cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئارماڤیر
ئارماڤیر کۆمەڵگەیەکی شارەوانی شارۆچکە و شارەوانییە و دەکەوێتە ڕۆژاوای ئەرمینیا و وەک ناوەندی کارگێڕی پارێزگای ئارماڤیر کاردەکات. لە ساڵی ١٩٣١ لەلایەن حکوومەتی کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمینیا دامەزراوە. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی شارۆچکەکە ٢٩ ھەزار و ٣١٩ کەسە، لەکاتێکدا کە لە سەرژمێریی ساڵی ١٩٨٩دا ٤٦ ھەزار و ٩٠٠ کەس بووە، کەمی کردووە. لە ئێستادا ژمارەی دانیشتووانی شارۆچکەکە ٣٧٬٠٥٣ کەسە بەپێی خەمڵاندنی فەرمی ساڵی ٢٠١٩.
ڕەشیشە
سەرچاوە
پۆل:مەلەکانی ئوکراینا پۆل:گیانلەبەران، وەسفکراوی ١٧٥٨ پۆل:مەلەکانی ئاسیا پۆل:مەلەکانی ئوسترالیا پۆل:مەلەکانی ئەورووپا پۆل:مەلەکانی نیوزیلاند پۆل:مەلەکانی سەحرای ڕۆژاوا پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
شیللا
شیللا (بە ھانگۆل: 신라؛ بە ھانجا: 新羅)، لە ٥٧ی پێش زایین دامەزرا تا ٩٣٥ی زایینی، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریای کۆن وە یەکێک بوو لە درێژترین ماوەی دەسەڵاتداری جیھان، هەرچەندە لەلایەن پاشا هیۆکگۆسێ دامەزرا، بەڵام لەلایەن بنەماڵەی کیم گیۆنگجو فەرمانڕەوایی ئەکرا.
ئالدۆس ھەکسلی
لە بنەماڵەیەکی بەناوبانگ بەناوی ھەکسلی لەدایکبووە، لە کۆلێژی بالیۆل لە زانکۆی ئۆکسفۆرد خوێندنی تەواو کردووە، بە بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە ئەدەبی ئینگلیزی. لە سەرەتای پیشەکەیدا، کورتەچیرۆک و شیعرەکانی بڵاوکردەوە و سەرنووسەری گۆڤاری ئەدەبی بەناوی ھۆنراوەی ئۆکسفۆرد بوو، پێش ئەوەی دەست بکات بە بڵاوکردنەوەی نووسینەکانی گەشتکردن، ساتییەر، و سیناریۆ. دوایین بەشی ژیانی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەسەر برد و لە لۆس ئەنجلس ژیاوە لە ساڵی ١٩٣٧ تا مردنی. لە کۆتایی ژیانیدا، ھەکسلی بە شێوەیەکی بەربڵاو بە یەکێک لە ڕۆشنبیرە بەناوبانگەکانی سەردەمی خۆی ناسرا. نۆ جار پاڵێوراوە بۆ خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی و لە ساڵی ١٩٦٢ لەلایەن کۆمەڵەی شاھانەی ئەدەبییەوە ھەڵبژێردرا بۆ ھاوڕێی ئەدەبی.
٩٢٧ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
جانێت گەینۆر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦ پۆل:مردووانی ١٩٨٤ پۆل:مەرگەکان بە سیەسۆ پۆل:ژنە ھونەرمەندە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠یەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی فیلمی بێدەنگ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
٧٢ (ژمارە)
٧٢ (حەفتا و دوو) (72) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧١ و ٧٣.
گەیاندنی خاتوو دەیزی
thumb|پۆستەری سەرەکی فیلمەکە گەیاندنی خاتوو دەیزی (بە ئینگلیزی Driving Miss Daisy) فیلمێکی کۆمێدی و درامایە لە نووسینێکی شانۆیی ئەلفرێد ئوریەوە بەهەمان ناو چیڕۆکەکەی وەرگیراوە.فیلمەکە لەلایەن بڕوس بێرسفۆردەوە دەرهێنراوە.ئەکتەران مۆرگان فریمان جێسیکا تاندی ڕۆڵی سەرەکی دەبینینن لە فیلمەکە. چیڕۆکی فیلمەکە باس لە خاتوو دەیزی دەکات کە لەگەڵ شۆفێرەکەی هۆک کۆلبەرن ڕۆژانە باسی نەهامەتیەکانی خۆی بۆ دەکات کە لە ٢٥ ساڵی ڕابردوودا تووشی بوونە.
دەروێشان
دەروێشان یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١١ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٧٣ کەسە.
٧٣ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کەندەسمە (تۆرەمە)
سەرچاوە
فەرھەنگی باڵندە - ئەحمەد بەحری پۆل:کەندەسمە (تۆرەمە)
٧٤ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ناحیەی قەیرەوان
جوگرافیا
سنوری ناحیەی قەیرەوان:
بەرات
بەرات یان ناوەڕاستی شەعبان بریتییە لە شەوی ١٤ی شەعبان بۆ بەرەبەیانی ڕۆژی ١٥ی شەعبان و گرنگییەکی تایبەتی ھەیە لای بەشێک لە موسڵمان. لە کوردستانیش ئەم یادەدەکرێتەوە و منداڵان لەم شەوەدا دەگەڕێن بەنێو ماڵەکان بۆ کۆکردنەوەی شیرینی و نوقڵ.
کیمیا
لقەکانی کیمیا
كیمیا لە پێنج لقی سەرەكی پێكدێت ئەمانەن:
ئۆقیانووسی بەستووی باکوور
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆقیانووسەکان پۆل:ئۆقیانووسی ئارکتیک پۆل:جوگرافیای ئەمریکای باکوور پۆل:جوگرافیای باکووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا پۆل:دەریاکانی گرینلەند پۆل:دەریاکانی نەرویژ پۆل:دەریاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
٧٥ (ژمارە)
٧٥ (حەفتا و پێنج) (75) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧٤ و ٧٦.
جۆن ھۆوارد
ژیان
ھۆوارد لە ١٩٣٩ لە شاری سیدنی لە دایک بوو، بە خوێندنی یاسا لە ساڵی ١٩٥٧ بوو بە ئەندامی پارتی لیبراڵ دواتر وەکوو پارێزەرو سەرۆکی لقی لاوانی ئەم پارتە چالاکی ھەبوو.
کەندەسمە
سەرچاوە
پۆل:کەندەسمە (تۆرەمە) پۆل:مەلەکانی ئاسیا پۆل:مەلەکانی ئەورووپا پۆل:مەلەکانی ئازەربایجان پۆل:مەلەکانی سەحرای ڕۆژاوا پۆل:مەلەکانی کامیروون پۆل:مەلەکانی ئوکراینا پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
بیلالی حەبەشی
ژیان
لەکاتی کۆچکردن بۆ مەدینە بیلالیش کۆچی کرد و لە نێوان بیلال و ئەبو عوبەیدەی کوڕی جەڕاح برایەتی دروست کرا، ھەروەھا بەشداری ھەموو جەنگەکانی ئیسلامی سەردەمی پێغەمبەر کردووە، لە جەنگی بەدردا بیلال «ئومەیەی کوڕی خەلەف»ی کوشت کە پێشتر کۆیلەی ئەو بوو، لە سەردەمی دەسەڵاتی ئەبوبەکری سدیق بیلال داوای کرد کە بەشداری لە جەنگەکانی ئەو کاتە بکات، بەڵام چونکە بێھێز و نەخۆش بوو ئەبوبەکر ڕەتی کردەوە، لە سەردەمی دەسەڵاتی عومەری کوڕی خەتتاب، بیلال مکوڕ بوو کە بەشداری جەنگەکان بکات و جیھاد بکات، بۆیە چووە وڵاتی شام بەشداری لە فەتح کردنی چەند ناوچەیەک کرد و ھەر لەوێ مایەوە تا کۆچی دوایی کرد. پێگە و گەورەیی بیلالکاتێک بانگدان و نوێژ لەسەر موسڵمانان فەرزکرا، بیلال وەکوو یەکەمین بانگبێژ لە ئیسلامدا لەلایەن پێغەمبەرەوە دیاری کرا، ھەروەھا لە ساڵی ھەشتی کۆچی لە فەتحی مەککەدا پێغەمبەر فەرمانی بە بیلال کرد کە بچێتە سەر کەعبەی پیرۆز و بانگ بدات، بەھۆی ئەوەی تۆنی دەنگی ئارامبەخش و دەنگخۆش بووە، پێغەمبەر ھەر کاتێک کاتی بانگ بوایە بە بیلالی دەفەرموو «ارحنا بھا یا بلال»، واتا «ئەی بیلال بەو بانگە ئاراممان بکەرەوە». بیلال لە دوای کۆچی دوایی پێغەمبەر، ھەرگیز نەیتوانی جارێکی تر بانگ بداتەوە، ھەرکاتێک کە ھەوڵی بانگدانی بدایە کە دەگەیشتە ئەو دێڕەی «اشھد ان محمدا ڕسول اللە» دڵی پڕ دەبوو و نەیدەتوانی بانگەکە تەواو بکات. عومەر کوڕی خەتتاب ھەمیشە دەیوت: «أبوو بکر سیدنا، وأعتق سیدنا» واتا: «ئەبوبەکری سەرۆک و پێشەنگمان، بیلالی سەرۆک و پێشەنگی ئێمەی ڕزگار کرد»، بەپێی گێڕانەوەکانی فەرموودەکانی پێغەمبەر، بیلال گێڕانەوەی بۆ ٤٤ فەرموودە کردووە. کۆچی دواییبیلالی حەبەشی لە وڵاتی شام کۆچی دوایی کرووە، بەڵام کات و شوێنی مردنەکەی ڕاجیایی لەسەرە، چەند بۆچوونێک دەریدەخات کە لە ساڵی ٢٠ی کۆچی لە شاری حەلەب کۆچی دوایی کردووە، ھەروەھا ھەندێک دەڵێن بیلالی حەبەشی لە تەمەنی ٦٣ ساڵیدا لە دیمەشق کۆچی دوایی کردووە و ھەر لە گۆڕستانی گەورەی دیمەشق نێژراوە، لە کاتی سەرەمەرگیدا فەرموویەتی «غداً نلقی الأحبّة، مُحمداً وحزبھ» واتا: «سبەینێ بە خۆشەویستانمان شاد دەبینەوە، بە محەممەد و شوێنکەوتوانی».
