cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مووشەکی گەرمی
مووشەکی گەرمی ناوکی
بزوێنەری ناوکی بەوردی لێیکۆڵدراوەتەوە ھەندێ کات وەک جیگرەوەیەک بۆ (J-2) کە بەکاریان ھێنا لەسەر (S-II) و (S-IVB) لە قۆناغی (Saturn V) و (Saturn I)ی مووشەک. بەشێوەیەکی سەرەکی ئاڵوگۆڕەکانی (سەردانکردن بۆ ماوەیەکی کورت) ڕەچاودەکرا بۆ جێبەجێکردنی بەرزتر، بەڵام لێکۆڵینەوەی جێگرەوەی گەورە بۆ قۆناغی (S-IVB) ناردنی بۆ مەریخ و شوێنە دورەکانی تر، وەک ناسراوە بە (S-N). گەرمی ناوکی گواستراوە یان بۆشایی نێوان ئەستێرەکان (مەکۆک) نەخشەکرا وەک بەشێک بۆ سیستەمی گواستراوەی بۆشایی تا پاڵپێوەنەری تەقێنەر بارەکان ھەڵبگرێ لە ئاستێکی نزمی زەوی بۆ مانگ و ھەسارەکانیتر. (Robert Bussard) پێشنیاری بارھەڵگری (Aspen) تاک قۆناغی کرد بۆ خولگەکان بە بەکارھێنانی مووشەکی گەرمی ناوکی بۆ جوڵاندن و پاڵپێوەنانی ھایدرۆجینی شل بۆ پارێزگاری بەشێک دژی پەرش و بڵاوی نیوترۆن بۆ دواوە لە خوار ئەتمۆسفیر. لێکۆڵینەوەکانی سۆڤیەت بزوێنەری ناوکی بۆ مووشەکەکانی مانگ تایبەت بەخۆیان، بە شێوەیەکی تایبەت قۆناغە بەرزەکان لە (N-1)، ھەرچەندە ئەوان ھەرگیز نەچونەتە ناو بەرنامەی تاقیکردنەوەی فراوان وەکو نەتەوە یەکگرتوەکان. لە ساڵانی ١٩٦٠ەکان کراوە لە شوێنی تاقیکردنەوەی (Nevada Test Site)، سەرەڕای ئەوەی زۆرێک لە پڕۆسەی دەرچونە سەرکەوتوەکان، بەڵام مووشەکی ناوکی ئەمریکی ھەڵنادرێ ھەتا پێشبڕکێی بۆشایی کۆتایی نەیە
تاوەکو ئێستا ھیچ مووشەکێکی گەرمی ناوکی نەفڕیوە ھەرچەندە (NERVA) و (NRX/EST) (NRX/XE) دروست کرابوون بە دیزاینی پێکھاتەی فرینپڕۆژەی زۆر سەرکەوتوی (U.S) کە لە ساڵی ١٩٥٥ تاوەکو ١٩٧٢ کارپێکرا زیاتر لە ١٧ کاتژمێری کارپێکردنی کۆکردەوە. (NERVA NRX/XE) کە لەلایەن بڕیاری لەسەردرا کە وادانرا بە کۆتا (پێشکەوتنی تەکنەلۆجی) کارەکانی پێویست بێت دەست پێکرن بە فڕین بەشێوەیەکی سەرەتایی زیاتر لە ٢ کاتژمێری کۆکردەوە ھەروەھا ٢٨ خولەکی لە (Full Power)دا. ھەروەھا مووشەکی گەرمی ناوکی ڕووسی (RD-0410) ئاشکرا کراوە لەلایەن سۆڤیەتەوە کە بە چەندین تاقیکردنەوە تێپەڕیوە لە شوێنی تاقیکردنەوەی ناوکی (٥٠.١٧٠°N ٧٨.٣٧٥°E) لە نزیک (Semipalatinsk).
بێرنارد ئارنۆلت
بێرنارد جان ئیتیان ئارنۆلت گەورە بازرگانێکی فەرەنسییە و وەبەرھێنەر و کۆکەرەوەی ھونەرە. ئەو ھاوبەشی دامەزرێنەر و سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانی LVHMە، گەورەترین کۆمپانیای کاڵای لوکسە لە جیھاندا. بەپێی ڕاپۆرتی فۆربێس، ئارنۆلت و خێزانەکەی لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا سەروەت و سامانەکەیان بە ١٤٤ ملیار دۆلاری ئەمریکی مەزەندە دەکرێت، بەمەش ئارنۆلت بووەتە دووەم دەوڵەمەندترین کەس لە جیھاندا و دەوڵەمەندترین کەسی ئەورووپا بێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩ پۆل:بازرگانە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:بازرگانە فەڕەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان پۆل:بەڕێوەبەرە جێبەجێکارە فەڕەنسییەکان پۆل:زیندووان
مووشەکی گەرمی
مووشەکی گەرمی خۆر
گەرمی بۆشایی خۆر شێوەیەکە لە کەشتی ئاسمانی کە ھێزی خۆر بەکاردەھێنێ تا ڕاستەوخۆ کاردانەوەی بارستە گەرم بکات، بۆیە پێویستی بزوێنەری ئەلیکترۆنی نییە وەک لە جۆرەکانیتر کە بە ھێزی خۆر کاردەکەن، مووشەکی ھێزی خۆر تەنھا پێویستی بە ھەڵگرتنی ئەو شتانە ھەیە بۆ گرتنی یان خەزنکردنی وزەی خۆر وەکو چڕکەرەوەکان و ئاوێنەکان. (propellant)ی گەرمکراو لەڕێی دەسکی مووشەکەوە دەخرێتە ناوی بۆ بەرھەمھێنانی (thrust) ڕاستەوخۆ پەیوەندی ھەیە بە ڕووبەری ڕووی کۆکەرەوەی وزەی خۆر و چڕی ناوەخۆیی تیشکی خۆر
بە شێوەیەکی کورت وزەی بۆشایی خۆر پێشنیاز کراوە بۆ ژیانێکی درێژتر و نرخی کەمتر و گونجاوتر و بۆ ھەڵگرتنی (propellant) وزەی بۆشایی خۆر کاندیدێکی باشە بۆ دوبارە بەکارھاتووی پاڵنەرە خولە ناوەکییەکان ھەروەھا کارپێکراوێکی باشە کە سیستەمێکی نزمی (thrust) ھەیە کە دەکرآ بە ئاسانی بارگاوی بکرێتەوە.
مووشەکی گەرمی لەیزەر
مووشەکی گەرمی لەیزەر جۆرێکە لە پاڵنەر کە بە وزەی تیشک و گەرمی مووشەک کاردەکات، سەرچاوەی وزەی گەرمییەکە لەیزەرە، ئەو شلەیە گەرم دەکات کە کاردەکات لە گەرمی گوێزەرەوەکە. دوای ئەوە ئەو شلەیەی کاردەکات بڵادەبَتەوە بەناو دەسکەکە پەستان بەرھەمدێنیً. بە پشتبەستن بە توانای لەیزەر، مووشەکی گەرمی لەیزەر توانای پاڵنانی قورسایی ھەیە کە بە تێکڕایی وەکو مووشەکی کیمیاییە، لەگەڵ بەدەست ھێنانی ھاندەری دیاریکراو کە ھاوشێوەی مووشەکی گەرمی ناوکییە. سەرچاوەی لەیزەر بۆ مووشەکێکی ئەوە دامەزراوەی ھەمیشەیی کە بتوانێ لەرەیەکی بەرز بخاتەگەڕ لە زەویەوە بۆ خولگەکان دەست پێ دەکات، لە کاتێکدا مووشەکەکە دەتوانێت پاڵپێوەنانێکی نەبزۆک لەخۆبگرێ.
مووشەکی گەرمی مایکرۆ-وەیڤ
مووشەکی گەرمی مایکرۆوەیڤ ھاوشێوەیە لەگەڵ مووشەکی گەرمی لەیزەر، پێشبینی دەکرێ کە تواناکەی وەردەگرێ لە سەرچاوەی مایکرۆوەیڤ بۆ نمونە ڕێکخستنی قۆناغ لە بناغەی زەوی. پەیوەندی لەگەڵ لەیزەر، سوودی سەرەکی مایکرۆوەیڤ ئەوەیە سەرچاوەی تێچونی ئێستای ١ بۆ ٣ لە پێوانە کەمترە لە یەک وات. زیانە سەرەکییەکەی ئەوەیە ئاراستەی تیشکی مایکرۆوەیڤ پێویستی بە تیرەیەکی گەورەترە کە ھەیبێ وەک لە ئاراستەی تیشکی لەیزەر کە گونجاوبێ بۆ لادانی کاریگەر.
مووشەکی گەرمی مایکرۆوەیڤ داھێندراوە لەییەن (Kevin L.G Parkin) لە ٢٠٠٢ لە بابەتی (Ph.D) دکتۆرانامەی ھەیە، لە نێوان ئایاری ٢٠١٢ و ئازاری ٢٠١٤، (DARPA/NASA) سیستەمی گەرمی شەپۆلی ملیمەتر خستەگەڕ پڕۆژەی (MTLS) ئەو کارەی بەردەوام کرد، یەکەم مووشەکی گەرمی مایکڕۆوەیڤ گەیشتە لوتکە لە شوباتی ٢٠١٤. ھەوڵدرا زۆرێک بخرێتەگەڕ بەڵام کێشەکە لەگەڵ ئاراستەی تیشکەکە بوو کە چارەنەدەکرا پێش (funding ran) کە دەرچوو لە ئازاری ٢٠١٤.
قۆرەتوو
ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی قۆرەتووە. لە ئێستادا ئەم شارەدێیە لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە ئەبرێت بەڕێوە و سەر بە ئیدارەی گەرمیانە بەڵام لە ڕووی کارگێڕیەوە سەر بە قەزای خانەقینە لە پارێزگای دیالە.
ناو
مەبەست لە ناوی قۆرەتوو واتای (تووی پێنەگەیشتوو).
