cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لە گیا درێژەکەدا
چیرۆک
ژن و مێردێک لەڕێگان بەرەو سانتیاگۆ تاوەکو لەوێ ژنەکە منداڵەکەی دابنێ بەڵام لەڕێگا نزیک لە کڵێسایەکی کۆن ڕووبەروو بە کێڵگەیەکی فراوان و چڕ بە گژوگیا دەوەستن لەناکاو گوێیان لە دەنگی مێردمنداڵێک دەبێت کە داوای یارمەتی دەکات لەناو کێڵگەکە ئەوانیش بریار دەدەن کە بچن یارمەتی بدەن کاتێک دەچن بۆناو کێڵگەکە ھەندێک شت ڕوودەدات بەجۆرێک کە ناتوانن لێی دەربچن و ڕێگای دەربازبوون نادۆزنەوە، لەناوکێڵگەکە منداڵەکە دەدۆزنەوە و دەبینن کە دایک و باوکی منداڵەکەش لەگەڵ سەگەکەیان لەناو کێڵگەکە گیربووینەو ناتوانن بگەڕێنەوە سەر ڕێگای سەرەکیان چەندین ڕووداوی ئاڵۆز ڕوودەدەن کە سەرلێی دەرکردن ئاستەمە
دایکانی باوەڕداران
سەرچاوەکان
پۆل:خێزانەکانی محەممەد
ڕەزان غەززاوی
خوێندن و کارکردن
لە ساڵی ٢٠٠٣، ڕەزان غەززاوی بڕواننامەی دبلۆمی لە وێژەی ئینگلیزی لە زانکۆی دیمەشق بەدەستھێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١١، لە زانکۆی بالاماند، بڕواننامەی ماستەر لە ئەدەبی بەراوردکاری بەدەستھێناوە. دەستپێکی کارەکانی غەززاوی کاری وەرگێڕان و وەرگێڕانی ڕاستەوخۆی ھەواڵەکان بوو بۆ وەزارەتی کارووباری دەرەوەی سووریا. دواتر لەسەنتەری پەیوەندییەکانی کۆمپانیای گەیاندی ئێم تی ئێن کاری کردووە، بەڵام دەستی لەکارکێشایەوە کاتێک زانی کۆمپانیاکەی گەندەڵە. دواتر دەبێتە بەڕێوبەری بەشی میدیا لە سەنتەری سوریای سەربەخۆ بۆ میدیا و ئازادی ڕادەربڕین (CMFE) لە جیھانی عەرەبی.
لە ساڵی ٢٠١٧، دەستیکرد بەخوێندنی دکتۆرا لە زانکۆی ساسکس.
ئۆزجان دەنیز
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:زیندووان پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
ماسیدەر
ماسیدەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ماسیدەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی وێنە، گەرمک و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی بی، گەرمک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چاڵاو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دۆڵەبی، گەرمک.
ترانسناسیۆنالیزم
ئەم زاراوەیە لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەمدا لە لایەن راندۆڵف بۆرنێی نوسەرەوە بۆ گوزارشتکردن لە ‘‘ رێگایەکی نوێ بۆ بیرکردنەوە و گوزارشتکردن لە پەیوەندی نێوان کلتورەکان‘‘ بەشێوەیەکی باو بەکارھێنرا. لە ھەمانکاتدا زاراوەکە خۆی لە لایەن ھاوکارێکی کۆلێژەوە داھێنرا.
لايه‌نگرانى نه‌ته‌وه‌بڕى سه‌رمايه‌دارى به‌شوێن ئه‌وه‌وه‌ن كه‌ ئاسانكراى بكه‌ن بۆ هاتوچۆى خه‌ڵك و بيروباوه‌ڕ و شتومه‌كه‌كان له‌ نێوان هه‌رێمه‌كاندا. ئه‌وان باوه‌ڕيان وايه‌ كه‌ زيادبوونێكى رێژه‌يى هه‌يه‌ له‌گه‌ڵ گه‌شه‌كردنى جيهانگيرى سه‌رمايه‌دارى. ئه‌وان جه‌خت له‌وه‌ ئه‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ ناكرێت بابه‌تگه‌لى وه‌ك لێشاوى به‌رده‌وامى ده‌ستى كارى كۆچبه‌ران و هاوكارى جيهانى و لێشاوى جيهانيانه‌ى پاره‌ و لێشاوى جيهانيانه‌ى زانيارى و هاوكارى جيهانيانه‌ى زانيارى، له‌ چوارچێوه‌ى سنورى ده‌وڵه‌تێكى نه‌ته‌وه‌ييدا قه‌تيس بكريت.
ئاژەڵی ڕاوکردن
سەرچاوەکان
پۆل:ڕاو
مەزرای تووەوشکە
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
ھەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم
ھەوکردنی جومگەکانی رۆماتیزم : هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم نەخۆشییەکی خودبەرگری و هەوکردنە، واتە سیستەمی بەرگری تۆ بە هەڵە هێرش دەکاتە سەر خانە تەندروستەکانی لەش
٦- بەرکەوتنی ژیانی زوو،
لەوانەیە هەندێک بەرکەوتنی سەرەتای ژیان مەترسی گەشەکردنی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم زیاد بکات لە تەمەنی پێگەیشتن. بۆ نموونە، یەک لێکۆڵینەوە ئەوەی بۆ دەرکەوت کە ئەو منداڵانەی دایکیان جگەرەیان دەکێشا دوو هێندە مەترسی گەشەکردنی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزمیان هەیە وەك کەسێکی پێگەیشتوو، وە هەروەها منداڵانی دایک و باوکی داهات نزم لە مەترسی زیاتردان بۆ گەشەکردنی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم وەک گەورەکان. ٧- قەڵەوی، قەڵەوبوون دەتوانێت مەترسی گەشەکردنی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزمی زیاد بکات. لێکۆڵینەوەکان دوای پشکنین رۆڵی قەڵەویان بۆ دەرکەوت، هەر چەند کێش زیاد لە پێویست زۆر بێت، مەترسی ئەو بۆ گەشەی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم زیاد دەبێت.
ئەو تایبەتمەندیانەی کە دەتوانن مەترسی توشبوون کەم بکەن
جیاواز لەو هۆکارە مەترسیانەی سەرەوە کە ڕەنگە مەترسی گەشەکردنی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم زیاد بکات، بەلایەنی کەمەوە یەک تایبەتمەندی هەیە کە لەوانەیە مەترسی گەشەکردنی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم کەم بکات.
چۆن هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزمی دەستنیشان کراوە؟
نەخۆشی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم دەستنیشان کراوە بەهۆی پێداچوونەوەی نیشانەکان، ئەنجامدانی پشکنینێکی جەستەیی، وە ئەنجامدانی تیشکی ئێکس و پشکنینی تاقیگە باشترینە لە ماوەی 6 مانگ لە سەرەتای دەستپێکردنی نیشانەکانی بۆ ئەوەی ئەو کەسانەی کە ئەو نەخۆشیەیان هەیە دەست بکەن بە چارەسەر بۆ خاوکردنەوەی یان وەستاندنی نەخۆشیەکە لە بەرەو پێشچوون (بۆ نموونە زیان گەیاندن بە جومگەکان). دەستنیشانکردن و چارەسەری کاریگەر، بە تایبەت چارەسەر بۆ نەهێشتن یان کۆنترۆڵکردنی هەڵئاوسان، دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی کاریگەرییە زیانلێکەوتوەکانی هەوکردنی جومگەکانی ڕۆماتیزم.
قوبرس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
لەتیف ڕەشید
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازیارانی شارستانی
لە ئەستێرەکان بپرسە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
لە ئەستێرەکان بپرسە (بە ئینگلیزی: Ask the Stars) زنجیرەیەکی کۆریای باشوور ە لە نووسینی سیۆ سوک هیانگ و لە دەرهێنانی پارک شین وو. بە بەشداری ئەکتەران، لی مین هۆ و گۆنگ ھیۆ جین. زنجیرەکە باس لە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی چارەنووسسازی گەشتیارێکی بۆشایی ئاسمان و کەشتیوانێک لە وێستگەیەکی بۆشایی ئاسماندا دەکات.
ڕۆڵی پاڵپشت
بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای میرا ئەلیکترۆنی. و کچی سەرۆکی گروپی میرا، چۆی جای ریۆنگ و دەزگیرانی گۆنگ ڕیۆنگ.
هەڵبژاردنی ئەکتەر
لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، دەرکەوت کە لی مین هۆ و گۆنگ هیۆ جین لە گفتوگۆدان بۆ ئەوەی ڕۆڵی سەرەکی بگێڕن لە زنجیرەیەکی نوێ کە لەلایەن سیۆ سوک هیانگ کاری نوسینی بۆ کراوە. لە ٢٦ی ١ی ٢٠٢٢ ئاشکرا بوو کە ئۆ یۆنگ سێ ڕۆڵێکی پێشکەش کراوە و پێداچوونەوە بە پێشنیارەکە دەکات.
مەلاریا
3- لەدەست دانی توانای خواردن.
11-                    بەرزی ڕێژەی لاکتین.
سنووری کۆریای باکوور و ڕووسیا
وێنۆک|نەخشەی سنووری کۆریای باکوور و [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت، ئێستا سنووری کۆریای باکوور و ڕووسیایە.]] سنووری کۆریای باکوور و ڕووسیا بەپێی پێناسەی فەرمی ڕووسیا، پێکدێت لە ١٧٫٣ کیلۆمەتر (١٠٫٧ میل) لە «سنووری زەمینی» و ٢٢٫١ کیلۆمەتر (١٢ میل دەریایی) لە «سنووری دەریایی». کورتترین سنوورە لە سنوورە نێودەوڵەتییەکانی ڕووسیا.
بیژەن نامدار زەنگەنە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢ پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:خەڵکی کرماشان پۆل:زەنگەنە پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئێران پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران
لوولەکی خولانەوە
ھاوسەنگی مەکینە
لەسالی(١٩١٦) کۆمپانیای (Hudson Motor car)تایبەت بە مۆتۆڕی ئوتۆمبێلی دەستی کرد بە بەرھەمھێنانی یەکەم مەکینە بەبەکارھێنانی لوولەکی خولانەوەی ھاوسەنگ، کە مەکینەیان ڕێ دا تا کار بکات لە خێرایی بڵندتر لە مەکینەی ھاوچەرخ.
کاریگەرییەکانی توندوتیژیی خێزانی لەسەر مناڵان
تەمەنی مناڵان
مناڵانی تەمەنی قوتابخانە: مناڵان لەم تەمەنە لەوانەیە ھەست بە تاوان بکەن کێشە بۆ ژیانیان دروست بێت وەکوو بەشداری نەکردن لە چالاکییەکانی قوتابخانە و کێشە تێکەوتنی نمرەکانی قوتابخانەیان و ھاتنە خوارەوەی نمرەکانیان
کاسواری
وێنۆک زیاتر لە دارستانەکانی ئوسترالیا دەژێت ، سێ جۆری هەیە لە تەواوی جیهاندا بەگشتی ڕووەکخۆر و گۆشت خۆرە ئاژەڵی بچووک و گیا و میوە دەخوات سێ پەنجەی هەیە و باڵێکی تا بڵێی بچووکیان هەیە کاسواری دوو مەتر درێژە و کێشی ٥٨ کیلۆگرامە هەر نێرەیەک ٧ کیلۆمەتر ڕووبەری دەوێت وە نێرەکانیش بێچووەکان گەورەدەکەن کە ٥٢ ڕۆژ لەلای هێلکەکە دەبن و هەشت مانگیش تا بێچووەکە گەورە دەکات هەروەها نیوەی بێچووەکانی کاسواری دەکەن بەقۆناغی پێگەیشتن ! بە گشتیس تەمەنیان لەنێوان ٤٠-٥٠ ساڵە لە سروشتدا پۆل:ئەو باڵندانەی نافڕن
محەممەد حەمزە زوبەیدی
محەممەد حەمزە زوبەیدی (لەدایکبووی ١٩٣٨ - مردووی ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥) سەرۆکوەزیرانی عێراق بوو، زوبەیدی یەکێک بووە لەو کەسانەی کە ھاوکاری سەددام حوسەین بوو لەئەنجامدانی تاوان و کووشتاری لە عێراق.
١٠ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
مێکوکە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەی ڕەزی ترازگ
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
١٢ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ھومفری داڤی
وێنۆک|وێنەیەکی ھومفەر داڤی لەلایەن تۆماس فلیپسەوە کێشراوە
١٤ی جۆزەردان
١٤ی جۆزەردان ٧٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٩٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
قوبرس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
١٥ی جۆزەردان
١٥ی جۆزەردان ٧٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
نیکۆلاس مۆرای بۆتلەر
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٢ پۆل:مردووانی ١٩٤٧ پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
ڕاپەڕینی موحەڕەم
٢٥ی تشرینی دووەم
لە مانگی ئابدا سەرکردەکانی کۆمەڵگەی شیعە لە قەتیف ڕایانگەیاند کە بە ئاشکرا ئاھەنگی ڕۆژی عاشوورا دەگێڕن، سەرەڕای ئەوەی دەسەڵاتداران ئاھەنگی جەژنی شیعەکانیان قەدەغە کرد. و سەرەڕای ھەڕەشەکانی حکوومەت بۆ بڵاوەپێکردنی ناڕەزایەتییەکان، لە ٢٥ی تشرینی دووەم چوار ھەزار شیعە لە سەفوا ڕژانە سەر شەقامەکان و بە ئاشکرا ئاھەنگی ڕۆژی عاشورایان دەکرد.
بەنگڵەلیژە (روەک)
ژەهر
هەروەها ئەم ڕووەکە وەک ژەهر بەکارهێنراوە. زۆر تاڵە، بۆیە زۆربەی ئاژەڵەکان خۆیان لێی بەدوور دەگرن. بەڵام مشکەکان بە ئامادەیی دەیخۆن، و پاشان بەدەست سیلیرۆسایدی ژەهراوی دەمێننەوە. ئەمەش وایکردووە ئەم ڕووەکە ببێتە مێشوولەکوژێکی بەناوبانگ بۆ ماوەی نزیکەی ئەو ماوەیەی کە وەک دەرمان بەکاردەهێنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣ پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان پۆل:گژوگیاو دەرمان
شیزۆفرینیا
نیشانەکان
شیزۆفرینیا بە ڕێگای جیاجیا کار لە خەڵکی جیاواز دەکات، بەڵام هەندێک نیشانەی باو هەیە کە بریتین لە:
هەندێک دەرمانی دیاریکراو
لە ساڵی ٢٠١٧، زانایێک بەڵگەیان دۆزیەوە بۆ پێشنیارکردنی ئەو بیرۆکەیەی کە هەندێک ماددەی ناو حەشیش دەبنە هۆی شیزۆفرینیا. لەگەڵ ئەوەشدا زانایەکانی تر پێشنیاریان کردووە کە بە هۆی هەبوونی شیزۆفرینیا هەندێک کەس ڕوو دەکەنە حەشیش.
١٧ی جۆزەردان
١٧ی جۆزەردان ٧٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
نەرمەڵاسی تازە
جوگرافیا
نەرمەڵاسی تازە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سپی کانی و لە باشوور لەگەڵ گوندی نەرمەڵاسی کۆن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شایان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سیریستان.
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٣
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٣ لە ڕۆژانی ٢٦ی تشرینی یەکەم و ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣ بەڕێوەچوو، بە بەشداری یانەی بەرشەلۆنای پاڵەوانی جامی ئیسپانی و ئەتلەتیک بلباوی پاڵەوانی خولى ئیسپانی.
ھۆمۆ دیۆس: کورتەیەکی مێژووی سبەی
وەرگێڕانەکان
• سڕبی: ئەیلوولی ٢٠١٨
١٩ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ئەڵبەس دەمبڵدۆر
دەمبڵدۆر لە ساڵی ١٨٨١ لەدایکبوو، و کوژرا لە حوزەیرانی ١٩٩٧ دوای ئەوەی قوتابخانەی ھۆگوارتز ھێرشی کرایە سەر لەلایەن شوێنکەوتەکانی ڤۆولدمۆرت، بخۆرە مەرگەکان. دەمبڵدۆر لە قوتابخانەکە نێژرا.
دوکی یۆرک و ئەلبانی
مێژوو
شاژن ڤیکتۆریا نازناوی دوکی ئەلبانی لە ساڵی ١٨٨١ دا بە کوڕی چوارەمی خۆی، شازادە لیۆپۆلد و ناونیشانی دوکی یۆرک (دیزاینی جوگرافی تاک) لە ساڵی ١٨٩٢ دا بە دووەم کوڕی گەورەی (کوڕی شازادە جۆرج).
ئەڵبەس دەمبڵدۆر
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٩٧ پۆل:ئینگلیزە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
ئەڵوەنقولی
ئەڵوەنقولی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
زاک پێن
زاک پێن (زاک پێن) سیناریۆنووسێکی ئەمریکییە، لە ٢٣ی ئازاری ١٩٦٨ لەدایک بووە. پێن فیلمی Incident at Loch Ness و The Grand نووسی و دەرھێنانی بۆ کردووە، سیناریۆی فیلمەکانی هاڵکی باوەڕپێنەکراو ی نووسیوە، ھاوبەشی نووسینی سیناریۆی فیلمەکانی X2 و X-Men: The Last Stand و چیرۆکی فیلمەکانی تۆڵەستێنەکان'' بووە. لەگەڵ مایکل کارنۆ، پێن ھاوبەشی دروستکەری زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی ئەلفاسە لە تۆڕی سایفای بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:زیندووان پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
ویندۆز مووڤی مەیکەر
ویندۆز مووڤی مەیکەر بەرنامەیەکی دەستکاریکەری ڤیدیۆ و وێنەیە، وە لە پێشترەوە لەلایەن کۆمپانیای مایکرۆسۆفتەوە کاری ڕووکاری بۆ کراوە.
ڕووداوی خۆسووتاندنی بێھزاد مەحموودی
بێھزاد مەحموودی (لەدایکبووی ١٩٩٥ – مردووی ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١) پەناخوازێکی سیاسی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و پێشمەرگەی پێشووی سازمانی خەباتە. لە دایکبووی شاری بۆکانی ڕۆژھەلاتی کوردستانە ناسراوە بە محەممەد محەممەدی بەھۆی خراپی بارودۆخی ژیانی لەکاتی لێداوان بۆ چەند کەناڵیکی ڕاگەیاندنی ھەرێمی کوردستان لە بەردەم بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە شاری ھەولێر ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا. بەھۆی ئەمەوە زیاتر لە ٩٠٪ جەستەی سووتا. ئەفسانە ڕەحیمی، بەرپرسی ئەندامانی ئاشکرای سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران، ڕۆژی پێنجشەمە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢١ سەبارەت بە دۆخی تەندروستیی بێھزاد محەممەد بە تۆڕی میدیاییی ڕووداوی ڕاگەیاند «تەندروستیی بەھزاد مەحموود زۆر خراپە و بە درێژایی ئەمڕۆ ئۆکسجینی لەسەر بووە و خوێنی ھەڵھێناوەتەوە». ھەواڵێک بڵاو بۆوە کە بێھزاد مەحموودی بەفرانباری ساڵی ١٣٩٧ی کۆچی ھەتاوتی لە مەیدان قودسی شاری بۆکان، ناوبژی شەڕێک بەناوی «قانع عەبدوڵڵاھی» بە چەقۆ دەکوژێت و ھەڵدێت و کەسوکاری کوژراوەکە دوای ئەو ڕووداوی خۆسووتاندنە دۆزیویانەتەوە؛ بەڵام بەرپرسی ئەندامانی ئاشکرای سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران ئەوەشی ڕاگەیاند کە ھەواڵەکە ڕاست نییە و بێھزاد ئەوکات لە ھەولێر بووە. شەوی یەک شەمە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١ بەھۆی زۆری ڕێژەی سووتانەکەی لە نەخۆشخانەی ئیمرجنسی شاری ھەولێر کۆچی دوای کرد.
حەفسە کچی عومەر
مردن
لە شەعبانی ٤٥ی کۆچی، واتە لە مانگی ئۆکتۆبەر یان تشرینی دووەمی ساڵی ٦٦٥ کۆچی دوایی کردووە، لە گۆڕستانی ئەلباقیع لە تەنیشت دایکانی تری باوەڕداران بە خاک سپێردراوە.
ڕووداوی خۆسووتاندنی بێھزاد مەحموودی
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:خەڵکی بۆکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
خێراوا
جوگرافیا
خێراوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٦
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٦ لەنێوان یانەیبارسێلۆنا و یانەیئەتلەتیکۆ مەدرید ئەنجامدرا، یاریەکان لە ٢٥ی ئاب و ٢٨ی ئابی ١٩٩٦ ئەنجامدرا، بەئەنجامی ھەردوو یاری یانەی بارسێلۆنا ٦ ـ ٥ بردیەوە جامەکەی بەدەستھێنا.
٢٧ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
٢٨ی جۆزەردان
٢٨ی جۆزەردان ٩٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٧٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٧٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
فایبرۆمایێلجا
پۆلێنکردن
۳- خه‌مۆکی و که‌مێک فایبرۆمایێلجا.
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
دانی
یاریزان دانیال گارسیا یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانی لە 22ی کانوونی دووەمی 1974 لەدایکبووە، سەرەتای یاریکردنی لەیانەی ڕیال مەدرید B دەستپێکردووە و ۷۱یاری ئەنجامداوە و ۲۰گۆڵی تۆمارکردووە، دواین یانەش یاری بۆ کردووە یانەی رایۆ ماجاهۆندا بوو. بۆ یانەی ڕیال مەدرید یاریکردووە لەساڵی 1994 تا 1998 لەو ماوەیەدا ۱۰یاری ئەنجامداوە و هیچ گۆڵێکی تۆمارنەکردووە، بەهۆی ئەوەی لە ڕیال مەدرید پشتی پێ نەدەبەسترا بۆیە لە ۱۹۹۸ پەیوەندی بەیانەی ڕیال مایۆرکا کردووە و تا ۱۹۹۹ لەو یانەیە بەردەوامبووە لەوماوەیەدا ۳٦یاری ئەنجامداوە و ۱۲گۆڵی تۆمارکردووە، دواتر رویکردۆتە یانەی بارسێلۆنا و تا ۲۰۰۳ بەردەوامبووە و لەوماوەیەدا ۵۰یاری ئەنجامداوە و ۱۲گۆڵی کردووە. بۆ تیپی یەکەمی ئیسپانیا ۵یاری کردووە و ۱گۆڵی تۆمارکردووە
کوردانی ژاپۆن
کوردانی ژاپۆن (بە ژاپۆنی:在日クルド人) مەبەست لە ئەو کوردانەن کە لە ژاپۆن نیشتەجێن.
کاریگەرییە تەندروستییەکانی تووتن
جگەرەکێشان و فشار
زۆربەی کەس جگەرە ئەکیشی بۆ ئاستکردنی نشانەکانی فشار، کە ئەویش ناسراوە بە” دەرمانی خۆ” فشار زۆر شتێکی بلاوە بە تایبەتی کە ناتوانین ڕەفتار بکەین لەگەل بارۆخیکی نادڵانە، بۆی ھەیە خۆی دەربری وکو نیشانەی بەرجستەیی وەک سەر ئیشان یان قورسی ھەناسە وەرگرتن یان ھەستکردن بە ھەستەوەری نێگاری و نزمی.
سەرچاوەکان
مێنتال ھێڵس
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی تەورێز
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تەورێز پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
عەبدوڵڵا تایع
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی موسڵمان پۆل:نووسەرانی پاریسی
ئەستێرەی میرا
سەرچاوە
پۆل:گەردوون پۆل:ئەستێرەکان پۆل:ئەستێرەکان بە ناوی تایبەت
کۆنیشانی مارفان
ماکەکانی چاو
ماکەکانی ئێسکە پەیکەر
بناڤیێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
شیڤێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە فینلەندا
کانوونی دووەمی ٢٠٢٠
لە ٢٩ی کانوونی دووەم دا، یەکەمین باری تووشبوون بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (کۆڤید-١٩) لە فینلەندا پشتڕاست کرایەوە کە ئافرەتێكی ٣٢ ساڵانی چینی بوو لە گوندی ئیڤالۆ هانای بۆ هاوکاری تەندروستی بردبوو وە پشکنینەکەی ئەرێنی دەرچووبوو. ئافرەتەکە لە شاری رۆڤانیێمی لە (نەخۆشخانەی ناوەندی لاپلاند) خرایە ژێر کەرەنتین دوای چاکبوونەوە و پشکنینی نەرێنی ڤایرۆسەکە ئافرەتەکە لە ڕێکەوتی ٥ی شوبات دا لەنەخۆشخانە هێنرایەدەرەوە.
وەڵام و کاردانەوەکانی حکومەت
لە ٢٥ی ئازاردا، حکومەت هەستا بە سنووردارکردنی هاتووچۆ لەنێوان ناوچەی ئوسیما و ناوچەکانی دیکەی فینلەندا بەڵام سەرەڕای ئەم رێکارە خەڵکی دەیانتوانی لەنێوان ناوچە و پارێزگاکان دا هاتووچۆ بکەن بەهۆی داواکاری کار یان کاری کەسی لەناکاو و زۆر پێویستی. لە ١٥ی نیسان دا ڕێکارەکانی سنووردارکردن لەنێوان ئوسیما و ناوچەکانی تردا هەڵگیرا و هاتووچۆ ئاسایی کرایەوە.
ستانکۆڤیچ
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پاتریس فرانسێچکی
بەستەرە دەرکییەکان
ماڵپەڕی فەرمی نووسەر پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤ پۆل:دۆزەرەوە فەڕەنسییەکان پۆل:زیندووان
جەیسن مۆموا
ژیان
مۆمۆا لە ساڵی ٢٠٠٥ دەستگیرانی لیزا بۆنێت بوو. دەرئەنجامی ئەم پەیوەندییە کچێکە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ لەدایک بووە و کوڕێک لە ساڵی ٢٠٠٨ لەدایک بووە. ئەو دوو ھاوسەرە لە ساڵی ٢٠١٧ لە مەراسیمێکی تایبەتدا ھاوسەرگیریان کرد، دوای ١٢ ساڵ پێکەوەبوون. ڕۆژی ١٣ی ١ی ٢٠٢٢، دوای ١٦ ساڵ ھاوسەرگیری، ڕایان گەیاند کە جیابوونەتەوە.
پەیمانگای زانستی تەلیسکۆپی بۆشایی
پەیمانگای روانگەکردنی زانستی بۆشایی (SISCI) ناوەندی چاودێری کارەکانی روانگەکردن ئامێری ھابڵ و جەیمس وێبی بۆشاییە لەو بارەگاییە، ئەو پەیمانگایە لە سنوری کۆلێژی ھومودە سەر بە زانکۆیی جۆنز ھۆبکنز لە بتیمور لە ویلایەتی ماریلاند
١٢ی پووشپەڕ
١٢ی پووشپەڕ ١٠٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٦٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٦١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی پووشپەڕ
بەرکەلێ
بەرکەلێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
گوێزی ھە‌ورامان
ژمارەی دار گوێزەکان لە ھەورامان
لە ھەورامان زیاتر لە ٦٠ ھەزار دار گوێز ھەن.
چێکۆسلۆڤاکیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
سەرچاوەکان
١٩٤٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
ھێرشی ٢٠٢٢ی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا
ماوەی چەند مانگێک پێش لەشکرکێشییەکە، سەربازانی ڕووسیا لە نزیک سنوورەکانی ئۆکرانیا جێگیرکران،لە کاتێکدا بەرپرسانی ڕووسیا چەندین جار پلانی هێرشکردنەکەیان ڕەتکردەوە. ڤلادیمیر پوتین "ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی تایبەت"ی ڕاگەیاند بۆ پشتگیریکردن لە کۆمارە جیابووەکانی دۆنێتسک و لوهانسک کە لە ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیادایە، ئیدیعای کرد ئامانجەکە " داماڵینی سەربازی " و " بێنازیکردنی" حکومەتی ئوکراینایە.هەروەها ڕووسیا بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە ئوکرانیا لەلایەن نیونازییەکانەوە بەڕێوەدەبرێت و کەمینەی نەتەوەیی ڕووسییان گۆشەگیر کردووە.لە خولەکەکانی دواتر، ھێرشی ئاسمانی و مووشەکبارانکردن بە درێژایی بەرەی باکوور لە بێلاڕووسەوە بەرەو کیێڤ و بەرەی باکووری ڕۆژهەڵات بەرەو خارکیڤ و بەرەی باشوور لە کریماوە و بەرەی باشووری ڕۆژهەڵات لە دۆنباسەوە دەستیپێکرد. لە بەرامبەردا سەرۆکی ئۆکرانیا ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی یاسای حکوومەت نیزامی دەرکرد و فەرمانی کۆکردنەوەی گشتی دەرکرد.
بەهۆی ئەم لەشکرکێشییەوە لە زۆرێک لە ولاتانی جیهان خۆپیشاندانی فراوان کرا و ناڕەزایەتی خۆیان دەربڕی.لە ناوخۆی ڕووسیاش بەهەمان شێوە خۆپیشاندان ئەنجامدرا و بە دەستگیرکردنی بەکۆمەڵ و زیادبوونی سانسۆری میدیاکان سەرکوتکران. زیاتر لە هەزار کۆمپانیا لە وەڵامی ئەو لەشکرکێشییەدا ڕووسیا و بێلاڕوسیان بەجێهێشت. دادگای تاوانە نێودەوڵەتییەکان لێکۆڵینەوەی لەبارەی ئەگەری تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی و تاوانەکانی جەنگ و ڕفاندنی منداڵان و کۆمەڵکوژی لە کاتی داگیرکارییەکەدا کردەوە و لە مانگی ئازاری ٢٠٢٣دا فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ پوتین دەرکرد.
نائارامییەکانی ئۆکرانیا، چالاکییەکانی ڕووسیا لە کریمیا و دۆنباس
لکاندنی کریمیا بووە هۆی شەپۆلێکی نوێی ناسیۆنالیزمی ڕووسیا، کە بەشێکی زۆری بزووتنەوەی نیوئیمپریالیزمی ڕووسیا ئاواتەخوازی لکاندنی زیاتری زەوی ئۆکرانیا بوون بۆ دروستکردنی نۆڤۆرۆسیا (ڕووسیای نوێ). لە مانگی تەمموزی ٢٠٢١ پوتین وتارێکی بە ناوی " لەسەر یەکێتیی مێژوویی ڕووس و ئۆکراینیەکان " بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوەدا کە ڕووسەکان و ئۆکراینییەکان " یەک گەلن ". لە بنیاتنانی ئەو لەشکرکێشییەدا، پوتین ئیدیعای کرد کە ئۆکرانیا لەلایەن بەلشەفییەکانی ڕووسیاوە دروستکراوە و "هەرگیز نەریتی دەوڵەتبوونی ڕاستەقینەی نەبووە". چاودێران ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرکردایەتی ڕووسیا ڕوانگەیەکی شێواوی بۆ ئۆکرانیای مۆدێرن هەیە
لەشکرکێشی سەرەتایی بۆ ئۆکرانیا (٢٤ی شوبات – ٧ی نیسان)
وێنۆک|نەخشەی ئەنیمەیشنی داگیرکاری ڕووسیا لە ٢٤ی شوبات تا ٧ی نیسانی ٢٠٢٢|400x400پیکسڵلەشکرکێشییەکە لە ٢٤ی شوبات، لە چەند بەرەیەکی جیاوازەوە دەستیپێکرد بەرەی بێلاڕوس بەئامانجی گرتنی کیێڤ، بەرەی باکووری ڕۆژهەڵاتیش دژی شاری خارکیڤ. بەرەیەکیش لە باشووری ڕۆژهەڵات،بەرەیەکیش لە کریمە و باشووری ڕۆژهەڵاتەوە دژی لوهانسک و دۆنێتسک.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڤلادیمیر پوتین پۆل:شەڕەکانی ڕووسیا پۆل:ڕووداوەکانی شوباتی ٢٠٢٢ لە ئوکراینا پۆل:ڕووداوەکانی ئازاری ٢٠٢٢ لە ئوکراینا پۆل:مێژووی سەربازیی ڕووسیا پۆل:٢٠٢٢ لە ئەورووپا پۆل:لەشکرکێشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا ٢٠٢٢
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە ڕووسیا
ڕێکارە سەرەتایییەکانی ڕێگرتن لە بڵاوبوونەوە بریتی بوو لە سنووردارکردنی هاتووچۆی سنووری لەگەڵ چین و ئەنجامدانی پشکنینی زۆر و چڕ. دوابەدوای زیاتر بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە ئیتاڵیاوە بۆ وڵاتانی تر لە ڕێکەوتی ٢ی ئازارەوە، ڕووسیا هەستا بە زیادکردنی ڕێکارەکانی خۆپارێزی و ڕێگرتن لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە وەک (هەڵوەشاندنەوەی چالاکییەکان، داخستنی قوتابخانە، شانۆ و مۆزەخانەکان، داخستنی سنوور و ڕاگەیاندنی ماوەی کارنەکردن و ئەمەیش هەتا ١١ی مایسی ٢٠٢٠ بەردەوام بوو. هەتا کۆتاییی مانگی ئازاری ٢٠٢٠ زۆرینەی بەش و ویلایەتەکانی ڕووسیا هەستابوون بە جێبەجێکردنی قەدەغەی هاتووچۆی سەرتاسەری (بە مۆسۆکۆشەوە) و هەتا ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠ بارەکانی تووشبوون لە هەموو ناوچەکانی ڕووسیا پشتڕاست کرابووەنەوە.
کاریگەریی ئابووری
لەئەنجامی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و ڕێکارەکانی ڕێگەگرتن، داواکاری لەسەر بەرهەمی کارگەکان و ئامرازەکانی گواستنەوە کەم بۆوە. هەروەها کەم بوونەوەی داواکاری لەسەر نەوت و لە ئەنجام دا دابەزینی نرخەکەی بەشێوەیەکی بەرچاو. ئەمەش بووە پاڵنەر بۆ کۆبوونەوەی ئۆپێك (ڕێکخراوی وڵاتانی هەناردەی نەوت - OPEC  ) لە ٥ی ئازاردا لە شاری ڤێنا. دوای کۆبوونەوەکە، ئەندامانی ئۆپێك ڕێك کەوتن لەسەر کەم کردنەوەی بەرهەم هێنانی نەوت بە (١.٥ ملیۆن بەرمیل لە رۆژێك دا) بۆ نیوەی دووەمی ساڵی ٢٠٢٠. پاش ئەم بڕیارە ئۆپێك داوای لە ڕووسیا و وڵاتانی نائەندامانی ئۆپێك کرد کە بەهەمان شێوە جێبەجێکەری بڕیارەکە بکەن. لە ٦ی ئازاردا ڕووسیا داواکەی ڕەت کردەوە و ئەمە کۆتایی هێنا بە ڕێکەوتنەکان و هاوبەشییەکان و دوای ڕاگەیاندنی بڕیاری ڕەت کردنەوەکو نرخی نەوت بە ڕێژەی %١٠ دابەزی. لە ٨ی ئازاردا سعودییەی عەرەبی دەست پێشخەری کرد لە پەیڕەوکردنی (جەنگی نرخی نەوت) کە بووە هۆی زیاتر دابەزاندنی نرخی نەوت بەڕێژەی %٣٠. لە ئەنجامی ئەم دابەزین و کەم بوونەوە زۆرەی نرخی نەوت دراوی روبڵی ڕووسی دووچاری پاشەکشەیەکی زیاتر بۆوە و بۆ چوارەمین ساڵ نرخەکەی لەخواروو دۆلاری ئەمریکییەوە بوو.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە دانیمارک
دانیمارك یەکێك بوو لە یەکەمین وڵاتە ئەوروپییەکان بۆ جێبەجێ کردنی ڕێکارەکانی قەدەغەی هاتووچۆ لە ١٣ی ئازار بە دواوە. دوای ماوەیەکی بەردەوام لە بەزربوونەوەی خاواندن لە نەخۆشخانەکان دواتر لە کۆتایی مانگی ئازاردا ژمارەی تووشبووانی کۆڤید-١٩ لە نەخۆشخانەکان بەرەو کەمبوونەوە دەرۆیشت وە هەروەها ژمارەی ئەو تووشبووانەی پێویستیان بە یەکەی چاودێری چر و ئامێرەکانی هەناسەدان بوو لە خوار ڕێژە و ژمارەی سەرچاوەکانەوە بوو بە واتایەکی دی بەردەست بوونی سەرچاوە تەندروستییەکان بەشی هەموو تووشبووەکانی دەکرد. لە ١٥ی نیسان بە دواوە دووبارە کردنەوە و ئاسایی کردنەوەی شوێنەکان هەنگاو بەهەنگاو دەستیپێکرد.
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سوودان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٤
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
زەینەب کچی خوزەیمە
ژیان
زەینەب یەکەم ژن بوو لە خێزانەکانی پێغەمبەر کە لە هۆزی قوڕەیش نەبوو. باوکی بە ناوی خوزەیمە کوڕی حاریس لە هۆزی هیلال بووە لە مەککە. هەندێک جار دەوترێت دایکی هیند کچی عەوف بووە، بەڵام ئەم قسەیە لاوازە.
هاوسەری یەکەمی ئامۆزای بوو بە ناوی جەحمی کوڕی عەمری کوڕی حاریس.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە سوید
پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی سوید بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لە ڕێکەوتی ٣١ی کانوونی دووەم دا بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە سوید پشتڕاست کرایەوە کاتێك ئافرەتێكی گەڕاوە لە شاری وهانەوە پشکنینەکەی ئەرێنی دەرچوو. لە ٢٦ی شوبات دا دوابەدوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە ئیتاڵیا و ئێران چەندین تووشبووی پەیوەستدار بە گەشتکردنەوە لە سوید دەرکەوتن و لە ڕێکەوتی ٩ی ئازاردا بڵاوبوونەوەی ناو کۆمەڵگە لە ناوچەی ستۆکۆلم پشتڕاست کرایەوە. لەو کاتەوە لە هەموو ناوچەکانی سوید هاونیشتمانیان تووشوی ڤایرۆسەکە بوون. لە ١١ی ئازاردا یەکەمین باری گیان لەدەستدان لە ستۆکۆلم ڕاگەیەنرا کە بەهۆی گواستنەوەی ناو کۆمەڵگەوە کەسەکە تووشی ڤایرۆسەکە ببوو. سەرەرای هەموو ئەمانە باوەر وایە کە ڤایرۆسەکە لە مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩ەوە لە وڵاتەکەدا بڵاوبۆتەوە دوای ئەوەی چەند کەسێك لە شاری(فالون) هانایان بۆ نەخۆشخانە بردبوو بە مەبەستی نەخۆشی کۆئەندامی هەناسە.
١٦ی پووشپەڕ
١٦ی پووشپەڕ ١٠٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٥٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٥٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
١٧ی پووشپەڕ
١٧ی پووشپەڕ ١١٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٥٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٥٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
یاریگای پاسیتۆس
یاریگا پاسیتۆس یاریگای تۆپی پێیە دەکەوێتە شاری مۆنتیڤیدیۆ لە ئۆروگوای ساڵی ۱۹۲۱کرایەوە، درێژی ۱۰۹م و پانی ۷۵م بوو. لەساڵی 1940وە هیچی تر یاریگاکە بۆ یاریکردن بەکارنەهێنرایەوە، یەکەم گۆڵ لەمێژووی مۆندیال لەناو ئەم یاریگایە تۆمارکرا لەلایان لویس لۆران لەیاری نێوان فەرەنسا و مەکسیک. لەم یاریگایە دوویاری مۆندیالی ۱۹۳۰ ئەنجامدرا، یاریەکانیش:
پێڕستی کونسوڵخانەی وڵاتان لە ھەرێمی کوردستان
کونسوڵخانەی گشتی
وێنۆک|کونسڵخانەی ڕووسیا لە ھەولێر
وێنۆک|کونسڵخانەی ھیند لە ھەولێر، لەبۆنەی [[دیوالی بە ڕووناکی ڕازانراوەتەوە]]
سەرچاوەکان
پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ھەرێمی کوردستان
چێکۆسلۆڤاکیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە سویسرا
لە ٢٨ی شوبات دا حکومەتی نەتەوەیی (ئەنجومەنی فیدرالی) هەستان بە قەدەغەکردنی تەواوی چالاکییەکان کە زیاد لە ١٠٠٠ کەس بەژداربوون تێیدا. لە ١٦ی ئازاردا لەسەرتاسەری وڵات دا قوتابخانە و فرۆشگاکان داخران و لە ٢٠ی ئازاردا کۆبوونەوەی زیاد لە ٥ کەسی لە شوێنە گشتییەکان دا قەدەغەکرا. پاشان حکومەت هەنگاو بە هەنگار هەستا بە سەپاندنی سنووردارکردنی هاتووچۆ لە سەر سنوورەکانی وڵاتەکە و ڕاگەیاندنی ڕێكاری هاوکاری ئابووری بە بڕی ٤٠ ملیار فرانکی سویسری.
ئازاری ٢٠٢٠
لە ٣ی ئازاردا (زانکۆی زیوریخ – پەیمانگای بیرکاری) شەش باری تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنای پشتڕاستکردەوە. هەتا ٥ی ئازار ١٠ باری پشتڕاستکراوە لە زانکۆکە بوونی هەبوو کە حەوتیان لە پەیمانگای ماتماتیك و یەکێکیان لە ناوەندی پزیشکیی ددان.
لە ٢٧ی شوبات دا دوابەدوای پشتڕاستکردنەوەی بارەکانی تووشبوون بە کۆڤید-١٩ لە ناوچەی (گراوبوندن) چالاکی (پێشبرکێی خلیسکانی سەر بەفری ئێنگادین - Engadine Skimarathon ) هەڵوەشێنرایەوە.
لە ٧ی ئازاردا ئەنجومەنی فیدرالی هەستا بە ڕاگەیاندنی "گۆرینی ئاراستە" بۆ جەخت کردنە سەر پارێزگاری کردن لەو تاکەکەسانەی زۆرترین مەترسیان لەسەرە و لاوازن (کەسانی بەساڵاچوو وە ئەو کەسانەی خۆیان خاوەنی نەخۆشین.)
مافەکانی کەسانی ترانسجێندەر داواکاری ٢٠١٤
سەرچاوەکان
پۆل:یاسای ترانسجێندەر
تەلاسیمیا
نه‌خوشیه‌که‌ زۆر به‌ ئاسانی ده‌ست نیشان ئه‌کرێت له‌ ڕێگه‌ی پشکینینی خوێن و مۆخی ئێسک.
به‌داخه‌وه‌ زۆربه‌ی توشبووانی نه‌خوشی ته‌لاسیمیای قورس له‌ دوه‌روبه‌ری 30 ساڵی ده‌مرن به‌ هۆی زۆربوونی ڕێژه‌ی ئاسن له‌ ناوخوێن له‌ ئه‌نجامی تێکشکاندنی خرۆکه‌ سوره‌کانی خوێن. ئه‌مه‌ش وا ده‌کات هه‌ر له‌ ته‌مه‌نی لاوێتی دڵ و جگه‌ر و گلانده‌کانی زوو له‌ کار بکه‌ون.
لەزمانی یۆنانیەوە وەرگیراوە واتای کەمخوێنی دەریای ناوەڕاست دەگەیەنێت (Thalassa).
گرانە
گرانە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
تەلاسیمیا
چاره‌سه‌ری تووشبوانی ته‌لاسیمیا
4- به‌هوی زۆری ئاسن پێوسیان به‌ ده‌رمانی deferoxamine هه‌یه‌ بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی ڕێژه‌ی ئاسن له‌ خوێن.
نیشانەکانی
* زیادەڕەوی ئێسکەکانت لەدورست کردنی خڕۆکە سورەکاندا ھەڵئاوسانی ئێسک، بەتایبەتی ئێسکی کەللەی سەری بەدوادا دێت.
* گەر توش بوان لەڕێی پێدانی دەرمانەوە بەپێویست چارەسەر نەکرێن ڕێژەیەکی زۆر لەئاسن لەناو ئەندامەکاندا کۆدەبێتەوە و دڵیش پشکی شێری بەردەکەوێت و دەبێتە ھۆی لاوازبونی و ھەناسە کوتێ.
دەست نیشان کردن (Diagnostic)
بەگشتی لاوازی و زوو ھیلاک بون دو نیشانەی سەرەکی کەم خوێنن، بەڵام بۆ دەست نیشانکردنی تالاسیما چەندەھا پشکنین و نیشانەی دی پێویستن.
زانکۆی نیشتیمانیی ئوسترالیا
دامەزراندن
زانکۆیەکە لە ١٩٤٦ بونیادنرا. لە ئێستادا یەکەم باشترین زانکۆی ئوسترالیایە، و بەپێی ریزبەندی زانکۆکانی جیھانیی کیوو ئێس ٢٧ەم باشترین زانکۆی جیھانە.
جاکایا کیکوێتێ
ژیانی تایبەت
کیکوێتێ ئارەزومەندێکی بەئەمەکی وەرزشە و لە قوتابخانەدا بە شێوەیەکی کێبڕکێ یاری باسکە دەکات. لە ماوەی ١٠ ساڵی ڕابردوودا خاوەنداری فیدراسیۆنی باسکە بووە لە تانزانیا. ھاوسەرگیری لەگەڵ سەلما کردووە و خاوەنی پێنج منداڵن.
٢٢ی پووشپەڕ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی پووشپەڕ
کۆلکەرەش (کۆیە)
کۆڵکەڕەش
٢٣ی پووشپەڕ
٢٣ی پووشپەڕ ١١٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٤٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٥٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
چێکۆسلۆڤاکیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
چەشمە ئەیاز
چەشمە ئەیاز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
٢٦ی پووشپەڕ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی پووشپەڕ
توتمانی خواروو
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کاپتن ئەحاب
کاپتن ئەحاب کارەکتەری خەیاڵییە لە ڕۆمانی کلاسیکی «مۆبی دیک»ی ھێرمان مێلڤیل کە لە ساڵی ١٨٥١دا بڵاوکرایەوە، ئەحەب کاپتنی کەشتییە نەھەنگ ڕاوییەکانە کە پیکودە و وەسوەسەی ڕاوکردن و کوشتنی نەھەنگێکی زەبەلاحی سپێرم سپی دەبێت کە ناوی لێنراوە مۆبی دیک، کە بووە ھۆی ئەوەی لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی پێشوودا یەکێک لە قاچەکانی لەدەست بدات. ئەحاب وەک کارەکتەری ئاڵۆز و ئەشکەنجەدراو وێنا دەکرێت، کە بەھۆی ئارەزووی چڕ و پڕی تۆڵەسەندنەوە لە بەرامبەر ئەو بوونەوەرە نەزانراوە کە ئەوەندە ئازاری بۆ دروست کردبوو، باسدەکرێت.
٢٧ی پووشپەڕ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی پووشپەڕ
مافەکانی ترانسجێندەر لە ئێران
سەرچاوەکان
پۆل:ترانسجێندەر پۆل:مافەکانی تڕانسجێندەر بەپێی وڵات پۆل:یاسای ترانسجێندەر پۆل:جیاکاری لە دژی خەڵکی کۆمەڵگای پەلکەزێرینە
چارخ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ناحیەی سەرکەپکان
ناو
ناحیەی سەرکەپکان لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی سەرکەپکانە.
جوگرافیا
ناحیەی سەرکەپکان ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە نێوان ساڵانی(١٨٥١-١٨٦٩)دا
سیستەمی کارگێڕی ئەم قۆناغە لەژێر ھەژموونی دابەشبوونی جوگرافیای ھۆزەکاندا بووە، لەم ماوەیەدا قەزاکان فرە ناوەند بوون و یەکەی ناحیە بوونی نەبوو، ناحیەی سەرکەپکان لەم ماوەیەدا سەر بە قەزای(بڵباس، بتوێن، ئاکۆ، شاور و پشت گەلی). 400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی ئەو قەزایانەی لیوای ئەربیلیان لێ درووستکرا لە ساڵی ۱٨٦٨. بەشێک لە قەزای ڕانیە لێرەدا بە ناوی ھۆزەکانەوە ھاتووە
سەردەمی کۆماری(١٩٥٨ - ١٩٩٠)
ئەم سەردەمە بە نەمانی دەسەڵاتی پادشایی و دەستپێکردنی سەردەمێکی نوێیە، ئەم سەردەمە پڕە لە گۆڕانکاری سیاسی، حکومی عەبدولکەریم قاسم (٥) ساڵ، نەتەوە پەرستەکان بە سەرکردایەتی عەبدولسەلام عارف، دواتر براکەی عەبدولڕەحمان عارف (٥) ساڵ، دەسەڵاتی بەعسییەکان لە دوو قۆناغدا، ئەحمەد حەسەن بەکر (١٩٦٨ - ١٩٧٩) و سەددام حوسێن (١٩٧٩ - ٢٠٠٣)، دەسەڵاتی سەددام لەسەر ئەم پارێزگایە تا ساڵی ١٩٩١ بوو. کاریگەری ئەم فرە دەسەڵاتە و دەستتێوەردانی وڵاتانی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی لە سیاسەتی عێراق، لەسەر گۆڕاکارییە کارگێڕییەکان بە زەقی دەردەکەوێت، زۆربەی زۆری ئەو گۆڕانکارییانە سیاسی بوو، ئامانجی لە ناوبردنی بزووتنەوەی سیاسی کوردستان بوو، و گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچە ستراتیژییەکان بوو، بەتایبەت ئەوانەی دەوڵەمەند بوون بە سامانە سروشتییەکان.
* لە ماوەی ساڵانی(١٩٩٢ - ٢٠٠٣)دا:
لە دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١، ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بە پێی بڕیاری ژمارە(١٨) لە (٢٢ - ٩ - ١٩٩٢)دا ڕێگەی دا بە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھەموو ئەو قەزا و ناحیەیانەی بە مەبەستی سیاسی ھەڵوەشێنراونەتەوە سەر لە نوێ پێکبھێنرێنەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
ڕۆنی سووتەمەنی
سوتەمەنی کەشتی
دەستەواژەی عەمباری سوتەمەنی یان سوتەمەنی کەشتی پەیوەندییەکی بەھێزی ھەیە لەگەڵ ھەڵگرتنی بەرھەمەکانی بەنزین لە ناو تانک (لەنێو شتەکانی تر، بەواتای بڵاوکردنەوە). ئەومانایە وردە کەدەتوانرێ تایبەت ماندییەکانی قوڵتر بکرێ بە پشت بەستن بەو چوارچێوەیە. لەوانییە زۆربەیان، چەبدین شوێنی کۆکردنەوەی تایبەتیان ھەبێ کە ئمەش دەگەرێتەوە بۆ بەلەمە پڕەکانی بازرگانی و کارپێکردن. کارگەکانی سوتەمەنی کەشتی دەکەوێتە بەندەرەکانەوە، کە ھەڵگرتنی سوتەمەنییەکانی کەشتی لە خۆدەگرێ لەگەل پێدانی دەفرەکانی سوتەمەنی.
داھۆمی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
داھۆمی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
جەنگی دەنگ
جەنگی دەنگ ئەو جەنگەبوو لەنێوان هێزەکانی کەشتیگەلی (ئیمپراتۆریەتی سویدی) و (کۆماری هۆڵەندی) ئەنجامدرا. لە ۸تشرینی دووەمی۱٦٥۸ دەستیپێکرد، جەنگەکە دوای ئەوە دەستیپێکرد کە سوپایەکی سویدی بەسەرکردایەتی پاشا چارڵزی سویدی پەلاماری دانیمارکیان دا و لەو کاتە هۆڵەندیەکان بەخێرایی و بە کەشتیە جەنگەیەکان بەرێکەوتن بۆئەوەی پێش لەهێزەکانی سوید بگرن نەهێڵن کۆنترۆڵی ناوچەکە بکات، هەردوو هێزەکە (سوید ـ هۆڵەندی) لەدەریای باڵتیک گەیشتن بەیەک بەهۆی بەهێزی جەنگەکە و تۆپ بارانکردنی یەکتر بەهۆی کەشتیەکان دەنگێکی گەورە بەهۆی تەقاندنی تۆپەکان درووست ببوو هەر لەبەرئەوەش ناونرا جەنگی دەنگ یان دەنگەکە. هێزەکانی هۆڵەندا لەژێر سەرکردایەتی ئەفسەر (یاکۆب ڤان واسنەیر ئۆبدام) دابوون و ٤۱کەشتیان هێنابوو بۆ جەنگەکە کە ۳۰کەشتیان جەنگی بوون، لەگەڵ ۱٤۱۳تفەنگ و ٤۰٥٥دەریاوان و ۲٤۲۳سەربازی بۆ جەنگەکە هێنابوو هێزەکانی سوید لەژێر سەرکردایەتی ئەفسەر (کارڵ گۆستاڤ ڕانگڵ) دابوون و ٤٥کەشتیان هێنابوو بۆ جەنگەکە کە ۳۳یان کەشتی جەنگی بوو، وە ٤۰۰۰ دەریاوانیان هێنابوو لەگەڵ ۳۰۰۰سەرباز. هێزەکانی هۆڵەندا دابەشبوون بۆ سێ گرووپ و کەشتیەکانی سویدیش دابەشبوون بۆ چوار لا، لەو کاتەدا ۷کەشتی دانیماریک و ۲۸۰ تفەنگ کەبۆ یارمەتی دانی هۆڵەندیەکان بۆ جەنگەکە هاتبوون نەیانتوانی یارمەتی هۆڵەندیەکان بدەن بەهۆی ئەوەی بایەکی زۆربەهێز لەباکورەوە هەڵیکرد و کەشتیەکان نەیاندەتوانی بەرەو باکور بجوڵێن. لەو جەنگەدا ئینگلیزەکان یارمەتی هیچ لایەکیان نەدا هەرچەندە لەماوەیەکی کەم پێش ئەم جەنگە ئینگلیزیەکان و هۆڵەندیەکان جەنگیان لەگەڵ یەکداکردبوو و ئینگلیزیەکان سەرکەوتوببوون لەجەنگەکە. جەنگەکە بەسەختی بەردەوام بو لەئەنجامی جەنگەکە ٥کەشتی سویدی تێکشکان کەیەکێکیان کەشتی جەنگی بوو و ۱۲۰۰سەرباز و دەریاوانی سویدی کوژان و برینداربوون یان بەدیلگیران. وە یەک کەشتی هۆڵەندیش تێکشکا و ۱٤۰۰سەربازی هۆڵەندیش کوژران و برینداربوون یان بەدیل گیران، لەئەنجامدا هۆڵەندیەکان لەجەنگەکە سەرکەوتن.
مایڵز مۆرایڵز
کاردانەوە بەرامبەر بەو کارەکتەرە تێکەڵ بوو، ھەندێکیان، لەنێویاندا دروستکەری سپایدەرمان ستان لی، دڵخۆش بوون بە دروستکردنی نموونەیەکی ئەرێنی بۆ منداڵان. ھەندێکی تر ناڕەزایی خۆیان دەربڕی.
شیفکێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
زەردکاوا
جوگرافیا
زەردکاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بناویان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاروزەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ساڵیاوای کۆن و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سمایلەدۆڵ.
ئاڤەدور
ئاڤەدور یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ئاڕ١٣٦ئەی١
بینین
پۆل:گەردوون ئەستێرە
حوسێناوای کەمەرزەرد
حوسێناوای کەمەرزەرد گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
تۆنی ستارک
تۆنی ستارک کە بە پیاوی ئاسنین ناسراوە، یەکێکە لە کارەکتەرە ئایکۆنییەکان و خۆشەویستترین کارەکتەرەکانی گەردوونی سینەمایی مارڤڵە (MCU). لە ھەر دە فیلمی MCU لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٩ لەلایەن ئەکتەری بەتوانا ڕۆبەرت داونی جونیۆرەوە ڕۆڵی تێدا گێڕا، لە فیلمی پیاوی ئاسنین دەستی پێکرد و کۆتایی بە فیلمی تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە ھێنا. تۆنی ستارک داھێنەرێکی نابغە و ملیاردێر و خێرخوازە کە لە کۆتاییدا دەبێتە سووپەرھیرۆیەک بە دروستکردنی عەزی زرێپۆشی خۆی و بەکارھێنانی سامان و تەکنەلۆژیای خۆی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاوان و ڕزگارکردنی جیھان. کارەکتەری بە یەک لاینەری ژیرانە و کەسایەتی دڵڕفێن و زیرەکی باوەڕپێنەکراو ناسراوە. بە درێژایی فیلمەکانی MCU، ستارک گۆڕانکارییەکی بەرچاوی بەسەردا دێت، لە بەرھەمھێنەرێکی چەکی خۆ ھەڵمژەوە بۆ پاڵەوانێکی خۆنەویست کە ھەموو شتێک دەکاتە قوربانی بۆ پاراستنی ئەو کەسانەی خۆشیان دەوێت و ئەو جیھانەی تێیدا دەژی، ھێڵی چیرۆکەکەی یەکێکە لە ھەستیارترین فیلمەکانی MCU، کە بە مردنە دڵتەزێنەکەی لە فیلمی تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە گەیشتە لووتکە. میراتی تۆنی ستارک لە MCU قووڵە، ڕۆڵێکی گرنگی ھەبووە لە داڕشتنی گەردوون و پاڵەوانەکانی. ھەروەھا پەیوەندی جۆراوجۆری دڵخواز و خۆشەویستەکانی ھەوادارانی لە MCU دامەزراندووە، تۆنی ستارک کارەکتەری ناوازە و فرەلایەنەیە کە کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر MCU و ھەوادارانی بەجێھێشتووە. ژیری و زیرەکی و بوێرییەکەی لەدەست دەچێت، بەڵام میراتەکەی بەردەوام دەبێت لە ئیلھامبەخشین بۆ نەوەکانی داھاتووی پاڵەوانە سەرەکییەکان.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە عەرەبستانی سعوودی
پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی سعودییە بەشێکە لە پەتای جیھانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لە ڕێکەوتی ٢ی ئازاری ٢٠٢٠دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکە لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە پشتڕاستکرایەوە  و لە مانگەکانی دوای دا لە کۆی وڵاتانی عەرەبی کەنداوی فارس دا سعودییە خاوەنی زۆرترین ژمارەی تووشبووان بوو.
لە ٢١ی ئازاردا حکوومەت هەستا بە هەڵپەساردنی تەواوی گەشتە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان و دواتر لە ٢١ی مایس دا گەشتە ناوخۆییەکان دەستیان پێکردەوە. دوای جێبەجێ کردنی قەدەغەی هاتووچۆ و داخستنی شوێنەکان لەسەر چەند ئاستێكی کارگێریی ژمارەی تووشبووانی رۆژانە هەتا ٢١ی حوزەیران بەشێوەیەکی بەرچاو کەمی کردبوو وە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیران دا رۆژانە ژمارەی چاکبوونەوە زیاتر بوو بەرامبەر بە ژمارەی تووشبووان. بە پێی ڕێکارێکی سێ قۆناغیی تەواوی قەدەغەی هاتووچۆ لە سەرتاسەری وڵاتەکەدا هەڵگیرا جگە لە شاری مەکە.
ڕێكارە ئابوورییەکان
لە ٣٠ ئەیلوولی ٢٠٢٠دا بەپێی زانیاریە بڵاوکراوە فەرمییەکانی ناوەندی هەواڵی نێودەوڵەتی ( رۆیتەرز - Reuters ) پیشانی دەدا کە دوابەدوای پەتای جیهانی کۆرۆنا سعوودییەی عەرەبی لە چارەکی دووەم دا ئابوورییەکەی بە ڕێژەی %٧ کەمی کردووە لە هەردوو بوارە نەوتی و نانەوتییەکان دا. دەسەڵاتی گشتی ئامار ڕایگەیاند کە گەشەی ئابووری کەمی کردووە بەڕێژەی %١٠.١ لە کەرتی حکومی و ڕێژەی %٣.٥ لە کەرتی تایبەت دا. بەهەمان شێوە ڕێژەی بێکاریش بەرزییەکی نوێ تۆمار کردووە بە ڕێژەی %١٥.٤. بەپێی بۆچوونی شیکەرەوان دەکرێت هەستانەوە لە زیانێکی بەو شێوەیە سەختر بێت بەهۆی کورتھێنانەکانی بووجە کە هۆکارەکەی دابەزینی نرخی نەوتە.
قەزای تانگا
خوێندن و تەندروستی
تا مانگی شوباتی ٢٠١٧، ١٢٤ قوتابخانە لە قەزای تانگە ھەبووە، ٩٨ قوتابخانەی سەرەتایی و ٢٦ قوتابخانەی ناوەندی لە ڕووی دامەزراوەکانی چاودێری تەندروستییەوە، تا ساڵی ٢٠٢١ قەزای تانگە ٢٧ ناوەندی تەندروستی تێدایە.
دامەزراوەی وزەی ڕۆکسۆن
دامەزراوەی وزەی ڕۆکسۆن ناوی کۆمەڵەیەکی گەورەی پیشەسازی نەوتی خەیاڵییە لە گەردوونی مارڤێڵ کە لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە.
تانگا، تانزانیا
بەندەری تانگا
وێنۆک|ڕاست|کەشتییەک لە کەنداوی تانگا لەنگەری گرتووە. بەندەرەکە لە مێژوودا کۆنترین بەندەری کارپێکراوە لە وڵاتەکەدا و ڕەگ و ڕیشەی دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری سەدەی شەشەم. بەندەری تانگا دووەم گەورەترین بەندەری تانزانیایە و بەشێکی گرنگە بۆ گەشەسەندنی سەرەتایی و ئابووری شارەکە. بەندەرەکە بە ٩٠٪ی توانای دامەزراوەکەی کاردەکات و باری سەرەکییەکەی خەڵوزە بۆ پیشەسازی چیمەنتۆ و ڕێگەیەکی دەروازەیەکی نوێیە بۆ بەرھەمە نەوتییە خاوەکان. دەسەڵاتی بەندەرەکان پلانی گەورەی ھەیە بۆ بەرزکردنەوەی توانای بەندەرەکە و دابینکردنی ڕێگایەکی بەدیل بۆ ئەو بارانەی کە دەڕژێنە ناو وڵاتەکەوە.
مانگەکانی پلووتۆ
مانگەکانی پلۆتۆ مانگەکانی پلووتۆ پێکدێن لە ٥ مانگ، گەورەترینیان مانگی شارۆن(مانگ).
ھیزان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
وێنەی ڕۆژانەی فەلەکی
وێنۆک| وێنەیەکی دیواری ماڵپەر
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامەکانی سی بی ئێس
سام ئیسماعیل
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧ پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی پۆل:موسڵمانانی ئەمریکی پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک میسری
سەرکان، ناڵپارێز
جوگرافیا
سەرکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەڵۆز و لە باشوور لەگەڵ گوندی گوڵانی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی مانگای کۆن و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەشتی خەرمان.
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
یاس (گۆرانیبێژ)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢ پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانینووسانی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی پۆل:خەڵکی مەسجێد سولەیمان پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان
میھیر ڤیج
ژیانی تایبەتی
ڤیج لە ساڵی ١٩٨٦ لە دەلھی بە ناوی ڤیاشالی ساھدیڤ لەدایکبوو. ئەو برایەکی گەورەتری ھەیە، پییوش ساھدیڤ.
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مێھرئاباد
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تاران پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
٨ی گەلاوێژ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
درێژکردنەوە
درێژکردنەوە یان کشاندن یان فراوانکردن  بەکاردێت بۆ درێژکردنەوە یان کشاندنی مەودای ڕاستەقینەی نێوان پیتەکان، لە زمانی کوردی و سەرجەم ئەو زمانانەی کە لایەنی نووسینیان لە ڕاست بۆ چەپە دەتوانرێ کەڵک لەم ھێمایە وەربگیرێت کە زیاتر وەک جوانکارییەک بەکاردێت لەکاتی نووسیندا.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە لوبنان
لە ٢١ی شوباتی ٢٠٢٠دا لوبنان یەکەمین باری تووشبوونی خۆی بە نەخۆشی کۆڤید-١٩ پشتڕاستکردەوە کە ژنێكی ٤٥ ساڵان بوو لە شاری قومی وڵاتی ئێرانەوە گەڕابۆوە و پشکنینەکەی بۆ (SARS-CoV-2) ئەرێنی دەرچوو و دەستبەجێ لە بەیروت گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانە. لە ٢٦ی شوبات دا دووەم ژن تووشی ڤایرۆسەکە بوو کە ئەویش لە وڵاتی ئێرانەوە سەرنشینی هەمان فرۆکەی تووشبووی یەکەم بوو.
ڕۆژی جیھانیی ڕاگرتنی تووندووتیژی بەرانبەر ژنان
مێژوو
رۆژی یادەکە دانراوە بەپێی رۆژی کوشتنی سێ چالاکەوانی سیاسی لە کۆماری دۆمۆنیکا لە ساڵی ١٩٦٠ کە فەرمانی کوشتنەکە لەلایەن دیکتاتۆری دۆمۆنیکی (ڕافایئل ترۆخیلیۆ ١٩٣٠ – ١٩٦١). لا ساڵی ١٩٨٠ دا، چالاکەوانانی ئەمریکای لاتینی و دوورگەکانی کاریبی رۆژی ٢٥ تشرینی دووەمیان دەستنیشان کرد وەک ڕۆژی بەرەنگاری و بڵاوکردنەوەی ھۆشیاری دەربارەی توندوتیژی دژی ئافرەتان بەشێوەیەکی بەرفراوانتر و دواتر لە ڕێکەوتی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩ بە فەرمی لەلایەن بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکانەوە ناسێنرا.
نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتی پەرلەمانی نێودەوڵەتی ھەستاون بە ھاندانی حوکمەتەکان، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و ڕێکخراوە ناحکومییەکان بە ڕێکخستنی و ئەنجامدانی چالاکیی بەمەبەستی پشتگیری کردن لە رۆژەکە وەک یادێکی نێودەوڵەتی. بۆ نموونە (یەکەی نەتوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی ڕەگەزیی و بەھێزکردنی ئافرەتان) ھەموو ساڵێک چاودێری ڕۆژەکە دەکات و پێشنیار بۆ ڕێکخراوەکانی دی دەکات بۆ ئەنجام دانی ھەمان چاودێری.
قوڵەگیسکان
قوڵەگیسکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
فڕۆکەخانەی ئەردەوێڵ
سەرچاوەکان
پۆل:ئەردەوێڵ پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
بەبازاڕکردنی تۆڕ
توێژینەوەکەی دەزگاکانی چاودێری بەکاربەر بە شێوازێکی سەربەخۆ، دەریدەخات کە لەنێوان ٧٠ بۆ ٧٥٪ ی ئەو کەسانەی بەشداری بەبازاڕکردنی تۆڕ دەکەن داھاتی بەرز بەدەست ناھێنن.
شەپۆڵە مەزنەکەی کاناگاوە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئاو لە ھونەر پۆل:چاندی ژاپۆنی
گەشبینی
چەمکەکان
وشەکە لە ئۆپتیمی لاتینی (optimum) وەرگیراوە، واتە باشترین. گەشبینی، بە مانای ئاسایی وشەکە، وەک پێشبینی کردنی باشترین دەرەنجامی گونجاو لە هەر حاڵەتێکی دیاریکراو پێناسە دەکرێت. ئەمە بە شێوەیەکی ئاسایی لە دەروونناسیدا بە گەشبینیی پچڕاو ناودەبرێت. بەم شێوەیە ئەو باوەڕە ڕەنگ دەداتەوە کە هەلومەرجی داهاتوو بۆ باشترین کار دەکات. بەم هۆیەوە وەک سیفەتێک دەبینرێت کە لە بەرامبەر فشاردا خۆڕاگری بەخێو دەکات.
ئەبوولقاسم خۆیی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩ پۆل:مردووانی ١٩٩٢ پۆل:خەڵکی خۆی
جەی ھۆ (فیلم)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمەکانی سەبارەت بە گەندەڵی لە ھیندستان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە شانشینی یەکگرتووی عەرەبیی
یەکەمین تووشبوو ئافرەتێكی بەڕەچەڵەك چینی تەمەن ٧٣ ساڵان بوو کە دوای چاك بوونەوە لە ٩ی شوبات دا نەخۆشخانەی بەجێهێشت و لە ٢٠ی ئازاردا یەکەمین دوو باری گیانلەدەستدان تۆمارکرا. لە سەرەتادا داخستنی قوتابخانەکان بۆ ماوەی چوار هەفتە لە ٨ی ئازاردا ڕاگەیەندرا و بەڵام دوای سێ هەفتە ڕاگەیەندرا کە تەواوی قوتابخانەکان هەتا کۆتای ساڵی خوێندن بە داخراوی دەمێننەوە. لە ٢٢ی ئازاردا دوبەی هەستا بە هەڵمەتێکی پاکژکردنەوەی ١١ رۆژی لە هەوڵێك دا بۆ گەمارۆدان و ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڤید-١٩. دوای چوار رۆژ لە هەڵمەتەکە قەدەغەی هاتووچۆی  شەوانە ڕاگەیەندرا.
هەروەها دەسەڵاتی تەندروستی دوبەی ( Dubai Health Authority - DHA ) بڕیاری دەرکرد بۆ هەموو نەخۆشخانە تۆمارکراوەکانی سەر بە (DHA) کە مامەڵە بکەن لەگەڵ هەموو بارێکی تووشبووی گومانلێکراو و پشتڕاستکراوەدا وەك باری لەناکاو وە چارەسەری هەموو نەخۆشەکان بێ بەرامبەر دەبێت تەنانەت بۆ ئەوانەشی خاوەنی دەستەبەری تەندروستی نین.
کەرتی پەروەردە
لە ٣ی ئازاردا وەزارەتی پەروەردەی شانشینی یەکگرتووی عەرەبی ڕایگەیاند کە لە ٨ ئازارەوە تەواوی قوتابخانە و زانکۆکان لە سەرتاسەری وڵات دا دادەخرێن بۆ ماوەی یەك مانگ و پشووی بەهارە کە خۆی لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئازاردا دەست پێدەکات خرایە ٨ی ئازار و بۆ ماوەی دوو هەفتە بەردەوام بوو، دوای دوو هەفتە پشووەکە فێربوونی مەودا دوور جێبەجێ کرا و قوتابیان لە ماڵەکانی خۆیانەوە بەردەوام دەبوون لەسەر کردەی پەروەردە و فێربوون. لە ٣٠ ئازاردا حکومەت ڕایگەیاند کە فێربوونی مودا دوور بۆ قوتابخانە و زانکۆکان هەتا کۆتای ساڵی خوێندن بەردەوام دەبێت.
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە قەتەر
لە ٩ی ئازاردا وڵاتەکە داخستنی تەواوی قوتابخانە و زانکۆکانی تا کاتێكی نادیار ڕاگەیاند undefined و قەدەغەی گەشتی بۆ ١٥ وڵاتیش ڕاگەیاند، ئەو وڵاتەنە بریتیی بوون لە: بەنگلادیش، چین، میسر، هیندستان، ئێران، عێراق، ئیتاڵیا، لوبنان، نیپاڵ، پاکستان، فلپین، کۆریای باشور، سریلانکا، سوریا و تایلەند.
ڕێکارەکان
حکومەتی قەتەری کاریدەکرد بۆ گەمارۆدان و سنووردارکردنی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لەڕێی جێبەجێکردنی قەدەغەی هاتووچۆ و داخستنی سنوورەکانی وڵاتەکە و کەرەنتینە کردنی ناوچی کرێکارە بیانییەکان. لەگەڵ داخستنی باخچەکان، مزگەوتەکان، فرۆشگاکان، بازارەکان، چێشتخانەکان و ناوەندەکانی دیکە و لە ناوەراستی مانگی مایسی ٢٠٢٠ بەدواوە بەکارهێنانی دەمامکی دەموچاو کرابووە رێکارێکی ناچاریی لە شوینە گشتییەکان دا.
وانگ وێی (ئیمپڕاتۆریەتی تانگ)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٦٩٩ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ پۆل:مۆسیقاژەنەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ پۆل:چینییە تابلۆکێشەکان پۆل:مۆسیقاژەنەکانی شانسی پۆل:شاعیرانی شانسی پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی تانگ لە شانسی پۆل:وێنەکێشەکانی شانسی پۆل:چینییە وێنەکێشەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:سیاسەتوانەکانی یونچێنگ
١٥ی گەلاوێژ
١٥ی گەلاوێژ ١٣٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٢٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٢٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
وێنەگری سینەمایی
سەرچاوەکان
پۆل:پیشەکانی میدیای بەکۆمەڵ پۆل:سینەماکارەکان پۆل:سینەماکاریی پۆل:فیلمسازی پۆل:پیشەکانی فیلمسازی
ھیلتن، ئۆکلاھۆما
ھیلتن شارێکە لە ئۆکلاھۆما لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ دانیشتووانەکەی بە ٢،٧٨٨ خەملێنراوە.
کارلی چایکین
ژیانی سەرەتایی
چایکین لە شاری سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیا لەدایکبووە، باوکی پزیشکی دڵ و دایکی پزیشکی دەروونی بووە. لەسەر ئایینی جوولەکە بووە و ھەروەھا خوشکێکی ھەیە.
ئەحمەد یاسین
شەڕی ١٩٦٧
لەدوای شکستی ساڵی ١٩٦٧ کە تێیدا ئیسرائیل ھەموو ناوچەکانی فەلەستینی داگیرکرد لەنێویشیاندا کەرتی غەزە، ئەحمەد یاسین بەردەوامبوو لە ھاندانی نوێژخوێنان لەسەر مینبەری مزگەوتی عەباس بۆ بەرەنگاری کردن دژی داگیرکاری ئیسرائیل، لەھەمان کاتیشدا چالاکانە کاری دەکرد بۆ کۆکردنەوەی ھاوکاری و یارمەتیدانی خێزانی شەھید و گیراوەکان. دواتر بوو بەسەرۆکی کۆڕبەندی ئیسلامی لە غەزە. دواتر باوەڕی ھێنا بە بۆچوونەکانی ئیخوان موسلیمین بوو بە ئەندام ساڵی ١٩٥٥ و ساڵی ١٩٦٨ بوو بەسەرکردەی ئەو کۆمەڵەیە لەفەلەستین.
وێن ژێنھێنگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:زانا چینییەکان پۆل:مردووانی ١٦٤٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٥٨٥ پۆل:نووسەرانی سوژۆو پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤ بوو کە لە ٤ی ئایار تا ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سورینام نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
ڕۆژژمێری قبتی
مانگە قیبتییەکان
خشتەی خوارەوە ئاماژە بە ڕێکەوتەکانی ساڵانی قوبەتی دەکات، کە ٢٩ی شوبات ناگرێتەوە. پێش ئەم ساڵانە لە کۆتایی ساڵی پێشوودا ڕۆژێکی بازدانی کۆپتی ھەبوو. ئەمە دەبێتە ھۆی گۆڕینی ڕێکەوتەکان ڕۆژێک دواتر لە ڕۆژژمێرەکانی جوولیان و گریگۆری لە ڕۆژی سەری ساڵی کۆپتیکەوە بۆ ڕۆژی بازدانی جوولیانی یان ڕۆژژمێری گریگۆری.
گوندی زەنگەنان
بەژمارە
زەنگەنان نزیکەی ٥٠٠ ماڵە و ژمارەی دانیشتوانی نزییکەی ٣٠٠٠ کەسە. و ھەروەھا ھۆڵێکی تازەشی ھەیە و ٣ مزگەوتی تێدایە بەناوەکانی:
١٩ی گەلاوێژ
١٩ی گەلاوێژ ١٤٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٢٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٢٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
زانكۆی كاسۆلیكی لھ‌ ھھ‌ولێر
بەردی بناغەکەی لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ دانرا. ٣٠٬٠٠٠ مەتر چوارگۆشەی زەوی بەردەست کرا بۆ کامپەکە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:عەنکاوە پۆل:ھەولێر پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە نین