cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وۆڵفگانگ پاولی
وۆڵفگانگ ئێرنست پاولی (بە ئینگلیزی: Wolfgang Ernst Pauli) (٢٥ی نیسانی ١٩٠٠ - ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٨) فیزیکزانێکی بیردۆزیی سویسی لەدایکبووی نەمسا بوو. یەکێکە لە پەرەپێدەرانی مێکانیک کوانتۆم لە بواری فیزیکدا. لە ساڵی ١٩٤٥ و لە دوای ئەوەی کە زانای گەورەی فیزیک ئەلبەرت ئاینشتاین هەڵیبژارد، خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیکدا وەرگرت بۆ "بەشدارییە بەنرخەکانی لە دۆزینەوەی یاسای نوێی سروشت و هەروەها دانانی (ڕێسای دوورخستنەوەی پاولی). ئەم دۆزینەوەیە پەرەی زیاتری دا بە (Spin Theory) )(بیردۆزی خوولانەوە یان سووڕانەوە) کە بریتییە لە بناغەکانی بیردۆزیی پێکهاتەی ماددە.
دیواری بەرلین
دابەشبوونی ئاڵمانیا
230px|وێنۆک|چەپ|دابەشبوونی ئاڵمانیا لە نێوان ھێزە گەورەکاندا لە دوای ڕووخانی رژێمی نازی، ئاڵمانیا و شاری بەرلین بوون بە دوو بەشەوە. بەشی رۆژاوا کە کەوتە بن دەستی ھاوپەیمانەکان (واتە: فەڕانسە، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و بریتانیا)؛ بۆ خۆی کرا بە چوار بەشی دیکە. ئەم چوار بەشە بوون بە شوێنی جێگیر بوونی ئەو ئاڵمانیایییانەی کە لە وڵاتە دراوسێکان بە ھۆی دژایەتی دەر کرا بوون. ئەم بەشانە لە ٢٣ی مەیی ١٩٤٩ زایینی پێکەوە لکێندران و بوون بە کۆماری فیدرالی ئاڵمانیا. بەشەکەی دیکە کەوتە بن دەستی یەکێتی سۆڤیەت و لە ٧ی ئۆکتۆبری ھەمان ١٩٤٩دا بوو بە کۆماری دیموکراتی ئاڵمانیا. ئەم دوو کۆمارە بە شێوەی نافەرمی بە ناوی "ئاڵمانیای رۆژاوا" و "ئاڵمانیای رۆژھەڵات" دەناسران. ئاڵمانیای رۆژھەڵات بەرلینی کرد بە پایتەختی خۆی، بەڵام ئاڵمانیای رۆژاوا پایتەختی خۆی گواستەوە بۆ شاری بۆن، بەڵام ئەم شارەی بە ناوی پایتەختی کاتی ناساند و بەم جۆرە نواندی کە کۆماری رۆژھەڵات دەبێ ڕۆژێک بڕوات و ئاڵمانیا یەک بگرێتەوە.
شاری عوقدە
سەرچاوە
ویکیپیدیای عەرەبی
سستیی جەرگ
درێژخایەن
جۆری دریژخایەن لە سستی جەرگ زۆر کات ڕوو دەدات لە چوارچێوەی بوونی (سیرۆزیس)، و ئەگەری ڕدانی ھەیە لە ئەنجمای زۆر ھۆکاری ترەوە، وەکوو ئەو کەسانەی کە زۆر ماددە کھوولیەکان بەکار دەھێنن، ھەوکردنی جەرگ لە جۆری a b، ئەوتۆئیمون، بۆماوەیی و یان لە ئەنجامی تێکچوونی کارلێکە مێتابۆلیزمیەکان وەکو (ئاسن و مس).
١٩٣٢
ساڵی ١٩٣٢ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
بڕیارنامەی ٤٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٧
شۆڕجە
شۆڕجە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاغجەلەر، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەیلم (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
سەیلم زنجیرەیەکی مێژوویی فانتازییە، کە لە لایەن ئادەم سیمۆن و برانۆن براگەوە دروست کراوە. لە کەناڵی (WGN America) پەخش دەکرێت. چیڕۆکی دراماکە لە ڕووداوی ڕاستەقینەی دادگاییی جادووگەرەکانی سەیلم وەرگیراوە. لە نیسانی ٢٠١٤ وەرزی یەکەمی پەخش کرا، دوو وەرزی لێ پەخشکراوە، بۆ وەرزی سێیەمیش نوێکراوەتەوە.
ئێکس بۆکس ٣٦٠
thumb|وێنەی ئامێری ئێکس بۆکس ٣٦٠ thumb|وێنەی ئامێری ئێکس بۆکس ٣٦٠
خەتیم
خەتیم یەک لەناوچەکانی سعودیەیە بە ڕواڵەتی سروشتی شوێنێکی شاخاویی و بیابانییە، لە شاخی بەدەنەوە نزیکە و دەکەوێتە ڕۆژئاواوە و دوورییەکەی ٣ کلم، شاخی تەمیە و قەتن لە باکوری ڕۆژئاوان و نزیکەی ٦٠ کلم دوورە، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ زنجیرە چیای ئابان ھاوسنوورە و ٤٠ کلم دوورە، دۆڵی رەمە و جەریر لە باکورەوەیە. ئێستا ناوەندێکە سەر بە ناوچەی قەسیمە و ژمارەیەک دەزگای حکومی تێدایە و کۆمەڵێک تێیدا نیشتەجێن و سەرۆک ناوەندەکەش شیخ عەبدوڵڵا تەنییە.
ھالۆجین
پۆل:ھالۆجینەکان
دوورگەی گەنجینە
دوورگەی گەنجینە بە ئاسایی چیرۆکێکی بە وردی لێکۆڵراوەی تەمەن ھەژدە ساڵانەیە (+١٨) و ناسراوە بە بەرگەھەواکەی، کەسایەتییەکانی، و جوڵە. زۆرجار یەک لە چیرۆکە بۆ شانۆ ئامادەکراوەکانی ھەموو ڕۆمانەکانە. لە بنەڕەتدا بڵاوکردنەوە بوو لە شێوەی زنجیرەدا بۆ گۆڤاری منداڵانی Young folks لەنێوان ١٨٨١ بۆ ١٨٨٢ لەژێر ناونیشانی دوورگەی گەنجینە، یان یاخیبوونەکەی ھیسپانیۆلا، credit to the نازناوی «کاپتن جیۆرج نۆرت». یەکەم بڵاوکردنەوەی وەک پەرتووکێک بوو لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٨٨٣، لەلایەن کاسێڵ و کۆمپانیا.
ئۆژێن سو
ئۆژێن سو نووسەری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
بڕیارنامەی ٤٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی ئازاری ١٩٧٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ڕۆدیسیای باشوور. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٠٦٧‌ەم، بە ١٠ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٥ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٨ پۆل:زیمبابوی لە ١٩٧٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ڕۆدیسیا
شێخ حەسەنی گڵەزەردە
دایکی شێخ حەسەنی گڵەزەردە :
دایە خاسێ ، ناویشی عاصیمە کچی سلێمان بەگ کوڕی بەکر بەگ سورخ بابان
هاوسەرەکانی شێخ حەسەنی گڵەزەردە :
٢) خاسێ
کوڕەکانی شێخ حەسەنی گڵەزەردە :
٢-ئەحمەد
٥)عیسا
خوێندکارەکانی شێخ حەسەنی گڵەزەردە :
١٤)شێخ ئەحمەدی غەزایی
بەرهەمەکانی شێخ حەسەنی گڵەزەردە :
٩) نامەیەک لەسەر إثبات الواجب ، لە ناوەندی دەستنوسەکانی بەغداد بە ژمارەی (١٤٢١٨)
زنجیرەی تەریقەتی شێخ حەسەنی گلەزەردە :
زنجیرەی تەریقەتەکەشی بەم شێوەیەیە :
تێخەرو
تێخەرو شارۆچکەیەکی شارستانی وەنجە، لە پارێزگای خۆبەڕیوەبەری گۆرنۆ-بەدەخشان لە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٣٠٣٦ کەسە.
