cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئومێد (مانگی دەستکرد)
دروستکردن و ناردن
وێنۆک| بەشێک لە کەل و پەلی مانگی دەستکردی ئومێد ئەرکی ناردنی مانگە دەستکردەکە بە شێوەیەکی ڕێک و سەلامەت بەڕێوەچوو بەڵام وڵاتانی ڕۆژئاوا ترسیان نواند بەرامبەر ئەو هەنگاوەی وڵاتی ئێران لە بەرەوپێشچوونی ولاتەکە دەربارەی بواری پیشەسازی مووشەک و بۆشایی لە ترسی دەست گەیشتن بە چەکی ناوکی، هەر وەک ئێران لە مانگی ئابی ٢٠٠٨ ڕایگەیاند کە گەیشتوون بە بەرهەمهێنانی مووشەکێکی بۆشایی کە توانای هەیە مانگی دەستکرد هەڵبگرێ کە بخولێتەوە لە دەوری زەوی، لە هەمانکاتیشدا وڵاتانی ڕۆژئاوا گوومانیان هەبوو لە دروستی هەواڵەکە وەک ولاتی فەڕەنسا ڕایگەیاند: کە ئەو مووشەکەی وڵاتی ئێران باسی لێوەدەکات توانای نیە کاربکاتە لە دەرێی بەرگە هەوایی زەوی، هەروەها بەرپرسی ئەمریکی لە پنتاگۆن بە تۆڕی سی ئێن ئێنی ڕاگەیاند: ئێرانیەکان سەرکەوتوو نەبوونە لە ناردنی مووشەکەکە، هەروەها ڕایگەیاند کە وەزارەتی بەرگری زانیاری هەواڵگری هەیە ئاماژە دەدا بە مووشەکەکە کە ئێران ڕایگەیاندووە (ئەو ئامانجەی نەپێکاوە کە ئێران پلانی لۆ دارشتیە). وێنۆک| کارپێکەری مووشەکی بۆشایی ئێرانی سەفیر ٢ سەرۆکی ئێران مەحموود ئەحمەدینەژاد ئاشکرایکرد کە "دووژمنان" هەوڵیانداوە تەشویش بخەنە سەر ئەرکی ناردنەکە و لە مانگە دەستکردەکە بدەن، ئەرکی ناردنی مووشەکی سەفیر کە هەڵگری مانگی دەستکردی ئومێد بوو بۆ ٢ جار گواسترایەوە بە هۆکاری نالەباری کەش و هەوا، پاشی دوو هەفتە لە کاتی دیاریکراوی خۆی ئێران کاری ناردنەکەی ئەنجامدا و بە هەموو شێوەیەکی چاودێری ئاسمانی ناوچەکەی دەکرد لە ئەنجامی دەستوەردانی دووژمنانی خۆی لە ئاسمانی وڵاتەکەی یاخوود تەشویش خستنەسەر کاری ناردنەکە.
لە ئازاری ٢٠٠٩ سەرۆکی ئاژانسی بۆشاییی ئێران ڕایگەیاند کە مانگی دەستکردی ئومێد بە سەرکەوتووی هەموو ئەرکەکانی جێبەجێکرد و سەرکەوتوو بوو.
سەرچاوە
پۆل:گەردوون
عەنکاوە
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> عەنکاوە (بە : ڕۆمانی: Ankāwā; Sorani Kurdish:  : Ankawa، : ̆) شارۆچکەیەکە لە ناوچەی کوردستانی عێراق. دەکەوێتە ٨ کیلۆمەتر (٥ میل) لە باکووری ڕۆژئاوای ناوەندی شاری هەولێر. ئەم شارۆچکەیە بە زۆری لەلایەن کلدان و ئاشوورییەکانەوە دانیشتووە، کە زۆربەیان پەیوەستن بە کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی.
مێژوو
وێنۆک|200x200پیکسڵ|کڵێسای سانت یۆحەنای لە عەنکاوە: بینای پیرۆزی کڵێسای ئاشوری ڕۆژهەڵات وێنۆک|200x200پیکسڵ|کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی سانت یوسف لە عەنکاوە وێنۆک|200x200پیکسڵ|کڵێسای سانت جۆرج، عەنکاوە وێنۆک|200x200پیکسڵ|[[کڵێسای کاسۆلیکی سوریانی|کڵێسای کاسۆلیکی سوریای مارت شیمۆنی لە ئانکاوا]] عەنکاوە لە بنەڕەتدا بە بێت ئامکا ناودەبردرا، کە دواتر گۆڕدرا بۆ ئامکو-بەد، و لە کۆتاییدا عەنکاوە. ناوی شارۆچکەکە لە کتێبی بار ئێبرەیوسدا ئاماژەی پێ کراوە بە ناونیشانی "چیرۆکی کورت لە وڵاتان،" کە تیایدا دەڵێت: "سەربازانی مەنگۆلی هێرشیان کردە سەر ناوچەی ئێربیل لە ڕۆژی یەکشەممە تەممووزی ١٢٨٥ و گەیشتنە هەندێک گوند، لەنێویاندا عەنکاوە". پەرستگای مریەم کە بە ماریامانی ناسراوە لەدوای دیزاینی ڕۆمانی کۆن دروستکراوە. Tell Qasra، یان Qasra Knoll، شوێنەوارێکی شوێنەواری دێرینە، گردێکی ٦ مەتر بەرزە کە وەک کۆشکێک لە ناوەندی Ankawa بەکاردەهێنرا. گردەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی نیۆئەسوری. شارەکە پێشتر بە ئەربێلا ناسرابوو کە پایتەختی ئەدیابین و شوێنی ئیستار بوو.
ئەمڕۆ
لە ماوەی دەیەی ڕابردوودا، عەنکاوە بە خێرایی گەشەی کردوە لەڕووی پەروەردەیی و تەکنەلۆجییەوە. ئەمڕۆ، زۆرێک لە گەشتیاران سەردانی عەنکاوەدەکەن لە شارەکانی تر لە سەرانسەری عێراق. شارەکە لە ماوەی درێژخایەنی بنیاتنانەوەدا بووە، و قوتابخانە نێودەوڵەتییەکان و ڕێستۆرانتەکان ئەمڕۆ لە ناوەوە بەردەستن. دوای کەوتنی موسڵ، زۆرێک لە مەسیحیەکان کە ئاوارەبوون هاتنە عەنکاوە و لەلایەن کڵێسا و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانەوە پێداویستییە کەسیەکانیان دابین کرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:عەنکاوە پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
لوسییۆ
لوسیمار فێرێرا داسێلڤا(لەدایکبووی ٨ی ئایاری ١٩٧٨)، ناسراو بە لوسییۆ، یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە و وەک بەرگریکاری ناوەڕاست یاری کردووە. لە ساڵی ١٩٩٨ ژیانی وەرزشی پیشەگەری لەگەڵ یانەی وەرزشی ئینتەرناشناڵ دەستپێکرد. دوای سێ ساڵ لە یانەکە، ڕووی لە یانەی بایەرن لیڤەرکوزن کرد و لەوێش گەیشتە یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا لە ساڵی ٢٠٠٢ بەرامبەر ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی. لە یاری کۆتاییدا گۆڵێکی سەری تۆمارکرد، بەڵام لە کۆتاییدا ڕیاڵ مەدرید بە ئەنجامی ١–٢ سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٤ گەیشتە بایرن میونشن و سێ جامی ئەڵمانیا و سێ نازناوی بۆندسلیگای بەدەستھێنا. لە ھاوینی ٢٠٠٩ ڕووی لە ئینتەرمیلان کرد. لە ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ ئینتەر نازناوی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەدەستھێنا. لەگەڵ بەرازیل، ١٠٥ یاریی ئەنجامداوە و خاوەنی پێنج گۆڵە، لەگەڵ ھەلبژرادەکەی چەندین نازناوی بەدەستھێناوە، لەوانە، جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ و جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥ و جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ ی بەدەستھێناوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:یاریزانانی ئینتەر میلان پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:Articles with پورتوگالی-language sources (pt) پۆل:وێبگەی فەرمی لە ویکیدراوەدا نییە پۆل:CS1 Portuguese-language sources (pt) پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
سێوی مێخەکڕێژ
گەلی کورد خاوەنی هەزاران بەرهەمی مێژووییی جوانە، سێوی مێخەکڕێژ یەکێکە لە بەرهەمە تۆمارکراوەکانی کورد کە مێژوویەکی کۆنی هەیە و لەلایەن ئەڤیندارانەوە وەک دیارییەکی هەمیشەیی دەبەخشرێت بەیەک.
وێستگەی کاتاھەرا
وێستگەی کاتاھەرا (形原駅, کاتاھەرا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری گاماگۆری، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:گاماگۆری، ئایچی
گەڕان بەدوای خۆشەویستی
کتێبەکە بەبێ دواکەوتن باشترین فرۆشتنی ھەبوو بە بڕی ٢٠٠ ھەزار کۆپی لەیەک ساڵی بڵاوبوونەوەدا.
میتفۆرد لەدوای ئەم ڕۆمانە دوو ڕۆمانی تریشی بە ناوەکانی خۆشەویستی لە کەش و ھەواییەکی سارد (لە ١٩٤٩) و بە ئەفرێد مەڵێ (لە ١٩٦٠) نووسی. و ڕۆمانەکەی پێش ئاخیری بەناوی (The Blessing - 1951)،
مێوەکەی خواروو
مێوەکەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مێوەکەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مێوەکەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەسەن ئەمنە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سۆفی وەن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەوارەبەرزە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پڵنگەکە: چیڕۆکی ڕاوچییەکی پیر (فیلم)
پڵنگەکە: چیڕۆکی ڕاوچییەکی پیر فیلمێکی ئاکشن و سەرکێشی و مێژویی ساڵی ٢٠١٦ی وڵاتی کۆریای باشوورە.
چیڕۆکی فیلم
چیرۆکی فیلمەکە باس لە ڕاوچیاک دەکات کە کاری ڕاوکردنی پڵنگە لەوکاتەی شانشینی کۆریا لە ژێر فەرمان ڕەوایی ژاپۆندایە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکان بە زمانی کۆری پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور
١٨٥١ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٥١ لە نەرویژ
مردنەکان
٥ تەمموز - ئۆلاوس مایکڵ شمیت ، دادوەر و سیاسەتمەدار ( لەدایکبووی ١٧٨٤ ).
