cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تریلەر (ئەلبوم)
پێشەکی
ساڵی ١٩٨٠ کاتێک جاکسۆن بە ڕۆژنامەوانی گۆڤاری ڕۆلینگ ستۆنی وت کە دەیەوێت وێنەی ئەو لەسەر گۆڤارەکەیان چاپ بکەن، و وەڵامێکی نەرێنی لەو کەسەوە وەرگرت و پێی وتووە: "زۆر جار وتوومە، ئەگەر وێنەی ڕەشپێستەکان لەسەر گۆڤارەکان چاپ بکرێت، ئەوا نافرۆشرێت". جاکسۆن لە وەڵامدا وتی: چاوەڕوان بن. ڕۆژێک دێت کە ھەمان ڕۆژنامەکان دێن و داوای چاوپێکەوتنم لێ بکەن. ڕەنگە ئەو ڕۆژە بیکەم، ڕەنگە نەشی کەم. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارەش بڕیاریدا بە بڵاوکردنەوەی ئەلبوومی داھاتووی خۆی بگاتە خاڵێک کە لە چاوەڕوانی کەسانی دیکە زیاتر بێت. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٧٩، ھەر لەو کاتەی مایکل تەمەنی بوو بە ٢١ ساڵ، جۆن برانکای وەک بەڕێوەبەری بەرنامەکەی دامەزراند. بە برانکای وتووە کە دەیەوێت "گەورەترین و دەوڵەمەندترین ھونەرمەند" بێت. ""ھەر لە کوڕێکی بچووکەوە خەونم بە دروستکردنی پڕفرۆشترین ئەلبووم لە مێژووی مۆسیقادا دەبینی". بیرمە کاتێک منداڵ بووم، پێش ئەوەی باز بدەمە نێو مەلەوانگەکاندا، ئاواتێکم دەخواست. ھەروەھا لەبیرت بێت من لە پیشەسازی مۆسیقادا گەورە بووم، لە مەبەستەکان تێگەیشتووم؛ لەکاتێکدا ھەمووان پێم دەڵێن چی دەکرێت و چی ناکرێت.
بنەماڵەی بۆربۆن
ھێڵی باڵای ماڵی بۆربۆن لە ھێڵی نێردا لە ساڵی ١٥٢٧ بە مردنی چارڵی سێیەم، دوکی بۆربۆن لەناوچوو. ئەمەش وای کرد لقی بچووکی بۆربۆن-ڤێندۆم ببێتە لقی باڵای بنەماڵەیی ماڵی بۆربۆن. لە ساڵی ١٥٨٩ و بە مردنی ھێنری سێیەمی فەرەنسا، ماڵی ڤالۆیس لە ھێڵی پیاودا لەناوچوو. بەپێی یاسای سالیک، سەرۆکی ماڵی بۆربۆن، وەک نوێنەری باڵای لقی باڵای شانشینی کاپیت کە لە ژیاندا مابووەوە، وەک ھێنری چوارەم بوو بە پاشای فەرەنسا.[٢] پاشان پاشاکانی بۆربۆن ئەو بەشەی شانشینی ناڤاریان لە باکووری پیرینی یەکخستەوە، کە باوکی ھێنری بە ھاوسەرگیری لە ساڵی ١٥٥٥دا بەدەستی ھێنابوو، ھەردووکیان تا ڕووخاندنی دەسەڵاتی پاشایەتی لە ساڵی ١٧٩٢ لە سەردەمی شۆڕشی فەرەنسادا حوکمڕانییان کرد. ھێڵی باڵای بۆربۆنەکان بۆ ماوەیەکی کورت لە ساڵی ١٨١٤ و بۆ ماوەیەکی یەکلاکەرەوە لە ساڵی ١٨١٥ دوای ڕووخانی یەکەمین ئیمپراتۆرییەتی فەرەنسا نۆژەنکرایەوە، دواجار ھێڵی باڵای بۆربۆنەکان لە شۆڕشی تەممووزی ساڵی ١٨٣٠ ڕووخێنران. لقێکی کادێتی بۆربۆن، ماڵی ئۆرلیان، پاشان بۆ ماوەی ١٨ ساڵ (١٨٣٠) حوکمڕانی کرد –١٨٤٨)، تاوەکو ئەویش ڕووخێنرا.
پشیلە ڕەشەکە (گۆڤاری ئەمریکی)
بەستەری دەرەکی
کتێبی دەنگی پشیلەی ڕەش لە LibriVox
زمانی نەتەوەیی
سی ئێم بی بران بە ئاماژەیەکی تایبەت بە ھیندستان پێشنیاری ئەوە دەکات کە "چوار مانای تەواو جیاواز" بۆ زمانی نەتەوەیی لە سیاسەتێکدا ھەیە:
ئازەربایجان
زمانی ئازەربایجانی زمانی نەتەوەییە لە ئازەربایجان.
نامیبیا
ھەرچەندە ئینگلیزی تاکە زمانی فەرمی سەرتاسەری وڵاتە لە نامیبیا بەڵام ٢٠ زمانی نیشتمانیش بوونی ھەیە ، کە ھەریەکەیان کەم تا زۆر لەلایەن بەشێکی بەرچاوی دانیشتووانەوە قسەیان پێدەکرێت و بە میراتی کولتووری نامیبیا دادەنرێت، ھەموو زمانە نەتەوەییەکان مافی زمانێکی کەمینەیان ھەیە و تەنانەت ڕەنگە لە ھەندێک ناوچەدا وەک لینگوا فرانکا بەکاربێت، لە ناو زمانە نیشتمانییەکانی نامیبیادا ئەڵمانی، ئەفریقایی ، ئۆشیوامبۆ ، ئۆتجیھێرۆ ، پورتوگالی و ھەروەھا زمانەکانی ھیمبا ، ناما ، سان ، کاڤانگۆ و دامارا قسەیان پێ دەکرێت.
فلیپین
زیاتر لە ١٧٠ زمان لە فلیپین قسەیان پێدەکرێت و نزیکەی ھەموویان سەر بە ژێر گروپی فلیپینی بنەماڵەی زمانەکانی ئاستۆنیسانە، لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٢ لا یونیون بووە یەکەم پارێزگا لە مێژووی فلیپین کە فەرمانێکی دەرکرد کە زمانێکی ناوخۆیی ئیلۆکانۆی وەک زمانێکی فەرمی ڕاگەیاند، ئەم ھەنگاوە ئامانجی پاراستن و بوژاندنەوەی بەکارھێنانی زمانی ئیلۆکانۆیە لە کاروباری جۆراوجۆری حکومەت و مەدەنی لەناو پارێزگاکەدا.
زمانی ئیشارەتی فلیپینی وەک "زمانی ئیشارەتی نیشتمانی نابیستەکانی فلیپینی" و ھەروەھا زمانی ئیشارەتی فەرمی بۆ مامەڵەکانی حکومەتی فلیپین دەستنیشان کراوە.
سویسرا
سویسرا چوار زمانی نیشتمانی ھەیە: ئەڵمانی ، فەرەنسی ، ئیتاڵی و ڕۆمانش ، کە ھەموویان پێگەی فەرمییان ھەیە لەسەر ئاستی نیشتمانی لەناو ئیدارەی فیدراڵی سویسرادا.
تایوان
لە سەردەمی دەسەڵاتی ژاپۆن (١٨٩٥ تا ١٩٤٥)، "بزوتنەوەی نەتەویی زمان" (國語運動) زمانی ژاپۆنی بەرەوپێش برد، دوای شکستھێنانیان لە شەڕی ناوخۆی چین لە ساڵی ١٩٤٩، ڕژێمی کوومیتانگ لە کۆماری چین پاشەکشەی کرد بۆ دوورگەی تایوان، لەوێ چینی ستانداردیان ناساند کە کەمێک لە دانیشتوانی دوورگەکە لەو کاتەدا قسەیان پێدەکرد بۆ ئەوەی ببێتە زمانی "نیشتیمانی"، بەڵام ئەمڕۆ یاسای پەرەپێدانی زمانە نیشتمانییەکان زمانەکانی ھەموو گروپەکانی خەڵکی تایوان بە زمانی نیشتمانی دەناسێت.
ویلایەتە یەکگرتووەکان
لە ساڵی ١٩٧٣ەوە گۆنگرێسی وویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ھەموو ساڵێک ھەوڵدەدات لەلایەن سیناتۆرەکانیەوە زمانی ئینگلیزی وەک زمانی فەرمی بناسێنێت، بەڵام تا ئێستا نەچۆتە بواری جێبەجێکردنەوە.
یەکسانکەر (فیلم)
یەکسانکەر چیرۆکێکی وروژێنراوی ئەمریکییە، کە لە دەرھێنانی ئانتۆین فوکوایە، بە شێوەیەک لەسەر بنەمای زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی ساڵی ١٩٨٠ بە ھەمان ناو بەرھەمھاتووە. لەلایەن ڕیچارد وینک کاری نووسینی بۆکراوە، ئەستێرەکانی فیلمەکە دێنزڵ واشینگتن، مارتۆن کسوکاس، کلو گرایس مۆریتز، دەیڤد ھاربەر، بیڵ پولمان، مێلیسا لیۆ. فیلمەکە جەخت لەسەر ئەفسەرێکی پێشووی دەریایی و ئەفسەرێکی پێشووی دەزگای ھەواڵگری بەرگری دەکاتەوە، کە بە دوودڵی دەگەڕێتەوە بۆ کارکردن بۆ پاراستنی کرێکارێکی سێکسی ھەرزەکار لە ئەندامانی مافیای ڕوسی.
