cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
موراد قەرەیلان
کە‌سایە‌تی
موراد قە‌رە‌یلان بە کە‌سی دووە‌می پە‌کە‌کە ئە‌ژمار دە‌کرێت لە دوای عەبدوڵڵا ئۆجەلانی سە‌رۆکی دە‌ستگیرکراو و دامە‌زرێنە‌ری پارتە‌کە، ئە‌و جیاواز لە سە‌رکردە بە کۆمۆنیست ناسراوە‌کانی دیکە‌ی پە‌کە‌کە زیاتر وەک کە‌سێکی ئاراستە و بۆچوون نە‌تە‌وەیی دە‌ناسرێت. لە پە‌یوە‌ندی دروست کردنیشدا سە‌رکە‌وتووە وھە‌روە‌ھا کە‌سێکی خۆشە‌ویستیشە لە نێو گە‌ریلادا بەھۆی بە‌شداری دیاری لە شە‌ڕە‌کاندا.
ڤرلیکا
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
ئاندرێ دۆتێل
وێنۆک ئاندرێ دۆتێل نووسەر و فیلمنامەنووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
مێلبۆرن
شوێن و بینا سەرنج ڕاکێشەکان
- ڕاوڕەوە تاق دارەکانی ناوەندی شار، لە وانە : رۆیال ئارکید و بلەک ئارکید
- بینای بیرەوەری (Shrine of Remembrance) (کە دەڕوانێتە شار و یەکێکە لە بینا ھەرەگەورەکانی جیھان بۆ بیرەوەری گیان بەختکردووانی شەڕ)
گۆمەزەرد
جوگرافیا
گۆمەزەرد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێلێژە و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەروێشانی گەورە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خاوێ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەشەزینی.
ئاسۆی دەلاک
پێکدادانەکانی لەگەڵ مولازم موحسیندا
کاژێر ١١ی ڕۆژێکی ھەینیی ساڵی ١٩٧٨، لەگەڕەکی بەرخانەقای سلێمانی، ئاسۆ لەگەڵ دوو ھاوڕێیدا رووبەرووی ھێزێکی زۆری قوواتخاسە دەبێتەوە بەسەرپەرشتی مولازم موحسین، لەشەڕێکی دەستەویەخەدا ملازم محسین بریندار دەکات. ڕۆژی ٦ی ئەیلوولی ١٩٧٩دا کاتێک دەیەوێت لەناو سلێمانی چالاکییەک ئەنجام بدات، خیانەتی لێ دەکرێت و بەدیلی دەکەوێتە دەستی مولازم موحسین. لەزینداندا مولازم موحسین خۆی ئەشکەنجەی دەدات و سەرپەرشتیی لێکۆڵینەوەکە دەکات، ئەشکەنجەیەکی سەخت و دڕندانە دەدرێت، بەڵام ئاسۆ بەرگە دەگرێت و ھیچ نادرکێنێت بۆیە لەکاتی گیرانی ئەودا ھیچ کەس لەرێکخستنەکان ئاشکرا نەبوون و نەگیران.
سینەم خان بەدرخان
ژیان
سینەم خان لە بنەماڵەیەکی نیشتمانپەروەر لە دیمەشق لە دایک بووە. دایکی وی ڕەوشەن و بابی وی میر جەلادەت بووە و خاوەن برایەکیش بووە بەناوی جەمشید. تەمەنی ١٣ ساڵ بووە کە باوکی کۆچی دوایی کردووە و دوای ئەو ڕەوشەن خان بۆیان بووە بە دایک و باوک. ماڵە میر مەڵبەندێکی کوردانە بووە، ھەر بۆیەش سینەم خان سەرەڕای ئەوەیکە لەناو عەرەبدا گەورە بووە و بە زمانی بیانی خوێندوویەتی، کوردی زۆر باش زانیوە و توانیویەتی پێی بخوێنێت و پێی بنووسێت. وەک خۆی باس دەکات: «لە ماڵێدا بە کوردی قسەمان دەکرد و دایک و بابم جەختێکی زۆریان لەسەر فێربوونی زمانی خۆمان دەکرد»؛ ھەروەھا دەڵێت: «خوێندنەوە لە ماڵە ئێمە زۆر گرینگ بوو، دایکم کردبوویە قانوون کە ھەر دوو ھەفتە جارێک دەبێت کتێبێک بخوێنینەوە و دوایەش لەباەریدا پرسیاری لێ دەکردین». سینەم خان لە قوتابخانەی ڕاھیباتی فەڕانسی خوێندوویەتی و بەکالۆریۆسی زمانی فەرانسی و عەرەبی وەرگرتووە. دواتر بۆ ماوەی دوو ساڵ دەستی کردووە بە خوێندنی حقووق و پاش ئەوە لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا ژیانی ھاوسەرگیری پێک ھێناوە. سینەم خان ٢٢ی مانگی ھەشتی ساڵی ١٩٥٩ لە لوبنان چاوی بە سەلاح سەعدوڵڵا کەوتووە و ١٧ی مانگی یەکی ١٩٦٠ گەیشتووەتە بەغدا و لە زاخۆ ئاھەنگیان بۆ گیراوە. دوای ئەوە بەھۆی کاری ھاوسەرەکەی کە ئەندازیاری نەوت بووە لە کەرکووک گیرساونەتەوە و سەلاح لەوێ لە شەریکەی نەوت دامەزراوە و سینەمیش بووە بە سەرۆکی یەکیەتیی ژنان؛ مانگی چواری ساڵی ١٩٧٤ لەگەڵ نزیکەی ٦٠٠ فەرمانبەری کوردی تری شەریکە، بەھۆی کوردبوونیان بە فەرمانی ئەحمەد حەسەن بەکر لە کەرکووک دەرکراون. دوای ئەوە چوونەتە بەغدا و ھاوسەرەکەی لە وەزارەتی نەوت خستراوەتە بەر کار و خۆیشی لە قوتاخانەی نێونەتەوەیی بەغدا بووەتە مامۆستا، سەرەتا وانەی فەرەنسی و دواتریش وانەی عەرەبی و ئینگلیزی بە بیانییەکان وتووتەوە؛ ساڵی ١٩٩٢ بووەتە سەرۆکی دووەمی قوتابخانەکە و ساڵی ١٩٩٦یش خانەنشین کراون. سەلاح سەعدوڵڵا و سینەم بەدرخان ساڵی ٢٠٠٦ بۆ کۆنفرانسێک چوونەتە ھەولێر و لەوێ بە پێشنیاری نێچیرڤان بارزانی لە کورستان ماونەتەوە و شاری ھەولێریشیان بۆ ژیان ھەڵبژاردووە. سینەم خان لە بەغدا بە نازناوی سیدە دڵناز، بە زمانی عەرەبی لەسەر پرسی ژن و ڕۆشنبیری وتاری بۆ ڕۆژنامەی خەبات نووسیوە. خاوەن کچێک و کوڕێکە بە ناوەکانی دڵناز و ئازاد؛ دڵناز لە زانکۆی پاریس وەرگێڕانی تەواو کردووە لەگەڵ سێ منداڵەکەی (جوان و میرۆ و ئالان) لە پاریس دەژی و ئازاد ئەندازیاری کارەبایە و خاوەن کوڕێکە بەناوی ئالان و لە قەتەر دەژی. سینەم خان بەسەر کوردی، بە دوو زاراوی کورمانجی و سۆرانی، فەرانسی، ئینگلیزی، ئەڵمانی، تورکی و عەرەبی بە چەندین زار وەکوو عێراقی و سووری دا زاڵە. سینەم بەدرخان دانیشتووی گەڕەکی ئەنکاوەیە و خەریکی نووسینی کتێبی بەسەرھاتی خۆیەتی و زۆر حەزیش بە سترانی کوردی دەکات و جاروبار خۆیشی دەیانڵێ.
چالاکییەکان
ڕۆژی یەکشەممە ١٥ی ئایاری ٢٠١١، ساڵڕۆژی بڵاوکردنەوەی گۆڤاری ھاوار ڕاگەیەندرا سینەم خان لە ھەوڵی ئەوەدایە «زانستنامەی بەدرخان» بڵاو کاتەوە، ئامانجی ئەو زانستنامەیە ئەوەیە بەرھەمی ھەموو ئەو ساڵانەی کە بەدرخانییەکان پێشکەشی نەتەوەی کوردیان کردووە، لەکن یەک خڕکاتەوە و پێشکەشی کتێبخانەی کوردی بکات؛ ئینسایکڵۆپیدیاکە بە حەوت زمانان دەبێت و کاروبارەکەی لەلایەن لیژنەی باڵاوە بەڕێوە دەچێت و سینەم خان سەرپەرشتیی پرۆژەکەی لە ئەستۆیە.
ئینتەر میلان
یانەی تۆپی پێی ئینتەر میلان یانەیەکی ئیتاڵییە بەشدارە لەخوولی پلەیەکی یانەکانی ئیتالیا ناسراو بە کاڵچیۆ یان سێریا ئەی، یانەکە لە ساڵی ١٩٠٨ لە شاری میلانۆ دامەزراوە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێی لۆمباردیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٨ پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٨ لە ئیتالیا
ئایینی بابی
سەرچاوەکان
پۆل:ئایینە ئیبراھیمییەکان پۆل:ئایین لە ئێران
ئامادو ئامپاتێ با
ئامادو ئامپاتێ با نووسەر و ڕەگەزناسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
بیرنزدێل
سەرچاوە
پۆل:ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئۆسترالیا پۆل:شارەکانی ئوقیانووسیا پۆل:شارەکانی ڤیکتۆریا (ئوسترالیا) پۆل:شارۆچکەکانی ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)
ئەیالەتی ڤیدین
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای ڤیدین ڤیدین ڤیدین پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٤٦
گوڵاڵە
مێژوو
گوڵاڵە مێژوویەکی کۆنی ھەیە ھەروەک گشت ئاوایییەکانی ناوچەکە (خانەقین و کفری و مەندەلی). ناونانی بەم ناوە بۆ ئەو گوڵە سوورانە دەگەڕێتەوە کە لە مێرگەکانی کەناری ڕووباری سیروانەوە چرۆ دەکەن.
جوگرافیا
ڕووبەری شارۆچکەی گوڵاڵە (٤٦٧ کم دووجایە) کەوتۆتە بەری ڕۆژاوای خانەقین بە دووریی ٣٢ کم، ڕووباری سیروان کەوتۆتە خۆڕھەڵاتی، و زۆرینەی دانیشتووانەکەی موسڵمانن لە نەتەوەکانی کورد، عەرەب و تورکمان. شارۆچکەی گوڵەجۆ کەوتۆتە باکوری، وە قەرەتەپە لە ڕۆژاوایەتی، لەباشووریش شارۆچکەی قزرەباتە (سەعدیە)، و ھەروەھا ناوچەکانی کێوی دراوشکە، ئاوزەژ، و مەرجانە نزیکیەتی.
فۆلکسڤاگن پاسات
فۆلکسڤاگن پاسات (ئەڵمانی: Volkswagen Passat) ئۆتۆمبێلێکی خێزانی گەورەیە، کەلەلایەن کۆمپانیای زەبەلاحی ئەڵمانیای فۆلکسڤاگنەوە بەرھەمدێت لەساڵی (۱۹۷۳)یەوە تاکو ئێستا، کە ھەشت شێوەی ھەبووە کە شێوەکانیان نزیک بووە لەھەریەک لە ئۆتۆمبێلەکانی (فۆلکسڤاگن جیتا و فۆلکسڤاگن گۆلف وە فۆلکسڤاگن فەیتون). بەهۆی درووستکردنی هەریەکە لە ئۆتۆمبێلەکان لەلایەن یەک گرووپەوە، ئۆتۆمبێلەکە لەڕووی بزوێنەر و ستایلەوە زۆۆر نزیکە لە ئۆتۆمبیلی ئاودی ئەی٤.
پێڕستی پاشاکانی کۆریا
ئەمە پێرستی پاشاکانی کۆریایە ڕێکخراوە بەپێی بنەماڵەی فەرمانڕەواییەتییەکان.
کوند
ئەم باڵندانە زۆرتر شەوگەڕن و ڕاوەمشک دەکەن. لە قەڵشتی دار و کەلاواندا ھێلانە دەکەن. ھێلکەی کوند لە چەن ڕۆژدا پێ دەگا و جوچکەی سەرھەڵدێنێ.
ئەجامی نەخچیڤانی
گۆڕستانی مۆمین خاتوون
وێنۆک|گۆڕستانی مۆمین خاتوون شاکاری ئەجامی گۆڕستانی مۆمینا-خاتوونە کە بە کوپۆلی ئەتابەی - ئەتابەی گومبازی ناسراوە. گۆڕستانەکە بۆ ڕێزلێنان لە مومین خاتوون دروست کراوە کە ھاوسەری یان خودی ئەتاباگ شەمسەدین ئەلدەگیز بووە، یان ھاوسەری کوڕەکەی جەھان پەھلەوان بووە. ئەو ڕێکەوتە کە لەسەر دیوارەکان ئاماژەی پێکراوە، پێمان دەڵێت کە ئەم شوێنەوارە دە لایەنە لە ساڵی ١١٨٦–١١٨٧ی زایینی دروست کراوە. ڕووی ھەر لایەک بە تەواوی بە ڕازاندنەوەکان داپۆشراوە. سەرەڕای ئەوەی کە بەشەکانی سەرەوەی ئەم پێکھاتەیە ھەندێک وێرانکارییان ھەیە، بەڵام ئەمڕۆ بەرزییەکەی زیاتر لە ٢٥ مەترە. ھەروەھا لێرەدا کۆگایەکی ژێر زەوی و شوێنی ناشتن یان سەردەبا ھەیە.
ورچ
وێنۆک|ورچی قاوەیی سووری ورچ گیانلەبەرێکی گواندارە کە لە ئاسیا و ئەورووپا و ئەمریکا دەژین. ورچەکان بە شێوەی زانستی بنەماڵەی Ursidae پێک دێنن و ئێستا ٨ جۆری سەرەکیی ورچ لە جیھاندا دەژین.
خڕەجۆ
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ژۆرژو لەمبوور
ژۆرژو لەمبوور نووسەر و شاعیری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ئایفۆن
ئایفۆن (بە ئینگلیزی iPhone)، یەکێکە لە بەرھەمە داھێنراوەکانی کۆمپانیای ئەپڵ. ئەم بەرھەمە لە ڕێکەوتی ٩ی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٧، لەلایەن ستیڤ جۆبس، بەڕێوبەری پێشووی کۆمپانیای ئەپڵ، ناسێندرا.
جێڵ برێکی ئایفۆن
جەیڵبرەیککردن جیاوازە لە SIM unlocking کە ڕێگە بە iPhone ەکە دەدات هەموو جۆرە سیم کارتێک بەکاربهێنێت. جەیڵبرەیک دەبێتە هۆی نەمانی وەرێنتی لەلایان کۆمپانیای ئەپڵەوە. بەپێی وتەی Jay Freeman داهێنەری پڕۆگرامی Cydia، ڕێژەی زیاتر لە ١٠% ی iPhone ەکانی جیهان جەیڵبرەیک کراون.
مێژووی جێڵ برێک
لەمانگی نیسانی ٢٠٠٩ کۆمپانیای Apple وەشانی iOS 3.0 ی ڕاگەیاند کە ڕێگەی لە جەیڵبرەیککردن گرت تا دەرچوونی PwnageTool 3.0 و redsn0w 0.7.2. پاشان لە مانگی ئەیلوولدا iOS 3.1 جارێکی تر ڕێگەی لە جەیڵبرەیک گرت، تا دەرچوونی blackra1n لە لایەنGeorge Hotz. زیاتر ناسراوە لەڕێی نازناوە هاکەرییەکەی کە Geohotzـە.
گیۆنچۆگۆی بایکجی
پاشا "گیۆنچۆگۆ"ی بایکجی (بە هانگۆل: 근초고왕؛ بە ھانجا: 近肖古王)، لەدایکبووی ساڵی ٣٢٤ی زایینیە وە لە ٣٤٦ی زایینیدا مردووە، سێزدەییەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، فەرمانڕەوایەتییەکی گەیشتبووە لوتکەی بەهێزی لە بایکجیدا. گیۆنچۆگۆ دووەم کوڕی یازدەییەم پاشا بیریو بوو، و دوای مردنی دوازدەییەم پاشا گی، بوو بە پاشا.
کۆماری دیموکراتیی عەرەبیی سەحرا
پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی یەکێتیی ئەفریقا پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٧٦ لە سەحرای ڕۆژاوا پۆل:کۆماری دیموکراتیی عەرەبیی سەحرا پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٦ پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئیسپانی ئاخێو
سلیڤێن
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلیڤێن پۆل:سلیڤێن پۆل:١٠٠ پێگەی گەشتیاری لە بولگاریا پۆل:شارەکانی بولگاریا
ویلیام ھۆڵدن
سەرچاوەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨ پۆل:مردووانی ١٩٨١ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان پۆل:مردن بە ڕێکەوت لە ویلایەتی کالیفۆرنیا پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
داوێنپیسی (ڕۆمان)
بە کوردی
ناوەندی ڕۆشنبیری و ھونەریی ئەندێشە لەساڵی ٢٠١٤ وەشانی کوردی ڕۆمانەکەی چاپکرد کە ڕۆمانەکە لەلایەن سیروان مەحموودەوە کاری وەرگێڕانی بۆکرابوو.
پەڕەسێلکە
ناوەکانی تر
پلیسرک، پلیسرگ،  پڵۆزگرد،  پلیسری،  پولیسور،  پلیسکر، پەڕەسللێرکە،  پەڕەسلێنکە،  پەڕەسوێلکە،  پەڕەسیسە،  حاجی حاجک،  حاجی ڕەش،  حاجی ڕەشک،  حاجی ڕەنگ،  دوومقەس،  دوومقەسک،  سیاپورسینگ،  سیاپوسینگ، سیپریسک، ھەجەجک و....
کۆچ
سەبارەت بە کۆچی باڵندەکان قسەی زۆر کراوە، لە ساڵی ١٩٠٦ زایینی زانای ئەڵمانی «شنایدەر» بەم ڕاستییەی زانی کە باڵندەکان لەڕووی ھەتاوەوە ڕێ پەیدا دەکەن.
ڕێکخستنەکانی شاخی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
تیپەکان
ئەمانەی لای خوارەوە، ناوی هەندێک لە تیپە سەربازییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە لە شەڕیدا لەگەڵ ڕژێمی بەعسدا:
تیپی مۆسیقای مناڵانی سلێمانی
تیپی مۆسیقای مناڵانی سلێمانی تیپێکی مۆسیقیی منداڵانە لە شاری سلێمانی، کە مێژووەکە بۆ نێوان ساڵانی ١٩٧٦–١٩٧٧ دەگەڕێتەوە. کە بە یارمەتیی عوسمان، نامدار و دلێر لە سێ تیپی موزیکای منداڵانی نەورۆز و بێخود و شێخ مەحموود، تیپی مۆسیقای منداڵانی سلێمانییان سەر بە چالاکیی قوتابخانەکان دامەزراند.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان
یەدوڵڵا ڕەحمانی
ژیان
یەدوڵڵا ڕەحمانی لە ساڵی ١٩٥٠ی زایینی لە گوندی بێڵەھوو سەربە ناوچەی گۆران لە پارێزگای کرماشانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دایک ببوو. بۆ خوێندنی سەرەتایی چوو بۆ سەرپێڵی زەھاو و خوێندنی ناوەندیی خۆی لە شارەکانی تاران و قەسرشیرین بەردەوام کرد. لە ساڵی ١٩٧٠ چوو بۆ کۆلێژی ئادابی کرماشان و لە ساڵی ١٩٧٣ وەکۆ مامۆستای زمانی فارسی دەستی کرد بە کار. لە ساڵ ١٩٧٠ لەگەڵ گرووپی ئۆرکسترای ڕادیۆی کرماشان ئاشنا بوو و ھاوکاریی لەگەڵ ئەو گرووپە کرد و یەکمین گۆرانیی خۆی بە ناوی ھیجران بۆ ڕادیۆ کرماشان خوێندووە.
ژێرخان
سەرچاوەکان
پۆل:ژێرخان پۆل:کردنەوە پۆل:تەکنۆلۆژیا لە کۆمەڵگا
ئیبن باجە
ئیبن باجە لە سەرەدەمی خۆی نەک تەنھا کەسایەتییەکی ناسراو بوو لەبارەی فەلسەفە بەڵکو لەھەردوو بواری مۆسیقا و شیعریشدا ناسراو بوو. کۆکراوەی شیعرەکانی لە ١٩٥١ دۆزرایەوە ھەرچۆنێک بێت زۆربەی کارەکانی تا ئێستاش نەدۆزراونەتەوە، بەڵام تیۆرییەکانی لە بارەی ئەستێرەناسی و فیزیک لەلایەن مایمۆنیدس و ئیبن ڕوشدەوە پارێزرگاریان لێکراوە، و کاریگەری لەسەر ئەستێرەناس و فیزیکزانەکانی سەردەمی دواتر ھەبووە لە سەردەمی زێڕینی ئیسلام و سەردەمی ڕێنێسانسی ئەورووپا، لەناویاندا گالیلیۆ گالیلێی
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕوەکناسان پۆل:مردووانی ١١٣٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٠٩٥ پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان پۆل:نووسەرانی ئەندەلوس پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:ماتماتیکزانانی ئەندەلووسی لە سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکە ئەندەلوسییەکان پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٠٨٠ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٢یەم پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست
سیاقۆڵی خوارێ
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ئایزۆ ٣١٦٦-١
سێ جۆری کۆدی دابین کردووە:
بڕیارنامەی ٧٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ١٩٩١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: ئیستۆنیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٠٠٧‌ەم،   پەسندکرا.
گویشینی بایکجی
پاشا "گویشین"ی بایکجی (بە هانگۆل: 구이신왕؛ بە ھانجا: 久爾辛王)، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٤٢٧ز مردووە، نۆزدەیەم فەرمانڕەوایی بایکجی بوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٤٢٠ز بۆ ٤٢٧ز)بوو. کوڕە گەورەی پاشا جیۆنجی و خاتوو (پالسوو) بوو.
کاوچ سێرفینگ
گەشەپێدانی ماڵپەڕ لەڕێی خۆبەشان (٢٠٠٦-٢٠١١)
لە ساڵی ٢٠٠٦ بەدواوە تاکوو وەرگرتنی کۆمەک لە ساڵی ٢٠١١، ئەوا پەرەپێدانی ماڵپەڕەکە لەلایەن کەسانی خۆبەخش بوو. خۆبەخشەکان لە مۆنتریال، ڤیەننا، نیوزیلاند، ڕۆتەردام، کۆستاریکا، سامارا، ئەلاسکا، ئەستەمبول و تایلەند بوون. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم هەنگاوە وایکرد کە وێبسایتەکە پڕببێت لە هەڵەی نەرمەکاڵا. لەوکاتەدا زۆرێک لە بەکارهێنەران لەو بڕوایەدابوون کە پێویستە ماڵپەڕەکە لە سەرەتاوە درووست بکرێتەوە.
پەرەپێدان و بڵاوکردنەوەی ئەپی مۆبایل
لە ساڵی ٢٠١١، کۆمپانیاکە ئەپێکی بۆ سیستمەکانی ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید بڵاوکردەوە. لە حوزەیرانی ٢٠١٦، خزمەتگوزارییەکی نوێ خرایە ناو ئەپی مۆبایلەکە کە بەکارهێنەران لەڕێگایەوە دەتوانن نزیکترین بەکارهێنەر لە شوێنی خۆیانەوە بدۆزنەوە بۆ پیاسەکردن.
شانامە
وەرگێڕانی کوردی
ڕەزا ھمەتیار ھەڵبەستوانی خەڵکی سنەیش وەرگێڕانێکی دیکە لە شانامەی فیردەوسی بە زمانی کوردی کردووە کە تابەئێستاکە تەنیا بەرگی یەکەمی بە چاپ گەیشتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئێران پۆل:کتێبە فارسییەکان پۆل:وێژەی فارسی پۆل:میتۆلۆژیای فارسی پۆل:کتێبە ئێرانییەکان پۆل:وشە و دستەوشە فارسییەکان
مۆسیقای یارسان
تەموورە
ئامێری سەرەکیی مۆسیقای یارسان ئێستاکە تەموورەیە، بەڵام بەپێی کتێبی سەرەنجام لە ڕابردوودا ئامێرەکانێکی دیکەش لە مۆسیقای یارسان بە کار ھێنراوە.
موقبیل ھونەرپەژووھ
موقبیل لەگەڵ موحەمەد ئەوراز
لەم بەرنامەیەدا محەمەد ئەوراز کاپیتانی یانەی نەتەوەیی شاخەوانی ئێران بوو، موقبیل شاخەوانی ھاوڕێی و ھاوتەنافی ئەو بوو. محەمەد ئەوراز ٢٠ رۆژ دوای ئەم کارەساتە لە نەخۆشخانەی شەفا لە شاری ئیسلام ئاباد لە وڵاتی پاکستان کۆچی دوایی کرد. پاشان تەرمەکەی ھێنرایەوە بۆ ئێران و لە سەر کێوی سوڵتان یەعقووب لە شاری نەغەدە بە خاک سپێردرا.
چالاکییەکان
موقبیل لە ساڵی ٢٠٠٢ لەگەڵ یانەی نەتەوەیی شاخەوانی ئێران چووە سەر لووتکەی شاخی لۆتسە بە بەرزایی (٨٥١٦ مەتر) کە چوارەمین لووتکەی بەرزی جیھانە لە ھیمالیای وڵاتی نیپال. موقبیل لە لایەنی رێژەی تەمەنەوە وەکوو گەنجترین شاخەوانێک کە چۆتە سەر ئەم لووتکەیە ریکۆردێکی تازەی لە ئاستی جیھاندا بە ناوی خۆی تۆمار کرد و نازناوی لاوترین شاخەوانی فاتحی لۆتسەی لە جیھاندا پێبەخشرا.
ڕیچارد شتراوس
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٤ پۆل:مردووانی ١٩٤٩ پۆل:ئاوازدانەرانی ئاڵمانی پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییە ئەڵمانییەکان پۆل:ئاوازدانەرە ڕۆمانتیکییە ئەڵمانییەکان پۆل:خەڵکی میونشن پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم پۆل:پیانۆژەنانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:پیانۆژەنە کلاسیکەکانی سەدەی ٢٠ەم
کوردماکس پەپوولە
'کوردماکس پەپوولە کەناڵێکی کوردییە و تایبەتە بە منداڵان، سەر بە کەناڵی کوردماکس، لەوەتەی ٢٠١٤ دەستی بە وەشانی خۆی کردووە. کەناڵەکە بە ھەر دوو شێوەزاری سۆرانی و کورمانجی وەشانی خۆی
بەڕێوەبەری
ڕێبازی پێداویستی (اقتضایی)
بە پێچەوانەی دوو ڕێبازی پێشوو کە بۆچوونی خۆیان بە شتێکی نەگۆڕ و گونجاو بۆ ھەموو کات و شوێنێک دەزانی، زانایانی ئەم ڕێبازە، بەڕێوەبەری بەگوێرەی بارودۆخ و ھەل و مەرجەکان ھەڵدەسەنگێنن. لەم ڕێبازەدا شتێک بە ناوی باشترین نییە، بەڵکوو ئەمە پێداویستییەکانە، بۆمان دەردەخا کە لەم «بابەتە تایبەتییەدا» چ شێوازێک لە بەڕێوەبەری باشترینە؛ بە جۆرێ کە لەوانەیە بۆ یەک شت لە ھەلومەرجێکدا بەڕێوەبەری میکانیکی باشترین بێ و لە ھەلومەرجێکی تردا بەڕێوەبەری ئورگانیکی.
ڕێبازی سیستەمە کۆمەڵایەتییەکان
ڕوانگەی سیستەمی لە ساڵی ١٩٦٠ بەملاوە پێی نایە دنیای بەڕێوەبەرییەوە. لایەنگرانی ئەم ڕێبازە لە سەر ئەو باوڕەن کە بۆچوونی سیستەمی باشترین شێوەیە بۆ یەکانگیر بوونی چەمک و شێوازە جۆراوجۆرەکانی بەڕێوەبەری و ڕێک کەوتن لە سەر ڕێبازێکی داگر و تەواو.
ئاستەکانی بەڕێوەبەری
بەڕێوەبەری لە ڕێکخراوە گەورەکاندا، سێ ئاستد بە خۆوە دەبینێت:
زەینەل دۆغان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
کەو
وێنۆک وێنۆک|نەخشەی بڵاوبوونەی کەو لە جیھاندا کەو یان خاسەکەو (ناوی زانستی: Alectoris chukar) باڵندەیەکە لە تۆرەمەی قەرقاوڵ. ٣٣ سانتیمەترە، پشتی بۆرە، باڵی ڕێ ڕێیە، دندووک و قاچی سوورە. زۆرتر بە جووت یان لە دەستەی بچووکدا دەبینرێت. زستانان دەستەکەیان زۆرتر دەبێت. لە کاتی مەترسیدا کەمتر ھەڵدەفڕێت و یان خۆی حەشار دەدات یان بەرەو ھەوراز ڕا دەکات، ئەم کۆترە بە باشی داری ڕەش و سپی لە لایەنەکانیەوە نیشانە کراوە و باندێکی ڕەشی لە پێشەوەی چاوەوە دەڕوات و بە سەردا دەڕوات بۆ خوارەوە بۆ ئەوەی گۆرەوییەک دروست بکات کە قوڕگێکی سپی دەگرێتەوە. ئەم جۆرە لە ئاسیایە، ئەم جۆرە لە زۆر شوێنی دیکەدا هاتۆتە ناوەوە و دانیشتوانی دڕندە لە بەشێک لە ئەمریکای باکوور و نیوزلەندا خۆیان جێگیر کردووە. ئەم باڵندەیە لە بەشێکی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ناوچە مامناوەندەکانی ئاسیا دەبینرێت.
وەسف
کەو شێوەیەکی گۆڕاوە و درێژییەکەی ٣٢-٣٥ سم (١٣-١٤ ئینچ)ە، پشتێکی قاوەیی سووک و سکی شێوەی چەقۆیی هەیە. کەوەکان لە سەرانسەری دانیشتوانی جیاوازدا جیاوازن. دەموچاوی سپییە و گەرووی ڕەشە. لایەکانی هێڵکاریە و قاچەکانی سوورە و بڕبڕەی سووری مەرجانی هەیە. ڕەگەزەکان هاوشێوەن، مێینەکە لە قەبارەدا کەمێک بچووکترە و سپێری نییە. کلکەکەی ١٤ پەڕە، سێیەم سەرەتایی درێژترینە لە کاتێکدا یەکەمیان یەکسانە لەگەڵ پێنجەم و شەشەمی سەرەتایی.
سێلم
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
بامێ
بامێ‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌ به‌ڕیشاڵ‌و كانزا‌و ڤیتامینه‌كانی‌ (ئه‌ی‌، سی‌‌و ب6) ترشی‌ فولیك‌و كالسیۆم‌و زنك، بۆ ئافره‌تی‌ دووگیان زۆر به‌سووده‌‌و به‌سوودیشه‌ بۆ ڕزگاربوون له‌كۆلیستڕوڵی‌ خراپ‌و ژه‌هره‌كان‌و زیاده‌ی‌ ترشه‌ڵۆكی‌ كۆئه‌ندامی‌ هه‌رس، كه‌مترین گه‌رمۆكه‌ی‌ گه‌رمیشی‌ تیادایه‌.
ئاوەڵکار
ئاوە‌ڵکاری ڕێکخستن
لە‌م نموونە‌یە‌دا ووشە‌ی (دە‌ستە‌ دە‌ستە‌) ئاوە‌ڵکاری ڕێکخستنە‌ وە‌ تە‌واوکە‌ری کاری (ھاتن)ە‌.
کوردپرێس
کوردپرێس وێبگەیەکی تایبەتە بە لێکۆڵینەوە سیاسییەکان سەبارەت بە کوردستان، کە لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران دامەزراوەتەوە.
کتێب
وەرگێڕانی کتێب و لێکۆڵینەوەی دەزگا پلەیەکەکانی جیھانە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێبگەکان پۆل:وێبگە کوردییەکان پۆل:ھەواڵنێرییە کوردییەکان
ئەندامی زاوزێ
زاراوەسازی
لە ئاژەڵناسیی گشتیدا، بە لەبەرچاوگرتنی جۆراوجۆرییەکی زۆر لە ئەندامەکان، فیزیۆلۆژیاکان و ڕەفتارەکانی بەشدار لە جووتبووندا، ئەندامی زاوزێی نێر بە توندیتر پێناسە دەکرێن بەم شێوەیە "هەموو پێکهاتە نێرەکان کە لە مێینەدا دەخرێنە ناو مێینەکەوە یان کە لە کاتی گواستنەوەی سپێرمدا لە نزیک کونەکانی گۆنۆپۆرەکەیەوە دەیگرن"؛ ئەندامی زاوزێی مێینە بەم شێوەیە پێناسە دەکرێت "ئەو بەشانەی کۆئەندامی زاوزێی مێینە کە بەرکەوتنی ڕاستەوخۆیان لەگەڵ ئەندامی زاوزێی نێر یان بەرهەمە نێرەکان (سپێرم، سپێرمافۆرەکان) لە کاتی جووتبوون یان ڕاستەوخۆ دوای جووتبووندا هەیە.
پەرسپۆلیس
ھەروەھا ڕوون نییە کە چ جۆرە پێکھاتەیەکی ھەمیشەیی لە دەرەوەی کۆشکە ئاڵۆزەکە ھەبووە، ڕەنگە باشتر وا بیر بکەینەوە کە تەنھا ئاڵۆزە لەوەی کە «شار» بێ.
ئاڵۆزییەکە لە ساڵی ٣٣٠ی پێش زایین لەلایەن سوپای ئەلێکساندەری مەزنەوە داگیر کرا، دوای بەشەکانی کە بە دار بوون بە تەواوی بە ئاگر تێکشکێنران.
شەڕی دۆبێردۆ
قەبارە زیانەکان
زیانەکانی ئیتاڵیا:
باوکە (فیلم)
چیرۆک
کوڕ و بابێک لە باشووری کوردستانەوە، بە قاچاغی دەگەنە شوێن و وڵاتی مەبەست؛ پۆلیس ھەدووکیان دەستبەسەر دەکات و دەیاننێرێتە کەمپی پەنابەران. لەوێ بڕیار دەدرێت بابەکە بگەڕێننەوە و ئەویش بۆ ئەوەیکە کوڕەکەی ھەر لەو وڵاتە بمێنێتەوە و لەگەڵ وی نەینێرنەوە، خۆی لێ نەناس دەکات و لەو کاتەدا کە کوڕەکەی بانگی دەکات، پۆلیس لێی دەپرسێت: منداڵەکە دەناسێت؟ باوکەکەش وڵامی نەرێنییان پێ دەدات.
ڤۆڵفگانگ ئامادیوس مۆتسارت
١٧٦٢–٧٣: کۆچکردن
لەکاتێکدا کە مۆتسارت گەنج بوو، خێزانەکەی چەند گەشتێکیان ئەنجامدا بەناو ئەورووپادا، کە تێیدا ئەو و خوشکەکەی نماییشیان کردووە وەک دوو منداڵی جێگرەوە. ئەمە لەگەڵ نماییشکردنی کارە ھونەرییەکانیان دەستی پێکرد لە ساڵی ١٧٦٢ لە کۆرتی ماکسیمیلیانی سێیەم لە باڤاریا، دواتریش لە ڤیەننا و پراگ. گەشتێکی کۆنسێرتی درێژ دەستی پێکرد کە ماوەی سێ ساڵ و نیوی خایاند و، خێزانەکە لەم ماوەیەدا ڕوویانکردە مونیک، مانھایم، پاریس، لەندەن، دێن ھاگ، دواتر دووبارە گەڕانەوە بۆ پاریس و بەناو شارەکانی زووریخ، دۆناوشنێن و مونیکدا گەڕانەوە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی خۆیان. لە ماوەی ئەم گەشتەدا، مۆتسارت چەند ژەنیارێکی ناسی و خۆی بە کارەکانی ئاوازدانەرانی تر ناساند. یەکێک لە کاریگەرییە گرنگەکان لەسەری یۆھان کریستیان باخ بوو، کە لە لەندەن سەردانی کردبوو لە ١٧٦٤ و ١٧٦٥. خێزانەکە دواتر دووبارە سەردانی ڤیەننایان کردەوە لە کۆتاکانی ١٧٦٧ و لەوێ مانەوە ھەتاکو کانوونی یەکەمی ١٧٦٨.
١٧٧٣–٧٧: دامەزرانی لە ساڵزبێرگ
مۆتسارت و باوکی سەردانی ڤیەننایان کرد لە ١٤ی تەمووز بۆ ٢٦ی ئەیلوولی ١٧٧٣، دواتریش مونیک لە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٤ بۆ ئازاری ١٧٧٥. ھیچ کامێک لەم سەردانانە لە ڕووی داراییەوە بە شێوەیەکی پێویست نەیبووژاندنەوە و سەرکەوتوو نەبوو، بەڵام گەشتەکەیان بە ناو مونیکدا بووە ھۆی سەرکەوتن لە ڕووی ناوبانگەوە بۆ مۆتسارت، دوای پەخشکردنی ئۆپێراکەی مۆتسارت لا فینتا گیاردینیرا.
سەرەتای ساڵەکانی
پیشەکەی مۆتسارت بە شێوەیەکی باش دەستی پێکرد لە ڤیەننا. ئەو زیاتر وەک پیانۆژەنێک نمایشی دەکرد، ئەو جارێکیان لە بەردەم ئیمپراتۆردا لە پێشبڕکێیەکدا پێشکەشکاریی کرد لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٧٨١، و بە خێرایی وەک یەکەم کیبۆردژەن لە ڤیەننا خۆی دامەزراند. ئەو ھەروەھا وەک ئاوازدانەرێک کاری ئاوازدانانی کردووە و ئۆپێرای ڕفاندنەکە لە سەراگلیۆیەوە تەواو کردووە، کە بۆ یەکەمین جار لە ١٦ی تەمووزی ١٧٨٢ پەخش کرا و سەرکەوتنێکی گەورەی تۆمار کرد. ئەم کارە بە خێرایی دوای پەخشکردنی بە ناو ئەو شارانەدا کە بە زمانی ئەڵمانی قسەیان دەکرد بڵاو بۆوە و نمایش دەکرا لەلایەن ژەنیارانی ترەوە و بە تەواوی مۆتسارتی وەک ئاوازدانەرێک دامەزراند.
ھاوسەرگیری و منداڵەکان
پڕۆسەی ھاوسەرگیرییەکە، کە لە دادگا بوو، زۆر بە باشی بە ڕێوە نەچوو. ئەو بەڵگانەی کە ئێستا ماونەتەوە ئەوە دەردەخات کە مۆتسارت و کۆنستنز بۆ ماوەیەکی کورت لێک جیابوونەتەوە لە ئازاری ١٧٨٢. مۆتسارت ڕووبەڕووی کێشەیەکی سەخت بۆوە لە باوەڕھێنان بە باوکی بووکەکە بەم ھاوسەرگیرییە. ئەم جووتە لە کۆتاییدا لە ٤ی ئابی ١٧٨٢دا ھاوسەرگیریان کرد لە کڵێسای قەشە ستیڤن، ڕۆژێک پێش گەیشتنی پەیامی قبووڵکردنی باوکی بووکەکە.
شێواز
مۆتسارت ھەندێک جار تیشکی دەگۆڕی لە بەینی مۆسیقای سادە و ئۆپێرادا. ئەو ئۆپێرای لە چەند شێوازێکی جیاجیادا بەرھەم ھێناوە، لەوانە: ئۆپێرا بەفا، وەک لە ھاوسەرگیری فیگارۆ، دۆن گیۆڤانی و، کۆزی فان توتی دەبیندرێن؛ لەگەڵ ئۆپێرا سیریا، وەک لە ئیدۆمینیۆ و سینگسپیل، کە تێیدا ئاوازی فلوتە ئەفسوناوییەکە بەناوبانگترینیانە. لە ئۆپێرا نوێترەکانی دا، ئەو گۆڕانکاری کردووە لە شێوازی ژەنینی ئامێرەکان، شێوازی ئۆرکێسترا و ڕەنگ و تۆنی مۆسیقاکانی، بۆ دەربڕینی سۆز و ھەستێکی قووڵتر.
شەکربەگ
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ھونەری پێش مێژوو
لە مێژووی ھونەردا، ھونەری پێش مێژوو بە ھەموو ئەو کارە ھونەرییانە دوترێت کە لە چاندە پێش مێژووەکاندا دروست کراون، بەردەوامیش دەبێت تاکو ئەو کۆمەڵگەیە نووسین یاخود ئامرازێکی تر دەدۆزنەوە بۆ تۆمارکردنی زانیارییەکان و تۆمارەکان و ڕێکخستنی ئامارەکان، یاخود لەگەڵ کۆمەڵگە یان چاندێکی تر یەکدەگرن کە ئامرازێکی ھەیە بۆ تۆمارکردنی مێژوو. کاتێکیش کە ئەوە ڕوویدا، دەمی ھونەری کۆن دەست پێ دەکات.
کامەران عومەر
ژیان
کامەران عومەر ساڵی ١٩٥٧ لە قەزای چوارتا لەدایکبووە، دواتر خێزانەکەیان لە سلێمانی نیشتەجێ بوون، ساڵانێکی زۆرە لە بواری ھونەریدا دەرکەوتووە، لە ساڵی ١٩٨٩دا کۆنسێرتێکی لەگەڵ ھونەرمەندی بەناوبانگی عێراقی کازم ساھر لە شاری سلێمانی ساز کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی
شارەبان
جوگرافیا
سدوری دیالە (بەنداوی جێگیری دیالە) کە دەکەوێتە سەر ڕووباری سیروان، بە پرۆژەیەکی ستراتیژی دادەنرێت کە سوودی گەشتیاری ھەیە. ڕووبارێک، کە یەکێکە لە لقەکانی ڕووباری سیروان، بەناو شارۆچکەکەدا تێدەپەڕێت، پێی دەوترێت ڕووباری شارەبان(میقدادیە)، ھەروەھا بە شێوەی ناوخۆیی پێی دەوترێت (شاخا)، کە لە شێوەزاری کوردی فەیلیدا بەواتای لقی ڕووبار دێت.
گەڕەک و شوێنە گرینگەکانی
شارەبانی کۆن لە چەند گەڕەکێک پێکھاتووە، لەوانە گەڕەکی حەدادین، گەڕەکی ئەلنەجارین، گەڕەکی ئەلجەروان، گەڕەکی ئەلقەرەد، گەڕەکی ئەلمەسەلیخ، گەڕەکی ئەلرەمەدی، قەڵای حەسەن ئاغا، گوندی بەلوور، گوندی سەلام، سەیدسادق ، و بازاڕی سەرەکی شارەکە کە بریتی بوو لە خان حەسەن ئاغا و خان ساڵح و خان ھۆبی.
سەید
سەید لە کوردستاندا
سەیدەکان لە سەدەی سێزدە بەملاوە بە کوردستانیشدا بڵاوەیان کردووە و ھۆزی سەیدی کوردی زۆر بە دی ھاتوون. مەلا عەبدولکەریم مودەریس لە کتێبی بنەماڵەی زانیاراندا باسی بڕێک لە سەیدەکانی کوردستان دەکات و لە ڕووی بەڵگە مێژوویییەکانەوە و شەجەرەکانیانەوە بڕێک زانیاریی لەسەر نووسیون.
سیستم ڕێخەر
بەناوبانگترین سیستم ڕێخەرە ڕۆژەڤەکان بریتین لە ئەندرۆید، ئای ئۆ ئێس، ئۆئێس ئێکس، BSD کە ھەموویان ڕیشەیان لە یونیکسدا داکوتراوە و، ویندۆزەکانی مایکرۆسۆفت.
بڕیارنامەی ٧١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧١٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٩١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کۆماری فێدرالی سۆسیالیستیی یووگسلاڤیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٠٠٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
سەبوحە (فیلم)
چیرۆکی فلیم
سەرەتای فلیمەکە بەوە دەست پێ دەکات کە قادر بەگ دەیەوێت زەوی تۆپراک داگیر بکات بەڵام تۆپراک ڕێگری لێدەکات دواتر پیاوەکانی قادر بەگ تۆپراک دەکوژن و ھەروەھا دەستدرێژی دەکەنە سەر ژنەکەی و دەیکوژن ئیبراھیمی کوڕیشی لە شوێنێکەوە دەکەوێتە خوارەوە پاشان شوانێک منداڵەکەی تۆپراک بەخێودەکات و دەیناسێنێت بە کچەکەی خەدیجە کە ئیبراھیم ناوی لێ دەنێت سەبوحە پاشان سەبوحە بۆ خوێندن دەچێتە ئەستەنبوڵ پاشان ئیبراھیمیش دەچێت بۆ ئەستەنبوڵ لەوێ دەست دەکات بە کرێکاری ڕۆژێکیان دوای تەواوبوونی کار گۆرانی دەڵێت لەو کاتەشدا سەمرا خان کە گوێی لە دەنگی دەبێت زۆر پێی سەرسام دەبێت و دەیھێنێتە دونیای ھونەر و مۆسیقا وە ناوبانگێکی زۆر پەیدا دەکات پاشان سەبوحە دەبێت بە مامۆستای لادێیەکەی خۆیان پاشان ئیبراھیم بە ئەسپێکەوە پارە دەداتە ھەموو خەڵکی لادێیەکە تا زەوییەکانیان نەفرۆشن بە قادر بەگ پاشان ئیبراھیم ئەو دوو پیاوەی تۆپراکی باوکی کوشتبوو دەیانکوژێت و قادر بەگیش دەداتە دەست یاسا و لە کۆتایشدا سەبوحە و ئیبراھیم ھاوسەرگیری دەکەن کە جلی بوکێنیەکەیان لەلایەن سەمرا خانەوە پێشکەش دەکرێت.
ویکیپیدیای تورکی
ویکیپیدیای تورکی یەکێکە لە وەشانەکانی ویکیپیدیا کە بە زمانی تورکی دەنووسرێت، ویکیپیدیای تورکیش وەک ویکیپیدیایەکانی تر ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادە و ھەمووان دەتوانن دەستکاری پەڕەکان بکەن بێجگە لە چەند پەڕەیەک کە تەنیا بەکارھێنەرە خاوەن ھەژمارەکان دەتوانن دەستکاری بکەن.
سانسۆرکردنی ویکیپیدیای تورکی
لە ٢٩ی نیسانی ٢٠١٧، حکوومەتی تورکیا سەرجەم زمانەکانی ویکیپیدیای لەتەواوی وڵاتەکەی سانسۆرکرد. ئەم سانسۆرکردنەی تورکیا لەوەھات بەھۆی ئاماژەدان بەتێوەگلان و پەیوەندی حکوومەتی تورکیا لەگەڵ چەند گرووپێکی تیرۆریستی.
ئیبن سینا
ناو
ئیبن سینا ڕاستەوخۆ کوڕی سینا نییە بەلام پشتاو پشت دەکەوێتەوە سەر سینا ناوی ڕەسمی سینا: ئەبو علی الحسن ابن الحسن علی ابن سینا
شێخان، مەھاباد
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
سانت مەری ڕێدکلیف
سەرچاوەکان
پۆل:بیناکانی کڵێسای کڵێسای ئینگلتەرا لە بریستۆڵ پۆل:شوێنە گەشتیارییەکان لە بریستۆڵ
بڕیارنامەی ٧١٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧١٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٠١٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئیبن ئەلھەیسەم
زانستی ڕووناکی و ھاوێنەسازی
بۆچوونەکانی ئەم شۆڕشێکیان بەرپاکرد لە بواری بینین و ڕووناکیدا، کاتێک خەڵکی تا سەردەمی ئەو (بەتایبەتی زانایانی یۆنانی کۆن) وایاندەزانی کە بینین ڕوودەدات بەھۆی دەرچوونی ڕووناکی لە چاوەوە بۆ شتەکان و پاش گەڕانەوەی بۆ چاو جارێکی تر مرۆڤ دەتوانێت بیانبینێت، بەڵام ئەم بە پێچەوانەوە سەلماندی کە بینین بەھۆی دەرچوونی فاکتەرەکان لە چاوەوە نابێت بەڵکو بەھۆی ئەو ڕووناکییەوە دەبێت کە لە تەنەکان خۆیانەوە دەردەچێت و دەچێتە ناو چاوەوە، و ئەم بیردۆزە بە چەندین تاقیکردنەوەی کرداری لە کتێبی (المناضر) دا سەلماندووە (ساڵی ٤١١ک یان ١٠٢١ز ئەم کتێبەی تەواو کردووە) ئەم بۆچوونانەی ئیبن ھەیسەم بنەمابوون بۆ لێکۆڵینەوەکانی دواتر لە بواری بینیندا بە تایبەتی لێکۆڵینەوەکانی: ئەلبێرتی گەورە (١٢٨٠ز مردووە) و ڕۆجەر بیکۆن و زانایانی دوای ئەمان.
بەڵگەنەویست
لە بیرکاریدا، زاراوەی بەڵگەنەویست لە دوو ڕاستێنەی پێوەندیدار و لە ھەمان کاتدا جیاوازدا بەکار دەبردرێ: "بەڵگەنەویستە لۆژیکییەکان" و "بەڵگەنەویستە نالۆژیکییەکان". لە ھەردوو ڕاستێنەدا، بەڵگەنەویست ڕستەیەکی بیرکارانەیە کە وەکوو خاڵێکی دەستپێک سوودی لێ وەردەگیردرێ بۆ دەرکێشانی ژیرانەی ڕستەگەلی دیکە. ڕێک وەکوو چووزەرەیەک کە لقی لێ دەبێتەوە. پێچەوانەی سەلمێنراوەکان، بەڵگەنەویستەکان نە دەتوانن لە پرەنسیپەکانی ھەڵھێنجانەوە وەربگیرێن و نە بۆیان ھەیە بسەلمێنرێن، زۆر سادە تەنھا لەبەر ئەوەی کە خاڵی دەستپێکن؛ واتە پێشتر لەوان ھیچ شتێکی تر بوونی نییە تاکوو ئەوان ئەنجام و ئاکامی ئاوەزمەندانەی ئەو شتە بن.
دوپنیتسا
دوپنیتسا شارۆچکەیەکە لە پارێزگای کیوستێندیل لە وڵاتی بولگاریا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ٣٨٬٣٢٣ کەس بووە.
ستیڤن سیگاڵ
یەکەم فیلمی سیگاڵ بە ناوی «Above the Law» لە ساڵی ١٩٨٨ فیلمێکی سەرکەوتوو بوو. ساڵانی نەوەتەکان ساڵانێ بوون کە سیگاڵ بە بەشداری کردن لە چەند فیلم وەکوو «Hard to Kill»، «Under Siege» ،«The Patriot» لە ناو خەڵک ناوی دەرکرد.
سیگاڵ لە ساڵی ٢٠٠٩ لە فیلمی ماشێتی Machete لەگەڵ جێسیکا ئاڵبا دەرکەوت.
قەشقوونەی خوارێ
قەشقوونەی خوارێ (Qeşqûney xwarê، ) دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٦٥ کەس لە ٧ بنەماڵەدا بووە.
ئاودی ئەی٤
سەرچاوەکان
پۆل:ئاودی پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلی سیدان پۆل:وێستگەی عارەبانەکان
سامۆکۆڤ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سۆفیا پۆل:١٠٠ پێگەی گەشتیاری لە بولگاریا پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا پۆل:سامۆکۆڤ
زێی بچووک
زێی بچووک یان زێی کەڵوێ ڕووبارێکی کوردستانە کە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت و باشووری کوردستان تێپەڕ دەکات و دەڕێژێتە سەر ڕووباری دیجلە. درێژایییەکەی ٤٠٠ کیلۆمەترە و لە بەشێکیدا سنووری ئێران و عێراق دەستنیشان دەکات. لە باشووری کوردستان، بەنداوی دووکان و لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانیش بەنداوی سەردەشت لە سەریدا دروست کراوە. دوای تێپەڕبوونی لە بەنداوی دووکان، سنووری ھەردوو پارێزگای ھەولێر و کەرکووک دیاری دەکات و دەڕژێتە دیجلە و لە کۆتاییدا تێکەڵی کەنداوی فارس دەبێت.
بڕیارنامەی ٧١٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩١ پۆل:کەمبۆدیا لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:سیاسەتی کەمبۆدیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کەمبۆدیا
ئیلوومیڕوم
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئێکس بۆکس
کوردستان تیڤی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕاگەیێنەرەکانی باشووری کوردستان پۆل:باشووری کوردستان
سترێسی سایکۆلۆژی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سترێس (بایۆلۆجی و فیزیۆلۆژی
نۆڤا زاگۆرا
نۆڤا زاگۆرا شارۆچکەیەکە لە پارێزگای سلیڤێن لە وڵاتی بولگاریا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ٢٥٬٤٥٣ کەس بووە.
بەردینە
تایبەتمەندییەکان
بەرچاوترین تایبەتمەندیی بەردینە وەکی ھەر بەرھەمێکی تری نووسەر، زمانەکەیەتی؛ ئەو زمانەی بەردینەی پێ نووسراوە لە بەیت و حەیران نزیکە و تایبەتە، ئەو تایبەتییە لەگەڵ ناوەرۆکی ڕۆمانەکە کە جەختە لەسەر جیاوازی، شووناسی کوردبوون و ویستی سەربەخۆیی لە پەیوەندیدایە. لە سەرەتادا و لەوانەیە بۆ جاری یەکەم تێگەیشتن لە دەقی کتێبەکە ئەستەم بێت.
قادر ئەلیاسی
ژیان
قادر ئەلیاسی تاکوو پلەی ئەندامەتی کۆمیتە شارستان لەو حیزبەدا پێش چوو. ئەلیاسی دەستێکی زۆر گرینگ و بنەڕەتی لە دانان و پێکھێنانی ھێزی داڵەھۆی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا ھەبووە. لە ساڵی ١٩٨٨، لەگەڵ رەعدە پاڵانی ھاوسەرگیریی کردووە و ئێستا دوو منداڵی بە ناوەکانی تۆڵە و تەوار ھەیە. قادر ئەلیاسی ساڵی ١٩٩٢ لەگەڵ رەعدە پاڵانی و یەکێک لە براکانی چوونە وڵاتی نوروێژ و لەوێ مانەوە.
ئاوازی دەنگی تەواو
چیرۆک
لە یاری کۆتاییدا، خێزانی بێلا پارچەیەکی مۆدێرن پێشکەش دەکەن کە لەلایەن بێکاوە ڕێکخراوە، کە بریتییە لە فیلمی "تۆ (لەبیرم ناچێت)"، کە لە یانەی نانی بەیانیدا نمایشکراوە، کە یەکێکە لە فیلمە دڵخوازەکانی جێسی. ئەمەش وەک داوای لێبوردنێکی کاریگەرتر کاردەکات و دوای نمایشەکە، ئەو و جێسی ماچ دەکەن. توانای نوێی کلۆی بۆ لێدانی نووەتەکانی باس بەشدارە لە دەنگێکی پڕتر و دینامیکیتر لە نمایشی بێلاسدا. بێلاکان بە خۆشییەوە لە کێشە دروستکەرەکان دەبەنەوە و پاڵەوانێتی نیشتمانی بەدەست دەھێنن. دوای شەش مانگ تاقیکردنەوە بۆ ئەندامانی نوێ ئەنجام دەدرێت.
١٩٩٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1995 (توضيح)
قەزای شارەبان
دانیشتوان
زۆربەی دانیشتوانی قەزاکە عەرەبن. نزیکەی ٥٪ی کورد لەو قەزایەدا دەژین، نزیکەی ٤٪ بۆ ٣٪ی تورکمان لە قەزاکەدا دەژین.
سێڤلیێڤۆ
سێڤلیێڤۆ شارۆچکەیەکە لە پارێزگای گابرۆڤۆ لە وڵاتی بولگاریا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ٢٤٬٧٧٥ کەس بووە.
لوییز دو ڤیلمۆرا
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆژنامەوانانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢ پۆل:مردووانی ١٩٦٩ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
کامەم
کامەم (Kamem، ) دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٩٨ کەس لە ١٦ بنەماڵەدا بووە.
نیکۆلاس کەیج
پەیوەندییەکان و خێزان
لە ساڵی ١٩٨٨دا کەیج دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ خانمە ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی کریستینا فولتۆن کرد، کە کوڕێکی لەگەڵدا هەیە بە ناوی وێستۆن کۆپۆلا کەیج (لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠). وێستۆن بەشداری لە دوو گرووپی بلاک میتالدا کردووە، هەروەها لە فیلمی باوکی لۆرد ئۆف وار وەک میکانیکی هێلیکۆپتەر بەشداری کردووە. پەیوەندی و خێزان لە ساڵی ١٩٨٨دا کەیج دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ خانمە ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی کریستینا فولتۆن کرد، کە کوڕێکی لەگەڵدا هەیە بە ناوی وێستۆن کۆپۆلا کەیج (لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠). وێستۆن بەشداری لە دوو گرووپی بلاک مێتاڵدا کردووە، هەروەها لە فیلمی باوکی لۆرد ئۆف وار وەک میکانیکی هێلیکۆپتەر بەشداری کردووە. کەیج خاوەنی دوو نەوەیە کە لە ساڵی ٢٠١٤ و ٢٠١٦ لەدایکبوونە.
کەیج پێنج جار هاوسەرگیری کردووە. هاوسەری یەکەمی ئەکتەری ئەمریکی پاتریشیا ئارکوێت بوو (لە نیسانی ١٩٩٥ هاوسەرگیریان کرد،  لە ساڵی ٢٠٠١ جیابوونەوە).
دایک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خێزان پۆل:دایکایەتی پۆل:گەشەکردنی مرۆڤ پۆل:سەرناوەکانی ژنان
کازم ساھر
١٩٨٧–١٩٩٥: بەناوبانگبوون
ساڵێک دواتر، گۆرانی «» (لە ڕووبارەکە پەڕیمەوە) ناوبانگێکی زۆری پەیداکرد. زۆربەی پڕۆفیسۆرەکانی ئەکادیمیاکە بە مۆسیقای پۆپی شەعبی دایاننا، کە زۆربەی شارەزاکانی مۆسیقای کلاسیک حەزیان پێنەکرد. کازم توانی دۆخەکە کۆنترۆڵ بکات و ببێتە خاوەن یاسای خۆی—تەنانەت لە ١٩٨٩ بۆ یەکەم جار سەردانی ئەمریکای کرد. کە زۆربەی گۆرانییەکانی لە چەشنی پۆپ بوون، کازم ھەڵگەڕایەوە و خۆی بە جیھانی کلاسیکیی عەرەبی ناساند بە گۆرانی « (نا، ھاوڕێکەم)، کە شاکارێکی یەک کاتژمێری بوو بە مەقامەوە، کە چەند دەیەیەک بوو بەکارنەھاتبوو، و ھونەری مەقامبێژیی گەڕاندەوە.
٢٠٠٤–ئێستا: ھاوبەشیکردنەکان
لە ٢٠٢٠دا، بووە بەرگی گۆڤاری Vogue Manی عەرەبی.
کۆنسێرتە نێودەوڵەتییەکان
کازم ساھر زنجیرە کۆنسێرتی لە زۆربەی وڵاتەکانی جیھان بۆ ھەوادارە عەرەبەکانی کردووە، وەک ئەمریکا، کەنەدا، فەڕەنسا، ئەڵمانیا، ئیتالیا، ئوسترالیا و ئینگلتەرا.
ژان بروولێر
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٢ پۆل:مردووانی ١٩٩١
نەوال سەعداوی
نەوال ئەلسەعداوی (لەدایکبووی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٠ - مردووی ٢١ی ئازاری ٢٠٢١) چالاکوان، نووسەر، پزیشکی میسری و داکۆکیکەرێکی مافەکانی مرۆڤ و مافی ژنان بوو. چەندین پەڕتووکی لەسەر ژن و خەتەنەی مێینە بڵاوکردووەتەوە کە بەشێوەیەکی بەرچاو بە جیھانی عەرەبیدا بڵاوبووەتەوە.
ژیان
نەوال ئەلسەعداوی لە گوندی کەفر تەحلە، لە قاھیرە لەدایکبوو، ئەو دووەم گەورەترین مناڵە لە کۆی ٩ خوشک و برا. باوکی بەرپرسی حکوومی بووە لە وەزارەتی پەروەردە. دایک و باوکی زوو کۆچی دواییان کردووە و بەرپرسیارێتی گەورەی خێزانەکەی کەوتووەتە سەر.
بارزانی و بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد
چەند تێبینیەک لە سەر کتێبەکە
ئەشکەوتی ھاودیان
لەبنەمای سەرچەوە مێژوویییەکان، قەڵای میرکەلۆس یەکێکە لەو شوێنە لە سەردەمی عوسمانییەکان لە سەرەتای سەدەی (١٤) دروست کراوە، و لە مێژوو میللەت کورد و سەردەم میرنشینەکان یەکەمین کەس قەڵا خاوەن فرمان بووە، میر عیسای کوڕ کەلۆس بەگ، ک لەناوەندی سەدەی (١٤ و ١٥) دامەزرێنەری ئەمارات سۆران بووە و یەکەمین میرنشین، میران سۆران بووە
سەرچاوەکان: قەڵای میرکەلۆس میرنشینی سۆران
ژان تاردیو
سەرچاوەکان
پۆل:شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣ پۆل:مردووانی ١٩٩٥ پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
خۆشەویستی
خۆشەویستی لە ئایینی ئیسلامدا
لە ئاینی ئیسلام خۆشەویستی دەکرێت بە دوو بەشەوە:
بۆ خۆشەویستی
ھەر بە تەنیا بۆ کوڕی خاوەن تەلار و عانەیە
سادق ھیدایەت
ژیان
ھیدایەت لە پێشڕەوانی چیرۆکنووسیی نوێی ئێران و ڕووناکبیر ھەڵکەوتوو بوو. زۆرێک لە لێکۆڵەران ڕۆمانی «بوف کور» (بە کوردی: کووندەپەپووی کوێر)ـی بە بەناوبانگترین و دەرکەوتووترین بەرھەمی وێژەی چیرۆکی ھاوچەرخی ئێران دەزانن. ھەرچەند ناوبانگی ھیدایەت نووسەرییە، بەڵام چەند بەرھەمێک لە نووسەرانی گەورەی وەکوو ژان پۆل سارتەر، فرانتس کافکا و ئانتۆن چێخۆڤیش وەرگێڕاوە. ڕێژەی بەرھەمەکانی کە سەبارەت بە نووسراوەکان و ھەروەھا شێوەی ژیان و خۆکوشتنی سادق ھیدایەتن ئەوە دەردەخەن کە بزاڤی ڕووناکبیریی ئێران زۆر لەسەری کاریگەر بووە.
کۆچی دوایی
سادق ھیدایەت لە ٩ی نیسانی ١٩٥١ لە پاریس بە بەردانی گازی ژوورەکەی خۆی کوشت. گۆڕەکەی لە گۆڕستانی پێر لاشێز لە پاریسە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣ پۆل:مردووانی ١٩٥١ پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئێرانی پۆل:خۆکوژییەکان لە فەڕەنسا پۆل:ڕۆماننووسانی ئێرانی پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان پۆل:خەڵکی تاران
٢٠٠١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2001 (توضيح)
دەوڵەتی مەرینی
سەرچاوەکان
وێکی عەرەبی پۆل:ئەندەلوس پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەفریقا پۆل:مێژووی جەزائیر پۆل:مێژووی مەغریب پۆل:مێژووی ئەفریقای باکوور پۆل:باکووری ئەفریقا پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٤٦٥ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٢٤٤ پۆل:مێژووی گیبرالتار
مۆزەخانەی فڕۆکەوانی پۆڵەندی
وێنۆک|یاکۆڤلێڤ یاک-١٧ لەبەردەم مۆزەخانەی فڕۆکەوانی پۆڵەندا مۆزەخانەی فڕۆکەوانی پۆڵەندی (بە پۆڵەندی: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie) مۆزەخانەیەکی گەورەی فڕۆکە و بزوێنەری فڕۆکەی مێژوویییە لە شاری کڕاکۆفی پۆڵەندا. دەکەوێتە شوێنی فڕۆکەخانەی کراکۆڤ-ڕاکۆڤیس-چیزینی کە کارایی نەماوە. ئەم فڕۆکەخانەیە لە ساڵی ١٩١٢ لەلایەن نەمسا-مەجارستانەوە دامەزراوە، یەکێکە لە کۆنترین فڕۆکەخانەکانی جیھان. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٦٤ کرایەوە، دوای ئەوەی فڕۆکەخانەکەی لە ساڵی ١٩٦٣ داخراوە، لەلایەن سی ئێن ئێنەوە وەک ھەشتەم باشترین مۆزەخانەی فڕۆکەوانی جیھانی دەستنیشانکراوە.
کوردسات
کوردسات بە چەند زاری زمانی کوردی، بەتایبەتی کوردیی ناوەندی بەرنامەکانی پێشکەش دەکات. لۆگۆی کوردسات گوڵێکی نێرگزە. بەرنامەی بەرنامە یەکێک لە بەرنامە بەناوبانگەکانی کوردساتە. بە ھاوکاریی کۆمپانیای خاوێ فیلم چەن درامایەکب بیانییان دۆبلاژ کردووە ، لەوانە: شاژنی جانسی، چەنگیزخان، دۆنگی، یی سان، ناپلیۆن، چەکداری جۆسنۆن، ھەڵاتوەکەی جۆسۆن، چارەنووس، شەھرزاد و ئاوازی ژیان، هۆرجۆن، گەوهەری کۆشک، پاڵەوان، شاژن سیۆندۆک، جامیۆنگ، گوڵی بەدکار، زامی کاریگەر، بەفرە گوڵ، گیسو، چێرنۆبڵ، فێرچێنزۆ، ئەمەوێ بژیم، ماڵە باوان، خۆرەتاو، برنس، خەونی پاشا، شاژنە درۆزەرەکان، بیست بیست، ڕاوچی کۆیلەکان، یس سان.
٢٠٠٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2002 (توضيح)
ترابزۆن
ترابزۆن ناوەندی پارێزگای ترابزۆنە لە تورکیا، ترابزۆن ھا لە سەر قەراغی دەریای ڕەش. ترابزۆن لە مێژوودا بە ھۆی کەوتنە سەر ڕێگای ئاوریشمەوە شوێنی پێک گەیشتنی ئایین و زمان و کەلتووری وڵاتانی سەر ئەم ڕێگایە بووە. ئەم شارە سوێنی ژیان ومەرگی چەندین کەس لە سوڵتانەکانی ئیمپراتۆری عوسمانی وەکوو سوڵتان سولەیمان قانونی بووە.
زانکۆی ئیسلامی جیھانی (مالیزیا)
کەمپی زانکۆ لە جومباک
ئەم کەمپە لەسالی ٢٠٠١ کراوەتەوە وە بارەگای زانستی و بەرێوبەرایەتی سەرەکی زانکۆ لەخۆدەگرێت وە بارەگای زۆربەی کۆلێژو ناوەندەکانی زانکۆکەیە کەبریتین لە
لووسیەن ڕۆبێتێ
لووسیەن رۆبێتێ نووسەر، ڕۆژنامەوان و ڕەخنەگری مۆسیقای سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
چیلی لە ئۆڵۆمپیاد
چیلی بۆ یەکەمجار ساڵی ١٨٩٦ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد، لەو کاتەوە جگە لەساڵەکانی ١٩٠٠، ١٩٠٨، ١٩٣٢ ،١٩٨٠ بەشداری لە سەرجەم خولەکانی دیکەی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کردووە، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٤٨ بۆ یەکەمجار بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کردووە و بەشێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی چیلی سێزدە مەدالیای ئۆڵۆمپیادیان بەدەستھێناوە، لێژنەی ئۆڵۆمپیادی چیلی لە ساڵی ١٩٣٤ دامەزراوە.
کارنۆبات
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای بورگاس پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
جیڵانگ
جیڵانگ یان جیڵان ( شارێکی بەندەریەە لە ویلایەتی ڤیکتۆریای وڵاتی ئوسترالیا کە لە ٧٥ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژاوای مێلبۆرن دایە.
شاکرۆ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦ پۆل:مردووانی ١٩٩٦
ڤ
پۆل:پیتە عەرەبییەکان
گۆڕستانی پێر لاشێز
دەوترێ کە ئەو گۆڕستانە کە لە ناوچەی ٢٠ی پاریسه، بەسەردانترین گۆڕستانی جیھان ھەژمار دەکرێ.
پێشتێرا
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای پازارجیک پۆل:١٠٠ پێگەی گەشتیاری لە بولگاریا پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
کۆڵۆمبیا لە ئۆڵۆمپیاد
سەرچاوەکان
پۆل:کۆڵۆمبیا لە ئۆڵۆمپیاد
بەنداوی دەربەندیخان
کرانەوە
لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ڕۆژنامەنوس، ڕێبین محەممەد، ڕەحمان خانی سەبارەت بە سەرەتای دروستکردن و بیرۆکەو مێژووی بەنداوەکە ڕایگەیاند: لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩٦١ بە ڕەسمی بەنداوی دەربەندیخان کراوەتەوە، لەسەر بیرۆکەی دەستەی بوونیادنانەوە لە سەردەمی مەلیکدا بەنداوەکە دروستکراوە، لە ساڵی ١٩٤٦ دا دەست بە کارکردن کراوەو چەندین لێکۆڵینەوە کراوە تا گونجاوترین شوێن دیاری بکرێت، دواتر لە ساڵی ١٩٥٣ دا کۆتایی بە لێکۆڵینەوە ھاتووەو لە ١٩٥٤ دا دەستکراوە بە دیزاینکردن و لە ١٩٥٥ دا گرێبەستکراوە بۆ جێبەجێکردنی، کۆمپانیای دیزاینەرو ڕاوێژکاری جێبەجێکردن (کۆمپانیای ھارزای ئەمریکی) بووە، جگەلە کۆمپانیا ئەمەریکییەکان چەندین کۆمپانیایەکی فەڕەنسی و ڕۆمانی بەشداربوون لە جێبەجێکردنی بەشە جیاوازەکانی بەنداوەکەدا.
ئەفسانە
ئەفسانە ئەو چیرۆکەیە کە لە بەستێنێکی مێژووییدا دانراوە بەڵام داگری پێکھێنەگەلی خەیاڵی و نامێژوویییە. ئەفسانەکان ئەو چیرۆکە زۆر کۆنانەن کە بەڵگە بۆ سەلماندیان نییە. ئەفسانە و ئوستوورە زۆر لە یەک نزیکن.
بڕیارنامەی ٧٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩١ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩١ پۆل:مێژووی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیاد
کۆستاریکا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٣٦ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد، بەڵام دواتر لە چوار خولی ئۆڵۆمپیاد بەشداری نەکرد. کۆستەریکا لە ساڵی ١٩٦٤ گەڕایەوە بۆ ئۆڵۆمپیاد، و لەو کاتەوە بەشداری لە ھەموو خولەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەدا کردووە. ھەروەھا کۆستاریکا لە ساڵی ١٩٨٠ بۆیەکەمجار بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کرد. وەرزشوانانی کۆستاریکا بە گشتی چوار مەدالیایان بەدەستھێناوەلیژنەی ئۆڵۆمپیادی کۆستاریکا لە ساڵی ١٩٣٦ دامەزراوە و لە ھەمان ساڵدا لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە دانیپێدانراوە.
ماریوس کویسیێن
وێنۆک|کویسیێن لە فیلمی دۆن جیۆڤانی لە شانۆی گەورە، وارشۆ، ٢٠٠٢ ماریوس کویسێن (لەدایکبووی ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢)، دەرھێنەرێکی ھونەری پۆڵەندییە و خانەنشینکراوی باریتۆنی ئۆپێرا یە و ڕۆڵی سەرەکی لە ئۆپێراخانە گەورەکانی ئەورووپا و ئەمریکای باکووری وتووە. جیاوازییەکی تایبەتی لە ڕۆڵی سەرەکی دۆن جیۆڤانی مۆزارت وەرگرت، کە لە ئۆپێرا میترۆپۆلیتان، ئۆپێرا لیریکی شیکاگۆ، ئۆپێرا دەوڵەتی ڤییەنا، ئۆپێرا بلباو، ئۆپێرا گەورەی ھیوستن، ئۆپێرا سانفرانسیسکۆ، ئۆپێرا سانتافی وتوویەتی، ئۆپێرا وارشۆ، ئۆپێرا شاھانە، لەندەن، و سیاتڵ ئۆپێرا، کە تێیدا خەڵاتی باشترین ھونەرمەندی ساڵی کۆمپانیاکە لە ساڵانی ٢٠٠٦–٢٠٠٧ بەدەستھێنا بۆ ئەو ڕۆڵە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژی پیاوی پۆڵەندی
پاھەلی (فیلم)
پاھەلی(Paheli) فیلمێکی فەنتازی و ئەفسانەیی هیندییە. لەساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن ئامۆل پالیکار (Amol Palekar) کاری دەرهێنانی بۆکرا. فیلمەکە لە نواندنی شاروخ خان و ڕانی موکەرجی و ئانوپام خێر. فیلمەکە دوو خەڵاتی فیلم فێری بەدەستهێنا لە باشترین گۆرانبیژی پلەی باکی نێر و باشترین دەقی شیعر لەگەڵ چەندەها خەڵاتی دی.
ڕۆلان بارت
پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕخنەگرە فەڕەنسیەکانی ئەدەبیات پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٥ پۆل:مردووانی ١٩٨٠ پۆل:زمانەوانانی فەڕەنسی پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم
ھێنری گانت
ھێنری لۆرێنس گانت (٢٠ی ئایاری ١٨٦١–٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩١٩) ئەندازیاری میکانیکی ئەمریکی و ڕاوێژکاری بەڕێوەبردن بوو. ئەو بەھۆی کارەکانی بۆ پەرەپێدانی زاستی بەڕێوەبردن ناسراوە. ھێنری لە دەیەی ١٩١٠ گانت چارتی دروستکرد، ئەو ئامرازەی کە بۆ بەڕێوەبردنی پڕۆژە و پڕۆگرام بەکاردێت.
قۆزلووجە
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ویلیام واڵاس
واڵاس لە میراتدا
فیلمی دڵێکی ئازا (braveheart) لە دەرھێان و نواندنی میڵ گیبسن و نوسینی ڕاندڵ واڵاس باس لە ژیانی ویلیام واڵاس ئەکات ئەم فیلمە سەرکەوتنێکی گەورەی بە دەست ھێنا و ٥ خەڵاتی لە ئەکادیمی ئەواردز بە دەست ھێنا.
کلۆد لێڤی-شترۆس
پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨ پۆل:مردووانی ٢٠٠٩ پۆل:جووە فەڕەنسییەکان پۆل:فەلسەفەی کۆمەڵایەتی پۆل:بێدینەکان پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:کۆمەڵناسانی فەڕەنسی پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفانی زمان پۆل:فەیلەسووفانی زانست پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:فەیلەسووفانی ھاوچەرخ پۆل:وتارنووسانی فەڕەنسی پۆل:مێژووی بیرۆکەکان پۆل:فەیلەسووفانی جوو پۆل:زمانەوانانی فەڕەنسی پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی پۆل:نوسەران دەربارەی ئاین و زانست پۆل:نووسەران دەربارەی ئایین و زانست
سامانییەکان
230px|وێنۆک|ڕووبەری ئیمپراتۆری سامانی سامانییەکان بنەماڵەیەکی سوننی ئێرانی بوون کە لە نێوان ساڵانی ٨١٩ - ٩٩٩ی زایینی لە بەشێک لە خاکی ئێستای ئێران، ئەفغانستان، پاکستان، تاجیکستان و تورکمانستان دەسەڵاتدار بوون. دەوڵەتی سامانی، ناتوانرێت وەکوو دەوڵەتێکی سەربەخۆ بێتە ئەژمار، بە ھۆی ئەوە کە ئەم دەوڵەتە لە ژێر چاودێری دەوڵەتی عەبباسی دا بوو.
زات
زات، لە فەلسەفە و دینناسیدا، بە سیفەتگەلێک ئەوترێت کە بوونێک یا جەوھەرێک ئەکەن بەوە کە لە بنەڕەتدا ئەوەیە؛ واتە سیفەتگەلێک کە بە ناچار ئەبێ بیبێت و، بەبێ ئەوانە پێناسەی لە دەست ئەچێت و ئیتر خۆی نابێت. زات لە بەرامبەر عەرەزەوەیە: سیفەتێک کە بوونەکە یا جەوھەرەکە بە ڕێکەوت ھەیەتی و بەبێ ئەو ھێشتا ئەتوانێ پێناسەی خۆی بپارێزێت.
جیاکردنەوەی سیفەتگەلی زاتی لە عەرەزی گرنگایەتیی ئێجگار زۆری ھەیە لە ناساندنی شتەکاندا. ھەوڵ و تێکۆشانی زانایان و لێکۆڵەران ئەوەیە کە شتەکان بە تایبەتمەندییە زاتییەکانیانەوە پێناسە بکەن و، ھیچ کاریان بە عەرەزییەکانیانەوە نییە. واتە ھەوڵ ئەدەن سنووری ناسێنراو (ئەوەی کە پێناسە ئەکرێت) لە ڕێگەی گشت سیفەتە زاتییەکانیەوە دیاری بکەن.
ئەو تیۆرییە فەلسەفییە کە لەو باوەڕەدایە کە (لانی کەم ھەندێ لە) شتەکان (لانی کەم ھەندێ) سیفەتی زاتییان ھەیە زاتباوەڕی (Essentialism)ی ناوە.
ئووڤە تیم
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕۆماننووسانی ئاڵمانی پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی ئاڵمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠ پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا
بازرگانی
وێنۆک|گۆچانی ھێرمیز، ئەمڕۆکە ھێمای بازرگانییە بازرگانی (لە پاڵەوییەوە: ڤازارەکان "بازرگان") گۆڕینەوەی شمەک یا ڕاژەیە لە بەرامبەر پارە تا شتی تردا. جیاوازیی بازرگانی و دانوستان لەوەدایە کە لە بازرگانیدا قەوارەی شمەک یا ڕاژەکە گەورەیە و، زۆر جار ئەبێ لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر بگوازرێتەوە، بۆ نموونە، لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر یا تەنانەت لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر. ئەکرێ بوترێ بازرگانی کاری کڕین و فرۆشتنی شمەکی زۆرە.
٢٠١٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2019 (توضيح)
ئەندازیاری فڕۆکەوانی و بۆشاییی ئاسمان
یەکەم: ئەندازیاری فڕۆکە و گەڕانی ئاسمانی
زەندییەکان
کەریم خانی زەند
کەریم خان شیرازی بە پایتەختی خۆی ناساند و لە ساڵی ١٧٧٨ تاران بوو بە پایتەختی دووەم. توانی بەشی ناوەڕاست و باشووری ئێران بخانە ژێر ڕکێفی خۆیەوە. کەریم خان بۆ شەرعیەتدان بە فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ساڵی ١٧٥٧ منداڵی شا ئیسماعیلی سێیەم، نەوەى دوا پاشای سەفەوی، لەسەر تەختی پاشایەتی دانا، ئیسماعیل تەنیا پاشایەکی ھێمایی بوو، لە کاتێکدا ھەموو دەسەڵاتێک لە دەستی کەریم خاندا چڕبووەوە. کەریم خان خۆی وەک فەرماندەی سەربازی ھەڵبژارد، عەلی مورادخانیش فەرمانڕەوای شارستانی بوو. ھەر زوو کەریم خان توانی ھاوبەشەکەی و پاشا بوکەڵەییەکان لەناو ببات و لە ساڵی ١٧٦٠ بنەماڵەی فەرمانڕەوای خۆی دامەزراند. ڕەتیکردەوە نازناوی پاشا پەسەند بکات، و خۆی بە «وەکیل ئەلڕەعییە» (پارێزەری گەل) ناوبرد.
چێرڤێن بریاگ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای پلێڤێن پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا
زەندییەکان
سەرکرە و فەرمانڕەواکانی زەند
جەعفەر خان ١٧٨٥-١٧٨٩
ئایین
کەریم خان هاوشێوەی زۆرێک لە سەرۆک هۆزەکان لە پابەندبوونە ئاینییەکانیدا زۆر مامناوەند بوو، هەرچەندە پشتگیری لە داب و نەریتی شیعەکان دەکرد و لە دانیشتنی شیعەکاندا بەشداربووە، شوێنکەوتووانی شیعەش لە سەردەمی دەوڵەتی زەندی پەرەی سەندوە.
پارڤۆمای
پارڤۆمای شارۆچکەیەکە لە پارێزگای پلۆڤدیڤ لە وڵاتی بولگاریا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٥٬٢٦٦ کەس بووە.
بڕیارنامەی ٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی کەمبۆدیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٠٢٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
فەلسەفەی ڕۆژھەڵاتی
فەلسەفەی ڕۆژھەڵاتی بریتییە لە قوتابخانە فەلسەفییە جۆراوجۆرەکانی ئاسیا، وەک فەلسەفەی ھیندی، فەلسەفەی چینی، فەلسەفەی ئێرانی، فەلسەفەی ژاپۆنی و فەلسەفەی کۆریایی. ھەندێ جار فەلسەفەی بابیلی و فەلسەفەی ئیسلامی ژی بە فەلسەفەی ڕۆژھەڵاتی دەژمێردرێن.
مەتەڵی ھەڵاتن (فیلم)
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەرزەکارەکانی دەیەی ٢٠١٠
مارگریت یورسنار
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣ پۆل:مردووانی ١٩٨٧ پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ژنانی دووڕەگەزخواز پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:دوور لە وڵاتانی فەڕەنسی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە