cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ھوود
بانگه‌واز بۆ لای خوای گه‌وره‌
خوای گه‌وره‌ له نێو‌ بنه‌ماڵه ناوداره‌‌كانی عاددا پیاوێكی به‌ناوی هود هه‌ڵبژاردو كردی به‌ پێغه‌مبه‌ر، خوای گه‌وره‌ ویستی وابوو له‌ناو خۆیاندا پیاوێكی راستگۆو به‌ڕه‌وشت بكاته‌ نێرراو تا هه‌موویان بیناسن و لێی تێبگه‌ن و باوه‌ڕی پێبكه‌ن. هود ده‌ستی كرد به‌ بانگه‌وازو پێی وتن: ئه‌ى گه‌له‌كه‌م خوای گه‌وره‌ بپه‌رستن له‌و زیاتر خوایه‌كی ترتان نییه‌. هه‌روه‌ها وتی: خه‌ڵكینه‌ ئێوه‌ چۆن به‌رد ده‌په‌رستن و ئه‌و كه‌سه‌ ناپه‌رستن كه‌ درووستی كردوون؟ گه‌لی عاد به‌ قسه‌كانی هود زۆر دڵیان ناخۆش ده‌بوو پێیان وت: ئێمه‌ نازانین تۆ چیت ده‌وێ؟ تۆ یان شێتی ئێمه‌ لێو تێناگه‌ین..! یان گه‌وجیت و درۆده‌كه‌یت..! به‌ڵام هود به‌و په‌ڕی ئه‌ده‌به‌وه‌ وتی: خه‌ڵكینه‌ من شێت نیم، به‌ڵكوو من پێغه‌مبه‌ری خوام بۆ ئێوه‌، من په‌یامی خوای گه‌وره‌م بۆ ئێوه‌ هێناوه‌. خه‌ڵكه‌كه‌ نه‌یان ده‌زانی چی بڵێن، پێیان وت: خواكه‌ی ئێمه‌ له‌ تۆ توڕه‌ بووه‌، تۆی شێت كردووه‌و مێشكی تێكداوی و نه‌گبه‌تی رووی تێكردووی! هود وتی: ئه‌م بتانه‌ی ئێوه‌ كه‌ڵك و ‌زیانیان بۆ ‌كه‌س نییه‌، ئه‌م بتانه‌ به‌ردن... نه‌ئه‌بیستن... نه‌ قسه‌ده‌كه‌ن... خۆشتان و بته‌كانتان نه‌ خێرتان به‌ده‌سته‌و نه‌ شه‌ڕ... من له‌ خواكانی ئێوه‌ ناترسم... من دوورم له‌ هاوه‌ڵ بۆ خوا په‌یداكردن... له‌ ئێوه‌ش ناترسم چیتان له‌ ده‌ست دێت بیكه‌ن... من ته‌نها پشت به‌ خوای گه‌وره‌ ده‌به‌ستم... هه‌رچی له‌ جیهاندا هه‌یه‌ به‌ده‌ست خوای كردگاره‌... ته‌نانه‌ت گه‌ڵایه‌ك به‌بێ ره‌زامه‌ندی ئه‌و له‌ دار ناكه‌وێته‌ خواره‌وه‌.
وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی نیعمه‌ته‌كانی خوای گه‌وره‌
هود هه‌میشه‌ نازو نیعمه‌ته‌كانی خوای گه‌وره‌ى بیر خه‌ڵكه‌كه‌ ده‌خسته‌وه‌، هود پێی وتن: ئه‌و خوایه‌ بپه‌رستن كه‌ رزق وسامانی زۆر كردوون و كۆشك و ته‌لاری جوانی داونه‌تێ... ئه‌و خوایه‌ بپه‌رستن كه‌ نه‌وه‌ی زۆر كردوون و خۆشتانی به‌هێز درووست كردووه‌... ئه‌و خوایه‌ بپه‌رستن كه ئێوه‌ی به‌ میراتگری قه‌ومی نوح كردووه‌. هود وتی: ده‌بوو له‌ پاداشتی ئه‌م هه‌موو نازو نیعمه‌ته‌دا ته‌نها خوای گه‌وره‌تان بپه‌رستایه‌. به‌ڵام گه‌لی عاد به‌ قسه‌ی هودیان نه‌كردو سوپاسی خوای گه‌وره‌یان نه‌ده‌كرد بۆ ئه‌م رزق و رۆزییه‌ی كه‌ خوا دابووی پێیان. گه‌لی عاد له‌بیریان چووبوه‌وه‌ كه‌ خوای گه‌وره‌ له‌سه‌ر بتپه‌رستی لافاوی به‌سه‌ر قه‌ومی نوحدا هێناو هه‌موویانی له‌ناوبرد؛ ته‌نها باوه‌ڕداران نه‌بێ خوای گه‌وره‌ رزگاری كردن.
گوفتوگۆ له‌گه‌ڵ گه‌لی عاد
گه‌لی عاد ئامۆژگارییه‌كانی هودییان نه‌ئه‌بیست و باوه‌ڕیان نه‌ده‌هێنا، وتیان: ئه‌ی هود تۆ هیچ به‌ڵگه‌یه‌كت نییه‌و به‌ قسه‌ی تۆ واز له‌ خواكانی خۆمان ناهێنین و باوه‌ڕت پێناهێنین. هه‌روه‌ها وتیان: ئێمه‌ش بڕوامان به‌ خواى تۆ نییه‌و لێی ناترسین، تۆ زۆر جار باسی سزای خواكه‌ت ده‌كه‌ی، ئه‌ى كوانێ ئه‌م سزایه‌ كه‌ی دێت؟ هود وتی: خوای گه‌وره‌ توڕه‌یه‌ لێتان و سزاتان بۆ ده‌نێرێ، به‌ڵام كه‌ى؟ ئه‌وه‌ خوای گه‌وره‌ خۆی ده‌زانێ، من ته‌نها ئاگاداركردنی ئێوه‌م له‌سه‌ره‌. گه‌لی عاد وتیان: ئێمه‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌و سزایه‌ ده‌كه‌ین، پێمان خۆشه‌ با ئه‌و سزایه‌ بێت! هود وتی: كه‌واته‌ چاوه‌ڕوانی سزابن، منیش له‌گه‌ڵتانا چاوه‌ڕێ ده‌بم!
رزگاربوونی باوه‌ڕداران و تیاچوونی كافران
خوای گه‌وره‌ چه‌ند ساڵێك بارانی له‌ گه‌لی عاد گرته‌وه‌و بارانی بۆ نه‌باراندن، زۆر پێویستییان به‌ باران بوو، هه‌موو رۆژێك سه‌یری ئاسمانیان ده‌كردو چاوه‌ڕێی باران بوون. هود وتی: ئه‌ی قه‌ومه‌كه‌م بۆ لاى خوای گه‌وره‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌و داوای لێخۆشبوونی لێبكه‌ن، به‌هێزترتان ده‌كاو بارانتان بۆ ده‌بارێنێ، واز له‌ تاوانباری بهێنن و پشت له‌ خوای گه‌وره‌ هه‌ڵ مه‌كه‌ن. به‌ڵام گه‌لی عاد كه‌له‌ ره‌ق بوون و ژیرییان به‌كارنه‌ده‌هێنا... به‌رده‌وام سه‌ركه‌شییان ده‌كردو سته‌میان له‌ بێهێز ده‌كرد... وه‌ك دڕنده‌ هه‌ژارو لاوازه‌كانیان ده‌ترساند... له‌ سزای رۆژی قیامه‌ت نه‌ده‌ترسان. رۆژێكیان هه‌ورێك هات و به‌ری ئاسمانی گرت، خه‌ڵكه‌كه‌ له‌ خۆشیدا سه‌مایان ده‌كردو هاواریان ده‌كرد: هه‌وری بارانه‌... باران ده‌بارێ... به‌ڵام هود وتی: ئه‌وه‌ هه‌وری باران و خۆشی نییه‌، به‌ڵكوو ئه‌وه‌ هه‌وری تۆفانه‌و سزایه‌كی سه‌ختی پێوه‌یه‌. هه‌ورێكی ره‌ش به‌ری دنیای گرت و تاریكی باڵی به‌سه‌ر گه‌لی عاددا كێشا ... تۆفان هه‌ڵی كرد... به‌ڵام خه‌ڵكه‌كه‌ هه‌رگیز شتی وایان نه‌دیبوو، ترسیان لێنیشتوو هه‌موو رایان كرد خۆیان له‌ كۆشكه‌كانیاندا ئه‌شارده‌وه‌، به‌ڵام تۆفانه‌كه‌ 7 شه‌وو 8 رۆژی خایاند... كشتوكاڵ و دره‌خته‌كانی له‌ بن ده‌رهێنان... كۆشك و ته‌لاری هه‌موو رووخاندن... وشترو ئه‌سپ و مه‌ڕو ماڵاتیانی هه‌ڵ‌ ئه‌گرت و دوور فڕێی ئه‌دان... هه‌موو خه‌ڵكه‌كه‌ی كوشت و لاشه‌ی له‌و ناوه‌دا فڕێدان.
٤٠٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
نیکۆل مالانکۆنی
نیکۆل مالانکۆنی نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ئاھەنگەران
ئاھەنگەران شارێکە لە پارێزگای تاشکەند لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٩٫٢٩٥ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند
باجیراو ماستانی
باجیراو ماستانی فیلمێکی مێژوویی – ڕۆمانسییە لەدەرھێنانی سانجای لیلا بانسالییە. ھەریەکە لە ڕانڤیر سینگ، دیپیکا پادوکۆن و پریانکا چۆپرا ڕۆڵی سەرەکی لەفیلمەکە دەگێڕن. فیلمەکە بۆیەکەمجار لەڕۆژی ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ نمایشکرا. لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێشوازییەکی بێوێنەی لێکرا کەزۆربەی ڕەخنەگران ٤/٥ یان ٥/٥ ــیان بەو فیلمەداوە. تێچووی فیلمەکە ١٢٥ کرۆر بوو لەبەرامبەردا کۆی داھاتی فیلمەکە ٣٥٧ کرۆر بوو وە تەنیا لەھیند داھاتی ١٨٤ کرۆر کۆبکاتەوە. فیلمەکە باس لە باجیراوی یەکەم دەکات کە پێشەوی ئیمپاتۆری ماراتا بووە لە ھیند.
١٧ی ئازار
١٧ی ئازار ٧٦ەم ڕۆژی ساڵە (٧٧ لە ساڵی پڕدا). ٢٨٩ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ.
باجیراو ماستانی
ھەلبژاردنی_ئەکتەران
سەرەتا سەلمان خان و ئاشواریا رای ھەلبژیردران بۆ کاستی فیلمەکە بەلام بەھۆی کێشەوە ئایشواریا رای وازی لێ ھێنا دواتر رانی موخیرجی بۆ رۆلی ماستانی و کارینا کاپوور بۆ رۆلی کاشیبای بەلام لەسالی ٢٠١٤ و دوای سەرکەوتنیان لە رام لیلا سەنجای بەنسالی بریاری دا ھەردوو ئەکتەر رانڤیر سینگ (باجیراو) و دیپیکا پادوکون (ماستانی) ھەروەھا پریانکا چوپرا (کاشیبای) ھەڵبژێرێت.
وێنەگرتن
سەرتای وێنەگرتنی فیلمەکە لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤ دەستی پێ کرد لەگەل رانفیر و پریانکا بەبێ دیپیکا چونکە سەرەتا فیلمەکە لەسەر مندالی باجیراو و ژیانی ھاوسەرگیری یەکەمی تا رزگار کردنی نیشتیمانی باوکی ماستانی لەلاین باجیراوەوە و دانی ماستانی وەک دیاریەک لەلاین ماستانیەوە لێرەشدا چیرۆکی راستەقینە دەستی پێکرد یەکەم وێنەگرتنی دیپیکا لە ٣ی ئازاری ٢٠١٥ بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ کۆمیک وەرگێڕدراون پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون پۆل:فیلمە نایابە ڕۆمانسییەکان پۆل:فیلمە نایابە ھیندییەکان
بڕیارنامەی ٩٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ یووگسلاڤیای پێشوو. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٧‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
مێشیک
مێشیک یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا
دەوسێنە
دەوسێنە (Dewsêne، بە فارسی: دوسینه) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٠٩ کەس لە ٥٦ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
سەردینیا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ساردینیا پۆل:ھەرێمەکانی ئیتالیا پۆل:دوورگەکانی ئەورووپا پۆل:دوورگەکانی ئیتالیا پۆل:دوورگەکانی دەریای ناوین پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا
بێرنار -رۆژێ ماتیۆ
بێرنار -رۆژێ ماتیۆ نووسەر و ڕۆژنامەوانی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
نوشاگاک
مێشیک یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا
یەنگیێر
یەنگیێر شارێکە لە پارێزگای نەمەنگەن لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٧٫٠٥٩ کەس بووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سیردەریا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٥٧ پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
بڕیارنامەی ٩٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٧١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەبخازیا، گورجستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
٤٠٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ناڕەزایییەکانی ٢٠١٥ی ھەرێمی کوردستان
ناڕەزایییەکانی ٢٠١٥ی ھەرێمی کوردستان بە ھۆی چارەسەر نەکرانی کێشەی ئابووریی نێوان حکومەتى ھەرێمى کوردستان و حکوومەتی فێدراڵی عێراق و دواکەوتنی چەند مانگی مووچەی کارمەندان و ھەروەھا قەیرانی پرسی سەرۆکایەتیی ھەرێم، لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٥دا دەستی پێ کرد. لە شارەکانی پارێزگای سلێمانیدا ھێرش کرایە سەر بارەگاکانی پارتی دیموکراتی کوردستان و چەند کەس لەم ئاڵۆزیانەدا کوژران. هاوڵاتییان له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا داوای مافی خۆیان و مووچه‌ی چه‌ند مانگێک له‌ حکومه‌ت و ده‌سه‌ڵاتداران ده‌که‌ن.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
شانۆی بووکەڵەی باکوو
وێنۆک|شانۆی بوکەڵەی باکوو شانۆی بوکەڵەی باکوو (بە فەرمی شانۆی بوکەڵەی دەوڵەتی ئازەربایجان بە ناوی عەبدوڵا شەیگەوە ناونراوە، بە ئازەربایجانی: Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrı) دەکەوێتە سەر شەقامی نەفتچیلەری باکوو. لە ساڵی ١٩١٠ لەلایەن تەلارسازێکی پۆڵەندی یۆزێف پلۆسکۆوە دروست کراوە، سەرەتا وەک سینەمای «دیاردە»ی ڕێنێسانسی فەرەنسی.
قەبارەی بووکەڵەکان لە چەند سانتیمەترێکەوە تا دوو ھێندە قەبارەی مرۆڤ دەگۆڕێت.
سەرچاوەکان
بوکەڵەی باکوو بوکەڵەی باکوو
ئیلسۆنگی شیللا
پاشا "ئیلسۆنگ"ی شیللا، لەدایکبوونی نادیارە بەڵام لە ١٥٤ی زایینی مردووە. ماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەی لەنێوان ساڵانی ١٣٤ی زایینی تا ١٥٤ی زایینی بووە. حەوتەم پاشای شانشینی شیللابوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا. زیاتر پێیەووترا ئیلسۆنگ ئیساگوم. ئیساگوم ناونیشانێکی بنەماڵەی شاھانەیەیی سەرەتای شیللا بوو. لە نەوەکانی دامەزرێنەری شیللا ھیۆکگۆسێیە، ناوی بنەماڵەیی پارک بوو. ڕاپۆرتەکان جیاواز بوون کە ئاخۆ کوڕە گەورەی پاشا یوریە، یان لەوانەیە پەیوەندییەکی دووری ھەبێت. توێژەرانی ئێستا باوەڕیان وایە کە ئەو نەوەی یورییە. ھاوسەرگیری لەگەڵ شازادەخاتوونی ھۆزی پارک کرد.
سەرچاوە
پۆل:فەرمانڕەواکانی شیللا پۆل:مردووانی ١٣٤ پۆل:پاشاکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا
پۆل:مردووانی ١٥٤ پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی دووەم
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
پڕۆسەی پێشکەشکردنی داواکاری بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢ پڕۆسەی دیاریکردنی وڵاتی خانەخوێی جامی جیھانیی فیفایە و بەھۆیەوە فیدراسیۆنی نێونەتەوەیی تۆپی پێ (فیفا) وڵاتی خانەخوێی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ دیاریکردووە.
بەشێوەیەکی فەرمی پڕۆسەکە لە ئازاری ٢٠٠٩ دەستی پێکرد، ١١ داواکاری لەلایەن ١٣ وڵاتەوە پێشکەشکرا، داواکارییەک کشایەوە و داواکارییەکی تریش پێش دەنگدانی دەستەی جێبەجێکاری فیفا لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠ ڕەتکرایەوە. تەنھا ٢ داواکارییان بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ بوو، ئەوانی تر داواکاری بوون بۆ ھەردوو وەشانەکە.
لەماوەی پێشکەشکردنی داواکارییەکاندا، سەرجەم داواکارییە نائەورووپییەکان بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ کشانەوە و سەرجەم داواکارییە ئەورووپییەکان بۆ وەشانی ٢٠٢٢ دوورخرانەوە. لەکاتی بڕیارداندا، داواکارییەکانی ئینگلتەرا و ڕووسیا و داواکارییە ھاوبەشەکانی بەلجیکا-ھۆڵەندا و ئیسپانیا-پورتوگال بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ مانەوە. وڵاتانی ئوسترالیا، ژاپۆن، قەتەر، کۆریای باشوور و ویلایەتە یەکگرتووەکان داواکارییان بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پێشکەشکرد. داواکاریی ئیندۆنیزیا بەھۆی نەبوونی پاڵپشتی حکوومەتەوە نەپاڵێورا و مەکسیکیش بەھۆی قەیرانی داراییەوە داواکارییەکەی کشانەوە.
لە ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠، ڕووسیا و قەتەر بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢ دیاریکران، پڕۆسەی دیاریکردنەکە کاردانەوەی لێکەوتەوە. مافی دەنگدانی ٢ ئەندامی دەستەی جێبەجێکاری فیفا ھەڵپەسێندرا بە تۆمەتی فرۆشتنی دەنگیان. دوای سەرکەوتنی قەتەر ئەم تۆمەتانە زیاتر دەرکەوتن. ١١ ئەندام لە کۆی ٢٢ ئەندامی دەستەکە سزادران، ھەڵپەسێنردران، بۆ ھەتا ھەتایی سڕکران یان ڕووبەڕووی دادگا کرانەوە.
پاشخان
لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧، فیفا کۆتایی بە سیاسەتی سووڕانەوەی کیشوەری ھێنا، لە جیاتی ئەوە، وڵاتانی ھەمان یەکێتیی کیشوەری کە میوانداری دوا دوو پاڵەوانیەتییان کردووە مافی میواندارییان نیە، ئەفریقا بۆ ٢٠١٨ و ئەمریکای باشوور بۆ ٢٠١٨ و ٢٠٢٢ ناتوانن داواکاری پێشکەش بکەن.
