cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ھەرێمی نیو برانزویک
ھەرێمی نیو برانزویک ھەرێمێکە لە کەنەدا، پایتەختەکەی شاری فریدرێکتنە و شاری سانت جۆن چڕترین ناوچەی دانیشتوانی ھەرێمەکەیە، تاکە ھەرێمی کەنەدایە کە ھەردوو زمانی ئینگلیزی و فەڕەنسی تێیدا فەرمیە بەپێی دەستور. بۆ یەکەم جار ساموێل دوو شامبەڵان ئەم ھەرێمەی دۆزیەوە لە ١٦٠٤ دواتر کەوتە ژێڕدەستی ئینگلیزەکان لە ١٧٦٣ لەساڵی ١٧٨٤لەھەرێمی نۆڤاسکۆشیا جیابویەوە و بوو بە ئەندام لە یەکێتی کەنەدی، ڕووبەرەکەی ٧٣٬٠٠٠کم چوارگۆشەیە ژماڕەی دانیشتوانی یەک میلیۆن کەسە کە لە ٪‏٥٨بەڕەگەز ئینگلیزن و بە ٪‏٣٧بە ڕەگەز فەڕەنسین، گرنگترین شارەکانی سانت جۆن و مۆنکتن.
زەوی و دانیشتوان
زەویەکەی بریتیە لە زنجیرە چیای ئەباڵش کە لەئەمەریکاوە درێژبۆتەوە، ھەرێمەکە ھاوسنورە لەگەڵ وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لەبەشی باشوری ھەروەھا دەروانێتە زەریای ئەتلەسی لەبەشی خۆرھەڵاتی، ھەروەھا وەک نیمچە دورگەیەک دەردەکەوێت کە کەنداوی سسنت لۆرانس لەباکوری ھەڵکەوتوە، خاوەنی دارستانێکی چڕە کە زستانێکی سارد و درێژی ھەیە لەگەڵ ھاوینێکی کورت و فێنک
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەری زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنی
خەڵات و پاڵاوتنەکان
پۆل:خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب
شێخ عزالدّین نەقشبەندی
بیروباوەڕی:
بیروباوەڕی ئەشعەری بووە.
چەند فەرمودەیەکی:
2.    هەر کات ویستان دڵتان دامەزراوبێت داوای یارمەتی بکەن بە پاراستنی زمانتان لە هەڵە.
4.    زیکرو یادی خوا هۆکارى پاکی رۆحە.
مێسنجەر (کەشتیی ئاسمانی)
ناردن
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان پۆل:گەردوون
نەوید محەممەدزادە
ژیاننامە
لە ١٧ی نیسانی ١٩٨٦ لە ئیلام لە دایکبووە و منداڵی دوانزدەیەمی خێزانێکی کوردی ڕۆژھەڵاتە کە لە ساڵی ٢٠٠٣وە ھاتووەتە ناو کاری شانۆ و نواندنەوە. نەوید محەممەدزادە ئێستا ئەکتەرێکی سینەمایی ناسراوە و لە ماوەیەکی کەمدا ناوبانگێکی باشی لە بواری سینەما و شانۆی ئێرانی و لەسەر ئاستی جیھان پەیدا کردووە.
ویلایەتی نۆرماندی
نۆرماندی (/ˈnɔːrməndi/؛ فەڕەنسی: Normandie [nɔʁmɑ̃di] (نۆرمان: Normaundie، Nouormandie [nɔʁ.mɛnde]) لە بنەڕەتدا لە وشەیەکیی باکووری، لە چەند زمانێکیی سکاندیناڤیاییەوە ھاتووە ، ناوچەیەکی جوگرافی و کەلتوورییە، دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای ئەوروپا، لە وڵاتی فەڕەنسا.
سیندرۆمی فرە کیسی ھێلکەدان
چی دەبێتە هۆکاری فرە کیسی هێلکەدان؟
هۆکارە سەرەکییەکەی ئەم نەخۆشییە بە ڕوونی دیار نییە ، زۆر لەو ئافرەتانەی كه توشبووی ئەو نەخۆشییەن (نەخۆشی دژە ئینسولین) یان هەییە. ئەمەش ئەوە ئەگەیێنێ کە لەشی ناتوانێ ئینسولین بە باشی بکاربهێنێ. ئەمەش وادەکا کە ڕێژەیەکی زۆر لە ئینسولین کۆببتەوە لە لەشی کە ئەشێت ئاستی ئەندرۆجین(هۆڕمۆنی پیاوان) زیاد بکا. قەڵەويش ڕێژەی ئینسولین زیاد دەکا کە نیشانەکانی کیسی هێلکەدان خراپتر ئەکات.
مەترسییەکان و نیشانەکانی کیسی هێلکەدان
٥- زیپکە یان پێستی چەور.
٧-نەزۆکی.
گیر و گرفتەکانی فرەکیسی هێلکەدان چین؟
ئەو ئافرەتانەی کە ئەم نەخۆشییەیان هەییە چانسی تووشبوونیان بە نەخۆشی مەترسیدار زیاترە. کە جۆری ٢ ی شەکرە ، زیادبوونی پەستانی خوێن، کێشە درووست بوون بۆ دڵ و دەمارەکان و شێرپەنچەی منداڵدان (رەحم) دەگرێتەوە. وە هەروەها بۆ دووگیان بوونیش گرفتیان بۆدرووست دەبێ (نەزۆکی).
چەند خاڵێکی گرنگ
٤.ئافرەتانی تووشبووی ئەم نەخۆشییە چانسی زیاتریان هەییە لە توشبوونیان بە جۆری ٢ی شەکرە ، زیادبوونی پەستانی خوێن، کێشەدرووست بوون بۆ دڵ و شێرپەنچەی پەردەی منداڵدان ( پەردەی ڕەحم).
٥.جۆری تیمارکردن دەگەڕێتەوە سەر ویستی ئافرەتەکە ، ئایە دەیەوێ لە ئایندە منداڵی ببێ یان نا ، ئەو ئافرەتانەی دەیانەوێ منداڵیان ببێ دەرمان و تیماری جیاواز وەردەگرن.
هەنگاوی داهاتوو بۆ ئەوانەی هەست بە نەخۆشییەکە دەکەن
٢-کەسێک لەگەڵ خۆی ببات بۆ ئەوەی یارمەتی پرسیارکردن و لەبیرنەکردنی وەڵامەکان بدات.
نیوفاندلەند و لابرادۆر
جوگرافیا
ڕووبەری دورگە سێگۆشەییەکە (نیوفەندلاند)٤٠٠کم چوارگۆشەیە، ڕووبەری لابرادۆر لەگەڵ دورگەکانی ٢٩٤٣٣٠کم چوارگۆشەیە، ھەموویان پێکەوە لە٪‏٤٬٠٦ڕووبەری کەنەدا پێکدێنن.
ئەلگۆریتمی ئیقلیدس
سەلماندن
سەلماندن: وا دابنێ (a,b) = d و (b,r) = d'. کەوایە 600px|
بریتش کۆلۆمبیا
ھەڵکەوتەی ھەرێم
ھەریەکە لە زەریای ھێمن و ئەلاسکا کەوتونەتە باکور و خۆڕئاوای ھەرێمەکە، ھەروەھا ھەرێمی دەڤەرەکانی باکوری خۆڕئاوا کەوتۆتە باکوری ، ھەرێمی ئەلبێرتا لەبەری خۆڕھەڵاتیتی و وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکاش لە باشوریەتی.
زانیار مورادی
لە سێدارەدان
دۆسیەی پیاوکوژییەکەی زانیار تا کاتی لە سێدارەدانیشی ھەر ئاوەڵە بوو. ڕۆژی چوارشەممە زانیار بۆ ژووری تاکەکەسی گوازراوە و ئەویش بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی مانی لە خواردن گرت. ڕۆژی ھەینی بانگی بنەماڵەکەی کرا بێن سەری بدەن و گفتیان پێ دان ئەوە دیدارێکی ئاساییە، بەڵام زانیار وتبووی: «دەزانم بۆ جێبەجێکردنی حەکمەکەم لێرەم و ئەمشەو لە سێدارەم دەدەن». لە ئاکامدا بەرەبەیانی ڕۆژی شەممە ١٧ی خەرمانانی ١٣٩٧ زانیار و لوقمان و ڕامین بە نھێنی لە دار دران. پارێزەر و بنەماڵەی زانیار وتیان لە ڕێگەی ھەواڵنێریی فارسەوە ئاگاداری خەبەرەکە بوون. داوی داوا و پێداگرییەکی زۆر بەو مەرجەی فیلم ھەڵنەگیرێتەوە و گریان لە گۆڕێدا نەبێ، لە مردووشۆرخانە ئیزنی دیتنی تەرمی زانیار بە بنەماڵەکەی درا. شوێنی بە خاک ئەسپاردنی ڕوون نییە.
بایک جی-وۆن
بایک جی-وۆن (لەدایکبووی ٣٠ی نیسانی ١٩٧٣) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە. دەرچووی بەشی زانستی ژیانی ڕووەکەکانە لە زانکۆی کیونگ ھی یەکەم جار لە ١٩٩٦ دەستی بەکاری رۆلگێران کرد.
تراڤێستی (ناسنامەی جێندەری)
سەرچاوەکان
پۆل:ترانسجێندەر پۆل:ناسنامەکانی تڕانسجێندەر پۆل:تڕانسجێندەر لە ئەمریکای باشوور
ئێدمنتن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کەنەدا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٤ پۆل:ئەلبێرتا پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
سەربازخانەی ئەڵڵاھو ئەکبەر
سەربازخانەی ئەڵڵاھو ئەکبەر (Serbazxaney Ełłahu Ekber، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باشوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی سەربازخانەی ئەڵڵاھو ئەکبەر بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٣٢ کەس لە ٨٢ بنەماڵەدا بووە.
ئۆردووشاھی
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
شێخ ملا عبدالقادر نەقشبەندی
زانست و خوێندنی:
سەرەتا لە ساڵی 1872 – زاینی ، دەستی بە خوێندن کردووە ، لە خزمەت مامۆستا مەلا رەسوڵی پلآوخۆر لە مزگەوتی حاجی حان ، پاشان لە خزمەت حەزرەتی کاک ئەحمەدی شێخ لە مزگەوتی گەورەی سولەیمانی ، پاشان لە خزمەت شێخ مستەفا ناسراو بە موفتی بەرزنجی ، وە لە خزمەت مامۆستا مەلا ئەحمەدی نۆدشی ، وە لە خزمەت مامۆستا مەلا شێخ عبدالقادری موهاجیر.
