cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئیبراھیم نادری
داکەوتنی کۆماری کوردستان و زیندان
ئیبراھیم نادری بە دوای داکەوتنی کۆماری کوردستان وێڕای موحەممەد ئەیووبیان (وەزیری تەندرۆستی)، جێگری سەرۆک کۆمار قازی موحەممەد و چەند کەسێکی دیکە دەستبەسەر کرا و لە دادگا خۆی وەکوو پارێزەر لە خۆی بەرگری کرد و بە دوو ساڵ زیندان سزا درا. بە دوای کۆتایی ھاتنی ماوەی زیندانەکە چۆن لە ژێری چاودێری و فەرمانبەرانی پاراستنی ڕەژیمی شاێ ئێران بوو، لە ساڵی ١٩٤٩ بەشێوەی نەھێنی لە ئێران دەرچوو و چوو بۆ سووریا.
دڕکەی خواروو
جوگرافیا
دڕکەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەسحاو و لە باشوور لەگەڵ گوندی کێلەسپی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تازەدێی حاجی حەسەن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مراوە.
ئیبراھیم نادری
ژیان لە سووریا
لە سووریا حوسنی زەعیم لە ڕاوێژکارانی سەرۆک کۆماری سووریا و کەسایەتییە ناسراوەکانی ئەو وڵات چوو بۆ پیریی ئیبراھیم نادری. لە ئەرتەشی سووریا و ھێزی ھەوایی کاری بە دەست کەوت و تا ئاستی سەرلەشکەری گەیشت. ئەم قۆناخە لە ژیانی ئیبراھیم نادری زۆر تار و نادیارە. ئیبراھیم نادری لە ساڵی ١٩٥٦ لە کارەساتێکی ھەوایی بە ھۆی داکەوتنی فڕۆکەکەی کۆچی دوایی کرد، بەڵام ھەندێک کەس مردنی بە پیڵانگێڕی دەزانێت و ئەم قسە زۆر بیستراوە کە نادری لەگەڵ چەند ئەفسەرێکی دیکەی کوردی ئەرتەشی سووریا بڕیاری کوودەتایان کردبووە و لە لایەن دەمودەزگای پاراستنی سووریا کوژراونەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی کرماشان
ڕێکخراوەی پەیکار لە پێناوی ئازادیی چینی کرێکار
ڕێکخراوەی پەیکار لە پێناوی ئازادیی چینی کرێکار ناسراو بە پەیکار (بە فارسی: سازمان پیکار در راە آزادی طبقۀ کارگر، بە ئینگلیزی: Organization of Struggle for the Emancipation of the Working Class) یان خۆ مۆجاھیدینی مارکسیست ڕێکخراوەیەکی سیاسیی کۆمۆنیست لە وڵاتی ئێران بوو کە دژ بە حکوومەتی پاشایەتیی ئێران و کۆماری ئیسلامیی ئێران چالاکیی چەکدارانەی دەکرد. ڕێکخراوە لە ساڵی ١٩٧٦ وەکوو لق خواردنەوەیەک لە ڕێکخراوەی مۆجاھیدینی گەلی ئێران ھاتە ئاراوە و تا ساڵی ١٩٨١ چالاک بوو. ڕێبەری ڕێکخراوەی پەیکار لە سەرەتای دامەزرانی بە ئەستۆی تەقی شەھرام بووکە لە ھاوینی ١٩٧٠ دەستبەسەر و لە ھاوینی ١٩٨٠ گولەباران کرا. بەدوای کوژرانی شەھرام ڕێکخراوەی پەیکار لاواز بوو و نەیتوانی لە ژێری گۆشاری حکۆمەتی ئیسلامیی ئێران چالاک بمینێتەوە. پەیکار ھەڵوەشیندراو، بەڵام ھەندیک لە ئەندامانی ئەو ڕێکخراوە چالاکیان لە ژێر ناوی ڕێکخراوەی پەیکاری کۆمۆنیست بەردەوام کردن و لە ساڵی ١٩٨٣ تێکەڵی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێکخراوەی پەیکار لە پێناوی ئازادیی چینی کرێکار پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٧٦ پۆل:حیزبەکانی ئێران پۆل:حیزبە کۆمۆنیستەکان لە ئێران پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٧٩ لە ئێران
مۆزەخانەی ئینتۆگرافی ئەلێکسەندەر سینۆ ئاداندی
مۆزەخانەی ئینتۆگرافی ئەلێکسەندەر سینۆ ئاداندی مۆزەخانەیەکی شاری پۆرتۆ نۆڤۆی بێنینە. لە ساڵی ١٩٥٧ لەلایەن پەیمانگای داھۆمی دامەزراوە، ئەلێکسەندەر سینۆ ئاداندی، پسپۆڕێکی بەناوبانگی بواری ئیتنۆلۆجیایییە، کە لە ساڵی ١٩٤٨ تا ١٩٦٠ سەرۆکی ئەرشیف و کتێبخانە بووە، لە پەیمانگای Fondamental.
بنکەی بۆشاییی محەممەد بن ڕاشد
وێنۆک| نیشانەی ناوەندی بۆشایی ئاسمانی محمدی کوڕی ڕاشد ئال مەکتوم
ناوەندی بۆشایی ئاسمان محمد کوری ڕاشد دەزگایەکی حکومی دوبەیە و کار لەسەر بەرنامەی بۆشایی ئاسمانی ئیماڕات دەکات، کە پڕۆژەی جۆراوجۆری مانگی دەستکردی بۆشایی ئاسمانی لەخۆدەگرێت وەک: ناوەندەکە چالاکانە کاردەکات بۆ پێشخستنی زانستی بۆشایی ئاسمان و توێژینەوە لە ناوچەکەدا، ناوەندەکە دامەزراوەی ئیمارات بۆ زانست و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو (EIAST) لەخۆدەگرێت.
تێڕوانینی گشتی
وێنۆک| دوبەیسات-٢، دووەم مانگی دەستکردی چاودێری زەوی لە ئیمارات محەمەد بن ڕاشید ئەلمەکتوم، جێگری سەرۆک و سەرۆکوەزیرانی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی و فەرمانڕەوای دوبەی، لە ٦ی شوباتی ٢٠٠٦ دامەزراوەی ئیماراتی بۆ زانست و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو (EIAST)ی دامەزراند، لە ١٧ی نیسانی ٢٠١٥ ناوەندی بۆشایی ئاسمانی محەمەد بن ڕەشید دروستکرا، کە EIASTی تێدا جێگیرکرا.
ناوەندەکە بەشداری دەکات لە پەرەپێدانی کەرتە جیاوازەکان لە ناو ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی و لە سەرانسەری جیهان، بە بەکارهێنانی داتای مانگە دەستکردەکانی ئیمارات و بەکارهێنانی جۆراوجۆری پەیوەست بە زانستی بۆشایی ئاسمان، ناوەندەکە پێشەنگە لە پێشخستنی زانستی بۆشایی ئاسمان و توێژینەوەی زانستی لە ئیمارات و ناوچەکەدا، هەروەها ناوەندی محمد کوڕی راشد پشتگیری لە ڕێکخراوە جیاوازەکان دەکات لە بەڕێوەبردنی کارەساتی سروشتی وەک ئەرکەکانی ڕزگارکردن، چاودێریکردنی ژینگە و پلاندانانی زەوی بە بەکارهێنانی وێنەی زەوی کە لە مانگە دەستکردەکانی ئیماراتەوە نێردراوەتەوە، لەوانە دوبەیسات-١ و دوبەیسات-٢.
دامەزراندن
لۆ دامەزراندنی ئابوورییەکی تایبەت بە توێژینەوە و زانست لە ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی، محەمەد بن ڕەشید ئال مەکتوم لە ساڵی ٢٠١٥ یاسایەکی لۆ دامەزراندنی ناوەندی بۆشایی ئاسمانی محەمەد بن ڕەشید دەرکرد، ناوەندەکە ئەرکی پشتگیریکردنی هەوڵەکانی وڵات لە بواری بۆشایی ئاسماندا پێسپێردرا لۆ سەرپەرشتیکردنی دیزاین و دروستکردن و خستنەبازاڕ و دروستکردنی ژێرخانی یەکگرتوو بۆ دروستکردنی مانگی دەستکرد و سودوەرگرتن لە بەکارهێنانە جیاوازەکانیان. محەمەد بن ڕەشید ئەلمەکتوم لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٥ فەرمانێکی دەرکرد بۆ دەستنیشانکردنی حەمدان بن محەمەد ئەلمەکتوم، شازادەی جێنشینی دوبەی وەک سەرۆک و سەرپەرشتیاری گشتی پلان و پڕۆژە ستراتیژییەکانی کۆمپانیا.
هاوکات لەگەڵ دامەزراندنی سەنتەری بۆشایی ئاسمانی محەمەد بن ڕەشید، شێخ محەمەد یاسایەکیشی دەرکرد بۆ پەیوەستبوون بە دامەزراوەی ئیمارات بۆ زانست و تەکنەلۆجیای پێشکەوتوو (EIAST) لەگەڵ ناوەندەکە و بە یەکێک لە دامەزراوەکانی سەر بە خۆی بزانێت لە چوارچێوەی یاساکەدا، ڕێکخراوی EIAST ئەو سیاسەت و پلان و بڕیارانە جێبەجێ دەکات و بەدواداچوون بۆ ئەو سیاسەت و پلان و بڕیارانە دەکات کە لەلایەن ناوەندی بۆشایی ئاسمانی محەمەد بن ڕەشیدەوە دانراون، دەستەی بەڕێوەبەری ناوەندی بۆشایی ئاسمانی محەمەد بن ڕەشید دەستنیشانکرا، لەوانە حەمەد عوبەید ئەلشێخ ئەلمەنسووری وەک سەرۆکی دەستەی کارگێڕی، یوسف ئەحمەد ئەلشەیبانی وەک جێگری سەرۆک، لەگەڵ مەنسور عەبدوڵڵا بەستەکی، محەمەد سەیف ئەلمیقبەلی و مەنسوور جومعە بو ئوسەیبە دەستنیشانکران وەک ئەندام.