خزمەتگووزاریی وێب
مێژوو
ئەمە مێژوویەکی زۆر کورتە لە بەرنامەکانی ڕاژەکاری وێب و لەبەر ئەوە ھەندێک زانیاری بە پێویست لەگەڵ مێژووی وێبگەڕەکان و تۆڕی ئینتەرنێتی جیھانی و ئینتەرنێت تێکەڵ دەبن، بۆیە لە پێناو ڕوونبوونەوە و تێگەیشتن، ڕەنگە ھەندێک زانیاری سەرەکی مێژوویی کە لەخوارەوە ڕاپۆرت
پوختەی تەکنیکی
ئەم پوختە تەکنیکییەی خوارەوە دەبێت تەنیا وەک ھەوڵێک ڕەچاو بکرێت بۆ پێدانی چەند نموونەیەکی زۆر سنووردار دەربارەی ھەندێک تایبەتمەندی کە لەوانەیە لە سێرڤەری وێب و ھەندێک لەو ئەرکانەی کە لەوانەیە ئەنجامی بدەن بۆ ئەوەی سیناریۆیەکی فراوانی تەواو ھەبێت دەربارەی بابەتەکە.
مرۆڤایەتی
سەرچاوەکان
پۆل:ھزری ئازاد پۆل:مەعریفەتناسی پۆل:مرۆڤایەتی پۆل:بزووتنەوە فەلسەفییەکان پۆل:فەلسەفەی ژیان پۆل:فەلسەفەی ئایین
بڕیارنامەی ١٣٤٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٤٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئازاری ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەییی تاوانباری بۆ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٠٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
خەمین
مەلا عەلی سەعدی ناسراو بە خەمین (لەدایکبووی ١٩٢١ لە سەقز، ئێران) شاعیر و مامۆستایەکی ئایینییە کە لە بواری ئەدەب و کلتوردا خزمەتی بە زمانی کوردی کردووە.
بەرھەمەکان
لە تەمەنی ١٠ ساڵیدا یەکەم ھۆنراوەی چڕییەوە و لە تەمەنی ١٨ ساڵی کتێبی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی:
ئەیمی لی
٢٠٠٠–٢٠٠٧: کارە تەنیایییەکان
لە ساڵی ٢٠٠٠دا، لی دوو گۆرانی بە فەرمی بڵاونەکراوەی لە ستودیۆ تۆمارکرد، کە ھەردووکیان نوسراوەی دەستی کیبۆردژەنی پێشوو دەیڤد ھۆدجس بوون، بە ناوی «ھەناسە بدە» و «دەکەومە نێو تۆوە.» ئەو دەنگی باک-ئەپ بوو بۆ گۆرانی ونی بیگ دیسمال لە ساڵی ٢٠٠٣ بۆ ئەلبومی باوەڕ، وە باک-ئەپ بوو بۆ دوو گۆرانی تریش بۆ گرووپی ڕۆکی زە دامنینگ وێڵ، ھەرچەندە لە کۆتایشدا دەنگی لی لەسەر تراکەکان لابران بەھۆی کێشەی کۆمپانیای تۆمارکردنەکەیانەوە. لی دواتر گۆرانییەکی لەگەڵ خۆشەویستەکەی پێشووی شۆن مۆرگان تۆمارکرد لە ستودیۆ بەناوی «شکێندراو» بۆ ئەلبومی ٢٠٠٤ی سیزەر بەناوی دیسکلەیمەر II، گۆرانییەکە بۆ ساوندتراکی فیلمی ٢٠٠٤ زە پەنیشەر ھەڵبژێردرا.
٢٠١٦–ئێستا: خەونی زۆر ببینە
لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٦دا، وتارێکی ھەواڵەکانی میوزیک تیڤی وای بڵاوکردەوە کە ئەیمی لی لەسەر مۆسیقا کاردەکات بۆ فیلمی کوێر، کە ئالێک باڵدوین و دێمی موور ڕۆڵی تێدا دەبینن. فیلمەکە بۆ یەکەمجار پەخشکرا لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦.
ژیانی تایبەتی
لی لەگەڵ گۆرانیبێژی سیزەر «شۆن مۆرگان» پەیوەندی خۆشەویستی ھەبووە لە ساڵی ٢٠٠٣وە بۆ ٢٠٠٥. لی گۆرانییەکی لەبارەی ئەو نوسییەوە بەناوی کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت، کە یەکەم تاکەگۆرانی ئەلبومی دەرگا کراوەکە بوو.
شێواز و ستایل
لە ٢٠٠٦دا، بلێندەر لی لە لیستی سەرنجڕاکێشترین ئافرەت لە ڕۆکدا دانا لەتەنیشت ھونەرمەندی وەک جۆوان جێت، کۆرتێنی ڵەڤ و لیز فەیر. لە ٢٠١٣دا، لی پلەی یەکەمی بەدەستھێنا لە سەر وێبگەی NME بۆ «جوانترین ئافرەت لە مۆسیقادا.»
گود ھۆپ، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما پۆل:شارەکانی ئەلاباما
دەریاچەی تانگانیکا
پەراوێزکان
پۆل:دەریاچەی تانگانیکا پۆل:دەریاچەکانی تانزانیا پۆل:دەریاچەکانی زامبیا پۆل:دەریاچەکانی کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ
لڤین (کۆوار)
سەرەتای دامەزراندن
لڤین لە ماوەی کارکردنیدا بەھۆی بابەت و ناوەڕۆکە بەپێزەکانیاوە چەندین جار لە یەکەم ڕۆژی دەرچوونیدا ژمارەی لە بازاردا نەماوە و بووەتە ھۆی ئەوەی جارێکی تر لەچاپ بدرێتەوە یان بەشێوەیەکی نایاسایی ئەو ژمارە کەمانەی لەبازاردا ماوە لەلایەن کتێبفرۆشەکانەوە نرخیان بۆ ١٠ ھێندە بەرزکراوەتەوە.
ڕێزدێنت ئیڤڵ: کارەساتی زۆمبی
رێزیدێنت ئیڤڵ: کارەساتی زۆمبی (بە ئینگلیزی: Resident Evil Apocalypse)، فیلمێکی خەیاڵی زانستی تۆقێنەرە لە ساڵی ٢٠٠٤ دەرچوو کە تێدا میللا جۆڤۆڤیچ و ئێریک مابیۆس ڕۆڵی سەرەکی فیلمەکەیان ئەبینی. میللا جۆڤۆڤیچ (ئالێس) و سیەنا گیلەری (جیڵ) وەک ڕزگارکەری شاری ڕاکۆن ناسران، پاشان ئێریک مابیۆس (مات) چاڵاککرا لە (پڕۆژەی نەیمسس) لەلایەن دامەزراوی ئەمبرێلا
١٠٠٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
پێڕستی گوندەکانی نەغەدە
نەغەدە شارۆچکەیەکی پارێزگای ورمێیە، دەکەوێتە ناوچەی موکریان.
گوندەکانی شارستانی نەغەدە
تێکەڵەی کورد و ئازەری ٩ گوند.
ئورشەلیم
مێژوو
لە ھەندێک بەڵگە باس لەوە کراوە کە ئەوەی سولەیمان بونیادی ناوە پەرستگا نەبووە و ئەوە تەنھا ئەفسانەی جوولەکەیە. لەکاتێکدا لە زۆر شوێنی تر تەواو پێچەوانەی ئەمە باس کراوە. (وَاللەُ یَعلَمُ وَأنتُمْ لا تَعلَمُونَ) بە مێژووی دوور و درێژییدا قودس دوو جار ڕوخێنراوە و ٢٣ جار ئابڵوقە دراوە و ٥٢ جار ڕووبەرووی ھێرش بووەتەوە و ٤٣ جار دەستی بەسەردا گیراوە
٨٢ (ژمارە)
٨٢ (ھەشتا و دوو) (82) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨١ و ٨٣.
تیۆریی خانە
چەپ|300px|وێنۆکە|وێنەی کێشراوی پێکهاتەی خانەی تەپەدۆر لەلایەن زانا [[ڕۆبێرت هوک]] بیردۆزی خانە (بە ئینگلیزی: Cell Theory) نزیکەی (١٥٠) ساڵ تێپەڕی پێش ئەوەی زانایان دەست بکەن بە ڕێکخستنی تێبینیەکانیان ، ئەو تێبینیانەی ڕۆبێرت ھووک و ڤان لیڤینھۆک دەستیان پێکردبوو لە بیردۆزێکی یەکگرتوودا کە ناوی نرا بیردۆزی خانە.
٩٣٧ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کوردستان ٢٤
سەرچاوەکان
پۆل:ڕاگەیێنەرەکانی باشووری کوردستان پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی باشووری کوردستان
ڕۆبێرت کۆچاریان
ڕۆبێرت کۆچاریان (لەدایکبووی ٣١ی ئابی ١٩٥٤) سیاسەتمەدارێکی ئەرمەنییە. لە ساڵی ١٩٩٤ تا ١٩٩٧ سەرۆکی کۆماری قەرەباغ و لە ١٩٩٢ تا ١٩٩٤ سەرۆک وەزیرانی قەرەباغ بووە، لە نێوان ساڵانی ١٩٩٨ بۆ ٢٠٠٨ دووەم سەرۆکی ئەرمینیا بووە و لە ساڵی ١٩٩٧ تا ١٩٩٨ سەرۆک وەزیرانی ئەرمینیا بووە.
ژیانی تایبەت
وێنۆک|ڕاست|ڕۆبێرت کۆچاریان لەگەڵ خێزانەکەی. لە ساڵی ٢٠١٣ ئەو و ھاوسەرەکەی بە ناوی بێلا کۆچاریان خاوەنی سێ منداڵن: سێدراک، گایانێ و لیڤۆن کە ھەموویان لە ستێپاناکێرت لەدایکبوون. کۆچاریان جگە لە زمانی ئەرمەنی زێدی خۆی، بە زمانەکانی ڕووسی و ئینگلیزی قسە دەکات لە بیرەوەرییەکانیدا کە لە ساڵی ٢٠٢٠ بڵاوکراونەتەوە، دانی بەوەداناوە کە فەرمانێکی خراپی لە زمانی ئەرمەنی ستاندارددا ھەبووە و دەڵێت «لە نووسین و خوێندنەوەدا بە زمانی ئەرمەنی کێشەی ھەبووە». ئەو ئەمە دەگەڕێنێتەوە بۆ زێدی خۆی کە قەرەباغە، کە زۆرێک لە ئەرمەنییەکانی ناوچەکە بە شێوەزاری ناوخۆیی قەرەباخ یان زمانی ڕووسی وەک یەکەم زمانی خۆیان قسە دەکەن. ھەرچەندە لە ساڵی ١٩٩٦ لەلایەن قەشە سەرەکی پارگێڤ مارتیرۆسیانەوە لە کەنیسەی نێردراوی ئەرمەنستان مەعمودی وەرگرتووە، بەڵام ڕای گەیاندووە کە ئەو باوەڕدار نییە.
