cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تیپی مۆسیقای کۆڕەو
تیپی مۆسیقای کۆڕەو گرووپێکی مۆسیقیی کوردی بوو کە ساڵی ١٩٩٢ لە سلێمانی دامەزرا.
سیگناڵی دیجیتاڵ
سیگناڵی دیجیتاڵ (بە ئینگلیزی: Digital signal) سیگناڵێکە کە تەنیا دوو ئاستی فراوانی ھەیە (یەکسانە بە سفر و یەکی لۆژیکی). سیگناڵی دیجیتاڵ وەک سیگناڵی ئەنالۆگ پێناسە دەکرێت، کە ئەندازەکەی دەتوانێت ھەر بڕێک لە ژمارەی ڕاستەقینە بێت.
.bh
bf. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتیی بەحرەینە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ساڵی ١٩٩٤دا دامەزراوە.
ملە پنجاب
ملە پنجاب گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مییەخاس، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
بەرنامەسازی دروستکراو
پشتگیری زمان
زمانەکانی بەرنامەسازی کە بە فەرمی پشتگیری لە مۆدیۆلاریتی دەکەن بریتین لە (Ada، BlitzMax، COBOL، Component Pascal، D، Erlang، F، Fortran، Haskell، IBM Assembler/360، IBM RPG، ML، Modula-2، Morpho، Oberon، OCaml، Pascal، پێرڵ، پی ئێڵ/١، پایتۆن، و ڕوبی. هەروەها IBM System i مۆدیولەکانی CL، COBOL و RPG) بەکاردەهێنێت لەکاتی بەرنامەدانان لە ژینگەی زمانی یەکگرتوودا دەتوانرێت بەرنامەسازی دروستکراو جێبەجێ بکرێت تەنانەت ئەگەر زمانی بەرنامەسازی ڕێزمانی ڕوونی نەبێت بۆ پشتگیریکردنی مۆدیولە تایبەتەکان. هەروەها ئامرازە نەرمەکاڵاکان دەتوانن یەکەکانی کۆدی دروستکراو لە کۆمەڵێک پێکهاتەوە دروست بکەن کتێبخانە پێکهاتەکان کە لە مۆدیولەکانی جیا کۆکراوە دروستکراون دەتوانرێت بە بەکارهێنانی بەستەرەکە کۆبکرێنەوە بۆ یەک کتێبخانەی نەرمەکاڵای کتێبخانە.
مۆنۆمێنتی ئازادی (بەغدا)
مۆنۆمێنتی ئازادی (یان نەسب الحرییە) (بە عەرەبی: نصب الحریة)، دەکەوێتە گۆڕەپانی تەحریر (گۆڕەپانی ڕزگاری) لە ناوەندی شاری بەغدا، ناسراوترین و خۆشەویستترین شوێنەواری شارەکەیە.
کیم یوو-ری
کیم یوو-ری (لەدایکبووی ٢٩ی ئابی ١٩٨٤) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.
گردقەزوان
گردقەزوان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەڵادزێ(ناوەند)، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئابی فیشەر
ئابی فیشەر (بە ئینگلیزی:Abby Fisher ) نووسەرێکی ئەمریکیە لە ١٨٣١ لە دایک بووە لە کارۆلینای باشوور لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وە لە ١٨٩٠ کۆچی دوایی کردووە.
زگ
وێنۆک وێنۆک|زگی مرۆڤ و ئەندامەکانی دەوروبەری زگ (ھەروەھا پێی دەگوترێت زک، سگ، سک، ھورگ یان ورگ) بەشێک لە لەشە کە لە نێوان دەفەی سینگ و لەگەنە، لە مرۆڤ و ھەموو بڕبڕەدارانی تردا جێی گرتووە. بە ئەو شوێنەی کە زگ تێدا ھەڵکەوتووە، سکەکەلێن دەڵێن. لە گرێپایان ئەوە دواتری تاگمای لەشە؛ لە دەفەی سینگ یان سەرسینگ پەیڕەوی دەکات.
.cv
cv. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتیی کەیپڤەردە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ساڵی ١٩٩٦دا دامەزراوە.
جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧
240px|وێنۆک|چەپ|تیمە بەشداربووەکانی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧ جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧ دەیەمین پاڵەوانیەتی جامی کیشوەرەکانی فیفایە، لە ١٧ی حوزەیران بۆ ٢ی تەممووزی ٢٠١٧ ڕووسیا میوانداری دەکات وەکو وڵاتی خانەخوێی جامی جیهانیی فیفای ٢٠١٨.
بۆ یەکەمجارە بەڕازیل بەشداری ناکات دوای ئەوەی لەساڵی ١٩٩٧ەوە بەشداری کردووە، ئەوەش بەھۆی دۆڕانی بەرامبەر بە پاراگوای لەقۆناغی چارەکی کۆتایی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥.
پاڵاوتن
ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری دەکەن، پاڵەوانی جامی جیھانیی فیفا و ٦ پاڵەوانی کیشوەرەکان و وڵاتی خانەحوێ. ئەگەر ھەڵبژاردەیەک بەھۆی پاڵەوانبوونی لەجامی جیھانی و کیشوەرەکەی پاڵێوراو بوو، ئەوا باشترینی بۆ دیاری دەکرێت.
خەڵاتە داراییەکان
بەپێی پلەی کۆتایی، فیفا ھەڵبژاردەکان خەڵات دەکات.
مۆزەخانەی پارس
مۆزەخانەی پارس مۆزەخانەیەکە لە شیراز لە پارێزگای فارس لە باشووری ئێران لە ساڵی ١٩٣٦ لەژێر سایەی ڕەزا شا پەھلەوی دامەزراوە، دەکەوێتە پارکی نزار. ئەو ھەشت بینایە ئەو شوێنە بوو کە لە سەردەمی بنەماڵەی زیندی ئێرانیدا میوانی شاھانەی لێ بوو. ھەروەھا بۆ بەئەنجامدانی مەراسیمە ڕەسمییەکان بەکاردەھێنرا. ھەروەھا شوێنی ناشتنی کەریم خان زەند.
مۆزەخانەی پارس
لە ساڵی ١٩٣٦ پاڤیلیۆن یەکەم مۆزەخانە بوو، کە دەکەوێتە دەرەوەی تارانی پایتەخت لە یەکێک لە سیماکانی تەلارسازیی بیناکەدا خشت و دیزاینی تایڵکراو و وێنە و بەردی گەورە و کوڕەی بەردی گەورە ھەیە. مۆزەخانەی پارس نمایشێکی نزیکەی ٣٠ قورئانی دەستنووس و ژمارەیەک تابلۆی شکۆداری ھونەرمەندانی بەناوبانگی فارس کرد، تابلۆکان بە ناوی شیشا کەریم خان لەلایەن جەعفەر نیقاش دیزاینی بۆ کراون.
مەنال شەریف
لەدوای کەمپەینەکەی مەنال شەریف، بەردەوامبوو لە ڕەخنەگرتن لە حکوومەتی سعوودی، لە توویتەر توویتی لەسەر زیندانیکردنی ژنە کرێکارە بیانییەکان، ھەڵبژاردن نەکرد بۆ ئەنجومەنی شوورای سعوودیە، کووشتنی فەیحان غامدی، کارەکانی مەنال لەلایەن فۆرین پۆلیسی وەک یەکێک لە ١٠٠ کەسی ڕۆشنفکری ساڵ ھەڵبژێردرا بۆ ساڵی ٢٠١١، گۆڤاری تایمز مەنالی بەیەکێک لە ١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیھانی بۆ ٢٠١٢ ھەڵبژارد، ھەروەھا کۆڕبەندی ئازادی ئۆسڵۆ خەڵاتکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:چالاکوانانی مافەکانی ژنانی سعوودی پۆل:چالاکوانانی مافەکانی ژنان لە سعوودیە پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
ڤۆگ (گۆڤار)
مێژوو
گۆڤاری ڤۆگ لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٨٩٢ لەلایەن بازرگانێکی ئەمریکی بە ناوی ئارسەر باڵدوین تۆرنەرەوە وەک گۆڤارێکی ھەفتانە سەبارەت بە خوو و شێوازی ژیان و سەرگەرمی چینی باڵای کۆمەڵگەی ئەمریکا بڵاوکرایەوە. کێند مۆنترۆک گۆڤارەکەی لە تۆرنەر کڕی و ناوەڕۆکی گۆڤارەکەی لەسەر مۆدە و کاروباری ھەنووکەیی چڕکردەوە. گۆڤارەکە ناوبانگێکی جیھانی پەیدا کرد و لە دەیەی ١٩١٠ ەوە نوسخەی گۆڤارەکە ڕەوانەی ئەورووپا کرا. گۆڤارەکە بە سەرۆکایەتی دیانا ڤریلاند لە ساڵانی شەستەکاندا، لەژێر کاریگەری بزووتنەوە یەکسانخوازەکان بوو لە بواری مۆدەدا و ڕەنگدانەوەی کارەکانی ھونەرمەندانی پۆپ ئارت بوو. لە ساڵی ١٩٧٣ گۆڤاری ڤۆگ لەژێر ئیدارەی گرەیس میرابێلا گۆڕانکاری بەسەردا ھات بۆ زیادکردنی بینەر، بۆ نموونە گۆڤارەکە بوو بە گۆڤارێکی مانگانە، بابەتەکانی وەک چاوپێکەوتن، بابەتەکانی تایبەت بە ڕووداوە ھونەری و زانستی و تەندروستییەکان لە گۆڤارەکەدا بڵاوکرانەوە. ئانا وینتۆر لە تەممووزی ساڵی ١٩٨٨ وەک سەرنووسەری گۆڤارەکە ژیانێکی نوێی بە گۆڤارەکە بەخشی. ھەوڵیدا بینەری گۆڤارەکە فراوانتر بکات و ھەروەھا سەرپەرشتی دروستکردنی گشتگیری بکات.
ڕێکخراوەی پایسکلسواریی ئاشتی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕێکخراوەکان
دانیال لۆڕێنس ویتنی
دانیال لۆڕێنس ویتنی لە ڕووی پیشەییەوە بە کەسایەتییەکەی لاری کەیبڵ گای ناسراوە. ئەکتەر و بەرھەمھێنەر و ھونەرمەندی مۆسیقا و کەسایەتی پێشووی ڕادیۆیی ئەمریکییە.