جوگرافیا
قۆرەتوو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عەلی ئاغا و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەوش کوڕو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەجیدسالار لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بانزەمینی سەیدکەریم.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دێزە
دێزە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دێزە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوا، گەرمک و لە باشوور لەگەڵ گوندی گلاراوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دۆڵەبی، گەرمک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەلەندەراوای کۆن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
میتێ
میتێ شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧، ڕێژەی دانیشتووانی ١٢٠٣٧ خەمڵێنراوە. لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ١١٦٫٧٨ کم دووجا
کۆریای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
کۆریای باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
دەریای ئالبۆران
دەریای ئالبۆران دەریایەکە لە ھەمان ھێڵی دەریای ناوین کە دەربەندی جەبەلوتاڕیق بە ئۆقیانووسی ئاتلانتیک دەیبەستێتەوە. کەنارەکانی ئەم دەریایە لە وڵاتانی ئیسپانیا مەراکش و جەزائیر دان.
مامناوەندی قوو؛ی ئەم دەریایە ٤٤٥ مەترە(١،٤٦٢ فوت) و زۆرترین قووڵییەکە بریتییە لە ١،٥٠٠ مەتر (٤،٩٢٠ فوت). بە ھۆی جێگۆڕکێی ئاوی دریای ناوین و ئۆقیانووسی ئاتلانتیک زۆر جاران لەم دەریایە دا گێژاو درووست دەبێ. ئەم دەریایە ھەمان بوونەوەرە ئاوییەکانی دەریای ناوین و ئۆقیانووسی ئاتلانتیک تێیدا دەژین و گرنگترین جۆرەکانی کیسەڵی دەریا و دۆلفینەکان لەم دەریایە دا دەژین. لە ساڵی ٢٠٠٣، ڕێکخراوی سرووشتی جیھان نیگەرانی خۆی لە بەرەو لەناوچوونی چەندین جۆری بوونەوەری وەک دۆلفین و کیسەڵ و ماسی کرد بەھۆی زێدەڕەوی لە ماسیگرتن دا.
چەندین دوورگە لە ئالبۆران دا بوونیان ھەیە و لەگەڵ ئەوەدا کە لە مەراکش نزیکترن بەڵام ئیسپانیا خاوەندەرییان دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی ئیسپانیا پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی جەزائیر پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی مەراکش پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک پۆل:دەریاکانی دەوررەبەری مەدیتەرانە پۆل:دەریاکانی ئەورووپا
درامای ھەشت دیوار
درامای هەشت دیوار
درامای تەلەفزۆنی کوردی
ڕۆتین
سەرچاوەکان
پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
درامای ھەشت دیوار
دراماکە باسی لە دوو مال جیاواز لە شاری هەولێر دەکات کە یەکێکیان لە سالی 1983 ئەوی دیکە لە سالی 2023 باس لە جیاواز کۆمەلایەتە و تەتنەلۆجی و سياسی و هونەریە دەکات لە نێوان ئەو سەردەمە باسی ستەمەکانی ڕژێمی بەعس ئەو کاتی عێراق
چێرۆکی دراماکە
شانیا کچێکی قوتابی ماستەرە لە خێزانێکی چوار کەسی شپڵزەی کۆمەلاتیدا کە هەر کامیان بە ژیانی خۆیەوەخەریکن و تەتنەلۆجی بێ ئاگان لە ئەرک و مافەکانی خێزانن بۆ بۆ توژینەوە بۆ بە دەست هێنانی بڕوانامەکەی دەرۆات قەڵای هەولێر لەوێدا وون دەبێت چاو دەکاتەوە لەناو  خێزانی مام ڕاشاد دایە سالی 1983 دایە واتا چل سال دەگرێتەوە دواوە
ئەکتەرەکان
عبدالزڕاق شەمسەدین بە ڕۆڵی باپیر
ئەیام ئەکرەم بە ڕۆڵی لوقمان
زاهیر عبداللە بە روڵی تەها
سوهام حەسەن بە ڕۆلی سەمیرە
دانیە قادر ڕۆڵی روحیزا
هەلگورد ئیبڕاهیم بە ڕۆڵی هەلگورد
سەوسەن سعدون یونس بە ڕۆڵی زەینەب
بژار سعدی بە ڕۆڵی بژار
دراماکە پێشوازیەکی باشی لی کرا لە لایەن بینەرەوە لە تەواوی کوردستان بە تایبەت شاری هەولێر
دایەنی منداڵ: شاژنی بکوژ (فیلم)
فیلمەکە لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ لە نێتفلیکس بڵاوکراوەتەوە. بە گوێرەی میتاڕەخنەگر، پێداچوونەوەی گشتی نالەباری لە ڕەخنەگرانەوە پێگەیشتووە.
پێشوازی
پێداچوونەوەی پێشوەختی دایەنی منداڵ: شاژنی بکوژ نێگەتیڤ بوو، ڕەخنەگرانیش فیلمەکەیان بە «بێ ئیلھام و شەرمەزاری» وەسف کرد. تا مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٠ لە ڕۆتن تەماتە ٤٣٪ لە ٣٠ پێداچوونەوە ئەرێنی بوون، و تێکڕای ڕێژەی ھەڵسەنگاندن ٧٨٬٤/١٠ بوو. لە مێتاڕەخنەگردا، تێکڕای کێش ڕێژەکەی لە ١٠٠ کەس ٢٢ کەس بوو، لەسەر بنەمای پێداچوونەوەی ٦ ڕەخنەگر، پێشنیاری «پێداچوونەوەی گشتی نالەبار» دەکات. دێنیس ھارڤی لە جۆری ڤیرتای نووسیویەتی: (گومان لەوەدا نییە کە ھەوادارانی ڕەسەنەکان چاوەڕوانی چێژی زیاتر دەکەن، بە تاوانی کوالیتی بەرز، تەنیا بۆ ئەوەی زۆر شت دەست بکەوێت، کە لە جیاتی ئەوە زۆر باشن).
بەستەر دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی نێتفلێکس بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستایینەکان پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە قوربانیی مرۆیی پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە قسەی ناشرین
سەرکەپکان
جوگرافیا
ناحیەی سەرکەپکان لە باکوور لەگەڵ ناحیەی وەرتێ ھاوسنوورە، و لە باشوور لەگەڵ ڕانیە، لە ڕۆژاوا لەگەڵ ناحیەکانی حاجیاوا و سەروچاوە ھاوسنورە، و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ قەزایی پشدەر. ناحیەی سەرکەپکان دەکەوێتە ناوچەیەکی شاخاوی و لە ڕۆژاوا چیای ماکۆک و لە باکووری شاخی کارۆخ و لە ڕۆژھەڵاتی شاخی کێوەڕەش و لە باشووری شاخی حاجیلەیە
گوندەکانی ناحیەی سەرکەپکان
٥٦ گوند سەر بە ناحیەی سەرکەپکانە:
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یاسا دانراوەکان
یاسا (مافە) دانراوەکان دەستە وشەیەکە کە لە فەلسەفەی یاساکان و بە یاسایەک دەوترێت کە بە بڕیاری مرۆڤەکانی کۆمەڵگایەک و نە بە پێی پێویست بە سەر ھەڵسووکەوتەکانی شەریعەت (یاسا ئایینیەکان) یان یاساگەلی سروشتی دانرابن. بە واتایەکی تر، کۆمەڵە یاسا و ڕێساگەلێک کە لە یەک کات و شوێنکی یەکساندا زاڵە بەسەر پەیوەندی کۆمەڵایەتی خەڵکدا؛ بە شێوەیەک کە حکوومەت وەکوو ھێزی زاڵتر، دانەر، دەستەبەرکەر و بەڕێوەبەری ئەم بنەماتە. ئەم دەستەوشەیە زۆرتر لە ھەمبەری یاسا سروشتییەکان کەڵکی لێ وەر ئەگیرێت. ئەوەھا تێڕوانینێک یاساکان بە وەرگیراو لە ئێرادەی زاڵ و دەسەڵات دەزانێت و ھەروەھا کە لە نێوەکەیی دەر دەکەوێت، یاسا دەبێ دانرا (وضع و جعل کرا) بێت و بکرێ بسلمێندرێت؛ واتە یاسا ئەبێ لە شوێنێک پێک بێت کە بکرێ ناوی یاسای لێ بنردرێت. ئەم تێ ڕوانینە لە بەرانبەری یاسا سروشتییەکاندا جێگیر بووە و پێی قەبووڵ ناکرێ ئەخلاق یان سروشتی مروڤ دەتوانێ یاسا پێکبێنێت بۆ کۆمەڵاگای مرۆڤایەتی.
سەرچاوەکان
پۆل:فەلسەفەی سیاسی پۆل:فەلسەفەی یاسا
سەرالی سەروو
سەرالی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەھدی، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
سەرالی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەرالی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەڵات لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دورگەی ئۆروزخان.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئوئی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
تایپێی چینی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
تایپێی چینی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ڕەزی بابە
ڕەزی بابە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ڕەزی بابە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کونەووشک و لە باشوور لەگەڵ گوندی میراودەلی تازە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوا، گەرمک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆخی بەرکەچەڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پویی
پویی (بەچینی: 溥儀 لەدایکبووی ٧ ی شوباتی ١٩٠٦ تا ١٧ ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧) دواین ئیمپراتۆر بوو لە چین وەک یازدە مین فەرمانڕەوایی دواین ئیمپراتۆرییەتی چینگ. پویی لە تەمەنی دوو ساڵی بووبە ئیمپراتۆر و دواتر بە زۆر لەسەر کار لابرا لە ١٢ ی شوباتی ١٩١٢ بەھۆی ھەڵگەرانەوەی سینھای دواتر لەژێر حکوومەتی ژاپۆن وەکوو فەرمانڕەوایەکی ئاسایی فەرمانڕەوایەتی کردووە لە ویلایەتی مانچوکوۆ لەسەردەمی جەنگی جیھانی دووەم
سەرچاوەکان
<references group="lower-alpha"/>
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦ پۆل:مردووانی ١٩٦٧ پۆل:مناڵە فەرمانڕەواکانی ئاسیا پۆل:١٩١٠کان لە چین پۆل:ئیمپراتۆرەکانی پەکین پۆل:چینییە فاشیستەکان پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:فەرمانڕەوا مناڵەکان لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان
پێڕستی خانمەکتەرە ھیندییەکان
ئەمەی خوارەوە پێڕستێکی خانمەئەکتەرە دیارەکانی فیلمی ھیندییە کە بەپێی ئەلفوبێ ڕیزکراون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پێڕستەکانی ئەکتەران بەپێی نەتەوە پۆل:پێڕستەکانی خانمەکتەرە ھیندییەکان پۆل:پێڕستەکانی خانمەکتەرەکان پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨ ھەروەھا ناسراویشە بە (ئۆڵۆمپیادی لەندەن) پێشبڕکێیەکی ھەمەجۆری وەرزشی نێودەوڵەتییە، کە لە شاری لەندەنی شانشینی بەریتانیا لە ٢٧ی نیسان تا ٣١ تشرینی یەکەمی ١٩٠٨ یارییەکانی بەڕێوەچوو. یەکەم جار بڕیار بوو ئەم خولەی یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد، شاری ڕۆمای، ئیتالیا میوانداریی بکات بەڵام بەھۆی تەقینەوەی گڕکانی چیای ڤێسۆڤیۆس لە ساڵی ١٩٠٦ و مردنی ١٠٠ کەس توانایی ئیتاڵیا بۆ میوانداری کردنی یارییەکان لاواز بوو، بەو ھۆیەوە بەفەرمی بڕیاردرا یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ئەم خولە لە شاری لەندەن بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا بەڕێوەبچێت. بەڵام ساڵی ١٩٦٠ شاری ڕۆمای ئیتالیا میوانداریی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ی کرد. سەرۆکی لیژنەی نێودەوڵەتی ئۆڵمپیاد بۆ یارییەکانی ئەم خولە بارۆن پییەر دوو کوبرتین بوو. ماوەی پاڵەوانییەتییەکە ١٨٧ ڕۆژ بوو (شەش مانگ و چوار ڕۆژ) ئەمەش درێژترین و زۆرترین ماوە بوو لە مێژووی ھاوچەرخی ئۆڵۆمپیاد. بەڵام لە خولەکانی دیکە گۆڕانکاری لە ماوەکەیدا کرا ساڵی ١٩١٢ ماوەکەی ١٦ ڕۆژ بوو، و ساڵی ١٩٢٨ تا ١٩٩٢ لە نێوان ١٥ بۆ ١٨ ڕۆژ بوو، و لە ساڵی ١٩٩٦ تا ئێستا ماوەکەی کرا بە ١٧ ڕۆژ.
نەتەوە بەشداربووەکان
٢٢ لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نەتەوە جیاوازەکان بەشدارییان لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٨ کرد. فلەندا، تورکیا، نیووزلەندا، بۆیەکەم جار بەشدارییان کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٠٨ پۆل:یارییەکانی ئۆڵمپیک لە شانشینی یەکگرتوو پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا
وێنۆک|[[ئاڵای ڕۆژاوای کوردستان|نیشانەی خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] وێنۆک|ئاڵای بەکار هێنراو لە لایەن کوردانی رۆژاوای کوردستان خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا (Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê) ھەروەھا ناسراو بە ڕۆژاوا، ناوچەیەکی خۆبەڕێوەبەری دیفاکتۆیە لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا. ھەرێمەکە لە چەند ناوچەیەکی خۆبەڕێوەبەری و حکوومەتێکی سەربەخۆ پێکھاتووە لە ناویان کانتۆنی جزیرە، کانتۆنی کۆبانی، ڕەققە، ئەلتەورە، مەنبج، پارێزگای دێرەزۆر، لە دوای ٢٠١٢وە ناوچەکە خۆبەڕێوەبەری دیفاکتۆی وەرگرتووە.
لە ڕۆژی ١٧ی ئازاری ٢٠١٦ لە کۆنفیرانسێک لە کانتۆنی جزیرە بە بەرێوەبەرایەتیی پارتی یەکێتیی دیموکرات لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا سیستەمی فیدرالی ڕاگەیەندراوە.
حەکۆمەتی بەشار ئەسەد و لایەنە بەرھەڵستکارەکانی سووریا و ھەروەھا حەکۆمەتەکانی ئەمریکا و تورکیا ھەموو دژایەتیان لەگەڵ ئەم سیستەمە ھەیە و بە بێھەژیا و بەتالیان زانیویانە. ساڵح موسلیم ھاوسەرۆکی پارتی یەکێتیی دیموکرات گۆتووە ئەم فیدیرالیزمە بە شوێنی دوپاتەکردنی تەجروبەی کوردستانی عێراق نییە و نایەوێت سووریە پارچەپارچە بکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٣ لە سووریا پۆل:گرووپە ھەڵگەراوەکان کە چالاکانە ناوچەکان کۆنتڕۆل ئەکەن پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٢٠١٣ پۆل:دابەشکارییەکانی سووریا پۆل:ڕۆژاوای کوردستان پۆل:جوگرافیای سووریا پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:شەڕی ناوخۆیی سووریا
کاڵبوو (گۆرانی)
کاڵبوو تاکەگۆرانییەکە لەلایەن دی جەی و بەرھەمھێنەری تۆماری نەرویژی ئالان واکەر. کاری دەنگی لەلایەن گۆرانیبێژ ئیسێلین سۆلھێیم کرابوو. ڕیکەوتی بڵاوکردنەوەی گۆرانییەکە دواخرا لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بۆ ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥. گۆرانییەکە سەرکەوتوو بوو، گۆرانییەکە پلەی ١٠ھەمی ھێنا لە زۆر لە ڕیزبەندی باشترین گۆرانییەکانی وڵاتان و پلەی یەکەمی بەدەستھێنا لە زیاتر لە ١٠وڵات. گۆرانییەکە لە ئێستادا ١٨ھەم زۆر بینراوترین ڤیدیۆیە لە یوتیووب بەوەی ٢٫٥ میلیار بینەر، ١٧ میلیۆن لایک و ٤٧٣ ھەزار دیسلایکی ھەیە. گۆرانییەکە بۆ زیاتر لە ١ میلیار جار ستریمکراوە لە سپۆتیفای کە دەیکات بە ٢٨ھەمین زۆرترین گۆرانی ستریمکراو لە ڕیزبەندی زۆرترین ستریمەکانی سپۆتیفای.
واکەر گۆرانی «کاڵبوو» ی بە شێوەی ڵایڤ پێشکەشکرد لەگەڵ ئیسێلین سۆلھێیم لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٦ لە ئاھەنگی ساڵانەی ئێکس گەیمس لە ئۆسلۆ.
بازەسپ
بازئەسپ شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
کاڵبوو (گۆرانی)
سەرچاوەکان
پۆل:تاک گۆرانیەکانی ٢٠١٥ پۆل:گۆرانیەکانی ٢٠١٥ پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نەمسا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی فینلاند پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئەڵمانیا پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی نۆرویژ پۆل:تاکەگۆرانییەکانی ژمارە یەکی ئیسپانیا
بازەسپ
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دەریای ئەرژەنتین
دەریای ئەرژەنتین بە بەشێک لە ئاوەکانی باشووری ئۆقیانووسی ئاتلانتیک دەگووترێ کە لە تەنیشت ڕەفەی کیشوەری ئەرژەنتین ھەڵکەتووە. ئەم دەریایە قووڵ نییە و مامناوەندی قوڵییەکەی تەنیا دەگاتە ٢٠٠ مەتر و پانتایی نزیک بە ٩٤٠، ٠٠٠ کێلۆمەتر چوارگۆشەی ھەیە کە ریۆ دێ لاپلاتا لە باکووری و دوورگەی ستاتن لە باشووریدا، ھەروەھا لە کەنارەکانی ئەرژەنتین تا دوورگەکانی فالکەلەند لە خۆ دەگرێ. ئەم دەریایە ھێلی کەناراوی بە درێژایی ٤٧٢٥ کیلۆمەتر ھەیە و پانی ئاوەکانی لە ٢١٠ کیلۆمەتر لە تەنیشت مار دێل پلاتا تا ٨٥٠ کیلۆمەتر لە نزیک دوورگەکانی فالکلەند لە گۆڕان دایە. ھەروەھا ئەم دەریایە وەکوو سنوورێکی سیاسی دەناسرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی ئەرژەنتین ئەرژەنتین پۆل:دەریاکان پۆل:ئۆقیانووسی ئاتلانتیک
سینیستیزیا
وێنۆک|ئەوانەی سینیستیزیایان ھەیە، ئەگەرچی ژمارەکان ھەر بەو رەنگە دەبینن کە ھەن، لە نێوان ژمارەکاندا پێوەندییەکی دیکەش ساز دەکەن کە ھەستێکی دیکە دەخوڵقێنێ. |285x285پیکسڵ سینیستیزیا بە دیاردەیەک لە تێگەیشتن دەگوترێ کە ھەستێک دەبێتە ھۆی راچڵەکانی ھەستێکی دیکە.
لە نموونەیەکی بەنێوبانگ، ئەو کەسەی سینیستیزیای ھەیە رەنگەکان و ژمارەکان پێکەوە پێوەندی دەدا و ئەگەرچی وەکوو ھەموو کەسێک دەیانبینێ، ھەستیکی دیکەشی بۆ ساز دەبێ.
سپایدەرمان
پیاوی جاڵجاڵۆکە یان سپایدەرمان (بە ئینگلیزی: Spider-Man) بریتییە لە کەسایەتییەکی سووپەر پاڵەوان خەیاڵی کە خاوەنی زنجرەیەکە لە چیرۆکە نەخشیندراوەکان کە بڵاو دەکرێتەوە لە ڕێگەی مارڤل کۆمیکس. کەسایەتییەکە لە چەندین فیلی گشتی و تایبەتی کۆیکەکانی مارڤل بەشداری کردووە. کەسایەتییەکە لە دروستکردنی ستان لی و ستیڤ دیکتۆیە.
ساڵانی سەرەتا
لە شاری فۆڕێست ھیڵز لە کوینز لە ویلایەتی نیویۆرک، خوێندکارێکی ئامادەیی میدتاون، پیتەر بنیامین پارکەر، کە کوڕێکی زیرەکی ھەتیوە، لەگەڵ مامی بەناوی بێن و پووری بەناوی مەی دەژی، لەو کاتەوەی دایک و باوکی بەناوەکانی ڕیچارد و ماری پارکەر کە لە ڕووداوێکی فڕۆکەدا گیانیان لەدەستدا ئەوکات پیتەر منداڵێکی ساوا بوو، بۆیە بۆ مام و پووری بەجێھێشترا، پیتەریان وەک کوڕی خۆیان خۆشدەویست ھەرچەندە کوڕەزای ئەوان بوو و پیتەر و مام بێن وەک "باوک و کوڕ" بوون، پیتەر وەک خوێندکارێکی قۆناغی ئامادەیی لە بەشی زانستیدا وەرگیرا و نمرەی بەرزتری بەدەستھێنا بەڵام کەسێکی زیرەک نەبوو لەڕووی کۆمەڵایەتییەوە و کەس گرنگی پێ نەدەدا، و لەلایەن ھاوپۆلەکانییەوە گاڵتەی پێدەکرا و گۆشەگیرکرابوو، پیتەر پارکەر لە پێشانگایەکی زانستیدا لەلایەن جاڵجاڵۆکەیەکەوە پێوەدەدرێت و ژیانی بۆ ھەمیشە دەگۆڕێت؛ پیتەر بۆی دەردەکەوێت کە ھێز و توانایەکی باوەڕپێنەکراوی ھاوشێوەی جاڵجاڵۆکەی ھەیە؛ کە "ھێزێکی وەک جاڵجاڵۆکە بەدەست دەھێنێت"، خێرایی جاڵجاڵۆکە، چالاکی، بازدان، پێزانینی خێرا، توانای بەرگەگرتن، پتەوی، ھاوسەنگی وەک ھەبوونی ھەماھەنگی ھێز و ھاوسەنگی، سەرکەوتن بەسەر دیوار و سەقفەکاندا وەک جاڵجاڵۆکە، و دیاریکردنی مەترسی و ھەڕەشەکانی داھاتوو بە بەکارھێنانی توانای پێزانینی پێشوەختەی کە پێی دەوترێت "ھەستی جاڵجاڵۆکە". جگە لە زیادبوونی ھێزە وەرزشییەکان، پیتەر ھێزەکانی تاقیکردەوە کە بە ئاسانی بەکاریھێنا بۆ شکستپێھێنانی پاڵەوانێکی زۆرانبازی کێش قورس بە ناوی "کراشەر ھۆگان" پێش ئەوەی بەرھەمھێنەرێکی تەلەڤیزیۆنی پێشنیاری بۆ بکات کە بە بوون بە ئەستێرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سامانێکی زۆر بەدەستدەھێنێت. پیتەر بەھۆی بەھرەی زانستی، ئامێرگەلێک پەرەپێدەدات کە پێی دەوترێت "وێب شووتەر" کە ڕێگەی پێدەدات تۆڕی جاڵجاڵۆکەی چەسپاو بە دیزاینی خۆی لە ڕێگەی بۆشکە بچووکەکانەوە کە بە مەچەکییەوە بەستراوەتەوە تەقە بکات و دەتوانێت تۆڕەکەی بەکاربھێنێت بۆ ئەوەی خۆی بەسەر شار و شوێنەکاندا بجوڵێنێت. سەرەتا بە دوای بەدەستھێنانی ناوبانگە و بە بەکارھێنانی ھێز و توانا نوێیەکانی دەست دەکات بە دروستکردنی جلوبەرگێکی سوور و شین؛ دەمامکێکی سوور بە دوو چاوی سپی جاڵجاڵۆکەیی و جلێکی تۆڕ لەسەر بەشە سوورەکان جگە لە بەشە شینەکان، ھێمایەکی جاڵجاڵۆکەی ڕەش لەسەر سنگی و ھێمای جاڵجاڵۆکەیەکی سوور لەسەر پشتی؛ پیتەر دەبێتە "سپایدەرمان-پیاوی جاڵجاڵۆکە" پێش ئەوەی بۆ یەکەمجار وەک ئەستێرەیەکی نوێی تیڤی دەربکەوێت. بەڵام "بە خۆشحاڵیەوە دەرفەتی وەستاندنی دزێکی ھەڵھاتوو پشتگوێ دەخات، کە بێباکییەکەی دەگاتە ئەو ئەنجامەی کە ھەمان تاوانبار دزی لە مامی دەکات و دەیکوژێت". سپایدەرمان بۆ زۆر شوێن دوای بکوژەکە دەکەوێت و دەیبەزێنێت، بۆیە ئەو کارە وای لێ دەکات کە ئیلھام بەخش بێت بۆ سپایدەرمان کە ھێزەکەی بەکاربھێنێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی تاوان و بە بوون بە پاڵەوانێکی دەمامکدار.
لە فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر، ژمارەی یەکەم (ئازاری ١٩٦٣)، سەرەڕای ھێزە سەروو سرووشتییەکەی، پیتەر کاردەکات بۆ ئەوەی یارمەتی پووری بدات بۆ ئەوەی کرێی خانووەکە بدات، و وەک سپایدەرمان بەردەوام دەبێت لە بەرەنگاربوونەوەی تاوان و ڕزگارکردنی شارەکە، بەڵام کردەوە قارەمانەکانی تووڕەیی بۆ سەرنووسێک دروست دەکەن لە بڵاوکەرەوەی دەیلی باگل بەناوی جۆنا جەیمسۆن کە ڕقێک دژی سپایدەرمان لە دڵیدایە، سەرەڕای قارەمانێتییەکەی سپایدەرمان بەردەوامە لە لێدوانی درۆ لە دژی ئەو. پیتەر وەک وێنەگرێکی ئازاد لەلایەن بەڕێز جەیمسۆنەوە بەکرێ گیرا بۆ ئەوەی وێنەی سپایدەرمان بگرێت بەڵام ئاگاداری ئەوە نییە کە سپایدەرمان پیتەر پارکەر خۆیەتی. سپایدەرمان شەڕ لەگەڵ دووژمنەکانیدا دەکات لەنێویاندا خراپەکارە سەرووسوورشتییەکان بەڵام ئەوەندەی دووژمنە سەرەکییەکەی بە ناوی گرین گۆبلین ھێزیان نییە، پاشان دکتۆر ئەکتۆپوس، ساندمان، چەملێۆن، لیزارد، ڤولچەر، کراڤن ڕاوچی، ئەلکترۆ، میستێریۆ و خراپەکارانی تر یەک لەدوای یەک دەبەزێنێت، بەڵام پیتەر بە قوورسی خۆی لەگەڵ ژیانی تایبەتی و سەرگەرمییەکەی دەگونجێنێت. بە تێپەڕبوونی کات پیتەر خوێندنی ئامادەیی تەواو دەکات و دەچێتە زانکۆی ئیمپایەر ستیت (دامەزراوەیەکی خەیاڵییە کە ژیانی ڕاستەقینەی زانکۆی کۆڵۆمبیا و زانکۆی نیویۆرک وەبیردەھێنێتەوە)، لەوێ ھاوژوور و باشترین ھاوڕێی بەناوی ھاری ئۆسبۆرن و خۆشەویستەکەی گوێن ستایسی دەناسێت. کاتێک پیتەر مامەڵە لەگەڵ کێشەکانی مادەی ھۆشبەری ھاری دەکات، بۆی دەردەکەوێت کە باوکی ھاری بەناوی نۆرمان ئۆسبۆرن، دووژمنێتی کە ناوی گۆبلینی سەوزی لەخۆی ناوە، تەنانەت پیتەر ھەوڵدەدات دەست لە ناسنامە دروستکراوەکەی ھەڵبگرێت بۆ ماوەیەک. باوکی گوێن، کاپتن جۆرج ستایسی کە پۆلیسی شاری نیویۆرکە، لەکاتی شەڕی نێوان سپایدەرمان و دکتۆر ئەکتۆپوسدا بە ھەڵە دەکوژرێت (ژمارە ٩٠، تشرینی دووەمی ١٩٧٠).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی درووستکراون پۆل:یەکەم نمایشی کۆمیک لە ساڵی ١٩٦٢ پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی دروستکراون پۆل:گۆڕانکارییەکانی کۆمیکی مارڤڵ پۆل:کەسایەتییە وریاییەکان لە کۆمیکەکان
کۆریای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
کۆریای باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
پرۆفۆندۆڤیل
پرۆفۆندۆڤیل شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧، ڕێژەی دانیشتووانی ١١٤٢٤ خەمڵێنراوە. لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ٥٠٫٣٤ کم دووجا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ئالان واکەر
ئالان ئۆلاڤ واکەر (لەدایکبووی ٢٤ی ئابی ١٩٩٧ لە نۆرسامپتن، شانشینی یەکگرتوو) دی جەی و بەرھەمھێنەری تۆماری نەرویژییە. ناوبانگی ئالان بە زۆری بۆ تاکەگۆرانییەکەی بە ناوی «کاڵبوو» دەگەڕێتەوە کە چەندین خەڵاتی بردەوە، لەوانە، خەڵاتی ئەڵماس لە ئەڵمانیا و پۆڵەندا و خەڵاتی پلاتینیۆم لە زیاتر لە ١٠ وڵات، لەوانە، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و شانشینی یەکگرتوو. ئالان یەکەم ئەلبومی، بە ناوی جیھانی جیاواز، لە ساڵی ٢٠١٨ بڵاوکردەوە. ئەو پلەی ٣٦ھەمینی وەرگرت لە پێرستی باشترین دی جەیەکانی ساڵی ٢٠١٨ی کۆواری دی جەی.
ژیانی سەرەتایی
لەدایکبووی سەردەمی دیجیتاڵی، واکەر حەزێکی زۆری بە کۆمپیوتەر ھەبوو، کە دواتر گۆڕا بە خوولیای پڕۆگرامکردن و گرافیک دیزاین. ئالان ھیچ شارەزایێکی مۆسیقی نەبوو؛ بەڵام، ئەو دواتر خۆی فێرکرد بە سەیرکردنی فێرکاری لە یووتیووب لەبارەی بەرھەمھێنانی مۆسیقا.
٢٠١٢–٢٠١٥: دەستپێک، "کاڵ"، و "کاڵبوو"
لە ٢٠١٢، واکەر گوێی لە گۆرانییەک دەگرت لەلایەن دی جەی ئیتاڵی دەیڤد ویسڵ (ناسراو بە دی جەی نێس) و پەیوەندی پێوەکرد بۆ زانینی ئەوەی چۆن مۆسیقا بەرھەم دێنێت. ھونەرمەندانی وەک کەی-٣٩١ و ئاھریکس و ئاوازدانەرانی فیلمەکان وەک ھانس زیمەر و ستیڤ جابلۆنسکی ئیلھامبەخش بوون بۆی. ئەو دەستیکرد بە بەرھەمھێنانی مۆسیقا بە بەکارھێنانی کارێستگەی دەنگی دیجیتاڵی ئێف ئێڵ ستودیۆ. لە تەممووزی ٢٠١٢، بە یارمەتی و پشتگیری ھەوادارەکانی، ئەو بڕیاری ئەوەی دا پەرە بە پیشەکەی بدات و بەرە بەرە ڤیدیۆکانی بڵاوبکاتەوە لە ماڵپەڕانی یووتیووب و ساوندکڵاود. ئەو بە «دی جەی واکز» ناسراو بوو پێش ئەوەی ڕێککەوتنێکی تۆماری کرد و یەکەم تاکەگۆرانی خۆی بڵاوکردەوە لە ساڵی ٢٠١٤.
واکەر تراکی "کاڵ"ی بڵاوکردەوە لە ١٧ی ئابی ٢٠١٤. تراکەکە سەرنجێکی زۆری بە دوای خۆیەوە ھێنا دوای ئەوەی بۆ دووەم جار بڵاوکرایەوە لەلایەن کۆمپانیای تۆمارکردنی "NoCopyrightSounds" لە ڕێکەوتی ١٩ی تشرینی دووەم. واکەر گووتی کە کەی-٣٩١ و ئاھریکس ئیلھامبەخش بوون لە بەرھەمھێنانی تراکەکە و تراکەکانییان ھەڵبژێردرابوون لەلایەن کۆمپانیای تۆمارکردنەکە. تراکەکە زیاتر لە ٣٧٠ میلیۆن بینەری ھەیە لە یوتیووب، بۆ زیاتر لە ٧٩ میلیۆن جار گوێیلێگیراوە لە سپۆتیفای و زیاتر لە ٣٥ میلیۆن جار ستریم کراوە لە ساوندکڵاود. دواتر، ئالان تراکی «سپێکتەر» و «ھێز» ی بڵاوکردەوە لە ٢٠١٥.
واکەر دواتر لە ڕێککەوت لەگەڵ کۆمپانیایەکانی مێر میووزیک و سۆنی میووزیک و تاکەگۆرانی «کاڵبوو» ی بڵاوکردەوە. تاکەگۆرانییەکە لە ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. تاکەگۆرانییەکە گەییشتە ژمارە یەک لە نەمسا، ئەڵمانیا، سویسڕا و سوێد و گەییشتە ژمارە یەک لە ٣٣ وڵاتان لە ئایتوونزدا. ڤیدیۆی گۆرانییەکە ٢٫٤ میلیار بینەر و ١٦ میلیۆن لایکی ھەیە لە یوتیووب، کە دەیکاتە یەکێک لە ١٠ پڕبینەرترین ڤیدیۆکانی یوتیووب. کاڵبوو بۆ زیاتر لە ٧٨٠ میلیۆن جار گوێیلێگیراوە لە سپۆتیفای. تاکەگۆرانییەکە دواتر ڕیمیکسی بۆ کرا لەلایەن ھونەرمەندانی وەک تیێستۆ، داش بێرلین و ھاڕدوێل.
٢٠١٦: «گۆرانیم بۆ بڵێ تا دەخەوم» و «تەنیا»
واکەر وازی لە قوتابخانەی ئامادەیی ھێنا بۆ پەرەپێدانی پیشە مۆسیقییەکەی. لە ٢٧ی شوبات، واکەر بە شێوەی ڵایڤ دەرکەوت لە یارییەکانی وینتەر ئێکس لە ئۆسلۆ کە توانی ١٥ تراک بڵێتەوە، لەوانە «کاڵبوو» لەگەڵ گۆرانیبێژ ئیسێلین سۆلھێیم. لە ئازار، واکەر ٣٠ بۆ ٤٠ گۆرانی بەرھەمھێنابوو لە کۆی گشتیدا، بەڵام «کاڵبوو» یەکەم تاکەگۆرانی بوو کە لەگەڵ بەرھەمھێنەری تۆماری سۆنی میووزیک سویدن، و یەکەم تاکەگۆرانی ئەو بوو کە سەرکەوتنێکی جیھانی بەدەستھێنا. لە ٧ی نیسان، واکەر دەستی بە کارکردن کرد لەگەڵ گۆرانیبێژی سویدی زارا لارسن لە ئاھەنگی خەڵاتانی ئێکۆ لە ئەڵمانیا. پێکەوە گۆرانی یەکترییان گووتەوە، «کاڵبوو» و «ھەرگیز لە بیرت ناکەم». ٤ ھەفتە پێش ئەوە، واکەر پلەی یەکەمی ھێنا لە خەڵاتی ئێن ئار جەی لە نێوان ٣٠ ھونەرمەنددا. خەڵاتەکە لەلایەن یەک ھونەرمەندی دەرویژی دیکە بردراوەتەوە، کایگۆ.
تاکەگۆرانی «گۆرانیم بۆ بڵێ تا دەخەوم» بە بەشداری گۆرانیبێژ ئیسێلین سۆلھێیم، ھەمان گۆرانیبێژی «کاڵبوو»، لە ٣ی حوزەیران بڵاوکرایەوە. تاکەگۆرانییەکە پلەی یەکەمی ھێنا لە ٧ وڵات لە ئایتوونز. ڤیدیۆی تاکەگۆرانییەکە زیاتر لە ٤٠٠ میلیۆن بینەری ھەیە لە یوتیووب، و بۆ زیاتر لە ١٧٠ میلیۆن جار گوێێلێگیراوە لە سپۆتیفای. وێنۆک|245x245پیکسڵ|واکەر لە فیستیڤاڵی مۆسیقی ساڵانەی «ستاڤێرنفێستیڤالێن» لە نەرویژ، ٢٠١٦.تاکەگۆرانی «تەنیا» بە بەشداری گۆرانیبێژی سوێدی نوونی باو لە ٢ی کانوونی یەکەم بڵاوکرایەوە. ڤیدیۆی مۆسیقی گۆرانییەکە زیاتر لە ٧٤٠ میلیۆن جار بینراوە لە یوتیووب، و تراکەکە بۆ زیاتر لە ٢١٠ میلیۆن جار گوێێلێگیراوە لە سپۆتیفای. گۆرانییەکە وەک "کۆتا بەشێ سێینەی "کاڵبوو"، "گۆرانیم بۆ بڵێ تا دەخەوم"، "تەنیاً وەسف کرا لەلایەن گونار گریڤ، یاریدەدەری واکەر و ھاو نووسەری گۆرانییەکە. لە ٢١ بۆ ٢٢ کانوونی یەکەم، واکەر سەرپەرشتی کۆنسێرتێکی کرد بە ناوی «ئالان واکەر بەرەو ماڵەوە دەڕوات» لە شاری بارگن. ئەو توانی ١٦ گۆرانی و تراک پێشکەش بکات بە بەشداری ئەنجلینا جۆردن، ماریەس ساموێڵسن، ئەلێکسابدرا رۆتان، یوسف وۆڵد ماریام و تۆڤ سترایک. گۆرانیەکە ڕەسمییانە بە شێوەیەکی ڵایڤ بەردەست بوو لە یوتیووب. ئەو چەندین تراکی بڵاونەکراوی پێشکەش کرد وەک «گۆرانیم بۆ بڵێ تا دەخەوم»، وە ھەروەھا «ئاسمان» و «بەرەو ماڵەوە». ئەو تراکی «دە سپێکتەر» یشی پێشکەش کرد.
لە ٢٣ی کانوونی یەکەم، واکەر ڤیدیۆی مۆسیقی تاکەگۆرانی «ڕووتین» ی بڵاوکردەوە کە لە کۆنسێرتەکە پێشکەشی کرد لە بارگن. تراکەکە درووستکرا بە بەشداری دەیڤس ویسڵ. ڤیدیۆ مۆسیقییەکە ٣٠ میلیۆن بینەری ھەیە لە یوتیووب و بۆ زیاتر ٢٣ میلیۆن جار گوێێلێگیراوە لە سپۆتیفای.
٢٠١٧: «ماندوو»، «دە سپێکتەر»، و «ھەموو بەر خوارەوە کەوتن»
لە دەستپێکی ٢٠١٧، کەناڵی یوتیووبی واکەر گەییشتە بەرزترین ژمارەی سەبسکرایبەرس لە نەرویژ، بەوەی ٤٫٥ میلیۆن سەبسکرایبەرسی بڕی. لە ١٠ی شوباتی ٢٠١٧، کەناڵەکەی گەییشت بە ٣٫٤ میلیار بینەر، زۆرترین لە ھەر یوتیووبەرێکی نەرویژی.
لە ٧ی نیسان، واکەر گۆرانی «ئیگنایت» ی بە شێوەی ئامێری مۆسیقی بڵاوکردەوە بە بەشداری بەرھەمھێنەری مۆسیقی و گۆرانینووس کەی-٣٩١.
لە ١٩ی ئایار، واکەر یەکەم گۆرانی بڵاوکردەوە لەگەڵ گۆرانیبێژێکی نێر، گاڤین جەیمسی گۆرانیبێژ و گۆرانینووسی ئێرلەندی بە ناوی «ماندوو». واکەر گووتی کە گۆرانییەکە «ڕەھەندێکی نوێ درووستدەکات» بۆ بەرھەمەکانی. ڤیدیۆی مۆسیقی گۆرانییەکە زیاتر لە ١٠٢ میلیۆن ڤیوی ھەیە لە یوتیووب.
لە ١٥ی ئەیلوول، تاکەگۆرانی «دە سپێکتەر» ی بڵاوکردەوە. ڤیدیۆی مۆسیقی گۆرانییەکە دیمەنی کۆنسێرت و گرووپێک لە دانسەر لە خۆ دەگرێت کە جلووبەرگی سپی و سەرپارێزێکی ڕەشییان پۆشیوە. ڤیدیۆکە لە ئێستادا ٥٦٠ میلیۆن بینەری ھەیە.
لە ٢٧ی تشرینی یەکەم، واکەر گۆرانی «ھەموو بەر خوارەوە کەوتن» ی بڵاوکردەوە بە بەشداری گۆرانیبێژی ئەمریکی نۆوا سایرس و دی جەی بەڕیتانی و بەرھەمھێنەری تۆماری نیکۆڵاس گەیڵ ناسراو بە دیجیتاڵ فارم ئەنیمەڵس. ڤیدیۆی مۆسیقی گۆرانییەکە زیاتر لە ١٦٤ میلیۆن بینەری ھەیە لە یوتیووب.
٢٠١٨: جیھانی جیاواز
لە کاتی فیستیڤاڵی ئەڵترا میووزیک، واکەر گۆرانی "Slow Lane" گووتەوە لەگەڵ دی جەی ھۆڵەندی ئارمین ڤان بورین لەسەر ستەیج. ھەرچەندە ڕیکۆردەکە لە ناو ئەلبوومەکە نەبوو، و لە ئازاری ٢٠١٩وە، ھێشتا ماوییەتی بڵاوبکرێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرھەمھێنەری تۆماری نەرویژی پۆل:دی جەی نەرویژی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:یووتیووبەرە مۆسیقییەکان پۆل:یوتیووبەرە کوڕەکان
تایپێی چینی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
بەھارات
سەرچاوەکان
پۆل:چێشتکەری پۆل:بەھارات پۆل:بەرھەمە ڕوەکییەکان
کاریگەریی سۆمایی
کاریگەریی سۆمایی (بە کورتی VFX) ئەو پرۆسەیە کە بەھۆیەوە وێنە لە دەرەوەی چوارچێوەی وێنەگرتنی ئەکشنی ڕاستەوخۆ لە فیلمسازی و بەرھەمھێنانی ڤیدیۆدا دروست دەکرێت یان دەستکاری دەکرێت. یەکخستنی گرتە ڤیدیۆیییەکانی ئەکشنی ڕاستەوخۆ و گرتە ڤیدیۆیییەکانی تری ئەکشنی ڕاستەوخۆ یان توخمەکانی CGI بۆ دروستکردنی وێنەی ڕاستەقینەیی پێی دەوترێت VFX.
سەرچاوەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ پۆل:تەکنیکە سینەمایییەکان پۆل:کاریگەری دیداری
زمانی بازاڕی
زمانی بازاڕی زمانێکی (وشە، دەستەواژە) ناڕەسمییە کە بەکاردێت لە نێوان ئەندامانی کۆمەڵەیەک. پۆل:زمانەوانیی کۆمەڵایەتی پۆل:چاندی لاوی
سۆمبرۆڤیل
سۆمبرۆڤیل شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧، ڕێژەی دانیشتووانی ٢٦٩٩٧ خەمڵێنراوە. لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ٣٤٫٢٠ کم دووجا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ئاوایی شێخ غەریب
ئاوایی شێخ غەریب گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئاوایی شێخ غەریب لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گردەگۆزینە و لە باشوور لەگەڵ گوندی حاجی خەلیل و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خدری گەورە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گیژەکان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تایمز سکوێر
تایمز سکوەیر چوارڕێیانێکی سەرەکی بازرگانییە، شوێنێکی گەشتیارییە، ناوەندێکی کات بەسەربردنە، و گەڕەکێکە لە میدتاون مانھاتن، شاری نیویۆرک، ئەمریکا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
سوپای ئەرمەنی
سوپای ئەرمەنیا یان سوپای ئەرمەنی (بە ئەرمەنی: Հայկական բանակ, Haykakan Banak) بەفەرمی سوپای ئەرمەن سوپایەکی تایبەتی وڵاتی ئەرمەنیایە، سەرجەم پاسەوانی سنور و ھێزی ئاسمانی و زەمینی و بەرگری کورتکراوەی ئەم ھێزەن سەرجەمیان سەر بە سوپای ئەرمەنن، لە ٢٨ تشرینی یەکەمی ١٩٢٢دا دامەزراوە لەدژی یەکێتی سۆڤیەت وە لەلای یەکێتی سۆڤیەتیش سوپای ئەرمەن بە یاخی بوو ناونرابوو، پێش دامەزراندنی ئەم ھێزە لە ساڵی ١٩٢٢دا چەندین ھێز و گروپی چەکداری ھەبوون لەناوچەکەدا بەڵام ھەر لەو ساڵەدا بەفەرمی یەک ھێز و یەکەمین سوپا بۆ ئەرمەنییەکان لەسەر دەستی ژەنەڕاڵ نۆرات تێر گریگۆریانتز دروستبوو.
چالاکییەکان
چالاکییەکانی سوپای ئەرمەن بەگشتی لەنێوخۆی وڵاتی ئەرمەنیا و چەند ناوچەیەکی دەرەوەی وڵاتی ئەرمەنیایە لەو ناوچانەش:
بواری سەربازی
سوپای ئەرمەن خاوەنی:
ماد مان
ماد مان زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی درامیی ئەمریکییە لەلایەن ماتیو واینەر دروستکراوە و لەلایەن تەلەڤیزیۆنی ڵایۆن گەیت بەرهەمهێنراوە. زنجیرەکە لەسەر تەلەڤیزیۆنی کەیبڵ ئەی ئێم سی لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٠٧ بۆ ١٧ی ئایاری ٢٠١٥ پەخشکرا، زنجیرەکە بە حەوت وەرز و ٩٢ ئەڵقە کۆتایی هات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ماد مان پۆل:ئەو زنجیرانەی خەڵاتی بافتایان وەرگرتووە پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک
سۆمبرێف
سۆمبرێف شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧، ڕێژەی دانیشتووانی ٧٧٣٢ خەمڵێنراوە. لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ٣٥٫٧٨ کم دووجا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
بامۆلەکان
بامۆلەکان شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بامۆلەکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەرئەشکەوت و لە باشوور لەگەڵ گوندی سارتکەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شەروە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەنجاڕ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٢٠٠١ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی٢٠٠١ لە نەرویژ
ڕووداوەکان
٢٦ کانوونی دووەم: کوشتنی بنیامین ھێرمانسن ١٠ ی ئەیلوول - ھەڵبژاردنی پەرلەمانی نەرویژ لە ٢٠٠١ بەڕێوەچوو. پارتی کرێکارانی نەرویژی زۆرینەی دەنگ و کورسییەکانی بەدەست ھێنا
سەرچاوەکان
پۆل:ئەورووپا لە ٢٠٠١
دینگۆ
درێژاییی تەمەن
دینگۆ لە سروشتدا ٣ ھەتا ٥ ساڵ دەژیت. ھەندێک جار ٨ تا ١٠ ساڵیش ژیان دەکات. لەلای کەسەوە بێت دەگاتە ١٤ ھەتا ١٦ ساڵیش. لە یەک بابەتدا ٢٠ ساڵی ژیانی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:گیانلەبەران
زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە مێژووی چین
زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە مێژووی چین بریتی بوون لە سیستەمێکی حوکمڕانی پشتاو پشتی پاشایەتی کە فەرمانڕەوایەتی ناوچەکانی چینیان کردووە لە چینی دێرین، یەکەم زنجیرە فەرمانڕەوایەتی چین کە لەسەر سیستەمی پاشایەتی و پشتاوپشتی دامەزرا بیت شانشینی سیا بووە کە لەلایەن پاشا یوو دامەزراوە کە زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە ٢٠٧٠ ی پێش زاین دەستی پێکردووە تا ساڵی ١٢ ی شووباتی ١٩١٢ کە بە دەست لەکار کێشانەوەی ئیمپراتۆر سوانتۆنگ کۆتایی بەسەردەمی پاشایەتی ھاتووە
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی چین پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە چین
ئاژانسی بۆشاییی ئێران
ئاژانسی بۆشاییی ئێران (بە فارسی: سازمان فضایی ایران) کورتکراوەی (ISA)، دەزگایەکی بۆشاییی ئاسمانی دەوڵەتییە سەر بە وڵاتی ئێرانە.
ئەو دەزگایە بە ئامانجی فراوانکردنی تۆڕی پەیوەندییەکان و فراوانکردنی بواری بۆشایییە.
کاری مانگی دەستکرد
ئەو دەزگایە مانگێکی دەستکردی دروستکرد کە لە خێزانی شەھاب ٣ بوو ھەر وەکو مانگە دەستکردەکەی کۆریای باکوور بوو کە مانگی دەستکردی تیبۆدونج ٢ بوو، درێژی ئەو مانگە دەستکردە ٢٢ مەتر بوو، و کێشیشی ٢٦ تەن بوو.
بەستەری دەرەکی
پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:گەردوون پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە ئێران
یەکەی جێگیرکردنی ئەلیکترۆنی
بیرۆکەی کارکردن
یەکەی جێگیرکردنی ئەلیکترۆنی لەکاتی ھەستکردن بە خلیسکاندن خۆکارانە ھێزی ڕاگرتنەوە (برێک Brake) بەکاردێنێت، کە زۆرخار تەنھا بۆ یەک تایە ئەم کارە دەکات بۆی ئۆتۆمبێلەکە لە ڕێڕەوی خۆی دەرنەچێت، بۆ نموونە کاتێک ئۆتۆمبێلێک بە خێرایەکی زیاد ڕێگایەکی چەماوە دەبڕێت (بە ھۆی ھێزی چەقەھێزەوە) ئۆتۆمبێلەکە دەیەوێت لە رێرەوی خۆی دەرچێت، لەم کاتەدا یەکەی جێگیرکردنی ئەلیکترۆنی ھەڵدەستێت بە راگرتنەوەی (برێک کردنی) تایەی پێشەوەی لای دەرەوەی چەماوەکە، ئەمەش بۆ ھێشتنەوەی ئۆتۆمبێلەکەیە بە جێگیری.
ھەندێک لە یەکەی جێگیرکردنی ئەلیکترۆنی ھەلدەستێت بە کەمکردنیەوەی ھێزی بزوێنەر بۆ ھێشتنەوەی ئۆتۆمبێلەکە بە جێگیری.
یەکەی جێگیرکردنی ئەلیکترۆنی شتێکی دڵنیا نیە بۆ ھێشتنەوەی ئۆتۆمبێل بە جێگیری بەڵکو تەنھا ھەوڵێکە بۆ کەمکردنەوەی خلیسکاندن.
پەیوەندیدار
سیستەمی دژە قفڵبوونی ڕاگرتن (ئیستۆپ)
سەرچاوەکان
پۆل:میکانیک پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان
کۆلۆمبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
کۆلۆمبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
میتۆدی نیوتن
alt Illustration of Newton's method|وێنۆک|چەپ|300px|فانکشنی f بە ڕەنگی شین دیاری کراوە و ھێڵە سوورەکە بریتییە لە هێڵی [[لێکەوت]] میتۆدی نیوتن یان ڕێگەی نیوتن ھەروەھا بە میتۆدی نیوتن-ڕافسۆنیش ناسراوە، شێوازێکی ژمارەیییە بۆ دۆزینەوەی ڕەگەکانی فانکشنێک بەکار دێت. ناوی ئەم میتۆدە لە ناوی ئایزک نیوتن و جۆزیف ڕافسۆن وەرگیراوە.
وا دابنێ، فانکشنێکمان ھەیە و دەمانھەوێت ڕەگەکانی فانکشنەکە یان بە دەستەواژەیەکی تر شوێنی یەکتربڕینی فانکشنەکە لەگەڵ تەوەری xـەکان بدۆزینەوە:
لە میتۆدی نیوتن-ڕافسۆندا سەرەتا x_0 مەزندە دەکرێت و لە فورموولی خوارەوەدا دادەنرێت و x_1 دەست دەکەویت. بە ھەمان شێوە x_1 لە فورمووڵەکەدا دادەنرێت و x_2 دەدۆزرێتەوە و ... ھەر وەک لە وێنەی بەرامبەردا ڕوون کراوەتەوە (فانکشنەکە لەم وێنەدا بە ڕەنگی شین دیاری کراوە). بە زمانی بیرکاری:
ھەر چەند ژمارەی دووبارەکردنەوەکان زۆرتر بێت، ئەو xـەی بەدەست دێت لە ڕەگی فانکشنەکە نزیکتر دەبێت.
سان پێدرۆ، لۆس ئەنجلەس
سان پێدرۆ شارێکی ھاوسێییە دەکەوێتە باشووری لۆس ئانجلەس پێشووتر شارێکی جیا و سەربەخۆ بوو لە لۆس ئەنجلەس بەڵام لەوەتەی ١٩٠٩وە لکێنراوە بە لۆس ئەنجلەس.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٦٩
میتۆدی نیوتن
ڕەگی دووجای ژمارەکان
مێتۆدی نیوتن یەکێکە لە ڕێگاکانی ھەژمارکردنی ڕەگی دووجای ژمارەکان، بۆ نموونە، دۆزینەوەی ڕەگی دووجای 612، یەکسانە لەگەڵ دۆزینەوەی وڵامی ھاوکێشەی:
x^2 = 612
فانکشنەکە بەم شێوە پێناسە دەکرێت:
و گرتەی فانکشنی f یەکسانە بە:
شیکاریی ھاوکێشەی

cos x {{=}} x{{sup|3}}
f (x) = cos(x) − x3

cos x {{=}} x{{sup|3}}
f ′(x) = −sin(x) − 3x2
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلگۆریتمەکانی دۆزینەوەی ڕەگ
شێخ عەبدولقادر شەمزینی
ژیان
شێخ عەبدولقادر کوڕی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری بوو و لە ساڵی ١٨٥١ لە شەمزینان لەدایک بوو. ئەو لە شۆڕشەکەی شێخ عوبەیدیلادا بەشداریی کرد و دوای شکانی شۆڕشەکە، لە ساڵی ١٨٨١دا، لەگەڵ باوکی دوور خرایەوە. دوای گەڕانەوە چووە ئەستەمبوڵ و لەوێ بوو بە سەرۆکی جەماعەتی تەعاون و تەرەقیی کورد و لەوێ ڕۆژنامەی کورد تەعاون و ترقی غزەتەسیت بە ھاوکاریی پیرەمێرد و کەسانی تر دەرکرد.
مردن
لە ساڵی ١٩٢٥دا دوای ڕووخانی شۆڕشەکەی شێخ سەعیدی پیران قۆڵبەست کرا. دواتر بران بۆ دیاربەکر و لەگەڵ ژمارەیەک لە ئەندامانی بزووتنەوەی ئازادی لە ڕۆژی ٢٤ی ئایاری ١٩٢٥دا لەسێدارە دران. لەدوای مردنی شاعیرانی کورد، وەک پیرەمێرد و جەوھەری، چەند ھۆنراوەیان بۆ دانا و ئەو و ھاوکارەکانیان بە قارەمانانی کورد ناو برد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥١ پۆل:مردووانی ١٩٢٥ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:کوردەکانی عوسمانی
کۆریای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ڕەگی فانکشن
وێنۆک|چەپ|وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی \cos(x) بۆ ئەو x ـانەی لە ماوەی دایە، ڕەگانی ئەم فانکشنە بریتین لە, و کە بە ڕەنگی  دیاری کراون.
لە زانستی بیرکاریدا، ڕەگ یان سیفرەکانی فانکشنی ئاوێتەی f بریتییە لە ژمارەیەک وەکوو x لە بواری فانکشنەکەدا بە شێوەیەک پاسادانی ئەم ھاوکێشە دەکات:
بە دەستەواژەیەکی تر x دەکاتە وڵام یان شیکاریی ھاوکێشەی f(x)=0.
سەرچاوەکان
پۆل:فانکشن و نەخشەکان پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی پۆل:٠ (ژمارە)
قەڵات، نەغەدە
قەڵات گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەھدی، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
فرانک لێبی ستانتۆن
فرانک لێبی ستانتۆن (؛ لەدایکبووی ٢٢ی شوباتی ١٨٥٧ – مردووی ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٢٧) زۆر جار بە فرانک ئێڵ ستانتۆن یان ئێف ئێڵ ستانتۆن متمانەی پێ دەدرا، ھۆنراوەنووسێکی ئەمریکی بوو.
قەڵات، نەغەدە
جوگرافیا
قەڵات لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئادی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەمیند لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەرالی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
فرانک لێبی ستانتۆن
ھەروەھا یەکەم ستووننووس بوو بۆ دەستووری ئەتلانتا، و بووە یەکەم شاعیر کە خەڵاتی ویلایەتی جۆرجیای بەدەست ھێنا، ئەو پۆستەی کە پارێزگار «کلیفۆرد واڵکەر» دەستنیشانی کرد، لە ساڵی ١٩٢٥ و تا مردنی لەلایەن ستانتۆنەوە پڕکراوەتەوە.
ڕۆژی کوردی
وێنۆک|ڕۆژی کوردی ڕۆژی کوردی یان خۆری کوردی (، ، ) یەک خۆری زێڕینی سووتێنەر و ھێمای نەتەوەییی کوردانە. ئەم ھێمایە مێژوویەکی ئایینی و کولتووری لە نێوان کوردەکاندا ھەیە کە بۆ سەردەمی دێرین دەگەڕێتەوە. ھەروەھا لە ناو ئاڵای کوردستان جێی گرتووە. ئەم خۆرە لە ٢١ تیشکی یەکسان و ھاوشێوە پێکھاتووە. ژمارەی ٢١ یەک ژمارەی ڕێزدارە، کە بە مانای ژیانەوە لە ئایینی مێژوویی و سەرەکی کوردی، یەزدانێت و لقەکانی ئەمڕۆی دایە. ژمارەی ٢١ ھەروەھا ھێمای ٢١ی ئازار و بۆنەکانی نەورۆزە کە ساڵی نوێی کوردی تێدا دەست پێ دەکات.
فرانک لێبی ستانتۆن
ژیان
ستانتۆن لە شاری چارڵزتۆن لە کارۆلینای باشوور لە دایک بووە، باوکی ڤالنتین ستانتۆن (چاپکەر، سەربازی کۆنفیدرالی و جوتیار) بوو، ھاوسەرەکەی کاترین ڕێبێکا باری ستانتۆنە، باوکی خاوەنی کێڵگەیەک بووە لە دوورگەی کیاوا ھەر لە منداڵییەوە کاریگەری لەسەر سرودەکانی ئیسحاق واتس و چارڵز وێسلی ھەبوو، لە کڵێسای «مێتۆدیست ئیپیسکۆپال» لە باشوور گەورە بوو. پاش دەستپێکردنی قوتابخانە لە شاری سەڤانای جۆرجیا، فرانک لێبی ستانتۆن پەروەردەی خۆی لەلایەن شەڕی ناوخۆی ئەمەریکاوە پچڕا، لەتەمەنی ١٢ ساڵیدا لەچاپکەرێک ڕاھێنانی کردووە، ئەو پێگەیەیی کە ڕێگەی پێدەدات کە بچێتە ناو کاری ڕۆژنامەوە، ئەوەبوو ساڵی ١٨٨٧ «جۆسی لیۆنی» بینی لە کاتی کارکردن لە ھەواڵی سمیسڤیڵ ھاوسەرگیرییان کرد، و لە ساڵی ١٨٨٨ بەرەو ڕۆمای جۆرجیا گواسترانەوە، لەوێ فرانک لێبی ستانتۆن ئۆفەرێکی لە جۆن تێمپل گراڤس وەرگرت، بۆ ئەوەی وەک سەرنووسەری شەو لە «ڕۆم تریببوون» کار بکات. ستانتۆن لە ساڵی ١٨٨٩ ڕووی کردە دەستووری ئەتلانتا (کە چەند مانگێک لەگەڵ «ھێنری دەبلیو گرادی» پێش مردنی گرادی کاری دەکرد)، دەستی کرد بە زیاتر تەرکیز کردن لەسەر نووسینی سەروتار و ستوونەکان؛ و ڕۆڵێک لە ڕۆژنامەکاندا لە دوای مردنی ستانتۆن لە ساڵی ١٩٢٧ پڕکراوەتەوە. نووسینەکانی ستانتۆن زۆر باو بوون و بە سەختی دەخوێندرانەوە. ڕۆژنامەی ستونیNews from Billville (دواتر Up from Georgia) بنچینەکە بۆ ئەو بانگەشەیە دروست دەکات، کە ئەو نموونەی سەرەتایی ستووننووسەکانی ڕۆژنامەکانی ئەمریکا بووە. فرانک لیبی ستانتۆن لە تەمەنی ٦٩ ساڵیدا لە ئەتلانتای جۆرجیا کۆچی دوایی کرد، ئەو و لیۆن جۆسی ستانتۆن لەلایەن منداڵەکانیانەوە ڕزگار دەبن.
سێرفۆنتێن
سێرفۆنتێن شارەوانییەکە لە پارێزگای نامور لە بەلجیکا بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٧، ڕێژەی دانیشتووانی ٤٥٧٩ خەمڵێنراوە. لەگەڵ ڕووبەرەکەی بە ٨٣٫٤٥ کم دووجا
فرانک لێبی ستانتۆن
بەرھەمداری
بەپێی ناوەندی کتێبخانەی ئۆنلاینی کۆمپیوتەر (OCLC)، نووسینەکانی ستانتۆن لە ٣٠٩ بڵاوکراوەدا بە سێ زمان و ١٧١ وتار و ١٤٨٣ دەستکەوتی کتێبخانەی (OCLC WorldCat Hits) لەخۆ دەگرێت.
ڕۆژی کوردی
سەرچاوەکان
پۆل:ھێمای نیشتمانی کوردان پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی کوردستان پۆل:مێژووی کورد
سێرفۆنتێن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای نامور
ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ١٩٢٨
ئەنجامەکان
لەئەنجامی ئەم هەڵبژاردنەدا، حیزبی دەسەڵاتدار دووبارە براوەبوو و عەبدولموحسین ئەلسەعدوون کرایەوە بە سەرۆکوەزیرانی عێراق.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەڵبژاردنەکان لە عێراق
فرانک لێبی ستانتۆن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧ پۆل:مردووانی ١٩٢٧ پۆل:شاعیرە کوڕە ئەمریکییەکان
فریدا ھێشتا لە ژیانە
چیڕۆک
فیلمەکە باس لە کارە هونەرییەکان، نەخۆشی و کێشە تەندرووستییەکانی فریدا، پەیوەندییە سۆزدارییەکانی لەگەڵ دیێگۆ ڕیڤێرا و لیۆن ترۆتسکی دەکات.
خەیاڵ
وێنۆک|200px| پەیکەری خەیاڵ کە ساڵی ١٨٩٦ بە دەستی [[ئۆلین لێڤی وارنەر دروست کراوە و ئێستا لە کتێبخانە کۆنگرێسی ئەمریکایە.]] خەیاڵکردن بەو لێھاتوویییە دەوترێت کە بەبێ ئەوەی ھیچ پێدراوەیەکی دەمودەست لە ھەستەکانەوە بوونی ھەبێت (کە ھاندەر بێ بۆ زەین) لە زەیندا شتی تازە بێتە بەرھەم یا بە لاساییکردنەوە دروست بێت. بەو شتە کە بەم چەشنە لە زەیندا دروست بووە دەوترێت خەیاڵ. ھەروەھا، ئەوەش وتراوە کە خەیاڵکردن پێکھاتن و شێوەگرتنی بەسەرھاتێکە لە ناو زەیندا کە لەوانەیە بەسەرھاتەکانی ڕابردوو کە بەڕوونی لە بیردا ماونەتەوە خولقاندبێتیانەوە، یان ئەوەی کە زەین خۆی بەتەواوی دای ھێنابێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ناسیاری
زەنگیدەر
زەنگیدەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
زەنگیدەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەھێ، گەرمک و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی میرانی کۆماری و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی داڵاڕۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چەمەک.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیمپراتۆریەتیی لیاوۆ
وێنۆک|نەخشە وێنۆک|ئیمپراتۆرییەتی لیاوۆ لە ساڵی ١١١١ی زایینی ئیمپراتۆرییەتی لیاوۆ (چینی دێرین:遼朝 چینی سادەکراو:辽朝 شێوازی خوێندنەوە: لیاوۆ-چاوۆ ) ھەروەھا وەک ئیمپراتۆرییەتی لیاوۆ ناسراوە بە فەرمی پێی ئەوترێت لیاوۆی مەزن (چینی: 大遼; 大辽; دا لیاوۆ) ئیمپراتۆرییەتی کیتان یان کیتان ویلایەتی (چیدان) ئیمپراتۆرییەتێک بوو لە ڕۆژاوای ئاسیا کە لە ٩١٦ تا ١١٢٥ی زایینی فەرمانڕەوایەتی کردووە لە جیھانی مۆدێرنی ئەمرۆدا دەکەوێتە باکووری بەشی باکووری چین، مەنگۆلیا و بەشەکانی دووری ڕۆژاوای ڕووسیا و باکووری کۆریا ئیمپراتۆرییەتەکە لەلایەن ێلو ئەباوۆجی (تایزوی لیاوۆ) دامەزراوە. کە خانی خیتانەکان بوو. لەسەردەمی کەوتنی ئیمپراتۆریەتی تانگ و یەکەم وڵات بوو کە کۆنترۆلی تەواوی مەنچوڕیا بکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مێژووی مەنگۆلیا پۆل:مێژووی مەنچوریا پۆل:دامەزراوەکانی ٩٠٧ ی زایینی پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٩٠٠ پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١٠یەم لە چین پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە چین پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان
بەردخڕە
بەردخڕە شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەردخڕە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سارتکەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی سەرکەپکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی جەلکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەڵاڵان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کۆلۆمبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
کۆلۆمبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢ بوو کە لە ٣٠ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٣٢ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٣٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
محەممەد کوڕی حەسەن شەیبەنی
وێنۆک
ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد کوڕی حەسەن کوڕی فەرقەد شەیبانی باوکی یاسای نێودەوڵەتی موسڵمانان، فەقێناسێکی عەرەب بوو و شاگردی ئەبووحەنیفە، مالیک کوڕی ئەنەس و ئەبوو یووسف. لە شاری واست لە عێراق لەدایکبووە. لە تەمەنی گەنجیدا رووی لە شاری کوفە کردووە و لەم شارە دەستی بە خوێندن کردووە، کە زۆرێک لە ھاوەڵانی پێغەمبەر محمد لەوێ دەژیان. لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا دەبێتە خوێندکاری ئیمامی ئەبو حەنیفە، دوای مردنی لەلای ئیمامی ئەبو یوسف درێژە بە خوێندن دەدات. لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا لە مزگەوتی سەرەکی کوفە بانگەوازی کردووە. بۆ ماوەی سێ ساڵ لە مەدینە گوێی لە وتارەکانی مەلیکی کوڕی ئەنەس گرت. مامۆستاکانی ئەو شارەزایانی بەناوبانگی فەرموودەی سوفیان الساوری و عەبدوڕەحمان العوزایی بوون. بە گەڕانەوە بۆ عێراق، بوو بە یەکێک لە دەسەڵاتدارترین مامۆستاکانی بەغدا. لەھەمان کاتدا وانەی لە شەریعەتی ئیسلامی و ئاکارە ئاینییەکانی تردا داوە و تەواوی کۆمەڵەیەک لە خوێندکاری شایستەی پەروەردە کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٨٠٥ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٨ەم پۆل:حەنەفییەکان پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
یووسف کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی محەممەد
یووسف کوڕی عەبدوڵڵا کوڕی محەممەد کوڕی عبدالبری نومەیری، باوکی عەمری قورطبی، زانایەکی ئیسلامی بوو. لە ساڵی (٤٦٣) مردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زانایانی فەرموودە پۆل:مردووانی ٤٦٣ک پۆل:ھاوەڵەکان پۆل:مردووانی ١٠٧١ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:لەدایکبووانی ٩٧٨ پۆل:نووسەرانی ئەندەلوس
پێڕستی ھاوئەنجامە سێگۆشەیییەکان
300px|وێنۆک|چەپ
ھاوئەنجامە سێگۆشەییەکان ئەو ھاوکێشانەن کە ھەر چەندە گۆڕانکاری لە بەھایەکانی گۆڕەکەکانیاندا بکرێت، بە ڕاستی دەمێنێتەوە.
هاوئەنجامی پیتاگۆرسییەکان
ھاوئەنجامە سێگۆشەییە بنەڕەتییەکان:
کۆساین
ھاوئەنجامەکانی سەرجەم و جیاوازی:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھاوئەنجامە بیرکارییەکان پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:سێگۆشەزانی