cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جامی جیھانیی فیفا
جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢
وێنۆک|دیمەنێک لە یاری نێوان ھەڵبژاردەی ئیتالیا و ھەڵبژاردەی چیلی لە جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢ کە بەھۆی شەڕ و توندوتیژییەوە بە شەڕی سانتیاگۆ بەناوبانگە. چەند جارێک بەو ھۆیەوە یارییەکە وەستێنرا و پۆلیس ھاتنەناویاریگاوە بۆ کۆنتڕۆلکردنی یاریزانان جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٢ پاڵەوانییەتی ژمارە حەوتەمە لەجامی جیھانیی فیفا کە لە چیلی بەڕێوەچوو، ھۆکاری ھەڵبژاردنی چیلی لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی فیفا ئەوەبوو کە دوو پاڵەوانێتی پێشو (١٩٥٤–١٩٥٨) لە کیشوەری ئەووروپا بەرێوەچوون، ئەمەش ترسی لای یەکێتییەکە دروست کرد کە وڵاتانی ئەمریکای لاتینی بایکۆتی بەشداریکردن بکەن؛ بەتایبەت لەکاتی پێشکەشکردنی داواکاری بۆ میوانداریکردنی جامەکە لەلایەن چیلییەوە، سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی چیلی وتی «ئێمە ھیچ شتێکمان نییە، بۆیە دەبێت جامی جیھانیمان ھەبێت.» لە ھەمانکاتدا وڵاتی ئەرژەنتینیش پاڵێوراوێکی دیکە بوو. دوو ساڵ پێش پاڵەوانیتییەکە بوومەلەرزەیەکی بەھێزە کە بە بوومەلەرزەی ڤالدیڤا یان بوومەلەرزە بەھێزەکەی چیلی ناسراوە لە ڕۆژی یەکشەمە ٢٢ی ئایاری ١٩٦٠ ڕوویدا، بەھێزترین بوومەلەرزەی جیھانە کەتائێستا تۆمارکرابێت کە ٩٫٥ پلەی ڕێختەر بوو. بەھۆی ئەم وێرانکارییەوە بەشێک لە یاریگاکان تووشی زیانی زۆر ھاتن بەناچاری یارییەکان لە چوار یاریگا بەرێوەچوو لە جێگای ١٠ یاریگا. ئەمەش چیلی ڕووبەرووی ڕەخنەیەکی زۆر کردەوە بە تایبەت لەلایەن ڕاگەیاندکارانی ئیتالیا، بەوەی گومانی خۆیان لە توانای چیلی بڵاوکردەوە بۆ ڕێکخستنی ئەم پاڵەوانێتییە.
جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦
وێنۆک|265x265پیکسڵ|یاریزانانی ھەڵباردەی ئەرەنتین براوەی جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٦
یاریی کۆتایی لە نێوان ھەردوو ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین و ھەڵبژاردەی ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە یاریگای ئەزاتیکا، بە ئامادەبوونی زیاتر لە ١١٤ ھەزار کەس لە شاری مەکسیکۆ سیتی بەیەکگەیشتن. تێیدا ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین بووە پاڵەوانی پاڵەوانییەتییەکە دوای بردنەوە بەئەنجامی ٣–٢ بە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیای ڕۆژاوا، نازناوەکەیان بۆ جاری دووەم لە مێژووی خۆیدا بەدەست ھێنا دوای یەکەم نازناویان لە جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٤. لەم پاڵەوانییەتییە لەکۆی ٥٢ یاری ١٣٢ جار گۆڵ ھەژێنراوە و یاریکەری ئینگلیزی گاری لینکەر بووە گۆڵکاری خولەکە بە تۆمارکردنی شەش گۆڵ وەھەروەھا یاریکەری ئارجەنتینی دیێگۆ مارادۆنا بووە باشترین یاریکەری پاڵەوانییەتییەکە.
جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٠
سەرتای پاڵەوانییەتییەکە بە ئەنجامێکی سەرنج ڕاکێش و چاوەڕوانەکراو دەستی پێکرد ئەویش کاتێک ھەڵبژاردەی کامیرۆن وڵاتی تازە بەشداربووی جامەکە، لە ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین ھەڵگری نازناوی خولی پێشوو بردەوە بە ئەنجامی 1–0. کامیرۆن تا قۆناغی ھەشتی پاڵەوانییەتییەکە بەسەرکەوت بەڵام بە ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ٢–٣ دۆڕا.
قۆناغی کۆمەڵەکان
قۆناغەکانی دوای قۆناغی کۆمەڵەکان
جامی قارەمانییەتییەکە
جامی جیھانیی فیفا جامێکی زێڕینە و خەڵاتی براوەی پاڵەوانییەتییەکەیە، تا ئێستا دوو جۆری لێ بەرھەم ھێنراوە، جامی ژۆل ڕیمێ لە ١٩٣٠ تا ١٩٧٠ و جامی جیھانیی نوێ لە ١٩٧٠ تا ئێستا. یەکەم جام ناوی «جامی سەرکەوتن» بوو بەڵام دواتر وەک ڕێزلێنانێک لە سەرۆکی سێیەمی فیفا ناوەکەی گۆڕا بۆ جامی ژول ڕیمێ کە خاوەنی بیرۆکەی جێبەجێکردنی پاڵەوانییەتییەکە بوو؛ بەڵام دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٠ بەڕازیل نازناوەکە بۆ جاری سێیەم بەدەست دەھێنێت، جامەکەی بۆ ھەمیشە پێشکەش کرا و بووە موڵکی خۆیان.
سەرژمێری و ژمارەپێوانەیییەکان
لە نێو ھەڵبژاردە نیشتمانییەکاندا، ئەڵمانیا و بەڕازیل زۆرترین یاریی جامی جیھانییان ئەنجامداوە (١٠٩)، ئەڵمانیا زۆرترین یاریی کۆتایی (٨)، پێش کۆتایی (١٣)، و قۆناغی چارەکی کۆتایی (١٦) کردووە، بەڕازیلیش لە زۆرترین جامی جیھانی(٢١)، زۆرترین بردنەوەی ھەیە (٧٣) و زۆرترین گۆڵی تۆمارکردووە (229). ھەردوو ھەڵبژاردە دوو جار لەجامی جیھانیدا یارییان کردووە، لە یاریی کۆتاییی ٢٠٠٢ و لە قۆناغی پێش کۆتاییی ٢٠١٤.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕووداوە وەرزشییەکان، دامەزرانی ١٩٣٠ پۆل:جامی جیھانیی فیفا پۆل:پاڵەوانیەتییە جیھانییەکان پۆل:فیفا
نەڤایی
نەڤایی شارێکە لە پارێزگای نەڤایی لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ۱٥٩٫۱٣٨ کەس بووە.
پارێزگای دێرسم
پارێزگای دێرسم یەکێک لە پارێزگاکانی کۆماری تورکیایە کە لە ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات باکووری کوردستان ھەڵکەوتووە.
سۆفییایەتی
جۆرەکانی تەسەووف
سۆفییەکان سێ جۆرن:
پێناسە‌ی سۆفیایە‌تی
سۆفییە‌کان بۆ چۆنیە‌تی دۆزینە‌وە‌ی خوا لە‌سە‌ر ئە‌م ھە‌ڵوێستە‌ ھە‌ڵە‌یە‌یاندا (الالھامات القلبیة) بە‌ردە‌وام دە‌بن تا تێکە‌ڵ بە‌ فە‌لسە‌فە‌ی ھیندی و فارسی و یۆنانی و ئیتری دە‌کە‌ن، ئە‌گە‌ر تۆزێک لێی ورد ببیتە‌وە‌ جیاوازیت بۆ دە‌ردە‌کە‌وێت لە‌ نێوان (الزھد)و سۆفییە‌تیدا، (الزھد) ئە‌مە‌ لە‌ سوننە‌تی پێغە‌مبە‌رە‌ دروودی خوای لە‌سە‌ر بێت ھە‌روە‌ھا پێویستە‌، سۆفیگه‌ری ئامانجی په‌رستنی تاكه‌ خوای گه‌وره‌یه‌ و نزیكبوونه‌وه‌یه‌ له‌ خوا تا ده‌گه‌نه‌ پله‌ی فه‌نابوون.
نیکۆڵۆ پاگەنینی
وێنۆک|چەپ|وێنەی پاگەنینی، کێشراوە لەلایەن چۆن ویتڵ لە ١٨٣٦دا نیکۆڵۆ پاگەنینی (؛ لەدایکبووی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٧٨٢ – مردووی ٢٧ی ئایاری ١٨٤٠) کەمانچەژەن، ڤیۆللاژەن، گیتارژەن و ئاوازدانەرێکی ئیتاڵیی بوو. یەکێکە لە ناسراوترین کەمانچەژەنە ڤیرتیوزۆکانی سەردەمەکەی و دەستی ھەبوو لە دیارخستنی باڵاترین تەکنیکەکانی کەمانچە. کاپریسی ژمارە ٢٤ لەسەر کلیلی لای بچووک ئۆپەسی یەکەم، یەکێکە لەبەناوبانگترین و باشترین کارەکانی پاگەنینی و وەکوو ئاوازێکی ئیلھامبەخش بۆ زۆرێک لە ئاوازدانەرانی تر ڕۆڵی بینیوە.
یوریی شیللا
پاشا "یوری"ی شیللا، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٥٧ی زایینی مردووە. ماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەی لەنێوان ساڵانی ٢٤ی زایینی تا ٥٧ی زایینی بووە. سێیەم پاشای شانشینی شیللابوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا. زیاتر پێیەووترا یوری ئیساگوم. یوری کوڕی دووەم فەرمانڕەوای شیللا، نامھێ و شاژنەکەی خاتوو ئونجی بوو. ناڕوونە کە نامھێ چەند خوشک و برای ھەبوونە، بەڵام خوشکێکی ھەبوو بەناوی شازادەخاتوون ئانی کە ھاوسەرگیری لەگەڵ پیاوێکی ناشیللایی کرد بەناوی تالھێ.
پیادە نیزام
پیادە نیزام بە پۆلێک سەرباز دەوترێ کە چالاکی سەربازی ڕاسپێردراو پێیان تەنیا لەسەر وشکایی بێ و بۆ ئەوە فێرکاری و مەشقی پێویستیان بینیبێ.
پارێزگای خارپێت
ناوەندی پارێزگای خارپێت، شاری ئەلەزیز (خارپێت)ە.
ژاپۆن لە ئۆڵۆمپیاد
سەرچاوەکان
پۆل:ژاپۆن لە ئۆڵۆمپیاد
نەزھەت دولەیمی
نەزھەت دولەیمی یەکێک بووە لەپێشەواکانی بزووتنەوەی ئافرەتانی عێراق و یەکەم ئافرەت بووە لەعێراقدا کە پۆستی وەزیری وەرگرتبێت و ھەروەھا یەکەم ئافرەت بووە لەئاستی جیھانی عەرەبیدا پۆستی وەزیری وەرگرتبێت و لەساڵی ١٩٥٩ ڕۆڵێکی بەرچاوی بینیوە لەدەرکردنی ڕەگەزنامەی کەسایەتی لەعێراقدا کە بەپێشکەوتوترین یاسا دەژمێردرا لەڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا سەبارەت بەدابینکردنی مافەکانی ئافرەت.
ئالمالیق
ئالمالیق شارێکە لە پارێزگای تاشکەند لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ۲۰۱۴دا ۱۲۱٫۱۰۹ کەس بووە.
ھێزی ئاسمانی
لە زۆربەی وڵاتەکاندا بەشێکە لە ھێزە چەکدارەکان کە ئەرکی بەرگری ئاسمانی و ئەو چالاکیانەی کە لە ڕێگای ئاسمانەوە دەبنە ھۆی پێشکەوتی وڵات بە ئەستۆی ئەوانە.
کەنەدا
ئاوارە ئەوروپیەکان
لەساڵی ١٥٨٣بەڕێز ھێمفری جیلبێرت لە سانت جۆنز یەکەم ناوچەی داگیرکراوی بەریتانیای ڕاگەیاند لە ئەمەریکای باکوردا وەک دەستکەوتێک بۆ شاژن ئەلیزابێسی یەکەم. لەساڵی ١٦٠٣ گەریدەی فەڕەنسی سەموایڵ دوشامبەڵان یەکەم ناوچەی داگیرکراوی فەڕەنسای ڕاگەیاند لە بەندەری پۆرت ڕۆیاڵ و کیبیک. فەرەنسا وەک فەڕەنسای نوێ ناساندی، کەنەدیەکان لەناوچەی دۆڵی ڕوباری سانت لۆرانس وئەکادین نیشتەجێبوون کە ناوچەیەکی کەناراویە، ھەروەھا بازرگانان توانیان ناوچەکانی دەریای گەورە و کەنداوی ھیدسن بدۆزنەوە لەگەڵ ڕێچکەی میسیسیبی تاوەکو لویزانا، دواتر جەنگی بیفر ھەڵگیرسا لەسەر بازرگانیکردنی پێستە و فەروو.
حکومەت و ڕامیاری
ڕێژەی ھەموو ئەندامانی پەرلەمان ٣٣٨ئەندامە لە ئەنجومەنی گشتی، کە دادوەری گشتی داوا بەپارتی براوە دەکات حکومەت دروست بکات بۆ ماوەی چواڕساڵ یان ناچاری دەکات کە دەست لە حکومەت بمێنێتەوە لەکاتی شکست ھێنانی لە ھەڵبژاردنەکان. ڕێژەی ئەندامانی ئەنجومەنی پیران ١٠٥ ئەندامە کە بەگوێرەی ڕێژەی دانیشتوانی ھەرێمەکانی دابەش کراون، تاوەکو تەمەنی ٧٥ ساڵی لەخزمەت بەردەوام دەبن. لەھەڵبژاردنی ٢٠١٥ پێنج پارت بەشداری پڕۆسەکەیان کرد، پارتی ئازادی کەنەدی (پارتی دەسەڵات) و پارتی پارێزگاکانی کەنەدی و (پارتی بەرھەڵستکار) و پارتی دیموکراتی نوێ و دەستەی کیبیک و پارتی سەوزی کەنەدی.
پێکھاتەی فیدراڵی کەنەدی دابەش بووە بۆ حکومەتی فیدراڵی و دە ھەرێمەکە. ئەنجومەنە ڕاوێژکاری کانی ھەرێمەکانی پێکھاتووە لە لە ژوورێک کەبەشێوەی سیستەمی پەرلەمانی کاردەکات لەبەرامبەر ئەنجومەنی گشتی دا. بەڵام دەڤەرەکان کە سێ دەڤەرن دەستەی ڕاوێژکاری سەربەخۆیان ھەیە کە خاوەنی بەرپرسیارێتی دەستورین بەڵام خاوەن سەروەری نین کەلەگەڵ ھەرێمەکان پێکھاتەیان جیاوازە.
یاسا
alt=Two sides of a silver medal: the profile of Queen Victoria and the inscription "Victoria Regina" on one side, a man in European garb shaking hands with an Aboriginal with the inscription "Indian Treaty 187" on the other|ڕاست|وێنۆک دەستوری کەنەدا بریتیە لە باڵاترین یاسای وڵات لەکەنەدا، کەپێکھاتوە لە ڕەشنوس و ڕێککەوتنە لەپێشینەکان، یاسای دەستوری ١٨٦٧(یاسای ئەمەریکای باکوری بەریتانی پێش ١٩٨٢)دڵنیایی ئەوە دەدات کە سیستەمی حوکمرانی پەرلەمانی دەبێت و دەسەڵات لەنێوان حکومەتی فیدراڵی و ھەرێمەکانی دەبێت بەڵام ھەرچی سیستەمی ویستمنستەری بنەڕەتی ١٩٣١ دەسەڵاتی ڕەھای داوە بە ھەرێمەکانی کە لە دەستوری ١٩٨٢ھەموارکرایەوە و ھەموو دەسەڵاتە ڕاوێژکاری کانی پەیوەستکرانەوە بە دامەزراوەی شاھانەیی. چەپ|وێنۆک|تەڵاری دادگای باڵای کەنەدی لە ئۆتاوەی پایتەخت کەوتۆتە خۆرئاوای باڵاخانە پەرلەمان. پەیوەندی نێوان ئاوارە ئەوروپیەکان و خەڵکە ڕەسەنەکەی کەنەدا پەیوەندیەکی دۆستانەبووە گرژی و ئاڵۆزی کەم بووە بۆیە ھەر لەسەرەتای نوسینەوەی دەستورەکان بەشداریان تێدا ھەبووە ھەربۆیە مافەکانیان بەرجەستەکردنی لە یاسای دەستوری وڵات بەتایبەت دەستوری ١٩٨٢. زنجیرەیەک ڕێککەوتننامە مۆرکران لەنێوان گەڵەڕەسەنەکان و ئەوروپیە داگیرکەرەکان لەساڵانی ١٨٧١–١٩٢١. ھ ئەم ڕێککەوتننامانە سەرپەرشتی دانیشتوانە ڕەسەنەکانی دەکرد کە وەزیری کاروباری گەڵەڕەسەنەکان لەباکوری وڵات ڕابەری دەکرد، لەبڕگەی سی و پێنج لە دەستوری ساڵی١٩٨٢ گرەنتی مافە یەکسانیە کانی ئەم گەڵە ڕەسەنانە دەکات. گەڵە ڕەسەنەکان بەپێی دەستور چاودێری تەندروستی و کۆمەڵایەتییانە ھەیە و لە باجەکانیش بوراون. لەساڵی ٢٠٠٥ بڕیار لەچوارچێوەی کی یاسایی درا لەبارەی مافە بنەڕەتیەکانیان.
پارادایم
پارادایمە کۆنەکان لە ڕێگای فێرکردنی تاک و کۆمەڵگاوە، دەبنە چوارچێوەگەلێکی "ڕوون و بێ قسە و باس".
ھەڵسەنگاندنی بێژنگی
alt=|وێنۆک|نموونەی بێژنگە بەکارهاتووەکانی تاقیکاریەکە alt=|وێنۆک|ئامێری تاقیکاریەکە کە تیایدا دوای ڕووکردنی بەردەکان لەسەری، دەستدەکات بە لەرزین تاکو بەردەکان لەنێو کونی بێژنگەکان بڕۆنە خوارەوە و دابەش بن، ئەمەش بۆ ئەوەی بزانرێت کە بەردە گەورەکان لەسەرەوە دەمێننەوە و بچووکەکان دەچنە خوارەوە، بەمشێوەیە قەبارەکان دیاری دەکرێن.
دابەشبوونی قەبارەی بەرد/تەنکۆڵکەکان ھەمیشە گرینگە بۆ ئەوەی بزانرێ کە ئەم تەنۆڵکەیە لەکاتی بەکارھێناندا چۆن خۆی دەگرێت. تاقیکردنەوەی بێژنگی دەکرێ بۆ ھەموو جۆرە ماددەیەکی ئەندامی و نائەندامی بکرێ وەک قوڕ، خۆڵ، بەردی ووردکراو، گڕانێت، تۆو و ئارد. بەھۆی سادەیی پڕۆسەی تاقیکاریەکە، ئەم جۆرە تاقیکاریە باوترین جۆرە لە بواری ئەندازیاریدا.
ڕێژەی لاستیکی
stress واتا فشار، کە بریتییە لە ھێزێکی ئاراستەکراو بۆ یەکەیەکی ڕووبەر کەوا دەیەوێ شێوەی تەنەکە بگۆڕێت.
ھاووڵاتی (ڕوونکردنەوە)
ئەم پەڕەیە ڕوونکردنەوەیە بۆ چەند وتارێکی لێچکچوو لە ناو دا:
پارێزگای کیۆنگسانگ
سەرچاوە
پۆل:ھەرێمەکانی کۆریا پۆل:خانەدانی جۆسۆن
زمانی سوریانی
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:زمانە سامییەکان پۆل:زمانی ئارامی پۆل:زمانەکانی عێراق پۆل:زمانەکانی سووریا پۆل:زمانەکانی لوبنان پۆل:زمانەکانی کوردستان
خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ پۆل:خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیادی ھاوینە
سوبژەکتیڤیتە
سەرچاوەکان
پۆل:خۆ پۆل:فەلسەفەی زانست پۆل:فەلسەفەی سیاسی پۆل:فەلسەفەی مێژووی پۆل:ھەبوونناسی پۆل:فەلسەفەی دەروونناسی
گوڵستان، ئۆزبەکستان
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سیردەریا پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
گڵەسوورە
گڵەسوورە (Gllesûre، بە فارسی: گله سوره) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٨٦ کەس لە ١٧ بنەماڵەدا بووە.
قوێنغیرات
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
سێرکی کاراکوری
سێرکی کاراکوری ھەڵگیراوەتەوە و کراوە بە ئەنیمی لەلایەن ستۆدیۆی ڤۆلن ، کە تیایدا ئەنێمییەکەی ٣٦ ئەلقە لەخۆدەگرێت، ئەمەش لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ تاوەکوو حوزەیرانی ٢٠١٩، جگە لە ئەنێیمییەکەی ھەنێک یاری موبایلیشی لەسەر دروستکرا لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٨.
پێژمار
وێنۆک|دە پێژمارەکەی سیستمی ژماراڵی عەرەبی پێژمار ، ڕەنووس یا ڕەقەم سیمبۆلێکی تاقانەیە کە بە تەنیایی (وەک «۲») یا بە ئاوێتەیی (وەک «۲۵») بۆ نواندنی ژمارەکان بە کار دەڕوا. ئەو دە پێژمارەی لە ژیانی ڕۆژانەدا بە کار دێن بریتین لە ۰ و ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹.
ئەرخەوان
شوێنی ژیان
بە شێوەیەکی ئاسایی لە ناوچەی باشووری دارستانەکانی عێراقدا دەڕوێت جگە لەوەی لە ناوچە زوورگ و دەشتەکاندا دەڕوێت، ھەروەھا لە فەڕەنسا، ئیتالیا، باڵکان، دورگەکانی ئیجە، ڕۆدسی، قودس، سووریا، لوبنان، فەلەستین، ئوردن، تورکیا، ئێران، ئەفغانستان، ناوەراستی ئاسیا و باکووری ئەمەریکادا بەشێوەیەکی کێویلە دەڕوێت و لە باخچەکانیشدا دەڕوێنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:گژوگیاکانی لوبنان پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣ پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
وێنتوۆرت میلەر
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە کەنەدا پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئێڵ جی بی تی و خۆکوژی پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١ پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
بڕیارنامەی ٩٦١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:ئێلسالڤادۆر لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێلسالڤادۆر
میشێل ڕیۆ
میشێل ریۆ نووسەر و ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
مەلا ئەحمەدی نۆدشی
ژیاننامە
پاشان بۆ پێگەیاندنی منداڵانی کورد لە مزگەوتەکانی "مەڵکەندی"ی سلێمانی مزگەوتی "قووڵە"ی نۆدشە و مزگەوتی "مەولانا"ی شاری سنە وانەی وتۆتەوە و بۆ ماویەکیش موفتی گەورەیی شاری سلێمانی بووە و لە ماوەی ژیانیدا بۆ فێربوونی زانست و زانیاریی دینی سەردانی عێراق، شام (سووریا) و حەلەب و میسر و عەرەبستانی کردووە. عەلامە ئەحمەد نۆدشی خاوەنی پێگەیەکی بەرزی ئایینی و کۆمەڵایەتییە و کەسانێکی وەک مەولەوی شاعیری گەورەی کورد، میرزا عەبدولمەجید مەجدی ناسراو بە مەلەکولکەلام سەقزی و مەلا عەبدولکەریم مودەڕڕیس لە باری زانست و پێگەی ئەو زاتەوە ڕای خۆیان دەربڕیوە.
پابلۆ پیکاسۆ
ژیان
بیکاسۆ لەساڵی ١٩٠١ گەڕاوەتەوە بۆ مەدرید و لەگەڵ ھاوڕێیەکیدا گۆڤارێکیان دامەزراندووە و لەڕێگای ئەم گۆڤارەوە وێنەی کاریکاتێری کێشاوە و بڵاوی کردۆتەوە کە تێیدا نەھامەتی ھەژارەکانی بەرجەستەکردووە، لەساڵی ١٩٠٧ بەشداری لە پێشانگایەکدا کردووە کە لەپاریس کراوەتەوە و بەردەوام بووە لە وێنەکێشان وبڵاوکردنەوەی، لەساڵی ١٩٣٥ بۆ ساڵی ١٩٥٩ زیاتر لە ٣٠٠ قەسیدەی نوسیوە و جاربەجاریش ڕۆڵی لاوەکی بەچەند فیلمێکدا بینیوە، لەساڵی ١٩٤٤ کەوتۆتە داوی خۆشەویستی قوتابیەکێوە کە ٤٠ ساڵ لەخۆی مناڵتربووە و بۆ ماوەی ٣ ساڵ بەردەوام بووە.
پارێزگای پێرنیک
سەرچاوەکان
پێرنیک
ڕێواس
سوودەکانی
شەکرە و چەوری و پەستانی خوێن کەم دەکاتەوە.
دەریای بێرینگ
نیمچەدوورگەی ئەلاسکا و دوورگەکانی ئالۆتی ئەو دەریایەیان لە کەنداوی ئەلاسکا جیا کردۆتەوە.
٣٩٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
توێرتکوێل
توێرتکوێل شارێکە لە پارێزگای قەرەقاڵپاغستان لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٥٢٫٧٠۱ کەس بووە.
ئاڵۆت
ئاڵۆت (Allot، بە فارسی: آلوت) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٩١٦ کەس لە ١٨٧ بنەماڵەدا بووە.
ئەبوو ئەیووبی ئەنساری
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٥٧٦ پۆل:مردووانی ٦٧٤ پۆل:ھاوەڵەکان پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:شەھیدانی موسڵمان پۆل:خەڵکی مەدینە
جینۆساید
قۆناغەکانی کۆمەڵکوژی
لە ساڵی ١٩٩٦ دا، گرێگۆری ستانتۆن لێپرسراوی «چاودێری کۆمەڵکوژی» نووسراوێکی کورتی پێشکەش کرد بە وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە ناویشانی «ھەشت قۆناغەکەی کۆمەڵکوژی». لەو نووسراوەدا پێشنیاری دەکرد کە کۆمەڵکوژی بە ھەشت قۆناغ ڕوودەدات کە چاوەڕوانکراوە بەڵام زۆر سەختە ڕێگریکردن لێی.
بڕیارنامەی ٩٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٧٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
تایجۆی گۆریۆ
سەرچاوە
پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆریۆ پۆل:لەدایکبووانی ٨٧٧ پۆل:مردووانی ٩٤٣ پۆل:ژەنەڕاڵەکانی کۆریا پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٩یەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١٠یەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر
بەورەکانی تامیل
پلێنگەکانی تامیل چیان لەبەسەر ھات
ھێشتا بەتەواوی‌ ڕوون نییە کە بۆچی‌ پڵنگەکانی‌ تامیل وازیان لەسەربەخۆیی‌ ھێنا، بەڵام ئەمە دوای‌ ئەو شکستە گەورەیە ھات کە لە نێوان ساڵەکانی‌ ٢٠٠٨ و ٢٠٠٩دا تووشیان بو. ھاوپەیمانی‌ نەتەوەیی‌ تامیل رایگەیاندووە کە ئەوان بەفیدراڵییەت ڕازین و دەیانەوێ‌ دوو پارێزگای‌ تامیل نشین ببنە یەک و بەمجۆرەش وازیان لە سەربەخۆیی‌ ھێنا کە ماوەی‌ زیاتر لە ٢٦ ساڵە شەڕیان بۆ کرد. زیاتر لە ٣ ملیۆن خەڵکی‌ تامیل لە سریلانکا دەژین و بەشێکی‌ زۆر لە ھاوڕەگەزەکانیشیان لە ھیندوستان دەژین. کێشەکانی‌ خۆرھەڵاتی‌ ناوەڕاست بە تایبەتی‌ عێراق، وایان کردوە کە رای‌ گشتی‌ جیھان کەمتر ئاگادار بێت لەوەی‌ کە لە سریلانکا دەگوزەرێت.
دەیڤد بێکام
گەڕانەوەی مانچستەر یونایتد
ئەو لە وەرزی ٢٠٠٠–٢٠٠١ جارێکی دیکە بووە کلیلی سەرکەوتنی یانەکەی و لەو وەرزەدا جارێکی دیکە خولی پرێمەرلیگییان بردەوە. بێکام لەو وەرزە ٩ گۆڵی تۆمار کرد کە سەرجەمیان لە پرێمەرلیگدا بوون. لە ١٠ی نیسانی ٢٠٠٢، بێکام لە پاڵەوانێتیی چامپیۆنز لیگ لە بەرامبەر یانەی دیپۆرتیڤۆ لاکەرۆنیای ئیسپانی تووشی پێکان ھات کە بووە ھۆی شکانی ئێسکی قاچی چەپی، بەھۆی ئەم ڕووداوەشەوە بێکام تەواوی ئەو یارییانەی مابووی لەگەڵ یانەکەی لەدەست چوو و، لەو وەرزیشیاندا مانچستەر یونایتد خولی پرێمەر لیگی بۆ یانەی ئارسیناڵ لەدەست دا. جگە لەوەش، لە یارییەکانی پێش کۆتایی بەرامبەر یانەی لیڤەرکوزنی ئەڵمانی چوونە دەرەوە. دواتر بێکام لە ئایاری ھەمان ساڵدا گرێبەستەکەی لەگەڵ مانچستەردا نوێ کردەوە کە بەم ھۆیەوە بووە ئەو یاریزانەی کە زۆرترین پارەی پێ دەدرێت لەتەواوی جیھاندا. لەگەڵ ئەوەی تووشی پێکان ھاتبوو، وەرزی ٢٠٠١–٢٠٠٢ وەرزێکی باش بوو بۆ بێکام کە توانیی ١١ گۆڵ لە کۆی ٢٨ یاریدا تۆمار بکات.
ڕیال مەدرید
وێنۆک|بێکام و [[زینەدین زیدان بەدرێسی ڕیال مەدرید.]]
لە ھاوینی ٢٠٠٦دا، ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی یانەی ڕیال مەدرید ئەنجام درا. لەو ھەڵبژاردنەدا ڕامۆن کالیدرۆن بوو بە سەرۆکی نوێی یانەکە. لەگەڵ ھاتنی سەرۆکی نوێ بۆ یانەکە، وەک پێشبینی دەکرا، زۆربەی پلەکان گۆڕانکارییان تێدا کرا، لە سەرووی ھەمووشیانەوە پلەی ڕاھێنەر. ڕامۆن لۆپێزیش گۆڕا بۆ فابیۆ کاپێلۆی ئیتاڵی. بێکام لەو وەرزەدا لە سەرەتاکان ژمارەی یارییەکانی زۆر کەم بوو، لەبری ئەو خۆسیە ئەنتۆنیۆ ڕیەس یاریی دەکرد. دواتر لەو ٩ یارییەی بێکام دەستی کرد بەیاریکردن، ئەوا ڕیال مەدرید ٧ یاریی دۆڕاند. میاتۆڤیش کە بەڕێوەبەری وەرزشیی یانەی ڕیال مەدرید بوو ڕایگەیاند کە بۆ وەرزی داھاتوو بێکام لە یانەکە نامێنێتەوە. دواتر ناوبراو ھەواڵەکەی ڕەت کردەوە کە بەھەڵە لێکدانەوەی بۆ کراوە و ڕایگەیاند کە مەبەستی ئەو لەوە بووە کە تاکوو ئێستا گرێبەستی بێکام نوێ نەکراوەتەوە.
لە ١٧ی ئابی ٢٠٠٧، لە دوایین یاریی خولی ئیسپانیدا، بێکام کۆتا یاریی بۆ یانەی ڕیال مەدرید ئەنجام دا و یارییەکەشییان ٣–١ لە یانەی ڕیال مایۆرکا بردەوە، لەم یارییەدا چارەنووسی پاڵەوانی لالیگا یەکلایی دەکرایەوە. سەرەتا یانەی ڕیال مەدرید ١–٠ لە دواوە بوو و ئەگەر ئەم یارییەی بردبایەوە دەبوو بە پاڵەوانی لالیگا. لە کۆتایییەکانی یارییەکە کاتێک بێکام دانیشتە سەر کورسیی یەدەگ، ئەوا خۆسیە ئەنتۆنیۆ ڕیەس ھاتە شوێنی و توانیی دوو گۆڵ تۆمار بکات و یارییەکە کۆتایی پێ بھێنن بە ئەنجامی ٣–١. لە ئەنجامدا ڕیال مەدرید بووە پاڵەوانی لالیگای ئەو وەرزە بە جیاوازیی گۆڵەکانی یاری لەبەرامبەر بارسێلۆنا کە پلەی دووەمی دەست کەوت.
یاریکردنی نێونەتەوەیی
وێنۆک|بێکام بە درێسی ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا بێکام یەکەم یاری خۆی بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلستان لە ڕۆژی ١ی ئەیلوولی ١٩٩٦ ئەنجام دا. یارییەکە لە پاڵاوتنی جامی جیھانی بوو بەرامبەر ھەڵبژاردەی مۆلدۆڤا.
لە یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦، لە یەکەم یاریی ئینگلتەرا و پاراگوای بوو کە بێکام لێدانێکی سەربەستی جێبەجێ کرد و بووە ھۆی ئەوەی یاریزانی پاراگوای، کارلۆس گامارا، گۆڵ لە خۆیان بکات و بەم ئەنجامە یەکەم یارییان بردەوە. لە یاریی دووەمیشییان، بێکام لە خولەکی ٨٣ گۆڵێکی بۆ پیتەر کراوچ دروست کرد و پاش ئەم گۆڵەش توانیی گۆڵێکی دیکە بۆ ستێڤن جێرارد دروست بکات و وای کرد ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ٢–٠ یارییەکە بباتەوە. ھەر لە یارییەکەدا بێکام بە باشترین یاریزان ھەڵبژێردرا.
لە قۆناغی ١٦دا بەرامبەر ھەڵبژاردەی ئیکوادۆر یارییان ئەنجام دا، لە خولەکی ٥٩ بێکام تاکە گۆڵی یارییەکەی بە فاوڵ تۆمار کرد و بووە یەکەم یاریزانی ئینگلیزی لە سێ جامی جیھانیی جیاواز گۆڵ تۆمار بکات. بەم گۆڵەشی بێکام وای کرد ھەڵبژاردەکەی بگاتە قۆناغی داھاتوو. لە قۆناغی دواتردا ئینگلتەرا بەرامبەر پۆرتوگال یاریی کرد. بێکام بەھۆی پێکانەوە لە گێمی یەکەم یاریگای بەجێ ھێشت. لە کۆتاییی یارییەکەشدا ئینگلتەرا یارییەکەی دۆڕاند بە لێدانی یەکلاکەرەوە بە ئەنجامی ٣–١ ئەمەش دوای ئەوەی یارییەکە لە کاتی ئاساییی خۆیدا بەبێ گۆڵ کۆتاییی ھاتبوو. دوای یارییەکە بێکام ھەست و سۆزی تەواو جووڵابوو و لە گۆشەیەک چاوی پڕ لە فرمێسک بوو کە نەیتوانی لە تەواوی یارییەکە بەشداری بکات. ڕۆژی دوای دەرچوونیان لە مۆندیال، بێکام لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا کە لەوێشدا ھەست و سۆزی جووڵابوو و بە چاوی پڕفرمێسکەوە وازی لە نیشانی کاپتنی ھەڵبژاردەکەی ھێنا. وێنۆک|بێکام لەکاتی دروستکردنی گۆڵێک بۆ ھەڵبژاردەکەی بەرامبەر بەڕازیل. گۆڵەکە لەلایەن جۆن تێری تۆمار کرا. لەدوای وازھێنانی لە نیشانەی کاپتنی، بێکام لە تیمی ئینگلتەراش دوور خرایەوە، ئەوکاتەی ستیڤ ماکلێرن بوو بە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەکە. لە ڕۆژی ١١ی ئابی ٢٠٠٦، ماکلێرن ڕایگەیاند کە ئەو بە ئاراستەیەکی دیکەدا کار دەکات لەگەڵ تیپەکە کە بێکام لەو ئاراستەیەدا نابێت. ئەوەشی ڕاگەیاند کە دەکرێت لە داھاتوودا بێکام جارێکی دیکە بانگ بکرێتەوە.
لە ٢٦ی ئایاری ٢٠٠٧، ماکلێرن ئەوەی ڕاگەیاند کە بێکام دەتوانێت جارێکی دیکە یاری بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ئەنجام بدات، بێکام یەکەم یاریی بەبێ بوونی نیشانەی کاپتن لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل ئەنجام دا لە یاریگای وێمبلی، لەو یارییەدا بێکام لە گێمی دووەمدا گۆڵێکی بۆ ھەڵبژاردەکەی ڕێک خست کە جۆن تێریی کاپتن گۆڵی تۆمار کرد. دواتر بێکام بەردەوام بوو لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا لە یارییەکانی پاڵاوتن بۆ یۆرۆی ٢٠٠٨ بەشدار بوو. لەو یارییەدا بەرامبەر ئیسپانیا بێکام دوو گۆڵی دروست کرد بۆ مایکڵ ئۆین و پیتەر کڕاوچ و یارمەتیی ھەڵبژاردەکەی دا تاکوو ٣–٠ بردیانەوە.
دەستکەوتەکان
مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی
نازک مەلائیکە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ٢٠٠٧ پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی عێراقی پۆل:شاعیرانی ژن پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی پۆل:شیعە عێراقییەکان پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی
کاسانسای
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەمەنگەن پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
چۆمان، بانە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
شیکاری و پەرەپێدانی کات بەسەربردنی نینتێندۆ
شیکاری و پەرەپێدانی کات بەسەربردنی نینتێندۆ بە کورتی (EAD)، گەورەترین بەشی پەرەپێدانی نینتێندۆ بوو. لەنێو بەناوبانگترین گەشەپێدەرەکان شیگێرو میامۆتۆ و تاکاشی تێزوکا کە سەرۆکی ستۆدیۆکانی EADن و بەرپرسیارن لە ھەر یارییەکی ڤیدیۆیی کە بڵاوبکرێتەوە. لە ساڵی ٢٠١٥ ئەم بەشە لەگەڵ پلاندانان و پەرەپێدانی نەرمەکاڵاکانی نینتێندۆ یەکیگرت و بەشی پلاندانان و پەرەپێدانی کات بەسەربردنی نینتێندۆ پێکھێنرا.
ئامینە کاکەباوە
ساڵی ٢٠٠٨، ئامینە کاکە باوە لەلایەن پارتی چەپی سویدەوە کاندید دەکرێت و وەک یەکێک لە نوێنەرانی شاری ستۆکھۆڵم دەبێتە پەرلەمانتاری ئەو وڵاتەو لەو کاتەوە تا ئێستا توانیویەتی وەک پەرلەمانتار بمێنێتەوە. ئامینە خۆی بە پەرلەمانتارێکی چەپ و سۆسیالیست دەزانێ.
ژیان
ئامینە لە گوندی «تورجان»ی سەربە شاری سەقزی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەدایکبووە. ئەو کاتێک دەبێتە ١٣ ساڵان پەیوەندی دەکات بە کۆمەڵەوەو دەبێتە پێشمەرگە. ئامینە دەڵێت، فەرماندەی بنکەی سوپای پاسداران لە گوندەکەیان گوشاری بۆ باوکی ھێنابو کە لەگەڵ ئامینەی گەنجدا ھاوسەرگیری بکات. بەڵام ئامینە ھەڵات و بوە پێشمەرگەی حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران. ئامینە لە شاخ فێری خوێندنەوەو نووسین بوە. ساڵی ١٩٩٢، ئامینە لە تەمەنی ١٩ ساڵاندا، کۆمەڵە بەجێدەھێڵێت و لە سوید دەبێتە پەنابەر، لەوێ وەک کچێکی کە خوێنەواری کەمەو نەچووەتە قوتابخانە، ئەژماردەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی سەقز پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:سیاسییەکانی کۆمەڵە ڕێکخراوی کۆمۆنیستی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران پۆل:سویدییەکانی بە ڕەگەز کورد پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان پۆل:مارکسیستە کوردەکان پۆل:فێمینیستە کوردەکان پۆل:سۆشیالیستە کوردەکان
زەڵێ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
ئیگوشیک
ئیگۆشیک یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل و دەستپێکی لە پەناگای ژیانی کێوی تۆگیاکە و شوێنێکی بە ناوبانگە بۆ ڕاوە ماسی.
سەیفەدین خان غەفاری یۆرقوڵ
سەیفەدین خان غەفاری یۆرقوڵ (١٨٦٠–١٩٦٦یۆرقوڵ) مامۆستا و موفتی و نووسەری ناوداری خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی سەقز پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:مامۆستا ئایینییەکانی کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٠ پۆل:مردووانی ١٩٦٦ پۆل:زانا کوردەکان
بڕیارنامەی ٩٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاجیکستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:تاجیکستان لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تاجیکستان
پەرکەند
پەرکەند شارێکە لە پارێزگای تاشکەند لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٩٫٨٠۱ کەس بووە.
بڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەپوولە (کۆوار)
مێژووى دروست بوونى گۆڤارى پەپوولە
لەپاش ھەوڵ و ماندوبوونێکی زۆر توانرا ژمارە یەکی گۆڤاری پەپوولە بڵاو بکریتەوە، کە تاکە گۆڤاری منداڵانی کوردی ئەو سەردەمەبوو... بەڵام بەھۆی رەوشی نالەباری کوردستان لەو کاتەداو زوڵم و زۆری رژێمی بەعس و نەبوونی ئامێری چاپی پێشکەوتوو، بەڕێز( ھێرۆ خان) بە رێکخراوی (یونسێف) دەڵیت کە گۆڤارەکە لەدەرەوەی کوردستان چاپ بکەن، بەڵام بەدا‌خەوە ‌ژمارە یەکی گۆڤارەکە ون دەبێت... بەڵام پاش چەند ساڵێک گۆڤارەکە لە ون بوون گەڕاوەتەوە بۆ ئامێزی دەستەی نووسەرانی لە شاری سلێمانی بەیەکتر شادبوونەتەوە.
ستافی ئێستای گۆڤاری پەپوولە:
سیستمی ژماراڵ
سیستمی ژماراڵ بریتییە لە کۆمەڵێ ژماراڵ بۆ نواندنی ژمارەگەلی بچووک، وێڕای کۆمەڵێ یاسا و ڕێسا بۆ نواندنی ژمارەگەلی گەورەتر. بۆ وێنە لە سیستمی دەدەیی دا، کە لە ھەموو سیستمەکانی تر زۆرتر بە کار دەھێنرێت، ژماراڵگەلی ٠، ١، ٢، ھەتا ٩ تەرخان کراون بۆ ژمارەگەلی سیفر، یەک، دوو، ھەتا نۆ. بۆ نواندنی ژمارەی لە نۆ گەورەتر، وەک حەڤدە، یاساکانی سیستمی دەدەیی دەڵێن سەرەتا دەبێ ژماراڵی ١ لە جێگای «دە»کاندا بنووسرێ، پاشان ژماراڵی ٧ لە جێگای «یەک»ەکاندا، واتە بۆ نواندنی ژمارەی حەڤدە دەبێ بنووسرێ ١٧.
ھوود
سەرچاوەکان
دەنگی ئیسلام
نیکۆل مالانکۆنی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:نووسەرانی بەلجیکی لە فەڕانسا پۆل:زیندووان
باجیراو ماستانی
چیڕۆک
چیرۆکەکە باس لە چیرۆکێکی راستەقینە ئەکات کە لە سەدەی ١٨ دا رویداوە کە چیرۆکێکی خۆشەویستیە لە نیوان پێشەوا باجیراو یان باجیراوی یەکەم (رانڤیر سینگ) لەگەل خێزانی دووەمی کە موسڵمانە و ناوی ماستانیە (دیپیکا پادوکون) و خێزانی یەکەمی ناوی کاشیبایە (پریانکا چوپرا).
١٧ی ئازار
بۆنەکان
پۆل:ئازار پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
بڕیارنامەی ٩٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا لە ١٩٩٥ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
٤٠٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سەردینیا
سەردینیا دووەم گەورترین دوورگەی ئیتالیا و دەریای ناوینە، ناوەندەکەی شاری كاليارییە، ڕووبەری خاکەکەی ٢٤٫٠٩٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە و ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٫٦٧٠٫٢١٩ کەسە.
بڕیارنامەی ٩٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:کێشەی ئەبخازیا و گورجستان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:ئەبخازیا لە ١٩٩٥ پۆل:گورجستان لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەبخازیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ گورجستان
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
داواکارییەکانی ٢٠١٨
٥ داواکاری بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پێشکەشی فیفا کرا، کە ٤ داواکاری لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا و داواکارییەک لە لایەن میسرەوە پێشکەشی فیفا کرا، میسر لە ڕێکارەکان دڵنیابووەوە و دەستبەرداری داواکارییەکەی بوو.
ئەبو حوزەیفەی کوڕی عوتبە
پۆل:مردووانی ٦٣٣ پۆل:ھاوەڵەکان
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
داواکارییەکانی ٢٠٢٢
٧ داواکاری بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٢ی جامی جیھانی پێشکەشی فیفا کرا، کە دوانیان ڕەتکرایەوە.
ژاپۆن
ژاپۆن پەیمانیدا لەکاتی میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پەرە بە تەکنەلۆژیا بدات بۆ پەخشکردنی نێودەوڵەتی یارییەکان بە شێوەی سێ ڕەھەندی، کە لە ٤٠٠ یاریگای ٢٠٨ وڵات بۆ ٣٦٠ ملیۆن بینەر بەردەست دەبێت، ڕووماڵکردنەکە لەڕێگەی شاشەی گەورە بە ٢٠٠ کامێرای ڕوونی بەرز بە ٣٦٠ گۆشە تۆمار دەکرێت. لەگەڵ ئەوەشدا، تەکنەلۆژیای ئەو کاتە ڕێگە بدات، یارییەکان بە ھۆڵۆگراف ڕووماڵ دەکات، دەنگ وەرگرەکان لەژێر ڕووپۆشی یاریگا دادەنرێت بۆ تۆمارکردنی جووڵەکان.
ئوسترالیا
ڕۆژانی ٢٦ی تەممووز بۆ ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٠، لیژنەی پشکنین سەردانی ئوسترالیای کرد.
ویلایەتە یەکگرتووەکان
یەکەمجار لە شوباتی ٢٠٠٧ یەکێتیی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان ڕایگەیاند داواکاری بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ پێشکەش دەکەن، لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، ڕایگەیاند داواکاری بۆ ھەردوو وەشانەکە پێشکەش دەکەن. جاک وارنەر جێگری سەرۆکی فیفا و سەرۆکی کۆنکاکاف ڕایگەیاند کە دەیانەوێت جارێکی تر جامی جیھانیی بگەڕێننەوە بۆ کۆنکاکاف، ھەروەھا پێی باشتر بوو ویلایەتە یەکگرتووەکان داوای میوانداریکردنی وەشانی ٢٢ بکات.
داواکارییە ڕەتکراوەکان
یەکێتیی تۆپی پێی ئیندۆنیزیا لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ نیازی خۆی بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٠٢٢ بە پشتیوانی حکوومەت ڕاگەیاند. داواکارییەکەی بە ھەڵمەتی "جامی جیھانیی سەوزی ئیندۆنیزیا ٢٠٢٢" دەستپێکرد. پلانی ١ ملیار دۆلار بۆ بەرزکردنەوەی ژێرخانی یاریگاکان ڕاگەیاند، دروستکردنی یاریگاکان لەسەر حکوومەتە ھەرێمییەکان دەبێت. ئیندۆنیزیا یەکەم وڵاتی ئاسیا بووە کە بەشداریی کردووە لە جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨ بە کەرتی ھیندی ڕۆژھەڵاتی ھۆڵەندی.
ناکنێک
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
دەنگدان
ھەر داواکارییەک پێویستە دەنگی زۆرینە بەدەستبھێنێت، لە خولی دواتردا ئەو داواکارییەی کەمترین دەنگی بەدەستھێناوە دەردەکرێت، ھەتا داواکارییەک بە زۆرینە دیاری دەکرێت.
ڕادۆج دۆمانوویچ
ژیاننامە
ڕادۆج دۆمانوویچ لە گوندی ئوسیشتە لە سڕبیای ناوەڕاست لەدایکبوو. ئەو سەردەمی مامناوەندی لە کروشێڤاتس و کۆلێجی فەلسەفەی زانکۆی بێلگرادی تێپەڕ کردووە و لەوێ زمان و مێژووی سیربی فێر بوو. لە ساڵی ١٨٩٥ تا ١٨٩٨ دۆمانوویچ لە باشووری سیربیستان مامۆستای زمان و مێژووی سیربی بوو.
باروخ سپینۆزا
سەرچاوەکان
ویکیی ئینگلیزی: تشرینی یەکەمی ٢٠١٤
ئەحمەد حەسەن بەکر
ئەحمەد حەسەن بەکر (ماوەی ژیان: ١ی تەمموزی ١٩١٤ لە تکریت تاکوو ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤ لە بەغداد). سەرۆکی عێراقبوو، لەماوەی ١٧ی تەمموزی ١٩٦٧ تاکوو ١٦ی تەمموزی ١٩٧٩. ئەندامێکی دەستەی باڵای حیزبی بەعس بوو.
یاریگای ئەزتیکا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ساڵح
ئامۆژگاریکردنی بەردەوام
ساڵح ھەمیشە بانگەوازی گەلەکەی خۆی دەکرد و پێی دەوتن: ئایا ئێوە بەتەمان تا دنیا دنیایە لەم کۆشکە خۆش و باخانەدا بژین؟ ئەی کوا باووباپیرتان؟ خۆ ئەوانیش تەلار و باخیان ھەبوو، بەڵام ھەر مردن، ئێوەش وەک ئەوان دەمرن، خوای گەورە زیندووشتان دەکاتەوە و دادگاییتان لەسەر ئەو ھەموو نازونیعمەتە دەکات، کە خوای گەورە پێی دابوون کەچی ئێوە بتتان دەپەرست. بۆچی لە من ڕادەکەن؟! من لە داراییی ئێوە کەم ناکەمەوە. من تەنھا پەیامی خوای گەورەتان پێ ڕادەگەیەنم. بۆچی بەگوێم ناکەن؟! خۆ من چاکەی ئێوەم دەوێ. بۆچی بە قسەی ئەوانە دەکەن کە ستەم لە خەڵکی دەکەن و خراپەکاری لە زەویدا بڵاو دەکەنەوە؟!
مۆنیک تۆماسێتیێ
مۆنیک تۆماسێتیێ نووسەر و وێنەکێش ی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
پاسپۆرتی عێراقی
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئوگاشیک
ئوگاشیک یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل. درێژایی ئەم ڕووباری ٦٧ کیلۆمەترە.
ئیمپڕاتۆر سوانی ھان
ئاماژە بە سەرچاوە
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕۆژاوای ھان پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١ەمی پێش زایین
شوعەیب
ترساندنی شوعه‌یب
قه‌ومه‌كه‌ی وتیان: تۆ پیاوێكی لاوازی هیچ ده‌سه‌ڵاتت نییه‌، ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ له‌ ناوت به‌رین كه‌س ناتوانێ به‌رگریت لێبكات! هه‌روه‌ها وتیان: ئه‌گه‌ر له‌ به‌ر خزموكه‌سه‌كارت نه‌بووایه‌ كه‌ له‌ ئێمه‌ن به‌رد بارانمان ده‌كردىو ده‌مانكوشتی. شوعه‌یب وتی: ئایا ئێوه‌ له‌ خوای باڵاده‌ست ناترسن و له‌ كه‌سوكاری من ده‌ترسن و شه‌رم ده‌كه‌ن. شوعه‌یب وتی: خه‌ڵكینه‌ بزانن خوای گه‌وره‌ ئاگای له‌ هه‌موو شتێكه‌و چاوی لێتانه‌ چی ده‌كه‌ن، داواتان لێئه‌كه‌م دڵگرانی و دووبه‌ره‌كیتان له‌گه‌ڵ من واتان لێنه‌كات له‌ سه‌ر دڵره‌قی به‌رده‌وام بن و توڕه‌یی خوای گه‌وره‌ مه‌هێننه‌ سه‌ر خۆتان، ئه‌ی نه‌تان بینی خوای گه‌وره‌ چۆن سزای نارد بۆ قه‌ومی نوح و هودو صالح خۆ قه‌ومی لوطیش له‌ ئێوه‌وه‌ دوور نییه‌ نه‌تان بینی چییان لێ به‌سه‌ر هات! له‌كۆتاییشدا ده‌سه‌ڵاتداران و خۆبه‌زل زانه‌كان هیچیان به‌ ده‌سته‌وه‌نه‌ماو سوور بوون له‌سه‌ر خراپه‌كاری و هه‌ڕه‌شه‌یان له‌ شوعه‌یب كردو وتیان: ئه‌ی شوعه‌یب خۆت و ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕیان پێهێناوی یان ده‌بێ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ سه‌ر بیروباوه‌ڕی ئێمه‌، یان له‌م شاره‌دا ده‌رتان ده‌كه‌ین، چونكه‌ وادیاره‌ تۆ تووشی ئه‌فسانه‌و سیحر هاتوویت، تۆ كه‌سێكی وه‌ك ئێمه ‌وایت و پێغه‌مبه‌ر نیت، ئێمه‌ تۆ به‌ درۆزن ده‌زانین، ئه‌گه‌ر واش نییه‌و ڕاست ده‌كه‌یت ئه‌وه‌ بڕۆ چیت له‌ ده‌ست دێت درێغی مه‌كه‌.
ھاری ھودینی
پیشەی جادووگەری
thumb|«دوو خۆشەویستەکەم»—ھودینی لەگەڵ دایک و ھاوسەرەکەیدا، c. ١٩٠٧ لە نێوان ١٩٠٠ و ١٩٢٠دا، ھودینی لە شانۆکانی سەرتاسەری بەڕیتانیای مەزندا دەردەکەوت و نمایشی ھەڵاتن، چاوبەستی، فێڵی پەڕە و مەترسیکاریی دەکرد، کە بەھۆیەوە بووبووە یەکێک لە نمایشکارە خاوەن زۆرترین مووچەکانی جیھان. توانیویەتی زنجیرە نمایش لە ھۆڵەندا، ئەڵمانیا، فەڕەنسا، و ڕووسیا بکات و بە زۆری بە «دە ھاندکەف کینگ» (پاشای کەلەپچە) ناسرابوو. لە ھەر شارێکدا، ھودینی زۆری لە پۆلیسی ناوخۆییی ئەوێ دەکرد کە بە کپت و زنجیر بەندی بکەن لە زیندانەکانیاندا و نەھێڵن ھەڵبێت. لەم ھەڵاتنانەیدا، زۆرینەی جار سەرەتا ڕووت دەکرایەوە و پشکنینی دەکرا. لە مۆسکۆ، توانی لە پاسێکی گواستنەوەی زیندانیی سیبێریایی ھەڵبێت، وتبووشی کە ئەگەر نەیتوانیایە خۆی ئازاد بکات، پێویست بوو گەشت بکات بۆ سیبێریا، کە تاکە کلیل لەوێ بوو.
لە ١٩٠٦دا، ھودینی گۆڤارێکی تایبەت بە خۆی دروست کرد بە ناوی گۆڤاری مانگانەی کۆنجیورەرس (جادووگەرەکان). گۆڤارەکە نەیاری سفینکس بوو، بەڵام بۆ ماوەیەکی کەم بەردەوام بوو و تەنیا دوو چاپی لێ بڵاوبوویەوە تاکوو ئابی ١٩٠٨. مێژووناسی جادوو جیم ستاینمایەر وتوویەتی کە «ھودینی نەیتوانیوە خۆی بگرێت و گۆڤارەکەی بۆ شاڵاوەکانی بەکار دەھێنا، ھێرشی دەکردە سەر ڕکابەرەکانی، بەسەر دەرکەوتنەکانی خۆیدا ھەڵیدەدا، و زیرەکانە دووبارە مێژووی دەنووسییەوە بۆ ئەوەی لایەنگری بیروڕای خۆی بێت لەسەر جادووگەری.»
thumb|right|ھودینی و جێنی، فیلە لەوبنووھاتووەکە، ٧ی کانوونی دووەمی ١٩١٨ ھەڵاتنی چاکەتی بەستەرەوەکانی سەرەتا لە پشت پەردەوە دەکران، و لە کۆتایییدا بە ئازادی دەھاتە دەرەوە. براکەی ھودینی (کە ھەڵاتنزانێک بوو، و بە تیۆدۆر ھاردین ناوی خۆی دەبرد) بۆی دەرکەوت کە بینەران زیاتر تامەزرۆن کاتێک پەردەکانی لێ نەبێت و تێکۆشانەکەی ببینن لەکاتی خۆڕزگارکردنی. چەند جارێک پێکەوە نمایشی ھەڵاتنیان کردووە لە چاکەتی بەستەرەوە کاتێک بە سەرەوژێری لە بیناوە ھەڵواسراون.
کیمیابارانی ھەڵەبجە
دەرئەنجامە پزیشکی و بۆماوەییەکان
ھەندێک لە ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ڕزگاربووانی ئەم ھێرشە تووشی برینێکی ھەمیشەیی بوون لەوانەش سووتانە، و ھەندێکیان نیشانەکانی تێکچوونی دەمارەکانیان نیشانداوە ھەرچەندە ھێشتا ئەمە بە ڕادەیەکی پێویست پشتڕاست نەکراوەتەوە.
وێرانبوونی ھەڵەبجە و نۆژەنکردنەوەی بەشێکی
ڕزگاربووان بە ھاوکاری پێشمەرگە و ئێرانییەکان بەپەلە زۆربەی کوژراوەکانیان لە گۆڕ بەکۆمەڵێکی کاتیدا بەخاک سپێردران. دوای کۆنترۆڵکردنەوەی ھەڵەبجە لە دەستی ھێزەکانی پاسداران و پێشمەرگە، ھێزە عێراقییەکان چاکەتی تیشکی (NBC)یان ھێنایە ھەڵەبجە بۆ لێکۆڵینەوە لە کاریگەری چەک و ھێرشەکانیان. شارەکە ھێشتا پڕ بوو لە کوژراوە نەنێژراوەکان و بە شێوەیەکی بەرنامەیی لەلایەن ھێزە عێراقییەکان بە بەکارھێنانی بولدۆزەر و تەقەمەنی وێران کرا. لە وەڵامدا میریی ژاپۆن بودجەی پڕۆژەیەکی ٧٠ میلیۆن دۆلاری بۆ دەستڕاگەیشتن بە ئاوی خواردنەوەی پاک بۆ ھەڵەبجە دابینکرد. ھاوکات بەرپرسێکی باڵای عێراق، لە دیدارێکدا لەگەڵ خافێر پێرێز دی کوێلار سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، بە فەرمی دانی بە بەکارھێنانی چەکی کیمیایی لەلایەن ھێزە عێراقییەکان دژی کوردانی ھەڵەبجە.
سەرچاوەکان
پۆل:عێراق لە ١٩٨٨ پۆل:مێژووی کورد پۆل:دژە کورد پۆل:باشووری کوردستان پۆل:کۆمەڵکوژی لە ١٩٨٨ پۆل:کۆمەڵکوژی پۆل:شەڕەکانی کوردستان پۆل:سەددام حوسێن پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان پۆل:چەوساندنەوەی کوردان پۆل:ھەڵەبجە پۆل:پارێزگای ھەڵەبجە پۆل:چەوساندنەوەی کوردان لە عێراق پۆل:کۆمەڵکوژیەکان لە عێراق پۆل:شەڕی ئێران و عێراق پۆل:جینۆساید
وشترمر
وشترمر، ھێشترمە ، ( بە ئینگلیسی Ostrich )، ( بە عەرەبی: نعامە)، (بە فارسی: شترمرغ ) ، باڵندەیەکی نەفڕە، لە تیرەی وشترمران، خۆماڵی ئەفریقایە.
تایبەتمەندی
لە تافی پێگەیشتندا باڵای وشترمری نێر ٢ تا ٢.١ میتر ، بەڵام مێکانیان ١.٧ تا ٢ میتر ە.
ڕۆژانی ئەیلوول
سەرچاوەکان
پۆل:کوشتنی بەکۆمەڵ لە ساڵی ١٩١٨ پۆل:مێژووی باکوو پۆل:کۆمەڵکوژی لە ئازەربایجان
فرانتس کافکا
سەرەتای ژیان
ڕەنگە دایک و باوکی کافکا بە زمانی ئەڵمانی قسەیان کردبێت، لە ژێر کاریگەری ییدیشدا، کە زمانی جووە ئەشکەنازییەکان بوو، هەندێکجار بە شێوەیەکی سووکایەتیپێکردن پێی دەگوترا ماوشێلدیوتچ، بەڵام، بەو پێیەی زمانی ئەڵمانی بە ئامرازی جووڵەی کۆمەڵایەتی دادەنرا، ڕەنگە هانی منداڵەکانیان دابێت بۆ قسەکردن بە ئەڵمانی ستاندارد. هێرمان و جووڵی شەش منداڵیان بوو، کە فرانز گەورەترینیان بوو. دوو برای فرانز، جۆرج و هاینریچ، پێش ئەوەی فرانز تەمەنی حەوت ساڵ بێت، لە تەمەنی کۆرپەیدا گیانیان لەدەستدا؛ سێ خوشکەکەی بریتی بوون لە گابرێل ("ئێلی") (١٨٨٩-١٩٤٤)، ڤالێری ("ڤالی") (١٨٩٠-١٩٤٢) و ئۆتیلی ("ئۆتلا") (١٨٩٢-١٩٤٣). هەر سێ کەسیان لە هۆلۆکۆستی جەنگی جیهانی دووەمدا کوژران. ڤالی لە ساڵی ١٩٤٢ دیپۆرتکرایەوە بۆ گێتۆی لۆدز لە پۆڵەندای داگیرکراو، بەڵام ئەوە دوا بەڵگەنامەی ئەو بووە؛ گریمانە دەکرێت کە ئەو کچە لە شەڕەکە ڕزگاری نەبووبێت. ئۆتیلی خوشکە خۆشەویستەکەی کافکا بوو.
کۆمەڵکوژی سپایکەر
دەستگیرکردنی تۆمەتبارانی کۆمەڵکوژی سپایکەر
بەرپرسێکی عێراقی لە میانی کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا کە لە بارەگای وەزارەتەکە بەڕێوەچوو، رایگەیاند، ژمارەیەک ئەندامی داعش کە تۆمەتبارن بە ئەنجامدانی کۆمەڵکوژی سپایچەر لە باکوری عێراق دەستگیرکران قایمقامی سەڵاحەدین گوتی: هێزی ئەمنی لە سوپا و پۆلیس توانیان بەهۆی زانیاریە هەواڵگریە وردەکانیانەوە چەند ئەندامێکی داعش دەستگیر بکەن و گواسترانەوە بۆ ناوەندێکی ئەمنی بۆ لێکۆڵینەوە و بۆ ئەوەی بزانرێت کێ لەگەڵیان بووە ساتەوەختی کوشتنی خوێندکاران” بەڵام کاتی دەستگیرکردنی ئەندامەکانی داعش ئاشکرا نەکرا و ئەو ئەندامانە عەشیرەتەکانیان داوای ڕادەستکردیان کرد.
ژمارەی قوربانییەکان بەپێی پارێزگاکان
وێنۆک|یادگاریەک بۆ ئەو کەسانەی لە کۆمەڵکوژی سپایکەردا کوژران لە شوێنی ڕووداوەکە - کۆشکەکانی سەرۆکایەتی سەدام لە شاری تکریت بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی عێراق ژمارەی قوربانیانی کۆمەڵکوژی سپایکەر گەیشتووەتە نزیکەی (١٩٠٧) پارێزگای زیقار و بابل پلەی یەکەمیان داگیرکردووە.
فرێدریک شۆپان
شۆپان لە باوکی، نێکۆلاس شۆپان، و دایکی، یۆستینا شۆپان، لە گوندی ژێلازۆڤا ڤۆلا لەدایک بووە و لە شاری وارساو گەورە بووە، کە دواتر لە ساڵی ١٨١٥ بووە بەشێک لە کۆنگرەی پۆڵەندا. ئەو مناڵێکی بلیمەت بووە و پەروەردە مۆسیقییەکەی و زۆرینەی کارە سەرەتایییەکانی لە وارساو تەواو کردووە پێش بەجێھێشتنی پۆڵەندا لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا. لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا، لە شاری پاریس لە وڵاتی فەڕەنسا نیشتەجێ بوو. لە ماوەی کۆتا ١٨ ساڵی ژیانیدا، تەنیا ٣٠ نمایشی ڕاستەوخۆی پێشکەش کرد، چونکە حەزی بە کەشە ڕۆمانتیکەکانی ساڵۆنەکان دەکرد بەراورد بە کەشی شانۆ. شۆپان بە فرۆشتنی کارە مۆسیقییەکانی و پێدانی وانەی پیانۆ داھاتی دەست دەکەوت، کە خواستێکی زۆر لەسەر ھەردووکیان ھەبوو. شۆپان پەیوەندییەکی ھاوڕێیەتی لەگەڵ فرانز لیست دروست کردبوو و زۆرێک لە مۆسیقاژەنانی تری نەوەی خۆی، وەک ڕۆبێرت شومان، ئەویان خۆشدەویست.
پەروەردە
لە ساڵی ١٨٢٧دا، ھەر زوو دوای ئەوەی خوشکە بچووکەکەی شۆپان، ئێمیلیا، کۆچی دوایی کرد، شۆپان و خێزانەکەی جارێکی تر شوێنی نیشتەجێبوونیان گواستەوە بۆ خانوویەک کە لە نزیک زانکۆی وارساو بوو؛ شۆپانیش ھەر لەوێ لەگەڵ خێزانەکەی دەژیا ھەتاکوو ئەو ڕۆژەی وارساوی بەجێھێشت لە ساڵی ١٨٣٠دا. خێزانەکەی شۆپان لەوێ بەردەوامییان بە وانەپێدان بە خوێندکاری نێرینە دەدا؛ ئەو شوێنەی کە خێزانەکە وانەیان تێدا دەوتەوە، لە سەدەی بیستەمدا کرا بە مۆزەخانە. لە ساڵی ١٨٢٩، وێنەکێش ئەمبرۆژی میرۆشێڤزکی چەند پۆرترەیتێکی ئەندامانی خێزانی شۆپانی کێشا و لەوانەش یەکەمین پۆرترەیتی ناسراوی شۆپانی لەخۆ گرتووە.
پاریس
شۆپان دوو ھاوڕێی ھەبوو لە پاریس کە دەورێکی گەورەیان لە ژیانیدا ھەبووە: یەکێکیان یولیان فۆنتانا بوو، کە پێشووتر ھاوڕێی مناڵیی شۆپان بوو لە پۆڵەندا. پێش ئەوەی فۆنتانا ڕوو لە پاریس بکات، ھەوڵی دابوو کە خۆی لە ئینگلتەرا نیشتەچێ بکات، بەڵام شکستی ھێنابوو؛ فۆنتانا بوو بە لەبەرگرتنەوەسازی شۆپان. ڤۆیچیخ گژیمالا، کە لە پاریس بوو بە کەسێکی دەوڵەمەند و ناوداری کۆمەڵگە، زۆر کات وەک ڕاوێژکاری شۆپان مامەڵەی دەکرد و «بە تێپەڕبوونی کات جێی برا گەورەیەکی گرتەوە لە ژیانی شۆپاندا.»
ڕەخنەگر فرانسوا ژۆزێڤ فێتیز لە ڕۆژنامەیەکی ڕەخنەدا نووسی: «ئەمە [شۆپان] پیاوێکی گەنجە کە… بەبێ بەراورد، چەندین بیرۆکەی ڕەسەنی دۆزیوەتە، ئەگەر داھێنانێکی نوێی پیانۆ نەبێت، کە ناتواندرێت لە ھیچ شوێنێکی تر بدۆزرێتەوە.» لە دوای ئەم کۆنسێرتە، شۆپان درکی بەوە کرد کە تەکنیکی پیانۆژەنییەکەی بۆ کۆنسێرتی گەورە ڕێک ناکەوێت. دواتر لە ھەمان ساڵدا، ئەو بە خێزانی ڕۆتچایلد ناسێندرا، کە خێزانێکی دەوڵەمەنی جوولەکە بوون و بەھۆی پشتگیرییە ماددییەکەی ئەوانەوە، شۆپان توانی خۆی لە ناو ساڵۆنە تایبەتەکان ببینێتەوە، کە تایبەت بوون بە بەگزادە و کەسایەتییە دەوڵەمەنەکانی کۆمەڵگە. تاکوو کۆتایییەکانی ١٨٣٢، شۆپان توانی وەک کەسایەتییەکی گەورە و دیاری مۆسیقی لە پاریس خۆی دابمەزرێنێت و توانی ڕێزی مۆسیقاژەنانی گەورەی تری وەک ھیلەر، لیست و بێرلیۆز بەدەست بێنێت. لەم دەمەوە، چی تر پێویستی نەدەکرد کە بۆ داھات پشت بە باوکی ببەستێت و پارەیەکی زۆری لە فرۆشتنی کارەکانی و فێرکردنی خوێندکارە دەوڵەمەندەکانی ئەورووپا دەست دەکەوت. ئەمە بووە ھۆکاری کەمبوونەوەی دەرکەوتنی شۆپان لە کۆنسێرتەکاندا، کە شتێک بوو کە ڕقی لێی بوو.
فرانز لیست
ھەرچەندە لیست و شۆپان ڕێز و سەرسامییەکی زۆریان بەرامبەر بە یەکتری دەنواند، پەیوەندییەکەیان پێکەوە ئاڵۆز بوو؛ وەک ئەوە وابوو کە لە ھەمان کاتدا ڕقیان لە یەک بێت و یەکیشیان خۆش بوێت. ھارۆلد شۆنبێرگ، ڕەخنەگر و ڕۆژنامەوانی مۆسیقا، پێی وابوو کە شۆپان «ھەستێکی غیرە و ڕق»ی بەرامبەر بە لیست ھەبووبێت بەھۆی ئەو بلیمەتی و شارەزایییەی لیست ھەیبوو لە ڕووی پیانۆژەنییەوە، زۆر کەسی تریش دەڵێن کە شۆپان بەغیلی بە سەرکەوتوویی و بەناوبانگیی لیست بردووە. شۆپان ئێتوودەکانی ئاوازی ژمارە ١٠ی بۆ لیست نووسیبۆوە. لە ساڵی ١٨٤٣دا، کاتێک لیست یەکێک لە نۆکچرنەکانی شۆپانی ژەنی و ھەندێک گۆڕانکاریی ئاڵۆز و دیاری لە ھەندێک لە بەشەکان کرد، شۆپان ناڕەزایەتی خۆی دەربڕی و پێی وتبوو کە دەبێت مۆسیقاکە وەک خۆی بژەنێت یان ھەر نەیژەنێت، و داوای لێبوردنی بە لیست کرد. ھەندێک لە ژیاننامەنووسەکانی شۆپان دەڵێن کە دوای ئەم ڕووداوە پەیوەندی نێوان ئەم دووانە لاواز بوو، بەڵام شۆپان ھێشتا لەو نامانەی کە ڕێکەوتەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ١٨٤٨ ھێشتا لیستی بە «لیستی ھاوڕێم» ناو ھێناوە. زۆر کەسی تر پێیان وایە کە ژیانی تایبەتی و ئەوینی ئەوانیش یەکێک بوون لەو ھۆکارانەی کە ئەوانی لە یەکتر دوور خستەوە.
ئەمانتین دوپا
وێنۆک|شۆپان لە ساڵی ١٨٣٨؛ لەلایەن چارڵز لویز گراتیا کێشراوە|upright وێنۆک|ئەمانتین دوپا، ھەروەھا بە ناوی نووسەرییەکەشی ناسراوە کە «جۆرج ساند»ە. ڕێکەوتی وێنەکە دەگەڕێتەوە بۆ نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەیەم|upright
گەشتی ئینگلتەرا و سکۆتلەندا
لە نیساندا لە کاتی ڕاپەڕینەکەی ١٨٤٨ی فەڕەنسا، شۆپان ڕۆیشت بۆ لەندەن، لەوێ چەند کۆنسێرتێکی لە چەند شوێن و ھۆڵی جیاجیادا ئەنجام داوە. جەین ستێرلینگ و خوشکە گەورەکەی پێشنیاری ئەم گەشتەیان بۆ شۆپان کرد. ستێرلینگ بە زۆرینەی ڕێکخستنەکان ھەستا و زۆرینەی ئەو پارانەی کە گەشتەکە پێویستی بوو ئەو دای.
ژۆئێل برێت
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
جولیان ناگڵیسمان
ژیانی سەرەتایی
ناگڵیسمان لەدایکبووی ٢٣ حوزەیرانی ١٩٨٧ە لە لادسبێرگ ئام لێج، باڤاریا. یاری کردووە بۆ یانەکانی ئۆگسبۆرگ و میونشن ١٨٦٠ لە ئاستی لاویدا ، و کاپتنی پێکهاتەی خوار ١٧ ساڵی میونشن بووە. لە وەرزی ٢٠٠٦-٠٧، بەشێک بوو لە پێکهاتەی دووەم بەڵام بەشداری هیچ یاریەکی نەکرد بە هۆی پێکانەوە. ناگڵیسمان گەڕایەوە بۆ ئۆگسبۆرگ بۆ وەرزی ٢٠٠٧-٠٨ کە لەلایەن تۆماس تۆخێلەوە ڕاهێنەرایەتی دەکرا، بەڵام توشی پێکان بوو لە ئەژنۆیدا و بۆ دووەم جار ئازاری بەستەری دا. لە ئەنجامدا، بڕیاریدا کە کۆتایی بهێنێت بە ماوەی یاریزانی تەنیا لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا. لە نیوەی یەکەمی ٢٠٠٨ یارمەتی ڕاهێنەر تۆماس تۆخێلی دەدا وەک دۆزەرەوەی بەهرەی یاریزانان. خوێندنی بەڕێوەبردنی بزنسی خوێند لە زانکۆ بۆ چوار سمیستەر هەتا ئەوکاتەی گواستیەوە بۆ زانستی وەرزشەکان. دواتر تەرکیزی کردە سەر ڕاهێنەرایەتی، بە گەڕانەوە بۆ یانەی پێشووی میونشن ١٨٦٠ وەک یاریدەدەری ئەلێکساندەر شمید بۆ پێکهاتەی خوار ١٧ ساڵانی میونشن لە ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٠.
لایبزیگ
وێنۆک|ناگڵیسمان ڕاهێنەری لایبزیگ لە ٢٠١٩ لە ٢١ حوزەیرانی ٢٠١٩، لایبزیگ ڕایگەیاند کە ناگڵیسمان دەبێت بە ڕاهێنەری یانەکە لە وەرزی ٢٠١٩-٢٠ەوە و گرێبەستێکی بۆ ماوەی چوار ساڵ واژۆ کرد هەتا ساڵی ٢٠٢٣. ناگڵیسمان یەکەم یاری بۆندسلیگای بردەوە وەک ڕاهێنەری لایبزیگ لە دژی یونیۆن بەرلین ٤-٠. هەروەها لەگەڵ بایەرن موینشن یەکسان بوو ١-١. لە یاری ١٠یەمی خولدا لایبزیگ لە ماینزی بردەوە ٨-٠. ناگڵیسمان ڕوبەڕووی یانەی پێشووی بۆوە هۆفینهایم لە یاری ١٤یەمدا و یاریەکەی لێبردنەوە ٣-١.
لە ١٠ی ئازاری ٢٠٢٠، دوای بردنەوەی ٤-٠ی لێێپزیگ بەرامبەر تۆتنام هۆتسپۆر، ناگڵیسمان بوو بە لاوترین ڕاهێنەر لە مێژوودا کە لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا یاری دەرکردن بباتەوە.
بایەرن میونشن
لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢١، بایەرن میونشن ناگڵیسمانی وەک ڕاهێنەری سەرەکی دەستنیشان کرد، لە ١ی تەممووزی ٢٠٢١ەوە، لە جێگەی هانسی فلیک بە گواستنەوەیەکی گەورەی ڕاهێنەران و بە بڕی ٢٥ ملیۆن یۆرۆ. یەکەم یاری فەرمی ناگڵیسمان بریتی بوو لە یەکسان بوون لە بەرامبەر بۆروسیای مۆنچێنگڵادباخ لە بۆندسلیگا.
لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٢، ناگڵیسمان و یاریزانەکانی لە چارەکی کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا دەرکران، بە ئەنجامی ٢-١ بە هەردوو یاری لەلایەن یانەی ڤیاڕیاڵی ئیسپانی. لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢، دووەم نازناوی بردەوە، کە یەکەم نازناوی بۆندسلیگای ناگڵیسمان بوو کە هێشتا سێ یاری خول مابوو..
بڕیارنامەی ٩٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٠٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
نێھێی شیللا
سەرچاوە
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٣یەم لە ئاسیا پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی دووەم پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی سێیەم
بەچاو خوێندنەوە
پۆل:نۆتەی مۆسیقا
ڕۆنێ فرێنی
رۆنێ فرێنی نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
چیچان
چیچان یان چیچانیا ناوچەیەکە کە بەشێکە لە ڕووسیا کەدەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای ھەرێمی قەوقاز چیچان زۆرجار بەکۆماری چیچان دەناسرێت لەبەر ئەوەی خاوەنی فیدڕالیین لە ڕووسیا، چیچان ڕووبەرەکەی ١٧٬٣٠٠ کیلۆمەتر دووجایە، ژمارەی چیچانییەکان کە لە ساڵی ٢٠١٦ لە ھەرێمی چیچان نیشتەجێن دەگاتە ١٬٣٩٥٬٦٧٨ کەس، ژمارەیەکی کەمیشیان لە ناوچەکانی تری ڕووسیادا دەژین، چیچانییەکان زمانی خۆیان ھەیە کە پێی دەڵێن چیچانی ھاوکات بە زمانی ڕووسیش دەدوێن، شاری گرۆزنی بە پایتەختی چیچان ناودەبرێت، ئایینی ئیسلام لە چیچان ئایینی یەکەمە.
دانیشتووان
شاری گرۆزنی سەرەتا وەک قەڵایەی سەربازی لە ساڵی ١٨١٨ دروست بوو لە ساڵی ١٩٨٩ ژمارەی دانیشتووانی گرۆزنی ٤٠٠ ھەزاری تێپەڕاند و لە ساڵی ٢٠١٠ ژمارەیان گەیشتە ٢٧١ ھەزار.
٤٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
مافیاکە، پۆلیسەکە، شەیتانەکە
بڵاوکردنەوە
فیلمی مافیاکە، پۆلیسەکە، شەیتانەکە لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٩ لە کۆریای باشوور نمایشکرا، ھەروەھا فیلمەکە لە بەشی نمایشەکانی نیوەشەو لە فێستیڤاڵی فیلمی کان ٢٠١٩ لە دەرەوەی کێبڕکێ نمایش کرا.
سەلمانی فارسی
یەکێک بوو لە هاوەڵانی پێغەمبەر موحەممەد (د.خ) ، یەکەم کەس بوو ببێتە ئیسلام کە عەرەب نەبوو بێت. کرا بە والی لە شاری قستنتینیە لە ولاتى فارس لەدوای ئازادکردنی ئەم شارە لەلاىەن موسلمانانەوە لەسەردەمی عمرى کورى خەتاب
ڕیدا بوتروس
کچە گۆرانیبێژی لوبنانی ریدا بوتروس یەکێکە لە کچە لوبنانییەکان کە لە لوبنانەوە ھاتە نێو بواری گۆرانی، بەھرەیەکی ھونەری زۆری ھەیە کە خۆی لە دەنگی ناسک و جوانییە ھێمنییەکەیەوە دیارە ریدا بوتروس لە ساڵی ١٩٧٣ لە دایکبووە، سەرەتای ناوبانگ دەرکردنی دەگەڕێتەوە بۆ کارکردنی لەگەڵ نینای خوشکی کە بەیەکەوە یەکەم دوانەی ھونەرییان پێکھێنا لە وڵاتانی عەرەبی، ریدا و نینا لە ساڵی ١٩٩٥ یەکەم ئەلبوومی ھاوبەشیان بڵاوکردەوە بە ناوی (لیالینا) دوای چەندین کاری دیکەی ھاوبەش نیناو ریدا بوتروس جیا بوونەوە دوای ئەوەی نینا ژیانی ھاوسەری ھەڵبژارد و وازی لە ھونەر ھێنا و ئێستا لە ئەمریکا دەژیت.
حەوتاش
حەوتاش (Hewtaş، بە فارسی: هفت تاش) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٣٣ کەس لە ٥٧ بنەماڵەدا بووە.
دەسەڵات
ئێتیمۆلۆژی
دوایی، وشەی  داتاشراوە لێی.
سۆنی لابو تانسی
سۆنی لابو تانسی نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە ئەیدز لە کۆماری کۆنگۆ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧ پۆل:مردووانی ١٩٩٥
بڕیارنامەی ٩٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥
شیللای نوێ
شیللای نوێ یان کۆتایی (بە ھانگۆل: 후신라؛ بە ھانجا: 後新羅) یان شیللای یەکخراوو (بە ھانگۆل: 통일신라؛ بە ھانجا: 統一新羅)، دوای ئەوەی بایکجی ساڵی ٦٦٠ز گیرا و گۆگۆریۆ ساڵی ٦٦٨ز گیرا، ھەرسێ شانشینەکە یەکخرایەوە.
سوشی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:چێشتکەری ژاپۆنی پۆل:گرێ و دەستەواژە ژاپۆنییەکان
ھادی مەحموود
مردن
ھادی لە ٢٩ نیسانی ٢٠٢٣ بە ھۆی جەڵتەی دڵ لە شاری سلێمانی کۆچی دوایی کرد. مەھدی مەحموود باسی دوایین دیداری خۆی و براکەی کرد کە ھونەرمەندەکە گوتوویەتی: «تەوبە بێت لە ھەموو شتێک، نوێژ و عیبادەت دەکەم»
تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ
250px|وێنۆک|تاڤگەی گەلی عەلی بەگ گەلی عەلی بەگ یەکێکە لە تاڤگەکانی باشووری کوردستان. ناوچەیەکی گەشت و گوزاریییە و چەندین سەردانکەر لە شارەکانی ترەوە بەتایبەت باشووری عێراقەوەسەردانی دەکەن، ئەم ھاوینە ھەوارە ١٠٦کم لە ناوەڕاستی شاری ھەولێرەوە دوورە، وە بە یەکێک لە ھاوینە ھەوارە سەرنج ڕاکێشەکانی ھەرێمی کوردستان و عێراق دەژمێردرێت. دەکەوێتە نێوان چیای کۆڕەک و چیای برادۆست بە درێژایی ١٢کم، شوێنەکە بەبەرزی ٨٠٠م لە ئاستی ڕووی دەریاوە بڵندە، وە پلەی گەرمای دەگاتە (٣١)پلەی سیلیزی لە ھاویندا، وە (-١٠) لە زستاندا. لەم شوێنە دا دوو ڕووبار بەیەک دەگەن، یەکیان لە دۆڵی ئالانە سەر بە ناحیەی خەلیفان کە تاڤگەی گەلی عەلی بەگ پێک دەھێنێ، لەگەڵ ئەویتریان کە لە شاری ڕەواندز ھەڵدەقوڵێ کە ئاوی بێخاڵە، زێی گەورە پێک دەھێنن. سەرەڕای تاڤگە گەورەکە چەندان تاڤگەی بچووکی تری تێدایە. ئەم شوێنە بە سروشتی شاخاویەکەی و دارو بارە جۆراو جۆرەکەی، بۆتە شوێنی گەشت و گوزار کە خەڵکی زۆر ڕووی تێدەکەن لەوەرزی ھاویندا بەتایبەتی لە ناوچەکانی ناوەڕاست و باشووری عێڕاق.
ناو
لە ئێسـتـادا ئەم شـوێنە نـاوی ((گەلی عـەلی بـەگ))ە و سـەبارەت بەم کارەسـاتـەوە ئـەم نـاوە سـەرچـاوەی گـرتـووە.