دوێتچە بان
بارەگای ھاوبەشگاکە پێشتر لە شاری فرانکفۆرت بوو لە ھەرێمی ھیسین، لە ساڵی ٢٠٠٠ ھاوبەشگاکە گوێزرایەوە بۆ بەرلینی پایتەخت. بارەگاکەی بەرلین خاوەنی تەلارێکی سەرنج ڕاکێشی شووشەیییە کە ناوبانگێکی زۆری ھەیە بەناوی Bahntower دەکەوێتە گۆرەپانی بۆتسدام. سەرەرای ئەمەش ئێستا ھەندێک یەکەی کارگێڕی لە فرانکفورت ھەر ماون.
باڵوانەی دوودانگ
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پارێزگای ئەگریجێنتۆ
پارێزگای ئەگریجێنتۆ (ئیتاڵی:Provincia di Agrigento) پارێزگاییەکە لە دوورگەیەکی خۆ بەڕێوەبەری لە سیسیلیا لە ئیتاڵیا. دەکەوێتە باشوور-ڕۆژاوای دوورگەکە. ڕووبەرەکەی بە ٣،٠٤١.٩٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە و ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ٤٧٤،٤٩٣ خەمڵێنراوە.
سەلیم بەگ
سەلیم بەگ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەشت، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئێل سێگۆند
ئێل سێگوندۆ لە١٨ی کانوونی دووەم ١٩١٧ نازناوی شارێکی پێبەخشرا.
ئەمەل کلونی
ئەمەل علمدین پارێزەری لوبنانی-بەریتانییە نووسینگەی پارێزەری دوتی ستریت کاردەکات، ئەمەل شارەزایە لەبوارەکانی یاسای نێودەوڵەتی و مافەکانی مرۆڤ. ئەمەل پارێزەری ھەریەکە لە جولیان ئەسانژ دامەزرێنەری ویکیلیکس، نادیە موراد کچە ئێزدی قوربانی دەست داعش و براوەی خەڵاتی نۆبێل، یوولیا تیمۆشێنکۆ سەرۆکوەزیرانی پێشووی ئوکراینا، محەممەد فەھمی ڕۆژنامەنووسی میسڕی-کەنەدی.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:پارێزەرانی مافی مرۆڤ پۆل:پارێزەرە لوبنانییەکان پۆل:پارێزەرە ئەمریکییەکان پۆل:پارێزەرە بەریتانییەکان پۆل:ژنە پارێزەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:پارێزەرەکانی مافەکانی مرۆڤ پۆل:خەڵکی بەیرووت
پارێزگای ئەنکۆنا
وێنۆک پارێزگای ئەنکۆنا (ئیتاڵی:provincia di Ancona) پارێزگایەکە لە ناوچەی مارچێ لە ناوەڕاستی ئیتاڵیا، پایتەختەکەی ناوی ئەنکۆنایە. ھاوسنوورە لەگەل دەریای ئادریاتیک، شارەکە ھەروەھا پایتەختی ناوچەی مارچێیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
خانووی قەوام
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نژیاروانیی ئێرانی پۆل:مۆزەخانەکانی ئێران
سەی کەوەن
سەی کەوەن گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئاراسباران
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ئێران پۆل:ھەرێمەکانی ئێران
فستق
وێنۆک فستق دارێکی بچووکە کە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیای ناوەڕاستەوە سەرچاوەی گرتووە و لە وڵاتانی وەک ئێران و سوریا و تورکمانستان و ڕۆژاوای ئەفغانستان گەشە دەکات. ئەم دارە میوەیەک بەرھەم دەھێنێت کە دەخورێت و زۆر بەتامە. فستق ناوێکە کە لە ڕێگەی لاتینییەوە ھاتووەتە ناو زمانە ئەورووپییەکانەوە. ١١ جۆری ھەیە کە سەر بە جۆری Pistacia, کە لە دارە بچووکەکانەوە دەست پێدەکات تا دەگاتە دارە نزمەکان. جۆری فستق کە بۆ گوێزی خواردنی دەچێنرێت بریتییە لە Pistacia vera و ڕەسەنی ناوچە بیابانییە بەرزەکانی ئێران، ئەفغانستان و ئاسیای ناوەڕاستە. شوێنی نیشتەجێبوونی جۆرەکانی تر درێژدەبێتەوە بۆ ژاپۆن، مالیزیا، مەکسیک و باشووری ئەمریکا. ھەموو جۆرەکان لەگەڵ زستانە ساردەکان و وەرزی گەشەکردنی درێژ و گەرم و وشکدا دەگونجێن. جگە لەو جۆرانەی کە بۆ گوێز گەشە دەکەن، جۆرەکانی تر لە باخەکاندا دەچێنرێن بەھۆی گەڵا ڕەنگاوڕەنگەکانیان لە پاییزدا، ھەندێک جۆریش وەک ڕەگ و ڕیشە لە بڵاوبوونەوەی فستقدا بەکاردەھێنرێن.
ژامبون
وێنۆک ژامبون یان ھام خواردنێکە لە گۆشتی ڕانی ئاژەڵ بە تایبەت بەراز بەرھەمدێت. ژامبون دەکرێت تازە بێت یان وشک کراو یاخوود لەگەڵ خوێ و کەرستەی کە بەکاربێت تا بپارێزیت لە تێکچوون. ژامبون لە چاو کاڵباس گوشتی زیاترە.
فەرموودەی مەوقووف
فەرموودەی مەوقوف لە حوکمی فەرموودەی مەڕفوعدا
٢_هاوەڵێک کارێک بکات کە مەجالی ئیجتیهاد کردنی تێدا نەبێ. بۆ نموونە عەلی کوڕی ئەبو تالیب ڕەزای خوای لێبێت زیاتر لە دوو ڕکوعی بردووە لە هەر ڕکاتێکی نوێژی خۆرگیران.
٣_هاوەڵێک بڵێ ئەو کارەمان دەکرد لە سەردەمی پێغەمبەردا صلى الله عليه وسلم و ڕێگریمان لێنەدەکرا. بۆ نموونە جابر ڕەزای خوای لێبێت دەڵێت (ئێمە ئاوی خۆمان دوردەخستەوە لە ژنەکانمان لە کاتی جووتبوون لە سەردەمی پێغەمبەردا صلى الله عليه وسلم ) بە عەرەبی
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
کووەیت نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ھەڵاوێژە
ھەڵاوێژە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەڵادزێ(ناوەند)، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دوویران
دوویران گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
گەڕان بۆ کاتی لەدەستچوو
کورتە
ڕۆمانەکە لە ٧ بەرگدا نووسراوە، جگە لە چوارچێوەی سەرەکی ئەو چیرۆکەی کە ئەم بەرگانە بەیەکەوە دەبەستێتەوە، ھەر یەک لەم حەوت بەرگە چەندین ڕوانگەی تەواو سەربەخۆیە لە ڕاستیدا ئەوەی پێی دەگوترێت چیرۆک تەنیا زنجیرە ساتێکە کە تێیدا ھەریەک لە کاراکتەرە سەرەکییەکانی کتێبەکە، بە یەکەوە دەبەستێتەوە. ھەر بۆیە زۆرجار لەسەر ئەم کارە دەوترێت، کە دەکرێت بۆ خوێندنەوەی لە ھەر لاپەڕەیەک دەست پێ بکرێت.
قەدیم
پەراوێزەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کەرەی پاقلە
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە کەنەدییەکان
قاراقۆیونلوو
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.
ئۆھ یۆن-سیۆ
ئۆھ یۆن سیۆ (ئۆھ ھایت نیم، لەدایکبووی ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٨٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە بەھۆی ڕۆلەکانی لە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی (((My Husband Got a Family (2012), Jang Bo-ri is Here! (2014), Shine or Go Crazy (2015), Come Back Mister (2016), My Sassy Girl (2017), A Korean Odyssey (2017–2018), and Love with Flaws (٢٠١٩–٢٠٢٠))) ناسراوە.
لویس پارتریج
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
ئاوستن دەیزی
ئاوستن دەیزی (لە لەدایکبووە) فەیلەسوف و چالاکوانی مافی مرۆڤە و خەڵکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. ئەو کە لە شاری نیویۆرک دەژی، چەندین بابەتی لە بڵاوکراوەکانی وەک USA Today و نیویۆرک تایمز بڵاوکردووەتەوە. ھاوکات ئەو وتارەی بەناونیشانی «باوەڕ بە گومان» لە ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمزدا بڵاوکراوەتەوە، یەکێکە لە نووسینە بەناوبانگەکانی. کتێبەکەی بە ناوی «ویژدانی عەلمانی: شوێنی باوەڕ لە ژیانی ڕۆژانەدا» لە ساڵی ٢٠٠٨دا بڵاوکرایەوە. ئەم کتێبە کە ئارگومێنتێکە بۆ ڕۆڵی ناوەندی ویژدان (ویژدان) لە گوتاری سیاسی و ئەخلاقیدا، بە گوێرەی ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز، ھەمووانی تووشی سەرسووڕمان کرد و لەلایەن کەسایەتییە جۆراوجۆرەکانی وەک سام ھاریس و ڕیچارد نۆھاس (پاستور)ەوە ڕووماڵ کرا، ھەروەھا وەک لە ئەمریکای باکوور و ئەورووپی و میدیاکاندا زمانی عەرەبی لەبەرچاو گیرا. ئەلشەرقولئەوسەت بڵاوکردنەوەی ئەم کتێبەی بە «کاتی و گرنگ» وەسف کردووە. لە کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان سەبارەت بە «مرۆڤایەتی جیھانی و ھاوبەشی ئەخلاقی»، ئۆستین دایسی بەشداری لە گفتوگۆ و مشتومڕەکاندا کرد سەبارەت بە ئازادی قسەکردن، ئازادی ئایین و گفتوگۆی نێوان شارستانییەتەکان و لە جنێڤ لەبەردەم نوێنەری نەتەوە یەکگرتووەکان لە کاروباری مافەکانی مرۆڤ وتارێکی پێشکەش کرد. ھاوکار بوو لە دامەزراندنی دامەزراوەی ئیسلامی عەلمانی کە لە ساڵی ٢٠٠٧ دامەزراوە. خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە ئەخلاقی کارپێکراو و فەلسەفەی کۆمەڵایەتی.
