cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گاوۆ چی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٣٣٦ پۆل:مردووانی ١٣٧٤ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:نووسەرانی سوژۆو پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپڕاتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:مێژووناسەکانی جیانگسو پۆل:مێژوونووسە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم
ڕەشانی سۆفی خەسرەو
ڕەشانی سۆفی خەسرەو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ڕەشانی سۆفی خەسرەو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ڕەشان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کوڕەمێوی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باخی و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی یاساماڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
دەریای ووسۆنگ
وێنۆک دەریای ووسۆنگ دەریایەکە بەناو ناوەندی شاری شانگھای دا تێپەڕ دەبێت ڕووبەرەکەی ١٢٥ کم، کە ٥٤کم دەکەوێتە ناوچەی شانگھای وێنۆک|دەریاکە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی چینگ]] وێنۆک|لە ١٩٨٧ وێنۆک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:جوگرافیای سوژۆو پۆل:ڕووبارەکانی جیانگسو پۆل:ڕووبارەکانی شانگھای
١٤ی خەرمانان
١٤ی خەرمانان ١٦٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
چاریخ
چاریخ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سیامەنسور، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
چاریخ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سوازیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
بیرلان
بیرلان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
١٥ی خەرمانان
١٥ی خەرمانان ١٧٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دوان شوچینگ
دوان شوچینگ (بە چینی:端淑卿;لەدایکبووی ١٥١٠ بۆ ١٦٠٠) شاعیری بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ
سوپای ڕزگاریی فەلەستین
وێنۆک|هێمای هێزی رزگاریـخوازی فەلەستین سوپای ڕزگاریی فەلەستین (عەرەبی: جيش التحرير الفلسطيني)، بە شێوەیەکی گشتی باڵی سەربازی ڕێکخراوی ڕزگاری فەلەستین (PLO)یە، کە لە لووتکەی کۆمکاری عەرەبی ساڵی ١٩٦٤ لە ئەسکەندەرییە لە میسر بە ئەرکی شەرکردن لە دژی ئیسرائیل دانراوە، لەگەڵ ئەوەشدا هیچ کاتێک لە ژێر کۆنترۆڵی رابەر و ئەفسەرەکانیدا نەبووە بەڵکو لە لایەن حکوومەتە خانەخوێ جۆراوجۆرەکانیەوە کۆنترۆڵ کراوە.
فڕۆکەخانەی بوژنۆرد
فڕۆکەخانەی بوژنۆرد فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە شاری بوژنۆرد، ناوەندی پارێزگای خۆراسانی باکوور لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:بوژنۆرد پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
مەلا حەبیبوڵڵا
مەلا حەبیبوڵڵا پیاوێکی ئایینی بێتاوانی ئەفغانی (پەشتوون) بوو کە لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ لەلایەن ئەمریکییەکانەوە ئەشکەنجە درا.
پشکنینی جەستەی حەبیبوڵڵا دوای دوو ڕۆژ لە مردنی ئەنجامدرا، و مردنەکەی وەک کوشتن پۆلێنکرا. پزیشکێک دەڵێت ھۆکاری مردنەکەی «ئیمبۆلیزمی سییەکان بووە بەھۆی برینداربوونی ھێزی بێدەنگ بۆ قاچەکان». ئەمریکییەکان سەرەڕای زانینی مردنی حەبیبوڵڵا بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی سزاکە و دوای چوار ڕۆژ، دووەم ئەفغانی بە ناوی دڵاوەر یەعقووبی لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ لە ھەمان بارودۆخدا کۆچی دوایی کرد. ئەو پزیشکەی پشکنینی دلاوەری کردووە، ئاماژەی بەوەکردووە، ئەویش زیانی ھاوشێوەی بە پیاوێک بینیوە کە قاچەکانی بە پاسێکدا کەوتووە.
ھەموو ئەو ١٥ ئەمریکییەی کە حەبیبوڵڵایان کوشتووە، سزایەکی زۆر سووکیان وەرگرتووە و بە خێرایی لە زیندان ئازادکراون.
١٦ی خەرمانان
١٦ی خەرمانان ١٧١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سوازیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (تراکی دەنگی)
ساوند تراکی فیلمی ھاڵکی باوەڕپێنەکراو ە کە لەلایەن کرایگ ئارمسترۆنگەوە ئامادەکراوە. کرایگ ئارمسترۆنگ ڕێکخەری فیلمی Massive Attack بوو کە دەرھێنەری گرووپێک بوو کە لویس لێتێریێر زۆر حەزی لێ بوو و ھاوکاری لەگەڵ کردبوو لە فیلمی Unleashed لە ساڵی ٢٠٠٥. ئارمسترۆنگ یەکەم ھەڵبژاردەی دەرھێنەرەکە بوو، ئەمەش مارڤێڵی سەرسام کرد، چونکە نەیاندەزانی کاری بۆ فیلمی ئەکشنیش کردووە و ئێستاش ھاتووە کە ئاواز بۆ ئەم فیلمە دادەڕێژێت.
دۆنگ چیچانگ
دۆنگ چیچانگ (بە چینی:董其昌; لەدایکبووی ١٥٥٥ بۆ ١٦٣٦) خۆشنووس، وێنەکێش، سیاسەتوان، و بیرمەندی سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ بووە. وێنۆک|وێنەی سروشت، لەگەل خۆشنووسی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٥٥ پۆل:مردووانی ١٦٣٦ پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی شەنگھای پۆل:سیاسەتوانانی شانگھای
دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان
لە ژینناسی دا، دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان بریتییە لە گۆرانی بنیادی زیندەیی زیندەوەرێک لەڕێی دووبارە دەرکەوتنی خەسڵەتێکی نەژادیی (باو و باپیران) سەرەڕای وونبوون یان دیارنەمان بەشێکی جەستە یان خەسڵەتێک لە نەوەکانی پێشوودا بەھۆی گۆرانکارییە پەرەسەندنەکانەوە. دەرکەوتنەوەکان دەکرێت بەچەند ڕێگەیەک ڕووبدەن، بۆ نموونە لە کاتێک دا ئەو جیینانەی پەیوەستن بە ڕووخسارەوە دەپارێزرێن لە ناوکە ترشی ڕایبۆزی کەم ئۆکسجین (DNA) دا و لەڕێی بازدانەوە کردەی دووبارە دەرکەوتنەوەکە ڕوودەدات کە ھەڵدەستێت بە لابردنی جیینی خەسڵەتە نوێیەکە یان زاڵ کردنی جیینە کۆنەکان بەسەر جیینی خەسڵەتە نوێیەکان دا. ژمارەی خەسڵەتەکان دەکرێت بگۆردرێت لەئەنجامی کەم بوون یان زیاد بوونی ماوەی گەشەکردنی سەرەتایی خەسڵەتێک بۆیە گۆرانی ماوەی گەشەی خەسڵەتێک پێش جێگیربوونی بەشێوەیەکی تەواوی دەکرێت ببێتە ھۆی ھێنانەوەی ڕووخسارێکی نەژادیی.undefined زۆرجار دیاردەی دووبارە دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان وەک بەڵگەی پەرەسەندن تەماشا دەکرێن.
لە زانستە کۆمەڵایەتییەکان دا، دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان بە خواستی پێچەوانەبوونەوە دادەنرێت. بۆ نموونە خەڵکانی سەردەمی نوێ دەگەرێنەوە سەر جۆرەکانی سەرەتایی لە بیرکردنەوە و ھەڵسوکەوتی سەردەمەکانی پێشووتر. وشەی (Atavism) لە دەربڕینی لاتینی (Atavus)ەوە داتاشراوە کە بە واتای باوباپیرانی گەورە یان نەژاد دێت.
بەھەمان شێوە، چەمکی دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان وەک بەشێک لە شیکردنەوە تاکەکەسییەکان دەربارەی ھۆکارەکانی لادان بەرەو تاوانکاری لەلایەن لێکۆڵەر و تاوانبارناسی ئیتاڵی «سیزەر لۆمبۆرسۆ»ەوە لە ساڵانی ١٨٧٠کان دا بەربڵاویی و جڵەویی پەیداکرد. سیزەر ھەوڵیدا خەسڵەتە جەستەییە باوەکانی تاوانکاران دەستنیشان بکات و ئەوانەی خاوەنی ئەو خەسڵەتە جەستەییانە بوون بە دەستەواژەی «دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان» پێناسەی دەکردن. ماوەیەکی زۆرە بەڵگە ئامارییەکان و بیرۆکە نزیکەکەی لە (زانستی باشترکردنی نەوەی مرۆڤ - Eugenic) لەلایەن کۆمەڵگەی زانستییەوە دەستی لێ ھەڵگیراوە بەڵام ھێشتا ھەندێک لایەنگری زانستیی ھەیە لەسەر ئەو چەمکەی کە دەکرێت خەسڵەتە جەستەییەکان کاریگەرییان ھەبێت لە ئەگەری تاوانکاری و ھەڵسوکەوتی ناڕەوشتییانەی مرۆڤ.
لە ژینناسیدا
خەسڵەتە ڕووخسارییە ونبووەکانی پەرەسەندن بە یەکجاری لە DNA زیندەوەراندا لەدەست ناچێت. جینە زنجیرەیییە یەک لەدوای یەکەکان دەمێننەوە، بەڵام بە شێوەیەکی ناچالاک و دەکرێت ئەو جۆرە جینە بەکارنەھاتووانە بە درێژاییی چەندەھا نەوە لە جینۆمەکاندا بمێننەوە. ھەتاوەکوو جینەکە پارێزراو بێت، دەکرێت ھەڵەیەک لە ڕێکاری دامرکاندنەوەی جینەکە ببێتە ھۆی ڕێگەخۆشکردن بۆ دووبارە سەرھەڵدانەوەی و ھەندێک جار دووبارە دەرکەوتنەوەی جینە دامرکاوەکان دەکرێت چالاک بکرێت لەڕێی ھاندەرە دەستکردەکانەوە (Artificial Stimulation).
دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان لە مرۆڤیشدا تێبینی کراوە، وەک لەدایکبوونی ئەو کۆرپەلانەی خاوەنی کلکە بەجێماوەکانن و، ھەروەھا دەکرێت لەو مرۆڤانەشدا تێبینی بکرێت کە خاوەنی ددانی گەورەن. لە فەرھەنگی پزیشکیدا چەند دیاردەیەکی «دڵی مار» لە مرۆڤەکاندا تۆمارکراوە کە ھاوشێوەی شێوازی سووڕی خوێنی خشۆکەکان کار دەکات.
نموونەکانی تری دەرکەوتنەوەی خەسڵەتەکان:
لە کلتووردا
(ئەتاڤیزم - Atavism) ئەو دەستەواژەیەیە کە (جۆزیف شەمپتەر) لە سەدەی بیستەمی ئەوروپای ئازادیخوازدا بەکاری دەھێنا بۆ شیکردنەوەی جەنگی جیھانیی یەکەم و ھەڵدەستێت بە بەرگریکردن لە (بیردۆزی پەیوەندیی نێودەوڵەتیی ئازدیخواز - Liberal International Relations Theory) کە کۆمەڵگەیەکی نێودەوڵەتیی بنیادنراو لەسەر بازرگانی خۆی بەدوور دەگرێت لە جەنگ بەھۆی وێرانکاری و نرخی زۆرەوە. بە بۆچوونی ئەو، ھۆکاری جەنگی جیھانیی یەکەم ئەوەیە کە حکوومەتەکانی (ئیمپراتۆری ئەڵمانی، ئیمپراتۆری ڕووسی، ئیمپراتۆری عوسمانی و ئیمپراتۆری نەمسی-ھەنگاری) ئەوروپای ئازادیخوازیان ڕاکێشاوەتە ناو جەنگەکەوە و، ھیچ ھۆکارێکی ناگەرێتەوە بۆ دەسەڵاتە ئازادیخوازەکانی کیشەورەکانی دی. جۆزیف لەڕێی ئەم بیرۆکەیەوە پێداگیری دەکات کە ئازادیخوازی و بازرگانی کاریگەرییەکی ئارامکەرەوەی بەردەوامیان دەبێت لەسەر پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و، جەنگ لە نێوان ئەو وڵاتانەدا ڕوونادات کە پەیوەندیی بازرگانیان ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژینناسیی پەرەسەندنی پۆل:بۆماوەزانی
دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق
دەوڵەتی ئیسلامیی عێراق کە دواتر بووە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام، گرووپێکی چەکداری ئیسلامی جیھادی عێراقییە و بە ژمارەیەک گرووپی چەکدار دادەنرێن و لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە عێراق دامەزراوە. ئەم گرووپە پێش ڕاگەیاندنی " دامەزراندنی دەوڵەت " لە ڕێگەی کۆمەڵێک گرووپەوە دەرکەوتن و تۆمەتبارن بەوەی دەستیان ھەیە لەو ھێرشانەی کە سەربازانی عێراقیان کوشتوە لە ٩ی نیسانی ٢٠١٣ ئەمیرەکەیان ئەبوبەکر بەغدادی، فەرمانی تایبەتی خۆی گۆڕی بۆ بوون بە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بە داعش ناسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:چالاکییەکانی قاعیدە لە عێراق پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون پۆل:تیرۆریزم لە عێراق پۆل:قاعیدە لە عێراق پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦
١٧ی خەرمانان
١٧ی خەرمانان ١٧٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سوڵتان (فیلم)
سوڵتان ٢٠١٦ فیلمێکی ڕۆمانسی و وەرزشییە , دەرھێنەر عەلی عەباس زەفارە, ئەدیتا چۆپرا بەرھەم ھێنە لەگەڵ لەگەڵ کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمس , ئەکتەری سەرەکی سەلمان خان و ئەنوشکا شارما، فیمەکە تیشک دەخاتە سەر سوڵتان عەلی خان , لە ھێیۆنێیەوە زۆرانبازی دەکات و سەرکەوتوو دەبێت بەڵام ئەو پیشەیەی دارمانێک لە ژیانی دروست دەکات.
سوڵتان لە ٦ی تەمووزی ٢٠١٦ لە ھەموو جیھان بڵاو کرایەوە وە تێکڕای داھاتی نزیکەی ٥٨٤₹ کڕۆڕ بوو لە ھەموو جیھان وە بە چوارەم پڕداھاترین فیلمی ھیندی دادەندرێت.
بەرھەمھێنان
پڕۆژەکە پێشتر ڕاگەیەندرا لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٥ بە شێوەیەکی سەرەنج راکێش لە یووتیووب بڵاو کرایەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنە ھیندییەکان پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمە وەرزشییە ھیندییەکان پۆل:فیلمەکانی یاش ڕاج فیلمز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمەکانی هونەری جەنگی ٢٠١٦
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مەشھەد
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مەشھەد فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شاری مەشھەد، ناوەندی پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی لە ئێران.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مەشھەد پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
جۆرج مایکل
جۆرجس کیریاکۆس پانایۆتو (٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣ – ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦) ناسراوە بە جۆرج مایکڵ گۆرانیبێژ و گۆرانینووس و تۆمارکەری دەنگی بەناوبانگی وڵاتی ئینگلتەرا و جیھان بوو. ناوبانگێکی زۆۆری بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بەدەست ھێناوە و ھاوکات لەشەوی کریسمسدا کۆچی دوایی کردووە. جۆرج بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بووە خاوەن ھەوادارێکی زۆۆر کە تەنانەت ھەندێکجار نازناوی گۆرانیێژی کریسمسیان لێنابوو و لە وڵاتانی ڕۆژھەڵات لەکاتی کریسمسدا پڕفرۆشترین گۆرانی بووە. لە تەواوی ژیانیدا توانیویەتی زیاد لە ١٠ ملیۆن کاسێت لەگۆرانییەکانی بفرۆشێت.
کارە ھونەرییەکان
یەکەم ئانگی خۆی مایکل لەنزیک ئەو قوتابخانەیە ئەنجامداوە کە پێشتر لێی خوێندبوو کە تێیدا چەند سەد کەسێک ئامادەی ئاھەنگەکە بوون. لەو ڕۆژەوە تاکو کۆتا ئاھەنگی گشتیان نە ئاھەنگی زۆۆر سەرکەوت و دانراوون و لەگشتیان ناوبانگێکی نوێی بەدەست ھێناوە. یەکەم دەستپێکی گۆرانی وتنی لەگەڵ گۆرانی بێژی ھاوڕێی ئەندرێ ڕیچڵی بووە. لە ساڵی ١٩٨١ تاکو ١٩٨٦ بەردەوام بوون. لەدرێژایی ٣٠ ساڵی تەمەنیدا ٥ ئەلبوومی نێو ستۆدیۆ و ٣٨ گۆرانی جۆری کلیپ و ٤٠ گۆرانی بەشێوەی تاک وتوەتەوە و لەگەڵ کۆمەڵێک ھونەرمەندی بەناوبانگ گۆرانی وتوە وەک ھونەرمەندان (ڕیھام فڕانکلین، ئاڵتن جۆنز، ماری جێپڵێی، مۆتیا(.
خەڵاتەکان
جۆرج خاوەن کۆمەڵێک خەڵاتە ئەوانیش ٣ خەڵاتی برێد ٢ خەڵاتی باشترین گۆرانیبێژی پیاوی بەریتانیا. ٤ خەڵاتی ئێم تی ڤی ٤ خەڵاتی ئیڤڵ نۆڤێڵۆ ٣ خەڵاتی ئەمەریکان میوزیک ٨ جار کاندیدکراو بۆ خەڵاتی گرامی کە توانیویەتی ٢ جار بیباتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:گۆرانیبێژانی ئینگلیز پۆل:مردووانی ٢٠١٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئینگلیز
ئاکی شیمازاکی
ئاکی شیمازاکی (بە فەڕەنسی: Aki Shimazaki) ڕۆماننووس و وەرگێڕێکی کەنەدی، ساڵی ١٩٥٤ لە ژاپۆن لەدایکبووە. ساڵی ١٩٨١ کۆچی کردووە بۆ کەنەدا لە ١٩٩١ەوە لە مۆنتریال ئەژیت، لەوێ مامۆستای زمانی ژاپۆنییە و ڕۆمانەکانی خۆی بە زمانی فەڕەنسی بڵاوئەکاتەوە و پەرتووکەکانی بە زۆر زمانی بیانی وەرگێڕدراون.
ژیاننامە
ساڵی ١٩٩٥، لە تەمەنی ٤٠ ساڵیدا فێری زمانی فەڕەنسی دەبێ و کۆمەڵێک کورتەڕۆمان بەو زمانە دەنووسێ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نووسەرە ژاپۆنییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤ پۆل:نووسەرانی ژنی ژاپۆنی پۆل:زیندووان پۆل:ژاپۆنییە کۆچبەرەکان بۆ کەنەدا پۆل:کەنەدییە ڕۆمانووسەکانی سەدەی ٢٠م پۆل:ڕۆمانووسە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م پۆل:نووسەرانی مۆنتڕیال پۆل:ژنە ڕۆمانووسە کەنەدییەکان پۆل:نووسەرە ژنە کەنەدییەکانی سەدەی ٢٠م پۆل:نووسەرە ژنە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م پۆل:ڕۆمانووسە کەنەدییەکان بە زمانی فەڕەنسی پۆل:وەرگێرە کەنەدییەکانی سەدەی بیستەم پۆل:نووسەرانی پارێزگای گیفو پۆل:وەرگێرە کەنەدییەکانی سەدەی ٢١م
کەتیبەکانی کوردستان
هێرشەکان
ئەم گروپە چەندین هێرشیان کردووە و زۆربەی هێرشەکانیان دژی وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان بووە لە هەولێر کە لە مانگی ئایاری ۲۰۰۷ دا ۱۹ کەس کوژران و ۷ پاسەوانی سنوور و ئەفسەرێکی ئاسایشی یەکێتیان لە پێنجوێن لە مانگی تەمموزی ۲۰۰۷ شەهید کرد. لە ئەیلولی ۲۰۱۰ دا دوو ئەفسەری پۆلیس بەهۆی هێرشێکی خۆکوژی شکستخواردوو له سلێمانی بریندار بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون پۆل:ڕێکخراوە کوردییە ئیسلامییەکان پۆل:جوگرافیای عێراق پۆل:ڕێکخراوە جیھادییەکان پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٧ پۆل:ڕێکخراوەکان لە عێراق
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
Denmark at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئینستیتیوتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە
ئینستیتیوتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە (مێری - MERI)؛ بە ئینگلیزی: Middle East Research Institute; - پەیمانگایەکی ئەکادیمی تایبەتە بە توێژینەوەی پۆڵەسی (سیاسات) و بیركردنەوە و دیراساتی ستراتیژی. بنکەکەی لە شاری هەولێرە، پایتەختی هەرێمی کوردستانی عێراق. مێری توێژینەوەی بنەڕەتی لە بوارەکانی ئاشتی، مافی مرۆڤ، حوکمڕانی، ئاسایش و ئابووری ئەنجام دەدات. ئەم ڕێکخراوە لە ساڵی 2014 دامەزراوە و گەشەیەکی خێرای بەخۆیەوە بینیوە و ئێستا شوێنێکی گرنگی لە بواری توێژینەوەی سیاساتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا داگیرکردووە. مێری لە ریزبەندی پەیمانگاكانی جیهاندا، كە لەلایەن زانکۆی پێنسیلڤانیاوە ئەنجام دەدرێ، وەک ڕێکخراوێكی پێشەنگی توێژینەوەی پۆڵەسی هەلسەنگێندراوە و لە ماوەی شەش ساڵی یەك لەدوای یەكدا بە یەكەمی عێراق و پلەی 34 لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا دانراوە.
ئەرک و روانگە
ئەرکی مێری بریتیە لە بەشداریکردن لە پرۆسەی نیشتیمانسازی (بنیاتنانی نەتەوە) و دەوڵەتسازی (بنیاتنانی دەوڵەت) و بە دیموکراسیکردن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئامانجەکانی بریتین لە پێشخستنی و پەرەپێدانی مافەکانی مرۆڤ، دیموکراسی، حوکمڕانی باش و خۆشگوزەرانی ئابووری [1]. مێری کۆمەڵێک چالاکیی بەرفراوان لەخۆدەگرێت، لەوانە، سیاسەتی نێودەوڵەتی، ئاسایشی نیشتمانی، دامەزراوەکانی دیموکراسی و حوکمڕانی، ئابووری، وزە، ژینگە، خزمەتگوزارییە گشتیەکان، کۆمەڵگەی مەدەنی و گەشەپێدانی کولتووری.
توێژینەوە
مێری دەرەنجامی توێژینەوەكانی بڵاودەکاتەوە و دیبەیتی پۆڵەسی بە سێ زمانی ئینگلیزی، عەرەبی و کوردی بەڕێوەدەبات. ئینستیتیوتەكە چەندین پڕۆژەی توێژینەوەی ئەنجامداوە و ڕاپۆرتی بە کوالیتی ئەكادیمی بەرزەوە لەسەر داعش, ئاوارەکانی ناوخۆ، پەنابەران و مافەکانی کەمینەکان، ئاشتەوایی دوای جەنگ، چاکسازی لە سیستەمی حوکمڕانی، پێشخستنی مافەکانی مرۆڤ (پاراستنی مافەکانی کەمینەکان، بەرەنگاربووەنەوی توندوتیژی دژی ژنان و چاکسازی دامەزراوەیی (سیستەمی دادوەری، داواکاری گشتی، وەزارەتی ناوخۆ و وەزارەتی پێشمەرگە).
مێری هاوکارییەکی بەرفراوان لەگەڵ زانکۆکان و ڕێکخراوەکانی ئاشتی لە ئەمریکا و ئەوروپا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات.
دیداری مێری
ئینستیتیوتی مێری ساڵانە کۆنفرانسی گەورە (دیداری مێری) ڕێکدەخات کە سەرکردە سیاسییەکان و شارەزایانی سیاسەت لە عێراق و وڵاتانی دراوسێ بەشداری تێدا دەکەن. مێری یەکەم کۆڕبەندی خۆی (دیداری مێری 2014) لە نێوان ٤-٦ی تشرینی دووەمی 2014 ئەنجامدا. ئەمەش بە یەکەمجار لە ناوچەکە دادەنرا، بەو پێیەی دیبەیتی كراوەی ئەنجامدا بە بەشداری فوئاد مەعسوم (سەرۆکی پێشووی عێراق)، سەلیم جبوری (سەرۆکی پێشووی پەرلەمانی عێراق)، ئوسامە نوجەیفی (جێگری سەرۆکی عێراقی پێشوو)، نێچیرڤان بارزانی (سەرۆکوەزیرانی پێشووی هەرێمی كوردستان)، بەرهەم ساڵح (سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق)، مەسرور بارزانی (سەرۆکی ئێستای حکومەتی هەرێم)، قوباد تاڵەبانی (جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم) هەروەها داڕێژەرانی سیاسەتی نێودەوڵەتی، وەک وەزیرانی دەرەوە (بۆ نموونە تورکیا)، باڵیۆز و پسپۆڕانی ئەکادیمی. لەو کاتەوە ساڵانە کۆڕبەندی MERI بەڕێوەدەچێت و کاریگەرییەکانی لەسەر داڕشتنی سیاسەت و هۆشیاری گشتی زۆر بووە.
دیداری عێراق
مێری یەکەمین دیداری عێراقی (دیداری دامەزراندن) لە بەغدا (2-4 ی ئایاری 2023) ڕێکخست، بە هاوبەشی لەگەڵ سەنتەری ئەلنەهرەین. ئەمەش کۆنفرانسە باڵایەکی دیکە بوو کە بڕیاردەران و داڕێژەرانی سیاسەت و هەروەها ئەکادیمیست و دیپلۆماتکاران و ڕۆژنامەنووسانی نیشتمانی و نێودەوڵەتی کۆکردەوە. لە کۆنفرانسەکەدا م. . لەنێو بەشداربووان، سەرۆك وەزیرانی عێراق، محمد شیاع السوداني، و سەرۆكی هەرێمی كوردستان (نێچیرڤان بارزانی) و جێگرانی سەرۆك وەزیران لە بەغدا و هەولێر، كۆمەڵێك ئەندامانی كابینەی حكومەتی بەغدا و جێگری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا و نێردەی سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان و ژمارەیەكی زۆر لە باڵوێز و ئەكادیمیست و رۆژنامەنووس و پسپۆڕان.
سەرچاوەی دارایی
سەرچاوەی دارایی مێری بریتیە لە گرانتی توێژینەوە و سپۆنسەرایەتی دیدارەكانی، هەربۆیە سەربەخۆیی دارایی و سیاسییەکەی هەمیشە زامینكردووە. سەرمایەی دامەزراندنی مێری (3.5 ملیۆن دۆلار) بوو كە لە مانگی کانوونی دووەمی 2013 لەلایەن ئەنجومەنی نەوت و غازی هەرێمی کوردستان (سندوقی بنیاتنانی توانا) بەخشرا. لەو کاتەوە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بە سەرکەوتوویی کێبڕکێی لەسەر سندوقەکانی توێژینەوە کردووە. لە چوارچێوەی پرۆگرامی توێژینەوە ستراتیژیەكانی یەکێتی ئەوروپاوە یارمەتییە گەورەکانی پێبەخشراوە، لەوانە EUNPACK و FEUTURE. هەروەها پارەی لە پەیمانگای ئاشتی ئەمریکا دەستەبەر کردووە.
پێشوازی نێودەوڵەتی
بڵاوکراوەکان یان گوتەكانی مێری لە زاناکانیەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە هەواڵ و میدیا گەورەکاندا ئاماژەیان پێکراوە، لەوانە نیویۆرک تایمز ، دەنگی ئەمریکا ، RN-ABCی ئوسترالی، NBC News, ئەلجەزیرە و ئەوانی تر
سەرچاوەکان
پۆل:ھەولێر
١٨ی خەرمانان
١٨ی خەرمانان ١٧٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ە کە لە ٢٦ی تەممووز تا ١١ی ئابی ٢٠٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە دەچێت.
سەرچاوەکان
٢٠٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
پارکی سامی عبدالرحمن
alt=پارکی سامی عبدالرحمن|وێنۆک|پارکی سامی عبدالرحمنپارکی سامی عەبدولڕەحمان لە ڕێکەوتی (١٤ی ئازاری ٢٠٠٠) دروست کراوە لە (٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٣) لەلایەن ڕێزدار سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانی ئەو کات نێچیرڤان بارزانی کرایەوە. ڕووبەری پارکەکە (٨٠٠) ھەشت سەد دۆنم زەوییە، کە (٤٥٠) دۆنم (فریز و گوڵدان و دار و گولی وەرزی و ھەمیشەی و (١٨٠) ھەزار داری جۆراو جۆری تێدایە لەگەڵ دوو دەریاچەی دەستکردی گەشتیاری لەگەڵ دوو مەلەوانگە کە یەکێکیان داخراوە، ئەوی تریان کراوەیە لەگەل دوو ڕێستورانت، خواردنگەی داوا دوو، ڕێستورانتی پارک. ١٨٠٠٠٠ سەد و ھەشتا ھەزار دار و درەختی جۆراو جۆری تێدایە کە جۆری دارەکان بریتییە لە (یووکالب تحس، سەروو سنەوبەر، تەسبیح، ئەقاقییە، دار واشنطن، داری بەردار، قەیسی، ھەنار، ترێ، ھەرمێ، ھەنگی دونیا، سێو، خۆخ، توو). پارکی شەھید سامی عەبدولڕەحمان لە نۆ بەش پێکھاتووە کە ئەمانەن (ئیدارە، ژمێریاری، وردبینی، ڕاگەیاندن، ئەندازەیی چاککردنەوە، خزمەت گوزاری، دارستان، باخچەکان، یاسایی)، بەسەر (٩) نۆ بەش دابەش کراون. لە کاتژمێر (٨) ھەشتی بەیانی تاکو (١٢) دوازدەی شەوو لە پێشوازی لە ھاووڵاتیان و گەشتیاران دایە. ڕێنمایییەکانی چوونە ناو پارک بۆ گەشتیاران و سەردانیکەران: ١- پاک و خاوێنی پارک بپارێزن ٢- پاراستنی دار و درەختەکان و گوڵدان ٣- پێدانی ڕێنمایە تەندروستییەکان ٤- دەستکاری نەکردنی بۆردی کارەبا و ستونەکان ٥- نزیک نەکەوتنی و مەلە نەکردن لە دەریاچە و حەوزی شوێنە قەدەغە کراوەکان ٦- نەھێنانە ژوورەوەی کەلوپەلی قەدەغەکراو (چەک و چەقۆ و نێرگەلە و ڕەژوو و گوڵەبەرۆژە و نەوت) ڕۆژانی ئاسایی ٣٠٠٠ سێ ھەزار بۆ ٥٠٠٠ پێنج ھەزار کەس سەردانی پارک دەکەن لە ڕۆژانی ھەینی و بۆنەکان ٧٠٠٠ حەوت ھەزار کەس بۆ ١٠٠٠٠ دە ھەزار کەس سەردانی پارک دەکەن.
سەرچاوەکان
https://www.hawlergov.org/app/ar/node/490
١٩ی خەرمانان
١٩ی خەرمانان ١٧٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
گۆڤاری پەڵپ
وێنۆک|چیرۆکە ڕازئامێزە تیژەکان، شوباتی ١٩٣٦، چیرۆکێک لەلایەن لیو مێریڵ. گۆڤاری پەڵپ (زۆرینەی جار «پەڵپەکان»ی پێ دەوترێت) گۆڤاری خەیاڵیی ھەرزان بوون کە لە ١٨٩٦ بۆ کۆتایییەکانی ١٩٥٠کان بڵاودەکرانەوە. وشەی «پەڵپ» لە داری پەڵپەوە ھاتووە کە لاپەڕەی گۆڤارەکانی لێ دروست دەکرا و لەسەری چاپ دەکرا. بە پێچەوانەوە، ئەو گۆڤارانەی کە لەسەر لاپەڕەی باشتر چاپ دەکران «ورشن»یان پێ دەوتران. زۆرینەی گۆڤارە پەڵپەکان ١٢٨ لاپەڕە دەبوون؛ ١٨ سانتیمەتر پان بوون و ٢٥ سانتیمەتر درێژ بوون، و ئەستووریشیان ١٬٣ سانتیمەتر دەبوو، بە لێواری ناڕێک و نەبڕاوەوە.
پەڵپەکان ناوبانگیان بەخشییە دەستەواژەی وێژەی پەڵپ وەک ئاماژەدانێک بۆ وێژەی ھیچ و کەم کوالێتی. پەڵپەکان سەرکەتوو بوون لە کۆمیکە ھەستبزوێن، ڕۆمانە ھەرزانەکان، و کورتە گۆڤارە خەیاڵییەکاندا لە سەدەکانی ١٩یەم. گۆڤارەکان بەزۆری بۆ بابەتە دڵتەزێن، لێکۆڵەری، و ھەستییەکانی ناسراوە. کۆمیکە سووپەرھیرۆیییە ھاوچەرخەکان ھەندێک کات بە نەوەی «پەڵپی پاڵەوانییەتی»ەکان دادەنرێن؛ گۆڤارە پەڵپەکان چیرۆکی کێشراوی وەک ڕۆمانی تێدابوو کە باسی کەسایەتییە پاڵەوانەکانی دەکرد، وەک فلاش گۆردن، شادۆو، دۆک ساڤج، و دە فانتەم دیتێکتڤ.
چەشنەکان
گۆڤارە پەڵپەکان زۆرینەی کات زۆر چەشنی وێژەی تێدابووە، کە بریتین لە:
ڕۆژاوای کۆنی ئەمریکی چەشنێکی پاڵپشتی ڕۆمانەکانی سەرەتاکانی سەدەی ٢٠ەم بوو وەک گۆڤارە پەڵپەکانی دوای خۆی، و لە ھەموو پەڵپە باوەکان زیاتر مایەوە. بەزۆر شێوە، چەشنی سەرکێشی پیاوان جێگرەوەی پەڵپ بوو.
زۆرینەی ڕۆمانە خەیاڵی زانستی و تاوانەکان بەزنجیرە دەکران لە گۆڤارە پەڵپەکاندا وەک داستانە سەیرەکان، چیرۆکە سەرسوڕھێنەرەکان، و ڕووپۆشی ڕەش.
یانەی دیوانیە
یانەی وەرزشی ئەلدیوانیا (بە : نادي الديوانية الرياضي) یانەیەکی تۆپی پێی عێراقییە و بنکەکەی سەرەکی یانەکە دەکەوێتە شاری دیوانییە، ئەلقادیسییە، لە عێراق. یانەکە لە ساڵی ١٩٦٥ دامەزراوە، لەئێستادا لە جامی یەکەمی عێراقدا یاری دەکات.
مێژوو
لە ساڵی ١٩٨٩، یانەکە بۆ یەکەم جار لە جامی یەکەمی عێراق یاری کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای دیوانیە
جیبووتی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
جیبووتی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
٢٠ی خەرمانان
٢٠ی خەرمانان ١٧٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
ئایدنلی
ئایدنلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئایدنلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ئوش گول
ئوش گول گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سیامەنسور، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئوش گول ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سوێد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦
سوێد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦ بوو کە لە ٦ تا ١٥ی نیسانی ١٨٩٦ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
ئوش گول
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دی ڤی دی
دی ڤی دی دی ڤی دی کورتکراوەتەوە بۆ (دیجیتاڵی ھەموو ئامێرێکی دیسک یان دیجیتاڵ ڤیدیۆ دیسک) کە «فۆرماتی دیجیتاڵی دیسکی تیشک» دای ھێنا، لە ساڵی ١٩٩٥ گەشەی کرد، لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٦ بڵاوکرایەوە. بەمامناوەندی دەتوانێت، ھەموو جۆرە داتایەکی دیجیتاڵی خەزن بکات، و بە شێوەیەکی بەربڵاو بۆ سۆفتوێر و فایلەکانی تری کۆمپیوتەر و ھەروەھا بەرنامەی ڤیدیۆیی چاودێری کراو بەکاردەھێنرێت. دی ڤیدییەکان توانای خەزنکردنی زیاتر پێشکەش دەکەن، وەک لە دیسکی پەستێنراو، لەکاتێکدا ھەردووکیان ھەمان دوریان ھەیە.
وشەڕەتناسی
بۆچوونی فەرھەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆرد لە ساڵی ١٩٩٥ دەڵێن، بەرھەمھێنەرانی ڕکابەری بەرھەمەکە سەرەتا بە دیسکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی ناونرا، لەسەر ئەوە ڕێککەوتوون، بۆ ئەوەی جەخت لەسەر نەرمی فۆرماتەکە بۆ کاربەرنامە فرەمیدیاکان بکرێتەوە، دی ڤی دی کورتکراوەیەکی پەسەند کراوە، بۆ سڕینەوەی دیسکی ھەمەرەنگی دیجیتاڵی. OED ھەروەھا باس لەوە دەکات، کە لە ساڵی ١٩٩٥، کۆمپانیاکان گوتیان: ناوی فەرمی فۆرماتەکە بە سادەیی دەبێتە DVD، تۆشیبا ناوی دیسکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی بەکار دەبڕی، بەڵام ئەو دیسکە بۆ «دیسکی فرەتوانای دیجیتاڵی» گۆڕدرا، پاش ئەوەی کۆمپانیاکانی کۆمپیوتەر گلەییان کرد، کە کاربەرنامەکانیانی جێھێشتوە.
مێژوو
وێنۆک
چەندین فۆرمات پێش کەوتن، بۆ تۆمارکردنی ڤیدیۆ لەسەر دیسکە بینراوەکان پێش DVD. تەکنەلۆژیای تۆمارکردنی دەستی یووکی داھێنرا، لەلایەن دەیڤد پاول گریگ و جەیمس ڕەسێل لە ساڵی ١٩٦٣، و یەکەم داھێنان لە ساڵی ١٩٦٨ بوو. فۆرماتی داتای «دیسکی ئۆکتۆنییە بەکاربەر» کە بە لێزەردیسک ناسراوە، لە ئەمریکا پەرەی سەند، و سەرەتا لە مانگی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ لە شاری ئەتلانتای جۆرجیا ھاتە بازاڕەوە. دیسکی زۆر گەورەتری بەکارھێناوە، لە چەشنەکانی دواتر.
تایبەتمەندییەکان
تایبەتمەندییەکانی DVD دروست کراوە، و لەلایەن دی ڤی دی فۆروم نوێکراوەتەوە، وەک ئەوەی پێی دەگوترێت دی ڤی دی کتێب (بۆ یو دی ڤی دی-ROM کتێب، دی ڤی دی- دەنگی کتێب، دی ڤی دی- ڤیدیۆ کتێب، دی ڤی دی- RW کتێب، دی ڤی دی- RW کتێب، (تۆمارکردنی دەنگ) کتێب، دی ڤی دی ڤی (تۆمارکردنی ڤیدیۆ) و ھتد.  دیسکەکانی DVD لە دوو دیسک دروست کراون، بەشێوەیەکی ئاسایی یەکێکیان بەتاڵە، و ئەوەی تر داتای تێدایە. ھەر دیسکێک ٠٬٦ ملم ئەستوورە، و پێکەوە چەسپاوە، بۆ پێکھێنانی دیسکێکی DVD. پرۆسەی چەسپین دەبێت بە وریایییەوە ئەنجام بدرێت، بۆ ئەوەی دیسکەکە تا ئەو کاتەی دەکرێت تەخت بێت بۆ دوورکەوتنەوە لە ھەردوو دووبەرەکی و «لارکردنەوەی دیسک» کە ئەمەش لەکاتێکدا دیسک تەواو تەخت نییە، ڕێگری دەکات لە خوێندنەوەی.  ھەندێک تایبەتمەندی بۆ تایبەتمەندیمیکانی میکانیکی و فیزیکی و تەسەووری دیسکە دی ڤی دییە بینراوەکان دەتوانرێت دابەزێنرێت، وەک ستانداردی بەردەست بە ئازادی لە وێبسایتی ISO.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە ھۆڵەندییەکان پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان پۆل:ئەلکترۆنی بەکاربەر
خۆشاردنەوە
خۆشاردنەوە بریتییە لە بەکارھێنانی چەند ماددە، ڕەنگ یان ڕووناکییەک بەمەبەستی خۆشاردنەوە لەڕێی ئاڵۆزکردنی بینینی ئاژەڵ و تەنەکان یان لەڕێی گۆڕینی ڕووخسارییانەوە بۆ شتێکی دی وەک: پێستە خاڵدارەکەی پڵنگ، پۆشاکی جەنگی سەربازە سەردەمییەکان و یان باڵی شێوە گەڵای جۆرە کولەی ئەمریکی. ڕێگەیەکی دی بۆ خۆشاردنەوە شەوارە کردنە کە دەبێتە ھۆی سەرلێشێواندنی لایەنی بەرانبەر بەپیشاندانی شێوەیەکی ڕوون بەڵام دواتر دژواربێت بۆ دەستنیشان کردن. زۆربەی شێوازەکانی خۆشاردنەوە لە لاسایی کردنی ژینگەی دەورووبەرەوە پێکدێت.
لە زەریا کراوە و فراوانەکان دا ژینگەی دەورووبەر بوونی نییە یان ڕوونە بیە شێوازەکانی خۆشاردنەوە بریتییە لە جەستە یان بەشێکی ڕوون (پشتی دەرکەوتوو بێت)، ڕەنگ گۆڕین بۆ ھاوشێوەی تەنێکی دی، دوو ڕەنگی و توانای دوو ڕووناکی دژ بە یەک. حەربا و ئەختەبوت توانایان ھەیە بە خێرای ڕەنگ و ھێڵکاری پێستیان بگۆڕن بەمەبەستی خۆشاردنەوە یان ئاماژە بێت و بەھەمان شێوەش ھەندێک لە ڕووەکەکان خۆشاردنەوە بەکاردەھێنان بۆ پارێزگاری کردن لە خۆیان لە بەرانبەر خواردنیان.
مێژوو
لە یۆنانی کۆن دا، ئەرستۆ بۆچوونی ھەبوو لەسەر توانای ڕەنگ گۆرینی ئەختەبووتەکان بۆ ھەردوو مەبەستی خۆشاردنەوە و ئاماژەکردن کە لە کتێبەکەی دا بە ناوی (مێژووی ئاژەڵ - Historia Animalium) و دەلێت: "'ئەختەبووت… بە دوای نێچیرەکانی دا دەگەرێت لەڕێی گۆڕینی ڕەنگەکەیەوە بۆ ئەوەی ڕەنگی خۆی ھاوشێوە و ھاوتا بکات لەگەل ڕەنگی بەردەکانی چواردەوری و بەھەمان شێوە ڕەنگیشی ئەگۆرێت لە کاتی ئاگاداری دا.'"بەدرێژای سەدەیەک لە بواری ئاژەڵناسی دا خۆشاردنەوە بابەتێکی جێ سەرنج بووە بۆ لێکۆڵینەوە. بەپێی بیردۆزەکەی ساڵی ١٨٥٩ی چارڵز داروین دەربارەی ھەڵبژاردەی سروشتی، خەسڵەتەکانی وەک خۆشاردنەوە پەرەیسەندووە لە ئاژەڵەکان دا بۆ سوودی زاوزێ کردن و زۆربوون کە بەشێوەیەکی گشتی بۆتە ڕێخۆشکەر بۆ خستنەوەی وەچەی زیاتر بەبەراورد بە ئاژەڵەکانی دیکەی ھەمان جۆر.
شێوازەکانی خۆشاردنەوە
خۆشاردنەوە دەکرێت بە چەند ڕێگەیەک ئەنجام بدرێت و زۆربەی ڕێگاکان خۆگۆڕین و خۆگنجاندن لەگەڵ چواردەورەکە لەخۆدەگرێت و دەکرێت ڕێگایەک بە تەنیا یان لەگەڵ چەند ڕێگایەکی دیکەدا پێکەوە بەکاربێن.
لاسایی کردنەوەی چواردەور
ھەندێک لە ئاژەڵان ڕەنگ و ھێڵکارییەکانی جەستەیان لاسایی کردنەوەی ژینەگەی چواردەورییانە و ئەمە بە پێکھاتەیەکی گرنگی خۆشاردنەوە دادەنرێت لە ھەموو ژینگەکان دا. ئاژەڵە بیابانییەکان تەواوی جەستەیان ھاوتا و لێکچووە لەگەڵ جۆری جیاوازی ڕەنگەکانی لمی، پرتەقاڵی، زەردی ژەنگاوی و خۆڵەمێشی قاوەیی لە ھەموو جۆرە ئاژەڵە شیردەر، باڵندە و خشۆکەکان دا.
زۆرێک لە مۆرانەکان (پەپولەی بچووک) پیشاندەری نیشانەکانی دیاردەی (ڕەنگ کردنی دەستکرد) ن کە ڕەنگەکان تێیاندا پەرەدەسێنن. ڕەنگ کردنی ئەم مێرووانە لە نێوان ساڵانی ١٨٦٠–١٩٤٠ دا پەرەیسەندووە بۆ ھاوتا بوون لەگەڵ ڕەنگی قەدی ئەو درەختانەی لەسەری دەژین کە ڕەنگی زەردی کاڵ تا ڕەشیشی تێدایە لە ناوچە پیسبووەکان دا. ئەم دیاردەیە لەلایەن ئاژەڵناسانەوە وەک بەڵگە تەماشادەکرێت کە ھەڵبژاردەی سروشتی کاریگەری کردۆتە سەر کردەی خۆشاردنەوە و ھەروەھا پیشاندەری ئەو ڕاستیەشە کە دەکرێت گۆرانکاری ڕووبدات لە ڕەنگ و شێوازەکان دا بۆ لاسایی و ھاوتا کردنەوە لەھەڵ ژینگەی چواردەوردا.
نەھێشتنی سێبەر
ھەندێک لە ئاژەڵان وەک مارمێلکەکان لە باکووری ئەمریکا پەرەیانسەندووە بەچەندین ئامرازی ورد بۆ نەھێشتنی سێبەراکانیان. لاشەیان پان بۆتەوە، لاتەنیشتەکانیان باریک بۆتەوە تا قەڕاخەکان وە ھەڵدەستن بە پاڵنانی جەستەیان بەرەو زەوییەکە بەمەبەستی کەم کردنەوەی سێبەر تا ئەو پەڕی توانایان. ھەندێک لە جۆری پەپولەکان لە کاتی پشوودان دا ھەڵدەستن بە داخستنی بەڵەکانیان لەسەر پشتیان و ڕێکخستنی جەستەیان بەرانبەر بە خۆر بۆ ئەوەی سێبەرەکەیان ببێتە یەک ھێڵی باریکی گوومان لێنەکراو لە جێگەی پارچەیەک سێبەری بینراو.
سەرلێشێواندنی جۆڵەیی
زۆربەی جۆرەکانی خۆشاردنەوە ناکاریگەرە لە کاتی جوڵانی ئاژەڵەکەدا، ئاسکێک یان کوڵەیەک دەکرێت تەواو نھێنی و نادیار بێت کاتێک جێگیر و وەستاوە بەڵام یەکسەر ببینرێت کە دەجوڵێت. بەڵام ئاژەڵەکانی شێوازی سەرلێشێواندنی جوڵەیی خاوەنی ھێڵکاری زەقی جوڵاو و خێران کە لەکاتی جوڵەدا رەنگە تۆخ و کاڵەکان بەخێرایی دەجوڵێن و تێکەڵ دەبن. ئەم شێوازە دەکرێت توانای ئاژەڵی ڕاوکەر کەم کاتەوە لە خەمڵاندنی خێرایی و ئاراستەی نێچیرەکەی بە وردی کەدەرفەتێکی زیاتر دەبەخشێت بە قوتاربوونی نێچیرەکە. ھەروەھا ھێڵکارییە جیاوازەکانی سەر جەستە دەکرێت ببێتە شێواندنی خەمڵاندنی قەبارە و دووری نێچیرەکەش و ئەم شێوازی خۆشاردنەوەیە تەنھا لە خێراییە زۆرەکان دا باشترین کاریگەریی ھەیە.
لە ساڵی ٢٠١١ دا، شێوازی سەلێشواندنی جوڵەیی بۆ ئۆتۆمبێلە سەربازییەکان پێشنیار کرا بەڵام ھەرگیز جێبەجێ نەکرا چونکە سەرلێشواندنی جوڵەیی تەنھا لە کاتی جوڵەدا کاریگەرە و دەستنیشان کردنی تەنەکە لە کاتی وەستان دا ئاسانترە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕاو پۆل:بەھرەکانی ڕزگاربوون
ڕیانا
ڕۆبین ڕیانا فێنتی (؛ لەدایکبووی ٢٠ی شوباتی ١٩٨٨) ناسراو بە ڕیانا گۆرانیبێژ، خانمەکتەر و بازرگانێکی باربادۆسییە. لە سەینت مایکڵ لەدایک بووە و لە بریجتاون، باربادۆس گەورە بووە ، وە هەروەها ناسراویشە بە شاژنی میوزیك و گۆرانی.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی پۆل:تۆماری هونەرمەندانی دیف جام پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی پۆل:براوەکانی خەلاتی بریت پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت پۆل:تۆماری ھونەرمەندانی دیف جام
٢١ی خەرمانان
٢١ی خەرمانان ١٧٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٨٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
جیبووتی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
جیبووتی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
ھاڵک ھۆگان
تێری یوجین بۆلیا زیاتر بە ھاڵک ھۆگان ناسراوە، زۆرانبازێکی پیشەگەر و خانەنشینکراوێکی ئەمریکییە، ئەکتەر، کەسایەتی تەلەڤیزیۆن، بازرگان و مۆسیقا ژەنێکی پێشووە. بە گوێرەی IGN، ھۆگان ناسراوترین ئەستێرەی زۆرانبازییە، ھەروەھا لە ئاستی جیھاندا بەناوبانگترین زۆرانبازەکانی دەیەی ١٩٨٠.
ھۆگان لە ساڵی ١٩٧٧ دەستی بە کاری زۆرانبازیی پیشەیی کرد، بەڵام لە دوای واژووکردن بۆ فیدراڵی زۆرانبازیی جیھانی (WWF, NOW WWE) لە ساڵی ١٩٨٣ دا لە سەرتاسەری جیھاندا ناسرا. ھۆگان شەش جار پاڵەوانێتی جیھانی کێشی دەبلیو دەبلیو و ھەروەھا تۆماری بۆ درێژترین فەرمانڕەوایی لە مێژووی کۆمپانیادا بەدەست ھێناوە. ساڵی ٢٠٠٢ بۆ WWE گەڕایەوە، بۆ جاری شەشەم پاڵەوانێتی WWE بردەوە، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٣ بڕوات.
ژیانی تایبەتی
تێری یوجین بۆلیا لە ١١ی ئابی ١٩٥٣ لەشاری ئۆگستۆ، جۆرجیا، لەدایکبووە، کوڕی پیاوی پیشەساز «پیترۆ پیتەر بۆلیا» (لە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٣ تا ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١ ژیاوە)، بەڕەگەز ئیتاڵییە، خاوەن ماڵ، مامۆستای سەمای Ruth v. کاتێک تەمەنی یەک ساڵ و نیو بوو، خێزانەکەی ڕوویان کردە، پۆرت تامپا، فلۆریدا، ھۆگان تۆپھاوێژی خولێکی بچووکی بەیسبۆڵ بوو. ھۆگان لە «یانکیزەکانی نیۆرک و سینسیناتی ڕیدز» سەرنجی خەڵکی بەلای خۆیدا ڕاکێشابوو، بەڵام بەھۆی پێکان وازی لەیاری بەیسبۆڵ ھێنا، لەتەمەنی ١٦ ساڵیدا دەستی بەتەماشاکردنی زۆرانبازی پرۆفیشناڵ کرد. لە قۆناغی ئامادەییدا، لەتەمەنی ١٧ ساڵی داواکاری لە «دەستی ڕۆدس» کرد، وە بەبەردەوامی «تامپا سپۆرتاتۆریۆم» ی دەکرد، لە یەکێک لەو کارتە زۆرانبازیانە بوو، کە سەرەتا سەرنجی ڕاکێشایە، سەر ئەستێرەی بیلی گراھام و چاوی بۆ ئیلھامی لێنا، لەوەتەی بۆ یەکەم جار گراھامی لە تەلەڤیزیۆن بینی، ھۆگان ویستی، ھاوتای شێوە «نامرۆیییەکەی» خۆی بکات. ھەروەھا ھۆگان مۆسیقاژەن بوو، دە ساڵ لە ژەنینی «گیتاری باس بە جۆش» بەسەر برد، لە چەند باندی ڕۆک لە فلۆریدا. ئەو بەردەوام بوو، بۆ خوێندن لە کۆلێژی کۆمەڵگەی ھیلسبۆرۆ و زانکۆی باشووری فلۆریدا. دوای ئەوەی کە «گیوپی میوزیک» دەستی کرد، بە چوونە سەر ڕێگای کاتی خۆی لە کۆلێژ، ھۆگان بڕیاریدا، پێش وەرگرتنی بڕوانامەی لە زانکۆی باشووری فلۆریدا واز لە زانکۆی فلۆریدا بھێنێت.
میدیاکانی دیکە
ناوبانگی پەڕینەوەی ھۆگان بووە ھۆی، ئەوەی لە چەندین ڕۆڵی تەلەفزیۆنی و فیلمدا دەربکەوێت، لە ڕۆکی ٣ دەرکەوت. ھەروەھا لە No Holds Barred ١٩٨٩ دا دەرکەوت، پێش ئەوەی لە فیلمە خێزانییەکان سەبورباکۆماندۆ ١٩٩١ و کاک دایەن ١٩٩٣ و سانتا بە ماسولکەکان ١٩٩٦ و ٣ نینجاکان: High Noon لە مێگا ماونتی ١٩٩٨ دا، بە ئەستێرەی یووئێس بی ئاڕ بی سی ١٩٩٨ دا، نۆونی بەرز لە شاخی مێگا ١٩٩٨ دا، دەرکەوت. ھۆگان ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٢ لە فیلمی «گاردی ڕاست» دەرکەوت. لە زنجیرە تەلەفیزیۆنییەکەی خۆیدا، «ھەورەگرمە لە بەھەشت» ساڵی ١٩٩٤ ئەستێرەی چەکی ئەڵتیمەیت ١٩٩٧، کە تێیدا «بروتوس بیفکەیک» لە کامیۆدا دەردەکەوێت. بۆلیا لە دوو فیلمی تەلەفزیۆنیدا وەک ئەستێرەیەک بووە، لە بنەڕەتدا بە مەبەستی فڕۆکەوانی بۆ زنجیرەیەکی بەردەوام بۆ تی ئێن تی، کە لەلایەن «ئێریک بیسچۆف» بەرھەم ھێنراوە.
محەممەد کوڕی سەلمان
محەممەد کوڕی سەلمان (لەدایکبووی ٣١ی ئابی ١٩٨٥) شازادەی جێنشین و جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی سعودیایە.
ھاڵک ھۆگان
پیشەی زۆرانبازی
لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٧٧ دوای ڕاھێنان بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک لەگەڵ "ماتسودا" و براکانی "بریسکۆ" لە ھۆڵی وەرزشی "ماتسودا" بۆ بینینی ھۆگان بەربوونەوە، لەم سەردانەدا جاک بریسکۆ جوتە پووتی زۆرانبازی دایە ھۆگان و پێی ڕاگەیاندن، کە وا بڕیارە ھەفتەی داھاتوو یەکەم یاری زۆرانبازی خۆی بکات. لە یەکەم دەرکەوتنی زۆرانبازیی پڕۆفیشناڵیدا، ئێدی گراھام لە ١٠ی ئابی ١٩٧٧ لە شاری سی ئێف دەبلیو، لە دژی برایان بلێر لە فۆرت میەرز لە فلۆریدا کتێبی بۆ دانا. ماوەیەکی کەم دواتر بۆلیا ماسکێکی دانا، وە وای دانا کە کەسی «سوپر تێکدەرە»، کارەکتەرێکی کڵاولەسەرکراو سەرەتا «دۆن جاردین» یاری کرد، وە دوابەدوای ئەوە لەلایەن زۆرانبازەکانی ترەوە بەکارھات.
محەممەد کوڕی سەلمان
ژیان
محەممەد کوڕی سەلمان کوڕی عەبدولعەزیز ئال سعود، دایکی ناوی شاژنە فەھدە کچی فەلاح کوڕی سوڵتان کوڕی حووسەیلین. باپیری لە دایکیەوە، سەرۆکی ھۆزی عەجمان بووە، ساڵی ٢٠٠٨ ھاوسەرگیری کردووە لەگەڵ شاژنە سارە کچی مشھور کوڕی عەبدولعەزیز ئال سعود، ئێستا باوکی سێ منداڵە.
ھاڵک ھۆگان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣ پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئەمریکی پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١ پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرەکانی فلۆریدا پۆل:وەرزشوانان لە میامیەوە پۆل:کەسایەتییە تەلەفزیۆنییەکانی فلۆریدا پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
محەممەد کوڕی سەلمان
خوێندن
قۆناغەکانی خوێندنی لە قوتابخانەکانی ڕیاز تەواوکردووە، یەکێک بووە لە دە دەرچووە یەکەمەکان لەسەرئاستی سعودیە، بەکالۆریۆسی لە یاسا لە زانکۆی پادشا سعود لە ڕیاز وەرگرتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:شاکانی سعوودیە پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥ پۆل:وەزیرانی حکوومەتی عەرەبستانی سعوودی
شانگ چی و ئەفسانەی دە ئەنگوستیلەکان
شانگ چی و ئەفسانەی دە ئەنگوستیلەکان فیلمێکی سووپەرھیرۆی ئەمریکییە لەسەر کەسایەتی شانگ چی ماڕڤڵ کۆمیکس دروستکراوە، فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی ستۆدیۆکانی مارڤڵە و لە دەرھێنانی دێستن دانیاڵ کرێتۆنە و لە پاڵەوانێتی سیمو لیو و تۆنی لونگ چیو وەییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکانی جیھانی سینەمایی ماڕڤڵ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ١٩٩٦ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:فیلمەکان لە ساڵی ٢٠٢٤ دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە ئەمریکییەکان پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەری فانتازیەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە خەم پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری سیدنی وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ بەرھەمھێنانیان ڕاگیرابوو پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١ پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون
بیردۆزی تێکەڵاوبوون
بیردۆزی تێکەڵ بوون بریتییە لە وەرگرتنی نموونەیەکی بۆماوەکان (جیینەکان)ی سەر بە کۆمەڵەیەک کە ئەگەری ھەیە سەرچاوەکەیان ھەمان بنەچەی ھاوبەش بێت. بەشێوەیەکی سادە و گشتی بیردۆزەکە پێشنیاری ھیچ جۆرە (تێکەڵاوبوونەوە، ھەڵبژاردەی سروشتی، بۆماوە گواستەنەوە یان پێکھاتەی کۆمەڵەیی) ناکات، بە واتای ئەوەی ھەر گۆرانکارییەکی بۆماوەیی ئەگەرێکی یەکسانی ھەیە لە یەک وەچەوە بۆ ئەوەی دواتر گواسترابێتەوە. نموونەکە لە ڕابردوو دەڕوانێت و ھەوڵ دەدات بۆماوەکان جیاوازەکان بگەرێنێتەوە سەر ھەمان وێنە (نموونە) ی باوانەکە بەپێی چەند ڕێکارێکی ھەڕەمەکی دیاردەی تێکەڵابوون. لەم نموونەیەدا، کاتی چاوەڕوانکراو لە نێوان دیاردە سەرکەوتووەکانی تێکەڵاوبوون بە شێوەیەکی دووجایی زیاد دەکات ھەتا زیاتر بەرەو ڕابردوو بگەرێتەوە بەڵام ئەم نەخشەیە زۆر ورد نییە و گۆرانێکی فراوانی تێدایە و ئەم گۆرانەش سەرچاوە دەگرێت لە گواستنەوەی بۆماوەیەک لە وەچەیەکەوە بۆ ئەوەی دواتر بەشێوازێکی ھەڕەمەکی و بازدانی دووبارەبۆوەی ھەڕمەکی لەنێوانبۆماوەکان دا.
بیردۆزی بیرکارییانەی تێکەڵاوبوون بە سەربەخۆیانە لە نێوان چەند کۆمەڵەیەک دا پەرەیپێسەندرا لە سەرەتای ساڵانی ١٩٨٠کان دا وەک درێژکردنەوە و فراوان کردنێکی سروشتییانەی بیردۆز و نموونەی شێوازی ژمارەی بۆماوەیی،بەڵام بە شێوەیەکی سەرەکی دەکرێت (جۆن کینگمان) بە خاوەنی بیردۆزەکە دابنرێت. پێشکەوتنەکان لە بیردۆزی تێکەڵابوون ئەمانە لەخۆدەگرێت (تێکەڵاوبوونەوە، ھەڵبژاردن و نموونەی ھەڕەمەکییە ئالۆز و دیموگرافیاییەکان لە ھەڵسەنگاندنی بۆماوەکان دا)
نموونەکە دەکرێت بەکاربێت بەمەبەستی بەرھەمھێنانی چەندەھا بیردۆزی زانستی بۆماوەزانی و دواتر بەراوردکردنی زانیارییە چاودێریکراوەکانی ئەم (لێکچواندنە ئەلکترۆنی) یە بۆ تاقیکردنەوەی گریمانەکانی مێژووی دێموگرافیا (شێوازی دابەشبوونی دانیشتووان) ی کۆمەڵەیەک.
کاتی تێکەڵاوبوون
وای دابنێ یەک بۆماوە وەگیراوە لە دوو تاکەکەسی دانیشتوانێک دا. دواتر دەست دەکرێت بە گەڕاندنەوە بۆ دواوە بۆ کاتێک کە بنەچەی ئەم بۆماوانە بۆ یەکەم جار لە بنەچە ھاوبەشەکەیان جیابوونەتەوە. بیردۆزی تێکەڵاوبوون ھەوڵ دەدات ئەو ماوە کاتییە بخەملێنێت.
ئەگەری تێکەڵاوبوونی دوو ھێلی بۆماوەیی ڕاستەوخۆ لە وەچەیەکی داھاتوودا دەگەرێتەوە بۆ ئەوەی کە ھەردووکیان ھاوبەشن لە ھەبوونی ھەمان (DNA)یی باوانیان. لە کۆمەڵەیەکی دانیشتوانی قەبارە چالاکی جێگیر بە (2Ne) دەردەبڕێت لە ھەر بۆماوەیەک دا و لە وەچەی پێشوودا بڕی (2Ne) ھەیە بۆ «باوانی چاوەڕوانکراو». بەپێی نموونەی ھاوسەرگیری ھەڕەمەکی دا، ئەگەری ئەوەی دوو بۆماوەی جیاواز (ئەلێلی - Allele)لە ھەمان باوانەوە سەرچاوە بگرن بە دەستەواژەی دەردەبڕدرێت و ئەگەری ئەوەی کە تێکەڵاونەبن بە دەستەواژەی (١ -) دەردەبڕدرێت.
کارپێکردنەکانی بیردۆزەکە
ھەرچەندە کارپێکردنی بیردۆزەکە ھێشتا لە قۆناغەکانی سەرەتادایە بەڵام یەکێک لە سوودەکانی بیردۆزی تێکەڵاوبوون وێنەکردنی نەخشەسازی نەخۆشییەکانە کە وردە وردە بەچاوێکی بەنرختر تەماشادەکرێت و لە ئێستادا چەند لێکۆڵەرێک ھەن خەریکی بەرەوپێشبردنی لۆگاریتمەکانن بەشێوەیەکی چالاکانە بەمەبەستی ھەڵسەندگاندنی زانیارییە بۆماوەییەکانی مرۆڤ لەڕێی بیردۆزی تێکەڵاوبوونەوە.
ژمارەیەکی بەرچاوی نەخۆشییەکانی مرۆڤ سەرچاوەکەی بۆماوەکانە لە نەخۆشییە بۆماوە سادەکان وەک کەمی خوێن) تا نەخۆشییە بۆماوە ئالۆزەکان (وەک شێڕپەنجە و نەخۆشییە دەروونییەکان). شێرپەنجە و جۆرەکانی بە نەخۆشییە فرە بۆماوەییەکان دادەنرێت کە چەند بۆماوەیەکی سەر کرۆمۆسۆمە جیاوازەکان لێی بەرپرسیارن بەڵام ئەو نەخۆشییانەی ھۆکارەکەی تاکە خەسڵەتێکی نائاساییە ئاسانترە دەستنیشان کردن و دۆزینەوەی. زۆر گرنگە تێگەیشتنی ئەم نەخۆشییانە و ڕێکارەکانییان بۆ زانیینی شوێنەکانیان لەسەر کرۆمۆسۆمەکان و چۆنیەتی گواستنەوەیان لە نێوان وەچەکانی خێزان دا کە دەکرێت ئەم زانیارییانە بەدەست بکەوێت لەڕێی ھەڵسەنگاندن لەسەر شێوازی (بیردۆزی تێکەڵاوبوون)ەوە.
نەخۆشییە بۆماوەییەکان لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر دەگوازرێتەوە وەک ھەر خەسڵەتێک بۆماوەیی دی. لە کاتێک دا ئەگەر ھەیە ھەر تاکە بۆماوەیەک لە کرۆمۆسۆمێکەوە تێکەڵی کرۆمۆسۆمێکی تر بێت لە کرداری (تێکەڵاوبوونەوەی چوونیەک) دا بەڵام ئەگەری ئەوەی یەک بۆماوە بگۆرێت زۆر کەمە. بۆیە بۆماوەکانی دی کە نزیکن یان پەیوەستدارن بە بۆماوە نەخۆشییەکان دەکرێت بەکاربھێنرێن بۆ دەستنیشانکردن و دۆزینەوە.
نەخۆشییە فرە بۆماوەییەکان ڕێژەیەکی بەرزیان ھەیە لە ڕوودان دا و دەبنە ھۆی کێشەی تەندروستی توند. سەرەڕای ئەوەی ھاوشێوە نیین لەگەڵ نەخۆشییە بۆماوەییە سادەکان بەڵام بە ھەمان شێوە خاوەنی بنچینەیەکی بۆماوەیین. ڕێگاکانی نەخشەسازی پەیوەندیدار و بیردۆزی تێکەڵاوبوون دەکرێت بەکاربھێنرێن لەسەر ئەم نەخۆشییانە لە دیاریکردنی یارمەتیدەر و شێوازی گواستنەوەیان و ھەر ھیچ نەبێت ئەم رێگایانە دەبێتە یارمەتیدەری کەم کردنەوەی ئەو ئەگەرانەی کە دەکرێت بازدان لەسەر کام جینۆم ڕووبدات.
لێکۆڵینەوەکان ئەنجامدراوەکان دەربارەی پەیوەندی ڕادەی ڕوودانی نەخۆشییەکان لە دووانە چوونیەک و دووانە ناچوونیەکەکان دا دەکرێت بەکاربھێنرێت بۆ بەرەوپێشبردنی نموونەسازی بیردۆزی تێکەڵاوبوون چونکە دووانە چوونیەکەکان ھاوبەشن لە ھەموو جینۆمەکانیان دا بەڵام دووانە ناچوونیەکەکان ھاوبەشن تەنھا لە نیوەی جینۆمەکانیان دا. جیاوازی نێوان ئەم دوو جۆرە دووانانە دەکرێت بەکاربھێنرێت بۆ دەستنیشان کردنی نەخۆشییە بۆماوەییەکان.
دۆڵشۆک
دۆڵشۆک ھێڵێکە لە دەسکەکاندا بە فیدباکی وەک لەرزین و کۆنترۆڵی ئەنالۆگ کە لەلایەن سۆنی ئینتەرئەکتیڤ ئینتەرتەینمەنتەوە بۆ مارکەی پلەیستەیشن پەرەی پێدراوە، لە تشرینی دووەمی ١٩٩٧ ناسێندرا و لە سەرەتادا ئیکسسواراتێک بوو بۆ پلەیستەیشن.
تەتەڵەی سپی
تەتەڵەی سپی یا پەڕەی سپی بریتییە لەو ئەندێشەیە کە دەڵێ زەینی مرۆڤ لە کاتی لەدایکبووندا ھەر وەک تەتەڵەیەکی ھیچ تیا نەنووسراو، بۆش و ناوبەتاڵ و سپییە و، ھەموو ماریفەتی مرۆڤ، یانی ھەرچی کە مرۆڤ دەیزانێ، دوایی وردەوردە بەرھەم دێ، ئەویش لە ڕێگەی ھەستپێکردن بە ھۆی ئەندامانی لەش و، ئەزموونە ھەستییەکانەوە. ئەمە بە ھەڵوێست و ڕوانگەی ناوەندیی ئیمپیریزم یا ئەزموونباوەڕی دەژمێردرێ. ئیمپیریستەکان یا ئەزموونباوەڕان دژایەتیی ئاوەزباوەڕان و فیترەتباوەڕان دەکەن کە دەڵێن مرۆڤ کە لە دایک دەبێ، زەینی بۆش و ناوبەتاڵ نییە و، زووتر، بە ماریفەت و زاناییەیەکی تایبەت تەیار کراوە.
لە فەلسەفەی مۆدێرندا، ئەم تیۆرییە زۆرتر لە پاڵ جۆن لۆک دەدرێ. ئەو دەیوت زەین سەرەتا پەڕەیەکی سپییە و، سەرچاوکەی ھەموو زاناییمان بە ھەموو بەربڵاوی و ئاڵۆزییەکەوە کە ھەیەتی، ئەزموونە و، لە مامەڵەی زەین لەگەڵ شتەکانی دەرەوەدا، دوو جۆر سیفەت دیاری دەکرێ: ئەو سیفەتانەی کە جێگرتوون، وەک شێوە و ژمارە و جووڵە و بەرفرەیی و، ئەو سیفەتانەی کە پەیوەندییان بە ھەستی ئەندامەکانی لەشەوە ھەیە، وەک ڕەنگ و بۆن و تام.
٢٢ی خەرمانان
٢٢ی خەرمانان ١٧٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٨٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٨٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
مێژووی قرغیزستان
وێنۆک مێژووی قرغیزستان باسکردنە لە مێژووی وڵاتی قرغیزستان و ئەو ڕوودا و و پێشھاتانەی لە سەدەکانی ڕابردوو لەم ناوچەیە ڕوویداوە، بەمەبەستی ئاشناکردنی نەوەکانی ئێستا بەڕابردووی ئەم وڵاتە لە سەدەی سێزدەھەم و چواردەھەم پارچەیەک بووە لە ئیمپڕاتۆرییەتی مەگۆلی بەڵام لە ساڵی ١٧٨٥ کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئیمپڕاتۆرییەتی چینی میللی لە ساڵی ١٨٧٦ تێکەڵ بوو بە ئیمپڕاتۆرییەتی قەیسەری ڕووس. لە سەدەی بیست و بەتایبەت بەھۆی جەنگی جیھانیی یەکەم بەشێکی زۆری گەلی قرغیزس ڕوویان لە چینی میللی کرد، دواتر بەھۆی شۆرشی ناوخۆی سوپای سووری ڕووسیای نوێ زۆربەی شۆرشگێرەکانی قرغیزستان ڕووبەروویان بوونەوە. لە ساڵی ١٩١٧ تا ١٩٢٤ قرغیزستان بووە بەشێک لە کۆماری تورکمانستان لە ساڵی ١٩٢٤ مافی ئۆتۆنۆمی پێ درا و لە ساڵی ١٩٢٦ بووە یەکێک لە کۆمارەکانی یەکێتیی سۆڤیەت. لە ساڵی ١٩٩١ بەھۆی ئەو دۆخەی یەکێتی سۆڤیەتی بەسەریدا ھات قیرغیستان سەربەخۆی تەواوەتی و جیابوونەوەی لە یەکێتی سۆڤیەت ڕاگەیاند. وێنۆک|تاوەری بورانە کە دروستکردنی دەگەرێتەوە بۆ سەدەی ١١
شەین مەکمان
شەین براندن مەکمان (لەدایکبووی ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩۷٠) بازرگان و زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکییە. ئەو جێگری سەرۆکی جێبەجێکاری ئایدیەنۆمیکسە، کە پێشتر ناوی گرووپی سێڤن ستارس کڵاود بوو. هەروەها بەرهەمهێنەر و خاوەنی کەمینەیەکی دەبلیوو دەبلیوو ئییە.
ژیانی سەرەتایی
شەین براندن مەکمان لە ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٠ لە گەیثێرزبێرگ، ماریلاند لەدایکبووە بە کوڕی ڤینس و لیندا مەکمان. ئەو یەک خوشکی هەیە، ئەویش ستیفانی مەکمانە.
ژیانی تایبەتی
مەکمان هاوسەری ماریسا مازۆلایە. سێ کوڕیان هەیە: دێکلان (لەدایکبووی ٢٠٠٤)، کێنیەن (لەدایکبووی ٢٠٠٦)، ڕۆگەن (لەدایکبووی ٢٠١٠). کوڕەکانی لە ڕێسڵمەینیا ٣٢دا دەرکەوتن، بە هاوشانیکردنی تا گۆڕەپانەکە لە یارییەکەی دژی ئەندەرتەیکەردا؛ کوڕەکانی چەند جارێکیش لەناو بینەرەکاندا دەرکەوتوون.
مەکمان زۆرجار کراسی بەیسبۆڵ لەبەردەکات بۆ یارییەکانی، کە لەسەر پێشەوەکەی نووسراوە «شەین ئۆ ماک» و دواوەکەشی «مەکمان»ە، لەگەڵ ناوی بۆنەکە کە تێیدا بەژدارە، یان وشەیەکی تر کە پەیوەندی بە یارییەکە و/یان بەرامبەرەکەیەوە هەیە. کاتێک ڤینسی باوکی چاوپێکەوتنی لەگەڵدا کرا لە پلەیبۆی، ئاماژەی دا کە هەرچەندە شەین ڕاستلەرە، بەڵام زۆرجار بۆکسی چەپلەر دەهاوێت. لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٧دا، مەکمان تووشی ڕووداوێکی هەلیکۆپتەر بوو، بەڵام بە سەلامەتی دەرچوو.
مەکمان هەوادارێکی سەرسەختی هونەری جەنگیی تێکەڵە. مەشقی جیوجیتسوی برازیلی لەژێر دەستی ڕێنزۆ گرەیسی، و مەشقی موای تای لەژێر دەستی فیڵ نێرسدا دەکات.
میدیای دیکە
لە ئەیلوولی ٢٠٠٦، بە یەکێک لە «٥٠ بەھێزترین پیاوانی ژێر تەمەنی ٤٢ ساڵ»ی گۆڤاری دیتەیڵدا ناونرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:زیندووان پۆل:سەرمایەدارەکانی نیویۆرک پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
کۆشکی مونسوریاو
کۆشکی مونسوریاو کۆشکێکی گەورەیە لە شاری کۆشکی مونسوریاو، فەڕەنسا. (١٤٥٠–١٤٥٣).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ١٤٥٠ پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان، تەواوبوونی ١٤٥٣ پۆل:کۆشکەکانی فەڕەنسا پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە فەڕەنسا
پڕۆژەی کیو (پلەیستەیشن ٥)
پڕۆژەی کیو ئامێرێکی یاریکردنی دەستییە بۆ پلەیستەیشن ٥ کە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی ئینتەرئەکتیڤ ئینتەرتەینمەنتەوە پەرەی پێدراوە. لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣ ڕاگەیەندرا و لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٣ کرایە بازاڕەوە.
جیبووتی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
جیبووتی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
فاین برادەرز
بێنی فاین (لەدایکبووی ١٩ی ئازاری ١٩٨١) و ڕافی فاین (لەدایکبووی ٩ی جونی ١٩٨٣) کە بەیەکەوە ناسراون بە فاین برادەرز ئێنتەرتەینمێنت، بەرھەمھێنەری سەرھێڵ، نووسەر، و دەرھێنەرن، کە باشتر ناسراون بە React (کۆمپانیا فڕانچیسییەکەیان). فاین برادەرز خاوەنی زنجیرەیەکی کۆمیدی سەر تۆڕ کۆمەڵایەتیی یووتیووبن بەناوی مای میوزیکەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:کەناڵەکان بە زمانی ئینگلیزی لە یوتیووب