cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چەمزەرد ماھیزان
چەمزەرد ماھیزان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داجیوەن، ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. .
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
نەخۆشیی ویڵسن
نەخۆشی ویڵسن نەخۆشییەکی بۆماوەیی ئۆتۆسۆمی میتابۆلیزمی مسە کە تێیدا کۆبوونەوەی مس لە ئەندام و شانە جیاوازەکاندا دەبینرێت. زیادبوونی کەڵەکەبوونی مس ڕەنگە کەموکوڕییەک بێت لە کارکردنی پەمپێکی بەستنەوەی مسی پڕۆتینی جۆری P. ئەم پەمپە ڕۆڵی هەیە لە دەردانی مس بۆ ناو زەرداو. تێکچوونی کارەکانی دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی مس لە شانەکانی لەش وەک جگەر و مێشک و گورچیلە و خڕۆکە سوورەکانی خوێن. کە ئەمەش دەبێتە هۆی نەخۆشی ئەم شانانە و بە گشتی مرۆڤی تووشبوو.
ئیدەلی
ئیدەلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری خوڕخوڕە، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
دووک ووی چێن
دووک ووی چێن (بە چینی: 陳武公; خوێندنەوە: چێن وو گۆنگ) ھەشتەم فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی ڕۆژاوای ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
ئەحمەدئاوا، بەکرەجۆ
ئەحمەدئاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئەحمەدئاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باوەمەردەی خواروو و لە باشوور لەگەڵ فڕۆکەخانەی سلێمانی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەڕەکی ڕاپەڕین و لە ڕۆژاوا لەگەڵ فڕۆکەخانەی سلێمانی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕۆز پارتریج
ڕۆز پارتریج (لەدایکبووی ٢٨ شوباتی ١٩٦٨) ئەکتەر، دەرھێنەر، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە.
ژیانی تایبەتی
لە ئایاری ٢٠١٦ دا، پارتریج ھاوسەرگیری لەگەڵ جێنیفەر لەفڵۆردا کرد دوای دە ساڵ لە خۆشەویستی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨ پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
مێژووی دێرین
مێژووی دێرین دەگەڕێتەوە بۆ ڕووداوەکانی ڕابردوو، لە سەرەتای دەستپێکی نووسین و تۆمارەکانی مێژووی مرۆڤ. دەستواژەکە دەکرێت بەکاربھێنرێت بۆ ئاماژەدان بە کاتێکی دیاریکراو یان ڕێکخراوە ئەکادیمییەکان. لێکۆلینەوە ئەکادیمییەکان لەسەر مێژویی دێرین دەکرێت زانستی بێت یان دێرینەناسی بێت، بە لێکۆلینەوە کردن لەسەر کەلوپەلە بەڵگە لەسەربووەکان یان مێژووی مرۆڤیی (لێکۆلینەوە لەسەر مێژوو بەناو دەقەکان، شیعر و زمانەوانی)
تۆماری ڕابردوو بەتەواوی بەناو ٥،٠٠٠ ساڵدا تێپەردەبێت، لە سەردەمی نووسینی بزمارییەوە دەست پێدەکات، لەگەڵ کۆنترین دەق و نووسینەکانی نزیک ٢٦٠٠ ساڵی پێش زایین. مێژووی دێرین تەواوی ئەو کیشوەرانە دەگەرێتەوە کە مرۆڤەکان لێی نیشتەجێبوون لە سەردەمی ٣٠٠ ھەزار ساڵ پێش زایین تاوەکوو ٥٠٠ی زایینی. سیستمی سێ-سەردەمی ساتی دێرین سیستمی سێ-سەردەمەکە دەکاتە ھەرسێ سەردەمی بەردین، برۆنز، ئاسن مێژووی تۆمارکراو وادانراوە لە سەردەمی برۆنزەوە دەستپێبکات. دەستپێک و کۆتایی سەردەمەکان جیاوازی ھەیە لەنێوان ناوچەکانی جیھان، لە زۆربەی ناوچەکان سەردەمی برۆنز بە گشتی وا دانراوە کە لە پاش چەن سەدەیەک دوای ساڵی ٣٠٠٠ی پێش زایین دەستپێبکات لەکاتێکدا کۆتایی سەردەمی ئاسن لە سەرەتای ھەزارەی یەکەمی پێش زایینە لە ھەنێک لە ناوچەکان، و لە کۆتایی کۆتایی ھەزارەی یەکەمی زاینییە بۆ ھەنێکی تر.
ئەگەرچی ڕێکەوتی کۆتایی ھاتنی سەردەمی دێرین ناکۆکی لەسەرە، ھەنێک لە زاناکانی ڕۆژاوا کەوتنی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانی لە ٤٧٤ی زاینیی) (کە زۆر بەکاردێت) ، نزیکی ئەکادیمیای ئەفلاتوونی لە ٥٢٩ی زایینی مردنی جەستێنیانی یەکەم لە ٥٦٥ی زایینی ھاتنی ئایینی ئیسلام ھەڵکشانی و بەھێزبوونی شارلمان وەک کۆتایی مێژوویی دێرین و مێژوویی کلاسیکی ئەورووپی بەکاردەھێنن.
لە کاتی سەردەمی مێژووی دێرین (کە بە زۆری لە ٣٠٠٠ی پێش زایینەوە دەست پێ دەکات)، ڕیژەی دانیشتووانی جیھان بە شێوەیەکی خێرا گەشەی دەسەند بەھۆی بەھۆی شۆڕشی کشتووکاڵی، کە لە پەرەسەندنێکی تەواو دابوو، بەگوێرەی HYDE کە لە ھۆڵەندا ھەژمارکراوە، ڕێژەیش دانیشتووانی بە خێرایی زیادی کردووە لەم سەردەمە. لە ١٠،٠٠٠ی پێش زایین لە پێش مێژوو، ڕێژەیش دانیشتووانی جیھان لە دوو ملیۆن کەس، بەرز بوویەوە بۆ ٤٥ ملیۆن بە ھاتنی ٣،٠٠٠ی پێش زایین. بە ھاتن و تێپەربوونی سەردەمی ئاسن لە ١،٠٠٠ی پێش زایین، ڕێژەی دانیشتووانی جیھان زیاد بووە بۆ ٧٢ ملیۆن کەس. لە کۆتایی ٥٠٠ی پێش زایین، ڕێژەی دانیشتووان وا بیرکراوەتەوە کە گەیشت بێت بە ٢٠٩ ملیۆن کەس. لە ١٠،٥٠٠ ساڵدا ڕیژەی دانیشتووان ١٠٠ ئەوەندە زیادبووە.
دووک یی چێن
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
شێخ حسێنی قازی
شێخ حسێنی قازی (١٧٩٥-١٨٦١) شاعیر، زانای ئایینی و نووسەری کوردی سەدەی ھەژدە و نۆزدەیە کە لە شاری سلێمانی لە دایک بووە. شێخ حسێنی قازی خاوەنی چەندین کتێبی فارسی، عەرەبی و کوردییە. لەوانە مەولوونامە کوردییەکەیەتی کە لە نموونەی پەخشانە کوردییەکانی سەدەی ھەژدەیە. ئەم کتێبە ئەدەبییە باسی چیرۆکی لەدایکبوونی محەممەد پێغەمبەری ئیسلام دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی
جەمشید عەندەلیبی
جەمشید عەندەلیبی (؛ لەدایکبووی ٢ی حوزەیرانی ١٩٥٧ لە سنە، ئێران) مۆسیقاژەن، ئاوازدانەر و ژەنیارێکی ئامێری نەیی کوردی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. لە لای کەسانێکی وەک حەسەن کەسایی مەشقی مۆسیقای کردووە. نەینەوا یەکێک لە کارە ناسراوەکانیەتی کە بە ھاوکاری لەگەڵ حوسێن عەلیزادەدا دروستی کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی سنە پۆل:دەرچووانی بەشی ھونەرەجوانەکانی زانکۆی تاران پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران پۆل:زیندووان پۆل:ژەنیارانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:مۆسیقاژەنانی خەڵکی سنە
بووتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
هەوکردنی مێشک
وێنۆک
ھەوکردنی مێشک یان ئەنسەفالیت واتە ھەوکردنی شانەکانی مێشک. نیشانەکانی ئەم حاڵەتە بریتین لە کەمبوونەوە یان گۆڕانی ھۆشیاری، سەرئێشە ، تا ، سەرلێشێواوی ، ڕەقبوونی مل و ڕشانەوە. باوترین ھۆکاری ئەم حاڵەتە تووشبوونە بە ھەندێک لە ڤایرۆسەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان پۆل:ئاڵۆزیی دەماری پۆل:ھەوکردنەکان
٧١: لەنێو ئاگر (فیلم)
٧١: لەنێو ئاگر بە (کۆری: 포화 속으로) فیلمێکی ساڵی ٢٠١٠ی کۆریای باشوورە. فیلمەکە لەجۆری (دراما، ئەکشن) ە. فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی جۆی میۆنگ-جی و جیۆنگ تای-وۆن و لە بەرھەمھێنانی جۆی میۆنگ-جی و جیۆنگ تای-وۆنە.