قاراقیز
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
٣٨٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئاخ تەپە
جوگرافیا
ئاخ تەپە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مەستاناوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەقرەبلو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارۆچکەی ساینقەڵا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ساروجەی سەروو.
پەرویز کاردان
مردن
پەرویز کاردان ڕۆژی پێنجشەممە، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا بەھۆی ھێرشی دڵ لە لۆس ئانجلەس، کالیفۆرنیا کۆچی دوایی کرد.
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
پۆل:کووەیت لە ئۆڵۆمپیاد
٣٨٥ (ژمارە)
٣٨٥ (سێسەد و ھەشتا و پێنج) (385) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٣٨٤ و ٣٨٦.
ھێزی پیادەی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پیادەی دەریایی ئەمریکی (United States Marine Corps) یان مارینز بریتییە لە یەکێک لە چوار لقەکەی هێزی سەربازی ئەمریکی، کە بە شێوەیەکی بەشی دەکەوێتە ژێر فەرمانی هێزی دەریایی (United States Navy) کە تایبەتە بە شتە نا شەڕێکان. لە چەکی پیادەی دەریایی ئەمریکیدا ۱۹۰,۰۰۰ سەرباز کار دەکات بە شێوەیەکی کرداری و ٤۰,۰۰۰ سەربازیش یەدەگن تێیدا. بنکەی سەرکردایەتی دەکەوێتە ئارلینگتۆن لە ویلایەتی ڤێرجینیا، وە نووسینگەی سەرکردایەتی و کۆنتڕۆڵیش هەر لەوێیە.
پارێزگای بارلیتا-ئەندریا-ترانی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
یۆتۆبۆری
ساڵانە لەم شارە میھرەجانی گەورە سازدەکرێت کە لەھیچ شارێکی تری ئەسکەندەنافیا بەوگەورەییە نناکرێت، وەک میھرەجانی یۆتۆبۆری، کە لە ناوەڕاستی یەنایەر تاوەکو ناوەڕاستی کانونی دووەمی ھەموو ساڵێک بەردەوام دەبێت، ئەم میھرەجانە بۆیەکەم جار لەساڵی ١٩٧٩ ئەنجام درا کە میھرەجانێکی سینەمایی بوو، ساڵانە زیاتر لە ١٥٥،٠٠٠ کەس بۆ ئەم میھرەجانە سەردانی ئەم شارە دەکەن،
مێژوو
یەکەم یاڵاخانە لەم شارە تەلاری کڵێسای یۆتۆبۆری بوو، بەڵام دواتر لەناوبردرا لەلایان ھێرش بەرە دانماڕکیەکانەوە، پاشان پردی Älvsborg  لە نزیک باخچەی Färjenäs لەبەشی باکوری شارەکە لەگەڵ کڵێسایەک دروست کرانەوە لەساڵی ١٦٠٣ بەڵام دواتر لە ١٦١١ خاپور کرانەوە لەلایان دانماڕکیەکانەوە، ئەم شارە کاریگەری زۆری ئەڵمانەکان و نێزەرلاندیەکان و سکۆتلەندیەکانی لەسەرە، چونکە نەخشەی بناغەو ئاوەڕۆ و شەقامەکانی ئەم شارە لەلایان ئەندازیارە نێزەرلاندیەکانەوە کێشراوە، ھەربۆیە وەک شارێکی نێزەرلاندی خۆی نیشان دەدا، وەک ئەمستەردام و مانھاتن و جاکارتا و سەرجەم ئەو شارانەی نێزەرلاندیەکان دروستیان کردبوو. نێزەرلاندیەکان لەسەرتای کاری دەسەلاتداریان سەرکەوتنی گەورەیان بەدەست ھێنا تاوەکو ١٦٥٢ ئەمیش بەھۆی کۆچی دوایی ڕامکار و بیرمەندی گەورەی نێزەرلاندیەکان لە ئەنجومەنی شارەکە، دواتر سوێدیەکان دەسەڵاتی شارەکەیان گرتەوە دەست بەڵام لەژێر دەستی نێزەرلاندیەکانەوە کە یاساو زمانی نێزەرلاندیان بەسەردا سەپاندن، لەسەدەی حەڤدەھەم ١٨٠٧ دیواری گەورەی یۆتۆبۆریان دروست کرد.
شانبەشانی نێزەرلاندیەکان و ھاتنی سکۆت لەندیەکان ڕۆژبەڕۆژ شارەکە گەورەبوو و ژمارەی دانیشتوانی زیادی کرد، چاڵمێرز کە کوری پەنابەرێکی  سکۆت لەندی بوو لەساڵی ١٨٤١ بەردی بناغەی زانکۆی چاڵمێرزی بۆ تەکنەلۆژیا دانا، پاشان پەنابەرێکی تری سکۆت لەندی بەناوی جێمس بەندەری  Keiller ی دروست کرد بۆ دروستکردنی کەشتی لەبواری بازرگانی کە تاوەکو ساڵی ١٩٨٩ بەردەوام بوو، ئەم بەندەرە لەساڵی ١٩٠٦ وەک خەڵاتێک پێش کەش بەشارەکەی کرد.
سوێدیەکان دروشمی شێر لەگەڵ سێ کڕۆن وەک ھێمایەک بۆبەڕگڕی شارەکەیان بەرامبەر دوژمن بەکاریان ھێناوە لەسەر ئاڵاکەیان. چەپ|وێنۆک|سوێدیەکان لە ڕێگای یۆتۆبۆریەوە بەرەو ئەمریکا کۆچ دەکەن. لە پەیماننامەی ڕۆسکیلد (١٦٥٨) ھەریەکە لە دانمارک و نەرویژدەستبەرداری بەشەکەیان بوون لەناوچەکانی  ھاڵاندو بۆھاس، بەمە یۆتۆبۆری کەمترین مەترسی لەسەر مایەوە، کە بوە ھۆی پێشکەوتنی لەبوارەکانی بازرگانی و پیشەسازی دەریاوانی و بەندەری کراوە، چونکە تاکە شارە بەھۆی پێگەکەی کە جموجۆڵی بازرگانی لێ ئەنجام دەدرێت. چەپ|وێنۆک|400x400پیکسڵ|١٨٨٨ نەخشەی یۆتۆبۆری. لەسەدەی ھەژدەخەم، ماسی گری گرنگترین پیشەسازی بوو، لەگەڵ ئەمەی ھاوبەشگای سوێندی ھیندی لە ساڵی ١٧٣١ دامەزرا و شارەکە بوو بە شارێکی کراوە بەدەم جیھان کە گەشتی ئەنجام دەدا بۆ چین و ئەوپەڕی ئاسیا.
کەش و ھەوا
یۆتۆبۆری کەش و ھەوایەکی زەریایی ھەیە بەھۆی نزیکی لەدەریاوە، جگەلەوەی کەوتۆتەسەرھێڵی پانی باکور، پلەی گەرمای جێگیرەو گەرمترە لە زۆر شوێنی تر تەنانەت لە ستۆکھۆڵمیش، ئەمیش بەھۆی بورانەکانی دەریاوەیەبەتایبەت لە وەرزی ھاوین، کە ماوەی خۆڕھەڵاتنی دەگاتە ١٨ کاژێرو ٥ خولەک، لەزستانیش کەم دەبێتەوە بۆ ٦ کاژێر و ٣٢ خولەک، لەماوەی ئەم ساڵانانەی دوایی دا پلەی گەرما زۆبەرزبۆتەوە ئەمیش بەھۆی گۆڕانی پلەی گەرمی زەوی بەگشتی.
پارێزگای ئەڤێلینۆ
پارێزگای ئەڤێلێنۆ (بە ئیتاڵی:Provincia di Avellino) پارێزگاییەکە لە ناوچەی کەمپانیای باشووری ئیتاڵیا، ناوچەکە بە شارۆچکە و گوندی بچووک دەناسرێتەوە، کە تەنھا دوو شارۆچکە توانیانە زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ دانیشتوویان ھەبێت، پایتەختەکەی ناوی ئەڤێلینۆیە.
موشۆکو تێنسێی
وێنۆک مۆشۆکو تێنسێی: بێ کار لە کار داڕمان (ژاپۆنی 異職:だた界. Hepburn : Mushoku Tensei : Isekai Ittara Honki Dasu, lit . " Aincarnation بێ کار : بە جدی ھەوڵ دەدەم ئەگەر بڕۆم بۆ جیھانێکی تر " ) زنجیرەیەکی ڕۆمانی سووکی ژاپۆنییە لەلایەن ڕیفوجین نا ماگۆنۆت دەربارەی پیاوێکی بێکار و بێ ھیوا کە لە جیھانێکی فانتازیدا زیندوو دەبێتەوە لە کاتی ھێشتنەوەی بیرەوەرییەکانیدا ، سوور بوو لەسەر ئەوەی کە بەبێ پەشیمانی ژیانی نوێی خۆی بژی. لە بنەڕەتدا لە ماڵپەڕی ڕۆمانی تۆڕی ئینتەرنێتی شۆسێتسوکەنی نارو لە تشرینی دووەمی ٢٠١٢ بڵاو کرایەوە، ساڵێک دواتر، ڕاگەیەندرا کە ئەو زنجیرە یە بەرەڵایەکی چاپ لە ژێر کتێبی MF کارگەی میدیا وەردەگرێت کە بە ووشانەی لەلایەن بەکارھێنەرێکی پیکسێف ەوە بە ناوی شیرۆتاکا ئەنجام دراوە
قادر دیلان
قادر دیلان (لە دایکبووی ١٩٢٨، سلێمانی - مردووی ١٨ی ئازاری ١٩٩٩، پراگ). گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی کورد بوو. لە ساڵی ١٩٤٨ تیپێکی مۆسیقیی کوردیی بەناوی دیلان دامەزراندووە، دواتر لە ناوەڕاستی پەنجاکان ناوەکەی بۆ گرووپی مۆسیقای مەولەوی گۆڕیوە. گۆرانییەکانی «فریشتە» و «جوانی بێناو» لە ناسراوترین گۆرانییەکانی قادر دیلانن کە شیعری شاعیری کورد عەبدوڵڵا گۆرانن وتوونییەوە. قادر دیلان کەمانچەژەن بووە و لەگەڵ ئەوەشدا ئامێری مۆسیقیی دیکەشی ژەندووە.