شێخ حەسەنی گڵەزەردە
زنجیرەی تەریقەتی شێخ حەسەنی گلەزەردە :
3. ئیمام جەعفەری سادق
سانسۆر لە عەرەبستانی سعوودی
لە ساڵی ١٩٩٧ خزمەتگوزاری ئینتەرنێت گەیشتە سعودیە، پاش ماوەیەک بە فەرمانێکی مەلیکی کە ژمارە ١٦٣ی ڕێکەوتی ٢٤/١٠/١٤١٧ی کۆچی بوو، لە بنەڕەتدا خزمەتگوزاری ئینتەرنێت خزمەتگوزارییەکی پەیوەندیکردنە و گەڕانە بەنێو وێب سایتەکان، لەھەمان ساڵدا شاری مەلیک عەبدولعەزیز بۆ زانست و لێکۆڵینەوە دامەزرا بە ئامانجی گەڕان بەدوای وێب سایتە خراپ و بی سوودەکان کە کاریگەری خراپ لەڕووی ئەمنی و بیروباوەڕەوە لەسەر بەکارھێنەران دروست دەکەن و بلۆک کردنیان
شێخ حەسەنی گڵەزەردە
زنجیرەی تەریقەتی شێخ حەسەنی گلەزەردە :
7. ئیمامی عەلی کوڕی ئەبو تاڵیب
جوگرافیا و مێژووی گڵەزەردە
٧- بەردی ڕوانگەکە
یەکەم هێرشی دوژمن ساڵی (١٩٦٢) بوو کە تاڵانی دێهاتەکانی لێکەوتەوە ، مانگی پێنجی ١٩٦٥ دوای شەڕێکی زۆر دووبارە دێکە تاڵان کرایەوە ، ساڵی ١٩٧٤ بۆ سێیەم جار تاڵان کرا و دواجار لە ساڵی ١٩٨٧ خاپوریان کرد ، یەکەم لقی پێشمەرگەی هێزی قەرەداغ لە ساڵی ١٩٦٣ لە گڵەزەردە دروست بوو ، سەرلقەکەیان شێخ تایەری شێخ ڕەئوف بوو و ژمارەیان (١٠٠) کەس بوو ، یەکەم ماڵ کە ئامیری ڕادیۆیان هەبوو ، ماڵی (شێخ عومەری شێخ مەحمود) بوو ، ئەوانیش لە شێخ عەبدوڵلای پۆلیسیان کڕیبووەوە ، یەکەم ماڵ کە ئامێری تەلەفزیۆنی هەبوو ، ماڵی (شێخ عومەری شێخ مارف) بوو ، لە ساڵی ١٩٨٢ کە بە پاتری کاری دەکرد
قورئانەکەی گڵەزەردە
ڕای سێهەم : ئەوترێت کە شێخ محەمەدی نۆدێ باوکی شێخ حەسەن نوسیویەتیەوە
١- سەبارەت بە ئایەتی : {وآية لهم الأرض الميتة أحييناها وأخرجنا منها حبا فمنه يأكلون} دەفەرموێت : زەوی مردوو لای ئێمە دڵە ، بە نوری زانین هاتۆتەوە ژیان و میوەکەی تەوحیدە و لەوانەیە زەویە مردووەکە ئەو دڵە بێت کە درەختی تەوحیدی تێدا نێژراوە و لەوانەیە سەرکەوتوو بێت دوای ئەوەی ئاو دەدرێت بە ئاوی حیکمەتی ئیلاهی
٢- لە تەفسیری ئایەتی : { أولم يروا أنا نسوق الماء إلى الأرض الجرز} دەفەرموێت : ئەرز دڵە و ئاو حیکمەتی خوداییە و جزر ڕەشی دڵە
هەوڵەکانی شێخ حەسەنی گڵەزەردە لە زانستی گەردوونناسیدا
هەر لەسەر ئەم شوێنە ، بەڵام لە کڵاوڕۆژنەیەکی ترەوە چلەی هاوینیشی بەکارهێناوە ، لە خواروی ئەم تاقانەوە دوو ڕیز خانە هەیە ڕیزی ٢٥ خانەیە کە دەکاتە ٥٠ خانە ، ژمارەی ڕۆژەکانی وەرزەکەیە لە ٤٠+٥٠=٩٠ ڕۆژ و سێ مانگی وەرزەکە ، شوێنی چەند کڵاوڕۆژنەیەکی تریش هەبوون کە شێخی خواناس بۆ چەند حسابێکی تر ئەم کڵاوڕۆژنانەی بەکارهێناوە ، وەک زانینی (کاتەکانی نوێژ و سەرەتای هەر چوار وەرزەکە) لە ڕێگەی بەکارهێنانی دیواری باکور و دیواری ڕۆژئاوا لە ناوەوە ، دوو ئەستۆرلابی لە تەختی ئەرزەکەی ناو مزگەوتەکەدا دروستکردبوو کە تەنها خۆی و کەسانی کەشناسی دەیانزانی بەکاریبهێنن بۆ کات و ساتی بورجەکانی گەردون ، شێخ حەسەن ماوەی ٣٦ ساڵ خەریکی ئەم شاکارە مەزنە بوو چونکە دەورانی گەردوونی بە ٢٦ ساڵ جارێک تەواو دەبێت و بەو ماوەیە زانیویەتی ڕۆژگار و گەردوون و زەوی و مانگ چییان بەسەردا دێت ، یەکەم ڕوانگەیە لە جیهانی ئیسلامیدا ، شێخ حەسەن چاوەڕێی تیشکی خۆری کردووە هەموو بەیانیەک لە کاتی هەڵهاتنیدا کە دەیدا لەو دیوارەی کە بەرامبەر پەنجەرەی بەرەو خۆری ژووری مزگەوتەکە بووە لە گوندی گڵەزەردە ، وێڕای ئەوەی کە لە مێژووی سەرهەڵدانی ساڵنامەی جیهانیدا حسابی گڵەزەردە کێس و بەهای خۆی هەیە لەتەک ساڵنامەی جیهانی ، ئەمە هاوتای حسابی (کەلیخان)-ە بە جیاوازی پێنج ڕۆژ بە گوێرەی هاتنی وەرزەکانی ساڵ
شێخ حەسەنیش بەردێکی لە پاش بەجێماوە کە بەرزیەکەی (١٦٠سم) و ئەستوری (١٦٠سم) بووە ، کە زۆر سەرنج دەدرێت و دەستی لێدەدرێت شتێکی گرنگ بینەر سەرسام دەکات ، ئەویش ئەوەیە کە هەشت ڕووی هەیە ، ڕوی هەشتەم لە هەمووی پانترە و هەستی پێدەکرێت ، تا ئێستا بە تەواوەتی نەزانراوە بۆچی بەکارهاتووە ، بۆچونێک هەیە کەوا هەر ڕویەکی ئاماژەیە بۆ کوڕێکی ، ئەولایەی کە پانترە هێمایە بۆ شێخ محێدینی کوڕی کە لە هەموویان گەورەتر بووە لە هەموو ڕوویەکەوە ، ئەم بەردە جاران لەولای مزگەوتەکەوە بووە ، بەڵام ئێستا لەسەر جادەکە نزیک مەزاری دایە خاسێ چەقاندوویانە و بە ئاسانی دەیبینیت ، بەڵام مەخابن کەسانێک بۆیەی سەوزیان کردووە و چاڵ و چۆلەکانی پڕ بۆتەوە
یەکێک لە شوێنەوارە بەجێماوەکانی بەردێکی ترە لەسەر کێوی ئەزمەڕ کە قاچی ڕاستی لەسەر داناوە ، شێوەکەی پێخاوسە ، قەبارەی بەردەکە ٥٠*٣٠ سم دەبێت ، جێگە پێکەی نزیکەی ژمارە (٤٢-٤٣) دەبێت ، پاژنەی پێی و سنگی پێی و سێ پەنجەی بە باشی هەست پێدەکرێت ، بەردێکی گەورەی تر کە بە ئەندازەی (١٠٥*٦٤سم) بووە ، لە ناوەڕاستیدا دۆڵێکی بچوک هەیە (٢٥سم) تیرەکەیەتی و (٣٢سم) قوڵیەکەیەتی ، بۆ کوتانی گەنم و پەرشە و ساوەر و بابەتی دانەوێڵەیی کە دایە خاسێ کاری پێکردووە ، ئێستا لە پشت جارەکەی ناو دێکەوەیە لە نزیک مزگەوتەکە دانراوە و چەند دۆڵ و بابەتی تر لە بەرد دروستکراوە ، هەندێکیان لە گڵەزەردە ماون ، دوو کۆڵەکەی دارگوێز کە وەستایەکی ناوچەی هەورامان دروستی کردوون لە مزگەوتەکەدا بۆ ڕاگری نیرگەکان بەکارهاتوون ، ئێستا یەکێکیان لە مزگەوتەکەدا دانراوە ، درێژیەکەی (٢.٥٠م) و ئەستوریەکەی (٨٠سم) بووە و تەپڵەکەکەی سەرەوەی (٦٣ بە ٣٢سم) بووە ، بەڕێز شێخ عەبدولڕەحمانی گلەزەردە بۆ ماوەی (٢٣)ساڵ لە شاری سلێمانی پاراستبووی ، و دوای ئەو هەموو ماندوو بون و ساڵە زۆرە ، هەدییەی مزگەوتەکەی کردۆتەوە ، مەزارەکانی (شێخ حەسەن و دایەخاسێ و شێخ عەبدولصەمەد و شێخ مەعروف و هەندێ لە حەفید و نەوەکانی تر ) لە گوندی گڵەزەردە ئەسپەردە کراون
سەرچاوە کوردیەکان :
شوێنی چاپ : تاران
نوسەر : مامۆستا کەریم زەند
نوسەر : جەمال بابان
ساڵی چاپ : ٢٠١٢
٥- تاریخی سلێمانی وە وڵاتی
نوسەر : موحەمەد عەلی قەرەداغی
ساڵی چاپ : ٢٠١٤
چاپخانە : پڕۆژەکانی تیشک
ساڵی چاپ : ٢٠٠١
نوسەر : مستەفا عەسکەری
چاپخانە : چاپەمەنی ئەزمەڕ
چاپخانە : ئاراس
نوسەر : یەحیا بەرزەنجی
سەرچاوە فارسیەکان :
١- تاریخ مشاهر کرد عرفا ، علما ، ادبا ، شعرا
٢-لغت نامە دهخودا
نوسەر : عەلی ئەکبەر دێهخودا
ساڵی چاپ : ١٣٨٨ ک
سەرچاوە عەرەبیەکان :
نوسەر : د.موحەمەد عەلی سویرەکی
ساڵی چاپ : ٢٠٠٦
ساڵی چاپ : ٢٠٠٨
شوێنی چاپ : هەولێر
نوسەر : مامۆستا عەبدولکەریم مودەریس
ساڵی چاپ : ١٩٨٣
ساڵی چاپ : ١٩٩٣
چاپخانە : تەمەدوون
١٠-الرسالة المنجية في مناقب السادات البرزنجية
دەستخەتەکان :
نوسەر : م. مەلا ئەحمەدی کوڕی حاجی مەلا ڕەسولی دێلێژەیی
نوسەر : حەسەنی کوڕی مەعرووفی حەسەنی گڵەزەردەیی بەرزەنجی
١٩٣٦
ساڵی ١٩٣٦ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
ھێنێ
ھێنێ یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای دیاربەکر ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٣٢٫٣٢٠ کەس بووە، کە نزیکەی ٨٫٧٧٨ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای دیاربەکر پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دیاربەکر
تەرزە جاف
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:زیندووان پۆل:ڕاگەیاندن پۆل:نووسەران
١٩٣٧
ساڵی ١٩٣٧ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
خشۆک
پەڕاوێز
پۆل:خشۆکەکان
ئەختەر
ئەختەر بە واتای ئەستێرە نازناوی ئەمین ئاغای کوڕی بەکر ئاغای کوڕی محەمەد ئاغای حەوێزییە. (١٨٣٩ - ١٨٨٨) شاعیرێکی کورد بوو لە شاری کۆیە کە لە ساڵی ١٨٣٩ز لە گەڕەکی بەفری قەندی لەدایکبووە.
یەزغوڵام
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی تاجیکستان
ئاودەلۆک
ئاودەلۆک یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی کۆیە(ناوەند) لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
مەنفی
ژیاننامە
باوکی لە بێتووشەوە ھاتووە بۆ کۆیە و لەوێ نیشتەجێ بووە، ئینجا مەلا رەسووڵ لە کۆیە لەدایک بووە، باوکی لە مزگەوتی منارە مەلا بووە، رەسووڵی کوڕی لای ئەو خوێندوویەتی، لە دوای مردنی باوکی جێنشینی ئەو بووە و حوجرەی خوێندنی داناوە و زانستییەکانی ئایینی ئیسلام و زمانی عەرەبی فێری قوتابیان کردووە.
زڕگا
تایبەتمەندێتی
وێنۆک|زڕگایەک لە بناری زنجیرەچیای ھیمالایە زڕگایەکان بە زۆری ئاژەڵی مووداری کوێستانین و لە ژینگە سارد و کیشوەرییەکان دەژین، خاوەنی پەیکەربەندێکی گەورەن و قاچەکانی زۆر بەھێزن و بە خورییەکی موویی پڕ داپۆشراون. ڕەنگیان قاوەیییە و زۆر جار بۆ ڕەش یان قاوەیی تۆخ دەچێت، ئاژەڵێکە بە کێویی لە کوێستانەکان دەژین بەڵام لەکاتی ئێستادا زۆرینەیان ماڵی کراون، ئەوانەی کە ماڵی کراون یاخود بۆ چەندین نەوە بە ماڵی لەدایکبوون ڕەنگیان گۆڕدراوە لە کیویەکان، زۆربەی کات پارچەی قاوەیی ژەنگاوی و کرێمیان ھەیە و گوێچکەکانیان بچووکن و گوانەکانیان گەورەترن، قۆچێکی گەورە و ساف و لووسیان ھەیە و بە گشتی لە ڕەنگدا تاریکن. نێرینەکان قۆچەکانیان لەلاکانی سەرەوە دەبرێن و پاشان بەرەو پێشەوە دەڕۆن. بە شێوەیەکی ئاسایی مەودایان لە ٤٨ بۆ ٩٩ سانتیمەترە. مێیینەکانیشیان (زڕمانگا) بچووکترن، قۆچەکانیان تەنیا ٢٧ بۆ ٦٤ سانتیمەتر درێژن و شێوەیەکی دروستتریان ھەیە. ھەردوو ڕەگەزەکە ملێکی کورتیان ھەیە، مێینەکان گەورەتر و بەرچاوترن لە نێرینەکان. نێرەکان کێشییان لەنێوان ٣٥٠ بۆ ٥٨٥ کیلۆگرام دەبێت، مێینەکانیش لەنێوان ٢٢٥ بۆ ٢٥٥ کیلۆگرام دەبێت. ھەرچی زڕگا کێویەکانە ئەوان کێشیان دەگاتە ١٠٠٠ کیلۆگرام. بەرزی زڕگایەکان لەنێوان ١١١–١٣٨ سانتیمەترە، لەکاتێکدا مێینەکان ١٠٥–١١٧ سانتیمەتر بەرزن. ھەردوو ڕەگەزەکە قژی درێژیان ھەیە لەگەڵ ژێرپۆشییەکی چەور لەسەر سنگ و قۆڵ و ڕان بۆ ئەوەی لە سەرما بیانپارێزێت. بە تایبەتی زڕمانگاکان، ھەندێکیان توکێکی ھێندە درێژیان ھەیە زۆر جاران لەسەر بووم دەخشێت. کلکێکی درێژ و ئەسپانەیان ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاژەڵەکان پۆل:گیانلەبەرە باربەرەکان پۆل:گیانلەبەرە دەستەمۆکان پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
فایەق
فایەق ناوی تەواوی عوسمان کوڕی حاجی ئیسماعیل کوڕی مەلا ئەحمەد کوڕی مەلا فازیلە (١٨٠٦ - ١٨٨٩) شاعیرێکی کوردی شاری سلێمانی بوو وە یەکێکە لە شاعیرانی شیعری کلاسیکی کوردی.
ژیاننامە
لە ساڵی ١٨٨٩ لە سلێمانی کۆچی دواییکردووە و لە خانەقای حاجی مەلا عەلی بە خاک سپێراوە.
مەھەستی
مردن
دوای مەرگی مەھەستی، ٤ خانمەگۆرانیبێژی ئێرانی، لەیلا فرووھەر، سپێدە، ھەنگامە و ھێلین، لەسەر داوای کەناڵی تەپش، گۆرانییەکیان بۆ مەھەستی بە ناوی «به یاد مهستی» وت.
مەک ئۆ ئێس
چۆنییەتی کارکردن لەسەر سیتەمەکانی Intel و AMD
لە ساڵی ٢٠٠٥دا کۆمپانیای ئەپڵ لە کۆنگرەی ساڵانەی خۆیدا ڕایگەیاند لە ئایندەدەا بەرھەمی سیستمی مەک ئۆئێس ئێکس لەسەر بەرھەمەکانی ئەنتڵ بەگەڕ دەخرێت بەسەدان کەس لە پێشخەران کە شارەزایی بواری پرۆگرام داڕشتن بوون بەردەوام لە گۆڕانکاری کردندان لەسەر بەرھەمی ماک ئۆ ئێس تا بتوانن بێ گرفت لەسەر بەرھەمەکانی Intel ئەم سیستمە جێگیر بکەن، ئەم کەسانە کەسانی سەربەخۆن و ناچنە ڕیزی کارمەندانی ئەپڵەوە، ئەپڵ تەنھا کارێک کە کردویەتی لەسەر سیستمەکەی پیشاندانی ڕەزامەندییە لەسەر لابردنی لۆک لەسەر سیستمەکەی بەڵام دامەزراوەیەکی نییە تا ئەم سسیتەمە بشێوەیەکی ڕەسمی بێ بەرامبەر یان بە پارە ئەم دابەش بکاتەوە لەبەر ئەوە کەسانی سەربەخۆ واباشترە بڵێین ھاکەرزەکان چەندین گۆڕانکاری لە کۆدەکان دەکەن و زیادو کەمی دەکەن تا بەشێوەیەکی ئاسایی لەسەر بەرھەمەکانی ئەنتڵ دابمەزرێنرێت. لە ئێستادا بە بەشێک لە کۆمپیوتەرانەی کە خاوەنی توانایەکی باشن دەتوانرێت ئەم سیستمە دابمەزرێنرێت، ئەم کارە بە لای کۆمپانیای ئەپڵەوە کارێکی نایاساییەو ڕێ نادات بە ھیچ کۆمپانیایەک کە کۆمپیوتەرێک دروستبکات ئەم سیستمەی لەسەر جێگیرکرابێت، واتە ھیچ دامەزراوەیەک یان کۆمپانیایەک نییە جگە لە ئەپڵ کە بەرھەمێکی ھەبێت ماک ئۆ ئێسی لەسەر دابەزێنرابێت لەبازاڕدا بڵاوی بکاتەوە، بەڵکو تەواوی کارەکان لە تۆڕی ئینتەرنێتدا دەکرێن و بە بەرھەمھێنانی پێداویستی تایبەت دەکرێت ئەم سیستمە لەسەر بەرھەمەکانی تر جێگیربکرێت جگە بەرھەمەکانی ئەپڵ.
خەڵاتی جیھانی مەلیک فەیسەڵ
خەڵاتی جیھانی مەلیک فەیسەڵ (بە عەرەبی جائزة الملک فیصل العالمیة) خەڵاتێکی جیھانییە دامەزراوەی مەلیک فەیسەڵی خەیری لە ساڵی ١٣٩٧ی کۆچی ١٩٧٧ی زاینی دایھێنا. ناونراوە بەناوی مەلیک فەیسەڵ عەبدولعزیز ئال سعود. دەبخشرێتە زانایانی بواری ئیسلام - خوێندنی ئیسلامی - ئەدەبی عەرەبی - پژیشکی و زانست.
ھەواڵەکان
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:ھەواڵەکان پۆل:ڕاگەیێنی
توتان، تاجیکستان
توتان شارۆچکەیەکی شارستانی مۆئمنابادە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٧٢٧٩ کەسە.
ھیتۆشی ئیگاراشی
ھیتۆشی ئیگاراشی (بە ژاپۆنی: 五十嵐一) توێژەرێکی ژاپۆنی بوو کە لە ئەدەب و مێژووی عەرەبی و فارسی دەکۆڵییەوە و وەرگێڕێکی ژاپۆنی بوو کە کتێبی ئایەتە شەیتانییەکانی سەلمان ڕوشدیی وەرگێڕا. ئەو بەھۆی ھەستانەوەی فەتواکانی لەژێر دەستی ئایەتوڵڵا ڕووحوڵڵا خومەینیدا بوون لە ئێران کوژرا - کە لە کاتی کوژرانی ئیگاراشیدا، مردبوو - کە داوای مردنی نووسەری کتێبەکە و «ئەوانەی دەستیان لە بڵاوکردنەوەیدا ھەبووە»ی کردبوو.
مەرگ
لە سەرەتای ١٩٨٩دا، سەرۆکی ئێران، ڕووحوڵڵا خومەینی، فەتوایەکی دەرکرد، کە تێیدا داوای مردنی «نووسەری کتێبی ئایاتە شەیتانییەکان، کە دژی ئیسلام، پێغەمبەر و قورئانە» کرد. لە ئازاری ١٩٩١دا، جێگری خومەینی، عەلی خامنەیی، فەتوایەکی تری دەرکرد لەگەڵ خەڵاتێکی چەند ملیۆنی بۆ مردنی «ھەموو ئەوانەی دەستیان لە بڵاوکردنەوەیدا ھەبووە و بە بەرھەمەکانی ناوی ئاگادارن». لە ١٩٩٠دا، ساڵێک دوای دەرکردنی ئەم فەتوایانە، ئیگاراشی و چاپکارەکەی، گیانی پاڵما، کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانییان بەست بۆ ڕاگەیاندنی وەرگێڕانی ژاپۆنییان بۆ کتێبەکە. موسڵمانان بەشدارییان لە کۆنگرەکەدا کرد بۆ خۆپیشاندان دژی بڵاوکردنەوەی، و لە نیوەیدا، موسڵمانێکی پاکستانی ڕایکردە سەر ستەیج و ھەوڵی کوشتنی پاڵمای دا. ھێرشکەرەکە دەستگیر کرا و وڵات بەدەر کرا. .
شۆن جەیمز
شۆن جەیمز (؛ لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٨٦)، مۆسیقاژەن، گۆرانیبێژ و گۆرانینووسێکی ئەمریکییە. ئەو ھەم بە تەنیا و ھەم لەگەڵ باندی پشتیوانی خۆی دە شەیپشیفتەرز گۆرانی دەچڕێت.
مەکدۆناڵدز
مەکدۆناڵدس  (بە ئینگلیزی: McDonald's) گەورەترین زنجیرە خواردنی خێرای ھەمبەرگەرە لەسەر ئاستی جیھان، نزیکەی ٦٨ میلیۆن کڕیار لە ١١٩ وڵات و ٣٥ ھەزار لقی ھەیە، و لقی سەرەکی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکایە، کۆمپانیاکە لەساڵی ١٩٤٠ وەک ڕێستوڕانتێکی باربێکیو کرایەوە و سەرپەرشتی دەکرا لەلایەن (ڕیچارد و ماوریس مەکدۆناڵد). لە ساڵی ١٩٤٨دا بەرھەمی ڕێستورانتەکەی کرد بە ھەمبەرگەر. دواتر بزنسمانێک بەناوی (ڕەی کڕۆچ) پەیوەندی بە کۆمپانیاکەوە کرد و کۆمپانیاکەی کردە زنجیرە.
شنگال
سەردەمی ھاوچەرخ
لە ساڵانی ١٩٧٤-١٩٧٥، پێنج گەڕەکی شاری شنگال لە میانی ھەڵمەتێکی حکومەتی عێراقی سەرۆک سەددام حوسێن کە بە "ھەڵمەتی نوێکاری" ناوزەدکرابوو، بەعەرەب کران؛ گەڕەکەکان بریتی بوون لە بەرۆژ، سەرایێ، کەلھێی، بورج و بەرزێ، کە دانیشتووانیان گواسترانەوە بۆ شارۆچکە نوێیەکان یان شوێنەکانی دیکەی عێراق و عەرەبەکان جێگەیان گرتەوە. زۆرینەی ئەو عەرەبانەی لە چیای شنگال نیشتەجێ کراون، تا ساڵی ٢٠١٠ لە ناوچەکەدا ماونەتەوە.
ھێرشی باکووری عێراق (٢٠١٤)
لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥، ڕۆژێک دوای دەستپێکردنی ھێرشی دووەم، ھێزە کوردیەکان و میلیشیا ئێزیدییەکان بە پاڵپشتی ھێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا، چوونە ناو شارەکە و بە تەواوی کۆنترۆڵی شارەکەیان کردەوە. دوای کۆنتڕۆڵکردنەوە، لە گوندی سۆلاغی نزیک لە رۆژھەڵاتی شاری شنگال، ھێزە کوردییەکان گۆڕێکی بەکۆمەڵیان دۆزیەوە کە پاشماوەی لانیکەم ٧٨ ژنی ئێزیدی خەڵکی گوندی کۆچۆی تێدابوو کە پێدەچێت لەلایەن چەکدارانی داعشەوە لەسێدارە دراون.
ڕاگەیاندنی ئۆتۆنۆمی
بەگشتی رزگارکردنی شنگال دۆخێکی ناسکی کێبڕکێی لە نێوان زۆرێک لە فراکسیۆنەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی ناوچەکە دروستکردووە و ئەمەش یەپەگە (سەر بە پارتی کرێکارانی کوردستان) و میلیشیا ناوخۆییەکان لە لایەکەوە دەگرێتەوە، ھەروەھا ھێزی پێشمەرگەی... پارتی دیموکراتی کوردستان لەلایەکی ترەوە.
بڕیارنامەی ٤٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣ی ئایاری ١٩٧٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-لوبنان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٠٧٦‌ەم، بە ١٢ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
لێکدانەوەی خەونەکان
یەکەم وەرگێڕان لە ئەڵمانییەوە بۆ زمانی ئینگلیزی لەلایەن ئەبراھام بریلەوە بوو، کە دەروونشیکارێکی فرۆیدییە، دوای چەند ساڵێک وەرگێڕانێکی باوەڕپێکراوی لەلایەن جەیمس ستراچی بڵاوکرایەوە. نوێترین وەرگێڕانی ئینگلیزی لەلایەن جۆیس کریکەوە بووە. کتێبەکە ئەوەندە درێژ و ئاڵۆز بوو کە فرۆید وەشانێکی کورتکراوەی بە ناونیشانی «لەبارەی خەونەکانەوە» نووسی.
سەبری بۆتانی
سەبری ئەحمەد تەمەر ناسراو بە سەبری بۆتانی لە گوندی لۆدێ لە شاری وانی باکووری کوردستان لە دایکبووە. لە مزگەوت و خوێندنگە خوێندوویەتی بەڵام وازی لە خوێندن ھێنا و چووە ناو خەباتی کوردایەتی و خزمەتی گەل. لە ساڵی ١٩٤٦ گیرا لە زیندانی موسڵ زیندانی کرا. ھەر لەوێ دەستی بە نووسینی ھەڵبەست کرد. لە شاڵی ١٩٦١ چووە ناو ڕیزی شۆڕشی ئەیلوول. بەرھەمەکانی لە چوارچێوەی پەخشان و ھۆنراوەدان و دەربارەی خۆشەویستی وڵات و کوردایەتی و مرۆڤایەتی و برایەتی و یەکسانین. ئەوەی کە بەرھەمەکانی بە شێوەیەکی ئاسان نووسیوە وای کردوە کۆمەڵگا بە ئاسانی لێی تیێبگەن. بە درێژایی ژیانی خەباتی کردووە لە پێناو کوردایەتی، بە دەیان چیرۆک و پەخشان و بابەتی فۆلکلۆری لە گۆڤار و رۆژنامەی کوردیدا بڵاوکردووەتەوە.
کۆمیک
کۆمیکس (بە ئینگلیزی: Comics) یاخود "پەرتوکی وێنەدار"، شێوازێکە بۆ دەربڕینی چیڕۆکێک بەشێوەی وێنەیی، کۆمیک لە زۆربەی جیھاندا بڵاوە و لە کتێبی کۆمیک و چەندەھا کۆمپانیای دیاری وەک کۆمیکەکانی ماڕڤل و کۆمیکەکانی دی سی ھەن تایبەت بە کۆمیک کە ھەریەکەیان پاڵەوانەکانی خۆیان دەناسێنن لەڕێگای کۆمیکەوە. thumb|کتێبێکی کۆمیک
سەلمان کوڕی عەبدولعەزیز
ماوەی فەرمانرەوایی
لە ڕێکەوتی ٢٣ کانونی دووەمی ٢٠١٥ لەدوای مردنی شا عەبدوڵڵا کوڕی عەبدولعەزیز بوە پاشای حەوتەمی شانشینی عەرەبستانی سعوودی ھەتا ئێستا.
سامسۆنگ گالاکسی ئێس ٦ ئێج پڵەس
سەرچاوە
پۆل: ئامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان پۆل: مۆبایلەکانی سامسۆنگ پۆل:مۆبایلەکانی ساڵی ٢٠١٥
عەبدولخالق مەعرووف
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد
دێوەزەن
دانیشتووان
لە بنەرەنتدا لە عەشیرەتی زەند ن.کە لە سەردەمی کەریم خانی زەند هەندێکیان لە ناوچەی  ئەسپەن ئاوا یان قوروە ولەیلاخ نیشتەجێ بوون.
٢٠٢ (ژمارە)
٢٠٢ ژمارەیەکی سروشتییە کەوتووەتە نێوان ٢٠١ و ٢٠٣
پۆل:کۆلکەوتارەکانی ژمارە پۆل:ژمارە تەواوەکان
پارێزگای کرماشان
مێژووی کرماشان
پارێزگای کرماشان بێشکەی یەکێک لە کۆنترێن شارستانییەتەکانە لە جیھان. کۆنترین گوند کە لە پارێزگای کرماشان و بگرە لە ھەموو کوردستان تا ئێستە دۆزراوەتەوە، گوندی شێخئاوا یە، کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٦٠±٩٨١٠ پێش زایین یان نێزیکەی ٦٠±١١٨٢٥ ساڵ پێش ئێستا.
بڕیارنامەی ٤٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی ئایاری ١٩٧٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٠٧٩‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
٢٠٥ (ژمارە)
٢٠٥ ژمارەیەکی سروشتیە کەوتۆتە نێوان ٢٠٤ و ٢٠٦ پۆل:ژمارە تەواوەکان
مانگ
خولی ئەستێرەیی
بریتییە لەو ماوە کاتییەی کە مانگ پێویستی دەبێت بۆ ئەوەی خولێک لێ بدات بەدەوری زەویدا، لە ئاست ئەستێرەکان، کە (٢٧) ڕۆژ و سێ چارەکە ڕۆژ دەخایەنێت.
سەعد غامدی
شێخ سەعد غامدی (١ی جومادەلئوولای ١٣٨٧ی کۆچی/٧ی ئابی ١٩٦٧ -) ئیمام و قورئان خوێن، لە دایکبووی ساڵی ١٣٨٧ک بەرامبەر ١٩٦٧ز لە شاری دەمام لە شانشینی عەرەبی سعوودی.
گەڤەر
گەڤەر یان یووکسێکۆڤا یەکێک لە شارەکانی (باکووری کوردستان) لە تورکیایە کە لە پارێزگای حەکاری ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ١٠٧٫٨٨٢ کەس بووە، کە نزیکەی ٦٠٫٢٩٦ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
قامیشە، ئاغجەلەر
جوگرافیا
قامیشە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی موخەرەس و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەسرۆک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەلازاید لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قودرەتە.
١٩٥٥
ساڵی ١٩٥٥ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
زەینەلعابدین کوڕی عەلی
پۆل:باڵیۆزەکانی توونس لە پۆڵەندا پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی توونس پۆل:سەرۆک وەزیرانی توونس پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦ پۆل:مردووانی ٢٠١٩
قەسرۆک، ئاغجەلەر
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دووگیانی
thumb|ژنێکی دووگیان دووگیانی یان سکپڕی  لە ئەنجامی بەیەگکەیشتنی سپێرم و گەرایەک پەیدا دەبێت، بەڵام ئایا ئەمە چەند پاش جووتبوون روودەدات، دووگیانی لە ژناندا بەشێوەی ئاسایی ٩ مانگ دەخایەنێت کەدەکاتە ٣٦ حەوتە.
ناحیەی سرۆچک
مێژوو
وێنۆک|450px|ناوەڕاست|نەخشەی سنجاغی(پارێزگا) سلێمانی لە ساڵی ١٩١٢دا وێنۆک|ناوەڕاست|450px|نەخشەی کارگێڕی لیوای سلێمانی لە ساڵی ١٩٣٦دا
فاڵکۆن ٩
سەرکەوتنەکان
ئەو چالاکییەش کە گەڕانەوەی بەشی یەکەمی مووشەک بە سەرکەوتووی یەکەکە لە سەرکەوتنەکانی مرۆڤایەتی دەربارەی زانست تەکنەلۆژیایی بۆشایی لە مێژوودا، ئەو چالاکییە سەرکەوتووەشی مووشەکی فاڵکۆن ٩ پاشی چەندین تاقیکردنەوە شکستخواردوو بوو (کۆتایەمین جاری سەرکەوتوو جاری ٢٠م بوو) تێکرای خەرجی مووشەک گەیشتە ١٦ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی و ھەموو ھەڵدانەکانی خەرجی ٦١٫٢ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بوو.
پڕۆمێجێسترۆن
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە پرۆمێجێسترۆن، لە ژێر ناوی بازرگانی سورجێستۆن دەفرۆشرێت، دەرمانێکی پرۆجستینە کە بەکارھاتووە بۆ چارەسەری وەستانی سووری مانگانە و حاڵەتی ( gynecological )   لە ڕێگەی دەمەوە بەکاردەھێنرێت
ئێژێزیب مۆرۆ
ئێژێزیب مۆرۆ شاعیر و ڕۆژنامەوانی سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
برێت مەکگورک
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:زیندووان پۆل:پارێزەرانی ئەمریکی
باسقیل
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای خارپێت پۆل:شارۆچکەکانی تورکیا پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای خارپێت
موقرن کوڕی عەبدولعەزیز
جێنشین
لە ٢٣ی کانونی دوەمی ٢٠١٥ کرا بە شازادەی جێنشین وە جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران.
تاشکەسان، تاتۆس
پۆل:گوندەکانی تاتۆس
شەقشەق، تاتۆس
وێنۆک|چەپ|پارێزگای ئەرزەڕۆم شەقشەق ناوی گوندێکە لە شارۆچکە تاتۆسی سەر بە پارێزگای ئەرزەڕۆمە لە باکووری کوردستان.
خڕێڵە
خڕێڵە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
خڕێڵە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پاڵەوانییەتی تۆپی بالەی خانمانی ئەورووپای ٢٠٢١
کۆمەڵەکان
The drawing of lots was held on 20 May 2021 in Belgrade, Serbia.
کایەی تەختە پاشایەتییەکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
ڕووداوەکان
رووداوەکانی زنجیرەکە لە دوو کیشوەری ئەفسوناوی بەناوەکانی ویستیرۆس و ئیسۆس لە کۆتایی ھاوێنێکی درێژ دەست پێ دەکات، کە دانیشتوانەکانی چاوەڕوانی زستانێکی درێژ دەکەن. گرنگترین سێ ھێلی درامایی ئەو زنجیرەیە پێک ھاتووە لە ؛ یەکەمیان شەری ناوخۆیی خانەوادە پایەبەرزەکان بۆ بە دەست بە سەر داگرتنی تەختی ئاسنینی حەوت شانشینەکە؛ دووەمیان ھەڕەشەی ھاتنی زستان گەورەو سەخت وبەدەرکەوتنی بوونەوەرە ئەفسوناوییەکانی باکوور؛ سێیەمیان ھەوڵەکانی دوا وەچەی خانەدانی لابراو بۆ دووبارە گەرانەوەی تەختی ئاسنینی حەوت شانشینەکە بۆ خانەوادەکەیان. بۆ نوسینی ئەو رۆمانەی کە ئەو زنجیرەیەی لەسەر دروست کراوە، ئیلھامی لە مێژووی ئەوروپییەکان وەرگرتووە.
لیمفۆسایتی تی
لیمفۆسایتی تی (ئینگلیزی: T cell) خانەیەکە، لە سایمۆسەڕژێن پێدەگات، بەشداری دەکات لە وەڵامدانەوەکانی بەرگریی خانەییدا.
سەرچاوە
پۆل:خانەکانی مرۆڤ پۆل:کۆئەندامی بەرگری
جەیک پڕاڵتا
جەیکەب «جەیک» شێرلۆک پڕاڵتا (١٩٨١ لەدایکبووە) کەسایەتییەکی خەیاڵییە و پاڵەوانی چیڕۆکی نمایشی سیتکەمی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکیی بڕۆکلین ناین-ناینە و لە لایەن ئاندی سامبێرگەوە ڕۆڵی گێڕدراوە. ئەو لێکۆڵەرێکی گاڵتەجاڕ بەڵام بلیمەتی بنکەی ٩٩یەمی پۆلیسی نیویۆرکە. پڕاڵتا سیفەتی «گاڵتەچی پۆل» ھەڵگرتووە، بەبەردەوامی گاڵتە ڕادەکێشێتو گاڵتە لەسەر ھاوکارەکانی، و بەتایبەتیش ئێمی سانتیاگۆ، دروست دەکات. ئەو کاڵتەبازێتی خۆشدەوێت و ھەدێک جار زیاتر لە ھاوکارکانی بە کارەکانی کاریگەر دەبێت. لەگەڵ سیفەتی منداڵانەی ھەیە، پڕاڵتا زۆر زیرەکە، بیرکردنەوەیەکی خێرا و ھەستیاری ھەیە، ھەر لەبەر ئەمەش زۆرترین ژمارەی دەستگیرکردنی لە بنکەکەدا ھەیە. پڕاڵتا لە ئەڵقەی «شەوی یاری» ی وەرزی پێنجەمدا ڕاگەیاند کە ناوی ناوەڕاستی بۆ شێرڵۆک گۆڕیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی بڕۆکلین ناین-ناین
پالۆ
پالۆ یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای خارپێت ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٢٢٫٧٢٩ کەس بووە، کە نزیکەی ٩٫٠٦٩ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
کوومی خۆرئاوا
سەرچاوەکان
پۆل:چیای ئێڤەرست
کاڕلۆس فوێنتێس
کاڕلۆس فوێنتێس ماسییاس (Carlos Fuentes Macías) (لد.نڤێمبەر ١٩٢٨) نووسەرێکی مەکسيکیە و یەکێک لە ناودارترین ڕوماننووسان و وتارنووسانی جیھانی ئیسپانیایی-زمانە. فوێنتێس دەورێکی زۆر کاریگەری ھەبووە لە ئەدەبیاتی ئەمەریکای لاتین دا، و کارەکانی لە ئاستێکی بەربڵاو وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی ئینگلیزی و زمانەکانی دیکە.
محەممەد کوڕی حەسەن ئەلمەھدی
لەدایک بوون و سەرەتای تەمەنی مهدی
زۆرجار لەدایکبوونی المهدی لە دوانزە سەرچاوەدا بەراورد دەکرێت بە لەدایکبوونی موسا لە قورئاندا، کە بە شێوەیەکی موعجیزەیی لە دەستی فیرعەون ڕزگاری بووە. هەروەها وەک ئیمامێکی منداڵ، ئەلمەهدی زۆرجار بەراورد دەکرێت بە عیسا، بەو پێیەی هەردووکیان وەک بەڵگەی خودا (hujja) سەیر دەکرێن و هەردووکیان بە دەسەڵاتی... گەورەساڵێک لە کاتێکدا هێشتا منداڵە.
ناسر سینا
ـ یازده‌ ساڵ له‌ به‌شی کوردیی رادیۆ و تله‌ڤزیۆنی ئێران، له‌ مه‌هاباد و تاران کاری کردووه‌.
ـ دوو کتێبی له‌ سه‌ر "ته‌کنیکی چاوپێکه‌وتنی ڕادیۆیی" و "پابلیک سێرڤیس"، به‌ کوردی ئاماده‌ی چاپن. بۆ خوێندنەوەی بەشێک لە بابەتەکانی ناسری سینا، سەردانی ئەم لاپەڕەیە بکە!
کەچەلان، تاتۆس
وێنۆک|چەپ|پارێزگای ئەرزەڕۆم کەچەلان ناوی گوندێکە لە شارۆچکەی تاتۆسی سەر بە پارێزگای ئەرزەڕۆمە لە باکووری کوردستان.
سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ٨.٤
سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ٨.٤ (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Tab S 8.4) تابلێتێکی ٨.٥ ئینجی ئەندرۆیدە، دروستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم تابلێتە بڵاوکراوەتەوە لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٤.
خانەی تیی ژەھراوی
سەرچاوە
پۆل:خانەکانی مرۆڤ
بڕیارنامەی ٤٣٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٨ پۆل:نامیبیا لە ١٩٧٨ پۆل:ئەفریقای باشوور لە ١٩٧٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ نامیبیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفریقای باشوور
خانەی چیلکەیی
خانەی چیلکەیی (بە ئینگلیزی: Rod cell) یەکێکە لەو دوو جۆرە خانەیەی، کە نوور دەناسنەوە لە چاودا، ئەم خانانە ڕۆشناییی کز دەناسنەوە و ڕۆلیان ھەیە لە بینینی شتی بێڕەنگ و، بینین لە تاریکیدا.
١٩٦٨
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٩٦٨
پەنجەرە
پێشانگا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:پەنجەرەکان پۆل:شووشە پۆل:پێکھاتەکانی بیناسازی
ماکۆ
وەلە کۆندا بەم ناوانەش ناوی ھاتووە (ئارتاز و شاوارشان و قەڵای قەبان و ماکی). ھەروەھا ڕووباری زەنگەمار بە نەوەندی ئەم شاڕۆچکەیەدا تێپەڕ دەبێت و ئەم شارە دەکات بە دوو بەشەوە.
مۆنتسکیۆ
ژیاننامە
سەرەتاکانی ژیانی مۆنتسکیۆ لەگەڵ گۆڕانکاریی بەرچاوی حکوومەت هاوکات بوو. ئینگلتەرا لەدوای شۆڕشی شکۆمەندی خۆیەوە (١٦٨٨-١٦٨٩) خۆی وەک پاشایەتییەکی دەستووری ڕاگەیاندبوو و لە ساڵی ١٧٠٧ لەگەڵ سکۆتلاند لە چوارچێوەی یەکێتییەکدا بە ناوی شانشینی بەریتانیای مەزن یەکیان گرت. لە فەڕەنسا، لویسی چواردەیەم، کە ماوەیەکی زۆرە حوکمڕانیی دەکرد، لە ساڵی ١٧١٥ کۆچی دواییی کرد و لویسی پازدەیەمی تەمەن پێنج ساڵ چووە سەر تەختی پاشایەتی. ئەم گۆڕانکارییە نیشتمانییانە کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر مۆنتسکیۆ دانا؛ ئەو لە کارەکانیدا چەندین جار ئاماژەی پێ دەکردن.
کتێبخانەی گشتیی سلێمانی
مێژوو
لەپێشدا لە کتێبخانەی گشتی کەسەربە (مەعاریفە) بووە، لەگەڕەکی سابونکەران دامەزراوە و پاشان گواستراوەتەوە بۆ گەڕەکی شێخان و دواتر براوەتە شەقامی پیرەمێرد نزیک نەخۆشخانەی گەورە، پاشان لەساڵی ١٩٥٦ دا بینایەکەی نوێی بەرامبەر مزگەوتی گەورە بۆ دروستکراوە و دواتر لەساڵی ١٩٦٥ دائەم جێگایەی ئێستای لەشەقامی سالم بۆ هەڵبژێردراوە و کراوەتە کتێبخانە تاوەکو دەگات بە ئێستا لەڕووی فراوانکردن و نۆژەنکردنەوە گۆڕانی بەسەر هاتووە.
هۆڵی گۆران (بۆ سەرچاوە کوردییەکان)
هەرچۆن سەرەتای دامەزراندی کتێبخانەی گشتی لەم شارەدا بە مەبەستی بەدەستهێنان و پاراستنی کتێبی کوردی بووە، تا ئەمڕۆ ئە ئامانجە بەردەوامە و خوێنەر و خوێندکار و توێژەران سوودمەندن لەم بەشە، ئەم هۆڵە بەناوی شاعیری نوێخوازی شیعری کوردی مامۆستا (گۆران)ەوە ناو نراوە، کە سەرچاوەکانی ئەم هۆڵە پێکهاتووە لە (٢٤,٣٧٨) کتێبی کوردی نوێ و کۆن، و ئەم هۆڵە پێکهاتووە لە سەرچاوەکانی(زانیاری گشتی، فەلسەفە، ئایین، زانستە کۆمەڵایەتییەکان، زمان، زانستە تیۆرییەکان، زانستە پراکتیکییەکان، هونەر، ئەدەب، مێژوو و جوگرافیا و ژیننامە) دەستدەکەوێت.
هۆڵی بێکەس (بۆ سەرچاوە فارسییەکان)
بەهەمان شێوە ئەم هۆڵە پیکهاتووە لە هۆڵی نابینایان کە ئامێرێک و چەندەها کتێبی تایبەت بەنابینایان و سی دی تێدایە دەتوانرێنابینایان سوودی لێ ببینن.
هۆڵی پیرەمێرد (بۆ گۆڤار و ڕۆژنامەکان)
١٤ گۆڤار بە زمانەکانی فارسی و ئەڵمانی و ئینگلیزی
کتێبخانەی منداڵان (محەمەدی مەلا کەریم)
ئەم کتێبخانیەیە لە ١٩٩٨/٣/١٥ بەهاوکاری ڕێخراوی مناڵپارێزی کوردستان و سەرپەرشتی مامۆستا جەمال عەبدول کراوەتەوە، لەئیستادا برییتیە لە سێ هۆڵ کە لەناو بینای (محەمەدی مەلا کەریم دان:
بەشی تۆمار
زمانەکانی تر ٩
بەشی دابەشکردن
ئەم هۆبەیە یەکێکە لە هۆبە گرینگەکانی کتێبخانە، هەر کتێبێک یان گۆڤارێک یان هەر چاپکراویک بێت کتێبخانە سەرەتا لەم هۆبەیە وەردەگیریت و هەر لەم هۆبەیەشەوە دەبەشدەکرێت بەس بەشەکانی کتێبخامە
ئیسحاق مۆردەخای
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:سیاسەتمەدارانی ئیسرائیل پۆل:ئیسرائیلییەکانی بەڕەچەلەک کورد پۆل:کوردە جووەکان پۆل:زیندووان پۆل:جوولەکەکانی عێراق
شێخ لەتیفی حەفید
نموونەی شیعری
لە شیعرێکی دیکە بەناوی «سکاڵا» دەڵێ:
کۆمەڵەی کارگێڕی سعودیە
ھەڵدەستێت بە کۆکردنەوەی شارەزایانی کارگێڕی و زانستی کارگێڕی تاوەکو پێکەوە بیرۆکە و ڕا و سەرنجەکان کۆبکەنەوە بۆ بەرەوپێشبردنی کاری کارگێڕی لە سعودیە، لە ١٧/٧/١٤٠٠ی کۆچی دامەزراوە و کەڵێنەیەکی کارگێڕی لە سعودیە پڕکردۆتەوە.
مەڵەغان
وێنۆک|مەڵەغان مەڵەغان، کەرەنتوو یا کەرەمتوو ئامرازێکی وەرزێڕییە بۆ گواستنەوە یان دروونەوەی گژوگیا. جیاوازیی لەگەڵ داس لەوەدایە دروێنەوان پێویست ناکا دابێتەوە و دەتوانێ بە ڕاوەستانەوە کارەکەی بکا. ئەمرۆکە تراکتۆر و کۆمباین جیگای مەڵەغانیان گرتۆتەوە و مەڵەغان کەمتر بە کار دەھێنن.
ئادۆلف دێنری
سەرچاوەکان
پۆل:شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:جووە فەڕەنسییەکان پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:مردووانی ١٨٩٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٨١١ پۆل:مردووانی ١٨٨٩ پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز
قوچەبڵاخ
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تەکفیری
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:زاراوە عەرەبییەکان
کەشتی
سەرچاوەکان
پۆل:کەشتییەکان
بڕیارنامەی ٤٣٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ میسر-ئیسرائیل. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٠٩١‌ەم، بە ١٢ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
چنارەی شێخ تەھا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
باڕووت
باڕووت ماددەیەکی تەقەمەنییە کە بە ئاسانی دەسووتێت و لە چەکەکاندا بە کار دەبرێت.
بڕیارنامەی ٤٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٤٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٧٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ نامیبیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٠٩٨‌ەم، بە ١٠ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٥ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
کۆڵەکە
کۆڵەکە، کۆڵەگە، ستوون یان ئەستوون (بە ئینگلیزی: column) جۆرە پێکھاتەیەکە کە بە زۆری لە خانووەکان و تەلارەکاندا ڕاست و قنج دەوەستێ و ھێزی تەوەرەیی پەستانی (فشاری) ڕاگیر دەکات. کۆڵەکەکان چون بەزۆری دەکەونە ژێر پەستانەوە مەترسیی کەوانە کردنیان ھەیە. بۆیە ھەمیشە ئەو مەترسییە لە کاتی داڕشتنیاندا دەبێ لە لایەن ئەندازیارانەوە لە بەرچاو بگیرێ.
سەرچاوە
پۆل:ئەندازیاریی بوومەلەرزە پۆل:ئەندازیاریی شارستانی پۆل:ئەندازیاریی پێکھاتەیی
ڕێژنگ
ڕێژنگ یان موسەلسەل چەکێکە کە توانایی تەقاندنی چەندین فیشەکی یەک لە دوای یەک هەیە.
پەڕاوێز
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٦٢ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:داهێنانەکانی سەدەی نۆزدەهەم
١٩٧٥
ئەیلول
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٩٧٥
لوویز ڤیکتۆرین ئاکلارمان
لوویز ڤیکتۆرین ئاکلارمان شاعیری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
پی کەی (فیلم)
چیڕۆکی فیلم
بوونەوەرێکی بیانیی (پیکەی - عامرخان) لە ھەسارەیەکی جیاواز بۆ توێژینەوە دێتە سەرزەوی بەھۆی دەفرە فڕیوەکان.کە دەگاتە سەرزەوی یەکەم مرۆڤی سەرزەوی دەبینێت و مرۆڤەکە مێدالیای پیکەی دەدزێت بەمەش پیکەی بۆماوەیەکی درێژ لەسەر زەوی دەمێنێتەوە ، بەھۆی ئەو مێدالیایەوە پیکەی دەیتوانی پەیام و توێژینەوەکانی بنێرێت بۆ ھەسارەکەی بەڵام لەکاتی دزرانی ئامێرەکە پیکەی نەدەیتوانی پەیامەکانی بنێرێت وە نەشی دەتوانی بگەڕێتەوە سەر ھەسارەکەی خۆی.دوای ئەو ڕووداوە پیکەی دەگەڕێت بە دوای جل چونکە لە ھەسارەکەی ئەوان جلوبەرگ لەبەر ناکرێت واتە بەڕووتین.دواتر پیکەی تووشی ڕووداوی ھاتووچۆ دەبێت دوای ئەوەی خۆی بە ئوتوومبێلی کۆمەڵەیەکی میوزیک دەکێشێ دواتر سەرۆکی کۆمەڵەکە (سانجای دووت) پیکەی لەگەڵ خۆی دەباتە گوندەکەی و لەوێ پیکەی بە ھۆی توانای دەستگرتنی ھەر کەسێک دەتوانێت زمانی ھیندی فێربێت بەڵام کەس دەستی ئەو ناگرێت چ پیاو چ ژن بۆیە سانجای دووت سەرۆکگرووپی میوزیکەکە ئەو دەباتە یانەی شەوانە و لەوێ شەو تا بەیانی دەستی ژنێک دەگرێت و فێری زمانی ھیندییەکان دەبێت و بەمەش پیکەی فێری زمانی کەسەکان دەبێت. دواتر پیکەی دەچێتە شاری دلھی بۆئەوەی بە پۆلیسەکان بڵێت کە مێدالیا گرانبەھاکەی دزراوە ، لەوێ پۆلیس گرنگی بە قسەکانی پیکەی نادەن و وێڵی دەکەن. ئینجا پیکەی دەکەوێتە دوای خەڵک و پرسیاریان لێدەکات کە چۆن بتوانێت مێدالیا گرنگەکەی بدۆزێتەوە ، ئەوانیش لەوەڵامدا دەڵێن تەنیا خودا دەتوانێت مێدالیاکەت بدۆزێتەوە یان تەنیا ئەو دەزانێت لە ئەو مێدالیای لە کوێیە؟.بەم قسەیە پیکەی باوەڕێکی تەواو پەیدا دەکات بۆیە پەنا دەباتە گشت ئاینەکان و ھەموو داواکاری و فرمانە جیاوازەکان لە گشت ئاینەکان جێبەجێ دەکات لەپێناو گەڕاندنەوەی مێدالیاکەی وە پیکەی ئاگاداری و پۆستەر چاپدەکات بۆ ئەوەی خودا بدۆزێتەوە تاکوو داوای گەڕاندنەوەی مێدالیاکەی لێبکات. بەر لەھەموو ئەو ڕووداوانە فیلمەکە لە وڵاتی بەلجیکا چەند گرتەکی گیراوە کە باس لەپەیوەندی خۆشەویستی نێوان کچە ھیندییەک و کوڕە پاکستانییەک دەکات کە جاگو (ئەنوشکا شارما) و سەرفراز یوسف (سوشانت سینگ) بەڵام بەھۆی ناڕازیبوونی دایکوباوکی کچەکە و بەھۆی قسەکانی پیاوێکی ئاینی ساختەوە ئەو پەیوەندییە تێکدەچێت..دوای توێژینەوە و دەستنەکەوتنی مێدالیاکەی بەو شێوەیە پیکەی بێئوومێد دەبێت ، دواتر پیکەی بیرۆکەی بۆ دێت بۆ ئەوەی ڕای خەڵکی بگۆڕێت لەسەر ئاینە ساختەکان و پیاوە ئاینییە ساختەکان و لەکۆتایی فیلمەکە پیکەی لەو بیرۆکەیەدا سەرکەوتوو دەبێت. بە بردنەوەی لەپیاوە ئاینییە ساختەکە لە پڕۆگرامێکی تەلەفزیۆنی کە ڕۆژنامەنووس و پێشکەشکار جاگوو پێشکەشی دەکات.فیلمەکە کۆتایی دێت بە گەڕانەوەی پیکەی بۆ ھەسارەکەی ئەمەش دوای ئەوە لە پڕۆگرامە تەلەفزیۆنەکە مێدالیاکەی بەدەستدەھێنێتەوە کە پیاوە ئاینییە خراپەکە لە دزەکەی کڕیبۆوە! لەدوایین دیمەنی فیلمەکە پیکەی دەگەڕێتەوە سەرزەوی و چەند کەسێکی ھاوشێوەی خۆشی دەھێنێت کە یەکێک لەوان ئەکتەری ناسراوی ھیند ڕانبیر کاپوورە.
ڕۆژژمێری ئێرانی
دانانی
زانای موسڵمان عومەر خەیام ئەم ڕۆژژمێرەی دانا، بە یارمەتی حەوت زانای گەردوونناس، بە وردترین ڕۆژژمێر دادەنرێت لە سەر زەویدا لە ئێستادا، ڕێژەی ھەڵە تیایدا بۆ ھەر ڕۆژێک ٣.٨ ملیۆن ساڵە لە بەرامبەردا ڕێژەی ھەڵە لە ڕۆژمێری زایینیدا ئەگاتە ڕۆژێک لە ٣٣٠٠ ساڵ، و ئەم رۆژژمێرە بەکاردێت لەلایەن ھەردوو وڵاتی ئێران و ئەفغانستان، و لە بەشێکی ڕۆژژمێری ئوم لقوڕادا بەکار دێت بۆ دیاریکردنی وەرزەکانی ساڵ.
وێبچن
ماڵپەڕ و مەکۆکانی وێبچن سەرەتای دامەزراندنی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن ئاسۆ نادریەوە دۆمەینی ھەموو بۆ کوردان تۆمارکرا all4kurds.net لە سەرەتا وەکو ھەموو وێبگەیەکی گشتی ئایتی کارەکانی خۆی ڕادەپەڕاند، بە بڵاوکردنەوەی بابەت بە جۆری پەرگەی وشە &  PDF پاش ئەوەی ئەمە ناوبانگیکی باشی بەدەست ھێنا وەکو سەرچاوەیەکی سەرەتایی لە فێربوونی چۆنیەتی و دامەزراندنی پڕۆگرامەکان.
شەمەندەفەر
وێنۆک|شەمەندەفەرێک شەمەندەفەر یان قیتار ئامێرێکی ھاتوچۆی زۆر درێژە کە بۆ گواستنەوەی کەلوپەل، مرۆڤ و چەند شتی دیکەش بەکاردێت.
ئەرتینز
ئەرتینز کەناڵێکی عەرەبییە بۆ مناڵان، لەلایەن کۆمەڵەی رادیۆ و تەلەفزیۆنی عەرەب (ART) بەڕێوە دەبرا، لە ساڵی ١٩٩٨ دەستی بە پەخش کردن و لە ساڵی ٢٠٠٧ ڕاگیرا. لە کاتژمێر ٦ی بەیانی تاوەکو ١٢ی شەو پەخشی بەرنامەکانی دەکرد. لەسەر مانگی دەستکردی نایلسات بوو. hello mister hi mister how you doin mister پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی مناڵان پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی
کۆلی باشوور
سەرچاوەکان
پۆل:چیای ئێڤەرست
ژمارەی سروشتی
وێنۆک|ژمارە سروشتییەکان دەتوانن بۆ [[ژماردن بەکار بێن (یەک سێو، دوو سێو، سێ سێو، ...)]] لە بیرکاریدا، دوو پێکھات ھەیە بۆ دیاریکردنی کۆمەڵەی ژمارە سروشتییەکان (بە کورمانجی: ھەژمارێن خوەزایی، ژمارێن خوەزایی، Hejmarên Xwezayî، Jimarên Xwezayî   ؛ بە ئینگلیسی:Natural Numbers؛ بە عەرەبی: الأعداد الطبیعیة):
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارەکان پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی پۆل:ژمارە تەواوەکان پۆل:تیۆریی ژمارەکان
ناسری خوسرەو، تاجیکستان
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای خەتلان
١٩٧٨
ساڵی ١٩٧٨ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
ژمارەی سەرەتایی
تیۆرمەکان
16=11+ 5
تیۆرمی ژمارەی سەرەتایی (prime number theorem)
ئەگەر \pi(x) ژمارەی ئەندامانی، ژمارە سەرەتایییەکانی بچووکتر لە x بێت.
سەلماندن:
بەتۆرست، نیو ساوت وێلز
ئەم شارە بە پێی سەرژمێریەکانی ساڵی ٢٠١١ی ئوسترالیا ٣٣،١١٠ کەس بووە.
قاسماوا
جوگرافیا
قاسماوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
مونتەزر زەیدی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:زیندووان پۆل:ڕۆژنامەنووسانی عێراق پۆل:شیعە عێراقییەکان پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
گواستنەوە
وێنۆک|گواستنەوە لە ڕێگای [[ئاو]]
تەلەڤیزیۆنی عەرەبستانی سعوودی
کەناڵی قورئان
ئەم کەناڵە لەشاری مەککەوە پەخشدەکات ٢٤ کاتژمێر پەخشی ڕاستەوخۆی حەڕەمی مەکی دەکات و تەواوی نوێژەکان و کاتەکانی تریش دەگوازێتەوە، لەگەڵ گواستنەوەی وێنەکان خوێندنەوەی قورئانیش جێبەجێدەکات کە بەدەنگی چەند قورئانخوێنێکی بەناوبانگی جیھانی ئیسلامین.
ئامۆل
ئامۆل یەکێک لە شارەکانی پارێزگای مازەندەرانی ئێران و ناوەندی شارستانی ئامۆلە. ئامۆل پایتەختی برنج و یەکێک لە کۆنترین شارەکانی ئێرانە.
سەیدنەزەر خودایقولۆڤ
سەیدنەزەر خودایقولۆڤ شارۆچکەیەکی شارستانی قوبادیانە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٩٠٣ کەسە.
چێو
سەرچاوەکان
پۆل:ڕوەکناسی پۆل:ماددەکانی بینا پۆل:ماددەکان پۆل:ماددە سروشتییەکان پۆل:دارەکان
سامسۆنگ گالاکسی تاب ئێس ١٠.٥
250px|بێچوارچێوە|چەپ
سەرچاوە
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
تایجۆدای گۆگۆریۆ
سەرچاوە
پۆل:کۆریا پۆل:ئاسیا پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:پاشاکانی گۆگۆریۆ
کانی بی شێخ عەبدوڵا
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جۆن ناکس
وێنۆک|چەپ|پەیکەری جۆن ناکس
جۆن ناکس (بە ئینگلیزی: John Knox) قەشەی سکۆتلەندی و ڕێبەری چاکسازیی پرۆتێستانتی لە سکۆتلەنددا بوو. ئەو ھاوچەرخی ماری شاژنی سکۆتلاند بوو و لەگەڵ ماریی کاتۆلیکدا تێک گیران و ناکۆکیی ھەبوو.
ویڵ سمیت
لە کۆتایییەکانی ١٩٨٠دا، دیارترین ناوبانگی پەیداکرد وەک ڕاپەرێک لەژێر ناوی فرێش پرینس. لە ١٩٩٠دا، ناوبانگی بە شێوەیەکی باوەڕپێنەکراو زیادی کرد کە ڕۆڵیگێڕا لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی The Fresh Prince of Bel-Airی ئێن بی سیدا، کە بۆ شەش وەرز تا ساڵی ١٩٩٦ بەردەوام بوو. دوای تەواوبوونی زنجیرەکە، سمیت لە تەلەڤیزیۆنەوە چووە سەر فیلم و لە چەندان فیلمی بەناوبانگدا ڕۆڵیگێڕا. تاکە ئەکتەرە کە ھەشت فیلمی بە داھاتی زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن دۆلار لە بۆکس ئۆفیسدا، یانزە فیلم بە داھاتی زیاتر لە ١٥٠ ملیۆن دۆلار لە جیھاندا ھەیە، و ھەشت فیلم کە چووبێتنە پلەی یەکەم لە بۆکس ئۆفیس.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨ پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:بازرگانانی ئەفریقی- ئەمریکی پۆل:گۆرانینووسانی ئەفریقی-ئەمریکی پۆل:تۆماری بەرهەمهێنەرانی هیپ هۆپی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر پۆل:مۆسیقاژەنانی هیپ هۆپی کەناری ڕۆژهەڵات پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:تۆماری بەرھەمھێنەرانی ھیپ ھۆپی ئەمریکی پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار پۆل:مۆسیقاژەنانی ھیپ ھۆپی کەناری ڕۆژھەڵات پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا پۆل:نووسەرانی شاری فیلادلفیا پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
خۆزات
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دێرسم پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای دێرسم
کانی گەنجی
جوگرافیا
کانی گەنجی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ڕاجکومار ھیرانی
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ھیندی
یەککەدین
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای خەتلان
مەجدی ئاسمانی
مەجدی ئاسمانی یان مەجدی گشتی یەکەمین کەناڵی تۆڕی ئاسمانی مەجدە لە {ەبیعی یەکەمی ١٤٢٤ی کۆچی - ٢ی ئایاری ٢٠٠٣ی زاینی پەخشی فەرمی دەست پێکرد و بارەگای سەرەکی لەشاری بەرھەمھێنانی ڕاگەیاندنە لە قاھیرەی پایتەختی میسر.
پیەر کووری
پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:مردووانی ١٩٠٦ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی پۆل:کیمیازانانی فەڕەنسی پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٩ پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
لۆکوونت دو لیل
لۆکوونت دو لیل شاعیری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
تێلمەن
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای خەتلان
بارسێلۆنا
پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ١٠ی پ.ز پۆل:شارەکانی ئیسپانیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١ەمی پ.ز پۆل:کۆڵۆنیا (ڕۆمان) پۆل:بارسێلۆنا
ژمارەی ڕاستەقینە
thumb|center|350px|ژمارە ڕاستەقینەکان لەسەر تەوەری ژمارەکان
١٩٨٢
ساڵی ١٩٨٢ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٩٨٢
وێنەگری
کورتە مێژوویەکی سەرھەڵدان و پەیدابوونی کامیرای فۆتۆگرافی
جۆرەکانی ھاوێنە:
وێنەی فۆتۆگرافی وەک فۆرم و ناوەرۆک
٢٠١٢-٠١-٢٠
مەجدی مناڵان
مەجدی مناڵان یەک لەکەناڵەکانی تۆڕی ئاسمانی مەجدە، پڕۆگرامی منداڵان پەخش دەکات.
لە ١ی زولحیجەی ١٤٢٤ی کۆچی - ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤ی زاینی دەستی بە پەخشی ئەزمونی کرد.
لەو پڕۆگرامانەی پەخشی دەکات: گۆرانی کە منداڵان بەرەو جوانترین ڕەوشت ھاندەدات و بەوێنەیی کارتۆنی یان وێنەی سێ دووری ڕوونی دەکاتەوە. ھەروەھا چیرۆک و پێشبڕکێی ڕۆشنبیری لە پڕۆگرامەکانی کەناڵەکەیە.
نوما دونی فووستێل دو کوولانژ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٠ پۆل:مردووانی ١٨٨٩
Numa-Denis Fustel de Coulanges
چادایی گۆگۆریۆ
سەرچاوە
پۆل:مردووانی ١٦٥ پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی یەکەم پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی دووەم
ئۆتۆنۆمی
سیاسەت
دانیشتووانە ڕەسەنەکان، وەک کوناییەکان پرەنسیپە ئۆتۆنۆمییەکانییان بەکار هێناوە وەک فەڕمانڕەواییکردنی بنەڕەتیی. هەندێک گرووپی ڕەسەنی تر وەک سووپای ڕزگاریی نەتەوەی زاپاتیسا ئەم پێکهاتەیەیان گرتۆتە بەر لەم ساڵانەی دواییدا وەک وەڵامێک بۆ جیهانیگری.
کروپسکی
کروپسکی شارۆچکەیەکی شارستانی قومسەنگیرە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٩٨٤٧ کەسە.
ماسوولکەی دڵ
وێنۆک|ماسوولکەی دڵ و بەشەکانی ماسوولکەی دڵ یان دڵەماسوولکە (بە ئینگلیزی: Heart muscle یان Cardiac muscle) ئەو ماسوولکەیەیە کە دڵ پێکدێنێت و، ماسوولکەیەکی خۆنەویستە.
سەرچاوە
پۆل:شانەناسی پۆل:توێکاریی دڵ پۆل:کۆئەندامی ماسوولکە
ھێکتۆر مالۆ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:ھێکتۆر مالۆ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٠ پۆل:مردووانی ١٩٠٧
حەیم ئارلۆسۆرۆف
وێنۆک|حەیم ئارلۆسۆرۆف وێنۆک|ڕاست|حەیم ئارلۆسۆرۆف (لای ڕاست) لە ساڵی ١٩٤٧ لە کەناری بات گالیم لە فەلەستین کەوتە خوارەوە وێنۆک|گۆڕی ئارلۆسۆرۆف لە [[گۆڕستانی ترامپێڵدۆر|گۆڕستانی ترامپڵدۆر لە تەلئەبیب]] حەیم ئارلۆسۆرۆف (٢٣ی شوباتی ١٨٩٩ – ١٦ی حوزەیرانی ١٩٣٣؛ ھەروەھا بە چایم ئارلۆزۆرۆڤ ناسراوە؛ بە عیبری: חיים ארלוזורוב) سەرکردەیەکی سۆسیالیستی زایۆنیستی ییشوڤ بووە لە سەردەمی ئیختیاری بەریتانیا بۆ فەلەستین، پێش دامەزراندنی ئیسرائیل، و سەرۆکی وەزارەتی سیاسی بووە لە دەزگای جوولەکەکان. لە ساڵی ١٩٣٣ ئارلۆسۆرۆف لە کاتی پیاسەکردن لە کەنار دەریا لە تەلئەبیب تیرۆر کرا.
سۆرێن کیەرکێگۆر
وێنۆک سۆرێن ئابیی کیرکەگۆ (دانیمارکی: Søren Aabye Kierkegaard، سوێرن کیرکەگۆ،  ماوەی ژیان ١٨١٣-١٨٥٥) فەیلەسۆفی مەسیحی و دانیمارکیە کە بە باوکی فەلسەفەی ئێگزیستانسیالیزم لە قەڵەم دەدرێ. کیەرکێگۆر لە ساڵی ١٨١٣ لە کۆپنھاگن لە دایک بووە و ساڵی ١٨٥٥ ھەر لەوێ کۆچی دوایی کردووە. تێکڕای فەلسەفەی ئەو باس لەم بابەتانە دەکات: گوناھ، ئازادی، خۆشەویستی، ھاسەرگیریی، پەشیمانی، بیرکرندەوە، کۆیلایەتی و چارەنووس. بەشێکی ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو ھۆکارەی کە خۆی لە ڕێی ئەو کیشانەوە دووچاری چەندین چەرمەسەریی و ئەزمونی توند بووە. لەبەر سەختی ناوەکەی جۆرەھا خوێندنەوەی ھەیە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا لەوانە "کیرکیجارد".
مەجدی قورئان
لە قورئانخوێنەکان
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان
کۆمۆنیزم
سەرەتای کۆمۆنیزم
بەگوێرەی قسەی ئەکادیمی و مێژوونووس ڕیچارد پایپیس، ڕەچەڵەکی بیرۆکەی چینەکان و یەکسانی نێوانیان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی یۆنانی کۆن. بزووتنەوەی مازداک کە لەناوچەی ئێرانی ئەمڕۆدا بوون لە سەددەی پێنجەم، بە "کۆمۆنیستیک" وەسف دەکرێن بەھۆی ئالنگاریکردن لە دەسەڵات و سەرمایەی چینی باڵا و ڕەخنەگرتنیان لە خاوەنداریی تایبەت؛ ھەروەھا بۆ ئەو ھەوڵانەشیان کە کێشایان بۆ دامەزراندنی کۆمەڵگایەکی یەکسان. دواتر یەک یان دوو کۆمەڵگای کۆمۆنیستی درووست بوون کە زیاتر لەژێر کاریگەری دەقە ئاینییەکان درووست بوون. لە سەدەکانی ناوین، لەژێر دەسەڵاتی کڵێسای کریستیان ھەروەھا ئایینە ڕەھبانییەکان فەرمانی ھاوبەشیکردنی موڵک و خاوەندارێیەتییەکان درا.
چۆمغۆلو
جوگرافیا
چۆمغۆلو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
کۆمۆنیزم
کۆمۆنیزمی مارکسی
مارکسیزم میتۆدێکی شیکاری ئابووریی کۆمەڵایەتییە کە تێیدا ڕژێمی سەرمایەداری لە چوارچێوەیەک دەبینێت کە دەسەڵاتەکەی بەخراپە بەکاردێنێت، مارکسیزم شیکردنەوە و وردبوونەوە لە پەیوەندییەکان، ناکۆکی و پێکدادانی نێوان چینەکانی کۆمەڵگا، بۆ ئەوەش مارکسیزم پرسی ماتریالیزم بەکاردێنێت بۆ ڕەخنەگرتن لە بردەودان بە درووستکردنی شێوازی چینایەتی و بەتایبەتیش چینی سەرمایەدار، لەپاڵ ئەوانەش باس لە ڕۆڵی چینی زەحمەتکێش دەکات لە ناو ئابوورییەکی بە ڕژێمکراو، گۆڕانەکانی ناو سیاسەت و کۆمەڵ. مارکسیزم لەلایەن کارل مارکس و فرێدریچ ئەنگڵس لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەم درووست بوو، ھەروەھا وەک یەکەمین و پێشەنگی ئایدۆلۆژیاکانی ناو بزووتنەوەی کۆمۆنیزم دەبینرێت.
قومسەنگیر
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای خەتلان
برۆکن ھیڵ، نیو ساوت وێلز
برۆکن هیڵ شارێکە لە ویلایەتی نیو ساوت وێلز لە وڵاتی ئوسترالیا.
مارتین گارکس
ژیانی سەرەتایی
گاریکس وەک مارتین جێرارد گاریتسن لە ١٤ی ئایاری ١٩٩٦ لە ئامستێلڤین لە ھۆڵەندا لەدایکبوو. ئەو کوڕی جێرارد و کارین گاریتسننە. ئەو خوشکێکی بچووکتر لەخۆی ھەیە بە ناوی لۆرا.
تۆڕی ئاسمانی مەجد
ماڵپەڕی فەرمی
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان پۆل:کەناڵەکانی سعوودیە
مەسعوود محەممەد
پاش ڕاپەڕین
لەدوای ڕاپەڕینی خەڵکی باشووری کوردستان لە بەھاری ساڵی ١٩٩١و کشانەوەی دەسەڵاتی ناوەندیی عێراق لە کوردستان، مامۆستا گەڕایەوە کوردستان تاکو لە ڕۆژی ١ی نیسانی ٢٠٠٢ لە نەخۆشخانەی ڕزگاری ھەولێر کۆچیی دوایی کردو ھەواڵی مەرگی ئەو ناودارە بە ھەموو لایەکی کوردستاندا بڵاوبووەو بۆ ڕۆژی ٢ی نیسانی ٢٠٠٢ لە گۆڕستانی دەروێش خدر لە کۆیە لە تەنیشت گۆڕی مەلای گەورەی باوکی بە خاکی سپێردرا.
ساوا، سۆران
پۆل:گوندەکانی سۆران
جافرەکان
جافرەکان یەکێکە لە گوندەکانى شارۆچکەی خەلیفان سەربە قەزاى سۆران لە پارێزگاى هەولێر.
لۆس ئانجلەس
دەستە خوشک
لۆس ئانجلەس لەگەڵ ٢٥ شاران دەستە خوشکە: ھەروەھا لۆس ئانجلەس لەگەڵ ئەم شارانەی خوارەوە ڕەفیقە: