cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ھەڵوژە
سەرچاوەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیتالی پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئازەربایجانی پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی تورکی
بڕیارنامەی ١٤٢١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٦٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا
قەزای بەردەڕەش
بەردەڕەش ٧٠ کم باکووری ڕۆژاوای ھەولێری پایتەخت، ٣٢ کم باکووری ڕۆژھەڵاتی مووسڵ، قەزایەکە سەر بە پارێزگای دھۆک.
جوگرافیای بەردەڕەش
قەزای بەردەڕەش دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەلاتی پارێزگای دھۆک و دەکەوێتە نێوان زێی گەورە لەلای ڕۆژھەڵات و ڕووباری خازر لەلای ڕۆژاوا و سنووری قەزاکە بەم شێوەیە: ژمارەی دانیشتوانی سەنتەری قەزای بەردەڕەش زیاترە لە ٢٦٬٥٣٥ کەس. گوندەکانی سەر بە سەنتەری قەزا: زمزمۆک، مەم و زین، ئامیان، ئامیانۆک، شیوەرە، زەوی ڕەش، کانیلان.
بە قەزابوونی بەردەرەش
لەبەر ئەوەی شوێنی بەردەڕەش شوێنێکی ستراتیژییە و دەکەوێتە نێوان شاری مووسل و قەزای ئاکرێ و ھەردوو پارێزگای دھۆک و ھەولێری پایتەخت پێکەوە دەبەستێتەوە، و ڕووبەری دەڤەرەکە ٣٩٩٬٢٠٠ دۆنم زەوی کشتوکاڵییە و ژمارەی دانیشتوانی زیاتربوو لە ١٣٠٬٠٠٠ کەس، و لەبەر تێپەڕبوونی ١١٦ ساڵ بەسەر بە ناحیە بوونی، بڕیاری بە قەزای بوونی بەردەڕەش دەرچوو لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە. بەپێی بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان کابینەی پێنجەم، ژمارە ١٠ لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ بەردەڕەش بوو بە قەزا و دوو ناحیەی نوێش ھاتنە دامەزراندن لەگەڵ بەستنەوەی ناحیەی کەلەک بە بەردەڕەش؛ و ئێستاش قەزای بەردەڕەش لەم سێ ناحیە یە پێک دێت: لە دوای دەرچوونی بڕیاری بە قەزا بوونی بەردەڕەش، لە ڕێورەسمێکدا لە ٨/٤/٢٠٠٧ بڕیارەکە جێبەجێ کرا و مازن محەممەد سەعید وەکو یەکەم قایمەقامی قەزای بەردەڕەش دەستنیشان کرا.
ناحیەی دارەتوو
دارەتوو یەکێکە لەو ناحیانەی کە لە دوای بە قەزابوونی بەردەڕەش بووەتە ناحیە، و ژمارەی دانیشتوانی زیاترە لە ٢٨٬٨٢٦ کە و لە ٢٩ گوند پێکھاتووە:
گەرمیی جۆری
گەرمیی جۆری یان گەرمای جۆری (بەئینگلیزی: Specific Heat، ھێما دەکرێت بە CP)، ئەو بڕە وزەیەیە کە پێویستە بۆ بەرزکردنەوەی پلەی گەرمی ١ گرامی ماددەیەک بۆ ١ پلەی سیلیزی یان کەڵڤن.
قەزای بەردەڕەش
ناحیەی کەلەک
کەلەک لە ساڵی ١٨٨٠ سەر بە دەڤەری شێخان بوو، و لە ساڵی ١٩٣٠ بە قەزای ئاکرێوە بەستراوە تاوەکو ١٩٦٨ کە جارێکی تر بەستراوەتەوە بە قەزای حەمدانییە. کەلەک لە ساڵی ١٩٧٢ بووەتە ناحیە و ٢٨ گوند لەخۆی دەگرێت و سەر بە قەزای حەمدانییە بووە، تاوەکو ١١ی حوزەیرانی ١٩٨٧ ناحیەی کەلەک ھەڵوەشێندرایەوە و لەگەڵ ھەر ٢٨ گوندەکانی بەسترانەوە بە سەنتەری قەزای حەمدانییەوە، لە دوای ڕاپەرینی بەھاری ١٩٩٠، کەلەک لەگەڵ چەند گوندێکی وەکو کەورە سۆر، گەویلان بۆت، کۆمەڵگای بشیریان ئازادکران و لە ساڵی ١٩٩٧ بە بڕیارێکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە قەزای ئاکرێ بەسترایەوە. لەدوای بە قەزا بوونی بەردەڕەشیش، کەلەک بە قەزای بەردەڕەش بەسترایەوە. ژمارەی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە زیاترە لە ٣١٬٣٠٥ کەس و لەم گوندانە پێکھاتووە.
گەرمیی جۆری
ھەر ماددەیەک گەرمی جۆری دیاریکراوی خۆی ھەیە و دەتوانرێت بەپێی ئەم پەیوەندییە دیاری بکرێت:
قەزای بەردەڕەش
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان قەزای بەردەڕەش پۆل:قەزاکانی پارێزگای دھۆک پۆل:قەزاکانی عێراق
گەرمیی جۆری
کاتێک
m = بارستایی نموونەی ماددەکە.
بڕیارنامەی ١٤٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی تەممووزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پاراستنی ئاشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٧٢ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
گەرمیی جۆری
q = بڕی وزەی ونبوو یان وەرگیراو.
١٠٨٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٤٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
سەرچاوەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢
گەرمیی جۆری
Δt = جیاوازی نێوان پلەی گەرمی سەرەتا و کۆتا.
یەکەی پێوانە
یەکەی پێوانەی گەرمی جۆری بریتییە لە (j/g.k) یان (cal/g.c)
کەرتی خۆوەندی
کەرتی خۆوەندی یان کەرتی تایبەت بە بەشێک لە ئابووری دەڵێن کە لەژێر کۆنتڕۆڵی دەوڵەتدا نییە و بۆ سوودبەری خودی کەس دادەمەزرێ.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرمایەداری
ڕیتا سەرگسیان
ڕیتا سەرگسیان (؛ ٦ی ئازاری ١٩٦٢ – ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ) ھاوسەری سێرژ سەرگسیان بووە، سەرۆکی ئەرمینیا بووە لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٨. لە بنەماڵەیەکی سەربازی لەدایکبووە و بە پیشەکەی مامۆستای مۆسیقا بووە.
ژیاننامە
لە ساڵی ١٩٨٣ لەگەڵ سێرژ ھاوسەری ھاوسەرگیری دەکات. دوو کچیان ھەیە بە ناوەکانی ئەنوش و ساتەنیک و چوار نەوەیان ھەیە بە ناوەکانی مریەم و ڕیتا و ئارا و سێرژ.
مردن
ڕۆژی ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ڕیتا سەرگسیان لە تەمەنی ٥٨ ساڵیدا بەھۆیکۆڤید-١٩ کۆچی دوایی کرد. پرسە و سەرەخۆشی لەلایەن سەرۆکوەزیران نیکۆڵ پاشینیان پێشکەش کرا و ئاماژەی بەوەدا کە «سەرکردایەتی چالاکییە کۆمەڵایەتی و گشتی بەنرخی کرد بە ئامانجی پەروەردەکردنی ژیانی کولتووری لە وڵاتدا.» سەرۆک ئارمەن سەرکشیان بە شێوەیەکی شەخسی سەردانی سێرژی کرد بۆ دەربڕینی ھاوخەمی.
سەرچاوەکان
ڕیتا سەرگسیان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠
پەنجاب، پاکستان
پارێزگای پەنجاب یەکێکه له پارێزگاکانی وڵاتی پاکستان. ناوەندی ئەم پارێزگایه شاری لاهۆره. ئەو پارێزگایه زۆرترین ڕێژەی دانیشتوانی پاکستانی له خۆی گرتووه.
زمانی باو لەو پارێزگایه زمانی پەنجابیه. دوای زمانی پەنجابی، به زمانەکانی پەشتۆ، بەلووچی و ئینگلیزییش قسه دەکرێ.
هەروەها پەنجاب ناوچەیەکی ئاسیایه که بەشێکی هی هیندستان و بەشێکیشێ هی پاکستانه.
ئەو ناوچەیەی هیند خاوەنێتی، به داهات ترین ناوچەی هینده بەرنابەر بە ڕێژەی دانیشتوانەکەی. داهاتی ناوچەکه زیاتر له ڕێگای کشت و کاڵه.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگاکانی پاکستان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٠
یەکێتیی تۆپی پێی نەمسا
یەکێتیی تۆپی پێی نەمسا (بە ئەڵمانی: Österreichischer Fußball-Bund) لە ١٩٠٤ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی نەمسا. لە ١٩٠٥ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٥٤ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ پۆل:وەرزش لە نەمسا پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا پۆل:تۆپی پێ لە نەمسا
چۆن دەبیت بە باشترین ھاوڕێی خۆت
چۆن دەبیت بە باشترین ھاوڕێی خۆت کتێبێکە کە شێرزاد حەسەن لە ئینگلیزییەوە وەریگێڕاوەتە سەر کوردی و ساڵی ٢٠٠٢ لە سلێمانی بۆ یەکەم جار بڵاو کراوەتەوە؛ کتێبەکە گفتوگۆی نێوان دوو دەروونناسە و نووسەرەکانی میلدرید نیومان و بێرنارد بێرکۆتسە.
ناوەرۆک
چۆن دەبیت بە باشترین ھاوڕێی خۆت کۆمەڵە پرسیارێکی لەخۆ گرتووە کە ئاراستەی دوو دەروونناسی ئەمریکی کراوە، کە یارمرتیی خەڵکیان داوە جوانتر و پڕ ماناتر بژین؛ وڵامی ئەو پرسیارانە دواتر ڕێک و پێک کراون، بە شێوەیەک کە دەردەکەوێت تەنیا یەک دەروونشیکار دەدوێت.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:کتێبەکانی شێرزاد حەسەن پۆل:دەروونناسی
زانستی وزە
250px|وێنۆک|چەپ|لێکۆڵینەوەی زینگەیی گازی دووان ئۆکسیدی کاربۆن لە سیتەمێکی ژینگەییدا. زانستی وزە (بە ئینگلیزی: Energetics) بریتییە لە خوێندنی وزە لە ژێر کاریگەری گۆڕاندا. لەبەر ئەوەی وزە لە هەموو پێوەرەکاندا گۆڕانی بەسەردا دێت، هەر لە پلەی کوانتەمەوە هەتا دەگاتە ژینگۆ و گەردوون. زانستی وزە زانستێکی زۆر بەرفراوانە کە چەندین بەشی جیاواز لە خۆ دەگرێت لەوانە داینامیکە گەرمی، کیمیا، زانستی وزەی زیندەیی، زیندە کیمیا، و زانستی وزەی ژینگەزانی.
سەرچاوەکان
پۆل:تێرمۆدینامیک پۆل:سەرچاوە سروشتییەکان پۆل:ژینگەزانی پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
یەکەکانی وزە
یەکەکانی وزە (بە ئینگلیزی: Units of Energy) بریتین لەو یەکانەی کە بۆ پێوانی وزە بەکاردێن. یەکەی سەرەکی وزە بریتییە لە جوول، کە ئەویش لە ناوی زانای ئینگلیزی فیزیا جەیمز پرێسکۆت جووڵەوە وەرگیراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:تێرمۆدینامیک پۆل:سەرچاوە سروشتییەکان پۆل:ژینگەزانی
عەباس میرزا
عەباس میرزا (١٧٨٩–١٨٣٣) جێگری شای قاجاڕ، فەتح عەلی شا و ھەروەھا سەرکردەێکی سەربازی ئێرانی بوو. ئەو سەرکردایەتی چەندین شەڕی لە نێوان قاجاڕەکان و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی لە ئەستۆ بوو. ئەو ھەروەھا یەکێک بوو لە یەکەمین کەسانێک کە دەستی کرد بە نوێکردنەوەی ھێزە سەربازییەکانی ئێران. عەباس میرزا ھەروەھا مرۆڤێکی ھۆگری ئەدەب و ھونەر بوو. عەباس میرزا بەر لە باوکی خۆی، کۆچی دوایی کرد و ھیچ کات نەبوو بە شای ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:قاجاڕەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٩ پۆل:مردووانی ١٨٣٣
ئێنتالپی
ئێنتالپی یان ناوەڕۆکی گەرمی (بە ئینگلیزی: Enthalpy، ھێما دەکرێت بە "H")، بڕی وزەی کۆکراوەیە لەکاتی پێکھاتنی ماددەدا.
گۆڕانی ئێنتالپی
گۆڕانی ئێنتالپی یان گۆڕانی ناوەڕۆکی گەرمی (Enthalpy change) ئەو بڕە وزە مژراو یان دەرپەڕیوەیە، بە شێوەی گەرمی لەلایەن سیستمێکی دیاریکراوەوە و، لە کردەیەکدا کە لەژێر پەستانێکی جێگیردا ڕوودەدات.
بەپێی ئەم پەیوەندییە دەبێت:
ΔH = HP - HR  یان   ΔH = H2 - H1
کاتێ کە:
HP: ئێنتالپیی ماددەی بەرھەمھاتوو.
HR: ئێنتالپیی ماددەی کارلێککردوو.
سەرچاوەکان
پۆل:کیمیای گەرمی پۆل:پلەی گەرمی پۆل:ووزە (فیزیا) پۆل:کارەکانی دەوڵەت پۆل:ڕێژە فیزیکییەکان
ھیویتاون، ئەلاباما
ھیویتاون (، ) شارێکە لە کەرتی جێفەرسۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٦٬١٠٥ کەس بووە. ڕووبەری ٥١٫٠٢ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٣١٥٫٦٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگهام-هووڤەر پۆل:شارەکانی ئەلاباما پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگھام-ھووڤەر
پەنجاب (ڕوونکردنەوە)
پەنجاب له زمانی فارسیدا ێکەڵێکه له دوو وشەی فارسی (پنج=پێنج) و (آب=ئاو) پێک هاتووه، کە به مانای وڵاتی پێنج ئاو یان پێج ڕووبارە.
١٠٩٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
پەنجاب (ڕوونکردنەوە)
پەنجاب دەکرێ پەیوەندی بەو وتارانەی خوارەوه هەبێ:
هەروەها بڕواننه:
جوانەزەوە
چەپ|250px|وێنۆک|جوانەزەوە جوانەزەوە یەکێک لە بەربڵاوترین نەخۆشییەکانی پێستە و زۆربەی سەردانەکانی پسپۆڕی پێستیش لە خۆ دەگرێت.
جوانەزەوە یا زیپکەی عازەوی لە تازەلاواندا بە ھۆی گۆڕانکاری لە ھۆرمۆنەکانی زایەندی زۆرتر لە سەر دەموچاو، ھەنیە و لامل دەردێت.
سەرچاوە
پۆل:نەخۆشییە پێستییەکان
ئایبووپرۆفێن
ئیبۆپرۆفێن (Ibuprofen) ، دەرمانێکی دژەھەوی ناسترۆئیدییە، کە بۆ ھێور کردنەوەی نیشانەکانی ئارتریتیس ( ھەوکردنی جومگە)، دیسمینۆریا (سووڕی مانگانەی ژاناوی) ، ھەڵمەتەکانی نەخۆشی نیقریس و ئازارەکانی نێو وەرزش و ھەروەھا وەک دژەتا و ئازارشکێن بە تایبەت لە ئازارەکانی ھەودا بە کار دێت.
ئەم دەرمانە زۆرتر بە ناوی جێنێریکی بروفێن (Brufen) ناسراوە، ئادویل (Advil)، مۆترین (Motrin) و نورفێن (Nurofen) لە ناوە جێنێریکەکانی تری ئەون. ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی ئەم دەرمانەی لە ڕیزی دەرمانە سەرەکییەکانی خۆی داناوە. ئەم پێڕستە دەبێ لە ھەموو دەرمانخانەکاندا ھەبێ.
تایبەتمەندییەکان
فۆرمۆڵی بروفێن بریتییە لەC۱۳H۱۸O۲، خاڵی توانەوەی ٧٦ پلەی سەدییە، لە سەدا ٩٩ بە پرۆتەیینەکانی پلاسمادا دەنووسێ، لە ڕێگەی میزەوە دەردەچێت، نیوە تەمەن ی ٢ڕۆژە، بە سێ شێوەی خۆراکی، شیاف و ھەتوان به‌رهه‌م دێ، ھەتوانی بروفێن لە ئازارەکانی وەرزشدا بە کار دێت.
مێژوو
بروفێن لە دەیەی ١٩٦٠ لە لایەن گرووپێکەوە بە سەرپەرستی ستوارت ئادامز لە وڵاتی بریتانیا بەرھەم ھات، لە ١٩٦٩ وەک دەرمانی ڕوماتیسمی جومگە چووە سەر خوانی دەرمانخانەکانی بریتانیا و ئەمریکا. گرووپی بوتس، دەستەی بەرھەمھێنەری بروفێن، لە ساڵی ١٩٨٧ خەڵاتی تایبەتی شاژنی بریتانیای دەسخست.
بەکارھێنان
بروفێن لە دۆزی ٢٠٠ و ٤٠٠مگدا بە بێ ڕاسپاردەی دوکتور لە زۆربەی وڵاتاندا دەفرۆشرێت، ماوەی کاریگەری بە پێی دۆز ٤ تا ٨ کاتژمێرە. ڕێژەی بەکارھێنان بە پێی توندی نەخۆشی و ڕادەی کێش دەسنیشان دەکرێت؛ بە شێوەی ئاسایی ٢٠٠ تا٤٠٠مگ (مناڵان ١٠-٥ مگ/کگ) لە ٤تا٦ کاتژمێر و لانیزۆر ٨٠٠ تا ١٢٠٠مگ لە ڕۆژدا. بە پێی ڕاسپاردەی پزیشک لەوانەیە تا ٣٢٠٠مگیش ڕێ بدرێت.
بە گوێرەی دوامین لێکۆڵینەوەکان، بروفێن لە ترامادۆڵ یش لە ھێور کردنەوەی ژانەکانی پاش نەشتەرگەری کاریگەرترە. بروفێن بە ھۆی دژەھەو بوونەوە بڕێجار بۆ دەرمانی زیپکەی جوانەزوە ش بەکار دێت، ھەندێ لێکۆڵینەوە دەریدەخا کە بەکار ھێنانی بەردەوامی بروفێن ریسکی نەخۆشی پارکینسۆن دادەبەزێنێ و لەوانەشە لە دابەزینی کتوپڕی پەستانی خوێندا کاریگەر بێت.
سەرچاوەکان
پۆل: دەرمانی دژەھەوی ناسترۆئیدی پۆل:دەرمانە پێویستەکانی ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی پۆل:داھێنانە بریتانییەکان پۆل:لقەکانی جۆنسۆن & جۆنسۆن پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
یەکێتیی تۆپی پێی ئازەربایجان
یەکێتیی تۆپی پێی ئازەربایجان (بە ئازەری: Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası) لە ٢٦ی ئازاری ١٩٩٢ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی ئازەربایجان. لە ١٩٩٤ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٩٤ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ پۆل:وەرزش لە ئازەربایجان پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا پۆل:تۆپی پێ لە ئازەربایجان
ئەپلیکەیشنی ئێکس بۆکس
وێنۆک|سکرینشۆتێکی بەرنامەکە لەسەر [[ویندۆز ١٠]]
بەرنامەی ئێکس بۆکس ئەپلیکەیشنێکە بۆ ویندۆز ٨ و ویندۆز ١٠ و ویندۆز ١١ و ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس و تیزن. وەک بەرنامەیەکی یەکگرتوو بۆ کۆنسۆلی یارییە ڤیدیۆییەکانی ئێکس بۆکس کاردەکات و دەستڕاگەیشتن بە تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگەی تۆڕی ئێکس بۆکس و کۆنترۆڵی دوور و ھەروەھا کارایی شاشەی دووەم (پێشتر بە SmartGlass ناسرابوو) لەگەڵ یارییەکان دابین دەکات. ھەروەھا بەرنامە و ناوەڕۆکی ھەڵبژێردراویش دابین دەکات. لە ویندۆز ١٠ ئەم بەرنامەیە وەکو یارمەتییەک بۆ یارییەکانی کۆمپیوتەر کە لەسەر ئامێرەکە دامەزراوە (لەوانەش ئەو یارییانەی کە لە مایکرۆسۆفت ستۆر، بێتێسدا دۆت نێت، باتڵ دۆت نێت، ستیم، گۆگ دۆت کۆم، ئیپیک گەیم ستۆر، ھەمبڵ بۆندڵ، ئۆریجن، یوبی سۆفت کەنێکت)، دەستڕاگەیشتن بە تۆمارکردنی شاشەی سیستەمەکە و کارەکانی پەخشی یارییەکان لە کۆنسۆلی ئێکس بۆکس یەکەوە لەسەر تۆڕێکی ناوخۆیی دابین دەکات. لە ماوەی E3-2019 وەشانی ھەبووی بەرنامەی ئێکس یۆکس بۆ ویندۆز ١٠ ناوی گۆڕدرا بۆ Xbox Console Companion، ھەروەھا بەرنامەیەکی نوێی ئێکس بۆکس بە شێوەی تاقیکاری ناسێندرا. بەرنامەکە بە تایبەتی ئاڕاستە کراوە بۆ یاریکردنی کۆمپیوتەر، وەکو پێشەوەیەک بۆ یارییەکانی دابەشکراو لە فرۆشگای مایکرۆسۆفت و وەکو موشتەریەک بۆ PC Game Pass کاردەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێکس بۆکس ٣٦٠ پۆل:ئێکس بۆکس وان پۆل:ئێکس بۆکس پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم
نەجمەددین ئەییووب
thumb|نەجمەددین ئەییووب نەجمەددین ئەییووب کوڕی شادی کوڕی مەروان سەرباز و سیاسەتوانێکی کوردی لەدایکبووی شاری دوین و باوکی سەلاحەددینی ئەییووبی بوو. ساڵی ١١٧٣ مرددوە.
١٠٩١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٤٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٧٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بڕیارنامەی ١٤٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کرواتیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٧٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
شۆ تیڤی
کەناڵی شۆ تیڤی تورکی (بەئینگلیزی: show tv) کەناڵێکی نێونەتەوەی تورکیایە، لەساڵی ۲۰۱۳ بۆتە یەکێکە لە شوێنکەوتەکانی کۆمەڵەی سینیار بۆ بڵاوکردنەوە، دەستی کردووە بە بڵاو کردنەوەی کارە تورکییەکانی etol aksoy و haldun simavi لە ۱ مارتی ١٩٩١، لە بەناوبانگ ترین ئەو زنجیرانەی پەخشیان کردووە زنجیرەی دۆڵی گورگەکانە لە ساڵی ۲۰۰۳ بۆ ۲۰۰٥.
سامانی سروشتی
سامانی سروشتی ئەو سەرچاوانە دەگرێتەوە کە لە سروشت وەرگیراون و بە دەستکارییەکی کەم بەکاردەهێنرێن. ئەمەش سەرچاوەی تایبەتمەندییە بەنرخەکانی وەک بەکارهێنانی بازرگانی و پیشەسازی، بەهای جوانکاری، بەرژەوەندی زانستی و بەهای کولتووری دەگرێتەوە. لەسەر زەوی، تیشکی خۆر، بەرگەهەوا، ئاو، زەوی، هەموو کانزاکان لەگەڵ هەموو ڕووەک و گیانلەبەرە کێوییەکان لەخۆدەگرێت.
سەرچاوە سروشتییەکان دەتوانن بەشێک بن لە میراتی سروشتی مرۆڤایەتی یان لە یەدەگی سروشتیدا پارێزراو بن. ناوچە تایبەتەکان (وەک دارستانی باراناوی لە فاتو-هیڤا) زۆرجار جۆراوجۆری زیندوو و جۆراوجۆری جیۆگرافی لە ئیکۆسیستەمەکانیاندا نیشان دەدەن. ڕەنگە سەرچاوە سروشتییەکان بە شێوازی جیاواز پۆلێن بکرێن. سەرچاوە سروشتییەکان بریتین لە کەرەستە و پێکهاتەکان (شتێک کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت) کە دەتوانرێت لەناو ژینگەدا بدۆزرێتەوە. هەموو بەرهەمێکی دروستکراوی مرۆڤ لە سەرچاوە سروشتییەکان (لە ئاستی بنەڕەتی خۆیدا) پێکهاتووە.
سەرچاوەیەکی سروشتی لەوانەیە وەک بوونێکی جیا وەک ئاوی شیرین، هەوا، هەروەها هەر زیندەوەری زیندوو وەک ماسی بوونی هەبێت، یان لەوانەیە لەلایەن پیشەسازییە دەرهێنەرەکانەوە بگۆڕدرێت بۆ فۆرمێکی بەسوود لە ڕووی ئابوورییەوە کە دەبێت پرۆسێس بکرێت بۆ بەدەستهێنانی سەرچاوەکە وەک کانزا، توخمە زەوییە دەگمەنەکان، نەوت، دار و زۆربەی جۆرەکانی وزە. هەندێک سەرچاوە سەرچاوەی نوێبووەوەن، واتە دەتوانرێت بە ڕێژەیەکی دیاریکراو بەکاربهێنرێن و پرۆسەی سروشتی دەیانگەڕێنێتەوە، لەکاتێکدا زۆرێک لە پیشەسازییەکانی دەرهێنان زۆر پشت بە سەرچاوەی نوێنەبووەوە دەبەستن کە تەنها یەکجار دەتوانرێت دەربهێنرێن.
تەرخانکردنی سەرچاوە سروشتییەکان دەتوانێت لە ناوەندی زۆرێک لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئابووری و سیاسیدا بێت لە ناوخۆ و چ لە نێوان وڵاتان. ئەمە بە تایبەتی لە قۆناغەکانی زیادبوونی کەمیی و کەمیی (کەمبوونەوە و زیادەڕۆیی لە بەکارهێنانی سەرچاوەکان)دا ڕاستە. هەروەها دەرهێنانی سەرچاوە سەرچاوەیەکی سەرەکییە بۆ پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و زیانگەیاندن بە ژینگە. ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام و ئەجێنداکانی تری گەشەپێدانی نێودەوڵەتی زۆرجار سەرنجیان لەسەر دروستکردنی دەرهێنانی سەرچاوەی بەردەوامترە، لەگەڵ هەندێک لە زانا و توێژەران سەرنجیان لەسەر دروستکردنی مۆدێلی ئابووری، وەک ئابووری بازنەیی، کە کەمتر پشت بە دەرهێنانی سەرچاوە دەبەستێت، و زیاتر پشت بە دووبارە بەکارهێنانەوە و ڕیسایکلکردن و سەرچاوە نوێبووەکان دەبەستێت کە دەتوانرێت بە شێوەیەکی بەردەوام بەڕێوەبچێت.
سەرچاوەکان
پۆل:سروشت
یەکێتیی تۆپی پێی بیلاڕووس
یەکێتیی تۆپی پێی بیلاڕووس (بە بیلاڕووسی: Беларуская Федэрацыя Футбола) لە ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٨٩ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی بیلاڕووس. لە ٣ی تەممووزی ١٩٩٢ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٩٣ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ پۆل:وەرزش لە بیلاڕووس پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
کارۆموگناتیسی
کارۆموگناتیسی (بەلاتینی: Physica Electromagnetica، بەئینگلیزی: Electromagnetism)، بریتییە لە کرداری درووستبوونی وزەی موگناتیسی لە وزەی کارەباوە کە زانا ئۆرستد ئەم ڕووداوەی دۆزییەوە.
پۆل:موگناتیس پۆل:کارۆموگناتیسی
یەکێتیی شاھانەی تۆپی پێی بەلجیکا
یەکێتیی شاھانەی تۆپی پێی بەلجیکا (بە ھۆلەندی: Koninklijke Belgische Voetbalbond) لە ١ی ئەیلوولی ١٨٩٥ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی بەلجیکا. لە ٢١ی ئایاری ١٩٠٤ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٥٤ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ پۆل:وەرزش لە بەلجیکا پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
ئالینا ڕۆمانۆڤسکی
ئالینا ڕۆمانۆڤسکی (؛ لەدایکبووی ٢٦ی ئەیلوولی ١٩٥٥) دیپلۆماتکارێکی ئەمریکییە کە لە حوزەیرانی ٢٠٢٢ەوە باڵوێزی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە لە عێراق. پێشتریش لە شوباتی ٢٠٢٠ تا نیسانی ٢٠٢٢ باڵوێزی ئەمریکا بووە لە کووەیت.
ئالینا خەڵکی ویلایەتی ئیلینۆیە، لە دایکێکی کەنەدی و باوکێکی پۆلەندییە، بەزمانەکانی عیبری، عەرەبی و فەرەنسی قسەدەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥
ھەنتسڤیل، ئەلاباما
ھەنتسڤیل (، ) شارێکە لە کەرتی مەدیسۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٨٠٬١٠٥ کەس بووە. ڕووبەری ٥٤٤٫٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٣٣٠٫٥٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:ناوەندی شارستانەکانی ئەلاباما پۆل:ھەنتسڤیل، ئەلاباما پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٠٥ پۆل:شارەکانی ئەلاباما
بڕیارنامەی ١٤٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سۆمالیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٨٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:سۆماڵیا لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سۆماڵیا
مۆڵە ئێنتالپیی پێکھاتن
مۆڵە ئینسالپی پێکھاتن (بەئینگلیزی: "standard enthalpy of formation" یان "standard heat of formation"، ھێما دەکرێت بە "ΔHfO یان ΔfHO")، ئەو گۆڕانە گەرمیەیە (ئینسالپی) کە ڕوو ئەدات لەئەنجامی پێکھاتنی مۆڵێکی ئاوێتەیەک لەشێوە جێگیرەکەی توخمەکانی و لەپلەی گەرمی °C ٢٥و پەستانی atm ١ دا.
ھەر ئاوێتەیەک بەھای ΔHfO ی دیاریکراوی خۆی ھەیە و بەھای ΔHfOی توخمەکانیش لە جێگیرترین شێوەدا بە سفر دانراوە.
نیشانەی (O) لەسەر ΔHf باری پێوانەیی دەنوێنێت، واتە °C ٢٥و پەستانی atm ١.
سەرچاوەکان
پۆل:کیمیای گەرمی پۆل:پلەی گەرمی
سدیق تەعریف
سدیق تەعریف مامۆستای ئاوازی ئێرانی و کوردی خەڵکی شاری سنەیە. تەعریف یەکێ لە ئوستادانی بەناوبانگی ئاوازی ئێرانە و لەگەڵ زۆرێک لە ھونەرمەندانی ناسراوی ئێراندا کاری کردووە. بڕێک لەو کەسانەی لەگەڵیان کاری تۆمار کردووە بریتین لە محەممەد ڕەزا لوتفی و جەلال زولفنوون. ھەروەھا لە مۆسیقای کوردیدا ئەلبۆمی کوردانەی لەگەڵ کامکاران تۆمار کردووە.
فینلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
فینلاند یەکێک بوو لە ولاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ. ٤٥ وەرزشوان (٢٢ پیاو، ٢٣ خانم) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان کرد لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە.لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵۆمپیادە لە ٢٤تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە بیس و شەشەمین بەشداربووی فینلاند بوو لە ئۆڵۆمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٠٨. لەم ئۆڵۆمپیادە وەرزشوانانی فینلاند دوو مەدالیایان ( ٢ بڕۆنز) بۆ وڵاتەکەیان بەدەست هێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:فینلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
عەبدولڕەحمان قاسملوو
عەبدولڕەحمان قاسملوو (بە فارسی :عبدالرحمان قاسملو) ناسراو بە (پێغەمبەری ئاشتی)لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ لە ورمێ – مردووی ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە ڤیێنا، زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی و خەباتکەر و پێشمەرگە و سکرتێری گشتی پێشووی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ماوەی ساڵانی ١٣٥٠ ھەتا ١٣٦٨، لە شاری ورمێ لە دایکبوو و لە شاری ڤییەنا تیرۆر کرا، دکتۆر قاسملوو کاتێ لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان کورد و ئێران بوون، لە شاری ڤییەنای وڵاتی نەمسا، بەدەست نوێنەرانی کۆماری ئیسلامی ئێران تیرۆر دەکرێن.
پووختەیەک لە ژیانی
عەبدولرەحمان قاسملوو لە شەوی یەڵدای ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری ورمێ لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و تاران تەواوکرد.
ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی"چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌"دا پاش باسی سەفەری ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ باکوو لەسەر بانگھێشتنی یەکێتیی سۆڤیەت، دەنووسێ: "ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم".
زیاتر بابم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە سۆڤیەتییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بە نرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە ئێران زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو حەق و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە بابم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟
عەبدولرەحمان قاسملوو ساڵی١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی یەکێتیی لاوانی دێموکرات لە شاری ورمێ دەست پێ کرد، ساڵی١٣٢٥ کۆماری کوردستان لە مەھاباد ڕووخا. بەدوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە تاران ساڵی١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ پاریس پایتەختی فەڕەنسا. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تەقەکردن لە شای ئێران لە زانکۆی تاران (٢٥ی ڕێبەندانی ١٣٢٧) کە بووە بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شاو ڕژێم قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ محەممەدڕەزا پەھلەوی نارد، ئەم کارە بووە ھۆی فشاری باڵیۆزخانەی ئێران لە پاریس، تەنانەت حکوومەتی فەڕەنسا بۆسەر قاسملوو. سەرئەنجام ناچاربوو پاریس بە جێ بھێڵێت و وەک یەکەم بوورسییەی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران» چوو بۆ پڕاگ پایتەختی چێکۆسلۆڤاکیا. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە فەڕەنسا بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپایان دامەزراند.
لەو ماوەیەدا کە لە پڕاگ خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی ئێران لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری پڕاگ گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری ئێران لە زۆر کۆبوونەوەو کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاواندا لە شاری بوداپێست پایتەختی مەجارستان بەشداربوو.
ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی پڕاگ دکتۆرای زانستی ئابووریی وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی پڕاگ دەرسی ئابووریی سەرمایەداری  و ئابووریی سۆسیالیستی و تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌ ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی کوردستان‌ و کوردە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:ئینگلیزی سلۆڤاکی، پۆڵەندی، عەرەبی و کوردی و فارسی و ھیندی وچەند بەشیشی بە فەڕەنسی چاپ و بڵاوکراونەتەوە.
دکتۆر قاسملوو زمانەکانی کوردی، فارسی، تورکی، عەرەبی، ئینگلیزی، فەڕەنسی، چێکۆ ـ سلۆڤاکی، ڕووسی بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک ئەڵمانی و زمانەکانی سلاڤ تاڕادەیەک ئاشنا بووە.
ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی ئازار و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە باشووری کوردستان و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانزیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە ئەورووپا گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و پاشان بە سکرتێری گشتیی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی ئەم حیزبەدا بەڕێوەبرد.
دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی پووشپەڕی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی کورد لە ئێران دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئێران لە ڤییەن لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ عبداللە قادری ئازەر ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە ئەورووپا بەدەستی نوێنەرانی کۆماری ئیسلامی ئێران شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا دکتۆر فازل رەسووڵ، ھاوڵاتی باشووری کوردستانیش شەھیدکرا.
سەرەتای خەباتی سیاسی
عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی یەکێەتی لاوانی دێموکرات لە شاری ورمێ دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، کۆماری کوردستان لە مەھاباد ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە تاران. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ پاریس پایتەختی فەڕەنسا. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە شای ئێران لە زانکۆی تاران (٢٥ی رێبەندانی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی شا و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ محەممەدڕەزا پەھلەوی نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری باڵیۆزخانەی ئێران لە پاریس، تەنانەت حکوومەتی فەڕەنسا بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو پاریس بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران چوو بۆ پڕاگ پێتەختی چێکۆسلۆڤاکیا. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە فەڕەنسا بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا یان دامەزراند.
خەباتی سیاسی
ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر محەممەد موسەددیقدا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی پڕاگ لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە ئێران. ئەو کاتە لە نێوان حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و حیزبی توودەی ئێراندا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە تاران ھاتەوە مەھاباد و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ.
پاش کودەتای ٢٨ی گەلاوێژی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە کوردستان خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات.
عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە کوردستان، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە چێکۆسلۆڤاکیا، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی شۆڕشی ئەیلوول و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە باشووری کوردستان قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور) لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی عێراق لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ پڕاگ.
تیرۆر
لە ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی کورد لە ڤییەنی پایتەختی نەمسا دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی کۆماری ئیسلامیی ئێران تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی کورد لە ئێران و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی کورد چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی نەمسا ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی ئەورووپادا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا.
پێشانگا
وێنۆک|قاسملوو لە [[چیای قەندیل]]
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی ورمێ پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:مردووانی ١٩٨٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:تیرۆرکراوانی کورد پۆل:موسڵمانانی ئێرانی پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا
سووڕی مانگانە
300px|چەپ|وێنۆک|سووڕی مانگانە‏‏‏
سووڕی مانگانە، (ئینگلیسی: Menstruation) بریتییە لە ڕژانی مانگانەی خوێن  لە ڕەگەزی مێینەی تاقمێک لە گوانداران ، کە لە سەرەتای پێگەیشتنەوە دەست پێدەکا و تا ئاوەسویی بەردەوام دەبێت. ئەم وتارە دەپەرژێتە سەرسووڕی مانگانە لە ژناندا.
لە کوردیدا بە خوێن لێچوونی سووڕی مانگانە ، پۆن دەڵێن.
لە دۆخی ئاساییدا پۆن لە ژنانی دووگیان و شیردەر روو نادات و سووڕی مانگانە ڕادەوەستێ، پۆن لە ژنانی قسردا لە سەرەتای پێگەیشتنەوە دەست پێ دەکا و تا ئاوەسو بوون( زک وێستان) بەردەوام دەبێ.
پۆن لە ھەر سووڕێکی مانگانەدا ٥-٣ ڕۆژ دەخایێنێ، ئەم ماوەیە بۆ ٨-٢ ڕۆژ دەگۆڕێت. ھەر سووڕێکی مانگانە ٢٨ ڕۆژ دەخایێنێ و ئەم ژمارە لە ٣٥-٢١ ڕۆژ لە گۆڕاندایە. ڕێژەی خوێن ڕژان لە ھەرجارە پۆنێکدا نزیک ٣٥میلی لیترە.
وشە ھاوتاکان
لە زمانی کوردیدا بۆ وشەی سووڕی مانگانە ئەم وشانە تۆمار کراون : بێ نوێژی ، بێ نمایی ، مەھیک ،کنج ، مانگانە ، پیسار ، پیار ، سەرخوێن ، جنک شووردن ، عوزر ، خوێنی مانگانە
ئێمە لێرەدا وشەی «سووڕی مانگانە» و «پۆن» مان ھەڵبژاردووە، کە بۆ زۆربەی خوێنەران ئاشناترە.
پێکھاتەی پۆن
پۆن لە بڕێک خوێن، لینجاوی ملەی مناڵدان و واژین و ھەروەھا شانەی ناوپۆشی مناڵدان پێکھاتووە.ڕەنگی پۆن قاوەیی ئاماڵ سوورە.
زۆرێک لە ژنان لە سووڕی مانگانەدا ڕووبەڕووی جەڵتەیەک خوێن دەبنەوە کە بەرھەمی ھەڵڕژانی شانەکانی ناوپۆشی مناڵدانە کە تێکەڵ بە خوێن بووە و گرساوە. جەڵتەی پۆن زۆرتر لەو کەسانەدا بەدی دەکرێت کە خوێنی زۆرتر لە ڕادەی ئاساییان لێ دەڕژێت. ئەم دیاردەیە زۆرجار بە ھەڵە وەک لەبارچوونی پێشوەختی ئاوڵەمە دەناسرێت. ئەنزیمی پلاسمین ناھێڵێ خوێن لە مناڵداندا بگرسێت.
ڕێژەی دەرچوونی ئاسن بە ھۆی پۆن لە ژناندا زۆر کەمە، لێکۆڵینەوەکان نیشان ئەدەن کە کەمخوێنی لە ژناندا زۆرتر بە ھۆی نەخۆشییەکانی کۆئەندامی ھەرسە کە بە ھەڵە دەدرێتە پاڵ سووڕی مانگانە.
یەکەمین پۆن لە ژناندا بۆ تەمەنی ١٣ ساڵ دەگەڕێتەوە، ئەم دەسپێکە لە تەمەنی ١٨-٨ ساڵیشدا ئاساییە.
دۆخی فیزیکی
لەماوەی سووڕی مانگانەدا، بە ھۆی گۆڕانی سروشتی ئاستی ھۆرمۆنەکانی زایەندی، ژنان تووشی دۆخێکی تایبەتی فیزیکی دێن کە وێڕای گیرانی ماسوولکەکانی مناڵدان (کرامپی مانگانە) سەر ھەڵ دەدا. لەوانەیە ژنان تووشی گۆڕانی چالاکی سێکسی، ماندوویی، گیرانی ئاو، بەژان کەوتنی مەمکەکان و ھێڵنج ببن. بەم گۆڕانکارییانە، کۆنیشانی پۆن دەڵێن. ھەڵبەتە ئەم نیشانانە لە زۆربەی ژناندا زۆر بە کەمی و ھێواشی دەردەکەوێت و بە ئاسانی تێپەڕی دەبێ. ڕێژیمی خۆراکی تەندروست، کەم خواردنی خوێ و ئەلکول و کافەیین، جووڵە و وەرزشی ڕۆژانە لە ڕاگرتنی ئازارەکانی سووڕی مانگانەدا زۆر کاریگەرە.
ژانەکانی سووڕی مانگانە
زۆربەی ژنان لە ماوەی سووڕی مانگانەدا تووشی کرامپەکانی سک دەبن، ئەمە بە ھۆی کرژ بوونەوەی ماسوولکەکانی مناڵدان و دەوری مناڵدانە بۆ وەدەرنانی تراوەکای پۆن؛ ئەم کرامپانە بە سووڕی ژاناوی سەرەتایی دەناسرێن، سووڕی ژاناوی زۆرتر لە دوو ساڵی یەکەمدا بەدی دەکرێت، لەوانەیە تا ئاوەسوییش درێژە بستێنێ، بەڵام لە زۆربەی ژناندا پاش تەمەنی ٢٠ساڵ، شوێنەوارێکی ئەوتۆی لێ نامێنێ.
دەرمانی دژەھەوی ناسترۆئیدی وەک ئیبۆپرۆفێن و ناپرۆکسێن لە شکاندنی ئازارەکانی سووڕی ژاناوی بەسوودە.
دۆخی دەروونی
ھەندێک لە ژنان لە سەردەمی سووڕی مانگانەدا، تووشی شێوانی باری دەروونی دەبن؛ ئەم شێوانە لە ھەڵزرنگانی دەروونییەوە تا ماندوویی و گریان لە گۆڕاندایە.
سووڕی نائاسایی
ھۆی ئەم کێشانەش جۆراوجۆرە: چڵک، ئای یو دی ، کیستی ھێلکەدان ، بەدبژیوی ، گوشاری دەروونی ، شێرپەنجە ، شێوانی ھۆرموونەکان ، سکپڕی ، دەرمانی کیمیاوی و...
چەرخەی سووڕی مانگانە
چەپ|250px|وێنۆک| [[خوێنی مانگانە (سوور)، ئاوسی (ئاوی)، قسری (سەوز)]] چەپ|250px|وێنۆک|چەرخەی سووڕی مانگانە‏‏‏ چەرخەی سووڕی مانگانە بە مەبەستی پاراستنی زاوزێ لە ژناندا و لە ژێر کۆنتڕۆڵی کۆئەندامی کوێرە ڕژێن کار دەکا.ئەم چەرخە لە سێ فاز پێکھاتووە:
گەرچی لە بڕێ سەرچاوەدا ئەم دابەش کردنەش ھاتووە:
ھەر چەرخەیەکی سووڕی مانگانە لە یەکەم ڕۆژی خوێن لێچوونەوە دەست پێ دەکات. ھەلی ئاوس بوون تەنیا لە فازی ناوەڕاستدا دەڕەخسێ، واتە لە ڕۆژی ٨ تا١٩ ی سووڕی مانگانە.
گوندەواری بەکشلوچای
گوندەواری بەکشلوچای لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە نۆ گوندەواری ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی کەشتیبانە.
دانیشتووان
بەپێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە (٢٢,٦٧٢) کەس و (١١,٥٧٧)نێر و (١١,٠٩٥)مێ و (٦,٢٠٨)خێزان پێکھاتووە. دانیشتووانی ئەم گوندەوارەیە لە کورد و ئازەری و یارسان و کورەسوننی و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان پێکھاتووە.
جوگرافیا
گوندەواری بەکشلوچای ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندەوارانە:
دابەشی کارگێڕی
لە (٤٩) گوند پێکھاتووە:
گوندە ئازەریەکان
پێکھاتووە لە ٢٥ گوند.
گوندە ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
گوندە یارسانەکان
پێکھاتووە لە ٤ گوند.
گوندە کورەسوننیەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
گوندە کوردەکان و ئازەریەکان و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
گوندە کوردەکان و کورەسوننییەکان و ئازەرییەکان و یارسانەکان
پێکھاتووە لە ٣ گوند.
گوندە کوردەکان و کورەسوننییەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
گوندە کوردەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٦ گوند.
گوندە ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٣ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ پۆل:پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:ناوچە گوندنشینەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
کورد لە سەردەمی ئەمەوییەکان
200px|thumb|left|نەخشەى دەسەلاتی ئەمەوییەکان
گرنگترین ھەڵوێستە دوولایەنەکانی کورد لەسەردەمی ئەمەوییەکاندا
ھەروەھا دوو لایەنیی کورد لە سەردەمی دوایین خەلیفەی ئەمەوییەکاندا دەرکەوت کە خەلیفە مەروانی کوڕی محەمەد بوو، کە پاڵپشتییان کرد لە گەیشتنە سەر حوکم. لەبەر چەند ھۆکارێک لەوانە:
کورد و کۆتایی دەوڵەتی ئەمەوی
چەندین ھۆکار ھەبوون کە بوونە ھۆی رووخانی دەوڵەتی ئەمەوی، بەڵام گرینگترینیان ئەوەیە کە کەسایەتییەک قەدەر وای بۆ ویست کە باڵی شۆرشی دەعوەتی عەباسی لە ئەستۆی خۆی بگرێت کە لە ناوچەی خوراسانەوە ھەستایەوە دەست بە ئاڵای ڕەشی عەباسییەکان، کە بەمەش دوای چەندین شەڕی گەورە کە کوردستان گۆڕەپانی ژمارەیەکیان بوو، کۆتایی دەوڵەتی ئەمەوی ڕاگەیەندرا، ڕۆل و ڕەگەزی ئەم کەسایەتییە مشت و مڕێکی زۆری لەسەربووە، ئەم کەسە ناوی ئەبو موسلم خوراسانییە کە لە ناوچەی خوراسانەوە بە ئاڵای ڕەش و دەعوەت بۆ دەوڵەتی عەباسی بە دەرکەوت. لەلایەکی ترەوە ناوچەی کوردستان بوو بە گۆڕەپانێک بۆ ململانێی سەربازی لەنێوان ھێزە عەباسییەکانی کە لە خوراسانەوە ھاتبوون و نێوان ئەمەوییەکان، کە بەھێزترین ئەم شەڕانە لە نەھاوەند و شارەزوور بوو کە تای تەرازووەکەی بۆلای عەباسییەکان شکاندەوە و سەرکردەی عەباسی دەستی کرد بە ئاگادارکردنەوەی والی و بەرپرسەکانی خەلیفە مەروانی دووەم و داوای لێیان دەکرد کە بێنە ڕیزی سوپای سەرکەوتووی عەباسی، یەکێک لەو نوێنەرانەی کە عەباسییەکان ناردیان بۆ والی ئەمەوی لە ئەرمەنستان و ئازەربایجان پیاوێکی کورد بوو و ئەمەوییەکان دەستگیریان کرد لەکاتێک لەڕێگای دابوو بۆ ئەرمەنیا و نامەکەیان لە عەمامەکەیدا دۆزییەوە.
شەڕی زاب
ئەو شەڕەیە کە سوپای ئەمەوی بە سەرکردایەتی خەلیفە مەروان، لەگەڵ سوپای عەباسییەکان کەوتنە بەرامبەر یەکتری لەنزیک ڕووباری زاب (زێی گەورە) لە کوردستان ساڵی ١٣٢ی کۆچی، ھەندێ کورد چوونە ڕیزی سوپای عەباسییەکان لەکاتی نیشتەجێبوونیان لە ناوچەی شارەزوور لەوکاتەی کە ھەندێکی تر لەگەڵ خەلیفەی ئەمەوی مەروان دەجەنگین، ھەروەھا ئەم شەڕە بەناوبانگترین و گەورەترینیانە لەنێوان ھەردوولا، و لەئەنجامیشدا سوپای ئەمەوییەکان شکستی خوارد و خەلیفە مەروان بۆ شام ڕای کرد و لەوێ کوژرا، بەمەش دەولەتی ئەمەوی کۆتایی پێھات و سەردەمێکی نوێ دەستی پێکرد کە سەردەمی عەباسییەکانە.
سەرچاوەکان
دەقی ئەو وانەیەیە لە بابەتی (کوردولۆجی) لە زانکۆی دھۆک - کۆلیژی پەروەردە- زاخۆ لە نیسسانی ٢٠٠٩ پێشکەش کرا لەلایەن مامۆستا (ابستام محمد) پۆل:مێژوو
١٠٩٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
فەڕەنسا یەکێک بوو لە ولاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ی تۆکیۆ. ٣٨٥ وەرزشوان (٢١٦ پیاو، ١٦٩خانم) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان کرد لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵۆمپیادە لە ٢٤تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە بیس و نۆیەمین بەشداربووی فەڕەنسا بوو لە ئۆڵۆمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٨٩٦. لەم ئۆڵۆمپیادە وەرزشوانانی فەڕەنسا سی و سێ مەدالیایان (١٠ زێر، ١٢ زیو، ١١ بڕۆنز) بۆ وڵاتەکەیان بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
بڕیارنامەی ١٤٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٤ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: کۆنفێدراسیۆنی سویس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٨٥‌ەم،   پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:سویس لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
زەعفەرانلو
هۆزی زەعفەرانلو یەکێکە لە هۆزە کوردیەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات و باشوور باکوور و خۆراسان. لە ڕۆژهەڵات دەکەونە شارستانی ساینقەڵا وە گەرمیان و کوێستان دەکەن لە باکوری ساینقەڵا وە بۆ بەرزاییەکانی سەلیم خان. ئەم هۆزە پێنجەمین هۆزی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوایە لەدوای هۆزەکانی جەلالیان و میلان و هەرکی و مامەش بەگوێرەی خێزان.
نیشتەجێبوون
لە باکوری ڕۆژھەڵات و گوندکانی دەورووبەری شاری ساینقەڵا نشتەجێن، دەوترێ پێش سەردەمی سەلجووقەکان تەنیا لە باشوور (کوردستانی عێڕاق) و باکوور (کوردستانی تورکیا) نیشتەجێ بوون، ھەندێک لەم ھۆزە لەسەردەمی سەفەویەکاندا ڕاگوێزراون بۆ ئازەربایجان و خۆراسان.
خۆراسان
وێنۆک|نەخشەی ئێران لە ساڵی 1756 لە نیشاپور و قۆچان و درگز و چناران و مەشھەد نیشتەجێن. پێش ئەوەی کۆچ بکەن بۆ خۆراسان لە کوردستانی عوسمانی بە چەموشگەزەک بانگ کراون کە کوردانی عەلەویی باکووری کوردستان بوون.
ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان
لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا نزیکی ھەزار خێزان دەبن کە لە شارستانی ساینقەڵا نیشتەجێن.
لەم تیرانە پێکھاتوون سەرابیانی و زاخۆرانی و موسلیانلی کەبە لەھجەی تایبەتی خۆیان دەدوێن دەکەونە گوندەکانی ( قالقانلو و ئۆزانی سەروو و ئۆزانی خواروو و گولی و قەینەرجە و قەرەئۆغڵان و نەورۆزلو و قوزلوی سەروو و قوزلوی خواروو و چەپو و دەمرچغی و کوسە و قەرەقایە و خەلەج و عەلی باڵتا و ئوچ دەرە و ئۆتاخلی و پۆخڵەمیش و ئالەگوێز).
تورکیا
لە شارستانی چەمشیگەزەک دا بڵاوبوونەتەوەو لەگەڵ ناوچە سنورییەکانی نێوان عێراق و ئیران و تورکیا وە لە پارێزگای ماردین.
عێراق
لەسەردەمی عوسمانییەکاندا ھەندێک لەم ھۆزە کۆچیانکرد بۆ ناوچەی زاخۆ کە لەتیرەی موسلیانلیەکان بوون.
زمان
بەزمانی کوردی کورمانجی دەدوێن.
ئاین
شیعە مەزهەبی دوانزەئیمامین و لە تورکیا عەلەوین.
ھێرتسبۆرۆ، ئەلاباما
ھێرتسبۆرۆ شارۆچکەیەکە لە کەرتی ڕاسل، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٥٥٣ کەس بووە. ڕووبەری ٢٫٦٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٠٦٫٣٤ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٧ پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
یەکێتیی تۆپی پێی بۆسنە و ھەرسک
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یەکێتییەکانی تۆپی پێ پۆل:وەرزش لە بۆسنە و ھەرسک پۆل:ئەندامانی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
بیڵ ڕامێڵ
وێنۆک|بیڵ ڕامێڵ لە ساڵی ٢٠٠٨. ویلیەم ئێرنیست ڕامێڵ (لە دایکببووی ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٩) کەسایەتی سیاسیی بەریتانی لە پارتی کرێکارانی بەریتانیا. لە ئێستادا سەرۆکی زانکۆی کوردستانە لە هەولێر. پێشتر ئەندام پەرلەمانی بەریتانیا بووە لەماوەی ١٩٩٧ بۆ ٢٠١٠، هەروەها وەک وەزیریش لە ماوەی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠١٠ لە چەند وەزارەتێک کاری کردووە لە نێویاندا وەزارەتی خوێندنی باڵا، وەزارەتی کارووباری دەرەوە و هەروەها وەزارەتی هێزە چەکدارەکان. ئەو لە ماوەی ٢٠١٢ بۆ ٢٠١٩، بوو بە جێگری سەرۆکی بێدفۆردشایر.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
ھیتۆپ، ئەلاباما
ھیتۆپ شارۆچکەیەکە لە کەرتی جەکسن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٥٤ کەس بووە. ڕووبەری ٥٫٨٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٦٠٫٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
وۆجاک
وۆجاک کە بە پیاوی هەست ناسراوە، میمێکی ئینتەرنێتییە کە بە شێوەی ڕەسەنی خۆی، وێنەکێشانێکی کارتۆنی سادە و ڕەش هێڵکارییە کە پیاوێکی سەرڕووت و دەربڕینێکی خەمباری هەیە. سەرچاوەی وێناکردنی وۆجاک نادیارە. لەوانەیە لە ساڵی ٢٠٠٩ لەسەر ئیمەیجبۆردێکی پۆڵەندی بە ناوی ڤیچان سەریهەڵدابێت، لەوێشەوە دواتر لە ساڵی ٢٠١٠ بە پۆستەرێک بە ناوی "ڤۆجاک" بۆ ئیمەیجبۆردی ئەڵمانی کراوتچان بڵاوکرایەوە.
دواتر میمەکە لەسەر کارەکتەرەکە پەیوەندی بەو دەستەواژانەی کە پێشتر وۆجاک بەکاریان دەهێنا وەک "دەزانم کە هەست دەکەم، برام"، "ئەو هەستە" یان "کە هەست دەکەم کەی" پەیوەندی پێوەکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:وۆجاک پۆل:وۆجاک پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت
١٠٩٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٤٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی گورجستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٩١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی ئەبخازیا و گورجستان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەبخازیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:ئەبخازیا لە ٢٠٠٢ پۆل:گورجستان لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ گورجستان
ئولانباتۆر
شاری ئولانباتور گەورەترین شار و پایتەختی وڵاتی مەنگۆلیایە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٨ دانیشتووانی ئەم شارە بە زیاتر لە ١،٤٠٠،٠٠٠ کەس دەگا.
سەرچاوەکان
پۆل:مەنگۆلیا پۆل:پارێزگاکانی مەنگۆلیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٣٩ پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا
گابۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:گابۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
ویسلی فۆفانا (یاریزانی تۆپی پێ)
ویسلی فۆفانا (لەدایکبووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٠)یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری فەڕەنسییە کە وەک بەرگریکار یاری دەکات لە خولی پرێمییەرلیگدا بۆ یانەی لیستەر سیتی.
ژیانی سەرەتایی و کەسی
فۆفانا لە مارسێلیا لە شاری بۆش-د-رۆن لە فەڕەنسا لەدایکبووە. باوکی ئیڤۆریایە، لەکاتێکدا دایکی فەڕەنسییە. یەکێکە لە شەش منداڵی خێزانەکە، لە تەمەنی شەش ساڵیدا دەستی بە یاری تۆپی پێ کرد و لەو کاتەدا یاری دەکرد بۆ یانەی ڕیپۆس ڤیتڕۆڵز.
فۆفان لە ڕوویی دینییەوە موسوڵمانە. لە ٢٢ی نیسانی ٢٠٢١، لە دوای کاتژمێرێک یاریکردن دانیشت لە کاتی بردنەوەی ٣–٠ی لیستەر بەرامبەر یانەی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن، لەکاتێکدا فۆفانا بەڕۆژوو بوو بۆ مانگی ڕەمەزان. لە یاریی دواتردا بەرامبەر کریستاڵ پاڵاس، یارییەکە وەستێنرا دوای نیو کاتژمێر بۆ ڕێگەدان بە فۆفانا و شێخۆ کوایەتێ بۆ ئەوەی ڕۆژووەکەیان لە مانگی ڕەمەزاندا بشکێنن.
ساینت ئیتیان
لە ساڵی ٢٠١٥ ەوە لە سیستەمی لاوانیان بووە، فۆفانا یەکەمین گرێبەستی پیشەگەری خۆی لەگەڵ ساینت ئیتیان واژوو کرد لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٨. یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا لە بردنەوەی ٣–٠ لە خولی ناوخۆی فەڕەنسیدا (لیگ١) بەرامبەر نیس لە ١٨ی ئایاری ٢٠١٩.
لیستەر سیتی
فۆفانا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ گواسترایەوە خولی پرێمیەرلیگ بۆ یانەی لیستەر سیتی ئینگلتەرا و گرێبەستێکی بۆ ماوەی پێنج ساڵ واژوو کرد. تێچووی گواستنەوە کە درا بە ساینت ئیتیان گەیشتە ٣٦٫٥ ملیۆن پاوەند. لە ٢١ی ئایاری ٢٠٢١، فۆفانا خەڵاتی باشترین یاریزانی لاوی لیستەر سیتی بردەوە دوای ئەوەی لەلایەن ھاندەرانی یانەکەوە دەنگدرا.
لە ٤ی ئابی ٢٠٢١، لە کاتی یارییەکی دۆستانەی پێش وەرز بەرامبەر ڤیاڕیال، فۆفانا قاچێکی شکا دوای ئەوەی لە ھەڵێکدا لەلایەن فێر نینۆ بەر لێدان کەوت لە ١٧ی ئازاری ٢٠٢٢، فۆفانا یەکەم یاری خۆی ئەنجامدا لەدوای پێکانەکەی، گۆڵێکی تۆمار کرد لە دۆڕاندنیان بەرامبەر ستەید ڕێنسی فەڕەنسی لە خولی کۆنفڕانسی ئەورووپا کە وای کرد لیستەر بگاتە قۆناغی داھاتوو بە ئەنجامی ھەردوو یاری ٣–٢. لە سەرەتای وەرزی ٢٠٢٢–٢٣ دا لیستەر سیتی فۆفانای نارد بۆ تیمی خوار ٢٣ ساڵان بۆ ڕاھێنان بەھۆی ویستی یاریزانەکە بۆ ڕۆیشتن.
خەڵاتەکان
ساینت ئیتیان
لیستەر سیتی
تاکەکەسی
ئیدۆس مۆنتریال
وێنۆک ئیدۆس مۆنتریال کۆمپانیایەکی پەرەپێدەری یاری ڤیدیۆیی کەنەدییە و بنکەکەی لە شاری مۆنتریال و بەشێکە لە گرووپی Embracer Group. ستۆدیۆکە لە ساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن ستیفان دی ئاستۆس لەژێر ناوی SCi Entertainment دامەزراوە. لە ساڵی ٢٠٠٩ بوو بە بەشێک لە سکوێری ئێنیکس ئەورووپا و لە ساڵی ٢٠٢٢ بوو بە بەشێک لە کۆمپانیای CDE Entertainment. کۆمپانیای ئیدۆس ئینتەرەکتیڤ پلانەکانی بۆ کردنەوەی ستۆدیۆیەکی لق کە بنکەکەی لە شاری مۆنتریال لە شوباتی ٢٠٠٧ ڕاگەیاند. ئیدۆس مۆنتریال لە ٢٦ی ئەم مانگە بە فەرمی لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتی ستیفان دی ئاستۆس کرایەوە. لە ھەمان ساڵی دامەزراندنیدا، ستۆدیۆکە ڕای گەیاند کە کار لەسەر پڕۆژەی Deus Ex دەکەن. لە مانگی ئایاری ٢٠٠٩ ستۆدیۆکە ڕای گەیاند کە کار لەسەر قۆناغی چوارەمی زنجیرەی دز دەکەن. داستۆس لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٣ دەستی لە ئیدۆس مۆنتریال کێشایەوە، بەھۆی ناکۆکییەکی ئاشت نەکراو لەگەڵ کۆمپانیای سکوێری ئێنیکس. لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠٢٢دا، بە شێوەیەکی پاشەکشەیی بە ئیدۆسی بە «فێربوونی شەمەندەفەرێک بە جووڵەی خاو» ناوبرد و بارەگای لەندەن و ژاپۆنی تاوانبار کرد کە دەستیان بە تەواوی تواناکانی ستۆدیۆکان نەکردووە. لە ٤ی ئازاری ٢٠١٤، کۆمپانیای سکوێری ئێنیکس ڕای گەیاند کە ٢٧ کارمەند لە ئیدۆس-مۆنتریال دوورخراونەتەوە.
ئایدەر، ئەلاباما
ئایدەر شارۆچکەیەکە لە کەرتی دیکەب، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٧٢٣ کەس بووە. ڕووبەری ١٤٫٠٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٥١٫٣٥ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
١٠٩٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٤٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٩٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەڕازیلیا
چەپ|250px|وێنۆک|چەند دیمەنێکی شاری [[بەڕازیلیا]] بەڕازیلیا پایتەختی وڵاتی بەڕازیلە. لە ساڵی ١٩٦٠ دا، پایتەخت لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ وە گواسترایەوە بۆ ئەم شارە. بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٨ دانیشتوانی ئەم شارە دەگاتە ٢،٥٥٧،٠٠٠ کەس.
یەکێتیی تۆپی پێی قوبرس
یەکێتیی تۆپی پێی قوبرس (بە یۆنانی: Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου) لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٣٤ دامەزراوە و دەزگای فەرمی تۆپی پێیە لەوڵاتی قوبرس. لە ١٩٤٨ بووە بە ئەندام لە فیفا، لە ١٩٦٢ بووە بە ئەندام لە یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا.
بەڕازیلیا
سەرچاوەکان
* پۆل:شارەکانی بەڕازیل پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٦٠ پۆل:پایتەختەکانی ئەمریکای باشوور پۆل:پایتەختە داڕێژراوەکان
گوندەواری تورکەمان
گوندەواری تورکەمان لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە نۆ گوندەواری ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی تورکەمانە.
دانیشتووان
بەپێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە (١٠,٠٤٤) کەس و (٥,٠٦٢)نێر و (٤,٩٩٥)مێ و (٢,٦٢٩)خێزان پێکھاتووە. دانیشتووانی ئەم گوندەوارەیە لە کورد و ئازەری و کورەسوننی و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان پێکھاتووە.
بڕیارنامەی ١٤٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تەمموزی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٩٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.