ئەحمەد فەرتوون ڕاد
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی
گوام
گوام (بە چامۆرۆدا: Guåhan) لە ھەرێمەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانە لە ئۆقیانووسی ئارامی ڕۆژاوادا. دانیشتوانی ئەم دوورگەیە ١٦٠،٣٧٨ کەسن. خەڵکی گوام بەپێی لەدایکبوون وەک ھاووڵاتیی ئەمریکا ھەژمار دەکرێن.گوام گەورەترین دوورگەیە لە دوورگەکانی ناوچەی میکرۆنزی و دوای بڕینی سێ لە چواری ڕێکانی ھاوایی دەگەینە ئەم دوورگەیە. ٣٨،٣ لەسەدی خەڵکی گوام بە زمانی ئنگلیزی،، ٢٢،٢ لەسەد بە زمانی چامۆرۆ، ٢٢،٢ لەسەد بە زمانە فیلیپینییەکان و پاشمەوەش بە زمانەکانی تری ئەم ناوچەیە قسە دەکەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا پۆل:گوام پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان پۆل:دوورگەکانی ئۆقیانووسیا پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٩٨ پۆل:پێگەکانی شەڕی جیھانیی دووەم
سۆچی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٣٨
بەرنامەی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ساڵی ١٩٧٢ لە ژینگە پۆل:گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان
کەیڵەب مەگڵاکڵین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١ پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١ پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (بەڕازیل)
چەپ|وێنۆک|ڕوانگەی دەرەکی چەپ|وێنۆک|دیمەنی ناوخۆ مزگەوتەکە دەکەوێتە وڵاتی بەڕازیل. ئەو مزگەوتەی کە لە ٢٣ ی ئازاری ١٩٨٣ کرایەوە، ڕەنگێکی سپی یەکی پۆشی هەیە. تەلارسازییەکەی ئیلهامی لە مزگەوتی ئەقسا کردگە لە ئورشەلیم.
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤ بوو کە لە ٤ی ئایار تا ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
ھەڵوەرینی قژ
ھۆکارەکان
ھەرچەندە ھۆیەکانی قژھەڵوەرین زۆربەیان کەمێک گووماندارن و نەزاندراون، باڵام ئەتوانین بۆ چەند شتێک ھۆکارەکە بگەرێتەوە وەکو:
گەورەدێ، گاپیڵۆن
گوندی گەورەدێ کەوتۆتە باکوری پارێزگای سلێمانیەوە سەر بە ناحیەی گاپێڵۆنە لە قەزای ماوەت و وە خەڵکی ئەم گوندە لە عەشیرەتی جافن، و یەکێکە لە دوانزە گوندی دۆڵی کە بریتین لە گوندەانی (گاپێڵۆن، چۆخماخ، سنگر، مێووڵاکە، کانی مێوو، کۆڵەرد، باڵخ، (بەرزەدێ)گەڕەدێ، وڵاغلوو، مالوومە) ئەم گوندانە لەسەردەمی ئاغایەتی ھەباس ئاغای سەلیم ئاغای بابەبکر میراودەلی دەسەڵاتی بەسەر ناوچەکە ھەبووە بۆیە پێیان وتراوە دوانزە گوندی دۆڵێ بەڵام لەبەرئەوەی یەکێکن لە گوندەکانی دۆڵی جافایەتی بۆیە بەشێکیان ھەربە دۆڵی جافایەتی ناویان دەرکردووە.
شێروین حاجیپوور
شێروین حاجیپوور (؛ لەدایکبووی ٣٠ی ئازاری ١٩٩٧) گۆرانیبێژێکی ئێرانییە. ئەو بە یەکێک لە گۆرانییەکانی بەناوی بەرایێ ناسراوە کە بەپێی تویتە ناڕەزاییەکان بۆ پشتگیریی خەڵک لە درێژەی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران سازی کرد و بەھۆیەوە لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢دا لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانەوە دەسبەسەر کرا. دواتر لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا بە دانانی بارمتە ئازاد کرا.
ژیاننامە
حاجیپوور لە زانکۆی مازانداران خوێندنی ئابووری تەواو کرد. لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا کاتێک چووە ناو پۆلێکی ڤایۆلین، دەستی بە مۆسیقا کرد و دواتر لە چەند پۆلێکی مۆسیقا دەرچوو. کاتێک لە قوتابخانەی دواناوەندی بوو، دەستی بە ئاوازدانەری کرد. کاتێک لە زانکۆ بوو، بۆ نمایشەکانی شانۆ و دەستکاریکردن مۆسیقای نووسی. ئەو دواتر دەستی بە گۆرانیبێژی کرد.
پەیمانی ئۆترێخت
ئەو پەیماننامەیە کە قۆناغی سەقامگیر و تایبەتمەندی شارستانییەتی سەدەی ھەژدەھەمی ھێنایە ئاراوە، کۆتایی ھاتنی مەترسی بۆ ئەورووپا لە پاشایەتی کۆن و کۆنی فەرەنساوە نیشان دا، و گۆڕانکارییەکی کەمتر گرنگی نەبوو بۆ جیھان بەگشتی، — دەریایی، بازرگانی و باڵادەستی دارایی بەریتانیا.
سەرچاوەکان
پۆل:١٧١٣ لە پورتوگال پۆل:١٧١٣ لە فەڕەنسا پۆل:مێژووی گیبرالتار
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
دوورگەکانی سولەیمان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
٢٥ (ئەلبومی ئەدێل)
٢٥ ئەلبومی ئەدێل ئەلبومێکی ستۆدیۆیی سێیەمی گۆرانیبێژ و نووسەری ئینگلیزی ئەدێلە، لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. یازدە تراک لە ئەلبوومەکەدا ھەیە، تاکە گۆرانی سەرەکی لە ئەلبوومەکەدا سڵاوە، لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. لە بەریتانیا، ئەمریکا، کەنەدا، گەیشتە پلەی یەکەم. ژمارە یەک بوو لە سەرتاسەری ئەورووپا بەتایبەت لە ئەڵمانیا، فەرەنسا، ڕووسیا، ھەروەھا لە یابان ژمارە ١٠ی ھێنا. ئەدێل گەڕایەوە ناو کاری ھونەری، دوایی تۆمارکردنی بۆندی Skyfallی ساڵی ٢٠١٢. لەگەڵ لە دایکبوونی ئەنجێلۆیی کوڕی لەو ساڵەدا. ٢٥ بەفەرمی تۆماری زۆرترین فرۆشتنی ئەلبوومی وەرگرتووە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە ماوەی ھەفتەیەک بە فرۆشتنی ٢٫٢٨ ملیۆن کۆپی. زیاتر لە ٤ ملیۆن دانەی لێ فرۆشرا، دوای تەنھا دوو ھەفتە لە بڵاوکردنەوەی لە ئەمریکا.
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دوورگەکانی سولەیمان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
بەڕێوبەرایەتی نیشتیمانی زەریایی و بەرگی ھەوا
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون
حەیدەراوا، نەغەدە
حەیدەراوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەھدی، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەدووری (٩کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی نەغەدەوە.
بەرایێ
ڤیدیۆی شێروین لەو گۆرانییەدا کە لە درێژەی خۆپیشاندانەکانی دژی کوشتنی ژینا ئەمینی (ژنێکی ٢٢ ساڵەی کوردی دەستبەسەرکراو لەلایەن پۆلیسی ڕەوشتەوە) بڵاو کرایەوە، تەنیا لە پەڕەی ئینستاگرامی خۆیدا گەیشتە نزیک ٤٠ ملیۆن بینەر. دواتر ئەو ڤیدیۆیە لە پەڕەی ئینستاگرامەکەیدا سڕدرایەوە و شێروینیش لەلایەن ھێزە ئەمینییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دەستبەسەر کرا.
بایزاوا، گاپیڵۆن
بایزاوا گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی گاپیڵۆن، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئاسانە لەسەرم (گۆرانی ئەدێل)
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانیەکانی ئەدێل پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئۆسترالیا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نەمسا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی دانمارک پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئەڵمانیا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نیوزیلاند پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نۆرویژ پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی شانشینی یەکگرتوو
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
کۆنیشانی ھێلكەدانی فرەکیسەیی
نیشانەکانی ھێلکەدانی فرە تورەکە پێکھاتووە لە نارئکی لە سوری مانگانەی خەست ’ زۆربوونی مو لە گیان و دەم و چاو. دەرچوونی زیبکە، ئازاری لەگەنەیی، گرانی لە دووگیان بوون.
خواردەمەنی
نەشتەرگەری رێگایەکە بۆ چارەسەر کردنی نەخۆشی دان ھیێلکەدانی فرە تورەکە، نەشتەرگەریەکە ناوی کون کردنی ھێلکە دانە.
سەرچاوەکان
پۆل:کێشە پەیوەندیدارە تەندروستییەکانی ژنان
زانکۆی فۆردھام
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا پۆل:زانکۆکان بە پێی وڵات پۆل:زانکۆکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکانی مانھاتان
کاترین سولیڤان
کارەکان
خانمی ئاسمانگەر لە چەندین کاری بۆشایی بەژداری کردیە ئەوانیش: لە ئێستادا سەرۆکی بەڕێوبەرایەتی نیشتیمانی زەریایی و بەرگی ھەوایە
دۆڵبێشکی مام خۆشی
جوگرافیا
دۆڵبێشکی مام خۆشی لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی دۆڵبێشکی دڕی و لە باشوور لەگەڵ گوندی دۆڵبێشکی مام عەباس و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی باناڵێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ووڵاغلو.