٤٨٩ (ژمارە)
٤٨٩ (چوارسەد و هەشتا و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤٨٨ و ٤٩٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
.cu
دۆمەینی .cu تایبەتە بە کووبا و لە سالی ١٩٩٢ کەوتۆتە کار.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
٤٩٠ (ژمارە)
٤٩٠ (چوارسەد و نەود) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤٨٩ و ٤٩١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
یەرڤاند زاخاریان
یەرڤاند زاخاریان (؛ لە دایکبووی ١٤ی ئایاری ١٩٤٦ ) سیاسەتمەدارێکی ئەرمەنی و سەرۆکی شارەوانی پێشووی یەریڤانی پایتەختی ئەرمەنییەکانە. ئەندامی پارتی کۆماری ئەو وڵاتەیە و لە ساڵی ١٩٩١ لە کاتی سەربەخۆیی ئەرمینیا لە یەکێتی سۆڤیەت ھەشتەمین سەرۆکی شارەوانی پایتەختی ئەرمەنستان بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
بەدیعە دارتاش
بەدیعە عەبدوللا حەسەن (لەدایکبووی ١٩٤٦، سلێمانی) خانمەشانۆکارێکی کوردە. لە ١٩٦٨ وەک یەکەم ئافرەتی کورد دەچێت لە بەغدا بەشی شانۆ لە پەمانگای ھونەرەجوانەکانی بەغدا دەخوێنێت و دەبێتە دەستپێکی کارە ھونەریەکانی، دوای تەواوکردنی پەیمانگا وەک مامۆستا لەبەرێوەبەرایەتی پەروەردەی سلێمانی دادەمەزرێت(١٩٧٢)، ڕۆڵێکی گرنگ دەبینێت لەگەشەسەندن و پەرەپێدانی شانۆیی لەسلێمانی، لە(١٩٨٠)کاتێک پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی سلێمانی دادەمەزرێت دەبێت بەیەکەم مامۆستای پەیمانگاکە، لە ساڵی (٢٠٠٢)دەبێت بەسەرپەرشتیاری گشتی سەرجەم پەیمانگا ھونەریەکانی کوردستان، لە ساڵی(٢٠٠٥)لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوەجبە فەرمی نازناوی یەکەم ئافرەتی شانۆکاری کورد وەردەگرێت، لە بەردەم پارکی ئازادی شاری سلێمانی پەیکەرێکی ڕێزلێنانی بۆ دروستکراوە، ھونەرمەند خاتوو دارتاش دەبێتە ڕێخۆشکەری سەرەکی ئافرەتان تا بەئازادی و بوێریەوە بێنە جیھانی ھونەری و خزمەتکردنی وڵات
بەستەرە دەرەکییەکان
ھەژماری ئەلیکترۆنی تایبەتی ھونەرمەند
پۆل:زیندووان پۆل:شانۆ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:ھونەرمەندانی کورد
تەمسیلی ئەشکەوتەکە
لەو تەمسیلەدا، ئەفلاتوون چیرۆکی چەند کەسێکی زیندانی دەڵێتەوە کە ھەموو ژیانیان ڕوو بە دیواری ئەشکەوتێک بە زنجیر بەستراونەتەوە. لە پشتیشیانەوە ئاگرێک ھەڵکراوە. کە شتەکان بە بەر ئەو ئاگرە دێن و دەڕۆن، سێبەرەکەیان دەکەوێتە سەر دیواری بەرامبەری ئەو چەند کەسە و، ئەوانیش ناویان پێوە دەنێن. گەرچی سێبەرەکان نوێنەری دروست و تەواوی جیھانی واقیع نین، بەڵام بۆ زیندانییەکان حوکمی «واقیع»یان ھەیە. سێبەرەکان نیشاندەری ئەو بەشە لە واقیعن کە ئێمە لە ڕێگای ھەستەوە بەدیی دەکەین. لە کاتێکدا کە، ئەو شتانە کەوا بە بەر ئاگرەکەدا دێن و دەڕۆن نیشاندەری فۆرمی ڕاستەقینەی شتەکانن و، ئێمە تەنیا لە ڕێگای ئەقڵەوە بۆمان دەست دەدا کە بەدییان بکەین.
سوقرات ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە چۆن فەیلەسووف لە زیندانییەک دەچێ کە لە ئەشکەوتەکە ھەڵاتووە و پەی بەوە بردووە کە سێبەرەکانی سەر دیوارەکە سەرچاوەی ڕاستەوخۆی ئەوەی دەبینرا نین. فەیلەسووف دەیەوێ لە ئاستێکی بەرزترەوە چاو لە واقیع بکا، بەڵام، زیندانییەکانی تری ناو ئەشکەوتەکە تەنانەت نایانەوێ زیندانەکەیان بەجێ بھێڵن و، بەم بۆنەوە ھیچ ئاگایان لە ژینێکی باشتر نییە.
ئەفلاتوون لە ڕێگای ئەم تەمسیلەوە گەرەکیە ئەوە بگەیێنێ کە شتەکانی ناو دنیای واقیع تارمایییەکن لە شتەکانی جیھانی ئایدیا کە سەرچاوە و ڕەسەنن. شتەکانی دنیای واقیع ھێز و تواناییی خۆیان لە سەرچاوەکەی خۆیان، واتە ئایدیاکەی خۆیان، وەردەگرن.
سەرچاوەکان
پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی پۆل:مێتافیزیک پۆل:ئەفلاتوونیزم پۆل:فەلسەفەیەکی یۆنانی کۆن پۆل:زاراوە فەلسەفییەکان
دینگی ژۆو
پاشا دینگی ژۆو (بە چینی:周定王 خوێندنەوە: ژۆو دینگ وانگ) ناوی کەسی جی یوو، ٢١یەکەمین پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، وە نۆیەم پاشای بەشی ڕۆژھەلات بوو لە مێژووی دێرینی چین.
پاشا دینگ کەسێکی بەناوی وانگسون بە فەرمی نارد بۆ ویلایەتی چوو بۆ ناردنی دیاری و چاوی بە شازادە ژوانگ کەوت
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٦می پێش زایین
مۆریس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
مۆریس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ماژین
ماژین گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەبووەت، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
ئێگۆ
بێجگە لە وافڵ، ئێگۆ پانکەیک، نانی فەڕەنسی، و ساندویچی ھێلکە و پەنیریش دروست دەکات، کە جۆرەکانیان بریتین لە ھام و سۆسیج.
لە ناوەڕاستی حوزەیرانی ٢٠٠٩دا، ٪٦٩ی وافڵەکانی بازاڕەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئێگۆ بوون.
سونێ
سونێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سونێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی پردەبەردینە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەڵوەڕەز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کامەستا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆمێ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دەروونناسیی فیزیۆلۆژی
وێنۆک دەروونناسیی فیزیۆلۆژی لقێکە لە زانستی دەرونناسی لە بناغەی ڕەفتاری مرۆڤ دەکۆلێتەوە بایەخ دەدات بە توێژینەوە لە باری کۆئەندامی دەمار و ئەرکە جیاوازەکانی وەک بیرکردنەوە و فێربوون و خەوبینین ھەستەکان. بۆ نمونە ھەوڵدەدات بزانێ ھەستەکان چۆن ڕوودەدەن و ڕەوتە دەمارییەکان چۆن لەناو دەمارەکاندا گوزەر دەکەن و مێشک چۆن ھەست و ڕەفتار جڵەو دەکات. ھەروەھا لە ئەرکە جیاوازەکانی ڕژێنە بێ دەنگەکان و کاریگەرییان لەسەر رەفتار دەکۆلێتەوە
سەرچاوەکان
پۆل:دەروونناسی پۆل:فیزیۆلۆژیی مرۆڤ
ڕێکخراوی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران
ڕێکخراوی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران ڕێکخراوێکی مەدەنی ولەھەمانکاتدا سیاسییە تایبەت بە توێژی لاوانە لە ساڵی ٢٠١١لە باشووری کوردستان لەلایەن کۆمەڵێک لە لە لاوانی ناو ڕیزەکانی سازمانی خەبات دامەزراندنی ڕاگەیاندرا. لەسەر باوەڕ بە ئازادی کار دەکات بۆ بەدەست ھێنانی مافە بنچینەیەکانی لاوان لە کوردستانی ڕۆژھەڵات. تا ئێستا دوو کۆنگرەی بەستووە خاوەنی لۆگۆ و پەیڕەو پڕۆگرامی خۆیەتی سەرەتا بەناوی ناوەندی لاوانی خەبات کار و چالاکییەکانی دەست پێکرد بەڵام دواتر لە کۆنگرەی دووەمی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە ساڵی ٢٠١٥ لە ناحیەی ڕزگاری ئەنجامدرا لەژێر ناوی ″کۆنگرەی یەکڕیزی و سەرکەوتن″ بڕیاردرا پێشگری ناوەند بگۆڕن بۆ ڕێکخراو. لە ئامانجە سەرەکییەکانیان ئاشکرا کردنی سیاسەتەکانی ئێرانە دژ بە ھەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگای کوردستان بەگشتی و لاوان بۆ ئەو مەبەستە کۆبوونەوە و سمینار ڕێکدەخات جگە لە بەشداری لەو کۆڕ و کۆبوونەوانەی تایبەتن بە توێژی لاوان بەرێوەدەچن بەشداری ئەو خۆپیشاندانەش دەکەن کە دژ بە ئێران ئەنجام دەدرێت. لە پەیڕەو و پڕۆگرامی ئەم ڕێکخراوەدا ھاتووە کە تێدەکۆشن بۆ پێکھێنانی کۆمەڵگایەکی دیموکراتیک کە مافی ھەموو چین و توێژەکان و تاکەکانی تێدا پارێزراو بێت و باوەری قووڵیان بە ڕووخانی سیستەمی کۆماری ئیسلامی ئێران ھەیە.
مێژوو
ئەم ڕێکخراوە لە سەرەتادا ناوی ناوەندی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران بوو. دامەزراندنی دەگەڕێتەوە بۆ ١ی ئەیاری ٢٠١١ بەرامبەر ١١ی بانەمەڕۆی ١٣٩٠ لە ناحیەی ڕزگاری سەر بە پارێزگای ھەولێر، دوای ئەنجامدانی چەندین کۆبوونەوەیەک لە ناو ئەندامانی دەمەزرێنەران و بەشداربووانی کۆبوونەوەکان، علی بەھرامی وەک یەکەم بەرپرسی ڕێکخراو ھەڵبژێدرا و چەندین خاڵ و بەرنامەیان وەک ئامانجی خۆیان دیاریکرد. لەوانە " ئاشکرا کردنی سیاسەتەکانی ئێران دژ بە ھەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگای کوردستان بە تایبەت لاوان " ھەروەھا لە یەکێک لە خاڵەکانی دیکەیان ھاتبوو " بۆ بەرەو سەربردنی ڕادەی ھۆشیاری لاوانی کورد لە بارەکانی فەرھەنگی، ھونەری، کۆمەلایەتی، مافەوانی، وەرزش، ژینگە پارێزی تێ دەکۆشن " کۆی گشتی خاڵە پەسەندکراوەکان ٦ خاڵ بوو. دوای ماوەیەک لە دامەزراندن بانگێشتی دووەمین کۆنفرانسی لاوانی کورد لە شاری ھەولێر کرا لە ساڵی ٢٠١١ ئەمە یەکەم کۆنفرانسی فەرمی بوو کە ڕێکخراوی لاوان بەشداری تێدا کرد. دوای تەواوبوونی کۆنفرانسی لاوانی کورد ڕێکخراوەکانی لاوان ڕۆژھەڵات کە سەر بە حیزبەکانی ڕۆژھەڵات بوون بیریان لە دامەزراندنی فیدراسیۆنێکی تایبەت بە لاوانی ڕۆژھەلات کردووە، لە ٢٣ی نیسانی ٢٠١٢ لە بنکەی ھەولێری سازمانی خەبات ڕێکخراوە بەشداربووەکانی کۆنفرانسی لاوانی کورد کۆبوونەوە، لە ھەمان ڕۆژ دامەزراندنی فیدراسیۆنی ڕێکخراوەکانی لاوانی کوردستانی ئێرانیان ڕاگەیاند، لە یەکەم کۆبوونەوەی دەستەی بەرێوبەری ئەم فیدراسیۆنە علی بەھرامی بە وتەبێژی دەورەی دەستنیشانکرا. لە ١٣ی ڕەزبەری ١٣٩١ بەرامبەر ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ یەکەم کۆنگرەی خۆی دوای نزیک بە ساڵ و نیوێک لە دامەزراندن لە ژێرناوی کۆنگرەی " ڕزگاری نەتوایەتی و دابین کردنی مافی لاوان " ئەنجامدا. بۆ ماوەی سێ ڕۆژ بەردەوام بوو. لەم کۆنگرەیە پەیرەوپڕۆگرامی ناوخۆی و دروشم و ئاڕمی ڕێکخراو پەسەند کرا، لە ڕۆژی سَیەمی کارەکانی کۆنگرە سێ کەس وەک ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری ڕێکخراو ھەڵبژێردران. فواد جەعفەری وەک بەرپرسی ڕێکخراو دیاری کرا.
سەرچاوەکان
پۆل:سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران
.ai
دۆمەینی ai. تایبەتە بە ئەنگویلا و لە ساڵی ١٩٩٥ کەوتووەتە کار.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
لاگوناسیا
لاگوناسیا (ラグナシア- راگوناشیا) پارکێکە لە گاماگۆری، ژاپۆن، پارکەکە چەند شوێنێکی یارییکردنی تێدایە، وە لە ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٢ کراوەتەوە.
١٨٥٢ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٥٢ لە نەرویژ
مردنەکان
٥ تەمموز - ئۆلاوس مایکڵ شمیت ، دادوەر و سیاسەتمەدار ( لەدایکبووی ١٧٨٤ ).
٤٩١ (ژمارە)
٤٩١ (چوارسەد و نەوەد و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤٩٠ و ٤٩٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
پێڕستی دەرکەوتنەکانی پریانکا چۆپرا
پریانکا چۆپرا ئەکتەرێکی ھیندییە کە کاری نواندن لە فیلمە ھیندییەکان دەکات. یەکەم کاری نواندنی پریانکا چۆپرا لە فیلمی تامیلی ٢٠٠٢، تامیژان بوو. لە ٢٠٠٣، ئەو بۆ یەکەمین جاری لە فیلمێکی بۆڵیوود، بە ناونیشانی پاڵەوانەکە، دەرکەوت. لە ھەمان ساڵدا، پریانکا ڕۆڵی لە فیلمی ئەنداز بینی، و بۆ نواندنەکەی خەڵاتی باشترین یەکەم دەرکەوتنی فیلمفەیری وەرگرت. لە ٢٠٠٤، پریانکا ڕۆڵی لە فیلمی سەرکەوتووی کۆمیدی ئایا ھاوسەرگیریم لەگەڵ دەکەیت و فیلمی ھەستبزوێنی ئەیتراز بینی، کە خەڵاتی باشترین نواندنی ڕۆڵی نەرێنیی فیلمفەیری بۆ وەرگرت و بووە سەرەتای ناوبانگی پریانکا چۆپرا. لە ٢٠٠٥، چۆپرا ڕۆڵی لە شەش فیلم بینی، لەوانە، کاتژمێر: پێشبڕکێی دژی کات و بڵەفماستەر!. لە ٢٠٠٦، پریانکا ڕۆڵی لە دوو پڕداھاتترین فیلمەکانی ساڵ بینی: فیلمی کریش و دۆن.
لە ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨، پریانکا لە چەند شکستێکی بازرگانی ڕۆڵی ھەبوو، لەوانە ئاشتی-بۆ-خۆشەویستی، فیلمی خەیاڵی زانستیی ڕۆمانسی چیڕۆکی خۆشەویستی ٢٠٥٠ و فیلمی پاڵەوانی خەیاڵی درۆنا ھەبوو. ھەرچەندە، لە ٢٠٠٨، ڕەخنە خراپەکان بەماوەیەکی کورت کۆتاییان ھات کاتێک پریانکا لەفیلمی (فاشن) ی دەرھێنەر مادور باندەرکار دەرکەوت، فیلمێکی درامی بوو لەبارەی پیشەسازی فاشیۆنی ھیندی و ژیانی چەند نمایشکارێکی جلووبەرگ دەکرد. دوای ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکەدا، پریانکا خەڵاتی نیشتمانی بۆ باشترین کچەئەکتەر و خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری فیلمفەیری بەدەستھێنا. لە ٢٠٠٩، پریانکا ڕۆڵی لە فیلمی کەمینی گێڕا، و وەک ١٢ کەسایەتیی جیاواز لە فیلمی ڕاشیی تۆ چییە ڕۆڵی گێڕا؟. لە ٢٠١١، ڕۆڵەکەی وەک بکووژێک لە فیلمی کۆمێدیای ڕەش ٧ کووشتنەکان لێبووردراون خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری ڕەخنەگرانی فیلمفەیری وەرگرت.
چۆپرا دواتر لە چوار فیلمی سەرکەوتوو ڕۆڵی گێرا: فیلمی ئەکشنی ھەستبزوێن دۆن ٢ (٢٠١١)، فیلمی ئەکشنی درامی ڕێگای ئاگر (٢٠١١)، فیلمی ڕۆمانسی کۆمیدیای دراما بەرفی! (٢٠١٢)، و فیلمی خەیاڵی زانستی کریش ٣ (٢٠١٣)، و ھەموویان پڕداھاتترین فیلمەکانی ساڵی بڵاوبوونیان بوون. ڕۆڵەکەی لە فیلمی بەرفی! سەرنجی جیھانی بۆ خۆی ڕاکێشا و چەندین خەڵاتی بۆ بەدەستھێنا. لە ٢٠١٤، ڕۆڵەکەی وەک زۆرانبازێک لە فیلمی درامیی وەرزشیی ژیاننامەی زۆرانباز ماری کۆم چەندین خەڵات و پاڵاوتنی بۆ باشترین خانمەئەکتەر بەدەستھێنا. لە ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٨، ئەو وەک کەسایەتیی خەیاڵی ئالێکس پاریش لە زنجیرەی درامیی ھەستبزوێنی بە ناوی کوانتیکۆ لە کەناڵی ئەی بی سی ڕۆڵی گێرا، ئەمەش ئەوی کردە یەکەم ژنی خەڵکی باشووری ئاسیا کە ڕۆڵ لە زنجیرەیەکی تۆڕی ئەمریکی بگێڕێت. ھەروەھا لە ٢٠١٥، چۆپرا ڕۆڵی لە فیلمی درامیی کۆمیدی بێڵە دڵ لێبدات ڕۆڵی گێڕا و خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری ڕۆڵی پاڵپشتی فیلمفەیری بردەوە و وەک کەسایەتی کاشیبای لە فیلمی باجیراو ماستانی، یەکێک لە پڕداھاتترین فیلمەکانی سینەمای ھیند، دەرکەوت. لە ٢٠١٦، چۆپرا فیلمی کۆمیدیای درامای زمانی ماراتیی بە ناونیشانی ھەواگۆڕ، سەرکەوتنێکی بازرگانی، بەرھەمھێنا. چۆپرا لەو کاتەوە لە چەندین فیلمی کۆمیدیای ھۆڵیوود ڕۆڵیکی پاڵپشتی گێڕاوە، وەک لە بەیوۆچ (٢٠١٧) و ئایا ڕۆمانسی نییە؟ (٢٠١٩). ئەو دواتر ستایشی کرا بۆ ڕۆڵگێڕانی وەک دایکێکی پارێزگاریکەر لە فیلمی درامیی ژیاننامە ئاسمان پەمەییە (٢٠١٩)، فیلمێک کە ھەروەھا بەرھەمیھێنابوو.
تێبینییەکان
<references group="kurdish-alpha"/>
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پریانکا چۆپرا پۆل:فیلمۆگرافییە ھیندییەکان
خۆشەویستی لە کەش و ھەوایەکی سارد
خۆشەویستی لە کەش و ھەوایەکی سارد ڕۆمانێکە لەلایەن نانسی میتفورد، یەکەمجار لە ١٩٤٩ بڵاوکرایەوە. ناونیشانی ڕۆمانەکە لەناو ڕمانی جۆرج ئۆروێڵ وەرگیراوە ڕۆمانی (بھێڵە گەڵاقەلغان بفڕێت ١٩٣٦)
خۆشەویستی لە کەش و ھەوایەکی سارد تەواوکراوی ڕۆمانی گەڕان بەدوای خۆشەویستییە. چوارچێوەی ساتی ڕۆمانی خۆشەویستی لە کەش و ھەواییەکی ساردا ھەمان کات و ساتی ڕۆمانی پێشووە (گەڕان بەدوای خۆشەویستی) بەڵام بە کارەکتەری نوێ. فانی ھەروەک چیرۆک گێڕەوەییەکی خەیاڵی لە ڕۆمانەکە دەمێنێتەوە. چۆن لە ڕۆمانی گەڕان بەدوای خۆشەویستیدا فانی چیرۆکی ئامۆزاکەی لیندا رادلێت دەگێرێتەوە لەم ڕۆمانەش، فانی چیرۆکی پۆلی دەگێرێتەوە کە ناسیاوکی دووری فانییە لە خێزانی باوکییەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕۆمانەکانی نانسی میتفورد
تۆم ھۆڵاند
تۆماس ستانلی ھۆڵاند (؛ لەدایکبووی ١ی حوزەیرانی ١٩٩٦) ئەکتەرێکی ئینگلیزییە. دەرچووی قوتابخانەی BRITە لە لەندەن. دەستی بە پیشەی نواندن کردووە لە ڕۆڵێکی شانۆییدا لە موزیکاڵی Billy Elliot لە شانۆی وێست ئێندی لەندەن لە ٢٠٠٨ەوە بۆ ٢٠١٠. بەھۆی ڕۆڵ سەرەکی لە فیلمی The Impossible (٢٠١٢)دا ناوبانگی زیاتری دەرکرد، کە بەھۆیەوە بووە خاوەنی خەڵاتی بازنەی ڕەخنەگرانی لەندەن بۆ باشترین نواندنکاری لاوی ساڵ.
ھۆڵەند ناوبانگێکی گەورەی پەیداکرد بەھۆی ڕۆڵی پیاوی جاڵجاڵۆکە لە فیلمە سوپەرھیرۆکانی Captain America: Civil War (٢٠١٦)، Spider-Man: Homecoming (٢٠١٧)، Avengers: Infinity War (٢٠١٨)، Avengers: Endgame (٢٠١٩)، و Spider-Man: Far From Home (٢٠١٩).
لە ٢٠١٧دا، ھۆڵەند خەڵاتی بافتای وەرگرت بۆ ئەستێرەی تازە ھەڵکەوتوو.
ژیانی سەرەتایی
ھۆڵەند لە ١ی حوزەیرانی ١٩٩٦ لە کینگستن ئەپۆن تەیمز، لەندەن، بە کوڕی وێنەگر نیکۆلا «نیکی» ئێلیزابێت (née فرۆست) و کۆمێدیان و نووسەر دۆمینیک ھۆڵەند. نەنک و باپیری بەرەی باوکی لە ئایڵ ئۆف مان و تیپێراری لە ئیرلەند لەدایکبوون. سێ برای بچووکتری ھەن: دووانەکان ھاری و سام (لەدایکبووی ١٩٩٩) و پاتریک «پادی» (لەدایکبووی ٢٠٠٤).
ھۆڵەند لە قوتابخانەی دۆنھێدی ئامادەیی کاتۆلیکی خوێندوویەتی لە ویبمڵدۆن لە باشووری ڕۆژئاوای لەندەن، و دواتر لە کۆلێژی ویمبڵدۆن خوێندوویەتی کە خۆبەخشانە دامەزراوە، تا کانوونی یەکەمی ٢٠١٢. ھۆڵەند وتی کە بەھۆی سەماکردنەوە لە قوتابخانەکە گاڵتە و سووکایەتی پێکراوە. دوای کۆلیژی ویمبڵدۆن چووە قوتابخانەی BRITی ھونەر و تەکنەلۆژیا لە کرۆیدۆن. ھۆڵەند لە کاتی نواندن لە موزیکاڵی Billy Elliotدا بۆ یەکەم جار فێری جیمناستیک بوو. لە کۆتایییەکانی نەوجەوانیدا، کە چالاکی نەبوو لە نواندندا، ھۆڵەند لە قوتابخانەیەکی دارتاشی دەیخوێند کە لە کاردیف، وێڵز بوو.
ژیانی پیشەگەری
وێنۆک|ھۆڵاند لە شانۆی بیڵی ئێلیۆت، ٢٠١٠. ھۆڵان دەستی بە سەماکردن لەپۆلی تایبەت بە ھیپ پۆپ لە قوتابخانەی نیفتی فیت لە ویمبڵدن. کەوا ئەمەش سەرنجی ھەندێ کەسی ڕاکێشا و بۆیە بانگھێشترا بۆ ڕۆڵی بیڵی ئێلیەت لە شانۆی بیڵی ئیلیەتدا لە ساڵی ٢٠٠٦.
دوای دوو ساڵ ڕاھێنان، لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٨، ھۆڵاند شانۆگەری بیڵی ئیلیەتی ئەنجام دا و ستایشێکی زۆر کرا بۆ کارەکانی. ئەمە جگە لە گەڕانەوەی جارێکی دیکە بۆ ڕۆڵی بیلی ئیلیەت لەیادی ٥ ساڵەی شانۆکە لە ساڵی ٢٠١٠.
سینەما
لە ساڵی ٢٠١١، تۆم ڕۆلی دەنگی بەڕێوبەر شۆی وەرگرت لە وەشانی بەڕیتانی ئەنیمی یابانی "Arietty".
یەکەم فیلمی ھۆڵاند فیلمی "The Impossible" بوو لەپاڵ ئاکتەر ئیوان مکرێگەر. کەوا ئەم فیلمە بەخاڵێکی وەچەرخان بۆ ھۆڵاند دادەنرێت چونکە بەھۆیەوە ناسرا، کاتێک فیلمەکە داھاتی ١٨٠ میلیۆن دۆلار بوو و تۆم پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتی باشترین ئاکتەری تازە دەرکەوتوو.
ھۆڵاند ڕۆلی ئایسەکی وەرگرت لەزنجیرەی درامای How I Live Now کەوا لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ لە بەڕیتانیا دەردەچوو لەپاڵ خانمە ئاکتەر سایرۆزی ڕۆنان. لە ساڵی ٢٠١٥ تۆم بەشداری فیلمی In The Heart of The Seaی کرد کەوا دەرھێنەری مەزن ڕۆن ھاوارد کاری دەرھێنانی بۆکرد. ھەروەھا لەپاڵ ئاکتەر جۆ کینامان بەشداربوو لەفیلمی Edge of Winter.
لە ساڵی ٢٠١٧، تۆم لەپاڵ ئاکتەر چارلی ھەنام بەشداربوو لەفیلمی دراما و سەرکێشی "The Lost City of Z" کەوا ئەویش بەھەمان شێوە جێگای ڕەزامەندی ڕەخنەگران و بینەران بوو. لەھەمان ساڵدا و لە ٧ی تەممووزی تۆم گەڕایەوە بۆ ڕۆڵی سپایدەرمان لەفیلمی سپایدەرمان: گەڕانەوە بۆ نیشتمان. کەوا تۆم بەگشتی ستایش کرا لەلایەن ڕەخنەگرانەوە و نواندنەکەیان بەرز نرخاند.
کارەکانی داھاتووی
ھۆلاند دووبارە دەگەڕێتەوە بۆ بەشی نوێی تۆڵەسێنەرەوەکان ئەویش Avengers:Infinity Wars و بەشی دووەمیشی، کەوا ساڵی ٢٠١٨ و ٢٠١٩ دەردەچن، ھەروەھا بەشی دووەمی سپایدەرمان کەوا بۆ ٥ی تەممووزی ٢٠١٩ دانراوە. ھۆڵاند لەئێستادا گرێبەستێکی شەش فیلمی لەگە ماڕڤڵ ھەیە.
ژیانی تایبەتی
ھۆڵاند لە کینگستن ئەپۆن ثەیمس لە لەندەن نیشتەجێیە، لە نزیک ماڵی دایک و باوکی و براکانی. سەگێکی شینی لە جۆری ستافۆردشیر بوڵ تێریەری ھەیە بە ناوی تێسا. لە تەمەنی ٧ ساڵیدا دیسلێکسیای تێدا بەدیکراوە. لە حوزەیرانی ٢٠١٥دا، ھۆڵاند بە جلی یانەی ئارسناڵەوە بینرا لە وتارێکی ڕۆژنامەی دەیلی میرەر، کە زۆربەی خەڵک بە ھاندەری یانەکەیان دانا. ھەر چۆنێک بێت، لە ڤیدیۆیەکی ئەیلوولی ٢٠١٩دا لە بەرھەمھێنانی گۆڤاری GQ، کە لە کەناڵی یووتیووبەکەیان بڵاوکرایەوە، ھۆڵاند ئاشکرایکرد کە ھاندەری یانەکە نییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦ پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان هەیە پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
٤٩٢ (ژمارە)
٤٩٢ (چوارسەد و نەوەد و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤٩١ و ٤٩٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەنسورئەلکان
مەنسورئەلکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مەنسورئەلکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرکەلی مارف و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەبری مەلا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سۆفی وەن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەوارەبەرزە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
دەستەی ھاوڕێکان (وەرزی ١)
کوڕەکان یان ھاوڕێکان زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی وێبی ئەمریکییە کە بۆ یەکەمجار لە مانگی تەممووزی ٢٠١٩ لە بەرنامەی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ نمایشکرا، بەرنامەکە جیھانێک نیشان دەدات کە پاڵەوانە سەرسووڕھێنەرەکان دەسەڵاتەکانیان خراپ بەکاردەھێنن لەبری ئەوەی بۆ چاکەیەکی گەورەتر بەکاریان بھێنن. کۆمەڵێک تاک کە بە «کوڕەکان» ناسراون، ئامانجیان ئاشکراکردنی ڕاستییەکانی پشت ڕووبەری سوپەرکەسایەتییەکە و ڕێگریکردنە لەوەی زیانی زیاتریان پێبگەیەنن. وەرزی یەکەم باس لە ھیوگی کامپبێل دەکات کە دوای ئەوەی خۆشەویستەکەی بە ھەڵە لەلایەن سوپەرکەسایەتییەکەوە بەناوی A-Train دەکوژرێت، پەیوەندی بە گرووپەکەوە دەکات. کوڕان یەکدەگرن بۆ دابەزاندنی ئەو کۆمپانیایە بەھێزەی کە بە ڤۆت ئینتەرناشناڵ ناسراوە، کە بەڕێوەبردنی پاڵەوانە سەرەکییەکان و پەردەپۆشکردنی کارە ھەڵەکانیان.
حەبیبوڵڵا سەیاری
حەبیبوڵڵا سەیاری (، لەدایکبووی ١٩٥٥) بریکاری ڕێکخستنی سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران و سەرکردەی پێشووی ھێزی دەریاییی سوپای ئێرانە.
خانزادی کۆماندۆی پێشووی ھێزی دەریایی بوو کە لە شەڕی ئێران و عێراق بەشداری ھەبووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
١٨٥٣ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٥٣ لە نەرویژ
.am
دۆمەینی am. تایبەتە بە ئەرمەنیا و لە ساڵی ١٩٩٤ کەوتۆتە کار.
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:ناساندنەکانی پەیوەست بە کۆمپیوتەر لە ساڵی ١٩٩٤
وێستگەی میکاوا-میا
وێستگەی چیریو (知立駅, چیریو-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری گاماگۆری، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن کۆمپانیای ناوەڕاستی ڕێگای ئاسنینی ژاپۆن بەرێوە دەچێت.
٤٩٣ (ژمارە)
٤٩٣ (چوارسەد و نەوەد و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤٩٢ و ٤٩٤.
دۆلەرز تریلۆجی
دۆلەرز تریلۆجی یان سێ فیلمی دۆلاری کە بە سێ پیاوی بێ ناویش ناسراوە، کۆکراوەی سێ فیلمی شێوازی سپاگێتی ڕۆژاواییە. لئۆنە کاستە سەرەکیەکەی بریتین لە کلینت ئیستوود و لی ڤان کلیف و جۆن ماریا ولۆنتە و ئیلای والاک. ناونیشانەکانی فیلم بریتین لە: بۆ مشتێک دۆلار (١٩٦٤)، بۆ چەند دۆلارێکی زیاتر (١٩٦٥) و چاک، خراپ، ناشیرین (١٩٦٦).
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئیتالییەکان
.aq
دۆمەینی aq. تایبەتە بە وڵاتی ئەنتەرتیکا و لە ساڵی ١٩٩٢ کەوتووەتە کار.
سەرچاوەکان
https://ar.wikipedia.org/wiki/.aq
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
جیانی ژۆو
پاشا جیانی ژۆو (بە چینی:周簡王 خوێندنەوە: ژۆو جیان وانگ) ناوی کەسی: جی یی، ٢٢م پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، وە دەیەم پاشا بوو لە بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی.
پارێزەر
پارێزەر بریتییە لە کەسێکی پیشەیی کە ئامۆژگاری یاسایی و نوێنەرایەتی پێشکەش بە تاک و بازرگانی و ڕێکخراوەکان دەکات. ڕۆڵی سەرەکی ئەوان بەرگریکردنە لەو کەس و لایەنانەی کە بەھۆی شکاندنی یاسا تۆمەتبار کراون یان سکاڵایان لەسەر تۆمار دەکرێت؛ بەڵام بەرپرسیارێتییەکانیان دەتوانێت بریتی بێت لە داڕشتن و پێداچوونەوە بە بەڵگەنامە یاسایییەکان، دانوستاندن لەسەر گرێبەستەکان و پێشکەشکردنی ڕێنمایی یاسایی گشتی بۆ موکلەکان.
پیشە و کۆمەڵگا
ئەو خوێندنەی پێویستە بۆ بوون بە پارێزەر بەرفراوانە. بە شێوەیەکی گشتی پێویستە بڕوانامەی بەکالۆریۆس ھەبێت بۆ ئەوەی لە قوتابخانەی یاسا وەربگیرێت، کە سێ ساڵی خوێندنی زیادەیە. دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، دەرچووان دەبێت لە تاقیکردنەوەی پارێزەرایەتی دەربچن لەو شوێنەی کە پلانیان ھەیە بۆ کارکردنی یاسایی. ھاوکات لەگەڵ پەروەردە، پارێزەران دەبێت خاوەنی توانای شیکاری و بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە بەھێز بن، ھەروەھا توانای پەیوەندیکردنی نایابیان ھەبێت. کاتێک پارێزەر لە بواری پارێزەردا وەرگیرا، دەتوانێت لە بوارە جیاوازەکانی یاسادا کار بکات لەوانە بەرگری لە تاوان، یاسای خێزان، یاسای کۆمپانیا، یاسای کۆچبەری، و یاسای خاوەندارێتی فیکری، لەنێو ئەوانی تردا. ھەندێک لە پارێزەران ھەڵدەبژێرن کە تایبەتمەند بن لە بوارێکی دیاریکراودا لەکاتێکدا ھەندێکی تر لەوانەیە لە چەندین بواردا کار بکەن.
لە ڕووی بەرپرسیارێتییەوە دەتوانرێت ڕۆڵی پارێزەر بەسەر چەند بوارێکدا دابەش بکرێت. بەرپرسیارێتی یەکەم بریتییە لە پێشکەشکردنی ئامۆژگاری یاسایی بۆ «موکلەکان». ئەمەش لەوانەیە بریتی بێت لە پێداچوونەوە بە گرێبەستەکان، شیکردنەوەی پرسە یاسایییەکان و پێشکەشکردنی ڕێنمایی سەبارەت بە پابەندبوون بە ڕێساکان. پارێزەران دەبێت ئاگاداری گۆڕانکارییەکانی یاسا و ڕێساکان بن لە بواری کارکردنیان. بەرپرسیارێتی دووەم بریتییە لە نوێنەرایەتیکردنی موکلەکان لە دادگا. ئەمەش بریتییە لە ئامادەکردنی کەیسەکان بۆ دادگاییکردن، خستنەڕووی بەڵگە و مشتومڕەکان، لێکۆڵینەوە لە شایەتحاڵەکان و دانوستان لەگەڵ پارێزەرانی دژبەر. ھەروەھا پارێزەران دەبێت شارەزا بن لە دانوستاندن لەسەر یەکلاکردنەوە بۆ ئەوەی نەچنە دادگا.
جگە لەم بەرپرسیارێتییە سەرەتاییانە، پارێزەران لە چەندین ئەرکی دیکەدا بەشدارن لەوانە داڕشتنی بەڵگەنامەی یاسایی، ئەنجامدانی لێکۆڵینەوە، و بەڕێوەبردنی کەیسەکان. ھەروەھا لەوانەیە بەشداربن لە پەرەپێدانی بازرگانی، بازاڕکردن و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکانی کڕیار، کە زۆر گرنگن لە ڕاکێشانی کڕیاری نوێ و پاراستنی ئەوانەی کە ھەن. پارێزەران جگە لە ڕۆڵی سەرەتایی خۆیان، ڕۆڵێکی گرنگ لە کۆمەڵگاشدا دەگێڕن. ئەوان یارمەتی تاک و ڕێکخراوەکان دەدەن لە بەڕێوەبردنی پرسە یاسایییە ئاڵۆزەکان و بەدەستھێنانی دادپەروەری. ھەروەھا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە داڕشتنی ئەو یاسا و سیاسەتانەی کە کۆمەڵگاکەمان بەڕێوەدەبەن لە ڕێگەی ھەوڵەکانی داکۆکیکردن و لۆبیکردن.
٤٩٤ (ژمارە)
٤٩٤ (چوارسەد و نەوەد و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤٩٣ و ٤٩٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەلالای بەھادوری
وێنۆک|مەلالای بەھادوری مەلالای بەھادوری ملازمی دووەمی ئەفغانی و گەورە فەرماندەی یەکەی بەقەڵاچۆکردنی ماددە قەدەغەکراوەکانە لە ئەفغانستان (NIU) کاردەکات، ناوبراو یەکەم ژنیشە لەو بەشە کاربکات. لە سەرەتادا لە بەشی گواستنەوە و گەیاندن کاری دەکرد بەڵام دوای نەمانی دەسەڵاتی تاڵیبان، ئەوا لە ساڵی ٢٠٠٢ کارەکەی گواستەوە بۆ بەشی یاسا. بەھۆی کارەکانییەوە ئەوا لەلایەن مامەکەیەوە ھەڕەشەی کووشتن و ئازاردانی جەستەیی لێدەکرا.
ئەو بەشداریکردووە لە ھێرشکردنە سەر بازرگانییە نایاساییەکان و ماددەھۆشبەرەکان لە ھەر ٣٤ ھەرێمەکەی ئەفغانستان. مەلالای لە ساڵی ٢٠١٣، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی ئەفغانی پۆل:زیندووان پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
یەرڤاند کۆچار
یەرڤاند کۆچار پەیکەرسازێکی دیار و ھونەرمەندی ھاوچەرخی سەدەی بیستەم و دامەزرێنەری وێنەکێشان بوو لە بزووتنەوەی ھونەری سپەیس، مۆزەخانەی یەرڤاند کۆچار دەکەوێتە شاری یەریڤانی ئەرمینیا و بەشێکی زۆری کارەکانی نمایش دەکات.
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤ بوو کە لە ٤ی ئایار تا ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
دەروونناسیی پەروەردەیی
سەرچاوەکان
پۆل:دەروونناسی
حاجی بایرام
حاجی بایرام گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا نشیو، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
حاجی بایرام ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
دەستەی ھاوڕێکان (وەرزی ٢)
دەستەی ھاوڕێکان یان کوڕەکان لە وەرزی دووەمدا، ھاوڕێکان بەردەوامن لە ھەوڵەکانیان بۆ ئاشکراکردنی دەستەی حەوت و کۆمپانیای ڤاوت کە بەڕێوەیان دەبات. لەم وەرزەدا کارەکتەری نوێ دەناسێنرێت، لەنێویاندا ستۆرمفڕۆنت کە ئەندامێکی نوێی دەستەی حەوتە و شارەزای سۆشیال میدیایە. ھەروەھا لەم وەرزەدا لێکۆڵینەوەیەکی قووڵتر لە بابەتەکانی دەوروبەری فاشیزم و باڵادەستی سپی پێستەکان و دەسەڵاتی کۆمپانیاکان کە کۆنترۆڵ نەکراوە، دەخاتە ڕوو. بە گشتی ھەردوو وەرزی فیلمی «کوڕەکان» بە توندوتیژی و نوکتەی تاریک و شرۆڤە لەسەر جیھانی ھاوچەرخمان ناسراون، بەتایبەتی لەسەر کولتوری ناوداران و سیاسەت و تەماحی کۆمپانیاکان.
حاجی بایرام
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
پارێزەری ڕێسا
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزەران
دەریاس و لاشەکان
دەریاس و لاشەکان ڕۆمانێکی کوردییە لە نووسینی بەختیار عەلی. لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن ناوەندی ڕھەندەوە بڵاوکرایەوە. کتێبەکە لەگەڵ دیوانە شیعریی شەوێک ئاسمان پڕبوو لە ئەستێرەی شێت و کتێبی فیکریی ناشوێن-ی بەختیار عەلیدا بڵاوکرایەوە.
ڕۆمانەکە پێکدێت لە ٢٥٦ لاپەڕە و ١٨ بەش کە بەشی ١٧ھەم بەشی کۆتایییە و بەشی ١٨ھەم بەناوی «دوا تێبینیی تارمایییەکی دی». تەنھا دوای دوو مانگ لە بڵاوبوونەوەی چاپی یەکەم لە زۆر کتێبخانە و کتێبفرۆشییەکاندا کتێبەکە بەردەست نەما. لەبەرئەوە چاپی دووەمی بە ھەمان شێوە و جۆری چاپی یەکەم بڵاوکرایەوە.
کورتەیەک لە ڕۆمانەکە
دەریاسی ستارە خان دوای چەندین ساڵ خوێندنی مێژوو لە خۆراوا دەگەڕێتەوە و دەیەوێت لەگەڵ ئەلیاسی برا و دایکیدا ژیانێکی نوێ دەست پێ بکاتەوە. دوای ماوەیەکی کورت لەگەڕانەوەی ئەو، شار دەکەوێتە دۆخێکی نائاسایییەوە، بیرۆکەیەکی کاریگەر لە خەیاڵ و بیرکردنەوەی خەڵکیدا سەرھەڵدەدات، بیرۆکەیەک کە دەتوانێت ھەموو شتێکی ژیانی مرۆڤەکان بگۆڕێت، بیرۆکەی شۆڕش. لەگەڵ ھاتنی ئەم بیرۆکەیەدا پەیوەندی نێوان دوو براکە وەک ھەموو شتەکانی ژیان، گۆڕانکاریی قووڵی بەسەردا دێت. دەریاس کە لە ئەورووپا دکتۆرای لەسەر مێژووی وەھم ھێناوە، لە ناکاو ڕووبەڕووی زنجیرەیەک پرسیاری گرنگ و گەورە دەبێتەوە، کە ناچار دەبێت مامەڵەیان لەگەڵ بکات. ڕۆمانی دەریاس و لاشەکان ئاوڕدانەوەیەکی ئەدەبییە لە ئێستای ژیانی سیاسی و لە ڕابوردووشمان. تێکستێکە خوێنەر دەخاتە بەردەم ئەو پرسیارە: ئایا تۆ وەک مرۆڤ دوای خواست و ویست و ئارەزووە ڕاستەقینەکانی خۆت کەوتوویت، یان تەنیا بەدوای تارمایییەکدا دەڕۆیت؟.
ھەموو ئەمانە وەک کارەکانی پێشووی نوسەر، لە فەزایەکی پڕ ڕوداو و پڕ لە چاوەڕوانیدا ڕوودەدەن. دەریاس و لاشەکان کارێکە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە ئێستای ژیانمانەوە ھەیە.
خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی
خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی: دەربارەی ڕۆمانی "دەریاس و لاشەکان" یاخود بە کورتی خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی کتێبێکە دەربارەی ڕۆمانی دەریاس و لاشەکان. کە تێیدا نووسەر وەڵامی پرسیاری ھەندێک لە ڕۆژناەنووس و جۆرناڵیستەکان داوەتەوە. کتێبەکە چەند مانگێک دوای دەریاس و لاشەکان بڵاوبووەوە، و چەند وتارێکی نووسەر لەخۆدەگرێت کە دەرباروی ڕۆمانەکەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی بەختیار عەلی پۆل:ڕۆمانەکانی بەختیار عەلی
.ar
دۆمەینی ar. تایبەتە بە وڵاتی ئەرجەنتین و لە ساڵی ١٩٨٧ کەوتووەتە کار.
سەرچاوەکان
https://en.wikipedia.org/wiki/.ar
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ناوچەی پەنجاب
وێنۆک|نەخشەی پەنجاب ناوچەیەک لە [[کیشوەری ھیندستان.]] پەنجاب ھەرێمێک لە باکووری باشووری ئاسیا. بە ھێڵی ڕادکلیف دابەشکراوە: بەشی ڕۆژاوا لە بەشی ڕۆژھەڵاتی کۆماری ئیسلامی پاکستاندایە؛ بەشی ڕۆژھەڵاتی لە بەشی باکووری ڕۆژاوای کۆماری ھیندستان دایە. و ڕووباری ئیندوس بە بەشی ڕۆژاوادا دەڕژێت. خاکەکە زۆر بەپیتە. پشتی بە کشتوکاڵ بەستووە. ئایین سەرەکییەکانی ناوچەکە بریتین لە ئیسلام، سیخیزم و ھیندۆسی.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان
سەرکەندە
سەرکەندە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سەرکەندە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کاولان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بێ گەڵاس و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێنێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی سنە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یاخیبوونی گرووپی ڤاگنەر
لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣، گرووپی ڤاگنەری ڕووسی لەگەڵ ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیا تووشی ناکۆکی بوون، ئەمەش دوای زیادبوونی گرژییەکانی نێوان سەرۆکی ڤاگنەر، یەڤگێنی پریگۆژین و وەزارەتی بەرگری ڕووسیا. پریگۆژین یاخیبوونەکەی وەک وەڵامێک بۆ ھێرشێکی گوماناوی بۆ سەر ھێزەکانی لەلایەن وەزارەتی بەرگری ڕووسیا کرد. لە وتارێکی تەلەڤیزیۆنیدا لە ٢٤ی حوزەیران، پوتین ئەو کارەی ڤاگنەری بە خیانەت ناساند و بەڵێنی دا کە ڕووبەڕوویان ببنەوە. ھێزەکانی پریگۆژین جەختیان لەوە کردەوە کە دەستیان بەسەر ناوەندی فەرماندەیی بنکەی ئاسمانیی شاری ڕۆستۆڤ ئۆن دۆندا گرتووە و بەرەو ڤۆرۆنیژ پێشڕەوی دەکەن، بە مەبەستی گەیشتن بە مۆسکۆ. لە کاتی شەڕەکەدا پازدە سەربازی ڕووسیا کوژران، لەکاتێکدا ھیچ زیانێکی گیانی لە نێو ڤاگنەردا نەبووە. دوای دانوستانەکان لەگەڵ سەرۆکی بێلاڕوس ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ، پریگۆژین ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر وەستانی ھێرشەکە، و لە کاتژمێر ١١:٠٠ی شەوی ٢٤ی حوزەیران (UTC+3)، دەستیکرد بە کشانەوە لە ڕۆستۆڤ ئۆن دۆن.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووسیا پۆل:شەڕ
ھێرشی عوسمانی بۆ سەر وڵاتی فارس (١٩٠٦)
ھێرشی عوسمانی بۆ سەر وڵاتی فارس لە ساڵی ١٩٠٦ بە فەرمانی سەرۆکی بەغدا ئەنجامدرا. لە ٢٣ی ئایار، عوسمانییەکان بەھیک لە برادۆستیان داگیرکرد. ھەتا کۆتاییی مانگی ئایار، ھیزە عوسمانییەکان ھەندێک ناوچە لە دەشتی ورمێ و مەرگەوەڕیان داگیرکرد، بەڵام خوودی شارۆچکەی مەرگەوەڕیان داگیر نەکرد. ھەتا سێزدەھەمی حوزەیران، عوسمانییەکان سەردەشت و بانییان داگیرکرد. شاروەندانی خانەقین ناچار بە وەرگرتنی پاسپۆرتی عوسمانی و ناونووسی لە سوپای عوسمانیدا کران. ٥٠٠ کەس لە ھێزەکانی عوسمانی لە بانەەوە بەرەو لوڕستان و ناوچەکانی خوارەوەی وڵاتی فارس بەڕێکەوتن و بەرھەمەکانیان دەسووتاندن. لە ٢٤ی ئاب، لە دوای ناڕەزایەتیی دەوڵەتی فارس، فەرماندەی عوسمانی گوتی کە ھیچ فەرمانێکی بۆ پاشەکشە پێنەدراوە و ٢ ڕۆژ دوایە عوسمانییەکان خەریکی کۆکردنەوەی ماڵیات لە نزیکی ورمێ بوون. لە ٨ی ئەیلوول، عوسمانییەکان گەنگەچین و ناوچەی برادۆسلیان داگیرکرد. ھەروەھا ئەوان لە باشووری ڕۆژاوای مەھابادەوە ھەتا ڕۆژاوای خۆییان گرتە ژێر دەست. ھێزە عوسمانییەکان لە ٣ی ئابی ١٩٠٧، مەرگەوەڕیان داگیرکرد و ٣ ڕۆژ دوایە ھەڕەشەیان لە داگیرکردنی ورمێ کرد. عوسمانییەکان سەرئەنجام لەلایەن سوپای ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا لە ساڵی ١٩١١دا، پاشەکشەیان لە ئێران پێکرا.
