cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئایینی بەھایی
عەبدولبەھا
زیاتر لە ٢٧٬٠٠٠ بەڵگەی لەناوچوو لەلایەن عەبدولبەھا ھەیە کە زۆربەیان نامەیە و تەنیا بەشێکیان بۆ ئینگلیزی وەرگێڕدراوە. عەبدولبەھا ساڵی ١٩٢١ کۆچی دوایی کرد.
ئەنجومەنی دادوەری جیھانی
213px|وێنۆک|پەرستگەی بەھایی، ئیلینۆی، کۆنترین پەرستگای بەھایی ماوە لە جیھاندا. لە ساڵی ١٩٦٣ەوە، ئەنجومەنی دادوەریی جیھانی بە سەرۆکی ئایینی بەھایی ھەڵبژێردرا. کارەکانی سەرجەمی وەفدەکە بەنووسینەکانی بەھائوڵڵا پێناسەکراوە و لەنووسینەکانی عەبدولبەھا و شۆقی ئەفەندی ڕوونکراوەتەوە، ئەم کردارانە بریتین لە فێرکردن و سەپاندنی یاساکانی بەھایی و چارەسەرکردنی پرسە کۆمەڵایەتییەکان و گرنگیدان بە لاوازان و ھەژاران.
٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:٩ (ژمارە) پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەریخی (فیلم)
فیلمەکە سەرەتا لە فیستیڤاڵی جیھانی تۆرنتۆ لە کەنەدا بەشێوەیەکی سەرەتایی نیشان درا لە ڕێکەوتی ١١ی سێتپێمبەری ٢٠١٥. کۆمپانیای فۆکسی سەدەی ٢٠ەم لە ٣٠ی سێتێمبەری ٢٠١٥ لە بەڕیتانیادا بڵاوی کردەوە، و لە ٢ی ئۆکتۆبەر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا پەخش کرا، و بەھەرسێ شێوازی 2D و 3D و 4D خرایە بەردەست.
٨٣٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
١٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان پۆل:١٠ (ژمارە)
برادۆست (چیا)
ئەم چیایە بەشی ڕۆژاوای ناوچەکە پێکدێنێت، درێژبوونەوەی چیای برادۆست (٢٠٥٨) مەتر دەبێ، لە باشووری ڕووباری ڕەواندز درێژییەکەی دەگاتە ١٥٩٦ مەتر، بەشەکانی ڕۆژاوای چیاکە لیژایەکەی بەھێزە بە بەراورد لەگەل بەشەکانی تری، بەشێک لە دۆلەکە ھەندێک لە ڕوباری ڕەواندز پێکدەھێنێت. قەتپاڵی ڕۆژئاوای لیژییەکەی بەھێزە کە دەڕوانێت بەسەر رڕوباری ڕەواندز لیژایی دەگاتە ٦٠٪، بەشەکانی ڕۆژھەلات لێژایی کەمترە بەبەراورد لەگەڵ بەشەکانی تر، و دەڕوانێت بەسەر ڕووباری بالەکیان کە تێکڕای لیژییەکەی دەگاتە. سەرەکەی تری دەگاتەوە چیای پیرەفات لە سنووری قەزای مێرگەسۆر. کۆنترین دەشکەوتی جیھان لە چیای برادۆست ھەڵدەکەوێ و بە دەشکەوتی شانەدەر دەناسرێت. لەم ئەشکەوتەدا ئێسک و پروسکی نێژراوی یەکەم مرۆڤی نیاندەرتاڵ دۆزراوەتەوە کە تەمەنی بە گوێرەی لێکۆلینەوەکانی ڕالف سولکی لە زانکۆی کۆلۆمبیای ئەمریکایی (١٩٥١–١٩٦١) دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠ تا ٨٠ ھەزار ساڵ.
مان ئۆف ئەکشن
سەرچاوەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی
٢٨ی نیسان
٢٨ی نیسان ١١٨یەم ڕۆژی ساڵە (١١٩ لە ساڵی پڕدا. ٢٤٧ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
بۆنەکان
پۆل:نیسان پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
مەولەویە
ڕێبازی مەولەوی یان مەولەویە (، ) ڕێبازێکی سۆفیگەرییە کە لە قۆنیا (تورکیای ئێستا؛ پێشتر پایتەختی سەلجوقانی ڕۆم بووە) لەلایەن شوێنکەوتووانی جەلالەددین محەممەد بەلخی دامەزراوە. مەولەویەیەکان بە «دەروێشە سوڕاوەکان»یش ناسراون بەھۆی کردنی سوڕانەوە وەک شێوازێکی زیکر (یادھێنانەوەی خودا). دەروێش زاراوەیەکی بەناوبانگە بۆ سەرەتایەکی ناو ڕێگای سۆفیگەری؛ سوڕانەوە بەشێکی مەراسیمی سەماعە و بەشداربووەکانی بەزۆری بە سەمازەنەکان ناسراون.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:تەریقەتەکان پۆل:سۆفیگەری پۆل:مەولانای ڕۆمی
ئال پاچینۆ
ساڵانی٦٠
دوای سەرنەکەوتوویێکی زۆر لە بواری خۆیدا لە The Actors Studio وەرگیرا بۆ ئەکتەری و خوێندنی لای مامۆستای ئەفسانەیی ئەکتەری لی سترازبێرگ (Lee Strasberg) دەست پێکرد. لەو ساڵانەدا بە دەیان کاری شانۆ کرد بەڵام ھیچکامیان سەرنجڕاکێش نەبوون. یەکەمین فیلمەکەی !Awake and Sing بوو مووچەی بۆ ئەوە حەوتووی ١٢٥ $ بووە. دەگەل ئەکتەری درێژە بە خوێندنی و دیتنی ئەزموونی نوێ دەدات.
ساڵانی٩٠
ئەلپاچینۆ پاڵێوراوی وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار بوو بۆ دەور بینین لە فیلمی دیک ترەیسی (Dick Tracy) لە ساڵی ١٩٩٠دا. ھەر لەو ساڵەدا بە باوکی ئایینی ٣ و دیسان بینینی دەوری مایکەل کۆرلێۆنێ گەڕایەوە. لە ١٩٩١دا لەگەل ھاوکایەکی لە فیلمی سەروچاو بریندار، فیلمی فرەنکی و جانی کایە کرد. پاش ماوەیەکی زۆر سەرنجام بووە بەرندەی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر بۆ بینینی دەوری کۆلۆنێلێکی خەمۆک و ھیلاک و کوێر بەناوی فرەنک سلەید لە فیلمی بۆنی خۆشی ژن لە ساڵی ١٩٩٢دا. لە ساڵانی ٩٠دا ئەلپاچینۆ بۆ کایە لە فیلمی دراما-تاوانکاری ڕێگەی کارلیتو(Csarlito's Way) لە ١٩٩٣دا، دەنی براسکۆنی لە ١٩٩٧دا و خۆمانە (Insider) لە ١٩٩٩دا ستایش کرا. لە ساڵی ١٩٩٥ ئەلپاچینۆ لە فیلمی گێچەڵ (Heat) کایە ئەکا؛ واتە دەگەڵ ڕابێرت دێنیرۆ لە یەک دیمەندا کایە دەکەن. ھەردوو ئەلپاچینۆ و ڕابێرت دێنیرۆ لە فیلمی باوکی ئایینی ٢شدا کایە دەکەن بەڵام لە ھیچ دیمەنێکدا پێکەوە نین. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٧دا بۆ بینینی دەوری شەیتان لە فیلمی پارێزەری شەیتان، ستایش کرا.
ساڵانی دوا ٢٠٠٠
فیلمی بێخەوی(Insomnia)، درووسکردنەوەیەی تر لە فیلمێکی نەرویجی ھەر بەو ناوە بە دەوری سەرەکی ئەلپاچینۆ ھەم لەلایەن ڕەخنەگرەکان و ھەم بواری ئابورییەوە سەرکەوتوو بوو. لە ساڵی ٢٠٠٣دا دەوری پارێزەرێکی لە فیلمی فریشتەکانی ئەمریکادا بینی. لە دانی خەڵاتی ١٠٠ساڵ..١٠٠قارەمان و تاوانکار (AFI's 100 Years... 100 Heroes and Villains) ئەلپاچینۆ یەکێک لەو تەنھا دوو کەسەی بوو وا لە ھەردوو لیستی قارەمانەکان بۆ سێرپیکۆ و تاوانکارەکاندا بۆ مایکەل کۆرلیۆنێ بوو بەرندە. لە ساڵی ٢٠٠٤دا لە فیلمی بازرگانی وێنیزی دەوری بینی.
١٨ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئینگلیزیی ئوسترالی
ئینگلیزی ئوسترالی زاراوەیەکی زمانی ئینگلیزیە کە لە کیشوەری ئوسترالیا قسەی پێدەکرێ. ئەم زمانە لە ساڵی ١٧٨٨ و ئەوکاتەی ئوسترالیا درووست بوو لە ئینگلیزی بەریتانی وەدی هاتووە. چەند جیاوازیەک لە دەربڕینی دەنگەکان، وشەکان (بۆ نموونە وشەی Outback و The Bush تایبەتن بە ئوسترالیا) لە نێوان ئەم جۆرە زاراوەیە و زاراوەکانی تر دا دەبینرێن.
ھێنری فۆرد
سەرەتای ژیانی
فۆڕد لە ٣٠ی تەمموزی ١٨٦٣، لە کێگڵگەیەک لە ویلایەتی میشیگانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەدایک بووە. باوکی لە ئێرلەندا لەدایکبووە و بەڕەسەن ئینگەلتراییە، دایکی بەڕەسەن بەلجیکییە و لە ویلایەتی میشیگان لەدایکبووە. مارگەرێت فۆڕد (١٨٦٧-١٩٣٨)، جەین فۆڕد (١٨٦٨-١٩٤٥)، ویلیەم فۆڕد (١٨٧١-١٩١٧) و ڕۆبێرت فۆڕد (١٨٧٣-١٩٣٤) خوشک و برایەکانی هێنری فۆڕد بوون.
مۆدێل تی
وەکیلە ناوخۆییەکانی فۆڕد وایان کرد کە ئۆتۆمبێلەکە لە نزیکەی هەموو شارەکانی کیشوەری ئەمریکای باکوور بڵاوببێتەوە. فۆڕد هەمیشە پەرۆش بوو کە بە جوتیارانی بفرۆشێت. فرۆش زۆر بەرزبووەوە، لە هەندێک ساڵدا قازانج بەڕێژەی ١٠٠٪ زیادی کردبوو لەچاو ساڵی پێشتر. بەهۆی بەکارهێنانی ڕێگای نوێ لە بەستنی ئۆتۆمبێلەکان، بەرهەمهێنان زۆر زیادی کرد.