فیلمی بێدەنگ
وێنۆک|[[چارڵی چاپلن|چارلی چاپلن یەکێک لەو ئەکتەرانەی بەشداری لە فیلمی بێدەنگ کردووە.]] فیلمی بێدەنگ جۆرە فیلمێکە کە تیایدا ھیچ ریکۆردێکی دەنگی تیا نییە فیلمەکە لە ڕێگەی نوسین گێڕانەوە و شیکردنەوەی بۆ دەکرێت، نمایشەکان ھەمووی بەشێوەی جووڵە و بەبێ دەنگ دەبێت. وێنۆک|وێنەی جووڵاوەی ئەسپەکە کە لەلایەن ئێدوارد مویبرێجەوە دروستکراوە یەکێکە لە نمونەکانی فیلمی بێ دەنگ
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
تەبەت، تورکەمان
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
کۆماری ھۆڵەندا
ھەرچەندە دەوڵەتەکە بچووک بوو و تەنیا نزیکەی یەک ملیۆن و نیو دانیشتووی تێدابوو، بەڵام تۆڕێکی جیھانی لە ڕێگا بازرگانییەکانی دەریایی کۆنترۆڵ دەکرد. لە ڕێگەی کۆمپانیا بازرگانییەکانییەوە، کۆمپانیای ھۆڵەندی ھیندستانی ڕۆژھەڵات و کۆمپانیای ھۆڵەندی ھیندستانی ڕۆژاوا ئیمپراتۆرییەتێکی کۆلۆنیالی ھۆڵەندی دامەزراند. داھاتی ئەم بازرگانییە ڕێگەی بە کۆماری ھۆڵەندا دا کە لە ڕووی سەربازییەوە لە بەرامبەر وڵاتانی زۆر گەورەتردا ڕکابەری بکات. بەلەمێکی گەورەی دوو ھەزار کەشتی کۆکردەوە، کە سەرەتا گەورەتر بوو لە بەلەمەکانی ئینگلتەرا و فەرەنسا بەیەکەوە. ململانێی گەورە لە جەنگی ھەشتا ساڵەی دژی ئیسپانیا (لە دامەزرانی کۆماری ھۆڵەندا تا ساڵی ١٦٤٨)، جەنگی ھۆڵەندا – پورتوگال (١٦٠٢–١٦٦٣)، چوار جەنگی ئینگلیز-ھۆڵەندا (یەکەمیان دژی کۆمۆنوێڵتی ئینگلتەرا، دوو شەڕ ئەنجامدرا دژی شانشینی ئینگلتەرا، و چوارەمیان دژی شانشینی بەریتانیا: ١٦٥٢–١٦٥٤، ١٦٦٥–١٦٦٧، ١٦٧٢–١٦٧٤ و ١٧٨٠–١٧٨٤)، جەنگی فەرەنسا-ھۆڵەندا (١٦٧٢–١٦٧٨)، و جەنگی ھاوپەیمانی گەورە (١٦٨٨–١٦٩٧) دژی شانشینی فەرەنسا.
کۆمار زیاتر لە دەوڵەتە ھاوچەرخەکانی لێبوردەیی بۆ ئایین و ئایدیا جیاوازەکان بوو، ڕێگەی بە ئازادی بیرکردنەوە بۆ دانیشتووانەکەی دەدا. ھونەرمەندان لەژێر ئەم دەسەڵاتەدا گەشەیان کرد، لەوانەش نیگارکێشانی وەک ڕێمبرانت، یۆھانس ڤێرمیر و چەندین کەسی دیکە. ھەروەھا زانایانی وەک ھوگۆ گرۆتیۆس و کریستیان ھییگنز و ئەنتۆنی ڤان لیوینھۆک. لەبەر ئەوەی بازرگانی و زانست و سەربازی و ھونەری ھۆڵەندا لە زۆربەی سەدەی ١٧دا لە جیھاندا بوون کە زۆرترین ستایشی لێکرا، ئەم قۆناغە لە مێژووی ھۆڵەندا بە سەردەمی زێڕینی ھۆڵەندا ناسرا.
ھێڵی ئاسمانی
ھانزا, Syndicato Condor و دۆیتچ زێپلین غێدغای]] ھێڵی ئاسمانی کۆمپانیایەکە کە خزمەتگوزاری گواستنەوەی ئاسمانی دابین دەکات بۆ گەشتیاران و بارھەڵگرەکان. ھێڵە ئاسمانییەکان فڕۆکە بەکاردێنن بۆ دابینکردنی ئەم خزمەتانە. بەگشتی، کۆمپانیاکانی ھێڵی ئاسمانی بە بڕوانامە یان مۆڵەتێکی ھەوایی ناسراون کە لەلایەن دامەزراوەی فڕۆکەوانیی حکومییەوە دەرچووە. ھێڵە ئاسمانییەکان لەوانەیە کارپێکەری چارتێر بن. چارتێر مانای ئەوەیە کە هەموو بلیتەکان و کورسیەکانی یەک فڕۆکە بە یەک جار بە کۆمپانیاکانی تر دەفرۆشن یان کرێ دەدەن و جیا جیا نایفرۆشن.
فیلمی دەنگی
مێژوویی
پۆل:مێژووی سینەما پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ پۆل:بەرھەمھێنانی فیلمی دەنگی پۆل:داھێنانە فینلەندییەکان پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ پۆل:ناساندنی بینین و بیستن لە ١٩٠٠
ھایپەرسیرۆیدیزم
وێنۆک|وێنەیەک باس لە گەورە بوونی سیرۆید دەکات کە لەوانەیە پەیوەندی ھەبێت بە hyperthyroidism غوودەی سامە ھایپەرسیرۆیدیسم یان غودەی سامە حاڵەتێکە لە کاتی زیاد لەپێویست بەرھەمھێنانی ھۆرمۆنە سیرۆیدیەکان ( T3, T4) لەلایەن تایرۆیدا،( Thyrotoxicosis ) حاڵەتێکە لە کاتی زیاد بەرھەمھاتنی ھۆرمۆنە سیرۆیدیەکان بەھەر ھۆکارێک بێت نیشانەکانی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆرێ لەوانەیە نیشانەکان بریتی بن لە (زوو تورە بوون، بێ ھێزی ماسولکە، کێشەی خەوتن ،خێرایی لێدانی دڵ، سکچوون، گۆیتەر، لەدەست دانی کێش )
سۆماڵیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سۆماڵیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
تیپی مۆسیقای خانزاد
ناوی تیپەکە
تیپەکە بە «خانزاد» ناو نراوە. خانزاد یەکێک لە ئافرەتە ناسراوەکانی مێژووی کورد بووە کە بۆ ماوەیەک میری ناوچەی سۆران بووە. ھاوسەرەکەی خانزاد بە ناوی میر سلێمان بەگ لەلایەن دوژمنانی ژەھرخوارد کراوە و کوژراوەتەوە، و خانزاد لە ساڵی ١٥٩٧ لە شاری بەغدا کۆچی کردووە و لە میرنشینی سۆران دەسەڵاتی میرایەتیی گرتە دەست.
ژن ڕەگەزی بێکەڵک
سەرچاوەکان
پۆل:کارەکانی ئۆریانا فالاچی
میم (ڕەخنە)
میم، Mîm (ئینگلیزی: miːm/ Meme/). بیرۆکەیەک، ڕەفتارێک، یان شێوازێکە کە لەڕێی لاساییکردنەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر بۆ کلتوورێک یان کۆمەڵگایەک بڵاودەبێتەوە و زۆرجار ھەڵگری مانایەک یان ڕەخنەیەکە یان بۆ گەیاندنی پەیامێکە، کە لەسەر دیاردەیەک یان بابەتێکی دیاریکراو دەخرێتە ڕوو. میم وەک شێوازێکی ھەڵگرتنی بیرۆکە، ھێما، یان کارپێکردنە کولتوورییەکان کاردەکات، کە دەتوانرێت ئەو بیرۆکەیە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر بگوازرێتەوە لە ڕێگەی نووسین، قسەکردن، ئاماژە، بۆنەیەک، یان دیاردە لاساییکەرەوەکانی دیکە کە بابەتێکی دیاریکراویان ھەیە. لایەنگرانی ئەم چەمکە (ئەوانەی میم دروست دەکەن) میم وەک ھاوشێوەیەکی کولتوورە چینایەتیەکان دەبینن، چونکە خۆیان دووبارە دەکەنەوە و دەگۆڕدرێن و وەڵامی فشارە ھەڵبژێردراوەکان دەدەنەوە. لە زمانی ڕۆژانەی ئێستادا، میم ئاماژەیەکە بۆ میمی ئینتەرنێت، بە شێوەیەکی گشتی وێنەیەک، کە دەستکاری دەکرێت و لەبەردەگیرێتەوە و لە ڕەخنەیەک، ھەڵسوکەوتێک، یان بابەتێکی دیاریکراوی ھاوبەشدا بە شێوەی ئۆنلاین بڵاودەکرێتەوە.
دۆڵبێشکی شێخان
دۆڵبێشکی شێخان گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی گاپیڵۆن، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئۆپن ئێف ئێڵ
سەرچاوەکان
پۆل:نەرمامێرە خۆڕایییەکان
بۆیتیۆس
وێنۆک ئانیسیۆس مانلیۆس سێڤێرینۆس بۆیتیۆس ناسراو بە بۆیتیۆس (بە لاتین: Boetius) (۴۸۰ - ۵۲۴) سیناتۆر و کۆنسوول و سەرۆکی دیوان و مێژووناس و فەیلەسووفێکی ڕۆمی بوو لە سەرەتاکانی سەدەکانی ناویندا. لە وەرگێڕانی دەقە کلاسیکەکانی یۆنانی بە لاتیندا کە بوو بە ڕێگاخۆشکەری بزاڤی سکۆلاستیک، بۆیتیۆس وەک یەکێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکان ناو دەبردرێ.
فای بەینتەر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣ پۆل:مردووانی ١٩٦٨ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی پۆل:مەرگەکان بە سیەسۆ پۆل:مردووان بەھۆی تەشەنەکردن لە کالیفۆرنیا
تاج (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
پێشەکی
وەرزی یەکەمی زنجیرەکە ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٥٥ وێنا دەکات، کە وینستۆن چەرچڵ دەستی لەکار کێشایەوە وەک سەرۆک وەزیران و شازادە مارگرێتی خوشکی شاژن بڕیاریدا ھاوسەرگیریی لەگەڵ پیتەر تاونسێند نەکات. وەرزی دووەمی زنجیرەکە قەیرانی سوێزی ساڵی ١٩٥٦ دەگرێتەوە، کە بووە ھۆی خانەنشینی ئەنتۆنی ئێدنی سەرۆک وەزیران؛ خانەنشینی سەرۆک وەزیران ھاڕۆڵد ماکمیلان، لە ساڵی ١٩٦٣، دوای ئابڕووچوونەکەی پرۆفۆماو و لەدایکبوونی شازادە ئێدوارد، لە ساڵی ١٩٦٤.
وەرزی چوارەم
ھوگۆ ڤیکەرز، مێژوونووسی بنەماڵەی شاھانەیی، ئاماژەی بەوە کرد کە وەرزی چوار «زیاتر لەوانەی پێش خۆی دەبێتە ھۆی ناکۆکی» بەشێوەیەک کە بینەر ڕقی لە ھەموو کارەکتەرەکان دەبێتەوە و ھەموو ئەندامانی خێزانی شاھانە بە خراپی ناو دەردەکەون بەدەر لە شازادە دایانا. لێکۆڵەری شاھانەیی ئیمیلی ئەندریوس گوتی «سەرچاوەکانی نزیک لە شازادە چارڵز ھەندێک لە دیمەنەکانیان بەوە ناوھێناوە کە شتی ھیچ و پوچن بە بەھەدەردانی ھۆلیوود.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتان لە دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرەیەکی تەلەفیزیۆنی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەر تیڤی پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە پۆل:زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەر تیڤی
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
کریستادێلفیەن
وێنۆک|267x267پیکسڵ|تەلاری برایەتیوانانی مەسیح، حەوزی حەمام، شاری سۆمرسێت چەپ|وێنۆک|280x280پیکسڵ|کڵێسای برایەتیوانانی مەسیح، بوفالۆ، نیویۆرک
کارێزە، گاپیڵۆن
کارێزە گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی گاپیڵۆن، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ھونەرمەندی سەربەخۆ
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
ناوی تۆ
ئەکتەران
ئەکتەرەکان(ژاپۆنی)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن ماکۆتۆ شینکای دەرھێندراون پۆل:زانستی ئەفسانەکان لە کلتورە گەلییەکاندا پۆل:فەنیمەیشن پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە فانتازیایە ژاپۆنییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی تۆھۆ پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ژاپۆنی پۆل:فیلمەکانی کۆمیکس وەیڤ فیلمز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکان کە لە تۆکیۆ داندراون
یادگاریان
جوگرافیا
یادگاریان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی گۆل و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی داشخانە لە ڕۆژاوا لەگەڵ بەنداوی حەسەنلو.
سۆماڵیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
شاوازی
جوگرافیا
شاوازی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کەمتەران و لە باشوور لەگەڵ گوندی باخەھەنارە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەربەندبێلولە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی کرمانج.
شارستانی دێلوڕان
زمان
ئەم شارستانە کە دەکەوێتە سەر سنووری عێراق، پێنج ناوچەی (ناوەند، سراو مەیمە، زەریناباد، موسیان و دەشت عەباس) لەخۆدەگرێت، کە زیاتر لە ھۆزەکانی لوڕ مەحمودوەن و باپور و دێوان نیشتەجێن.
دابەشی کارگێڕی
ئەم شارستانە پێنج ناوچە و نۆ گوندەواری ھەیە بەم شێوەیەی خوارەوە: شارۆچکە: دێلوڕان شارەدێ: پەھلە شارەدێ: مەیمە شارەدێ: مووسیان
نامور (شار)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی والۆنیا پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
حەبیبوڵڵا بەدیعی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣ پۆل:مردووانی ١٩٩٢ پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران
مەھدی نەوایی
مەھدی نەوایی ( ١٢٦٢ - ٤ ی خاکەڵێوەی ١٣٢٦ لە ئەسفەھان ) موزیکژەن و شاعیری ئێرانی بوو.
ھەوکردنی جگەر ب
وێنۆک|Hepatities b virus ھەوکردنی جگەر ب: ھەوکردنی جگەر نەخۆشیەکی درێژخایەنە وە مەترسیدارە بۆ ژیانی تووشبوو، ھۆکارەکی ڤایرۆسی جگەرە ناسراوە بە(HBV) Hepatitis B. کە نخۆش بە دوو شێوە دەیگرێ
سە رچاوەکان
https://www.hepb.org/what-is-hepatitis-b/what-is-hepb/
فیلێکس ھاپ سێڵێر
ژیان
ئەو بە ڕاستی ھەولی دا بۆ ئەوەی ببێتە پزیشک لە زانکۆی ھالی و ڵایپزیک وە بڕوانامەی دکتۆرای لە سالی ١٨٥١ لە بەرلین وەرگرت، پاشان بوبە یاریدەدەری رودولف ڤیرشو لە بەشی نەخۆش ناسی، لە پەیمانگا لەناو بەرلین، فیلێکس وای بەباش زانی کە لێکۆلینەوەیەک لەسەر زانستی پزیشکی ئەنجام بدات، دواتر کاری لەسەر زانستی توێکاری و کیمایا کرد بە شێوەیەکی کرداری، وە کاری لەسەر کیمیا کرد بە شێوەیەکی فیزیۆلۆژیانە لە زانکۆی Greifswald و Tübingen و Strasbourg. وە لە زانکۆی Strasbourg سەرۆکی بەشی زیندە کیمیایی بوو، تەنھا ئەم دامەزەراوەیە ھەبوو لەم کاتەدا لە ئەڵمانیا.
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
چیرۆ ئیمۆبێلی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیتالی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیتالی پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
پێکهاتەی هەڵبژاردەکان
ئیتالیا بە هەمان پێکهاتەی یارییی پێشوویان بەرامبەر ئیسپانیا یاریکرد، رۆبێرتۆ مانچینی ڕاهێنەر پێکهاتەی ٤-٣-٣ی هەڵبژارد. گاریس ساوسگەیتی ڕاهێنەری ئینگلتەرا تەنها یەک گۆڕانکاریی لە پێکهاتەی یارییەکەی پێش کۆتایی بەرامبەر دانیمارکدا کرد، کیران تریپیێر جێگەی بوکایۆ ساکای گرتەوە. هەروەها ساوسگەیت لەگەڵ ئەوەشدا شێوازی یاریکردنی خۆی لە ١-٣-٢-٤  کە بە پلەی یەکەم لە کاتی پاڵەوانێتییەکەدا بەکاریهێنابوو گۆری  بۆ 3-4-3 هاوشێوەی یارییەکەیان لە قۆناغی ١٦ بەرامبەر ئەڵمانیا.
کامڵا ھاریس
خەباتی سیاسی
لە ساڵی ١٩٨٩دا، ھاریس بووە پارێزەر دوای تەواوکردنی بەشی یاسا لە زانکۆی کالیفۆرنیا. سەرەتا لە نووسینگەی دادوەری گشتی ئالامێدا کاری کردووە لە ساڵی ١٩٩٠. لە ساڵی ١٩٩٨ چووەتە نووسینگەی داواکاری گشتی سان فرانسیسکۆ و لە ساڵی ٢٠٠٣ش کرایە داواکاری گشتی ناوچەی ناوبراو،
کۆڵەرد
جوگرافیا
کۆڵەرد لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی قوڵەچاخ و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەیوانی گەورە و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی مۆکەبە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سینگر.
دوومەڵ
له كوێ دوومەڵ دۆزييەوە ئێستا؟
ده‌ست نیشان كردن
- تاقيكردنەوەى خوێن. تۆ لەوانەيە بڕێكى بچووكى خوێن وێنە كێشراو ئەوەييت هەبێت پشكنيى لە تاقيگەيێك بۆ بەكترياى دوومەڵ.
- تيشكى ئێكسى سنگ يان تۆمۆگراپهى كۆمپوتەريزەد (سى تى) پشكنين. دكتۆرت لەوانەيە تيشكى ئێكسێكى سنگ يان پشكنينى سى تى داوا بكات بۆ يارمەتى دوومەڵى دەستنيشان بكات.
ئایرۆدینامیک
پاراستنی یاساکان
پاراستنی تەوژمەکە چارەسەرێکە بۆ ھاوسەنگی.
لقەکانی جۆلەی ھەوای
کێشەکانی جۆلەی ھەوای یان لە دەورووبەری لێشاوە یانیش لە خێرای لێشاوەکەیە، بەستراوەکە و viscosity بەم جۆرە لێشاوە تایبەتمەندانە ناوزەند دەکرێت. دەرەوەی جۆلەی ھەوای بە جۆرەھا شێوە پێکھاتەی ڕەقی دەوروبەری دەخوێنرێت. پێش لووتی رووکێتێک، فرۆکەیەک یانیش شەپۆلی لە ناکاو لەسەر ئەمانە ھەر یەکە لە ھەڵسان و راکێشان بە دەرەوەی جۆلەی ھەوای نمونە دەکرێت. ناوەوەی جۆلەی ھەوای بە کارکردنی لەسەر چەند پێکھاتەی ڕەقی دەکرێت. بۆ نموونە، ناوەوەی جۆلە ھەوایێک بە مەکینەی جێت یانیش air conditioning ناوزەند دەکرێت.
ئاژاوە
لە جۆلەی ھەوای، ئاژاوە ڕۆلی گۆرینی ڕۆیشتن دەبێت بە تەواوی. ئەمانە تەوژمی بلاوبونەوەی لاواز، ڕاگوێزانی تەوژمی بەھێز، فشاری خێرای گۆران و خێرای ڕۆیشتن لە بۆشای و کات دا. ڕۆیشتنی شلەژاو نییە بەڵکۆ پێ دەڵێن (laminar flow).
دوور لە خوێندن
History of aerodynamics
Aerodynamics related to engineering
Related branches of aerodynamics
گرینلەند
گرینلەند ناوی ناوچەیەکی خۆسەری دانمارکە. ئەم وڵاتە کەوتۆتە نێو ئاوەکانی ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باکوور و ژینگەی نێزیک بە ٥٦،٠٠٠ کەسە.