بایک ئۆک-دام
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور
پۆسێدۆن
پۆسێدۆن یەکێک بوو لە دوانزە ئۆڵۆمپیەکان لە ئاینی یۆنانی کۆن و میتۆلۆژیای یۆنانیدا، سەرۆکایەتی دەریا و زریان و بوومەلەرزە و ئەسپەکانی دەکرد. پارێزەری دەریاوانان و پارێزەری زۆرێک لە شاری یۆنانییەکان بووە. لە ئاینی سەردەمی یۆنانی ئۆڵۆمپیاد، پۆسێدۆن وەک خوداوەندێکی سەرەکی لە پایلۆس و تیبس ڕێزی لێدەگیرا، بە نازناوی ئاینی "زەوی لەرزێنەر"؛ لە ئەفسانەی ئارکادیای گۆشەگیردا پێدرا، پەیوەندی بە دیمیتر و پەرسێفۆنەوە هەیە و وەک ئەسپێک و وەک خوداوەندی ئاوەکان ڕێزی لێدەگیرا. پۆسێدۆن هەردوو پەیوەندییەکەی لەنێو زۆربەی یۆنانیەکان پاراست: وەک ڕامکەر یان باوکی ئەسپەکان سەیر دەکرا، کە بە لێدانی چەقۆ سێ سەرەکەی کانیاوێکی دروست دەکرد (بە زمانی یۆنانی، زاراوەی هەردووکیان پەیوەندییان بەیەکەوە هەیە). هاوتا ڕۆمانییەکەی بریتییە لە نەپتون.
جانڤی کاپوور
ژیانی کارکردن
لەساڵی ٢٠١٨، جانڤی کاپوور بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەر لەفیلمی دەرهێنەر شەشەنک کەیتان وە بەرهەمهێنانی کاران جۆهەر دەرکەوت، فیلمەکە بەناوی ترپەی دڵ (dhadak) بوو لەجۆری ڕۆمانسییە، ئیشان خەتەر لەپاڵ جانڤی کاپوور ڕۆڵی سەرەکی لەفیلمەکە گێڕا. فیلمەکە دووبارەی فیلمێکی زمانی ماراتی بوو بەناوی سایرەت، فیلمەکە باس لەژیانی کچێکی دەوڵەمەند دەکات کە ژیانی دەکەوێتە نێو تراژیدیاوە کاتێک لەگەڵ کوڕێکی هەژار دەکەوێتە خۆشەویستییەوە و لەدەست خێزانەکەی ڕادەکەن. فیلەمەکە بەشێوەیەکی گشتی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێشوازی نەرێنی لێکرا. بەڵام لە ئاستی جیهان توانی ١.١ ملیار ڕووپییە واتە ١١٠ کرۆر کۆبکاتەوە کەئەمەش سەلمێنەری ئەوەیە لەڕووی بازرگانی و داهاتەوە سەرکەوتووبوو. ڕەخنەگری سی ئێن ئێن - نیوز١٨، ڕاجیڤ مەسەند ڕەخنەی لەفیلمەکە گرت بەراورد بە فیلمە ئۆرجیناڵەکە کە لەم جارەیان باسی سیستمی چینایەتییان نەکردبوو لە هیند، وە ڕاجیڤ پەسنی کاپووری کرد کە بینەر ناتوانێت چاوی لەسەر هەڵبگرێت کاتێک سەیری فیلمەکە دەکات. لەبەرامبەردا ڕەخنەگر م.ڤیتیجاد لە ماڵپەڕی فێرست پۆستدا بیرووڕاکانی لەسەر فیلمەکە بڵاوکردەوە و نووسیوتی کە "جانڤی نەیتوانی کارەکتەرەکە بەتەواوی بەرجەستە بکات". جانڤی بۆ فیلمی ترپەی دڵ، واتە یەکەم فیلمی توانی خەڵاتی باشترینن کچەئەکتەر بۆیەکەم فیلمی لە خەڵاتەکانی زی سینێ لەساڵی ٢٠١٩ بەدەستبهێنێت. لەهەمان ساڵدا، جانڤی بووە نوێنەری بڕاندی جوانکاری نیکا.
چیاجەنگەی خواروو
چیاجەنگەی خواروو (Çyacengey Xwarû، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باشوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی چیاجەنگەی خواروو بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٥٥ کەس لە ٦٣ بنەماڵەدا بووە.
گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش
شیتەڵکردن
200px|وێنۆک بۆ نموونە گەورەترین بەشدراوی ھاوبەش بۆ دوو ژمارەی 60 و 48 بریتییە لە 12
شێرپەنجەی سنگ
شێرپەنجەی سنگ شێرپەنجەیەکی زۆر باوە لە بەريتانيا. زۆربەى ئافرەت کە شێرپەنجەی سنگیان لێ دەرکەوتووە تەمەنىان ٥٠ ساڵ بەرەو سەرە، بەڵام ئافرەتانی گەنجیش ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی سنگ ھەیە. نزيكەى ١ لە ٨ ئافرەت دەستنيشان دەكرێن بە ھەبوونی شێرپەنجەی سنگ. ھەلێکی باشی چاکبوونەوە ھەیە ئەگەر لە قۆناغێکی زوو دەست نیشان بکرێت. لەبەر ئەم ھۆیە، گرنگە ئافرەتان  پشکنینی سنگیان بکەن بەبەردەوامى بۆ ھەر گۆڕان کارییێک و هەميشە هەريەك لەم گۆڕانکارییانە سەرنج بدرێن لەلايەنێك گى پى. لە  حالەتی دەگمەن، پياوانیش هەروەها دەتوانرێت دەستنيشان بكرێن بە  شێرپەنجەی سنگ.
چارەسەرکردنی شێرپەنجەی سنگ
ئەگەر زوو بە شێرپەنجەی سنگ بزاندرێت، ئەوا دەتوانرێت چارەسەر بکرێت پێش بڵاوبوونەوەی بە ناو ئەندامەکانی تری جەستە.
ڕێگری کردنی شێرپەنجەی سنگ
تێڕوانینەکان تەماشای پەيوەندی نێوان شێرپەنجەی سنگ و ڕێجيمیان کردووە. هەرچەندە ئەنجامی دڵنیا کەرەوە نييە، بەڵام سوودی هەيە بۆ ئافرەتانێک كە:
پێشنيار کراوە کە ڕاهێنانی بەردەوام دەتوانێت مەترسى شێرپەنجەی سنگ کەم بکاتەوە بە ڕێژەی یەک لەسەر سێ. ڕاهێنانی بەردەوام و ھەبوونی ژیانێژی تەندروست دەتوانێت هەڵوێستی نەخۆشانی شێرپەنجەی سنگ باشتر بکات. ئەگەر تۆ بەم حاڵەتەدا تێپەڕ بووبیت، گرنگە هەوڵ بدەیت کێشێژی تەندروستت ھەبێت. ھۆی ئەمەش ئەوەیە کە كێشى زياد يان قەڵەوی وا دەکات هۆرمۆنى ژنانەی زیادە بەرهەم بێت، كە  بوونی مەترسیی شێرپەنجەی سنگ زیاد دەکات.
ڕەندە سینیورە
ڕەندە سینیورە (لەدایکبووی ١٩٦١) چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و ژنانی فەلەستینییە. ڕەندە بۆ ماوەی سێ دەیە ئەو تووندووتیژییانەی لەبەرامبەر مافەکانی مرۆڤ لە فەلەستین دەکران بەبەڵگە (دۆکیومێنت) کردووە، لەئیستادا نانوبراو بەڕێوبەری گشتی سەنتەری ھاریکاری ژنانە لەبواری یاسایی و ڕاوێژکاری (WCLAC) لە ئورشەلیم.
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئیسپانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
پیتۆ
سەرچاوەکان‎
‎
دەزگای بۆشاییی ژاپۆن
دەزگای ئاشکراکردنی بۆشاییی یابان (بە یابانی:独立行政法人宇宙航空研究開発機構، دوکریتسو گیوسی-ھوجین یتشو کوکو کینکیو کایھاتسو کیکو) کورتکراوە (JAXA)، دەزگایەکی بۆشایییە و سەر بە نەتەوەی ژاپۆنە، ئەو دەزگایە لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣ دامەزرا، کە چاودێر ئاگاداری مانگە دەستکردەکانە.
کرواتیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
کرواتیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران
بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران باڵاترین دامەزراوەی سەربازی لە کۆمەڵی ھێزە چەکدارەکانی ئێرانە کە ئەرکی ھاوئاھەنگی لە نێوان ھێزەکانی سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران، سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی، فەرماندەییی جێبەجێکردنی یاسا و ھەروەھا وەزارەتی بەرگری لەسەر ئەستۆیە. لە ئێستادا سەرۆکایەتیی بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان لەسەر ئەستۆی سالاری پاسدار محەممەد باقرییە و سەرتیپ عەزیز نەسیرزادە جێگری سەرۆکی بارەگای گشتییە.
نەخۆشی سیل
چاره‌سه‌رکردنی نه‌خۆشی سیل
له‌ سه‌رده‌می هاوچه‌رخدا چاره‌سه‌رکردنی زۆربه‌ی نه‌خۆشیه‌کان ده‌توانرێت ئه‌نجام بدرێت له‌به‌ر ئه‌و هۆکاره‌ خواستنی ده‌رمان و چاره‌سه‌ر له‌لایه‌ن که‌سی تووشبوو زۆر ئاسانه‌ به‌ به‌راورد کردن به‌ ساڵانی ڕابردوو. چاره‌سه‌ر کردنی ئه‌م نه‌خۆشییه‌ له‌ که‌سێک بۆ که‌سێکی دیکه‌ جیاوازه‌ به‌ پشت به‌ستن به‌ تووندی و به‌هێزی نیشانه‌کان له‌ نه‌خۆشه‌که‌دا. باشترین و بنچینه‌یی ترین چاره‌سه‌ری ستانده‌ر که‌ په‌سه‌ند کراوه‌ بریتییه‌ له‌ چاره‌کردنی فره‌ ده‌رمانی. چاره‌کردنی فره‌ ده‌رمانی ڕێگایه‌کی کاریگه‌ره‌ بۆ وه‌ستاندن و چاره‌سه‌رکردنی نه‌خۆشی سیل به‌ شێوه‌یه‌کی به‌رچاو. ئه‌م جۆره‌ چاره‌سه‌ره‌ هیوایه‌کی زۆری به‌خشیوه‌ به‌ تووشبووانی سیل چونکه‌ له‌ قۆناغه‌ سه‌ره‌تاییه‌کانیدا ده‌ستبه‌جێ ده‌توانرێت ده‌ست بکرێت به‌ ده‌رمان پێدان به‌ نه‌خۆشه‌که‌. سه‌ره‌تایی ترین چاره‌سه‌ر پێک دێت له‌ ئایسۆنایۆزید له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌ دژه‌ باکتریایه‌کی دیکه‌ وه‌ک (ریفامپین - پایرازیناماید – ئیثامبوتال). چاره‌کردنی فره‌ ده‌رمانی سه‌رکه‌وتووه‌ به‌ڵام متمانه‌ی چاره‌سه‌ری هه‌میشه‌ی (۱۰۰%) نادات به‌ هه‌موو نه‌خۆشێک به‌ڵکو پشت به‌ وه‌ڵام دانه‌وه‌ی که‌سه‌که‌ ده‌بینێت بۆ ده‌رمانه‌که‌.
موسڵمانی کورد
مێژوو
پێش ئیسلام زۆرینەی کوردەکان پەیڕەوییان لە بتپەرستی ئێرانی رۆژئاوایی کردووە کە لە نەریتی هیندۆ-ئێرانەوە هاتووە. کوردەکان لە سەدەی حەوتەمدا لە کاتی فەتحەکانی سەرەتای موسڵماناندا یەکەم پەیوەندییان لەگەڵ ئیسلامدا دروست کرد. کورد نەتەوەیەک بوو کە لەنێوان ئیمپراتۆریەتی بیزەنتین و فارسدا دابەشکرابوو، پێش ئەوەی لەژێر دەسەڵاتی خەلافەتی ڕاشدیندا یەکبگرن. جابانی کوردی و کوڕەکەی مەیموون کوردی یەکەمین کورد بوون کە موسڵمان بوونە، هەروەها میسیۆنەری موسڵمان بوون کە یارمەتیدەر بوون لە ناساندنی ئیسلام بە زۆرێک لە کوردەکانی تر. خەلیل کوردی سیممانی یەکێک بوو لە یەکەم تابعینەکانی کورد. گۆڕینی بەکۆمەڵی کورد بۆ ئیسلام تا سەردەمی عومەری کوڕی خەتاب، خەلیفەی دووەمی خەلافەتی ڕاشدین لە نێوان ساڵانی ٦٣٤ بۆ ٦٤٤ ڕووی نەدا. کورد بۆ یەکەمجار لە کاتی داگیرکردنی فارسەکان لەلایەن موسڵمانان لە ساڵی ٦٣٧ بەرکەوتەی لەگەڵ سوپای موسڵماناندا هات، هۆزە کوردەکان توخمێکی گرنگ بوون لە ئیمپراتۆریەتی ساسانی، و سەرەتا پشتیوانییەکی بەهێزیان لە ساسانیەکان کرد لە کاتێکدا هەوڵیان دەدا شەڕ لەگەڵ سوپای موسڵمانان بکەن، لە نێوان  ٦٣٩ و ٦٤٤. هەرچەندە جارێک ڕوون بووەوە کە ساسانیەکان بەم زووانە دەکەونە خوارەوە، بەڵام سەرۆکە کوردەکان یەک بە یەک ملکەچی سوپا موسڵمانەکان بوون و ڕازی بوون بە قبوڵکردنی ئیسلام، ئەمەش وایکرد ئەندامانی هۆزەکەیان هەمان شت بکەن. ئەمڕۆ زۆرینەی کوردەکان موسڵمانی سوننەن و بە کەم شیعە و سۆفی و عەلەوی هەیە. کوردە موسڵمانە سوننەکان زۆربەیان شافعین. ڕێژەی ئەو کوردانەی کە موسڵمانی سوننەن نزیکەی ٧٥٪ی هەموو کوردەکانە و ڕێژەی ئەو کوردانەی کە موسڵمانی شیعەن نزیکەی ١٥٪.
بۆتێ
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کرواتیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کرواتیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
بچووکترین چەندجارەی ھاوبەش
نموونە
چەندجارە ھاوبەشەکانی ٤ و ٦ بریتین لە:
ھزرڤانەکە
ھزرڤانەکە پەیکەرێکی بڕۆنزییە کە ساڵی ١٩٠٢ پەیکەرتاشی فەڕەنسی ئۆگست ڕۆدن دروستی کردووە. پەیکەرەکە پیاوێکی ڕووت  نیشان ئەدا کە دانیشتووە و قۆڵی ڕاستی لە ئانیشکەوە مووچاندووەتەوە و لەسەر ئەژنۆی دایناوە و دەستی ناوەتە ژێر چەنەی و خەریکی تێفکرینە. پۆل:دانتێ ئەلیگیێری
حیزبی ڕزگاری
لە شوباتی ١٩٤٥ ئەم پارتە دامەزرا ژمارەی ئەندامەکانی ئەم پارتە چوار ھەزار کەس بوو و ئامانجی پارتەکە نەھێشتنی چەوساندنەوەی نەتەوەیی دژی کورد و چارەسەرکردنی گیروگرفتە کۆمەڵایەتییەکان و پەرەپێدانی لایەنی ئابوری و ڕۆشنبیری بوو. ڕۆژنامەی ڕزگاری بە شێوەکی نھێنی وەکو زمانحاڵی پارتەکە بە ھەردوو زمانی کوردی و عەرەبی دەردەچوو ھەروەھا ڕزگاری ھەوڵیدا دەنگی کورد بگەیەنێتە ئاستی نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٤٦ دوای بەستنی کۆنگرەیەک بۆ پارتەکە بڕیاردرا کە وەکو ڕێخۆشکردنێک بۆ دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کورد پارتی رزگاری کورد ھەڵبوەشێننەوە.
١٠ی خاکەلێوە
ڕووداوەکان
رۆژی شەهیدان، رۆژی لەسێدارەدانی قازی محەممەد
بێردبی
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کرواتیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کرواتیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
جۆن گرەیڤس سیمکۆ
پیشەی سەربازی لەکاتی جەنگەکانی شۆڕشی ئەمریکادا
ساڵی ١٧٧٧ سیمکۆی داوای کرد کە لە ١٥ ی تشرینی یەکەمی ١٧٧٧ دا، لە بۆستۆنەوە، دەستەیەکی پاڵپشتی ڕەشپێستەکان پێک بھێنیت. بەڵام لەجیاتی ئەوە فەرمانی ڕەینجەرەکانی شاژن کە لە دوورگەی ستەیتن پێکھێنرابوو، جێبەجێ کرا. کە یەکەیەکی پیادەی سووکی مەشقپێکراو بوو کە ١١ ھاوبەشگا و٣٠ پیاو و یەک گرینادەری لەخۆدەگرت. ڕەینجەرەکانی شاژن چاڵاکی فراوانیان ئەنجامدا لە کاتی ھەڵمەتی فیلادلفیادا، لەوانە ھێرشێکی سەرکەوتوو و سەرسووڕمان (پلان بۆ داڕێژراو و جێبەجێ کراو لەلایەن سیمکۆی) لە جەنگی (Crooked Billet) دا.
ژیانی خێزانی و ھاوسەرگیری
ساڵی ١٧٨٢ سیمکۆی ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەلیزابێس پۆستحوما گیلیم کرد. ئەلیزابێس میراتگرێکی دەوڵەمەند بوو، لە ھۆنیتۆن لە دیڤۆن زەوییەکی ٥٠٠٠ دۆنمی پەیدا کرد و وۆڵفۆرد لۆج (وۆڵفۆرد لۆج) ی بنیاد نا. وۆڵفۆرد تا ساڵی ١٩٢٣ دیوەخانی خێزانی سیمکۆی بوو.
سەرسوراو
جوگرافیا
سەرسوراو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دۆڵەبی، گەرمک و لە باشوور لەگەڵ گوندی سوراو، گەرمک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چاڵەبێ ئاو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باراوەی کۆن.
کۆیلایەتی لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Gefangene_Schriften_gegen_Constantinopel_gebracht_-_Schweigger_Salomon_-_1608.jpg/280px-Gefangene_Schriften_gegen_Constantinopel_gebracht_-_Schweigger_Salomon_-_1608.jpg|وێنۆک|عوسمانییەکان لەگەڵ کۆیلە فەلەکان لەم وێنەدا کەلە ساڵی ١٦٠٨ دا بڵاوکرایتەوە لەلایەن سالۆمۆن شویگەر دەربارەی گەشتەکەی لە ساڵی ١٥٧٨
شازادە فرێدریک، دوکی یۆرک و ئەلبانی
شازادە فرێدریک، دوکی یۆرک و ئەلبانی KG GCB GCH (بە ئینگلیزی: Prince Frederick, Duke of York and Albany)(فرێدریک ئۆگۆستس؛ ١٦ی ئابی ١٧٦٣ – ٥ی کانوونی دووەمی ١٨٢٧) دووەم کوڕی جۆرجی سێیەم، پاشای شانشینی یەکگرتوو و هانۆڤەر و شارلۆتی هاوبەندی ئەو یوکلێنبورگ-ستیلیتز بوو، لە ١٧٦٤ تا ١٨٠٣ شازادە - بیشۆپی ئۆننابروک بووە لە ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی پیرۆزدا. لە مردنی باوکیەوە لە ساڵی ١٨٢٠ تا مردنی خۆی لە ساڵی ١٨٢٧ میراتگری مەزن بوو بۆ برا گەورەکەی جۆرجی چوارەم لە هەردوو شانشینی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا و شانشینی هانۆڤەر.
چیاپیرووزئاوا
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
بێدەنگی بەرخەکان (فیلم)
بێدەنگی بەرخەکان بەرھەم ھێنراوە لە ساڵی ١٩٩١, کە ئەنتۆنی ھۆپکینس ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە وەک «ھانیباڵ لێکتەر»، کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ڕۆڵگێڕی بەدەستھێنا بەھۆی ڕۆڵی لەم فیلمەدا. ڕۆڵگێری ناوداری ئەمریکی جۆدی فاستەر لەگەڵیدا ڕۆڵی کلاریس ستارلینگی بینی، کە لە بەرامبەردا خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ڕۆڵگێری بەدەستھێنا. ھەروەھا لەلایەن سکۆت گلێن وەک «جاک کراوفۆرد» و تێد لیڤین وەک بکوژی زنجیرەیی «بافالۆ بیل» بەژدار بوون لە فیلمەکەدا.
بیژەن زولفەقارنەسەب
سەرچاوەکان
ماڵپەڕی کاردۆ ئارت
سەیرانە
سەیرانە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ناوەندی بۆشاییی ئەوشینورا
پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:گەردوون
ئێد گێین
منداڵی
ئۆگستا سوودی لە تەنیایی کێڵگەکە وەرگرت بۆ درووخستنەوەی ئەو کەسانەی کە دەیانتوانی کاریگەرییان لەسەر کوڕەکانی ھەبێت. گێین تەنیا بۆ ئەوەی بچێتە خوێندنگە کێڵگەکەی بەجێھێشت. لە دەرەوەی خوێندگەکە زۆربەی کاتەکانی بە کاری ماڵەوە لە کێڵگەکەدا بەسەر دەبرد. ئۆگستا بە قووڵی کەسێکی ئایینی بوو، و لۆتەری (ڕێبازێکی مەسیحییە کە ناوی مارتن لووسەر دامەزرێنەری ڕێبازی پڕۆستانت لێ نراوە) بوو.
چارەنووسی موڵک و ماڵی گێین
ئۆتۆمبێلەکەی گێین لە ساڵی ١٩٤٩ کە تەرمی قوربانییەکانی پێ دەردەھێنا، لە مەزادێکی ئاشکرادا بە ٧٦٠ دۆلار فرۆشرا (کە یەکسانە بە ٦٧٠٠ دۆلار لە ھەژمارەکانی ساڵی ٢٠١٩دا).
کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
کووبا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
کاتێ نیچە گریا
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٩٢
سیاگوێز
سیاگوێز گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سکیتزۆفرێنیا
·        ژیان لەگەڵ سکیتزۆفرێنیا
وەرگرتنی دەرمانەکان بەشێوەیێکی رێکوپێک.
ئاگادارکردنەوەی کەسان دەربارەی خودی نەخۆشییەکە.
·        نیشانەکانی سکیتزۆفرێنیا
نیشانەکانی وەکو خۆ دوورکردنەوە و جیابوونەوە لە خەڵک و بێبەرپرسیاریێتی و تێکچونی کاتی خەوتن و ھەستان لە نیشانەکانی تەمەنی ھەرزەکاری دەچن بۆیێ جیاکردنەوەی ئاسان نییە.
·        نیشانە ئەرێنییەکان و نەرێنییەکان
نیشانە ئەرێنییەکان:
لەخشتەچوون و ھاتنەبەرچاووگوێ.
خولی نایابی ھۆڵەندا
خولی نایابی ھۆڵەندا یان ئێردیڤیزی بەرزترین ئاستی تۆپی پێیە لە هۆڵەندا، خولەکە لە ساڵی ١٩٥٦ دامەزراوە، دوای دوو ساڵ لە دەستپێکردنی تۆپی پێی پیشەیی لە هۆڵەندا. بە یەکێک لە باشترین خولی ئەورووپا دادەنرێت و بە شێوەیەکی فراوان بە یەکێک لە باشترین خولەکانی جیهان دادەنرێت. لە وەرزی ٢٠٢٠-٢١ لە ڕیزبەندی حەوتەمی باشترین خولی ئەوروپا لەلایەن یوفا.
بریستۆڵ
بریستۆڵ یەکێک لە شارەکانی ئینگلستانە کە بەشێکی خودموختارە لە باشووری ڕۆژاوای ئینگلستان و لە ١٦٩ کیلۆمەتری ڕۆژاوای لەندەن ھەڵکەوتووە.
خەزێنە، سەرکەپکان
جوگرافیا
خەزێنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مەحباب و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەوی بەلاس و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئێندزە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بۆتێ.
بەردەنووسی بێستوون
بەردەنووسی بێستوون
بەردەنووسی بێستوون وەک یەکێک لە کۆنترین دەقە مێژووییەکانیکوردستان (ئێران) دەناسرێت و لە پاڵ نزیکەی ٣٠ ئاسەواری‌تری مێژوویی‌دا کە لەم دەڤەرە ھەڵکەوتوون،  یەکێ لە سرنج‌ڕاکێش‌ترین و گرینگ‌ترینیانە. ئەم بەردەنووسە بۆ باسی یەکەمین ساڵی دەسەڵاتداریی داریووشی یەکەم تەرخان کراوە و لە زمان خۆیەوە نووسراوە. داریووشی یەکەم (٥٥٠-٤٨٦ ب. ز) سێھەمین پاڵشای ھەخامەنشی‌یە. داریووش کە دوای کوژرانی بەردیا دەسەڵات بە دەستەوە دەگرێ، وەک باس دەکا؛ لە یەکەمین ساڵی دەسەڵاتدارێتی‌دا ١٩ شۆڕشی گەورە و بچووکی سەرکوت کردووە و لەم بەردەنووسەدا ئەم ڕووداوانە دەگێڕێتەوە. بەردەنووسی بێستون (بە نووسراوە و نەخشەکانیەوە) ٥/٢٠ میتر درێژ و ٨/٧ میتر پانە (بڵیندە). ڕووبەری ھەڵکەوتەی پەیکەرەکانی ئەم بەردەنووسە ٦ میتردرێژ و ٢/٣ میتر پانە و لە شوێنێکی حاسێ لە بەرزایی ١٠٥ میتریی کێوەکە  ھەڵکەوتووە و دەست¬پێ‌ڕاگەیشتنی حەستەمە. لەم نەخشەدا بێجگە لە داریووش و دوو کەس لە دەست و پێوەندەکانی (ویندەفرەنا-ی کەواندار و گەئووبەروە-ی نێزەدار) کە لە پشتەوەی داریووشن، پەیکەرەی ١٠کەسی دیکە دەبینرێ؛ ٩ کەسیان بە دیل‌کراوی لەبەر دەستی داریووش دان و ھەر کام جل‌وبەرگی وڵاتی خۆی لەبەردایە. بەپێی ئەم بەردەنووسە ئەو دە کەسە ئەوانەن وا لە دەڤەرە جیاجیاکان دژی دەسەڵاتی ھەخامەنشی شۆڕشیان ھەڵگیرساندووە و لە ماوەی ئەم یەک ساڵەدا داریووش سەرکوتی کردوون. پەیکەرەی داریووش، بۆ نیشان¬دانی شان و شکۆی، لە چاو دیلەکان بڵیندتر چێ کراوە و بە سەریان‌دا سوارە. باڵای دیلەکان ١٧/١ و باڵای داریووش ٧٢/١میترە. داریووش کەوانێکی بە دەستی چەپیەوە گرتووە، لاقی چەپی لەسەر سینگی گەئۆماتەی موغ، یەکەمین شۆڕش¬ھەڵایسێن، داناوە و گەئۆماتە دەستی بۆ داوای بەخشین و لاڵانەوە بەرز کردۆتەوە. لە پشت گەئۆماتەوە نۆدیلی‌تر دەبینرێن کە بە ڕیزە وێستاون و ملیان بە گوریس تێک بەستراوە و دەستیشیان لە پشتەوە گرێ¬دراوە. (دیلی نۆھەم، واتە «سەکوونخای»، دواتر بەم نەخشەوە زیاد کراوە و ھی ڕووداوێکی پاش ساڵی یەکەمی دەسەڵاتداریی داریووشە). لەسەرووی دیلەکان و ڕووبەرووی داریووش ھێمای «فەرەوەھەر» دەبینرێ و داریووش دەستی ڕاستی خۆی بە نیشانەی سکاڵا لە ئەھوورامەزدا بەرز کردۆتەوە. (نەخشی فەرەوەھەر ھێمایەکە لە فریشتەی پارێزەر و پاسەوانی ئیمپەراتۆریی ھەخامەنەشی و نەخشی ئەھوورامەزدا نییە).
ناو و پێناسی دیلەکان
٤	فرەوەرتیش/	شۆڕشگێڕی ماد
٨	ئەرەخە/	دووھەمین شۆڕشگێڕی بابێل
١٠	سەکوونخا/	شۆڕشگێڕی سەکائیە
٢.	داریووش¬شا دەڵێ: باوکی من ویشتاسپە، باوکی ویشتاسپ ئەرشامە، باوکی ئەرشام ئەریەرەمنە-یە، باوکی ئەریەرەمنە چێش¬پێشە، باوکی چێش-پێش ھەخامەنشە.
١٣.	داریووش¬شا دەڵێ: لە ڕچەڵەکی ئێمە کەس نەبوو، نە پارسی‌یەک، نە مادی‌یەک، نە بابێلی‌یەک، نە کەسێک لە دەڤەرەکانی‌تر پاشایەتی لە گەئۆماتەی موغ بستێنێتەوە. خەڵک لێی تۆقیبوون؛ چونکە زۆربەی ئەو کەسانەی قەڵت‌وبڕ کرد کە پێشتر بەردیایان دەناسی. بۆ ئەوەی کەس نەزانێ "من بەردیای کوڕی کۆرش نیم". کەس نەیوێرا لە حاندی گەئۆماتە ورتەی بێ، ھەتا من گەیشتمێ. ئەو کاتە من نزام لە ئەھوورامەزدا کرد. ئەھوورامەزدا یارمەتی دام. بە ویستی ئەھوورامەزدا من و چەند گەورەیەک گەئۆماتەی موغ و گەورەکانی ھاوڕێیمان لە ڕۆژی دەی مانگی ڕەزبەردا کوشت(٢٩ی سێپتەمبەری ٥٢٢ ب. ز). لە قەڵای «سیکایا ئوواتیش» لەدەڤەری «نسا» لە وڵاتی ماد  کوشتم. من شایەتیم لێ سەندەوە. بە ویستی ئەھوورامەزدا بووم بە شا. ئەھوورامەزدا شایەتی پێ بەخشیم.
١٥.	داریووش¬شا دەڵێ: ئاوەھایە ئەوەی پاش شایەتیم کردم، وەک چۆن پێشتر وا بوو.
-	شۆڕشی مەرەتیە لە عیلام:
٢٥.	ھێزی ماد و پارسی لایەنگری من کەم بوون. ئەوکاتە ھێزێکم نارد بۆ وڵاتی ماد. سەرکردایەتیی سپاکەم بە کەسێکی پارسیی لایەنگری خۆم بە ناوی «ویدەرنە»ئەسپارد. ئەمرم پێ¬کردن بڕۆن ئەو سپایەی ماد کە مل‌کەچی من نابن، تێک شکێنن. ئەوجار ویدەرنە بە لەشکرەوە بەرەو ماد ڕۆیشت. کە گەیشتە ماد، لە شارێک بە ناوی «مارووش»، لەگەل مادییەکان لێکیان دا. سەرلەشکری مادەکان لەو کاتەدا لەوێ نەبوو. ئەھوورامەزدا یارمەتی دام. بە ویستی ئەھوورامەزدا سپای من سپای ئەو نەیارانەی تەرت‌وتوونا کرد. کە ئەم شەڕە ھەڵگیرسا ٢٧ ڕۆژ بەسەر مانگی بەفرانبارداھاتبوو(١٢ی ژانویەی ٥٢١ ب. ز). ٣٨٢٧ کەسیان کوشت و  ٤٣٢٩ کەسیان بەدیل گرت. پاش ئەوە ویدەرنە ھیچ شەڕێکی‌تری لە وڵاتی ماد نەکرد. سپاکەم لە دەڤەرێک بە ناوی «کەپەدە» لەسەرم وێستا، ھەتا گەیشتمە ماد.
٢٦.	داریووش¬شا دەڵێ: یەکێک لە بەندەکانمم، ھەرمەنی‌یەک، بە ناوی «دادەرشی» بەو ئەمرەوە بۆ ھەرمەنستان نارد: "بڕۆ و ئەو نەیارانەی مل‌کەچی من نین تێک‌شکێنە". پاشان دادەرشی بەڕێ کەوت. لەگەڵ گەیشتنە ھەرمەنستان، نەیاران یەکیان گرت و دژی دادەرشی وێستان. لە ئاوایی‌یەک بە ناوی «زووزە»تێک‌ئاڵقان. ئەھوورامەزدا یارمەتی دام. بە ویستی ئەھوورامەزدا سپای من، سپای دوژمنی تێک‌شکاند. ئەوکاتەی شەڕ ھەڵایسا ٨ ڕۆژ بە سەر مانگی بانەمەڕداھاتبوو(٢٠ی مای ٥٢١ ب. ز).
٤١.	داریووش¬شا دەڵێ: ئەوکاتە ئەو ھێزە کەمەی پارس کە لێم ھەڵ‌نەگەڕابوونەوە-م لەگەڵ ھێزی ماد، نارد بۆ پارس. یەکێک لە بەندەکانی پارسیم، بە ناوی «ئەرتەوەردیە» کردە سەرجەلەیان. ھێزەکانی‌تری پارس لەگەڵ من بەرەو ماد بەڕێ‌کەوتن. ئەوکاتە ئەرتەوەردیە بەرەو پارس بەڕێ‌کەوت. لەگەڵ گەیشتنە پارس لە شارێکی پارس بە ناوی «ڕەی» وەھیەزداتە کە کوتبووی "من بەردیای کوڕی کۆرشم"، بە سپاوە شاڵاوی بردە سەر ئەرتەوەردیە و شەڕ ھەڵایسا. ئەھوورامەزدا یارمەتی دام. بە ویستی ئەھوورامەزدا سپای من ھێزی [ئەو] وەھیەزداتە-یەی تێک‌شکاند کە کوتبووی من بەردیام. کە شەڕ ھەڵایسا ١٢ڕۆژ بە سەرمانگی بانەمەڕدا ھاتبوو(٢٤ی مای ٥٢١ ب. ز). ٤٤٠٤ کەسیان لێ کوشتن و... کەسیان بەدیل گرت.
٥٥.	داریووش¬شا دەڵێ: تۆ! کە پاش من لە سەر تەختی پاشایەتی دادەنیشی تەواو خۆت لە درۆ بپارێزە. بە توندی بەگژ درۆزن¬داوەرە، ئەگەر بە تەمای بڵێی: "وڵاتی من ھێمنە".
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
سەرچاوەکان
٢٠٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
دەریای ژاپۆن
وێنۆک|دەریای ژاپۆن بەبێ دەریای ڕۆژھەڵات لە کەوانەدا دەریای ژاپۆن دەریای پەراوێزی نێوان دوورگەکانی ژاپۆن و ساخالین و نیمچە دوورگەی کۆریا و ویشکانی ڕۆژھەڵاتی دووری ڕووسیایە. دوورگەکانی ژاپۆن دەریا لە زەریای ھێمن جیا دەکاتەوە. وەک دەریای ناوەڕاست، نزیکەی ھیچ مەل و بایەکی نییە بەھۆی گەمارۆدانی نزیکەی تەواو لە زەریای ھێمن. ھەروەھا ئەم گۆشەگیرییە کاریگەری لەسەر جۆراوجۆری گیانلەبەران و شوێنی شووتی ھەیە، کە ھەردووکیان کەمترن لە زەریای کراوەدا. دەریاکە ھیچ دوورگە و کەنداو و کەپێکی گەورەی نییە. ھاوسەنگی ئاوەکەی زیاتر بەھۆی ھاتنە ژوورەوە و دەرچوونی لە ڕێگەی ئەو گەرووانەی کە دەیبەستنەوە بە دەریاکانی دراوسێ و زەریای ھێمن دیاری دەکرێت. کەم ڕووبار ھەیە کە دەڕژێتە ناو دەریا و کۆی بەشداریکردنیان لە ئاڵوگۆڕی ئاودا لە ١٪دایە.
٢٤ی خاکەلێوە
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خاکەلێوە
شایان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٢٥ی خاکەلێوە
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خاکەلێوە
دژە ئایین
سەرچاوەکان
پۆل:ئایین پۆل:بێخوایی پۆل:بێدینی
شەپاڵ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باخچەی بۆھیمی
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
سکاربۆرۆ، تۆرنتۆ
پێکھاتەی دانیشتوان
چەپ|وێنۆک| ڕێژەی پێکھاتەی دانیشتوانەکەی بەپێی ٢٠٠٦ وێنۆک| گەشەسەندنی دانیشتوانی سکاربۆرۆ ،١٧٩٦–٢٠٠١
عەلینەقی وەزیری
عەلینەقی وەزیری (١ی کانوونی دووەمی ١٨٨٧ - ٩ی ئەیلوولی ١٩٧٩) مۆسیقاژەنێکی ئێرانی و پێشەنگ بوو لە داڕشتنی نمایشی ئۆرکێسترا لە مۆسیقای ئێرانیدا.
٢٩ی خاکەلێوە
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خاکەلێوە
٣٠ی خاکەلێوە
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خاکەلێوە
ئەی کەنەدا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کەنەدا پۆل:سروودە نیشتمانییەکان پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:کۆلکەوتارەکانی گۆرانی پۆل:مۆسیقا پۆل:گۆرانییە فەڕەنسییەکان پۆل:مۆسیقای پاوانی گشتی
لافاوی کۆریای باشوور ٢٠٢٣
کاریگەری
وێنۆک|زەوییە کشتوکاڵییە لافاواوییەکان بەھۆی بارانێکی بە خوڕەوە و پڕ بوونی بەنداوێک لە باکووری چونگچۆنگ، زیاتر لە ٩٢٠٠ ماڵ و زیاتر لە ١٤٤٠٠ کەس لە سەرانسەری وڵاتدا شوێنەکانیان چۆڵکرد. لە ١٧ی تەممووزدا، ئاژانسی ھەواڵی یۆنھاپ بڵاوی کردەوە کە ٦٢٨ دامەزراوەی گشتی و ٣١٧ موڵکی تایبەت بەھۆی بارانبارینی زۆرەوە زیانیان بەرکەوتووە. بەپێی ئاماری وەزارەتی ناوخۆ و سەلامەتی، زیاتر لە ٣١ ھەزار ھێکتار (٧٧ ھەزار دۆنم) زەوی کشتوکاڵی زیانیان بەرکەوتووە و ٦٩٣ ھەزار ئاژەڵیش گیانیان لەدەستداوە. ھەروەھا چەندین شوێنی میراتی کولتووری زیانیان بەرکەوتووە، لەوانە قەڵای گۆنگسانسێۆنگ و مونگیۆنگ سایجای.
قشڵاقا میرزا عەلی
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
نەخۆشی ڤایرۆسی ئیبۆلا
لەمانە تەنیا ٤ دانەیان مرۆڤی تووشدەکات(ئیبۆلا،سودان،تای فۆرێست،بوندیبوگیۆ).ڤایرۆسی رێستۆنیش ناسراون بەوەی کەتووشی گیانداران دەکەن نەوەک مرۆڤ.وە ڤایرۆسی بۆمبالی تاکو ئێستا دیار نیە کە تووشی بەشەر دەکات یاخودگیانداران.ڤایرۆسی ئیبۆلا بۆ یەکەم جار دۆزراوەتەوە لە روباری ئیبۆلا کە ئێستا بووەتە شوێنی دیموکراتی کۆماری کۆنگۆ،لەمکاتەوە ئەم ڤایرۆسە بووەتە هۆکاری هەوکردنی مرۆڤ،زانایان هێشتا نازانن بنەڕەتی ئیبۆلا لە کوێوە هاتووە،بەڵام وا باوەڕدەکەن کە لە شەمشەمەکوێر و مەیمون هاتبێت
چۆن ڤایرۆسی ئیبۆلا لە مرۆڤێک دەستنیشان دەکەیت؟
ئەگەر کەسێک نیشانەکانی (ن.ڤ.ء) پیشانبدات و کەوتنە بەرێک روویدابێت، ئەوا دەبێ دووربخرێتەوە لە خەڵکانی دیکە ودەسەڵاتدارانی تەندروستی کۆمەل ئاگادار بکرێتەوە. نموونەی خوێنی نەخۆشەکە کۆبکرێتەوەو بخرێتە ژێر تاقیکردنەوە بۆئەکید کردنەوەی هەوکردن.ڤایرۆسی ئیبۆلا دەکرێ دەستیشان بکرێت لە ناو خوێن لە پاش دەرکەوتنی نیشانەکان.دەکرێ ٣رۆژی بخەیەنێت دوای دەرچوونی نیشانەکان بۆ دەستنیشان کردنی ڤایرۆسەکە.
عەواڵان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٢ی گوڵان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گوڵان
مۆسیقای کەنتری
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا پۆل:شێوازەکانی مۆسیقای ئەمریکا
قشڵاخ، گەرمک
قشڵاخ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئەی ٢٤
پەرەپێدان و ھەوادار
لەم ساڵانەی دواییدا ئەی ٢٤ بنکەی ھەواداری جێگیری گەشە پێدا، لەکاتێکدا کە کۆمپانیاکانی دابەشکردنی دیاریکراو باونین، بەڵام ھاندەران ستایشی فیلمی A24ی ھونەری و بەشداری و ھەروەھا لێخۆشبوون و ئازادییان کردووە، لە کاتی بەرھەمھێناندا ئەمە ئازادی داھێنەرانەی زیاتر دەدات بە فیلمسازەکان نەک کۆمپانیا ناسەربەخۆکان.
قوسامەدین
جوگرافیا
قوسامەدین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سیاگوێز و لە باشوور لەگەڵ گوندی سپیدارە، زەلان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قۆخی شاوڵێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی نۆڕک.
کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
سپیاوە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بۆسا نۆڤا
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
سریلانکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سریلانکا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
وۆڵ مارت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:کۆلکە-وتارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئابوری پۆل:کەنەدا پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە
زوحاک
وێنۆک|زوحاک لە [[شانامەدا]] وێنۆک|زوحاک لە کاتی لەدایکبوونی [[فەرەیدوون لە کابوسەکەی لە ترس و دڵەڕاوکێدا بەئاگا دێتەوە]] زوحاک کەسایەتییەکی خراپە لە ئەفسانە کوردی و فارسییەکاندا. لە زەردەشتدا زوحاک بە کوڕی ئەھریمان و دووژمنی وەرمەز دادەنرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەفسانەی تەمەندرێژی پۆل:شەیتانەکان
سماکە
سماکە شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سماکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شەروە و لە باشوور لەگەڵ گوندی سارتکەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تاڵینە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەروکە.
ئاڵی سوور
جوگرافیا
ئاڵی سوور  ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پارێزگای باکووری چونگچۆنگ
پارێزگای باکووری چونگچۆنگ (بە کۆری: 충청북도) ھەروەھا بە چۆنگبوک ناسراوە، پارێزگایەکی کۆریای باشوور ە. ژمارەی دانیشتوانی باکووری چونگچۆنگ ١،٥٧٨،٩٣٤ کەسە بەپێی ئاماری ساڵی (٢٠١٤) و ڕووبەری جوگرافیای ٧،٤٣٣ کیلۆمەتر دووجایە (٢،٨٧٠ میل چوارگۆشە) کە دەکەوێتە ناوچەی ھۆسیۆ لە ناوەڕاستی باشووری نیمچە دوورگەی کۆریا. لە باکوورەوە لەگەڵ پارێزگای گیۆنگگی و گانگوۆن، لە ڕۆژھەڵاتی باکووری گیۆنگسانگ، لە باشوورەوە باکووری جیۆلا و لە ڕۆژئاوای باشووری چونگچۆنگ، شاری ئۆتۆنۆمی تایبەتی سێجۆنگ و شاری گەورەی دایجۆن ھاوسنوورە.
شوێنە سەرنجڕاکێشەکان
سەرنجڕاکێشترین شوێنەکانی پارێزگاکە بریتین لە چیای سۆنگنی لە شاخەکانی سۆبایک و پارکە نەتەوەییەکەی. بیۆپجوسا، شوێنی یەکێک لە کۆنترین پەرستگاکانی کۆریا لەم پارکە نەتەوەییەدایە.
کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
شەڕی کەرکووک (١٩٩١)
هێزە عێراقییەکان کە لە کەرکوک جێگیر بوون خرانە حاڵەتی ئامادەباشیەوە. گەڕەکە کوردنشینەکانی کەرکوک خرانە ژێر قەدەغەی هاتوچۆ و ١٠ی ئازار و هێز لە سەرتاسەری شارەکە زیادکرا. هەروەها لە ناوچەکانی دیکەی عێراقەوە هێزی زۆر هێنران، کە پێشتر، عەلی حەسەن ئەلمەجید فەرماندەی شاڵاوی ئەنفال کۆنترۆڵی ئاسایشی شارەکەی دەکرد.
١١ی گوڵان
١١ی گوڵان ٤٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٣٢٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٣٢٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
شەکەڵە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سریلانکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
دوورگەی ئیکی
وێنۆک|نەخشەی تۆپۆگرافی دوورگەی ئیکی وێنۆک|شوێنی ئیکی لە پارێزگای ناگاساکی دوورگەی ئیکی (壱岐島، Iki-no-shima)، یان دوورگەکانی ئیکی (壱岐諸島، Iki-shotō)، دوورگەیەکە لە گەرووی تسوشیما، کە وەک شاری ئیکی لە پارێزگای ناگاساکی لە ژاپۆن بەڕێوەدەبرێت. ڕووبەری کۆی گشتی دوورگەکان ١٣٨٫٤٦ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (٥٣٫٤٦ میل چوارگۆشە) و ژمارەی دانیشتووانیان ٢٨ ھەزار و ٨ کەسە. لە کۆی بیست و سێ (٢٣) دوورگەی ناودار تەنھا چوار (٤) کەسی ھەمیشەیی نیشتەجێن. لەگەڵ دوورگەکانی دراوسێی تسوشیما، بەکۆمەڵ لە سنووری پارکە نیشتمانییە نیمچە نیشتمانییەکەی ئیکی-تسوشیمادان.
ھیمن
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا پۆل:مۆسیقای ئایینی پۆل:شێوەکانی مۆسیقا پۆل:ئاهەنگەکان
ھەبوو
نموونەکانی ئەمانەن: گیانلەبەران، دیمەنە سروشتییەکان وەک کێو یا دەریا، شتە بێگیانەکان وەک بەرد یا کەوچک یا کورسی، ژمارەکان و سیمبۆلە نووسراوەکان، ھەر چارە و دەرەتانێ کە مرۆڤ دروستی کردبێ وەک قانوون، دامەزراوەکان و ڕێکخراوەکان، بوارە زانستییەکان، یا شتانێ کە سەر بەم دنیا نین وەک ڕۆح یا خواکان.
شەمامک
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ پەیوەندیدار بە ھەناسەی سەخت و تیژ
کۆرۆنا زیاتر پیاوان دەکوژێت
یەکەمجار ناوەندی کۆنتڕۆڵکردنی نەخۆشییەکانی چین لە راپۆرتێکدا ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە رێژەی گیانلەدەستداوانی کۆرۆنا لە نێوان پیاواندا ٢٫٨٪ و لەنێوان ئافرەتاندا ١٫٧٪یە و ژن و منداڵ ئەگەری کەمتریان ھەیە بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گیان لەدەست بدەن. دواتر ھەمان رێچکە بە جیاوازیی گەورەترەوە لە ئیتاڵیا، ئیسپانیا، کۆریای باشووریش دەرکەوت.
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٦
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٦ کۆتا یاریی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای وەرزی ٢٠١٥–١٦ بوو، لە یاریگای سان سیرۆ لە میلانۆی ئیتاڵیا لە ٢٨ی ئایاری ٢٠١٦ لە نێوان ڕیاڵ مەدرید و ئەتلەتیکۆ مەدرید ئەنجامدرا، لە دووبارەبوونەوەی یاریی کۆتاییی ساڵی ٢٠١٤. ئەوە جاری دووەم بوو لە مێژووی پاڵەوانێتییەکەدا یاریی کۆتاییی لە نێوان دوو یانەی ھەمان شاربێت. ڕیال مەدرید بە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە بە ئەنجامی ٥–٣ سەرکەوتنی بەدەستھێنا، دوای ئەوەی لە کۆتایی کاتی زۆرکراودا بە ئەنجامی ١–١ یەکسانبوون و نازناوی ١١ی پاڵەوانێتییەکەی بەدەستھێنا.
کەمخوێنی بەھۆی ئاسنەوە
نیشانەکان
کێشەی دڵ ڕەنگە کەم خوێنی بەھۆی ئاسنەوە ببێتە ھۆی زیادبوون یاخود تێکچوونی لێدانەکانی دڵ کێشەی گەشەکردن. لەلای مناڵان کەم بوونی ئاسن بە ڕێژەیەکی زۆر دەبێتە ھۆی کەم خوێنی و ھەروەھا دەبێتە ھۆی دوواکەوتنی پێگەیشتن و گەشەکردن. لەگەڵ ئەمەشدا کەم خوێنی بەھۆی ئاسن دەبێتە ھۆی ئەگەری زیاتری تووشبوون بە نەخۆشی گوازراو.
خۆ پاراستن
ئەو خۆراکانە ھەڵبژێرە کە ڤیتامین c تێدایە، بۆ زیادکرنی مژین ئاسن. دەتوانی لە ڕێی خواردنەوەی خواردنەوە ترشەکان، مژینی جەستەت بۆ ئاسن زیاد بکەیت، یاخود خواردنی خۆراکەکانی تر کە دەوڵەمەندن بە ڤیتامین c. ڤیتامین c لەناو خوارنەوە ترشەکان ھەیە، وەک شەربەتی پڕتةقاڵ، کە بە شێوەیەکی باشتر ئاسنت بە دەست دەکەوێت. ڤیتامین c لە کیوی دا ھەیە، شفتی، پڕتاقاڵ، بیبەر، تەماتە، شاتوو، سەوزە، بڕۆکلی و ھەندێک جۆری تریش.
جگەرسۆ سی
نیشانەکان
هەنگاوەکانی دەستنیشان کردنی نەخۆشی هەوکردنی جگەر C:
·     ئەوان کە لە بەندیخانەن و شوێنەکانی دەورگیراو.
·     ئەوانە کە تووشی ئایدز بوون.
چارەسەر
بەردەست بوونی دەرمان باشتر دەبێت بەڵام هیشتا بەس نییە. لە ساڵی ٢٠١٧، لە ٧١ ملیۆن کەس کە تووشی هەوکردنی جگەر C  بوو نزیکی ١٩٪ (١٣.١ ملیۆن) لە نەخۆشییان زانیوە و ٥ ملیۆن کەس DAA وەریگرت.
چارەسەری پیشنیارکراو
لە منداڵ لە تەمەنى كەمتر لە ١٢ ساڵ لەگەڵ درێژخايەن سێ هەوكردن، ئەوەى كە ڕا دەسپێرێت:
نەهێشتن
•     لاوازبوون لە خوێن.
سەرچاوە
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c
ھێڵن مککرۆری
ھێلن ئێلیزابێت مککرۆری (OBE) (لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٦٨ تا ١٦ی نیسانی ٢٠٢١) خانمەکتەرێکی بەریتانی بوو.
قەڵات، سەرکەپکان
جوگرافیا
قەڵات لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بۆتێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەنجاڕ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پڵنگان.
شاپەرز درەگ مارت
شاپەرز درەگ مارت بریتییە لە زنجیرە دەرمانخانەیەک لە کەنەدا بارەگای سەرەکیان لە تۆرەنتۆ ،ئەنتاریۆ کەنەدا یە، زیاتر لە ١٣٠٠فڕۆشگای ھەیە لەھەموو کەنەدا دا لە یازدە ھەرێم لقیان ھەیە، تەنھا لە ھەرێمی کێبێک لەژێرناوی Pharmaprix بازرگانی دەکەن.
ژمارەی شلۆقی ماخ
فرینی فرۆکە
ماخ ئەوانەش لە ناکاو دروست دەبن بەھۆیی شەپۆڵە بێ ھێزەکان کاتێک تەیارەکە دەگاتە بە ژمارەی شلۆقی ماخ، کاریگەری ڕاکێشان زیاد دەکات لەناکاو و بەخێرایی زیاد بوونی ئەو ڕاکێشانە زیاد دەبێت لە تەیارانەی کەوا دروست نەکراون (دیزاین) نەکراوە بۆ ئەو جۆرانەی سەرویی خێرایی دەنگ و خێرایی دەنگ و خێراتر لە خێرایی دەنگ و ئەو گۆڕانکاریانەی کە تتێیدا ڕوودەدات
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران
بەشداری لە مۆندیال
ھەڵبژاردەی ئێران بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٧٨ لە مۆندیال بەشداری کرد، پاشان لە مۆندیالەکانی ١٩٩٨ ی فەڕەنسا، ٢٠٠٦ ی ئاڵمانیا و ٢٠١٦ ی بڕازیل و جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ی ڕووسیا کە لە کۆی ئەم ٥ بەشداریە تا ئێستا نەی توانیوە لە بەشی یاریە گروپیەکان سەربکەوێت.
یاریگا
یاریگای ئازادی تاران یاریگای سەرەکی ھەڵبژاردەی تۆپی پێ ئێرانە کە لە ساڵی ١٩٧٣ زایینی دروست کراوە. ئەم یارگا ١٠٠٠٠٠ نەفر لە خۆ دەگرێت.
یاریگای ئازادی
سەرچاوەکان
ویکی پدیای فارسی
کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کووبا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٨
یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٨ کۆتا یاریی خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپای وەرزی ٢٠١٧-٢٠١٨ بوو. لە ٢٦ی ئایاری ٢٠١٨ لە یاریگای ئۆڵمپیسکی لە کیێڤ لە ئۆکرانیا لە نێوان پاڵەوانی بەرگریکاری ڕیاڵ مەدرید کە لە هەریەک لە دوو وەرزی ڕابردوودا سەرکەوتنی بەدەستهێنابوو، و یانەی لیڤەرپوول ئەنجامدرا. پێشتر هەردوو یانە لە یاریی کۆتاییی جامی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ١٩٨١ بەیەکتر گەیشتوون.
لە گێمی یەکەم هەردوو یانە بەبێ گۆڵ یەکسان بوون بەڵام لە گێمی دووەم کەریم بێنزیما لە خوولەکی "٥١"گۆڵی یەکەمی بۆ ریال تۆمارکرد بەلام  لە خوولەکی ٥٥ سادیۆ مانی ئەنجامەکەی یەسان کردووە.پاشان گارێس بەیل بە تۆمارکردنی دوو گۆڵ لە خوولەکەکانی "٦٣"،"٨٣" جیاوازییەکەی زیاتر کرد و بە ئەنجامی ٣-١  یانەی ڕیال مەدرید نازناوەکەی بۆ جاری  ١٣هەمین لە مێژوویدا ، سێیەمین جار لەسەر یەک بەدەستهێنا.
ستانداردی تاقیکردنەوەی وێنە
بنەڕەتە مێژوویییەکان
ھەڵسەنگاندنی وێنەکان ڕەگەکەی دەگەڕێتەوە بۆ تاقیگەی لیۆن فاکس لە پاریس (تاقیگەیەکی وێنەگرتنی بازرگانی بوو و شووشتنەوەو چاپکردنی وێنەکانیشی ئەنجام دەدا) کە گەورەترین گرووپی ھەڵسەنگاندنی وێنەکان بوون تا ھاتنی وێنەی تەلەڤیزیۆنی و دیجیتاڵی.
لوقمان مورادی
حوکم
٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠–١ی بەفرانباری ١٣٨٩ لەلایەن لقی پازدەی دادگای شۆڕشی تاران بە تۆمەتی ئەندامییەتی کۆمەڵە (دژایەتی خودا) و ھاوکاری لە کوشتنی کوڕی پێشنوێژی شاری مەریوان، سیخوڕی بۆ بریتانیا و تێکدانی ھێمنیی شاری مەریوان لە کاتی سەردانی خامنەییدا، بە سێدارە مەحکووم بوو. لوقمان مورادی لەژێر ئەشکەنجە و لە کاتی لێپرسینەوەدا ناچار بە دان پێدانانی زۆروملی ببوو، دووبارەش لە فیلمێکدا کە لە پرێس تیڤی بڵاویان کردەوە دانیان بە کاری نەکردوو پێ دانابۆوە، کە لە دادگا کەڵکیان لێ وەرگیرا؛ ھەروەھا ھەڕەشی لێ کرابوو کە بێتوو پشتڕاستیان نەکاتەوە، دەینێرنەوە گرتووخانەی ئیتلاعاتی سنە.
عەلیشا
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سریلانکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سریلانکا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
ئایماکس
ئایماکس (وشەی سەرەکی Image maximum) فۆرماتێکی ٧٠ ملم لە فیلمە جووڵاوەکانە کە لە کۆتایییەکانی شەستەکان و سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە کەنەدا لەلایەن گرایم فێرگسۆن، ڕۆمان کرێیتەر، ڕۆبەرت کەیر و ویلیام سی دروست کراوە. شاو دروست دەکرێت. ئایماکس توانای تۆمارکردن و پیشاندانی وێنەکانی ھەیە بە قەبارە و ڕوونییەکی زۆر گەورەتر لە سیستەمی فیلمی تەقلیدی و کۆن. لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە ھەندێک فیلم گۆڕدراون بۆ فۆرماتی ئایماکس بۆ پەخشکردن و ھەندێک فیلمیش بە شێوەی ئایماکس بەرھەم ھێنراون.
کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
Cuba at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئەلبینیزم
جۆرەکانی ئەلبینیزم
جیاوازی توخمەکان جۆرەکانی ئەلبینیزم دیاریدەکات. جۆرەکانی ئەلبینیزم بریتین لە:
ئەلبینیزمی ئۆکولۆکوتانێۆوس (OCA)
کەموکوڕییە لە جینی TYRP1 بە زۆری کاریگەری لەسەر ئەو کەسانە دەبێت کە پێستیان تۆخە، بەتایبەتی ئەفریقییە ڕەشەکانی باشووری ئەفریقا ئەو کەسانەی OCA3 یان ھەیە، پێستی سوور- قاوەیی، مووی سوور، و چاوی ھەزەل یان قاوەیییان ھەیە.
نیشانەکان
ئەو کەسانەی کە ئەلبینیزمیان ھەیە ئەم نیشانانەی خوارەوەیان دەبێت:
لە پێست:
وشکبوون لە لەش
وشکبوون حاڵەتێکە دروست دەبێ بەهۆی لەدەستدانی شلەی زۆر لە لەشی مرۆڤدا. ڕوودەده کاتێ جەست گەڵک شلە نییە بۆ کارکردن بە شێوەیەکی دروست. زۆربەی خەڵک دەتوانن قبوڵی کەمبوونی ٣_٤٪ لە ئاوی کۆی لەشدا بکەن بەبێ زەحمەتی یان تەندروستی خۆ خراپ بکەن. ٥_٨٪ کەمبوونەوە دەبێتە هۆی هیلاکی لەدەستدانی زیاتر ١٠٪ ئاوی لەشی گشتی، دەبێتە هۆی تێکچوونی جەستەیی و دەروونی.
بۆشاییی نموونە
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:تیۆریی ئەگەر
قەڵاسەیدەی سەروو
قەڵاسەیدەی سەروو شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
گلاراوا
گلاراوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
کووبا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
سەرچاوەکان
٢٠٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
سیروان جەمال
سیروان جەمال خەلفە فەرەجی کەبابچی ناسراو بە سیروان کەشکۆڵ ھونەرمەندی کوردی لەدایکبووی ساڵی ١٩٥٧ە. لە شاری سلێمانیدا چالاکیی ھونەریی ھەبووە. لە نەوەدەکاندا یەکێک بوو لەو ھونەرمەندانەی کە بەرنامەی ڕەخنەیی و تەنزاویی کەشکۆڵیان پێشکەش دەکرد. لە ساڵی ١٩٩٦ەوە لە ھۆڵەندا دەژی.
گالاکتۆز
سەرچاوەکان
پۆل:تێکئاڵاوە کیمیایییەکان پۆل:خۆراک
٢٦ی گوڵان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گوڵان
لێنا
مێژوو
ئەلیکساندەر ساوچووک ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە لە مانگی حوزەیران یان تەممووزی ١٩٧٣ دا بووە کە کاتێک کە پرۆفیسۆری یاریدەدەر بووە لە ئەندازیاریی کارەبا لە پەیمانگای [زانکۆی باشووری کالیفۆرنیا] سی پی ئای لەگەڵ قوتابییەکی دەرچووی زانکۆ و بەڕێوەبەری تاقیگەی SIPI، بەپەلە لە تاقیگەکەدا دەگەڕێن بەدوای وێنەیەک بۆ ئەوەی وێنەیەکی باش بپشکنن بۆ یەکێک لە ھاوڕێکانیان. کە ئەوکات بێزار ببوون لە وێنە ئاسایییە باوەکانی ساڵانی ١٩٦٠ کە دەگەڕێتەوە بۆ ستانداردی تەلەڤیزیۆنی. ئەوان شتێکی درەوشاوەیان دەویست بۆ دڵنیابوون لە مەودای دینامیکی بەرھەمی باش، و دەم و چاوی مرۆڤیان دەویست، لەکاتی گەڕان چاویان بە وێنەیەکی گۆڤاری پلەی بۆی دەکەوێت. ئەندازیارەکان سێیەکی سەرەوەی سەنتەرفۆڵدی وێنەکەیان بڕی یان دڕاندیان تا بتوانن لە دەوری خاڵی ناوەڕاستی وێنەکە (Wirephoto|wirephot)سکان بکەنەوە، کە بە بەکارھێنانی بگۆرە ئەنەلۆگییەکان بۆ دیجیتاڵی ئەنجامیان دا (بۆ کەناڵە سوور و سەوز و شینەکان) و ئێس پی ی ٢١٠٠ ئامادەیان کرد(Hewlett (Packard 2100 ئەندازیارموەیرھێد بە چارەسەکردنی ١٠٠ ھێڵ بۆ ھەر ئینچێک یەکلایکردنەوەیەکی جێگیری بەدەست ھێنا بەڵام ئەوان وێنەیەکی ٥١٢ ×٥١٢ یان دەویست، بۆیە لەکاتی سکان کردن سکانەکەیان بۆ سەرەوەی ٥. ١٢ ئینچی وێنەکە سنووردار کرد. تاوەکو بە شێوەیەکی کاریگەر لە باک گراوندی بابەتەکە دایببڕێنن.
کانی بناو، سەرکەپکان
جوگرافیا
کانی بناو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سارتکەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی گێوژە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باراوی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئانگۆز.
کوڵەجوو (ئارووناوا)
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
ھۆنگ کیونگ
هۆنگ کیونگ (بە ئینگلیزی: Hong Kyung) ئەکتەرێکی کۆریای باشوور ە لە ١٤ی شوباتی ١٩٩٦ لە دایکبووە. زیاتر بە ڕۆڵی لە فیلمی Innocence ناسراوە، کە خەڵاتی ھونەری بێکسانگ ی بەدەست هێنا.
فڕۆکەخانەی سنە
سەرچاوەکان
پۆل:سنە پۆل:فڕۆکەخانەکانی_کوردستان پۆل:فڕۆکەخانەکانی_پارێزگای_کوردستان پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
٢٨ی گوڵان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گوڵان
فەرەیدوون حافزی
فەرەیدوون حافزی (٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٦ کرماشان - ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە تاران) ژەنیاری مۆسیقاژەن و ئاوازدانەر و تارژەنی کورد بوو. ئەو لە لاوییەوە زۆر سەرنجڕاکێش بوو بە یاریکردنی تار، ئەوەندە بە پێداگرتن و جدیەتییەوە شەیدا بوو، کاتێک بۆ تاقیکردنەوەی چوونەژوورەوەی ھونەرستان یاری قیری دەکرد، ستایشی کرا و بە ڕادیۆ ناساند دواتر بۆ تەواوکردنی یەدەگەکانی میوزیکی خۆی، چوو بۆ ئیتاڵیا.
کەوبێنی خواروو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گلاوکۆما
ئەگەری تووشبوون
بەپێی رێکخراوی تەندروستی جیهانی (  WHO  ) ، نەخۆشی ئاوی رەش دووەمین هۆکاری سەرەکییە لە هەموو دونیا بۆ کوێربوون. هۆکارە مەترسیدارەکانی نەخۆشی ئاوی رەش ئەمانەن:
سەرچاوەکان
https://www.healthline.com/health/glaucoma
دیانا ساکایان
چالاکوانی
دیانا ساکایان لە ١٧ ساڵی دەستی بە چالاکوانی کرد لەم ساتەوە چەندین جار مافەکانی پێشێل کران، و چەندین جار دەستگیرکرا و خرایە زیندانەوە. دواتر ڕێکخراوێکی دژی جیاکاری و یەکسانکردنەوەی دامەزراند بەناوی جوڵانەوەی لیبراڵییەت(MAL) ڕێکخراوەکە کاری دەکرد بۆ پشتگیریکردنی خەڵکانی تراسنجێندەر و وشیارکردنەوەیان بۆ مافەکانیان لە وڵات.
جادووگەرەکە (فیلمی ٢٠١٥)
جادووگەرەکە فیلمێکی ترسناکی سەروسوشتی ساڵی ٢٠١٥یە، ڕۆبێرت ئیگێرس کاری نووسین و دەرھێنانی بۆ کردووە، ئەستێرەکانی فیلمەکە بریتیین لە ئانیا تایلەر جۆی، ڕاڵف ئینسۆن، کەیت دیکی، ھارڤی سکریمشاو، ئێلی گراینجەر، لوکاس داوسۆن. جادووگەرەکە دوای خێزانێکی «پوریتان» دەکەوێت کە ڕووبەڕووی ھێزی خراپەکاری لە دارستانی دەرەوەی کێڵگەیەکی نیو ئینگلاند دەبێتەوە.
چیرۆک
لە دەیەی ١٦٣٠ جێگیری ئینگلیز ویلیام و خێزانەکەی کاترین، کچەکەیان تۆماسین، و کوڕی کالێب و دوومێرسی برایان و جۆناس، لە کۆڵۆنی پیلۆماوسی پوریتان بەھۆی ناکۆکییەکی ئایینییەوە دەرکران. ئەم خێزانە کێڵگەیەک لە نزیک دارستانێکی گەورە و دابڕاو دروست دەکەن، و کاترینیش پێنجەم منداڵی خۆی ھەڵدەگرێت ساموئێل. منداڵەکە لەناکاو ون دەبێت ھەر زوو ئاشکرا بوو کە جادووگەرێک ساموئێلی دزیوە و بێ متمانە بووە و کوشتی و پاشماوەکانی بۆ دروستکردنی «ئۆنجێکتەی فڕین» بەکارھێناوە. کاترین کە بەھۆی ونبوونی ساموئێلەوە وێران بووە، ڕۆژەکانی بە گریان و دوعا بەسەر دەبەن.
نەخۆشیی مۆبییەس
سەرچاوەکان
پۆل:ئاڵۆزیی دەماری پۆل:حاڵەتە دەگمەنەکان
گۆڵێ
گۆڵێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
فڕۆکەخانەی خۆی
فڕۆکەخانەی خۆی فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە شاری خۆی، پارێزگای ورمێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
٣١ی گوڵان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گوڵان
بەردەزار
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جێگیری زانستی ھێزی شلەمەنیی
دیاریکردن و جێگیری ڕەوتەکە
ئامێرێکی گرنگە بە کار دێت بۆ دیاریکردنی جێگیربوونی ڕەوتی ڕۆیشتنی ئاو ناسراوە بە ژمارەی ڕینۆڵد، یەکەم جارgorge gabriel strokes ئەم بیرۆکەیەی پێشکەشکرد لە سەرەتای دەستپێکردنی ساڵی ١٨٥٠ osbon Reynolds پێکەوە کارکردن لەگەڵ کە زیاتر بیرۆکەکەی گەشەپێدا لە سەرەتای ساڵی ١٨٨٠کان، ئەم ژمارەیە سادەیە ڕێژەی ماوەی بارنەگۆڕو ماوەی لینجی پێشکەشدەکات. لە ڕووی فیزیایی ئەم ژمارەیە ئەم ژمارەیە ڕێژەی ئەو ھێزانەیە کە دەبێ بدرێنە ھێزی شلەکە. ماوەی نەگۆڕو ھێزەکان کە بەرزدەبنەوە لە جوڵانەوەی ھەڵسەنگێنراو لە چینەکانی جیاوازی شلەکە…(ماوەی لینجی). ھاوکێشەکە بەم شێوەیە:
M= ڕێژەی بەرگری شلە بە بڕینی ڕۆیشتنی شلە دەپێورێت لینجی و خەستی دینامێکی شلە
L=درێژی تایبەت
ھاوکێشەی Euler
بۆ ئەوەی بڕیار بدەین کەوا شەپۆڵەکە جێگیرە یان ناجێگیرە پێویستە زۆربەی جار ڕێگەی {linear stability analysis}بەکار بھێنین. لەم جۆرە شیکردنەوەیە شیکار کردنی ھاوکێشەکان سنورەکان دەبێت ھێڵکاریان بۆ بکرێت. ئەمەش بەندە لەسەر ئەم ڕاستییەیی کەوا وشەی {stable}یان {unstable}بەندە لەسەر ئەم تێکچونە بێ کۆتاییەی کە ھەیە. بۆ ئەم جۆرە شڵە ژانەکە کاری گونجاوە ئەگەر وایی دابنێیین کە شڵەژانەکە لە شەپۆڵ جیاواز لە درێژی گەشە دەکات بە سەر بەخۆیی ھاوکئشەیی بێ ھێڵکاری ڕێگە بە شڵەژانی درێژە شەپۆڵی جۆراو جۆر دەدات بۆ ئەوەیی کار تێبکەن.
سریلانکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دەنگدان بۆ کوشتن (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
کورتە
"دروور، بەمانای قوتابیەکانی پۆلیس و جامعە، و هەروەها لەناونیشانی ئاستەندنی "گەیتاڵ" و خاصوومیانی وی. ژێر گورزاوەکان و هاوکارییەکانی کورتە نوێیانەوە، جارێکی تایبەت بەڕاپەرسی، چالاکییەکەشی ڕاوەستان بەحقوقی بەشار، و جوانێکی چاوەروان، زانیارییەکانی پشتگیری دەستیابین کە هەناك رازەکانی تاریکتر و پارێزگاکانی زۆرتری پێشکەشیان هەیە کە لە سەطحی بیروکاریان دەرچوون."
لەنگەدێ
جوگرافیا
لەنگەدێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێرزاد و لە باشوور لەگەڵ گوندی چەرمەگا، گەرمک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چوێسە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چاڵاو.
گێوژە
جوگرافیا
گێوژە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی بناو و لە باشوور لەگەڵ گوندی تۆپزاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باراوی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئانگۆز.
لە گیا درێژەکەدا
بۆ یەکەم جار فیلمەکە لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ نمایشکرا لە فیستیڤاڵی Fantastic Fest دواتر لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ لەڕێگای نێتفلیکس خرایە بەردیدی بینەران