ھۆکارەکانی وەکو ژمارەی یاریگای گونجاو و جێگایان لە وڵاتەکە کاریگەرییان لەسەر دیاریکردنی وڵاتی خانەخوێ ھەیە. شێوازی دەنگدان فرە گەڕە، لە ھەر گەڕێکدا پاڵێوراوی کەمترین دەنگ دووردەخرێتەوە تاکو تاکە پاڵێوراوێک بە زۆرینە دیاریدەکرێت.
سیاسەتی سووڕانەوە
پاش دیاریکردنی خانەخوێی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦، فیفا بڕیاریدا سیاسەتێک بۆ دیاریکردنی خانەخوێی وەشانەکانی داھاتوو پەیڕەو بکات. میوانداری لە نێو شەش یەکێتییە کیشوەرییەکە دەسووڕێتەوە، بۆ ھەر وەشانێک وڵاتانی پەکێتییەکە دەتوانن داواکاری پێشکەش بکەن. ئەم سیاسەتە تەنھا لە دیاریکردنی خانەخوێی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ (ئەفریقای باشوور) و جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ (بەڕازیل) پەیڕەو کرا، کە تەنھا بۆ ئەندامانی کاف و کۆنمیبۆڵ کراوە بوو.
لە ئەیلوولی ٢٠٠٧، سیاسەتی سووڕانەوە خرایە ژێر پێداچوونەوە و شێوازێکی نوێ پێشنیار کرا، کە کیشوەری میوانداری دوا دوو وەشان مافی پێشکەشکردنیان نیە. دەستەی جێبەجێکاری فیفا ئەم پێشنیارەی لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ لە زیورخ پەسەند کرد. بۆ میوانداریکردنی ٢٠١٨ داواکارییەکان دەکرێت لە کۆنکاکاف و ئەورووپا و ئاسیا و ئۆقیانووس پێشکەش بکرێن. ئەفریقا و کۆنمیبۆڵ بۆ ٢٠١٨ و کۆنمیبۆڵ بۆ ٢٠٢٢ ناتوانن داواکاری پێشکەش بکەن. کیشوەری براوەی میوانداریکردنی ٢٠١٨ لە خانەخوێی ٢٠٢٢ دوور دەخرێتەوە.
ڕێکاری دەنگدان
بۆ وەشانی ٢٠١٨ و ٢٠٢٢ی جامی جیھانیی فیفا، دەستەی جێبەجێکاری فیفا دەنگدەدات بۆ دیاریکردنی وڵاتی خانەخوێ. شێوازی دەنگدانی فرەخول پەیڕەو کرا بۆ دیاریکردنی وڵاتی خانەخوێ. ھەر ئەندامێکی دەستەی جێبەجێکاری فیفا یەک دەنگی ھەیە. ئەو وڵاتەی کەمترین دەنگ بەدەستدەھێنێت دوور دەخرێتەوە تاکو تاکە پاڵێوراوێک بە زۆرینە دیاریدەکرێت. لە حاڵەتی یەکسانی دەنگەکاندا، سێپ بلاتەری سەرۆک دەنگی یەکلاکەرەوەیە. دەستەکە لە ٢٤ ئەندام پێکدێت، دووانیان بەھۆی فرۆشتنی دەنگەوە ڕاگیران.
بەلجیکاو ھۆڵەندا
ئالان کۆرتوا، ئەندامی پەرلەمانی بەلجیکا لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ ڕایگەیاند، بە نوێنەرایەتی وڵاتانی بێنێلوکس (بەلجیکا، ھۆڵەندا و لوکسەمبورگ) داواکاریی فەرمی پێشکەش دەکەن. لە حوزەیرانی ٢٠٠٧، وڵاتانی بێنێلوکس وەکو ٣ وڵات ھەڵمەتی میواندارییان ڕاگەیاند، تەنھا لەڕووی پێکھاتەی سیاسییەوە پەکبوون، لە ئەگەری سەرکەوتنی بێنێلوکس، لوکسەمبورگ میوانداری ھیچ ڕووبەڕووبوونەوەیەک ناکات و سەرکەوتنی خۆکارانەی ناوێت بۆ کۆتاییەکان، تەنھا میوانداری کۆنگرەی فیفا دەکات.
لە ئازاری ٢٠٠٩، بەلجیکا و ھۆڵەندا داواکاری ھاوبەشیان بۆ میوانداریکردن تۆمارکرد. لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ وەفدێک بە سەرۆکایەتی سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی بەلجیکا و ھۆڵەندا سەردانی سێپ بلاتەریان کردووە، دووپاتیانکردەوە کە داواکارییەکە بەھاوبەشییە. لە ١٩ی ئازاری ٢٠٠٩ میشێل پلاتینی سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپایان بینی و ڕایانگەیاند بە یەکەوە پاڵەوانیەتییەکە بەڕێوەدەبەن، ئەمەش دوای دەرکەوتنی پاڵپشتی پلاتینی بۆ گێڕانەوەی جامی جیھانیی بۆ ئەورووپا.
خاڵێکی لاوازی ئەم داواکارییە نەبوونی یاریگایەکە کە توانای لەخۆگرتنی ٨٠ ھەزار ھاندەری ھەبێت بۆ یاری کۆتایی. سەرەڕای ئەوەی ئەنجوومەنی شارەوانی ڕۆتەردام لە ئازاری ٢٠٠٩ ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر دروستکردنی یاریگایەک بەتوانای ٨٠ ھەزار ھاندەر. لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٩، یاریگاکان پێشکەشکران، کە ٧ شاری بەلجیکا و ٥ شاری ھۆڵەندا بوون. ھەریەک لە ئەمستەردام و ڕۆتەردام دوو یاریگایان پێشنیار کردبوو. پێشتریش پێکەوە میواندارییان لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٠ کردووە.
ڕۆژی ٩ی ئاب بۆ ١٢ی ئابی ٢٠١٠ بۆ پشکنینی داواکارییەکانیان دیاریکرابوو.
ڕووسیا
لە سەرەتای ٢٠٠٩ ڕووسیا نیازی خۆی بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ ڕاگەیاند، لەکاتی خۆیدا داواکارییەکەی پێشکەشی فیفا کرد. ڤلادیمیر پوتین سەرۆکی ڕووسیا گرنگیەکی زۆری بە میواندارییەکە دەدا و فەرمانیدا بە ڤیتالی موتکۆ وەزیری وەرزش (لەو کاتەدا سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ڕووسیاش بوو) داواکارییەک بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ پێشکەش بکات. موتکۆ ڕایگەیاند "وڵاتەکەی ئامادەیە نزیکەی ١٠٫١ ملیار دۆلار بۆ پاڵەوانیەتییەکە خەرج بکات".
داواکارییەکە پێشنیاری ١٤ شاری کرد، کە بەسەر ناوچەکانی وڵاتدا دابەشبوون. لەو کاتەدا ڕووسیا یاریگای نەبوو کە توانای لەخۆگرتنی ٨٠ ھەزار ھاندەری ھەبێت، لە داواکارییەکەدا فراوانکردنی یاریگای لوژنیکی لە مۆسکۆ پێشنیار کرابوو کە تواناکەی لە ٧٨ ھەزارەوە بۆ ٨٩ ھەزار زیاد دەکات. ڕووسیا ھیواداربوو ٥ یاریگا تا ٢٠١٣ ئامادەبێت، کە دووانیان لە مۆسکۆ و ئەوانیتر لە سەنت پیتەرزبورگ و کازان و سۆچی بن، کە بڕیار بوو میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٤ بکەن.
ڕۆژانی ١٦ی ئاب بۆ ١٩ی ئابی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی ڕووسیای کرد.
ئینگلتەرا
لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧، یەکێتیی تۆپی پێی ئینگلتەرا بە فەرمی داواکاریی بۆ میوانداریکردنی پاڵەوانیەتییەکە ڕاگەیاند. لە ٢٤ی نیسانی ٢٠٠٨ داواکارییە ٦٣ پەڕەیەکەی کۆتایی پێھێنا، کە جەختی لە گەشەپێدانی تۆپی پێ لە جیھاندا دەکردەوە. لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ داواکارییەکەی پێشکەشی فیفا کرد.
لە سەرەتا ریچارد کابۆرن سەرپەرشتی داواکارییەکەی دەکرد. لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨، یەکێتیی تۆپی پێی ئینگلیزی دەستەی جێبەجێکاری ڕاسپارد بۆ ئامادەکردنی داواکارییەکە بە سەرۆکایەتی دەیڤید ترەیسمان، لە ١٦ی ئایاری ٢٠١٠ ترەیسمان بەھۆی توانجەکانی لێدوانێکی دەستی لەکارکێشایەوە، کە پێشنیاری بۆ ئیسپانیا کردبوو داواکارییەکەی بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ لە بەرژەوەندی ڕووسیا بکشێنێتەوە ئەگەر ڕووسیا ھاوکاری بووە لە بەرتیلی ناوبژیوانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠. دواتر جیف تۆمپسون جێگەی گرتەوە.
لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٥، حکوومەتی بەریتانیا پاڵپشتی بۆ داواکاریی میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ ڕاگەیاند و لە ئایاری ٢٠٠٦ دووپاتیکردەوە. لە ڕاپۆرتی ١٢ی شوباتی ٢٠٠٧ حکوومەتی بەریتانیا پاڵپشتی خۆی دەربڕی لەکاتێکدا تەنھا ئینگلتەرا میوانداری بکات. لە ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، پێشنیاری ١٥ یاریگا کرا لە ١٢ شاری ئینگلتەرا، کە تەنھا لەندەن بە ٣ یاریگا و مانچستەر بە ٢ یاریگا بەشدارییان کرد.