سەنتەرەکە کارەکانی هەیە بۆ پێشخستنی تەکنەلۆژیای بۆشایی ئاسمان و توێژینەوەی زانستی لە ناوچەکەدا لە ڕێگەی پڕۆژە و بەرنامەی داهێنەرانە بۆ بۆشایی ئاسمان.
پڕۆژەکان
ناوەندی بۆشایی ئاسمانی محەمەد بن ڕەشید لە چوار بواری سەرەکیدا کاردەکات بە مەبەستی گەیشتن بەو ئامانج و ئامانجانەی کە بۆ پەرەپێدانی پیشەسازی بۆشایی ئاسمان لە ناوچەکەدا دانراون: * * * لێکۆڵینەوە و پەرەپێدانی بۆشایی ئاسمان. یەکەم مانگە دەستکرد بە ناوی دوبەیسات-١ لە ٢٩ی تەمموزی ٢٠٠٩ لە شوێنی هەڵدانی بایکنور لە کازاخستان هەڵدرا و لەو کاتەوە سەنتەرەکە لەسەر شارەزایی خۆی بۆ دروستکردنی مانگی دەستکرد بە تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو بۆ لێکۆڵینەوە و پەرەپێدانی باشتر بنیات دەنێت.
سەرچاوە
پۆل:گەردوون پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:ئیماڕات
تۆپخانە، دەربەندیخان
تۆپخانە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تۆپخانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی لالیخان حەمەی فەرەج و لە باشوور لەگەڵ گوندی باقوبەرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تۆڤگە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گەرمکەڕەش.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
زارگەلی
زارگەلی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
زارگەلی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرنێڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی سپیاوە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خەزێنە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گەروەمەنجەڵ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەرزین
ئەرزین گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تەرگەوەڕ، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئەرزین ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
لی جەی-کیو
لی جەی-کیو (لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠) دەرھێنەری فیلمی کۆریای باشوورە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرەکانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
هەتی مەکدانیەڵ
هەتی مەکدانیەڵ (١٠ی حوزەیرانی ١٨٩٣ – ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٢) ئەکتەر، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و کۆمیدیەنی ئەمریکی بوو. بەهۆی ڕۆڵی "مامی" لە فیلمی Gone with the Wind (1939)، خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بەدەستهێنا، بووە یەکەم ئەمریکی ئەفریقایی کە خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستهێناوە. خاوەنی دوو ئەستێرەیە لە ڕێڕەوی ناوبانگەکانی هۆلیوود.
١٨٢٥ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٢٥ لە نەرویژ
هەتی مەکدانیەڵ
سەرچاوەکان
پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ١٩٥٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣
لیو ژانگ (لۆردی جەنگی)
وێنۆک لیو ژانگ  (١٩٠کان تا ٢١٠کان) ناوجییو، سیاسەتمەدار و لۆردێکی چینی بووە کە وەک پارێزگاری پارێزگایەک خزمەتی کردووە لە رۆژاوای ئیمپراتۆریەتی ھان لە مێژووی دێرینی چین، بووە پارێزگاری پارێزگای یی (لە جیھانی مۆدێرنی ئەمرۆدا سیچوان و چۆنگچینگ) کە شوێنی باوکی لیو یانی گرتەوە و تا ٢١٤ لە شوێنەکەی بوو، کاتێک خۆی بەدەستەوە دا بۆ لیو بێی، شەش ساڵ دواتر لیو ژانگ خۆی بەدەستەوە دایەوە بۆ ڕۆژھەڵاتی وو، دوای ئەوە بە زویی مرد، لیو ژانگ پێشوو تر لۆردی ھەریەک لە ژەنەڕالەکانی شوو ھان بووە وەک (فا ژێنگ، مێنگ دا، یان یان، لیو با، ھوانگ چوان، وو یی، لی یان، دۆنگ ھێ و ھیتریش)
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢ەم پۆل:ژەنەڕالەکانی ژێر سوون چوان پۆل:لۆردە جەنگییەکانی ئیمپراتۆریەتی ھان پۆل:پەیوەندیدارەکان بە لیو یان پۆل:پەیوەندیدارەکان بە لیو ژانگ پۆل:ھەڵگرانی-پۆستی-سیاسی لە ھوبێی پۆل:ھەڵگرانی پۆستی-سیاسی لە سیچوان پۆل:بەپرسەکانی ژێر سوون چوان
توێکڵی ھێمن
alt=پەنجەرەیەک SSH نیشان ئەدات|وێنۆک|نموونەیەکی پەنجەرەیەکی بەکارهێنانی SSH توێکڵی ھێمن ( و کورتکراوەتەوە بۆ SSH) پرۆتۆکۆلێکی تۆڕی شیفرەکراوە بۆ ئەوەی بتوانی خزمەتگوزاریەکانی تۆڕ ئەنجام بدەیت لە تۆڕێکی ناسەلامەتدا. باشترین نمونەی بەکارهێنانی "چوونەژوور"ە لە دوورەوە بۆ ناو سیستمێک لەلایەن بەکارهێنەرانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:داھێنانە فینلەندییەکان
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ماداگاسکار نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
تۆپی پێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦
لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٨٩٦ لە دەتینا لە ١٢ی نیسان لە نێوان ھەردوو ھەڵبژاردەی یۆنان و دانیمارک لە یاریگای پۆدیلاتۆدرۆمیۆ چالاکییەکی نافەرمی تۆپی پێ بەڕێوەچوو. کۆمیتەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی (IOC) دان بە بوونی پاڵەوانێتییەکی فەرمی تۆپی پێدا نانێت لە ئۆڵۆمپیادی ١٨٩٦؛ بەڵام ئەم یارییە وەک بەشێک لە بەرنامە ئۆڵۆمپیادەکە بە شێوەی نمایشی ئەنجامدراوە. ئەنجامی کۆتایی یارییەکە بە نادیاری ماوەتەوە زۆربەی سەرچاوەکان ئەنجامی یارییەکەیان بە ٩–٠ یان ١٥–٠ لە بەرژەوەندی ھەڵبژاردەی دانیمارک تۆمارکردووە.
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئەلموعتەسیم
وێنۆک|ئەلموعتەسیم لە نێو نەقاشیەکی بیزەنتی
ئەبوو ئیسحاق محەممەد کوڕی هاڕوون ڕەشید (تشرینی یەکەمی ٧٩٦ – ٥ی ژانویەی ٨٤٢)، زیاتر بە نازناوی پاشایەتی خۆی ناسراوە ( المعتصم بالله کە بە واتای ئەو کەسە کە پەنای بۆ خودا بردووەیە)، خەلیفەی عەباسی بوو، لە ساڵی 833 تا مردنی لە ساڵی 842 حوکمڕانی کرد پێکهێنانی سوپای تایبەتی کە زۆرینەیان لە سەربازە کۆیلە تورکەکان پێکهاتبوو ( غیلمان). ئەمەش بەسوود بوو بۆ نیوە براکەی، خەلیفە ئەلمەئەموون، کە ئەلموعتەسیم و پاسەوانە تورکەکەی دامەزراند بۆ بەرپەرچدانەوەی گروپە بەرژەوەندیخوازە بەهێزەکانی دیکە لە دەوڵەتدا، هەروەها لە هەڵمەتەکانی دژی یاخیبووان و ئیمپراتۆریەتی بیزەنتین دامەزراند. کاتێک ئەلمەعمون لە مانگی ئابی ساڵی ٨٣٣دا بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو لە هەڵمەتی هەڵبژاردنەکاندا کۆچی دوایی کرد، بەم شێوەیە ئەلموعتەسیم لە دۆخێکی باشدا بوو بۆ ئەوەی شوێنی بگرێتەوە، ئەمەش ئیدیعاکانی عەباسی کوڕی ئەلمەعمونی تێپەڕاند.
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزرێنەرانی شار پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:عەرەبە موسڵمانەکان پۆل:مردووانی ٨٤٢
پارەی خواروو
پارەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی کشاوەرز، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
پارەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شۆرجەی باروق و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەراو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی محەمەد ئاوا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گوگ جەلی.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
فیناڵیسیمای ٢٠٢٢
پێشبڕکێی تۆپی پێی نێوان ئیتالیا - ئەرژەنتین لە ٢٠٢٢ کە بە فیناڵیسیما ٢٠٢٢ یاخود یاری کوتایی گەورە (بە ئیتالی :Finalissima ؛ بە ئیسپانی :Finalísima) ناسراوە. یارییەکی تۆپی پێیە لە نێوان ھەڵبژاردەی ئیتالیا پاڵەوانی یۆرۆی ٢٠٢٠ (کە لە ساڵی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو) و ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین پاڵەوانی جامی کوپا ئەمریکای ٢٠٢١. یارییەکە لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە یاریگایی ویمبڵی شاری لەندەنی ئینگلتەرا ئەنجامدرا. ئەم یارییە لەلایەن یوفا و کۆنیبوڵ بەھاوبەشی سەرپەرشتی دەکرێت. لە یارییەکەدا ئەرجەنتین بە ئەنجامی ٣- یارییەکەی بردەوە و دووەم نازناوی جامی پاڵەوانانی کۆنمێبۆڵ و یۆفای بەدەستھێنا.
پێشینە
ئەم یارییە ھاوشێوەی جامی ئینتەرکۆنتیننتالە لەسەر ئاستی یانەکان، کە لە نێوان براوەی جامی ئەوروپا/خولی پاڵەوانانی ئەورووپا و جامی لیبرتادۆرێسە ئەنجام دەدرا. فەرەنسا لە ساڵی ١٩٨٥ لە پاریس و ئەرجەنتین لە ساڵی ١٩٩٣ لە مار دێل پلاتا نازناوەکەیان بەدەستھێنا. بەڵام دواتر پێشبڕکێکە وەستا. جامی ئارتیمیۆ فرانچی دەتوانرێت بە ھۆکارێک دابنرێت بۆ سەرھەڵدانی جامی شا فەھد/جامی کیشوەرەکان، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ یاری ئەنجامدرا و لە ساڵی ١٩٩٧ەوە لەلایەن فیفاوە سەرپەرشتی کرا، کە پاڵەوانی جامی ھەرکیشوەرێک لەگەڵ پاڵەوانی جامی جیھانی فیفا بەشداریان تێدا دەکرد کە تا ساڵی ٢٠١٧ بەردەوام بوو، دواتر فیفا لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٩ ڕای گەیاند کە پاڵەوانێتییەکە ھەڵدەوەشێتەوە.
لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٠، یوفا و کۆنمێبۆل یاداشتێکی لێکتێگەیشتنیان واژوو کرد کە مەبەست لێی بەرزکردنەوەی ھاوکارییەکانی نێوان ھەردوو ڕێکخراوە بوو. وەک بەشێک لە ڕێککەوتنەکە، لیژنەیەکی ھاوبەشی یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا و کۆنمێبۆل سەبارەت بە ئەنجامدانی یارییەکانی نێوان کیشوەرەکانی ئەورووپا و ئەمریکای باشوور لەسەر ئاستی پیاوان و ژنان تەمەنە جیاوازەکان پێکھێنرا بۆ تاوتوێکردنی ئەم بابەتە.
لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١، یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا و کۆنمێبۆل ڕایان گەیاند کە براوەی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا و جامی نەتەوەکانی ئەمریکای باشوور لە یارییەکدا ڕووبەڕووی یەکتر دەبنەوە، ڕێککەوتنەکە سەرەتا سێ چاپی گرتەوە کە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەست پێ دەکات، چاپی یەکەم پشتڕاستکرایەوە کە لە ماوەی مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ بەڕێوەدەچێت، دواتر ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ یاریگای ویمبێڵی لە شاری لەندەنی بەریتانیا وەک کات و شوێنی بەڕێوەچوونی یارییەکە دەستنیشانکران. یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا ڕای گەیاند کە یاری نێوان براوەی «کۆنمێبۆڵ-جامی نەتەوەکانی ئەورووپا» بە جامی ئارتەمیۆ فرانچی ناوزەد دەکرێت.
ئەنجامی یاری
{| style="width:100%; font-size:90%;" باشترین یاریزانی یاری: لیۆنێل مێسی (ئەرژەنتین)
پایرەت بەی
پایرەت بەی ، وێبگەیەکی سوێدیە کە ھەڵدەستێت بە ھاوبەش پێکردنی بەرگەپەرە ئەلیکترۆنییەکانی تۆڕێنت. پایرت بەی بەیەکێک لە هەرە بەربڵاوترین تۆڕەکانی تۆرێنت دادەنرێت.
لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ بەرێوەبەرانی وێبگەکە کەوتنە ناو ڕێزبەندی ڕەش لەلایەن پۆلیسی سوێدییەوە، بەڵام لە ١ی شوباتی ٢٠١٥ وێبگەکە بەکارکەوتەوە بە وەرزێکی نوێ و فراوانترەوە. ئەم وێبگەیە دامەزرا لە ئەلیوولی ٢٠٠٣ لەلایان دژەتاوانی سەربە ڕێکخراوی پاراستنی مافی داھێنان و بڵاوکردنەوەی سوێدی Piratbyrån، بەڵام کارکردن و چالاکیان وەک ڕێکخراوێکی سەربەخۆ دەگەڕێتەوە بۆ تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤، بەرێوەبردنی ئەم وێبگەیە لەلایەن گۆتفرید سڤارتھۆڵم، فرێدریک نێی، و پیتەر سوندێ بوو کە ھەرسێکیان تاوەنبارکران بە ھاوکاریکردنی پایرەت بەی بۆ خواردنی مافی داھێنان و بڵاوکردنەوەی بەرھەمە کەسییەکان.
دادگایی
لە ٣١ی ئایاری ٢٠٠٦ پۆلیسی ستۆکھۆڵم ھێرشی کردە سەر بەرێوەبەرانی وێبگەکە و فەرمانی ڕاگرتنی وێبگەکەیان دەرکرد بۆماوەی سێ ڕۆژ، بەگوێرەی مانشێتێکی ڕۆژنامەی لۆس ئانجلەس تایمز پایرەت بەی «یەکێکە لە ھەرە وێبگەگەورەکانی جیھانە بۆ بارکردنی زانیارییە نایاسایییەکان»، و لایەن لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی ناڕەزاییان نیشان دا بەرامبەر پاراستنی بەھای داھێنان و پاراستنی بڵاوکراوەکان، لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨ پایرەت بەی ڕایگەیان کە نزیکەی ٢٥ میلیۆن ھاوبەشیان ھەیە، لە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لە ئاھەنگێکی یادکردنەوەیاندا ڕایان گەیاند کە تەنھا ٤ میلیۆن کەس ناوی خۆی تۆمارکردووە لە ھاوبەشەکانیان «بۆداگرتنی ھەر زانیارییەک پێویستی بە ناو تۆمارکردن نییە لە وێبگەکەیان» و لەھەمان ساڵ شێوەی پەخشی وێبگەکەیان گۆڕی بۆ شێوازە کۆنەکەی (شێوازی ٢٠٠٣)، لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ وێبگەکە کەوتە ناو لیستی ڕەشەوە ئەمیش دوای ھێرشی پۆلیسی سوێدی بۆسەر بارەگاکەیان، کە بووە ھۆی خەمباری و پەڕۆشی بەرێوەبەران و ھاوبەشەکانیان، دواھەمین وڵات کە چاڵاکییەکانی ئەم وێبگەیەی قەدەغەکرد لە سنووری وڵاتەکەیان ھەریەکە لە فەرەنسا و ئینگلتەرا بوون دواتر ھاوبەشگا کۆمپانیای گووگڵ ھەموو زانیارییەکان و پەیرەوکارییەکانی پەیوەست بە پایرەت بەی سڕییەوە و قەدەغەی کرد لە کۆگای گووگڵ.
پایرەت بەی بەشداری چەندین دانیشتنی دادگای کرد، دادگا بڕیاری دانیشتنەکانی بە زیانی پایرەت بەی کۆتایی پێ ھێنا لە ١٧ی نیسانی ٢٠٠٩ بەدەرکردنی بڕیاری بەنکردنی ساڵێک و پێژماردنی ٣٠ میلیۆن کڕۆنی سوێدی (٣٦٢٠٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی) بۆ ھەرسێ بەرێوەبەرەکە، بەڵام دوای تێپەربوونی حەوت ڕۆژ لە بڕیاری دادگا لەلایەن ھەرێکیانەوە تانە لەبڕیارەکانی دادگا درا و داوای ھەموارکردنەوەی بڕیارەکەیان کرد، پاشان دادگا پێداچوونەوەی بە بڕیارەکانی کرد و سزای بەندکردنەکانیان بۆ کەمکردەوە. لە ساڵی ٢٠١٥، هەر سێ دامەزرێنەرەکە ئازادکران لەدوای تەواوکردنی ماوەی زیندانیان.
دەستکەوتە ئابورییەکانی
پیتەر نێڵسن کە پاڵێوراوێکی ڕامیاری بوو، بڕی ٣٥٠٠٠ کرۆنی سوێدی (٣٨٠٠ دۆلاری ئەمریکی) بەخشی بە وێبگەکە، سەرمایەکانی تریان لە ڕێگای پروپاگەندەوە دەستدەکەوت کە بەگوێرەی ھەڵسەنگاندنی سڤێنسکا داگبلادێت داھاتی مانگانەی وێبگەکە نزیکەی ٦ میلیۆن کڕۆنی سوێدی (٦٥ ھەزار دۆلاری ئەمریکی) بووە، بەڵام بەگوێرەی ھەڵسەنگاندنی پۆلیسی سوێدی داھاتی وێبگەکە زیکەی ١٬٢ میلیۆن کڕۆنی سوێدی (١٥٠ ھەزار دۆلاری ئەمریکی) بووە لە ساڵێکدا، دادگاش سەرمایەی وێبگەکەی بە ١٠ میلیۆن کڕۆنی سوێدی خەمڵاند(١٬٢ میلیۆن دولاری ئەمریکی).
لە ساڵی ٢٠١٣، ماڵپەڕەکە ئەدرەسی بیتکۆینی بڵاوکردەوە کە خەڵک دەتوانن لەو ڕێیەوە بە تۆڕەکە ببەخشن، جگە لەوەش دواتر لیتکۆینیش زیادکرا.
ئاستەنگەکانی وێبگەکە
وێبگەکە ئاستەنگێکی زۆری لەبەردەم بوو بەھۆی ئەو ھەموو زانیارییە نایاساییانەی کە ھەڵیگرتبوون، بەمە زۆرینەی وڵاتان بۆ پاراستنی مافی بەرھەمی داھێنەرانیان ئاستەنگیان خستبووە بەردەم ھاوبەشەکانی وێبگەکە، لەگەڵ ئەمەش ژمارەی سەردانیکەرانی وێبگەکە ڕوو لە ھەڵکشان بوو تەنانەت لە وڵاتە ئاستەنگەکانیش کە ھاوبەشەکان زۆڕ ڕێگایان دۆزیبووەوە تا سەردانی بکەن وەک پڕۆکسی یان بەڕێگای بەستەری جۆربەجۆری تر کە بەسترابووەوە بە دەستپێکی وێبگەکە.
حەسەنەکارە
حەسەنەکارە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
حەسەنەکارە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چنارە و لە باشوور لەگەڵ گوندی سیارە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی عازەبان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی نەژوێنی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بیوەک
بیوەک یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی سرۆچک، قەزای سەید سادق و پارێزگای سلێمانیە لە باشووری کوردستان. بیوەک دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری سلیمانی لەناوچەی شارباژێر، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحییەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی سیانزار و لە باشورەوە گوندی زیندانە و لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی پەرخ و لە ڕۆژاواوە گوندی زڵزڵەە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
ڕەسواجین
رەسواجین گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
رەسواجین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دووپان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بۆسکێن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دووگۆمان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەنگلان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھێرن ئەڵمانیا
ھێرن شارێکە لە ئەڵمانیا لە ویلایەتی باکووری ڕاین لە ناوچەی ڕور. وە بەشێکە لە ناوچەی بەڕێوەبەراییەتی ئارنسبێرگ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا پۆل:پارێزگای وێستفالیا
مۆزەخانەی پلێن ئیر دی پاراکۆ
مۆزەخانەی پلێن ئیر دی پاراکۆ مۆزەخانەیەکە نزیکەی ١٬٥ کیلۆمەتر لە باشووری شاری پاراکۆوەیە، لە بێنین لە دەوروبەری شارەکە. مۆزەخانەکە لە پێنج کۆمەڵەی بازنەیی پێکھاتووە، کە نوێنەرایەتی خانووە تەقلیدییەکانی خەڵکی پاتانۆی خۆماڵی دەکەن. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠٠٦ زەحمەتی ھەبوو چونکە پارە و چاودێری کەمی کرد بۆ ئەوەی ڕێگە بدات توانای خۆی وەک نمایشێک دەربکەوێنێت. مۆزەخانەکە باجی چوونەژوورەوەی ١٥٠٠ فڕانکی ئەفریقییە.
مۆزەخانەی مێژوویی عەویدە
وێنۆک مۆزەخانەی مێژوویی عەویدە مۆزەخانەیەکی مێژوویییە، دەکەوێتە شاری عەویدەی بێنین.
لیوای ئیسلامیی نێونەتەوەیی
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێکخراوە جیھادییەکان پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٩٨
دڕکەی سەروو
دڕکەی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دڕکەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەسحاو و لە باشوور لەگەڵ گوندی کێلەسپی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تازەدێی حاجی حەسەن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی گوڵی خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئریکا ئایفان
ئریکا لۆرینا ئایفان (Erika Lorena Aifán؛ لە دایکبووی ١٩٧٥) ژنە دادوەری گواتیمالایییە. لە ئازاری ٢٠٢١، لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی ئازای لەپای کارەکانی پێدرا.
ئریکا ئایفان لەکاتی بوونە دادوەری، لە ساڵی ٢٠١٦ەدا ڕوبەڕووی ٧٥ سکاڵا بوویەوە کە تێیدا نۆ سەرمایەدار تێوەگلابوون بە پێدانی بەرتیل بە وەزیری لەکارلادراو ئەلێکساندەر سینبالدی. لە کۆتاییدا ئەو حوکمی بە پێدانی باج و داوای لێبووردن کردن لەبەردەم ڕای گشتی.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
دوورەزانی
وێنۆک|چەپ|تاقیکردنەوەی گانزفێڵد کە ھەوڵیدا دوورە زانی بە ڕاست بسەلمێنێت ڕەخنەی لێگیراوە بۆ نەبوونی توانای دووبارەکردنەوە و ڕاگیرکاری خراپ.
دوورە زانی، دوورە ھەستکردن، یان تێلێپاتی (لە تۆنانی کۆنەوە τῆλε، تێلێ واتە «دوور» و πάθος/-πάθεια، پاتۆس یان -پاتیا واتە «ھەستکردن، پێزانین، بەسۆز، سەختی، ئەزموون») گواستنەوەی زانیارییە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر بەبێ بەکارھێنانی ڕێڕەوە ھەستییەکانی مرۆڤ و بەبێ بوونی پەیوەندی جەستەیی.
تاقیکردنەوەی دوورە زانییەکان ڕەخنەیان لێگیراوە لەبەر نەبوونی ڕاگیرکاری و دووبارە بوونەوەیان. ھیچ بەڵگەیەکی باش نییە کە بیسەلمێنێت کە دوورە زانی دیاردەیەکی ڕاستی بێت، و بابەتەکە لە کۆمەڵەی زانستیدا زۆرینەی کات بە زڕزانست دانراوە. .
دراما (تەلەڤیزیۆن و فیلم)
درامای تەلەڤیزیۆنی و فیلم ھەردووکیان فۆڕمی بەناوبانگی کات بەسەربردنن کە چیرۆکگێڕانی بینراو بەکاردەھێنن بۆ سەرقاڵکردنی بینەران. درامای تەلەڤیزیۆن جۆرێکە لە بەرنامەیەک کە بە شێوەیەکی گشتی لە چەندین ئەڵقە یان وەرز پێکدێت، ھەر ئەڵقەیەک نزیکەی ٣٠–٦٠ خولەک بەردەوام دەبێت. دراما تەلەڤیزیۆنییەکان دەتوانن لە درامای تاوانکارییەوە دەست پێبکەن تا دەگاتە بەرنامەی زانستی خەیاڵی و زۆر شتی تر. لە بەرامبەردا درامای فیلم بە شێوەیەکی گشتی ئاماژەیە بۆ فیلمێکی تەواو کە لە ڕێگەی دیمەن و دیالۆگەوە چیرۆکێک دەگێڕێتەوە. دراما فیلمییەکان دەتوانن ژانری جیاوازیان ھەبێت وەک درامای ڕۆمانسی، درامای مێژوویی، یان درامای پرسی کۆمەڵایەتی.
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی فیلم پۆل:چەشنەکانی تەلەڤیزیۆن
لۆکھید مارتن
مێژووی کۆمپانیا
کۆمپانیای لۆکھید مارتن لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٩٥ دامەزرا، لە ڕێگەی یەکگرتنەوەی ھەردوو کۆمپانیای (یەکێتیی کۆمپانیای لۆکھید) بە ئینگلیزی: Lockheed Corporation) لەگەڵ کۆمپانیای (مارتن ماریتا) بە ئینگلیزی: (Martin Marietta).
شوینگەی ئابووری و سەربازی کۆمپانیا
ھەرەوک دانپێندراوە کۆمپانیای لۆکھید مارتن گەورەترین کۆمپانیایە لە بواری بەرھەمھێنانی سەربازی، لە ساڵی ٢٠٠٩ فرۆشتنی ئەم کۆمپانیایە گەشتە لە ٪٧٤ لە کۆی گشتی فرۆشتنەکانی، وە لە ٪٧٫١ وەزارەتی بەرگری ئەمەریکا پنتاگۆن پێداویستی جەنگی لەم کۆمپانیایە دەکرێ، لە ھەمان کاتدا وەزارەتی بەرگری ئەمەریکا پنتاگۆن لە سالی ٢٠٠٩ بری ٣٨٫٤ میلیارد دۆلار پێداویستی کریوە.
رێگەدانی کارکردنی کۆمپانیا
کۆمپانیای لۆکھید مارتن کار دەکات لە ٤ بەشی سەرەکی کارکردنیدا ئەوانیش
ھەندێک لە کارەکانی ئەو کۆمپانیایە
ئەو کۆمپانیایە چەندین فڕۆکە و مانگی دەسکرد و گوولە و پێداویستی سەربازی و مووشەک و ئامێری ئەلیکترۆنی دروستکردوە ھەندێک لەوان:
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی فڕۆکەوانی ئەمریکا پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە
نووراوا
نووراوا شارێکە لە باکووری ڕۆژاوای پارێزگای لوڕستان.
دانیشتووان
خەڵک ئەم شارە کوردن و لە خێڵی لەکن.
کەش و هەوا
کەش و هەوای ئەم شارە سارد و کوێستانییە.
بەرزایی
بەرزایی ئەم شارە ناوەین ١٨٠٠ تا ٢٠٠٠ مەترە.
ئەمانەش ببینە
پارێزگای لوڕستان
شارستان دڵفان
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای لوڕستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
داگیرکاری لیو بێی بۆ سەر پارێزگای یی
داگیرکاری لیو بێی بۆ سەر پارێزگای یی کەمپینێکی سەربازی بوو لەلایەن لۆرد لیو بێی بۆ کۆنتڕۆلکردن و دەستبەسەرداگرتنی پارێزگای یی (پاریزگای یی لە جیھانی ئەمرۆدا بریتیە لە سیچوان و چۆنگچینگ) و لێسەندنەوەی لە پارێزگارەکەی لیو ژانگ، کەمپینەکە لە نێوان ساڵانی ٢١٢ بۆ ٢١٤ دەستی پێکرد لە سەردەمی رۆژاوای ئیمپراتۆریەتی ھان، سەرەنجامەکەی بە سەرکەوتوویی لیو بێی بەسەر پارێزگاکە شکایەوە و سەرکەوتوو بوو لە کۆنترۆل کردنی، ھەرچۆنێک بێت پارێزگای یی لەژێر دامەزراوەی ویلایەتی شوو ھان خزمەتی دەکرد لە سەردەمی سێ شانشینەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێکدادانەکان لە دەیەی ٢١٠ پۆل:کۆتایی ئیمپراتۆریەتیی ھان پۆل:کەمپینەکان لە ئیمپراتۆریەتیی ھان
ھێرمینۆتیک
ھێرمینۆتیک تیۆری و میتۆدۆلۆژیی لێکدانەوەی مانایە، بەتایبەت لێکدانەوەی مانای دەقە دینی و فەلسەفییەکان. کاتێ لە مانای وتەیەک یا نووسراوەیەک تێ نەگەین، دەستەودامێنی ھێرمینۆتیک دەبین و پرەنسیپەکان و میتۆدەکانی لێکدانەوەی بە کار دەبەین تا ماناکەمان بۆ ڕوون بکەنەوە. بەڵام، ھێرمینۆتیک زیاترە لەو پرەنسیپ و میتۆدانە و، ھونەری تێگەیشتن و ڕاگەیاندنی پەیامەکانیش لە خۆ دەگرێت.
ڕابردە
ھاوکات لەگەڵ تێپەڕبوون لە سەدەکانی ناوین و لەناوچوونی زاڵێتیی مەسیحییەتی کاتۆلیک، کتێبی پیرۆزیش لە ژێر سێبەری کڵێسە دەرچوو و ھاتە ناو خەڵک. لەم کاتەدا کە خەڵک بۆ خوێندنەوە و فامکردنی کتێبی پیرۆز بە ئازادی گەییبوون، قانوون و ڕێسایەکی پێدەویست تا بەر بە شپرزی و شێواویی تەفسیر بگرێت و بۆ فامکردنی دروست و تێگەیشتن لە مانای ڕاستەقینەی دەقە دینییەکان دەستی خوێنەران بگرێ. شلایەرماخەر و دیلتای دوو کەس لە زانایانی ئەو سەردەمە بوون کە بنەڕەتی یەکەم پرەنسیپەکانی زانستی تەفسیر یا ھێرمینۆتیک - یان لە سەدەی نۆزدەیەمدا دانا. ئەم دوو کەسە لەسەر ئەو باوەڕە بوون کە مانایەکی دوایی یا تێگەیشتنێکی کۆتایی لە دەقدا ھەیە و ئەرکی لێکدەرەوە ئەوەیە کە بە ناسینی دەقەکە و چوونەوە بە نیشانەکانی ناو دەقەکە و گۆڕینی ڕێگاکانی تەفسیر، ھەوڵ بدات بەو مانا دواییە بگات. ھەروەھا دیلتای باوەڕی ئەوە بوو کە بۆ تێگەیشتنی باشتر لە دەقەکە، دەبێ بزانرێ قەست و نیەتی دانەرەکەی چی بووە.
لە سەدەی بیستەما، بارەوباربوونێکی گەورە لە ھێرمینۆتیکدا ڕووی دا و ئەم زانستە پێی نایە ناو گۆڕەپانێکی تازەوە. ھۆکارە سەرەکییەکانی ئەم بارەوباربوونە، کارەکانی زانایان و فەیلەسووفانێ وەک نیچە و ھایدەگەر و گادامێر بوون. لەم قۆناغەدا، لە باتیی ھەوڵدان بۆ دیاریکردنی میتۆدۆلۆژیی شێوازی تێگەیشتن، باسی چییەتیی تێگەیشتن ھاتە ئاراوە. فەیلەسووفانی ئەم سەردەمە دەیانویست ئەوە بسەلمێنن کە شتێ بە ناوی «مانای دوایی» و «نیەتی دانەر» لە کاردا نییە. تێگەیشتن ئەو شتەیە کە لە زەینی لێکدەرەوە و ڕاڤەکاردا دەنەخشێت. تێگەیشتنی ھەر ڕاڤەکار و لێکدەرەوەیەک ڕەگ و ڕیشەکەی وا لە کۆمەڵگا و کولتوور و سەردەم و شێوەی بارھاتنی ویدا و، ئەم هۆکارانە سنووری زەینی ڕاڤەکار پەرژین دەکا. ئەو ناتوانێ لە دەرەوەی ئەو پەرژینە بیر بکاتەوە و تێ بگات. کەوایە، تێگەیشتن شتێکی ھەڵکەوتە و پێشینەدارە و دەگەڕێتەوە بۆ ڕابردووی ڕاڤەکار و ئەزموونەکانی ژیانی و وەکوو ڕووداوێک لە ناو زەینی ویدا شێوە دەگرێت و بە ھیچ لەونێ شیاوی دەستبەسەرداگرتن و دەسنیشانکردن لە قاڵبی میتۆد و ڕێکاردا نییە. ھەر خوێنەرێک تێگەیشتنێکی تایبەت بە خۆی ھەیە لە دەق. لەم بابەتەوە، دوو بەرھەمی ناسراوی سەدەی بیستەم «بوون و کات»ی ھایدگەر و «ڕاستی و میتۆد»ی گادامێرن.
سەرچاوەکان
پۆل:فەلسەفەی کیشوەری پۆل:ھێرمێنۆتیک پۆل:ڕەخنەی ئەدەبی پۆل:مارتین ھایدگەر پۆل:زاراوە ئایینییەکان
چۆنقرالیەکان
چۆنقرالیەکان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری نازیا نشیوە.
جوگرافیا
چۆنقرالیەکان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کۆشکی شاھانە (مۆزەخانە)
کۆشکی شاھانە مۆزەخانەیەکە لە شاری پۆرتۆ نۆڤۆی بێنین، نموونەی Alounlounی تێدایە، و زۆربەی پێشانگاکان لەگەڵ سەردەمی Toffa پەیوەستن. کۆشکەکە و دەوروبەری زیادکرا بۆ لیستی کەلەپووری جیھانی یونسکۆ، لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦ لە پۆڵێنی کەلتووریدا.
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ماداگاسکار نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
دارەدۆین
دارەدۆین گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دارەدۆین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گوڵانی حاجی کاک ئەوڵا و لە باشوور لەگەڵ گوندی پونگەڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بانی خێڵان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پسکان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گوللە
وێنۆک|وێنەیەکی گوللە
ڤانادزۆر
ڤانادزۆر سێیەم گەورەترین شارە لە ئەرمینیا، لە ٢٠٠١ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٠٧،٣٩٤ خەمڵێنراوە، پایتەختەکەی پارێزگای لۆریە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی ئەرمەنستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای لۆری
گوللە
بەکارھێنانی گوللە جیاوازە لەگەل ھەر چەکێک دەگۆڕدرێ، جیاوازییەکی تەواو ھەیە لە بەکارھێنانی گوللە لە (دەمانچە) و (برنۆ) و (ڕەشاش) دا ھەروەک چۆن دەبابە تۆپ بەکاردەھێنێ، و راجیمە مووشەک بەکاردەھێنێ، و کەشتی ژێردەریاش تۆرپید بەکاردەھێنێ (بۆمبی کەشتی شکێن)
سەرچاوەکان
پۆل:تەقەمەنییەکان پۆل:چەکەکان
ھیدەکی یووکاوا
230px|وێنۆک|چەپ|یووکاوا ھیدەکی یووکاوا (ئینگلیزی: Hideki Yukawa) فیزیکناسێکی بیردۆزیی ژاپۆنی بوو. یەکەم ژاپۆنیی بوو کە خەڵاتی نۆبێڵی لە فیزیا وەرگرت.
ژیاننامە
یووکاوا لە شاری تۆکیۆ لەدایکبووە و پاشان لە کیۆتۆ ژیانی بەسەر بردووە لەگەڵ ٤ برا و دوو خوشکیدا. لە سەرەتا باوکی بڕیاری دا کە بینێرێ بۆ کۆلێژێکی تەکنیکی لە جیاتی زانکۆ لەبەر ئەوەی کە ئاستی خوێندی وەکو برا گەورەکانی نەبوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٧ پۆل:مردووانی ١٩٨١ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
پێڕستی گۆرانیبێژە ئێرانییەکان
سەرچاوەکان
مۆسیقاژەنەکان
زڵزڵە
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی بەرقەڵا و لە باشورەوە گوندی کۆترمەڕ و لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی بیوەک و پەرخ لە ڕۆژاواوە گوندی چنارەی شێخ تەهایە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
١٨٢٦ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٢٦ لە نەرویژ
ھێلین میرین
ھێلین میرین (لەدایکبووی ٢٦ی تەممووزی ١٩٤٥) خانمەکتەر و شانۆکاری ئینگلیزە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە و یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتووە، بەوەی جارێک بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار، جارێکیش خەڵاتی تۆنی باشترین خانمەئەکتەر لە شانۆ، ھەروەھا چوار جاریش بووە براوەی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.
ھێلین لە ساڵی ١٩٦٧، بە فیلمی Herostratus دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٨٠، لە یەکەم فیلمی گەورەیدا ڕۆڵی گێڕا، ئەمەش لە فیلمی ھەینییەکی درێژ بوو. لە ساڵی ١٩٨٤ بەھۆی ڕۆڵگێڕانی سەرەکی لە فیلمی Cal، خەڵاتی باشترین خانمەکتەری پێدرا لە فیستیڤاڵی فیلمی کان. لە ساڵی ٢٠٠٦، بەھۆی ڕۆڵگێڕانی کەسایەتی شاژنە ئێلیزابێتی دووەم، لە فیلمی شاژنەکە (The Queen)، خەڵاتی ئۆسکاری پێدرا بۆ باشترین خانمەئەکتەر. ھەروەھا پاڵێوراوبووە بۆ ھەمان خەڵات لەڕێی فیلمەکانی شێتییەتی کینگ جۆرج (١٩٩٤)، پارکی گۆسفۆرد (٢٠٠١)، ھەروەھا فیلمی دوایین وێستگەکە (٢٠٠٩).
ژیانی تاکەکەسی
ھێلین لە ھەشتایەکان لەگەڵ ئەکتەر لیام نیسن لە پەیوەندیدا بووە و دەژیان، ئەمەش لەدوای بەیەکەوە کارکردنیان ھات لە فیلمی Excalibur لە ساڵی ١٩٨١. دواتر لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧، ھێلین ھاوسەرگیری لەگەڵ دەرھێنەری ئەمریکی تایلۆر ھاکفۆرد کرد، ئەوان لەوەتەی ساڵی ١٩٨٦ لە پەیوەندیدا بوون.
ھێلین لە ساڵی ٢٠١٧، ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرت، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٠ لە ھەڵبژاردنەکانی ئەمریکا دەنگیدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥ پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە. پۆل:باشترین خانمەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمیای بەریتانی بافتا (تەلەڤیزیۆن) پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی پۆل:خانمەکتەرانی ئینگلیزی شکسپیر پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران پۆل:بێدینەکان پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:مولحیدانی ئەمریکا پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
جۆردی ئالبا
جۆردی لە بارسێلۆنا دەستی بە پیشەی وەرزشی کردووە، بەڵام لەبەر بچووکی و لاوازی وازی لێ ھێنرا. دوای ئەوە پەیوەندی بە کۆرنێیا کرد، پاشان ڕووی لە ڤالێنسیا کرد. لە ٢٠١٢ گەڕایەوە بارسێلۆنا، کە لەگەڵیاندا شازدە دەستکەوتی گەورەی بەدەست ھێناوە، لەنێویاندا پێنج نازناوی لا لیگا، پێنج نازناوی جامی شای ئیسپانیا و یەک نازناوی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا.
دوای ئەوەی لەسەر ئاستی لاوان ٢٣ یاری بردەوە و گۆڵێکی تۆمار کرد، جۆردی یەکەم یاریی خۆی بۆ تیمی یەکەمی ھەڵبژاردەی ئیسپانیا لە ٢٠١١ ئەنجام دا، ئەندامێکی دانەبڕاو و پێویستی ئەو تیمە بوو کە یۆرۆی ٢٠١٢ی بردەوە، و ھەروەھا لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤، ٢٠١٨، و ٢٠٢٢، و لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦ و ٢٠٢٠، ئەندامی پێکھاتەی ھەڵبژاردەی ئیسپانیا بووە.
ساڵانی سەرەتایی
جۆردی ئالبا ڕامۆس لە لۆسپیتالێد دی یۆبرێگات، بارسێلۆنا، کەتەلۆنیا لەدایک بووە. لە ڕیزی لاوانی بارسێلۆنا وەک ھێرشبەری چەپ دەستی بە پیشەی وەرزشی کردووە، بەڵام لە ٢٠٠٥ لەبەر بچووکی و لاوازی لە لایەن یانەکەوە وازی لێ ھێنرا. پاشان پەیوەندی بە یانەی کۆرنێیا کرد، و دوای نزیکەی دوو ساڵ، بە بڕی ٦ ھەزار یۆرۆ چوو بۆ ڤالێنسیا.
ئالبا وەرزی دواتر بە خواستن لە یانەی خیمناستیک تاراگۆنای سێگوندا دیڤیسیۆن یاریی کرد، و ٢٢ یاری بە شێوەی سەرەکی ئەنجام دا.
ڤالێنسیا
دوای گەڕانەوەی بۆ لۆس کێ، ئالبا یەکەم یاریی خۆی لە لا لیگا لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ ئەنجام دا، کە ٤–٢ لە ڕیال ڤالەدۆلیدیان بردەوە.
بارسێلۆنا
لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢، جۆردی گرێبەستێکی پێنج ساڵەی لەگەڵ بارسێلۆنا بە بڕی ١٤ ملیۆن یۆرۆ واژوو کرد. یەکەم یاریی فەرمیی خۆی لە ١٩ی ئاب ئەنجام دا، لە یارییەکەی بەرانبەر ڕیال سۆسیداد کە بە ئەنجامی ٥–١ بردیانەوە، ٩٠ خولەک یاریی کرد.
لە ٩ی ئابی ٢٠٢١، جۆردی ئالبا وەک کاپتنی چوارەمی بارسێلۆنا ڕاگەیەندرا، دوای ئەوەی لیۆنێل مێسی یانە کەتەلۆنییەکەی بەجێ ھێشت.
دەستکەوتەکان
بارسێلۆنا
ئیسپانیا ژ٢٠
ئیسپانیا
تاکەکەسی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣ پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی پریمێرا کەتەلانا پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن پۆل:یاریزانانی تێرسێرا دیڤیسیۆن پۆل:یاریزانانی ڤالێنسیا مێستایا پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ پۆل:یاریزانانی خیمناستیک دی تاراگۆنا پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی یەکێتیی وەرزشیی کۆرنێیا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کەتەلۆنیا پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
دووگۆمان، سەنگەسەر
دووگۆمان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دووگۆمان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ماخوبزنان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بانوەقەل و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەروەکۆتر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی رەسواجین.
گوانگشی
گوانگشی ، بە فەرمی ھەرێمی خۆبەڕێوەبەری گوانگشی ژوانگ ، ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەر لە کۆماری گەلی چینە، کە لە باشووری چین ھەڵکەوتووە و لەگەڵ ڤیێتنام و کەنداوی تۆنکین ھاوسنوورە. گوانگشی کە پێشدا پارێزگا بوو، لە ساڵی ١٩٥٨ بوو بە ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەر. پایتەختی ئێستای گوانگشی شاری ناننینگە. ژمارەی دانیشتووانی ئەو ھەرێمە لە ساڵی ٢٠٢٠دا بەرامبەر لەگەڵ ٥٠،١٢٦،٨٠٤ کەس بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:خەڵکی ژوانگ پۆل:ناوچە خۆبەڕێوەبەرییەکانی چین پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٥٨
شێخموس ئۆزەر
شێخموس ئۆزەر (لە دایکووی ١٠ی ئایاری ١٩٨٠ - مردووی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦) یاریزان و کاپتنی یانەی ئامەد سپۆر بوو. لە ساڵی ٢٠١٦، لە ڕووداوێکی تەم و مژاویدا لە ئوتومبێلەکەیدا کوژرا. ڕۆژێک بەر لە کوژرانی، لەیاری بەرامبەر یانەی فەنەربەخچەی تورکی توانی گۆڵێک تۆماربکات بۆ یانەی ئامەدسپۆر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠ پۆل:مردووانی ٢٠١٦ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی تورک
کاریۆکی
کاریۆکی جۆرە یارییەکە کە لە ژاپۆن دروستکرا. کە گۆرانیبێژی تازەکار گۆرانی دەڵێت لەگەڵ میوزیکێکی تۆمارکراو و بەبەکارھێنانی مایکێک. زۆرینەیجار گۆرانییە باوەکانی کۆمەڵگا بەکاردێت و لەسەر شاشەیەک دەقی گۆرانییەکە نیشاندەدرێت؛ و لەکاتی نووسرانی دەقی گۆرانییەکە ئەوا ڕەنگی نووسینەکە لەگەڵ کاتی میوزیکەکە دەگۆڕێت، ئەمەش بۆ ئەوەی گۆرانیبێژەکە بزانێت کە لەو ساتەدا کامە وشە دەرببڕێت و ھاوتای میوزیکەکە بێت. لە چین و کەمبۆدیا بەئامێری کاریۆکی دەڵێن کەی تیڤی (KTV). قازانجی جیھانی کاراوکی بە ١٠ ملیار دۆلار دەخەملێنرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گۆرانیبێژی پۆل:چاندی چینی پۆل:داھێنانە ژاپۆنییەکان پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:گرێ و دەستەواژە ژاپۆنییەکان
لی چونسو
وێنۆک ئیمپراتۆر ژوانگزۆنگی دواتری تانگ (چینی: 後唐莊宗) ناوی کەسی: لی چونسو (چینی:存朂 یان 李存勗 یان 李存勖; خوێندنەوە: لی چونسو), نازناو: یازی (亞子) شازادەی جین (٩٠٨-٩٢٣) بوو دواتر دەبێنە ئیمپراتۆری تانگی دواتر لە سەردەمی پێنج زنجیرەی فەرمانڕەوایی و دە شانشینەکە لە مێژووی دێرینی چین.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:لەدایکبووانی ٨٨٥ پۆل:مردووانی ٩٢٦ پۆل:ژەنەڕالەکانی شانسی پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر پۆل:شاعیرانی شانسی پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی شانسی پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی تانگی دواتر پۆل:سیاسەتوانەکانی تاییوان پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی دەیەم
ڕازیان
ڕازیان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ڕازیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چاڵەڕەشی ڕۆغزایی و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەرکەلی خەسرەو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کۆزەکۆڵ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەیبێخان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر
کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر (WPBSA) دەستەی بەڕێوەبەردنی یارییەکانی سنووکەر و بلیاردە لە بریستۆڵ، ئینگلتەرا. لە ساڵی ١٩٦٨ دامەزراوە و بەرپرسیارە لە ڕێکخستنی بۆنە و دانانی یاسا و ڕێساکان و بەرەوپێشبردنی وەرزشەکە و نوێنەرایەتیکردنی ئەندامەکانی. WPBSA بە درێژایی ساڵ کۆمەڵێک پاڵەوانێتی گەورە ڕێکدەخات، لەوانە پاڵەوانێتی جیھانی سنوکەر کە بە بەناوبانگترین ڕووداوی سنوکەر دادەنرێت. ھەروەھا ڕێکخراوەکە سەرپەرشتی سیستەمی ڕیزبەندی دەکات کە پێگەی یاریزانەکان لە پلەبەندی وەرزشەکەدا دیاری دەکات. جگە لە بەرپرسیارێتییەکانی وەک دەستەیەکی بەڕێوەبەر، WPBSA کاردەکات بۆ بەرەوپێشبردنی سنوکەر و بیلیارد لە سەرانسەری جیھان. ھاوبەشی لەگەڵ ڕێکخراوە نیشتمانییەکان لە زۆرێک لە وڵاتان ھەیە و پشتگیری لە بەرنامەکان دەکات کە ئامانجیان پەرەپێدانی گەنجە بەھرەمەندەکانە و زیادکردنی بەشداریکردن لە وەرزشەکەدایە.
ھەروەھا WPBSA پابەندبوونێکی بەھێزی ھەیە بە دەستپاکی لە یارییەکانی سنوکەردا. بەرنامەیەکی گشتگیری دژە گەندەڵی بەڕێوەدەبات کە بۆ ڕێگریکردن لە یەکسانکردنی یارییەکان و جۆرەکانی تری فێڵکردن داڕێژراوە. ڕێکخراوەکە لە نزیکەوە لەگەڵ دەزگاکانی جێبەجێکردنی یاسا لە سەرانسەری جیھان کاردەکات بۆ لێکۆڵینەوە لە ھەر تۆمەتێکی ھەڵەکردن. بە گشتی WPBSA ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە یارییەکانی سنوکەر و بیلیاردی پیشەگەردا. ھەوڵەکانی یارمەتیدەر بوون بۆ زیادکردنی ئارەزووی ئەم وەرزشانە لە ئاستی جیھانیدا لە ھەمان کاتدا دڵنیابوون لەوەی کە لە بەرزترین ئاستی دەستپاکیدا یارییان پێدەکرێت.
دیپا بھاتیا
دیپا بھاتیا ئامادەکەری فیلمی بۆلیوود، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ھیندییە کە لە مومبای کارەکانی دەکات. ئەو بۆ فیلمەکانی تارێ زەمین پار، ناوم خانە، ڕۆک ئۆن، قوتابی ساڵ و ڕەئیس ناسراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان
مێژووی سەربازی ئەرمینیا
وێنۆک|130px مێژووی سەربازی ئەرمینیا مێژوویەکی زۆر دوور و درێژی ھەیە و ھەمیشە سەرکەوتنی بەنرخی ھەبووە و خاوەنی کولتوور و شارستانییەتێکی سەربازی سەربەخۆ بووە. مێژووی سەربازی ئەرمینیا شەڕ و ململانێی درێژخایەن لە سەردەمی ئەرمینیای کۆنەوە تا ئەمڕۆ، زەوییە داگیرکراوەکان (ئەرمینیای ڕۆژاوا) لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی عوسمانییەوە، کە بووە ھۆی جینۆسایدی ئەرمەنییەکان، و شەڕی قەرەباخ پەیوەستن بە چەندین ڕووداوی مێژوویی و سەربازییەوە ململانێکان. خاکی شاخاوی ئەرمینیا دەکەوێتە نێوان دوو ئیمپراتۆرییەت، ئیمپراتۆرییەتی ڕۆمانی (بیزەنتین) لە ڕۆژاوا و ئیمپراتۆرییەتی فارس و عەرەب لە ڕۆژھەڵات. لە کۆندا ئەرمینیا ھەمیشە لە ململانێدا بوو لەگەڵ دوو ئیمپراتۆرییەتی ڕۆما و ئێران بۆ سەربەخۆیی و ھەر ئیمپراتۆرییەتێک ھەوڵی بەدەستھێنانی فەتحی نوێ لە ڕکابەرەکەی دەدا. ھەروەھا لە سەردەمی مۆدێرن دا ئەرمینیا دیسانەوە لە نێوان دوو ئیمپراتۆرییەتدا دانرا، ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیای تزار. فەلاتی ئەرمەنستان، واتە ناوچەی جوگرافیای ئەرمەنستانی کۆن، ناوێکی ئاشنایە لە مێژوودا و بەھۆی پێگەی تایبەتی خۆیەوە، لە ماوەی سی سەدەدا چەندین جار بووەتە ئامانجی ھێرشی گەورە و مامناوەند، و لانیکەم ھەمان ژمارەی لەشکرکێشی و فەتحکردنی بچووکتر و ڕاگوزەری بەخۆیەوە بینیوە و زیاتریش لەوە. ھەروەھا بەشداری شەڕی ناوخۆی دەرەکیشی کردووە و بەم مانایەش یەکێکە لە ناوازەترین وڵاتەکانی جیھان.
ویلایەتی سانتا کاتارینا
وێنۆک|نەخشەی بەرازیل کە سانتا کاتارینا تیشکی لەسەرە ویلایەتی سانتا کاتارینا ویلایەتێکە لە ھەرێمی باشووری بەڕازیل. لە کۆی ڕووبەردا حەوتەمین بچووکترین ویلایەتە و یازدەھەمین ویلایەتە لە ژمارەی دانیشتووان. سەرەڕای ئەوەش، ٩ھەمین گەورەترین شارۆچکەیە کە ٢٩٥ شارەوانی ھەیە. ئەم ویلایەتە کە ٣٫٤٪ی دانیشتووانی بەڕازیلییە، ٣٫٨٪ی بەرھەمی ناوخۆیی نیشتمانی بەرھەم دەھێنێت.
پێوەرە کۆمەڵایەتییەکانی ویلایەتەکە لە باشترینەکانی بەرازیلن. بەرزترین ڕێژەی تەمەنی لە وڵاتەکەدا ھەیە (ھەروەک ناوچەی فیدراڵی)، کەمترین ڕێژەی مردنی کۆرپەیە و ھەروەھا ئەو ویلایەتەیە کە کەمترین نایەکسانی ئابووری و نەخوێندەواری لە بەرازیلدا ھەیە. سانتا کاتارینا خاوەنی ٦ەمین بەرزترین بەرھەمی ناوخۆیییە لە وڵاتەکەدا، کە ئابوورییەکی ھەمەچەشن و پیشەسازییە.
خوێندن
لە ویلایەتی سانتا کاتارینا زیاتر لە ١٠٥ زانکۆ ھەیە.
ڕێگاوبانەکان
وێنۆک|ڕاست|[[بی ئاڕ-١٠١ لە نزیک بارا ڤێلھا.]]
١٨٢٧ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٢٧ لە نەرویژ
ویلایەتی سانتا کاتارینا
ڕێگاوبانەکان
لە ساڵی ٢٠١٩دا، سانتا کاتارینا ٦٢ ھەزار و ٨٧١ کم ڕێگای سەرەکی ھەبووە، کە ٩٣٢١ کم لەو ڕێگایانە قیرتاو کراوە و لەو ژمارەیەش ٥٥٦ کم ڕێگای دووبارە بووە.
ڕێگای سەرەکی بریتییە لە بی ئاڕ-١٠١ کە بە تەواوی دووبارە کراوەتەوە، بە درێژایی کەناراوەکاندا تێدەپەڕێت، کە زۆربەی ئەو ٢٥ شارەی ویلایەتی سانتا کاتارینا کە بەرزترین بەرھەمی ناوخۆیییان تێدایە. ڕێگا سەرەکییە سەرەکییەکانی دیکەی ویلایەتەکە بریتین لە بی ئاڕ-٤٧٠ و بی ئاڕ-٢٨٠، کە لە ئێستادا لەژێر کارەکانی دووبارەکردنەوەدان، بی ئاڕ-١١٦، بی ئاڕ-٢٨٢، بی ئاڕ-١٥٣ و بی ئاڕ-١٥٨.
فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی
وێنۆک|[[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھێرسیلیۆ لوز]] فلۆریانۆپۆلیس لەلایەن فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھێرسیلیۆ لوزەوە خزمەتگوزاری پێشکەش دەکرێت بۆ ھەردوو گەشتی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی. ھاتوچۆکە گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە و لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ فڕۆکەخانەیەکی نوێ کرایەوە بۆ خزمەتکردنی ٢ ملیۆن و ٧٠٠ ھەزار سەرنشین لە ساڵێکدا. دیزاینی تەلارسازی فڕۆکەخانە نوێیەکە لەلایەن پێشبڕکێیەکی گشتییەوە ھەڵبژێردرا کە لەلایەن کۆمپانیای ئینفرائیرۆوە بە ھاوبەشی لەگەڵ دامەزراوەی تەلارسازی بەرازیل (IAB) بەڕێوەچوو. لە نێوان زیاتر لە ١٥٠ نووسینی ڕەسەن، پێشنیاری تەلارسازێکی ساوپاولۆ ماریۆ بیزێلی ھەڵبژێردرا. کارەکانی بیناسازی لە ساڵی ٢٠٠٥ تەندەر دەکرێت و پێویستە لە دوو ساڵی تردا تەواو بکرێت.
بەندەرەکان
ویلایەتەکە پێنج بەندەری تایبەتی ھەیە - ئیتاجای، ساو فرانسیسکۆ دوو سول، ئیتاپۆا، ئیمبیتوبا و ناڤێگانتێس - دوو بەندەری یەکەم گرنگییەکی زۆریان ھەیە. ساو فرانسیسکۆ دوو سول ھەناردەکاری سەرەکی سۆیا و دار و سێلولۆزە، ھەروەھا ھاوردەکاری ماددە پۆڵایییەکانە، وەک ستیل بار و کویل، جگە لە پێو و یوریا. ئیتاجای بەرھەمێکی زۆری مریشک و دار و گۆشت ھەناردە دەکات و بەرھەمی میکانیکی و ئەلیکترۆنی و ماددە کیمیایییەکان و قوماشی ھەمەجۆر ھاوردە دەکات. ئیمبیتوبا نوێنەرایەتی تێرمیناڵێکی خەڵوز و لاگونا دەکات کە بەندەرێکی ماسیگرتنە. ئیتاجای لە ساڵی ٢٠٢١دا ١٨٫٩ ملیۆن تۆن جووڵەی باری ھەبووە، و ساو فرانسیسکۆ دوو سول کە ١٣٫٦ ملیۆن تۆن بوو، کە لەنێو ١٠ گەورەترین باری وڵاتەکەدا بوو.
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ماداگاسکار نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
مێژووی کۆماری ئازەربایجان
وێنۆک|130px ئازەربایجان وڵاتێکە لە ناوچەی قەفقاز و لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا. ئەم وڵاتە لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ دەریای خەزەر و لە باکوورەوە لەگەڵ ناوچەی داغستانی ڕووسیا، لە باکووری ڕۆژاواوە لەگەڵ جۆرجیا، لە باشووری ڕۆژاواوە تورکیا و ئەرمینیا و لە باشوورەوە ئێران ھاوسنوورە. ئەم وڵاتە زێدی زۆرێک لە نەتەوەکانە کە زۆربەیان ئازەرین. ئەوان نەتەوەیەکی تورک زمانن کە ٩ ملیۆن کەس لە ئازەربایجان لەخۆدەگرن. لە سەردەمی مادەکان و پاشان فارسەکاندا، زۆرێک لە قەوقازییەکان بوونە ئایینی زەردەشتی و دواتر پەیوەندییان بە ئایینی مەسیحییەوە کرد، کە پێش ھێرشی عەرەبە موسڵمانەکان و لەوەش گرنگتر ھێرشی تورکە موسڵمانەکان بوو. بۆ ئەوەی بتوانن بچنە ناو ئەو خاکانەوە، ھۆزە تورکە موسڵمانەکان بوونە زاڵبوون بەسەر گرووپە جیھادییەکان کە بە غازییەکان ناسراون، کە بۆ ماوەی سەدان ساڵ لە شەڕی دژی مەسیحییەکان و بیزەنتین داگیریان کرد و لە کۆتاییدا بوونە ھۆی زیادبوونی ژمارەی دانیشتووانی تورک. دوابەدوای شەڕەکانی نێوان ئێران و ڕووسیا لە نێوان ساڵانی ١٨١٣ بۆ ١٨٢٨، شانشینی قاجار ناچار بوو ھەموو ناوچەکانی قەفقاز بداتە دەست ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا و پەیماننامەکانی گۆلستان لە ساڵی ١٨١٣ و تورکمانچای لە ساڵی ١٨٢٨ سنوورەکانی نێوان ئێران و ڕووسیا دیاری کرد. ئەم ناوچەیە لە باکووری ڕووباری ئاراس، لە کۆماری ئازەربایجانی ئەمڕۆدا، بەشێک لە ئێران بووە تا داگیرکردنی لەلایەن ڕووسیا لە سەدەی نۆزدەھەمدا. ئێران لە پەیمانی تورکمانچایدا دانی بە سەروەری ڕووسیادا نا بەسەر خانەاتی یەریڤان و خانەیەتی نەخچیڤان و باقی خانەنشینی لانکەران کە ناوچەکانی باشووری ئازەربایجانی لەخۆگرتبوو و پێش تورکمانچای لەدەستی ئێراندا بوو.
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
مێژووی کۆماری ئازەربایجان
ئازەربایجان بۆ ماوەی زیاتر لە ٨٠ ساڵ لەژێر دەسەڵاتی ڕووسەکاندا بوو تا ساڵی ١٩١٨، ئەوکاتە دوای شۆڕشی ڕووسیا ئازەربایجان سەربەخۆ بوو و کۆماری ئازەربایجانی دیموکراتی دامەزرا. ناوی ئازەربایجان کە لەلایەن ڕێبەری پارتی یەکسانی، محەممەد ئەمین ڕەسوڵزادە ناسرابوو، بە ھۆکاری سیاسی پێش دامەزراندنی کۆمار بۆ دانپێدانانی ناوچە دراوسێکانی باکووری ڕۆژاوا و ڕۆژھەڵاتی ئێران بەکارھێنرا. ئەم وڵاتە لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن ھێزەکانی سۆڤیەت داگیرکرا و لەژێر ھەژموونی کۆمۆنیزمدا بوو تا ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ و دواجار کۆماری ئازەربایجانی مۆدێرن دروست بوو.
سەردەمی پێش مێژوو
مێژووی بوونی مرۆڤ لە کۆماری ئازەربایجان دەگەڕێتەوە بۆ ھەزاران ساڵ پێش ئێستا. ھەڵکۆڵینەکانی دەشکەوتی ئازیخەکان لە بەشی فۆزولی بوونی شوێنەواری ژیانی مرۆڤەکان دەردەخەن کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٣٥٠ بۆ ٤٠٠ ھەزار ساڵ پێش ئێستا. ھەروەھا پترۆگلیفەکانی قوبوستان مێژوویەکی ١٢ ھەزار ساڵەیان ھەیە. لە سەدەی نۆی پێش زایین، سکیتییەکان لەم ناوچەیەدا نیشتەجێ بوون کە ئێستا بە کۆماری ئازەربایجان ناودەبرێت. دوای ئەوان مادەکان و پاشان ھەخامەنییەکان بە سەرکردایەتی کوروش حوکمڕانی ناوچەکەیان کرد. لەگەڵ ھێرشی ئەسکەندەر، قۆناغی حوکمڕانی فەرمانڕەوا وابەستەکانی لە ناوچەکەدا دەستی پێکرد، بەڵام لە ھەندێک قۆناغدا فەرمانڕەوا ناوخۆیییەکان بە باجدان حکوومەتی ناوخۆیی خۆیان دامەزراند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئازەربایجان پۆل:مێژووی ئازەربایجان
کۆڵدینگس
کۆڵدینگس قەڵایەکی شاھانەی دانیمارکییە لە شارۆچکەی کۆڵدینگ لە ناوەندی باشووری بەشی نیمچەدوورگەی یوتلاند قەڵاکە لە سەدەی ١٣ەم دامەزراوە لەو ساتەوە وەک قەڵا، دانیشتووانی شا، وێرانبوو، مۆزەخانە بەخۆیەوە بینیوە، و شوێنێکی چەندین جەنگی مێژوویییە
ئەمرۆ قەڵاکە بنیادنراوەتەوە و وەک مۆزەخانە کاردەکات کە تیابووی کەلوپەلە مێژوویییەکانی سەدەی ١٦ەم بۆ ئەمرۆی تێدا کۆکراوەتەوە چاندەکانی ڕۆما و کۆسیک، تابلۆ کۆنەکانی دانمارک، گەوھەر و کەلوپەلی جوانکاری، مۆزەخانەکە لە ١٨٩٠ دروستکراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو باڵەخانە و شێوەسازیانەی لە سەدەی ١٢یەم تەواوکراون پۆل:قەڵاکانی دانیمارک پۆل:مۆزەخانە مێژووییەکانی دانمارک
سەلیم خان یەنداربیێڤ
سەلیم خان عەبدوموسلیمۆڤیچ یەنداربیێڤ (بە چیچانی: Яндарbin Абдулмуслиман кант Зелимха) (ئەیلوولی ١٩٥٢ – ١٣ی شوباتی ٢٠٠٤) نووسەر و ڕامیارێکی چیچانی بووە و لە ٢١ی نیسانی ١٩٩٦ پلەی سەرۆکی کۆماری چیچانی ئیچکیریای بە وەکالەت وەرگرتووە تا ١٢ی شوبات ١٩٩٧. ھەوڵیدا داگستان بە چیچان ببەستێتەوە و بە دەوڵەتێکی ئیسلامی بناسێنێت لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٩٩، بەڵام کەمتر لە مانگێک ڕووسیا لەشکرکێشییەکی سەرتاسەری بۆ سەر چیچان دەستپێکرد.
لە ساڵی ٢٠٠٠ یەنداربیێڤ گەشت دەکات بۆ پاکستان بۆ بەھێزکردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ھەڤاڵەکانی لە ئەفغانستان، بەڵام مۆسکۆ فشار دەخاتە سەر ئیسلام ئاباد، و ناچار دەبێت بەرەو میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان بڕوات و لەوێشەوە بەرەو تورکیا، دواتر دەوحە دوا وێستگەی دەبێت چونکە لەلایەن کارمەندانی ھەواڵگری ڕووسیاوە تیرۆر دەکرێت.
ئونا (ناوچە)
ئونا ناوچەیەکە لە ناوەندی باکوری ڕاین لە ئەڵمانیا. ھاوسێکانی بریتین لە ناوچەی کۆیسفێلد، شاری ھام، سۆشت، مارکیش کرایس، شارەکانی ھاگن و دۆرتموند و رێکلینگھاوسن.