چیرۆک
چیرۆکەکە لە ڕووداوی ڕاستەقینە وەرگیرداوە کە تێیدا، ٧١ خوێنکار لە کاتی جەنگێکی سەختدا بۆ سەر وڵاتەکەیان، بە شێوەی زۆۆرەملێ دەگوازرێندرێنەوە بەرەکانی جەنگ، دژ بە وڵاتی ژاپۆن. بە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو قوتابییەکان بەرگریێکی سەخت ئەنجام دەدەن لە پێش سووپای ژاپۆن و لە کۆتاییدا گشتیان دەکوژرێن،
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور پۆل:فیلمەکان بە زمانی کۆری پۆل:فیلمە درامییەکانی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لەسەر ١٩٥٠ دەرھێنراون
گرێندایزەر
یووفۆ ڕۆبۆت گرێندایزەر (ＵＦＯロボ グレンダイザー) ناسراو بە گرێندایزەر، مانگا و زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمێی سووپەر ڕۆبۆتی ژاپۆنییە کە لە لایەن مانگاکا گۆ ناگای دروست کراوە. سێیەم سەروشەی زنجیرەی مازینگێرە. زنجیرە ئەنیمێیەکە لە لایەن تۆوێی ئەنیمەیشن و داینامیک پلانینگ بەرھەم ھێنراوە. لە ٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٥ بۆ ٢٧ی شوباتی ١٩٧٧ لە فوجی تی ڤی پەخش کراوە، و لە ٧٤ ئەڵقە پێک ھاتووە. لە ڕۆژھەڵاتی ناوین و جیھانی عەرەبی ناوبانگێکی زۆری پەیدا کردووە.
بابان، بەکرەجۆ
بابان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
گرێندایزەر
چیرۆک
دووک فلید زیندووماوێکی ھەسارەی فلیدی سیستمی ئەستێرەییی ڤێگایە، کە پاش کاولکردنی نیشتمانەکەی لە لایەن سپاکانی شا ڤێگا، بۆ سەر زەوی ھەڵھاتووە. لەوێ دکتۆر ئومۆن وەک کوڕی خۆی گەورەی دەکات، و بە دایسوکێ ئومۆن ناسراوە. دوای چەند ساڵێک لە گەیشتنی، دووبارە ڕووبەڕووی ھەڕەشەی شا ڤێگا و سپاکانی دەبێتەوە، کە دەیانەوێت زەوی داگیر بکەن. لەگەڵ ھاوڕێکانی کۆجی و ھیکارو (و دواتر خوشکە بچووکەکەی ماریا گرەیس)، دووک بڕیار دەدات بە بەکارھێنانی باشترین چەکی خۆی—گرێندایزەری بەتوانا، بەرپەرچیان بداتەوە.
بابان، بەکرەجۆ
جوگرافیا
بابان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عەواڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی گۆمە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەنەسوورە، بەکرەجۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باڵچۆغ.
گرێندایزەر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:مانگای ١٩٧٥ پۆل:فیلمە ئەنیمێیەکانی ١٩٧٥ پۆل:مانگای ١٩٧٦ پۆل:فیلمە ئەنیمێیەکانی ١٩٧٦ پۆل:کورتەفیلمە ئەنیمەیشنەکانی دەیەی ١٩٧٠ پۆل:ڕۆبۆتە خەیاڵییەکان پۆل:مانگای ئاکیتا شۆتێن پۆل:کورتەفیلمە ئەنیمێیەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە ڕۆبۆتەکان پۆل:مانگا و ئەنیمێی سووپەر ڕۆبۆت پۆل:تەلەڤیزیۆنی تۆوێی ئەنیمەیشن پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی پۆل:مانگاکانی ٢٠١٤
بابان، بەکرەجۆ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیمپراتۆر سویکۆ
وێنۆک ئیمپراتۆر سویکۆ (推古天皇، سویکۆ تێنۆ) (لەدایکبووی ٥٥٤ تا ١٥ی نیسانی ٦٢٨) ٣٣مین فەرمانڕەوای ژاپۆن بوو بەپێی کلتووری شوێن گرتنەوە، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٥٩٣ تا مردنی لە ٦٢٨ دەبێت.
لە مێژووی ژاپۆن سویکۆ یەکەم ژن بوو لەو ھەشت ژنەی کە ڕۆلی "خاتوونە ئیمپراتۆری فەرمانرەوای ھەبێت و ڕاستەوخۆ وەک پاشا فەرمانڕەواییەتی بکات، حەوت ژنەکەی تر بریتین لە کۆگیۆکو، جیتۆ، گێنمێی، گێنشۆ، کۆکێن/شۆتۆکو، مێیشۆ، و ئیمپراتۆر گۆ-ساکوراماچی.
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکان پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٦ەم لە ئاسیا پۆل:لەدایکبووانی ٥٥٤ پۆل:مردووانی ٦٢٨ پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:کچی ئیمپراتۆرە ژاپۆنییەکان پۆل:خەڵکی سەردەمی ئاسوکا پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٧ەم لە ئاسیا پۆل:ژنە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:ژنە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٦ەم پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ٦ەم
میریا مۆسۆکۆ
میریا ئلیسا مۆسۆکۆ ڕۆدریگێز دی ئاریاس (Mireya Moscoso؛ لە دایکبووی ١ی تەممووزی ١٩٤٦) ژنە سیاسەتوانی پەنەماییە، ئەو لە ماوەی ١ی ئەیلوولی ١٩٩٩ تاکوو ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ بووە ٣٤ەمینن سەرۆکی پەنەما. ئەو یەکەمین ژنە لە مێژووی پەنەما پۆستی سەرۆکی وڵات وەربگرێت.
ئەو ژنی ئەرنولفۆ ئەریاس بوو، ناوبراو سەرۆکی پەنەما بوو، بەڵام کودەتایەکی سەربازیی لە دەسەڵاتی هێنایە خوارەوە دوای ئەوەی هاوسەرەکەی لە ساڵی ١٩٨٨ کۆچی دوایی کرد، ئەوا میریا لە بەڕێوەبردنی کافێکەیان وەردەگرێت پاشانیش هەر خۆی ڕێبەرایەتی حیزبی هاوسەرەکەی دەکات. لە ساڵی ١٩٩٤ بۆ یەکەمینجار خۆی پاڵاوت بۆ سەرۆکایەتی پەنەما بەڵام بەڕێژەی ٤٪ دەنگەکان، هەڵبژاردنەکەی دۆڕاند. دواتر لە هەڵبژاردنەکانی ١٩٩٩ خۆی دەپاڵێوێتەوە و ئەمجارەیان بەڕێژەی زیاتر لە ٨٪ی دەنگەکان بەپێشی ڕکابەرەکەی سەرکەوت.
میریا بەشی دیزاینی ناوخۆی خوێندووە. لە ساڵی ١٩٩١، میریا هاوسەرگیریی دووەمی لەگەڵ بازرگان ڕیچارد گوبەر ئەنجامدا، بەڵام لە ساڵی ١٩٩٧ جیابوونەوە. میریا ئەندامە لە ئەنجومەنی خانمانی سەرکردەی جیهان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خانمە سەرۆکەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:Pages containing links to subscription-only content
مەولوودنامە
وێنۆک|وێنەیەک لە لاپەڕەی یەکەمی مەولدێ نەبی دانراوی [[ئەحمەدی خاسی بە زازاکی]] مەولوودنامە بریتییە لەو دەقانەی کە بە شێعر یا پەخشان لەسەر لەدایکبوونی محەممەد پێغەمبەری ئیسلام نووسراون. مەولوودنامەکان بەشێکی گرنگی ئەدەبی کلاسیکی کوردین و مەولوودنامە بە ھەموو زاراوەکانی کوردی نووسراون. لە بەناوبانگترین نموونەی مەولوودنامەکان مەولوودنامەی مەلای باتە و شێخ حسێنی قازین کە لە نموونەی شێعر و پەخشانە ھەرە کۆنە کوردییەکانن. مەولوودنامەکان زۆر جار لە کۆڕی مەولوودنامەدا بە کۆمەڵ لەگەڵ دەف دەخوێنرێنەوە.
نموونەی مەولوودنامە
مەولوودنامەکەی مەلای باتە ئاوەھا دەست پێدەکات:
سەرچاوەکان
پۆل:وێژەی کوردی
دووک پینگی چێن
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
دربکە
گوندی دربکە یەک لە گوندەکانی دەڤەری شاری پیرانشارە لە پارێزگای ئازربایجانی ڕۆژئاوا.
ئەم گوندە بەشێکە لە گەورەدێی لاهیجان و بەپێی سەرژمێریی ساڵی 2016ی زایینی ژمارەی دانیشتووانی 2007 کەسن. بەپێی سەرژمێریی ساڵی 2066 ژمارەی 272 بنەماڵە لەو گوندەدا دەژین.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارستانی پیرانشار
دایناسۆڕە باشەکە
دایناسوڕە باشەکە ئەنیمەیشنێکی سەرکێشیی کۆمیدیی ئەمریکیی سێ دوورییە. لە بەرھەمھێنانی ستۆدیۆی پیکسار و کۆمپانیای واڵت دیزنیە فیلمەکە دابەشی سینەماکان کردووە، فیلمەکە ڕایمۆند ئۆچە، جاک بڕایت، سام ئیلۆت، ئانا پاکوین، ئاجی باکڵی، ستیف زان، فرانسیس مەکدورمان، جێفری ڕایت و مارکۆس سکرینبەر وەک ئەکتەری دەنگی تێیدا بەشداربوون.