لینگی ژۆو
پاشا لینگی ژۆو (بە چینی:周靈王; خوێندنەوە: ژۆو لینگ وانگ) ناوی کەسی: جی سیێ سین، ٢٣م پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، وە حەوتەم پاشای بەشی ڕۆژھەڵاتەکەی بوو تا ٥٤٥ی پێش زاین دواتر لەلایەن کوڕەکەی شوێنی گیرایەوە
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٦می پێش زایین پۆل:مردووانی ٥٤٥ی پێش زایین
ھێڵی ڕادکلیف
وێنۆک|ھێڵی ڕادکلیف ھێڵی ڕادکڵیف سنوورێکی نێوان ھیندستان و پاکستانە کە لە دوای دابەشکاری ھیندستان بووە بە سنوورێکی نێودەوڵەتی نێوان ھەردوو وڵاتەکە. ناوی ھێڵەکە بە ناوی دیزاینەرەکەیەوە ناونراوە، سێر سیریل ڕادکلیف، کە وەک ھاوسەرۆکی دوو کۆمیسیۆنی سنووری بەرپرسیار لە دوو خاکەکە، بەرپرسیارێتی دابەشکردنی دادپەروەرانە لە ڕووبەری ١٧٥٬٠٠٠ میل چوارگۆشە (٤٥٠٬٠٠٠ کیلۆمەتر دووجا)ی پێدرا. کاتێک سنوورەکە جێبەجێ کرا، بە مەزەندە ١٢ ملیۆن کەس لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی دیکە کۆچیان کرد، گرژیی ئایینی لە بەنگال و پەنجاب دروست بوو، تەنانەت ئەمەش بووە هۆی دروستبوونی ململانێی چەکداری لە نێوان گەلان.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ھیندستان
٤٩٥ (ژمارە)
٤٩٥ (چوارسەد و نەوەد و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤٩٦ و ٤٩٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٤٩٦ (ژمارە)
٤٩٦ (چوارسەد و نەوەد و شەس) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤٩٥ و ٤٩٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ھاککەری کڵاو ڕەش
ئەمانەش ببینە
گرووپی ھاککەر
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی کۆمپیوتەر
ئێلیزابێت شاژنی دایک
ئێلیزابێت ئەنجێلا مارگوێری بۆوس-لیۆن (لەدایکبووی ٤ی ئابی ١٩٠٠–٣٠ی ئازاری ٢٠٠٢) لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٦ تا ٦ی شوباتی ١٩٥٢ وەک ھاوسەری شا جۆرج شەشەم شاژنی شانشینی یەکگرتوو وڵکەی کۆمۆنوێلت بوو. ھاوکات دوایین شاژنی ھیندستان بوو تا لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٤٧دا بەریتانی ڕاج ھەڵوەشایەوە، دوای مردنی ھاوسەرەکەی بە شاژن ئێلیزابێت شاژنی دایک ناسرا، بۆ ئەوەی لەگەڵ کچەکەی شاژن ئێلیزابێتی دووەمدا تێکەڵ نەبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٠٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٠ پۆل:شاژنەکان پۆل:پاشایەتی بەریتانیا
گنوو
مێژوو
لە دەیەی ١٩٧٠ تا سەرەتاکانی دەیەی ١٩٨٠، پڕۆگرامەرانی کۆمپیوتەرھەموو ئەو کۆدەی  کە دەیانووسی لە گەڵ کەسانی کە بەشداریان پێ دەکرد. ھەر کەس کۆدی بەرنامەی خۆی دەخستە بەردەست پڕۆگرامەرانی دیکە. وە بە بەشداری کردنی پڕۆگرام کارێکی ئاسای بوو. بەڵام لە سەرتای ١٩٨٠ وە ھەموو شتێک بە ھێواشی گۆڕا. کۆمپانیاکانی پڕۆگرامی لەمەبەدوا کۆدی پڕۆگرامەکانیان نەدەخستە بەردەست کەسانی کە وە پڕۆگرامەرەکان نەیاندەتوانی پڕۆگرامی کەسانی کە بگۆڕن وە پەرەی پێ بدەن وە باشی بکەن. لە مە بە دوا بە بەشداری کردنی پڕۆگرام بە تاوان حیساب دەبوو. لەم ساڵانەدا ڕیچارد ستاڵیمەن کە لە تاقیگەی ھۆشی دەستکردی دەزگای تەکنۆلۆجیای ماساچۆست (MIT) ئیشی دەکرد. ئەو باوەڕی وا بوو کە پڕۆگرام دەبێت بە بەردەوام ئازاد بێت ھەمووان توانای دەستکاری و پەرە پێدانیان تیدا ھەبێت. یەکەمین ھەنگاو بۆ ھەبوونی کۆمپیوتەرێکی ئازاد، بوونی سیستمێکی کارپێکردنی ئازادە وە پڕۆگرامی ئازادی لە سەر بێت؛ بۆیە ڕیچارد ستاڵیمەن پڕۆژەی گنووی دەست پێ کرد. لەماوەی ساڵەکانی ١٩٨٤ تا١٩٨٥ ئەو کامپایلەری جی سی سی و ئیمەکسی نووسی وە بڵاوی کردەوە. بەم شێوەیە یەکەمین کەرەستەکانی پێویست بۆ دیزاین و دروستکردنی سیستمی کارپێکردن دەستەبەر بوو. لەو کاتەوە تا ئێستە کەسانی زۆر بە شێوەی خۆبەخشانە بۆ پەرەپێدانی بەشەکانی جیاوازی ئەم سیستمە ھاوکاریان کردوە وە بەشە جیاوازەکانیان پەرە پێداوە. تا ساڵی ١٩٩٠ تەواوی بەشەکانی سیستمی کارپێکردنەکە جگە لە ناووکی ئامادە بوو. کە لە ساڵی ١٩٩١ لینوس تروڤاڵدز ناووکێکی بە ناو لینوکس دروست کرد کە بە تێکەڵ بوونی پڕۆگرامەکانی گنوو لە گەڵ لینوکس سیستمی کار پێکردنکە کامڵ بوو.
خۆکوشتن لە تورکیا
خۆکوشتن لە تورکیا ئاماری خۆکوشتن لە تورکیا لە نێوان ساڵەکانی ۲۰۰۲ بۆ ۲۰۱٨ دا ٥۰ هەزار و ۳۷٨ کەس لە تورکیا خۆیان کوشتووە باوترین هۆکاری خۆکوژی لە تورکیا نەخۆشیە.
ئامار
لە نێوان ساڵەکانی ۲۰۰۲ بۆ ۲۰۱٨، پێنج هەزار و ۳۱٨ کەس لەوانەی کە خۆیان کوشتووە کێشەی خێزانی بوون، ٤٤٨۱ کەس بژێوی ژیانیان کەم بوو، ۱۰هەزار و ٨٨۷ کەس نەخۆشیان هەبوو، هەزار و ۱۰۰٤ یان شکستی بازرگانی بوون، ۲٤۱۲ کەس نەیتوانی هاوسەرگیری خۆشەویستی بکات و ویستراوبوو، هەروەها ۳٨۹٨ کەس بە هۆکاری دیکە گیانیان لە دەستدا تا ئێستا نادیارە بۆچی ۲۱ هەزار و ۲٥٦ کەس خۆیان کوشتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:خۆکوشتن
ڕێد ھات
ڕێد ھەت لینوکس دابەشکراوێکی لینوکس بوو کە لە ساڵی ١٩٩٤ درووست بووە ئەخیرین ڤێرژنی لە مارسی ٢٠٠٣ بڵاوبوویەوە وە پەرەپێدانی لە ھەمان ساڵدا کۆتای پێ ھات بەڵام تا ساڵی ٢٠٠٤ کۆمپانیای ڕێدھەت پشتگیری لێ دەکرد. دوای ڤێرژنی ٩ ئەم کۆمپانیایە دەستی کرد بە دەرکردنی دوو دابەشکراوی جیاواز. فدووڕا کە دابەشکروێکی خۆڕاییە کە لە ئێستەدا لە پەرەپێدانی پرۆژەی فدووڕا یە وە کۆمپانیای ڕێدھەت پشتگیری دەکات. وە دابەشکراوی بازەرگانی بەڵام سەرچاوە کراوە بە ناوی ڕێدھەت ئینترپرایز لینوکس(Red Hat Enterprise Linux)) بە کورتی ڕەھێڵ (RHEL) کە بەکارھێنەران تەنھا بە پێدانی نرخی ئیشتراک دەتوانن سوودمەند بن لە پشتیوانی کۆمپانیاکە.
پۆل:سیستمی بەکارخەری پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ساڵی ١٩٩٩ پێشکەشکردنی سەرەتایی گشتی پۆل:یەکگرتن و بەدەستھێنان لە ساڵی ٢٠١٩
پاشا جینگی ژۆو (جیگوی)
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٦می پێش زایین
ئێدیرنە
ئێدیرنە  (بە تورکی: Edirne) یەکێک لە شارەکانی تورکیا لە ناوچەی تراکیا، دەکەوێتە بەشی دووری باکووری ڕۆژئاوای بەشی ئەورووپی کۆماری تورکیا، نزیک سنوورەکانی وڵاتانی بولگاریا و یۆنان، کە ٧ کم لە سنوورەکانی یۆنان ھەروەھا ٢٠ کم لە سنوورەکانی بولگاریا وە دوورە، وەک چۆن ڕووباری ماریتزا پێیدا تێدەپەڕێت، و ناوەکەی پێش دەسەڵاتی عوسمانییەکان ئێدریەنۆپڵ بووە.
دامەزراندن
ئیمپراتۆری ڕۆمانی ھادریان لە سەدەی دووەمی زایینی شاری ئێدیرنە دامەزراند، بەڵام دوای ئەوە ڕۆمەکان کەوتن بوو بە شارێکی یۆنانی، دوای ئەوە عوسمانییەکان لە ساڵی ١٣٦٢ی زایینی دەستی بەسەردا گرت و بووە پایتەختیان لە ساڵی ١٣٦٥ی زایینی تا ساڵی ١٤٥٣ی زایینی. و ئێستا پایتەختی پارێزگاکەیە کە بە ھەمان ناویش ناوی لێدەنرێت.
لە نێو باڵەخانە بەناوبانگەکانیدا مزگەوتێکە کە لەلایەن سوڵتان سەلیمی دووەمەوە لە ساڵی ١٥٧٥ی زایینی دروستکراوە، ھەروەھا دیزاینەکەی لەلایەن تەلارسازێکی بەناوبانگی سینان ئاغا دروستکراوە، مەنارەکانی بەرزترین منارەکانی تورکیان کە بەرزی ھەریەکەیان ٧٠.١ مەتر دەبێت، ھەروەھا کونسوڵخانەکانی بولگاریا، ئەڵمانیا، یۆنان، ڕۆمانیا و سلۆڤاکیای تێدایە ھەروەھا زانکۆی تورکیای لێیە، ناوچەییە و پێکھاتەی جولەکەی ھەیە.
ئێدیرنە و ناوچەکانی دەوروبەری بە درێژایی سەدەکان لە ١٦ شەڕی یەکلاکەرەوە کەمتر نەبوون، دیارترینیان دوو شەڕی گەورە بوون، یەکەمیان لە نێوان لیسیستۆس و کۆنستنتین ئیمپراتۆری ڕۆمدا بووە کە لیسیستۆس لە ساڵی ٣٧٣ی زایینیدا شکستی ھێناوە، سەبارەت بە شەڕی دووەمیش لە ساڵی ٣٨٧ی زایینی بوو کاتێک ئیمپراتۆر ڤالانی ڕۆمانی لەکاتی شەڕکردنی لەگەڵ گۆتەکاندا شکستی ھێنا وە ھەر لەوێش کۆچی دوایی کرد.
سوڵتان مورادی یەکەم بە سەرکەوتنی بەسەر یۆنان لە ساڵی ١٣٦٣ی زایینی شاری ئێدیرنەی داگیرکرد و ناوی لێنا “ئێدیرنە” (بە تورکی: Edirne).
شارەکە لە ساڵی ١٩٠٥ لە ئەنجامی ئاگرکەوتنەوەیەکدا وێران بوو، لە ساڵی ١٩٠٥دا نزیکەی ٨٠ ھەزار کەسی تێدا بوو، لەو ژمارەیە ٣٠ ھەزار کەسیان موسڵمان بوون (تورک و ھەندێکیش ئەلبانی و دۆم و چەرکەس) ٢٢ ھەزار یۆنانی، ١٠ ھەزار بولگاری،  ٤ ھەزار ئەرمەنی،  ١٢ ھەزار جولەکە، و ٢٠٠٠ لە ڕەگەزە ئایینییەکانی دیکە.
کڵێسا
شارەکە ١١ کڵێسای تێدایە کە دوو کڵێسایان بولگاری و ٩ دانەیان کڵێسای یۆنانییە.
ئابووری
ھەروەھا ھەرێمەکە توانای گەشتیاری ھەیە بەھۆی بوونی چەندین شوێنی گەشتیاری مێژوویی و سروشتی، ئەمەش وایکرد گەشتوگوزار ببێتە یەکێک لە پێکھاتە سەرەکییەکانی گەشەی ئابووری شارەکە لەم ساڵانەی دواییدا.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی تورکیا پۆل:پایتەختە پێشووەکان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٢یەم
شەیمس
ستیفن فارلی (لەدایکبووی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨) زۆرانبازێکی پیشەگەر و ئەکتەرە، لە ئێستادا لەژێر ناوی «شەیمس» لە WWE کاردەکات.
پێش ئەوەی بچێتە ناو ڕیزی WWE لە خولی ئەوروپیدا زۆرانبازی دەکرد، لەماوەی ژیانیدا دووجار پاڵەوانێتی زۆرانبازی کێشی قورسی بردووەتەوە. دوای ئەوە لە ساڵی ٢٠٠٩ بووە بەشێکی سەرەکی لە WWE، تا ئێستا چوار جار بووەتە پاڵەوانی جیھان، «پاڵەوانێتی WWE کێشی قورس» سێجار، «پاڵەوانێتی کێشی قورسی جیھانی WWE» یەکجار. ئەو یەکەم پاڵەوانی جیھانی ئێرلەندییە لە مێژووی WWE، وە ھەروەھا دوو جار پاڵەوانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و پاڵەوانی تیپی «تاگی پێنج جارە (چوار ڕاو و یەک سماکداون)» لەگەڵ ″سیارارۆی″ ھاوبەشەکەی. جگە لەم پاڵەوانییەتییانە لە خولی بازنەیی ساڵی ٢٠١٠ یاریی ڕۆیاڵ ڕومبلی ٢٠١٢ و پارەی ساڵی ٢٠١٥ی لە یاریی بەنکی تایبەی بردەوە.
ژیانی تایبەتی
فارلی لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨ لە شاری کابرا، دوبلین لە ئیرلەندا لە دایک بووە، وە لە شەقامی جۆرجی باکوور لە شاری دوبلین پەروەردە کراوە. بە زمانی ئیرلەندی قسە دەکات، کە پێشتر ئامادەی قوتابخانەی سەرەتایی «سکێڵ کاویمھین» و «کۆلەیست میویر» ناوەندییە. لە ماوەی ساڵانی خوێندندا لە کۆرسی پەلیسترینا گۆرانی گوت، ھەتا تەمەنی ١٣ ساڵان لەو ماوەیە لە درەنگترین نمایش ڕاستەوخۆ لە کاتژمێر سێ دەرکەوت. یاری تۆپی پێی گەیلیکی بۆ یانەی ئیرین ئایسل کرد، وە جارێک بە ئەستێرەی وەرزشی ئەم مانگە ڕاگەیانرا، ھەروەھا یاری ڕەگبی بۆ کۆلێژی نەتەوەیی ئیرلەندا کرد، لەوێ دیپلۆمای نەتەوەیی بەدەستھێنا. فارلی ھەر لە منداڵییەوە ھەواداری یانەی پرێمیەرلیگ تۆپی پێی لیڤەرپوڵ بووە، ھەروەھا پشتگیری ھەردوو یانەی یەکێتی ڕەگبی لەندەنی و لینستەر یانەی ڕاگبی جەنگاوەرانی نیوزیلەندی دەکرد. فارلی تەکنیکیکاری پێشووی ئای تییە، ھەروەھا وەک ئاسایش کاری بۆ یانەیەکی شەوانە کردووە، ئەمەش وای کرد جاروبار وەک پاسەوانێک بێت بۆ گۆرانیبێژ بۆنۆ، موزیک ژەم لاری مولن.
میدیاکانی دیکە
فارلی لە فیلمی "ئێسکاپیست ٢٠٠٨" ڕۆڵی دوو تۆن دەگێڕێت. ساڵی ٢٠٠٩ وەک (سلتیک سلتیڤ زوبیز) لە زنجیرە فیلمی (دەستدرێژیی تاریکی) دەرکەوت، ھەروەھا لە یەک کاتدا لە دوبلین لە زنجیرەی (aka 3 Crosses) بەشێکی کەمی ھەبوو وەک پاسەوانێکی ئاسایش. فارلی وەک Rocksteady لە ٢٠١٦ لە نینجای کیسەڵی ھەرزەکاردا: لە دەرەوەی سێبەرەکان ڕۆڵی دەبینی. لە مانگی حەوتی ساڵی ٢٠١٤ لە زنجیرەی تەلەفزیۆنی تۆڕی ئەمریکی (Royal Pains) دەرکەوت.
پیشەی زۆرانبازی
وێنۆک|شەیمس لە کاتی واژوو کردن بۆ هەوادارەکانی فارلی لە پیشەیەکی زۆرانبازی پرۆفیشناڵ بۆ سەیرکردنی ھەردوو زۆرانبازی بەریتانی لە «جیھانی وەرزشی ITV» و زۆرانبازی ئەمریکی لە «فیدراڵی جیھانی زۆرانبازی (WWF)» لەسەر سکای یەک ھاتە نێو زۆرانبازی. بە ئامۆژگاری برێت ھارت (فارێلی) لە قوتابخانەی زۆرانبازی کارگەی دڕندەی لاری شارپ لە نیسانی ٢٠٠٢ دەستی بە مەشق کرد، لە پاڵ تانک تۆلاند و کلیف کۆمپتۆن و سیندی ڕۆجەرس. شەش ھەفتە دواتر بە فەرمی وەک ھەوادارێکی دڵخواز بە ناوی شەیمس لە دژی ڕۆبێرت پیگیۆن دەرکەوت. لەو ماوەیە نازناوی «نەفرەتی ئیرلەندی» لێنراوە، دوای ئەوەی لێدانێکی چاکی لێدەدات. ھەر زوو تووشی برینێکی سەخت بوو لە ملی، پاش ئەوەی کە ڕانێکی شکاند، بۆ ماوەی دوو ساڵ لە کارەکەی لادرا. فارلی لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ یەکەم دەرکەوتنی ئاشکرانەکراوی خۆی وەک خراپەکار لەژێر ناوی ئەڵقەی کورتکراوەی شیموسدا کرد، بەخێرایی ڕکابەرێکی ناوخۆیی بەزاند. شیموس ھەر زوو چووە ناو بەربەرەکانێ بە شێوەیەکی زۆر باش وە بە باشی وەرگیرا. لەگەڵ گۆڵدوست دوای ئەوەی لە ٢٩ی تەممووز ئەویشی بەزاند.
یاریی ڤیدیۆیی
فارلی لەژێر ناوی شەیمس لە یارییە ڤیدۆیەکانی زۆرانبازی دەردەکەوێت:
تێبینییەکان
<references group="Note"/>
ماژینی میانە سوواری
ماژینی میانە سوواری گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەبووەت، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدا
وێنۆک|کوژراوان [[قاسم سولەیمانی و ئەبوو مەھدی موھەندیس]]