لەسێدارەدانی فیرعەون
وەڵامدانەوەی فەریمی میسر
لە دانیشتنێکی تری ئەنجومەنی نوێنەرانی میسردا ڕۆژی ١٣ی تەممووزی ٢٠٠٨، ئەنجومەنەکە بانگێشەی بۆ ڕاگرتنی پەخشی فیلمەکە لە ھەموو بوارەکانی ڕاگەیاندنە فەرمی و نافەرمییەکاندا کرد بەو پێیەی ژیاننامەی ئەنوەر سادات دەشێوێنێت، ھەروەھا لە لێدوانەکەی ئەجومەنەکەدا ھات: «قسەکانی ئێران، کە فیلمەکە ھەڵوێستی فەرمی نانوێنێت ناکرێت بە ئاسانی قوبووڵ بکرێت لەبەر ئەوەی ھەموو کات تێکەڵ کردنێک لە نێوان ھەڵوێستە فەرمی و نافەرمییەکاندا لە تاران ھەیە و ئێران شتێکی نییە کە بتوانێت لە بوواری ئازادی ڕا دەربڕیندا شانازی پێوە بکات».
ڕێوشوێنی ئێران
260px|خۆپیشاندەران لە بەرامبەر بنکەی نێردراوی دیبلۆماسی میسری لە تاران بۆ پاڵپشتی کردنی فیلمەکە.|چەپ|thumb
گوومان
کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمەکە و وەڵامدانەوەی میسر کە بە زیادەڕۆیی پێناسەکراوە لە کاتی تێکچوونی پەیوەندی ئێران و وڵاتە زلھێزەکاندا لەسەر بەرنامەی ئەتۆمی ئێرانی گوومان دروستکەر بوو. کە وای لە چاودێران کرد تێکچوونی فەرمی میسر بە بەشێک لە پیلانی ئەمریکی و ئیسرائیل بۆ ئامادەکردنی شەقامەکانی میسر و جیھانی عەرەبی بۆ بەریەککەوتن لەگەڵ ئێراندا پێناسەبکەن. کاتێک جێگری میسری تەڵعەت سادات وتی «بەپێی خوێندنەوەم فیلمی ڕاستەقینەی تیرۆرکردنی سادات لە بەرھەمھێنانی ئەمریکییە و سیناریۆ و گوفتوگۆی ئیسرائیلییە و کوڕە جێبەجێکارەکان لەلای ئێمە تووشی مێشک شووشتن بوون»، ھەروەھا لە ڕاگەیاندنەکانی بۆ ڕۆژنامەی ئەلرایەت وتی «گەر سەرۆک زیندووبووایە ئەوا ئاوڕی بۆ ئەم فیلمە نەدەدایەوە لەبەر ئەوەی ئەو باوەڕی بە ئازادی ڕا و بیر و باوەڕ ھەبوو.»
داش دورگە
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
مەزندە
نموونە
دوا تیۆرمی فێرما کە لە دەقە کۆنەکاندا بە مەزندەی فێرما ناسراوە، یەکێک لە بەناوبانگترین تیۆرمەکانی مێژووی بیرکارییە، بەپێی تیۆرمی فێرما:
فەزلویە
ئەمیر ئەبوعلعەباس فەزل سەردارێکی کوردی شوانکارە بوو لە فارس. کوڕی عەلی کوڕی حەسەن کوڕی ئەیووب بووە لە خێڵی ڕامانی شوانکارە، هەروەها دامەزرێنەری بنەماڵەی شوانکارە بووە لە فارس (١٠٣٠-١٠٧٨)، کە بە شێوەیەکی وردە وردە لە ساڵی ١٠٣٠ تا ١٣٥٥ بەردەوام بووە، شوانکارەکان ناوچە شاخاوییەکەیان داگیرکردووە  لە کۆھگیلوویە و قەبارەیەکی گەورەی سەربەخۆیی پاراست. وێنۆک|نەخشەی [[پارێزگای فارس|فارس و ناوچەکانی دەوروبەری لە سەدەی ١٠ و ١١]] پێشتر لە ژیانیدا عەلی باوکی فەزولیە ناردی بۆ لای ساحێب عادل کە ئەو کاتە وەزیری ئەبو کەلیجار فەرمانڕەوای بوەیهی بوو. عەلی داوای کرد کە پۆستێکی دادگا بدرێت بە کوڕەکەی. فەزولیە لە سەردەمی ساحێب عادلدا پلەی بەرزبووەوە و لە کۆتاییدا گەیشتە پلەی ئسپاهسالار (فەرماندەی گشتی). بەڵام ئەبو کەلیجار "بڕیاریدا دەست بەسەر خاکەکانی شوانکارەدا بگرێت بۆ خۆی"، ئەمەش فەزولیەی نامۆ کرد.
بەناز مەحموود
ڕەحمەت سولەیمان
دوای کوشتنی بەناز، سولەمانی چووە ناو پاراستنی شایەتحاڵەکانەوە. سەرەڕای ئەوەی ئەندامانی خێزانەکەی لە ئێران هەڕەشەیان لێکرا، بەڵام لە هەردوو دادگای کوشتنەکەدا ئیفادەی دا.
خوێندنەوەی یاسای
لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٧دا، باوک و مامی بەناز بە کۆی دەنگ بە تاوانی کوشتن بە تاوانبار ناسێنران و سزای زیندانی هەتاهەتایییان بەسەردا سەپێندرا، کە کەمترین سزایان بە رێککەوت ٢٠ و ٢٣ ساڵ بوو؛  محەمەد حەمە دوای ماوەیەکی کەم لە دەستپێکردنی دادگاییکردنەکە دانی بە تاوانەکەیدا ناوە و سزای هەتاهەتایی بەسەردا سەپێندرا، کە لانیکەم ١٧ ساڵ سزای بەسەردا سەپێندرا.
کەیسی بەناز لە فیلمی دیکۆمێنتارییدا
درامایەکی دوو بەش بە ناوی ڕێز، باس لە لێکۆڵینەوە لە کوشتنی بەناز دەکات. لە ڕۆڵی سەرەکیدا کیلی هاویس ڕۆڵی کارۆلین گود گێڕا، لە ٢٨ و ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ لە کەناڵی ئای تی ڤی نمایشکرا.
ئەفریقای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
کانی ژاڵە
جوگرافیا
کانی ژاڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەڵپ و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەربەندبێلولە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چواردارانی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەرتەک.
پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ
بیجاڕ شارۆچکەیەکی پارێزگای کوردستانە، دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگاکە.
گوندە ئازەرییەکان نشینەکان
پێکھاتووە لە ٧٩ گوند.
مەنسوورە سەگوەند
دەسەڵاتی قەزایی و ئەمنییەتی ئیلام تا ئێستا ڕوونکردنەوەیەکیان سەبارەت بە «مەرگی گوماناوی» ئەم کچە خوێندکارە و ھاوکارە پێشووەکانی فەرماندەیی پۆلیسی ئیلام نەخستووەتەڕوو.
بیرەوەریی کورتماوە
بیرەوەریی کورتماوە (ھەروەھا بیرەوەریی کورتماوە، بیرەوەریی چالاک یاخود بیرەوەریی سەرەکی؛ ) پێکھاتووە لە توانای ھەڵگرتنی کۆمەڵێک زانیاریی کەم لە زەیندا بە شێوەیەکی چالاک. زانیارییە ھەڵگیراوەکان لە یادەوەریی کورتماوەدا بۆ ماوەیەکی کورت، بەڵام بە خێرایی، بەردەست دەبن. نموونەیەک لەو زانیارییانەی یادەوەریی کورتماوە دەتوانێت ھەڵی بگرێت پێکھاتووە لە ژمارەیەکی مۆبایل. وادانراوە کە یادەوەریی کورتماوە تەنیا چەند چرکەیەک بێت، ئەگەر ھاتوو ڕاھێنانی پێ نەکرا. بە پێچەوانەوە، بیرەوەریی درێژماوە بۆ ھەتا ھەتایە توانای ھەڵگرتنی زانیاری ھەیە.
کارا وای
کارا وای ینگ-ھونگ (بە چینی سادەکراو:惠英红; چینی دێرین:惠英紅;  لەدایکبووی ٣ی شوباتی ١٩٦٠) خانمەکتەرێکی ھۆنگ کۆنگە.
کریش
کریش فیلمێکی سوپەرھێرۆی ھیندیی ساڵی ٢٠٠٦، دەرھێنان و بەرھەمھێنان و نووسینی ڕاکیش رۆشانە. ئەستێرەکانی فیلم ھریتیک ڕۆشەن، پریانکا چۆپرا، نەسرەدین شا، ڕۆڵی سەرەکییان لە فیلمەکە ھەیە، لەکاتێکدا مانینی میشرا، ئەرکانا پوران سینگ، شارات ساکسینا، تەنھا پشگیری ڕۆڵەکان دەکەن. ئەمە دووەم قیستە لە «مافی دەستوری کریش»، ئەمە پاشکۆی فیلمی کۆی میل گایا، کە بە چیرۆکی کریشناوە دەبەسترێت. کوڕەکەی پێشوو ھەمان پاڵەوانی فیلمەکەیە، کە باوکی توانای سەرو ئاستی مرۆڤی ھەیە. ئەم پاڵەوانە کەسێکی بەناوی پیریای خۆش دەوێت، دواتر لەگەڵی بۆ سەنگاپور دەڕوات.
تراکت دەنگی
تراکی دەنگی فیلمەکە، لەلایەن راجیش ڕۆشان پێکھات، لە ٣٠ی نیسانی ٢٠٠٦ لەلایەن T-Series بڵاوکرایەوە. گۆرانینووس ئیبراھیم ئاشک، ناسیر فەراز، فیجای ئەکێلا گرتیانەوە، سەلیم سولەیمان کاری باکگراوندی تەواو کرد، حەوتەم پڕفرۆشترین تراکی دەنگی ساڵی ھەبوو.
شاری گۆتام
شاری گۆتام ، یان «گۆتام»، شارێکی خەیاڵییە کە زۆر جار دەردەکەوێت لە کۆمیکەکانی دی سی، زۆرتر ناسراو بە ماڵی باتمان. شارەکە بۆ یەکەم جار دەناسرا بە شوێنی نیشتەجێبوونی باتمان لە ساڵی ١٩٤٠ و ھەتا ئێستا بە شوێنی نیشتەجێبوونی سەرەکی کەسایەتییەکە ماوەتەوە.
