cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
پێناسەکان
ھەندێک لە نووسەر و ڕوناکبیرەکانی سەر بە بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە ئەم پێناسە باوانەیان فراوانتر و قوڵتر کردووەتەوە بە زیادکردنی: داھێنەری، خەیاڵ کردن، دۆزینەوە، ڕەنگدانەوە، ھاوسۆزی، بەژداریکردنی زانیاری، بیردۆزی فێمنیستی «مافخوازیی ژنان»، بابەتی بوون و نادیاری. بەڵام لە لایەکی دییەوە ھەندێک پێناسە لەم چەمکانە بەدەرن.
سرێشمە، سۆران
دانیشتووان
بەپێی تازەترین سەرژمێری گوندی سرێشمە پێک دێت لە ١٠٩٩ خێزان و ٥٢٣٦ کەس. پێشان زۆربەی خەڵکی سرێشمە بە کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییەوە خەریکبوون، بەڵام ئێستا زۆرینەی پێشمەرگە و فەرمانبەری حکوومین و بەشێکی تریش خەریکی بازرگانین.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سۆران پۆل:گوندەکانی خەلیفان
کوردیی باکووری
باشوور
لە باشووری کوردستان لە زۆر شوێن قسەی پێ دەکرێت، بەڵام بە تایبەتی لە پارێزگاکانی ھەولێر، دھۆک و نەینەوا قسەی پێ دەکرێت.
ڕاغب عەلامە
ڕاغب عەلامە لەدایکبووی ٧ی حوزەیرانی ١٩٦٢. گۆرانیبێژ، سەماکەر، ئاوازدانەر و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنییە. بەرلەوەی ببێتە ھونەرمەندێکی دیاری لوبنانییە. لەساڵانی ھەشتاکان ڕاغب بەشداری لە بەرنامەی ستۆدیۆی فەن (ستودیو الفن‎) کرد و خەڵاتی پلانتیومی بردەوە لەو بەرنامەیە. دواتر یەکەم ئەلبوومی خۆی بڵاوکردەوە کەبوونی چەند گۆرانییەک لەوانە (یاریت) و (عن جد) ناوبانگی عەلامە زیاتربوو لە جیھانی عەرەبی.
لە وەرزی یەکەم و دووەمی بەرنامەی عەرەب ئایدل واتە ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٣، ڕاغب عەلامە وەک یەکێک لەئەندامانی لیژنەی بەرنامەکە بەشداربوو لەپاڵ ھەریەکە لەگۆرانیبێژان ئەحلام، نانسی عەجرەم وە حەسەن ئەلشافی. دواتریش لە ساڵی ٢٠١٥ لەپڕۆگرامی (The X Factor) لەپاڵ ئەلیسا و دونیا سەمیر غانم لەدەستەی لیژنەی بەرنامەکەبوو.
چۆکلێت
وێنۆک|چەند جۆرێک چۆکلێت
سێیڵ، ڤیکتۆریا
سەرچاوە
پۆل:ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا پۆل:شارەکانی ڤیکتۆریا (ئوسترالیا) پۆل:شارۆچکەکانی ڤیکتۆریا (ئوسترالیا) پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥١ پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٥١ لە ئوسترالیا پۆل:مێلبۆرن
ھەنارەی سەروو
پۆل:گوندەکانی سۆران
جۆن لۆک
دەربارەی ھزر
ھەروا لە کتێبی دوو، بەشی چواردەھەم خاڵی ٢٨دا ئەڵێ: «پیاوان جیاوازیان کەمە لە بیرۆکەی سادە و ڕووندا». لۆک باوەڕی وایە کە مرۆڤەکان کەم جیاوازی بیر و باوەڕیان ھەیە ئەگەر بێت و بیر و ڕاکان بە ڕوونی و سادەیی بۆ یەکتر باس بکەن یان لەوەیە مەبەستی ئەو بیرۆکە سادانەبێ کە پێشتر باسی ئەکات و ئەڵێ سەرچاوەی بیرۆکە ئاڵۆزەکانن. بۆیە لە خاڵێکی دیکەدا ئەڵێ «گەر دووکەس بەڕاستی دوو فیکری جیاوازیان پێ بێ نابێ بتوانن نە قسە بکەن بەیەکەوە نە دەمەقاڵەش» مەبەستی لۆک ئەوەیە کە ئەگەر دوو مرۆڤ بەڕاستی باسی دوو شتی جیاواز بکەن کە شارەزانەبن لە بیرۆکەکانی یەکتر، ئەوا ناکرێ نە پێکەوە لەسەری بدوێن، نە دەمەقاڵەش دروست بێ لە نێوانیاندا؛ و ھۆکاری دروستبوونی مشتومڕ لەنێوان خەڵکاندا بۆ ئەوە ئەگەڕێنێتەوە کە کەسەکان لە وشەکانی خۆیان حاڵی نەبوون یاخود بیر و ڕای کەسی تریان پێیە و دووبارەی ئەکەنەوە.
٣٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
فەرھەنگی کوردۆ
سەرچاوە
پۆل:فەرھەنگە کوردییەکان پۆل:کتێبەکانی ١٩٦٠
ویلایەتی حەلەب
ویلایەتی حەلەب (، بە تورکیی عوسمانی: ولايت حلب بە ڕۆمانی: Vilâyet-i Halep ) لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. سەنتەری شاری حەلەب. ویلایەتی حەلەب لە مانگی ئازاری ساڵی ١٨٦٦ دامەزراوە
محەممەد ئیدریسی
چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|نەخشەی [[جیھانی عەرەبی، کە ئیدریسی کێشاوییەتی بۆ ڕۆجەری دووەم پاشای سیسیلیا ساڵی ١١٥٤ز، یەکیکە لە نەخشە ھەرە پێشکەوتووەکانی جیھانی کۆن، درووستکراوە لە ٧٠ پەڕی تاک لە ئەتڵەسی ئەسڵی (تێبینی بکە کە باکوور لە خوارەوەیە، ئاواش لەسەر نەخشەکە دەردەکەوێ "بە سەراوژووری")]] ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد بن محەممەد ئیدریسی ھاشمی قوڕەشی. زانایەکی موسڵمان، یەکێک لە گەورە جوگرافیناسەکان لە مێژوو، و یەکێک لە دامەزرێنەری زانستی جوگرافیا، ھەروەھا ئەو دەربارەی وێژە و شیعر و ڕوەک نووسیویەتی و پزیشکی و فەلسەفە و ئەستێرەناسیشی خوێندووە. وێنە و نەخشەکانی لە زۆربەی دۆزینەوەکانی سەردەمی ڕینێسانس. کە تیایدا پەنای بردووە بۆ دیاریکردنی ئاڕاستەکانی ڕووبارەکان و دەریاکان و بەرزاییەکان، ھەروەھا لەگەڵ زانیاری لەسەر شارە سەرەکییەکان و سنووری دەوڵەتەکان.
ڕەشەکەڵ
پۆل:گوندەکانی چۆمان
محەممەد ساڵح ئیبراھیمی
دکتور محەمەد ساڵح ئیبراھیمی (شەپۆل) نوسەر، وەرگێڕ، لێکۆڵەر و رۆژنامەوان و مامۆستای زانکۆی تاران لە شاری ماھاباد لە کوردستانی رۆژھەڵات لە ٢٤/٠٦/١٩٣٣ زائینی لە بنەماڵەیکی زانا و نیشتمان پەروەرلە دایک بووە و ھەتا ئیستا پتر لە ٣٠ کتێبی بە زمانی کوردی نوسیوە و چەندین کتێبی وەرگێراوە و خاوەن و نوسەری گۆڤاری گرشەی کوردستان لە ساڵی ١٩٧٩ بووە. یەکێک لە دامەزرێنەرانی و سەرۆکی ئەنجومەنی زمان و فەرھنگ و ھونەری کوردیە وھەروەھا یەکێک لە دامەزرێنەرانی جامیعەی کوردانی موقیمی مەرکەز و ئەندامی کۆنسەی سەرۆکایەتی جامیعەی کوردانی موقیمی مەرکەزە. قورئانی کەریمی بە زمانی کوردی تەرجەمە کردوە و چەندین جار لە کوردستانی باشور و ئیران چاپ کراوە.
١٤. کۆزانی فەرھەنگی زمانی کوردی
٣٣. وەرگێرانی کتێبی شارەھەنگ
سەرچاوەکان
www.salehebrahimi.com'''
تڤاردیتسا
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلیڤێن پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
مەککە
شوێن
مەککە سەرەڕای بیابانی جێگاکەی بەڵام بەچەند شاخێک دەورە دراوە. لەوانە:
پڕۆژە ئابوورییەکان
پڕۆژەی کێوی خەندەمە: یەکێکە لەو پڕۆژانەی کە ئێستا لە مەککە دروست دەکرێت، شوێنی چیای خەندەمە نزیکە لە مزگەوتی حەرام، کە زەوییەکەی دەکەوێتە نێوان بازنەکانی یەکەم و دووەم و چێژ لە دیمەنەکانی لایەنی ڕۆژاوای پیرۆزگا و ئەو دەستوپێنەدەدات، و ڕووبەری بنەڕەتی پڕۆژەکە ١٢٥ هەزار مەتر دووجا بەسەر بناری باکوور و ڕۆژاوای شاخەکە بەسەر ئەڵقەی دووەم و شاری مەککە دا و بەسەر لایەنی باشووریدا لە تونێلەکانی شا عەبدولعەزیز ڕێگای شەقامی ئەجیاد ئال سعد و یەکەم ڕێگای بازنەیی، بەسەر ڕووی باشووری دا تێپەڕین.
پارک و شوێنی ڕابوەدە
مەککە چەندین پارکی هەیە کە ژمارەیان ٤٧٦ پارک دەبێت و کۆی گشتی یان ٢،٠٧٤،٤٢٩ مەتری دووجا، کە ١٧٠ یاری منداڵانیان هەیە. یەکێک لە پارکە گرنگەکانی مەککە، باخچەی (مسلەفە)یە، کە ڕووبەرەکەی نزیکەی ٢٣ هەزار ممدوو لە گەڕەکی مسفەلە، پارکی ڕەسیفە، پارکی نیمچە دورگەی عەرەبی، یەکێکە لەگەورەترین باخچەکانی مەککە، ڕووبەرەکەی نزیکەی ١٧٠،٠٠٠ مەتری دووجایە، دەکەوێتە سەر ڕێگای بازنەی سێیەم، پارکی بەدر ، باخچەی مەڕمەڕ ، باخچەی مەرمەر ، باخچەی کەعکییە، دایەنخانەی پیرۆزی ئەمانات گەورە، سەرچاوەی سەرەکی درەخت و دار خورما لەباخچەکانی مەککە، لەگەڵ ڕووبەرەکەی نزیکەی ٢٢٥،٠٠٠ هەزار مەتری دووجایە. بۆ شوێنی ڕابواردن ، مەککە چەندین پارکی ڕابواردنی هەیە ، کە گرنگترینیان پارکی منداڵان ، پارکی حەکیر، نەعمان، پارکی بەدر، پارکی مەککە مۆڵ و پارکی ڕابواردنی موسفەلە، هەروەها ١٠ پێپێ بە درێژییەکی خەمڵێنراو بە ٩٥٧٥ م، هەروەها چوار یانەی وەرزشی.
فەرھەنگی مەردۆخ
فەرھەنگی مەردۆخ نووسراوی ئایەتوڵڵا مەردۆخی کوردستانییە و داگری سی ھەزار وشەی کوردی و ھەشتسەد پەندی پێشینیان و ڕێزمانی کوردییە کە بە فەرھەنگێکی پڕ بایەخی کورد دێتە ئەژمار.
گەرۆر
توریزم
سروشتی پاک و دەست نەخواردووی زیدە جوانی گەرۆر ئەو گووندەی لە گووندەکانی تری ناوچەکە جیا کردۆتەوە، ئاو و هەوای گوونجاو و خەڵکه باشەکەی بوونەتە هۆی سەردانی خەڵکێکی زۆر بۆ ئەم گوونده لە درێژایی ساڵ دا.
عەشیرەکان
چەند عەشیرەتی نیشتە جێی گەرۆر بریتین لە: خزری، ئەحمەد ئاڵی، ڕەسووڵی، پەسەندیدە، سۆرانی، گدروونی، محمدزادگان، عەلیزادە، کەبیری، مریەم ئازەر، خۆش نەھان، مەحەممەدی، عوسمانی، حەسەنی، ئەبوبەکری، ئەحمەدی، حەسەن زادە، ھوەیدا و قادری وەند.
خێڵی حەمە
خێڵی حەمە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خورماڵ، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.
بۆبۆڤ دۆل
بۆبۆڤ دۆل شارۆچکەیەکە لە پارێزگای کیوستێندیل لە وڵاتی بولگاریا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ٦٬٩١٥ کەس بووە.
بڕیارنامەی ٧٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تەمموزی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-لوبنان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٠٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
وەزیر
وێنۆک|نیشانی وەزیر لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] وەزیر یان شالیار کەسێکە کە بۆ کەم کردنی باری فەرمانڕەوا ھاوکاری شا یان سەرۆک کۆمار دەدات، ھەروەھا شا یان سەرۆک کۆمار ھەندێک لە کارەکانی شانشین یاخود دەوڵەتی پێ دەسپێرن.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی ئێران پۆل:سەرۆکەکانی حکومەت پۆل:نازناوی خانەدانەکان
جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦
بەشداربووان
🇲🇽 mexico
🇺🇾 uruguay
🇮🇹 italy
بڕیارنامەی ٧٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا لە ١٩٩٢ پۆل:کرواتیا لە ١٩٩٢ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
زمانی بایکجی
زمانی فەرمی شانشینی بایکجی بوو لە ١٨ی پێش زایین تا ٦٦٠ی زایینی، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا.
کانی سماق
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی گەڵاڵە
ئەدەب (شاعیر)
ژیان
ئەدەبی شاعیر ناوی تەواوی عەبدوڵڵا کوڕی ئەحمەد بەگی برایم بەگی ڕۆستەم بەگی‌سەیفەدینە. بە «میسباح الدیوان» ناسراوە، گۆیا حاکمی ئەوکاتی تەورێز ئەم نازناوەی داوەتێ. ساڵی ١٨٥٩ لە گوندی ئەرمەنی بڵاغی (ئێستا: کانی گوڵ) سەر بە شاری بۆکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەدایک بووە. لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار، ھەر لەمنداڵییەوە خراوەتە بەر خوێندن و مامۆستای تایبەتی بۆ تەرخان کراوە بۆ خوێندن و فێری خوێندنەوە و نووسین و فارسی و عەرەبی بووە. پیاوێکی دەس‌ڕۆیشتوو و بەدەستەڵات بووە.
ئەحمەد کوڕی کەسیر فەرغانی
ئەحمەد کوڕی محەممەد کوڕی کەسیر فەرغانی ناسراو بە فەرغانی زانا و گەردوونناسێکی موسوڵمانی سوننی بوو و یەکێکە لە هەرە بەناوبانگترین گەردوونناسەکانی سەدەی ٩یەم. بەشێک لەسەر مانگ ناوی (Alfraganus)ە کە بە ناوی ئەوەوە ناونراوە. یەکێک لە کارە گرنگەکانی بریتی بوو لە پێوانە کردنی تیرەی زەوی لەگەڵ تیمێک لە چەند زانایەکی تر و لە ژێر فەرمانی خەلیفە مەئمون لە بەغداد.
ھەلوور بلوور
چۆنیەتی کایە
چەند کەسێک لە پاڵ یەکدا دادەنیشن و لاقیان ڕادەکێشن. دوای ئەوە یەکێک لەوانە کە دانیشتووە دەست دەکات بە ھۆندنەوەی شێعری کایەکە و دوالەدوای یەک دەستی دەنێتە سەر لاقی ھەر بەشداربووێک ھەتاکوو شێعرەکە تەواو دەبێت. کەسی کۆتایی کە دەستی شاعیرەکە لە سەر لاقی ڕادەوەستێت دەبێت لاقێکی کۆبکاتەوە. کایەکە ھەروا بەردەوام دەبێت ھەتا لە کۆتاییدا تەنیا یەک کەس دەمێنێتەوە و ئەو کەسە دەبێتە براوەی کایەکە.
ژان گۆمیێ
سەرچاوەکان
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥ پۆل:مردووانی ١٩٩٧ پۆل:ڕۆژهەڵاتناسە فەڕەنسییەکان
پەلاماری خێڵی حەمە
لەو کارەساتەدا چەکدارانی ئەنسارولئیسلام ھێرشێکی لەناکاویان کردە سەر گوندەکە کە ئەوکاتە لەژێر دەسەڵاتی ھێزی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا بوو و ٤٢ پێشمەرگە کوژرا و تەرمی ھەندێکیان شێواندن ئەویش بە سەربڕین و دەرھێنانی چاو و بڕینی قوڕگ، زمان، لووت و گوێچکەیان.
ئێلێنا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
نیل
بەشی باکووری ڕووبارەکە بەناو بیابانی سوودانی دا دەڕوات و دەچێتە میسر دواتر بە دێلتایەکی گەورە کۆتایی دێت و دەڕژێتە ناو دەریای ناوین. شارستانییەتە میسرییەکان و شانشینە سودانییەکان لە دێر زەمانەوە پشت بە ڕووبارەکە دەبەستن. زۆربەی شارە میسرییەکان، بە تایبەتی کۆنەکان، لە نزیک ڕووبارەکە بنیاتنراون.
٤٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٤٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
یوونیسێف
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی: en:UNICEF
لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)
پشتێنە و تۆمارکردن
لەکریمۆسا لەلایەن ئەیمی لی و تێری باڵسامۆ نووسراوەتە و لەلایەن دەیڤ فۆرتمانەوە دەرھێندراوە. دەیڤد کامپبێڵ، کە پێشووتر مۆسیقای بۆ گرووپەکە نووسیوەتەوە و کاری لەگەڵ کردوون، ڕابەرایەتی ئۆرکێسترایەکی ٢٢ پارچەیی کردووە بۆ گۆرانییەکە. کۆرسی میلینییەم ڕیزبەندی گۆرانییەکەیان بێژاوە: کۆرسی میلینییەم پێشووتر لەسەر ئەلبومی کەوتووش کاریان لەگەڵ گرووپەکە کردووە. دەنگەکانی لی و ئۆرکێسترا و کۆرسەکە لە کڵێسایەکی بچووکدا تۆمارکراوە لە سیاتڵ، واشنتن. لە چاوپێکەوتنێکدا، لی ئەوەی خستە ڕوو کە ھەمووان داوای کارێکی تێکەڵی ئەو و مۆتسارتیان کردووە. ئەو ئەوەشی ڕاگەیاند کە ئەو ھەردەم ویستویەتی وەشانێکی مێتاڵی گۆرانیی لەکریمۆسای مۆتسارت دەربکات. ئەو وتی کە ئەلبومی دەرگا کراوەکە «کاتی ئەوە بوو، [کاتی] تاقیکردنەوەی [ئەو] شتە نوێیانە بوو کە پێشتر بوێری ئەوەم نەبوو تاقییان بکەمەوە.» لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ھەواڵەکانی VH1، لی بە شێوەیەکی فراوانتر ھاندەری گۆرانییەکەی خستە ڕوو:
ئوزون تاش
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
مانۆمەتر
مانۆمەتر یان پێوانەکردنی پەستان ، پەستان بریتییە لە پێوانەکردنی هێزێکی بەکارهێنراو لەلایەن شلەیەکەوە (شلە یان گاز) لەسەر ڕووبەرێک.
ژان ژێنێ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠ پۆل:مردووانی ١٩٨٦ پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:سیناریۆنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
سووریا
سووریا وڵاتێکە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست؛ ئەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای ئاسیاوە. لە باکوورەوە لەگەڵ تورکیا و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ عێراق و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ لوبنان و دەریای ناوەڕاست و لە باشوورەوە لەگەڵ ئوردن سنووری ھەیە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری دیمەشقە. ١٨٪ سووریا کوردن ، سەرۆک کۆماری سووریا بەشار ئەسەدە، ئابووری و داھاتی سووریا لەژێر سایەی پیشەسازی و گەشتیاری شوێنەوارەکانە، ژمارەی دانیشتوانی سووریا لە ساڵی ٢٠٠٩ دا ٢١٫٩ میلیۆن کەس بووە پێش شەڕی ناوخۆی سوریا، بەڵام دوای شەڕی ناوخۆی سوریا نزیکەی 2 ملیۆن پەنابەری سوری چوون بۆ باشوری تورکیا و هەرێمی سەربەخۆی باکوری سوریا.
جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠
جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠ پاڵەوانیەتی ژمارە چواردەمە لەجامی جیھانیی فیفایە کە لەوڵاتی ئیتالیا بەڕێوەچوو. بەمەش ئیتاڵیا بوو بە دووەم وڵات لە دوای مەکسیک کە دووجار میوانداری جامی جیھانیی بکات. ماوەی پاڵەوانیەتییەکە ٨ی حوزەیران تاکوو ٨ی تەممووز ی ١٩٩٠ی خایاند، تێیدا ٢٤ ھەڵبژاردەی نیشتیمانی بەشدارییان تێداکردبوو، تێیدا ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئاڵمانیای ڕۆژاوا بووە پاڵەوانی پاڵەوانییەتییەکە دوای بردنەوە بەئەنجامی ١–٠ بە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرجەنتین، لەم پاڵەوانییەتییە لەکۆی ٥٢ یاری ١١٥ جار گۆڵ ھەژێنراوە، وە یاریکەری ئیتالی سکیلاچی بووە گۆڵکاری خوولەکە بە تۆمارکردنی ٦ گۆڵ وە ھەر خۆشی بوو بە باشترین یاریکەری پاڵەوانیەتییەکە.
بەشداربووان
🇺🇾 uruguay
🇦🇹 austria
🇧🇪 belgium
ئاڵا ھۆشیار
ژیان
ئاڵا ھۆشیار لە شاری مەریوان لەدایک بووە. ساڵی ١٩٩٩ چووەتە سلێمانی، تا ساڵی ٢٠٠٧ لەوێ ژیاوە، پاشان ڕووی لە ئەورووپا کردووە و بۆ ماوەی حەوت ساڵ، لە ١٤ وڵاتی ئەو کیشوەرە ژیاوە. ئاڵا ھۆشیار حەوت ساڵ پێشمەرگە بووە و جارێکیش بریندار کراوە، ھەروەھا لە شەڕی دژ بە داعشیش سێ جار بریندار بووە ؛ بۆ کەناڵ و ماڵپەڕ و ڕۆژنامەکانی وەکوو: ئێن ئاڕ تی، خەندان و ھاووڵاتی کاری ڕووماڵ و ڕۆژنامەوانی کردووە. ساڵی ٢٠١٦ وەکوو نوێنەری کورد بە فیلمی پێشمەرگە بەشداریی فێستیڤاڵی فیلمی کانی کردووە ؛ هەمان ساڵ چاوی بە سەرۆککۆماری فەرانسە، فرانسوا ئۆلاند کەوتووە. بە مەبەستی پشتگیریکردنی پێشمەرگە بۆ شەڕی داعش لە ڕۆژنامەی لیبراسیۆنی فەرانسی و لە بەشی پۆرترەیتی ئەو ڕۆژنامەیە (کە بۆ کەسانی بەناوبانگ لە دونیادا کە چالاک بوون لە بوارە جۆربەجۆرەکان) وتارێک بە زمانی فەرانسی لەسەری بڵاو کراوەتەوە. ساڵی ٢٠١٧ ھاوکار بووە لە سازکردنی بەڵگەفیلمی شەڕی مۆسڵ، کە بە زمانی ئاڵمانی و فەرانسەوی لە کەناڵی ئارتێ (Arte) بڵاو کراوەتەوە؛ هەمان ساڵیش بەڵگەفیلمی پڵنگەکانی تامیلی لە سریلانکا دروست کردووە کە باس لە بەورەکانی تامیل دەکات. ساڵی ٢٠١٨ یەکەم ڕۆمانی خۆی بڵاو کردووەتەوە و ھەر ھەمان ساڵیش بۆ تۆڕی میدیاییی ڕووداو بەڵگەفیلمێکی لەسەر ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر ساز کردووە. بەکۆی گشتی خاوەنی ٣ بەرھەمی سینەمایی و دێکۆمێنتارییە و ٥ سیناریۆی بۆ فیلمی درێژی سینەمایی نووسیوە.
ترارالگن
ترارالگن شارۆچکەیەکە لە ویلایەتی ڤیکتۆریای وڵاتی ئوسترالیا و لە ڕۆژهەڵاتی دۆڵی لاترۆب دا هەڵکەوتووە. دانیشتوانی شارەکە بە هەمان ناو بریتین لە ٢٣،٨٣٤ کەس کە بە کۆی گشتی ناوچەکانی ژێر بەڕێوبەرایەتیەکەی دەگەن بە ٧٥،٠٠٠ کەس
ژان کلۆد ڤەن دام
ژان کلۆود ڤەن دام ناسراو بە فرانکی به ناوی ناسنامەیی ژانکلۆود کامیل فرانسوا ڤەن ڤێرنبێرگ October 18, 1960 لە  برۆکسل ئەکتەر و یرزمی کاری بێلژیکیه. ئەو زیاتر بە هۆی بەهرەمەندیەکانی لە هوونەرە رەزمیەکان و دوەر بینین لە فیلمە ئەکشنەکان ناسراوه.لە بە ناوبانگترین فیلمە ڕەزمیەکانی ئەو دەکرێ ئامژەه بەو فیلمانە بکرێ
سینت ئاگاتا بێرخم
شاری  سینت ئاگاتا بێرچێم به فەڕەنسی:Sint-Agatha-Berchem له شارستانی برۆکسل لە وڵاتی بێلژیکه.
پیرمیکاییل
پیرمیکاییل (Pîrmîkayîl، ) دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١١١ کەس لە ١٧ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ڕێکخراوە
جۆرەکانی ڕێکخراوە گەلێکن، بۆ نموونە: ڕێکخراوە حکوومییەکان، ڕێکخراوە ناحکوومییەکان، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، ھێزە چەکدارەکان، دامەزراوەکان، بەشدارگەکان (کۆمپانیاکان)، ھەرەوەزییەکان، زانکۆکان، و ھتد.
شێوەی حکوومەت
شێوەی حکوومەت یان شێوەی فەرماندەرکردنی دەوڵەت ئاماژە دەکا بەو کۆمەڵەیە لە دامەزراوە سیاسییەکان کە بە ھۆیەوە دەوڵەتی فەرمانڕەوا فەرمانڕەواییی خۆی ڕێک دەخا بە مەبەستی بەکاربردنی ھێزی لەسەر پەیکەرەی سیاسی. زاراوەکانی جۆری ڕژێم و سیستەمی حکوومەت ژی ھەر ئەم چەمکە دەستنیشان دەکەن.
ئینتێرپۆل
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی
ڤێتۆڤۆ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ڕوسێ پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
بڕیارنامەی ٧٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
حەمدی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦ پۆل:مردووانی ١٩٣٦ پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم
بەردەڕەش، بڵەسەنی بانە
بەردەڕەش (Berderreş، بە فارسی: برده‌رش) گوندێکە لە بەشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢١١ کەس لە ٤٩ بنەماڵەدا بووە.
ڕووباری وەرزی
ڕووباری وەرزی بەو ئاوانە دەوترێ کە تەنیا لە کاتی باران بارین و ھاتنی لافاو و لە وەرزی زستاندا ئاویان ھەیە.
بڕیارنامەی ٧٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:عێراق لە ١٩٩٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
نوێبوونەوەی مەزن
وێنۆک|200x200پیکسڵ|[[پەڵەستێرەی قڕژاڵ کە ئەستێرەیەکی پرتەکەری تیشکدەرە پەیوەندیدار بە نوێبوونەوەی مەزنی ١٠٥٤.]] نوێبوونەوەی مەزن یان سوپەرنۆڤا ڕووداوێکی گەردوونیی توندوتیژە کە لەوانەیە لە قۆناغی کۆتاییی ژیانی ئەستێرەیەکی زەبەلاحدا ڕووبدات، کە بریتییە لە تەقینەوەیەکی زۆر گەورە تێیدا ئەستێرەیەکی زەبەلاح کە خاوەن بارستایییەکی گەورەیە دەڕووخێت و چینە دەرەکییەکانی فڕێ دەداتە بۆشاییی ئاسمان، ئەم تەقینەوەیە ھێندە بەھێزە بە جۆرێک زۆر درەوشاوەترە لە گەلەستێرەیەک بە تەواوی بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک.
وانگراتا، ڤیکتۆریا
شاری بێنالا بە دووری ٤٥ کیلۆمەتر دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای و شاری ئەلبوری وۆدۆنگا بە دووری ٧٢ کیلۆمەتر دەکەێتە باکووری ڕۆژهەڵاتی شارەکە.
سەرچاوە
پۆل:وانگراتا پۆل:ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا پۆل:شارەکانی ڤیکتۆریا (ئوسترالیا) پۆل:شارۆچکەکانی ڤیکتۆریا (ئوسترالیا) پۆل:مێلبۆرن
بالیسان
بالیسان
ئەو گوندە بەر لە دەستپێکردنی پرۆسەی ئەنفال و کیمیابارانکردنی پێکھاتبوو لە ٥٠٠ ماڵ، ھەر یەکە لەو ماڵانەش لە چەندین سەرخێزان پێکھاتبوون. واتە کۆی ژمارەی دانیشتوانەکەی ٥٠٠٠ کەس بووە.
ئاڵای کوردستان
ڕۆژی ئاڵا
لە ساڵی ٢٠٠٩دا پەرلەمانی کوردستان بڕیاریدا کە ڕۆژی ١٧ی کانوونی یەکەمی ھەموو ساڵێک وەکو ڕۆژی ئاڵا دیاری بکرێت و لەو ڕۆژەدا سەرجەم ئاڵاکانی سەر دامودەزگاکانی ھەرێمی کوردستان بگۆڕدرێن و نوێ بکرێنەوە. ھۆکاری دانانی ئەم ڕۆژەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٥ ئاڵای کوردستان لەسەر دامودەزگاکانی کۆماری مەھاباد هەڵگیران و پارێزگاریان لێکرا ، پەرلەمانی کوردستانیش وەک ڕێزێک بۆ ئەو ڕۆژە ١٧ی کانوونی یەکەم یان دیاریکرد بۆ ئەوەی بۆهەموو جیهانی بیسەلمێنن کە نەوەکانی قازی محەمەد و کوردستان ماون و نەمردون.
شیعرەکانی سیدی بوسحاقی
ناوەڕۆک
لەم دەقەدا سەبارەت بە شارەزایی خۆی لە پرۆسۆدی و شیعری عەرەبیدا نمایشی کرد، کە قبوڵکردن و سەرسامی و بڵاوبوونەوەی لە جیھاندا بە شیعرەکە بەخشی.
پوختە
پاشان دەقی شیعرەکە ھات بە ١٣٨ بەیت دابەشکرا بەسەر چوار بەشدا، یەکەم بابەتی تایبەتە بە ڕستەی (عەرەبی: الجملة)، بەشی دووەم تایبەتە بە پێشگر و پاشکۆی (عەرەبی: الجار والمجرور)، بەشی سێیەم باس لە وشە ناوازەکانە لە شیکردنەوەدا، بەشی چوارەمیش باس لە دەستەواژە تایبەتەکانە لە شیکردنەوەدا.
سپیەرە، نەمەشیری بانە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤
بەشداربووان
🇰🇷 south korea
🇺🇸 united states
🇧🇬 bulgaria
گۆڵکارانی جامی جیھانی ١٩٩٤
ڕ=ڕیزبەند
'''ن. ھـ=ناوی ھەڵبژاردە'''
نیمچەدوورگەی لیاودۆنگ
250px|وێنۆک|چەپ|شوێنی نیمچەدرووگەی لیاودۆنگ نیمچەدوورگەی لیاودۆنگ (بە چینی: 辽东半岛 یان 遼東半島)، نیمچەدوورگەیەکە لە پارێزگای لیاونینگ، باکووری ڕۆژهەڵاتی چین. مێژووییەن لە ڕۆژئاوا ناسراوە بە باشووری ڕۆژئاوای مەنشووریا. لیاودۆنگ بەمانای (ڕۆژهەڵاتی ڕووباری لیاو).
پێکھاتەی دابەشکردنی کار
پێکھاتەی دابەشکردنی کار ڕێگایەکی باوە لە بەڕێوەبەریی پرۆژە و سیستمەکانی ئەندازیاریی بۆ دابەشکردنی کارەکان بۆ چەند کار و چالاکییەکی بچووکتر و وردتر بەجۆرێک کە هەریەکەیان ئەنجامێک بەدەستەوە بدەن. دەبلیوو بی ئێس لە شێوەی هێلکاری و پلەبەندی دەردەکەوێت.
مێژوو
بنەمای پێکھاتەی دابەشکردنی کار لەگەڵ ئامرازی پێرت (PERT) بەیەکەوە لەلایەن وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا درووستکرا. ئامرازی پێرت لە ساڵی ١٩٥٧ لەلایەن هێزی دەریاوانیی ئەمریکا بەکارهات، بەڵام لەو دەمە دەبلیوو بی ئێس بەکارنەهات.
بەردەڕەشان، چۆمان
بەردەڕەشان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی قەسرێ سەربە قەزای چۆمان لە پارێزگای ھەولێر.
بڕیارنامەی ٧٨١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا لە ١٩٩٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
گابرێل مارتینێلی
میدیا
مارتینێلی بەشدار بوو لە زنجیرە درامای وەرزشی ئەمازۆن ھەمووی یان ھیچ: ئەرسیناڵ (ئینگلیزی: All or Nothing: Arsenal)، کە دۆکومێنتاری یانەکە بوو بە بەسەربردنی کات لەگەڵ ستافی ڕاھێنەران و یاریزانان و لە ھەردوو ناوەوە و دەرەوەی یاریگا بە درێژایی وەرزی ٢٠٢١–٢٢.
ساغی (لۆژیک)
لەگەڵ ئەمەشدا، بەڵگە دەتوانێ بەبڕست بێ و ساغ نەبێ. بۆ وێنە:
بنەڵە
بنەڵە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی قەسرێ سەربە قەزای چۆمان لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەسرێ
بوران
بوران یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی قەسرێ سەربە قەزای چۆمان لە پارێزگای ھەولێر.
ڕاندی نیومان
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣ پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:گەیەنەرەکانی ئەمریکا لە سەدەی ٢٠ەم (مۆسیقا) پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان پۆل:گۆرانیبێژانی جوو پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی ئەنیمەیشن
شاکار
thumb|مۆنا لیزا، بەدیھێنراوی [[لێوناردۆ دا ڤینچی، ١٥٠٣–١٥٠٦]]
ئیستادیۆ دا لوز
ئیستادۆ دا لویز یاریگایەکی تۆپی پێیە کە تایبەتە بە یانەی بەنفیکا کە دەکەوێتە شاری لیسبۆنی پایتەختی پورتوگال. لە ٢٥ی ئەیلوول ی ٢٠٠٣دا کراوەتەوە وە یەکەم یاری کە تێیدا ئەنجام درا یاری نێوان بەنفیکا و ناسيۆناڵ مۆنتيڤيديۆ بوو. ئەم یاریگایە توانی گرتنی ٦٥،٦٤٧ هاندەر هەیە. وە لە ٢٠ی ئازار ی ٢٠١٢دا ئەم یاریگایە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپاەوە دیار کرا بۆ ئەنجام دانی یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠١٣-١٤.
کۆبانی
جوگرافیا
رووبەری کۆبانێ (٣٠٠٠٬٢٣) کیلۆمەتر دووجایە و دانیشتووانەکەی بە گوێرەی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ نزیکەی ٢٠٤ ھەزار کەس بوون. لە رووی خاکەوە خاکی کۆبانی بەشێکە سەر بە دەشتی سرووجی رەھا (ئورفا) ٣٠ کیلۆمەتر لە رۆژئاوای ئاوی فوراتە و ١٠٠ کیلۆمەتر لە ئورفاوە و ١٥٠ کیلۆمەتر لە ناوەندی پارێزگای حەلەبەوە دوورە. لە باکوور: سنووری تورکیایەو لە یاشوور: سنووری پارێزگای (الرقە) یە لە رۆھەڵات: ھاوسنوورە لەگەڵ گرێسپی (تەل ئەبیەد) لە رۆئاوا: ھاوتخووبە لەگەڵ جەرابلس (کەناری فورات) و مەنبەج. زۆرینەی خاکەکەی دەشتاییەکی راستە. زوورگی کەمە بەرزاییەکانی بریتین لە: چیای مشتەنوور (٦٠٠مەتر) و چیای قەرەبەکر و خان مەحموود و چیای رەش. خاکەکەی کشتوکاڵیەو بە پیتە بەرووبوومی زۆری ھەیەو ھەندێکی رەوانەی دەرەوەی سووریا دەکرێت. کۆبانێ لە چوار ناحیە پێکھاتووە: ناوەند (دانیشتووان:٨١٬٤٢٤کەس)، شێخلەر (شیوخ تەحتانی ٤٣٬٨٦١ کەس)، سەڕین (٦٩٬٩٣١کەس) و جەلەبێ. گرنگترین گوندەکانی بریتین لە: ھەلینج، تەلعەجیب، تەلخەزال، بۆزیک، خانمەمەد، سخور، قلحەدید، قنێ، قوملیخ، گرک، شەران و شێرانێ. وێنۆک|شوێنی کۆبانی ل‏‏‏ە‏‏‏ ناو پارێزگای حه‌ل‏‏‏ە‏‏‏ب (به‌ر‏‏‏ە‏‏‏نگی زه‌رد)
چاند
دانیشتووانی کۆبانێ و گوندەکانی زۆربەیان کوردن، بە کورمانجی دەئاخڤن، جلوبەرگی ژنانیان پێکھاتووە لە کراس و قەفتان و بەروانک و سوخمەو عەبا. سەریان بە ھەوری و شارو کۆم و کۆفی دەپۆشن. پیاوەکانیش جلوبەرگی عەرەبان دەپۆشن بە حوکمی ھاوسێیەتی و دژواری ناوچەکە: کە بریتیە لە کراس و کۆفیەو عەقاڵ. بەلام شاڵ و شەپکی کوردەواریش لەبەر دەکرێت. کلتووری کۆبانی نزیکە لە کوردانی ئورفا (رەھا) بە حوکمی ئەوەی لە یەک پێکھاتەی کلتووری و خێلەکین. نەریتی کوردەواری لە ناو خەڵکەکەدا زاڵە چ موسڵمان بن و چ ئێزیدی. عەشیرەتی گەورەی "بەرازی" و عەشیرەتی "کێتکان" زۆرینەی دانیشتووان پێک دەھێنن. لە دەورانی دوامینی عوسمانی "بۆزانبەگ" سەرناسی ناوداری عەشیرەتی بەرازی بوو. لە ھۆزی "کێتکان"یش ئەوسا "بەسراوی ئاغا" دەناسرا. بۆزانبەگ نوێنەری روھا بوو لە "مەجلیسی میللی مەزنی" ئەنقەرە. کوڕە برایەکەی ھرچۆ (شاھین شاھین) لە ساڵانی ١٩٥٠ نوینەری پەرلەمانی سووریا بوو لە دیمەشق. ھرچۆ لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵەی خۆیبوون بوو. رێبەری نەقشبەندی لە کۆبانێ ناوی شێخ ساڵح بوو کە لە بنەڕەتدا خەڵکی ئاموودا بوو. ھونەرمەند و رۆشنبیرو دەنگبێژ و سازبەندی کۆبانێ زۆرن وەک: مشۆیێ بەکەبوورێ، باقی خدۆ، رەشید سۆفی، مچۆ کەندەش، ئەحمەد چەپ، کاردۆخ بەیرۆ، سیامەند ئۆسکوللی ھەروەھا پۆلات جان و جاندۆست لە رۆشنبیرانی ئەو دەڤەرەن. له‌ سیاسه‌تمه‌دارانی کۆبانیش ساڵح موسلیم سه‌رۆکی پێشووى پارتی (پەیەدە) هه‌ره‌ ناسراوه‌کانی کۆبانێیه‌. وێنۆک|ساڵح موسلیم سەرۆکی پێشووى حیزبی [[حیزبی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]]
ویلایەتی دانووب
سەرچاوەکان
دانووب پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٦٤ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٨٧٨ پۆل:پارێزگای ڕوسێ
تاڤگەی ئەنجێل
هۆکاری ناونان
ناوی ئەو تاڤگەیە لە ناوی جەیمز ئەنجێل لێکۆڵەری ئەمریکی هاتوه کە بە فرۆکەکەی خۆی لە ساڵی ١٩٣٥ نزیک ئەو تاڤگەیە هەڵنیشت
نیو ھۆرایزنز
وێنۆک|ئاڕاستەی ڕۆیشتنی نیو ھۆرایزنس لە ئاسماندا نیو ھۆرایزنز ئەو ئامێرەیە کە لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایان دەزگای بۆشای ئاسمانی ئەمریکا ناسا رەوانەی بۆشای ئاسمان کرا و بە ئامانجی لێکۆڵینەوە لە ھەسارەی پلووتۆ. ھەسارەی پلۆتۆ دوورترین ھەسارەیە لە زەوی و لە خۆر… زانایان دەڵێن بە نزیکەی ١٥ مەتر سەھۆڵ رووی پلۆتۆی داپۆشیوە. پلۆتۆ ئەوەندە دوورە لە خۆر لە ئێستادا باشووری پلۆتۆ تووشی زستانێکی تاریکستانی ١٠٠ ساڵە بووە، کە ١٠٠ ساڵ تەنانەت یەک تۆز ڕووناکی خۆر ناگاتە ئەو شوێنە. پلۆتۆ کەمترین زانیاری لەسەر ھەیە زانایان چاوەروانن بە گەیشتنی ئەو ئامێرە ھەندێک زانیاری تەواو و دروست لەسەر ئەو ھەسارەیە کۆ بکەنەوە. ٤ تا ٧ میلیارد کیلۆمەتر لە خۆرەوە دوورە و لە ساڵی١٩٣٠ دۆزراوەتەوە. ئەو ئامێرە ٩ ساڵ و ٥ مانگە بەرێگەوەیە وا بریارە لە ١٤ی تەممووزی ٢٠١٥دا بگاتە سەر ھەسارەی پلۆتۆ لە کاتژمێر ٢ و ٥٠ خولەک و ٣ چرکەی ئێوارە بە کاتی ھەولێر. خێرایی ٤ کیلۆمەتر دەبرێت لە ١ چرکە دا لە ھەندێک حالتدا دەگاتە ٤٠ کیلۆمەتر لە چرکەیەکدا و کێشەکەشی ٤٧٨ کیلۆگرامە، بە ئامانجی لێکۆڵینەوە لە پلۆتۆ مانگەکەی کە شارۆنە ناردویانە. لە ئێستادا چەندین وێنەی ساف و روونی پلۆتۆی گرتووە لەگەل مانگەکەی پلۆتۆ کە شارۆنە
دیلمان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەسرێ
جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨
سەرچاوەکان
وێبگەی فیفا پۆل:پاڵەوانیەتییەکانی جامی جیھانی فیفا پۆل:جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:جامی جیھانیی فیفا
وارنمبووڵ
مێژوو
وشەی وارنمبووڵ لە خۆجێیەکانی ناوچەکە وەرگیراوە و ئاماژە دەکات بە چیایێکی بووڵکانی ناوچەکە.
ئارمێل گێرن
ئارمێل گێرن شاعیر و وەرگێڕی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ماسیەر، بانە
ماسیەر (Masiyer، بە فارسی: ماسی در) گوندێکە لە بەخشی ئاڵۆت لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٤ کەس لە ٧ بنەماڵەدا بووە.
ساتێلا نینا مککارتنی
پیشە
لە ١٩٩٧ ساتێلا ناوی لێنرا دەرھێنەری چلۆی، پلەیەکە کە لەسەری بوو تا ٢٠٠١. وێنۆک|خانووەکەی ساتێلا لە ڕۆژاوای [[ھۆلیوود]] لە ٢٠٠١، ساتێلا خانوویەکی کردەوە بۆ کاری دیزاین لەژێر ناوی خۆی، لەگەل ھەبوونی چالاکی لەگەل براندی GUCCI گرووپ (ئێستا Kering) و یەکەم کۆکراوەی خۆی لە پاریس پێشکەش کرد، ئێستا ئەو بەڕێوەبەرایەتی و کاریگەری لەسەر ٥١ فرۆشگا ھەیە نموونە لە مانھاتۆن لە سۆھۆ، مای فەیە لە لەندەن، ئێل ئەی لە ھۆڵیوود، پالیاس ڕۆیاڵ لە پاریس، پاسێج دی گراسیا لە بەرشلۆنە، و شوێنەکانی تریش
لە ٢٠٠٣ ساتێلا یەکەم فرۆشگای عەتری کردەوە، ساتێلا لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ فرۆشگایەکی تایبەت بە بەرھەمەکانی گرنگی پێدانی پێست کردەوە
ڕەژدوور
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی چۆمان
ئێگزیستانسیالیزم
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئێگزیستانسیالیزم پۆل:فەلسەفەی ژیان پۆل:بنەما زانستییەکانی کۆمەڵگا پۆل:فەلسەفەی سەدەی ٢٠ەم پۆل:تاکەکەسێتی پۆل:بزووتنەوە فەلسەفییەکان پۆل:بیردۆزە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:قوتابخانە و نەریتە فەلسەفییەکان
وێدانگا
وێدانگا شارێکە لە ویلایەتی ڤیکتۆریای وڵاتی ئوسترالیا، شارەکە لەسەر سنووری ویلایەتی نیو ساوت وێلز دایە، بە دووری ٣٠٠ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژهەڵاتی مێلبۆرن دایە و بەرەنابەری شارە دووانەکەیەتی ئەڵبوری دایە لە ویلایەتی نیو ساوت وێلز دا.
تورکستان
مێژوو
مێژووی تورکستان بەلایەنی کەمەوە دەگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی سێھەمی پ.ز. لەو ماوەیەدا چەندین کەلوپەلی دەستکرد بەرھەم دەھێنران، کە لە بوارەکانی بازرگانیی دا بەکاردەھێنران. ھەرێمەکە خاڵیکی ھاوبەش بوو بۆ پێکگەیشتن و بڵاو بوونەوەی کەلتورە جۆربەجۆرەکان، ئەمیش چونکە ڕێگای ئاوریشمی پێی دا تێدەپەری.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان پۆل:شینجیانگ
تۆڵەستێنەکان: کۆتاییی یارییەکە
کاردانەوەی ڕەخنەگران
لە کاردانەوەیەکی نەرێنیدا، ئەنتنی لەین کە ڕەخنەگرێکی نیویۆڕک تایمزە پێیوابوو فیلمەکە جێڕۆکەکانی بەباشی درێژەپێنەدا و زۆر شتی پشتگوێ خست و نووسیویەتی: «لەم فیلمەدا شتەکان زۆر بە خاوی دەستپێدەکەن، تانۆس بۆتە جووتیاری گەنم و وازی لە ئامانجە گەورەکەی ھێناوە کە بریتی بوون لە کۆمەڵکوژی و لەولا بلاک ویدۆو خەریکی خواردنی ساندویچە و تۆڕیش بۆتە کەسێکی قەڵەوی بێکەڵک، تاکو ئەوکاتەی شتەکان دێنە سەر سکە، بینەر ئارامی نامێنێت».
نوێنەک
ئینسان ئەتوانێ ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی ھەر کام لە پێنج ھشەکیەوە نوێنەکەکانی دەروبەری بناسێتەوە. بەڵام لە زانست و ماتماتیک، یان لە زماندا، ھەندێ لە نوێنەکان دەرھەستن. واتە پێزانینیان لە ڕێگەی ھەستەوە ئەستەمە. ئەمانە تەنیا دوای شیکردنەوە و لێکدانەوە خۆیان دەرئەخەن.
تاڤگەکانی نیاگارا
تاڤگەکانی نیاگارا بە کۆی سێ تاڤگە دەوترێ کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و کەنەدا لە پارێزگای ئۆنتاریۆ و ویلایەتی نیویۆرکە. thumb|Brooklyn Museum - Niagara - Louis Rémy Mignot - overall ئەم تاڤگانە لە گەورەوە بۆ چووکە بریتین لە ناڵی ئەسب، تاڤگەی ئەمریکی و نیقابی بووک. تاڤگەی ناڵی ئەسب لە بەشی کەنەدایی و تاڤگەی ئەمریکی لە بەشێ ئەمریکین کە بە کەنداوەی گۆت ئایلەند لێک جیا دەبنەوە. تاڤگەی نیقابی بووکیش لە لای ئەمریکی ئەم کۆمەڵە تاڤگەیە کە بە ھۆی دوورگەی لۆنا لەوانی تر جیا بۆتەوە. سنووری نێودەوڵەتی ئەو دوو وڵاتە لە ساڵی ١٨١٩ بە نێوان تاڤگەی ناڵی ئەسپی تێدەپەڕێ بەڵام ئەم سنوورە بە ھۆی تێک چوونی بەردە و لێوارەکانی و ھۆی دروستکردنی بینا و ئاوەدانی کێشەی لەسەرە.
ئەم تاڤگەیە لەسەر ڕووباری نیاگارایە و ئاوی دەریاچەی ئێری دەرژێتە ناوی و بە پێی خێرایی خێراترین تاڤگەی جیھانە. بەرزایی ئەو تاڤگەیە زیاتر لە ٥٠ مەترە (١٦٥ پێ)یە. تاڤگەی ناڵی ئەسپی بە پێی داڕژانی ئاو و ھێزی جوولان، بەھێزترین تاڤگەی ئەمریکای باکوورە و لە حاڵەتی ئاسایی دا نزیکەی ١١٠ ھەزار مەتر دووجار ئاو لە یەک خوولەک دا لەو تاڤگەیە دەڕژیتە خوارێ.
تسار کالۆیان
تسار کالۆیان شارۆچکەیەکە لە پارێزگای ڕازگراد لە وڵاتی بولگاریا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ٤٬٨٤٨ کەس بووە.
٧١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕێکەوتنامەی شینگن
شینگن شانشینی یەکگرتوو ناگرێتەوە، چاوەڕوان دەکرێ ھەریەکە لە ڕۆمانیا، بولگاریا، کرواتیا، قوبرس و ئێرلەندا ببنە ئەندام لە ناوچەی شینگن.
وڵاتانی ئەندام
وڵاتەکانی ئەندام لە ناوچەی شینگن ٢٦ن، بریتیین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢
بەشداربووان
🇫🇷 france
بۆژوریشتێ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سۆفیا پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
تۆم و جێری
لەنێوان ساڵانی ١٩٤٠–١٩٥٧
The Night Before Christmas
The Lonesome Mouse
لەنێوان ساڵانی ١٩٦٠–١٩٦٣
It's Greek to Me-ow
لەنێوان ساڵانی ١٩٦٣–١٩٦٧
Jerry, Jerry Quite Contrary
جابیر کوڕی حەییان
ئەبوو موسا جابیر کوڕی حەییان کیمیازان و گەردوونناس و ئەستێرەناس و ئەندازیار و جوگرافیاناس و فەیلەسووف و فیزیکزان و دەرمانسازی عەرەب یان فارس بوو؛ و ھەروەھا ناسراوە بە باوکی کیمیا.
٧٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ٧٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:قوبرس لە ١٩٩٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ قوبرس
فاڵکۆن ١
فاڵکۆن١ (بە ئینگلیزی : Falcon 1) مووشەکێکی هەڵگری گچکەی دوو قۆناغیە، کاری دروستکردن و پەرەپێدانی لەلایەن کۆمپانیای سپەیس ئێکسەوە دەکرێ، یەکەمین هەڵدانی ئەو مووشەکە ئەنجامدرا لە ٢٤ی ئازاری ٢٠٠٤، ناردنەکە لە دوورگەی ئۆمێلیکەوە هەڵدرا و بە کاتێکی کەم هەڵدانەکە شکستی هینا، دواتر و پاشی ٣ جار هەڵدانی شکست و چارەم هەڵدان لە ٢٨ی تەمموزی ٢٠٠٨ هەڵدانەکە سەرکەوتوو بوو، هەروەها هەڵدانی پێنجەمیش سەرکەوتوو بوو لە ١٤ی تەمموزی ٢٠٠٩، فاڵکۆن١ مووشەکێکی هەڵگری کەرەستەی بازرگانیە لەبۆ بۆشایی ئاسمان وێنۆک| لە چەپەوە لۆ ڕاست مووشەکی Falcon 1v.0، مۆدێلی  Falcon 9، سێ مۆدێلی  Falcon 9 v1.1، هەروەها سێ مۆدێلی Falcon 9 v1.2، هەروەها Falcon 9 Block 5، وە مۆدێلی (Falcon Heavy - فاڵکۆنی قوڕس)  فاڵکۆن١ یەکەمین مووشەکی کۆمپانیاییەکەی تایبەتە کە کەرەستە بگوازێتەوە خولگەی زەوی، لە ئێستادا مووشەکی فاڵکۆن١ کارەکانی ڕاوەستایە و پەرەی پێنادرێ لەلایەن کۆمپانیای سپەیس ئێکس بە هۆکاری پەرەپێدان و دروستکردنی مووشەکی فاڵکۆن ٩.
٧٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
جەیسن ستەیتم
جەیسن ستەیتم لە بەریتانیا. ئەکتەرێکی ناسراوی ئینگلیزییە. لە ساڵی ١٩٩٨ لە فیلمی (Lock, Stock and Two Smoking Barrels) بەڕۆڵی باکۆن بۆ یەکەمین جار دەرکەوت. لەچەندین زنجیرە فیلمی بەناوبانگ ڕۆڵی گێڕاوە بەتایبەت (Death Race) و (The Expendables) و (Fast & Furious) و (Transporter). لە ساڵی ٢٠١٥ بەشداری کرد لەفیلمی (Furious 7) کەبەماوەی دوو حەفتە زۆرتر لە ١ ملیارد دۆلاری داھاتبوو.
لە ساڵی ٢٠١٨دا، ستەیتم لە فیلمیێکی تایبەت بە قرشەکان دەرکەوت بەناوی قرشە زەبەلاحەکە، کە تێیدا سەرکەوتنێکی گەورەی لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستھێنا. ستەیتم لە ساڵی ٢٠١٩دا لە فیلمی ھۆبس و شۆودا دەردەکەوێ لە پاڵ ئاکتەر دوەین جانسن. فیلمەکە لقێکە لە فیلمەکانی خێرا و تووڕە کەوا ستەیتم لەوێدا ڕۆڵی شۆوی دەگێڕا و لەو فیلمەشدا بۆ ڕۆڵەکەی دەگەڕێتەوە.
ماست
وێنۆک|جۆرێک لە ماست کە شتی تریشیان تێ کردوە وێنۆک|جۆرێک لە ماست کە شتی تریشیان تێ کردوە
بڕیارنامەی ٧٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
لاربوونی ستوونی پشت
لاربوونی مەلۆتکەیی
ئەم جۆڕەیان لەکاتی لەدایک بوونی ساوایان بەدیاردەکەوێت،هۆکارەکەی ناڕوونە بەهۆی ناڕێکی پێکهاتەی بڕبڕەکانی پشتەوەو دەبێت،بەم جۆڕەی خوارەوە: هەروەها چەندین باری نەخوازڕاوی بۆماوەیی هەیە کە لاربوون درووست دەکەن،وەک کەمی ئەندامێکی ئێسکە پەیکەر ،یان کەمی گەشەیی لە ئەندامێکی ئێسکە پەیکەر وەک کۆنیشانی مارڤان و بارەکانی کورتە باڵایی.
دەستنیشانکردنی نەخۆشیەکە
تەنها لەڕێگای پزیشکی پسپۆر و وێنەی تیشکی دیاری دەکرێت. چەپ|وێنۆک|228x228پیکسڵ|پێوانی گۆشەی لاریەکان.
ئوردن
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامانی لووتکەی عەرەبی ئوردن پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:شام پۆل:مانگیلەی بەپیت پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:وڵاتانی ڕۆژاوای ئاسیا پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٦ پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژهەڵات پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژھەڵات
بارت سیمپسۆن
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی ئەمریکی پۆل:کەسایەتییەکانی سیمپسۆنەکان پۆل:کەسایەتییە کارتۆنییەکان پۆل:کارەکتەری منداڵ لە تەلەڤیزیۆن
ئەزموون
وشەی تاقی نزیکایەتیی زۆرە لەگەڵ وشەی ئەزمووندا.
شارەزوور، مەھاباد
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
زەڕایەن
مێژوو
ناحیەی زەڕایەن لە ساڵی ١٩٧٩ سەر بەقەزای دەربەندیخان بوو لە پارێزگای سلێمانی. بەگوێرەی بڕیاری وەزارەتی حوکمی محلی لەڕۆژی ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٩ ناحیەی زەڕایەن پێکھێنراو بەپێی مەرسومی کۆماری ژمارە (٣١١) لەڕۆژی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٨٩ناوی ناحیەکە گۆڕا بۆ ناحیەی شارەزوور
یەکەم قوتابخانە
لە ساڵی ١٩٩١ دواناوەندی زەڕایەنی کوڕان کرایەوە، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٤ ناوەندی (کوردۆ) و لە ساڵی ٢٠٠٦ ناوەندی (نیشتیمان) لێ جیابووەتەوە.
لە ساڵی ٢٠٠٨ بوەتە ئامادەیی شەھید سەرچڵ کوڕان.
٥- ئیبراھیم ڕەشید فەرەج (١٩٩٥ تا ١٩٩٦)
یەکەم مزگەوت
ھەروەھا ئەم مامۆستایانە ھەریەکەو بۆ ماوەیەک وەک ئیمام لەوی کاریان کردووە:
مزگەوتی کانی ئاسکان دەکەوێتە گەڕەکی ڕاپەڕین لە زەڕایەن.
ڕووبەری زەوی ناحیەی زەڕایەن
ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی زەڕایەن بەپێی ئاماری ساڵی ٢٠١٧: (٤٩٩٧) خێزان و (٢٦٩٤٠) کەسە. بەم جۆرە دابەشبووە بە سەر شار و لادێدا:
HLA-B27
پۆل:کێشەکانی سیستمی بەرگری
بڕیارنامەی ٧٩٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧٩٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
فراوانی گەرمی تایبەتی
\Delta T: گۆڕان لە پلەی گەرمی.
کۆنۆر گالاگێر
سەرەتای کاروانی پیشەگەری لەگەڵ چێڵسی دەستپێکرد، ماوەیەکی بە خواستن بەسەر بردووە لە چارڵتۆن ئاتلێتیک، سوانسی سیتی، وێست برۆمیچ، و کریستاڵ پاڵاس.
کاروانی یانە
لە ئابی ٢٠١٩ گرێبەستێکی نوێی بۆ ماوەی سێ ساڵ لەگەڵ چێڵسی واژوو کرد و بە خواستن گواسترایەوە بۆ چارڵتۆن ئاتلێتیک. دوای یەکەم مانگ لەگەڵ چارڵتۆن سێ گۆڵی لە شەش یاری دا تۆمارکرد، خەڵاتی باشترین یاریزانی لاوی مانگی لە خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا بۆ مانگی ئابی بردەوە. لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا، ئەوە پشتڕاستکرایەوە کەگالاگێر لەلایەن چێڵسییەوە بانگکرایەوە، و ڕۆژی دواتر، بە خواستن گواسترایەوە بۆ سوانسی سیتی تا کۆتایی وەرزەکە. گالاگێر دواتر وتی کە ئەو کاتەی لە سوانسی بوو وای لێکردووە زیاتر دروستکەر بێت وەک یاریزانێک.
لە تەممووزی ٢٠٢١ گالاگێر چووە پاڵ یانەی کریستاڵ پاڵەس بە گرێبەستێکی خواستن بۆ ماوەی یەک ساڵ. لە ٢٨ی ئابدا دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یاری ٢–٢ بەرامبەر یانەی وێست ھام یونایتد، یەکەم گۆڵەکانیشی بوو بۆ یانەی پاڵاس. لە تشرینی دووەمی ٢٠٢١، لە گۆڤاری تەلەگرافدا بە «یەکێک لە بەھرەمەندترین بەھرەکانی پریمەرلیگ» وەسف کرا، کە «لە ڕۆڵی بۆکس بۆ بۆکس (ناوچەی سزا بۆ ناوچەی سزای بەرامبەر) ئاستی بەرزە و بووە یاریزانێکی سەرەکی بۆ پاتریک ڤیێرا». لە ھەمان مانگدا، گالاگێر لەلایەن گرووپێک لە ھاندەرانی لید یونایتدەوە بە بانەشەی ھاوڕەگەزخوازی ھێرشی کرایە سەر؛ یانەکە بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە کە ئیدانەی ئەمەی کرد. لە سەرەتای کانوونی یەکەمدا، شەش گۆڵ و سێ ئەسیستی ھەبوو بۆ کریستاڵ پاڵاس، زۆرترین گۆڵ لە ئاست ھەموو یاریزانانی یانەی پریمەرلیگ کە تەمەنیان ٢١ ساڵ یان کەمتر بوو. لە نیسانی ٢٠٢٢ لەلایەن یانەی چێڵسییەوە ڕێگری لێکرا لە یاریکردن دژی ئەوان لە پێش کۆتایی جامی ئێف ئەی؛ ڕاھێنەری چێڵسی تۆماس تۆخێل داوای لێبوردن کرد بۆ ئەنجامدانی ئەو کارە.
کاروانی نێودەوڵەتی
بەھۆی خێزانییەوە گالاگێر دەیتوانی یاری بکات بۆ ئینگلتەرا، سکۆتلەندا یان کۆماری ئیرلەندا تاوەکو یاریکردنی لە یەکێک لە چامپیۆنشیپەکاندا بۆ ھەر یەکێک لەوانە لە ئاستی پێشکەوتووان. نوێنەرایەتی ئینگلتەرای کرد لە ئاستی لاوانی خوار ١٧، خوار ١٨، خوار ١٩ و خوار ٢٠، جامی جیھانی خوار ١٧ ساڵانی فیفای ٢٠١٧ بردەوە لە ھیندستان.
شێوازی یاریکردن
گالەھێر دەڵێت «باشترین پێگەی خۆی وەک یاریزانێکی ناوەندی بۆکس-بۆکسە[...من دەتوانم زیاتر لە دواوە یاری بکەم و ھەروەھا دەتوانم ھێرشبەریش یاری بکەم» و لەلایەن لی بۆوێرەوە، ڕاھێنەرەکەی لە چارڵتۆن لەو کاتەدا، بە «یەکێک لە یاریزانانی ھەموو ناوەندی یاریگا» وەسف کرا. ڕێژەی کارکردنی بڕوا پێنەکراوە، پێی خۆی دەخاتە بەردەم ھەموو تۆپێک و ھەروەھا دەتوانێت پاس ببینێت". پاتریک ڤیێرا شێوازی یاریکردنی گالاگێر بە شێوازی یاریزانانی پێشوو ڕەی پارلۆر و فرانک لامپارد بەراورد کردووە، کە گالاگێر سەرسام بوو بە لامپارد لە کاتی گەورە بووندا.
میرەوسووی خواروو
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
باوەگەورە سیمپسۆن
باوەگەورە سیمسۆن (بە ئینگلیزی: Grampa Simpson) ناوی کاراکتەرێکی کارتۆنی سیمپسۆنەکانە. ئەو ناوی ڕاستیی ئابراھامە و ئەیبیشی پێ دەوترێ. ئەیب باوکی ھۆمەر و باوەگەورەی بنەماڵەی سیمپسۆنە.
سپرینگفیڵد (سیمپسۆنەکان)
سپرینگفیڵد (بە ئینگلیزی: Springfield) شارێکی خەیاڵییە لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا کە داستانی کارتۆنی سیمپسۆنەکان لەوێدا دەگوزەرێ.
سەرچاوە
ویکیی سیمپسۆنەکان
کولتەپە، مەھاباد
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ماوریتزیۆ گارزۆنی
ماوریتزیۆ گارزۆنی (بە ئیتالی: P. Maurizio Garzoni، ١٧٣٤-١٨٠٤) مسیۆنەرێکی ئیتالی بوو کە لە ساڵانی ١٧٦٢ ھەتا ١٧٨٧ لە ناوچەی مووسڵ و ئامێدی خزمەتی ئایینی مەسیحی کردووە. ھەروەھا لێکۆڵینەوەی لەسەر زمانی کوردی کردووە و کتێبی «ڕێزمان و وشەنامەی زمانی کوردی» (بە ئیتالی: Grammatica e vocabolario della lingua Kurda) لە ساڵی ١٧٧٧ لە ڕۆمای ئیتالیا چاپ کردووە کە وەکوو یەکەم کتێبی ڕێزمان و زمانناسی بۆ زمانی کوردی ناسراوە.
پروسیا
ناو و یادگار
وە‌رزش
ناوی شوێنە‌کان
سەرنێڵ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی چۆمان
مۆزەخانە
وێنۆک|مۆزەخانەی بریتانیایی لە [[لەندەندا]] وێنۆک|مۆزەخانەی [[لووڤر لە پاریسدا]]
ماتەگەرمی
Q: وزەی گەرمی.
کۆنەدێ، کانی بازاڕی مەھاباد
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
فێردیناند یووستی
فێردیناند یووستی (بە ئاڵمانی: Ferdinand Justi، ١٨٣٧-١٩٠٧) زمانناس و ڕۆژھەڵاتناسی ئاڵمانی بوو. یووستی لەسەر زمانی کوردی کتێبی «ڕێزمانی کوردی» (Kurdische Grammatik) و «فەرھەنگی کوردی-فەڕەنسی» (Dictionnaire kurde-francaise) نووسیوە.
جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦
thumb|دیمەنێک لە ئاھەنگی کردنەوە پاڵەوانیەتیەکە
بەشداربووان
🇲🇽 mexico
🇦🇷 argentina
🇨🇿 czech republic
🇷🇸 serbia
پلەکانی پاڵەوانێتییەکە
پلەی یەکەم: ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا
گۆڵکارانی جامی جیھانیی ٢٠٠٦
ڕ=ڕیزبەند
سەرچاوەکان
پۆل:پاڵەوانیەتییەکانی جامی جیھانی فیفا پۆل:جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:تۆپی پێ لە ٢٠٠٦ پۆل:جامی جیھانیی فیفا
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ھەولێر
مێژوو
لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣، یەکەمین فڕۆکە لە فڕۆکەخانەی ھەولێردا نیشتەوە. وەکو فڕۆکەخانەیەکی مەدەنی لە کوردستانی عێراق، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھەولێر بووەتە دەروازەیەک بەرەو جیھان. فڕۆکەخانەکە لەسەر ھەمان ئەو شوێنە بنیادنراوە کە تاوەکو ساڵی ١٩٩١ وەکو فڕۆکەخانە و بنکەیەکی سەربازیی لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە بەکار دەھات. لە دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشووی عێراق لە ٢٠٠٣، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بڕیاری دا فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتی دروست بکات کە ببێتە دەروازەیەک بەرەو جیھان. بەھۆی زیادبوونی ژمارەی گەشتیاران و گەشتەکان، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بڕیاری دا بە فراوانکردنی تێرمیناڵی فڕۆکەخانە و نۆژەنکردنەوەی فڕگەکە. لە (١ی تەممووزی ٢٠٠٣) بنیاتنانی فڕۆکەخانە دەستی پێکرد و لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣ یەکەمین فڕۆکە لە فڕۆکەخانەی ھەولێر نیشتەوە، دوابەدوای ئەوەش گەشتە ڕاستەوخۆکانی نێوان ھەرێمی کوردستان و وڵاتانی دراوسێ دەستی پێ کرد تاوەکو ساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن ھێڵی ئاسمانی کوردستانەوە گەشتە ڕاستەوخۆکان لە نێوان کوردستان و ئەورووپا ھاتنە ئەنجامدان. سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانی، بە فەرمی پرۆژەکەی کردەوە دوای ئەوەی کە لە (٢٩ی نیسانی ٢٠٠٥) تەواو بوو دوای ئەوە لە (٢٦ی ئایاری ٢٠٠٥) فڕۆکەخانەکە کۆدی (ORER)ی لەلایەن ڕێکخراوی (ICAO) و پێ بەخشرا. بەھۆی گرنگی گواستنەوەی ئاسمانی و ھاندانی ڕێبەری کوردستان و پێشخستنی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھەولێر بۆ ئەوەی بگاتە ئاستێکی نێودەوڵەتی، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بڕیاری دا فڕۆکەخانەیەکی نوێ دروست بکات کە ببێتە یەکێک لە گەورەترین فڕۆکەخانە شارستانییەکان لە دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشوو کۆمپانیای (سکۆت ویلسن)ی بەریتانی دیزاینی فڕۆکەخانەی نوێی دانا و کۆمپانیای (ماکیۆڵ جەنگیز)یش بە ھەماھەنگی لەگەڵ وەزارەتی شارەوانی پرۆژەکەیان جێبەجێ کرد.
سنجاقی مەرعەش
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٥٤٩ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩١٨ پۆل:مەرعەش
چۆمساک
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی چۆمان
پۆل:گوندەکانی قەسرێ
یانەی تۆپی پێی بازڵ
یانەی بازڵ یان یانەی تۆپی پێی بازڵ ١٨٩٣ یانەیەکی تۆپی پێ ی سویسرییە کە دامەزراوە لە ١٥ی تشرینی دووەم ی ١٨٩٣ لە شاری بازڵ لە سویسرا.وە لە خولی سوپەری سویسری یاری دەکات. یەکێکە لە یانە باشەکانی سویسرا و مێژوویەکی پرشنگدار هەیە لە تۆپی پێی لە وڵاتی سویسرادا. وە توانیویەتی ١٦جار خولی سوپەری سویسری و ١١جار جامی سویسرا بەدەست بهێنێت،وە ١جاریش جامی خولی سویسری و ٣جار جامی ئاڵپی بەدەست هێناوە. وە ١٣جار جامی ئۆهرێن و ١جاریش جامی نیسان ی بەدەست هێناوە و ١جار پاڵەوانێتی بازڵ بەدەست بهێنێت.
گرینادا لە ئۆڵۆمپیاد
گرینادا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٤ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد، لەو کاتەوە بەشداری سەرجەم خولەکانی دیکەی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی کردووە. گرینادا. لیژنەی ئۆڵۆمپیاد گرینادا لە ساڵی ١٩٨٤ دامەزراوە. ئەم وڵاتە ھیچ کاتێک بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی نەکردووە، خاوەنی سێ مەدالیای ئۆڵۆمپیادە ھەرسێکی لەلایەن کیرانی جەیمس وەرزشوانی ڕاکردنی مەودای ٤٠٠ مەتری پیاوان بەدەستی ھێناوە.
قەڵات، چۆمان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەسرێ
سپارتاکۆس
سپارتاکۆس لە شاری تراکییە لە دایک بووە، ئەو ناوچەیەی کە بەڵکانەکانی ئەمڕۆی تێدا ھاتووە، بە تورکیا و بولگاریا و یۆنانیشەوە ھەرچەندە دەربارەی ژیانی زووی سپارتاکۆس نەزانراوە، بەڵام مێژوونووسان پێیان وایە کە ئەو لەوانەیە جارێک لە سوپای ڕۆمانیا خزمەتی کردووە.
حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
کابینەی حەوتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان(٥ی نیسانی ٢٠١٢-)
گەورە بەرپرسانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە پلەی وەزیر
بانبوری، ڕۆژاوای ئوسترالیا
مێژوو
یەکەم بینینی تۆمار کراوی بانبوری لە لایەن دۆزەرەوەی فەڕەنسی کاپتن لوویس دێ فریسینێت و لەسەر کەشتیەکەی ئەو کازوارینا و لە ١٨٠٣ دابوو، لوویس ناوی ئەم شوێنەی نا پۆرت لێشوونالت ب ەهۆی گیاناسێک کە لەگەڵ ئەون دا بوو، دواتر لە ١٨٢٩ دا دوکتۆر ئەلێکساندێر کۆڵی و ئەفسەر پریستن ناوچەکە گەران. دواتر بنکەیەکی سەربازی لە ناوچەکە دامەزرا و ناوچەکە ناوی گۆرا و لە لایان پاڕیزگارەوە و بە هۆی ئەفسەر ‌هێنری ست پیێری بانبوری و بە هۆی شەکەت بوونی زۆری لە دۆزینەوەی ناوچەکە دا گۆرا بۆ بانبوری. دانیشتوانی شارەکە لە ١٨٩٨ دا بریتی بوو لە ٢،٩٧٠ کەس (١،٧٠٠ نێر و ١،٢٧٠ مێ). هەروەها لە سەرژمیری ٢٠١١ دا دانیشتوانی شارەکە بریتی بووە لە ٦٨،٢٤٨ کەس.
سەرچاوە
پۆل:بانبوری، ڕۆژاوای ئوسترالیا پۆل:ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا پۆل:شارەکانی ئوسترالیای ڕۆژاوا پۆل:شارە کەناراوییەکانی ئوسترالیا پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئوسترالیا پۆل:بەندەرەکانی ئوسترالیای ڕۆژاوا پۆل:شارە کەناراویەکانی ئوسترالیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٣٦ پۆل:شارۆچکەکانی ئوسترالیای ڕۆژاوا
ماژگە
ماژگە (Majge، ) دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٩١ کەس لە ٧٠ بنەماڵەدا بووە.
ھۆپ (فیلم)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی فانتازیا-کۆمیدییەکانی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە کۆمپیوتەرییەکانی ٢٠١١ پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە ئەکشن و ئەنیمەیشنی ڕاستەوخۆ پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن دەربارەی دوپشک و هار پۆل:ئیستەر بەنی لە فیلمدا پۆل:فیلمەکان لە دەرهێنانی تیم هیڵ پۆل:ئەو فیلمانەی کە لەلایەن کریستوفر لێنێرتزەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان لە شیلی دانراون پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی کە سیناریۆیان لەلایەن سینکۆ پاوڵ و کێن داوریۆ بۆ کراوە پۆل:فیلمەکان لە دوورگەی ئیستەر دانراون پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ڕووناککردنەوە (کۆمپانیا) پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە کۆمیدیەکانی ٢٠١١ پۆل:فیلمەکان دەربارەی کودەتا پۆل:فیلمەکان بەرھەم ھێنراون لەلایەن کریس مێلێداندری پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن دەربارەی دوپشک و ھار پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان کە لە لۆس ئانجلەس داندراون پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی تیم ھیڵ پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ساڵی ٢٠٠٦ داندراون
مەموندی
سەرچاوە: ١- مەموندی و بۆچوونەکانی سەبارەت بە پەیدابوونی. رێکار ئەحمەد. ٢٠١١ باشووری کوردستان
٢- مێژووی دەشتی هەولێر. عەباس سلێمان سمایل.
حیزبی توودەی ئێران
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:حیزبی توودەی ئێران پۆل:حیزبە کۆمۆنیستەکان لە ئێران پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٤١ پۆل:کۆمۆنیزم لە ئێران
مووسڵ
سەردەمی کۆن و سەرەتای سەدەکانی ناوەڕاست
تەپۆڵکەی کویونجیک لە موسڵ شوێنی کۆشکەکانی پاشا سەنحاریبە، و جێنشینەکانی ئێسارھادۆن، ئاشوربانیپاڵ، (کە کتێبخانەی ئاشوربانیپاڵیان دامەزراند)، ئاشور-ئێتیل-ئیلانی، سین-شومو-لیسیر و سین-شار-ئیشکون. ئیمپراتۆریەتی ئاشوور لە ساڵی ٦٢٦ پێش زایین دەستی بە ھەڵوەشاندنەوە کرد، بەھۆی دە ساڵ شەڕی ناوخۆیی بێ بەزەییانە، کە بووە ھۆی لاواز بوونی. ئاشوور کە بەھۆی جەنگەوە وێران بوو، لە ساڵی ٦١٦ پێش زایین لەلایەن ھاوپەیمانییەکی بەرفراوانی ڕەعیەتەکانی پێشوویەوە ھێرش کرایە سەر، دیارترینیان پەیوەندییە بابلییەکانیان لە باشووری میزۆپۆتامیا، لەگەڵ مادەکان، فارسەکان، کلدانییەکان، سکیتییەکان، سیمێریەکان و سەگارتییەکان. نەینەوا کەوت دوای گەمارۆدان و شەڕێکی تاڵ ماڵ بە ماڵ لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین لە سەردەمی سین-شار-ئیشکون، کە لە بەرگریکردن لە پایتەختەکەی کوژرا. جێنشینی ئەو، عاشور-ئۆبەلی دووەم، شەڕی کرد بۆ دەربازبوون لە نەینەوا و پایتەختێکی نوێی ئاشووری لە حەڕان (ئێستا لە باکووری کوردستان) پێکھێنا.
سەردەمی عوسمانی
ھاوتەریب لەگەڵ پێگەی خۆی وەک ڕێڕەوێکی بازرگانی سەقامگیری سیاسی لە نێوان دەریای ناوەڕاست و کەنداوی فارس، موسڵ لە ماوەی سەدەی ١٧ و سەرەتای سەدەی ١٨دا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی. وەک پەرەسەندنی بنەماڵەی مەملوک لە بەغدا، لەم ماوەیەدا "بنەماڵەی جەلیلی خۆیان وەک ئاغای بێ مشتومڕی موسڵ جێگیر دەکرد" و "یارمەتی بەستنەوەی موسڵیان دەدا بە کەسێکی پێش عوسمانی، پێش تورکمان، پێش مەغۆل، میراتی کولتووری عەرەبی کە بڕیار بوو شارۆچکەکە بخاتە سەر ڕێگای وەرگرتنەوەی بەشێک لەو شکۆمەندی و ناوبانگانەی کە لە سەردەمی زێڕینی بەدردین لولودا بەدەستی ھێنابوو."
مووسڵ پایتەختی ویلایەتی مووسڵ بوو، یەکێک بوو لە سێ ویلایەتی (پارێزگا)ی عێراقی عوسمانی، بۆ ماوەیەکی کورت لە ساڵی ١٦٢٣، کاتێک فارس دەستی بەسەر شارەکەدا گرت.
١٩١٨ تا ١٩٩٠
دوای ڕاپەڕینەکانی ساڵی ١٩٩١ لەلایەن کوردەوە، مووسڵ نەکەوتە چوارچێوەی ئەو ناوچەیەی کە لە ژێر دەسەڵاتی کورددا بوو، بەڵام لە ناوچەکانی دژەفڕینی عێراق جێگیرکرا کە سەپێندرابوو بەسەر عێراقدا و لە نێوان ساڵانی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٣ لەلایەن ئەمریکا و بەریتانیاوە چاودێری دەکران. ھەرچەندە ئەمە ڕێگری لە ھێزەکانی سەدام کرد کە جارێکی دیکە ئۆپەراسیۆنی سەربازی بەرفراوان لە ناوچەکەدا ئەنجام بدەنەوە، ئەمە نەبووە ڕێگر لە رژێمەکەی لە جێبەجێکردنی سیاسەتێکی جێگیر لە "عەرەباندن" کە بەھۆیەوە دیمۆگرافیای ھەندێک ناوچەی پارێزگای نەینەوا وردە وردە گۆڕدری. سەرەڕای ئەم بەرنامەیە، مووسڵ و شارۆچکەکانی دەوروبەری و گوندەکان پێکھاتەکەی لە عەرەب و کورد و ئاشووری و ئەرمەنی و تورکمان و شەبەک و چەند جوویەک مانەوە، و دانیشتوانی گۆشەگیری ئێزیدییەکان، مەندییەکان، کاولیە و چەرکەسییەکان.