سیەنا گیلەری
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن پۆل:خەڵکی بەریتانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:خانمە نمایشکارە ئینگلیزەکان پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم
زەکیوەی خواروو
زەکیوەی خواروو یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٢٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٤٣ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
بەختڕەشی میزۆپۆتامیا
بەختڕەشی میزۆپۆتامیا (بەئینگلیزی:Curse of Mesopotamia) فیلمێکی ترسناکی ٢٠١٥ی کوردییە لە دەرهێنان و نوسینی لەوەند عومەر، وێنەی فیلمەکە لە ئەردەن و عێراق گیراوە. فیلمەکە لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ نمایشکرا لەسینەماکانی باشووری کوردستان و عێراق.
محەممەدجەواد زەریف
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئێران پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠
مرۆڤ، تا ئەوپەڕی مرۆڤ
مرۆڤ، تا ئەوپەڕی مرۆڤ (بە ئەڵمانی: Menschliches, Allzumenschliches، بە ئینگلیزی: Human, All Too Human)، یەکێکە لە پەرتووکە بەناوبانگەکان. ژێرنووسکراو بە پەڕتووکێک بۆ ڕۆحە ئازادەکان (بەئەڵمانی: Ein Buch für freie Geister)، پەڕتووکێکی سەدەی نۆزدەھەمە، لەلایەن فریدریش نیچەەوە نووسراوە و لە ساڵی ١٨٧٨ بڵاوکرایەوە. بەشی دووەمی کە ناوەکەی بە ئەڵمانی «ermischte Meinungen und Sprüche»ە، لە ساڵی ١٨٧٩دا بڵاوبووەوە و بەشی سێیەمی بەناوی «Der Wanderer und sein Schatten» لە ١٨٨٠ دا بڵاوبووەوە. تێیدا تیشکدانەوەی شەیدابوونی ڤۆڵتێر دەردەمەکەوێت وەکو بیرمەندێکی ئازاد، بەڵام ھاوڕێیەتی خۆی لەگەڵ ئاوازدانەر ڕیچارد ڤاگنەردا دەپچڕێنێت و تێک دەدات دووساڵ لەمەوبەر.
٨٥ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٨٦ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
دوو فریداکە
مێژوو
لە کانوونی دووەمی ١٩٤٠، تابلۆکانی دوو فریداکە و مێزە بریندارەکە بەیەکەوە لە پێشانگای نێونەتەوەیی سووریالیست لە مەکسیکۆ سیتی نمایشکران. تابلۆکە ھەر لای کالۆ بووە تاکوو لە ساڵی ١٩٤٧ لەلایەن پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی مەکسیکۆ سیتی کڕاوەتەوە، دواتریش گواستراوەتە بۆ مۆزەخانەی ھونەری ھاوچەرخی مەکسیک و لەوەتەی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٦، نمایشدەکرێت.
سێ تەپان
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
سیر خواروو
سیر خواروو یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٤٣ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢٤٨ کەسە.
٨٩ (ژمارە)
٨٩ (ھەشتا و نۆ) (89) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٨ و ٩٠.
٩٢ (ژمارە)
٩٢ (نەوەد و دوو) (92) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩١ و ٩٣.
گۆشن، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
یۆوان گریفید
ئیۆوان گڕەیفد (لەدایکبووی ٦ی ئۆکتۆبەری ١٩٧٣) ئەکتەرێکی وێڵز یە.
٩٥ (ژمارە)
٩٥ (نەوەد و پێنج) (95) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٤ و ٩٦.
مەسروور بارزانی
چالاکییەکان
لە ساڵی ٢٠٠٥، دەزگای خێرخوازیی بارزانی دادەمەزرێنێت کەڕێخکراوێکی خێرخوازی و قازانج نەویستە. لە ساڵی ٢٠١٣، زانکۆی ئەمریکی لەدھۆک دەکاتەوە و سەرۆکی فەخری زانکۆکەشە.
مایکڵ دۆگلاس
left|thumb|دۆگلاس لە ٢٠٠٤. left|thumb|دۆگلاس لە زنجیرەی شەقامەکانی سان فڕانسیسکۆ ، ١٩٧٥ داوی ئەوەی لە زانکۆی کالیفۆڕنیا لەبەشی شانۆ دەردەچێ، مایکڵ ھەنگاو دەنێ بەرەو کاری سەر تیڤی و بەشدار دەبێ لە زنجیرەی (The Streets of San Francisco)دا. لەساڵی ١٩٧٥ مایکڵ وەک بەرھەمھێنەری فیلمی (One Flew Over The Cuckoo's Nest) کاری کرد، کە دواتر بووە ھۆی ئەوەی خەڵاتی ئۆسکاری وەک بەرھەمھێنەر پێ بدرێ کە بووە یەکەمین خەڵاتی ئۆسکاری مایکڵ وەک بەرھەھێنەر. مایکڵ لەساڵی ١٩٨٧ بۆ فیلمی (Wall Street) دووەمین خەڵاتی ئۆسکاری پێدرا، بەڵام ئەمجارەیان وەک ئەکتەر.
کوردی (شاعیر)
وەسف لای کوردی و تێکەڵیی شیعری بە ئایین
ئۆبەی کوڕی خەلەف پارچە ھێسکێکی بە دەستەوە بوو بە گاڵتەوە بە پێغەمبەری خوا (د. خ) دەڵێ کێ ئەو ھێسکە زیندو دەکاتەوە (أتری اللە یحی ھذا العظام بعد مارمت) پێغەمبەریش (ص) فەرمووی (نعم یبعثک اللە و یدخلک الجھنم) ھەروەکوو خوای گەورە دەفەرموێت: (قال من یحی العڤام وھی رحیم) (یاسین) کوردی دەڵێت گەیشتنی تۆ زیندووم دەکاتەوە ھەروەکوو چۆن ھێسک یەکدەگرێتەوە ھەتا ئەو کاتەی لاشەم دەبێتە گەرد و تۆز خاک ئەو گەردەش ھەموو بە دەم بای شەماڵەوە دەفەوتێ:
تۆ پەرییەکانی بەھەشتی کە ھێندە جوانی یا خود تۆ گوڵێکی لە گوڵە جوانەکانی باغی ئیرەم یاخود ئەستێرەیەکی پرشنگداری ئاسمانی یاخود ئەو ڕۆژە بە تیشکەی کە ھەموو زەوی ڕووناک کردووەتەوە:
شاری کووەیت
شاری کووەیت پایتەخت و گەورەترین شاری کووەیتە. ئەم شارە وەکوو ناوەندی سیاسی، فەرھەنگی و ئابووری لە کووەیتدا دەناسرێت و زۆرتری دایرەکان، ڕێکخراوەکان و بانکە ناوەندییەکان لە ئەو شارە جێیان گرتووە. شاری کووەیت لە قەراخی کەنداوی کووەیت و کەنداوی فارس ھەڵکەوتووە.
شێخ حەیدەر
شێخ حەیدەر یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٤٠ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢٢٤ کەسە.
ڕستەناسی
ڕستەناسی یا نەحو بەزانستی لێکۆڵینەوە و ناسینەوەی ڕێساکانی چنین و داڕستنی وشەکان لە ڕستەکانی زمانێک دەگوترێ.
مەتەڵ
جۆرەکانی مەتەڵ
«دەمی تاقە، چاوی زاقە» (کڵاو)
«سەری یەکە و بنی دوو، بە باو باپیرتا چوو» (شواڵ)
ئەرمەنستان لە ئۆڵۆمپیاد
ئەرمەنستان بۆ یەکەمجار وەک وڵاتێکی سەربەخۆ ساڵی ١٩٩٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کردووە، لەو کاتەوە وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەشداری سەرجەم خولەکانی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کردووە. پێشتر وەرزشوانانی ئەرمەنستان لە ساڵی ١٩٥٢ تا ١٩٨٨ وەک بەشێک لە شاندی یەکێتی سۆڤیەت کێبڕکێیان دەکرد و دوای ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتی سۆڤیەت ئەرمەنستان لە ساڵی ١٩٩٢ بەشێک بوو لە تیمی یەکگرتوو. بەشێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی ئەم وڵاتە ١٨ مەدالیایان بەدەستھێناوە، لە یارییەکانی زۆرانبازی، بەرزکردنەوەی قورسایی، جمناسیک و بۆکسێن. لێژنەی ئۆڵۆمپیادی ئەرمەنستان لە ساڵی ١٩٩٠ دروست کراوە و لە ساڵی ١٩٩٣ لەلایەن لێژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە بەفەرمی ناسێندرا.
مەتەڵ
پێکھاتەی مەتەڵ
مەتەڵ ڕستە یا دەستەواژەیەکی وەسف کراوە کە توخمی وەسف کراو بەشی بنەڕەتی پێکھاتەکە پێک دێنێ. لە ھەر مەتەڵێکدا لانیکەم بابەتێک ھەیە کە ئاشکرا وەسف دەکرێت(بابەت) و ھەواڵێک سەبارەت بەو بابەتە ئەدرێت( ھەواڵ) وەک:
٩٤٩ (ژمارە)
٩٤٩ (نۆسەد و چل و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٤٨ و ٩٥٠.
١٠١٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
فردینان دێسوسور
سەرچاوە
[] پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧ پۆل:مردووانی ١٩١٣ پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی زمان پۆل:فەیلەسووفانی سویسی پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
ئێریک بایلی
ڤیاڕیاڵ
لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥، بایلی بە کارتی سوور کرایە دەرەوە دوای ئەوەی بەشداری کرد لە دۆڕاندنی ٢–١ بەرامبەر سێلتا فیگۆ لە ستادیۆ ئێل مەدریگال. حەوت یاری ئەنجامدا کاتێک یانەکەی گەیشتە پێش کۆتایی خولی ئەورووپا لە وەرزی ٢٠١٥–١٦، لە ٢٢ی تشرینی یەکەمدا یەکەم گۆڵی پیشەگەری خۆی تۆمارکرد و تەنھا گۆڵی بۆ یانەکەی تۆمارکرد، بۆ کۆتایی ھێنان بە بردنەوەی ٤–٠ لە یاریگای خۆیان لە قۆناغی کۆمەڵەکان بەرامبەر دینامۆ مینسک.
ئیندۆمی
مێژوو
بۆ یەکەم جار ئیندۆمی لە ساڵی ١٩٦٩ لە ئەندەنوسیا کەوتە بازاڕ، کە گەوڕەترین ھاوبەشگای بەرھەم ھێنانی خوارنە خێڕا و قوتووبەندەکانی ئەندەنووسیا بەرھەمی ھێنا. لە ساڵی ١٩٨٢ ھاوبەشگایەکی تر بەناوی سودۆنۆ ساڵم ئیندۆمی بەرھەم ھێنا، ئیندۆمی لە ساڵی ١٩٧٢ بۆ یەکەم جاڕ نیشانەی بازڕگانی وەرگرت، لە پۆڵی خواردەمەنییە خێڕاکان. ئیندۆمی بەشی زۆڕی خواردنی ئەندەنوسییەکانی داگیرکردوە و بازاڕەکانی ئەندەنووسیا تەنیوە، وە خاوەنی چەندین خەڵاتی جۆڕبەجۆڕە وەک خەڵاتی باشترین قوتوبەند و خەڵاتی باشترین نیشانەی بازڕگانی و خەڵاتی خاوێنترین خۆڕاکی ئەندەنوسیا.