شاری گۆتام دەکەوێتە ویلایەتی نیوجێرزی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە چەند ساڵانی رابردوودا، شاری نیو یۆڕک و شیکاگۆ کاریگەرییان ھەبووە لەسەر شێواز و کەشی گۆتام.
ڤیان دەخیل
ناوبانگ
لە ڕۆژی ١٢ی ئابی ٢٠١٤، ڤیان برینداردەبێت کاتێک ھەلیکۆپتەری فریاگوزاری عێراقی تێکدەشکێت لەکاتی گەیاندنی ھاوکاری بۆ ئێزدییەکانی ژێردەستی داعش لە شەنگال. سەرەتا باسی گیان لەدەستدانی ڤیانکرا بەڵام دواتر ڕاگەیەندرا کە ڤیان قاچی شکاوە و شوفێری ھەلیکۆپتەرەکەش گیانی لەدەستداوە.
جۆن کلۆسەر
جۆن فرانسیس کلۆزەر (بە ئینگلیزی: John Francis Clauser) فیزیازانێکی تیۆری و تاقیکاری ئەمریکییە کە بە بەشداریکردنی لە بناغەکانی میکانیکی کوانتەمدا ناسراوە بەھاوبەشی لەگەڵ ئەلاین ئەسپێکتی فەرەنسی و ئانتۆن زیلینگەری نەمسایی بووە براوەی خەڵاتی نۆبڵی فیزیا بۆ ساڵی ٢٠٢٢ لە بەرامبەر «تاقیکاری لەسەر فۆتۆنی ئاڵۆز، سەلماندنی نایەکسانییەکانی بێڵ و پێشڕەویکردنی زانستی زانیاریی کوانتەم».
بیمە
ئەو کیانەی بیمە دابین دەکات بە کۆمپانیای بیمە یان بیمەکار دەناسرێت. ئەو کەسە یان کیانەی کە بیمە دەکڕێت بە بیمەکراو دەناسرێت. لە گرێبەستەکە بیمەکار بەڵێن دەدات کە قەرەبووی بیمەکراو بکاتەوە لە کاتی ڕوودانێک کە تێیدا بیمەکراو زەرەمەند بێت، لە بەرانبەر ئەوە بیمەکراو کەم کەم پارە بەو کۆمپانیایە دەداتەوە.
ڤیڤۆ
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئینتەرنێت پۆل:یووتیووب پۆل:نەرمامێرەکانی پلەیستەیشن ٤ پۆل:خزمەتگوزارییەکانی گووگڵ
نەخۆشیی سرەبرۆڤاسکولار
بەرزی پەستانی خوێن (فشاری خوێنی بڵند) گرنگترین بەشداری کردن ھۆی مەترسیە بۆ جەڵتە و نەخۆشیی سرەبرۆڤاسکولار ھەروەک ئەو دەتوانێت پێکھاتەکەی کەشتیی خوێن و ئەنجام بگۆڕێت لە ڕەق بوونی دەماری خوێن. ڕەق بوونی دەماری خوێن کەشتیی خوێن تەسک دەکاتەوە لە مێشک، بوون بە ھۆی کەم براوەوە پەرفوسیۆنی پەیوەندی بە مێشکەوە ھەیە. ھۆی مەترسیی دیکە کە بەشداری دەکەن بۆ جەڵتە دەگرێتەوە جگەرە کێشان و شەکرە. خوێنبەری پەیوەندی بە مێشکەوە ھەیە تەسکیان کردەوە دەتوانێت بێت بە ھۆی جەڵتەی تەسکبوونەوەی بۆڕی خوێن، بەڵام بەبەردەوامی فشاری خوێنی بەرز کردەوە ھەروەھا دەتوانێت بێتە ھۆی دڕاندنی کەشتی، پێشەنگ بۆ جەڵتەیێکی ھێمەراگیک. جەڵتەیێک عادەتەن پێشکەش دەکات لەگەڵ دەست پێ کردنێکی ڕەقی کەمیێکی دەمار – وەکو نیوەئیفلیج (بێھێزیی ئۆنە-سیدەد)، سڕی، ئافازی (زمان [یمپایرمەنت])، یان کار بۆ پێنەکرانی ماسولکەکانی لەش پێکەوە (لەدەستدانی ھەماھەنگی) – دادەنرێ بەھۆی شتێک بۆ نەخۆشیێکی بۆڕی خوێنی چەقی کوری. لیستی باری نیشانەی دەمار لە نێو چرکە چونکە نەورۆنس دابینکردنێکی بەردەوامی پێکھاتەی خۆراک پێویستی دەبن، ھەروەک گلوکۆز و ئۆکسجین، کە دەستەبەر دەکرێن لەلایەن خوێنەکە. بۆیە ئەگەر خوێن دەستەبەر بکات بۆ مێشک ڕێ دەگیرێت، برینداری و نشستیی وزە خێرایە.
ھۆ
لەگەڵ ئەوەشدا، بازدانەکە خستنە سەریەکی ئەم پرۆتینەیەیە ھۆی لە نێو بچووک بۆ کەشتیی خوێنی مەدیوم-سیزەد. ئەم نەخۆشیە زۆرجار پێشکەش دەکات لە ھەراشیی زوو لەگەڵ ژانەسەر، جەڵتە، بێزاریی مەزاج، و دەگەڕێتەوە بۆ دواوەی زانینی. ئێم ئار ئای بابەتی سپی نیشان دەدات دەگۆڕێت لە مێشک و ھەروەھا نیشانەی جەڵتە دووبارەیان کردەوە. دەستنیشان کردنەکە دەتوانێت تەئکید بکرێتەوە لەلایەن جین تاقی کردنەوە.
دەرمانی ئانتی-دیابەتیک. ڕێسای نەشتەرگەریی دەگرنەوە: [ئەندۆڤاسکولار] نەشتەرگەری و نەشتەرگەریی بۆڕی خوێن (بۆ پێشگیریی جەڵتەی ئایندە).
دیانانت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور پۆل:شارەکانی والۆنیا
لێشاوی وەستاو
کەمترین ڕێژەی پەستانی ویستراو بۆ ڕودانی فشار
pd,تێکڕای پەستانی گازی ڕاستەوانەیی
کونە تەنکەکان
فشاری گازە ڕاستەقینەکانی ناو کونە تەنکەکان هەرگیز بەتەواوەتی ناوەستێت.ڕێژەی فشاری گازە ڕاستەقینەکانی ناو کونە تەنکەکان بەردەوام دەبن لە زیاد بوون لەگەڵ کەمبوونی پەستانی پێچەوانەیی بەرەو بۆشاییەکی نمونەیی،سەرەڕای ئەوەی ڕێژەی بارستایی فشار بەهێواشی زیاد دەکات لەگەڵ دابەزینی پەستانی پێچەوانەیی لەژێر فشارێکی شلۆق .لە ساڵی (١٩٥١) بۆ یەکەمجار سەرنجیان بۆ ئەم ڕاستیە دا کە لێشاوی وەستاو ڕوونادات لەناو نمونەیی،تەنک،دەمیلەی لێوا  چوارگۆشە.
شێوەی فشار
لە کۆتاییدا،ئەگەر پەستانی دواوە کەمی کرد بە شێوەیەکی زۆر ئەوا ئێمە لاسەنگییەک دروست ئەکەین لە نێوان کۆتایی و پەستانی دواوە(پەستانی کۆتایی گەورەترە لە پەستانی دواوە)،شێوەی ١گ.لەم حاڵەتەدا(پێی دەگوترێت "فراوان نەبوو")ئێمە چی پێ دەڵێین شەپۆلە فراوانەکان(کە ستونێکی سوڕاوەی پچڕ پچر بەرهەم دەهێنێت بۆ لێشاوێکی تەوەرەیی و تاودان لە فڕۆکەکەدا)شێوەی لە کۆتایی نۆزڵدا،سەرەتا دەسوڕێتەوە لە قەراغەکانی فڕۆکەکە ڕوەو دەرەوە لە پەڕەکان شێوەیەکی جیاواز بەرهەمدێنێت لە شێوەی شەوپۆلی ئاڵۆز.
کەمتەران
جوگرافیا
کەمتەران لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھۆرێن و لە باشوور لەگەڵ گوندی شاوازی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خەرکنی لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارەدێی مەیدان.
ناحیەی مەیدان
کارگێڕی
ئەم ناحیەیە لە ٤٤ گوند پێکھاتووە:
ژودین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
مەروون فایڤ
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە پۆپەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی بۆ باشترین ھونەرمەندی نوێ پۆل:وتارە ھەڵبژێردراوەکانی تووڵی دەروازەی مۆسیقا پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٤ پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
ئەفریقای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
ئاموا
ئاموا شارەوانییەکە لە والۆنیا لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا، لەوەتەی ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ ڕێژەی دانیشتووانی بە ٧،٣٧٥ و ڕووبەرەکەی بە ٧٦،٤٢ کیلمەتر دووجا خەمڵێنراوە.
شەبانکەرەیی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٢٩٠ پۆل:مردووانی ١٣٥٨ پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٤یەم پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی
گوۆ سیانگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فەیلەسووفەکانی ئیمپراتۆریەتیی جین (٢٦٦-٤٢٠) پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٣یەم پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی چوارەم پۆل:مردووانی ٣١٢ پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی سێیەم
کونەقەل
جوگرافیا
کونەقەل لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەرمک و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەسڵان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سۆڵاوە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی لالیخان عبدولقادر.
ئەمریکییە ڕەسەنەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی ئەمریکی پۆل:مێژووی کۆمەڵایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکان
ئەلبێرت ئەوگەست پێردونەنت
وێنۆک|ئەوگەست پێردونەنت
ژان ئەلبێرت ڤینسەنت ئەوگەست پێردونەنت (١٢ی ئازاری ١٨٠١، پاریس - ٢٧ی ئەیلوولی ١٨٦٧، کان) ئەندازیارێکی ھێڵی ئاسنین (ھێڵی شەمەندەفەر) ی فەڕەنسی بوو، کە یەکەم کتێبی فەڕەنسی دەربارەی ئەندازیاری ھێڵی ئاسنین لە ساڵی ١٩٢٨ بڵاوکردەوە. ھەروەھا کارێکی زۆری کردووە لەسەر پشکنین و کەمکردنەوەی ڕووداوەکانی ھێڵە ئاسنینەکان.
کارڵ گۆستاف یۆنگ
خانەوادە
کارڵ گۆستاف یۆنگ لە کیسویلی سویسرا لە دایک بووە لە ٢٦ی تەممووزی ١٨٧٥ دەکاتە دووەمین کوڕی خانەوادەی پاوڵ ئاچلیس یۆنگ (١٨٤٢–١٨٩٦) و ئیمیلی پریسویک (١٨٤٨–١٩٢٣)، یەکەمین منداڵی خانەوادەکە لە ساڵی ١٨٧٣ لەدایکبوو کوڕ بوو ناوی لێنرا پاوڵ بەڵام دوای چەند ڕۆژێک لە ژیان کۆچی دوایی کرد، خانەوادەی یۆنگ خانەوادەیەکی ئایینی بوو. باوکی یۆنگ قەشە بوو ھەروەھا دایکی یۆنگ بچوکترین منداڵی خانەوادەیەکی قەرەباڵغ بوو کە باوکی ناوی ساموێل پریسویک بوو لە بازڵ قەشە بوو.
یەکناسین و ھاوکاری
یۆنگ و فرۆید سەرەتا کاریگەریان لەسەر یەکتری جێھێشت، یۆنگ لە ساڵی ١٩٠٠ زانکۆی تەواوکرد خۆبەخشانە لەژێر دەستی یۆگن بلولەری دەروونشیکار کاری کرد لە نەخۆشخانەی بورگۆزلی، بلولەر یۆنگی بە کارەکانی فرۆید ئاشنا کرد و پێی وت ھەڵسەنگاندێک لەسەر پەرتووکی شیکردنەوەی خەونەکان بنوسێت، لە ساڵی ١٩٠٥ یۆنگ وەکو پزیشکی تەواو دامەزرا لە نەخۆشخانەکەو لە بەشی پزیشکی زانکۆی زیورخیش بووە وانەبێژ، لەو سەردەمەدا زانستی دەروونناسیلە سەرەتادا بوو، ئەوکاتە فرۆید پێویستی بە ھاوکار و شوێنکەوتوو ھەبوو بۆ ئەوەی بیرۆکەکانی بڵاوبکاتەوە و کارەکانی یۆنگیش ببووە سەلمێنەرێکی باش بۆ دەروون-شیکارییەکەی فرۆید، ئەمە لە کاتێکدا بوو کە کارەکانی یۆنگ لە نەخۆشخانەی بورگۆزلی ناو و ناوبانگیان بۆ دەستەبەر کردبوو، لە ٣ی ٣ی ١٩٠٧ لە شاری ڤیەنا بۆ یەکەمجار ڕوو بە ڕوو یەکتریان بینی.
جیابوونەوە و ناکۆکی
لە ساڵی ١٩١٢ یۆنگ و فرۆید یەکیان بینی لە دیدارێکی دەروونشیکارەکاندا لە میونشن دەربارەی ئەو گۆڤار و ڕۆژنامانەی کە لە بارەی دەروونشیکارییەوە دەنووسن، کاتێک یۆنگ لەبارەی بابەتی ئاخناتون دوا و باسی پەیوەندی ئەو بابەتەوە دەروونشیکاری کرد فرۆید لە ناکاو بێھۆش بوو و یۆنگ یارمەتی دا و خستییە سەر قەنەفەکە. یۆنگ و فرۆید بۆ دواجار لە مانگی نۆ ی ساڵی ١٩١٣ یەکیان بینی لە چوارەمین کۆنگرێسی نێودەوڵەتی دەروونشیکاری، یۆنگ وتارێکی پێشکەش کرد لەسەر جۆرە دەروونیەکان و دەروونگەرایی و کۆمەڵگەرایی لە دەروونناسی شیکاریدا کە ئەم دەستەواژانەش جیاکارییەکی تر بوون لە نێوان دەروونناسی شیکاری یۆنگ و دەروونشیکاری فرۆید.
گەشتەکان
یۆنگ کۆتایی بە گۆشەگیرییەکەی ھێنا بە بڵاوکردنەوەی کۆمەڵێک بابەت و وتار لە گۆڤارەکاندا، لە ساڵی ١٩٢١ کتێبی جۆرە دەروونناسییەکانی بڵاوکردەوە کە یەکێکە لە دیارترین و کاریگەرترین کتێبەکانی، لە دەیەی دواتردا کە یۆنگ چالاک بوو و بڵاوکراوەی زۆری ھەبوو ھاوکات بوو لەگەڵ چەندین گەشتدا بۆ ناوچە و وڵاتی جیاواز.
ئەفریقای ڕۆژھەڵات
لە ساڵی ١٩٢٥ یۆنگ دەستیکرد بە گەشت بۆ ئەفریقای ڕۆژھەڵات لەگەڵ پیتەر باینس و جۆرج باکویس و دوای چەند ھەفتەیەکیش لە گەشتەکەیان بە ژنێکی ئینگلیز ئاشنا بوون بە ناوی ڕوس بەیڵی، پێکەوە لە کینیاو بۆ ئوگاندا و بۆ سەر لوتکەکانی کێوی ئەلگان. یۆنگ ئەم گەشتەی لا گرنگ بوو لەبەرئەوەی دەیویست زیاتر لە دەروونناسی سەرەتایی تێبگای بە گفتوگۆکردن لەگەڵ ئەو خەڵکەی لەو ناوچە دووردەستانە دەژین.
کوێرەک
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سیێ داوۆیون
سیێ داوۆیون (چینی:謝道韞, لەدایکبووی پێش ٣٤٠ دوای ٣٩٩) شاعیر، نووسەر، زانا، خۆشنووسێکی چینی بوو لە سەردەمی ڕۆژھەڵاتی جین.
ڕۆژی ساڵی نوێ (گرووپ)
ئەوان ناوی مۆسیقاکەی خۆیان دەبەن بە ھەنتدمانشنکۆر، تێکەڵەیەک لە زە ھەنتد مانشن و ڕۆک.
بۆب کەین
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٥ پۆل:مردووانی ١٩٩٨ پۆل:باتمان پۆل:نووسەرانی ئەمریکی پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی
ڕۆزماری دیویت
ڕۆزماری برادۆک دیویت (لەدایکبووی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧١) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. دیویت ڕۆڵی ئیمیلی لیمانی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی فۆکس ستاندۆف (٢٠٠٦–٢٠٠٧) بینی، لەگەڵ ھاوسەری داھاتووی ڕۆن لیڤینگستۆن ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، ھەروەھا چارمەین کرین لە فیلمی ویلایەتە یەکگرتووەکانی تارا. ھەروەھا کارەکتەری سەرەکی بووە لە فیلمی Rachel Getting Married لە ساڵی ٢٠٠٨، چەندین خەڵات و پاڵێوراوی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بەدەستھێناوە. ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ترسناک/ھەستبزوێنی Poltergeist (2015) بینیوە، کە دووبارە دروستکردنەوەی فیلمی ساڵی ١٩٨٢ بوو بە ھەمان ناو.
ڕۆشفۆرت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور پۆل:شارەکانی والۆنیا
چین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
چین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
ڕۆب بێندێکت
ڕۆبێرت پاتریک بینێدکت (بە ئینگلیزی: Robert Patrick Benedict) لە ٢١ی ئەیلوولی ١٩٧٠ لە دایکبووە، ئەکتەر و نووسەرێکی ئەمریکییە. کاری ٢٥ ساڵەی زیاتر لە ٧٠ کاری تەلەڤیزیۆنی و فیلمی لەخۆگرتووە. بە کارەکانی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی Supernatural, Threshold, Felicity و فیلمی کۆمیدی Waiting ناسراوە. ھەروەھا گۆرانیبێژ/مۆسیقا ژەنی سەرەکی گرووپی لۆدن سواینە کە بنکەکەی لە لۆس ئەنجلۆسە.
گۆڕگنۆش
جوگرافیا
گۆڕگنۆش لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عەلی پەکان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی پەموو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خەلیفەئەحمەد لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سێ خڕان.
کاترین مایر
ڕێکخراوەی ویکیمیدیا
لە ئازاری ٢٠١٦، بەشێوەی بریکار بووە بەڕێوبەری جێبەجێکاری ڕێکخراوەی ویکیمیدیا ئەمەش دوای دەستلەکارکێشانەوەی بەڕێوبەری پێشوو لیلا تریتیکۆڤ بوو. دواتر لە حوزەیرانی ٢٠١٦ جیمی وەیڵز، کاترینی وەک بەڕێوبەری جێبەجێکاری ویکیمیدیا بەشێوەی فەرمی ناساند. لەدوای وەرگرتنی ئەم پلەیە، کاترین ڕایگەیاند کە کار لەسەر ناساندنی بواری دیجیتاڵ دەکات لەسەر ئاستی جیھانیی لەپێناو پەرەپێدان و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ لەڕێی تەکنەلۆژیای زانیارییەوە.
باراوەی کۆن
باراوەی کۆن گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پارکە ویلایەتییەکەی ئاکارای
سەرچاوەکان
پۆل:پارکە ویلایەتییەکانی بەڕازیل
دڵناسی
کاردیۆلۆژی یان پزیشکیی دڵ و خوێنبەرەکان (بە ئینگلیزی: Cardiology) ڕشتەیەکی پزیشکییە کە لەگەڵ نەخۆشییەکانی دڵ و کەموکوڕییەکانی لێدانی دڵ و شێوازی سووڕانەوەی خوێن لە ناو خوێنبەرەکاندا کار دەکات. ئەم ڕشتە پزیشکییە بە مانای دڵناسینە.
ئازادیی ڕۆژنامەوانی
ئازادیی ڕاگەیاندن
لە ساڵی ٢٠٠٩ دا، وڵاتەکانی ئایسلەند، نەرویج، فینلەندا، دانیمارک و سوید لە یەکەمەکانی ڕیزبەندیەکەدا بوون و کۆریای باکوور، تورکمانستان، مایەنمار (بۆرما)، لیبیا و ئیریتریا لە کۆتاییەکانی ڕیزبەندییەکە بوون.
بەڕیتانیای مەزن
ھەتا ساڵی ١٦٩٤، ئینگلتەرا سیستەمێکی وردی مۆڵەتی ھەبوو، کۆتا دانە لە یاسای مۆڵەت پێدانی ڕاگەیاندن ١٦٦٢ دا بینرا. ھیچ بڵاوکراوەیەک ڕێگەپێدراو نەبوو بەبێ بوونی مۆڵەتێکی دەرچوو لە حکومەتەوە. پێش پەنجا ساڵ، لە سەردەمی شەڕی ناوخۆ، جۆن میلتۆن نامیلەکەی Areopagitica ساڵی ١٦٤٤ نووسی. لەم بەرھەمەی دا میلتۆن بە توندی دژی ئەو جۆرە سانسۆرەی حکومەت دەوەستایەوە و بەرھەڵستی بیرۆکەکەی دەکرد، وتی "کاتێک قەرزاران و تاوانکاران بە بێ چاودێری دەتوانن بڕۆنە دەرەوە، بەڵام کتێبی بێ زیان نابێت ھەنگاوێک بنێت بەبێ بەندینخانەچیەکی دیار لە ناونیشانەکەی دا." ھەرچەندە لەو سەردەمەدا کاریگەریەکەی کەمی ھەبوو لەسەر مامەڵەی مۆڵەت وەرگرتن، بەڵام دواتر وەک خاڵی وەرچەرخانی بە بایەخ تەماشا دەکرێت لە بەرگری کردن لە ڕاگەیاندنی ئازاد.
گفتووگۆی سەرەکیی میلتۆن لەسەر ئەوە بوو کە تاک دەتوانێت بیربێژی بە بەکاربھێنێت و ڕاست لە چەوت، باش لە خراپ جیا بکاتەوە. بۆ ئەوەی بتوانرێت ئەم ژیرەییە بە ڕاستی سودی لێ وەربگیرێت ئەوا تاک دەبێت بێ بەربەست بگاتە بیروڕای مرۆڤە ھاوەڵەکانی. لە نووسینەکانی میلتۆنەوە چەمکی بازاڕی کراوەیی بیروڕا پەیدا بوو، بە بۆچوونی ئەوەی کە کاتێک خەڵکی گفتووگۆ دەکەن لەگەڵ یەکتردا بۆچوونە باشەکان ئاشکرا دەبن. شێوازێکی گووتار کە بە فراوانی سنووردارکرابوو لە ئینگلتەرا خۆپیشاندنانی توند بوو، وا یاسا دنرابوو ڕەخنەگرتن لە حکومەت بە تاوان ھەژمار دەکرا. پادشا لەسەرو ڕەخنەی گشتییەوە بوو و لێدوانی ڕەخنەگرانە لە حکومەت قەدەغەکراوبوو بەپێی دادگای ئینگلتەرا. ڕاستییەکان وەک بەرگری بەکارنەدەھاتنن دژی خۆپیشاندانە توندەکان چونکە مەبەستەکە ڕێگری کردن و سزادانی ھەموو جۆرە ناڕازی و تاوانبارکردنێکی حکومەت بوو.
دانیمارک-نەرویج
لە نێوان ٤ ئەیلولی ١٧٧٠ بۆ ٧ تشرینی یەکەمی ١٧٧١، ھەردوو وڵاتی دانیمارک و نەرویج کەمترین ڕێگری ئازادیی ڕاگەیاندنیان ھەبوو لە ھەر وڵاتێکی تری ئەورووپا. ئەمە روویدا لە ماوەی ڕژێمی یۆھان فردیچ سترونسی، کە کردەی دووەمی بریتیی بوو لە لابردنی یاسا سانسۆرە کۆنەکان. ھەرچەندە دوای ماوەیەکی کەم برێکی زۆر لە نامیلکەی نەناسراو بڵاوکرایەوە کە ھەم ڕەخنە و ھەم قسەی نەشیاوی زۆر تێدا بوو بەرامبەر بە ڕژێمەکەی سترونسی، بۆیە دوای ساڵێک چەند سنووردارکردنێکی دانایاوە لەبارەی ئازادیی ڕاگەیاندن لە ٧ تشرینی یەکەمی ١٧٧١.
ئیتاڵیا
دوای لابردنی ڕژێمی پاشایەتی لە ١٩٤٦ و ھەڵوەشاندنەوەی یاسای ئەلبەرتین لە ١٩٤٨، دەستووری کۆماری ئیتاڵیا مسۆگەری ئازادیی ڕاگەیاندن دەکات، وەک لە بەندی ٢١، بڕگەی ٢ و ٣ باس کراوە: "ڕاگەیاندن پێویستی بە ھیچ جۆرە مۆڵەت یان سانسۆرێک نییە. دەستبەسەر کردن دەبێت تەنھا لە ڕێی دادگاوە بێت بە ئاماژەپێکردنی ھۆکارەکەی و تەنھاش بۆ ئەو دەست درێژی/لادانانەی کە ئاماژەی پێ کراوە لە یاسای ڕاگەیاندن دا یان لە باری سەرپێچی بۆ ناساندنی ئەو کەسانەی بەرپرسیارن لەو دەست درێژیانە."
سوید و فینلەندا
یەکێک لە یەکەمین یاسای ئازادیی ڕاگەیاندن لە سوید ھاتە کایەوە لە ساڵی ١٧٦٦، بەزۆری بەھۆی ئەندام پەرلەمانی ئازادیخوازی (لیبڕالی) کلاسیک و قەشەی بۆھیمی، ئەندرز چدنیۆس. یاساکە بە شێوەیەکی زۆرینە پاشەکشەی کرد دوای کۆدەتاکەی پادشا گوستاڤ لە ١٧٧٢. دوای لابردنی کوڕەکەی لەسەر دەسەڵات، دووبارە گوستاڤی چوارەمی سوید ھەستا بە جێبەجێ کردنەوەی و دواتر بە تەواوی یاسای ئازادیی ڕاگەیاندن ناسێنرا بە ھەڵوەشاندنەوەی مافی تایبەتمەندی پادشا بە ڕەت کردنەوەی مۆڵەت لە ١٨٤٠ دا.
ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ھەمواری یەکەمی دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکان دەڵێت: "ئەنجومەنی پیران (کۆنگرێس) نابێت ھیچ یاسایەک دەربکات دەربارەی دامەزراندنی ئایینێک یان ڕێگری کردن لە چالاکی ئازاد؛ یان سنووردارکردنی ئازادیی ڕاگەیاندن و گووفتار؛ یان مافی خەڵک بۆ کۆبوونەوەی ئاشتیانە و پێدانی سکاڵانامە بە حکومەت بۆ قەرەبووکردنەوەی زیانەکان/ستەمەکان."
ئیبرۆ تیمتیک
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠ پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە پارێزەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:پارێزەرەکانی مافەکانی مرۆڤ پۆل:پارێزەرە تورکەکان پۆل:کوردەکانی تورکیا پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد پۆل:ژنە کوردەکانی تورکیا پۆل:ژنانی کورد پۆل:کۆمۆنیستە تورکیاییەکان
بەلەکاوی
جوگرافیا
بەلەکاوی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چاژ و لە باشوور لەگەڵ گوندی بالیکەدەرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خاوخەنان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆخەڵاڵ.
تایپێی چینی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئەفریقای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئەفریقای باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
ئیستەر دین
ئیسەر ڕێنای دین ناسراوبە ئیستەر دین، بە(ئینگلیزی: Ester Dean) لەدایکبووی (١٥ی ئەپڕێلی ١٩٨٢)ەی گۆرانیبێژ، گۆرانی نووسێکی ئەمریکیە. یەکەم بەرهەمی لەساڵی ٢٠٠٩ بووە بەناوی Drop It Low بووە و یەکێک لە گرنگرتین گۆرانیەکانی، گۆرانی بابی چێنین (پیرۆزبایی لە جیهان) - Let It Grow (Celebrate the World)ە کە بۆ فیلمی لۆراکس تەرخانکراووە.
پەسیرە
سەرچاوەکان
<references group="" responsive="1"> پۆل:روەك
فلۆرێف
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
کێشە کۆمەڵایەتییەکە (فیلم)
کێشە کۆمەڵایەتییەکە درامایەکی دۆکیومێنتاری ئەمریکی ساڵی ٢٠٢٠، لەلایەن جێف ئۆرۆلسکی دەرھێنراوە، ھەروەھا لەلایەن دەیڤس کۆمبی و ڤیکی کەرتس و ئۆرۆلسکی کاری نووسینی بۆکراوە. فیلمەکە لە ھەڵکشانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و ئەو زیانانەی بە کۆمەڵگا گەیاندوویانە، بە سەرنجدان لە سوودوەرگرتن لە بەکارھێنەرانی بۆ بەدەستھێنانی دارایی لە ڕێگەی چاودێری سەرمایەداری و گەڕانی داتاکان، چۆنییەتی دیزاینەکەی بە ئامانجی بایەخدان بە خۆبەخۆبوون، بەکارھێنانی لە سیاسەتدا، کاریگەری لەسەر تەندروستی دەروونی (لە نێویشیاندا تەندروستی دەروونی ھەرزەکار و ڕێژەی خۆکوشتنی بەرزی ھەرزەکار) و ڕۆڵی لە بڵاوکردنەوەی تیۆریپیلانگێڕی وەک Pizzagate و ھاوکاریکردنی گروپەکانی وەک خاوەن زەوی تەخت.