەجێکارە.
سوودانی باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سوودانی باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
ناسر خەسرەو
گەشتنامە
گەشتنامەکەی بەناوبانگترین کاری ناسر خەسرەوە. گەشتیارنامەی ناسر خەسرەو کتێبێکی ناسر خەسرەو قوبادیانییە و ڕاپۆرتێکە لە گەشتیاری حەوت ساڵەی. چەند دێڕێک لە گەشتیارنامەی ناسر خەسرەو: خامِس رمضان سنة ثمانَ و ثلاثین و أَربعَمِائَة در بیتُ المُقَدَس شدیم. مسجد بزرگی در شھر است کە آن ڕا مسجدُالاَقصی گویند. در آن محراب بزرگی ساختەاند ھمە مُنَقَّش بە مینا و دوو جانب محراب دوو عمود ڕخام است بە ڕنگ عقیق سرخ؛ و بر دست ڕاست محراب حضرت معاوییە است، و بر دست چپ محراب حضرت عُمَر است، رَضِی اللھُ عَنە. واتە: ساڵی ١٠٤٧ زایینی چووم بۆ ئورشەلیم. مزگەوتێکی گەورەی لە شارەکەیە بەناوی مزگەوتی ئەقسا. میحراوێکی گەورەیان دروست کردگە کە زۆر جوانە. دەست ڕاست میحراوەکە بە ناوی حەزرەتی موعاوییەیە، دەست چەپ میحراوەکە بە ناوی حەزرەتی عومەرە(ڕەزای خوای لێ بێت).
ڕەزا شەفیعیان
ڕەزا شەفیعیان (، لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٩٤١ لە تاران، ئێران) مۆسیقاژەن و ئاوازدانەری ئێرانییە.
مۆسیقای فۆڵک
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا پۆل:مۆسیقای فۆلکلۆری
ڤینیسیۆس جۆنیۆر
لەدایکبووی ساو گۆنچالۆ، شارێک لە ڕووبەری پەیوەندی بە شاری ڕیۆ دێ ژانێرۆ، ڤینیسیۆس کاروانی پیشەگەری تۆپی پێی دەستیپێکرد لە یانەی فلامینگۆ، کە یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا لە ئایاری ٢٠١٧، لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا. دوای چەند ھەفتەیەک، دەنگۆی پەیوەندیکردنی ڤینیسیۆس جۆنیۆر بە یانەی ڕیال مەدرید دەستیپێکرد کە لە دەرئەنجام ڤینیسیۆس پەیوەندی بە یانەکەوە کرد بە بڕی ٤٥ میلیۆن دۆلار.
تەنگی شوانی سەروو
تەنگی شوانی سەروو (Tengî Şwanî Serû، ) دێیەکە لە گوندستانی حەسەن ئاوا، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی تەنگی شوانی سەروو بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٢٧ کەس لە ١٢٥ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
ڤینیسیۆس جۆنیۆر
ڕیال مەدرید
بەڕازیلی ئاستی تەمەنی ژێر ١٧ ساڵان
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید
شاوەڵی
شاوەڵی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئاغاموڕاد
ئاغاموڕاد گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ساری
ساری ناوەندی پارێزگای مازەندەرانە لە ئێران. ئەم شارە یەکێکە لە شارە کۆنەکانی ئێران. ساری کەوتووەتە داوێنی چیاکانی ئەلبورز لە باکووری ئێران. زۆربەی دانیشتووانی ساری بە زمانی مازەندەرانی قسەدەکەن.
تیم مارت
مێژوو
١٨/٦/٢٠٠٧ کۆمەڵێک بازرگان لە کوردستان و عیراق کۆبونەوە کە ژمارەیان ٦٧کەس بوو، تاوتوێی بیرۆکەیەکی نوێ بوون کە بریتی بوو لە پرۆژەیەکی (بازرگانی کردن و خۆماڵی بوون لە بەرھەم و کارمەند) وە گەیشتن بە بژاردەی دامەزراندنی زنجیرە مارکێتێک کە گرنگی بدات بە بەرھەمی خۆماڵی، وە ھەروەھا ئەو کارمەندانەی تێیدا کاردەکەن خەڵکی نیشتەجێی ئەو شوێن و گەڕەکە بێت کە مارکێتەکەی تێدا دادەمەزرێت. وە پرۆژەکە نوسراوە و ناویان برد بە (تیم مارت) وە ڕێکەوتن لەسەر ئەوەی سەرجەم لقەکان بە ھەمان لۆگۆ و ناوی بازرگانی بێت, وە یەکەمین لقی ئەو زنجیرە مارکێتە کرایەوە لە ڕێکەوتی ٥/١٢/٢٠٠٨ لە گەڕەکی ڕاپەڕین وە سەرەتا دەستی بە بڵاوبونەوە کرد لە شاری ھەولێر.
ئامانج
زنجیرەکە بۆ چەند ئامانجێک کاردەکات کە بریتین لە:
قۆخی مام نادر
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گوادلوپ کامپانور تاپیا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:مردووانی ٢٠١٨ پۆل:چالاکوانەکانی مەکسیک
دوورگەکانی قەمەر لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
دوورگەکانی قەمەر نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
نەخۆشی سالمۆنێلا
نەخۆشی سەلمۆنێلا نەخۆشییەکی باوی بەکتیریایە کە کار لە ڕیخۆڵەی مرۆڤ دەکات. بە شێویەکی گشتی، بەکتیریای سالمۆنێلا لە ناو ڕیخۆڵەی مرۆڤ و گیانلەبەرەکانی تر دەژی و لە کاتی پیسایی کردن لە جەستە دێتە دەرەوە. لە زۆربەی کاتدا خواردن یاخود ئاوی پیس دەبێتە ھۆی تووشبوون بە نەخۆشییەکە. بە شێوەیەکی گشتی زۆربەی تووشبوان ھیچ نیشانەیەکی نەخۆشییەکە پیشان نادەن. نیشانەکانی نەخۆشییەکە کە ھەندێک لە تووشبوان پیشانی دەدەن بریتین لە سگ چوون، تا و ئێشی گەدە کە لە نێوان ٨ تا ٧٢ کاتژمێر دوای تووشبوون بە دیار دەکەون. کەسانی تەندرووست لە زۆر بەی حاڵەتەکاندا بە چەند ڕۆژێک و بە بێ چارەسەری پزیشکی چاک دەبنەوە. لە ھەندێک حاڵتدا، ئەو سگ چوونەی کە بەھۆی بەکتیریای سالمۆنێلا تووشی نەخۆش دەبێ، نەخۆشەکە ئەوەندە ھیشک دەکاتەوە کە دەبێ چارەسەری پزیشکیان بۆ بکرێ. ئەگەر نەخۆشییەکەش لە ڕیخۆڵە بۆ شوێنی تری جەستە بلاو ببێتەوە، ئەگەری ھەیە ئالۆزکاری مەترسیدار لەسەر ژیانی نەخۆشەکە دروست بکات. ئەگەری تووشبوون بە سالمۆنێلا زیاترە بۆ ئەو کەسانەی گەشت بۆ ئەو وڵاتانە دەکەن کە زۆر پاک و خاوێن نین.
چارەسەر کردن
لەبەر ئەوەی سالمۆنێلا ئەگەری تووشبوون بە سگ چوون زیاد دەکات زۆربەی شێوازەکانی چارەسەرکردن بایەخ بە قەربوو کردنەوەی ئاو دەدەن. ھەندێک حاڵەتی مەترسیدار (ئاو زۆر لە لەشت ڕۆیشتبێ) خەستەخانکردن و موغەزی دانانی پێویستە، و لەگەڵ ئەوەش پزیشکەکەت لەوانەیە چەند دەرمانێکت بۆ بنووسی وەک: دژە سگ چوون: دەرمانی وەک ئایۆپیراماید دەدرێت بۆ ڕاگرتنی ژانی گدە، بەڵام ئگەری ھەیە سگ چوونەکە درێژبخایەنێت. دژە زیندە (ئەنتی بایۆتک): ئەگەر پزیشکەکەت ھەست بکات نەخۆشییەکە چویتە نێو خوێن یا خود کێشەی بەرگری جەستت ھەیە، ئەو کات پزیشکەکەت دەرمانی دژە زیندەت بۆ دەنووسێت. تێبینییەکی گرنگ: خواردنی دەرمانی دژە زیندە لە کاتی نا پێویست ئەگەری ھەیە ببێتە ھۆی درێژخایەندنی نەخۆشییەکە.
دادپەروەری لە تاوان
وێنۆک دادپەروەری لە تاوان گەیاندنی دادپەروەریە بەرامبەر ئەوانەی تاوانبارن و ئەوانەشی یان ئەوشتانەشی تاوانەکەیان بەرامبەر کراوە.
سوپای نیشتیمانیی سووریا
سوپای نیشتیمانیی سووریا بە سوپای ئازادی سووریا ناسراوە، کە لەلایەن تورکیاوە پشتیوانیی دەکرێت، فراکسیۆنێکی ئۆپۆزسیۆنیی سووریایە لە ساڵی ٢٠١٧ پێکھاتووە، سوپای نیشتیمانیی سووریا دژی سوپای سووریا، ھێزەکانی بەرگریی نەتەوەییی سووریا، ڕووسیا، ئەرمینیا، یەپەگە، ھێزەکانی سووریای دیموکرات، و گرووپەکانی تری لایەنگری ئەسەد شەڕ دەکەن. سوپای نیشتیمانی سووریا، لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی تورکیاوە پشتیوانی لێ دەکرێت. ھێزە چەکدارەکانی تورکیا چەک و مەشق و شێوازی دیکەی پشتیوانی دەدەن بە سوپای نیشتیمانیی سووریا.
تاوانەکانی جەنگ
چەکدارانی گرووپی سوڵتان موراد لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٦ دوای گرتنی جەرابلوس کە لەژێر کونترۆڵی داعش دا بوو، وێنەی خۆیان بڵاوکردەوە کە چوار دیلی یەپەگە ئەشکەنجە دەدەن.
عەلیاوا، بیجاڕ
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دوورگەکانی قەمەر لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
Comoros at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئاودی ئەی٥
ئاودی ئەی٥ یەکێکە لە زنجیرەکانی ئۆتۆمۆبیلی گرانبەهای کۆمپانیای ئاودی، کەلە ژێر سەربەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن بەرهەمدەهێنرێن. ئۆتۆمۆبیلەکە لەساڵی ٢٠٠٧ەوە تاوەکوو ئێستا درووستدەکرێت.
شارستانی شووشتەر
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارستانەکانی پارێزگای خووزستان
شووشتەر
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای خووزستان
نۆرەی سەروو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەخۆشیی سەدەف
سەدەف نەخۆشیەکی پێستە کە دەبێتە هۆی سووربوون، خووران و قلیش بوونی پێست. ئەگەری ڕوودانی زۆرە لە ئەژنۆ، ئانیشک، بەشی خوارەوەی پشت و ناو سەر. سەدەف نەخۆشیەکی باو و درێژخایەنە و بێ چارەسەرە. ئەگەری نوێبوونەوەی هەیە، خراپ دەبێت بۆ چەند هەفتەیەک یان چەند مانگێک و پاشان بەرەو کەم بوون و باش بوون دەچێت. چارەسەر هەیە بۆ نەهێشتنی نیشانەکانی. دەتوانی ژیانی ئاسایی خۆت بەردەوام بی بە خۆ گونجاندن لەگەڵ چارەسەرکردنەکانی تاکو نەخۆشییەکە نەبێتە هۆکاری نارەحەتبوونت. نیشانەکانی نەخۆشی سەدەف لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆرێت.
هۆکارەکان
هۆیە  مەترسیەکان
جۆرەکانی نەخۆشی سەدەف
کەی پێویستە بچیت بۆ لای پزیشک؟
چارەسەر بۆ نەخۆشی سەدەف
هەندێک لە جۆری چارەسەرە سروشتیەکان یارمەتیدەرن بۆ نەهێشتنی نیشانەکانی نەخۆشی سەدەف وەکو رێجیمی تایبەت، کرێمی سروشتی، خۆراکە بەهێزکەرەکان و هەروەها گژ و گیاکان. هیچ کام لەمانە بە بەڵگە نەسەلمێندراوە کە کاریگەریان هەیە، بەڵام هەندێکیان زۆر سەلامەتن و دەبنە هۆی نەهێشتنی خووران و نەهێشتنی تۆشکە. چارەسەرە سروشتیەکان برییین لە: کرێمی ئەلۆڤێرا، روونی ماسی، باربێری (رووەکێکی زەردی درکاویە) و روونی ئەسێنشڵ کە لە ئەرۆماوە هاتووە. پێش بەکارهێنانی هەر دەرمانێکی سروشتی وا باشترە کە پزیشک ئاگادار بکرێتەوە چونکە ئەو دەتوانێت رێژەی بەکارهێنانەکەت بۆ دیاری بکات.
کلیمین لینگلێت
نانسی
لەدایکبووی بوڤایس، ئۆیس، لینگلێت یەکەم یاری خۆی لە خوولی فەڕەنسی ئاستی پلە دوو ئەنجامدا لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣ لە یاریێکی یەکسانی بێ گۆڵ بەرامبەر ئەی سی ئارلێس-ئەڤیگنۆن. ئەو لە خوولەکی ٣٢ ھاتە نێو یاریگا لە شوێنی یاریزان ڕێمی واڵتەر.
ئۆرانۆس
ئۆرانۆس (، بە یۆنانی کۆن: Οὐρανός)لە ئەفسانەی یۆنانیدا کەسایەتیکردنی ئاسمانە و یەکێکە لە خوداوەندە سەرەتاییەکانی یۆنانی. بە گوێرەی هیسیۆد، ئۆرانۆس کوڕ و هاوسەری گایا (زەوی) بووە، لەگەڵیدا باوکی نەوەی یەکەمی تایتان بووە. بەڵام هیچ ئاینێک کە ڕاستەوخۆ ئاراستەی ئۆرانۆس کرابێت تا سەردەمی دێرین ماوەتەوە، و ئۆرانۆس لە نێوان کەسەکاندا لە گۆزەی ڕەنگاوڕەنگی یۆنانیدا دەرناکەوێت. بەڵام ڕەنگە زەوی و ئاسمان و ستیکسی توخمییەکان لە بانگەوازێکی ڕێزلێنان لە داستانی ھۆمیرۆس یەکبگرن. ئۆرانۆس پەیوەندی بە خوداوەندی ڕۆمانی کایلۆسەوە هەیە.
بای وو-ھی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:زیندووان پۆل:ھونەرمەندانی چێژبەخشی ئێم بی کەی پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:ئەندامانی دال شابێت پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکان و ڕاگەیاندنی دۆنگ-ئاھ پۆل:ئەندامانی یونی تی
ئاودی ئەی٧
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی پۆل:ئۆتۆمۆبیلی سیدان
میراودەلی کۆن
جوگرافیا
میراودەلی کۆن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی میراودەلی تازە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی خان، گەرمک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەڕەگەڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گلێنەبەڕۆژ.
ڕۆبێرت بەیڵز
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣
سۆرەبنە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گورگان
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای گوڵستان پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران پۆل:گورگان
بای یوون-کیونگ
بای یوون-کیونگ (بەکۆری: لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣) خانمەکتەر و مۆێلی کۆریای باشوورە.
بێ زێوە
جوگرافیا
بێ زێوە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مێدێرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ڕەش و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەڵات و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کۆنەقەڵات.
ئەلی میر
جوگرافیا
ئەلی میر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەردەعەلی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڵاسپی لە شارستانی قەسری شیرین لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەحمودقەجەر لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مەجیدسالار.
ئێدی باوەر
بارەگای سەرەکی Eddie Bauer کەوتۆتە کۆمەڵگای Bellevue Square ی بازرگانی لە شاریBellevue. لەناوەڕاستی ئابی ٢٠١٠ لە ئیستن تاون لە ناوەندی کۆڵۆمبۆس کردەوە لە ئۆھایۆ.
بۆگلاتک گەبرا
باکگراوند
بۆگلاتک گەبرا یەکێکبووە لە قوربانییانی خەتەنەکردنی مێینە ئەوکاتەی کە تەمەنی ١٢ ساڵان بوو، خوێندنیشی لەلایەن باوکییەوە لێ قەدەغەکرابوو و بەڵام بەدزییەوە دەچووە قوتابخانەی سەرەتایی. دواتر، توانی خوێندنی مایکرۆبایلۆجی بخوێنێت لە ئوورشەلیم، ماوەیەکیش لە زانکۆی ماساچوستس لە ئەمریکا بەشداری لە کۆڕسێکی ئاڵووگۆڕی خوێندن بەشێوەی سکۆلارشیپ کرد. لەو کاتەی لەئەمریکا بوو، گابرا یەکەم ڕێکخراوی خێرخوازی لەبواری گەشەپێدان و خوێندن دامەزراند کە یارمەتی قوتابییانی ئامادەیی و زانکۆکانی ئەتیوبی دەدا کە تاکوو بڕی ٢٦ ھەزار دۆلار کتێب وەربگرن.
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
دوورگەکانی کووک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
مافەکانی ترانسجێندەر لە ئەرجەنتین
ڕۆژی «بەرزکردنەوەی مافەکانی کەسانی ترانسجێندەر و ئاھەنگێران لە بوێنۆس ئایرەس وە لە ناوچەی سانتا فێ لە ١٨ ی ئازر لەیادکردنەوەی چالاکوان کلاودیا پیا بودراکۆدا»
ئاودی تی تی
نەوەی دووەم - جۆر 8J
بزوێنەر : ١٬٨ لیتر ھێلی ٤ پستۆن تۆربۆچارج
نەوەی سێیەم - جۆر 8F
درێژی : ٤٫٧ مەتر
بەھرام ڕادان
ڕووداوی وه‌رزشی
لە ساڵی ٢٠١٧، ڕادان مەشخەڵی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٨ی سیئۆلی ھەڵگرت. ئەو وتی: «دڵخۆشم کە مەشخەڵی ئەو ئۆڵۆمپیادەم ھەڵگرتووە» و لە درێژەدا ڕایگەیاند: «ھەستێکی زۆر خۆش و سەیر بوو کە توانیم ئەم مەشخەڵە ھەڵبگرم و ساتێکی مێژوویی بوو بۆ من». ھەروەھا ھیوای سەرکەوتنی بۆ وەرزشوانانی ئێرانی خواست.
ئانا شاریھنا
چالاکییەکان
ئانا و کچەدۆستەکەی ڤیرا کیمگیننا بەیەکەوە بۆ ماوەی زیاتر لە دەیەکە کار لەسەر کۆمەڵگەی ھاڕەگەزخوازی ئۆکرانی دەکەن. ئەوان بەیەکەوە یەکەمین ڕێپێوانی ھاوڕەگەخوازانیان لە کیڤ ڕێکخست، لەدووەم ڕێپێوانیشدا ئەوا لەپاڵ پۆلیس چەند کەسایەتییەکی وڵاتەکە بەشداربوون. ئەمەو ھەرچەند ڕێپێوانەکە تەنیا ١٥ خوولەکی خایاند لەبەر درووستبوونی گرژی و توندووتیژی لەلایەن کەسانی دژیان. لە گرژییەکان، دە کەس لەنێویشیاندا ئەفسەری پۆلیس کە بۆ پارستن ئامادەبوون برینداربوون.
چالاکییەکانی ئانا لەبواری فێمێنیستی و ھاوڕەگەزخوازی بەردەوام تووشی دژایەتی دەبوویەوە لە ئوکراینا. ڕۆژێکیان لەکاتی کۆڕێکیدا دەربارەی بزووتنەوەکانی ھاوڕگەەزخوازی لە کتێبفرۆشێکی خارکێڤ ئەوا شوێنی کۆڕەکەی دووجار گۆڕدرا. پرایدھەب، کە سەنتەرێکی کۆمەڵایەتیی ھاوڕەگەزخوازانە لە خارکێڤ لە تەممووزی ٢٠١٨ لەلایەن چەند پیاوێکی ماسکدارەوە ھێرشی کرایەسەر بەفڕێدانی گاز؛ دواتر باڵەخانەکە شێوێندرا بە نەخشدانی نووسین و وێنە لەسەر دیوارەکان لەگەڵ پڕژاندنی خوێنی ئاژەڵ بەسەر دیوارەکانی. دوای ڕووداوەکان، وێڕای گەیاندنی زیاتر لە ١٠٠٠ نامەی سکاڵا بۆ وەزیری ناوخۆ ئارسن ئەڤەکۆڤ، کەس لەسەر ئەم ڕووداوە سزا نەدرا. پێویستیکرد بیگۆڕن.
لە ئازاری ٢٠١٩، ئانا یەکێکبووە لەوکەسانەی کە ھەڵسان بەڕێکخستنی حەفتەی یەکگرتنی ژنان لە خارکێڤ، کە لە دەستپێکی مانگی ئازاری بەڕێوەبچوو، ئانا لەمبارەیەوە وتی:
ناوچەی کالاڤێراس (کالیفۆرنیا)
وێنۆک| نەخشەی ناوچەی کالاڤێراس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا
ئاودی کیو٧
ئاودی تی تی ئۆتۆمۆبیلێکی گرانبەهای خێزانیە. ئۆتۆمۆبیلەکە درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە و لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٥دا یەکەم مۆدێلی لێ درووستکراوە.
دڵاوەر یەعقووبی
ژیان
دلاوەر شۆفێری تەکسی پشتونی تەمەن ٢٢ ساڵ و جووتیارێکی خەڵکی گوندی بچووکی یاقووبی لە پارێزگای خوست لە باشووری ئەفغانستان کە زۆرینەی پەشتونن. باڵای 1.75 مەتر و کێشی 55 کیلۆگرام بووە. ڕۆژێک دڵاوەر سەرنشینی لە تاکسیەکەیدا بوو، لە بازگەیەک لەلایەن میلیشیایەکەوە ڕاگیرا و دەستگیرکرا. هەروەها سەرنشینەکانی دەستگیرکران. ئەو چوار کەسە دەستبەسەر کران و درانە دەست سەربازە ئەمریکییەکان و ئەوانیش گواستراونەتەوە بۆ دامەزراوەی زیندانی باگرام. دوو لە سەرنشینەکانی بە ناوەکانی عەبدولڕەحیم و زەکیم شا، ئەشکەنجەی هاوشێوەی دلاوەریان هەبووە. ئەوان لە باگرام ڕزگاریان بوو و دواتر بە فڕۆکە ڕەوانەی کەمپەکانی دەستبەسەرکردنی گوانتانامۆ بەی لە بنکەی ئەمریکا لە کوبا کران.
ناوچەی کۆلوس (کالیفۆرنیا)
ناوچەی بیوت (بە ئینگلیزی:Colusa County) یەکەکە لە ناوچەی ویلایەتی کالیفۆرنیا لە وڵاتی ئەمریکا.
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەرژمێری نێزیکەی (٢١٬٣٥٨) کەس بوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزراوی ١٨٥٠ پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا
پێدرۆی دووەمی بەڕازیل
وێنۆک|ئیمپراتۆر پێدرۆی دووەمی بەرازیل لە دەوروبەری تەمەنی ٦١ ساڵیدا، نزیکەی ١٨٨٧ دۆم پێدرۆی دووەم (٢ی کانوونی دووەمی ١٨٢٥ – ٥ی کانوونی دووەمی ١٨٩١)، نازناوی «ئەو مەزنانە» (بە پورتوگالی: O Magnânimo) دووەم و دوا پاشای ئیمپراتۆریەتی بەڕازیل بوو، بۆ زیاتر لە ٥٨ ساڵ حوکمڕانی کرد ئەو لە شاری ڕیۆ دی جانیرۆ لەدایکبووە، حەوتەمین منداڵی ئیمپراتۆر دۆم پێدرۆی یەکەمی بەڕازیل و ئیمپراتۆر دۆنا ماریا لیۆپۆڵدینایە و بەم شێوەیە ئەندامی لقی بەڕازیل بووە لە ماڵی براگانزا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٥ پۆل:مردووانی ١٨٩١ پۆل:ئیمپراتۆرەکانی بەڕازیل پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
ئیسپانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
بانزەمینی سەید محەمەد
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەخۆشیی مەنێیر
نەخۆشیی مەنێیر بۆ یەکەمجار لە چاخە دێرینە زووەکانی ساڵی ١٨٠٠ەکان دیاری کرا لە لایەن (پرۆسپێر مەنێیر)، کە بە زۆری دەستپێ دەکات لە نێوان کەسانی تەمەن ٤٠ بۆ ٦٠ ساڵ، وە ڕەگەزی مێینە بە گشتی زیاتر تووش دەبن وەک لە رەگەزی نێرینە. لە دوای ٥ بۆ ١٥ ساڵ لە کۆ نیشانەکان، ڕووداوی سەرەسوورێ بە گشتی دەوەستێت و کەسەکە بەجێ دەمێنیت لەگەڵ نەمانی ڕاگرتنی ھاوسەنگی، بیستن بە خراپی لە گویچکە تووشبوویەکەیەوە و زرنگانەوە لە گوێچکەیدا.
وێنەگرتنی شیلرن
تیشک خستنەسەر (Schlieren) لە سیستەمی بینایی
لە ناوەڕاستی 20th ەکانی سەدەی ڕابردوو دا R.A Burton گەشەی بەبواری (Schlieren) ی وێنەگری دا و گۆڕاوی نوێی بۆ بەرھەمھێنا کە ئێستا پێی دەڵێن (Focusing Schlieren) یان (Lens) لەگەڵ (Grid Schlieren)
جیاوازی و داواکردن
جیاوازییەکان لە شێوازەکانی بینایی (Schlieren) پشت دەبەستێ بەگۆڕانی شوێنی لێوارەکانی ڕەنگی تیژی لەچەقدا وەکو لە پەلکە زێڕینەدا دەردەکەوێت کەیارمەتی دەدات لە لەبەرچاوکەوتنی نقووم بووەکان دەرخەری جیاوازی لێوارەکانە وەکو ھاوچەقی باڵەکان کە ئاڕاستەیی جیاوازی دەنکۆڵەکانی دەردەخات ھەروەھا لێوارە دیجیتالییەکانیش وادەریدەخەن کە کارپێکەرن بۆیان لەھەڕەمی بینایی گونجاودا ڕوکاری شەپۆلی دەرخەر گۆڕانکارییە لە (Schlieren) (دوو لێواری لەسەر یەکتر ئەستونی تیژن کە دروست بوون بەھۆی شکانی جیاوازی گۆشەیی ھەڕەمەکان)
تۆرنتۆ ئیتن سەنتەر
وێنۆک|یەکێک لە دەروازەکانی ئیتن سەنتەر مەڵبەندی ئیتن تۆرەنتۆ کە لە ئەیلوولی ٢٠١٥ سەرلەنوێ بنیات نرایەوە لەلایەن ھاوبەشگای سی فێ تۆرەنتۆ ئیتن، بە کورتیەکەی مەڵبەندی ئیتن (ئیتن سەنتەر). شاباژێرێک یان ناوەندێکی بازارکردنە لە تۆرەنتۆ، ئۆنتاریۆ، کەنەدا. لەلایەن ھاوبەشگای کادیلاک فێرڤیو خاوەنداریەتی دەکرێت، ھەر بەھەمان ناوی کۆنی ئیتن نوێ کرایەوە کە لە کۆتایی نەوەدەکان مۆلەتی کارکردنی وەرگرتبوو.
ئیتن سەنتەر بەسەرنج ڕاکێشترین شوێنی تۆرەنتۆ دادەنرێت، کە لەھەر شوێنێکی تری گەشتیاری زیاتر سەردانیکەری ھەیە، یەکێکە لەھەرە قەڵەباڵغترین شاباژێڕەکانی ئەمەریکای باکور، ئەمەش بەھۆی ھەڵکەوتەی شوێنەکەیەوەیە کە کەوتۆتە ناوجەرگەی شار. تەنھا لەماوەی ساڵی ٢٠١٥ ڕێژەی ٤٨٬٩٦٩٬٨٥٨ کەس سەردانیان کردوە. ئەمەش ڕێژەکەی زیاترە بەبەراورد بەھەریەکێک لەھەرە قەڵەباڵغترین شاباژێڕەکانی ئەمێریکا وەک (شاباژێڕی ئەمریکا، ئاڵا موانا سەنتەر، سەنتراڵ پارک).
سەرچاوەکان
پۆل:تۆرنتۆ پۆل:کەنەدا پۆل:بازرگانی
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
ئیسپانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢ بوو کە لە ٣٠ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٣٢ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
مێژووی ئێران
ئیمپراتۆرییەتیی ئەشکانی
وێنۆک|نەخشەی ئیمپراتۆری ئەشکانی ھاوکات لەگەڵ بوونی سلوکییەکان لە ئێران چەندین ھۆز و تیرە لە چەند بە شێکی مازەندەرانی ئێستا و باکووری خۆراسان و خارەزم فەرمانڕەواییان دەکرد کە ناویان بە ئەشکانییەکان یان پارتەکان دەرکردبوو لە چەندین کاتدا ھێرشیان دەکردە سەر سلووکییەکان و لە دژیان ڕادەپەرن دوای ئەوەی ناوچەکانی ئێران دەخەنە ژێر دەسەڵاتی خۆیان لەلایەن ئەرزاس یان ئەشکی یەکەم زنجیرە پاشایەتی ئەشکانییەکان دادەمەزرێت و خۆشی دەبێتە یەکەم فەرمانڕەوا وردە وردە ئەم فەرمانڕەوایییە فراوان دەبێت لە ژێر دەستی فەرمانڕەواکانی دیکە بەگشتی بۆ ماوەی پێنج سەد ساڵ فەرمانڕەواییان کرد.
سەرۆک کۆمارەکانی ئێران
لە ئێراندا تا ئێستا حەوت کەس بوونەتە سەرۆک کۆمار و چەند دانەیەکیان بۆ دووخول ھەڵبژێردراون ئەمانەی خوارەوە ناوی سەرۆک کۆمارەکانە:
ھێزی یاسایی
ھێزی یاسایی چالاکی ئەندامەکانی حکومەتە کە کردارە یاساییەکان جێبەجێ دەکەن بۆ سەپاندنی یاسا، بە چاکردنەوە و ڕێگریکردن و سزادان، وەک چاکردنەوەی خراپەیەک و گۆرینی بۆ چاکە و ڕێگریکردن لە ڕوودانی خراپەکاریەک و سزادانی تاوانبارێک زاراوەکە پۆلیس و دادگا ئەگرێتەوە.
بانزەمینی سەیدکەریم
جوگرافیا
بانزەمینی سەیدکەریم لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حەمید ئاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی گەرمک قەیسەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی قۆرەتوو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باریکە.
گوندستانی ھەرەسەم
گوندستانی ھەرەسەم ناوی گوندستانێک لە ناوچەی ھۆمەیلی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کە لە ڕۆژاوای ئێراندا داکەوتووە. بەپێی سەرژمێریی ناوەندی ئاماری ئێران، ژمارەی دانیشتووانی گوندستانی ھەرەسەم لە ساڵی ٢٠٠٦ی زایینی ٨١٣٢ کەس (١٨٤٠ بنەماڵە) بووە.
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
مارک ھێنری
کاری توانای بەرزکردنەوە
کاتێک ماڕک ھێنری لە پۆلی چوارەم بوو، باڵای ٥ پێ (١٫٦٥ م)، کێشی ٢٢٥ پاوەند (١٠٢ کگم) بوو، کاتێک تەمەنی بووە ١٠ ساڵ، دایکی چەند کێشێکی بۆ وەرزشکردن کڕی. لەو ماوەیەی ھێنری لە قوتابخانەی ئامادەی لە سیلسبی بوو، کەسێکی زۆر بەتوانا بوو، لەبەر ئەوەی دەیتوانی لەسەر دانیشتنی چوار چینچک ٦٠٠ پاوەند (٢٧٠ کگم) ھەڵبگرێت. کاتێک لە قوتابخانەی ئامادەی تەمەنی بووە ١٨ ساڵ، لە ڕێگەی ڕۆژنامەکانی لۆس ئەنجلس پەیوەندی بە «بەھێزترین ھەرزەکارەکانی جیھان» کرد، لە ساڵی ١٩٩٠ بۆ قوتابخانەی ئامادەی توانای بەرزکەرەوە چوو، لەوێدا پاڵەوانێتی ھەرزەکارەکان دەبەنەوە، کە ٨٣٢ پاوەند (٣٧٧ کگم) لەسەر چینچک بەرزدەکەنەوە. کاتێک قوتابخانەی ئامادەیی تەواو کرد، سێجار لە وڵاتی تێکساس پاڵەوان بوو، توانی لەسەر چینچک ٨٣٢ پاوەند (٣٧٧ کگم) ھەڵبگرێت.
عەرەبلی
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
نایەکسانیی جێندەری
نایەکسانیی جێندەری شێوازی جیاوازی ھەیە لە کلتوورە جیاوازەکانەوە و وڵاتەکان شێوازی جیاوازیان ھەیە لە مامەلەکردن لەگەل جێندەرەکان.
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
ناوچەی ھەمبۆلت (کالیفۆرنیا)
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٣
بالیکەدەر
بالیکەدەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ھارمۆنی
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا پۆل:ھارمۆنی پۆل:دەنگناسی (فیزیک) پۆل:دەنگ
فەتاح ئەمیری
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی بۆکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نووسەرانی کورد
برالە
جوگرافیا
برالە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێرکوژ و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەڕەتوڵوو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کۆڵەبۆر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەربرالە.
نزیکخستنەوەی ئێسترلینگ
فورمووڵ
ھەژمارکردنی بەھای ڕاستەقینەی n! بۆ ئەو nانەی کە زۆر گەورەن، دژوار و ئەستەم دەبێت. لەجیات ئەمە، دەتوانرێت بەھای n! لە ڕێگەی فورمووڵی ئێسترلینگ و لۆگاریتمی سروشتی، بە نزیکەیی بدۆزرێتەوە:
نموونە
بەھای ڕاستەقینەی 15! یەکسانە بە بەھای نزیکەیی 15! لە ڕێگەی فورمووڵی ئێسترلینگ بەم شێوە دەدۆزرێتەوە:
ناوچەی ینیۆ (کالیفۆرنیا)
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەرژمێری نێزیکەی (١٨٬٤٦٧) کەس بوە..
ناوچەی کێن (کالیفۆرنیا)
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەرژمێری نێزیکەی (٨٦٤٬١٢٤) کەس بوە..
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٦٦ لە کالیفۆرنیا
مایکرۆسۆفت ئاژوور
بۆیەکەمجار ویندۆز ئاژوور لە ١ی شووباتی ٢٠١٠ لەلایەن مایکرۆسۆفتەوە ڕاگەیەندرا، دواتر لە ٢٥ی ئازاری ٢٠١٤ ناوەکەی گۆڕا بۆ مایکرۆسۆفت ئاژوور
تەلیسکۆبی زەبەلاحی ماگێلان
وێنۆک| وێنەیەکی هوونەری تەلیسکۆبی ماجێلانی گەورە
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
پەکخستنی پەرلەمانی کوردستان (٢٠١٥)
خولی چوارەمی پەرلەمانی کوردستان
پەرلەمانی کوردستان وەکو باڵاترین دەسەڵاتی یاسادانان، ڕۆڵی گرنگی ھەیە لە یەکلاکردنەوەی کێشە چارەنووسساز و ھەستیارەکان. پاش ھەڵبژاردنی خولی سێیەمی پەرلەمان، لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٥دا مەسعوود بارزانی وەکو یەکەمین سەرۆکی ھەرێمی کوردستان دیاریکرا و دواتر و لە مەڕاسیمێکدا لەبەردەم پەرلەمان سوێندی یاسایی خوارد. پاشان پەرلەمانی کوردستان لەسەروبەندی ئامادەکارییەکانی بۆ ھەڵبژاردنی خولی سێیەمی پەرلەمان و خولی دووەمی سەرۆکایەتی ھەرێم، یاسای ژمارەی (١)ی ساڵی ٢٠٠٥ی ھەموارکردەوە و بەپێی ھەموارکردنەوەکەش سەرۆکی ھەرێم لەنێو ھاووڵاتیان بە دەنگدانێکی گشتیی نھێنی ھەڵدەبژێردرێت.
پەرلەمانی کوردستان لە ٢٠١٥
فەخرەددین قادر سکرتێری پەرلەمان لەمیانەی بەشداریکردنی لەبەرنامەی ڕوودوای ئەمڕۆی ڕووداو ڕای گەیاند: کە بارزانی پێی ڕاگەیاندین «ڕازی نیم بەدرێژکردنەوەی ویلایەت و ئەوەی ڕابردووش نیگەرانی کردووم، مێژووم ناخەمە ژێر پرسیارەوە».
ئایار و حوزەیرانی ٢٠١٥
جەعغەر ئیمینکی جێگری سەرۆکی پەرلەمان لەمیانەی چاوپێکەوتنێک لەگەڵ ماڵپەڕی حزبەکەی ڕای گەیاند کە ١٤ی ئایار بڕیاربوو سەرۆک و سکرتێری پەرلەمان لەگەڵ سەرۆکی فراکسۆنی چوار حزبەکە لەسەر پرسی سەرۆکایەتی ھەرێم کۆبوونەوەیەک ئەنجامبدەن، بە بێ ئەوەی ئاگادارم بکەنەوە، بەھەوڵی من و سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی کۆبوونەوەکە ئەنجام نەدرا.
بەھێ، گەرمک
جوگرافیا
بەھێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گۆڵێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەنگیدەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی لالۆمەر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سورەبانی نۆرک.
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
فلۆرەنس ٣١٢٢
3122 Florence (بەئینگلیزی : 3122 Florence) یەکێکە لە گەڕەستێرە ىبچووکەکانی دەور و بەری هەسارەکانی نزیک هەسارەی زەوی، ئەو گەڕستێرە تیرەکەی نزیکەی ٥ کیلۆمەتر دەبێ، ئەو گەڕستێرە لە ٢ ئازاری ساڵی ١٩٨١ دیتیترایتەوە لە لایەن فەلەکناسی بەتوانا و زانای گەردوونی (شیڵت بس) لە ڕوانگەی سپرێنج سایدنج
ناوی ئەو گەڕەستێرەیە لە ٦ نیسانی ساڵی ١٩٩٣ ئاشکرا کرا.
سەرچاوە
پۆل:گەردوون
ونبوونی واقیع
وەسف
ئەو دابڕانە دەروونییەی کە ھاوڕێی ونبوونی واقیع دەبێت، دەتوانرێت وەک بەربەستێکی نەبینراو وەسف بکرێت کە مرۆڤ لە دەوروبەر یان جیھانی دەرەوە جیا دەکاتەوە، ھەروەک ھەستکردن بە بوون لە ناوەڕاستی تەمێکی ئەستووردا، کە ئەوانەی کە پەرشوبڵاوی (ونبوونی واقیع)یان ھەیە گلەیی لە کەمییەک دەکەن لە ڕۆح و ھەستەکان لە ژیانیاندا، و شوێنە ئاشناکان وەک ئەوەی سەیر و سەمەرە بن، ڕەنگە ئەم دۆخە دەروونییە درێژ بێتەوە بۆ ئەوەی تێکچوونی بیستن و بۆنکردن و چێژکردن بگرێتەوە.
دەیس گۆن
چیڕۆکی یاری
ڕۆژێکیان دیکن لەلایەن ئۆبڕایەنەوە پەیوەندی پێوە دەکرێت. لەوێ ئۆبڕایەن پێی ڕادەگەینێت کە خودی خۆی بووەتە جۆرێکی دەگمەنی فریکەر و ئاگاداری دەکاتەوە لە نیازە ڕاستەقینەکانی ڕێکخراوی نیڕۆ و پێی دەڵێت کە ئەوان بەمزووانە دەستدەکەن بە گەڕان بەدوای کەمپەکان بە مەبەستی تاقیکردنەوەی ڤایرۆسەکانیان لەسەر ئەو مرۆڤانەی ماون و دیکن و ھاوڕێکانیشی ناتوانن ھیچ بکەن بەرامبەرییان.
کێبێک
ناونان
ناوی ھەرێمەکە دەگەڕێتەوە بۆ زمانی خەڵکە ڕەسەنەکەی. واتای ناوەکە بە مانای تەسک بونەوەی گەڕوو یان کەنداوی ئاوی دێت. بەکارھێنانی ئەم ناوە لەلایەن خەڵکانی کۆنەوە بۆ ناسینەوەی شوێنەکە بووە کە سەرەتای دەستپێکردنی ڕووباری سانت لۆڕانس بووە کە کەم کەم بەری تەسک بۆتەوە لەم ناوچەیەدا.
دانیشتوان
ژماڕەی دانیشتوانی لە ڕێزبەندی دووەم دێت دوای ھەرێمی ئەنتاریۆ، زۆرینەی دانیشتوانەکەی لە کەناراوەکانی سانت لۆرانس نیشتەجێن لە نێوان مۆنتریاڵ و کیوبیک، بەڵام ناوچەکانی ناوەڕاست و باکوری چۆڵەوانین تەنھا ھیندیە سورەکانی لێ دەژین.
ئابوری
ئابوری کیوبیک لە پێشکەوتن دایە، کە پشت دەبەستێت بە بازاڕ و ئابوری ئازاد، لەساڵی ٢٠٠٩ کۆی داھاتی ناوەخۆی گەیشتە ٣٢٬٤٠٨ دۆلاری ئەمریکی بۆ ھەرکەسێک، کە توانای بازاڕکردنی کەسی گەیشتە ھاوڵاتیانی ژاپۆن و ئیسپانیا و ئیتاڵیا، لەگەڵ ئەمڕێژەیەش ھێشتا داھاتی تاک کەمترە لەچاو ھەرێمەکانی تری کەنەدا کە گەیشتبونە ٣٧٬٨٣٠ دۆلاری ئەمریکی بۆھەرکەسێک لە سالێکدا.
ڕاکوون
سەرچاوەکان
پۆل:شیردەرەکانی ئەمریکای باکوور پۆل:شیردەرەکانی ئەوڕووپا پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (بەرلین)
مێژوو
لەسەرەتای ساڵی ٢٠٠٤ کۆمەڵەی پڕۆژە خێرخوازییە ئیسلامییەکان داوای دروستکردنی مزگەوتیان کرد. لەمانگی حوزەیرانی ھەمان ساڵدا دەستکرا بەدروستکردنی مزگەوتەکەو ساڵی ٢٠٠٨ کاری بیناسازی تەواوبوو. مزگەوتەکە لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٠ کرایەوە. مزگەوتەکە لە دۆمەیەکی بچووک و چوار منارەی حەوت مەتر بەرز پێکھاتووە، ھەروەھا دەتوانێت ھەزار کەس لەخۆیدا جێ بکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی پۆل:چاندی ئیسلامی پۆل:مزگەوتەکان
وەرزی ۲۰۱۲–۲۰۱۳ی یانەی بارسێلۆنا
مانگی مایس ـ حوزەیران
یانەی بارسیلۆنە لە ٢٩مایس یەکەم یاری خۆی لەو وەرزە ئەنجامدا بەرامبەر یانەی ھامبۆرگی ئەڵمانی و ھەروەھا یەکەم یاری تیتۆ ڤیلانۆڤا بوو وەک ڕاھێنەری بارسیلۆنا. بارسیلۆنە لە ٢٨حوزەیران یاریزان جۆردیی ئەلبای ھێنا ڕیزی یانەکەی لەیانەی ڤاڵێنسیاوە بە بڕی ١٤میلیۆن یۆڕۆ، کەناوبراو یەکێک بوو لەیاریزانە بەشدارەکانی یۆڕۆی٢٠١٢ لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئیسپانیا و ئاستێکی بەرزی لە بەرگری پێشکەش کردوو و لەکۆتاییدا لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی توانیان نازناوی یۆڕۆی ٢٠١٢ بەدەستبێنن.
عەرووز
عەرووز لە شیعری کوردیدا
شیعری عەرووزی لە وێژەی کوردیی کۆن زۆر باو نەبووە. لە وێژەی کرمانجی لە سەرەتادا کێشێک باو بووە کە ئەحمەدی خانی کەڵکی لێ وەرگرتووە و ئەوە «مفعولُ مَفاعِلُن مَفاعیلْ» بووە. دیار نییە ئەم کێشە لە وێژەی کرمانجی چووەتە نێوی وێژەی فارسی و عەرەبی یان بە چەواشەوە کێشێکی عەرەبی بووە کە تێکەڵی وێژەی کوردی و فارسی بووە. بەڵام لە شیعری گۆرانیدا کێشی شیعر لەسەر عەرووز نەبووە و بە شێوازی پاڵەویات لەسەر بڕگە وتراوە. لە شیعری سۆرانی لە سەردەمی نالی بۆ یەکم جار لە عەرووز کەڵک وەرگێڕاوە. ھەروەھا لە شیعری کوردیی باشووریدا جگە لە ئەزموونەکانی سەی یاقۆ کە زمانێکی تێکەڵی گۆرانی-کرمانجیی بۆ شیعرەکەی ھەڵبەستراوە، ھەتا سەردەمی پەرتەو کرماشانی شیعر گوتن لەسەر عەرووز باو نەبوو. لە شیعری کوردیی لەکی لە سەدەی بیستەمدا شیعرگوتن لەسەر عەرووزەوە ئەزموون کراوە. ھەروەھا لە کوردیی زازاکی نموونەکانێک لەو ئەزموونانە لە دەھەکانی دوایی لە بەردەستدایە.
جیم ھۆپەر (شتە نامۆکان)
وەرزی سێیەم
دوای سێ مانگ، جۆیس و خێزانەکەی، لەگەڵ ئیلێڤن خۆیان ئامادە دەکەن بۆ گواستنەوە بۆ دەرەوەی ھۆکینس، و جۆیس لێدوانە دڵ بۆ دڵەکەی ھۆپەر دەدات بە ئیلێڤن. لێدوانەکە ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە ھۆپەر ترساوە بە بینینی گەورەبوونی ئیلێڤن بەڵام دانی بەوەدا ناوە کە کاتییەتی، و داوای لێدەکات کە ئاگاداری خۆی بێت کاتێک گەشە دەکات و گەورە دەبێت.
ڕەوزەی شەریف
وێنۆک ڕەوزەی شەریف، ڕەوزەی موبارەک، ڕەوزە بەشێکە لە مزگەوتی پێغەمبەر دەکەوێتە نێوانی مینبەری مزگەوت و ماڵی پێغەمبەر محەممەد، لە فەرموودەدا ھاتووە:. واتا: نێوان ماڵی من و مینبەرەکەم باخێکە لە باخەکانی بەھەشت و مینبەرەکەم لەسەر حەوزی کەوسەرە.
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
کۆستاریکا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
ئەندازەی فیلم
فۆڕماتی فیلم یان ئەندازەی فیلم پێناسەیەکی تەکنیکییە بۆ کۆمەڵێک تایبەتمەندی ستاندارد سەبارەت بە گرتنی وێنە لەسەر فیلمی فۆتۆگرافی بۆ وێنەی وەستاو یان ستۆکی فیلم بۆ فیلمسازی. ھەروەھا دەتوانێت بۆ فیلمی پڕۆژەکراویش بەکاربھێنرێت، یان سلاید یان فیلم. تایبەتمەندی سەرەکی فۆرماتێکی فیلم قەبارە و شێوەی فیلمەکەیەتی.
لە حاڵەتی فیلمی وێنەی جووڵاودا، فۆرماتەکە ھەندێک جار پارامێتەرەکانی دەنگی لەخۆدەگرێت. تایبەتمەندییەکانی تر بەزۆری بریتین لە پێوەرەکانی فیلم، شێوازی ڕاکێشان، ئانامۆرفۆزی عەدەسە، و ڕەھەندەکانی دەروازەی فیلم یان دەرچەی پرۆژێکتۆر، کە ھەموویان پێویستیان بە پێناسەکردن ھەیە بۆ وێنەگرتن و ھەروەھا پڕۆجێکشن، چونکە لەوانەیە جیاواز بن.
پاڵ پێوەنان
نموونەکان
بۆ دەست پێکردنی ستوونی لە سارۆخێک دەبێت پاڵ پێوەنانی سەرەتایی لە liftoff دەبێ زیاتر بێت لە کێشەکەی.
لە ھەرسێ مەکینەی سەرەکی لە بۆشایی ئاسمان لە ھاتوو چوونێکدا دەتوانێ ١٫٨ مێگا نیوتن پاڵ پێوەنان بەرھەم بێنێ. وە بۆ ھەر ھاتن و چوونێک لە بۆشایی ئاسمان دوو سارۆخی ڕەقی پتەو 3,300,000ib)١٤٫٧) مێگا نیوتن بەیەکەوە لەگەل29.4MN
پاڵ پێوەنان بۆ توانای دەرپەڕیو
لە حاڵەتێکدا لە سارۆخ یان لە فڕۆکەدا، کە ھێزە بەتەواوەتی وەک و پاڵپێوەنانەکە کە درووستدەکرێت لە لایەن مەکینەکەوە. کە ئەگەر سارۆخەکە یان فڕۆکەکە بجوڵێن لە دەوری خێراییەکی نەگۆڕ ئەو کاتە مەودا دابەشی کات تەنیا بریتییە لە خێرایی کەواتە توانا دەبێت بە پاڵپێوەنان جارانی خێراییی:
سەعید ڕووستایی
فیلمۆگرافی
ھەتاھاتا و یەک ڕۆژ "Eternity + 1 Day" (٢٠١٥)
نیما مەسیحا
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران پۆل:خەڵکی تاران پۆل:گۆرانیبێژان
کارینا پانکیڤیچ
کارینا پانکیڤیچ چالاکوانی مافەکانی ترانسجێندەری ئۆرۆگواییە. کارینا سەرۆکی کۆمەڵەی ترانسجێندەرانی ئۆرۆگوایە.
دەنکیرک (فیلمی ٢٠١٧)
دەنکیرک تۆمارکردنی لە سێ لاوە وێنە دەکات: وشکانی و دەریا و ھەوا. کەمێک دیالۆگ لەخۆ دەگرێت، کە نۆلان لەبڕی ئەوە ھەوڵی دروستکردنی ھەست و خرۆشی سینەماتۆگرافی و میوزیکیداوە. وێنەگرتنی فیلم لە مانگی ئایاری ٢٠١٦ لە شاری دەنکیرک دەستیپێکرد، و لە مانگی ئەیلوول لە لۆس ئەنجلس کۆتایی ھات، کە دوای بەرھەمھێنانی دەستیپێکرد. سینەماکار «ھۆیت ڤان ھۆیتما» فیلمەکەی لەسەر IMAX 65 لە فیلمە زۆر ڕێکخراوەکان نمایش کرد. دەنکیرک کاریگەری کرداری زۆری ھەیە، بە بەکارھێنانی ھەزاران زیادکراو جگە لە بەلەمی مێژوویی لە چۆڵکردن و فڕۆکەی کۆن. فیلمەکە لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٧ لە مەیدانی ئۆدیۆن لیستەر لە لەندەن نمایش کرا، و لە ٢١ی تەممووز لە بەریتانیا و ئەمریکا لە IMAX، بە فۆرماتی ٧٠ملم و ٣٥ملم فیلمەکە ئازاد کرا، پڕداھاتترین فیلمە لە جەنگی جیھانی دووەمدا، کە ٥٢٦ میلیۆن دۆلاری لە جیھاندا کۆکردبووە. دەنکیرک ستایشی سیناریۆو دەرھێنان و خاڵی موزیک و کاریگەری دەنگی و وێنەگرتنی کرا. ھەندێک لە ڕەخنەگران بە باشترین کاری نۆلان وەسفیان کرد، و یەکێک لە گەورەترین فیلمەکانی جەنگیش بوو.
بەرھەمھێنان
دەرھێنەر کریستۆڤەر نۆلان لە ناوەڕاستی دەیەی ١٩٩٠دا ئەو فیلمەی پێ پڕبوو، کاتێک خۆی و ھاوسەری داھاتووی ئێما تۆماس بە ئاسمانی ئینگلیزیدا دەڕۆیشتن، بە شوێن ڕێگای چەند بەلەمێکی بچووکدا لە چۆڵکردنی دەنکیرکدا. نۆلان بیری لەوە کردەوە کە تەواوی فیلمەکە لە جیاتی نووسینی سیناریۆیەک بسڕێتەوە، بەڵام تۆماس بە پێچەوانەوە قەناعەتی پێ کرد. نولان لە ساڵی ٢٠١٥ سیناریۆیەکی ٧٦ لاپەڕەیی نووسی، کە تا ئەمڕۆ نزیکەی نیوەی کاتە ئاسایی و کورتترین دەقەکانی بووە. پێکھاتەی تەواو پێویستی بە کارەکتەری خەیاڵی ھەیە، نەک کارەکتەری چاولێکەری شایەتحاڵ. چیرۆکەکە لە سێ خاڵی بینینەوە دەگێردرێتەوە، خاک (ھەفتەی کار)، دەریا (یەک ڕۆژی کارکردن)، و کەش و ھەوا (سەعاتی کارکردن). نۆلان لە ڕوانگەی کاراکتەرەکانەوە دراوێکی بە فیلمەکەدا، بە نیازی بەکارھێنانی بینراو بوو، نەک دیالۆگ و پاشخانێکی دراماتیک. نۆلان گوتی وەک دۆکیومێنتاری لە گەڕانەکە نزیک بوویەوە، بەھۆی دڵەوە سەرنجی ڕاکێشایە سەر پڕۆژەکە بۆ " ھاوکێشەی ھۆڵیوود ": جەنگی دەنکیرک سەرکەوتوو نەبوو و ھێزە چەکدارەکانی ئەمریکا بەشداریان پێنەکرد، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا داوای بەرھەمھێنانی بەرفراوانیان کرد. نۆلان دەنکیرکی دواخست تا ئەوەی ئەزموونێکی بەدەست بێنێت، لەدەرھێنانی فیلمە ئەکشنە گەورەکان بۆ گەیاندنی دیمەنی سەربازەکانی سەر کەنار دەریا، کە پەیوەندی لەگەڵ دوژمندا زۆر سنووردار و پچرپچ بوو، ئەڵمانەکان لەسەر شاشە دەرنەکەوتن.
حوسێن عەلی وەزیری تەبار
حسێن عەلی وەزیری تەبار ( ١٩٥٨ - ١٩٠٦ تاران ) ژەنیارێکی ئێرانی بوو.
مانیتۆبا
چەپ|200x200پیکسڵ وێنۆک|200x200پیکسڵ|ئاڵای مانیتۆبا ھەرێمی مانیتۆبا لە کەنەدا، سەرەتا ناوچەیەک بوو لەژێڕ ڕکێفی ھاوبەشگای ھێدسن بەی وەک بەشێک لە ڕووباری سوور (١٨١٢) ھەربۆیە بە ھەرێمی ڕووباری سوور بانگ دەکرا، پاشان بوو بە ئەندام لە یەکێتی کەنەدا لە (١٩٨١)وڕووبەرەکەی (٦٤٩٬٠٤٦)کم چوارگۆشەیە، ژمارەی دانیشتوانەکەی ١٬٠١٧٬٣٢٣کەسە بەپێی سەرژمێری ١٩٨١، پایتەختەکەی شاری وینیپیگە، ھەریەک لەشارەکانی براندن و تامپسن گرنگترین شارەکانیێتی.
ھەڵکەوتەی شوێن
ھەرێمی ساسکاچوان لەبەشی خۆڕئاوایتی، ھەرێمی ئەنتاریۆ لەبەری خۆرھەڵاتیەتی ئاودری ھێدسن لەباکوریێتی و وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمەریکاش لە باشوریەتی.
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
مناڵی کاراتێ (فیلمی ٢٠١٠)
چیرۆک
درێ پارکەر تەمەنی ١٢ ساڵە، کورێکی ئەفریقی-ئەمریکییە، لەگەڵ دایکی بەناوی شێرێ پارکەر کە بێوەژنە، بەیەکەوە شاری دیترۆیت جێدەھێڵن، ماڵیان بۆ پێکەنی چیین دەگوازنەوە. دوای ئەوەی گەیشتنە ئەو شوێنە لەماڵێک دا بوون، دواتر درێ بۆ پارکێکی نزیک ماڵەکەیان ڕۆیشت، کچێکی کەمانچە ژەنی بەناوی مینگ بینی، بەیەکەوە قسەیان دەکرد، بەڵام کوڕێکی ١٤ ساڵی یاریزانی کۆنگ فۆ بەناوی شینگ ڕێگەی لە درێ گرت، نەیدەھێشت کە لەگەڵ مینگ قسەبکات، دەیگووت کە مینگ دراوسێیەکی نزیکی ئێمەیە، پەلەماری درێی دا، ھەموو کات شینگ درێی بێزار دەکرد، درێ ھیچی ناکرد و یەکسەر دەرۆیشت. ڕۆژێک دوای ئەوەی ھەموویان لە قوتابخانە دەگەڕانەوە، درێ ستڵێکی ئاوی پیسی بۆسەر شینگ و ھاورێکانی فڕێدا، دواتر ھەموویان بە دوای درێ ڕایان کرد، ھەتا لەشوێنێک ئەویان گرت، پاشان ھەندێکیان لە درێ دا، پیاوێکی شارەزا لەکاراتی و کۆنگ فۆ بە ناوی «بەرێز ھان» درێی لە دەستی ئەوان ڕزگار کرد، دوای ڕزگارکردن خۆی ئاشکرا کرد، وتی کە مامۆستای کۆنگ فۆم. بەڕێز ھان برینەکەی درێی بە ڕێگایەکی کۆنی چینی چاک دەکردەوە، کە ئاگر لە پیاڵەیەک دەکات، و بەبرینەکەی دەھێنا، پاشان بەرێز ھان دەیووت، کە شینگ و ھاورێکانی کەسێکی خراپ نین، بەڵام مامۆستای کۆنگ فۆکەیان بەناوی «لی» ئەوانی وەک کەسێکی خراپەکار فێرکردووە، ھەمیشە بەئەوان دەڵێت: میھرەبانی بەرامبەر دوژمنەکەت پیشان مەدە. دواتر درێ پرسیارێک لە بەرێز ھان دەکات، کە کۆنگ فۆم فێر دەکەیت، بەڵام بەرێز ھان ئەوی ڕەت کردەوە، پاشان درێی بۆ ستۆدیۆی ئەژدیھا برد، بۆلای مامۆستا لی، بۆ ئەوەی فێری کۆنگ فۆی بکات، ھەتا لەشەری ئاشتی بیباتەوە. بەڵام لی بەشێوەیەکی ناشرین قسەدەکات، دەڵێت کە تۆ فێری بکە، بۆ ئەوەی لە پاڵەوانێتییەکە شینگ و درێ بەیەکەوە شەر بکەن، پاشان بەرێز ھان دەڵێت، درێ لە پاڵەوانێتییەکە بەشداری دەکات، لە دژی تۆ. پاشان بەرێز ھان بەڵێن بە درێ دەدات، کە فێری کۆنگ فۆی بکات، بۆ ئەوەی لە پاڵەوانێتییەکە بیبەنەوە، دواتر سواری شەمەندەفەرێک دەبن، گەشتێک بۆ شوێنێک دەکەن، لەوێدا بەرێز ھان چەندین قسە دەربارەی کۆنگ فۆ و ھونەری جەنگی بۆ درێ دەکات. پاشان دەست بە ڕاھێنان دەکەن، بەرێز ھان لەسەر چاکەتێک ڕاھێنان بە درێ دەکات، دواتر بەرەوە پەرستگای چیای وودانگ دەرۆن.
گەشەپێدان
لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨دا، ڤارایتی ڕایگەیاند کە کارکردن لەسەر ڕیمەیکێکی مناڵی کاراتێ دەستیپێکردووە. ڤارایتی ئاماژەی دا کە فیلمە نوێیەکە، لە بەرھەمھێنانی ویڵ سمیت، «شێوەی گۆڕدراوە بۆ سیناریۆیەکی تایبەت بۆ جەیدن سمیت» و کە «کەرەستە لە چیرۆکە ڕەسەنەکەوە وەردەگرێت، کە تێیدا گەنجێکی گاڵتەپێکراو فێردەبێت لەسەر پێی خۆی بوەستێت بە یارمەتیی مامۆستایەکی داھێنەر.» لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩دا، جاکی چان بە ئامادەبووانی کۆنسێرتێکی لۆس ئانجلەس چایناتاونی وت کە دەڕواتە پێکەن بۆ ڕیمەیکی فیلمەکە لە ڕۆڵی مامۆستاکەی جەیدن سمیت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە چینییەکان پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە هونەرە جەنگییەکانی هۆنگ کۆنگ پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو پۆل:فیلمەکانی هونەرە جەنگییەکان پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە چینییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمە ھونەرە جەنگییەکانی ھۆنگ کۆنگ پۆل:فیلمەکانی ھونەرە جەنگییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری پەکین وێنەیان گیراوە
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەوف)
دامەزراندنی مزگەوت
مزگەوتەکە بە خەلیفە عومەر کوڕی خەتتاب دەدەووترێ کە لە ساڵی ١٦ کۆچی لەسەر ڕێگای قودس دروستی کردووە.
منارەی مزگەوت
منارە بەناوبانگەکەی مزگەوتەکە دەکەوێتە گۆشەی باشووری خۆراواو لەئاستی دیواری قیبلە لادەدات، یەکەم منارەی دروستکراو لەسەردەمی ئیسلامیدا، منارەکەش بەبەردی بەبناغەیەکی چوارگۆشەیی ٣ مەتری بەدرێژی و تەسکی ناوەوە دروست دەکرێت کە بۆ خاڵێکی نیمچە کۆنھەڵدێت و دەگاتە بەرزییەکی ١٢٫٧ مەتر. منارەکە لەسەر ھەر نھۆمێک پەنجەرەی ھەیە و بەم دواییانە مزگەوتەکە نۆژەنکراوەتەوە و گەشتیارە فینلاندیەکە ڕایگەیاندووە کە بازاڕی مزگەوتەکە لەو شوێنەیە کە نوێژی ڕۆژانە دەکرێت و لەسەر مینبەرەکەی خولی ھەینی وتاری بۆ ھاتووە.
گێڕانەوەی مزگەوت
نۆژەنکردنەوە کە بەدوای دروستکردنەوەی دیوارە ڕووخاوەکان و گێڕانەوەی تەواوی سەقفەکە و پاککردنەوەی زەوییەکان و قیرتاوکردنیان بە بەرد و پڕکردنەوەی بۆشایییەکانی نێوان بەردەکان و گێڕانەوەی کشانەوەی مزگەوت و دووبارە سەربان و چاککردنەوەی دەرگای مزگەوتەکە.
دەریای لابرادۆر
سەرچاوەکان
پۆل:دەریای لابرادۆر پۆل:ئۆقیانووسناسی پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی کەنەدا پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک پۆل:دەریاکانی گرینلەند پۆل:تێکتۆنیکە پەڕەیییەکان