١٠١٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
جەیمس کان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠ پۆل:مردووانی ٢٠٢٢ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
بەدر شاکر سەییاب
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦ پۆل:مردووانی ١٩٦٤ پۆل:شاعیرانی عەرەب پۆل:شیعە عێراقییەکان پۆل:خەڵکی بەسرە
میا واڵەس
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی نێو فیلمەکانی کوێنتن تارانتینۆ پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان پۆل:ئەکتەرە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییە مێیینەکانی نێو فیلم
وەرگێڕانی ئامێر
ڕەگەکان
سەرچاوەی وەرگێڕانی ئامێر دەتوانرێت بگەڕێندرێتەوە بۆ کارەکانی کیندی، کریپتۆگرافەرێکی عەرەبی سەدەی نۆیەم کە تەکنیکی وەرگێڕانی زمانە سیستماتیکییەکانی پەرەپێدا، لەوانە شیکاریی کریپتانالیز، شیکاریی شەپۆلە، و ئەگەر و ئامار، کە لە وەرگێڕانی ئامێری مۆدێرن بەکاردێن. بیرۆکەی وەرگێڕانی ئامێر دواتر لە سەدەی حەڤدەدا دەرکەوت. لە ساڵی ١٦٢٩، ڕێنێ دیکارت پێشنیاری زمانێکی گەردوونی کرد، کە بیرۆکەی ھاوشێوەی زمانە جیاوازەکان یەک ھێمای ھاوبەشیان ھەبوو.
ئیسلام
موسڵمانان باوەڕیان بەوە ھەیە کە پێغەمبەرەکەیان محەممەد دوایین نێردراو و پێغەمبەری اللە (خوا)یە. ھەروەک باوەڕیان بە ڕۆژی دوایی و فریشتەکان ھەیە و قورئان بە پەیامی ڕەوانەکراوی خوا دەزانن بۆ سەر محەممەد، قورئان سەرچاوەی یەکەمی شەریعەتی ئیسلامە، پاشان کردەوەکان و وتەکانی محەممەد (سوننەت) دێت،  ھەروەک موسڵمانان باوەڕیان بە ھەموو نێردراو و پێغەمبەرەکانی پێش محەممەد ھەیە وەک ئیبراھیم و یووسف و مووسا و عیسا بەتایبەت ئەوانەی ناویان لە قورئاندا ھاتبێت.
سنووری ئەفغانستان-تورکمانستان
سەرچاوەکان
پۆل:سنووری ئەفغانستان-تورکمانستان
ئیسلام
قەزا و قەدەر
موسڵمانانی سوننە لەو باوەڕەدان کە ھەموو شتێک نووسراوە پێش دروستبوونی مرۆڤ و ئەمەش خودا بە تەنھا دەیزانێت، ئەمە وەکوو زاراوە ھەموو کردار و ھەڵسوکەوتێک دەگرێتەوە کە مرۆڤ دەسەڵاتی نەبێت بە سەریدا وەک گەردەلوول و بوومەلەرزە و ڕووداوە ھاوشێوەکانیان.
عەلی کوڕی ئەبووتالیب
لە دوای کوژرانی عوسمان، عەلی کوڕی ئەبووتالیب موبایەعەی بە دەستھێنا و بڕیاریدا بنەماکانی ئیسلام و دادپەروەری و یەکسانی بڵاو بکاتەوە، و لە ساڵی ٣٦ی کۆچی ئەو بەرپرسانەی عوسمان دای نابوون لای بردن، و چەند مانگێک دوای ئەوەی حوکمی گرتە دەست، عائیشەی کچی ئەبووبەکر و ھاوسەری پێغەمبەر داوای تۆڵەسەندنەوەی عوسمانی کرد و تەڵحە و زوبەیر چوونە ڕیزییەوە و ڕۆیشتن بۆ ئەوەی بەسڕە بگرن، عەلی دوایان کەوت و داستانی جەمەلی بەناوبانگ ڕوویدا لە نێوانیاندا، عەلی سەرکەوت و تەڵحە کوژرا و عەلی عائیشەی ناردەوە بۆ مەدینە لەگەڵ محەممەدی کوڕی ئەبووبەکری برایدا. پاشان عەلی سوپاکەی کۆکردەوە بەرەو وڵاتی شام بۆ بەرەنگاری معاویە کوڕی ئەبووسوفیان بۆ ئەوەی ڕێی لێبگرێت لە موبایەعە وەرگرتن و تۆڵەسەندنەوەی عوسمانی کوڕی عەفان، و داستانی سەفینی بەناوبانگ ڕوویدا لە نێوانیان، پاشان عەلی و موعاوییە ڕێککەوتن کە ھەریەکەیان کەسێک دابنێ بۆ کۆتایی ھاتن بەم ناکۆکییە، عەلی ئەبووموسای ئەشعەری دانا و عەمری کوڕی عاس بە جێگری معاوییە دانرا، دوای وتووێژێکی زۆر لە نێوان ئەم دوو ناوبژیوانەدا بڕیاریاندا عەلی و موعاوییە ھەردووکیان لاببەن و ھەڵبژاردنی خەلیفە بدەنە دەست موسڵمانان، پاشان ھەریەکەیان ھەستان بە ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، ئەبووموسا ڕای گەیاند کە عەلی و موعاوییە ھەردووکیان لابران، بەڵام عەمری کوڕی عاس ڕای گەیاند کە عەلی لابراوە و موعاوییە جێگیرا کراوە. بەم شێوەیە جارێکی تر کوشتار گەڕایەوە نێوانیان، و موعاوییە توانی کۆمەڵێک سەرکەوتن بەدەست بھێنێت و لەگەڵ شامدا میسریشی گرتە دەست، لەگەڵ ئەوە لەماوەی عەلیدا ھیچ فەتحێک نەکرا بەڵام چەندین دەستکەوتی مەدەنی و شارستانی ھەبوو وەک ڕیکخستنی پۆلیس و دروستکردنی ناوەندی تایبەت بە خزمەتگوزاری گشتی و دروستکردنی بەندیخانە.
سەردەمی ئەمەوییەکان (٦٦١–٧٥٠)ز
وێنۆک|300px|دەوڵەتی عەباسی لە فراوانترین ئاستیدا ساڵی ٨٥٠ز، ناوچەکانی سەر بە دەوڵەتەکە بە سەوز ڕەنگ کراوە
سەردەمی عوسمانی (١٥١٧–١٩٢٣)ز
عوسمانییەکان دەگەڕێنەوە بۆ ئۆرتۆغرۆل، سەرکردەی ھۆزی قابی تورکی، کە ئیشیان دەکرد لە بەرژەوەندی عەلائەدین سەلجوقی سوڵتانی قۆنیە، و دوای مردنی ئۆرتۆغرۆل، عوسمانی کوڕی سەرکردایەتی ھۆزەکەی گرتە دەست، کە دڵسۆز بوو بۆ دەوڵەتی سەلجوقی لەگەڵ ھەموو ئەو کێشانەی تیای بوو، و کاتێک مەغۆل دەوڵەتی قۆنیەی سەلجوقیان گرت، خێرا عوسمان سەربەخۆیی ڕاگەیاند لە سەلجوقییەکان، و بەدامەزرێنەری ڕاستی ئەو دەوڵەتە تورکییە گەورەیە دادەنرێت کە ھەر بە ناوی ئەوەوە ناونرا، عوسمان و جێ نشینەکانی دەستیان کرد بە فەتح کردنی میرنشین و وڵاتەکانی دەوروبەریان کە پێشتر ئیسلامیان پێ نەگەیشتبوو وەک یۆنان و مەقدۆنیا و ئەلبانیا و بولگاریا، و لە ساڵی ١٤٥٣ حەوتەم سوڵتانی عوسمانی محەممەدی دووەم ناسراو بە سوڵتان محەممەد فاتیح، فەتحی قوستەنتینەی کرد و ئیمپراتۆرییەتی بیزەنتییەکانی ڕوخاند، کە ھەموو موسڵمانانی جیھان زۆر دڵخۆش بوون پێی، بەوەباوەڕەی کە ئەم ڕووداوە پێشبینی پێغەمبەر محەممەد بووە کە وتویەتی (فەتحی قوستەنتینییە دەکرێت، باشترین ئەمیر ئەو ئەمیرەیە و باشترین سوپا ئەو سوپایەیە)، و سەرکەوتنی عوسمانییەکان بەسەر بیزەنتییەکان دەگەڕێتەوە بۆ بەکارھێنانی چەکە پێشکەوتووەکانیان ڕاھێنان و توانای بەرزی سەربازەکانیان، و لەو سەردەمەدا چەند دەوڵەتێکی ئیسلامی دەرکەوتن لە ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ و شام، وەک دەوڵەتی تەیموری و دەوڵەتی سەفەوی، کە دەوڵەتی سەفەوی دامەزرا لەسەردەستی ئیسماعیلی یەکەم کوڕی حەیدەر سەفەوی، لە ئێران وئازەربایجان و ڕۆژھەڵاتی عێراق، و شیعەی سەپاند بەسەر خەڵکەکە و وای کرد کە شیعەکانی ئاسیای ناوەڕاست کە لەژێر دەستی عوسمانییەکان بوون شۆڕش بکەن، سوڵتان سەلیمی یەکەم، حەفیدی سوڵتان محەممەد فاتیح شۆڕشەکەی ملکەچکرد و لەناوی بردن و پاشان کەوتە سەفەوییەکان و سەرکەوت بەسەریاندا لە داستانی چاڵدێران، ودوای ئەم داستانە سەلیم سەرنجی چووە سەر سوڵتانی مەمالیکەکان، دوای ئەوەی مەمالیکەکان ڕێکەوتنی نھێنیان کردبوو لەگەڵ سەفەوییەکان لە ترسی فراوانخوازی سەلیم کە ئامانج لێی یەکخستنی ھەموو وڵاتە سونییەکان بوو لەژێر دەسەڵاتیدا. وێنۆک|ڕاست|سوڵتان محەممەد فاتیح کاتێک دەچێتە قوستەنتینەوە
دادگەری
ئەم بنەمایەش کە لە بانگەوازەکانی قورئان خۆی دەنوێنێ، کەفەرمان ئەفەرمووێ بە دادگەری ڕەھا لە نێوان خەڵکی و ڕێ دەگرێ لە جەور و ستەم لەگەڵ ئەوانەش کە ڕقمان لێک دەبێتەوە، بەیەک ھەڵدەشاخێن، خودای گەورە ئەفەرمووێ (ئەی کۆمەڵی بڕوا داران بۆ خودا پارێزگاری وشاھێدبن لەسەر دادگەری، باکێشە و ناخۆشی نێوان ھۆز ولایەناکان واتان لێ نەکات کە دادگەر نەبن، دادگەربن، ئەمە نزیکتان دەکاتەوە لە پارێزکاری، کەوا پارێزکاربن و لە خەشمی خودا بترسن، چونکە خودا ئاگاداری ولێزانە بەکردەوەکانتان) المائدە: ٨. قورئانیش باسی ئەوەی کردووە کە گەلانی پێشوو بەھۆی زۆرداری و بەربڵاوی ستەمەوە لەناوچوون، خودای گەورە ئەفەرمووێ:(خەڵکانی سەدەکانی پێش ئێوەمان لە ناوبرد دوای ستەم کردنیان)یونس:١٣. لە مێژووی ئیسلامدا دادگەری بەڕوون و ئاشکرایی بەرچاودەکەوێ، بگرە لەگەڵ ناموسڵمانانیش، ئەوەتا لە بەسەرھاتی عومەری کوڕی خەتاب، لەگەڵ ئەوقیبتییەی (قبگی) کەھاتبوو شکاتی لە لای ئەودەکرد، کە کوڕی سەرداری سەرکردەی میسڕی ئەوکات، عەمری کوڕی عاس، شەقێکی بەناڕەوا لێ داوە، عومەریش دادوەری لەگەڵ کرد تۆڵەی بۆ کردەوە پێی وت: لەو کوڕە بدە کە دووجار بەڕێزە. لە ڕاستیشدا ئەو دادگەری و نەبوونی جەورستەمە، خەڵکی شامی موسڵمان کرد، ھەرچەندە کەخاچ پەرست بوون. بەڵام ئیسلامبوونی خۆیان ڕاگەیاند، لەگەڵ ئەوەی ژێر دەستەی ڕۆمەکان بوون، و خاچ پەرستیش بوون.
محەممەد ماغوت
محەمەد ئەحمەد عیسا ماغوت شاعیر و ئەدیبی سوری لە سالی ١٩٣٤ لەشاری سەلمیەی سەر بە پارێزگای خەما لە دایکبووە لە بنەماڵەیەکی کەم دەرامەت باوکی ماغوت جووتیارێکی سەپان بووە بە درێژایی تەمەنی لە زەوی خەڵکانی دیکە کاری کردووە ماغوت لە خوێندنگەیەکی کشتوکاڵی خوێندنی سەرەتایی دەخوێنێ پاشان بۆ خوێندنی ناوەندی دەچێتە دیمەشق بەڵام بەهۆی کەم دەرامەتی خێزانەکەی واز لە خوێندن دەهێنێت دوای گەڕانەوەی بۆ سلمیە دەچێتە نێو حزبی سوری قەومی ئیجتیماعی لەو سەردەمەدا ماغوت بە جوتیاریوە خەریک بووە ئەودەم یەکەمین قەسیدەی بە ناوی غادە یافا لەگۆڤاری ئەدەبی بەیروت بڵاودەکاتەوە پاشان ماغوت دەچێتە ڕیزەکانی سوپا بۆ خزمەتی سەربازی لەوێ یەکەمین پەخشانی بەناوی لاجیئە بەینە رومال لە گۆڤاری جوندی بڵاودەکاتەوە دوای تیرۆرکردنی عەدنان مالیکی  لە ساڵی ١٩٥٥ حزبی سوری قەومی ئیجتیماعی بە تیرۆرکردنی عەدنان مالیکی تۆمەتبار دەکرێن و چەندەهاکەس لەو حزبە زیندانی کرا بە ماغوتیشەوە دوای ئازادکردنی ماغوت دەچێت بۆ بەیروت لەوێ لە ڕێگەی شاعیر یوسف خال پەیوەندیکرد بە کۆمەڵەی گۆڤاری شیعر  و لەوێ شاعیر سنیە ساڵح دەناسێ کە خوشکی خالیدە سەعیدی خێزانی ئەدۆنیسە کە دواتر لەگەڵیدا هاوسەرگیری دەکات و دەبێتە خاوەنی دوو منداڵ بەناوی شام و سلافە لە حەفتاکاندا سەر نووسەری گۆڤاری شورتە بوو لە دیمەشق کە زۆربەی نووسینەکانی لەوێ ئەنجام دا و لە هەشتاکاندا سەفەر دەکات بۆ مەغریب بۆ کارکردن لە ڕۆژنامەی خەلیج لەنیوەڕۆی ڕۆژی دووشەمەی سێی نیسانی ساڵی ٢٠٠٦ کەڵەکە شاعیری گەورە ماغوت کۆچی دوایی دەکات و لەدیمەشق دەنێژرێت٠thumb
١٠٢٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کڵاش ئۆف کلانس
بنیادنان
بۆ پەیداکردنی گۆڵد و ئیلیکسر، یاریزان پێویستە کانی زێر و خەزێنەی زێڕ و کۆکەرەوەی ئیلیکسر و خەزێنەی ئیلیکسر بنیادبنێت یەک لە دوای یەک. ئیلیکسر بەکاردێت بۆ ئامادەکردنی سەرباز و بەرزکردنەزەی ئاستیان لەناو لابۆرتۆری، لە ھێرشکردن بۆ کەسانی تر بە زۆری پەیدادەکرێت. زێڕ بەکاردێت بۆ بنیادنانی بەرگری و بەرزکردنەوەی ئاستیان بۆ باشتر بوون ھەروەھا بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی تاونھۆڵ بەکاردێت. لە تاونھۆڵ ٧، ئیلیکسری تارک بەردەستە، ئەم جۆرە ئیلیکسرە بەکاردێت بۆ ئامادەکردن و بەرزکردنەوەی ئاستی سەربازی تاریک و پاڵەوانەکان، و دروستکردنی سپێڵی تاریکی (لە تاونھۆڵ ٨ بەردەستە)، ئیگڵ ئەرتلەری بنیادنراوێکی بەرگرییە تەنھا لە تاوھۆڵ ١١ بەردەستە، ھەروەھا پاڵەوانێکی نوێش بەردەستە ناوی گران واردنە. تاکە پاڵەوانە کە بە ئیلیکسر بەدەست دێت. بۆ پەیداکردنی ئیلیکسری تاریک، یاریزان پێویستە کونکەری دارک ئیلیکسر و خەزێنەی دارک ئیلیکسر بنیادبنێت. لە تاونھۆڵ ١٢ یاریزان بنیادنراوێکی نوێ بەدەستدێنێت ئەویش گێگا تێسڵایە لە دوای بەرزکردنەوەی ئاستی تاونھۆڵ بۆ ١٢. ژمارەیکی زۆر بنیادنان بەردەستە بۆ یاریزان بۆ بەرگریکردن لە گوندەی، کانۆن، مۆڕتار، بۆمب، تێسلا، تراپ، ئارچەر تاوەر، ویزارد تاوەر، ئینفرینۆ تاوەر، ئێگڵ ئەرتلەری، دیوار. دیوارەکانیش ئاستیان بەرزدەکرێتەوە بەپێی بەرزی ئاستی تاونھۆڵ.
جەنگی کلان
لە وەشانی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، خولی جەنگی کلان بەردەستکرا. ھەر کلانێک شەڕ لەگەڵ ٧ کلانی تردا دەکات بۆ بەرزبونەوەی ئاستی کلان و لەھەمان کاتدا وەرگرتنی دەسکەوتەکان و مەدالیای خول. لە سەرئاستی ھەر ٧ کلانەکە ڕیزبەندی دادەنرێت و یەکەم و دووەم کلان بەرزدەکرێنەوە بۆ خولی داھاتوو ھەروەھا دوو کلانی کۆتایی دادەبەزێنرێن بۆ خولی پێشتر.
موعین
کاری ھونەری
پاشان موعین لە ساڵی ١٩٨١ ئێرانی جێھێشت و کاری ھونەری موعین لە تاراوگە بەردەوام بوو.
موعین خاوەنی چەندین ئەلبووم و کاری ھونەری ناوازەیە کە دواین کاری تاکیی خۆی بە ناوی «مەردوم» لە ساڵی ٢٠١٢ کلیپ کردووە وە ئێستاش لە ویلایەتی کالیفۆڕنیای ئەمریکا دەژی.
گرانەتا
ماوەی چوونە ژوورەوەی بەکتریاکە بۆ لەشی نەخۆشەکە ھەتا دەرکەوتنی نیشانەکانی نەخۆشیەکە (١٠-١٤) ڕۆژە.
لە کۆتایی ھەفتەی دووەمدا
٣-مردن ( ئەگەر چارەسەر نەکرێت)
سەرچاوە
پۆل:گرانەتا
١٠٢٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
محەمەد عوێس
یانە
لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢.
جێسیکا ئەلبا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
بانگنامەی گەردوونیی مافەکانی مرۆڤ
وێنۆک| خاتوو [[ئیلینۆر ڕۆزەڤێڵت یەکێک لە یەکەمین بەڵگەکانی مافنامەی جیھانی مرۆڤ نیشان دەدات]]
بەندی ٧
ھەموو کەس یەکسانە لە ئاست قانوون، و ھەموو کەس بێ جیاوازی، مافی یەکسانیی پاراستنی ھەیە لەلایەن یاساوە. ھەموو کەسێک مافی یەکسانی ھەیە بپارێزرێت لە ھەموو جیاوازییەکی دژ بەم مافنامەیە و ھەروەھا دژ بە ھەر سازکردنێکی جیاوازیی لەو بابەتە.
بەندی ١٩
ھەموو مرۆڤێک مافی ئازادیی بیروڕا و ئازادیی دەربڕینی ھەیە. بە گوێرەی ئەم مافە ھەموو مرۆڤێک بێ دەستتێوەردان ئازادە لە ھەڵبژاردنی بیروڕا، گەڕان بەدوای زانیاری، وەرگرتن و پەخشی زانیاری و بیروڕا بە ھەموو دەستاوێژێکی دەربڕین و بێ گوێدانە سنووری ناوچە.
ستێپاناڤان
مێژوو
وێنۆک|ڕاست|کەنیسە سەدەی ١٣ی ڕزگارکەری پیرۆز سەلجوقییەکان لە سەرەتای سەدەی دوازدەھەمدا ھێرشیان کردە سەر ناوچەکە، بەڵام دەسەڵاتیان زۆری نەخایاند و لە ساڵانی ١١١٨–١١٢٢ پاشای جۆرجیا داڤیدی بنیاتنان لۆری داگیرکرد و دەسەڵاتەکەی بە شانشینی ئۆربێلی جۆرجیا-ئەرمەنی بەخشی. ئۆربێلییەکان لە ساڵی ١١٧٧دا سەرکەوتوو نەبوون، دوای ئەوە کیپچاکێک بە ناوی خوباساری وەک سپاسالاری لۆری دەستنیشانکرا. دواتر لە ساڵی ١١٨٥دا، پاش ئەوەی شاژنە تاماری جۆرجیا شازادەی زەکەریی سەرکیسی وەک حاکم دەستنیشان کرد. کەنیسەی ڕزگارکەری پیرۆز کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٣ تا ئێستاش لە ناوەندی ستێپاناڤانی مۆدێرن دەدۆزرێتەوەan. ناوچەی تاشیر کە دەکەوێتە سەر ڕێگای بازرگانی باکوور، گۆڕا بۆ ناوەندێکی بازرگانی بەرچاو لە ئەرمینیای سەدەی ناوەڕاست. بەڵام ناوچەکە بەھۆی لەشکرکێشی مەغۆلەکانی ساڵی ١٢٣٦ بە سەرۆکایەتی چاغەتای خان وێران بوو و لە نیوەی دووەمی سەدەی ١٤دا شانشینی زەکەریا دابەزینی بەخۆیەوە بینی.
لە ساڵی ١٩٣٠ ستێپاناڤان بوو بە ناوەندی ڕەیۆنی تازە پێکھێنراوی ستێپاناڤان. یەکەم پلانی سەرەکی شارۆچکەکە لە ساڵی ١٩٥٧ ناسێندرا. لە ساڵانی ١٩٦٢ و ١٩٧١ پێداچوونەوەی بۆ کرا کەناری ڕاستی ڕووبارەکە ھەروەھا دوای بوومەلەرزە وێرانکەرەکەی ساڵی ١٩٨٨ کە نزیکەی ٦٠٠٠ خێزان لە شارۆچکەکەدا بێ ماڵ و حاڵ بەجێھێشت. ٢ بەشەکەی شارۆچکەکە لە ڕێگەی پردی ستێپاناڤانەوە بەیەکەوە بەستراوەتەوە کە لە ساڵی ١٩٨٩ کرایەوە.
ئاو چیی پێ بەخشیم
وێنۆک|تابلۆی ئاو چیی پێ بەخشیم ئاو چیی پێ بەخشیم (بە ئیسپانی: Lo que el agua me dio) تابلۆیەکی زەیتی ھونەرمەندی مەکسیکی فریدا کالۆ کێشراوە، لە ساڵی ١٩٣٨ تەواو بوو. ھەندێکجار ناوی بە تابلۆی چی لەناو ئاو دەبینم دەھێنرێت. تابلۆکە لە تشرینی دووەمی ١٩٣٨، لەیەکەم پێشانگای تاکەکەسی فریدا لە پێشانگای جولیەن لێڤی لە نیویۆرک نمایشکرا.
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦
250px|بێچوارچێوە|چەپ
١٠٢٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بۆگۆتا
سەرچاوەکان
پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باشوور پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٥٣٨ پۆل:بۆگۆتا
کوین لافیتا
left|thumb|کوین لاتیفا دانا ئێلاین ئۆوینس (لەدایکبووی ١٨ی مارسی ١٩٧٠) ئەکتەرێکی ئەمەریکیە.توانیویەتی خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب و گرامی و ئێمی بباتەوە ، هەروەها جارێک پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی ئۆسکار.
قەرەخایە
قەرەخایە یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٠ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٨٤ کەسە.
١٠٢٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
تۆرگوندی
وێنۆک|دیمەنی تۆرگوندی لە ساڵی ٢٠١٣ تۆرگوندی شارۆچکەیەکی سنوورییە لە باکووری پارێزگای ھێراتی ئەفغانستان. جێگەی سەرنجی سەرەکی شارۆچکەکە گومرگی تۆرگوندی و خاڵی سنوورییە، کە بە فەرمی ئەفغانستان بە ڕێگای ڕێگاوبان بە تورکمانستانەوە دەبەستێتەوە. تۆرگوندی دووەم خاڵی پشکنین و دەروازەی سنووری نێوان ھەردوو وڵاتە و عەقینە لە باکووری ڕۆژھەڵاتیش خاڵەکەی دیکەیە. تۆرگوندی بە ھەردوو ڕێگەی ئاسایی و ھێڵی ئاسنی ١٥٢٠ ملم بە شارۆچکەی دراوسێی سێرھەتبات لە تورکمانستان بەستراوەتەوە. شاری ھێرات لە ئەفغانستان نزیکەی ١٠٠ کیلۆمەتر (٦٢ میل) لە مەودای لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لە باشووری تۆرگوندییەوە دوورە.
گەلف شۆرز، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارەکانی ئەلاباما
کریپتۆگرافی
کریپتۆگرافی (لە یۆنانییەوە: κρυπτός، کریپتۆس، "شاراوە، نھێنی"؛ و γράφειν، گرافیێن، "نووسین") توێژینەوە سەبارەت بە شاردنەوەی زانیارییە. ئەمڕۆکە کریپتۆگرافی لەگەڵ بیرکاری، کۆمپیوتەرزانی و ئەندازیاریی کارەبا لە چەند خاڵی ھاوبەشدا پێک دەگەن و یەک دەبیننەوە. زۆرترین کاربەریی کریپتۆگرافی لە کارتەکانی ATM، تێپەڕوشەکانی کۆمپیوتەر و بازرگانیی ئەلەکترۆنیکدایە.
١٠٣١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بەڕازیل
چاوگی ناوەکە
لە ساڵی ١٩٦٧ لە سەردەمی دەسەڵاتداریی سوپا ناوەکە گۆڕدرا بۆ کۆماری فیدراڵی بەڕازیل و تاکوو ئەمرۆش ھەر ئەو ناوە بەکار دەھێنرێت.
قزەوڵاخ
قزەوڵاخ یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٧٢ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٤٤٦ کەسە.
داکۆتا جۆنسن
داکۆتا مەیی جۆنسن (لەدایکبووی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٩) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. داکۆتا لە زنجیرەی سیتکەم ی (Ben and Kate) لە ساڵی ٢٠١٢ ناوبانگی دەکرد. ھەروەھا بەشداربوو لە فیلمەکانی (The Social Network)، (21 Jump Street, (Need For Spped. یەکێ لەو فیلمە سەرکەوتووانەی جۆنسن تێیدا بەشداربوو فیلمی (Fifty Shades of Grey) بوو کە تێیدا ڕۆڵی ئاناتاسیا ستیڵی دەبینی. جگە لەمانەش جۆنسن لە ساڵی ٢٠١٥ لە فیلمی (A Bigger Splash) دەرکەوت ھەروەھا لە فیلمی ژیاننامەیی وایتی بەلگەر لەپاڵ ئەکتەر جۆنی دێپ دەرکەوت لە فیلمی ڕێوڕەسمی ڕەش.
قەڵا ڕووتەڵە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
قەڵاڕیانە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
بڕیارنامەی ١٣٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٧١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی یووگسلاڤیای پێشوو و کۆماری مەقدوونیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٨١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ھەیبەت سوڵتان
ھەیبەت سوڵتان چیایێکە دەکەوێتە قەت پاڵی زنجیرە چیایەک لە شارۆچکەی کۆیە، کەخەڵکانێکی زۆر ڕووی تێدەکەن و ئەم چیایە بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافی و سروشتەجوانەکەی و بوونی کانییەکی زۆر تێیدا لەوەرزی بەھاراندا، وای کردوە ببێتە شوێنێکی گەشتیاریی. ھەیبەت سوڵتان دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی شاری کۆیە بە دووری (٣کم) و بە دووری (٧٣کم) لە ناوەندی شاری ھەولێر دوورە، بەرزی ئەم چیایە (١٢٦٠)مەترە لەسەر ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە پاڵ مەزارگەی ھەیبەت سوڵتان خەڵکانێکی زۆر سەردانی دەکەن بە درێژای ساڵ بۆ پارانەوە و ئاوات خواستن.
بڕیارنامەی ١٣٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ھەڕەشەی ئاشتی و ئاسایشی نێونەتەوەیی بە ھۆی چالاکییە تیرۆریستییەکان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٨٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
١٠٣٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بۆشاییی ئیقلیدسی
بۆشاییی ئیقلیدسی k-ڕەھەندی بریتییە لە بۆشاییی ئاڕاستەبڕەکان، لەگەڵ لێکدانی سکالێر و نۆرمێک کە بەم شێوە  پێناسە دەکرێت، لێرەدا.
مارک-ئاندرێ تێر شتێگن
دەستکەوتەکان
ئەڵمانیا
تاکەکەسی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا
تەوشک
چینی ترۆپۆسفێر
چینی ترۆپۆسفێر بریتییە لە نزیکترین چین لەسەر ڕووی زەوییەوە کە گشت گۆڕانکارییەکانی کەش و ھەوای تیدا ڕوودەدات، ئەم چینە تەنکە و بەرزییەکەی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر و لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر دەگۆڕێت، بەڵام بە گشتی ئەستوورییەکەی نزیکەی ١٥ کمە، ئەم چینە نزیکەی (٨٠٪) گازەکانی تەوشک پێک دەھێنێت.
بەکتریا
ژینگەی بەکتریا و کاریگەرییەکەی
لەھەموو شوێنێک دەیبنین، لەژێر زەوی تاقوڵایی ٤٠٠ مەتر تا بەرزایییەکی سەرکەش لەھەوا، لە پلەی گەرمی زۆر بەرز نزیکی دەمەگڕکانەکان، لەناوچە جەمسەرییەکان، وەلەناو لەشی گیانەوەراندا (لەناو دەزگای ھەرس و ھەناسە).
ژینگەی بەکتریا زۆر جۆرە. ئەم زیندەوەرە توانای ژیانی لەھەر شوێنک و ژینگەیەکی جیاوازدا ھەیە لەسەر زەوی تەنانەت خاک و ئاوی قووڵ و توێکڵی زەوی، بگرە ئەو ژینگانەی ڕێژەیەکی بەرزی پاشەرۆی ناوەکی و گۆگردی ترشی تێدایە، نزیکەی ١٠ ملیارد خانەی میکرۆبی لەیەک گرامی خاکدا دەژی و سەدان ھەزاری لەیەک مللیمەتر سێجا ئاوی دەەریادا دەژی. لەسووڕەکانی ژینگەدا، بەکتریا ڕۆڵێکی سەرەکی چالاک دەگێڕێت لەسووڕاندنی خۆراکە ژینگەیییەکان، زۆرێک لەقۆناغە گرنگەکانی سووڕی خۆراک (بەئینگلیزی: nutrient cycle) بەھۆی بەکتریاوە ئەنجام دەدرێت. گرنگترین ئەم قۆناغانەی جێگیرکردنی نایترۆجینە لە بەرگی ھەوا.
تەوشک
چینی ئایۆنۆسفێر
لە تایبەتمەندیی ئەم چینە، گەرمای زۆری تێرمۆدینامیکە کە تا ١٢٢٧ پلەی سەدی دەگات، چینی ئایۆنۆسفێر لە بەرزی (٨٠)کمەوە دەست پێ دەکات تا بەررزی (٥٠٠)کم. گەردیلەکانی ئەم چینە بەپێی باری کارەبایییەوە دابەش دەبن. بەھۆی تیشکی ھەتاو چەندین کارلێکی کیمیایی لە نێوان گەردیلەکانی چینەکەدا ڕوودەدات، کە دەبیتە ھۆی دەرکەوتنی مژێکی ڕووناک لە بازنەکانی جەمسەریدا.
شایانی باسە کە ھەر شتێک بەم چینەدا تێپەڕبێت لەوانەیە پێش گەیشتن بە زەوی گڕ بگرێت.
بەکتریا
دیواری خانە
لەڕووی کیمیاییەوە دیواری خانە لە گەردی گەورەی پێکھاتە ئاڵۆز دروست بووە، پێی دەوترێت "peptidoglycan"، ئەستووری ئەم دیوارە بەگوێرەی بنەچەی بەکتریایە کە ھەیە، بەڵام ئەو بەکتریایەی کە گرام نیگەتیڤە دیواری خانەکەی تەنکە ئەمەش پشت بەبڕی "peptidoglycan" دەبەستێت.
لولوچ لامپروج
کەسە نزیکەکانی
وە هەروەها چەند برا و خوشکی هەیە لە لایەنی باوکی وەک کلۆڤیس و شنایزەل و یوفیمیا و کۆنریا.
ئاڵای ئیتالیا
واتای ئەو ڕەنگانە
ئەو ڕەنگانە لە بنەمادا لە پاش شکستھێنانی ئیتاڵی لە دوای ساڵی ١٧٩٧، لە ژێر کاریگەری فەڕەنسییەکاندا ھەڵبژێردراون. ئەوەش وەکۆ نموونەیەکە لە ئاڵای سێ ڕەنگی فەڕەنسا کە لە ساڵی ١٩٧٤دا دانراوە. ھەرکام لەو ڕەنگانە بە واتایەک دێن. ڕەنگی سەوز بە واتای سرووشت، سپییەکەی بە واتای بەفری سەر زنجیرە کێوەکانی ئاڵپ و سوورەکە بە واتای ئەو خۆێنەیە کە بۆ سەربەخۆیی ئەو وڵاتە پێشکەش کراوە.
ھیچخوازی
فریدریش نیچە
نیچە ھیچخوازی بە واڵاکردنەوەی جیھان، بە تایبەتی مرۆڤ، لە واتا، مەبەست/ئامانج، ڕاستی، و نرخ لە قەڵەم دەدات. قەدەکانی ئەم تێبینییانە بەشێکن لە تێڕوانینناسی (Perspectivism)ـی نیچە، یان بیرۆکەکەی کە دەڵێت: زانین بەردەوام لەلایەن کەسێکی شتێکەوەیە: بەردەوام بە تێڕوانینەوە بەستراوەتەوە و ھەرگیز ڕاستییەکی سەلمێنراو نییە. تا ڕادەیەک، لێکدانەوە ھەیە کە وا لە ئێمە دەکات لە جیھان و واتاکەی تێبگەین. لێکدانەوە شتێکە کە ناتوانین بەبێی بژین؛ لەڕاستیدا، شتێکە کە پێویستە. ڕێگەیەک لە لێکدانەوەی جیھان سەرنجدانی ڕەوشتە، کە یەکێکە لە ڕێگە سەرەکییەکان کە خەڵکی بەکاری دەھێنن بۆ دۆزینەوەی واتا لە جیھاندا. نیچە جیاوازی دەکات لە بەینی ڕەوشتێک کە بەھێز و تەندروستە، لەگەڵ دانەیەک کە بێھێزە، بێ گوێدانە ڕادەی بەھێزییەکەی، ڕەوشت بە واتامان دەناسێنێت، جا ئەمە دروست کراو بێت یان چێنراو بێت، یارمەتیمان دەدان کە ژیان ببڕین، ھەرچۆنێک بێت.
ھیچخوازی و بودیزم
ڕاست|220px|وێنۆک لە بودیزمدا، بەتاڵی شتەکان لێکچوونێکی ھەیە لەگەڵ ھیچخوازیدا. ئەمە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن فریدریش نیچەوە ئاماژەی پێ کراوە، زانا بودییەکانیش ھۆکاری ئەو لێکچوونەیان گەڕاندووەتەوە بۆ وەرگێڕانە بێھێزەکەی ئەو کاتە. بودا وتوێتی کە ھەموو شتێک، جا فیزیکی بن یان خەیاڵی، بەتاڵن لە ھەر ماددەیەکی ھاوڕا یان سروشتی گرنگ. ئەناتایەکی تری بودیزمش دەڵێت کە ھەبوون لە سروشتدا لە ڕاستیدا گرنگییەکی وای نییە و خودی کەس ھیچ کاریگەرییەکی ئەوتۆی نییە. بەپێی ناجارجونا، فەیلەسوفی سەدەی دووەم، بوونەوەرە ھەستیارەکان بۆ ماوەیەکی کاتیی لە پێنج توخم پێکھاتوون و بەتەنیا بوونیان نییە، واتە لە ڕاستیدا خود بوونی نییە.
بەپێی تێگەیشتنی بودییەکان، ئەگەر «ھەبوون» ھەبێت، ئەوا دەبێت ڕێژەیەکی بێ کۆتا بێت. بەپێی لێکۆڵینەوە کۆنەکانی بودیزم، وەک ئەوانەی سارڤاستیڤادا، سروشت بە شێوەیەکی دیالێکتیکی کار دەکات کە تێیدا ھەموو بوونەوەرەکان یەکتری پشتگوێ دەخەن، بەھۆی بەردەوامبوونیشیانەوە ئەمە دەبێتە سیستمێک بۆ ئەوان، دواتریش وردە وردە ئەم سیستمە ون دەبێت و ھەموو دەکەونە حاڵەتێکەوە کە ناسراوە بە حاڵەتی پۆسەسیۆنلەس، کە حاڵەتێکە ھیچ گرنگییەک، دانەپاڵێک، یانیش ڕێکییەکی تێدا نابیندرێت.
میریۆلۆجیکال
بۆ دژایەتی کردنی پارچەناسی یان ئەو بیرۆکەیەی کە دەڵێت ھەموو شتێک تەواوە و پارچەی ھەیە، ژمارەیەک لە فەیلەسوفان دەرکەوتن کە دەڵێن کە ھیچ شتێک نییە کە پارچەی ھەبێت. ئەم فەیلەسوفانە دەڵێن کە ھەستەکانمان تەنیا زانیارییەکی کز و کەممان دەدەنێ دەربارەی واقیع، بۆیە نابێت پشتیان پێ ببەسترێت. بۆ نموونە ئێمە ناتوانین بچووکترین ئەو کەرەستەکانە ببینین کە کەرەستەی لەخۆ گەورەتریان بەرھەمھێناوە، ئەمەش واتای ئەوەیە کە چاوەکانی ئێمە لاوازن و ناتوانین پشتیان پێ ببەستین بۆ تێگەیشتنی ھەمووشتێک.
سەرچاوەکان
پۆل:فەلسەفە پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فەلسەفەی ژیان
پێرستی خانەدان و وڵاتە کوردییەکان
بەستەر بۆ دەرەوە
پۆل:خانەدانە کوردییەکان * پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆیی کوردستان
ئەلێکساندەر ئیسحاق
پێشکەوتن لە ئەی ئای کەی
لە ٧ی نیسانی ٢٠١٦، ڕاھێنەری سەرەکی ئاندریاس ئەلم یاریزانەکەی لە پێکھاتەی یاری دووەمی خولەکەدا دانا لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر ئۆستەرسەندس، لەگەڵ یاریزانی لاوی ھاوڕێی کارلۆس ستراندبێرگ. سەرکەوتنی بەدەست ھێنا بۆ تیپەکەی، دووەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٢–٠، بەم شێوەیە بوو بە لاوترین گۆڵکار بۆ ئەی ئای کەی لە مێژووی خولی نایابی سویدی لە تەمەنی ١٦ ساڵ و ١٩٩ ڕۆژدا.
بۆروسیا دۆرتمۆند
یەکەم گۆڵی خۆی بۆ دۆرتمۆند تۆمارکرد لە بردنەوەی قۆناغی دووەمی جامی ئەڵمانیای وەرزی ٢٠١٧–١٨ بەرامبەر مادیبۆرگ لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، دووەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٥–٠.
سیانەیی پیرۆز
سەرچاوەکان
پۆل:خواناسی
سانتیاگۆ
پێکھاتەی دانیشتوانەکەی
زۆڕینەی دانیشتوانی سانتیاگۆ لەدایکبوانی شارەکەن بەڵام بەڕەگەز ئەوروپین، بەتایبەت ئەوانەی لەماوەی ساڵەکانی ١٨٠٠ بۆ ١٩٠٠ کۆچیان کردوە بۆ چیلی، کەبەڕەگەز ئیسپانی و ئەڵمان و سوێسری و بەریتانی و ئیتالی و ئیرلەندی و کرواتین.
ھۆین (میترۆ)
ھۆینی سانتیاگۆ بڕیتیە لە ڕێگایەکی ژێڕزەمینی نوێ کە لەساڵی ١٩٧٥ دامەزڕاوە، پاڵەپەستۆیەکی زۆری لەسەرەو ڕۆڵێکی بەرچاوی بینیوە لەبواری گواستنەوە لەشار.
باری فەرقکردووی ھۆش
پێناسەکان
«گۆڕانی ھۆش ھەر دۆخێکی دەروونییە، کە بەھۆی جووڵەی فیزیۆلۆجی، دەروونی، یان دەرمان، ڕوو دەدات، کە دەکرێت لەلایەن خودی تاکەکەوە (یان لەلایەن چاودێرێکی ئامانجی تاکەکەوە) ھەستی پێ بکرێت.»
ھەمۆندڤیل، ئەلاباما
ھەمۆندڤیل شارۆچکەیەکە لە کەرتی دیکەب، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٤٨٨ کەس بووە. ڕووبەری ١٢٫٧٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٣٨٫٣٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم
دامەزراندنی دەزگا
دەستەی‌ دامەزراندنی‌ دەزگا بریتیبوون لە (شێرکۆ بێکەس‌و رەووف بێگەرد‌و حسێن عارف‌و محەمەد موکری‌‌و دڵشاد عەبدوڵلا)، خودی‌ بڕیارەکەش لەبڕگەی‌ یەکدا بڕیار دەدات بە "دامەزراندنی‌ دەزگایەک بەناوی‌ دەزگای‌ چاپ‌و پەخشی‌ سەردەم" بەپێی‌ ئەو پەیڕەوەی‌ لەگەڵ بڕیارەکەدایە پەیڕەوەکەش بریتییە لەدوازدە مادە کەناوی‌ دەزگاو مەڵبەندە گشتییەکەی‌‌و چۆنێتی‌ بواری‌ فراوان بوونی‌ شێوە یاساییەکەی‌ وەک کەسایەتییەکی‌ مەعنەوی‌‌و سەربەخۆ ئامانجەکانی‌ چۆنیەتی‌ بەدیھێنانیان لەڕێگەی‌ پێکھاتەکەیەوە دیاری‌ دەکەن.
بەشی‌ ژمێریاری‌
ئەم بەشە بەپێی‌ پەیڕەوو پڕۆگرامی‌ دامەزراندنی‌ دەزگا دروست بووە، بۆ دابین کردن‌و دانان‌و داڕشتنی‌ بودجەی‌ تایبەت بۆ دەزگا‌و دابین کردن‌و دانان‌و داڕشتنی‌ بودجەی‌ تایبەت بۆ دەزگاو دابینکردنی‌ سەرجەم خەرجییەکان‌و پێداویستییەکانی‌ بەشە جیاجیاکان‌و دابینکردنی‌ مووچەو خەلاتی‌ نووسەران‌و کارمەندانی‌ دەزگاو دەرەوەی‌ دەزگاو کارمەندە ئیداری‌‌و ھونەری‌‌و خزمەتگوزارییەکان، ئەم بەشە پێکھاتووە لەژمێریاری‌‌و ھۆبەی‌ گەنجینە.
ماڵپەڕی سەرەکی دەزگا
پۆل:چاپەمەنییە کوردییەکان
بەرھەڵستکاری لە کاتی کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان
بەرەنگاربوونەوەی سەربازیی پێشوو دژی ھێزەکانی عوسمانی
بەرەنگاربوونەوەی سەربازی ئەرمەنی پێشوو دژی ھێزەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی ئامانە بوون:
ھاکایندە ھیچیلێما
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ ھاکایندە ھیچیلێما پۆل:زیندووان
سێگردکان
ناو
ناوی شارەدێی سێگردکان لەوە وە ھاتووە کە سێ گرد دەکەوێتە ناو سنووری شارەوانی شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون) بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.
بڕیارنامەی ١٣٨٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:عێراق لە ٢٠٠١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
بیابان
پۆلێن کردن
ئەگەر تەنھا باران بکەین بە پێوەر، بیابانی ھایپەرئاد لە ساڵێکدا کەمتر لە ٢٥ ملم (١ ئینج) بارانی لێ دەبارێت؛ ھیچ خولێکی وەرزییان نییە جگە لەتۆماری ماوەی دوازدە مانگی ساڵ. بیابانی ئارید ساڵانە بڕی باران بارینیان لە نێوان ٢٥ بۆ ٢٠٠ ملم (١ و ٨ ئینج) لە ساڵێکدا و بیابانی نیمچەرید لە نێوان ٢٠٠ بۆ ٥٠٠ ملم (٨ و ٢٠ ئین) دەبارێت. لەگەڵ ئەوەشدا ئەو ھۆکارانەی وەک پلەی گەرما و شێ و ڕێژەی ھەڵمبوون و توانای ھەڵگرتنی شێی زەوی کاریگەری دیاریان لەسەر پلەی وشکبوون و ژیانی ڕوەکی و ئاژەڵی ھەیە کە دەکرێت بەردەوام بێت. باران بارین لە وەرزی سەرمادا لەوانەیە کاریگەرتر بێت لە بەرزکردنەوەی گەشەی ڕوەک. وێنۆک|225px|دیمەنی [[ئانتارکتیکا|ئەنتارکتیکا (بیابانی جەمسەری باشوور) گەورەترین بیابانی ساردی سەر زەوی]] بیابانە نیمچەیییەکان یان بیابانە بێ پەرژینەکان ئەو ناوچانەن کە تێکرای باران بارینیان لە ساڵێکدا زیاتر لە بیابانی ئاسایدا و ئاستی شێی بەرزترە ئەم ھەرێمانە کەش و ھەوایەکی نیمچە لێڵیان ھەیە و لە بیابانی ئاسایی کەمتر گەرمترن. بیابانە تەواوەکان ھەندێک تایبەتمەندیی ھاوبەشیان ھەیە و بە زۆری دەکەونە لێواری ناوچە وشکاویە کیشوەرییەکان کە ساڵانە بڕی باران بارین لە ٢٥٠ ملم (١٠ ئین) بۆ ٥٠٠ ملم (٢٠ ئینج) دەبێت، بەڵام ئەم بڕە بەھۆی ھەڵمبوون و خۆراکی خاکەوە تەواو دەبێت بیابانی تابێرناسی (ئیسپانیا) و کەناری و ئاسیای ناوەڕاست وخۆڕئاوای ئەمریکا و زۆربەی باکووری مەکسیکۆ و بەشێکی ئەمریکای باشوور (بەتایبەت لە ئەرژەنتین) و بانی ئوسترالی لەو جۆرەن ئەوان بە زۆری تایبەتمەندی (گەرمەتاو) یان (گەرمەسێر) یان ھەیە.
کێڵان و جووتکاری
کاری جووتکاری بیابانی نەریتێکی لە مێژینەی مرۆڤە کە بۆ یەکەمجار لە باکووری ئەفریقا دەستی پێکراوە، ئاودێری کردن کلیلی سەرکەوتن بووە لە ناوچەیەکدا کە کەمی ئاو ھۆکارێکە بۆ سنووردارکردنی گەشەکردن. ئەو تەکنیکانەی کە دەتوانرێت بەکار بھێنرێت لە کێلگەبیابانییەکان بریتین؛ لە ئاودێریی و جۆگەی لێدراو، بەکارھێنانی پاشەڕۆی ئەندامی یان لەوەڕگای ئاژەڵی وەک پەین. کاتێک کە زەویەکی بە پیت دروست کرا ئەوا بەرھەمی دانەوێڵەی زیاتر بەرھەم دێت چونکە ئاو و پەین خاکەکە لەکاریگەرییە وێرانەکانی با و بەبیابان بوون دەپاڕێزێت. ھەروەھا بەکتریای گەشەپێدەری ڕوەک ڕۆڵی ھەیە لە زیادکردنی بەرگری ڕوەکەکان بۆ حاڵەتی کەم ئاوی و وشک بوون، ئەو ڕاگرتنە ڕیزۆبەکتریایانە یارمەتی داچەقاندنی تۆو برکی ئەو ڕوەکانە دەدەن لەخاکدا. لێکۆڵینەوەکان لەو میکرۆبە ئەوەیان نیشاندا کە کێڵگەی بیابانی ڕێگری لە بەبیابانبوون دەکات بە دامەزراندنی دوورگەکانی بەپیتبوون کە ڕێگە بە جوتیاران دەدات بەرھەمیان زیاد بکەن سەرەڕای خراپی بارودۆخی ژینگەیی، ھەروەھا تاقیکردنەوەیەکی مەیدانی لە بیابانی سۆنۆران ڕەگی جۆرە جیاوازەکانی درەختی خستە ڕوو بۆ ڕیزۆبەکتریا و بەکتریای نایترۆجینی و چاککردنی بەکتریای ئەزۆسپیریلۆم برازیلینس بە ئامانجی گەڕاندنەوەی زەویە وشکەکان و تێکچوەکان بەڵام تەنھا بەشێکی تاقیکردنەوەکە سەرکەوتوو بوو. وێنۆک|225px|کێڵگە سەر سەوزەکانی ئەمریکا (زەوی بیابانی بوون بەھۆی ئاودێرییەوە ئێستا ئاوەھان) بیابانی جودیان لە سەدەی ٧ی پێش زایین لە چاخی ئاسندا کێڵگەی بۆ دابین کردنی خواردن بۆ قەڵاکانی بیابان دروست کردبوو. خەڵکی ڕەسەنی ئەمریکی لە باشووری ڕۆژئاوای ئەمریکا خەریکی کشتوکاڵ بوون لە دەوروبەری ٦٠٠ ی ز کاتێک تۆو و تەکنەلۆجیا لە مەکسیکەوە بەردەست بوو. تەکنیکی تەریکیان بەکار ھێنا و لە تەنیشت قەنەسەکان باخیان گەورە کرد، لە ناوچە شێدارەکانی سەر پێی دەنک، نزیک جۆگەکان ئاودێریان بۆ ئاودان لەو ناوچانە دروست کرد، ھۆزی ھۆھۆکام لەسەر ٥٠٠ میل (٨٠٠ کم) کەناڵێکی گەورەیان دروست کرد و بۆ چەندین سەدە دەیانپاراست، ئەمە کارکردنێکی گەورەی ئەندازیاری کشتوکاڵی بوو. گەنمەشامی و پەنیر و کولەو بیبەریان گەشەی کرد.
مارکۆ پۆلۆ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
لاوەکییەکان
جەیسن چۆنگ وەک ژەنەڕاڵ کاسار (وەرزی ٢)
بەرھەمھێنان
لە درێژەی لێکۆڵینەوە فراوانەکەیدا، جۆن فوسکۆ دروستکەر ڕێگای ئاوریشمی بە ئەسپسواری کرد و ھەروەھا لە مینگ شا دەنسی ڕۆژئاوای چین بە وشتر پەڕییەوە. لە شاری ڤینیسیای ئیتالیا زۆر مایەوە و دوا نیگەرانی و پەیمانەکانی پەرتوکەکەی مارکۆ پۆلۆی خوێندەوە. لەکاتێکدا ھەندێک بینەر و شارەزایانی مەنگۆلی وەک «سەرلێشێوان بە ھەڵەی مێژوویی» سەیری دەکەن، بەڵام زۆرێک ستایشی ئەو زنجیرەیان کردووە. ئۆرگیل نارجەرێل کە لە بەڵگەنامەیەکی بی بی سیدا ڕۆڵی جەنگیز خان -ی دەگێرا، پێی وابوو ئەم زنجیرەیە لە ھەموو وێنەکانی پێشووی کلتوری مەنگۆلی ڕاستتر بوو بە ئاژانسی ھەواڵی AFPی وت :"وەک مەنگۆلییەک و ھونەرمەندێک، مارکۆ پۆلۆ وا دەکات ھەست بکەم خەونەکانمان بەرەو ڕاستی دەچێت" ھەربۆیە تەنھا لە یەک ڕۆژدا سەیری ھەموو ١٠ ئەڵقەکەم کرد"