ژیانی سەرەتایی
قادر دیلان لەدایکبووی بنەماڵەیەکی ناسراوە لە شاری سلێمانی، قادر دیلان کوڕی مەلا ئەحمەدی دیلانە. بەھرەی گۆرانیوتن لەلایەن قادر دیلانەوە ھەر لە تەمەنی منداڵییەوە بووە. دیلان خوێندنی سەرەتاییی تا دواناوەندی لە شاری سلێمانی تەواو کردووە. دواتر بۆ کۆلێژ چووەتە بەغدا، ئەمەش دوای ئەوەی لە کۆلێژی ئابووری لە زانکۆی بەغدا وەردەگیرێت.
مارڤڵ ئینتەرتەیمێنت
وێنۆک مارڤڵ ئینتەرتەیمێنت کۆمپانیایەکی ئەمریکییە بۆ کات بەسەربردن کە بەھۆی یەکگرتنی گرووپی مارڤێڵ ئینتەرتەینمەنت و تۆیس بیز، ئینکۆ پێکھاتووە. کۆمپانیاکە بە کۆمپانیای لقەکەی مارڤڵ کۆمیکس ناسراوە و لە کۆتایییەکانی ٢٠٠٠دا کۆمپانیای لقەکەی کە ناوی مارڤێڵ ستۆدیۆیە، دەستی بە بەرھەمھێنانی فیلم کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٩ی زایینی کۆمپانیای واڵت دیزنی بە بڕی ٤٫٦٤ ملیار دۆلار کڕی لە کۆمپانیای مارڤێڵ ئینتەرتەینمەنت. لەو کاتەوە کۆمپانیاکە بووەتە کۆمپانیایەکی بەرپرسیارێتی سنووردار. بۆ مەبەستی ڕاپۆرتکردنی دارایی، مارڤڵ بەشێکە لە کۆمپانیای واڵت دیزنی. مارڤێڵ ھاوبەشی زۆری لەگەڵ کۆمپانیاکانی تردا ھەیە وەک سەدەی بیستەمی فۆکس و کۆڵۆمبیا پیکچەرز، بەجۆرێک فیلمەکانی ستۆدیۆکانی مارڤڵ لەلایەن ستۆدیۆی واڵت دیزنی پیکچەرزەوە بڵاودەکرێنەوە کە کۆمپانیایەکی تری واڵت دیزنی یە. لەو کاتەوە کۆمپانیاکە توانیویەتی کارەکتەرەکانی مارڤێڵ لە ھاوینەھەواری و پارکەکانیدا نمایش بکات، شایەنی ئەوەیە لێرەدا بڵێین کە پێشتر ڕێککەوتنێک لەگەڵ پارک و ھاوینەھەواری یوونیڤەرساڵ ھەبووە، کە دواتر فراوانتر بووە لەگەڵ کڕینی واڵت دیزنی.
ھام (چیمپانزی)
دووەم شامپازی
دوای ئەو گەشتە ئەمریکا ویستی لێکۆلینەوە و توێژینەوەی زیاتر بکات و ھەربۆیەش بەردەوامبوو لەسەر مەشق پێکردنی شامپانزیەکان و لە دواتریشدا شامپانزیەک بە ناوی ئینۆوس بەسەرکەوتووی ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان کرا و ئەویش بوو بە یەکەم شامپانزی کە بە دەوری خولگەی زەویدا بسووڕێتەوە و دواتریش بە سەلامەتی گەرایەوە بۆ زەوی و بەڵام دوای ٦ مانگێک مرد و دوای ئەوەش ئەمریکا بۆی دەرکەوت بۆشایی ئاسمان مەترسی نییە و بەسەرکەوتووی یەکەم مرۆڤی ئەمریکی ڕەوانەی بۆشایی ئاسمانکرد بەناوی جۆن گلین.
٣٩٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ویکیپیدیای زازاکی
ویکیپیدیای زازکی ھەتا ئێستا ھەژماری بەکارھێنەرانی تێدا دروست کراون،  بەڕێوەبەر و  وتاری ھەن.
ساروجەی سەروو
جوگرافیا
ساروجەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی موشان دەرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی سنجو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاخ تەپە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی عەباساوا.
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کووەیت نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
فەرامەرز ئەسڵانی
فەرامەرز ئەسڵانی (فارسی: فرامرز اصلانی؛ لە دایکبووی ١٣ی تەمموزی ١٩٥٤) گۆرانیبێژ، گیتارژەن، ئاوازدانەر، و بەرھەمھێنەرێکی میوزیکیی ئێرانییە.
مینا ئەلفەحل
مینا ئەلفەحل ھەروەھا ناسراوە بە سەیح ئەلمەلەح، ناوچەی کەناراوییەکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی عومان، لە نزیک شاری موسکاتی پایتەختی ئەو وڵاتە. ناوی (سەیح ئەلمەلەح)ی لێنراوە، کە وێستگەی چارەسەری نەوتی لێ گەشەی پێدراوە. ناوچەیەکی گەڕەکی نەوتە لەو وڵاتەدا، کە کۆمپانیای گەشەپێدانی نەوتی عومان (PDO) بارەگاکەی لە بەندەری ئەلفەلەح داناوە، کۆمپانیای پاڵاوگەی عومان (ORC) خاوەنی پاڵاوگەی نەوتییە کە ١٠٤ ھەزار بەرمیلە لە ڕۆژێکدا کە دەکەوێتە ئەوێوە. نەوتی خاو و بەرھەمەکانی پاڵاودان بارکراوە بۆسەر تانکەرەکان لە بەندەری ئەسپی بە بۆرییەکی ژێر دەریا و سیستەمی SBM (تاکە پشتێنی سەرئاو)ە، کۆمپانیای گەشەپێدانی نەوتی عومان خاوەنی دوو لەو یەکە بچووکانەی ھەناردەی نەوتی خاوە، و سێیەمیشیان خاوەنی کۆمپانیای بازاڕکردنی شێل عومان (بازاڕکردنی شێڵ عومان)ە.
عیدی ئەمین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٢٠ پۆل:مردووانی ٢٠٠٣ پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان پۆل:خەڵکی قەیرانی کۆنگۆ
کارلێکی میتاتێزی خوێ
کارلێکی میتاتێزی خوێ'، ھەندێک جار پێی دەوترێت کارلێکی جێگۆڕکێی دووانە، پرۆسەیەکی کیمیایییە کە ئاڵوگۆڕی پەیوەندی لە نێوان دوو کارلێککەردا جۆرە کیمیایییەکان دەگرێتەوە؛ کە لە ئەنجامدا بەرھەمەکان دروست دەبن کە پەیوەندییان بە پەیوەندی ھاوشێوە یان یەکسانەوە ھەیە ئەم کاردانەوەیە لەلایەن گشتییەوە نوێنەرایەتی دەکرێت:
ھونەری گۆتیکی
تابلۆ و وێنەکان
فرێسکۆکان ھێشتا وەک داھێنانێکی ھونەری سەرەکی مایەوە لەسەر دیواری کڵێسا و کەنیسەکان. سوید و دانیمارک زۆرێک لە فرێسکۆیان بۆ ماوەتەوە. لە باکووری ئەورووپا، وێنەی سەر شووشە بووبە شێوازێکی گرنگی وێنەکێشان تاکوو سەدەی پانزەیەم، پێش ئەوەی وێنەکێشانی سەر دار جێی بگرێتەوە. مانیوسکریپتە ڕەنگدارەکانیش بەڵگەن لەسەر بوونی ھونەری گۆتیکی لەو ناوچانەی ھیچ وێنەیەک یان پەیکەرێکی گۆتیکی نەماوەتەوە.
ئیبراھیم سوەیدی
بەڵام ئیبن کەسیر لە کتێبی (البدایة و النهایة) دا وتویەتی:
پرۆژەی مێرکری
پرۆژەی مێرکری (بە ئینگلیزی: Project Mercury) یەکەمین پرۆژەی ناردنی مرۆڤ بوو بۆ بۆشایی ئاسمان لە ئەمریکا، ئەو پرۆژە ئامانجی ناردنی مرۆڤ بۆ بۆشایی ئاسمان ئەو ئامانجەشی لە نێوانی ساڵانی ١٩٥٩ تا ١٩٣ بوو تا مرۆڤ بنێرن بۆ خوولانەوە لە دەوری ھەسارەی زەوی، کەشتی مێرکۆری-ئەتڵەس٦ لە ٢٠ شووباتی ساڵی ١٩٦٢ بە تەواوی ئەو ئامانجەی بە گەر خست.
پارک جو-ھیون
پارک جو ھیون (بە کۆری: لەدایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٤) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە ڕۆلی گێراوە لە فلمی The Dude In Me (2019) ، و فیلمی تەلەڤیزیۆنی Drama Stage Season 3: My Wife's Bed.، وە ناسراوە بەھۆی ڕۆلەکەی لە A Piece of Your Mind (2020)).
٣٩٤ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
پارک جو-ھیون
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی بوسان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤ پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی کۆریا بۆ ھونەرەکان پۆل:زیندووان
ھەوری
لە ئازەربایجاندا
لە ئازەربایجاندا کەلاغایی (Kəlağayı) پێی دەگوترێت و لە ئاوریشم دروست دەکرێت. کەلاغایی لە ساڵی ٢٠١٤دا لە پێڕستی میراتی جیھانیی یوونێسکۆدا تۆمار کراوە.
ژانگ ژۆنگجینگ
سەرچاوەکان
پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی سێیەمی پێش زایین پۆل:پزیشکەکانی ھێنان پۆل:دەرمانناسە دێرینەکان پۆل:ڕووەکناسەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠ پۆل:مردووانی ٢١٩ پۆل:نووسەرانی نانیانگ، ھێنان پۆل:نووسەرە زانستخوازەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان پۆل:پزیشکەکانی چین لە سەدەی دووەمی پێش زایین پۆل:داھێنەرە چینییەکان پۆل:نووسەرە پزیشکییە چینییەکان پۆل:دەرمانناسە چینییەکان
ناوەندی مارشاڵ بۆ گەڕان بە دوای بۆشاییی ئاسمان
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون
زەڕیناوا، خەسراوا
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
کووەیت نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
بنەواشە
وەک بەڵگەنەویست یا بنچینەیەکی لۆژیکی
ئەمانە چەن نموونەیەکن لە بنەواشە وەکوو ئاکسیۆم یا بەڵگەنەویستی لۆژیکی:
٤٠٠ (ژمارە)
٤٠٠ (چوارسەد) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٩ و ٤٠١.