چیرۆک
چیرۆکی فیلمەکە باس لە دایناسۆڕێکی ھەرزەکار دەکات لەخێزانێک لەدایک بووە بەناوی ئاپاتۆساور، ئارلۆی ناوی دایناسۆڕەکەیە، دوای ئەوەی ڕەشەبایەک دەبێتە ھۆی مردنی باوکی و ئەو بزردەبێت و بەڵام لەگەشتەکەی بەردەوام دەبێت بۆ دۆزینەوەی خێزانەکەی، کە گەیشت بە شوێنێک کوڕێکی مرۆڤی دیت، کاتێک دەبنە دۆستی یەکتر ژیانیان دەگۆڕێت. ئەوان بەیەکەوە بەکەشتییەک بار دەکەن و سەفەرێکی پر سەرکێشی و مەترسی ئەنجام دەدەن. کوڕە منداڵەکە دەکەوێتە ژێر مەترسی ڕەشەبایەکی بەھێز و ئارلۆی لەبەر ئەوەی باوکی بەھۆی ڕەشەباکەوە مرد ترسێکی زۆری ھەبوو بۆ ئەوەی منداڵەکە ڕزگار بکات ھەرچۆنێک بوو متمانەی بەخۆی ھێناو زاڵ بوو بەسەر ترسەکەی و منداڵەکەی ھاورێی ڕزگار کرد.
کەسایەتی
ئارلۆ: دایناسۆڕە باشەکەیە، لە خێزانی ئاپاتاسۆر لەدایک دەبێت کە ڕەگەزی نێرە بەڵام بچووکترینە لەناو خێزانەکەیان و کاری زۆری دەکەوێتە سەر. ئەوان ژووری بەرد بنیات دەنێن بۆ ڕێگریکردن لە زستان، ھەرکەسێک بەھایەکی خۆی دەسەلمێنێت سەرکەوتن دەھێنێتە دی لەم خێزانە، ھەموویان دەیانتوانی چاپی دەستی بکەن لەسەر دیوارەکە جگە لە ئارلۆ چونکە بەتوانا نەبوو.
سپۆت: منداڵە زیرەکەکەیە، ئەویش خێزانەکەی بزرکردبوو دواتر دەیدۆزنەوە و باوەڕ دەکات کەئەوە خێزانەکەی خۆیەتی چونکە وای دەزانی ئەوان مردوون نەیدەویست بڕوات لەگەڵ خێزانەکەی بەڵام ئارلۆ یارمەتی دا و ڕازی کرد کە بچێتەوە ماڵی خۆی لەبەر ئەوە سپۆت دەیەویست لەگەڵ ئارلۆ بژێت چونکە یارمەتی داو ڕزگاری کرد لە مەترسییەکی گەورە، دواتر سپۆت لەو شوێنە جیادەبێتەوە و دواتر ئارلۆ خێزانی خۆی دەبینێتەوە.
بڵاوکردنەوە
فیلمی دایناسۆڕە باشەکە لە تشرینی دووەمی ٢٥ی ٢٠١٥ لە سینەماکانی ئەمریکا بڵاوکرایەوە، و فیلمەکە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لەڕۆژی ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ لە سینەماکان نمایشکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی هاوڕێیەتی پۆل:فیلمە هاوڕێییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمی کۆمیدی-درامای ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٥ پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەیناسۆرەکان پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان پۆل:فیلمە فانتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھاوڕێییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ھاوڕێیەتی پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پیکسار
.kz
kz. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کازاخستانە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٤دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ناوەندگەرێتی
ناوەندگەرێتی (سەنتراڵیزم) لە وشەی لاتینی centrum بە واتای ناوەند وەرگیراوە. لە زاراوەی سیاسیدا بە سیستەمێکی دەسەڵاتداری دەگوترێ کە ھەموو کاروبارە ئابووری و سیاسی و ئیدارییەکان لە ناوەندی وڵاتدا کۆ دەبێتەوە و ھەموو دامودەزگا ناوچەیی و پارێزگاکان دەبێ ملکەچی دەسەڵات و بڕیارەکانی ناوەند بن. ڕژێمی ھیتلەر نموونەیەکی تۆخی ئەم سیستەمەیە بە چەشنێک کە لەم حوکمەتەدا پلە و پایە ناوچەییەکان تاکوو ئاستی دەزگا نزمەکانی حوکمەتی ناوەندی داکشا بوون.
لە بەرامبەر ناوەندگەرێتیدا سیستەمی نامەرکەزی (دیسەنتراڵیزم) لە ئارادایە لەم جۆرە حوکمەتانەدا بە پێچەوانەوە، ھەموو دەسەڵاتەکان لە ناوەند چەق نابەستێ بەڵکوو دەڤەرە ئۆتۆنۆمی یا فیدراڵییەکان لە سەرانسەری وڵاتدا ئەرکەکانی خۆیان جێبەجێ دەکەن و لە چوارچێوەی ھەندێک یاسای دیاریکراو لە کاروباری ناوخۆییدا سەربەخۆییان پێ ئەدرێت. نموونەی بەرچاوی ئەم جۆرە حوکمەتە، سیستەمی فیدڕاڵیزمە.
بەکارھێنانی لە لایەن حیزب و وڵاتەکانەوە
حیزبی بزووتنەوەی پاکستان بۆ دادپەروەری (پاکستان تەحریک ئینساف) دامەزراو لە لایەن عیمران خانەوە، خۆی بە حیزبێکی ناوەندگەرا دەزانێت. لە دوای ھەڵبژاردنە گشتییەکانی ٢٠١٣، ئەم حیزبە لە ڕووی ژمارەی دەنگەکانەوە بوو بە دووەمین حیزبی گەورەی پاکستان. لە تەمووزی ٢٠١٨دا ئەم حیزبە بوو بە براوەی ھەڵبژاردنەکانی پاکستان و عیمران خان، سەرۆکی حیزبەکە بوو بە سەرۆک وەزیران.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی کاسبی پۆل:چاندی سیاسی پۆل:سیاسەتڕێژی
شیدی
شیدی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری ڕۆژھەڵات، ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت، شارستانی پۆلدەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
شیدی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەلی شار لە کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی گرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئەرەب یەنگیجە لە کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئیلان قەرەی سەروو.
داڕشتەی شێوە بیرمەند
وێنۆک|ھێڵکاری داڕشتەی شێوە بیرمەند کە بە ھۆی گۆڕینی پلەی گەرمی لە دۆخی ئەوستێنایت بۆ مارتێنسایت دەگۆڕێت و بەپێچەوانەشەوە. داڕشتەی شێوە بیرمەند کە شێوەی کورتکراوەکەی بە ئینگلیزی دەبێتە SMA. SMA جۆرێکە لە جۆرەکانی ماددەی زیرەک کە توانای ھەیە شێوەکەی بیر بمێنێ دوای ئەوەی کە توشی چەمانەوە بوو بە ھۆی گەرمکردنێکی موناسیب شێوەکەی دەگەڕێتەوە سەر شێوەی یەکەمجار. ئەم ماددانە بەدیلێک دەبن لەبری بزوێنەرە کلاسیکیەکان وەک ماتۆڕی کارەبایی. داڕشتە شێوە بیرمەند لە زۆر شوێندا بەکار دەھێنرێن وەک ڕۆبۆت، تەکنەلۆژیای فڕین، بەکارھێنانی لە بواری پزیشکی دا وەک تەلی ددان بۆ ڕاست کردنەوەی ددان.
شیدی
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی پۆلدەشت پۆلدەشت پۆلدەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
داڕشتەی شێوە بیرمەند
ئەم جۆرە ماددانە کە بەلای کەمەوە لە دوو ماددەی جیاواز پێک دێن توانایان ھەیە کە دوای قوپان و گۆڕانی شێوەکەیان تەنھا بە گەرم کردن بگەڕێنەوە سەر شێوەی سەرەتاییان. بەناوبانگترین جۆرەکانی داڕشتەی شێوە بیرمەند بریتین لە (copper-aluminum-nickel) و (nickel-titanium NiTi). ھەروەھا چەند داڕشتەیەکی تریش ھەن کە پێکدێن لە مس و زێڕ و ئاسن و… ھتد. گەرچی ھەندێ لە داڕشتەکان لە نرخدا ھەرزانترن بەڵام NiTi بە ھۆی توانای باشتر و سیفەتی برزتر زۆرتر بەکار دەھێنرێت. وێنۆک|تایبەتمەندی لاستیکی ڕەھا superelasticity
مێژوو
سیفەتی داڕشتەی شێوە بیرمەند لە سەدەی بیستەم دۆزرایەوە و دوای دۆزینەوەی NiTi ناسراو بە نیتینۆڵ ئەم داڕشتەیە کەوتە بواری پیشەسازیەوە. یەکەم ڕاپۆرت کە ئاماژە بە دۆزینەوەی سیفەتی شێوە بیرمەند بکات دەکەوێتە ناو دەیەی ١٩٣٠. لە ساڵی ١٩٣٢ زانایان Otsuka و Wayman و Arne Ölander، سیفەتی سوپەر ئێلاستیسیتیان لە داڕشتەی زێڕ و کادمیۆم (Au-Cd)دۆزیەوە.
پێکھاتەی بلووری
لە ڕاستیدا گشت ماددەیەک شێوە بیرمەند پێویستە دوو شێوە بلووری جیاوازی ھەبێ لە دۆخی ڕەقی دا. لە ئێستادا بۆ گشت داڕشتەیەکی دوانی ھێڵکاریەک ھەیە بەناوی ھێڵکاری دۆخ (Phase diagram)کە زانیاری لەبارەی بڕی پێکھاتەکانی داڕشتە و پلەی گەرمی گۆڕینی دۆخەکە دەردەکەوێت. شێوەی بلووری لە پلەی گەرمی بەرزدا پێی دەگوترێ ئەوستێنایت (austenite)و لە پلەی گەرمی نزمدا پێیدەگوترێ مارتێنسایت (martensite).
دروستکردن
ئەم جۆرە داڕشتە کانزاییە بە چەندین شێوە بەرھەم دەھێنرێت. بەشێوەیەکی گشتی بۆ ئەم مەبەستە سود لە ھاڕاو یا تۆزی کانزا وەردەگیرێت چونکە دەکرێ بە ڕێژەیەکی گونجاو کێش بکرێت و دوای تێکەڵ کردنێکی موناسیب لە فڕنێک کە پێشتر بەتاڵ کرابێت لە ھەوا بتوێندرێتەوە. بەتاڵ کردنی ھەوا بۆ ئەوەیە کە ماددەی مەبەست لەگەڵ گازی دەوروبەر وەک ئۆکسیژێن و کاربۆن کارلێک نەکات و بە پاکی بمێنێتەوە. دواتر بۆ دڵنیایی زۆرتر لە تێکەڵ بونی ماددەکان بە شێوەیەکی یەکسان چارەسەری گەرمی (heat treatment) بۆ دەکرێت لە پلەیگەرمی خوار توانەوە.
تایبەتمەندییەکان
ھەریەک لە داڕشتەی پێکھاتوو لە مس (Cu) و نیتینۆڵ (NiTi) زۆرترین بەکارھێنانی ئەندازیارینان ھەیە لەم بوارەدا. وە بە ھەر قەبارەیەک دەشێ بەکار بێت. لە تایبەتمەندیەکانی ئەم داڕشتانە دەشێت ئاماژە بکردێت بە وەرگرتنەوەی شێوەی سەرەتایی دوای گەرمکردنیان، جیڕیەکی بەرز و توانای کپ کردنی لەرەلەر. وێنۆک|داڕشتەی شێوە بیرمەند کە شێوەکەی دەگەڕێتەوە شێوەی سەرەتایی خۆی
ماندوویی لە پەیکەر و لە ئیشکردن
ئەم داڕشتەیە پاش بەکار ھێنانی بۆ چەند جارێک توشی ماندویەتی دەبێت. ماندویەتی دوو شێوەی ھەیە، یەکێکیان بە ھۆی پەیکەری ماددەکەوەیە و ئەوی ترییان لەدەست دانی شێوە بیرمەندییەتی. کاتێک لۆدێک دەخرێتە سەر ئەم ماددانە درزی زۆر بچوکی مایکڕۆسکۆپی تێ دەکەوێ کە دوای ماوەیەک ئەم درزانە گەورە دەبن و دەگەنە قۆناغی شکان. ھەڵبەت ئەم کێشەیە توشی گشت ماددەیەک دەبێت و تایبەت نیە تەنھا بەم جۆرە لە مادانە. شێوەی دووەمیان ئەوەیە کە دوای بەکارھێنانی چەند جارە تایبەتمەندیەکانی وەک شێوە بیرمەندی لەدەست دەدات.
بەکارھێنان
ئەم ماددانە لە زۆر بواری پیشەسازی و پزیشکی و زانستیدا سودی لێبینراوە. لە خوارەوە چەند نمونەیەک باس دەکرێت:
فڕۆکەوانی و بەکارھێنانی بۆ بۆشایی ئاسمان
ئەم داڕشتەیە سودی لێدەبینرێ لە دروست کردنی ئینجێکتەری سوتەمەنی فڕۆکە. ھەروەھا بۆ سوڕاندنی بەشێک لە باڵی فڕۆکە.
ڕۆبۆت
بەکار دێت وەک بزوێنەر کە پێویستی بە قەبارەیەکی کەمتر دەبێت لە چاو بزوێنەرەکانی تر.
پێکھاتەی بینا
گەرچی تێچوی بەکارھێنانی ئەم ماددەیە زۆرە بۆ بەکارھێنانی لەم پیشەسازیە، بەڵام تایبەتمەندیەکی سەرسوڕھێنەری ھەیە لە پاراستنی بینا لەبەرامبەر بومەلەرزە.
پزیشکی
تەلی ددان و بەکارھێنانی وەک بەستنەوەی شکاوی دوو بەکارھێنانی گرنگن لەم بوارەدا.
ئامێری بینایی
بە ھۆی سیفەتی لاستیکی ئاسی بەرز، ئەم ماددانە سودیان لێدەبینرێ لە دروست کردنی چوارچێوەی چاویلکە کە توانای بەرگەگرتنی ھەیە بۆ گۆڕینی شێوەکەی بە بێ شکان یا خود گۆڕینی شێوەکەی.
نەشتەرگەری
لە نەشتەرگەری بەتایبەتی بوری شکان سود لە سیفەتی سوپەر ئێلاستیسیتی ئەم ماددەنە وەردەگرن و شوێنە شکاوەکە بە ھۆی ئەم ماددەوە وێک دێتەوە. بە ھۆی ئەو ھێزە بەردەوام و نەگۆڕەی ئەم ماددەیە ئێسکەکان دەرفەتی باشتریان دەبێ بۆ تەداوی کردنەوەی خۆیان و خێرا بوونی پڕۆسەکە.
وێنۆک|بەکارھێنانی تەلی ددان کە لە داڕشتەی شێوە بیرمەند دروست کراوە
ددان
پزشکەکان لە زووەوە سودیان لە تەلی ددان وەرگرتوە بۆ ڕاست کردنەوەی ددانی ناڕێک. بە پێی دۆزینەوەی تایبەتمەندی نوێ لە مەوادی تازەدا جۆری تەلەکان گۆڕاوون. بۆ نمونە ستیل یەکێک بوو لەو ماددانەی کە بە ھۆی ژنگ نەگرتن بەکار ھێنراوە لەم بوارەدا. بەڵام لە ئێستادا داڕشتەی شێوە بیرمەند وەک NiTi بەکاردێت چونکە توندیەکەی کەمتر و باشتر لەگەڵ جەستەی مرۆڤدا دەگونجێ. ھەروەھا بە ھۆی سیفەتی (super elasticity)دەتوانێ مەودایەکی زۆرتر پاڵ بە ددانەکەوە بنێت بە ھێزێکی نەگۆڕ. ئەم سیفەتانە یارمەتی نەخۆش دەدات کە کەمتر سەردانی پزشک بکات.
ئامێری پێشکەوتوو
ئەم داڕشتەیە بەکار دێت لە ھەندێ ئامێری پێشکەوتوو، وەک باسکی ڕۆبۆت کە سود لە بزوێنەری نیتینۆڵ وەردەگرترێت بۆ جوڵە پێکردنی پەنجەکان.
ماددەکان
چەند خانەوادەیەکمان ھەیە کە ئەم تایبەتمەندیەیان ھەیە. بۆ نمونە نیتینۆڵ (Nitinol or NiTi) بەناوبانگترینیانە کە توانای گەڕانەوەی دەگاتە نزیک ٨٪. زۆرێک لە توێژەرەن ئیشیان لەسەر ئەم خانەوادەیە کردوە بۆ گۆڕینی پلەی گەرمی گۆڕینی فەیز (Phase transformation temperature)، گۆڕینی نەرمی و پێدانی چەند تایبەتمەندیەکی تر. زیاد کردنی توخمێکی تر بە ڕێژەیەکی دیاری کراو، چارەسەری گەرمی (Heat treatment), تەکنیکی دروست کردن و چەندین شتی تر کە بەکار دەھێنرێن بۆ گۆڕینی سیفاتی ئەم جۆرە ماددانە. دووەم بەربڵاوترین جۆری داڕشتەی شێوە بیرمەند بریتیە لە خانەوادەی مس (Cu-base) کە لە نرخ دا ھەرزانترە لە نیتینۆڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:داڕشتەکان پۆل:کانزاناسی پۆل:زانستی ماددە
لاوێن
لاوێن یەک لە گوندەکانی دەڤەری شاری پیرانشارە لە پارێزگای ئازربایجانی ڕۆژئاوا. ئەم گوندە کەشوهەوایەکی خۆش و تایبەتی هەیە و لەم بوارەدا وەک یەک لە هەرەخۆشترین گوندەکانی ئێران ناسراوە.
دانیشتووانی گوندی لاوێن بەپێی سەرژمێریی ساڵی 2016 بریتین لە 353 کەس. بەپێی سەرژمێریی ساڵی 2006 ژمارەی 65 بنەماڵە نیشتەجێی ئەو گوندەن.
مەحمووداوا
مەحمووداوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مەحمووداوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢ بوو کە لە ٣٠ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٣٢ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٣٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
دووک وێنی چێن
دووک وێنی چێن (بە چینی:陳文公; خوێندنەوە: چێن وێن گۆنگ) ١١م فەرمانرەوایەتی ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەرەتای سەردەمی بەھار و پایز
منوفارسی
<div style="float:left; margin: 0.2em; padding: 0.2em; font-size: 200%; line-height: 1.1em; background-color: #32cd32; border: 1px solid #000">#منوفارسی منوفارسی ھاشتاگێک بوو بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی کە لە تویتەر بوو بە یەکێک لە ترێندەکانی وڵاتی ئێران لە شوباتی ٢٠٢٢دا. بەکارھێنەرانی تویتەر و دواتر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی تر ئەم ھاشتاگەیان بەکارھێنا بۆ گێڕانەوەی چەوسانەوەکانیان بە ھۆی زمانی فارسییەوە و ھەروەھا پیشاندانی ناڕەزایەتیی خۆیان بەرامبەر بە نەبوونی خوێندن بە زمانی دایکی و چەوسانەوە بە ھۆی خوێندنی تاکەزمانییەوە کە تەنیا فارسی وەک تەنیا بژاردە پێشکەش دەکات. میدیاکانی ئێران ئەم ھاشتاگەیان بە دەسیسەی وڵاتی ئینگلتەرا دانا.
دووک وێنی چێن
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
منوفارسی
کاردانەوەکان
ئەم ھاشتاگە بوو بە یەکێک لە ترێندەکانی تویتەر لە ئێران. بۆیە چەند میدیای فارسی وەک بی بی سی فارسی، ئێران ئینترنەشناڵ و مەنوتۆ باسیان کرد. ھەروەھا میدیاکانی ناوخۆی ئێران ئەم ھاشتاگەیان بە دەسیسەی وڵاتی ئینگلتەرا دانا. ھاشتاگێکی تر دژ بەم ھاشتاگە دانرا بە ناوی قندپارسی کە داکۆکیی لە فارسی دەکرد، بەڵام ژمارەی تویتەکانی بەقەد منوفارسی نەبوو.
کەسایەتییەکان
نووسەری کورد بێھرووز بووچانی ئەم ھاشتاگەی بە یەکێک لە ڕووداوە ھەرە گرنگەکانی مەیدانی فەرھەنگی ئێران دانا.
سەرچاوەکان
پۆل:تویتەر پۆل:زمانی فارسی
عەبدولوەھاب مەرجان
عەبدولوەھاب مەرجان (لەدایکبووی ١٩٠٩ - مردووی ١٩٦٤) ماوەی چوار مانگ سەرۆکوەزیرانی عێراقببووە لەنێوان ١٩٥٧–١٩٥٨. عەبدولوەھاب لەساڵی ١٩٣٢ بەشی یاسای لەزانکۆی بەغداد تەواوکردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩١ پۆل:مردووانی ١٩٨٢ پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩ پۆل:مردووانی ١٩٦٤
.ky
ky. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی دوورگەکانی کەیمەنە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٥دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ناوچەی ئەزگڵە
ئەزگڵە لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە شارەکانی شارستانی سەلاسی باوەجانی لە پارێزگای کرماشانی ئێران. بەپێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١١دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ١،٠٠٧ کەس بووە.[١] ئەم شارە و ناوچەکەی گەرمەسێری عەشیرەتی قوبادی جافن.
سەرکردەکانی وڵاتانی عەرەبی
چوارچێوە|نەخشەی وڵاتانی عەرەبی ئەم خشتەیە ناوی ھەموو ئەوسەرکردانە لەخۆ دەگرێت کە سەرۆکایەتی وڵاتانی عەرەبی دەکەن کە سەرجەمیان پانزە سەرۆک کۆمار و چوارپاشا و دوو میر و یەک سولتانە:
سەرچاوەکان
پۆل:لووتکەی عەرەبی پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:کۆلکەوتارەکانی سیاسەت
دووک ھوانی چێن
دووک ھوانی چێن (بە چینی:陳桓公; خوێندنەوە: چێن ھوان گۆنگ) ١٢م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لەسەردەمی بەھار و پایز
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
سەرچەم، ھلێران
سەرچەم گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داربێد، ناوچەی جەزمان، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری داربێدە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سونجۆی جۆسۆن
سونجۆی جۆسۆن (لەدایکبووی ٢٩ی تەمموزی ١٧٩٠ تا ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٨٣٤، ماوەی فەرمانڕەوایەتی لە ١٨٠٠ تا ١٨٣٤) ٢٣مین پاشای شانشینی جۆسۆن بووە. وەک شازادە یی گۆنگ لە دایکبووە و ناونیشانی شاھانەی ھەبووە. سونجو دووەم کوری پاشا جیۆنگجۆ و خاتوو سوبین بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٠ پۆل:مردووانی ١٨٣٤ پۆل:فەرمانڕەواکانی کۆریا لە سەدەی ١٩یەم پۆل:خێزانی یی
بووتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
بووتان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
باریکە، تانجەرۆ
باریکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باریکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گامێشەوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئالیاوای خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چەقڵاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆرخودوباش.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چێن توۆ
چێن توۆ (بە چینی:陳佗; خوێندنەوە: چێن توۆ) ١٣م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی بەھار و پایز
.kw
kw. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کوەیتە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٢دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
.as
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ھێلین کلارک
ھێلین ئیلیزابێت کلارک (بە زمانی ئینگلیزی: Helen Clark؛ لە دایکبووی ٢٦ی شووباتی ١٩٦٠) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی نیوزیلاندییە. ئەو لە ماوەی ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩ تاکوو ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨، لە دوو خوولدا بووە سەرۆک وەزیرانی وڵاتی نیوزیلاند. ئەو دووەم ژنە لە مێژووی نیوزیلاند، ئەو پۆستە وەربگرێت. هێلین لە ماوەی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٧، بەڕێوبەری پڕۆگرامی گەشەپێدانیی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بوو.
هێلین لە ساڵی ١٩٦٨، بەشی سیاسەتی لە زانکۆی ئۆکلاند تەواو کرد. دواتر پەیوەندی کرد بە پارتی کرێکارانی نیوزیلاند، لە ساڵانی ١٩٩٣ بۆ ٢٠٠٨، بووە سەرۆکی پارتەکە. لە ساڵانی ١٩٨٩ بۆ ١٩٩٠، جێگری سەرۆک وەزیرانی نیوزیلاند بوو، هاوکات وەزیری تەندرووستیش بووە. هێلین لە ماوەی ١٩٨١ بۆ ٢٠٠٩، لە چەند خوولێکی پەرلەمانی نیوزیلاند بووە ئەندام پەرلەمان.
هێلین لە ساڵی ١٩٨١، هاوسەرگیری لەگەڵ پیتەر دەیڤس، کۆمەڵناس و مامۆستای زانکۆ کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:زیندووان پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:Articles which use infobox templates with no data rows
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦ بوو کە لە ١ تا ١٦ی ئابی ١٩٣٦ لە بەرلین لە ئەڵمانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٣٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
جیۆنگجۆنگی جۆسۆن
جیۆنگجۆنگی جۆسۆن (٢٦ی تەمموزی ١٣٥٧ تا ٢٤ تشرینی یەکەمی ١٤١٩) ناوی کەسی: یی گیۆنگ (بە ھانگول:이경, بە ھانجا:李曔) دووەم فەرمانڕەوای شانشینی جۆسۆن بوو لە کۆریا. دووەم کوڕی پاشا تایجۆی دامەزرێنەر و یەکەم فەرمانڕەوای جۆسۆن بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٣٥٧ پۆل:مردووانی ١٤١٩ پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٤یەم پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٥یەم پۆل:خێزانی یی
ڕفاندن (فیلم)
ڕفاندن فیلمێکی ئەمریکی ساڵی ٢٠١١ی جۆری ئاکشن–ئاڵۆزە. فیلمەکە لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئابی ٢٠١١ لە شاری سیدنی لە ئوستڕالیا بۆ یەکەم جار بڵاو کرایەوە. داھاتەکەشی تاوەکوو ئێستا ٨٣ میلۆن دۆلارە.
چیرۆک
ستیڤ، چەند ڕاستییەکی گرنگی لە ژیانی بۆ دەر دەکەوێت کاتێک وێنەیەکی خۆی لە وێبسایتێک دەبینێت و دواتر ئاشکرا دەبێت ئەو ژن و پیاوەی کە لەگەڵی ژیاوە، دایک و باوکی نین.
ھەشتڕوو
left|وێنۆک|250px لە ئەندازەدا ھەشتڕوو ، تەنێکی داخراوە و خاوەنی ھەشت ڕووە. ھەشتڕووی ڕێک تەنێکی سێ ڕەھەندیی ئەفلاتوونییە و لە ھەشت سێگۆشەی ڕێک و ھاوتا پێکھاتووە. چوار دانە لەو سێگۆشانەی پێکھێنەری ھەشتڕوو لە سەرێکدا پێک دەگەن.
باوەفەقێ
جوگرافیا
باوەفەقێ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھەشتڕوو
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازە
دووک لی چێن
دووک لی چێن (بە چینی:陳厲公; خوێندنەوە:چێن لی گۆنگ) ١٤م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی بەھار و پایز
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین
پرۆژەی گاپ
پڕۆژەی باشوری خۆرھەڵاتی ئەنادۆڵ کورت دەکرێتەوە بۆ [GAP]
بریتییە لە پڕۆژەیەک بۆ گەشەکردن و گەشەپێدانی دارایی باشووری خۆرھەڵاتی ئەنادۆڵ لە وڵاتی تورکیا. ئامانجی پڕۆژەکە بریتییە لە فراوانکردن و گەورەکردنی خاکی کشتوکاڵی و دروستکردنی کارەبا لەڕێگەی بونیادنانی ٢١ بەنداو و تونێلی ئاوی لەسەر ڕوباری دیجلە و فوڕات و ھەروەھا وا پێشبینی دەکرا کە لە ساڵی ٢٠١٠ تەواو بکرێت بە تێچووی ٣٢ میلیارد دۆلاری ئەمریکی، بەڵام تائێستا تەواو نەکراوە. ھەروەھا ئەم پڕۆژەیە ١٧ وێستگەی دروستکردنی کارەبای لەسەرە، لەڕێگەی ئاوەوە و واپێشبینی دەکرێت بە تەواوکردنی ئەم پڕۆژەیە ٪٢٢ی پێداویستی تورکیا بۆ کارەبا پڕبکێتەوە بە بەرھەمھێنانی ٨٩٠٠ گێگاوات لە کارەبا لە کاتژمێرێکدا بەم شێوەیە دەبێتە گەورەترین پڕۆژەی دروستکردنی کارەبا لە ھەموو جیھاندا.
سەرچاوەکان
پۆل:فورات پۆل:ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات پۆل:باکووری کوردستان پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو
باڵچوغ
جوگرافیا
باڵچۆغ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەکرەجۆ و لە باشوور لەگەڵ گوندی بنگرد، بەکرەجۆ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بابان، بەکرەجۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ فڕۆکەخانەی سلێمانی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لیا ویلیامز
لیا ویلیامز (؛ لەدایکبووی ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٦٤) خانمەئەکتەر و دەرھێنەرێکی ئینگلیزە، بە دەرکەوتنی لە کاری شانۆ و فیلم و تەلەڤیزیۆن زیاتر ناسرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
دووک ژوانگی چێن
دووک ژوانگی چێن (بە چینی:陳莊公; خوێندنەوە: چێن ژوانگ گۆنگ) ١٥م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین، ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی بەھار و پایز
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین
کۆمەڵکوژی دۆمەکان
وێنۆک|کۆکردنەوەی دۆمەکان لە [[ئەڵمانیا بۆ ئۆردووگاکانی بەندکردن]] کۆمەڵکووژی دۆمەکان (بە ڕۆمانی: Porajmos) کۆمەڵکوژی و پاککردنەوەی نەتەوەیی دۆمەکان لە ئەورووپا لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا، لە ماوەی ساڵانی ١٩٣٣ تا ١٩٤٥ لە پۆڵەندا، ڕۆمانیا، ئەڵمانیا، فەڕەنسا، ژمارەی کوژراوان ٢٠٠ ھەزار کەسی تێپەڕاندووە، بەپێی ئامارە فەرمییەکان.
کۆمەڵکووژی گەلی ڕۆمانی یان ھۆلۆکۆستی ڕۆمانی پێی دەوترێت پوریمۆس بە واتای نێچیر و ھەروەھا پێی دەوترێت فرایمۆس بە واتای وردکردن یان لەناوبردن، یان سامۆداریبین بە واتای کوشتنی بەکۆمەڵ. لە سەردەمی ئەدۆلف ھیتلەردا، فەرمانێک کە تەواوکەری یاساکانی نورنبێرگ بوو لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٣٥، ڕۆما یان دۆمەکان وەک دووژمنی دەوڵەتی لەسەر بنەما ڕەگەزی پۆلێن کرد، بەم شێوەیەش دەیانخستە ھەمان پۆلی جوولەکەکان. بەم شێوەیە چارەنووسی دۆمەکان لە ئەورووپا لە ھەندێک ڕووەوە ھاوشێوەی چارەنووسی جوولەکەکانی ھۆلۆکۆست بوو.
مێژوونووسان مەزەندە دەکەن کە ئەڵمانییەکان و ھاوکارەکانیان لە نێوان ٢٢٠ بۆ ٥٠٠ ھەزار کەسی بە ڕەگەز دۆمیان کوشتووە، واتە لە نێوان ٢٥٪ و تەنانەت زیاتر لە ٥٠٪ی نزیکەی یەک میلیۆن دۆم لە ئەورووپا لەو کاتەدا، و ئیان ھانکۆک دەڵێت کە ڕەنگە ژمارەی کوژراوەکان دەگاتە یەک میلیۆن و ٥٠٠ ھەزار کەس. لە ساڵی ١٩٨٢ ئەڵمانیای ڕۆژاوا بە فەرمی دانی بە ئەنجامدانی کۆمەڵکووژی ئەڵمانیادا نا لە دژی دۆمەکان و پۆڵەندا بە فەرمی ٢ی ئابی ساڵی ٢٠١١ی پەسەند کرد بۆ یادکردنەوەی کۆمەڵکووژانی دۆم.
داننان بە کۆمەڵکووژی
220x440px|وێنۆک|مۆنۆمێنتێک یادی قووربانیانی کۆمەڵکووژییەکانی [[دۆم لە پۆڵەندا دەکاتەوە.]] لە ٢ی شوباتی ٢٠١١ پەرلەمانی ئەورووپا دانی بەوەدانا کە ئەو کۆکووژییانەی لە دژی دۆمەکان ئەنجامدراون، یەکسانە بە کۆمەڵکووژی و پاکتاوکردنی نەتەوەیی، یاساکە بەو ئەنجامە گەیشتووە کە پێویستە لە ڕووی مێژووییەوە لەبەرچاو بگیرێت و لە پەیمانگاکاندا بخوێنرێتەوە.
لەدەستدانی ڕەگەزنامە
یاسای ڕەگەزی نورنبێرگ لە ١٥ی ئەیلوولی ١٩٣٥ ڕاگەیەندرا، «یاسای پاراستنی خوێن و ئابڕووی ئەڵمانی» ھاوسەرگیری و جووتبوونی دەرەوەی ھاوسەرگیری نێوان جوولەکە و ئەڵمانییەکانی قەدەغە کرد و «یاسای ڕەگەزنامەی ڕایخ» ڕەگەزنامەی ئەڵمانی لە جولەکەکان سەندەوە. لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٣٥ ئەڵمانیا یاساکانی نورنبێرگ درێژکردەوە و دۆمەکانیش بگرێتەوە. ھەروەھا دۆم و جوولەکەکان لە ٧ی ئازاری ١٩٣٦ مافی دەنگدانیان لەدەستدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی ١٩٤٥ لە ئەڵمانیا
بەڕۆژۆک
بەڕۆژۆک گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
بەڕۆژۆک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
جوود بێلینگهام
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣ پۆل:وەرزشکارانی ستاوەربریج پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز پۆل:خەڵکی بەریتانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بێرمینگام سیتی پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی لاوانی ئینگلتەرا پۆل:ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئینگلیز پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠
.aw
aw. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ئارووبایە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٦دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
تیۆرمی چوار ڕەنگ
چەپ|وێنۆک|نموونەی نەخشەیەکی چوار ڕەنگ تیۆرمی چوار ڕەنگ یان مەزندەی چوار ڕەنگ یەکێک لە پرسیارە ناسراوەکانی بیرکارییە. بە دەستەواژەیەکی سادە تیۆرمی چوار ڕەنگ دەڵێت: «بۆ ڕەنگکردنی نەخشەیەک بەو مەرجەی ھیچ یەک لە دوو ناوچەی تەنیشت یەکتر، ھەمان ڕەنگیان نەبێت، تەنیا چوار ڕەنگ پێویستە.»
لە تیۆریی گرافدا
بە بەکارھێنانی تیۆریی گراف ھاوتایەکی سادەتر بۆ تیۆرمی چوار ڕەنگ دەدۆزرێتەوە. واتە دەتوانرێت کۆمەڵە ناوچەکانی نەخشەکە بەرامبەر بە گرافێکی بێ ئاراستە دابنرێت. بە شێوەیەک ھەر سەرێک ناوچەیەک و ھەر لێوارێک دوو سەرەکانی دوو ناوچەی تەنیشت یەکتر، پێکەوە دەلکێنیت. ھاوتای گرافیی تیۆرمی چوار ڕەنگ، دەڵێت، سەرەکانی ڕووتەختە گرافێک دەتوانرێت بە بەکارھێنانی چوار ڕەنگ، ڕەنگ بکرێت، بەو مەرجەی، ھیچ دوو سەرێکی تەنیشت یەک، ھەمان ڕەنگیان نەبێت.
