cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حەسەناوای زەنگیسەر
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
وانگ دوۆ (ئیمپراتۆریەتی مینگ)
وانگ دوۆ (سادەکراو:王铎;، دێرین:王鐸; لەدایکبووی ١٥٩٢ بۆ ١٦٥٢) خۆشنووس، وێنەکێش، شاعیر بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٢ پۆل:مردووانی ١٦٥٢ پۆل:وێنەکێشەکانی ئیمپڕاتۆریەتی مینگ پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:وێنەکێشەکانی ھێنان پۆل:شاعیرانی ھێنان پۆل:نووسەرەکانی لوۆیانگ پۆل:وێنەکێشەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی چینگ
چێرگ
چێرگ (ناوی زانستی: Otis tarda) مەلێکی دەشتیی گەورەیە. ئەم پەلەوەرە لە دەشتەکان و کێڵگەکاندا ھێلکە دەکات و جووجەڵەکانی گەورە دەکات. ژینگەی چێرگ بریتییە لە لە باکووری مەغریب و باشوور و ناوەڕاستی ئەوروپا و تا دەگاتە ئاسیای ناوەڕاست. لە ساڵی ١٩٩٦ەوە وەک جۆرێکی لە مەترسیی لەناوچووندا لە لیستی سووری IUCNدا تۆمار کراوە. یەکێک لە دوایین ژینگەکانی ئەم پەلەوەرە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا ناوچەی دەشتی سووتاوە لە نزیکی بۆکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەپێی ئامارێک ژمارەی ئەم پەلەوەرانە لە وڵاتی ئێران ھاتووەتە ژێر ٣٠ دانە و ھەمووی ئەوانەی ماون لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان دەژین.
سەرچاوەکان
پۆل:ئای یوو سی ئێن لیستی سووری جۆرە لاوازەکان پۆل:مەلەکانی کوردستان
ڕۆژی مردووەکان
ڕۆژی مردووەکان ئاھەنگێکی نیشتمانییە لە مەکسیک و ھەندێک وڵاتی تر بەڕێوە دەچێت کە ماوەی ئاھەنگەکە سێ ڕۆژە (لە ٣١ ی تشرینی یەکەمەوە تا ٢ی تشرینی دووەم). لەم ڕۆژەدا ھەموو بانک و ڕێکخراوەکان دادەخرێن و ھەموویان ئاھەنگ دەگێڕن.
بە وتەی توێژەران، سەرچاوەی ئەم ئاھەنگە دەگەڕێتەوە بۆ شارستانیەتی مایا و ئازتێک، کە ئاھەنگێک بوو بۆ ستایشکردنی میتکاچیواھواتڵ ئیزەد بانو و لە مانگی ئابدا بەڕێوەچوو. بەڵام لەسەردەمی داگیرکاریدا ڕێکەوتی ئاھەنگگێڕانەکە لە مانگی ئابەوە بۆ مانگی تشرینی دووەم گوازرایەوە.
فیلمێکی ئەنیمەیشنی بە ناوی کۆکۆ کە لەم نەریتەوە سەرچاوەی گرتووە، لە ساڵی ٢٠١٧ دا بڵاوبوویەوە.
حاجی پیرلی
حاجی پیرلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
حاجی پیرلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ھاڵک
وێنۆک|بەرگێکی ھونەریی بۆ ژمارەی کتێبی کۆمیک Immortal Hulk #20 (تەممووزی ٢٠١٩) ھونەرەکە لەلایەن دەیل کیۆن و پیتەر شتایگەرڤاڵدەوە بوو
ھاڵک پاڵەوانێکی سەرسووڕھێنەرە و لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن کۆمپانیای کۆمیکەکانی ماڕڤڵ بڵاودەکرێتەوە. ئەم کارەکتەرە لەلایەن نووسەر ستان لی و ھونەرمەند جاک کیربییەوە دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە ژمارەی یەکەمی کتێبی The Incredible Hulk (ئایاری ١٩٦٢)دا دەرکەوت. لە دەرکەوتنی کتێبە کۆمیکییەکانیدا، کارەکتەرەکە کە تووشی نەخۆشی ناسنامەی جیاکەرەوە (DID) بووە، بە پلەی یەکەم لەلایەن ئەلتەر ئیگۆی ھالکەوە نوێنەرایەتی دەکرێت، کە مرۆڤێکی پێستی سەوز و گەورە و ماسولکەیییە و خاوەنی پلەیەکی بێسنوور لە ھێزی جەستەیییە، و ئەلتەر ئیگۆی دکتۆر. ڕۆبەرت بروس بانەر، فیزیازانێکی لاوازی جەستەیی و کشانەوە لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە و لە ڕووی سۆزدارییەوە یەدەگ، کە ھەردووکیان بە شێوەیەکی گشتی ناڕەزایی لە یەکتر دەگرن.
دوای بەرکەوتنی بەڕێکەوتی بە تیشکی گاما لەکاتێکدا ژیانی ڕیک جۆنز ڕزگار دەکات لە کاتی تەقینەوەی بۆمبێکی تاقیکاریدا، بانەر لە ڕووی جەستەیییەوە دەگۆڕێت بۆ ھالک کاتێک تووشی فشاری سۆزداری دەبێت، بە ئارەزووی خۆی یان بە پێچەوانەی ئەو. ئەم گۆڕانکارییە زۆرجار دەبێتە ھۆی ھێرشی وێرانکەر و ناکۆکی کە ژیانی مەدەنی بانەر ئاڵۆز دەکات. ئاستی ھێزی ھالک بە شێوەیەکی ئاسایی بە ڕێژەیی لەگەڵ ئاستی توڕەیی ئەو دەگەیەنرێت.
تایبەتمەندی
وەک کارەکتەرە درێژخایەنەکانی تر، کارەکتەری ھالک و لێکدانەوەی کولتووری لەگەڵ کاتدا گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە، سیفەتەکانی کارەکتەریان زیاد کردووە یان دەستکاری دەکەن. بە شێوەیەکی گشتی ھالک وەک پیاوێکی گەورە سەیر دەکرێت کە پێست و قژ و چاوی سەوزە، تەنھا جووتێک پانتۆڵی وەنەوشەیی دڕاوی لەبەردایە کە لە گۆڕانکاری جەستەیی ئەودا دەمێنێتەوە لەگەڵ پێشکەوتنی کارەکتەرەکە. وەک بروس بانەر، باڵای کارەکتەرەکە نزیکەی ٥ پێ و ٩ ئینچ (١٫٧٥ م) و کێشی ١٢٨ پاوەندە (٥٨٫٠٥ کیلۆگرام)، بەڵام کاتێک دەگۆڕدرێت بۆ ھالک، کارەکتەرەکە لە نێوان ٧ بۆ ٨ پێ (٢٫١٣–٢٫٤٣ م) بەرزە و کێشی دەبێت لە نێوان ١٠٤٠ بۆ ١٤٠٠ پاوەند (٤٧١٬٧٣–٦٣٥٬٠٢ کیلۆگرام).
برووس بانەر
ئاری کاپلان بەم شێوەیە باس لە کارەکتەری برووس بانەر دەکات: «ڕۆبەرت بروس بانەر لە دۆخێکی بەردەوامی ترسدا دەژی، ھەمیشە ئاگادارە لەوەی ئەھریمەنەکەی ناوەوەی بتەقێتەوە، ھەربۆیە ناتوانێت پەیوەندییەکی مانادار لەگەڵ کەسدا دروست بکات».
ھاڵک
ھالکی ڕەسەن بە خۆڵەمێشی و مامناوەند لە ڕووی زیرەکییەوە نیشان درا. بێ ئامانج دەگەڕا و بێزار بوو لە مرۆڤە «کەم»ەکان کە بە ئەھریمەنێکی مەترسیدار دەیانزانی. دوای ماوەیەکی کەم لە بوون بە ھالک، گۆڕانکارییەکەی بەردەوام بوو لە سەوزکردنی، ھاوکات بوو لەگەڵ ئەوەی دەستی کرد بە نمایشکردنی قسەکردنی سەرەتایی. لەلایەن Incredible Hulk #4، چارەسەرە تیشکییەکان کۆنترۆڵی تەواوی جەستەی ھالکیان بە مێشکی بانەر بەخشی. لەکاتێکدا بانەر چێژ لە لەناونەچوون و دەسەڵاتی خۆی وەردەگرت، بەڵام لە فۆڕمی ھالکەکەیدا خێرا تووڕە بوو و شەڕانگێزتر بوو. شانبەشانی تۆڵەسەندنەوەکان وەک پاڵەوانێک ناسرا، بەڵام پارانۆیای زیادبوونی وای کرد گرووپەکە بەجێبھێڵێت. بڕوایی وابوو کە ھەرگیز متمانەی پێ ناکرێت
دەسەڵات و تواناکان
بانەر بە یەکێک لە گەورەترین عەقڵی زانستی لەسەر زەوی دادەنرێت، خاوەنی «عەقڵێکی ھێندە درەوشاوە کە لە ھیچ تاقیکردنەوەیەکی زیرەکی ناسراودا ناتوانرێت پێوانە بکرێت». نۆرمان ئۆسبۆرن مەزەندە دەکات کە چوارەمین زیرەکترین کەسە لەسەر زەوی. بانەر خاوەنی شارەزایییە لە بواری بایۆلۆجی، کیمیا، ئەندازیاری، پزیشکی، فیزیۆلۆژیا و فیزیای ناوکی. بە بەکارھێنانی ئەم زانیارییە تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو دروست دەکات کە ناوی لێنراوە "Bannertech"، کە ھاوتایە لەگەڵ گەشەسەندنی تەکنەلۆژیای تۆنی ستارک یان دکتۆر دۆم. ھەندێک لەو تەکنەلۆژیایانە بریتین لە مەیدانی ھێز کە دەتوانێت لە ھێرشی یەکەکانی ئاستی ھالک بیپارێزێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی دروستکراون پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم پۆل:پیاوکوژی خەیاڵی پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای ناوەکی یان تیشکدانەوەیان هەیە
زیندانی ئەبوو غرێب
alt=|وێنۆک|220x220پیکسڵ زیندانی ئەبوو غرێب (؛ ئێستاکە پێی دەوترێ زیندانی ناوەندی بەغدا) زیندانێکی ترسناک بووە لەسەردەمی سەدام حوسەین ناوبانگی ھەبووە بە ئەشکەنجەدانی بەندکراوەکان بە جۆرەھا ئەشکەنجە، ئەو زیندانە نزیکە لە شاری ئەبوو غرێب کە ٣٢ ک لە بەغدای پایتەختی عێراق دوورە. ئەو زیندانە بەوەش ناوی دەرکرد کاتێک ھەندێ وێنە بڵاوبویەوە کە ئەشکەنجەی زیندانییەکان دەدران لەلایەن ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق.
یانەی وەرزشی ئەلنافت
یانەی وەرزشی ئەلنافت (بە )یانەیەکی وەرزشی ھی خۆلی عێراقییە، و کە بنکەکەی لە ناوچەی ئەحامییە، ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی ڕووباری دیجلە، بەغدا. یەکەکە لە تیمەکانی تۆپی پێ کە لە بەرزترین ئاستی یاری دکەت لە خۆلی عێراقدا.
مێژوو
یانەی وەرزشی نەفت، لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن وەزارەتی نەوتەوە دامەزرا، و لە ساڵی ١٩٨٢ بە فەرمی لە وەزارەتی گەنجان و وەرزش تۆمار کرا. ئەم تیمە لە وەرزی سالی ١٩٨٥ بۆ یەکەم جار توانی لە جامی یەکەمی عێراق یاری بکەت.
فەرحان سەعدی
فەرحان سەعدی (١٨٥٦–٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٣٧) شەڕکەرێکی فەلەستینی بوو لە جەماعەتی عیزەددین قەسسام، بەشداری لە بەرانگاربوونەوەی زایۆنیزم و بەریتانیای داگیرکەر کردووە. یەکێک بووە لە سەرکردەکانی شۆڕشی ١٩٣٦ی فەلەستین، لەلایەن بەریتانییەکان لەسێدارە درا. وێنۆک
ژیاننامە
شێخ فەرحان لە گوندی ئەلمەزار لە جەنین لەدایک بووە، ھەر لە منداڵییەوە تێکەڵی زانستی ئایینی وکۆبونەوە بووە لەگەڵ پیاوانی ئایینی لە مزگەوتدا، لەنێو خەڵکیدا لەبەر ئەوەی قورئان و فەرموودەی لەبەر بووە پێیان وتوە شێخ فەرحان.
لەپاش دەرچوونی لە زیندان پەیوەندی لەگەڵ عیزەددین قەسسام بەست و پەیوەندی پێوەکرد بۆ ئەوەی لەژێر ئاڵاکەیدا لە شاری حەیفا شەر بکات، دواتریش لە پاش شەھید بوونی عیزەددین قەسسام سەرکردایەتی کۆمەڵەکەی گرتە دەست. شێخ فەرحان بەشێوەیەکی بەردەوام بەشداری خۆپیشاندانی کردووە لە جەنین دژی داگیرکاری بەریتانیا، لە شۆڕشەکەی ساڵی ١٩٢٩ کۆمەڵەیەکی تێکۆشانی دروستکرد بەرامبەر دەسەڵاتدارانی داگیرکار و لێیان یاخی بوو، لەبەر ئەم ھۆیە ھێزەکانی بەریتانیا دەستگیریان کردوو بۆ ماوەی ٣ ساڵ زیندانییان کرد.
شێخ فەرحان خۆی و کۆمەڵێک لە تێکۆشەران ھێرشیان کردە سەر کاروانێکی یەھوودی، کە بەھۆی ئەم ڕووداوە شۆڕشی ساڵی ١٩٣٦ ھەڵسا، دواتر خۆی و کۆمەڵەکەی پەنیان بردە بەر شاخ لەبەر زەبر و زەندی ھێزەکانی بەریتانی، تاوەکو ساڵی ١٩٣٧ ھێزەکانی داگیرکار توانیان دەستی بەسەر دابگرن.
سێدارەدان
لە پێناو فەلەستین شێخ فەرحان سەعدی گەورە و سەرکردەی جووڵانەوەی بەرگریکارانی فەلەستینی دژی داگیرکاری بەریتانی و چەتەکانی زایۆنی دوای ٣ ڕۆژ لە دادگاییکردنی ڕووکەشی لەلایەن دەسەڵتدارانی داگیرکاری بەریتانی لە ٢١ی ڕەمەزان ساڵی ١٣٥٦ کۆچی بەزمانی بەڕۆژوو لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا لە فەلەستین لە سێدارەدرا. وێنۆک|پێش لە سێدارەدانی شێخ فەرحان ساڵی ١٩٣٧
سەرچاوەکان
پۆل:فەلەستین پۆل:شۆڕشگێڕەکان پۆل:١٩٣٧ پۆل:شۆڕشگێڕانی لەسێدارەدراو
کارپێکردنەکانی زانستی پەرەسەندن
ژینناسی پەرەسەندن و بە تایبەتی تێگەیشتن لە چۆنیەتی پەرەسەندنی زیندەوەران لەرێی بژاردەی سروشتییەوە، بریتتیە لە بەشێکی زانست کە چەندین کارپێکردن و سوودی کرداریی ھەیە. زۆرجار کەسانی باوەڕدار بە بیردۆزی دروستکردن و کەسانی ئایینی بانگەشەی ئەوە دەکەن کە بیردۆزی پەرەسەندن ھیچ سوود و کارپێکردنێکی کرداریی نییە بەڵام ئەم بانگەشەیە لەلایەن زاناکانەوە ڕەت کراوەتەوە.
ژینناسی بەرفراون
شێوازی ژینناسی پەرەسەندن کلیلی زۆرینەی لێکۆڵینەوە ئەنجامدراوەکانن لە ژینناسی دا کە مەرج نییە ئەو لێکۆڵینەوانە بە ڕاستەوخۆیی لەسەر پەرەسەندن کاربکەن و ئەم دیاردەیە زۆر بە تایبەتی لە ژینناسی زیندەوەرە بچووکەکان و ژینگەزانی دا بەرچاوە. بۆ نموونە، بیرکردنەوە و شێوازی پەرەسەندنانە کلیل و بناغەیە بۆ بیردۆزی مێژووی ژیان، ڕوونکردنەوەی جینەکان و کارەکانیان بە شێوەیەکی سەرەکی بەندە لەسەر بەراورد کردن کە ئەمە خۆی لە خۆی دا شێوازێکی لێکۆڵینەوەی زانستی پەرەسەندنە و بواری گەشەکردنی ژینناسی پەرەسەندن ھەڵدەستێت بە لێکۆڵینەوەی چۆنیەتی کارکردنی ڕێکارەکانی گەشەکردن لەڕێی بەکارھێنانی ڕێگای بەراورد بۆ دیاریکردنی چۆنیەتی پەرەسەندنیان.
ھەڵبژاردەی دەستکرد
کارپێکردنێکی گەورە و گرنگی تەکنەلۆژیای پەرەسەندن ھەڵبژاردەی دەستکردە کە بریتییە لە ھەڵبژاردنێکی مەبەستدار بۆ چەند خەسڵەتێکی دیاریکراو لە کۆمەڵەیەکی زیندەوەران دا. مرۆڤ بە درێژای ھەزرەھا ساڵ ھەڵبژرادەی دەستکردی بەکارھێناوە لە ماڵی کردن ڕووەک و گیانداران دا. لەم سەردەمەدا، ئەم جۆرە ھەڵبژاردەیە بۆتە بەشێکی بنیچینەیی لە ئەندازەی جینەکان و «ھەڵبژاردەی دەستنیشانکراو» وەک جینەکانی (بەرھەڵستکەری دژە بەکتریا - Antibiotic Resistance) بەکاردێن بۆ سەرلێشێواندنی ناوکە ترشی ڕایبۆزی کەم ئۆکسجین (DNA) لە ژینناسی خانەیی دا. بەھەمان شێوە دەکرێت لەڕێی کردەی دووبارەبۆوەی بازدان و ھەڵبژاردەوە پەرە بە پرۆتینەکان بدرێت ببنە خاوەنی خەسڵەتی دیاریکراو لەڕێی کردارێکەوە کە بە (پەرەسەندنی ئاراستەکراو) ناسراوە، بۆ نموونە ئەنزیمە دەستکاریکراوەکان و دژەتەنە نوێیەکان.
پزیشکی
تێگەیشتن لەو گۆرانکارییانەی لە ماوەی پەرەسەندنی زیندەوەرەکەدا ڕوویداوە دەکرێت ببێتە ھۆی ئاشکراکردنی ئەو جیینانەی پێویستە بۆ دروستکردنی بەشەکانی جەستە و ئەو جیینانەی بەشدارن لە نەخۆشییەکانی نارێکی جیینیی لە مرۆڤ دا. بۆ نموونە، ماسی تێترای مەکسیکی (کە بە ماسی ئەشکەوتی نابیناش ناسراوە) جۆرێکە لە ماسییە ئەشکەوتییە بێ رەنگەکان کە لە ماوەی پەرەسەندن دا توانای بینینی لەدەستداوە بەڵام لەڕێی زاوزێ کردن پێیان لەگەڵ کۆمەڵەکانی تردا بۆتە ھۆی ھاتنەکایەی نەوەیەکی نوێ کە خاوەنی توانای بینینن و چاوێکی کارکردوون و بەھەمان شێوە کۆمەڵەکانی دی لە ماسی تێترای مەکسیکی بوونەتە خاوەنی چەند خەسڵەتێکی تر کە لە ئەشکەوتەکانی دیکەدا پەرەیانسەندووە. ئەم دیاردەیە بووە ھۆی دیاریکردن و دەستنیشانکردنی ئەو جینانەی پێویستن بۆ بینین و ڕەنگ وەک جیینە بلوورییەکان (Crystalline) و وەرگری مێلانۆکۆرتین ١ (Melanocortin 1 Receptor - MC1R). ھەروەھا، نەبوونی خرۆکە سوورەکانی خوێن لە ماسی (سەھۆڵ بەندی جەمسەری باشور - Antarctic Icefish) دا و بەرواردکردنی جیینەکانی بە یەکێک لە جۆرە نزیکەکانی خۆی بە ناوی (ماسییەسمێڵەی جەمسەری باشور) بووە ھۆی دەستنیشانکردنی ئەو جیینانەی پێویستن بۆ دروستکردنی خرۆکە سوورەکانی خوێن لەو جۆرە ماسییانەدا.
زانستی کۆمپیوتەر
ھەرچۆن پەرەسەندن دەکرێت ڕێکار و تۆڕی لەبارکراوی ئاست بەرز بھێنێتە کایەوە بەھەمان شێوە چەندین کارپێکردن لە زانستی کۆمپیوتەریش دا ھەیە. لێکچواندنە ئەلکترۆنییەکانی (Simulation) پەرەسەندن لەڕێگەی بەکارھێنانی لۆگاریتمە پەرەسەندنەکان و ژیانی دەستکرد لە ساڵی ١٩٦٠کانەوە لەلایەن کار و لێکۆڵینەوەکانی زانا (نیڵز ئاڵ بارسێڵی - Nils Aall Barricelli)ەوە دەستی پێکرد و لەلایەن زانا (ئەلێکس فرەیزەر - Alex Fraser) بەردەوامی پێدرا کە زنجیرەیەک لێکۆڵینەوەی لەسەر ھەڵبژاردەی دەستکرد بڵاوکردەوە. پەرەسەندنی دەستکرد لەلایەن کارەکانی (ئینگۆ ڕێچینبێرگ) وەک ڕێگایەکی لەبارکراوی فراوان ناسێنرا لە ١٩٦٠کان و سەرەتای ١٩٧٠کان کە ھەڵدەستا بە بەکارھێنانی نەخشەسازییەکانی پەرەسەندن بۆ شیکارکردنی پرسیار و ئاستەنگە ئەلۆزەکانی ئەندازیاری. لەگەڵ زیادبوونی بایەخە ئەکادیمییەکان و زیادبوونی ھێز و توانای کۆمپیوتەرەکان ڕێگەیان خۆشدەکرد بۆ کارپێکردنە کردارییەکان و پەرەسەندنی بەرنامەکانی کۆمپیوتەر بەشێوەیەکی خودکاری. لەم سەردەمەدا لۆگاریتمە پەرەسەندووەکان بەکاردێن بۆ شیکارکردنی پرسیارە فرە ڕەھەندییەکان کە بەشێوەیەکی کارامەتر کاردەکەن بە بەراورد بەو بەرنامانەی لەلایەن مرۆڤەوە دارێژراون.
مێترۆنیدازۆل
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە مێترۆنیدازۆل دژە زیندەیەکە کاردەکات بۆ چارەسەرکردنی چەنەھا جۆر لە ھەوکردن، دەرمانەکە کاردەکات بە وەستاندنی گەشەی بەکتریا و مشەخۆرەکان، ئەم دژە زیندەیە تەنھا چەن بەکتریا و مشەخۆر چارەسەر ئەکات ناتوانێت ڤایرۆس چارەسەر بکات نمونە وەک (ئەنفلوەنزا)
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە فەڕەنسییەکان پۆل:لقەکانی فایزەر پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
١٠ی خەرمانان
١٠ی خەرمانان ١٦٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٠٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٠١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
مێندتۆری (کۆمپانیا)
مێندتۆری (بە ئینگلیزی: Mandatory، پێشتر: CraveOnline Media) ماڵپەڕێکی تایبەتە بە شێوازی ژیان و بنکەکەی لە لۆس ئەنجلۆسە و نووسینگەکانی فرۆشتنی لە نیویۆرک و شیکاگۆ و سانفرانسیسکۆ ھەیە. ماڵپەڕەکە خاوەندارێتی کۆمپانیای میدیایی «Evolve Media, LLC»ە. مێندتۆری ناوەڕۆکەکانی سەرنج دەخاتە سەر بینەری شێوازی ژیانی نێر، بەڵام ھەمەچەشنی کردووە لە ناوەڕۆکەکانیدا بۆ ھەمووان. مێندتۆری خاوەنی ٩ ماڵپەڕە و ھاوبەشی لەگەڵ چەندین ماڵپەڕی دیکەدا کردووە، ناوەڕۆکی جۆراوجۆر بۆ ھەر ماڵپەڕێک بەرھەم دەھێنێت. لە مانگی شوباتی ٢٠٢١ەوە تەنیا بە زمانی ئینگلیزی بەردەستە.
یاساماڵ
یاساماڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
یاساماڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەرزەڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی سپیکە، ناڵپارێز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کوڕەمێوی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ناڵپارێز.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
١١ی خەرمانان
١١ی خەرمانان ١٦٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٠٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
کلێر فۆی
کلێر ئێلیزابێس فۆی خانمەئەکتەرێکی بەریتانییە. لە زانکۆی لیڤەرپوول جۆن مۆریس کاری نواندنی خوێند و قوتابخانەی ئۆکسفۆرد بۆ دراما، و یەکەم دەرکەوتنی لە شاشە لە فیلمی فڕۆکەوانی زنجیرە کۆمیدییە مرۆڤبوون، لە ساڵی ٢٠٠٨دا کردووە.
فۆی نازناوی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا بۆ وێناکردنی شاژنی گەنج ئێلیزابێتی دووەم لە دوو وەرزی یەکەمی زنجیرەی نێتفلیکس تاج، کە بۆ ئەو خەڵاتە Golden Globe و خەڵاتی Primetime Emmy بردەوە، لە نێو خەڵاتەکانی تردا. ساڵی ٢٠١٨ لە فیلمی (Unsane)ی ھەستبزوێنی دەروونی Steven Soderbergh بەشداری کردووە.
ژیانی سەرەتایی
کلێر ئێلیزابێس فۆی لە ١٦ی نیسانی ١٩٨٤ لە دایکبووە. لە Stockport, Greater Manchester. ئەو دەڵێت کە دایکی، کارۆلین لە خێزانێکی «گەورە» ئێرلەندییەوە ھاتووە: داپیرە و باپیرە گەورەی دایکی لە دەبڵین و کیلدرەوە ھاتوون. ئەو لە مانچستەر و لیدز گەورە بوو. بۆ کاری باوکی وەک فرۆشیارێک بۆ ڕانک زیرۆکس دایک و باوکی جیابوونەوە کاتێک ھەشت ساڵ بووە. ئەو خوشکێکی بچووکتری ھەیە لە ڕێگەی ھاوسەرگیری دووەمی باوکییەوە. فۆی لە تەمەنی ١٢ ساڵییەوە لە ئامادەیی Aylesbury High School پەروەردە کراوە و دواتر لە زانکۆی Liverpool John Moores University ئامادە بووە، خوێندنی دراما و سکرین. ھەروەھا لە کۆرسێکی یەک ساڵەی دا لە قوتابخانەی درامای Oxford School of Drama. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٧ تەواو کردووە و سەرەتا گواستووەتەوە بۆ پێکھام (لەندەن) بۆ ئەوەی لە ماڵەوە لەگەڵ پێنج ھاوڕێی قوتابخانەی دراما دا ھاوبەش بێت.
پیشە
لەکاتێکدا لە قوتابخانەی درامای ئۆکسفۆرد فۆی لە شانۆنامەکانی Top Girls و Watership Down و Easy Virtue دەرکەوت. دوای دەرکەوتنی لە تەلەڤیزیۆن، یەکەم دەرکەوتنی قۆناغی پیشەیی خۆی لە دی ئێن ئەی و بەشداری کرد، دوو لە سیانی تەنیا نواندنی کە Paul Miller لە شانۆی نەتەوەیی شاھانەی لەندەن دا دەریانھێنا بە ناوی (سێیەم کچی منداڵ).
ژیانی تایبەتی
فۆی ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەر Stephen Campbell Moore لە ساڵی ٢٠١٤ کردووە. کچێکیان ھەیە، ناوی پاڤیا لوسییە، لە مانگی ئازاری ٢٠١٥ لە دایکبووە. ئەو دوو ھاوسەرە لە شوباتی ٢٠١٨ دا جیابوونەوەی خۆیان ڕاگەیاند کە «ماوەیەکی زۆر بوو لە یەکتر جیاببوونەوە»
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
ھێرشەکانی نۆڤا سکۆشیای ٢٠٢٠
ھێرشەکانی نۆڤا سکۆشیا ژمارەیەک ھێرشی چەکداری بوون کە لە ١٩ و ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٠دا لە لایەن کەسێک بە ناو گابریەل وۆرتمەنەوە ڕووی دا. لە ئەم ھێرشانەدا، کە لە پارێزگای نۆڤا سکۆشیادا ڕوویان دا، ٢٢ کەس گیانیان لە دەست دا. بۆیە ئەم ڕووداوە بە گەورەترین کوشتاری کەنەدا لە دوای شەڕە جیھانییەکان دادەنرێت. لە دوای ئەم ھێرشە جاستن ترودۆ سەرۆکوەزیرانی کەنەدا ١٥٠٠ جۆر چەکی قەدەغە کرد.
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
مێژووی ڤیێتنام
مێژووی ڤێتنام باسکردنە لە مێژووی وڵاتی ڤێتنام و ئەو ڕوودا و و پێشھاتانەی لە سەدەکانی ڕابردوو لەم ناوچەیە ڕویداوە بەمەبەستی ئاشنا کردنی نەوەکانی ئێستا بە ڕابردووی ئەم وڵاتە لە ساڵانی ١١١ پێش زاین بۆ ٩٣٩ زاینی لەژێر دەستی چینییەکان بوو لە سەدەی یانزەھەم ڤێتنام یەکی گرت و بوونە یەک پارچە بەڵام لە ناوەڕاستی ساڵی١٩٤١ ئەو یەکگرتنە تێکشا و لە دوای سەدەی نۆزدەھەم فەڕەنسییەکان دەسەڵاتیان لەم ناوچەیە توند کرد بە تایبەت لە ساڵی ١٨٨٤ کە ئەم وڵاتەی دابەشی سێ ناوچەی سەرەکی کرد. لە ساڵی ١٨٧٨ بووە بەشێک لە یەکێتی ھیندی چینی. فەڕەنسا و کەمبۆدیاو لاوسیش گرتە خۆی. لە ساڵی ١٩٣٠ کەسایەتییەک بەناوی ھۆچی مین کە کەسێکی شیوعی بووە ھەوڵەکانی بۆ سەربەخۆی ڤێتنام دەستی پێکرد بەڵام لە ساڵی ١٩٤٠ ژاپۆن دەسەڵاتی بەسەر ڤێتنام سەپاند تا دوای جەنگی جیھانی دووەم مایەوە پاش جەنگ لەو وڵاتە دەرکرا ئەمەش دەرفەتی بۆ ھۆچی مین ڕەخساند کە ھەوڵەکانی بۆ سەربەخۆی زیاتر بکات لە ٢ی مانگی ٩ی ١٩٤٥ ڤێتنام سەربەخۆی ڕاگەیاند لە ساڵانی دواتر بەھۆی ململانێ و ناکۆکی ئەم وڵاتە بەتایبەت ھەوڵەکانی فەڕەنسا بۆ کۆنتڕۆل کردنەوەی ڤێتانم بووە دووبەش بەپێی ئەو کۆبوونەوەی لە جنێف ئەنجامدرا سەبارەت بەم وڵاتە لە باکووری وڵات شیوعییەکان دەسەڵات دار بوون لە باشووریش لەلایەن ئەمریکاوەو پشتیوانیان لێ دەکرا.
شەڕی ڤێتنام
چەپ|300px|وێنۆک|دیمەنێک لە جەنگی ڤێتنام ساڵی ١٩٥٤ز و، شکستی سەربازی فەڕانسە لە شەڕی ھیندۆچینی (١٩٤٦–١٩٥٤) بۆ گێرانەوەی ڤیەتنام، زلھێزەکان لە جنێڤ لەگەڵ نوێنەرانی ھەریەک لە ڤیێتنام و لاوس و کەمبۆدیا کۆبوونەوە بۆ وتوێژکرن بۆ کۆتایی ھێنان بەم ململانێیە. لە ناو بەندەکانی تردا، ڕێکەوتنامەکە کە بە ڕێکەتننامەی جنێڤ ناسرا دابەشبوونێکی کاتی ڤیێتنام بۆ دوو بەشی باکوور و باشوور دابین دەکات: لەبەشی باکوری دا ڤیت مین کە گروپیێکی کۆمۆنیستی بوون و داوای سەربەخۆیی ڤیێتنامیان دەکرد ھەبوون و لەبەشی باشوریشیدا فەڕانسییەکان و ڤیێتنامی یە لایەنگرەکانیانی تێدابوون. بۆ ڕێگەگرتن لە دابەشبوونی ھەمیشەیی ئەو وڵاتە ڕێکەوتنەکە پێشنیازی ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی نیشتمانی دەکرد لە ساڵی ١٩٥٩ز بە مەبەستی یەکخستنەوەی وڵاتەکە. کاتێکیش ڤیێتنامییەکانی باشوور ئەنجامدانی وەھا ھەڵبژاردنێکیان ڕەتکردەوە چونکە ھەر لەسەرەتاوە دەزانرا کە گروپی ڤیت مینە ئەیباتەوە، ڤیێتنامییەکانی باکوور دەستیان کرد بە لە کارخستنی ڤیێتنامی باشوور. ساڵی ١٩٥٩ز جەنگی ڤیێتنام، ڤیێتنامی باکووری کۆمۆنیست و بەرەی ڕزگاریخوازی ڤیێتنامی -کە گروپێکی ناسیۆنالیستی بوون و بنکەکەیان لە باشوری ڤیێتنام بوو-خستە یەکبەرەوە دژبە ڤیێتنامی باشوور. ساڵی ١٩٦٥ز ئەمریکا ھێزی سەربازی ڕەوانەی ڤیێتنام کرد بۆ یارمەتیدانی باشوورە ڤیێتنامی باشوور. ململانێیەکی درێژ خایەن و خوێناوی کە بە جەنگی ڤیێتنام ناسرا ڕوویدا و تا ساڵی ١٩٧٥ی خایاند. پێش کۆتایی ھاتنی بە وڵاتانی دراوسێ (لاوس و کەمبۆجیا) دا بڵاو بووەوە و تا درەنگانێک دوای ١٩٧٥ز درێژەی کێشا. لە کەمبۆدیا جەنگەکە بزووتنەوەی کۆمۆنیستی ناسراو بە «خمێر ڕۆگ» بە سەرکردایەتی پۆل پۆتی گەیاندە دەسەڵات کە ڕژێمەکەی ڕەشە کوژی (جینۆساید)ێکی بەسەر گەلەکەی ھێنا. لەم کاتانەدا، لەناوەڕاستی شەستەکان جیھانی کۆمۆنیزم دووبارە خۆی بەشێوەیەکی کاریگەر تەشکیلە کردەوە لە ئەنجامی دابەشبوونی تاڵ و ئاشکرای بەرەو زیادچووی نێوان یەکێتیی سۆڤیەت و چین. وێنۆک|نەخشەی ڤێتنامی باشوور-ناوچە سەربازییەکان لە ١٩٦٧ز دا
مێژووی ڤێتنام لە ١٩٧٦ بۆ ٢٠٠٠
لە دوای جەنگ ھەردوو بەشی ڤێتنام یەکگرتنەوەی خۆیان ڕاگەیاندن و لە ساڵی ١٩٧٧ ئەمریکا و ڤێتنام دەستیان کرد بە گفتوگۆ لە پاریسی پایتەختی فەڕەنسا لە ساڵی ١٩٨٨ ڤێتنام ھێزەکانی خۆی لە کەمبۆدیا و لاوس کشاوە لە ساڵی ١٩٩٥ ئەمریکا گەمارۆی لەسەر ڤێتنام ھەڵگرت و کە بۆ ماوەی ١٩ ساڵ چەندین گەمارۆی خستبووە سەری ساڵی ١٩٩٥ ئەمریکا دانی نا بە ڤێتنام و دەستیان کرد بە پەیوەندی دیپلۆماسی و ھەروەھا گەڕانەوەی سەربازە کوژراوەکانی ئەمریکا کە لە ماوەکانی جەنگ دا کوژرا بوون لە ساڵی ٢٠٠٠ بیل کلینتۆن کە سەرۆکی ئەمریکا بوو سەردانی ڤێتنامی کرد و داوای لێبوردنی کرد سەبارەت بەو جەنگەی کە لە نێوانیان ڕوویاندا ھەر لەو سەردانەدا چەندین ڕێکەوتنی ئابووری لە نێوانیان ئەنجام درا کە ئەمەش دەست پێکی قۆناغێکی نوێ بوو لە مێژووی پەیوەندییەکانی ئەم دوو وڵاتە لە دووژمنایەتی یەک گۆرا بۆ دۆستایەتی لە دوای جەنگ
وانگ فو (وێنەکێش)
وانگ فو (سادەکراو:王绂;، دێرین:王紱;، لەدایکبووی ١٣٦٢ بۆ ١٤١٦) وێنەکێشی سروشت، خۆشنووس، شاعیر بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٣٦٢ پۆل:مردووانی ١٤١٦ پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٤یەم پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم پۆل:وێنەکێشەکانی ووسی پۆل:نووسەرانی ووسی
یەینکەن، بیجاڕ
یەینکەن گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سیامەنسور، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
یەینکەن ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
یاریگای یۆھان کرویف ئەرینا
وێنۆک
سەید قادر ھیدایەتی
سەید قادر ھیدایەتی (لەدایکبووی ١٩٧٦ لە بۆکان، ڕۆژھەڵاتی کوردستان) ڕۆماننووسێکی کوردە.
ژیان
ساڵی ١٣٥٥ی کۆچی ھەتاوی (١٩٧٦ زایینی) لە بۆکان لەدایک بووە. ھەر لەوێ خوێندوویەتی و دواتر بووەتە مامۆستای قوتابخانە. ئێستاش ھەر لەوێ دەژی. ناوێکی دیارە لە نێو نووسەرانی جیدیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان. قەڵەمی سەید قادر ڕەنگی تازەگەری لێ دەدەڵێ و کوردیزانێکی لەزەبر و شارەزاشە.
بەرھەمەکان
=== بەرھەمە چاپکراوەکان ===
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:خەڵکی بۆکان
ئەمین گەردیگلانی
ئەمین گەردیگلانی (لە دایکبووی ١٩٧٠ لە بۆکان، ڕۆژھەڵاتی کوردستان) شاعیر، نووسەر، وەرگێڕ و فەرھەنگنووسێکی کوردە.
ژیان
حەمەدەمین حەسەنپوور رۆژی ٢ی پووشپەڕی ١٣٤٩ی ھەتاوی (٢٣ی حوزەیرانی ١٩٧٠ی زایینی) لە ئاوایی گەردیگلانی نزیک بۆکان (کە ئێستا سەر بە شاری سەقزە) لە دایک بووە. سەرەتا لە ئاوەدانییەکەی خۆیان نراوەتە بەر خوێندن. لە پۆلی چوارەمی سەرەتاییدا دەستی ھەڵگرتووە و ھاتووەتە بۆکان و بووەتە شاگردی بەرگ دروو. دواتر بۆخۆی شانی وەبەر خوێندنی کتێب و سیپاران داوە و خۆی ڕاھێناوە. پاش ئاشنا بوون بە گۆڤاری سروە دەروویەکی ڕوونتری بۆ کراوەتەوە و لەگەڵ حەولی زیاتر بۆ پەرە پێدانی زانیاری لە بواری وێژەی کوردیدا. ساڵی ١٣٧١ی ھەتاوی یەکەم شیعری لە گۆڤاری سروەدا بڵاو بووەتەوە. ساڵی ١٣٧٦ی ھەتاوی یەکەم کۆمەڵە شیعری لە ژێر ناوی «تاپۆی وەرزێکی سەوز» بڵاو کردووەتەوە. تا ئێستا گەلێک بەرھەمی بەپێزی پێشکەش بە کتێبخانەی کورد کردووە. لە شاری بۆکان دەژی و دووکانی بەرگ دروونی ھەیە و شوێنی کارەکەی بووەتە مەکۆی عاشقانی شیعر و وێژەی کوردی.
بەرھەم
بەرھەمە چاپ کراوەکانی بریتین لە:
وەرگێڕان
(لە فارسییەوە بۆ کوردی)
نموونەی شیعری
قوبەی زێو
ھاوینی ١٣٩٠
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:وەرگێڕە کوردەکان
کۆنیفا
کۆنیفا کورتکراوەی کۆمەڵە یەکێتییە سەربەخۆکانی تۆپی پێ ڕێکخراوێکی نێونەتەوەییی تۆپی پێیە کە نوێنەرایەتی ئەو تیپ و ناوچانە دەکات کە پەیوەندییان بە فیفا نییە، کە دەزگای بەڕێوەبردنی جیھانییە بۆ تۆپی پێ. کۆنیفا لە ساڵی ٢٠١٣ دامەزراوە و ئەندامەکانی بریتین لە ناوچەکانی وەک کوردستان، تبت، و باکووری قوبرس، ھەروەھا گرووپە کەمینەکان و دەوڵەتە دانپێدانەنراوەکان. ئامانجی ڕێکخراوەکە پێشخستنی تۆپی پێ وەک ئامرازێکی ئاڵوگۆڕی کولتووری و ڕەخساندنی دەرفەت بۆ ئەو تیپ و یاریزانانەیە کە زۆرجار لە پێکھاتە تەقلیدییەکانی تۆپی پێ دوور دەخرێنەوە. لە ٩ی ئایاری ٢٠٢٣ کوردستان وەک میوانداری پاڵەوانێتییەکە ڕاگەیەندرا.
دامەزراندن و باسکردن
کۆنیفا وەک وەڵامێک بۆ دوورخستنەوەی ھەندێک ناوچە و گرووپی کەمینە لە ئەندامێتی فیفا دامەزرا. زۆرێک لەو ناوچانە خاوەنی کولتوور و ناسنامەی جیاوازی خۆیانن و تۆپی پێ دەتوانێت ڕێگەیەکی بەھێز بێت بۆ دەربڕین و ئاھەنگگێڕان بەو جیاوازییانە. ھەروەھا کۆنیفا سەکۆیەک بۆ ئەو تیپ و یاریزانانە دابین دەکات کە ڕەنگە دەستیان بە پێکھاتە تەقلیدییەکانی تۆپی پێ نەگات، وەک ئەوانەی لە ویلایەتە دانپێدانراوەکان یان ناوچەکانی بێ دانپێدانانی فەرمیدان.
ڕێکخراوەکە پاڵەوانێتی و ڕووداوی بەردەوام ئەنجام دەدات، لەوانە جامی جیھانی تۆپی پێی کۆنیفا کە تیپەکانی جیھان کۆدەکاتەوە بۆ ئەوەی ڕکابەری لەسەر پاڵەوانێتییەکە بکەن. ئەم بۆنانە دەرفەتێک بۆ ئاڵوگۆڕی کولتووری دەڕەخسێنن و لێکتێگەیشتن لە نێوان ناوچە و پێکھاتە جیاوازەکاندا بەرەوپێش دەبەن؛ بەڵام ئەرکی کۆنیفا لە تەنھا بەرەوپێشبردنی تۆپی پێ تێدەپەڕێت. ھەروەھا ئامانجی ڕێکخراوەکە ئەوەیە کە وەرزشەکە وەک ئامرازێک بۆ گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و بنیاتنانی کۆمەڵگا بەکاربھێنێت. لە ڕێگەی تۆپی پێەوە، کۆنیفا ھیواخوازە لێکتێگەیشتن و ھاوکاری زیاتر لە نێوان ناوچە و کۆمەڵگا جیاوازەکاندا پەرەپێبدات، ھەروەھا ئاشتی و یەکێتی لە سەرانسەری جیھاندا بەرەوپێش ببات.
موحسین ڕەزایی
ژیان
موحسین ڕەزایی لە ٩ی ئەیلوولی ١٩٥٤ لە مەسجێد سولەیمان لە خێزانێکی ئایینی لوڕی بەختیاری لەدایکبوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤ پۆل:خەڵکی مەسجێد سولەیمان پۆل:لوڕ پۆل:شیعە ئێرانییەکان پۆل:بەختیاری
بەردەبەلەکە
بەردەبەلەکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جامی جیھانیی تۆپی پێی کۆنیفا ٢٠٢٤
جامی جیھانیی تۆپی پێی کۆنیفا ٢٠٢٤ دەبێتە چوارەمین خولی جامی جیھانیی تۆپی پێی کۆنیفا، کە پاڵەوانێتییەکی نێودەوڵەتی تۆپی پێیە بۆ ویلایەتەکان، کەمینەکان، گەلانی بێ وڵات و ناوچەکانی پەیوەندیدار بە فیفا و لەلایەن کۆنیفاوە ڕێکدەخرێت. لە ٩ی ئایاری ٢٠٢٣ کوردستان وەک میوانداری پاڵەوانێتییەکە ڕاگەیەندرا.
جامی جیھانیی تۆپی پێی کۆنیفا
جامی جیھانیی تۆپی پێی کۆنیفا پاڵەوانێتییەکی نێودەوڵەتی تۆپی پێیە کە لەلایەن کۆنیفا، کۆمەڵەیەکی یەکێتییە بۆ کەمینەکان، گەلانی بێ وڵات و ناوچەکانی بێ پەیوەندی بە فیفاوە ڕێکدەخرێت، کە لە ساڵی ٢٠١٤ەوە ھەر دوو ساڵ جارێک بەڕێوەدەچێت. ئەم پاڵەوانێتییە جێنشینی جامی جیھانی ڤیڤایە کە لە ساڵی ٢٠٠٦ تا ٢٠١٢ بەڕێوەچوو.
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
لیمبۆ کایەیەکی ڤیدیۆییی سەکۆی مەتەڵە کە لەلایەن ستۆدیۆی سەربەخۆی پلەیدێد پەرەی پێدراوە و لە سەرەتادا لەلایەن ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز بۆ ئێکس بۆکس ٣٦٠ بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە لە مانگی تەممووزی ٢٠١٠ لەسەر ئێکس بۆکس لایڤ ئەرکەید بڵاوکرایەوە، لەو کاتەوە لەلایەن پلەیدەیدەوە گواستراوەتەوە بۆ چەند سیستەمێکی دیکە، لەوانە پلەی ستەیشن ٣ و لینوکس و مایکرۆسۆفت ویندۆز. لیمبۆ شێوازی لایەنی دوو ڕەھەندییە، سیستەمێکی فیزیای تێدایە کە توخمە ژینگەیییەکان و کەسایەتیی یاریزانەکە کۆنتڕۆڵ دەکات. یارییەکە ڕێنمایی کوڕێک دەکات کە ناوی نەھێنراوە، بەناو ژینگە و تەڵە مەترسیدارەکاندا دەروات و بەدوای خوشکەکەیدا دەگەڕێت تا بیدۆزێتەوە. گەشەپێدەری یارییەکە ئەو مەتەڵانەی یارییەکەی دروست کردووە کە پێشبینی دەکات یاریزانەکە چارەسەری بکات پێش ئەوەی چارەسەرێکی دروست بدۆزێتەوە. پلەیدەید شێوازی یارییەکەی بە «تاقیکردنەوە و مردن» ناوبردووە، و دیمەنە ترسناکەکانی بەکارھێناوە بۆ مردنی کوڕەکە بۆ ئەوەی یاریزانەکە لە چارەسەرە تەواوەکان سەرقاڵ بکات.
یارییەکە بە تۆنی ڕەش و سپی پێشکەش دەکرێت، بە بەکارھێنانی ڕووناکی و کاریگەری فیلم و کەمترین دەنگی دەوروبەر بۆ دروستکردنی کەشێکی ترسناک کە زۆرجار پەیوەندی بە چەشنی ترسناکەوە ھەیە. ڕۆژنامەنووسان ستایشی پێشکەشکردنی تاریکیان کرد، و کارەکەیان بە ھاوشێوەی فیلمی نوار و ئێکسپرێشنیزمی ئەڵمانی وەسف کرد. بە پشتبەستن بە جوانیناسییەکەی، پێداچوونەوەکاران لیمبۆیان وەک نموونەی یارییە ڤیدیۆیییەکان وەک فۆرمێکی ھونەری پۆلێن کردووە.
لیمبۆ ستایشی ڕەخنەگرانی وەرگرت، بەڵام ھێڵی چیرۆکە تەنکەکەی ڕەخنەگرانی جەمسەردار کرد، ھەندێک لە ڕەخنەگران ھەستیان بەوە دەکرد کە کارە کراوەکان مانایەکی قووڵتری ھەیە کە بە باشی بەستراوەتەوە بە میکانیکی یارییەکەوە، ھەندێکی تر پێیانوابوو کە نەبوونی چیرۆکێکی بەرچاو و کۆتایییەکی کتوپڕ، لە یارییەکەدا کەم دەکاتەوە. خاڵێکی باوی ڕەخنەی ڕەخنەگران ئەوە بوو کە تێچووی زۆری یارییەکە بە بەراورد بە درێژییە کورتەکەی ڕەنگە یاریزانان لە کڕینی ناونیشانەکە ڕابگرێت، بەڵام ھەندێک پێداچوونەوە پێشنیاریان کردووە کە لیمبۆ درێژییەکی نموونەیی ھەیە. یارییەکە لە ڕیزبەندی گەورەترین یارییەکانی ھەموو سەردەمێکدا ناوی ھاتووە.
لیمبۆ سێیەم یاری بوو کە زۆرترین فرۆشی ھەبوو لەسەر خزمەتگوزاری ئێکس بۆکس لایف ئەرکەید لە ساڵی ٢٠١٠ و داھاتەکەی نزیکەی ٧٫٥ ملیۆن دۆلار بوو. دوای بڵاوبوونەوەی چەندین خەڵاتی لەلایەن گرووپە پیشەسازییەکانەوە بەدەستھێنا، ھەروەھا لەلایەن چەند بڵاوکراوەیەکەوە وەک یەکێک لە یارییە سەرەکییەکان بۆ ساڵی ٢٠١٠ دەستنیشانکرا. ناونیشانی داھاتووی پلەیدێد بە ناوی «ئینساید» لە ساڵی ٢٠١٦ بڵاوکرایەوە، و سەردانی زۆرێک لە ھەمان بابەتەکانی کردەوە کە لە لیمیۆ پێشکەشکرابوون.
یاریکردن
وێنۆک|سکرینشۆتێکی کایەی لیمبۆ کە تێیدا دەرەکەوێت، کوڕەکە لەسەر پەتێکدا بەشێوەیەکی ترسناک دەپەڕێتەوە یاریزان بە درێژایی یارییەکە کۆنترۆڵی کوڕەکە دەکات. وەک چۆن لە زۆربەی یارییە دوو ڕەھەندییەکانی سەکۆکانی تر ئاسایییە، کوڕەکە دەتوانێت بە چەپ یان ڕاست ڕابکات، باز بدات، سەرکەوێت بەسەر پەنجەرە کورتەکاندا یان پلیکانە و پەتەکانی سەرەوە و خوارەوە و پاڵ بە شتەکانەوە بنێت یان ڕابکێشێت. لیمبۆ لە ڕێگەی گرافیکی تاریک و خۆڵەمێشی و بە دەنگی دەوروبەری مینیمالیستی پێشکەش دەکرێت، کە ژینگەیەکی ترسناک و وەسوەسەئامێز دروست دەکات. ھەروەھا دیمەنە تاریکەکان خزمەت بە شاردنەوەی چەندین سەرسووڕھێنەری کوشندە دەکەن، لەوانە مەترسییە ژینگەیی و فیزیایییەکانی وەک تەڵەی ورچی کوشندە لەسەر زەوی دارستانەکان، یان ئەھریمەنە کوشندەکان کە لە نێو سێبەرەکاندا خۆیان حەشارداوە. لەنێو مەترسییەکاندا چەند کرمێکی درەوشاوە ھەیە، کە خۆیان بە سەری کوڕەکەوە دەلکێنن و ناچاری دەکەن تەنھا بە یەک ئاراستەدا بڕوات تا کرمەکان خۆیان دەکوژرێن.
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ فیلمێکی ئێرانییە بەرھەمی ساڵی ٢٠١٦ یە و لە دەرھێنانی سەعید ڕۆستایییە. فیلمی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ لە سی و چوارەمین فیستیڤاڵی فەجر توانیویەتی ٩ خەڵات دەستەبەر بکات. ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ داھاتێکی باشی کۆکردەوە لە ڕیزبەندی پڕفرۆشترین فیلمەکانی مێژوی سینەمای ئێراندا ڕیزبەندی شەشەمی گرتووە و لە دوای فیلمی فرۆشیار پڕداھاتترین فیلمی کۆمەڵایەتی ئێرانییە
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
یاریکردن
لە نیوەی دووەمی یارییەکەدا مەتەڵ و تەڵەی میکانیکی بە بەکارھێنانی ئامێر و موگناتیسی کارۆموگناتیسی و ھێزی کێشکردن نمایش دەکرێت. زۆرێک لەم تەڵانە تا دەستپێکردنیان دیار نییە، زۆرجار کوڕەکە دەکوژێت. یاریزانەکە دەتوانێت لە دوایین خاڵی پشکنیندا دەستپێبکاتەوە کە ڕووبەڕووی بووەتەوە، بەبێ ئەوەی ھیچ سنوورێک ھەبێت بۆ دووبارکردنەوەی ئەمە. ھەندێک تەڵە دەتوانرێت بخرێتە تێپەڕبدرێت و دواتر لە یارییەکەدا دووبارە بەکاربھێنرێت؛ تەڵەی ورچ یەکێکە لەو تەڵانەی کە زۆرجار ڕووبەرووی یاریزانەکە دەبێتەوە و ئاستەنگی دروست دەکات و دەبێتە ھۆی مردنی کوڕەکە و جگە لەمەش چەندین تەڵەی جۆراوجۆری تر ھەیە. لەبەر ئەوەی یاریزانەکان پێدەچێت ڕووبەڕووی چەندین مردن ببنەوە پێش ئەوەی ھەر مەتەڵێک چارەسەر بکەن و یارییەکە تەواو بکەن، گەشەپێدەران یارییەکە بە یاری «تاقیکردنەوە و مردن» ناودەبەن. ھەندێک لە مردنەکان بە وێنەی پارچەپارچەبوون یان سەربڕینی کوڕەکە پیشان دەدرێن، ھەرچەندە فلتەرێکی ھەڵبژێردراو لە ھەندێک پلاتفۆرمدا ھەیە، کە شاشەکە ڕەش دەکاتەوە لەبری ئەوەی ئەم مردنانە پیشان بدات دەستکەوتەکانی یارییەکە (ئامانجی ھەڵبژێراوی ناو یارییەکە) بریتین لە دۆزینەوەی ھێلکەی شاراوەی مێرووەکان و تەواوکردنی یارییەکە بە مردنی پێنججارە یان کەمتریش بۆ بردنەوە سەرکەوتن بەسەر ئاستەکاندا.
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
چیرۆک
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ باس لە خانەوادەیەکی ھەشت نەفەری دەکات کە ھەر تاکێکی ئەم خانەوادەیە کێشە و گرفتی خۆی ھەیە، گرفتی سەرەکی خانەوادەکەش بابەتی شوکردنی سومەیەی کچە بچووکی خانەوادەکەیە بە کوڕێکی ئەفغانی دەوڵەمەند.
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
چیرۆک
کەسایەتی یەکەمی چیرۆکەکە کوڕێکی بچووکی بێ ناوە کە لە خەوێکی قووڵەوە لە شوێنێک بە ناوی «لێواری دۆزەخ» لە ناوەڕاستی دارستانێکدا لە خەو ھەڵدەستێت. ئەم کوڕە بچووکە ئەوەندە لاوازە بەشێوەیەک کە نە دەتوانێت لە ئاودا مەلە بکات و نە شتە تاڕادەیەک قورسەکان بەرز بکاتەوە. لەکاتێکدا بەدوای خوشکە ونبووەکەیدا دەگەڕێت، تووشی چەند مرۆڤێک دەبێت کە یان دەیانەوێت بیکوژن یان لێی ڕابکەن. بێگومان ڕاکردن نەک لە ترس، بەڵکو بۆ دۆزینەوە یان ڕۆشتن بۆ شوێنێک کە بتوانن کوڕەکە بکوژن بە ھۆکارێکی نادیار. لە ناوەڕاستی یارییەکەدا کوڕە بچووکەکە لە چەند ھەنگاوێکدا لە خوشکەکەیەوە دەستی پێ دەگات، بەڵام شتێک ڕوودەدات کە جارێکی دیکە ناتوانن بگەنەوە یەکتر. لە کۆتاییدا کوڕەکە بەو ھەموو مەتەڵانەدا تێدەپەڕێت، کەسانێک دەیانەوێت کوڕەکە بە ھۆکارێکی نادیار بکوژن و لە ھەمووی گرنگتر جاڵجاڵۆکە زەبەلاحەکەیە، یارییەکەش بە شێوەیەکی تایبەت کۆتایی دێت.
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
واتای ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
کاتێک زیندانییەک بۆ ماوەی ١٥ ساڵ لە زینداندا دەمێنێتەوە دەتوانێت داوای پیاچونەوە بکات بە سزاکەیدا تا ماوەی زیندانییەکەی بۆ کەم بکەنەوە،
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
چیرۆک
سەرەتا و کۆتایی ناڕوونی یارییەکە ڕێگە بە یاریزان دەدات چیرۆکی یارییەکە بدۆزێتەوە و لێکدانەوە و شیکاری جیاوازی بۆ یارییەکە ھەبێت. بۆ نموونە دەکرێ چیرۆکی یارییەکە بەشێوەیەک شی بکرێتەوە کە کوڕەکە و خوشکەکەی لە ماڵێکی سەر سەرداردا بوون (بەپێی شوێنی کۆتایی یارییەکە) و کوڕەکە لەناکاو لە دارەکە کەوتە خوارەوە و چووە نێو شوێنێکی خەیاڵی و پێی وابوو خوشکەکەی لەدەستداوە، بۆیە دوای ھەوڵێکی زۆر، بە بەزاندنی سنووری جیھان، ھاتە ناو دونیا و گەیشتەوە لای خوشکەکەی، بەڵام بینی کە خوشکەکەی لەسەر جەستەکەی براگەی دەگریا. کاتێک کوڕەکە دەگاتە دەستی خوشکەکەی، بۆ ماوەیەک دەوستێت، ئەمەش دەکرێت نیشانەیەک بێت بۆ ئەوەی جەستەی خۆی بینیوە و درکی بەو ڕووداوە کردووە کە ڕوویداوە، پاشان بەرەو خوشکەکەی دەڕوات و کاتێک خوشکەکەی ھەست بە بوونی ڕۆحی کوڕەکە دەکات، لە ترسدا باز دەدات. لەکۆتایی بەشی پێڕستی دروستکەرانی یارییەکان وێنەی ھەمان شوێن نیشان دراوە کە لاشەی ئەو کوڕە و خوشکەکەی شیبوونەتەوە و ھەندێک مێش لەسەر جەستەیان ھەیە.
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
واتای ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
بەڵام ئەگەر بێت و دادوەر حوکمی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ بدات بەسەر تاوانباردا ئەوا دەبێت زیندانییەکە بۆ ھەتاھەتا لە زینداندا بمێنێتەوە و یەک ڕۆژیش دوای مردنی لاشەکەی دەبێت لە زینداندا بھێڵرێتەوە
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
پەرەپێدان
وێنۆک|ئارنت جێنسن، بەڕێوەبەری یارییەکانی پلەیدەید (چەپ) و ھونەرمەند مۆرتن برامسن (دواوە) خەڵاتی «باشترین ھونەری بینراو» بۆ لیمبۆ لە تیم شافەر لە خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەشەپێدەرانی یارییەکانی ساڵی ٢٠١١ وەردەگرن. پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی لیمبۆ لە ساڵی ٢٠٠٦ دەستی پێکرد کاتێک پلەیدێد بەدوای پڕۆژەیەکی نوێی یاریدا دەگەڕا بۆ ئەوەی کاری لەسەر بکات. تیمەکە ویستیان یارییەک دروست بکەن کە جەختێکی بەھێز لەسەر کەشوھەوا بکاتەوە، دەستیان کرد بە کارکردن لەسەر نموونەیەکی یاری ڕەش و سپی بە تۆنەکانی تاکڕەنگ. نموونەی سەرەتایی یارییەکە نزیکەی ٧ مانگی خایاند بۆ پەرەپێدانی یارییەکە، و بە بەکارھێنانی چوارچێوەی مایکرۆسۆفت XNA دروست کراوە. شێوازی ھونەری یارییەکە و بەکارھێنانی سێبەرەکان یارمەتیدەر بوون بۆ دانانی شوێنێکی خەیاڵی بۆ یارییەکە و دروستکردنی کەشێکی تاریک و ترسناک.
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
وتەی کاستی فیلمەکە
پەیمان مەعادی: ئەوەندە سیناریۆکە بە ڕێک و پێکی نوسرابو لە سەعید ڕۆستاییم پرسی ئایا لە بنەماڵەکەتاندا کەسی ئالودە ھەبووە بە مادەی ھۆشبەر؟، ئەو ڕێک و پێکی و وردییەی لە سیناریۆکەدا ھەبوو سەرسامی کردبووم
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
پەرەپێدان
لە ماوەی چوار ساڵی داھاتوودا تیمی پەرەپێدان کاریان لەسەر پاڵاوتنی یارییەکە کرد. ئەوان مەتەڵێکی نوێیان دروست کرد، میکانیکی نوێی یارییەکەیان زیادکرد و کاریان لەسەر شێوازی ھونەری یارییەکە کرد بۆ ئەوەی زیاتر چیرۆک و شێوازی یارییەکە قووڵتر بێت. دیزاینەری سەرەکی یارییەکە، ئارنت جێنسن، ویستویەتی یارییەک دروست بکات کە چیرۆکێک بگێڕێتەوە بەبێ بەکارھێنانی ھیچ دیالۆگ و دەقێک. ھێڵی چیرۆکی یارییەکە سادەیە و لە ھەمان کاتدا زۆر سەرنجڕاکێشە، و سەنتەری لە دەوری کوڕێکی گەنجە کە لە جیھانێکی مەترسیداردا لە خەو ھەڵدەستێت و ھەوڵدەدات خوشکەکەی بدۆزێتەوە؛ بۆیە پەرەپێدانی لیمبۆ نزیکەی چوار ساڵی خایاند و ئەوە کاری خۆشەویستی بوو بۆ تیمی پلەیدەید. یارییەکە ستایشی ڕەخنەگرانی بەرفراوانی بەدەستھێناوە و چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە بەھۆی شێوازی ھونەری ناوازەی و چیرۆکە سەرنجڕاکێشەکەی و مەتەڵە چالاکەکانی.
لیمبۆ، یارییەکە کە بەدوای کوڕێکی بێناودا دەگەڕێت کە لە ناوەڕاستی دارستانێکدا بەئاگا دێتەوە و دەبێت بەناو مەتەڵ و مەترسییە جۆراوجۆرەکاندا بڕوات بۆ دۆزینەوەی خوشکە ونبووەکەی. ئەوەی لیمبۆ لە پلاتفۆرمەکانی تر جیا دەکاتەوە، شێواز و کەشوھەوای ھونەرییەکەیەتی. جوانکارییە تاکڕەنگە ڕەش و سپییەکەی ھەستێکی نھێنی و نائارامی ورووژێنێت، لەکاتێکدا بەکارھێنانی ڕووناکی و سێبەر جیھانێکی یارییە جوان و وەسوەسەئامێزەکان دروست دەکات. مەتەڵەکانی ناو لیمبۆ چالاکن بەڵام زۆر ئاڵۆز نین، و بە شێوەیەک دیزاین کراون کە کاتێک یاریزانەکان بزانن، ئەوا خەڵاتیان پێ بدرێت. لەگەڵ پێشکەوتنی یارییەکەدا، مەتەڵەکان قورستر دەبن و یاریزانەکان دەبێت پشت بە لێھاتوویی و بیری خۆیان ببەستن بۆ پێشکەوتن. سەرەڕای نەبوونی دیالۆگ یان ڕوونکردنەوە، لیمبۆ ھێشتا توانیویەتی لە ڕێگەی دیزاینی ئاست و دیمەنەکانییەوە چیرۆکێکی یەکگرتوو بگێڕێتەوە. جیھان پڕە لە ھێمایەکی ورد و وردەکاری شاراوە کە ئاماژە بە چیرۆکی پشتەوە دەکەن و پاڵنەرێکە بۆ یاریزانەکان بۆ بەردەوامبوون لە گەشتەکەیان بۆ دۆزینەوەی خوشکە ونبووەکە. لیمبۆ یارییەکە کە یاریزانەکان لە جیھانێکی ترسناک و کەشوھەوادا نوقم دەکات، کە مەتەڵ و تەحەددیاتەکان بە شێوەیەکی بێ کێشە لە یارییەکەدا یەکدەخرێن. شێوازی ھونەری ناوازەی و چیرۆکگێڕانەکەی وا دەکات ئەزموونێکی لەبیرنەکراو و سەرنجڕاکێش بێت بۆ یاریزانانی ھەموو ئاستەکانی لێھاتوویی.
چیرۆک و ھونەر و دەرھێنانی مۆسیقا
وێنۆک|دینۆ پاتی ھاودامەزرێنەری و گەشەپێدەری یارییەکانی پلەیدەید، یەکێک لە خەڵاتەکانی فێستیڤاڵی یارییە سەربەخۆکانی لە کۆنفرانسی گەشەپێدەرانی یارییەکانی ساڵی ٢٠١٠ وەرگرت سەرەتا دەرھێنانی چیرۆک، لیمبۆ بەدوای کوڕێکی بێناودا دەگەڕێت کە لە جیھانێکی تاریک و پڕ لە نھێنیدا بەدوای خوشکەکەیدا دەگەڕێت. یارییەکە ھیچ دیالۆگێکی تێدا نییە، ھەروەھا ھیچ ڕوونکردنەوەیەکی نووسراو و قسەکردن لەسەر چیرۆکەکە نییە. بەڵکو یاریزانەکان دەبێت چیرۆکەکە لە ڕێگەی ژینگە و کەشوھەوا و کردارەوە لێکبدەنەوە. دواتر دەرھێنانی ھونەری ڕەنگە دەرھێنانی ھونەری کایەی لیمبۆ دیارترین لایەنی بێت. یارییەکە جوانکارییەکی تاکڕەنگی ھەیە کە تەنھا سێبەری ڕەش و خۆڵەمێشی بەکاردەھێنێت، ھیچ ڕەنگێکی دیکە لەبەر چاودا نییە. دیمەنێکی توند و نائارام دروست دەکات کە ھەم جوانە و ھەم ترسناکە. ھەروەھا بەکارھێنانی ڕووناکی و سێبەر جێگەی سەرنجە، سێبەر ڕۆڵێکی بەرچاوی لە مەتەڵ و یاریکردنی یارییەکەدا ھەیە. پاشان دەرھێنانی مۆسیقا، مۆسیقای ناو لیمبۆ تەنک و مینیمالیستییە، بە پلەی یەکەم لە دەنگی دەوروبەر و تۆنی ورد پێکھاتووە. کەشوھەوای لیمبۆ زیاد دەکات و یارمەتیدەرە بۆ دروستکردنی ھەستکردن بە گرژی و نائارامی بە درێژایی یارییەکە و ھەروەھا ھەستکردن بە ترسناکی نێو یارییەکە. ھەر سێ توخمەکە پێکەوە کاردەکەن بۆ دروستکردنی ئەزموونێکی یەکگرتوو و نوقمکەر بۆ یاریزانەکە. نەبوونی دیالۆگ لە چیرۆکەکەدا ڕێگە بە یاریزان دەدات جیھان و چیرۆکەکەی بۆ خۆی لێکبداتەوە، ئەمەش ھێندەی تر ناچارکەر دەبێت. دەرھێنانی ھونەری، بێ گومان، بۆ خۆی ئەزموونێکە، بە بەکارھێنانی کۆنتراست و سێبەر کە دەیکاتە یارییەکی سەرنجڕاکێشی بینراو؛ و مۆسیقاکە یارمەتیدەرە بۆ دروستکردنی کەشێکی ترسناک و نائارامکەر، دڵنیای دەدات لەوەی یاریزانەکان ھەست دەکەن کە بەشێکن لە جیھانی یارییەکان لە ھەموو کاتێکدا.
دەرھێنانی شێوازی یاریکردن
وێنۆک|نموونەیەک لە شێوازی چارەسەرکردنی یەکێک لە مەتەڵەکانی نێو کایەکە ئاراستەی یاریکردنی یارییەکەی لیمبۆ لەسەر گەڕان و چارەسەرکردنی مەتەڵەکانە لە جیھانێکی تاریک و نھێنیدا. یارییەکە یاریزانەکە دەخاتە ڕۆڵی کوڕێکی بێناوەوە کە لە دارستانێکی ترسناکدا لە خەو ھەڵدەستێت و دەبێت بەناو ژینگەکاندا بڕوات بۆ ئەوەی نھێنییەکانی جیھان ئاشکرا بکات و خوشکە ونبووەکەی بدۆزێتەوە. بە درێژایی یارییەکە، یاریزان دەبێت چەندین مەتەڵ چارەسەر بکات کە لەسەر بنەمای فیزیا دامەزراوە، لەوانە دەستکاریکردنی سویچەکان، بەکارھێنانی ھێزی کێشکردن و بازدانی کاتی بۆ پێشکەوتن لە ئاستەکاندا. گرافیکە تاکڕەنگەکانی یارییەکە و کەشێکی ترسناک ھەست بە جێگەی سەرنج و گرژی دروست دەکەن، ئەمەش تەحەدای مەتەڵەکان زیاتر دەکات.
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سوازیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
دەرھێنانی شێوازی یاریکردن
گەشەپێدەرانی لیمبۆ ڕایان گەیاندووە کە ئیلھامیان لە یارییەکانی وەک «شازادەی فارس» و جیھانێکی تر وەرگرتووە، کە ھەردووکیان گرافیکی مینیمالیستییان ھەبووە و سەرنجیان لەسەر نوقمبوون و کەشوھەوا بووە. لیمبۆ ئەم چەمکە دەباتە ئەوپەڕی، بە جوانکارییەکی تەواو ڕەش و سپی کە ھەستی گۆشەگیری و نائومێدی زیاد دەکات کە یارییەکە دەگرێتەوە. لە کۆتاییدا، ئاراستەی یارییەکانی لیمبۆ جەخت لەسەر گەڕان و تاقیکردنەوە و چارەسەرکردنی کێشەکان دەکاتەوە، ھەروەھا تەحەدای یاریزانەکان دەکات کە ژیری و داھێنانەکانیان بەکاربھێنن بۆ پێشکەوتن لە ژینگەیەکی تاریک و جیھانێکی تردا.
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
لیمبۆ (کایەی ڤیدیۆیی)
دەرھێنانی شێوازی یاریکردن
ئازادی دەدات بە یاریزان بۆ گەڕان و تاقیکردنەوەی چارەسەری جیاواز بۆ ئەو مەتەڵانەی کە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە. شوێنی شاراوە و ڕێگای نھێنی ھەیە بۆ دۆزینەوە، کە پاداشتی یاریزانەکان دەدەنەوە بە دەستکەوت و پاداشت کاتێک دەدۆزرێتەوە. مەتەڵەکانی یارییەکە لەسەر بنەمای فیزیایە، واتە زۆرجار بە دەستکاریکردنی ژینگە چارەسەر دەکرێن، وەک ڕێکخستنی ئاراستەی کێشکردن یان شتە جووڵاوەکان. مەتەڵەکان داوا لە یاریزانەکان دەکەن کە بیرکردنەوەیەکی ڕەخنەگرانە و داھێنەرانە بکەنەوە، زۆرجاریش تاقیکردنەوە و ھەڵەکردن لەخۆدەگرێت لەکاتێکدا یاریزانەکان تاقیکردنەوەی چارەسەری جیاواز دەکەن. ھەروەھا گرافیکی مینیمالیستی یارییەکە و دیزاینی دەنگی دەوروبەر توخمە گرنگەکانی ئاراستەی یارییەکەن.
گرافیکەکان ڕەش و سپییەکی توند و تیژن، ھیچ ڕەنگ و سێبەرێکی تێدا نییە، ئەمەش ھەستکردن بە نائارامی و گۆشەگیری دروست دەکات. ھەروەھا دیزاینی دەنگ ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە دانانی خەیاڵ، دەنگە ترسناکەکانی دەوروبەر و مۆسیقای مینیمالیستی ھەستی گرژی و نادڵنیایی زیاد دەکەن. ئاراستەی یاریکردنی لیمبۆ لەسەر دروستکردنی ئەزموونێکی غوڵامکەر و چالاکە کە پشت بە لێھاتوویی و داھێنەری یاریزانەکە دەبەستێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان. یارییەکە گەڕان و مەتەڵەکانی بنەمای فیزیا و جوانکارییەکی مینیمالیستی تێکەڵ کردووە بۆ دروستکردنی ئەزموونێکی یاریکردنی ناوازە و لەبیرنەکراو کە بووەتە ھۆی ئەوەی ستایشی ڕەخنەگران و ھاندەرانی تایبەتمەند.
بڵاوکردنەوە
لیمبۆ بۆ یەکەمجار لە ٢١ی تەممووزی ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە، وەک بەشێک لە پەرەپێدانی ھاوینەی ئەرکەیدی مایکرۆسۆفت بۆ ئێکس بۆکس ٣٦٠، دواتر تا کۆتایی ھەمان ساڵ بۆ پلەیستەیشن ٣ و کۆمپیوتەر و ماک و لینوکس بڵاوکرایەوە. لە ساڵی ٢٠١١ بۆ ئای ئۆ ئێسیش بڵاوکرایەوە، لە ساڵی ٢٠١٥ بۆ ئێکس بۆکس وەن و پلەیستەیشن ٤ بڵاوکرایەوە. پێش بڵاوبوونەوەی، لیمبۆ بەھۆی شێوازی ھونەری ناوازەی و میکانیکی یارییەکەیەوە، جەنجاڵی دروست کردبوو. ھەروەھا تەنانەت پێش بڵاوبوونەوەی بە فەرمی ستایشی ڕەخنەگرانی لێکرا. دوای بڵاوبوونەوەی، یارییەکە چەندین دەستخۆشی و خەڵاتی وەرگرت بەھۆی شێوازی داھێنەرانە و ھونەریانەی لە دیزاینی یارییەکاندا. ھەروەھا کایەی لیمبۆ سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا و لە ماوەی دوو مانگدا لە دوای بڵاوبوونەوەی ئێکس بۆکس یەک ملیۆن فرۆشی تێپەڕاند. ئەم سەرکەوتنە لە پلاتفۆرمەکانی تردا بەردەوام بوو، چونکە یارییەکە بەردەوام لە پێشەنگی چارتەکانی فرۆشتن بوو و وەک ھەڵبژاردەیەکی بەناوبانگی یاریزانان و ڕەخنەگرانی یارییەکان بە ھەمان شێوە مابووەوە. ناوبانگی یارییەکە بە باشی یارمەتیدەر بوو بۆ دامەزراندنی وەک کلاسیکێکی ژانری مەتەڵ-پلاتفۆرمەر. جگە لە پێشوازی ئەرێنی لەلایەن یاریزانان و ڕەخنەگرانی یارییەکانەوە، لیمبۆ چاوی یاریزانانی پیشەسازی و دەزگاکانی دیکەی ڕاگەیاندنیشی بەخۆیەوە بینی. یارییەکە لە چەندین بابەتی میدیای سەرەکیدا باسکردنی بۆ کرا، سەرکەوتنەکانیش ئیلھامبەخش بوو بۆ گەشەپێدەرانی یارییە ئیندییەکانی دیکە کە سەرنجیان لەسەر جوانکاری ھونەری، یاریکردنی غوڵامکەر و ھێڵەکانی چیرۆک لەسەر بنەمای گێڕانەوە بێت. بڵاوکردنەوەی لیمبۆ بڕگەیەکی گرنگ بوو لە مێژووی یاریکردندا کە ستانداردێکی نوێی بۆ پەرەپێدانی یارییە ئیندییەکان دانا و پلەیدەیدی وەک گەشەپێدەرێکی کاریگەری یارییەکان دامەزراند. ھەروەھا سەرکەوتنەکانی دەری خست کە یاریزانان بەدوای زیاتردا دەگەڕێن لە تەنھا گرافیکی زەق و یاریکردنی پڕ لە کردار، ھەروەھا بازاڕێکی بەھێز ھەیە بۆ یارییە ھونەرییە بیرکردنەوە و ورووژێنەرەکان کە شتێکی جیاواز لە پێشکەشکردنی ئاسایی بلۆکباستەر پێشکەش دەکەن.
پێشوازی
یارییەکە سەرەتا بۆ ئێکس بۆکس بڵاوکرایەوە و دواتر درێژکرایەوە بۆ پلاتفۆرمەکانی دیکەی وەک پلەیستەیشن و کۆمپیوتەر و ئامێرە مۆبایلەکان. پێشوازی یارییەکە دیاردە بوو و چەندین خەڵاتی بەدەستھێنا لەوانە باشترین یاری سەربەخۆ و باشترین ھونەرە بینراوەکان لە خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەشەپێدەرانی یارییەکانی ساڵی ٢٠١٠. یەکێک لە ھۆکارەکانی سەرکەوتنی یارییەکە شێوازی ھونەری ناوازەی ڕەش و سپی بوو کە سێبەر و دیدگای بەکارھێنا بۆ دروستکردنی کەشێکی نھێنی و ترسناک بۆ یاریزانان. ھەروەھا یاریکردنی لیمبۆ ستایشی کرا بەھۆی سادەیی و مەتەڵە داھێنەرەکانی کە چالاک بوون بەڵام زۆر بێزارکەر نەبوون. ھەروەھا گێڕانەوەی یارییەکە جێگەی سەرنجی پێشوازییەکەی بوو، بەو پێیەی چیرۆکێکی خەمناک دەگێڕایەوە بەبێ ھیچ دیالۆگ و دەقێک. یاریزانان و ڕەخنەگران بە ھەمان شێوە ستایشی لیمبۆیان کرد بەھۆی جیھانسازییە نایابەکەی و چیرۆکگێڕانی سۆزداری. زۆرجار یارییەکە بەراورد دەکرا بە فیلمەکانی ماڵی ھونەری و وەک پارچە ھونەرییەکی کارلێککارانە وەسف دەکرا. لیمبۆ یارییەکی پێشکەوتوو بوو کە میکانیکی نوێی و ئاماژەی بینراو و تەکنیکەکانی چیرۆکگێڕانی بە پیشەسازی یارییە ڤیدیۆیییەکان ناساند و پێشوازییەکەی ڕەنگدانەوەی درەوشاوەیی یارییەکەیە.
یەکێک لە تایبەتمەندییە ناوازەکانی یارییەکە نەبوونی ڕەنگەکەیە، ئەمەش شێوازێکی جیاوازی تاکڕەنگ و مینیمالیستی پێدەبەخشێت. ئەم ھەڵبژاردنە لە دیزاینی دەنگی یارییەکەدا ڕەنگدەداتەوە، کە بەھۆی کوالیتییە بەرگەھەواکانییەوە ستایشی کرا، لەوانە نمرەی دەوروبەری وەسوەسەئامێز و کەمترین کاریگەری دەنگی. توخمێکی دیکەی سەرنجڕاکێشی لیمبۆ نزیکبوونەوەیە لە مردن. ھەر کاتێک یاریزان-کارەکتەرەکە بمرێت، دەستبەجێ لە دوا خاڵی پشکنیندا دووبارە دروست دەکرێنەوە بەبێ ھیچ وەستان یان شاشەیەکی بارکردن. ئەم ھەڵبژاردنە دیزاینە جەخت لەسەر گرنگیدانی یارییەکە دەکاتەوە لەسەر یاریکردنی تاقیکردنەوە و ھەڵە و ھانی یاریزانەکان دەدات بۆ تاقیکردنەوە و فێربوون لە ھەڵەکانیان. لە دەرەوەی یاریکردن و سیفەتە ھونەرییەکانی، لیمبۆ بەھۆی کاریگەرییەکانی لەسەر پیشەسازی یارییەکانیش دیار بوو. ئاراستەی داھێنەرانە و میکانیکی یارییەکە ئیلھامبەخش بوو بۆ زۆرێک لە گەشەپێدەرانی یارییە ئیندییەکان، ئەمەش بووە ھۆی سەرھەڵدانی «بزووتنەوەی یارییە ئیندییەکان» لە کۆتایییەکانی ٢٠٠٠ و سەرەتای ٢٠١٠. ھەروەھا لیمبۆ یارمەتی ھێنانە ئارای شەپۆلێکی نوێی یارییەکانی کەشوھەوا و گێڕانەوەی دا، کە تا ئێستاش بەردەوامن لە بەناوبانگبوون. پێشوازییەکەی لیمبۆ بەڵگەی ڕێبازی داھێنەرانەی یارییەکە بوو بۆ دیزاینی یارییەکە و چیرۆکگێڕان و جوانکاری. تا ئەمڕۆش وەک یارییەکی خۆشەویست دەمێنێتەوە و بەردەوامە لە ئیلھامبەخشین بە ھەردوو یاریزان و گەشەپێدەرانی یارییەکان بە ھەمان شێوە.
ژو ینمینگ
ژو ینمینگ (بە چینی:祝允明; لەدایکبووی ١٤٦١ بۆ ١٥٢٧) خۆشنووس، شاعیر، نووسەر، ھەڵگری پۆستی فەرمی لە ئیمپراتۆریەتی مینگ، بە یەکێک لە "چوار بەھرەمەندەکەی وو" ناسرابوو، لە خۆشنووسیدا بە تایبەت ستایشکراوە بەھۆی بەھرەکانی تیایدا،
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٤٦١ پۆل:مردووانی ١٥٢٧ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:وتار نووسەکانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:نووسەرانی سوژۆو پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٥یەم پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:ھونەرمەندانی سوژۆو
١٢ی خەرمانان
١٢ی خەرمانان ١٦٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ
وتەی کاستی فیلمەکە
لە سینەمای ئێراندا ڕۆڵی ئالودەمان نەبووە کە شاکار بووبێت، بۆیە کاتێک لە ماوەی مانگێکدا ١١ کیلۆم دابەزاند مانای ئەوەیە کارەکە جێبەجێیە
چونکە تەنھا میکیاژ بەس نییە بۆ جێبەجێ کردنی ڕۆڵێک، ھەر بۆیە ئەگەر ڕۆڵەکەم باش گێڕاوە سوپاسی خودا دەکەم و ئەگەر خراپ گێڕاومە ھەوڵ دەدەم لە کارەکانی داھاتومدا باس ببم، بەڵام جارێکی تر ڕۆڵی کەسایەتی ئالودە وەرناگرم
دواتر ویستم سەیری کورتە فیلمەکانی سەعید ڕۆستایی بکەم، کورتە فیلمەکانی زۆر باش بوون بە تایبەت کورتە فیلمی مەراسیم
کاردانەوەی ڕەخنەگران
ڕەخنەگران دوای بینینی فیلمەکە سەرسامی خۆیان ڕاگەیاند و بۆیە ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ بووە خاوەنی زۆرترین خەڵات لە مێژوی فیستیڤاڵی فەجردا و توانیشی لە ھەر چوار فیستیڤاڵە سەرەکییەکەی ناوخۆی ئێران سەرکەوتو بێت
محەممەدڕەزا گوڵزار ئەکتەری دیاری ئێرانی وتی: ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ باشترین فیلمی مێژوی سینەمای ئێرانە
خەڵاتەکان
=== لە فیستیڤاڵی فەجر-پەخشی سەرەکی ===
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمە فارسییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان
فڕۆکەخانەی ماکۆ
فڕۆکەخانەی ماکۆ فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە کە دەکەوێتە شاری ماکۆ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:ماکۆ پۆل:فڕۆکەخانەکانی_کوردستان پۆل:فڕۆکەخانەکانی_ئێران
١٣ی خەرمانان
١٣ی خەرمانان ١٦٨ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٩٧ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٩٨ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
گاوۆ چی
گاوۆ چی (بە چینی سادەکراو:高启;، دێرین:高啟;لەدایکبووی ١٣٣٦ بۆ ١٣٧٤) شاعیر بوو کە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ دەژیا، وە بەیەکێک لە مەزنترین شاعیرانی ئیمپراتۆریەتەکە دادەنرا.