جەین کوبدن
لە گەنجێتییەوە جەین کوبدن، لەگەڵ خوشکەکانی، ھەوڵی پاراستنی و گەشەپێدانی میراتی باوکیان دا. لە ماوەی ژیانیدا بۆ کێشەکانی «کۆبدینت» وەک چاکسازیی زەوی و زار و ئاشتی و دادپەروەری کۆمەڵایەتی، و داکۆکیکارێکی بەردەوام بوو بۆ سەربەخۆیی ئێرلەندا لە بەریتانیا وە ھەوڵ بۆ مافی دەنگدانی ژنان لەسەر مەرجی یەکسان بوون لەگەڵ پیاوان، کە ئەو یەکەم پابەندبوونی خۆی لە ساڵی ١٨٧٥ ئەنجام دا. ئەمانە سەرەکترین ئامانجی ئەو بوو. ھەرچەندە ھاوسۆز و لایەنگریی ئەو کەسانەێش بوو، لەوانەش خوشکەکەی ئانی کوبدن ساندەرسون، کە بە بەکارھێنانی شەڕ و ئاژاوە و شێوازی نایاسایی بۆ بە بەدەست هێنانی مافی دەنگدانی ژنان لە ھەڵمەتی ھەڵبژاردن ئەنجامی دەدا، بەڵام لە چوارچێوەی یاسادا چالاکییەکانی خۆی ھێشتەوە. سەرەڕای ئەو ناکۆکییە قووڵەی کە لە بەرامبەر کێشەی مافی دەنگداندی ژناندا لە پارتی لیبرال ھەبوو، لە پارتی لیبرال مایەوە.
سادیقاوا
جوگرافیا
سادیقاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
قەڵاتەپەی خواروو
جوگرافیا
قەڵاتەپەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەڵاتەپەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی بانەبۆر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەلکە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ڕندی عەلی خان.
دۆنکی کۆنگ (کارەکتەر)
وێنۆک
کۆما
کۆما (بە ئینگلیزی: Coma، وە بە یۆنانی بە واتای خەوی قووڵ دێت) بریتییە لە حاڵەتێکی لەدەستدانی قووڵی ھۆش، ناتوانێت ئەو کەسەی تووشی بووە لەگەڵ سروشتی کار لێکبکات، وە ناتوانێت وەڵامی کاریگەرییە دەرەکییەکان بداتەوە. بێھۆشی جیا دەکرێتەوە بە شکستھێنانی کاری سیستەمی چالاککەرەوەی ھێڵی بەرزبووەوە (بە ئینگلیزی: ascending reticular activating system / ARAS). ئەو کەسەی کەوتۆتە ژێر کاریگەری بیھۆشییەوە کەسێکی زیندووە، بەڵام نەخەوتووە. شەپۆلی چالاکی مێشکی کەسەکە زۆر جیاوازە لەگەڵ ئەوەی کەسێکی خەوتوو ھەیەتی، دەتوانرێت کەسێک لە خەو بە ئاگا بێنیت، بەڵام ناتوانیت کەسێک لە حاڵەتی بێھۆشی دەربێنیت.
ھۆشمەندیی دەستکرد
ھۆشمەندیی دەستکرد، مەکینەی ھۆشمەند یان ھۆشمەندی دروستکراو بریتییە لە بوارێکی پەیوەست بە ژیریی دەستکرد و ڕۆبۆتە ھۆشمەندەکان. ئامانج لە بیردۆزی ھۆشمەندیی دەستکرد ئەوەیە کەوا «پێناسەی ئەو شتانەی پێویستە دروست بکرێن ئەگەر ھاتوو ھۆشمەندی بدۆزرێتەوە لە ئامرازێکی ئەندازەکراودا.»
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:کووەیت لە ئۆڵۆمپیاد پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ڕەنجووری
نموونەی ھۆنراوە
خودی ڕەنجووریش وەک حاجی قادر شاعیرانی کوردی پێش خۆی و سەردەمی خۆی بە ھەڵبەست ھۆنیوەتەوە. بۆ نموونە دەڵێت:
قەڵاتەپەی سەروو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چاڵسەر
چاوێز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری عەلی شیروان، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
زیائەددین نەخشەبی
پزیشک و شاعیری موسڵمانی ھیندی سەید زیائەددین موحەممەد ھیندی نەخشەبی بەدایونی گوتراویشە بەدیوانی، لە (بدایون) نیشتەحێ بووە، نەخشەبیش دەکەوێتە نێوان دەریای ئامودەریا و دووشاری سەمەرقەند و تاشکەند، لە دەلھی کۆچی دوایی کردووە ساڵی ٧٥٠ گوتراویشە لە ٧٥١ـی کۆچی.
ماسال
ماسال شارێکە لە پارێزگای گیلانی ئێران کە دەکەوێتە تەنیشت شاخەکانی تاڵشەوە. خەڵکی ئەم شارە تاڵشین و بە زمانی تاڵشی قسە دەکەن. ئەم شارە زۆربەی ڕۆژەکانی ساڵ لە ھەورەکاندا ھەڵکەوتووە، ھەر بۆیە نازناوی «بەھەشتی ونبووی گیلان»ی لێنراوە.
جێرمێ
جێرمێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەشت، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
سەکینە پەروانە
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:ژنانی سیاسیی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
ئو (کانا)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زمانی ژاپۆنی
میر جەعفەر داسنی
ژیان
میر جەحفری داسنی لە گوندی مەھتێ سەر بە قەزای شێخان لە باشووری ڕۆژھەلاتی پارێزگای دھۆک چاوی لە دنیا ھەلدانێت. ئەو کوڕی پیر ھەسنی داسنی بوو. پاش مردنی باوکی، دەسەڵاتی دەگرێت دەست و میرگەھی داسن بە ڕێوە دەبێت.
زەماد کوڕی سەعلەبەی ئەزدی
زەماد کوڕی سەعلەبە کوڕی شەیبان قەرنی ئەزدی پزیشکێکی عەرەب، ھەرەھا یەکێ لە ھاوەڵانی پێغەمبەر موحەممەد، کە ھەر پێش ھاتنی ئیسلام ھاوڕێی پێغەمبەر بوو، و بووەتە موسڵمان.
حاجیاوا، ساینقەڵا
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
شەھلا ھومباتوڤا
لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٠، شەھلا لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا. بۆ ئەو ڕۆژە، ئارلی لیتزەنبرگر باڵیۆزی ئەمریکا لە ئازەربایجان گەڕایەوە واشینگتن وەک پشتگیرییەک بۆ شەھلە.
قرغیزستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
قرغیزستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٠)
بایدن و هاریس بوونە سەرۆک و جێگری سەرۆکی هەڵبژێردراو دوابەدوای بردنەوەی لە هەڵبژاردنەکە و لە ٢٠ی کانوونی دووەم ٢٠٢١ سوێندی سەرۆکایەتی دەخۆن. بایدن دەبێتە دەبێتە بە تەمەنترین سەرۆکی ئەمەریکی، بەوپێیەی لە ڕۆژی دەستبەکاربوونی تەمەنی دەبێتە ٧٨ ساڵ و دەبێتە یەکەمین پاڵێوراو لەوەتەی بیڵ کلینتن کە شکست بە سەرۆکێکی دەستبەکاربوو بهێنێت، پێشتر کلینتن شکستی بە جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش هێنا لە هەڵبژاردنی ١٩٩٢دا. هەروەها بووە یەکەمین کاسۆلیکی ڕۆمانی دوای جۆن ئێف. کێنەدی لەساڵی ١٩٦٠ کە ببێتە سەرۆک، و کامڵا هاریسیش بووە یەکەمین ژن و یەکەمین کەسیش کە ڕەچەڵەکی ئەوڕوپی نەبێت وەک جێگری سەرۆک خزمەت بکات.
ڕێکارەکان
هەڵبژاردنی گشتی لە مانگی تشرینی دووەمدا بەڕێوە دەچێت. دەنگدەران بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ دەنگ دەدەن کە تیایدا هەر دەنگدەرێک کە دەنگ دەکات لەسەر ئاستی ویلایەتەکەی خۆی دەنگ دەدات و کامە کاندید زۆرترین دەنگ بهێنێت لە ویلایەتێک سەرجەم کورسیەکانی ئەم ویلایەتە دەباتەوە، ویلایەتەکانی کالیفۆرنیا و تێکساس و فلۆریدا زۆرترین کورسیان بۆ داندراوە و هەر کاندیدێکیش دەبێت ٢٧٠ کورسی بهێنێت بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی وڵات. ئەگەر هیچ کاندیدێک نەگەیشت بە ٢٧٠ دەنگەکە، ئەوکات ئەنجومەنی نوێنەران سەرۆک هەڵدەبژێرێت لەنێوان ئەو سێ کاندیدەی زۆرترین دەنگ دەهێنێت، لەوکاتەی ئەنجومەنی پیران جێگری سەرۆک هەڵدەژێرێت لەنێوان دوو کاندیدی یەکەم. هەڵبژاردنەکە هاوشانی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نێوێنەران و پیران بەڕێوەدەچێت. هەروەها لە هەڵبژاردنەکانی ئەمەریکا دەکرێت کاندیدێک زۆرترین دەنگ بهێنێت و بدۆڕێت، بەوپێیەی براوە بە کورسیەکان دیاری دەکرێت نەک دەنگدان، وەک چۆن لە ھەڵبژاردنی ٢٠١٦ی سەرۆکایەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا روویدا، کاتێک هیلاری کلینتن ٥ ملیۆن دەنگی زیاتر هێنا لە ترامپ، بەڵام ترامپ ژمارەی کورسیەکانی زیاتر بوو.
حیزبی کۆماری
دوای ئەویش ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەران جۆ واڵش ڕاگەیاند کە نیازی خۆ کاندیدکردنی هەیە لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٩دا. لە هەڵبژاردنە بەراییەکانی حیزبی کۆماری لە ئیلینۆی، واڵش تەنها ٪١ی دەنگەکانی بدەستهێنا و دوای ئەمەش ڕاگەیاند: "هیچ کەسێک ناتوانێت ترامپ لە حیزبی کۆماری ببەزێنێت، لەبەرئەوەی تەواوی حیزبەکەمان بە کوێرایی دوای کەوتوون". لەدوای واڵش لە ٩ی سێپتێمبەری ٢٠١٩، پارێزگاری پێشووی کارۆلینای باشوور، ماڕک سانفۆرد کاندیبوونی خۆی ڕاگەیاند بۆ ڕکابەریکردنی ترەمپ. سانفۆرد دوای تەنها ٦٥ ڕۆژ لە هەڵبژارنەکەدا کشایەوە دوای ئەوەی لایەنگرانی حیزبەکەی پشتگیری خۆیان بۆ دووپات نەکردەوە. لەکۆتاییدا و بەشێوەیەکی فەرمی ترامپ لە ١٧ی مارسی ٢٠٢٠ وەک کاندیدی حیزبی کۆماری دیاریکرا.
دیبەیتەکانی سەرۆکایەتی
لە ١١ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩دا، کۆمیتەی دیبەیتەکانی سەرۆکایەتی ڕایگەیاند لە پاییزی ٢٠٢٠دا، سێ دیبەیتی جیاواز بۆ سەرۆکەکان و دانەیەکیش بۆ جێگری سەرۆکەکان ئەنجام دەدرێت. یەکەمین دیبەیت لە ٢٩ سێپتێمبەر لە زانکۆی کەیس وێستەرن ریزێرز بە خانەخوێی کریس واڵاس بەڕێوەچوو. زۆرینەی چاودێرانی سیاسی جۆ بایدنیان بە براوەی دیبەیتی یەکەم لە قەڵەمدا و کەمینەشیان بە یەکسانبوون.
دیبەیتی جێگرەکان لە ٧ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٠ لە زانکۆی یوتا ئەنجامدرا. چاودێران ئەنجامی دیبەیتەکەیان بە یەکسانبوون لە قەڵەمدا. یەکێک لەو دیمەنانەی بووە جێگای باسی میدیاکان ئەوکاتە بوو کە مێشێک بۆ ماوەی دوو خولەک لەسەر سەری جێگری سەرۆک مایک پێنس نیشتەوە.
شەوی هەڵبژاردن
وێنۆک|دەنگدەرێک لەکاتی هەڵبژاردنی کاندیدەکەی لە دواناوەندی رووزەڤێڵت لە [[ئایۆوا.]] شەوی هەڵبژاردن، ٣ی تشرینی دووەم، بەبێ هەبوونی براوەیەک بەکۆتا هات، بەوپێیەی دەنگەکانی ویلایەتەکان یەکجار نزیک بوون و ملیۆنان دەنگ نەژمێردرابوون کەوا نیوەیان لە ویلایەتە گرینگەکان بوون. کاتژمێر ٨:٣٠ی بەیانی، جۆ بایدن وتارێکی دا کە داوای لە لایەنگرانی کرد بە ئارامی بمێنمەوە بەوپێیەی دەنگەکان ژماردنیان ماوە و هەمووانی دڵنیا کردەوە کە بەڕێوەیە بۆ بردنەوەی هەڵبژاردنەکە. دوای دوو کاتژمێر، ترامپ وتارێکی دا و ڕایگەیاند کە هەڵبژاردنەکەی بردۆتەوە و ڕایگەیاند لە حاڵەتی نەوەستانی ژماردنی دەنگەکان، سکاڵا تۆماردەکات و دۆسیەکەی دەباتە دادگای باڵای ئەمەریکا. ئەم لێدوانانەی ترامپ بە هەوڵێکی نیازخراپ لە قەڵەمدرا لەلایەن لایەنگرانی حیزبی دیموکرات، بەوپێیەی زۆربەی ئەو دەنگانەی بە پۆستە دراون تا دوای شەوی هەڵبژاردن ژماردنیان تەواو نابێت و زۆربەشیان کە بەرژەوەندی جۆ بایدن بوون.
لیستی کاندیدان
کاندیدەکان بەپێی ژمارەی کورسیەکان دەنگەکانەوە ڕیزکراون.
ئیبن ئەلکوتوبی
یوسف بن ئیسماعیل بن ئیلیاس بن ئەحمەد، ئەبولموحاسن، نەسیڕەددین خۆیی شافعی بەغدادی ناسراو بە ئیبن کوتوبی، لە خۆی لەدایک بووە ، لە بەغداد نیشتەجێ بووە، لە پاشماوەکانی: (مالا يسع الطبيب جهله) کە بە (جامع البغدادي)یش ناسراوە.
لوسی کۆچاریان
لوسی کۆچاریان (لە دایکبووی ١٩٦٠) چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و ڕۆژنامەنووسی ئەرمەنییە، لەئاستی ناوخۆی وڵاتەکەی دژ بە تووندووتیژی مێینە جەنگا.
سەعید ئاقاخانی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرە کوردەکان پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:کۆمێدییە ئێرانییەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران
مۆزەخانەی پۆستی قوبرس
مۆزەخانەی پۆستی قوبرس مۆزەخانەیەکە تایبەتی پۆستە لە قوبرس. مۆزەخانەکە دەکەوێتە ناو دیواری شاری نیکۆسیا، و مێژووی پۆست و مۆرەکانی قوبرسی لێیە. پێشانگاکانی لە سەدەی ١٨ بەرەو سەرەوەیە.
خاتووناوا
جوگرافیا
خاتوناوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی مەحمودچغ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاخ تەپە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارۆچکەی ساینقەڵا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بێبێ کەند.
گاڤانەجاڕ
گاڤانەجاڕ (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
سڕبوونی زستانە
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زستان پۆل:مەلەکان پۆل:ژینناسی پۆل:فیزیۆلۆژیا
نیل دیگراس تایسۆن
سەرەتاکانی ژیانی
تایسۆن لە مانھاتن لە خێزانێک لە دایک بووە کە لە برۆنکس دەژیان و لە نێو سێ منداڵدا دووەم منداڵی خێزانەکەی بووە.
تایسۆن لە تەمەنی ھەرزەکاریدا پر بە دڵەوەخەریکی خوێندنی گەردوونناسی بوو، ھەروەھا تا ڕاددەیەکی باش ناوبانگی بەدەستھێنا لە نێو کۆمەڵەی گەردوونناسان لە ڕێگای پێشکەشکردنی چەندین وتار دەربارەی ئەم بابەتە لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا. گەردوونناس کارل ساگان مامۆستا بوو لە زانکۆی کۆرنێل، ھەوڵی دامەزراندنی تایسۆنی دا بۆ ئەوەی وانە بدانەوە بە قوتابیانی بەکالۆریۆسی زانکۆکە. تایسۆن لە کتێبێکیدا بەناوی «ئاسمان دوا سنوور نییە» نوسیویەتی:
ڕیتچ بڕە پارەیەکی لەNASA و ڕێکخراوی ARCS وەرگرت بۆ پشتگیری کردنی لێکۆڵینەوەکانی دکتۆرای تایسۆن کە وای لە تایسۆن کرد بەشداری چەند کۆبوونەوەیەکی نێودەوڵەتیی بکات لە ئیتاڵیا، سویسرا، چیلی و باشوری ئەفریقیا، ھەروەھا بەم ھاوکارییە دارایییە چەند قوتابییەکی دامەزراند بۆ ئەوەی یارمەتی بدەن لە ڕێکخستنی داتاکان.
لەو ماوەیەی کە خەریکی لێکۆڵینەوە بوو بۆ تێزەکەی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا، تایسۆن لە نزیکەوە دەیڤەد سپێرگالی ناسی کە پرۆفیسۆر بوو لە زانکۆی پرینسیتۆن کە ئەوکات بە سەردان ھاتبووە زانکۆی کۆلۆمبیا بە مەبەستی کارکردن بە ھاوبەشی لەگەڵ سەرپەرشتیاری تێزەکەی لەسەر بابەتی گەلە ئەستێرە کە بە شێوەیەکی ئاسایی لە گەلە ئەستێرەی پێچخواردوو دا دەبینرێ.
بۆڵت (فیلمی ٢٠٠٨)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨ پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی مناڵان لە ٢٠٠٠ پۆل:فیلمی ڕێگاوبانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمی ڕێگاوبانی ئەمریکی پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمریکی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی-کۆمپیوتەری ساڵی ٢٠٠٨ پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان کە لە لۆس ئانجلەس داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی ڕوودەدەن پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
جی بێن
جی بێن پزیشکێکی شاھانەی سەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان بوو لەمێژووی دێرینی چین.
سیمین بێھبەھانی
نموونەی شێعر
دوبارە می‌سازمت وطن! اگر چە با خشت جان خویش
دوبارە می بخشی ام توان، اگر چە شعرم بە خون نشست
تیپی مۆسیقای سازان
تیپی مۆسیقای سازان گرووپێکی مۆسیقیی کوردی بوو کە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری ھەولێر دامەزرا.
کانی شیرینە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قرغیزستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
قرغیزستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
ناوچەی کۆتۆل
دانیشتووان
ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی کۆتۆل لە ساڵی ٢٠٠٦دا بەرامبەر لەگەڵ ٢٤،٤٠٧ کەس لە ٤،٣٣٩ خێزاندا بووە، کە ھەموویان کوردن و لە ئیسلامی سوننە پەیڕەوی دەکەن.
بۆرنا بوریاشی دووەم
وێنۆک| وێنەی نامەیەکی (بۆرنا بوریاس) لەبۆ (نیبوررێیا) لە ژووری ٥٥ لە مۆزەخانەی بەڕیتانیا
ئەفسانەی خوێنمژ بەپێی ناوچە
ئەفسانەی خوێنمژ ھەزارەها ساڵە لە شارستانییەت و ڕۆشنبیری جیھانی وەک مێزۆپۆتامیا و جوو و شارستانییەتی ئیغریق و شارستانییەتی ڕۆمانی باسکراوە. چیرۆکەکان شەیتان و ڕۆحی خوێنمژ لەخۆدەگرێت، کە ڕەچەڵەکی کاتی ئێستای خوێنمژەکان پێکدێنێت. و بە شوێن ھەڵگرتنی چیرۆکی ئەم بوونەوەرە ئەفسانەییانە لە دەوروبەری جیھان دەبینین ڕەسەنی ئەم جۆرە چیرۆکانە بۆ ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەوروپا لە سەدەی ھەژدەیەم دەگەڕێتەوە، کاتێک دەبینین بۆ یەکەم جار لە چیرۆکە فۆلکلۆرییەکانی ئەو ناوچە باسکراوە.
تیپی مۆسیقای ڤان
تیپی مۆسیقای ڤان گرووپێکی مۆسیقیی کوردی بوو کە لە شاری سلێمانی دامەزرا.
ئەندامان
بەشێک لە ئەندامانی تیپ:
کۆنیشانی فریودەر
سێ نیشانەکە
تایبەتمەندی ئەوەیە کە بەشێوەیەکی بەردەوام سەرکەوتنەکانی خۆیان لەگەڵ ئەو فاکتەرانە ھەڵدەسەنگێنن کە جیا لە ئاستی توانایی و لێزانییەکانیانە.
نەخشەی کەشوھەوای کراوە
نەخشەی کەشوھەوای کراوە بریتیە لە خزمەتگوزارییەکی کەشناسی سەرھێڵ، کە لەلایەن OpenWeather Ltd خاوەنداری دەکرێ و ھەڵدەستێ بە پێدانی زانیاری کەش‌و‌ھەوا بۆ جیھان لەڕێی داتای ناوبەستی بەرنامەسازی بۆ زانینی ڕەوشی ھەنووکەیی و پێشبینییەکانی ڕۆژانی داھاتوو، لەگەڵ زانیاری کەشی مێژوویی بۆ ھەر شوێنێکی جوگرافی کە داتاکەی بەردەست بێت لە ڕاژەکانی وێبسایتەکەدا، کۆمپانیاکە خولەک بە خولەک زانیاری دابارینی ناوچەیی پێشکەش دەکات بەپێی پێشبینییەکان بۆ ھەر شوێنێک کە بتەوێ، ھەروەھا بڵاوکردنەوەی زانیاری ڕەوشی ھەوا بۆ فڕۆکەخانە و وەرگرەکانی مانگە دەستکردەکان لەسەر زەوی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:Category:كەش‌وھەوا پۆل:Category:کۆمپانیا دابینکەرەکانی ڕەوشی ھەوا و پێشبینی
پیاوان لە مەریخەوە ھاتوون، ژنانیش لە ڤینۆسەوە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دەروونناسیی گشتی
نوشانا ناوێ
جوگرافیا
نوشانا ناوێ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سڕبوونی ھاوینە
وێنۆک|277x277px|ھێلکەشەیتانۆکە لەکاتی سڕبوونی ھاوینەی. سڕبوونی ھاوینە (ئینگلیزی: Aestivation) بەھۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرما و نەگونجاوی لەگەڵ ھەندێ لە زیندەوەران و گیانلەبەران و باڵندەکان بە سوڕی سڕبوون دا ڕەت دەبن، کە بە دڕێژایی وەرزی گەرما لە دۆخی سڕبوون دەمێننەوە تا کاتی گونجاو و نزم بوونەوەی پلەی گەرما، بەتایبەت گیانلەبەران بەھەردوو جۆری بڕبڕەدارەکان و بێ بڕبڕەکان لەوشکاوەکیەکان و ئاویەکانیش بەتایبەت لەوەرزی ھاوین و وشکەساڵی.
سانتیاگۆ ڕامۆن ئی کاخال
سانتیاگۆ ڕامۆن ئی کاخال (١ی ئایاری ١٨٥٢ – ١٧ی ئۆکتۆبەری ١٩٣٤) دەمارناس و نەخۆشیناسێکی ئیسپانی بوو، پسپۆڕ بوو لە بواری توێکاریی دەماری، بەتایبەت لە پێکھاتەی شانەکانی کۆئەندامی دەماریی ناوەندی. لەگەڵ کامیلۆ گۆلجی خەڵاتی نۆبێلیان لە فیزیۆلۆجی و پزیشکی وەرگرت لە ساڵی ١٩٠٦، بەمەش بووە یەکەم ئیسپانی کە خەڵاتی نۆبێل بباتەوە. لێکۆڵینەوەکانی لە پێکھاتەی وردی مێشک ئەویان کردە پێشەنگی دەمارناسیی سەردەم.
مەلا بەشیر
توێژینەوەکان
چەندین لێکۆلینەوەی بواری ئاینی ھەیە لەگەڵ سێ پەرتوک و چەندین بەرھەمی تر کە لەژێڕ چاپن.
ئایفۆن ئێکس
ئایفۆن ئێکس (بە ئینگلیزی: iPhone X)، یەکێکە لە مۆبایلە ژیرەکانی کۆمپانیای ئەپڵ، تیم کووکی بەڕێوەبەری کۆمپانیای ئەپڵ لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ئەم مۆبایلەی ڕاگەیاند لەپاڵ زنجیرە مۆبایلەکانی ئایفۆن ٨/٨پڵەس.
گەرمک قەیسەر
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تۆنی تۆنی چۆپەر
تۆنی تۆنی چۆپەر ئەو کەسایەتییەکی ناو زنجیرە ئەنیمێ و مانگای وەن پیسە و لە لایەن ئییچیرۆ ئۆداوە دروستکراوە. ئەو پزیشکی تایبەت بە دەستەی چەتەکانی کڵاو شەپقەیە. ئەو شەشەم ئەندامی دەستەکەیە و لە ڕووی ھاتنەوە ناوەوە پێنجەمە، و ھەروەھا ئەو بچووکترین ئەندامی دەستەکەیە. ئەو ئاژەڵێکی ئاسکە و میوەی ھیتۆ ھیتۆ نۆ می خواردووە و لە دوورگەی تەپڵەوە ھاتووە کە بەمەش دەبێت بە تاکە کەس لە گراندلاین لەدایکبووبێت.
جانگ سیۆ-ھی
جانگ سیۆ ھی (لەدایکبووی ٥ی شوباتی ١٩٧٢) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، بەشداری لەچەندین زنجیرە تەلەڤیزیۆنی کردووە لە کۆریای باشوور لە ناویاندا Miss Mermaid (لە ٢٠٠٢) وە Temptation of Wife (لە ٢٠٠٨), کە ھەردووکیان سەرکەوتنێکی گەورەیان بەدەست ھێنا و وایکرد جانگ خەڵاتی ئێم بی ئێس دراما و ئێس بی ئێس دراما وەربگرێت. لە ٢٠٠٧ لە ڕاپرسیەکی چینی لەسەر کاریگەرترین ئەکتەرانی کۆریای باشوور، جانگ بەرزترین پلەی ھێنا کە چووە پلەی حەوتەم لە پلەبەندی کاریگەری ئەکتەرانی کۆریای باشوور.
محەممەداوای نیل
جوگرافیا
محەممەداوای نیل ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پیت بوتیجیج
ژیان
پیت بوتیجیج نمرەی سەرەوەی لە پۆلی ئامادەیی خۆیدا هەبووە و دواتر لە زانکۆی ھارڤارد خوێندوویەتی و دەرچووە.
تاوانە کینەیییەکان
مێژوو
لە سەدەی شازدەھەم بە دواوە کە ئەوروپییەکان دەستیان کرد بە داگیرکردنی جیھان، دانیشتوانە ڕەسەنەکانی ناوچە داگیرکراوەکان وەک ئەمریکییە ڕەسەنەکان دووچاری ھەڕەشە و توندوتیژی دەبوونەوە. بەدرێژایی دوو سەدەی ڕابردوو، نموونە دیارەکانی تاوانی کینەیی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بریتییە: لەسێدارەدانی ئەفریقییە ئەمریکییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو لە باشوور، لەسێدارەدانی مەکسیکی و چینییەکان لە ڕۆژاوا، سووتاندنی خاچ بەمەبەستی ترساندن و تۆقاندنی چالاکەوانە ڕەش پێستەکان و فشارخستنە سەر خێزانە ڕەش پێستەکان بۆ بەجێھێشتنی گەرەکەکان کە سپی پێستەکان زۆرینەیان پێکدەھێنا، ھێرش کردنە سەر سپی پێستەکان لە گەڕەکە ڕەش پێستەکان دا، ھێرش کردنە سەر کەسانی ھاوڕەگەزبازی نێر، ھاوڕەگەزبازی مێ، دووڕەگەز و ڕەگەز گۆراوان و کێشانی نیشانەی نازییەکان لە پەرستگای جوولەکەکان دا.
کاریگەرییە دەرونییەکان
کاریگەری لەسەر کۆمەڵگە بەشێوەیەکی گشتی تاوانە کینەییەکان ھۆکار و ڕێ خۆشکەرن بۆ بەش بوون و کەرت بوون لە کۆمەڵگەدا و بەشێوەیەکی گشتی زیان دەگەیەنێت بە ھەموو کۆمەڵگەکان و بە تایبەتی زیان دەگەیەنێت بە کۆمەڵگە فرە کلتوورەکان.
بە ھەمان شێوە قوربانی تاوانە کینەییەکان دەکرێت دووچاوری خەمۆکی و تاسانی دەروونی (ڕاچڵەکینی دەروونی) ببنەوە لە چەند ئاستێکی جیاوازدا.
ئولیسیس ئێس گرانت
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٢ پۆل:مردووانی ١٨٨٥ پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە سەدەی ١٩یەم پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە نیویۆرک پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:چالاکوانانی مافە مەدەنییە ئەفریقی-ئەمریکییەکان پۆل:خاوەن کۆیلە ئەمریکییەکان
ستۆما (کرداری پزیشکی)
وێنۆک|نەخۆشێک کە کۆلۆستۆمی ھەیە کە تووشی بارێکی ئاڵۆزی بووە بەھۆی فتقێکی گەورە، کیسەی سەر زگ (ستۆما) لە زانستی پزیشک دا، ستۆما (بە ئینگلیزی: Stoma) کە واتای ھەر دەروازەیەک یان کردنەوەیەک یان دەرچەیەک وەکو چاڵێک لەسەر جەستەی مرۆڤ بە کرداری نەشتەرگەری ئەنجام بدرێ و بکرێتەوە. ھەر ئەندامێک کون یان چاڵێکی بکرێت و دەستکاری بکرێت ستۆمای بۆ دادەنرێت بە واتایەکی تر چاڵێکی دەست کرد بۆ دادەنرێت. ئەو شوێنانە کەلە جەستە وەکو چاڵ دەکرێنەوە لەمانە: ئێسۆفەگۆس (سوورێنە) و گەدە، دوودینۆم (ڕیخۆڵە باریکە)، ئیلیۆم، کۆلۆن (قۆلۆن)، پەردەپۆشی سییەکان(pleural cavity) و(ureters) و میزەڵدان، لەگەڵ لەگەنەی گورچیلە. دانانی ئەم جۆرە ستۆما نە لەسەر جەستە لەوانەیە بە شێوەیەکی ھەمیشەیی بێ یان بەشێوەیەکی کاتی بێت. ستۆما پرۆسەیەکی نەشتەرگەریە پێکھاتووە لە دروستکردنی ستۆمای دەستکرد لە زمانی ئینگلیزی بە - ئۆستۆمی (Ostomy)کۆتایی دێتە. بۆ نموونە، وشەی «کۆلۆستۆمی» زۆرجار ئاماژە بە نەشتەرگەرییەکی دەستکرد یان پرۆسەیەک دەکات کەلە پێش دەرچەی کۆم دا دادەنرێت. بەگوێرەی بار وجۆری نەخۆشیەکە، برینی ئۆستۆمی (ostomy)، دوای نەشتەرگەری، کرداری بەردەوامی چاوەدێری کردنی پێویستە لەلایەن کەسانی شارەزا لە بواری پزیشکی وە دوای نەشتەرگەری و دانانی ستۆما یارمەتی نەخۆشەکە دەدەن بەوەی ڕاهێنان پێ بکرێت بە خودی نەخۆشەکە وفێری دەکرێت چۆن بەرێوەی ببات.
مەنسوور کوڕی ئیلیاس
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٤٢٢ پۆل:خەڵکی شیراز پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
پووسی پووت لەپێ: کۆتا خۆزگە
ڕۆڵە دەنگییەکان
وێنۆک|لە ڕاستەوە بۆ چەپ: پووسی پووت لەپێ و [[ئانتۆیۆ باندراس و سەلما ھایێک]]
فیلمۆگرافیی کریستۆفەر نۆلان
کریستۆڤەر نۆلان دەرھێنەر، سیناریۆ نوس و بەرھەم ھێنەری ئەمریکی-بەریتانییە. نۆڵان بە ئەوە ناسراوە کە لە بازاڕی ھۆڵیود، فیلمانێکی تایبەت و جیاوازی خۆی دروست دەکات. فیلمەکانی لە سەرانسەری جیھان زیاتر لە ٤٫٧ میلیارد دۆلار فرۆشراوە بەتێکڕایی بۆ ٣٤ خەڵاتی ئۆسکار کاندید بووە و ١٠ لەو خەڵاتانەی بۆخۆی بردووە.
کریستۆڤەر ئێدوارد نۆلان (Christopher Edward Nolan) لە ڕێکەوتی ٣٠ی تەممووزی ساڵی ١٩٧٠ لەناوچەی وێست مینستەر لە لەندەن ھاتۆتە دونیاوە و لە باکوری لەندەن لە ناوچەیەک بە ناوی ھایگەیت گەورە بووە باوکی ئەو براندن جەیمز نولان خەڵکی ئینگڵتەڕا و بڵاوکەرەوەی بازرگانی بوو. دایکی ئەو کریستینا ئەمریکی بوو و کارەکەری فڕۆکە و مامۆستای زمانی ئینگلیزی بووە. منداڵی ئەو لە شارەکانی لەندەن لە ئینگڵتەڕا و ئیڤانستۆن لە ئەمریکا تێپەڕیوە. ئەو ھاوڵاتی ھەر دوو وڵات بووە. نۆڵان برایەکی گەورەتر و بجوکتر لەخۆی ھەیە
ساڵی ١٩٩٨ کریستۆڤەر نۆڵان یەکەمین فیلمی درێژی بە ناوی Following بەرھەم ھێنا. بودجەی فیلمەکەی خۆی دابینی کرد و لەگەڵ ھاوڕێکانی وێنەگری ئەنجام دا. نۆڵان فیلمەکەی بە بودجەییەکی کەمی ٣٠٠٠ یۆرۆیی بەرھەم ھێنا. ئەو فیلمە خەڵاتی زۆری وەرگرت و لەلایەن ڕەخنەگرانیشەوە نایاب بوو.
بە ھۆی سەرکەوتنی فیلمی Following، نۆڵان ھەلی بۆ ڕێکەوت کە فیلمێکی تر بەرھەم بھێنێت لە ساڵی ٢٠٠٠ بە ناوی Memento. ئەو فیلمە کھ بە بودجەی ٤٫٥ میلیۆن دۆلاری بەرھەم ھات بۆ یەکەم جار لە فێستیڤاڵی ڤینس نمایش کرا. فیلمەکە سەرکەوتنی بەدەست ھێنا و بۆ خەڵاتی گرنگ کاندید کرا. فیلم سینمایی Memento لە گۆڤاری پلازامەگ لە لیستی باشترین فیلمە فەلسەفی و دەروون زانییەکان دانرا.
ئەگەر چی نۆڵان تاوەکوو ئێستا فیلمانێکی باش و بەسەرکەوتووی دەرھێنانی بۆ کردووە بەڵام تەنھا یەکجار کاندیدی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەرھێنەر بووە ئەویش بۆ فیلمی dunkirk بوو
مەیبڵ لوومیس تاد
وێنۆک|وێنەیەکی مەیبڵ لوومیس تاد، ١٨٩٧ مەیبڵ لوومیس تاد (١٨٥٦-١٩٣٢) نووسەری ئەمریکیی سەدەی نۆزدە و بیست بوو. زۆربەی ناوبانگی ئەو بۆ لە چاپ دانی ھۆنراوەکانی ئێمیلی دیکینسۆنە. تاد ئەگەرچی لە ماوەی ژیانیدا لەگەڵ ئێمیلیدا پەیوەندیی نەبوو، بەڵام براکەی دەناسی. دوای مردنی ئێمیلی، تاد لەگەڵ تۆماس وێنتوۆرس ھیگینسۆندا بەسەر شێعرەکانیدا چوونەوە و لە چاپیان دا. شیاوی باسە کە ئەو نوسخەیەی کە ئەوان چاپیان کرد گۆڕانکاریی زۆری تێدا کرابوو. واتە خاڵبەندی و لە بڕێک شوێندا وشەکانی ھۆنراوەکان گۆڕابوون.
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی ژنی ئەمریکی پۆل:ئێمیلی دیکینسۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٦ پۆل:مردووانی ١٩٣٢ پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئەمریکی
لۆگۆی ویکیپیدیا
مێژوو
پێش پەرەپێدانی لۆگۆی دروست، ویکیپیدیا ئاڵای ئەمریکای بەکاردەھێنا، وەک لۆگۆیەکی کاتی بۆ ماڵپەڕەکەی، لەلایەن جیمی وەیڵزەوە بۆ ماڵپەڕەکە زیادکرا. لە تشرینی دووەمی ٢٠٠١ بەکارھێنەرانی ویکیپیدیا دەستیان کرد بە پێشنیارکردنی لۆگۆی نوێ بۆ ماڵپەڕەکە.
محەممەد کوڕی یووسف ئەلھەرەوی
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٥٤٢ پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام پۆل:پزیشکە ئێرانییەکانی سەدەکانی ناوین
عەبدوڵڵا کوڕی جەعفەر
سەرچاوەکان
پۆل:بنەماڵەی محەممەد پۆل:لەدایکبووانی ٦٢٢ پۆل:مردووانی ٦٨٠
بنبڕکردن
سەرچاوەکان
پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان پۆل:پێشێلکردنی مافی مرۆڤ پۆل:چەوساندنەوە پۆل:ناسیۆنالیزم پۆل:سانسۆر
داریووش (گۆرانیبێژ)
پێش شۆڕشی ئیسلامی
وێنۆک|داریووش لەسەر گۆڤاری دختران و پسرانی ژمارە ١٠١٥ پێش شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران، داریووش لە ساڵی ١٩٧٧ لەلایەن ڕاپرسییەکی گۆڤارێکی لاوانەوە بە بەناوبانگترین گۆرانیبێژی ئەوکاتی ئێران دەستنیشان کرا، ھەروەھا لەگەڵ زۆرێک لە گۆرانیبێژانی پێش شۆڕش کاری کردووە و گەلێک بەرھەمی بڵاوکراوەی ھەبووە.
پاش شۆڕشی ئیسلامی
بە بەکارھێنانی شیعرەکانی ئەردەڵان سەرفراز، ئیرەج جەننەتی عەتایی، شەھیار قەنبەری، سیمین بەھبەھانی، مینا جەلالی، ھۆما میرەفشار، زۆیا زەکەریان، و شاعیرە گەورەکانی وەک مەولانا و حافز شیرازی، و وتنی گۆرانی کە دژی ڕەوشی کۆمەڵایەتی و سیاسیی ئێرانە، وەک ھەژاری و ئازادی و ئالوودەبوون، و بەھۆی ھەبوونی دەنگێکی تایبەت بووەتە یەکێک لە بەناوبانگترین گۆرانیبێژە ئێرانییەکان. یەکێک لە گرینگترین کارەکانی کە کردوویەتی لە ماوەی ھاوکاریی لەگەڵ عەبدی یەمینیدا بریتی بووە لە دروستکردنەوەی ھەندێک لە گۆرانییەکانی ١٩٧٠کان کە بە دەنگی داریووش وترابوون. گۆرانییەکانی بە شێوەیەکی یەکجار بەناوبانگن لە ئێران و ئەورووپا و ڕۆژھەڵاتی ناوین.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی تاران پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی پۆل:شیعە ئێرانییەکان پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی پۆل:ھونەرمەندانی کاڵتێکس ڕیکۆردز پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی پۆل:مۆسیقاژەنەکان لە تاران
مومتاز مەحەل
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٣ پۆل:مردووانی ١٦٣١ پۆل:ژنە ھیندییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:ژنە ئێرانییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:مردنەکان لەکاتی مناڵبوون پۆل:دایکانی ئیمپراتۆرە مەغۆلەکان پۆل:خەڵکی ئاگرە پۆل:تاج مەحەل
کەلوان
جوگرافیا
کەلوان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: