cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شاری تاوان (فیلم)
شاری تاوان یان لەیاسا دەرچووەکان فیلمێکی ئەکشن و ھەستبزوێنی ساڵی ٢٠١٧ی کۆریای باشوورە، لە دەرھێنان و نووسینی کانگ ئیون سونگ، کە ما دۆنگ سیۆک و یۆن کای سانگ و کیم سونگ کیو ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. ئەم فیلمە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکانە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ ڕوویانداوە (ڕووداوی ھێکساپا). وێنەگرتنی سەرەکی لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٧ دەستیپێکردووە و لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٧ کۆتایی ھاتووە. فیلمەکە لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ لە کۆریای باشوور نمایشکرا. چیرۆکی فیلمەکە باس لە جەنگی چەتەکان دەکات لە نێوان چەتەی گەڕەکی چینی ناوچەی " گاریبۆنگ" و چەتەی "ھیوکساپا" لە "یانبیان", "چین". پۆلیسی "سیئۆل" ھەوڵ دەدەن پارێزگاری لە ئاشتی گەڕەکە بکەن. بەشێکی تری ئەم فیلمە بەناوی شاری تاوان ٢ لە ساڵی ٢٠٢٢ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:ئەو فیلمانەی لە سیئۆڵ داندراون پۆل:فیلمەکانی کۆریای باشوور لە دەیەی ٢٠١٠
١٦٤٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1646 (توضيح)
مەلیک موجاھید ئەسەدەددین شێرکۆ
مەلیک موجاھید ئەسەدەددین شێرکۆ ئەمیرێکی ئەییووبی کورد بوو لە حومس لە ساڵانی ١١٨٦-١٢٤٠. کوڕی محەممەد کوڕی شێرکۆ نەوەى ئەسەدەددین شێرکۆ و ئامۆزای دووەمی سەلاحەدین بووە. هەروەها دۆمەینەکانی بریتی بوون لە تەدمور و ڕەحبە. موجاهید لە تەمەنی سێزدە ساڵیدا بوو بە ئەمیر کاتێک باوکی لە ٤ی ئازاری ١١٨٦ لە حومس بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو کۆچی دوایی کرد.
مردن
پێش ئەوەی موجاهید بتوانێت سوود لە دەستبەسەرداگرتنی دیمەشق وەربگرێت، لە شوباتی ١٢٤٠ (ڕەجەب ٦٣٧) کۆچی دوایی کرد. ئەو بۆ ماوەی ٥٤ ساڵێکی درێژ فەرمانڕەوایی حومسی کرد و لەم ماوەیەدا ڕەنگە حومس جێگیرترین دەوڵەتی ئەیوبی بووبێت. لە دوای ئەویش کوڕی مەنسور ئیبراهیم شوێنی گرتەوە.
حەسەن مستۆفیولمەمالک
وێنۆک
میرزا حەسەن مستۆفیولمەمالک (۲۴ی مهر ۱۲۵۳ هەتاوی ئاشتیان – ۶ شەهریوەری ۱۳۱۱ تاران)، ناسراو بە «ئاقا»، سیاسەتوانی ئێرانی و پێنج دەورە سەرۆک وەزیرانی ئێران (ڕەئیسولوۆزەراء) لە دەورەی قاجاڕ و یەک دەورە سەرۆک وەزیرانی ئێران لە سەردەمی پاشایەتی ڕەزاشا بوو (کۆی گشتی شەش دەورە). ئەو یەکێک بوو لەو چەند پیاوەی کە لە دوای قاجاڕەکان لە لای ڕەزا شا خاوەنی حورمەت بوو.
ئەو یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە لە ساڵی 1292 لەگەڵ محەمەد موسەدق هەنگاوی یەکەمی تیۆری بۆ بە نیشتمانیکردنی نەوتی هەڵ هێناوە. لە کاتی برسێتی گەورەی ئێران لە ساڵی 1297 بە فرۆشتنی موڵک و ماڵی خۆی ژیانی 160 هەزار ئێرانی ڕزگار کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئێران پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٥ پۆل:مردووانی ١٩٣٢ پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
ڤێسترن پیکچەرز
ڤێسترن پیکچەرز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
کەناروێ
کەناروێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چوارتا (ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کەناروێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی شوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەیانان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاژگە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی جوبرەئیل، شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جۆن جەیکۆب ئاستەری شەشەم
جۆن جاکۆب ( - ) خەڵکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە و یەکێکە لە بنەماڵەی ئاستەر و لە نوقمبوونی کەشتی تایتانیک ڕزگاری بوو.
ئەنگۆلا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئەنگۆلا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ڤیزە
وێنۆک ڤیزە بەڵگەنامەیەکی باوەرپێکراوە بریتییە لە وەرگرتنی ڕەزامەندی فەرمی لەلایەن کارمەندێکی بڕواپێکراوی وڵاتێک بۆ ڕێ پێدان بۆ ھاتنە ناوەوە یان دەرچوون لە وڵاتێک. ئەم ڕێگادانە لە سەر پەڕەکانی پاسپۆرت یان شوناسی تایبەت مۆر دەکرێت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆچی مرۆڤ
پارکە ویلایەتییەکەی کانتاو
پارکە ویلایەتییەکەی کانتاو (بە پورتوگالی: Parque Estadual do Cantão) پارکێکی دەوڵەتییە لە ویلایەتی تۆکانتینس لە بەڕازیل. تاڵاوەکانی کانتاو دەپارێزێت، کە ناوچەیەکی دارستانی لافاواوی ئیگاپۆیە لە ئیکۆتۆن کە دارستانە باراناوییەکانی ئەمازۆن تێکەڵ بە سێرادۆ دەبن.
فەرەیدوون جوانڕۆیی
فەرەیدوون جوانڕۆیی (لەدایکبووی ١٩٤٩، جوانڕۆ–مردووی ٢٠١٥، ھەولێر)، پێشمەرگە، فەرماندەی عەسکەری و سیاسەتوانی کورد خەڵکی شاری جوانڕۆی کوردستانی ڕۆژھەڵاتە. ئەو ئەندامی مەکتەبی سیاسیی پارتیی دیموکراتی کوردستان بوو. فەرەیدوون جوانڕۆیی لە ساڵی ١٩٦٧، لە تەمەنی ١٨٩ ساڵاندا چووە نێو ڕیزی پێشمەرگەکانی پارتی و شار و زێدی خۆیی بەجێھێشت. ئەو لە ھەر دوو شۆڕشی گوڵان و ئەیلوولدا بەشداری کردبوو و ھەروەھا لە شەڕی داعشیشدا فەرماندەی میحوەری خازر بوو. جوانڕۆیی لە ساڵی ٢٠١٥دا لە لایەن دوژمنانیەوە دێتە کوشتن.
ئەڤەچە فیلمز
ئەڤەچە فیلمز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
فەرەیدوون جوانڕۆیی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩ پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پارکە ویلایەتییەکەی کانتاو
پارکە ویلایەتییەکەی کانتاو دەکەوێتە شارەوانی پیوم لە ویلایەتی تۆکانتینس. ڕووبەری ٩٠ ھەزار و ١٨ ھێکتار (٢٢٢ ھەزار و ٤٤٠ دۆنم)
ئەڤەچە فیلمز
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٦ لە کالیفۆرنیا پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکانی دامەزراوی ٢٠٠٦ پۆل:ئەو کۆمپانیانەی دەکەونە بێڤێرلی ھیلس، لە کالیفۆرنیا پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
پارکە ویلایەتییەکەی کانتاو
دامەزراوەکان
پارکەکە دابینکردنی وزە، پاسەوان، سەنتەری سەردانکەران، ئاڵا، شوێنی نیشتەجێبوون، وەستانی ئۆتۆمبێل، شوێنی نیشتەجێبوونی کارمەندان، بەندەر، ئۆتۆمبێل و بەلەمی تێدایە. پارکەکە پشتگیری لە کەمپکردن و کات بەسەربردن و ھەروەھا توێژینەوەی زانستی دەکات. چالاکییە پەروەردەیییە جۆراوجۆرەکان وەک وانە، وۆرک شۆپ، خولی ڕاھێنان، نمایشی ڤیدیۆیی و ڕێڕەوی چاودێرکراو بەڕێوەدەبات.
سەرچاوەکان
پۆل:پارکە ویلایەتییەکانی بەڕازیل پۆل:ساڵی ١٩٩٨ دامەزراوەکان لە بەڕازیل
فڕۆکەخانەی جەھروم
فڕۆکەخانەی جەھروم یەکێک لە کۆنترین فڕۆکەخانەکانی ئێرانە کە دەکەوێتە شاری جەھروم، پارێزگای فارس، ئێران.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران پۆل:پارێزگای فارس
پێڕستی خانمەکتەرە ئێرانییەکان
ئەمەی خوارەوە پێڕستی خانمەکتەرە ئێرانییەکانە کە بەپێی ئەلفوبێ ڕیزکراون.
150px|وێنۆک|چەپ|[[ھەدیە تارانی]] 150px|وێنۆک|چەپ|[[شۆھرە ئاقداشلوو]] 150px|وێنۆک|چەپ|[[لەیلا حاتەمی]] 150px|وێنۆک|چەپ|[[نیکی کەریمی]] 150px|وێنۆک|چەپ|[[تەرانە عەلیدۆستی]] 150px|وێنۆک|چەپ|[[گوڵشیفتە فەراھانی]]
سەرچاوەکان
خانمەکتەران ئێرانی ئەکتەرە ئێرانییەکان پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکان پۆل:پێڕستەکانی خانمەکتەرەکان
عەلیانی گەورە
عەلیانی گەورە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاوەسپی، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
عەلیانی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی خان ڕۆستەم و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلیانی بچوک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھەوارەڕەقە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بانزینخاڵ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٦٤٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1647 (توضيح)
پیرەمەگرون
پیرەمەگرون شارۆچکەیەکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئەم شارۆچکەیە ناوەندی ناحیەی پیرەمەگرونە.
جوگرافیا
پیرەمەگرون لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سوسێی ئاڵەمەرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەڕەماری خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەرەچەتان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کرژە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٥٩٤ (ژمارە)
٥٩٤ (پانسەد و نەوەد و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٩٣ و ٥٩٥.
واژما فروغ
وێنۆک|فروغ لەگەڵ [[میشێل ئۆباما و ھیلاری کلینتۆن، ئازاری ٢٠٠٩، لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی.]] واژما فروغ ژنە چالاکوانی مافەکانی ژنانە لە ئەفغانستان. لە ساڵی ٢٠٠٩، لەبەرامبەر چالاکییەکانی، خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا.
ژیان
کاتێک لە پۆلی ٨دابوو، ئەوا فروغ وانەی بە منداڵی خاوەن ماڵەکەیان دەدایەوە، ھەربۆیە خاوەن ماڵەکەش کرێی خانووی لەسەر کەمکردنەوە، بەمەش خۆی و خووشکەکەی توانیان بچنە قوتابخانە. لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، باروودۆخی ناھەمواری ھەژاری و بێزارکردنی ژنان لە کەمپەکانی ئەفغان لە پاکستان ئاشکراکرد. لە ساڵانی ١٩٩٢ بۆ ٢٠٠١، پڕۆگرامێکی بەھێزکردنی ژنانی لە ئەفغانستان کردەوە لەوکاتەی خۆشی لە پیشاوەر (پاکستان) بوو، دواتر لە ٢٠٠١ گەڕایەوە وڵاتەکەی. فروغ پشتگیری لە سەنتەری گەشەپێدانی ژنان دەکرد، لە شارەکانی قەندەھار، غازنی، ھیرەت و ھەرێمی پەروان لە ئەفغانستان.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی ئەفغانی پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
ئیخلخان
ئیخلخان گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئیخلخان ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
فاتیمە خاتوون
فاتیمە خاتوون کچی نەجمەددین ئەبووشوکر ئەییوب کوڕی شادی کوڕی مەڕوان لەلای خەڵک بە سیتەلشام ناسراوبوو، خوشکی دووەمی سەلاحەدین بووە، ڕەنگە لە ڕەبیعە خاتوون گەورەتر بێت. ئەو بە دامەزراندنی مەدرەسەی شامییە کوبرا ناسراوە.
ژیاننامە
سیتەلشام لە دیمەشق لەدایکبووە ھاوسەری محەممەدی کوڕی شێرکۆ بووە. ھەندێک لە مێژوونووسان سەریان لێ شێواوە سەبارەت بە ناوی ئەو پێیان وایە زوموروودە. باوکی بە مەلیک ئەفزەل ناودەبرا کە ئەو لەگەڵ براکەی ئەسەدەددین شێرکۆ لەلای نورەدین زەنگی وەزیر بوونە.
ھاوسەرگیری لەگەڵ عومەر کوڕی لاجین کرد و یەکەم منداڵیان لەدایکبوو بە ناوی حوسامەدین کوڕی لاجین. دوای ماوەیەکی کەم ھاوسەری یەکەمی عومەر کوڕی لاجین کۆچی دوایی کرد. پاشان ھاوسەرگیری لەگەڵ ئامۆزای باوکی کرد، محەممەد کوڕی شێرکۆ کە فەرمانڕەوای حومس بوو.
نیو کۆنکۆرد
نیو کۆنکۆرد یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی لامێرد
فڕۆکەخانەی لامێرد فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە کە دەکەوێتە شاری لامێرد، پارێزگای فارس، ئیران.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران
١٦٤٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1648 (توضيح)
بێردووک
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ناحیەی قادرکەرەم
ناحیەی قادرکەرەم یەکێکە لە حەوت ناحیەی قەزای چەمچەماڵ لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی قادرکەرەمە. ژمارەی دانیشتووانی ناحیەی قادرکەرەم لە ساڵی ٢٠٢٠دا (٢٬٤٧٨)کەسە.
ناحیەی قادرکەرەم سەرجەمی دانیشتووانەکەی کوردە، وەیەکێکە لە ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق، لە مێژەوە سەر بە پارێزگای کەرکووک بووە بەڵام بەھۆکاری سیاسی و پاکتاوکردن و کەمکردنەوەی ڕێژەی کورد لە پارێزگای کەرکووک دابڕێنراوە، لە ئێستادا چارەنووسی ئەم ناحیەیە چاوەڕێی جێبەجێکردنی (ماددەی ١٤٠ی دەستووری عێراق) دەکات.
لە شاڵاوی ئەنفالدا ئەم ناحیەیە لەسەر ئاستی ناحیەکانی باشووری کوردستان زۆرترین قوربانی داوە.
ناو
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارەدێی قادرکەرەمە.
جوگرافیا
ناحیەی قادرکەرەم ھاوسنوورە لەگەڵ؛
٥٩٥ (ژمارە)
٥٩٥ (پانسەد و نەوەد و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٩٤ و ٥٩٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ناحیەی قادرکەرەم
سەردەمی کۆماری(١٩٥٨-١٩٩١)
400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشە قەزای دووزخورماتوو لە ساڵی ۱۹۷۷دا 400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی ناحیەی قادرکەرەم ساڵی ١٩٧٧
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کارگێڕی قەزای چەمچەماڵ لە ساڵی ۱۹٨۷دا 450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی قەزای چەمچەماڵ لە ساڵی ۱۹٨۷دا
سەردەمی حکوومەتی ھەرێم
لەم ماوەیەدا پارێزگای سلێمانی و پارێزگای ھەولێر و پارێزگای دھۆک لە لایەن بەرەی کوردستانیەوە بە ڕێوەدەبرا، کە لەسەر ھەمان سیستەمی یەکە کارگێڕییەکانی ساڵی ١٩٨٩ بەڕیوەدەبرا، لەبەرئەوەی گوندەکان تازە ئاوەدان دەکرانەوە، ھەروەھا لەڕووی کارگێڕییەوە ھەرێمی کوردستان دروست نەببوو تاوەکو لەساڵی ١٩٩٢ پەرلەمانی کوردستان پێکھێنرا. ئینجا یەکە کارگێڕییەکان دروستکرانەوە.
شاڵاوی ئەنفال
ئەوەی لە شاڵاوی ئەنفالدا ڕوویدا تەنھا ھەوڵێک نەبوو بۆ لەناوبردن و کوشتنی تاکی کوردی، بەڵکو ھەوڵێک بوو بۆ سڕینەوەی تەواوی مۆرکی نەتەواویەتی گەلی کورد، بەو پێیەی ئەنفال پرۆسەیەکی پلان بۆ دارێژاوی پێش وەختەبوو، بەوەی پلانی پێشوەختەی بۆ دارشتبوو پرۆسەکەی دابەشکردبوو بەسەر (٨)قۆناغدا و لە (٦) ناوچەی جوگرافیای جیاوازدا  سەرجەمی ئەو قۆناغانە لە ٢٣ی شوباتی ١٩٨٨ دەستی پێکردوو لە ٦ی ئەیلولی ١٩٨٨ پاش روخاندنی ھەموو گوندەکانی باشووری کوردستان کۆتایی ھات.
قۆناغەکانی ئەنفال لە ٢٣ی شوباتی ١٩٨٨ بۆ ٦ی ئەیلولی ١٩٨٨. (٨)قۆناغ لە (٦) ناوچەی جوگرافیادا: سەرجەم ئەم قۆناغانەش لە ٦ ی ئەیلولی ١٩٨٨ پاش روخاندنی ھەموو گوندەکانی باشووری کوردستان کۆتایی ھات.