وێنۆک|ناوەڕاست| نەخشەیەکی چوار ڕەنگ (چوار ناوچەیی) و هاوتای گرافیی نەخشەکە
کوێنتن تارەنتینۆ
کوێنتن جیرۆم تارەنتینۆ (؛ لەدایکبووی ٢٧ی ئازاری ١٩٦٣) دەرھێنەر و سیناریۆنووسێکی ئەمریکییە. فیلمەکانی زۆر سیفەتی جۆراوجۆر لەخۆ دەگرن وەک تەنز، چیڕۆکی بەش بەش، پڕ لە توندوتیژی، پڕ لە دیمەنی درێژی قسەکردنی کەسایەتییەکان، کاستی پڕ ئەستێرە، ئاماژەدان بە فیلمی بەناوبانگ و کەسایەتیی بەناوبانگ لەنێو فیلمەکانی و بوونی ساوندتراکی پڕ لە گۆرانیی ساڵانی شەشتەکان تا ھەشتەکان لەنێو فیلمەکانیدا.
دوای دابڕانی بۆ شەش ساڵ، تارەنتینۆ بە دوو بەشی فیلمی Kill Bill گەڕایەوە، کە فیلمێک بوو ئیلھامی لە فیلمە ھونەرە جەنگییەکانی یابان و ڕۆژاوایییەکانی ئیتاڵی (سپاگێتی وێسترن) وەرگرتبوو، و فیلمەکە لە ٢٠٠٣ و ٢٠٠٤ بەشی یەکەم و دووەمی بڵاوکرایەوە. دواتر تارەنتینۆ ھەڵسا بە دەرھێنانی فیلمی دژەمەرگ بوو بە ھاوبەشی لەگەڵ دەرھێنەری مەکسیکی ڕۆبێرت ڕۆدریگز کاریان لەسەرکردبوو. فیلمی داھاتووی بریتی بوو لە زۆڵە بێ شکۆکان کەوا ماوەیەکی زۆربوو دەیویست بەرھەمیبێنێت، کە ئەویش لە ساڵی ٢٠٠٩ دەرچوو و پێشوازییەکی گەرمی لێکرا. دوای سێ ساڵ و لە ٢٠١٢، فیلمی جانگۆی ئازادکراوی دەرکرد کەوا باسی کۆیلەیەکی دەکرد کە چۆن بەدوای تۆڵەوەیە. فیلمی ھەشتەمی تارەنتینۆ، فیلمی ھەشت قینەونەکە بوو کەوا سەرکەوتنێکی باشی بەدەستھێنا. نۆیەمین فیلمی، بەناوی سەردەمانێک لە ھۆڵیوود، لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩ کەوتە سینەماکانەوە و بووە پڕداھاترین فیلمی دەرھێنەرەکە لەڕووی داھاتی ھەفتەی یەکەمەوە کە توانی بە ھەفتەی یەکەم ٤٠ ملیۆن دۆلار لەسەر ئاستی جیھان کۆبکاتەوە.
فیلمەکانی تارەنتینۆ بەشێوەیەکی گشتی بەدڵی بینەران و ڕەخنەگران بووە و داھاتی باشیان لە بۆکس ئۆفیس کۆکردووەتەوە. دەرھێنەرەکە توانیویەتیشی چەندین خەڵاتی جۆراوجۆر بباتەوە لەنێویاندا، دوو خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی گۆڵدن گڵۆن، دوو خەڵاتی بافتا، خەڵاتێکی ئێمی، خەڵاتێکی گڕامی و خەڵاتێکی پالمێدۆری فیستیڤاڵی کان. لە ساڵی ٢٠٠٥، گۆڤاری تایم ناوی خستە نێو لیستی کاریگەرترین کەسایەتییەکانی ساڵ. مێژوونووس پیتەر بۆگدانۆڤیچ تارەنتینۆ بە «کاریگەرترین دەرھێنەری جیلی سەردەم» ناوبردووە. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، تارەنتینۆ بە وەرگرتنی ئەستێرەی ناوداری ھۆڵیوود ڕێزی لێنرا بۆ ئەو خزمەتەی بە سینەمای کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئاڵمانی پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:کوێنتن تارەنتینۆ پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مولحیدانی ئەمریکا پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:خەڵکی نۆکسڤیل، تێنێسی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی تێنێسی پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
بووتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
بووتان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٤٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
نەحمان ئەڤیگاد
نەحمان ئەڤیگاد (بە عیبری: נחמן אביגד، ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٠٥ – ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢)، لە شاری زاوالۆوی پایتەختی گالیسیا (ئەوکات نەمسا-مەجارستان، ئێستا زاڤالیڤ، ئوکراینا) لەدایکبووە، شوێنەوارناسێکی ئیسرائیلی بووە.
ئاڤیگاد لە ساڵی ١٩٥٢ دکتۆرای بەدەستھێناوە، بە دیزەرتەیشنێک لەسەر گۆڕەکانی دۆڵی کیدرۆن لە ئورشەلیم. لە ساڵی ١٩٤٩ و تا خانەنشینبوونی لە ساڵی ١٩٧٤ لە زانکۆی عیبری وانەبێژ بووە.
ئەو دەرھێنەری ھەڵکەندنەکەی بوو لە بەیت شەعریم کە لە ساڵی ١٩٥٣ دەستی پێکرد. ھەروەھا ئەڤیگاد کاری لەسەر ھەڵکۆڵینەکانی مەسادا کردووە، کە کۆمەڵگەی لووتکەی شاخەکانە و لەلایەن ھیرۆدی گەورەوە دروست کراوە. بەشداربووە لە گەڕان بەدوای ئەشکەوتەکانی بیابانی جوولەکەدا، و یەکێک لە پەرتووکەکانی دەریای مردووی بڵاوکردەوە.
ئاڤیگاد لەسەر زۆر بابەت بڵاوی کردەوە، بەتایبەتی لەسەر مۆری عیبری. یەکێک لەو مۆرانەی کە لە ساڵی ١٩٦٤دا دۆزیویەتییەوە، بە شێوەیەکی تاقیکاری ناسێنراوە کە ھی شاژنە ئیزابێل بووە کە لە کتێبی پیرۆزدا باسی لێوە کراوە بەڵام ئەم ناسینەوەیە لەلایەن کەسانی دیکەوە کێبڕکێی لەسەرە. بەپێی زانای کتێبی پیرۆز فرانک مۆر کرۆس، ئەڤیگاد “بەرزترین ئەپیگرافیستی ئیسرائیل بووە لە نەوەی خۆیدا، و یەکێک بووە لە کەسایەتییە گەورەکانی مێژووی ئەپیگرافی عیبری و جوولەکەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥ پۆل:مردووانی ١٩٩٢ پۆل:شوێنەوارناسە ئیسرائیلییەکان پۆل:جووە نەمسایییەکان
داربێدکەرنی
داربێدکەرنی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داربێد، ناوچەی جەزمان، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. .
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
.ax
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥
کۆمەڵەی بی
<section begin=Standings />
بەستەری دەرەکی
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
عەبدولقەھار زاخۆیی
عەبدولقەھار عەبدولڕەحمان محەممەد ناسراو بە عەبدولقەھار زاخۆیی (لەدەیکبووی ١٩٧٦ لە زاخۆ، عێراق) گۆرانیبێژێکی کوردە، کە بە کورمانجی گۆرانی دەڵێت. عەبدولقەھار خاوەنی چەندین بەرھەمی گۆرانی و فیلمە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦
دووک سوانی چێن
دووک سوانی چێن (بە چینی:陳宣公; خوێندنەوە: چێنس وان گۆنگ) ١٦م فەرمانرەوای ویلایەتی دێرینی چین ویلایەتی چێن بوو لە سەردەمی بەھار و پایز
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چێن پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین
باوەگێلدی
باوەگێلدی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باوەگێلدی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قولەرەیسی و لە باشوور لەگەڵ گوندی ڕاپەڕین، بەکرەجۆ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قلیاسان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باوەمەردەی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پەیکەری دڵ
پەیکەری دڵ فیلمێکی ئەوینی، درامایی، و مۆسیقایی کوردییە. لە دەرھێنانی شوان عەتووف، کە یەکەم جارە کاری دەرھێنان بۆ فیلمێکی درێژ بکات. لەفیلمەکە ھەریەکە لە ھەڵوێست محەممەد (گۆرانیبێژ)، نزار سەلامی، ڕێشان حەمۆ، نارین ئالان و حەمە عەلی خان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. فیلمەکە لەجەژنی ڕەمەزانی ٢٠١٩ لەسینەماکانی کوردستان نمایشکرا.
گۆرانییەکان
بەر لەنمایشکردنی فیلمەکە ئەوە ڕاگەیەندرا فیلمەکە لە جۆری مۆسیقایی دەبێت و گۆرانییەکان لە تێکست و میلۆدی گۆرانیبێژی کورد زیاد ئەسعەد دەبن. ھەڵوێست ئەوەشی گوتبوو کە «پێنج تا شەش گۆرانی بڵاونەکراوەی مامۆستا زیاد ئەسعەد لەو فیلمەدا بە دەنگی من پێشکەش دەکرێت».
بەرھەمھێنان
ڕۆژی ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا فیلمی پەیکەری دڵ ڕاگەیەندرا. فیلمەکە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨، دەستکرا بەقۆناغی وێنەگرتن. لەکانوونی دووەمی ٢٠١٩، وێنەگرتنی فیلمەکە کۆتایی ھات و دەستکرا بە قۆناغی مۆنتاژکردنی ڤیدیۆ و ڕێکخستنەوەی ڕەنگ.
بڵاوکردنەوە و بەبازاڕکردن
وێنۆک|پۆستەرێکی گەورەی فیلمی پەیکەری دڵ لەنزیک [[قەڵای ھەولێر.]] فیلمەکە لە ھەریەکە لە شارەکانی ھەولێر، سلێمانی و کەرکووک لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ نمایشکرا. بەر لەدەستپێکی نمایشی فیلمەکەش، لە ھەر سێ شارەکە دەستکرا بە فرۆشتنی بلیتی پێشەکی، بەر لەنمایشی فیلمەکە ئەوا بلیتی نمایشی ڕۆژی یەکەم بەتەواوی فرۆشران. بۆ ناساندنی فیلمەکەش ستافی فیلمەکە چەند چاوپێکەوتنێکیان لە کەناڵەکانی ئاڤا و ڕووداو ئەنجامدا. لەو شارانەی فیلمەکەی تێیدا نمایشدەکرێت، چەندین پۆستەر لەسەر شەقامەکان ھەڵواسران. ڕۆژی ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦، نمایشی پێشەکی فیلمەکە لەشاری سلێمانی بەڕێوەچوو. ڕۆژی ٢٥ی حوزەیران، فیلمەکە لە ھەڵەبجە نمایشکردنی دەستیپێکرد.
پێشوازیکردن
لەشاری سلێمانی، فیلمەکە لە ستی سینەما نمایشکرا. ستی سینەما ئاماری نمایشکردنی فیلمەکە لە سێ ڕۆژی جەژن ئاشکراکرد. فیلمەکە لە ڕۆژی یەکەم ٢٥٠٠٠ بینەری ھەبوو، ڕۆژی دووەم ٢٥٠٠٠ بینەر و ڕۆژی سێیەم ٢٦٠٠٠ بینەری ھەبوو. لە چەندین نمایشی فیلمەکە، ستی سینەما ڕایگەیاند تکتی فیلمەکە بەتەواوی فرۆشراون. ڕۆژی ٢٠ی حوزەیران، ستی سینەما ڕایگەیاند فیلمەکە بووە پڕداھاتترین فیلم کە لەسینەماکەیان نمایشکرابێت، ژمارەی بینەرانی فیلمەکە تا ئەو ڕۆژە گەیشتە ٢٦٠٠٠ بینەر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە کوردییەکان
تایگەر زیندووە
تایگەر زیندووە یان تایگەر زیندا ھێی فیلمێکی ھیندییە، لەلایەن عەلی عەباس زەفەر دەرھێندراوە. ئەم فیلمە تەواوکەری ئێک تا تایگەرە، کە لە ساڵی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە، واتە تایگەر زیندووە بە بەشی دووەمی فیلمی تایگەر دادەنرێت. فیلمەکە لە ڕۆژی لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ لە سینەماکانی ھیندستان و جیھان دەستی بەنمایشکردن کرد. ھەریەکە لە سەلمان خان و کاترینا کێف ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکە دەگێڕن. ھەندێک لە دیمەنی فیلمەکە لە وڵاتانی نەمسا، ئیماڕات، یۆنان و مەغریب گیراون، دەقاودەق لە شاری ئێساویرا، ھەروەھا لەھەمان وڵات لە نیسانی ٢٠١٧ فیلمەکە تەواو کرا.
وێڕای ئەوەی فیلمەکە پەسنی ڕەخنەگرانی وەگرت لەڕووی ئاکشنەوە بەڵام دووچاری ڕەخنە بوویەوە لە دیالۆگ و درێژی ماوەی فیلمەکە. فیلمەکە توانی ٥٦٥٫١ کرۆر کۆبکاتەوە، بەمەش بووە یەکێک لە پڕداھاتترین فیلمەکانی مێژووی بۆلیوود ھەروەھا پڕداھاتترین فیلمی بۆلیوود بۆ ساڵی ٢٠١٧. فیلمەکە ٢١٠ کرۆری تێچووە، کە ئەمەش بەیەکێک لە پڕ تێچووترین فیلمەکانی بۆلیوود دادەنرێت. لە ٦٣ەیەمین فیستیڤاڵی خەڵاتەکانی فیلم فەیر، فیلمەکە خەڵاتی باشترین ئاکشنی پێدرا.
چیڕۆک
تایگەر و ژنەکەی بەناوی زۆیا لەیەکەم بەش ڕایان کرد، لەم بەشەدا تایگەر بۆ ڕزگارکردنی چەند پەرستیارێکی ھیندی دەگەڕێتەوە، کە لە شاری تکریتی عێڕاق گیراون، و لە نەخۆشخانەی شارەکە لەدەستی داعش دان، ئەوان حەوت ڕۆژیان لەژێر دەستە بۆ ڕزگارکردنی پەرستیارەکان پێش ھێرشی ئاسمانی وڵاتی ئەمریکا بۆسەر نەخۆشخانەکە کە ئەبوو عوسمانی لێیە کە سەرکردەیەکی باڵای ڕێکخراوە تیرۆریستییەکەیە. دوای ھەوڵ و تێکۆشانێکی زۆر تایگەر و زۆیا سەرکەوتوو دەبن لەو ئەرکەی پێیان سپێردرابوو.
بەرھەمھێنان
فیلمەکە لە ئەبو زەبی، نەمسا، یۆنان و مەغریب وێنەی گیرا. دوایین گۆرانی فیلمەکەش لە دوگری ناکۆس لە یۆنان، لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ وێنەی گیرا. ئەکتەری ئێرانی ساجید دیلافرووز بۆ ڕۆڵی نەرێنی فیلمەکە ھەڵیژێردرا، ناوبراو پێشتر لە فیلمێکی دیکەی بۆلیوود بەناوی بەیبی لە پاڵ ئاکشەی کومار دەرکەوتبوو لە ساڵی ٢٠١٥.
بودجەی فیلمەکە بەپێی ڕاپۆرتەکانە بۆنموونە: ٢١٠₹ یەکسانە بە ٣٠٬١٧ ملیۆن دۆلار. بەمەش بووە پڕتێچووترین فیلمی کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمز لەپاڵ فیلمەکانی دووم ٣، سوڵتان و ڕێگرەکانی ھیندۆستان.
بڵاوکردنەوە
یەکەم تڕایلەری فیلمەکە لە ڕۆژی ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە. لەماوەی ٢٤ کاتژمێر چەندین ڕیکۆردی شکاند، بە بڵاوکردنەوەی تڕایلەرەکەی لە یوتیووب، لە یەکەم ڕؤژیدا ٢٩ ملیۆن بینەری تێپەڕاند، ٤٨٠ ھەزار ڵایک و ٢٥٠ ھەزار جاریش بڵاوکرایەوە. لە ١١ی تشرینی دووەم، ڕیکۆردی زۆرترین ڵایک بۆ تڕایلەری فیلمی لەسەر یوتیووب شکاند، دوای ئەوەی ٧٠٠ ھەزار ڵایکی کۆکردەوە، بەمەش توانی ڕیکۆردی Star Wars: The Force Awakens بشکێنێت''. پاشان فیلمی تۆڵەستێنەکان: جەنگی بێکۆتا'' (٢٠١٨) کە ٢ ملیۆن ڵایکی ھەبوو، ڕیکۆردەکەی لە تایگەر زیندا ھێی سەندەوە.
تایگەر زیندا ھێی لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ لە سینەماکانی جیھان دەستی بەنمایشکردن کرد، فیلمەکە بڕوانامەی بینەری گشتی (U/A)ی لەسەنتەری بڕوانامەی فیلمەکان وەرگرت. ئەمەش سەرەڕای بوونی دەنگی گۆرانیبێژێکی پاکستانی (ئاتیف ئەسلام) لە فیلمەکە، بەڵام فیلمەکە مۆڵەتی نمایشکردنی پێنەدرا لە پاکستان ئەمەش بۆ بەشی یەکەمی فیلمەکە دەگەڕێتەوە کە وێنای پاکستان و دەزگا ھەواڵگرییەکەی بەباش نیشان نەدابوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمەکانی یاش ڕاج فیلمز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆریزم لە ھیندستان پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون
قوڵایییەکانی خواروو
قوڵایییەکانی خواروو (، وشە بە وشە: لە خوارەوە) شانۆیەکی شانۆنامەنووس مەکسیم گۆرکییە کە لە ١٩٠٢ نووسراوە و لەلایەن ھۆڵی شانۆییی ھونەری مۆسکۆوە بەرھەمھێندراوە لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٢، لە دەرھێنانی کۆنستانتین ستانیسلاڤسکی. شانۆیییەکە بووە یەکەم سەرکەوتنی سەرەکی، و بووە نیشانەیەکی ڕاستی گەری کۆمەڵایەتی ڕووسیا. شانۆیەکە باس لە کۆمەڵەیەکی ھەژاری ڕووسی دەکات کە لە پەناگەیەکی نزیک ڕووباری ڤۆڵگا دەژین.