لە ١٩١٨ سەرۆکی ئەوکاتەی ئەمریکا، وودڕۆ ویڵسن، داوای لە فۆڕد کرد کە لەسەر لیستی دیموکراتەکان خۆی بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا هەڵبژێرێت. هەرچەندە لەوکاتەدا وڵاتەکە لە جەنگ دابوو، فۆڕد وەک کاندیدی ئاشتی خۆی پاڵێورا. وە پاڵپشتی زۆریش بۆ کۆمەڵەی نەتەوەکان دەربڕی. کاندیدی کۆمارییەکان، ترومان نیوبێری، بە جیاوازییەکی کەم لە دەنگەکاندا شکستی بە فۆڕد هێنا.
٢٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٢٩ی نیسان
٢٩ی نیسان ١١٩یەم ڕۆژی ساڵە (١٢٠ لە ساڵی پڕدا). ٢٤٦ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
٨٤٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
پیریۆنس
پیریۆنس لە مێژوودا
پارچە شێعرێک لە شێخ شەھابەدین شازڵی(سەدەی شانزە و حەڤدەی زاینی) بە زاراوەی ھەورامی ماوەتەوە کە ناوی پیریۆنسی تێدا ھێناوە. دیارە ھۆنراوەکە وەکوو شکایەتنامەیەکە لە دەستدرێژیی لەشکری عەجەم واتە سەفەوییەکان لەو سەردەمەدا. شێعرەکە ئاوەھایە:
بە شەپۆل کین قەلب قولزمت
بێخەوی
نیشانەکانی خەوزڕان
نیشانە باوەکانی خەوزڕان بریتیین لەمانە:
خۆپاراستن و چارەسەرکردنی خەوزڕان
کە خەوت بەرەو باشی دەچێت لەگەڵ کات، دەتوانی کاتی مانەوە لە جێگا دیسان زیاتر بکەی. گرینگە کە سنووردانانی خەو لەگەڵ کەسێکی شارەزا ئەنجامبدەیت چونکە ئەم کردارە دەتوانێت وا بکات زۆر ھەست بە ماندوێتی بکەیت لە سەرەتادا، کە ئەمەش دەکرێت زۆر مەترسیداربێت ئەگەر تۆ ھەوڵبدەیت ئەو چالاکیانە ئەنجامبدەیت کە پێویست دەکات تۆ وریا بیت.
٣٠ی نیسان
بۆنەکان
پۆل:نیسان پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
ناوچەی کشاوەرز
پەراوێزەکان
پۆل:ناوچەکانی ئێران پۆل:شارستانی ساینقەڵا پۆل:ناوچەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٦٥ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:گەشەپێدانی ئابووری پۆل:گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٤
سەرچاوە
پۆل: ئامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان پۆل: مۆبایلەکانی سامسۆنگ پۆل: مۆبایلەکانی ٢٠١٣
پاشایەتیی دەستووری
بەپێی ئاماری نەتەوە یەکگرتووەکان، ٧ وڵات لە ١٠ وڵاتێک کە باشترین بارودۆخی ژیانیان ھەیە بەم شێوازە بەڕێوە دبرێن. ئەم جۆرەی حوکمرانی ھەندێک لە دیموکراسی و یاساگەرایی تێدایە و زۆرتر بەھۆی ڕیفۆرم و شۆڕش لە حوکمڕانییە پاشایەتییەکان دا بەدی دێن.
یاسای زێڕین
لە دێرینی سانسکرێتەوە
"" کەسێک پێویستە کردارێک بەرامبەر کەسێکی تر نەکات کە بەرامبەر خۆی بە خراپی دەزانێت و ئازاری دەدات، بەشێوەیەکی کورت ئەوە دارمایە."
- مەھابارەتەوەشانی ١٣٫١١٤٫٨ ماھابھاراتە کاتەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٤٠٠ی پێش زایین و ٤٠٠ی زایین
مەسیحییەت
پەیمانی کۆن لێڤییەکان کتێبەکانی تۆبیا و سیراخ کە لەلایەن کاتۆلیک و ئۆرسۆدۆکسییەکانی ڕۆژھەڵات پەسەندکراوە، باس لە یاسایییەکی زێرێینی نەرێنی دەکات:
- لۆقا بەشی ٦ ئایەتی ٣١
٢١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
دۆر
دۆر شارۆچکەیەکی بچووکی کشتوکاڵییە لە پارێزگای سەڵاحەدین لە عێراق، شاری ئەلدور دەکەوێتە دووری ٢٠ کیلۆمەتر لە شاری تکریت ناوەندی پارێزگای سەڵاحەدین و لە کەناری ڕۆژاوای ڕووباری دیجلە، و لە تکریت نزیکترە، مەودایەک لە شاری سامەرا.
ھێرلی کوین سمیت
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی مناڵی ئەمریکی پۆل:گیتارژەنانی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی دووڕەگەزخواز
بڕیارنامەی ١٢٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:شەڕی ناوخۆیی سیەرالیۆن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:سیەرالیۆن لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سیەرالیۆن
پارێزگای نەینەوا
کشتوکاڵ
کشتوکاڵ لە نەینەوادا زۆری بە دێمی دەکرێت، لەبەرئەوەی ناوچەیەکی فراوانی ھەیە بۆ کشتوکاڵ، بەشێکی زۆری بۆ کشتوکاڵی گەنم و جۆ تەرخانکراوە ھەروەھا لۆکە و چاودار و گەنمەشامی و گوڵەبەڕۆژە و سەوزەوات و پاقلەمەنییەکان و ڕۆنی ڕووەکی و ئالیکی ئاژەڵ بەرھەم دەھێنرێت، دوای دروستکردنی پڕۆژەی ئاودان، زەوی چاندن دەستی بە فراوانکردن کرد و پارێزگای نەینەوا بووە یەکێک لە پارێزگا یەکەمەکانی بەرھەمھێنانی دانەوێڵە لە عێراقدا.
نەوت
دروستکردنی کۆمپانیا بەناوی (کێڵگە نەوتییەکانی مووسڵ) لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٢ بە پارەی ئیتالیا و بەریتانیای مەزن و ئەڵمانیا و ھۆلەند و سویسرا و عێراق پێکھێنراوە بۆ دابینکردنی پارەی پێویست لە بەرامبەر ڕەھنی بەشێک لە پشکەکانی، کێڵگەی نەوتی عەین زالە لە ساڵی ١٩٣٩ دۆزرایەوە و لە ساڵی ١٩٥٣ کێڵگەی نەوتی باتما دۆزرایەوە و کۆمپانیای نەوتی عێراق لە ١ی حوزەیرانی ١٩٧٢دا بە نیشتمانی کرا، لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ نەوت لە دەشتی نەینەوادا ھەڵکۆڵدرا و کێڵگەی نەوتی تر دۆزرایەوە.
دانیشتووان
پارێزگای نەینەوا دووەم پارێزگایە لە ڕووی دانیشتوانەوە لە عێراقدا دوای پارێزگای بەغدا و شاری مووسڵ کە مەڵبەندێتی ئەویش دووەم شاری عێراقە لە ڕووی دانیشتوانەوە دوای شاری بەغدا. پارێزگای نەینەوا تێکڵاوە لە ڕووی نەتەوە و ئایین و ئایینزاوە وەک نەتەوەکانی (عەرەب، کورد، تورکمان، ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان)، لە ڕووی ئایینی و ئاینزاوە لەمانە پێکھاتووە وەک (ئیسلام(سوننە و شیعە)، مەسیحی(ئەرسەدۆکسی، کاسۆلیکی و پرۆتستانت)، ئێزیدی و یارسان(کاکەیی)) دانیشتوانی ئەم پارێزگایە پێکھاتەیەکی ئاڵۆزی ھەیە. بە ھۆی بیری ناسیۆنالیستی و شۆڤێنی و بە عەرەبکردنەوە زۆری نەتەوە ناعەرەبەکان بەرەو بچووک بوونەوە و توانەوە چوون بەتایبەت نەتەوەی کورد، لە پاڵ ئەمەشدا ھەوڵی پارچەکردنی کورد دەدەن و لەیەکیان دەترازێنن بەوەی کە ئێزیدی و شەبەک کورد نەبن کە ھەلی جودایی لە ئایینیان بۆ دەڕەخسێنن.
یەکەی کارگێڕی
لە ساڵی ١٩٣٠دا پارێزگای نەینەوا بەم شێوەیە بوو:
کارڵ مارکس
هیگلیزم و سەرەتای ڕۆژنامەنووسی: ١٨٣٦-١٨٤٣
تا ساڵی ١٨٣٧، مارکس خەریکی نووسینی بابەتی خەیاڵی و ناخەیاڵی بوو، کورتە ڕۆمانێکی بە ناوی دووپشک و فێلیکس تەواو کرد؛ لەگەڵ درامایەک بەناوی، Oulanem; هەروەها ژمارەیەک شیعری خۆشەویستی تایبەت بە جێنی ڤۆن وێستفالین نووسی. هیچ کام لەم بەرهەمە سەرەتاییانە لە سەردەمی ژیانیدا چاپ نەکران. شیعرە ئەویندارییەکانی لە دوای مردنی لە کتێبی کۆبەرهەمی کارل مارکس و فرێدریک ئەنگڵس: بەرگی یەکەمدا بڵاوکرانەوە. بە زوویی مارکس وازی لە چیرۆکە خەیاڵییەکان هێنا بۆ کاری دیکە، لەوانە لێکۆڵینەوە لە هەردوو زمانی ئینگلیزی و ئیتاڵی، مێژووی هونەر و وەرگێڕانی بەرهەمە کلاسیکییە لاتینییەکان. لە ساڵی ١٨٤٠، لەگەڵ برۆنۆ باوەر دەستی بە کارکردنی هاوبەشکرد لەسەر نووسراوەکانی فەلسەفەی ئایین کرد کە بەرهەمی بۆچوونەکانی هیگڵە دەربارەی مەسیحییەت. هەروەها مارکس سەرقاڵی نووسینی تێزی دکتۆرای خۆی بوو بە ناوی جیاوازی نێوان دیموکراسی و ئیپیکوراسیی فەلسەفەی سرووشت، کە لە ساڵی ١٨٤١ تەواو بوو. ئەم تێزەی مارکس وەسفکراوە بە "پارچە بەرهەمێکی بوێرانە و ڕەسەن کە مارکس دەستی کرد بە نیشاندانی ئەوەی کە دەبێت خواناسی ملکەچی حیکمەتە باڵاکەی فەلسەفە بێت". وتارەکە مشتومڕێکی زۆری لەسەر درووست بوو، بەتایبەتی لەنێو پرۆفیسۆرە کۆنەپارێزەکانی زانکۆی بەرلین. لەبری ئەوە مارکس بڕیاریدا تێزەکەی پێشکەش بە زانکۆی جێنا بکات کە لیبڕاڵترە و فاکەڵتییەکە لە نیسانی ساڵی ١٨٤١ دکتۆرای پێبەخشی. بەو پێیەی مارکس و برۆنۆ باوەر هەردووکیان بێدین بوون، لە ئازاری  ١٨٤١ دەستیان کرد بە داڕشتنی پلانێک بۆ دەرکردنی گۆڤارێک بە ناوی ئەرشیڤی بێباوەڕەکان  ( Archiv des Atheismus )، بەڵام هەرگیز نەگەیشتە ئەنجام یان بڵاوکردنەوە. لە تەمموزدا مارکس و برۆنۆ لە بەرلینەوە گەشتێکیان بۆ بۆن ئەنجامدا. لەوێدا بە سەرخۆشبوون و گاڵتەکردن بە کڵێسا و بە خێرایی ڕۆیشتن بەسەر گوێدرێژێکەوە بەسەر شەقامەکان ناوبانگی زانکۆکەیان لەکەدار کرد.
پاریس: ١٨٤٣-١٨٤٥
لە کۆتایی ئەو ساڵەدا، ئەورووپا زنجیرەیەک ناڕەزایەتی و یاخیبوون و زۆرجاریش ئاڵۆزی توندوتیژی بەخۆیەوە بینی کە بە شۆڕشەکانی ١٨٤٨ ناسرا. لە فەرەنسا شۆڕشێک بووە هۆی ڕووخاندنی دەسەڵاتی پاشایەتی و دامەزراندنی کۆماری دووەمی فەرەنسا. مارکس پشتگیری لەم جۆرە چالاکییە دەکرد و بەم دواییە میراتێکی بەرچاوی لە باوکیەوە وەرگرتبوو (لە دوای مردنی باوکیەوە لە ساڵی ١٨٣٨، میراتەکەی لە لایەن لیۆنێل فیلیپسی مامیەوە ڕاگیرابوو) کە دەگوترێت ٦٠٠٠ یان ٥٠٠٠ فرانک بووە. ئەو سێیەکی میراتەکەی بەکارهێنا بۆ پڕچەککردنی کرێکارانی بەلجیکی کە پلانی کردەوەی شۆڕشگێڕانەیان دانابوو. هەرچەندە درووستی ئەم زانیاریانە جێی مشتوومڕن، وەزارەتی دادی بەلجیکا مارکسی بەو تۆمەتە تۆمەتبار کرد، دواتر دەستگیری کرد و ناچار بوو بگەڕێتەوە بۆ فەرەنسا، لەوێ لە بەرئەوەی حکوومەتێکی نوێی کۆماریی لە دەسەڵاتدا بوو، مارکس پێی وابوو کە ئەو لەوێ سەلامەت دەبێت.
خێزان
مارکس و ڤۆن وێستفالین پێکەوە حەوت منداڵیان بووە، بەڵام بەشێکی بەهۆی ئەو بارودۆخە خراپەی کە لە لەندەن تێیدا ژیاون، تەنها سێ منداڵیان تا تەمەنی گەورەیی لە ژیاندا ماونەتەوە. منداڵەکانیان: جێنی کارۆلین (م. لۆنگوێت؛ ١٨٤٤-١٨٨٣)؛ جێنی لۆرا (م. لافارگ؛ ١٨٤٥-١٩١١)؛ ئێدگار (١٨٤٧-١٨٥٥)؛ هێنری ئێدوارد گای ("گویدۆ"؛ ١٨٤٩-١٨٥٠)؛ جێنی ئێڤلین فرانسیس ("فرانزیسکا"؛ ١٨٥١-١٨٥٢)؛ جێنی جولیا ئێلینۆر (١٨٥٥-١٨٩٨) و یەکێکی دیکە کە پێش ئەوەی ناوی لێنرێت مرد (تەمموزی ١٨٥٧). بە گوتەی زاواکەی، پۆڵ لافارگ ، مارکس باوکێکی خۆشەویست بووە. لە ساڵی ١٩٦٢دا، تۆمەتێک هەبوو کە مارکس کوڕێکی بە ناوی فرێدی، لە دەرەوەی هاوسەرگیری لە خزمەتکارەکەی، هێلین دیموتەوە بووە، بەڵام ئەو دەنگۆیانە بەهۆی نەبوونی بەڵگەی بەڵگەدارەوە جێی مشتومڕە.
مارکس زۆرجار ناوی خوازراوی بەکاردەهێنا، زۆرجار لەکاتی بەکرێدانی خانوو یان فلات، ئەمەش وادیارە بۆ ئەوە بووە کە دەسەڵاتداران دژوارتر بتوانن شوێنپێی بگرن. لەکاتێکدا لە پاریس بوو، ناوی "مۆنسیۆر ڕامبۆز"ی بەکارهێنا، لەکاتێکدا لە لەندەن بوو، نامەکانی بە ناوی "ئەی. ویلیامز" نووسی. هاوڕێکانی بە "موور" ناویان دەبرد، ئەمەش بەهۆی ڕەنگی تۆخی پێست و قژلوولە ڕەشەکەی بوو، لە کاتێکدا هانی منداڵەکانی دەکرد بە "نیکی پیر" و "چارلی" ناوی ببەن. هەروەها نازناو و ناوی ساختەی بە هاوڕێ و خێزانەکانیشی بەخشی بوو، ئاماژەی بە فریدریش ئەنگڵس کردووە بە "ژەنەڕاڵ"، هێلینی خزمەتکارەکەی بە "لێنچن" یان "نیم"، هاوکات یەکێک لە کچەکانی بە ناوی جێنیچین بانگدەکرد کە ناوێکە دەگەڕێتەوە بۆ ئیمپراتۆری چین، و یەکێکی دیکەش لۆرا، بە "کاکتوو" یان "هۆتنتۆت" ناسرابوو.
ئەشکەوتی شانەدەر
سە‌رە‌ڕای ئە‌وەی کە نزیکەی نیو سە‌دە لە نێوان دەرکەوتنی زانستی ئە‌م گۆڕستانە و بڵاوبوونەوەی ڕاپۆرتە زانستییە‌کە‌ی جیاوازی ھە‌یە، بە‌ڵام ئە‌م لێکۆڵینە‌وانە زانستێکی شیاوی سە‌رنج ونوێ لەسە‌ر بارودۆخی لە‌ش، نە‌خۆشییە‌کان، جۆری ژیان، چۆنێتی ئاسە‌وارە مادییە‌کان و تە‌نانە‌ت بیر و ڕای کۆمە‌ڵگای سە‌رە‌تای نوێ بە‌ردی ئە‌م بە‌شە لە زاگرۆس دە‌خاتە بە‌ر دە‌م.
سەفاخانە
جوگرافیا
سەفاخانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سانجود و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەرەپەمەیان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەسار، ساینقەڵا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تازاوا.
بێن ١٠: پێشبڕکێ دژی کات
بێن ١٠: پێشبڕکێ دژی کات فیلمێکی سووپەرھیرۆیە لە ساڵی ٢٠٠٧ کە لەسەر بنەمای زنجیرە ئەنیمەیشنی تەلەفزیۆنی بێن ١٠ و لەلایەن مان ئۆف ئەکشن دروستکراوە. لە دەرھێنانی ئەلێکس وینتەر، بۆ یەکەمجار لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ لە ئەمریکا وەک فیلمێکی ڕەسەنی کارتۆن نێتۆرک نمایشکرا.
٨٥٣ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
واو
thumb|160px|البديل
واو، (ب یەونانی ϝαῦ; ب ھەرفا مەزن Ϝ، ب ھەرفا بچووک ϝ) بەرێ تیپا شەشەمئا الفابەیا یەونانی بوو، ژ بەر کۆ وێ ژی ناڤی واو جارنا دگامما (یەونانی δίγαμμα) دھاتە گۆتن. تامارێن ڤێ ھەرفێ، وەک جەم ھەرفا یپسلۆن (Υ; υ) ژی، ژ تیپا فینەکی واو نە.
ڕۆبێرت دی نیرۆ
ڕۆڵە دیارەکانی تری پێکاتوون لە Midnight Run (١٩٨٨), و فیلمی کۆمێدیای تاریکی Analyze This (١٩٩٩), و فیلمی کۆمێدی Meet the Parents (٢٠٠٠)، The Last Tycoon (1976), Once Upon a Time in America (1984), Brazil (1985), The Mission (1986), The Untouchables (1987), Heat (1995), Casino (1995), Ronin (١٩٩٨), جۆکەر (٢٠١٩), و ئێرلەندیەکە (٢٠١٩). ھەروەھا کاری دەرھێنانی بۆ فیلمەکانی A Bronx Tale (١٩٩٣) و فیلمی سیخوڕی The Good Shepherd (٢٠٠٦) کردووە.
ژیانی سەرەتایی
دی نیرۆ لە شاری نیویۆرکی ئەمریکا لە دایک بووە. دایکی شێوە کێش و نەقاشێکی ئەڵمانی-فەڕەنسی و بە ڕەگەز ھۆلەندی بە ناوی ڤیرجینیا ئادمیراڵ بووە. باوکیشی ھەروەھا نەقاشێک بووە و بە ڕەگەز ئیتاڵی-ئیرلەندی، بە ناوی ڕۆبێرت دێ‌نیرۆ-ئێس‌ئاڕ.
دەرھێنانی فیلم
ئیتر تا ساڵی ٢٠٠٦ فیلمێکی دەرنەھێنا. لەو ساڵەدا فیلمێکی دروست کرد بە کایەی مات دەیمن و ئەنجلینا جۆولی، سەبارەت بە چەن و چوونەکانی ناو دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (CIA) لە سەردەمی جەنگی جیھانی دووەم و شەڕی سارد، لە دیتنی کاربەدەستێکی باڵاوە. دێ‌نیرۆ بۆخۆی ھەر دیسان لە فیلمەکەدا دەوری بینیوە وەک جەنەڕاڵێک.
ژیانی تایبەت
دی نیرۆ لە سیاسەتی ئەمریکادا لایەنگری حیزبی دیمۆکراتە. لە ٢٠٠٠دا پاڵپشتی ئەل‌گۆر بوو. لە ٢٠٠٤دا پاڵپشتی لە جۆن کێری کرد. لە ٢٠٠٨دا لە ھیلاری کلینتۆن و باڕاک ئۆباما پاڵپشتی ئۆبامای کرد. لەدوای دەستبەکاربوونی دۆناڵد تڕەمپ وەک سەرۆکی ئەمریکا، دی نیرۆ یەکێک بووە لە ڕەخنەگرە گەورەکانی سەرۆکی ناوبراو.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣ پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
ئایپاد ئێر (نەوەی ١ەم)
ئایپاد ئێیر (بە ئینگلیزی: iPad Air)، پێنجەمین ئایپادی کۆمپانیای ئەپڵە لە ١ی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٣ دەرچوو.
کریۆلا، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارەکانی ئەلاباما
ئەنجوومەنی نوێنەرانی ماریلاند
وێنۆک ئەنجوومەنی نوێنەرانی ماریلاند ئەنجوومەنێکی یاسادانانی خوارووە سەربە ویلایەتی ماریلاند، تیایدا ١٤١ نوینەری تێدایە کە لە ٤٧ ناوچەی جیاوازەوە ھەڵبژێردراوە، ژووری ئەنجوومەنی نوێنەران لە ئەنجوومەنی ویلایەتی ماریلاندە کە دەکەوێتە ئەناپۆلس پایتەختی شارەکە، ئەنجوومەنەکە ھەروەھا ھەروەھا نوێنەراییەتی ژووری ئەنجوومەنی پیرانی ویلایەتی ماریلاند و ئۆفیسەکانی کەسە پلەدارەکانی ویلایەتی ماریلاندی تێدایە، ھەر نوێنەرێک ئۆفیسێکی تایبەتی ھەیە لە ئەناپۆلس.
بی بی سی چوار
بی‌بی‌سی چوار(به ئینگلیزی:BBC Four) کەناڵێکی تەلەڤزیۆنی بەریتانیه کە کۆمپانیای بی بی سی بەڕێوەی دەبا، ئەو کەناڵه به شێوەی کێیبڵی، سەتەلایتی و ئینتەرنێتی بەردەسته و له ٢ی ئازاری ٢٠٠٢ دەستی به کارەکانی کرد.
٨٥٥ (ژمارە)
٨٥٥ (هەشت سەد و پەنجا و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٥٤ و ٨٥٦.
درۆ
پێشەکی:
دۆم ھێمینگوەی
thumb|پۆستەری شانۆیی فیلمەکە دۆم ھێمینگوەی ) فیلمێکی بەڕیتانی کۆمێدیە، لەنووسینی ڕیچارد شێپارد ە و لەنوانی ئەکتەرانی جیود لاو، ڕیچارد گرانت و ئێمیلیا کلارک ە. چیڕۆکی فیلمەکە باسی پیاوێک دەکات کە ١٢ ساڵ بەھۆی ئاشکرانەکردنی زانیاریەک زیندانی دەکرێت و دواتر دەگەڕێتەوە بۆ وەرگرتنەوەی مافی خۆی.
یادی سەروەران
یادی سەروەران بارنامەیەکە لە ڕادیۆی دەنگی خەباتی کوردستانی ئێران پەخشدەکرا کە تێدا بیرەوەری و ژیاننامەی شەھیدەکانی سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران تێدا بڵاودەکرایەوە. ئەم بەرنامەیە لە ئێستادا بەھۆی ڕاگرتنی پەخشی ڕادیۆی دەنگی خەباتی کوردستانی ئێران ڕاگیراوە بەڵام لە سایتە فەرمییەکانی سازمانی خەبات بەشێکی تایبەت تەرخانکراوە بۆ ژیاننامەی شەھیدەکانیان.
٨٥٦ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٨٥١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
قۆپا
thumb|160px|البديل
پلازمید
وێنۆک|پلازمید لە بەکتریا
سەمپی
thumb|160px|البديل
٢٤ (ژمارە)
٢٤ (بیست و چوار) (24) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٣ و ٢٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
عەبلە کەحلاوی
وێنۆک عەبلە کەحلاوی (لەدایکبووی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٨ بۆ ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١) کەسێکی میسری، بانگەوازخواز، زانا و مامۆستای فیقھی ئیسلامی، و پێشکەشکاری تەلەڤیزیۆنی بوو، لە زانکۆی ئەزھەری قاھیرە لە میسر خوێندوویەتی، کە لەوێدا سەرۆکی بەشی ئیسلامی و وانەکانی زمانی عەرەبی لە کۆلێژی ژنان ، ناوی خرایە ناو لیستی ٥٠٠ موسڵمانە کاریگەرەکان بۆ کارەکانی لە ئایین و ژنان، لە میسر بانگەوازی ئیسلامی دەکرد، وە لە تەلەڤیزیۆن وانە و وتارەکانی پێشکەش دەکرد ھەروەھاش لە وڵاتی عەرەبستانی سعودی، وە بۆ ماوەی دوو ساڵ وانەی دەوتەوە لە مزگەوتی حەرام، کە یەکێکە گرنگترین مزگەوتەکان بۆ موسڵمانان دەکەوێتە عەرەبستانی سعوودی، وانەکانی لە نێوان ساڵانی ١٩٨٧ بۆ ١٩٨٩ بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨ پۆل:خەڵکی قاھیرە پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:موسڵمانانی میسری
مۆسکۆ
مۆسکۆ پایتەختی وڵاتی ڕووسیایە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ١١٬٥١٤٬٣٠٠ کەس بووە. ھەروەھا وەک مەڵبەندێکی سیاسی، ئابووری، دارایی، ڕۆشنبیری، ئایینی و پەروەردەیی ھەژمار دەکرێت لە جیھاندا.
بڕیارنامەی ١٢٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی ئایاری ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆسۆڤۆ. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٠٣‌ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
٢٦ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
پەڕەی جەمسەری ئێسک
پەڕەی جەمسەری ئێسک (بە ئینگلیزی: Epiphyseal plate) ئەو شوێنە یان جێگەیە کە تیایدا ئێسک بە باری درێژی گەشە دەکات، دەکەوێتە ھەردوو سەری ئێسکی درێژ لە جومگەدا.
وێژە
وێنۆک|چەپ|وێنەی ژنێکی ئەدەبدۆست ئیڤان کرامسکۆی، ١٨٨١ وێژە یان ئەدەب (بە ئینگلیزی: Literature، بە عەرەبی: أدب)، بریتییە لە شێوازێک بۆ دەربڕینی سۆز و بیرۆکە و ھزرەکانی مرۆڤ بەجوانترین شێوازەکان کە لەنێوان شیعر و پەخشاندا یاری دەکات.
٨٥٩ (ژمارە)
٨٥٩ (هەشت سەد و پەنجا و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٥٨ و ٨٦٠.
چیچەکلو
چیچەکلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
چیچەکلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حوسێن ئاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی داش کەسان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی عەباس بڵاغی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئەحمەداوای داش کەسان.
ئێدگار دی وال
ژیان
دی واڵ لە ئۆڵویۆپۆڵ لەدایکبووە (بەگوێرەی چەند سەرچاوەیەک لە بۆھۆپڵ، شارۆچکەیەکی نزیک ئەوێ)، پارێزگای کەرسۆن، ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا (ئێستا بەشێکە لە پێرڤۆماسک، ناوچەی میکۆلاڤ، ئوکراینا). خێزانەکەی چەند ساڵێکی لە ئوکراینا بەسەر برد، لەو کاتەوەی باوکی دی واڵ لەوێ وەک ئەندازیاری ھێڵی شەمەندەفەر کاری دەکرد. دوای ئەوە خێزانەکە بۆ چەند ساڵێک لە تالیین مانەوە و پاشان گواسترانەوە بۆ سانت پیتەربێرگ. ڤاڵ لەوێ خوێندوویەتی و پاشان دەستی بە خزمەتی کرد لە ھێزی دەریایی ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا. لە سەرەتای ساڵی ١٨٩٤، دی واڵ وەک مامۆستایەک لە تەلین کاری دەکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٤٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٧
کاپگێمینی
یەکێکە لە کۆمپانیاکانی بواری تەکنۆلۆژیا.
٨٥٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئەڵمانیا
ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات، ئەڵمانیای ڕۆژاوا
230px|وێنۆک|دابەشبوونی ئەڵمانیا لە نێوان ھێزە گەورەکاندا لە دوای ڕووخانی ڕژیمی نازی، ئەڵمانیا و شاری بەرلین بوون بە دوو بەشەوە. بەشی ڕۆژاوا کە کەوتە بن دەستی ھاوپەیمانەکان (واتە: فەڕەنسا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و بەریتانیا) بۆ خۆی کرا بە چوار بەشی دیکە. ئەم چوار بەشە بوون بە شوێنی جێگیربوونی ئەو ئەڵمانیاییانەی کە لە وڵاتە دراوسێکان بەھۆی دژایەتی دەرکرابوون. ئەم بەشانە لە ٢٣ی مەیی ١٩٤٩ زایینی پێکەوە لکێندران و بوون بە کۆماری فیدرالیی ئەڵمانیا. بەشەکەی دیکە کەوتە بن دەستی یەکێتی سۆڤیەت و لە ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٩دا بوو بە کۆماری دیموکراتیی ئەڵمانیا. ئەم دوو کۆمارە بە شێوەی نافەرمی بە ناوی «ئەڵمانیای ڕۆژاوا» و «ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات» دەناسران. ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات بەرلینی کرد بە پایتەختی خۆی، بەڵام ئەڵمانیای ڕۆژاوا پایتەختی خۆی گواستەوە بۆ شاری بۆن، بەڵام ئەم شارەی بە ناوی پایتەختی کاتی ناساند و بەم جۆرە نواندی کە کۆماری ڕۆژھەڵات دەبێ ڕۆژێک بڕوات و ئەڵمانیا یەک بگرێتەوە.
ئایین
ئاینی (بوودا) سێیەم گەورەترین گرووپی باوەڕدارانن لە ئەڵمانیا دوای ئایینە جیاوازەکانی ئایینی مەسیحی و ئیسلام. نزیکەی ٢٧٠ ھەزار کەسی بوودایی ھەن کە لە ئەڵمانیا دەژین. زۆربەیان شوێنکەوتووی قوتابخانەی بوودایی تێراڤادان بە تایبەتی خەڵکی سریلانکا. جگە لەوەش، شوێنکەوتوانی ڤاجرایانا ھەن کە بە بوودایی تبتیش ناودەبرێن ھەروەھا شوێنکەوتوانی ئایینی بوودایی نیچیرێن بە شێوەیەکی سەرەکی لە ژاپۆنەوە و ئایینی بوودای زین لە ژاپۆنەوە، ھەروەھا. نزیکەی ٥٩ ھەزار بوودایی خەڵکی تایلەندن کە پەیڕەوی لە قوتابخانەی تێراڤادا دەکەن و ٤٨ پەرستگا لە ئەڵمانیا دەھێڵنەوە و یەکێک لە گەورەترین کۆمەڵگەی بوودایی بوودایییەکانی بە ڕەچەڵەک ئاسیایی لە ئەڵمانیا پێکدەھێنن. بەشێکی زۆر لە بوودایییەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئەڵمانیا بەشێکن لە کۆمەڵگەی ڤێتنامییەکان.
وێژە و فەلسەفە
یەکێک لە خاڵە گرنگەکانی چاندی ئەڵمانی وێژەی ئەڵمانییە. وێژەی ئەڵمانی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ناوین. جگە لە وێژەی فۆلکلۆر ئەڵمانیا ژمارەیەکی زۆر ھەڵبەستوان و نووسەری ھەیە. ڕەنگە بەناوبانگترین نووسەران و ھەڵبەستوانانی ئەڵمانی گۆتە، لێسینگ و شیلێر بن. ھەروەھا لە سەدەی بیستەمدا کەسانی وەکوو ھێرمان ھێسەی بووە کە خەڵاتی نۆبێلی وێژەیان وەرگرتووە.
وەرزش
بیست و حەوت ملیۆن ئەڵمانی ئەندامی یانە وەرزشییەکانن، و پتر لە دوازدە ملیۆن کەسیش بە شێوەیەکی تاکەکەسی وەرزش دەکەن. یاریی تۆپی پێ باوترین یاریی وەرزشییە. بە ھەبوونی پتر لە ٦٫٣ ملیۆن ئەندام، یەکێتیی تۆپی پێی ئەڵمانیا گەورەترین ڕێکخراوە لە جۆری خۆیدا لە جیھاندا. بۆندسلیگا کە خولی ناوخۆییی ئەڵمانیایە بۆ تۆپی پێ دووەم پڕھاندەرترین ئامادەبووی نێو یاریگایە لە نێو ھەموو خولە جیھانییەکان. ھەروەھا وڵاتەکە میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٤ و جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ ی کردووە، و بووەتە براوەی جامی جیھانیی فیفا ئەوەش لە ساڵانی ١٩٥٤ و ١٩٧٤ و ١٩٩٠ و ٢٠١٤. ھەڵبژاردە و خولی ئەڵمانیا چەندین یاریزانی تۆپی پێی پیشەگەریان پێگەیاندووە لەوێنەی فرانس بێکنباوەر، گێرد مۆلەر، یۆرگن کلینسمان، لۆتەر ماتیۆس، ئۆلیڤەر کان، میرۆسلاڤ کلۆزە، مایکل بالاک و چەندانی تر. ئەڵمانیا میوانداریی دوو ئۆڵەمپیادی ھاوینە کردووە لە ساڵانی ١٩٣٦ و ١٩٧٢. وەرزشە باوەکانی تری ئەڵمانیا بریتین لە وەرزشە زستانییەکان، بۆکسێن، باسکە، تۆپی دەست، ھۆکیی سەر سەھۆڵ، تێنس، ئەسپسواری، و گۆڵف.
٨٦٠ (ژمارە)
٨٦٠ (هەشت سەد و شەست) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٥٩ و ٨٦١.
شێخ نووری شێخ ساڵح
ژیان
باوکی نووری خەریکی ئاڵوگۆڕی بازرگانی بووە، لە پێش جەنگی جیھانیی یەکەم وازی لە لێ ھێناوە و ئیشەکەی داوەتە دەست دەست کوڕەکانیی شێخ نووری و شێخ برایم. ئیتر لەگەڵ برای بەمەبەستی بازرگانی ھاتوچۆی ئێران دەکات. لەم کارەدا چەند جارێکی مایەپووچ دەردەچێت و ناچار واز لە کارەکە دێنێ و دەست دەکاتەوە بە خوێندن، لە پێشدا قوتابخانەی سەرەتایی تەواو کردووە. لە ھاوینی ١٩١٦ بووە بە قوتابیی ڕوشدییەی سوپایی سلێمانی، بەڵام بەھۆی مردنی ئامۆزایەکی وازی لە خوێندن ھێناوە. جگە لەوە ھەوەسی ئەوەی نەبووە ببێ بە سوپایی. بەگشتی سەرچاوەی خوێندنی نووری لەو قوتابخانانانە بووە کە لەسەر پڕۆگرامی حوجرەی مزگەوت ڕۆیشتوون.
پێپسی
کاریگەریە تەندرووستیەکانی
ھەموو خواردنەوە گازیەکانی ئەمڕۆ ترشی فۆسفۆریکی تێدەکرێت، کە کاریگەری خڕاپ و ڕاستەوخۆی ھەیە بۆ سەر ئێسقانەکان.
نەریمان عەبدوڵڵا خۆشناو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زمانەوانانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
خاوەن کارەکان
ھەروەھا بۆ وشەی سەرمایەدار کە بڕێکی گەورە لە کۆمپانیاکان دەکڕێت و دەیفرۆشێت، کاتێک بەم ڕێگەیە دەتوانێ کاریگەری لەسەر ئەو کۆمپانیایە دروست بکات کە مەبەستێتی.
٣٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بڕیارنامەی ١٢٤٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٤٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی ئایاری ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان عێراق و کووەیت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٠٨ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
٣٣ (ژمارە)
٣٣ (سی و سێ) (33) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٣٢ و ٣٤.
قوتابخانەی ئەپۆلۆ
شاعیرانی سەر بەم قوتابخانەیە
پۆل:قوتابخانە شیعرییەکان پۆل:ئەدەبی عەرەبی پۆل:شیعری عەرەبی پۆل:قوتابخانە شیعرییە عەرەبییەکان
کەسێتا، ئەلاباما
کەسێتا شارێکە لە کەرتی چەیمبەرز، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٢٣ کەس بووە. ڕووبەری ٦٫٧٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٨٫١٤ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
سەرکێشییەکانی دایەنی منداڵ
چیرۆک
تاینی و سکاڵپەر شوێنیان دەگرن بەڵام خۆیان لە ئاشکراکردنی خۆیان ڕادەگرن کاتێک لۆلا دەستگیر دەکرێت بەهۆی دووبارە فرۆشتنەوەیبلیتەکە بە شێوەیەکی نایاسایی. لەکاتێکدا لە بنکەی پۆلیس چاوەڕێ دەکەن، جێنی ترساوە کاتێک دەبینێت ئیمیلی بە نهێنی قژی سەوزیبۆیاخ کردووە و تاتۆی لە قۆڵی کردووە و بە تووڕەییەوە سەرزەنشتی دەکات. ئیمیلی بە ئازارەوە پەیوەندی دەکات و نامەیەکی نامەیەکیدەنگی بۆ خاتوو کوپەر بەجێدەهێڵێت و ڕوونی دەکاتەوە کە ئەو کێشەیەیان تێدایە. لە ژووری لێکۆڵینەوەکەدا لۆلا چاوی بە ئەفسەر جەیمسدەکەوێت. ئەو قسەی لەسەر دەکات کە هەوڵی داوە سەری بلیتەکە ببڕێت، ئاماژە بەوە دەکات کە دەکرا ئازاری پێ بگات و نموونەیەکی خراپبۆ تۆمەتەکانی چاودێریکردنی منداڵەکانی دادەنێت. لۆلا لە کۆتاییدا تێدەگات کە ئیمپاڵسیڤییەکەی لێکەوتەی هەیە و سواڵ دەکات کە ئازادبێت بۆ ئەوەی شتەکان ڕاست بکاتەوە. لە هەمان کاتدا لە هۆڵی پێشوازیدا، ئەی جەی چاوی بە بتەکەی ڕۆلەر دێربی جەیلەر سویفت دەکەوێتکاتێک سویفت و تیمەکەی ڕۆلەر دێربی بە تۆمەتی هەڵسوکەوتی ناڕێک دەهێنرێن. لۆلا لە هەموو تۆمەتەکان پاک دەبێتەوە و کاتێک دەچێت بۆکۆبوونەوە لەگەڵ گروپەکە. تیمی دێربی لە نێوان خۆیاندا دەست دەکەن بە شەڕ و ئەوەندە سەرقاڵکردنیان بۆ دابین دەکات بۆ ئەوەی حەوتەکەخۆیان لێ بپارێزن. کاتێک لە دەرەوە دەبن، تاینی و سکاڵپەر بەدوای ئەی جەیدا دەگەڕێن، لە کاتێکدا گروپەکە ئۆتۆمبێلی تاینی و سکاڵپەردەدزن و ڕاوەدوون. دوای ئەوەی لە دووانە تاوانبارەکە هەڵدێن دەتوانن لە یانەیەکی شەوانەی ڕاپ خۆیان بشارنەوە. بەڵام کاتێک نمایشێکیانپچڕاند ناچار دەبن لەسەر شانۆ نمایش بکەن، ئەگەر بیانەوێت بڕۆن. ئەوان بە پشتبەستن بەو دۆخەی کە ئێستا تێیدان، نمایشێکیانئیمپرۆڤیزە کردووە، ئەمەش بینەر دڵخۆش دەکات. دواتر تاینی و سکاڵپەر دەردەکەون بەڵام توانای هەڵهاتنیان هەیە.
ڕۆژی دواتر ئاشکرا دەبێت کە لۆلا و جێنی هەندێک لە سیفەتەکانی ئەوانی دیکەیان گرتۆتەبەر، جێنیش سکۆلەرشیپی فۆتۆگرافی ڕەتدەکاتەوەو دەیبەخشێتە لۆلا، کە پەیوەندی لەگەڵ ئەفسەر جەیمس دەست پێ دەکات. لە کۆتاییدا لۆلا وێنەکان دەنێرێت بۆ کەتی و ئیمیلی و ئەی جەی وبۆبی و ترێی و جێنی و بە هەڵە هێلین.
٣٥ (ژمارە)
٣٥ (سی و پێنج) (35) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٣٤ و ٣٦.
ئەنجومەنی نوێنەرانی ئوسترالیا
سەرچاوە
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠١ لە ئوسترالیا پۆل:پەرلەمانی ئوسترالیا پۆل:سیاسەتی ئۆسترالیا پۆل:ئەنجومەنە خوارووە نیشتیمانییەکان پۆل:سیستەمی وێستمینستەر
کیێڤ
کیێڤ ناوەندێکی گرنگی پیشەسازی و پەروەردەیی و رۆشنبیرییە لە رۆژهەڵاتی ئەوروپا، شوێنی پیشەسازیی و تەکنەلۆژییە بەرزەکان و چەندین دامەزراوەی خوێندنی باڵای تێدایە، هەروەها شوێنی چەندین شوێنی شوێنەواری بەناوبانگە. شارەکە ژێرخانی بەرفراوانی هەیە و سیستەمێکی گواستنەوەی گشتی بە باشی گەشەسەندووە، لەنێویاندا میترۆی کیێڤ.
ئەوڕەحمانی حاجی مارف
دکتۆر ئەوڕەحمانی حاجی مارف (١٩٤٠، سلێمانی – ٨ یا ٩ی تەممووزی ٢٠٠٧) زمانناس و مامۆستای زانکۆ و نووسەری بەناوبانگی کوردە. پاش خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی چووە بۆ سۆڤیەت و لەوێ لە بەشی ڕووسی لە کۆلێژی ئادابی لێنینگراد بەکالۆریۆس و ماستەری لە زمانی و ئەدەبی ڕووسی وەرگرتووە. لە بەشی ڕۆژھەڵاتناسیی ئەکادیمیای زانستی سۆڤیەت لە لێنینگراد دکتۆرای زمانی کوردیی پێ دراوە .پاش ١٣ ساڵ ژیان لە سۆڤیەت گەڕاوەتەوە بۆ عێراق.
پرۆتێستانت
پۆل:پرۆتێستانتیزم
تریاژ (فیلم)
چیرۆکی فیلمەکە لە بارەی وێنەگرێکی ئیرلەندییە کە لە کوردستان لە کاتی شەڕی نێوان پێشمەرگە و حکومەت، ئەو وێنەگرە بە ھۆی وێنەکانییەوە دەیەوێت ھەواڵی کورد بگەیەنێت بە جیھان. سەبارەت بە دیمەنەکانی کوردستان، فیلمەکە لە وڵاتی ئسپانیا و لە ناوچەی (ئاڵیکانتی-Alicante) وێنە گیراوە، ئەو ناوچانە گرد و شاخەکانی زۆر بە کوردستان دەکات.
بوراک ئۆزچیڤیت
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:خەڵکی ئەستەمبوڵ پۆل:ئەکتەرە تورکە کوڕەکانی سەدەی ٢١م پۆل:زیندووان پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢١ەم
جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٤
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
سلینا گۆمێز
سیلینا ماری گۆمێز (لەدایکبووی ٢٢ی تەمموزی ١٩٩٢)ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکیە لە تەمەنی حەوت ساڵیدا بو یەکەم جار لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی بارنیو ھاوڕێیان(٢٠٠٤–٢٠٠٢) لە ڕۆڵی جایانا چالاکی ھونەری خۆی دەست پێ کرد. باوکی (ڕیکاردو گۆمێز) بنەڕەتێکی مەکسیکی ھەیەو دایکی (ئاماندا تیفی) لە بنەڕەتدا ئیتالیە.
ڕەخنەی ئەدەبی
ڕەخنەی رۆژئاوایی
یەکەم ھەنگاو لەو رێرەوەدا کاتێ بەدی ھاتووە کە لەکاتی ئاھەنگ گێڕان بەبۆنەی جەژنەکانییانەوە شانۆگەرییان پێشکەش کردووە و لیژنەیەکیان بۆ ھەڵبژاردنی باشترین دەقی تراژیدی یان کۆمیدی بەشیعر بووە، دەستنیشان کردووە. جا ھەڵبژاردنی باشترین دەق لەلایەن ئەو لیژنەیەوە بۆ خۆی چالاکیی رەخنەیی بووە، چونکە بەپێی چەند پێوانەیەکی ھوونەریی و بیریی دەقەکانیان ھەڵبژاردووە. ھەر لەو ماوە مێژووییەدا، واتە سەدەی پێنجی پێش زایین، شاعیرێکی یۆنانی کە ناوی ئەریستۆفانیس بووە، لە بەرھەمێکی کۆمیدیی خۆیدا بەناونیشان بۆقەکان راوبۆچوون و تێڕوانینی رەخنەیی دەربارەی دوو شاعیری گەورەی یۆنانی خستۆتەڕوو، ئەو دوو شاعیرەش یوربیدز و ئەسخیلۆس بوون. لەگەڵ بوونی ئەو چالاکییە رەخنەییانەشدا دیارترین رێچکەی رەخنەی ئەدەبیی لەلای یۆنانییەکان لەلایەن فەیلەسووفەکانەوە کرایەوە، دیاترین فەیلەسووفیش بیروراکانیان تا ئێستاش جێگای بایەخەپێدان بن، ئەفڵاتوون و ئەرستۆن.
مێژووی ڕەخنەی ئەدەبی کوردی
لەچەند بەیتێکی نالی دا کۆمەڵێک پێوانەی رەخنەیی خراونەتە روو کە لەبنەما گرنگەکانی رەخنەی ئەدەبی سەردەمەکە بوون. لەو بەیتەدا کە دەڵێ: کەس بە ئەلفاظم نەڵێ خۆ کوردییە خۆ کردییە ھەر کەسێ نادان نەبێ خۆی تالبی مانا دەکا دیارە لێرەدا، نالی روو لەو کەسانە دەکات کە رەخنەیان لێ گرتووە و توانجی ئەوەین لێ داوە کە شیعر بەزمانی کوردی دەڵێت و شیعرنووسینیش بە کوردی بەھرە و ھوونەرمەندیی تیایدا نییە، پێیان دەڵێ کە ھوونەرمەندیی لەوەدایە کە چۆن توانیویەتی بەزمانی کوردی ئەو واتا جوان و ناسکانە دەرببڕێت، بەم پێیەش نالی لێرەدا بەو پێوانە رەخنەییە (وشە و واتا) شیعری ھەڵسەنگاندووە کە بەلایەوە بەھای دەق واتای جوان و نوێیە نەک ھەر بەتەنھا وشە و واژەی جوان و زاراوە.
فوجیتسوو
بەپێی گۆڤاری دارایی فوجیتۆرا وەک یەکێک لە باشترین کۆمپانیاکانی جیھان دانرا لە پێرستی ٥٠٠ کۆمپانیا جیھانییەکان دایە
سیواک
سیواک لە سوننە‌تدا
واتە: ئە‌گە‌ر بە گرانم نە‌زانی یایە لە‌سە‌ر ئوممە‌تە‌کە‌م ئە‌وا فە‌رمانم پێدە‌کردن کە لە‌گە‌ڵ ھە‌موو نوێژێکدا سیواک بکە‌ن (واتە واجبم دە‌کرد لە‌سە‌ریان) ھە‌روە‌ھا لە ڕیوایە‌تێکدا ھاتووە:
بابەشێخ حوسێنی
سەرچاوەکان
پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:سیاسیەکانی سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران
ئیفلیجی
لەوانەیە بەھۆی زەبرێک یان شکانی بڕبڕەی پشت بێت.
بڕیارنامەی ١٢٤٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٤٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٨ی حوزەیرانی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠١٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی
لە ساڵی ١٩٣٧ەوە ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی لەگەڵ کۆمپانیای واڵت دیزنی پیکچەرز ٦٠ فیلمی بەرھەمھێناوە. یەکەم فیلمیان بە ناوی Snow White and the Seven Dwarfs لە ساڵی ١٩٣٧ بڵاوکرایەوە، نوێترینیان بەناوی Encanto لە ساڵی ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە، دواتر بڵاوکردنەوەیان فیلمی Strange World بوو لە ساڵی ٢٠٢٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٢٣ لە کالیفۆرنیا پۆل:واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
بڕیارنامەی ١٢٤٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:کیریباتی لە ١٩٩٩ پۆل:مێژووی کیریباس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
٨٦٩ (ژمارە)
٨٦٩ (هەشت سەد و شەست و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٦٨ و ٨٧٠.
شەراب
وێنۆک|شەرابی سوور
ئەوینی ناکام
پاڵەوانێتی
زنجیرەکە لە ڕۆڵ گێڕانی:
چیرۆک
بۆیە عومەر ناچار دەبێت ھاوسەرگیری لەگەڵ بکات و دواتر ھەست بە گەورەی ئەو کێشەیە دەکات کە خۆی خستۆتە ناوی، بۆیە بڕیار دەدات بگەڕێتەوە بۆ ئەستەنبوڵ بە بیانوی ئەوەی کە باوکی نەخۆشە، و کاتێ ڕەشا دەچێت بۆ ئەستەنبوڵ سەرسام دەبێت بەوەی باوکی عومەر نەخۆش نییە و ئەوە تەنھا درۆیەک بووە و ھەڵی خەڵەتانووە بۆ ئەوەی گرەوێک بباتەوە.
خوا لە ئیسلامدا
سیفەتەکانی خوا
لە ئیسلامدا، خوا پەرستراوی حەق و تاک و تەنھایە، زانا و بەدیھێنەرە و ڕۆزی دەری ھەموو زیندەوەرانە، بەتوانا و بەخشندە و بە بەزییە لە گوناە خۆش دەبێت و گەڕانەوە وەردەگرێت و لێبوردە و لێخۆشبووە و کار بەجێ و لێزانە و جێی ڕاز و نیازە، ھەروەھا خوا نەوەد و نۆ ناوی ھەیە کە موسڵمانان باوەڕیان پێی ھەیە.
ئەسپە بچکۆلەکانی من : نەوەی تازە
چیرۆک
لە شارۆچکەی ئەسپەکانی زەوی لە مارێتیم بەی، ئارگیل ستارشاین کچەکەی سەنی ستارسکاوت فێری چیرۆکەکانی ئیکوستریای کۆندەکات کاتێک ئەسپی زەوی و پێگاسی و قۆچکدارەکان بە هاوئاهەنگی دەژیان. هەرچەندە زۆربەی ئەسپەکانی زەوی ئەم بیرۆکانە وەکئەفسانە ڕەتدەکەنەوە و ئێستا لە ترسی ڕەگەزەکانی تردا دەژین، بەڵام سەنی هیوادارە هەموو ڕەگەزەکان بتوانن چاکسازی بکەنەوە و بەهاوئاهەنگی بژین.
فیبولا
پەراوێزەکان
پۆل:فیبولا
تەلەڤیزیۆنی واڵت دیزنی
سەرچاوەکان
پۆل:تۆڕە میدیایەکانی دیزنی
سووتاو (فیلم)
چیرۆک
ئادام جۆنێس (برادلی کووپەر) یەکێکە لە باشترین چێشتلێنەرەکانی سەردەم ، بەڵام بەهۆی بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان و هەڵسوکەوتنی نەشیاوەوە ڕێستورانتەکەی لەدەست دەدات.دواتر هەوڵدەدات دووبارە بگەڕێتەوە سەر ئاستی جارانی و بەرەو لەندەن بەڕێدەکەوێ و لەوێ وەک چێشتێلنەرێکی ئاسایی کاردەکات بەوهیوایەی بگەڕێتەوە پاریس و لەوێدا سەرلەنوێ ڕێستورانتێک بکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کۆمێدییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە لەشفرۆشەکان پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری پاریس وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە خۆراک و خواردنەوە
نیوکلیۆتاید
نیوکلیۆتاید (بە ئینگلیزی: Nucleotide) بریتییە لە یەکەی پێکھاتن لە زنجیرەی ناوکەترشدا، لە شەکر و فۆسفات و تفتێکی نایترۆجینی پێکدێت.
سینگ
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامەکانی لەشی مرۆڤ پۆل:توێکاریی گیانلەبەر
باڵندە ڕەشەکان (فیلم)
سەرچاوەکان
١.ویکیپیدیای ئینگلیزی
پایەکانی باوەڕ لە ئیسلامدا
باوەڕبوون بە کتێبە ئاسمانییەکان
مانای ئەمەش باوەڕبوونە بەو کتێبانەی خوا بۆ پێغەمبەر و نێردراوەکانی خۆی ڕەوانە کردووە، ئەمانەش ئەو کتێبانە دەگرێتەوە کە لە قورئاندا ناویان ھاتبێت یان نا، لەو کتێبانەش کە لە قورئاندا ناویان ھاتووە، تەورات و ئینجیل و سوحفی ئیبراھیم و زەبوور و قورئانە، تەورات بۆ مووسا نێردراوە و ئینجیل بۆ عیسا و زەبوور بۆ داوود و سوحف بۆ ئیبراھیم و قورئانیش معجیزەی پێغەمبەری ئیسلام محەممەدە.
ناوچەی ھەناسەدانی سەروو
سەرچاوەکان
پۆل:کۆئەندامی ھەناسە پۆل:ئەندامەکانی لەشی مرۆڤ
کیم کارداشیان
٢٠٠٩-٢٠٠٧: سەرەتای پیشە
لە شوباتی ٢٠٠٧، گرتەی سێکسی کیم و ھاوڕێ کوڕەکەی ڕەی جەی دزەی کرد کە لە ٢٠٠٣ دا تۆمار کرابوو.
پاشیەکی
چەپ|وێنۆک|250px|پاشیەکییەکی بێکۆتایی لە ژمارە ڕاستییەکان (شین)، ئەم پاشیەکییە ڕوولەزیادبوون و ڕوولەکەمبوون نییە، هەروەها، [[زنجیرەی لێکنزیکبوو|لێکنزیکبوو و کۆشیش نییە.]] لە بیرکاریدا، پاشیەکی یان یەکبەدوای یەکی (بە ئینگلیزی: Sequence) لیستێکی ڕیـزدارە لە شتەکان یان ڕووداوەکان. وەکوو کۆمەڵەکان، پاشیەکییەکانیش ئەندامیان ھەیە (ڕستەشی پێدەگوترێت) و ژمارەی ڕستەکانی یەک پاشیەکی (دەکرێت بێکۆتایی بێت) پێدەگوترێت درێـژاییی ئەو پاشیەکییە. بەپێچەوانەی کۆمەڵەکانەوە، لێرەدا ئەندامەکانی ڕێـک وەکوو یەک بۆیان ھەیە چەندجار لە شوێنەکانی جیاواز لە پاشیەکییەکاندا دەربکەون.
سەرچاوەکان
پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی پۆل:پاشیەکییەکان و زنجیرەکان
ناوچەی ھەناسەدانی خواروو
ناوچەی ھەناسەدانی خواروو ئەو بەشە لە کۆئەندامی ھەناسەیە کە کەوتووەتە نێوی سینگ. ئەم بەشە چەندین نەخۆشی مەترسیداری ھەیە وەکوو سیەسۆ.
٨٧٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
یەمەن
جوگرافیا
لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و باکوری خۆرئاوا عەرەبستانی سەعوودییە، لە باشوور وڵاتی سۆمالیایە، لە ڕۆژاوا دەریای سوورە و لە ڕۆژهەڵاتیش وڵاتی عومانە.
گەرمیان
ناوی گەرمیان
گەرمیان، ‌واتە ‌وڵاتی گەرم یان ناوچەی گەرم، لەوشەی باگرمی ــ ییەوە ھاتووە، ‌واتە ناوچە گەرمەکان بەرامبەر بەوشەی زۆزان،‌واتە ناوچە ساردەکان، کە لەدوو‌وشەی دژ بەیەکدا بەدی دەکرێت "گەرمەسێر ــ سەردسێر" بۆیە دەکرێت ئاو‌و ھەوا بکرێتە بنچینەی جیاکردنەوەی ناوچەی گەرمیان لەناوچەی کوێستان یان ناوچەکانی تری ‌وەکو ھەورامان، شارەزوور و قەرەداخ، شارباژێر، پشتدەر، بتوێن..
سنووری چین-ڤێتنام
وێنۆک|نەخشەی سنووری چین و ڤێتنام سنووری چین و ڤێتنام سنووری نێودەوڵەتی نێوان چین و ڤێتنام، پێکھاتووە لە سنوورێکی زەمینی بە درێژایی ١٢٩٧ کم (٨٠٦ میل) کە لە سێ خاڵەوە درێژدەبێتەوە لەگەڵ لائۆس لە ڕۆژاوا تا کەنارەکانی کەنداوی تۆنکین لە ڕۆژھەڵات، و سنوورێکی دەریایی لە کەنداوی تۆنکین و دەریای باشووری چین.
٨٧٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بەھەشت
بەھەشت واتایەکە کە لە زۆربەی ئایینە باوەڕدارەکان بۆ ئاماژە بە خۆشییەکانی ژیانی دوای مردن بە کار دێت. بەھەشت شوێنێکە کە چاکە کاران دوای مەرگ، تێیدا ھەتا ھەتایە دەمێننەوە. بەپێی فێرکارییە ئایینیەکانی ئیسلام و ئایینە یەکتا پەرەستیەکان، بەھەشت شوێنی ھەتایی ھەر مرۆڤێکە و لەوێ بەپێی کارە خێر و باشەکانی کەڵک وەردەگرێ.
پسمارک
ئۆتۆ ڤۆن پسمارک (بەئینگلیزی Otto Eduard Leopold)(لەدایکبوون: ١ی نیسانی ١٨١٥ - کۆچی دوایی: ٣٠ی تەمموزی ١٨٩٨) لە خێزانێکی پروسی دەرەبەگی خانەدانی پابەند بە کۆنەوەیە. لە سەردەمی لاویەتیدا بە لای وانە و خوێندندا نەچووە ، بەڵکو لەگەڵ ڕابواردن و بایەخدان بە ناوچە کشتوکاڵیەکانەوە خەریک بووە. زۆر توندڕەوبوو بۆ پروسیا .لە پەشێویەکانی ساڵی ( ١٨٤٨ز - ١٨٤٩ز ) لە پێشەنگی بانگ ڕاهێڵە کۆنەپەرستەکانەوە بوو ، کە باوەڕی بە گەل و دیموکراسیەت نەبووە. بیروڕاکانی بریتی بوون لە : حوکمی پادشایەتی موتڵەق چاکترین ڕژێمە بۆ حکومەت ، پێویست بەوە ناکا گەل داوای دەستوور بکات و بیروباوەڕی ئەنجومەنی فرانکفۆرت پڕ و پوچە و ئەگەر هاتوو یەکێتی ئەڵمانیا لە دوا ڕۆژ بێتەدی ئەوا دەبێت لە ژێر دەستی پادشای پروسیادا بێت وە دەبێ خانەدان و چینی فەرمانبەرانی مەدەنی و سەربازی و کڵێسەی پرۆستانتی پشتیوانی بکەن. واتا ئەڵمانیا دەبێت شێوازی پروسیا وەربگرێت، لە ساڵی ١٨٥٩ بوو بە باڵیۆزی رووسیا و لە ساڵی ١٨٦٢ بوو بە بالیۆزی فەڕەنسا و هەر لە ساڵی ١٨٦٢ بوو بە سەرۆک وەزیران و بانگکرا بۆ کۆنگرەی بەرلین.
بەرھەمدەری
بەرھەمدەری فاکتەری مسۆگەرکەری پێرفۆرمانسی بەرھەمھێنیی کاسبییەکان و نەتەوەکانە. پەرە و زیاتربوونی بەرھەمدەریی نەتەوایەتی ئەتوانێ ئاستی ستانداردەکانی ژیانیش بەرزتر کاتەوە، چونکە داھاتی زۆرتر ھێزی جەماوەر بۆ کڕینی کاڵا و خزمەت زیاتر ئەکا و، دۆخی پەروەردەیان و نیشتەجێبوونیان و بەشدارییان لە بەرنامە ژینگەیی و کۆمەڵایەتییەکاندا باشتر ئەبێ.
زنجیرە (ماتماتیک)
جۆرەکانی زنجیرە
و زنجیرە ئەندازەییەکان، کە سەرجەمی پاشیەکییە ئەندازەییەکانن:
سەرچاوەکان
پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری پۆل:زنجیرە ماتماتیکییەکان
دەیتۆن، ئەلاباما
دەیتۆن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی مارێنگۆ، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٥٢ کەس بووە. ڕووبەری ٢٫٥٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٠٫١٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
ئایپاد ٤
ئایپاد ٤ یان ئایپاد نەوەی چوارەم (بە ئینگلیزی: iPad 4th generation)، چوارەم دەرچووی ئایپادی کۆمپانیای ئەپڵە کە سەرەتا لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و شانشینی یەکگرتوو و فەرەنسا لە ٢ی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٢ دەرچوو.
لێژی
لێژی یا لاری لە ماتماتیکدا ئاڕاستە و ئەندازەی لێژایی ھێڵێک دیاری دەکات. ئەگەر دوو خاڵی (x١,y١) و (x٢,y٢) لەسەر ڕاستەھێڵەی (f(x دیاری کرابێت، لێژیی ڕاستەھێڵەکە لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشە دەدۆزرێتەوە:
فریشتە لە ئیسلامدا
لە بیروباوەری ئیسلامیدا
ژمارەیان زۆرە و کەس ناتوانێت بیانژمێرێت تەنھا خوا نەبێت، بەندەی رێزلێنراون، ناخۆن و ناخۆنەوە و بێزار و ھیلاک نابن، ئەرکیان پیرۆزکردنی ناوی خوا و ھەڵگرتنی عەرش فریشتەکان و گەیاندنی سروشی خوا و تۆمارکردنی کردوەی کەسەکان لە چاکە وخراپە، کێشانی ڕۆح کاتی مردن و ... ھتد.
چوارەم باوەربوون بە ئیشەکانیان
ئەمەش باوەڕبوون ئەگریتەوە بە ھەموو ئەو ئیشانەی فریشتەکان کە زانراون یان نەزانرابن و لە ئیشەکانیان؛ پەرستن و بەندایەتی کردنی خوای گەورەیە بە بێ دابڕان و بێزاربوون، و ھەندێکیان ئیشی تایبەتیان ھەیە، وەک؛ فریشتەی ڕاسپێردراو بە گیان کێشان لە کاتی مردن و فریشتەی ڕاسپێردراو بە پرسیارکردن لە مردوو لە کاتی ناشتیدا، و فریشتەی ڕاسپێردراو بە چاودێری کردنی کۆرپەلە لە سکی دایکیدا، و فریشتەی ڕاسپێردراو بە چاودێڕی و پارێزگاری کردن لە کاروکردەوەی ئادەمیزاد بە تۆمارکردن و نوسینەوەیان، و ھەموو مرۆڤێک دوو فریشتەی ھەیە یەکێکیان لای چەپیەتی و ئەوی تریان لای ڕاست.
سەرچاوەکان
پۆل:فریشتەکان پۆل:فریشتەکان لە ئیسلامدا
ھێزی بەرەوناوەند
[[پەڕگە:Centripetal force diagram.svg|thumb|٢٠٠px|ئەوەی لەم وێنەیەدا ھاتووە:
Axis: تەوەرە
ھیتاچی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩١٠ لە ژاپۆن پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩١٠ پۆل:ھیتاچی پۆل:کارگەکانی موبایل پۆل:تۆپیکس ١٠٠ پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان
بڕیارنامەی ١٢٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تەمموزی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی گورجستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٢٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئەندازەی کێری مرۆڤ
ئەندازەی کێری مرۆڤ بە شێوەی ئاسایی کە ژیانی سێکسی پیاو تەواو جێبەجێ بکات ٨ سانتیمەترە. ئەندازەی کێری زۆربەی کۆمەڵگای پیاوان لە نێوان ١٢ - ١٥ سانتیمەتردایە. موتاڵاتی زانستی پێشانیان داوە کە زۆربەی پیاوان ئەندازەی کێری خۆیان کورتتر لەو شتە دەبینن کە لە ڕاستیدا ھەیە. ئەندازەی کێر کاتێک بۆ پیاوان دەبێتە ھۆی کێشەی سێکسی کە کەمتر لە ٧ سانتیمەتر درێژ بێت.
ڕای ژنان
ڕاپرسییەکان پێشانیان داوە کە ئەوەی سەبارەت بە کێری پیاو لە کاتی سێکسدا گرینگە درێژایی چووک نییە، بەڵکوو پاناییەکەیەتی. ڕاپرسییەکی دیکە پێشانی داوە کە ٧١ لە سەدی ژنان ئەندازەی کێریان بە لاوە گرینگ نییە و پێیان وایە کە پیاوان لەخۆرا ئەندازەی کێریان بۆ گرینگە.
باغچەمیشە
جوگرافیا
باغچەمیشە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تورک دەرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەسار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئینچە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باغی سەروو.
٨٧٦ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بەرزەخ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ژیانی دوای مردن پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
تۆزی چیلی
لەتکە تۆزی چیللی یان هاڕاوەی چیلی یاخود بیبەری تۆزی توندی چیلی،بڕیتیە لەتۆزی پاشماوەی وردکراوی لەتکی میوەکان وەک بیبەری تیژ.بەکاردێت لە چێشتخانەکان بۆ دڕووست کردنی چێشت و خواردنی هەمەجۆڕ،بەشێوەیەکی گشتی لە زمانی کوردی دا بە بیبەری توند یان بیبەری تیژ بانگ دەکرێت،
٢٠٢٢ لە کوردستان
کانوونی دووەم
ھەرھەمان ڕۆژ باران محەممەد بەڕێوبەری پەروەردەی پێنجوێن لە چاوپێکەوتنێکی میدیایی وتی «بەھۆی دۆخی کەشوھەواوە، پشوومان لە تەواوی قوتابخانەکانی سنوورەکە بۆ سبەینێ ڕاگەیاند، کە لە قوتابیانی پۆلی یەک تاوەکو پۆلی ١٢ دەگرێتەوە». ھەروەھا بەڕێوبەری پەروەردەی چەمچەماڵیش ڕای گەیاندن کە قۆناغەکانی بازنەی یەکەمی بنەڕەتی بۆ ڕۆژی دووشەمە پشوو دەبن، دەوامی قۆناغەکانی دیکە ئاسایی دەبن، پەروەردەی شارباژێڕیش دەوامی سەرجەم قۆناغەکانی خوێندنی لە سنووری پەروەردەکەیان کردە پشوو.
گریمانەی بەتاڵ
گریمانەی بەتاڵ لە ئاماردا بریتییە لەو گریمانەیەی بەکار دەھێنرێت بۆ سەلماندنی ھەبوون یان نەبوونی پەیوەندی لەنێوان دوو پێوانی ڕووداوێکدا. سەلماندن یاخود نەسەلەماندنی گریمانەی بەتاڵ و بەوەش نیشاندانی ھەبوون یان نەبوونی پەیوەندیەک لەنێوان دوو ڕووداودا (تاقیکردنەوەیەک بە بەکارھێنانی دەرمانێک و بەبێ دەرمانەکە) کردارێکی بنچینەییە لە زانستی سەردەمدا.
٨٨٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٧٨ (ژمارە)
٨٧٨ (هەشت سەد و حەفتا و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٧٧ و ٨٧٩.
خانەی ئامانج
خانەی ئامانج (ئینگلیزی: Target cell) ئەو خانەیەیە کە ھۆرمۆنی بۆ دەچێت، بۆ پەیداکردنی کاریگەریێکی دیاریکراو.
ناسیۆنالیزم
ناسیۆنالیزم یان ھەستی نەتەوایەتی یان نەتەوەخوازی (بە ئینگلیزی: Nationalism، بەفەڕەنسی: Nasionalisme. لە وشەی لاتینی nascor ـەوە واتە «من ھەم»، «لەدایک بووم» یان «ھاتوومە دونیا» وە ھاتووە) جیھانبینییەکە کە لەیەکگرتوویی تایبەتمەندییەکانی یەک نەتەوە لە جوگڕافییایییەکی دیاریکراودا سەرچاوەدەگرێت. ناسیۆنالیزم حورمەتی فەرھەنگ و مێژووی نەتەوەیی دەگرێت و خوازیارە بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێکی نەتەوەیی بە ھەموو تایبەتمەندییەکانی خۆیەوە. ئەوانەی کە سەر بەو باوەڕەن بە ناسیۆنالیست واتە نەتەوەخواز ناسراون. ناسیۆنالیزم لە دەستپێکی سەدەی ١٧ی زایینی لە ئەورووپا سەری ھەڵدا و تا سەدەی ١٨ی زایینی درێژەی بوو و لەو ماوەیەدا دامەزراندنی ئەو دەوڵەتانەی لێکەوەتەوە کە ئەمڕۆ ئێمە دەیانبینین و دەیانناسین. دوای جەنگی جیھانی دووەم ھاوتەریبیی ناسیۆنالیزم و مارکسیزم بوونە ھۆی سەرھەڵدانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی ئەو گەلانە کە لە ژێر دەستەڵاتی کۆڵۆنیالیستەکان واتە ئیستیعمار دا بوون. سەرەڕای ئەو ڕێز لێگرتنەی نەتەوەیی و نیشتیمانی، ناسیۆنالیزم لە جەغزی گێرۆدەیییەکی ئەویندارانە دا خۆدەنوێنێ، دەکرێ ناسیۆنالیزم بە لۆژیکێک بۆ گەلانی ئازارچێشتوو و پێڕێخراو و پێشێلکراو دابنرێ. ئامانجی ناسیۆنالیزم بە مەبەستی ھاووڵاتیویستن و خەڵکی خۆپاراستن دایە، ھەر بۆیە ناسیۆنالیستەکان دەڵێن ئەوە دەبێتە ھۆی یەکگرتوویییەکی زۆرتر و کەمکردنەوەی چەند بەرەکی لە کۆمەڵگای یەک نەتەوەدا کە سەرکەوتوویی و ڕزگاری و بەختەوەری ئەو نەتەوەیەی لێدەکەوێتەوە. بەڵام ڕەخنەگرانی ناسیۆنالیزم دەڵێن کە ئەو خۆشەویستیی و ئەوینداریی نەتەوەیییە دەبێتە ھۆی سەرھەڵدانی شۆڤێنیزم کە ناسەقامگیری ئاشتەوایی ھەرێمەکەی لێدەکەوێتەوە.