بەرپرسانی فیفا بە داواکارییەکەی ئینگلتەرا دڵخۆشبوون، سێپ بلاتەر لە ٢ سەردانی بۆ ئینگلتەرا لەگەڵ دەیڤد کامیڕۆنی سەرۆک وەزیران کۆبووەوە، سەرۆک وەزیران پاڵپشتی داواکارییەکەی دەکرد و بەھیوا بوو "نیشتیمانی تۆپی پێ" میوانداری پاڵەوانیەتییەکە بکات.
لە چاوپێکەوتنێکدا سەرۆکی دەستەی داواکاریی ڕووسیا ئەلێکسی سۆرۆکین ڕەخنەی لە داواکارییەکەی ئینگلتەرا گرت، ئاماژەی بە بەرزی ڕێژەی تاوان لە لەنندەن و بەکارھێنانی ئەلکھول لەنێو گەنجان و ھاندەرانی ئینگلیز کرد، ئینگلتەرا سکاڵای تۆمارکرد و دوای پۆزشی ڕووسیا سکاڵاکەی کشاندەوە.
ڕۆژانی ٢٣ی ئاب بۆ ٢٦ی ئابی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی ئینگلتەرای کرد.
ئیسپانیا و پورتوگال
لە تشیرینی دووەمی ٢٠٠٧ بۆ یەکەمجار جیلبێرتۆ ماندەیل سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی پورتوگال پێشنیاری میوانداری وەشانی ٢٠١٨ی لەگەڵ ئیسپانیا کرد. لە شوباتی ٢٠٠٨ بلاتەری سەرۆکی فیفا نیازەکەی دووپاتکردەوە، لەگەڵ ئەوەشدا لە تەممووزی ٢٠٠٨ ئەنخێل ڤیلاری سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی شاھانەی ئیسپانیا ڕایگەیاند ئیسپانیا دەیەوێت بە تەنھا میوانداری وەشانی ٢٠١٨ بکات، پەیوەندی لەگەڵ حکوومەت لە ڕێگەی جەیمی لیساڤێتسکیی وەزیری وەرزشەوە ئەرێنی بوو.
لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ ڤیلاری بە سەرۆکی یەکێتییەکە ھەڵبژێردرایەوە، یەکێک لە کارەکانی میوانداریکردنی جامی جیھانی بوو، بە بێ ئەوەی باسی داواکاری ھاوبەش لەگەڵ پورتوگال بکات.
لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ ڤیلار دووپاتیکردەوە "دەبێت داواکارییەکی بەھێز و بەردەوام و براوە بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانی پێشکەش بکەین، پێم وایە دەکرێت لەگەڵ پورتوگال بێت". پاش کۆبوونەوەی یەکێتییەکە، ئیسپانیا و پورتوگال ڕایانگەیاند پێکەوە داواکاری پێشکەش دەکەن. ڕۆژنامەی مارکای ئیسپانی ھەندێک وردکاری بڵاوکردەوە، کە ئیسپانیا سەرکردایەتی پڕۆژەیەکی ١٢ یاریگایی لەگەڵ ٨ یاریگا دەکات، بەڕێککەوتن یاری کردنەوە و کۆتایی لە لیسبۆن و مەدرید دەبێت. پێشتر ئیسپانیا میوانداری جامی جیھانیی فیفای ١٩٨٢ و پورتوگال جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٤یان کردووە.
ئەبو حوزەیفەی کوڕی عوتبە
ئەبو حوزەیفەی کوڕی عوتبە یەکێک بوو لە هاوەڵانی پێغەمبەر موحەممەد.
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
ئیسپانیا و پورتوگال
ڕۆژانی ٣٠ی ئاب بۆ ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی ئیسپانیا-پورتوگالیان کرد.
ژاپۆن
داواکاری ژاپۆن بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفا دەبێتە یەکەم وڵاتی ئاسیایی کە ٢ جار میوانداری پاڵەوانیەتییەکە بکات، دوای ئەوەی بە ھاوبەشی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ بەڕێوەبرد، لەکاتێکدا ھاوبەشەکەی داواکاری پێشکەشکردبوو. ژاپۆن یاریگایەکی نەبوو توانای لەخۆگرتنی ٨٠ ھەزار ھاندەر لەخۆ بگرێت، پێشنیارەکەی پشتی بەستوو بە یاریگایەک بەتوانای ١٠٠ ھەزار ھاندەر کە بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٦ ئامادە دەبێت.
لە داواکاری ئۆڵۆمپیاد سەرکەوتوو نەبوو، جۆنجیۆ گورا سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ژاپۆن ڕایگەیاند "ئەگەر لێرە سەرکەوتوو نەبین، ئەوا ھەلییان بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢ زۆرباش نابێت". لە ٤ی ئایاری ٢٠١٠ لە داواکاریی میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ کشایەوە و جەختی لە وەشانی ٢٠٢٢ کردەوە، ئەمەش دوای ئەوەی دەنگۆی میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ لەلایەن ئەورووپاوە بڵاوبووەوە.
ڕۆژانی ١٩ بۆ ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی ژاپۆنی کرد.
کۆریای باشوور
داواکاری کۆریای باشوور تەنھا بۆ جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ بوو، بۆ ئەوەی ببێتە یەکەم وڵاتی ئاسیایی کە میوانداری ٢ وەشان بکات، لە ئابی ٢٠٠٩ ھان سیونگ جو وەزیری پێشووی دەرەوە وەکو سەرۆکی دەستەی داواکاری دیاریکرا، سەرۆکی فیفای بینی. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٠، لی میونگ باک سەرۆکی کۆریای باشوور سەردانی فیفای کرد و بلاتەری بینی، بۆ پاڵپشتیکردنی داواکارییەکەی کۆریا.
کۆریای باشوور یاریگای نەبوو بەتوانای ٨٠ ھەزار ھاندەر، پلانی بۆ فراوانکردنی یاریگایەک بۆ ئەو توانایە دانا و توانای ٣ یاریگا بۆ ٦٠ ھەزار ھاندەر زیاد بکات، یاریگایەک بە توانای ٧٠ ھەزار ھاندەر بۆ یارییە ئاسیاییەکانی ٢٠١٤ دروست بکات، یاریگاکانی تر داواکراوەکانی وەشانی ٢٠٠٢ی تێدایە. پێشنیاری ١٢ شار کرا لە ئەگەری سەرکەوتنی کۆریای باشوور.
ڕۆژانی ٢٢ بۆ ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی کۆریای باشووری کرد.
ئوسترالیا
لە ئەیلوولی ٢٠٠٧، یەکێتیی تۆپی پێی ئوسترالیا دووپاتیکردەوە کە داواکاری بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پێشکەش دەکەن، لە ئایاری ٢٠٠٦ جەستن مادین وەزیری وەرزشی ویلایەتی ڤیکتۆریا ویستی خۆی بۆ داواکاری بۆ وەشانی ٢٠١٨ لە ماوەی حکومڕانیەکەیدا ڕاگەیاند. فرانک لۆوی سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ئوسترالیا ئاماژەی کرد بۆ بەکارھێنانی ١٦ یاریگا. کێڤین ڕەد سەرۆک وەزیرانی ئوسترالیا پاڵپشتی حکوومەتی بۆ داواکارییەکە ڕاگەیاند، کەیت ئێلیسی وەزیری وەرزشی فیدراڵی پاڵپشتی حکوومەتی بە بەخشینی ٤٥٫٦ ملیۆن دۆلار بۆ ئامادەکارییەکانی داواکارییەکە ڕاگەیاند. لە تەممووزی ٢٠٠٩ ڕەد و بلاتەر لە زیورخ کۆبوونەوە.
لە کۆنگرەی فیفای ٢٠٠٨ کە لە سیدنی ئەنجامدرا، بلاتەر پێشنیاری بۆ ئوسترالیا کرد کە تیشک بخاتە سەر وەشانی ٢٠٢٢، بەڵام لۆوی بە میوانداریکردنی ٢٠١٨ وەڵامی دایەوە. لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠، ئوسترالیا دەستبەرداری وەشانی ٢٠١٨ بوو بۆ وەشانی ٢٠٢٢، ئەمەش دوای لێدوانی سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا کە ڕایگەیاند وەشانی ٢٠١٨ بۆ ئەورووپا دەبێت.
بەکارھێنانی یاریگا گەورەکانی ئوسترالیا لە لایەن وەرزشە سەرەکییەکانی ئوسترالیا ھاوکات دەبێت لەگەڵ جامی جیھانی، کە دەبێت بۆ ماوەی ٨ ھەفتە یاریگاکان چۆل بکەن، ئەمەش کاریگەی دەبێت لەسەر یانەکان. پێشتریش خولی تۆپی پێی ئوسترالی چۆڵنەکردنی یاریگای دۆکلاندزی ڕاگەیاند.
لە ٩ی ئایاری ٢٠١٠، یەکێتیی تۆپی پێی ئوسترالیا و خولی ڕەگبی و خولی تۆپی پێی ناوخۆیی یاداشتێکی لێکتێگەیشتنیان واژوو کرد، خولە ناوخۆییەکان بەردەوام دەبن و ھەر زیانێک بەھۆی میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ بکەوێتەوە قەرەبوو دەکرێنەوە. ھەرچەندە ئوسترالیا بە پاڵێوراوێکی بەھێز دەردەکەوت، بەڵام تەنھا ١ دەنگی بەدەستھێنا.