قۆناغی سێیەمی ئەنفال(٧/٤ تا ٢٠/٤/١٩٨٨)
ئەم قۆناغە لە ٧ی نیسان بەبۆنەی جەژنی شومی دامەزراندنی حیزبی بەعسەوە دەستی پێکرد ئەم ھێرشە بەکاریگەرترین و کوشندەترین و بەزیانترین ھەڵمەت دادەنرێت بۆ سەر ناوچەکانی (قەزای چەمچەماڵ، ناحیەی سەنگاو، ناحیەی قادرکەرەم، قەزای دووزخورماتوو، قەزای کفری، قەزای کەلار، ناحیەی پێباز، ناحیەی ڕزگاری)، ئەم ناوچانە سەر بە ھەر سێ پارێزگای (پارێزگای کەرکووک، پارێزگای سلێمانی، پارێزگای دیالە)بوون، ئەمەش فراوانترین ھێرشی ئەنفال بوو کە پتر لە (٥٠٠)گوندی گرتەوە سەرەڕای تەختکردنی (٤) ناحیە.
سەرچاوەی ئاو
گرنگترین و سەرەکیترین سەرچاوەی ئاو لە ناحیەی قادرکەرەمدا ڕوباری (باسەڕە – ڕۆخانە) یە کە سەرچاوەکەی لە تەیناڵی کۆنە لەوێ ھەڵدەقووڵێ و بەدەربەند باسەڕەدا دێتە خوارەوە بە ناحیەی سەنگاودا تێدەپەرێ و ئەم گوندانەی ناحیەی قادرکەرەمی لەسەرە (قایتەوەنی گەورە، قەڵامیکائیلی گەورە، شاوک، قادرکەرەم، چەم سورخاو، قەرەچێوار، نەورۆز، داربەسەرە) لەوێوە دەچێتە سنووری ناحیەی لەیلان و قەزای داقووق، جگە لەمەش کانیاوی پێویست لە گوندەکاندا ھەیە کە بەشی ژیانی کەس و مەر و ماڵاتی ناوچەکە دەکات بەڵام زۆر بە کەمی لەو گوندانەی دووری ڕۆخانەن گشتوکاڵی بەراو دەکرێ. ھەروەھا زۆربەی خەڵکی گوندەکان لە زۆربەی ماڵاندا بیری ئاو لێ دەدەن. جگە لە باسەڕە، ڕووباری (ئاوە سپی) کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی ناحیەی قادرکەرەم کە سنووری نێوان ناحیەی قادرکەرەم و قەزای کفری جیا دەکاتەوە و چەندین دێی سەر بە ناحیەی قادرکەرەمیش دەکەوێتە سەر ئاوەسپی لەوانە (خان، لەک قادر سەرھەنگ) جگە لەو دێیانەش لە ھاویناندا زۆر لە خەڵکی دێھاتی سەر بە ناحیەی قادرکەرەم بە مەرو ماڵاتەوە دەچنە سەر ئاوەسپی و لەوێ ژیانیان بەسەر دەبەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سۆبە
وێنۆک سۆبە یان زۆپا ئامڕازێکی گەرمکەرەوەی نێو ماڵانە. بێجگە لە گەرمکردنەوەی نێو ماڵان، دەکرێت بۆ گەرمکردنی ئاو و ئامادەکردنی خۆراکیش بەکاربێت. سۆبە بە سەرچاوەیەکی وزەی وەک نەوت، دار کارەبا یان گازی شل ئیش دەکات. بەھۆی نیگەرانییەکان لە پیسبوونی ھەوا، ھەوڵەکان بۆ باشترکردنی دیزاینی سۆبەکان دراوە. لە جیھاندا توێژینەوە و پەرەپێدان لەسەر سۆبەی سەلامەتتر و کەمتر دەردانی گازی ژەھراوی بەردەوام لە پەرەسەندندایە. سەرەتاییترین سۆبەی تۆمارکراو لە ساڵی ١٤٩٠ لە شاری ئەلزاس لە فەرەنسا بووە، کە بە تەواوی لە خشت و کاشی دروست کراوە.
ئەنگۆلا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ئەنگۆلا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کۆکێ
وێنۆک کۆک (لەدایکبووی جۆرجی ڕیسۆرچیۆن مێریدیۆ لە مەدرید لە ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢)یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانیایە. وەک یاریزانی ھێڵی ناوەڕاست لە یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید یاری دەکات، لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ لە لەندەن بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا یاری کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
سەرقەڵا
سەرقەڵا شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی سەرقەڵاە.
جوگرافیا
سەرقەڵا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی ماران و لە باشوور لەگەڵ گوندی چاڵەسوک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی وەلی ھەیەر لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئیبراھیم خان.
مێژوو
سەرقەڵا لە ساڵی (١٩٣٧) بووەتە ناوەندی ناحییە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٦٤٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1649 (توضيح)
کیسەڵاوا
کیسەڵاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چوارتا (ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کیسەڵاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کەناروێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ساڵانان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تازەدێ، چوارتا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردەزەرد، شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
فڕۆکەخانەی داراب
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران
باوەگوڕگوڕ، دڵوەران
باوەگوڕگوڕ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مالوجە، ناوچەی دڵوەران، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ناو
باوە +گوڕگوڕ باوە واتە بابە بابا وپیری ئایینی. گوڕگوڕ وەتە گرمەگرم ودەنگی گڕ وگوڕی ئاگر. واتە پیری ئاور. شایانی باسە لە ناوچەی کەرکوکیش باوەگوڕگوڕ بابە گوڕگوڕ هەیە.کە کانگاوکێلگەێ نەوتە.
مێژوو
ئەم شوێنە هەلە پێش ئیسلام وەکوو شوێنێکی پیرۆز بووە.گوایە ئاگردان وپەرستگای گەۆر بووە. کە دووای هاتی ئیسلام بارگاو گۆمەزی ئیمامزادە سەید جەلال الدین لە سەری ساز کراوە. لەپاڵ بارگاکە کونێک هەیە کە باو بوونی گوگردی لێ دێت.ولە خوارتریشەوە کانیاو وگۆمێکی ئاو هەیە کە ئاوی تێکەڵ لەگەل گاز وگوگردی تێ هەڵدەقۆلێت.
جوگرافیا
باوەگوڕگوڕ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھۆلیوود پیکچەرز
ھۆلیوود پیکچەرز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا پۆل:ساڵی ١٩٨٩ لە کالیفۆرنیا دامەزراوە پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی سەر بە کۆمپانیای دیزنین
سالار جاف
سەرچاوەکان
پۆل:سیاسەتوانانی کورد
١٦٥٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1650 (توضيح)
ڕێککەوتن سەبارەت بە کەشتیی نوقوومبووی تایتانیک
پەیماننامەیەکە کە کراوە بۆ ھەموو دەوڵەتەکان سەبارەت بە پاراستنی کەشتی نوقمبووی تایتانیک.
١٩٨٤ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٨٤ لە عێراق
ھەشتلا
ھەشتلای ڕێک
ھەشتلای ڕێک، ھەشتلایەکی قۆقزە، ھەموو لایەکان و ناوەگۆشەکانی یەکسانن. پێوانەی ھەر یەک لە ناوەگۆشەکانی °١٣٥ و کۆی پێوانەی ناوەگۆشەکانی١٠٨٠ پلەیە. ڕووبەری ھەشتلای ڕێک لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشە دەدۆزرێتەوە:
بە کەلکوەرگرتن لە نیوەتیرەی دەرە بازنە:
و ئەگەر لە نیوەتیرەی r ناوە بازنە بەکار بێنیت ئەوا:
فڕۆکەخانەی زەرقان
فڕۆکەخانەی زەرقان فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە شاری زەرقان، پارێزگای فارس، ئێران. ئەم فڕۆکەخانەیە لە ٢٥ کیلۆمەتری شیراز ھەڵکەوتووە.
ھەشتلا
سەرچاوەکان
پۆل:فرەگۆشەکان پۆل:٨ (ژمارە) پۆل:شێوە سەرەتایییەکان
قەڵاجیق
قەڵاجیق گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھەوشار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قەڵاجیق لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەسەدکەندی و لە باشوور لەگەڵ گوندی یەلغون ئاغاج و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چھارتاق لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی تیکاب.
بەرھەم
دانیشتوانی ئەم گوندە بە کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارییەوە خەریکن و بەرھەمی دانەوێڵەیان بە زۆری گەنم و نۆکە لە خاکی دێمیدا و وە درەختی سەویان ھەیە و باخەکانی سێو لە گەشەسەندن دایە، ئەم گوندە چەمێکی بجووک بەناو زەویەکانیدا تەپەڕدەبێت.
شوێنەوار
لە ڕۆژاوای ئەم گوندەدا گردێک ھەیە وەک قەڵا، بەپێی گێڕانەوەکان ناوی ئەم گوندەس بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە و بۆسەردەمی سەلجوقیەکان. باخ و کێڵگەکان و سروشتی جوانی ناوچەکە دیمەنێکی جوانیان بەم گوندە بەخشیووە.
خزمەت گوزاری
لەم گوندەدا خوێندنگەی سەرەتایی و بنکەی تەندروستی تیادایە و لەگەڵ گەرماوێک کە بۆ سەردەمی پەھلەوییەکان دەگەڕێتەوە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
قوسەی کوڕی کیلاب
قوسەی کوڕی کیلاب کوڕی مورە (لەدایکبووی ٤٠٠-مردووی ٤٨٠) باپیری چوارەمی پێغەمبەر محەممەدە، خاوەی دەسەڵاتێکی زۆر بووە لە مەککە، بەیەکێک لە سەرکردە بەناوبانگەکانی قوڕەیش دادەندرێت لەسەردەمی پێش ئیسلام بەهۆی دەرکردنی هەردووک هۆزی کینانە و خوزاعە لە مەککە و یەکلاکردنەوەی مەککە بۆ قوڕەیش، کلیلی کەعبە و ئاودانی حاجیان و کۆکردنەوەی پارە بۆ ناندانی حاجیان و دارول نەدوە و ئاڵای جەنگی لەلابووە.
شیرینی
شیرینی یەکێکە لەو پێنج تامە کە زۆرجار بە ئەزموونێکی چێژبەخش لە جیھاندا دادەنرێت. ئەم تامە زیاتر پەیوەندی بەو خۆراکانەوە ھەیە کە بڕێکی زۆر کاربۆھیدراتی سادەی وەک شەکریان تێدایە.
قوسەی کوڕی کیلاب
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٤٠٠ پۆل:مردووانی ٤٨٠ پۆل:ڕەچەڵەکی محەممەد پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٥ەم پۆل:قوڕەیش
شیرینی
زۆربەی کۆرپە تامی شیرینی لە لەدایکبوونەوە پێ باشترە؛ ڕەنگە لەبەر ئەوەی تامی شیر کەمێک شیرینە و دەبێت حەزی لێبێت.
تامی شیرین لە دەمدا کە بەھۆی کێشەی دەمارەوە دروست دەبێت
زیانگەیاندن بە دەمار دەبێتە ھۆی ئەوەی تامێکی شیرین لە دەمدا ھەبێت. ئەو کەسانەی کە تووشی گرژبوون یان جەڵتەی مێشک بوون لەوانەیە تێکچوونی ھەستیارییان ھەبێت. کاریگەری لەسەر ھەستەکانی تری وەک تام و بۆن ھەیە، دەرئەنجامی ئەم زیانە ئاڵۆزە و لەوانەیە لە ھەر حاڵەتێکدا جیاواز بێت. لە زۆر حاڵەتدا مرۆڤەکان ھەست بە تامێکی شیرین بکەن لە دەمدا.
تایتانیک کوارتەر
تایتانیک کوارتەر  لە شاری بێلفاست لە ئیرلەندای باکوور، نوێکردنەوەیەکی بەرفراوانی کەناری ئاوە، کە پێکهاتووە لە شوێنە دەریاییە مێژووییەکان، ستۆدیۆی فیلم، دامەزراوەی پەروەردەیی، شوقە، ناوچەیەکی کات بەسەربردنی کەناری ڕووبارەکان، و گەورەترین شوێنی سەرنجڕاکێشی جیهان لەسەر تەوەرەی تایتانیک کە سەنتەری لەسەر زەوییە لە بەندەری بێلفاست، کە تا ساڵی ١٩٩٥ ناسرابوو وەک ئایلاند کووینس.
ئەنگۆلا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئەنگۆلا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
کیلاب کوڕی مورە
کیلابی کوڕی مورە کونیەکەی ئەبوو زوهرە لەدایکووی ٣٠ی تشرینی دووەمی ٣٧٢، باپیری پێنجەمی پێغەمبەر محەممەدە، لەگەڵ هۆزی بەنی کینانە لەدەوری مەککە دەژیان پێش ئەوەی قوسەی کوڕی دەست بەسەر مەککەدا بگرێت.
ئەنگۆلا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
Angola at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کیلاب کوڕی مورە
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٣٧٢ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٤ەم پۆل:ڕەچەڵەکی محەممەد پۆل:لەدایکبووانی ٣٧٣ پۆل:قوڕەیش
گۆڕانکاریی لە شێوازەکانی سەلامەتیی دوای نوقوومبوونی کەشتیی تایتانیک
نوقمبوونی کەشتی تایتانیک لە ساڵی ١٩١٢ کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر شێوازەکانی سەلامەتی دەریایی ھەبوو. چەند گۆڕانکارییەک کران کە دوای کارەساتەکە جێبەجێ کران: دەورییەی نێودەوڵەتی سەھۆڵبەندان: دوابەدوای پێکدادانی کەشتی تایتانیک لەگەڵ شاخێکی سەھۆڵین، دەورییەی سەھۆڵی نێودەوڵەتی بۆ چاودێریکردن و ڕاپۆرتکردن لەسەر شاخە سەھۆڵییەکانی باکووری زەریای ئەتڵەسی دامەزرا. ئەم ڕێکخراوە یارمەتی کەشتییەکان دەدات بە سەلامەتی لە ئاوە سەھۆڵاوییەکاندا گەشت بکەن. باشترکردنی ڕێساکانی بەلەمی ڕزگارکەر: ژمارەی ناتەواوی بەلەمی ڕزگارکەری کەشتی تایتانیک تیشکی خستە سەر پێویستی ڕێوشوێنی سەلامەتی باشتر. لە ئەنجامدا ڕێسای نوێ ھاتە ئاراوە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە کەشتییەکان بەلەمی ڕزگارکەری پێویست بۆ ھەموو سەرنشینەکان و ئەندامانی تیمەکە ھەڵدەگرن. پەیوەندی ڕادیۆیی: ئەو سیگناڵە ناڕەحەتیانەی کە لەلایەن ئۆپەراتۆرەکانی ڕادیۆی تایتانیکەوە نێردرابوون ڕۆڵێکی چارەنووسسازیان ھەبوو لە ھەوڵەکانی ڕزگارکردندا، بەڵام کێشەی پەیوەندیکردن ھەبوو بەھۆی سنوورداربوونی ڕووماڵکردنی ڕادیۆیی و نەبوونی ڕێکارە ستانداردەکان. دواتر پرۆتۆکۆڵەکانی پەیوەندی ڕادیۆیی باشتر کران، لەوانەش زیادکردنی ناوچەکانی ڕووماڵکردنی ڕادیۆیی و دامەزراندنی ھەماھەنگی باشتر لە نێوان کەشتییەکان و وێستگە کەنارییەکان. پۆستی گوێگرتن لە ڕادیۆ: لە وەڵامی کارەساتی تایتانیکدا، وێستگەکانی کەنار دەریاکان وەک «پۆستی گوێگرتنی ڕادیۆیی» تایبەت دەستیان بە کارکردن کرد بۆ چاودێریکردنی سیگناڵەکانی ناڕەحەتی بە بەردەوامی. ئەم گۆڕانکارییە کاتەکانی وەڵامدانەوەی بۆ حاڵەتە فریاگوزارییەکانی داھاتوو بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر کرد. مەشقی سەلامەتی: گرنگی مەشقی فریاگوزاری دوای ئەوەی دەرکەوت کە زۆرێک لە سەرنشینانی ناو کەشتی تایتانیک بێ ئاگان لە چۆنییەتی بەکارھێنانی بەلەمی ڕزگارکەر بە شێوەیەکی دروست یان لە کوێ ھەڵکەوتوون. لە ئەنجامدا، مەشقی سەلامەتی ئیجباری بۆ سەرنشینەکان و ئەندامانی تیمەکە بوو بە پراکتیکی ستاندارد لەسەر ھەموو کەشتییەکان. باشترکردنی ستانداردەکانی بیناسازی: نوقمبوونەکە لاوازییەکانی لە شێوازەکانی دروستکردنی کەشتیدا ئاشکرا کرد، وەکو ناتەواوی ژوورە ئاوگرتووەکان و نەبوونی پەرداخی تەواو کە ڕێگەی بە ئاو دەدا چەندین ژوور بە ئاسانی لافاو بگرێت. دواتر ستانداردەکانی دروستکردنی کەشتی بەھێزتر کرا بۆ ئەوەی مەرجی توندتر بۆ یەکپارچەیی ئاوگرتوو لەخۆ بگرێت. ڕێککەوتننامەی نێودەوڵەتی بۆ سەلامەتی ژیان لە دەریادا (سۆلاس): لە وەڵامی کارەساتی دەریایی جۆراوجۆردا، لەوانەش نوقمبوونی کەشتی تایتانیک، سۆلاس لە ساڵی ١٩١٤ وەک پەیماننامەیەکی نێودەوڵەتی دروست کرا کە ئامانجی باشترکردنی ستانداردەکانی سەلامەتی کەشتییە لەسەر ئاستی جیھانی. سۆلاس تا ئەمڕۆش بەردەوامە لە نوێکردنەوە و جێبەجێکردن. ئەم گۆڕانکاریانە کە لە ژێر کاریگەری نوقمبوونی کارەساتباری کەشتی تایتانیکدا بوون، بەشدارییەکی زۆریان کردووە لە بەرزکردنەوەی شێوازەکانی سەلامەتی دەریایی و ڕزگارکردنی ژیانی خەڵک لە دەریادا.
لارگۆ ئینتەرتەینمێنت
لارگۆ ڕابواردن (ئینگلیزی: Largo Entertainment) ستۆدیۆیەکی فیلمی ئەمریکییە کە لە مانگی ئابی ١٩٨٩ لە لایەن لۆرێنس گۆردن دامەزراوە.
لە ساڵی ٢٠٠١، کتێبخانەی ناونیشانەکە فرۆشرا بە فیلمەکانی ئینتەرمیدیا.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
یەدەگی بایۆلۆجی سێرا نێگرا
یەدەگی بایۆلۆجی سێرا نیگرا (بە پورتوگالی: Reserva Biológica de Serra Negra)یەدەگێکی بایۆلۆجییە لە ویلایەتی پێرنامبوکۆ لە بەڕازیل.
مێژوو
زمانە ڕەسەنەکانی وەک ھوامۆی لە سێرا نێگرا قسەیان پێدەکرا.
یەدەگی ٦٢٤ ھێکتار (١٥٤٠ دۆنم) لە ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٨٢ دروست بووە. ڕووبەری لە کاتی دروستکردنیدا ١١٠٠ ھێکتار بووە (٢٧٠٠ دۆنم). بوو بە بەشێک لە ڕێڕەوی ئیکۆلۆژی کاتینگا کە لە مانگی ئایاری ٢٠٠٦ دروست کرا.
یەدەگەکە لە بەشێک لە شارەوانییەکانی فلۆرێستا، ئیناخا و تاکاراتو لە پێرنامبوکۆیە. لەلایەن پەیمانگای چیکۆ مێندێس بۆ پاراستنی جۆراوجۆری زیندوو بەڕێوەدەبرێت. ئەمڕۆ مەبەست لە یەدەگ پاراستنی بایۆتا بە تەواوی بەبێ دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی مرۆڤ جگە لە کردارەکانی گەڕاندنەوە و پاراستنی ھاوسەنگی سروشتی و فرەچەشنی بایۆلۆجی و پرۆسەی ئیکۆلۆژی سروشتی.
سەرچاوەکان
١٩٨٢
گەنکێ
گەنکێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چوارتا (ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گەنکێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سنجەڵێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەرسیر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاڵەک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ساڵانان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئێرتوگروول
220x440px|وێنۆک|وێنەیەکی بچووککراوی ئێرتوگروول لە [[سەدەی ١٥یەم|سەدەی شازدەھەم]] ئێرتوگروول بەگ کوڕی سولەیمان شا قەیایۆ تورکمانی، یان بە کورتی ئێرتوگروول (بە تورکی عوسمانی: Ertugrul) و واتای ناوەکە: بە تورکی، «ER» بە واتای پیاو، سەرباز، یان پاڵەوان و «tuğrul» بە واتای «باڵندەی ھەڵۆ، و بە جەستەیەکی زەبەلاح و بەھێز ناسراوە باڵندەی نێچیر» و بەمجۆرە ڕەنگە ناوەکە ئێرتوگروول بێت بە واتای: پیاوی ھەڵۆ، سەربازە ھەڵۆکە، یان باڵندەی نێچیری قارەمان، ) لە دەوروبەری ساڵی ١١٩١ی زایینی لەدایکبووە - و لە ساڵی ١٢٨١ی زایینی لە سکوود کۆچی دوایی کردووە لە ئەنادۆڵ. باوکی سوڵتان عوسمانی یەکەمە کە دامەزرێنەری ئیمپراتۆرییەتی عوسمانییە و ھەروەھا سەرۆکی ھۆزی کای تورکەکانی ئۆغوزە.
لە زانیارییە پشتڕاستکراوەکانەوە کە ئێرتوگروول لە یەکەم ھۆزی ھۆزەکانی ئۆغوز لە ٢٤ ھۆزەوە ھاتووە، و لە بنەماڵەی خێڵی قەیی، کە بە شانشینی خاگاناتە دادەنرێت، و لە زانیارییە پشتڕاستکراوەکان کە باوکی و باوباپیرانی ھۆزەکانی ئەم خێڵەن، و بیروباوەڕی ھۆز و بنەماڵە حەنەفییە لە خەڵکی سوننەت و کۆمەڵگا.
ھەرچەندە بوونی ئێرتوگروول لەڕووی مێژوویییەوە سەلمێنراوە لە ڕێگەی ئەو دراوانەی کە لەلایەن عوسمانی یەکەمی کوڕییەوە دروستکراون، کە ناوی باوکی بە «ئێرتوگروول» دەناسێنن، بەڵام ھیچ شتێکی دیکە بە دڵنیایییەوە سەبارەت بە ژیان و چالاکییەکانی نازانرێت.
بەڵام بەپێی میراتی عوسمانی، ئێرتوگروول کوڕی سلێمان شای تورکمانی بووە سەرۆکی ھۆزی کای تورکە ئۆغوزەکان کە لە ڕۆژھەڵاتی ئێرانەوە ھەڵھاتن بۆ ئەنادۆڵ بۆ ڕزگاربوون لە داگیرکاری مەغۆلەکان. ڕەچەڵەکی گریمانەیی دیکە بۆ ئێرتوگروول ھەیە: ئێرتوگروول کوڕی کەندووز ئەلپ کوڕی قەیا ئەلپ کوڕی کوک ئەلپ کوڕی سەرقووق ئەلپ کوڕی قەیی ئەلپ، کە ھۆزەکە ناوی خۆی لێ وەرگرتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٢٨٠
حەسیرە
حەسیرە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
محەممەد کوڕی شێرکۆ
نەسرەدین ئەبوو عەبدوڵڵا محمد کوڕی ئەسەدەددین شێرکۆ ئەمیرێکی ئەییووبی کورد بوو لە حومس لە ساڵی ١١٧٩ تا ١١٨٦.
سوڵتانی زەنگی نورەدین زەنگی لە ساڵی ١١٦٤دا ناوچەی حومسی بە شێرکۆ بەخشیبوو، دوای پێنج ساڵ لە کاتی مردنی شێرکۆ، نورەدین شارەکەی گرتەوە بەڵام دوای سەرکەوتنی لە شەڕی قۆچەکانی حەمە لە ساڵی ١١٧٥، سەلاحەدین حومسی بەخشی بە کوڕەکەی محەممەد کوڕی شێرکۆ. ھەروەھا پالمیرە و ڕەحبەشی پێبەخشی، سەلاحەدین ھێندە بە بەرزی بیری لە محمدی کوڕی شێرکۆ کردەوە کە لە ساڵی ١١٨٥ (٥٨١کۆچی) پلانی دانا کە ناوچەی ستراتیجی سەرەکی موسڵ لە باشووری کوردستان پێ بدات. بەڵام ھەڵمەتی دەستبەسەرداگرتنی شارەکە لە زەنگییەکان سەرکەوتوو نەبوو، ناچار بوو ھێزەکانی بکشێنێتەوە، بۆیە محەممەدی کوڕی شێرکۆ ھیچی وەرنەگرت.
خێزان
محەممەدی کوڕی شێرکۆ لە خانەوادەیەکی کورد لە دایکبووە، لەگەڵ خوشکێکی سەلاحەدین ھاوسەرگیری کرد کە ئامۆزای یەکەمی خۆی بوو، کە بە سیتەلشام (‘خانمی شام’، واتە ناوی دیاریکراوی نەبوو) ناسرابوو. ناوی تەواوی سیتەلشام زوموررود خاتوون کچی نەجمەددین ئەییوب بوو. کاتێک ھاوسەرگیری لەگەڵ محەممەد کوڕی شێرکۆ کرد بێوەژنەکەی یەکێک لە فەرماندە سەربازییەکانی سەلاحەدین بوو بە ناوی لاجین، کە لەلایەن ئەوەوە کوڕێکی بە ناوی حوسامەدین عومەر کوڕی لاجین. سیتەلشام بە بەخشندەیی کارە خێرخوازییەکانی بەناوبانگ بوو. دیار نییە کە ئایا دایکی میراتگرەکەی موجاھید بووە یان نەبووە، بەڵام بەگشتی وا گریمانە دەکرێت کە دایکی نەبووە.
مردن
سەڵاحەدین لە ساڵی ١١٨٥ لە کاتی گەمارۆدانی مووسڵ نەخۆش کەوت و ناچار بوو پاشەکشە بکاتەوە بۆ ناو سووریا. لەگەڵ دەستپێکردنی ڕێکخستن بۆ جێنشینی خۆی، محەممەد کوڕی شێرکۆ دەرفەتێکی بینی بۆ فراوانکردنی ناوچەکانی. بەپەلە ڕۆیشت بۆ حومس و لەگەڵ ھەندێک کەسی دیار لە دیمەشق ڕێککەوتنی کرد بۆ ئەوەی لە ئەگەری مردنی سەلاحەدین شارەکەیان ڕادەستی ئەو بکەن.
بەڵام پێش ئەوەی ھیچ پلانێکی ئەو بخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە، محەممەد کوڕی شێرکۆ لە ٤ی ئازاری ١١٨٦ لە کتوپڕ لە حومس کۆچی دوایی کرد. وادیارە ھۆکاری مردنی خواردنەوەی زۆر بووە. لە حومس کوڕە سێزدە ساڵانەکەی مەلیک موجاھید ئەسەدەددین شێرکۆ دووەم شوێنی گرتەوە. بۆ جاری دووەم سیتەلشام بێوەژن بوو، ھاوسەرەکەی سیتەلشام زیاتر لە ٣٠ دوای ئەو لە ساڵی ١٢٢٠ (٦١٦ کۆچی) لە دیمەشق کۆچی دوایی کرد.
١٦٥١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1651 (توضيح)
تۆر: ڕاگنارۆک
تۆر: راگنارۆک (بە ئینگلیزی: Thor: Ragnarok) بریتییە لە فیلمێکی ئەمریکی لە دەرھێنانی تایکا وایتیتیە و لە نووسینی کڕەیگ کایل، ئێریک پیرسن و کریستۆفەر ئێل. یۆستە، فیلمەکە لە پاڵەوانێتی تۆم ھیدڵستن و بێنێدیکت کەمبەرباچ و ئیدریس ئیلبا و کەیت بلانشێت و کریس ھیمسۆرس و ئەنتۆنی ھۆپکینسە. فیلمەکە لە ساڵی ٢٠١٧ کەوتۆتە سینەماکانەوە.
چیرۆک
سۆر زیندانی دەکرێت لەلایەکەی تری کۆسمۆس وە خۆی دەدۆزێتەوە لە ڕکابەرییەکدا لە گەڵ کاتدا بۆ گەیشتن بە (ئاسگارد) و وەستاندنی (راگنارۆک) ... لە کاتێکدا ھێلای"بێ بەزەیی" بۆتە ھەڕەشەیەک بۆ سەر نیشتیمانەکەی و فۆلکرۆلە ئاسگاردییەکەی بە وێرانکردن و لەناوبردنی لە ڕێگەی ھێزە گەورەکەی.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیوزیلاند گیراون پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنە کۆمیدییەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی پۆل:فیلمە ھاوڕێییە ئەمریکییەکان پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا پۆل:فیلمی ئەکشنی خەیاڵی پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی پۆل:ئەو فیلمانەی دانراون لە ٢٠١٧ پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان پۆل:فیلمەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە پۆل:گەردوونی سینەمایی مارڤڵ: قۆناغی سێ پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھاوڕێیەتییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بریسبان وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠
فراوانبوونی ناتۆ
ناتۆ ھاوپەیمانییەکی سەربازییە کە بیست و ھەشت وڵاتی ئەورووپی و دوو وڵاتی ئەمریکای باکوور لەخۆدەگرێت کە سیستەمێکی بەرگری بەکۆمەڵ پێکدەھێنن. پرۆسەی پەیوەستبوون بەم پەیماننامەیە لەسەر بنەمای مادەی ١٠ ی پەیمانی باکووری ئەتڵەسی دامەزراوە، کە ڕێگە بە تاکە ڕێگەی پەیوەندیکردن لە «وڵاتانی دیکەی ئەوروپا» و ڕێککەوتنەکانی دواتر دەدات. ئەو وڵاتانەی کە دەیانەوێت بەشداری بکەن، دەبێت ھەندێک مەرج بەدی بھێنن و پرۆسەیەکی فرە ھەنگاوی تەواو بکەن کە گفتوگۆی سیاسی و بەشداری سەربازی لەخۆدەگرێت. پڕۆسەی پەیوەست بوون بە ئەنجومەنی باکووری ئەتڵەسی، کە دەستەی بەڕێوەبەری ناتۆیە، سەرپەرشتی دەکات.
ناتۆ لە ساڵی ١٩٤٩ بە دوازدە ئەندامی دامەزرێنەر دامەزراوە و بە زیادکردنی یۆنان و تورکیا لە ساڵی ١٩٥٢ بە خێرایی فراوانتر بوو. ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە ساڵی ١٩٥٢ پەیوەندی بە ناتۆوە کرد بۆ ئەوەی لە ساڵی ١٩٥٢ ئەڵمانیای ڕۆژاوا چەکدار بکاتەوە، پێشنیاری بێلایەنی لە یاداشتەکەی ستالین لە ساڵی ١٩٥٥ ڕەتکردەوە. ئەمەش وای لە یەکێتی سۆڤیەت کرد ھاوپەیمانییەکی ئەمنی بەکۆمەڵی خۆی دابمەزرێنێت، کە بە شێوەیەکی نافەرمی بە پەیمانی وارشۆ ناسرا، ھەمان ساڵ. ئیسپانیا وڵاتی داھاتوو بوو کە لە ساڵی ١٩٨٢ پەیوەندی بە ناتۆوە کرد. یەکێتی سۆڤیەت و ناتۆ لە ساڵی ١٩٩٠ ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی ئەڵمانیایەکی یەکگرتوو بەھۆی ئەندامێتی ئەڵمانیای ڕۆژاوا پەیوەندی بە ناتۆوە بکات، لەگەڵ جێبەجێکردنی چوارچێوە و سنووردارکردنی جێگیرکردنی ھێزەکانی ناتۆ لەسەر خاکی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵاتی پێشوو. ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ بووە ھۆی ئەوەی ژمارەیەک وڵاتی پێشووی پەیمانی وارشۆ و دوای سۆڤیەت داوای پەیوەستبوون بە ناتۆ بکەن. ئەم ڕووداوە ناڕەزایەتی ڕووسیای لێکەوتەوە، چونکە ئەم وڵاتانەی لە بواری کاریگەرییەکانیدا دەبینی. لە ساڵی ١٩٩٦ بیل کلینتۆن سەرۆکی ئەمریکا داوای لە کۆمارەکانی دوای سۆڤیەت و وڵاتانی پێشووی پەیمانی وارشۆ کرد بچنە ناو ناتۆ، بەمەش فراوانکردنی ناتۆ بووە بەشێکی دیار لە گرنگیدان بە سیاسەتی دەرەوەی. ڕێککەوتننامەی بۆن-پاریس لە ساڵی ١٩٥٢ کۆتایی بە داگیرکردنی ئەڵمانیا لەلایەن ئەمریکا و فەرەنسا و بەریتانیا ھێنا.
دوای سێ ساڵ، پۆڵەندا و ھەنگاریا و کۆماری چیک پەیوەندییان بە ناتۆوە کرد، ئەمەش لەنێو ناتۆدا ناکۆکی زۆر و دژایەتییەکی توندی ڕووسیای لێکەوتووە. خولی فراوانبوونی داھاتوو بە پەیوەستبوونی حەوت وڵاتی ئەورووپای ناوەڕاست و ڕۆژھەڵات ڕوویدا: بولگاریا، ئیستۆنیا، لاتڤیا، لیتوانیا، ڕۆمانیا، سلۆڤاکیا و سلۆڤینیا. ئەم وڵاتانە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە کۆبوونەوەی پراگدا بانگھێشت کرابوون بۆ دەستپێکردنی دانوستانەکانی ئەندامێتی و کەمێک پێش کۆبوونەوەی ئەستەنبوڵ لە ساڵی ٢٠٠٤ پەیوەندییان بە ناتۆوە کرد. ئەلبانیا و کرواتیا لە ١ی نیسانی ٢٠٠٩، پێش کۆبوونەوەی لووتکەی ستراسبۆرگ و کۆیل لە ساڵی ٢٠٠٩ پەیوەندییان بە ناتۆوە کرد. دوایین وڵاتانی ئەندام کە پەیوەندییان بە ناتۆوە کردووە بریتین لە مۆنتینیگرۆ لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٧ و باکووری مەقدۆنیا لە ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٠.
لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە ناتۆ دان بەو سێ وڵاتەدا دەنێت کە بە فەرمی داوای ئەندامێتییان کردووە بۆسنە و ھەرزەگۆڤینا، جۆرجیا و ئوکراینا. پەیوەستبوون بە ناتۆ پرسێکە کە لە چەند وڵاتێکی دیکەی دەرەوەی ھاوپەیمانییەکە باس و لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت، لەوانە فینلاند، ئێرلەندا، مۆڵدۆڤا، سربیا و سوید. لە وڵاتانی وەک ئوکراینا پشتیوانی یان دژایەتیکردنی ئەندامێتی بەستراوەتەوە بە ئایدۆلۆژیای ئیتنیکی-تاریک و نەتەوەیییەوە. پەیوەستبوونی وڵاتان و وڵاتانی پێشووی بلۆکی ڕۆژھەڵات دوای ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت لەم ھاوپەیمانییەدا گرژییەکانی نێوان ناتۆ و ڕووسیای زیاتر کردووە. فراوانبوونی ناتۆ بەرەو ڕۆژھەڵات یەکێک بوو لەو پاڵنەرانەی کە ڤلادیمێر پوتین سەرۆکی ڕووسیا پێشکەشی کرد بۆ پاساوھێنانەوە بۆ دەستدرێژی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا لە ساڵی ٢٠٢٢.
فراوانبوونەکانی ڕابردوو
alt=Four men stand behind podiums with their country names of France, Germany, United Kingdom, and United States, in front of a backdrop of the Eiffel Tower.|وێنۆک| دانوستانەکانی لەندەن و پاریس لە ساڵی ١٩٥٤ کۆتایی بە داگیرکارییەکانی ھاوپەیمانان لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا ھێنا و بووە ھۆی ئەوەی ئەڵمانیا وەک ئەندامێکی ناتۆ چەک بکاتەوە.]] ناتۆ لە ساڵی ١٩٤٩ەوە لە دامەزراندنییەوە، لە ھەشت قۆناغدا ئەندامی نوێی زیاد کردووە، کە ٣٠ وڵاتی واژووکاریان ھەیە. دوازدە لەو وڵاتانە بەشێک بوون لە ئەندامانی دامەزرێنەری ناتۆ: بەلجیکا، کەنەدا، دانیمارک، فەرەنسا، ئایسلەندا ، ئیتاڵیا، لۆکسمبۆرگ، ھۆڵەندا، نەرویج، پورتوگال، شانشینی یەکگرتوو و ئەمریکا. ساڵانی یەکەمی شەڕی سارد لەگەڵ دابەشبوونی ئایدیۆلۆژی و ئابووریدا بوو لە نێوان دەوڵەتە سەرمایەدارییەکانی ئەورووپای ڕۆژاوا کە لەلایەن ئەمریکاوە پشتیوانی دەکران، لەگەڵ دەوڵەتە کۆمۆنیستەکانی ئەورووپای ڕۆژھەڵات کە یەکێتی سۆڤیەت پشتیوانییان لێدەکرد. گرژییەکانی نێوان سەرمایەداری و کۆمۆنیزم ڕێگەی بە زۆرێک لە ڕێکخراوە نادیموکراتیک و پاوانخوازەکان (ڕژێمەکان) لە ئەورووپا دا بە بیانووی دژایەتیکردنی کۆمۆنیزم بچنە ناو ناتۆ. وڵاتانی وەک پورتوگال بە سەرکردایەتی ئەنتۆنیۆ سالازار کە یەکێک بوون لە یەکەم ئەندامانی ناتۆ، دەکەونە ئەم پۆلە. پورتوگال و وڵاتانی دیکەی ناتۆ ھانی حکوومەتە دژە کۆمۆنیستەکانی یۆنان و تورکیایان دا بۆ ئەوەی بچنە ناو ھاوپەیمانێتییەکەوە، کە لە ساڵی ١٩٥٢ پەیوەندییان بە ناتۆوە کرد. یۆنان لە ساڵی ١٩٧٤ بەھۆی لەشکرکێشی تورکیا بۆ سەر قوبرس ئەندامێتی خۆی ڕاگرت، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٠ بە ھاوکاری تورکیا پەیوەندی بەوەوە کردەوە. ڕێککەوتننامەی بۆن-پاریس لە ساڵی ١٩٥٢ کۆتایی بە داگیرکردنی ئەڵمانیا لەلایەن ئەمریکا و فەرەنسا و بەریتانیا ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:ناتۆ
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٤٨
نەرویژ یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٤٨، کە لە ٣٠ کانوونی دووەم تا ٨ی شوباتی ١٩٤٨ لە شاری سانت مۆریتز لە سویس بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان ھاوشانی وەرزشوانانی سوێد پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٤٨ پۆل:نەرویژ لە ئۆڵۆمپیاد بەپێی ساڵ
١٩٨٥ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٨٥ لە عێراق
جۆن جەیکۆب ئاستەری چوارەم
جۆن جەیکۆب ئاستەری چوارەم  (١٣ی تەمموزی ١٨٦٤ – ١٥ی نیسانی ١٩١٢) گەورە بازرگانی ئەمریکی بوو، گەشەپێدەری خانووبەرە، وەبەرهێنەر، نووسەر، لیوای عەقید بوو لە جەنگی ئیسپانیا-ئەمریکیدا، و ئەندامێکی دیار بوو لە بنەماڵەی ئاستەر.
فڕۆکەخانەی ئابادە
فڕۆکەخانەی ئابادە فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە ٢٠ کیلۆمەتری باشووری شاری ئابادە، پارێزگای فارس، ئیران کە ئێستا سازکردنەکەی تەواو نەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران
١٦٥٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1652 (توضيح)
خاوێنکردنەوەی دراوە
خاوێنکردنەوەی دراوە بریتییە لە دۆزینەوە و چاکسازیی ھەڵەکان و ناسازییەکانی ناو بنکەدراوەیەک بە مەبەستی ئامادە کردنی بۆ شیکاریی دراوە. ناسازی لە دراوەکاندا دەتوانێ بە ھۆی ھەڵەی مرۆڤ یا فۆرمەتی ناسازی دراوەکانەوە بێت. خاوێنکردنەوەی دراوە دەکرێت بە شێوازی دەستی یا بە ئۆتۆماتیک بکرێت. لە خاوێنکردنەوەدا دەکرێت نموونە ناتەواو یا ھەڵەکان بسڕێنەوە یا چاکسازییان تێدا بکرێت.
سەرچاوە
پۆل:شیکاریی دراوە
ئاویرۆن پیکچەرز
ئاویرۆن پیکچەرز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
٥٩٦ (ژمارە)
٥٩٦ (پانسەد و نەوەد و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٩٥ و ٥٩٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
فەرھاد گۆچەر
فەرھاد گۆچەر (؛ لەدایکبووی ١١ی ئایاری ١٩٧٠) گۆرانیبێژی پۆپ و پزیشکی کوردی خەڵکی باکووری کوردستانە. گۆچەر بە زمانی تورکی گۆرانی دەڵێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پزیشکە کوردەکان پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی تورک پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
مورە کوڕی کەعب
مورە کوڕی کەعب (لەدایکبووی ٣٤٠) باپیری شەشەمی پێغەمبەر محەممەد، لەودا باپیرانی پێغەمبەر لە دایک و باوکەوە دەگەنەوە یەک.
جێندەریزم
}} سیستمێکی کۆمەڵایەتی و باوەڕێکی کەلتورییە کە دەڵێت جێندەر تەنھا دوو دانەی ھەیە: نێر و مێ، ھەر وەک چۆن دوو زایەند ھەن. واتە جێندەری کەسایەتییەک ھاوشێوەی زایەندەکەیەتی، کە زۆرجار ئەم باسانە گەشە بە ترانسفۆبیا دەدەن.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
تایتانیک: مۆسیقا لە وێنەی جوڵاوەوە
تایتانیک: مۆسیقا لە وێنەی جوڵاوەوە دەنگی فیلمە بە هەمان ناو کە لەلایەن جەیمس هۆرنەرەوە ئامادەکراوە و ئۆرکێسترای کراوە و بەڕێوەی بردووە. تراکی دەنگی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی کلاسیک/سۆنی میوزیک ساوندتراکس لە ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٧ بڵاوکرایەوە.
ڕاپەڕینی ئلکێ
ڕاپەڕینی ئلکێ یان یاخیبوونی بەیت شەباب یەکەم یاخیبوونی کورد بوو لە کۆماری تورکیای مۆدێرن. ڕاپەڕینەکە لەلایەن خالید بەگ جیبران لە عەشیرەتی جیبرانەوە سەرکردایەتی کرا. فەرماندە دیارەکانی تر کە ئیحسان نووری و یوسف زیا بەی بوون. لە ھۆکارەکانی دژایەتی ھەڵوەشاندنەوەی خەلافەتی عوسمانی لە ساڵی ١٩٢٣ و سیاسەتە سەرکوتگەرەکانی تورکیا بەرامبەر بە ناسنامەی کورد و قەدەغەکردنی بەکارھێنانی گشتی و فێرکردنی زمانە کوردییەکان و نیشتەجێکردنی خاوەن زەوی و سەرۆک عەشیرەتەکانی کورد لە ڕۆژاوای وڵات دانراوە. ھەرچەندە یاخیبوونەکە سەرکوت کرا، بەڵام لە ساڵی داھاتوودا ڕاپەڕینێکی دیکەی کورد بە ناوی ڕاپەڕینی شێخ سەعید دەستی پێکرد.
١٦٥٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1653 (توضيح)
٥٩٧ (ژمارە)
٥٩٧ (پانسەد و نەوەد و حەفت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٩٦ و ٥٩٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
توغانی باوەگوڕگوڕ
توغانی باوەگوڕگوڕ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مالوجە، ناوچەی دڵوەران، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
توغانی باوەگوڕگوڕ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٩٨٧ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٨٧ لە عێراق
جلغەران
جلغەران گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما نشیو، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
جلغەران ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ئاڕ ئێم ئێس کارپاتیا
ئار ئێمی ئێس کارپاتیا کەشتییەکی ھەڵمی نەفەر ھەڵگری ھێڵی کونارد بوو کە لەلایەن کۆمپانیای سوان ھانتەر و ویگام ڕیچاردسۆن لە کارگەی کەشتیوانییەکەیان لە وۆڵسێند لە ئینگلتەرا دروست کرابوو.
کەعب کوڕی لوئەی
کەعبی کوڕی لوئەی (لەدایکبووی ٣٠٥-مردووی ٣٩٥) کونیەکەی ئەبوو هەسیس، باپیری حەوتەمی پێغەمبەر محەممەد بووە، سەرکردە و گەورەی هۆزی کینانە بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕەچەڵەکی محەممەد پۆل:لەدایکبووانی ٣٠٥ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٤ەم
١٦٥٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1654 (توضيح)
چریکەی ھەورام
چریکەی ھەورام فیلمێکی فارسی-کوردییە و لە دەرھێنانی فەرھاد میھرانفەڕ و نووسینی فەرھاد میھرانفەڕ و محەممەد ڕەزایی ڕادە. فیلمەکە لە ساڵی ٢٠٠٠ لە ئێران دەرچووە. فیلمەکە گێڕانەوەیەکی شاعیرانەی ھەیە و تێیدا کەڵکێکی زۆر لە مۆسیقای کوردی وەرگیراوە. ئەکتەرەکان تێیدا بە دوو زمانی فارسی و کوردی قسە دەکەن.
چیرۆک
خەزەر کچێکە کە بە شوێن دڵدارەکەیدا، کە ناوی ھەورامە، دێت بۆ کوردستان و بە شاخەکانی ھەوراماندا لە دووی دەگەڕێت. لە سەفەرەکەیدا لەگەڵ ژیان و ڕێوڕەسم و گۆرانییەکانیان و ژیانی خەڵکی ناوچەکەدا ئاشنا دەبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی
چیچەکلی
چیچەکلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھەوشار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
چیچەکلی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چھارتاق و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەی قەڵاسی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قوزیجاقی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی یەلغون ئاغاج.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
یەکەچاڵاو
یەکەچاڵاو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
میراتی چاندی تایتانیک
میراتی چاندی تایتانیک  کەشتیی ئۆقیانوس تایتانیک بە شێوەیەکی بەرفراوان لە فیلم و کتێب و یادگاری و مۆزەخانەکاندا وێنا کراوە.
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
٥٩٨ (ژمارە)
٥٩٨ (پانسەد و نەوەد و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٩٧ و ٥٩٩.
بلیکەر ستریت
بلیکەر ستریت یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا پۆل:کۆمپانیاکانی چێژبەخشی کە لە شاری نیویۆرکن
١٩٨٨ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٨٨ لە عێراق
لە دایک بوونە دیارەکان
١١ی ئازار - هەڵگورد مەلا محەممەد ، یەکێک لە یاریزانەکانی تۆپی پێی عێراق
١٦٥٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1655 (توضيح)
گردەزبێر
گردەزبێر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چوارتا (ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گردەزبێر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گۆڕانکە و لە باشوور لەگەڵ گوندی وەڕاز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دێگەڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کونجرین.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لوئەی کوڕی غالب
لوئەی کوڕی غالب (لەدایکبووی ٢٧٤) باپیری هەشتەمی پێغەمبەر محەممەد لەسەدەی سێیەمی زاینی لە مەککە ژیاوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٧٤ پۆل:ڕەچەڵەکی محەممەد پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٣یەم
یەڵماز ئەردۆغان
یەڵماز ئەردۆغان (؛ لەدایکبووی ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧) دەرھێنەر، ئەکتەر و شاعرێکی کوردی خەڵکی باکووری کوردستانە کە زیاتر بە ھۆی کۆمیدیای پڕفرۆشی بە ناوی ڤیزۆنتەلە (٢٠٠١) و زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنیی شانۆیەکی بەکۆمەڵ (١٩٩٢–٢٠٠٢/٢٠٠٦–٢٠٠٧) لە تورکیا ناوبانگی دەر کردووە. یەڵماز ئەردۆغان خەڵاتی باشترین ئاکتەری پشتگیریکاری لە چوارەمین خەڵاتی ئەکادیمیای ھونەرەکانی سینەما و تلەڤیزیۆنی ئوسترالیا بۆ فیلمی ئاودۆز (٢٠١٤) بە دەست ھێناوەتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:خەڵکی جۆلەمێرگ پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی تورک پۆل:تورکیاییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد
قشڵاقی نەعمو
قشڵاقی نەعمو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قشڵاقی نەعمو ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
تایتانیک (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
تایتانیک زنجیرەیەکی بچووکی تەلەڤیزیۆنی دوو بەشی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٦ کە لە ١٧ و ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ بۆ یەکەمجار لە کەناڵی سی بی ئێس نمایشکرا.
ئانتیگوا و باربوودا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ئانتیگوا و باربوودا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
٥٩٩ (ژمارە)
٥٩٩ (پانسەد و نەوەد و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٩٨ و ٦٠٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
یوونس ڕەزایی
یوونس ڕەزایی (لەدایکبووی ١٩٧٥ لە بۆکان، ڕۆژھەڵاتی کوردستان) شاعیر و نووسەرێکی کوردە.
یوونس ڕەزایی ساڵی ١٣٥٤ی ھەتاوی لە دایک بووە. لە مەھاباد و بۆکان خوێندوویەتی. پاشان خولی کارناسی تەکنۆلۆژیای پەروەردەی لە زانکۆی تەورێز و ماستەری زانستە سیاسییەکانی لە زانکۆی زانست و توێژینەوەکانی تاران تەواو کردووە. لە بنکەی ڕاھێنانی ھزری مناڵان و مێرمنداڵانی شاری بۆکان دامەزراوە. پاش چەند ساڵێک لەوێ وازی ھێناوە و بووەتە مامۆستای قوتابخانە. لە گۆڤار و بڵاڤۆکەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری کوردستاندا گەلێک نووسراوە و ھۆنراوەی بڵاو بووەتەوە. سەرنووسەری گۆڤارەکانی (زایەڵە) و (پەیژە) و لە ساڵی ١٣٧٩ی ھەتاویشەوە ھەتا چەند مانگ بەر لە ڕاگیرانی؛ ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری سروە بووە. یوونس ڕەزایی وەک داھێنەری شیعری شێت دەناسرێ و دوو کۆمەڵە شیعری بە ناوەکانی "شینترین بەتاڵ" و "منم شاعیری ژنانی چاوەڕوان" بڵاو کردووەتەوە کە تایبەتمەندییەکانی ئەم شێوە شیعرییەیان لەخۆ گرتووە. وەک یەکێک لە داوەرانی بەشی شیعری یەکەمین خەڵاتی ئەدەبیی کتێبی کوردی ئیبراھیم یوونسی ھەڵبژێردراوە و لە ھەڵسووڕاوانی ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان بووە. شیعر و چیرۆکی بە زمانی فارسیش وەرگێڕدراون. ھاوکاری «بنکەی ئینسایکڵۆپێدیای چیرۆکەکانی ئێران» بووە.
لە بواری ئەدەبیاتی منداڵانیشدا چالاکە و بەرھەمی چاپ کردوون. جگە لەوەش ئەندامی دەستەی نووسەرانی مانگنامەی (ڕۆچنە) بووە کە تایبەتە بە مناڵان و مێرمنداڵان. ھەروەھا یەکێک لە ئەندامانی چاودێری گۆڤاری مناڵانەی کانییە، کە پاشکۆی گۆڤاری مەھابادە و ٩٥ ژمارەی دەرچووە.
لە بواری فیلمنامەشدا چالاکە و تا ئێستا فیلمنامەی بۆ ژیان و بەرھەمی ھونەرمەندی مۆزیکژەنی کورد موجتەبا میرزادە و شاخەوانی کورد محەممەد ئەوراز نووسیوە کە لە تەلەڤیزیۆنە کوردییەکانەوە بڵاو بوونەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی بۆکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی