cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بەکرێگیراوەکان ٢
بەرھەمھێنان
ژان کلۆد ڤان دام ڕەزامەندی خۆی دەربڕی بۆ بەجێھانی فیلمەکە و شەڕکردنی دژی ستاڵۆن لە فیلمەکەدا؛ بەڵام ڤان دام زۆر دڵخۆش نەبوو بە شێوازی ڕۆڵەکان و بینینەکانی فیلمەکە، چونکە دەیووت کە خەڵکی لەنێوان من و ستاڵۆن شەڕی درێژتریان دەوێت و دەیانەوێت زیاتر ڕووبەرووی یەکتر ببینەوە. بە بوودجەیەکی ١٠٠ ملیۆن دۆلار، وێنەگرتنی سەرەکی فیلمی بەکرێگیراوەکان ٢ لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ دەستیپێکرد و ١٤ ھەفتەی خایاند. وێنەگرتن تا ڕادەیەکی زۆر لە بولگاریا ئەنجامدرا: لە ستۆدیۆی فیلمی نو بۆیانا لە سۆفیا، لە شاری پلۆڤدیڤ و شارۆچکەی بلانسکۆ. یەکێکە لە ڕووداوە گەورەکانی فیلمەکە لە دووەم گەورەترین فڕۆکەخانەی شاری پلۆدیڤ لە بولگاریا ڕوویدا، بە شێوازی تەقەکردن و ڕووداوی ئۆتۆمۆبیلی لە سەرتاسەری فڕۆکەخانەکە تێدابوو. ھەروەھا وێنەگرتن لە دەشکەوتی دیڤێتاسکا لە پارێزگای لۆڤچ ئەنجامدرا. وەک بەشێک لە وێنەگرتنی ئەشکەوتەکە، ٦٠٠ ھەزار بیجینی (٤٠٨٬٧٦٢ دۆلار) خەرجکرا بۆ دووبارە دروستکردنەوەی پردێکی ١١٤ مەتر لە ئەشکەوتەکەوە بەسەر ڕووباری ئوسام، ستۆدیۆی فیلم نو بۆیانا ڕای گەیاند کە پردەکە دوای وێنەگرتنەکە دەمێنێتەوە، وەک دیارییەک بۆ بولگاریا. شوێنەکانی دیکەی وێنەگرتن بریتی بوون لە ھۆنگ کۆنگ و نیوئۆرلەنس و وێنەگرتنی تا ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ تەواو بوو.
سنجلێک
جوگرافیا
سنجلێک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئەلیسا کارسۆن
ژیان
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ وە، ئەلیسا کارسۆن منداڵترین کەس بووە کە لە ئەکادیمی پۆسیم قبوڵ بکرێت. کارسۆن لە شاری باتۆن ڕۆج (لویزیانا) لەگەڵ باوکی دەژی. کارسۆن دەستیکرد بە ئامادەبوونی قوتابخانەی باتۆن رۆجی ئامادەیی نێودەوڵەتی، لە ساڵی ٢٠١٧وە وانەکانی قوتابخانەی بە زمانەکانی (ئینگلیزی، چینی، فەڕەنسی، ئیسپانی) دەخوێنێت.
ئەلیسا لە فیلمی (the mars generation) دەرکەوتووە و لەسەر فەرشی سور ڕۆشتووە لە ڤیستیڤاڵی صندانسی سینەمایی بۆ ئامادەبوونی یەکەم پەخشی فیلمەکە، ھەروەھا منداڵترین قوتابییە لە زانکۆی بۆشایی ئاسمانی نێودەوڵەتی.
مۆزەخانەی مێژووییی دەوڵەت
سەرچاوەکان
پۆل:مۆزەخانەکان لە مۆسکۆ پۆل:مۆزەخانەکان کە لە ساڵی ١٨٧٢ دامەزراوە
ئیبراھیم عەلیزادە
چالاکییەکانی حیزبی
ئیبراھیم عەلیزادە لە یەکەمین کونگرەی کۆمەڵە لە ساڵی ١٩٧٩ لە سنە، وەکوو ئەندامی کومیتەی ناوەندی و ئەندامی نووسینگەی سیاسیی حیزب ھەڵبژێردرا. ئەو دوو جاڕ زەواجی کردووە و ئێستاکە تەکی ھاوسەری دوویەمەکەی دەژێت و منداڵی نییە.
خێرەزوک
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
کاوۆی ژۆو
کاۆی ژۆو (بە چینی: 周考王; خوێندنەوە: ژۆو کاۆ وانگ) ناوی کەسی جی وێی، ٣١مین پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، ١٩م پاشا بوو لە بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی.
وێستگەی کامێزاکی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:ھاندا، ئایچی پۆل:وێستگەکانی کۆمپانیای ناوەڕاستی ڕێگای ئاسنینی ژاپۆن
کیمیاگەری
لە ئەورووپا، دوای ڕێنیسانس لە سەدەی دوانزەھەمدا کە بەشداری کرد لە وەرگێڕانی بەرھەمە زانستییە ئیسلامییەکانی سەدەی ناوەڕاست و دووبارە دۆزینەوەی فەلسەفەی ئەرستۆ، کیمیازانەکان ڕۆڵێکی گرنگیان لە سەرەتای زانستی مۆدێرن (بەتایبەت کیمیا و پزیشکیدا) بینی. کیمیازانە ئیسلامی و ئەورووپییەکان پێکھاتەیەکیان لە تەکنیکە سەرەتاییەکانی تاقیگە و گریمانە و زاراوە و شێوازە ئەزموونییەکان پەرەپێدا کە ھەندێکیان تا ئەمڕۆش بەکاردەھێنرێن. بەڵام بەردەوام بوون لە باوەڕبوون بەوەی کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی کۆن (چوار توخمەکە) و پشتیان بە بەکارھێنانی ھێماسازی شاراوە لە کارەکانیاندا بەستبوو. کارەکانیان بە بنەما ھێرمێتیکییەکانی جادوو و ئەفسانە و ئایین ڕێنمایی دەکران.
٥١٠ (ژمارە)
٥١٠ (پانسەد و دە) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٠٩ و ٥١١.
داربەڕولە، سرۆچک
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
ڕوانگەی گەردوون
ڕوانگەی گەردوونی (بە ئینگلیزی : space observatory) (بە عەرەبی : مرصد فضائي) پێکدێت لە تەلیسکۆب کە کارکردنی وەکوو مانگی دەستکردە ، بەکاردەهێنرێت بۆ ڕوانگەکردنی هەسارەکان و ئەستێرەکان و گەڕەستێرەکان وە ڕوانگە کردنی ئەستێرە و هەسارە و گەلەستێرە دوورەکان، ئەو ڕوانگان جیاوازیان هەیە لەگەڵ ئەو تەلیسکۆب و ئامێرانەی کە جاودێری زەوی دەکەن و لێکۆڵینەوە لەسەر زەوی دەکەن.
فەرتون عەدەن
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:ڕۆژنامەوانانی سۆماڵی
شەمەتیو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تەلیسکۆپی بۆشاییی جەیمز وێب
وێنۆک|[[تەلیسکۆپی جەیمس وێب لەسەر زەوی]]
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
جودی ھاڵیدەی
جودی سەرەتا لە یانە شەوانییەکان کاری دەکرد، ئەمەش بەر لەوەی بێتە ناو شانۆی برۆدوەیەوە. لە ساڵی ١٩٤٦، سەرکەوتنێکی باشی لە شانۆی (لە دایکبووی دوێنێ) بدەستھێنا، کە وای لە بیلی داون کرد ئەم شانۆیە بکاتە فیلم لە ساڵی ١٩٥٠، فیلمەکەش بەھەمان ناوەوە بوو. بۆ ئەم فیلمەش جودی بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەروەھا خەڵاتی گۆڵدن گلۆبی بۆ باشترین خانمەکتەر لە فیلمی میوزیکاڵ یان کۆمێدی بەدەست ھێنا. لە ساڵی ١٩٥٦، ئەو بە بەشداریکردنی لە شانۆی (Bells Are Ringing)، بووە براوەی خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین خانمەکتەری سەرەکی لە بەرھەمێکی میوزیکاڵ، لە ساڵی ١٩٦٠ بەھەمان ناو و ناوەڕۆکەوە لە فیلمێکدا دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٥٢، لەبەردەم لیژنەی ناسەرەکی ئاسایشیی ناوخۆی ئەنجومەنی پیران لێپرسینەوەی لەگەڵدا کرا، بۆئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بداتەوە کە ئایا ئەو چووەتە ناو بزاڤی کۆمۆنیزم. لەکۆتاییدا ھیچ شتێک نە سەلمێندرا، بەڵام گومانەکان وایان لێکرد کە ماوەی چەند ساڵێک لە کارەکانی داببڕێت.
سەرچاوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١ پۆل:مردووانی ١٩٦٥ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە نیویۆرک پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:پێرستی ڕەشی ھۆلیوود پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە
یادگار فایەق
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پێشکەشکارە کوردەکان پۆل:خەڵکی کەلار پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
کانیلان
کانیلان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جێرۆنیمۆ ڕوللی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ھۆڵەندا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی پۆل:گۆڵپارێزانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی لیگ ١ پۆل:یاریزانانی براوەی خولی ئەورووپا پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی
زمانی مەجاری
سەرچاوەکان
پۆل:زمانەکانی ڕۆمانیا پۆل:زمانەکانی کرواتیا پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان پۆل:زمانەکانی نەمسا پۆل:زمانەکانی ڤۆیڤۆدینا پۆل:زمانەکانی بکەر–بەرکار–کار
کەلۆک
کەلۆک یان کەلوک یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
ھێزی ئاسمانیی ئازەربایجان
ژێرخان
وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا زۆرترین ڕۆڵی ھەبوو لە نوێکردنەوەی فڕۆکەخانە سەربازیەکان. ھەریەک لە بنکەکانی گالا و ناسۆسنایای ئاسمانی لەنزیک شاروچکەی حاجی زەین عابدین لەلایەن وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکاوە نۆژەنکرانەوە وەک بەشێک لەپەیوەندیەکانی نێوان ئازەربایجان و ناتۆ. وە دانانی کەلوپەلی پێویست بۆ پاراستنی فڕۆکەکان. زیادکردنی قوللەکانی چاودێری و کۆنترۆلی ئەندازیاری و نۆژەنکردنەوەی تەلاری بنکەکان. وە چاککردنەوەی فڕۆکەخانەی کوردئەمیر بەھاوبەشی وڵاتانی ناتۆ. بەھاوکاری وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا بنکەی ئاسمانی دۆڵیار نۆژەن کرایەوە.
تەلیسکۆبی بۆشایی سپیتزەر
تەلیسکۆبی سپیتزەر لە ٣٠ی کانوونی دووەم لە کارکردن وەستا و کۆتایی بە ئەرکەکەی هات.
سڵێمانە
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی پەرخ و لە باشورەوە گوندی مۆریاس و لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی میرمام و بەردبەرد لە ڕۆژاواوە گوندی کۆترمەڕە.
کولیتان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
گڵاڵ کەوەی حاجی نامیق
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نیسان ئاڵتیما
ئەلتیمای ئێستای نەوەی شەشەم لە ساڵی ٢٠١٩ نمایشکرا، دوو بژاردەی بزوێنەری پێشکەش دەکات، لەوانە بزوێنەرێکی ٢٫٥ لیتری چوار سلندر کە ھێزی ١٨٨ ئەسپ و ١٨٠ پاوەند-پێی تورکی بەرھەم دەھێنێت، ھەروەھا بزوێنەرێکی چوار سلندەری ٢٫٠ لیتری تۆربۆچارج کە ٢٤٨ ئەسپ و ٢٧٣ پاوەند-پێ تورکی بەرھەم دەھێنێت. ھەردوو بزوێنەرەکە جووت دەکرێن لەگەڵ گێڕێکی بەردەوامی گۆڕاو (CVT) کە ھێزێکی نەرم و کارا دەدات.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلی سیدان
قووجغ
جوگرافیا
قووجغ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
لیێی ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین پۆل:مردووانی ٣٦٩ی پێش زایین
شتە نامۆکان
نووسین
بیرۆکەی شتە نامۆکان بەوە دەستی پێکرد کە براکان ھەستیان دەکرد کە دەیانتوانی کە بیرۆکەی فیلمی ٢٠١٣ی زیندانیکراوەکان ببەن، سەرنجکردنەسەر ململانێ ئاکارییەکانی باوکێک کە پێیدا دەڕوات دوای ئەوەی کچەکەی دەڕفێندرێت، و فراوانکردنی بۆ ھەشت کاتژمێر یان زیاتر لە ڕێگایەکی تەلەڤیزیۆنیی بەزنجیرەکراو. کاتێک سەرنجیان دایە بەشی منداڵە ونبووەکەی چیرۆکەکە، ئەوان ویستیان کە بیرۆکەی «ھەستیاریی منداڵ ئاسا» بخەنەڕوو، و بیرۆکەی «دڕندەیەک کە مرۆڤ بخوات»یان ھات بە مێشکدا و یارییان پێکرد. براکان تێکەڵەی ئەم شتانەیان پێ «باشترین شت بوو». بۆ ناساندنی ئەم دڕندەیە بۆ نێو چیرۆکەکە، براکان «تاقیکردنەوە سەیروسەمەرەکانی کە خوێندبووماننەوە کە لە کاتی جەنگی سارددا ڕوویان دەدا»یان ڕەچاو کرد وەک پڕۆژەی ئێم کەی ئەڵترا، کە ڕێگایەکی پێ بەخشین تا بوونی دڕندەکەی لەسەر بنیات بنێن بە شێوەی زانستی لەجیاتی شتێکی ڕۆحی. ئەمە یارمەتیشی دان لە بڕیاردان لەسەر ساڵی ١٩٨٣ وەک سەردەمی ڕوودانی زنجیرەکە، چونکە ساڵێک پێش بڵاوبوونەوەی فیلمی بەرەبەیانی سوور بوو، کە سەرنجی دەدایە سەر بەدگومانیی جەنگی سارد. دوابەدوای ئەوە، توانیان کە ئیلھامە کەسییەکانیان بەکاربێنن کە لە ١٩٨٠کانەوە وەریان گرتبوو، سەدەکەی کە تێیدا لەدایکبووبوون، وەک بنەمای زنجیرەکە، دروستکردنی لە مەڵبەندی خەیاڵی زانستی و ترس. کارتێکەرەکانی تر کە لەلایەن برایانی دەفەرەوە ئاماژەی پێ کرابێت پێکدێن لە: ڕۆمانەکانی ستیفن کینگ؛ فیلمەکانی کە لەلایەن ستیڤن سپیڵبێرگ، جۆن کارپێنتەر، وێس کرەیڤن،  و گویلمێرۆ دێل تێرۆوە بەرھەمھێنراون؛ فیلمەکانی وەک جەنگی ئەستێرەکان، بوونەوەری ئاسمانی، و لەگەڵم بە؛ ئەنیمێ ژاپۆنییەکانی وەک ئەکیرا و ئێلفن درۆی کرد؛ و چەند کایەیێکی ڤیدیۆیی وەک سایلێنت ھیڵ، داڕک سۆوڵز و دە ڵاست ئۆف ئەس. برایانی دەفەر بڕواشیان وایە کە بە نامەبەستانە ئیلھامیان لە کاری ترەوە ھێنابێت، کە بریتین لە سەروو پەلکەزێڕینە ڕەشەکە و داریڵ، کە لەلایەن بۆچوونی پێداچوونەوەی ھەوادارانەوە دۆزراونەتەوە. زۆرەھا وێبگە و بڵاوکەرەوە ئاماژەپێدانی تری کولتووری بەناوبانگیان لە زنجیرەکەدا دۆزیوەتەوە، بەتایبەتی ئاماژە بە کولتووری بەناوبانگی ١٩٨٠کان.
ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان
وێنۆک|right|upright|برایانی دەفەر [[دەیڤد ھاربەریان بۆ ڕۆڵی ھۆپەر ھەڵبژارد چونکە پێیان وابوو کە ئەمە ھەلی ئەوە تا کەسایەتییەکی سەرەکی بەرجەستە بکات.]] لە حوزەیرانی ٢٠١٥دا، ڕاگەیەندرا کە وینۆنا ڕایدەر و دەیڤد ھاربەر بەشداریی زنجیرەکەیان کردووە بە ڕۆڵی جۆیس و سەرۆکێکی پۆلیسی بێناو، یەک لەدوای یەک. دەرھێنەری ھەڵبژاردنی براکان، کارمێن کوبا، ڕایدەری پێشنیار کردبوو بۆ ڕۆڵی جۆیس، کە دووانەکە یەکسەر ھاوڕا بوون بەھۆی سەرکەوتووییی وینۆنا لە فیلمەکانی ١٩٨٠کاندا. لێڤی پێی وابوو کە وینۆنا دەیتوانی «بەسەر پێداگرییە ھەستییەکاندا سەر بکەوێت و ھێشتا چین و لای جیاوازی [جۆیس] بدۆزێتەوە». وینۆنا ستایشی ئەوەی کرد کە چەند داڕشتنێکی چیرۆکیی زنجیرەکە وای لێ دەکردن کە جۆیس وەک ئەوەی کە «مێشکی لەدەست دابێت، بەڵام لە ڕاستیدا بەدوای شتێکەوە بێت» بەرجەستە بکات، و بەرھەمھێنەرەکان باوەڕیان ھەبوو کە ئەو دەیتوانی ئەو ڕۆڵە قورسە بگێڕێت. برایانی دەفەر پێشتر سەرنجیان لەسەر دەیڤد ھاربەر بوو، کە تا شتە نامۆکان بە شێوەیەکی سەرەکی ڕۆڵی بچووکتری ھەبوو وەک کەسایەتیی خراپەکار، و ھەستیان دەکرد کە ئەو «زۆر چاوەڕوان بووە بۆ ئەم دەرفەتە» تا کەسایەتییەکی سەرەکی بەرجەستە بکات، لە کاتێکدا دەیڤد خۆی بە دەقەکە و ھەلی بەرجەستەکردنی «کەسایەتییەکی شکاو، خەوشدار، و دژەپاڵەوان» ورووژابوو.
ھەڵبژاردنی تر دوای دوو مانگ بەردەوام بوو و فین وۆڵفھارد بە ڕۆڵی مایک، میڵی بۆبی بڕاون بە ڕۆڵێکی نادیار، گەیتن ماتەرازۆ بە ڕۆڵی دەستن، کەیڵەب مەگڵاکڵین بە ڕۆڵی لوکەس، ناتالیا دایەر بە ڕۆڵی نانسی، و چارلی ھیتن بە ڕۆڵی جۆناتان ھەڵبژێردران. لە ئەیلوولی ٢٠١٥ کارا بوۆنۆ بەشداریی کاستەکەی کرد بە ڕۆڵی کارن، دوای مانگێک ماتیو مۆدین بە ڕۆڵی ماڕتن برێنەر بەشدار بوو. ئەکتەرەکانی تر کە ڕۆڵی پاڵپشتیان ھەیە پێکدێن لە نۆوا شناپ بە ڕۆڵی ویڵ، شانۆن پێرسەر بە ڕۆڵی باڕبرا «باڕب» ھۆڵاند، جۆو کیری بە ڕۆڵی ستیڤ ھارینگتن، و ڕۆز پارتریج بە ڕۆڵی ڵۆنی، لە سەروو ئەوانی ترەوە.
میدیای ماڵەوە
وەرزی یەکەمی شتە نامۆکان لەسەر پاکەتێکی تێکەڵەی بلو-ڕەی و دی ڤی دی بە تایبەتی لە لقەکانی تاڕگێت لە ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ بڵاوبوویەوە، کە ھەردووکیان پاکێجکردنێکی شێوەکۆنی سی بی ئێس فۆکسی لە ڤی ئێچ ئێس ئیلھام بۆ ھاتووی تێدا بوو. وەرزی دووەم بڵاوبوونەوەیەکی ھەمان شێوەی ھەبوو لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨.
بینەران
زنجیرەکە پڕشوێنکەوتووترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییە لە مێژووی بەرنامەی تۆڕی کۆمەڵایەتیی تی ڤی تایم، بە زیاتر لە ٥ ملیۆن شوێنکەوتووەوە.
مشتومڕەکان
ڕۆژنامەوانان تێبینیی ئەوەیان کرد کە بیرۆکەی ڕووداوی سەرووسروشتی لە دەوروبەری مۆنتاوک بەھۆی ئەفسانەی شاریی پڕۆژەی مۆنتاوکەوە سەری ھەڵداوە، کە بەھۆی کتێبی ١٩٩٢ی پڕۆژەی مۆنتاوک: تاقیکردنەوەکان لە کاتداوە بەناوبانگ بوو.
کۆمیکەکان
کورتەزنجیرەیەکی چوارەم لە داڕک ھۆرسەوە، بە ناوی شتە نامۆکان: کامپی زانستی لە ئەیلوولی ٢٠٢٠ دەستی پێ کرد. ئەویش ھەروەھا بۆ چوار چاپ بەردەوام بوو.
کایە مۆبایلییەکان
نێتفلیکس و بۆونس ئێکس پی کایەیەکی مۆبایلی خۆڕاییی پێوەبەستراویان بۆ شتە نامۆکان پەرەپێدا، کە بۆ ئامێرەکانی ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید بڵاوبوویەوە لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. کایەکە شێوازی پیکسڵی شێوە ڕابردوو بەکار دەھێنێت، ھاوشێوەی کایەکانی سووپەر نێنتێندۆ ئینتەرتەیمنت سیستەم. کایەکە بەکەمی لە چیرۆکی شتە نامۆکانەوە وەرگیراوە دوای وەرزی یەکەم. کایەزان بە سەرۆکی پۆلیس جیم ھۆپەر دەست پێ دەکات و بە شوێن کوڕە ونبووەکاندا دەگەڕێت. کاتێک ئەم کەسایەتییانە دەدۆزرێنەوە، دەتوانیت یارییان پێ بکەیت و توانای تایبەتییان ھەیە کە ڕێ بە کایەزان دەدەن بگەنە ناوچەی زیاتری کایەکە. بۆونس ئێکس پی کەمتر لە ساڵێکیان ھەبوو تا کایەکە تەواو بکەن. تیمەکە بڕیاریان دا کە کایەکە ھاوشێوەی ئەفسانەی زێلدا دروست بکەن چونکە «لێکچوویەکی تەواو بوو چونکە ھەردوو [شتە نامۆکان و زێلدا] دەربارەی گەڕان و دۆزینەوەن، و ھەندێک ڕازئامێزانەیە، کە لە کەشی زنجیرەکە دەوەشێتەوە،» بەپێی دەیڤ پۆتینگەری بەڕێوەبەری بۆونس ئێکس پی. نەخشەی ھۆکینس لە کایەکەدا لە نەخشەیەکی گووگڵ ستریت ڤیوی جاکسن، جۆرجیاوە وەرگیراوە، ئەو شوێنەی زنجیرەکەی تێدا تۆمارکراوە. تاکوو کایەکە بە نھێنی بمێنێتەوە، بۆونس ئێکس پی ھیچ تاقیکەرەوەیەکیان نەگرت بۆ دڵنیابوونەوە لە کوالیتیی کایەکە، لە جیاتی ئەندامانی خێزانی تیمی دیزاین کایەکەیان کرد و بۆچوونی خۆیان بەخشی؛ ئەم پڕۆسەیە یارمەتیدەر بوو لە دروستکردنی دوو ئاستی سەختیی کایەکە. تەواوکردنی کایەکە گرتەیەکی ئەڵقەی یەکەمی وەرزی دووەمی زنجیرەکە دەبەخشێتە کایەزانان. کایەکە ٣ملیۆن جار دەبەزێندرابوو لە ھەفتەی یەکەمیدا، کە بەھۆیەوە بووە خاوەنی ستایشی ڕەخنەیی. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی وەرزی دووەم، نوێکردنەوەیەکی کایەکە ماکسی زیاد کرد وەک کەسایەتییەکی لە کایە ھاتوو، و بڵاوبوونەوەی بۆ تەلەڤیزیۆنی ئامازۆن فایەر، کە پشتیوانیی دەسکی دەکرد. کایەکە پاڵێورا بۆ «کایەی مۆبایل» لە ١٤یەم خەڵاتەکانی کایەی ئەکادیمیای بەریتانی.
فرێنکی دی یۆنگ
وێنۆک|فرێنکی دی یۆنگ لەگەڵ یانەی [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|بارسێلۆنا]] فرێنکی دی یۆنگ (لەدایکبووی ٢٢ی ئایاری ١٩٩٧) یاریزانێکی پیشەگەری ھۆڵەندییە کە یاری بۆ یانەی بارسێلۆنای ئیسپانی و ھەڵبژاردەی ھۆڵەندا دەکات لە ھێڵی ناوەنددا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
وێستگەی ھێکینان
وێستگەی ھێکینان (碧南駅, ھێکینان-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری ھێکینان، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت. وێستگەکە گەیاندن بۆ ناوەندی ھێکینان، ئایچی، و چەن ناوچەیەکی بەناوبانگی تریش.
سانسۆر لە چین
سانسۆر لە کۆماری گەلی چین (PRC) لە لایەن پارتی ی حاکمی کۆماری کۆماری یو ئاڕ سی ، پارتی کۆمۆنیستی چین ( CPC ) جێبەجێ دەکرێت یان فەرماندەکرێت. حکومەت بە هۆکاری سیاسی سەرەکی ناوەڕۆکی سانسۆر دەکات، بەڵکو بۆ پاراستنی کۆنترۆڵی خۆی بەسەر ئەو گەلەوە حکومەتی چین دووپاتی دەکاتەوە کە مافی یاسایی هەیە کە ناوەڕۆکی ئینتەرنێت لە ناو خاکەکەیان کۆنترۆڵ بکات و یاساکانی سانسۆرکردنەکەیان سەرپێچی لە مافی هاووڵاتی ناکات لە وتاری ئازاددا لەوەتەی شی جینپینگ بووە سکرتێری گشتی پارتی کۆمۆنیستی چین ( de facto paramount leader ) لە ساڵی ۲۰۱۲ دا سانسۆڕ " بەشێوەیەکی بەرچاو هەنگاوی بۆ نرا.
ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠١٨
تۆمارکردنی قەوارە و ھاوپەیمانێتی
دوای کردنەوەی دەرگای تۆمارکردنی قەوارە بۆ بەشداری کردن لەھەلبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران، نزیکەی ٢٠٥ قەوارە پەسەند کران. دوای کردنەوەی دەرگای تۆمارکردنی ھاوپەیمانی لەنێوان قەوارە پەسەندکراوەکان، نزیکەی ٢٧ ھاوپەیمانی تۆمار کران، بەڵام ھەندێک پەسەند نەکران و ھەندێکیشیان ھەڵوەشانەوە.
دەنگدانی عێراقیانی تاراوگە
ژمارەی بەشداربووان لە دەنگدانی عێراقیانی تاراوگە ١٧٩ ھەزار و ٣٢٩ دەنگدەر بوو.
ژێدەرەکان
پۆل:ھەڵبژاردنەکان لە عێراق
مەمۆلان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ڕۆدریگۆ دی پاول
ڕۆدریگۆ دی پاول (لەدایکبووی ٢٤ی ئایاری ١٩٩٤)یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە و لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین بوو لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ی قەتەر کە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستھێنا.
مێشاوە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ناتان باوتس
ناتان بۆتس ئەکتەرێکی بەلجیکییە. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١٨ بە ڕۆڵی لە زنجیرەی ئۆنلاین سکام بەلجیکا ناسنامەی ناوی بەدەستهێنا. لە ساڵی ٢٠١٨ دوای ئاودیشنێک، باوتس ڕۆڵی جێنس ستۆفێڵزی پێدرا لە زنجیرەی ئۆنلاین سکام بەلجیکا. دوای ئەوەی بۆ ماوەی ٥ وەرز ئەم ڕۆڵەی بینی، زنجیرەکە لە ساڵی ٢٠٢١ کۆتایی هات، لە ساڵی ٢٠٢٢ ڕۆڵێکی لە فیلمی ترسناکی فلاندەرزی فۆمۆ وەرگرت، کە تێیدا ڕۆڵی تۆبی بینی. لە کۆتایی ئەو ساڵەدا لە زنجیرەی گەنجانی ٢ دێزیتیشدا دەرکەوت. لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی بە کاری مۆسیقا کرد و تاکە گۆرانی ئاوی بڵاوکردەوە.
وێستگەی شینکاوا-ماچی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
زوۆ چیومینگ
کتێبی تۆماری مێژویی زوۆ ژوان بەخشێوەیەکی دێرین بەخشراوە بە ئەو. ئەگەریش ھەیە نووسەری کتێبی گوۆیو بێت بەگوێرەی تۆماری شیجی،
سەرچاوەکان
پۆل:لوو (ویلایەت) پۆل:مێژووناسەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین پۆل:نووسەرە چینییەکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین پۆل:مێژووناسەکانی شاندۆنگ پۆل:مێژووناسەکانی زنجیرە فەرمانرەوایی ژۆو
دەیەی ١٩٩٠
ساڵانی نەوەدەکان یان دەیەی نەوەد دەیەیەکە لە ساڵنامەی زایینیی کە لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠ی زایینی دەستی پێکرد و لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩ی زایینی کۆتایی ھات.
مامیسکێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ھێزگەی گەرمایی ھێکینان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٩١ لە ژاپۆن
کونەکۆتر، ڕزگاری
جوگرافیا
کونەکۆتر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گڵاڵ کەوەی حاجی نامیق و لە باشوور لەگەڵ گوندی پەڵەوشک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گامەخەڵ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کاکەبرا.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئێف ئەی ١٨-ھۆرنێت
پەراوێزەکان
پۆل:فڕۆکە جەنگیەکان
کۆبا (کارەکتەر)
کۆبا گەشەی کرد بۆ دوژمنی سەرەکی زنجیرەیی بەرەبەیانی ھەسارەی مەیموونەکان، و دووبارە دەرکەوتنەوەی وەک بوونی دوژمنی ناوەندی لە فیلمی جەنگ بۆ ھەسارەی مەیموونەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمی ئەکشنی خراپەکار
وەندەر ومن
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان پۆل:چاندی ئەمریکی پۆل:کەسایەتییە مێیینەکانی نێو فیلم پۆل:ئەو کۆمیکانەی لە ١٩٤١ دەستیان پێکردووە پۆل:کۆمیکەکان دەربارەی ژنان پۆل:کارەکتەرەکانی تەلەفیزیۆنی کۆمیکەکانی دی سی
مووشەکی دژەتانک
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مووشەکەکان پۆل:مووشەکە دژەتانکەکان پۆل:تانکەکان
مێژووی چین
زنجیرە فەرمانرەواییەتی ژۆو
بە نزیکەی ١٠٤٦ی پێش زایین، ئیمپراتۆریەتی ژۆو کە دواین پاشای ئیمپراتۆریەتی شانگی بەزاند توانی ئیمپراتۆریەتی تایبەتی خۆی دابمەزرێنێت. و پایتەختی لە ھێنان بۆ شوێنێک گۆڕی کە لە جیھانی مۆدێرنی ئەمڕۆ دەکەوێتە نزیک ڕووباری زەرد لە چین. ژۆو توانی تیۆری و بیرۆکەی نوێ بھێنێتە چین (بڕوانە: دەستووری ئاسمان) کە دواتر لە زۆربەی زنجیرە فەرمانرەواکانی چین درێژەی پێدراو بەردەوام بوو. پاشاکانی ئەم ئیمپراتۆریەتە بۆ یەکەمجار لە مێژووی چین زۆر ناوچەیان ھێنایە ژێر سەرپەرشتی خۆیان، و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی لە ناوچەیەک گوازرانەوە بۆ ناوچەیەکی تر بۆ نیشتەجێبوون.
زنجیرە فەرمانرەوایی تانگ
پایتەختی تانگ چانگان بوو، گەورەترین شاری جیھان بوو لەو سەردەمە، زۆرێک لە مێژووناسان تانگ وەک شارستانییەتێکی پێشکەوتوو دەبینن لە چین و بە سەردەمێکی زێڕینی فرە کلتوری دەبینن.
زنجیرە فەرمانرەوایی مینگ
لە ١٣٦٨، کوودەتاییەک ئیمپراتۆریەتی یوانی ھەڵوەشاندەوە و ئیمپراتۆریەتی مینگ دامەزرا لە نینجینگ کە پایتەختی ئیمپراتۆریەتەکە بوو تا سەردەمی ئیمپراتۆر یۆنگل کە پایتەختەکەی گۆڕی بۆ پەکین. لە سەدەی ١٥یەمدا، کەسێک بەناوی چینگ خا زۆربەی ھێزی دەریایی مینگی بەکارھێنا بۆ ئەوەی بگەڕێت بەناو ئۆقیانووسی ھیند، بەمەش سامان و ھێزێکی زۆری بۆ ئیمپراتۆریەتەکە کۆکردەوە. ئیمپراتۆریەتەکە سەرکەوتنی بەخۆوە بینی تا ١٤٤٩ کاتێک جەنگ دەستی پێکردوو و مەغۆلەکانی پەیوەندیدار بە ئیمپراتۆری یوانی پێشوو دەستیان بەسەر ئیمپراتۆریەتەکە گرت و چواردەورەی پایتەختیان گرت. دوای جەنگان لەگەڵ مەغۆلەکان ئیمپراتۆریەتی مینگ دەستی بە ھەڵوەشانەوە کرد، لەم ساتە، ئیمپراتۆرییەتەکە دوو جەنگی لەپێش بوو یەک لەگەڵ ژاپۆنییەکان ( یەکەمجار لەگەڵ چەتە ژاپۆنییەکان کە لە ڕۆژھەڵاتی باشووری چین بووون، دووەم لەگەڵ سووپای ژاپۆنی تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی کە دەستی بەسەر کۆریا گرتبوو) و جەنگێکیش لەگەڵ پورتوگالییەکانی ماکاو. ئەم جەنگانە ئیمپراتۆریەتی مینگیان لاواز کرد تا ھەڵوەشانەوە لە ١٦١٦، کوودەتایەک لە مەنچوڕیا و شانسی سەری ھەڵجا. دوای ٢٨ ساڵ مەنچوورییەکان لە دیواری چین پەڕینەوە و دەستیان بەسەر پایتەخت گرت.
تاج
تاج ھێمای پاشایەتی و دەسەڵاتە. بە شێوەیەکی گشتی لە کانزا بەنرخەکانی وەک زێڕ و ئەڵماس یان زیو دروست دەکرێت و بە بەردی بەنرخ یان دیزاینی ئاڵۆز ڕازاوەتەوە. دیزاینی تاجەکە دەتوانێت جیاواز بێت بەپێی ئەو کولتوور و ماوەیەی کە لێیەوە ھاتووە. زۆرجار گەوھەرەکانی تاج بە نەوەکان دەگوازرێنەوە و بەھایەکی مێژوویی و کولتووری بەرچاویان ھەیە. بۆ نموونە گەوھەرەکانی تاجی بەریتانی ھەندێک لە بەناوبانگترین ئەڵماسەکانی جیهانن و شتگەلێکی وەک تاجی دەوڵەتی ئیمپریال لەخۆدەگرن کە زیاتر لە ٣٠٠٠ ئەڵماسی تێدایە. لەبەرکردنی تاج نوقم بووە لە نەریت و زۆرجار بۆ بۆنە ڕێوڕەسمییەکانی وەک تاجە گوڵینە و سەردانی وڵات تەرخان دەکرێت. ھێمای دەسەڵاتە و دەتوانرێت بگەڕێتەوە بۆ سەردەمی کۆن، کە پاشاکان تاجیان لەبەر دەکرد بۆ ئاماژەدان بە پێگەی خۆیان وەک سەرکردە. بۆیە تاج ھێمای شکۆ و دەسەڵاتە، دەوڵەمەندە بە مێژوو و نەریت.
تەختەدوز
تەختەدوز گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ساری سو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
ئێس-٣٠٠ (مووشەک)
ئێس-٣٠٠ (S-300) کە بە ئێس ئەی-١٠ەش دەناسرێت، موشەکێکی گەورەی ئاسمانییە. دروستکراوی (یەکێتی سۆڤییەتی) پێشوو و ڕووسیایە. موشەکەکە لەلایەن کۆمپانیای ئەلماز (Almaz Scientific Industrial Corporation) بەرھەم دەھێندرێت. موشەکەکە وەک و جەکێکی دژە فڕۆکە و دژە موشەک کردەکات. کە یەکێتی سۆڤیاتی پێشوو لە دژی موشەک و جۆرا موشەکەکانی (کرووس) بە کاری دەھێنا. بەڵام ماوەی دروستکردنی ئەو جۆرە موشەکە کۆتای ھاتووە کە لە نێوان ساڵانی (٢٠١١–١٩٧٨) دروست کراوە.
دیزاین یۆر یوونیڤێرز
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ئێپیکا پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠٠٩
کانزای شوشەیی
وێنۆک|چەند نمونەیەکیەک لەو کەلوپەلە کانزاییانەی کە پەیکەری شوشەییان ھەیە کانزای شوشەیی بریتییە لە ماددەیەکی ڕەق کە ئاوێتە کرابێ، وە پەیکەری بەلوری نەبێت. زۆربەی کانزا پوختەکان لە پەیکەری بەلوری پێک ھاتونە، واتا گەردیلەکان بەشێوەیەکی ڕێک ریزیان بەستوە. کانزای شوشەیی بە پێچەوانەی شوشە گێنەری باشی کارەبایە. لە چەندین ڕێوە دەشێ کانزای شوشەیی بەرھەم بھێندرێت وەک: سارد کردنەوەی خێرا (کوینچ کردن).
ڕەگێ خاب
بڵاوکردنەوە
نمایشی تایبەتی «ڕەگێ خاب» لە ڕۆژی چوارشەممە، ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە سینەمای ئیستقلال دەستی پێ کرد، و ھەفتەیەک دواتر، لە ١٤ی حوزەیران نمایشی گشتیی دەستی پێ کرد. ھەروەھا، لە ٥ی تشرینی دووەم، نمایشە گشتییەکەی ڕەگێ خاب، بەتایبەتی لە پشتگیریی یوزپلنگی ئاسیایی لە حەرەمی سینەماییی گالێری میللەت گیرا.
قەڵاڕێویلەی سەروو
قەڵاڕێویلەی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
شێلادزێ
ڕووباری زێی گەورە
یەکێک لە ڕووبارە بەناوبانگەکان کە بە سنووری ناحیەیی شیلادزێدا تێدەپەڕێت، ناسراو بە ڕووباری (زێ مەزن)، کە لە ناوچەکەدا بە ڕووباری (کەلیا) ناسراوە، کە لە ناحیەی دێرەلۆک دێتە ناو سنووری دەشتی زێ و بە ناحیەی شیلادزێدا تێدەپەڕێت و دەگاتە ڕووباری شین لە کۆمەڵگەی سیریێ.
دەشتی زێ
جوگرافیای دەشتی زێ، جوگرافیایەکی دۆر و درێژ نییە، بەڵکو جوگرافیایەکی کەمە، دەشتی زێ لە پردی کەلیا لە گوندی ڕەشاڤە دەست پێدەکات و بەرەو ڕۆژاوا دەڕوات و لەسەر ڕووباری شین لە نزیک گوندی باڵندە کۆتایی دێت، کە دەکاتە نزیکەیی ٢٢ کم، دەشتی زێ لە سنووری ناحیەیی دێرەلۆک و شیلادزێ پێکدێت. دەشت شارستانییەتێکی زۆر کۆن و گرنگی ھەبوو. شیلادزێ و ھەموو ناوچەکە بەو مانایەیە کە دەشتی زی گرنگییەکی تایبەتی ھەبووە لە کاتی خوویدا.
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
مزگەوتی منیش
سەرچاوەکان
پۆل:کەڵکاژۆی سێکسی پۆل:مافەکانی ژنان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:توند و تیژی دژی ژنان لە ئاسیا
شارستانی ئەلیگوودەرز
شارستان ئەلیگوودەرز یەکێ لە شارستانەکانی پارێزگای لوڕستانە کە لە ڕۆژهەڵاتی ئەم پارێزگایە هەڵکەوتووە.ناوەند ئەم شارستانە، شاری ئەلیگوودەرزە.
لاس
جوگرافیا
لاس لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بێ گەڵاس و لە باشوور لەگەڵ گوندی بادینباڵی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدیی ھەڵشۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاڵاوەی بەرڕۆژ.
قەزا و ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی
پارێزگای سلێمانی لە ڕووی کارگێڕییەوە لە (١٥) قەزا و (٥٦) ناحیە پێکھاتووە:
قەزای پێنجوێن
قەزای پێنجوێن لەم ناحیانە پێکھاتووە:
قەزای قەرەداغ
قەزای قەرەداغ لەم ناحیانە پێکھاتووە:
قەزای پشدەر
قەزای پشدەر لەم ناحیانە پێکھاتووە:
قەزای حاجیاوا
قەزای حاجیاوا لەم ناحیەیە پێكهاتووە:
تیرۆرکردنی جەمال خاشقچی
ھەژدە کەسایەتی سعودی لەلایەن بەرپرسانی سعودیەوە دەستگیرکران، لەنێویاندا ١٥ کەسی بەشداری-ڕاستەوخۆی تیرۆرکردنەکە کە ئاشکرایان کرد ئەحمەد ئەسیری ئەوانی ناردبوو بۆ قسەکردن لەگەڵ خاشقچی و دەستگیکردن و گەڕاندەوەی بۆ سعودیە. لە ١٩ی تشرینی یەکەمدا، بەرپرسانی سعودی ڕایانگەیاند تیمێکی ھەمانگی خۆیان و تورکیا گەیشتوونەتە ئەو ئەنجامەی کە کوشتنەکە بە پیلانی پێشوەختە و ورد ئەنجامدراوە. خێزانی شاھانەیی سعودیە تەواوی پەیوەندیەکانیان بەو کوشتنە ڕەت کردەوە. لە ٣١ی تشرینی یەکەم، داواکاری گشت ئیستەنبوڵ بەیاننامەیەکی دەرکرد کەوا تێیدا ئاماژە بە خنکاندنی خاشقچی درابوو لەگەڵ چوونەژوورەوەی بۆ نێو کونسوڵخانەکە. ھەروەھا لە بەیاننامەکەدا، پارجە پارچەکردنی تەرمەکەی و فڕێدانیشی پشتڕاست کرابوویەوە.
قوربانیەکە
خاشقچی دەیگوت «حکومەت منی لە تویتەر دوورخستۆتەوە کاتێ لێدوانێکم دژی دەرچوونی کاندیدی ئەوکاتەی سەرۆکایەتی دۆناڵد تڕەمپ دابوو.» لە ئەیولی ٢٠١٧دا، واشینگتن پۆست بابەتێکی خاشقچی بڵاوکردەوە کە تێیدا ڕەخنەی لە کارەکانی موحەمەد بن سەلمان و ئەو ئاراستەیە گرتبوو کە وڵاتەکەی بەرەو دەبرد. لەگەڵ دەستپێکردنی بڵاوکردنەوەی بابەتەکانی لە واشینگتن پۆست، ھەژماری تویتەرەکەی خاشقچی پڕ دەبوو لە توانجی جۆراوجۆر کە لەلایەن ھەژماری خوازراوە دەنێردران و ناونرابوون «مێشە ئەلیکتڕۆنیەکان». پاشای مێشەکان، ئەو کەسەی کە سەرکردایەتی ئەو کارەی کرد بۆ شازادە موحەمەد، پیاوێک بوو بەناوی سعود ئەل-قەحتانی. شازادە موحەمەد ڕایگەیاندبوو کە ھیچ ئارامیەک لەسەر دژایەتیەکانی ناگرێت و لەڕێگای قەحتانیەوە ھەوڵی کپکردنەوەی ڕەخنەگران دەدرێت، کە دواتر قەحتانی بەشداریش بوو لە تیرۆرکردنەکەدا.
ڕێک بەر لە کوشتنەکەی، خاشقچی خەریکی ئامادەکرینی ڕێگاچارەیەک بوو بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو توانجانەی سەر ھێلی تویتەر تاکو بتوانێ ڕایەکانی خۆی دژی جێگری تەخت موحەمەد بن سەلمان پتەوتر بکات. خاشقچی لەگەڵ عومەر عەبدولعەزیز کاری دەکرد، ڕەخنەگرێکی تری دژ بە حکومەتی سعودی بوو کەوا مافی پەنابەریەتی لە کەنەدا وەرگرتبوو. یەکێک لەو ڕێگاچارانە ناونرا "جەیش الحنل - ھێزی مێش ھەنگوینەکان". ئەو کارەیان بەمەبەستی دژایەتی کردنی ئەو کارانەی حکومەتی سعودی بوو کە بەشێوەی سەرھێل دژی ڕەخنەگرانی دەیکرد. عەبدولعەزیز گوتی " ئێمە دەمانەوێ قسە دەربارەی ڕەخنەگران بکەین، قسە دەربارەی مافی ئازادی دەربڕین، زیندانە سیاسیەکان و بکەین". و گوتی جوڵەی مێش ھەنگوینەکان پاراستنی سەر ھێل بۆ ڕەخنەگرانی دیکە دابین دەکات "لەنێو وڵاتی سعودیە و وڵاتانی تری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کە رەخنەگرانیان بێدەنگ دەکەن." لە بابەتێکی بڵاوکراوەی دوای مردنی لە واشینگتین پۆستدا، خاشقچی نووسیبووی: «ئەوەی وڵاتە عەرەبیەکان لە ھەموو شتێک زیاتر پێویستیانە بریتیە لە مافی ئازادی دەڕبرین».
ماڕک ئۆوین جۆنێس، پڕۆفیسۆری یاریدەدەر لە زانکۆی حەمەد بن خەلیفە لە دەوحە، کە بۆ ماوەی زیاتر لە دوو ساڵ لە ئەکاونتە ساختە درووستکراوەکانی لایەنگری سعودیەی کۆڵیبەوە، دوای ونبوونی خاشقچی ڕایگەیاند «لە مانگی تشرینی یەکەمدا، زیادبوونێکی بەرچاو لەو ئەکاونتانە ڕوویاندا کە گشتیان بە موحەمەد بن سەلمانیان ھەڵداوە، شتێکی قێزەونە.»
لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٨دا، عوبەر عەبدولعەزیز نامەکانی نێوان خۆی و خاشقچی بۆ سێ ئێن ئێن دەرخست، کە تێیدا دووانەکە ڕەخنەکەی توندیان لە موحەمەد بن سەلمان گرتبوو. عەبدولعەزیز سکاڵای دژی گروپی NSOش تۆمارکردبوو، کە کۆمپانیاکەی ئیشرائیلی ڕێخۆشکەر بوو لە دەستبەسەرداگرتنی مۆبایلەکەی لەلایەن حکومەتی سعودیەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠١٨ پۆل:مردنەکان بەپێی کەس
حەسۆشیری
حەسۆشیری گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ساری سو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
حەسۆشیری ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
قەڵاڕێویلەی خواروو
قەڵاڕێویلەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
زنجیرەچیای حەمرین
لە چاخە کۆنەکاندا سنووری جیاکراوەی نێوان مادەکان و بابلییەکان بووە، لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو وەک زۆرینەی ناوچەکانی کوردستان ڕووبەرووی بەعەرەبکردن بۆتەوە، بەڵام لەگەڵ ھەموو ئەمانەش نەتوانراوە زمانی کوردی لە ناوچەکە قەڵاچۆبکرێت. زنجیرەچیای حەمرین ناوچەیەکی دەوڵەمەندە بە سامانی سروشتی.
جۆر (فەلسەفە)
کەوایە کاتێ لە ھەقیقەت و چییەتیی تاکگەلی ھاوزات پرسیار بکرێت، نەوع لە وەڵامدا دێتەوە. ئەگەر بپرسین «ئازاد و ئالان و کەژاڵ چین؟» وەڵام «مرۆڤ» -ە و مرۆڤ شیاوی ئەوەیە لە پاڵ ھەر سێکیان بدرێ. لێرەدا ناکرێ بڵێین «گیانلەبەر» چونکە گیانلەبەر جنسە و جنس بەشێک لە چییەتییە نەک ھەمووی.
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
وی ئاڕ دە ئەدەرز
وی ئاڕ دە ئەدەرز ئەلبومێکی ساڵی ٢٠١٢ی دیلەینە. ئەلبومەکە لە ١٢ تراک پێکھاتووە و لە ڕێکەوتی ١ی حوزەیرانی ٢٠١٢ بڵاوکراوەتەوە.
نەرمیەتی
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی ماددە
ئیمپراتۆر ینگزۆنگی سۆنگ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٠٣٢ پۆل:مردووانی ١٠٦٧ پۆل:ئیمپراتۆرەکانی باکووری سۆنگ پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:خەڵکی کایفێنگ
وێستگەی کاریاشی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:کاریا، ئایچی
قەرخلوو
جوگرافیا
قەرخلوو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
جوگرافیای ئەرژەنتین
یەکینەکانی کارگێڕی
وێنۆک وێنۆک|ناوچەی سەڵتە ئەرژەنتین دابەش دەکرێت بۆ ٢٣ پارێزگا جیا لە بوێنس ئایریس ی پایتەخت کە سەربەخۆیی خۆی ھەیە بەم شێوازەی خواڕەوە:
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ئارجەنتین
جولیتا کاستلانۆس
جولیتا خەڵاتی مارتن لوتەر کینگ جونیەری وەرگرت لە ٢٠ی نیسانی ٢٠١٢، کە لەلایەن ڕێکخراوی مارتن لوتەر کینگ جونیەر دەبەخشرێت. لە ئازاری ٢٠١٣، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا بەھۆی چالاکییەکانییەوە.
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
ڕووداوی ژێردەریاییی تایتان ٢٠٢٣
لە کۆتاییدا دوای ٨٠ کاتژمێر گەڕان، ھێزی دەریایی ئەمریکا لە دووری ١٥٠٠ پێ (٤٨٨ مەتر) لە کەوانەکەی تایتانیکەوە داروپەردووی دۆزییەوە و ڕاپۆرتیان دا کە تایتان بەھۆی بەرکەوتنێکەوە لەناوچووە، لە ئەنجامدا دەستبەجێ ھەموو ئەوانەی لەناو کەشتییەکەدا بوون گیانیان لەدەستدا.
دەریاچەی دووکان
دەریاچەی دووکان گەورەترین دەریاچەی هەرێمی کوردستانە و یەکێکە لە بەرجەستە سروشتییەکانی ئەم هەرێمە. دەریاچەکە بە ڕووباری زێی بچووک دەرخوارد دراوە، دەکەوێتە نزیک سنووری ئێران و بەرامبەر سەردەشتی پارێزگای ورمێ.
موونباترز
موونباتەترز ئەلبومێکی ساڵی ٢٠١٦ی دیلەینە. ئەلبومەکە لە ١١ تراک پێکھاتووە و لە ڕێکەوتی ٢٦ی ئابی ٢٠١٦ بڵاوکراوەتەوە.
بۆ چەند دۆلارێکی زیاتر
بۆ چەند دۆلارێکی زیاتر ناونیشانی ئەڵقەی دووەمی دۆلەرز تریلۆجی لە دەرهێنانی سرجۆ لئۆنە لە ساڵی ١٩٦٥ ئاشکرا کرا و لە ساڵی ١٩٦٧ لە ئەمریکا پەخش کرا. ئەم فیلمه بە یەکێک له باشترین فیلمەکانی سینەما ناوده برێن.
سکۆپیە
thumb|وێنەی قەڵایەکی کۆنی وڵاتی مەکدۆنیای باکور لە شاری سکۆپیە سکۆپیە، سکۆپجی یان سکۆپ (، بە مەکدۆنی: Ckonje) پایتەختی وڵاتی مەقدۆنیایە و دەکەوێتە بەشی باکووری وڵاتی مەقدۆنیا.
ئیلۆھیم
سروشتی ووشەکە
وشەکە هەندێک جار لە زمانی عیبریدا جێگرەوەی تاکی هەیە، بۆیە بە ناوێکی تاک دادەنرێت.
لەک لەک
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
کوێستان خەسرەوی
کوێستان خەسرەوی (؛ لەدایکبووی ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦ لە سەقز) یاریزانی تۆپی پێی ژنانە کە لە پۆستی بەرگریکار یاری دەکات.
خەرمان، ماکۆ
جوگرافیا
خەرمان ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھایدن ھێرێرا
ژیانی کەسی
ھایدن لە ساڵی ١٩٦١ ھاوسەرگیری لەگەڵ مارتن ھێرێرا کرد. دواتر لێی جیابووەتەوە و ھاوسەرگیری لەگەڵ دێسمۆند ھیلت کردووە.
سێگردان
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نێوەتەقینەوە
نێوەتەقینەوە ئاماژەیە بۆ داڕمانی یان لەناوچوونی پێکھاتەیەک بۆ ناوەوە بەھۆی شکستی لەناکاوی سیستەمی پشتگیری ناوخۆیی. پێچەوانەی تەقینەوەیەکی ئاسایییە، کە پێکھاتەیەک بەھۆی دەردانی وزەی لەناکاوەوە لەیەکتر دەفڕێت. تەقینەوە دەتوانێت لە بینا، پرد، بەنداو، یان ھەر پێکھاتەیەکی تردا ڕووبدات کە بە باشی دیزاین نەکراوە یان پارێزگاری لێ نەکراوە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو ھێزانەی کە کاریان لەسەر دەکات. ھەروەھا دەتوانێت لە شتەکانی وەک باڵۆن یان دەفر لەژێر فشارێکی زۆردا ڕووبدات. یەکێک لە ناسراوترین نموونەکانی تەقینەوە، داڕمانی تاوەرە دووانەکانە لە کاتی ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولدا. بەھۆی لەکارکەوتنی سیستەمی پشتگیری ناوخۆیی بیناکانەوە ڕوویدا کە بەھۆی ئەو گەرمییە زۆرەی کە لە سووتەمەنی جێتەکانەوە دروست بووە. تەقینەوە دەتوانێت مەترسییەکی زۆری ھەبێت و زیانێکی بەرچاو و لەدەستدانی ژیانی لێبکەوێتەوە؛ بۆیە گرنگە دڵنیا بین لەوەی کە پێکھاتەکان بە دیزاینێکی بەھێز دروست دەکرێن و بە بەردەوامی پارێزگارییان لێدەکرێت بۆ ئەوەی ڕێگری لە لەکارکەوتن بکەن.
یوونس مەحموود
یەکەم گۆڵی نێونەتەوەیی فەرمی ئەو لە ساڵی ٢٠٠٢ بوو لە پاڵەوانییەتی ڕۆژاوای ئاسیا بوو کاتێک گۆڵی یەکسانکردنەوەی لە خولەکی ٨٩ بەرامەبەر هەڵبژاردەی ئەردەن تۆمارکرد، کە دواتر لە کاتی زیادکراودا عێراق یارییەکەی بردەوە. لە ساڵی ٢٠٠٥، لە هەمان پاڵەوانییەتی بوونە پاڵەوان، دوای ساڵێک واتە ٢٠٠٧ کرایە کاپتنی هەڵبژاردەی عێراق.. لە ساڵی ٢٠٠٧، مەحمود باشترین دەستکەوتی خۆی بەدەستهێنا، کە ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە بردنەوەی جامی ئاسیای ٢٠٠٧، یوونس لە یاری کۆتاییدا تاکە گۆڵی یارییەکەی لە سعودیە تۆمارکرد. جگە لەوانەش یوونس بووە گۆڵکاری جامەکە و خەڵاتی لاپچینی زێڕینی پێدرا. دواتر لەو ساڵەدا، لە ڕیزبەندی ٢٩ی خەڵاتی باڵۆندۆر ناوی هات.
سریدێڤی
سریدێڤی ڕۆژی ٢٤ی شووباتی ٢٠١٨، لە شاری دوببەی لە ئیمارات بەھۆی جەڵدەی دڵەوە کۆچی دواییکرد.
ئیتیلرد
ئیتیلرد ئۆنریدی (؛ لە دایکبوون ٩٦٦ - مردن ٢٣ی نیسانی ١٠١٦) کە بە نائامادە ناسراوە، دووجار پاشای ئینگلتەرا بووە، لە ٩٧٨ بۆ ١٠١٣ پاشای ئینگلیزەکان بوو و دووبارە لە ساڵی ١٠١٤ ھەڵبژێردراوە ھەتا مردنی لە ١٠١٦. نازناوەکەی لە وشەی مۆدێرنی «نائامادە» (Unready) وەرناگیرێت، بەڵکوو لە ئینگلیزییە کۆنەکە بە واتای «ئامۆژگاریی ھەژارانە»ە، نازناوی " Ethelred the Unready" ھەبووە، بۆیە نازناوی "خراپ ئامۆژگاریکراو"ی ھەیە لەبەر ئەوەی لەتەمەنی گەنجییەتی کاتێک داوای بیرورای ئەوانی تری کردووە، بەھەڵە و بە خراپی ئامۆژگاری کراوە.
سێخڕان
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
موراد میرزایی
ژیان
موراد میرزایی لە ساڵی ١٩٥٩ لە گوندی تەختی بەستام لە بەشی ناوەندیی شارستانی چەرداوڕ لە پارێزگای ئیلام لە دایک بوو. لە تەمەنی منداڵیەوە بۆ وانەخوێندن چوو بۆ شاری کرماشان و ھەر لەو شارەش کۆتایی بە خوێندنەکەی دا و وەکوو موعەلم لە مەزرینگەی پەروەردەی کرماشان بە کار گیراو. لەو سەردەمە بوو بە موعەلمی گوندەکانی دەوروبەری شاری کرماشان و لەم قۆناخە لەگەل ڕێکخراوەی چریکەکانی فیداییی گەلی ئێران ئاشنا بوو. بە دوای شۆڕشی بەھمەنی ١٩٧٩ی ئێران شوێنی لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی حکۆمەتی ئێران ھەڵکرا و بەناچار چوو لە ڕێزەکانی ڕێکخراوەی فیدایی کە لەو کاتە ھێزەکانی لە ژێر ناوی پێشمەرگەی فیدایی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان خەریکی شەڕ لەگەڵ کۆماری ئیسلامی بوون. موراد میرزایی لەو ڕێکخراوە بە ناوی کاک حەیدەر ناسرابوو و لە خەباتەکان و ئۆپراسییۆنەکان بەشداریی دەکرد. لە ئاکامدا موراد میرزایی لە شەڕ و پێکدادانێک لە جادەی سەقز-بۆکان لەگەڵ دە پێشمەرگەی فیداییی دیکە لە ڕۆژی ١٢ی شوباتی ١٩٨٣ لە لایەن ھێزەکانی چەکداری کۆماری ئیسلامیی ئێران کوژراو.
گاوسوار
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
ئۆشین
چیرۆک
سەرەتای چیرۆکەکە لە ساڵی ١٩٨٣ دەست پێدەکات کە ئامادەکاری دەکرێت بۆ کردنەوەی زنجیرەی حەڤدەھەمی فرۆشگا بەناوبانگەکەی، دواتر شین تانوکورا (ئۆشین) بڕیار دەدات گەشتێک بە شەمەندەفەر ئەنجام بدات، خێزانەکەی بەم گەشتەی تووشی سەرسووڕمانی دەبن، چونکە نازانن چۆن لەناکاو لەبەر چاویان ون بوو. کەی کە کوڕەزایەکەیەتی بڕیار دەدات گەشتێک بکات تا بیدۆزێتەوە، چونکە پێشتر سەرەداوێکی دەست کەوتبوو لە گێڕانەوەکانی داپیرەی، لە ڕێگا دەیدۆزێتەوە و بەدوان گەشتێک دەکەن بەناو وێستگەکانی ژیانی ئۆشین لە سەرانسەری ژاپۆن لە ھەموو ئەو شوێنانەی کە پێشتر تێیدا ژیاوە.
سەرچاوەکان
پۆل:Pages using deprecated image syntax پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان بەپێی وڵات پۆل:ژاپۆن
ھەنارە
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
باڵەک
ناونان
باڵەک دراوسێی ھۆزەکانی مەنگوڕ و مامەشن لە خۆڕئاوایان، لەخۆڕھەڵاتیشەوە ھاوسنوڕن لەگەڵ ھۆزەکانی ئاکۆیان، خۆشناوەکان کەوتونەتە باشووریان و برادۆستیش لە باکووریان ھەڵکەوتوون، باڵەکییەکان دەچنە پاڵ ھۆزی بڵباس بەمەبەستی ھاوکاری لەکاتی ڕاگەیاندنی یەکێتییەکەیان دژی سەفەوییەکان و عوسمانییەکان، ئەڤلیا چەلەبی لە سەیاحەتنامە ئاماژە بەوە دەکات کە باڵەکەکان بەمەبەستی ھاوکاری ھۆزەکانی تر بۆیاخی بوون دژی دەوڵەت کۆچیان کردوە بۆ باشوور.
ئەنیسە ئەحمەد
ژیان
ئەنیسە لە زانکۆی پنسلڤانیا بە پڕۆگرامی ھەمفری خوێندوویەتی لە ساڵانی ١٩٨٥ و ١٩٨٦. دواتر وەک جێگری وەزیری کارووباری ژنانی مالدیڤ کاری کردووە، کە لەو پۆستەدا بابەتی توندووتیژی خێزانی ھێنایە بەرباس کە بابەتێکی ھەستیاربوو لەوڵاتەکەی. دوای تەواوبوونی خزمەتی حکوومی، ئەوا ڕێکخراوێکی ناحکومی دامەزراند لەژێر ناوی «ھیوای ژنان»، کە چەند دانیشتنێکی سازکرد لەسەر تووندووتیژی جێندەری بە ئامادەبوونی پۆلیس، قوتابی و چینەکانی دیکە. دوای ئەوەی لەڕادیۆی نەتەوەیی ماڵدیڤ، لەبەرنامەیەکدا مامۆستایەکی ئاینی باسی لەپشتگیریکردنی ئیسلام کرد بۆ خەتەنەکردنی مێینە، ئەوا ئەنیسە دوای بەشداربوونی حکوومەتی کرد بۆ ئەوەی باس لە زیانەکانی خەتەنەکردن بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی ماڵدیڤی پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنانی ماڵدیڤی پۆل:خەڵاتی بوێری پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
وێستگەی جۆکۆجی
وێستگەی جۆکۆجی (定光寺駅, جۆکۆجی-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری کاسوگای، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن کۆمپانیای ناوەڕاستی ڕێگای ئاسنینی ژاپۆن بەرێوە دەچێت.
ھۆزخواجە
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی ھەنارو لە باشورەوە گوندی مایندۆڵ لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی پەلی یەرۆ لە ڕۆژاواوە گوندی ئەشکەوتانە.
گارێ دو نۆر
لە ناو پاریسدا گارێ دو نۆر بەستراوە بە ھەریەک لە ھێڵی پاس و ھێڵی میترۆی پاریس و ھێڵی RER، لە ھەمانکاتدا گارێ دو نۆر بە چەندین ھێڵی نێودەوڵەتییەوە بەستراوە بە ھەریەک لە وڵاتانی بەلجیکا، ھۆڵەندا، ئەڵمانیا و شانشینی یەکگرتوو وە لە ھەمووشیان گرنگتر ھێڵی «یۆرۆستار»ە کە ڕاستەوخۆ پاریس دەبەستێتەوە بە لەندەن.
سیمۆن سینیۆرێ
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمۆنیستە فەڕەنسییەکان پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:مردووانی ١٩٨٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١ پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر پۆل:مردنەکان بە شێرپەنجەی پەنکریاس پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
شەڕی ڕووسیا و ئۆکرانیا
لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٤دا ڤیکتۆر یانۆکۆڤیچ سەرۆکی ئوکراینای لایەنگری ڕووسیا لە ئەنجامی یۆرۆمایدانی لایەنگری ئەورووپای و شۆڕشی کەرامەت لە پۆستەکەی دوورخرایەوە. دوای ماوەیەکی کەم لە ڕووخانی یانۆکۆڤیچ و دوورخستنەوەی بۆ ڕووسیا، نائارامی لایەنگری ڕووسیا لە ناوچەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری ئۆکرانیا سەریھەڵدا. ھاوکات، سەربازە بێ نیشانەکانی ڕووسیا ڕوویان لە کریمیای ئۆکرانیا کرد و پێگە و ژێرخانی ستراتیجییان کۆنترۆڵکرد، لەنێویاندا باڵەخانە حکومییەکان. ھەر زوو ڕووسیا کریمیای گرتەوە دوای ڕیفراندۆمێکی پێگەی کریمە کە زۆر ناکۆکی لەسەر بوو. لە نیسانی ٢٠١٤دا، جوداخوازانی لایەنگری ڕووسیا لە ناوچەی دۆنباسی ڕۆژھەڵاتی ئۆکرانیا بە پشتیوانییەکی بەرچاو بەڵام نھێنی ڕووسیا دامەزراندنی کۆماری گەلی دۆنێتسک و کۆماری گەلی لوھانسکیان ڕاگەیاند. ھەوڵەکانی ئۆکرانیا لە کۆتایییەکانی ساڵی ٢٠١٤ بۆ کۆنترۆڵکردنەوەی ناوچەکانی ژێر دەستی دابڕێنراو سەرکەوتوو نەبوون و بووە ھۆی شەڕێکی درێژخایەن لە دۆنباس. ھەرچەندە ڕووسیا بەردەوام بوو لە ڕەتکردنەوەی دەستوەردانی، بەڵام سەربازانی ڕووسیا ڕاستەوخۆ بەشدارییان لە شەڕی ڕانەگەیەندراودا کرد. لە مانگی شوباتی ٢٠١٥ ڕێککەوتننامەکانی مینسکی دووەم لەلایەن ھەردوو وڵاتی ڕووسیا و ئۆکرانیا واژوو کران وەک ھەوڵێک بۆ کۆتاییھێنان بە ململانێکان، بەڵام لە ساڵانی دواتردا ھەرگیز ڕێککەوتنەکان بە تەواوی جێبەجێ نەکران. شەڕی دۆنباس جێگیر بوو لە ململانێیەکی توندوتیژ بەڵام ئیستاتیک لە نێوان ئۆکرانیا و بریکارەکانی ڕووسیا، ئاگربەستی زۆرجار بۆ ماوەیەکی کورت بەڵام ئاشتییەکی بەردەوام نەبوو و گۆڕانکارییەکی کەم لە کۆنترۆڵکردنی خاکەکەدا.
زێوەنارە
زێوەنارە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
خوداوەندی
بیرو باوه‌ڕه‌ ئاینیه‌كان
خودا بەپێی بیروباوەڕی ئایینی شێوەی جیاواز وەردەگرێت، لە زۆرێک لە بیروباوەڕە سەرەتاییەکان و ئایینە بتپەرستەکاندا، خودا شێوەی مرۆڤێک، ئاژەڵێک، یان ڕەنگە شتە بێ گیانییەکان وەردەگرێت، بەڵام زۆرێک لە ئایینەکان بە تایبەت ئایینە یەکتاپەرستەکان ئەم بەرجەستەکردنە بە جۆرێک لە کوفر دەزانن، خودا زۆرجار نەمرە و نامرێت، خوداش زۆرجار خاوەنی کەسایەتی و هۆشیاری و وەدیهاتنە، ئەو کەسەیە کە کاروباری گەردوون و بەندەکان ئاراستە دەکات و ئەو کەسەیە کە مرۆڤەکان بۆ یارمەتی و هاوکاری ڕوویان تێدەکات.
بنکەی ئاسمانیی عەین ئەلئەسەد
بنکەی عەین ئەلئەسەد بنکەیەکی ئاسمانی و سەربازی سووپای عێراق و سووپای وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکایە دەکەوێتە پارێزگای ئەنبار لە خۆڕئاوای عێراق. ھەروەھا بنکەیەکە لەلایەن سووپای بەریتانیا و ھاوپەیمانان بەکاردێت لەعێراق
بنکەی ئاسمانی قادسیە
بنکەکە وەک ئەوەی ئێستا ھەیە لەنێوان ساڵانی ١٩٨١بۆ ١٩٨٧دروستکرا لەلایەن کۆمەڵە ھاوبەشگایەکی یوگسلافی بەپێی ڕێککەوتنێکی نێوانیان لەگەڵ حکومەتی عێراقی ئەوسا. سەرپەرشتیکردنی پڕۆژەکەلەلایەن FDSP (یەکێتی کارگێری ھاوردە و کریاران) بوو وە وەک ئەندازیار سەرپەرشتی لایەنی ئەندازیاری پڕۆژەکەیان دەکرد، چەندین ھاوبەشگای ناسراو کاریان تێداکردووە وەک "Project 202-B" و "Project 1100"، بەڵام لەڕووی باڵاخانیەکانیەوە ھاوبەشگایGranit, Vranica d.d. و Unioninvest کاریان تێداککردوە.
سەرکەلی مارف
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شاد بیگوم
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی پاکستانی پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنانی پاکستانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:پەشتوون پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
یاریگای نێودەوڵەتی مینا
سەرچاوەکان
پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی عێراق
کۆپەربێڵت
کۆپەربێڵت مۆزەخانەیەکی زیندووە، دەکەوێتە ندۆلا، لە زامبیا.
دێلو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چەکوش
چەکوش یان چەکوچ ئامرازێکە بەکاردێت بۆ گەیاندنی ھێزی شەکاندن بۆ شتەکان. چەکوش بەزۆری بەکاردێت بۆ داکوتینی بزمارەکان، بۆ ھاوتاکردنی بەشەکان، بۆ پێکھێنانی کانزاکان، یان شکاندنی شتەکان. چەکوش زۆرجار بۆ مەبەستێکی دیاریکراو دیزاین دەکرێت، بۆیە لە شێوە و پێکھاتەدا جیاوازییان ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازیاریی میکانیکی پۆل:کۆلکەوتارەکانی تەکنۆلۆژیا پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:پۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی تووڵی دەروازەیان بەکارھێناوە
پەیمانی بەغدا
پەیمانی بەغدا یان پەیمانی ناوەندی یان ھاوپەیمانی دامەزراوە ناوەندییەکان یەکێکە لەو ھاوپەیمانییانەی لە سەردەمی جەنگی سارددا گەواھیدەر بوو، لە ٢٤ی شوباتی ١٩٥٥ دامەزرا بۆ وەستانەوە بەرامبەر بە لایەنی کۆمۆنیستی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست پێکھاتبوو، شانبەشانی شانشینی یەکگرتوو، عێراق، تورکیا، ئێران، پاکستان.
مارتینیک
220x440px|وێنۆک|شوێنی مارتینیک، ناوچەی دەرەوەی فەرەنسا مارتینیک دوورگەیەکە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی دەریای کاریبی لە باکووری ترینیداد و تۆباگۆ، ڕووبەرەکەی ١١٢٨ کیلۆمەتر دووجایە وە ژمارەی دانیشتووانی ٣٩٨ ھەزار کەسە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٥. بەشێکە لە گرووپی دوورگەکانی ئەنتیلی بچووک، ھەروەھا یەکێکە لەو بیست و شەش بەشە کە خاکی فەڕەنسا پێکدەھێنن.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان پۆل:دوورگەکانی فەڕەنسا پۆل:مارتینیک پۆل:ھەرێمەکانی فەڕەنسا
نانی ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٤ی پ.ز پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین
مۆزەخانەی نەتەوەییی لووساکا
مۆزەخانەی نەتەوەیی لوساکە مۆزەخانەیەکە، دەکەوێتە شاری لوساکە، زامبیا. مۆزەخانەکە مێژوو و کلتوری وڵاتەکەی پاراستووە.
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠
مۆناکۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠ بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ١٢ی ئەیلوولی ١٩٢٠ لە ئانتورپ لە بەلجیکا بەڕێوە چوو.
سەرکەلی عەزیز
جوگرافیا
سەرکەلی عەزیز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ڕازیان و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەیمانە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی کەوە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گامەخەڵ.
بزمار
بزماری لولدراو یان گلاوز بزمارێکی بە پێچاوپێچە کە بە دەوری ستوونێک کە لە کۆندا پەرەی سەندبوو لولی خواردۆتەوە و هەروەها بە پینە و پێچی لوولپێچ ناودەبرێن.
جوگرافیای چیلی
پێکھاتەی کارگێڕی
چیلی دابەشکراوە بۆ ١٥ ھەرێمی کارگێڕی (بە ئیسپانی: Regiones) ھەریەک لەم ھەرێمانە سەرۆکێکی خۆی ھەیە (بە ئیسپانی:Intendente) کە بەشێوەی ناڕاستەوخۆ ھەڵدەبژێردرێن. وێنۆک|223x223پیکسڵ|ھەرێمەکانی چیلی. ھەریەک لەم پازدە ھەرێمە دابەش کراون بۆ چەند پاڕێزگایەک (بە ئیسپانی:Province) کە بەدەسەڵاتی دووەمی چیلی دادەنڕێت، ھەریەک لەم پاڕێزگایانە لەلایەن پاڕێزگارەوە (Gobernador) بەڕێوە دەبردرێت، ژمارەی تەواوی پاڕێزگاکانی چیلی ٥٤ پاڕێزگایە، و ھەریەکە لەم پاڕێزگایانە بۆ کۆمەڵێک شاڕ دابەش بوون، ھەریەک لەم شاڕانە بەڕێوەبەڕایەتییەکی تایبەتی شاڕەوانیان ھەیە. تێبینی: ئاماڕی دانیشتووان بەگوێرەی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٢ دانراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیا پۆل:ئەمریکای لاتین پۆل:جوگرافیای چیلی
وێستگەی کاسوگای
وێستگەی کاسوگای (春日井駅, کاسوگای-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری کاسوگای، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن کۆمپانیای ناوەڕاستی ڕێگای ئاسنینی ژاپۆن بەرێوە دەچێت و ھەروەھاش کەلوپەل دەگوازێتەوە بۆ کۆمپانیای ھێلی ئاسنینی بارھەڵگەری ژاپۆن.
ڕۆژی پێشمەرگەی کۆمەڵە
مێژوو
لە ٣١ی جۆزەردانی ١٣٥٧ (٢١ی حوزەیرانی ١٩٧٨) سەعید موعینی ناسراو بە خانە موعینی بە دەستی ھێزە ئەمنییەکانی بەعسی عێراق کوژرا. سەعید موعینی یەکەمین ئەندامی ڕێکخراوی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران بوو کە کوژرا و بەھۆی ئەمە ڕۆژی کوژرانی بە دەستی ھێزەکانی بەعس وەکوو ڕۆژی پێشمەرگەی کۆمەڵە ناوی لەسەر دانراوە.
ناوچەی جەمسەری باکوور
ناوچەی جەمسەری باکوور ناوچەیەکی دەوروبەری زەوی جەمسەری باکوورە، وە بەرامبەری لە دیوەکەی تری زەوی ، ناوچەی جەمسەری باشوور لە دەوروبەری جەمسەری باشوور. زەریای جەمسەری باکوور (لەسەر جەمسەری باکوور) وە بەشێک لە کەنەدا, گرینلاند (ھەرێمی دانیمارک)، ڕووسیا, ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ( ئەلاسکا )، ئایسلەند، نەرویژ، سوێد و فینلاند لەخۆدەگرێت.
شائاوا
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
وێستگەی کاسوگای (مێیتێتسو)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:کاسوگای، ئایچی
تی سی پی دەمپ
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نەرمەکاڵایەک کە مۆڵەتی بی ئێس دی بەکاردەھێنێت
ئۆبلاستی سەخالین
وێنۆک|ئۆبلاستی سەخالین ئۆبلاستی سەخالین (بە ڕووسی: Сахали́нская о́бласть) بابەتێکی فیدراڵی ڕووسیایە (ئۆبڵاستێکە) کە دوورگەی ساخالین و دوورگەکانی کوریل لە ڕۆژھەڵاتی دووری ڕووسیا لەخۆدەگرێت. ڕووبەری ئەم ئۆبلاستە ٨٧ ھەزار و ١٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (٣٣ ھەزار و ٦٠٠ میل چوارگۆشە). ناوەندی ئیداری و گەورەترین شارەکەی یوژنۆ-ساخالینسکە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠، ژمارەی دانیشتووانی ئەم ئۆبلاستەکە نزیکەی ٥٠٠ ھەزار کەسە.
فیناڵکەتونوریا
نەخۆشی (فیناڵکەتونوریا) یان زیادی ڕێژری فیناڵئەلانین لە خوێندا. هەڵەیەکی زگماکی مێتابۆلیزمە. بێبەش بوونە لە ئەنزیمی فیناڵئەلانین هایدرۆکسیلەیز کە دەبێتە هۆکاری گۆڕینی ترشی ئەمینی فیناڵئەلانین بۆ ترشی ئەمینی تایرۆزین لە جگەردا. زۆری ڕێژەی فیناڵئەلانین لە خوێندا دەبێتە هۆکارێکی بەرگریکەر لە بەرهەمهێنانی مێلانین(ڕەنگی پێست و قژ) لەلایەن خانەکانی مێلانۆسیتسەوە کە لە پێستداهەن. یان دەبێتە هۆکاری كەمئەنداميى ڕۆشنبير، گرفتى ڕەفتارى، و ناڕێكيى دەروونى، هەندێجار گرفتی دڵیشیان هەیە. ئەمگرفتانە لەوانەیە لە تەمەنێکی گەورەدا هەستی پێ بکرێ
پۆل:نەخۆشییەکان پۆل:نەخۆشییە دەگمەنەکان
ساڵەح بەگ
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باوکانی کەنیسە
لە کتێبی پیرۆز
وشەی "باوک" لە کتێبی پیرۆزدا بەکارهاتووە بۆ قسەکردن لەسەر نەوەی یەکەمی باوەڕداران لە پەیمانی کۆن، بۆیە بە یەهۆڤا ناونرا "خودای باوکان" (دەرچوون ٣: ١٥)، هەروەها وشەی "باوکەکان" بەکارهێنرا بۆ مامۆستایان و پێغەمبەرانی جولەکەکان کە لە پلەی باوکدا بوون بۆ شوێنکەوتووانیان (کوڕی پێغەمبەران) (١ پاشاکان ٢٠:٣٥).
سەبارەت بە پەیمانی نوێ، بۆمان دەردەکەوێت کە پۆڵسی نێردراوی خودا وشەکە بەکاردەهێنێت بۆ وەسفکردنی (پەیوەندیەک بە باوەڕ).
غەیبەت
غەیبەت یان پاش ملە، بریتییە لە باسکردنی کەسێک لەوەی کە ڕقی لێیەتی لەو عەیبانەی کە لەکاتی نەبوونیدا باس دەکرێن، بە شێوەی زارەکی، یان بە ئاماژە، یان لاساییکردنەوە و ڕەوشتێکە ئیسلام حەرامی کردووە.
وێستگەی کۆزۆجی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:وێستگەکانی کۆمپانیای ناوەڕاستی ڕێگای ئاسنینی ژاپۆن پۆل:کاسوگای، ئایچی
ئەلقۆش
مەسیحییەت
لە دابەشبوونی ساڵی ١٥٥٢دا، سەرۆکی دێرەکە، یۆحەنان سلێقا، بە شێوەیەکی ناڕێک بۆ پۆستی پیاوسالاری لەلایەن چەند قەشەیەکەوە ھەڵبژێردرا کە ناڕازی بوون لە سنووردارکردنی جێنشینی پیاوسالاری بۆ ئەندامانی یەک بنەماڵە. بەپێی نەریت، پیاوسالارێک تەنیا لەلایەن کەسێکەوە دەتوانرا لە پلەی ئەرکیپیسکۆپی(شارە گەورەکان) دەستنیشان بکرێت، پلەیەک کە تەنیا ئەندامانی ئەو یەک خێزانە بەرزکرابوونەوە. ھەر لەبەر ئەو ھۆکارەش سولاقا گەشتی کرد بۆ ڕۆما، وەک باوکسالاری نوێی ھەڵبژێردراو پێشکەش کران، لەگەڵ کەنیسەی کاسۆلیکیدا ھاتە ناو کۆمۆنەوە، لەلایەن پاپاوە دەستنیشانکرا و وەک باوکسالاری ناسێندرا. و جێنشینەکانی (کە لە کۆتاییدا بە فەرمی پەیوەندییان لەگەڵ ڕۆما شکاند) لە ڕۆژھەڵات زیاتر نیشتەجێ بوون. ئەم دابەشبوونە بووە ھۆی سەرھەڵدانی کەنیسەی کاسۆلیکی کلدانی، لە دژی ئەوەی مێژوونووسان پێی دەڵێن باڵی نەریتخوازی کەنیسەی ڕۆژھەڵات، ئەو باڵەی کە لە ساڵی ١٩٧٦ بە فەرمی ناوی کەنیسەی ئاشوری ڕۆژھەڵاتی گرتەبەر.