ویلایەتە یەکگرتووەکان
لە نیسانی ٢٠٠٩، دەستەی دۆسیەی میوانداریکردن ٧٠ یاریگای لە ٥٠ کۆمەڵگە دیاریکرد و جەختی لە ٥٨ یاریگا دەکردەوە، دوای ٢ مانگ کەمکرایەوە بۆ ٤٥ یاریگا لە ٣٧ شار، لە مانگی ئابدا کەمکرایەوە بۆ ٣٢ یاریگا لە ٢٧ شار، لە کانوونی دووەمی ٢٠١٠ بۆ وەشانی کۆتایی داواکارییەکە، ٢١ یاریگا لە ١٨ شار دیاریکرا. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٠، ویلایەتە یەکگرتووەکان لە داواکاری وەشانی ٢٠١٨ کشایەوە و داوای میوانداریکردنی وەشانی ٢٠٢٢ی کرد.
ڕۆژانی ٦ی ئەیلوول بۆ ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی کرد.
قەتەر
قەتەر تەنھا داوای میوانداریکردنی وەشانی ٢٠٢٢ی کرد. قەتەر ھەوڵی دەدات ببێتە یەکەم وڵاتی عەرەبی کە خانەخوێی جامی جیھانی بێت، ئەمەش دوای سەرنەکەوتنی داواکانی مەغریب (١٩٩٤، ١٩٩٨، ٢٠٠٦ و ٢٠١٠) و میسر و داواکاری ھاوبەشی نێوان تونس و لیبیا (٢٠١٠). محەممەد بن حەمەد ئال سانی کوڕی میری قەتەر سەرۆکایەتی لیژنەی داواکاری دەکرد. قەتەر پلانی بۆ بەدەستھێنانی پشتگیری دانا و وەکو ھەوڵێکی یەکگرتووی عەرەب بانگەوازی بۆ دەکرد بە ھیوای بەدەستھێنانی پشتگیری جیھانی عەرەبی و پڕکردنەوەی بۆشایی نێوان جیھانی عەرەبی و ڕۆژئاوایی، ھەڵمەتی بانگەشەکردن بۆ داواکارییەکە لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ لە سەرانسەری وڵات دەستی پێکرد.
بەرزی پلەکانی گەرما لە قەتەر نیگەرانی بۆ داواکارییەکە دروست کرد، پاڵەوانیەتییەکە لە مانگەکانی حوزەیران و تەممووز بەڕێوەدەچێت کە تێیدا خولە ئەورووپییەکان لە پشوودان، لەو ماوەیەدا تێکڕای بەرزترین پلەی گەرمی لە قەتەر دەگاتە ٤٠° سیلیزی و نزمترینیش ٣٠° سیلیزی. لە وەڵامدا محەممەد بن حەمەد ڕایگەیاند "دەبێت ئەم پاڵەوانیەتییە لەمانگی حوزەیران و تەممووزدا بەڕێوەبچێت، دەتوانین سوود لە تەکنەلۆژیا وەربگرین بۆ ئەم پلە بەرزەیە و پێشتر دەستمان پێکردووە. یاریگایەک کە پلەیەکی گەرمی کۆنتڕۆڵکراوی ھەبێت وەڵامی کێشەکەیە. پلانی تریشمان ھەیە". لە ٥ یاریگای یەکەمی پێشنیارکراو تەکنەلۆژیای ساردکردنەوە بەکاردەھێنرێت کە پلەی ناوەوەی یاریگا دەگەیەنێتە ٢٠° سیلیزی. جگە لەوەش بەشی سەرەوەی یاریگاکان ھەڵدەوەشێنرێتەوە دەبەخشرێتە ئەو وڵاتانەی ژێرخانی وەرزشییان کەم گەشەسەندووە.
سێپ بلاتەر پشتگیری لە بیرۆکەی بەڕێوەچوونی جامی جیھانی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کرد و لە مانگی نیسانی ٢٠١٠ ڕایگەیاند "جیھانی عەرەبی شایەنی پاڵەوانیەتییەکەیە، ئەوان ٢٢ وڵاتن و تا ئێستا ھیچ دەرفەتێکیان نەبووە"، ھەروەھا ستایشی پێشکەوتنەکانی قەتەری کرد، "کاتێک لە قەتەر بووم، ٤٠٠ ھەزار کەس بوون، بەڵام ئێستا ١ ملیۆن و ٦٠٠ ھەزارن، لە ڕووی ژێرخانەوە توانی میوانداری یارییە ئاسیاییەکانی ٢٠٠٦ بکات و زیاتر لە ٣٠ بۆنە بۆ ژنان و پیاوان ڕێکبخات. پاشان ئەمە جێگەی پرسیار نیە". داواکاری قەتەر لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٠ بەھێزبوو کاتێک محەممەد بن ھەممام سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا پاڵپشتی خۆی بۆ وڵاتەکەی لە سەنگاپوورە ڕاگەیاند "یەک دەنگم ھەیە بێگومان بۆ قەتەرە، ئەگەر سەریش نەکەوت دەنگم بۆ وڵاتێکی ئاسیایی دەبێت". پێشتر قەتەر خانەخوێی جامی ئاسیای ١٩٨٨ و ٢٠١١ و جامی جیھانیی خوار ٢٠ ساڵانی فیفای ١٩٩٥ بووە.
ڕۆژانی ١٣ی ئەیلوول بۆ ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠ لیژنەی پشکنین سەردانی قەتەری کرد.
ناکنێک
ناکنێک یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل.
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
داواکارییە ڕەتکراوەکان
نوورەدین ھالید سەرۆکی پەکێتیی تۆپی پێی ئیندۆنیزیا ڕایگەیاند "ھەلی سەرکەوتنیان ھەیە، سەرەڕای خراپی ئاستی ھەڵبژاردەکەیان بەراورد بە پاڵێوراوەکانی تر"، ھەروەھا "ھیوادارین پێشنیاری جامی جیھانیی سەوزی ٢٠٢٢ بەشێک بێت لە بزووتنەوەی جیھانیی گەرمبوونی جیھان. ھیوادارین بتوانین لەڕێگەی میوانداریکردنی جامی جیھانییەوە، ژێرخانێکی ژینگەدۆستانە دروست بکەین و خزمەتی زیاتر پێشکەش بە ھەسارەکەمان بکەین".
ناکنێک
ماسی ئەم ڕووبارە ناوبانگێکی زۆری ھەیە.
داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ و ٢٠٢٢
داواکارییە ڕەتکراوەکان
داواکاری ئیندۆنیزیا تا ٩ی شوباتی ٢٠١٠ پشتگیری حکوومەتی لەگەڵدا نەبوو، لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٠ داواکارییەکەی ڕەتکرایەوە، ئیندۆنیزیا پشتگیری ئوسترالیای کرد.
مەکسیک لە ٢٠٠٥ نیازی خۆی بۆ میوانداریکردنی جامی جیھانی دەربڕی، بەڵام سیاسەتی سووڕانەوە ڕێگر بوو. دواتر بەھۆی قەیرانی داراییەوە کشایەوە.
دەنگدان
لە ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ سێپ بلاتەر سەرکەوتنی ڕووسیا بۆ میوانداریکردنی وەشانی ٢٠١٨ و قەتەر بۆ وەشانی ٢٠٢٢ ڕاگەیاند، ھەروەھا ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە لیژنەکە بڕیاریدا بچێت بۆ وڵاتی نوێ، کە ئەمەش ڕەنگدانەوەی گەشەسەندنی تۆپی پێیە بە گواستنەوەی بۆ وڵاتانی تر. ڕووسیا یەکەم وڵاتی ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا و قەتەر یەکەم وڵاتی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستن کە دەبنە خانەخوێی جامی جیھانیی فیفا.
تۆمەتەکانی کڕینی دەنگ
پاش ماوەیەک لە دەنگدان، ESPN تۆمەتەکانی پەیوەندی نێوان ھەوڵی سەرکەوتووی قەتەر و خەونەکانی تۆپی پێی بڵاوکردەوە، کە پڕۆگرامێکی گەشەپێدانی تۆپی پێی گەنجانە لە ١٥ وڵات جێبەجێ دەکرێت و حکوومەتی قەتەر پاڵپشتی دارایی دەکات، کە شەشیان ئەندامی دەستەی جێبەجێکاری فیفان، لە شوباتی ٢٠١١ بلاتەر ئاشکرای کرد تیمەکانی میوانداریکردنی قەتەر و ئیسپانیا ھەوڵی ئاڵوگۆڕی دەنگەکانیان داوە بەڵام کاریگەری نەبوو.
سەرۆکی پێشووی داوای ئینگلتەرا لە پەرلەمانی بەریتانیا ئاشکرایکرد کە ٤ ئەندامی دەستەکە داوای شتی جۆراوجۆریان کردووە لە بەرامبەر دەنگەکانیان. جاک وارنەر دوای ٢٫٥ ملیۆن پاوەندی کردووە بۆ پڕۆژەکان و نیکۆلاس لیۆز داوای مەدالیای کردووە. سەندەی تایمز لە ڕاپۆرتێکدا "عیسا حەیاتۆ و جاک ئانووما بڕی ١٫٥ ملیۆن دۆلاریان وەرگرتووە لە بەرامبەر دەنگدان بە قەتەر". لە ٣٠ی ئایاری ٢٠١١ بلاتەر تۆمەتەکانی ڕەتکردەوە، پەیامێکی سکرتێری گشتیی فیفا دزەی پێکرا و باسی لە کڕینی میوانداریکردنی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ی کردووە، جیرۆم ڤالک ڕەتیکردەوە. بەرپرسانی قەتەر تۆمەتەکانیان ڕەتدەکردەوە، سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ئەڵمانیا داوای پێداچوونەوەی بە پرسی بەخشینی جامی جیھانی بە قەتەر کرد.
لە تەممووزی ٢٠١٢ فیفا پارێزەری ئەمریکی مایکڵ گارسیای ڕاسپارد بۆ لێکۆڵینەوە لە تۆمەتەکانی کڕینی دەنگ لە پڕۆسەی ھەڵبژاردن، لە ئەیلوولی ٢٠١٤ ڕاپۆرتەکەی پێشکەشکرد و فیفا بەشێکی لێی بڵاوکردەوە و بە "ناتەواوی کەرەستە" ناوی برد، لە بەرامبەردا گارسیا دەستی لەکارکێشایەوە. لە ٢٠١٧ فیفا ڕاپۆرتەکەی بڵاوکردەوە، دوای ھەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنەیەکی دزەپێکراوی لە لایەن ڕۆژنامەی بیڵدی ئەڵمانی. سەرەڕای باسکردنی تۆمەتەکان بەڵام بەڵگەی کڕینی دەنگی لەگەڵدا نەبوو. لە ئایاری ٢٠١٥، کە فیفا سەرقاڵی ٦٥ەمین کۆنگرەی بوو لە زیورخ، داواکاری گستیی فیدراڵی دۆسیەی گەندەڵییەکەی ئاشکرا کرد، ٧ کەس دەستگیرکران و ٤٠ کەسی تر تۆمەتبارکران و کۆتایی بە سەرۆکایەتی بلاتەر ھێنا.
لە نیسانی ٢٠٢٠ وەزارەتی دادی ئەمریکی تۆمەتی زیاتری ڕووبەڕووی تۆمەتباران کرد، کە تێیدا کۆمپانیا و گرێبەستی ناڕاست بۆ کڕینی دەنگ بەکارھێنراوە کە لە نێوان ١ بۆ ٥ ملیۆن دۆلارە، ھەندێکیشیان دانیان بەتاوانەکەیاندا ناوە کە بەرتیلیان وەرگرتووە.
کاردانەوەکان
دوا ڕاگەیاندنی سەرکەوتنی ڕووسیا و قەتەر، ھاوڵاتیانی ڕووسیا و قەتەر ڕژانە سەر شەقامەکان و خۆشحاڵی خۆیان دەربڕی. ئاڵوگۆڕ لە بۆرسەی قەتەر زیادی کرد. مەحموود ئەحمەدینەژاد پەیامێکی ئاڕاستەی ھاوتا قەتەرییەکەی کرد "ڕووداوێی گەورەیە، کە دەتوانێت تۆپی پێ لە کەنداوی فارس و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەرەو پێشەوە ببات" و پاڵپشتی و ھاوکاری ئێرانی بۆ میوانداریکردنەکە ڕاگەیاند، ئال سانی دووپاتیکردەوە "ھاوکاری و پاڵپشتی وڵاتانی ناوچەکە پێویستە". ھەروەھا دەستپێشخەری قەتەر بۆ "گەشەپێدانی تۆپی پێیە لە وڵاتانی دراوسێی".
کاردانەوەی ڕاگەیاندنەکانی وڵاتانی سەرنەکەوتوو دەستی پێکرد، زۆرینەی ڕۆژنامەکانی بەریتانیا باسییان لە فرۆشتنی جامی جیھانی بە ڕووسیا دەکرد، ڕۆژنامەی ئیسپانی و ھۆڵەندی و ژاپۆنی توانجیان لە توانای دارایی ڕووسیا و یەدەگی کاڵا و وزەی قەتەر دەدا. ڕۆژنامە ئەمریکییەکانیش باسیان لە گەندەڵی و ڕێککەوتن دەکرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:داواکارییەکانی میوانداریی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
قوڤە
قوڤە شارێکە لە پارێزگای فەرغانە لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٦٫٠٧٦ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای فەرغانە
بڕیارنامەی ٩٧٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٧٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ لیبەریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:لیبێریا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبێریا
ڕادۆج دۆمانوویچ
ڕادۆج دۆمانوویچ (١٦ی شووباتی ١٨٧٣ – ١٧ی ئابی ١٩٠٨) نووسەر، ڕۆژنامەوان و مامۆستای سیربیستانی بوو، بە ناوبانگترین چیڕۆکی کورتی ئینتقادی ئەو بوو.
ژیاننامە
لە دەورانی مامۆستایی دەستی کرد بە نووسین یەکەمین چیڕۆکی ڕێئاڵیستی. بەھۆی پشتگیری لە حیزبی بەرامبەر، کارەکەی لە دەست دا و لەگەڵ بنەماڵەی چوون بۆ بیلگڕادی. لە بیلگراد، ئەو لە ڕۆژنامە جۆراوجۆرەکانی سیاسی و ئەدەبی، نووسینی مەقالەی سیاسی و چیڕۆکی ڕەخنەگرانە دەستی بە کار کرد و فێڵ و تەڵەکەکانی ڕژیمی حاکمی ڕاستەوخۆ دەخستە بەر ھێرش. بە ناوبانگ بوونی ڕادۆج بە بڵاوکردنەوەی بە ناوبانگترین بەسەرھاتەکانی وەکوو «ڕێبەر» (١٩٠١) و «ئۆسترادیا» (١٩٠٢) ڕووی دا. ئەو بەھۆی تێبینینی پێکنەھاتوو لەگەڵ حوکمەت، وەک یەکێک لە دژە ڕاستەقینەکانی سیلسیلەی ئۆبرنۆیچ و ڕژیمی زاڵمی ئەو ناسرا.
بە دوا ھێرشی ناوخۆی ١٩٠٣ و گۆرانی ڕژیم، دۆمانوویچ لە ویزارەتی پەروەردە، نامەیێکی وەرگرت و حوکمەتی تازە ئیزنی پی دا بۆ یەک ساڵ تەخەسوس بۆ ئاڵمان بچێت، کە لە مونیخ ئەو کاتەی تێپەڕ کرد. لە دوا گەرانەوەی بۆ سیربیستان، ڕادۆج خۆی وەکوو کەسێکی بێ ئومێد و بێ ھیچ شانسێکی ڕاستەقینە بۆ ژیان لە کۆمەڵگا دۆزییەوە. ئەو ڕۆژنامەی حەفتانەی سیاسی خۆی بە ناوی «ئوسترادیا» ڕێک خست، کە لە ئەو ڕۆژنامە ئیدانەی بە ڕەخنە گرتن لە لاوازی دێمۆکراسی تازە دا، بەڵام نووسینی ئەو ئیتر وەک جاران قوەتی نەبوو.
ڕادۆج دۆمانوویچ لە دوا کاتێکی زۆر لە بەربەرەکانی لەگەڵ نەخۆشی خراپی ڕیخۆڵە و سێل، نیو کاتژمێر لە دوا نیوەشەوی ١٧ ئاگۆستی ١٩٠٨، لە تەمەنی ٣٥ ساڵی گیانی لە دەست دا. بەرھەمە بەڵاونەکراوەکانی ئەو لە شەری جیھانی یەکەم لە بەین چوو. بەھۆی ڕۆڵی گرینگ لە شەڕ لەگەڵ ھێزەکانی ئیستبدادی و ھەستی شۆخی بازی، باشترین نووسەر لە بواری پێکەنین لەڵسیربیستان لە سەرەتای سەدەی ٢١ ناسرا.
بەرھەمە ئەدەبییەکان
ھەندێک لە بە ناوبانگترین بەرھەمەکانی ڕادۆج دۆمانوویچ بریتین لە:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٣ پۆل:مردووانی ١٩٠٨ پۆل:نووسەرانی سڕب
باروخ سپینۆزا
thumb|سپینوزا باروخ سپینۆزا (لەدایکبووی ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٦٣٢ – مردووی ٢١ی شوباتی ١٦٧٧) کەسایەتییەکی ھۆڵەندی - جووە و یەکێکە لە بیرمەند و فەیلەسووفەکانی سەدەی ١٧یەم، نووسینەکانی باروخ سپینۆزا گەواھیی ئەوە دەدەن ناوبراو شارەزایییەکی باشی ھەبووە لە بواری بیرکاری. ئەو بۆ یەکەمجار ڕەخنەی لە تیۆریی دووانییەتیی ڕێنێ دێکارت گرت و تەواوی عالەمی بە یەک جەوھەر دانا.
سەرچاوەکان
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٧یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٢ پۆل:مردووانی ١٦٧٧ پۆل:نووسەران بە زمانی لاتینیی سەدەی ١٧یەم پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک پۆل:ھزری ئازاد پۆل:فەیلەسووفانی جوو پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفانی زانست پۆل:شۆڕشی زانستی پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
تایتانیک (فیلمی ١٩٩٧)
thumb|[[:en:RMS Titanic|ئاڕ ئێم ئێس تایتانیک]] تایتانیک فیلمێکی درامی و رۆمانسیە لایەن دەرھێنەری بەناوبانگ جەیمز کامیرۆنەوە کاری دەھێنانی بۆ کراوە، لە ناوەڕۆکدا باسی کارەساتی نوقومبونی کەشتیە مەزنەکە (تایتانیک) دەکات لە یەکەم گەشتیدا لەڕێگەی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک، لیوناردۆ دیکاپریۆ و کەیت وینسلێت بە ڕۆڵی سەرەکی بەشداربوونە بە کەسایەتیەکانی جاک داوسن و روز دیویت بوکاتر، کە لە دوو چینی کۆمەڵایەتی جیاوازن و دەکەونە ناو خۆشەویستیەوە لە گەشتەکەدا ساڵی ١٩١٢ لەناو کەشتی ئاڕ ئێس تایتانیک، وە بیڵی زین بەشداکردوە کە دەوری دەزگیرانی بوکات دەبینیێ، وەفرانسیس فیشر وەک دایکی بوکاتر، و دانی نوتشی وەک ھاوڕێییەکی دڵسۆزی داوسن، تایتانیک لە ساڵی ١٩٩٧ خەڵاتی باشترین فیلمی وەرگرت لە خەڵاتی ئۆسکار دا، فیلمی تایتانیک دووەمە لە پڕ داھاتترینی فیلمی جیھان کەتوانی $٢٬١٨٦٬٧٧٢٬٣٠٢ کۆبکاتەوە
بۆکس ئۆفیس
ساڵی ٢٠١٢ و ٢٠١٧ تایتانیک ٦٥٩،٤ ملیۆن دۆلاری لە ئەمریکای باکوور و ١،٥٢٨ ملیار دۆلار لە وڵاتانی تر کردوە، کە کۆی گشتیان ٢،١٨٧ ملیار دۆلارە، لە ساڵی ١٩٩٨ پڕ بەرهەمترین فیلم بوو، تا دوانزە ساڵ وا مایەوە، تا فیلمی دووەمی جەیمز کامیرۆن بە ناوی ئاڤاتار بڵاوکرایەوە.
٤٠٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
تایتانیک (فیلمی ١٩٩٧)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ١٩١٢ پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ١٩٩٦ پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک گیراون پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز پۆل:تایتانیک (فیلم ١٩٩٧) پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە کارەساتییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییەکانی ساڵی ١٩٩٧ پۆل:دووبارە بڵاوکەرەوە سێ ڕەھەندییەکان پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کارەساتییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ڕۆمانسییە مێژووییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە پۆل:براوەکانی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی درامی پۆل:فیلمە نایابەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئاڕ ئێم ئێس تایتانیک پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھونەرمەندان پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕۆمانسییەتی نێوان چینەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ پۆل:فیلمەکان دەربارەی چینە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕزگاربووانی ڕووداو یان ڕووداوە دەریاوانییەکان پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی جەیمز کامیرۆن پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی جەیمز کامیرۆن پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی جۆن لانداو پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە نیوفاوندلاند و لابرادۆردا ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە زەریای ئەتڵەسیدا ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە کەشتییەکان ڕوودەدەن پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە نۆڤا سکۆتیا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین دیزاینی جلوبەرگ بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەری ھونەرییان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنانی ھونەری بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە سینەماکارەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سینەماکاری بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی جەیمس کامیرۆن پۆل:فیلمەکانی لایتستۆرم ئینتەرتەیمێنت پۆل:کوشتن–خۆکوژی لە فیلمەکان پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون پۆل:فیلمە نایابە ڕۆمانسییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە دەریاییەکان پۆل:فیلمە دەریاوانییەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان
ئەحمەد حەسەن بەکر
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤ پۆل:مردووانی ١٩٨٤ پۆل:عەرەبەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی عێراق پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی پۆل:مردووانی ١٩٨٢ پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:جێگرەکانی سەرۆک کۆماری عێراق
کوێرەگوێز، بانە
کوێرەگوێز (Kwêregwêz، بە فارسی: کویره گویزه) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٥ کەس لە ٧ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
٤٠٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
یۆزێف پلۆسکۆ
وێنۆک|یۆزێف پلۆشکۆ یۆزێف پلۆشکۆ (بە ئازەربایجانی: İosif Ploşko، ؛ ١٨٦٧–١٩٣١) تەلارسازێکی پۆڵەندی بوو لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتای سەدەی بیستەم، و نووسەری چەندین پڕۆژەی تەلارسازی بووە لە باکوو، ئازەربایجان.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٣١ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٧ پۆل:نژیاروانانی پۆڵەندی
یاریگای ئەزتیکا
یاریگای ئەزتیکا بە یاریگایێکی تۆپی پێیە، لە شاری مەکسیکۆ سیتی، لەوڵاتی مەکسیک. یاریگاکە لە وڵاتی مەکسیک و کیشوەری ئەمریکا گەورەترین یاریگای تۆپی پێیە، وە ھەورەھا یاریگاکە سێیەم گەورەترین یاریگایە لە جیھان بەپێی ژمارەی ھاندەران، کە یاریگاکە (٩٥٫٥٠٠) ھاندەر لەخۆدەگرێت. یاریگاکە لە ساڵی ١٩٦٦ کراوەتەوە یاریگاکە تایبەتە بەیانەی ئەمەریکانا (Club América)، وەھەروەھا (ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک).
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پاتریک ڕامبۆ
پاتریک رامبۆ ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢١ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆنکور
ساڵح
وێنۆک|ناوی ساڵح بە عەرەبی. ساڵح ناوی پێغەمبەرێکە کە لە قورئاندا ناوی ھاتووە. خوای ناز و بەخششێکی زۆری بەسەر گەلی سەمووددا ڕشتبوو. بارانی زۆریان بۆ دەباری. زەوییەکی بەپیتوبەرەکەتیان ھەبوو. درەختەکانیان میوە و بەری زۆری دەگرت. بەرەکەت کەوتبووە ڕۆزی و تەمەنیانەوە. لە شاخەکاندا کۆشک و تەلاری جوانیان داتاشیبوو. لەسەر بەرد نەخش و نیگاری جوانیان دروست دەکرد. لھ گوندی (حجر) دا لەناو شاخەکاندا دەژیان و شوێنیان زۆر قایم بوو. وایان دەزانی کەس لەوان بەھێزتر نییە، بەڵام گەلێکی ناشکور بوون و سوپاسی خوای گەورەیان نەدەکرد. کەوتنە بتتاشین و پەرستنی ئەو بتانەی کە بە دەستی خۆیان دروستیان دەکرد. گەلی سەموود زۆر بتیان ھەبوو کڕنووشیان بۆ دەبردن؛ لەوانە (ود، جد «ھد»، شمس، مناف، مناة، اللات) و چەندینی تریش.
بانگەواز بۆ خواپەرستی
خوای گەورە لەناو ئەو گەلەدا ساڵحی ھەڵبژارد و کردی بە پێغەمبەر و ناردی بۆ سەر گەلەکەی تا بانگیان بکات بۆ یەکتاپەرستی و وازھێنان لە بتپەرستی. ساڵح بە گەلەکەی وت: خوای گەورە بپەرستن چونکە جگە لەو خوایەکی تر نییە. دەوڵەمەندەکان وتیان: ئەم قسە ناخۆشە چییە؟ ھەژارەکانیان وتیان: ئەوە ساڵحە بانگەوازمان دەکات. دەوڵەمەندەکان وتیان: بانگەوازەکەی چییە؟ ھەژارەکان وتیان: ساڵح دەڵێ تەنھا خوا بپەرستن. خوای گەورە دوای مردن زیندووتان دەکاتەوە. ھەرکەسیش بەپێی کردەوەی خۆی پاداشت یان سزای دەدات؛ ھەروەھا دەڵێ من پێغەمبەری خوام. دەوڵەمەندەکان دەستیان بە پێکەنین کرد و وتیان: چۆن دەبێ ئەو داماوە پێغەمبەر بێ؟ نە باخی ھەیە و نە تەلار، چۆن ئەوە پێغەمبەر دەبێ؟ ئەویش زەلامێکە وەک ئێمە، خواردن دەخوات، ئاو دەخواتەوە؟! دەوڵەمەندەکان ترسان ھەژارەکان بە قسەی ساڵح بکەن، وتیان: بە قسەی ساڵح نەکەن دوایی خۆتان زەرەر دەکەن! ئایا پەیمانی داوە دوای مردن زیندوو دەبنەوە، ئەو قسەیە دوورە لە ڕاستییەوە. ژیانی ئێمە ھەر ئەمەیە دەمرین و دەبڕێتەوە، جارێکی تر زیندوو نابینەوە. بەو شێوەیە دەوڵەمەندەکان وایان کرد خەڵکی باوەڕ بە ساڵح نەکەن، بەڵکوو گاڵتەشیان پێ دەکرد و دەیانوت: ساڵح چەند داماوە ھاوڕێکانی ھەموویان بوون بە دەوڵەمەند و خاوەنی کۆشک و باخ، کەچی ئەو ڕۆژ بە ڕۆژ ھەژار دەکەوێ. خوا بەزەیی بە باوک و دایکی ساڵحدا بێتەوە! کوڕەکەیان لەدەست دەرچوو.
نیشانەی خوای گەورە
خەڵکەکە بە ساڵحیان وت: تۆ جادووگەری، تۆ تەنھا زەلامێکی وەک ئێمەی، ئەگەر ڕاست دەکەی نیشانەیەکمان پیشان بدە؟ ساڵح وتی: چ نیشانەیەکتان دەوێ؟ خەڵکەکە وتیان: ئەگەر ڕاست دەکەی لە بەرد وشترێکی ڕاستیمان بۆ پەیدا بکە! ساڵح دەستی کرد بە پاڕانەوە لە خوای گەورە، خوای گەورەش لەو بەردە وشترێکی ھێنایە دەرەوە. خەڵکەکە زۆر لایان سەیر بوو؛ خۆ وشتر ھەر لە وشتر دەبێ، کەچی ئێستا وشتر لە بەرد دێتە دەرەوە! بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا خەڵکەکە باوەڕیان نەھێنا تەنھا یەک کەس نەبێ. ساڵح وتی: ئەوە وشتری خوایە. ئەوە بەڵگەی خوایە. ئێوە داواتان کرد خوای گەورە بۆی. ئازاری نەدەن تا خوای گەورە سزاتان نەدات! ئەم وشترە پێویستی بە ئاڵف و ئالیکی ئێوە نییە! لەسەر ڕزق و ڕۆزی خوای گەورە دەژی! کاتێک وشترەکە دەچووە سەر ڕووبار بۆ ئاوخواردنەوە، مەڕوماڵاتی خەڵکەکە لێی دەترسان و ڕایان دەکرد. بۆیە ساڵح وتی: با ڕۆژێک مەڕوماڵاتی ئێوە ئاو بخواتەوە، ڕۆژێکیش وشترەکە ئاو بخواتەوە.
نیازخراپیی سەموود
دەوڵەمەندەکان بینییان وردەوردە خەڵک بەھۆی ئەو وشترەوە مسوڵمان دەبێ، ترسیان لێ نیشت؛ چونکە لە پلەوپایەی خۆیان دەترسان. بۆیە ھەستان خەڵکەکەیان ھان دا و وتیان: چۆن دەبێ مەڕوماڵاتی ئێمە ھەموو ڕۆژێک ئاو نەخواتەوە؟ ساڵح ھەستی بە نیازخراپییان کرد؛ ئاگاداری کردنەوە کە دەست نەبەن بۆ ئەو وشترە تا خوای گەورە سزایان نەدات. بەڵام ئەوان وتیان: کێ ئەو وشترە دەکوژێ؟ دوو پیاو ھەستان وتیان ئێمە دەیکوژین! ھەردووکیان ڕۆیشتن. کاتێ وشترەکە ھاتە دەرەوە، یەکێکیان تیرێکی لێ دا و کوشتی. ئەویتریشیان وشترەکەی سەربڕی. ساڵح کە زانی وشترەکەیان سەربڕیوە، پێی وتن: ئێوە تەنھا سێ ڕۆژی تر لە کۆشکەکانتاندا ڕادەبوێرن، بەڵێنی خوای گەورەش درۆ نییە. ھەروەھا لەناو خەڵکەکەدا نۆ کەس ھەبوون خراپەکارییان بڵاو دەکردەوە و چاکەیان نەدەکرد. ئەوانە سوێندیان خوارد لە شەودا ساڵح و خێزانەکەی بکوژن. کاتێک کەسوکار و ھاوەڵانی ساڵحیش پرسیاریان کرد، بڵێن ئێمە ئاگامان لێ نییە. بەڵام خوای گەورە ساڵح و خێزانەکەی پاراست.
چارڵز شێرینگتۆن
ئەلسێر چارڵز سکوت شرینگتۆن زانایەکی بەریتانیە و خەڵاتی نۆبڵی لەبواری پزیشکیدا وەرگرتووە، لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٨٥٧ لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا لەدایک بووە، ھەر لە منداڵیەوە خولیای ھونەر بووە و دوای ئەوەی قوناغەکانی خوێندنی بەسەرکەوتووی تەواو کردووە چۆتە زانکۆی پزیشکانی نەشتەرگەری شاهانە (الجراحین الملکیە) لە ساڵی ١٨٧٦ لە نەخۆشخانەی سانت تۆماس درێژەی بەخوێندن داوە و ھەموو قۆناغەکانی زانکۆی بە سەرکەوتوویی تەواوکردووە. لە ساڵی ١٨٧٩ چارڵز باڵاترین ژمارەی لە زانستی ڕووەک و شیکردنەوەی مرۆڤ و زانستی کارەکانی ئەندامی لەشی مرۆڤ بەدەستھێناوە، لە ساڵی ١٨٨٤ بۆتە ئەندام لەزانکۆی پزیشکانی نەشتەرگەری شاهانە، ساڵی ١٨٨٥ بەیەکەم دەرچووە لە زانستی سروشت و پلەی نایابی وەرگرتووە، ھەر لەھەمان ساڵ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بواری پزیشکدا بەدەستھێناوە، لە ساڵی ١٨٨٦ ڕێگەپێدانی لە زانکۆی شانشینی پزیشکەکان وەرگرتووە. لە ساڵی ١٨٩١ چارڵز لە پەیمانگای بڕاون بۆ توێژینەوەی فسیۆلۆجی و باپۆلۆجی وەکو چاودێر دامەزراوە، لەساڵی ١٨٩٥ بۆیەکەم جار لە زانکۆی لیڤەرپوول وەکو مامۆستا دامەزراوە و ھەموو دەسەڵاتێکیشی پێدراوە، ساڵی ١٩١٣ لە زانکۆی ئیکسفۆرد کاری کردووە، ساڵی ١٩١٦ بەرگری لە ئافرەت کردووە و داوای کردووە مافی ئەوەی ھەبێت لە قوتابخانەی پزیشکی لە زانکۆی ئیسکفۆرد وەربگیرێت، لە ساڵی ١٩٣٦ خۆی خانەنشین کردووە و گەڕاوەتەوە بۆ ئەو شارەی کە لێی لەدایک بووە و لەوێ نیشتەجێبووە و بەردەوام گرنگی داوە بەشیعر و مێژوو و فەلسەفە و لە ساڵی ١٩٤٤ و تاکو مردنیشی سەرۆکی مۆزەخانەی ئیبسوویچ ی شارەکەی بووە. چارڵز لە ساڵی ١٨٩٩ لە لایەن زانکۆی شانشینی پزیشکانەوە خەڵاتکراوە، لە ساڵی ١٩٠٥ خەڵاتی شانشینی لە کۆمەڵەی لەندەن وەرگرتووە، باڵاترین خەڵاتی بەریتانیای لەلایەن بەریتانیاوە لە ساڵی ١٩٢٢ پێبەخشراوە، لە ساڵی ١٩٣٢ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکدا وەرگرتووە، ھەروەھا ٢٢ بڕوانامەی دکتۆرای شانازی زانکۆکانی جیھانی بەدەستھێناوە. چارڵز شرینگتۆن لە ٤ ئازاری ساڵی ١٩٥٢ بەھۆی نەخۆشیەوە لە ڕۆژھەڵاتی تیکساسی ئەمریکا کۆچی دوایی کردووە.
ساڵح
لەناوچوونی سەموود
لە ڕۆژی سێیەمدا سزای خوای گەورە ھات و ھاوارێک و بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕووی دا. بە ھاوارەکە خەڵکی سەموود ھەموو دڵیان وەستا و بە بوومەلەرزەکەش ھەموو کۆشکەکانیان ڕووخا. تەنھا ساڵح و باوەڕداران نەمردن، باقی خەڵکەکە ھەمووی تیا چوون و شارەکەیان وێران بوو. ساڵح و باوەڕدارانیش کۆچیان کرد و ئەو شارەیان بەجێ ھێشت. بەڵام پێش ئەوەی بڕۆن، سەیری خەڵکەکەی خۆیان کرد؛ ھەموو مردوون و لەو ناوەدا کەوتوون. ساڵح وتی: خەڵکەکە من زۆر ئامۆژگاریی ئێوەم کرد، پەیامی خوای گەورەم پێگەیاندن، بەڵام ئێوە ئامۆژگارانتان خۆش ناوێت. ئەوە شار بوو بە وێرانە و گوندەکانی دەوری ھەموو بوونە چۆڵەوانی. ئەوەتا ھەموو مردن و کەستان دەنگتان لێوە نایەت.
چارڵز شێرینگتۆن
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:پزیشکەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧ پۆل:مردووانی ١٩٥٢ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی
ساڵح
سەرچاوەکان
دەنگی ئیسلام
پۆل:پێغەمبەرانی ئیسلام پۆل:پێغەمبەرە عەرەبەکان
بڕیارنامەی ٩٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٩٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:سەحرای ڕۆژاوا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سەحرای ڕۆژاوا
ئوچقوێرغان
ئوچقوێرغان شارێکە لە پارێزگای نەمەنگەن لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٥٫٤٣٥ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەمەنگەن
مارکویسی ھایھون
لیو ھێ ئیمپراتۆرێکی چینی بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ھان ناوی سەردەمەکەی یوانپینگ بوو، بە شێوەیەکی ڕەسەن وەک پاشا یان شازادەی چانگیی ناسراوە، ئەو لەلایەن پشتگیری وەزیرێکی زۆر بەتواناوە ھاتە سەر دەسەڵات وەک ئیمپڕاتۆرێک لە ٧٤ی پێش زایین، بەڵام تەنھا بۆ ماوەی ٢٧ ڕۆژ لە سەر پێگەکەی مایەوە لە شوێنەکە لادرا، و لە پێرستی ئیمپراتۆرەکان ناوی سڕکرا، بەھۆی ئەوەی شانشینەکەی (چانگیی) لەدەست دا پلەکەی لە ئیمپڕاتۆرەوە نزمبوویەوە بۆ مارکویس،
ئاماژە بەسەرچاوە
پۆل:ئیمپراتۆرەکانی ڕۆژاوای ھان پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١ەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان پۆل:مردووانی ٥٩ی پێش زایین
مۆنیک تۆماسێتیێ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
ئوچقودوق
وێنۆک|ئوچقودوق ۱۹٨۳ ئوچقودوق شارێکە لە پارێزگای نەڤایی لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٥٫٤٢٣ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای نەڤایی پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
پاسپۆرتی عێراقی
وێنۆک|چەپ|پاسپۆرتی ئێستای عێراقی