مێژووی_جامی_جیھانیی_فیفا
جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨
جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ بیست و یەکەمین پاڵەوانییەتی بوو لە جامی جیھانیی فیفا کە وڵاتی ڕووسیا بۆ یەکەم جار میوانداری کرد. لەسەرەتادا، نۆ وڵات خۆیان پاڵاوت بۆ میوانداریکردنی مۆندیالی ٢٠١٨ بەڵام دواتر مەکسیک لەم ھەنگاوە کشایەوە. خۆپاڵاوتنی ئەندەنووسیا لەلایەن فیفا ڕەتکرایەوە ئەمەش لەپاش ئەوەی حکوومەتی ئەندەنووسیا نەیتوانی نامەی پشتگیریکردنی ئەم پڕۆسەیە بۆ فیفا بنێرێت. لەکۆتاییدا دوو ھاوپەیمانی دروست بوو لەنێوان ئیسپانیا/پۆرتوگال و بولگاریا/ھۆڵەندا لەلایەک و ڕووسیا و ئینگلتەڕاش بەجیا لەسەر میوانداریکردن بەردەوامبوون. دواجار لەلایەن لێژنەی جێبەجێکاری فیفا لە ڕۆژی ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ لە شاری زیوخی سویسرا وڵاتی ڕووسیای وەک خانەخوێی جامی جیھانی ٢٠١٨ ڕاگەیاند پاش ئەوەی لە پرۆسەی دەنگدان ١٣ دەنگی بەدەست ھێنا. لەدوای ساڵی ٢٠٠٦، بۆ جارێکیتر میوانداریکردنی جامی جیھانی چووەوە ئەورووپا کە یازدەیەمین جار بوو لە ئەورووپا بەڕێوەبچێت. و یەکەمین جار بوو لە مێژوودا جامی جیھانیی فیفا لە ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا ئەنجام بدرێت. ھەموو ئەو یاریگایانەی یارییەکەیانیان لێ ئەنجامدرا کەوتنەبەشی ڕووسیای ئەورووپاوە بەمەبەستی ڕێکخستنی باشتری گواستنەوەی ھەڵبژاردە بەشداربووەکان بەپێی کات. بە بەشداری ٣٢ھەڵبژاردە پاڵەوانییەتی یەکە لە ١٤ی حوزەیران یارییەکانی دەستی پێکرد تا ١٥ تەممووزی ٢٠١٨ بەردەوامبوو. سەرجەم یارییەکان لە ١١ شاری جیاوازی ڕووسیا ئەنجامدران. ڕاست|وێنۆک|دیمەنێک لە یاری کۆتایی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ کە لە نێوان [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەرەنسا و ھەڵبژاردەی کرواتیا بەرێوەچوو .]] ھەریەکە لە ئایسلەندا و پەنەما بۆ یەکەمجار بەشداری جامی جیھانیان کرد. بۆیەکەمجار لە مێژوودا سیستەمی ڤیدیۆی یارمەتیدەری ناوبژیوان(ڤار) لە یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ بەکارھات. بەمەبەستی یاریمەتیدانی ناوبژیوان لە بریاردان لە خاڵەتە گوماناوییەکان. یەکەم حاڵەتی ڕەتکردنەوەی گۆڵ بەم سیتەمە لە یاری نێوان ھەڵبژاردەی ئێران بەرامبەر ئیسپانیا بوو پاش ئەوەی لە خولەکی "٦٠" یاریزانی ئێرانی سەعید عێزەت ئیلاھی گۆڵی تۆمارکرد ناوبژیوان بەمەبەستی دڵنیابوونەوە گەرایەوە بۆ سیستەمی ڤار دواتر زانرا ئۆفساید بووە ھەربۆیە گۆڵەکە ڕەتکرایەوە. ھەروەھا لە یاری نێوان کۆریای باشوور و ئەڵمانیان ناوبژیوانی یارمەتی دەر (لایمەن) ئاڵەکەی بەرزکردەوە لە کاتی تۆمارکردنی گۆڵیک لەلایەن یاریزانانی ھەڵبژاردەی کۆریای باشوور بەھۆکاری ئۆفساید. بەلام پاش گەرانەوە بۆ سیستەمی ڤار بڕیاری ناوبژیوانی یارمەتی دەر ڕەتکرایەوە و گۆڵەکە ھەژمار کرا. پاڵەوانییەتییەکەلە ١٤ی حوزەیران تا ١٥ی تەممووزی ٢٠١٨ لە وڵاتی ڕووسیا و لە ١١ شاری جیاواز بەڕێوەچوو. بەبەشداری ٣٢ ھەڵبژاردەی ئەندامی فیفا. ٣١ لەو ھەلبژاردانەش بەئەنجامدانی پاڵاوتن گەیشتنە پاڵەوانییەتییەکە و ڕووسیاش وەک میواندار ڕاستەوخۆ وەک یەکەمین ھەڵبژاردە سەرکەوت. وێنۆک|ئاھەنگی یاریزانانی فەرەنسا بەبۆنەی بەدەستھێنانی نازناوی جامی جیھانی ٢٠١٨ بۆ دووەم جار لە مێژووی ھەڵبژاردەکەیان |229x229پیکسڵ یەکەم یاریی پاڵەوانییەتییەکە لە نێوان ھەڵبژاردەی ڕووسیا و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سەعوودی بەڕێوەچوو تێیدا ڕووسیا بە ئەنجامی ٥–٠ یارییەکەی بردووە، ئەمەش دووەمین ئەنجامی گەورەی ھەڵبژاردەی وڵاتی خانەخوێ بوو لە یاریکردنەوەدا تۆمارکرابێت، پاش ئیتالیا کە بە ئەنجامی ٧–١ لە ئەمریکا بردەوە لە یاریکردنەوەی جامی جیھانی ١٩٣٤. و دووەم گەورەترین دۆرانی ھەڵبژاردەی عەرەبستانی سعودیا بوو پاش ئەوەی لە جامی جیھانی ٢٠٠٢ بە ٨–٠ بەرامبەر ئەڵمانیا دۆرا. و لە ھەمانکاتدا یەکەم ھەڵبژاردەی عەرەبییە بەو ئەنجامە شکست بھێنێت. یاری کۆتایی پاڵەوانییەتییەکە لە ڕۆژی ١٥ی تەممووز لەیاریگای لوژنیکی لە مۆسکۆ بە ئامادەبوونی ٧٨٬٠١١ ھەزار کەس لە نێوان ھەڵبژاردەی فەڕەنسا و ھەڵبژاردەی کرواتیا بەڕێوەچوو. کرواتیا یەکەم جاری بوو لە مێژووودا بگاتە یاری کۆتایی جامی جیھانی لە بەرامبەردا فەرنسا ھەڵگری نازناوی جامی جیھانی ١٩٩٨ بوو. لە کۆتایدا فەرنسا بە ئەنجامی ٤–٢ یارییەکەی بردەوە بۆ جاری دووەم لە مێژوویدا نازناوەکەی بەرزکردەوە. لەم پاڵەوانییەتی یە ٦٤ یاری ئەنجام دران، ١٦٩ گۆڵ تۆمارکرا. ھاری کین یاریزانی ئینگلتەرا بە تۆمارکردنی ٦ گۆڵ بووە گۆڵکار، لوکا مۆدریچ یاریزانی کرواتیا وەک باشترین یاریزان ھەڵبژێردرا، تیابۆ کۆرتوا گۆڵپارێزی ھەڵبژاردەی بەلجیکا بە باشترین گۆڵپارێز دەستنیشانکرا، کیلیان مباپێ یاریزانی فەرەنسا وەک باشترین یاریزانی لاو دەستنیشانکرا و دواجاریش خەلاتی یاری خاوێن بە ھەڵبژاردەی ئیسپانیا بەخشرا.