cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نەھەنگی شین
نەھەنگی شین تا سەرەتای سەدەی بیستەم لە نزیکەی ھەموو ئۆقیانوسەکانی زەویدا زۆر بوون، ڕاوچییەکانی نەھەنگ بۆ ماوەی زیاتر لە سەدەیەک ڕاویان دەکردن تاوەکو لە لێواری لەناوچووندا بوون، بەڵام کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٦٦ دا پارێزگارییان لێکردن، ئەمەش بووە ھۆی باشتربوونی بارودۆخیان، و ڕاپۆرتێکی ساڵی ٢٠٠٢ ژمارەی نەھەنگی شین بە نزیکەی ٥٠٠٠ بۆ ١٢ ھەزار نەھەنگی شین لە سەرانسەری جیھاندا خەمڵاندووە، و لایەنیکەم لە پێنج گرووپدا دەبینرێن، و ڕاپۆرتێکی نوێتر کە لەسەر جۆری نەھەنگی کوورتەباڵا ئەنجامدراوە ئاماژەی پێکردووە کە ئەم خەمڵاندنە ڕەنگە کەمخەمڵاندنێک بێت، و لە لیستی سووری ئەو جۆرانەیە کە مەترسی لەناوچوونیان ھەیە، نەھەنگی شین وەک ئاژەڵێک کە ئەگەری لەناوچوونی ھەیە پۆلێن دەکرێت. گەورەترین کۆبوونەوەی نەھەنگی شین پێش ئۆپەراسیۆنەکانی ڕاوکردنی نەھەنگ لە ناوچەی جەمسەری باشوور بوو، ژمارەیەکی نزیکەی ٢٣٩٬٠٠٠ نەھەنگ (لە ٢٠٢ بۆ ٣١١ ھەزار نەھەنگە)، ئێستا تەنھا گرووپی بچووکتر لەوە مابوونەتەوە، ھەر گرووپێک پێکھاتوون لە نزیکەی دوو ھەزار دانە، لە باکووری ڕۆژھەڵاتی زەریای ھێمن و ئەنتارکتیکا و زەریای ھیندی دەدۆزرێنەوە، و دوو گرووپیش لە باکووری زەریای ئەتڵەسیدا بوونیان ھەیە، و لایەنیکەم دوو گرووپ لە نیوەگۆی باشوورن.
١٩٤٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1945 (توضيح)
سداقەت
سداقەت گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری زەڕنە، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
داگیرکردنی نھێنی (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
کورتەزنجیرە تەلەڤیزیۆنییە لەلایەن کایڵ برادستریت بۆ ماڵپەڕی دیزنی+ لەسەر چیرۆکێکی مارڤڵ کۆمیکس بەھەمان ناوەوە دروستکراوە. زنجیرەکە نۆیەم زنجیرەی جیھانی سینەماییی مارڤڵە (MCU) کە لەلایەن مارڤل ستۆدیۆوە بەرھەمھێنرابێت، و لەگەڵ فیلم و زنجیرەکانی تردا هەمان ناوەڕۆکی هەیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢٣ پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی دیزنی+ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:تێرۆریست لە تەلەڤیزیۆندا پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە
ولیاوا
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
نەرویژ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
نەمسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
١٩٤٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1946 (توضيح)
چاڵەرەش
چاڵەرەش گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چاڵەرەش لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چاڵەسورک و لە باشوور لەگەڵ گوندی بان ئاسیاو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێخ لەنگەری گەورە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەی موراد.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گەرمەخانی
جوگرافیا
گەرمەخانی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ویکیپیدیای بولگاری
ویکیپیدیای بولگاری یەکێکە لە وەشانەکانی ویکیپیدیا کە بە زمانی بولگاری دەنووسرێت، ویکیپیدیای بولگاری وەک ویکیپیدیایەکانی تر ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادە و ھەمووان دەتوانن دەستکاری پەڕەکان بکەن بێجگە لە چەند پەڕەیەک کە تەنیا بەکارھێنەرە خاوەن ھەژمارەکان دەتوانن دەستکاری بکەن.
ویکیپیدیای بولگاری ھەتا ئێستا ' ھەژماری بەکارھێنەرانی تێدا دروست کراون، ' بەڕێوەبەر و  وتاری ھەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
بولگاری
شیڵد (ڕێکخراو)
وێنۆک|400px|لۆگۆی تاقمی شێڵد
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی درووستکراون
جەیران
جەیران (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گوێرگون، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
جەیران ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
تێد (کۆنفرانس)
کۆنفرانسەکانی تێد یان تێد «تەکنۆلۆژیا، سەرگەرمی، دیزاین» (TED: Technology, Entertainment, Design) ڕێکخراوەیەکی میدیاییی ئەمریکییە کە کۆنفرانسی تایبەت بە گوتاردان ڕێک دەخات و لە ئینتەرنێت بەخۆڕایی بڵاویان دەکاتەوە لەژێر دروشمی «بیرۆکەکان شایانی بڵاوکردنەوەن». بیرۆکەی تێد لەلایەن ھاری مارکس دروست بوو و دواتر لەگەڵ ڕیچارد ساول وورمان لە شوباتی ١٩٨٤ تێدیان دامەزراند وەک کۆنفرانسێک. لەوەتەی ١٩٩٠ کۆنفرانسی ساڵانەیان ھەیە.
لە سەرەتا بابەتەکانی کۆنفرانس لەسەر تەکنۆلۆژیا و دیزاین بوون. ئێستا ڕوانگەی فراوانتر بووە بەوەی گوتار لەسەر بابەتی زانستی، کولتووری، سیاسی، و ئەکادیمی لەخۆدەگرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تێد (کۆنفرانس) پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٨٤ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٨٤ پۆل:کۆنفرانسە ئەکادیمییەکان پۆل:کۆنفرانسە پەروەردەیییەکان پۆل:کۆنفرانسە تەکنۆلۆژییەکان پۆل:کۆنفڕانسە ئەکادیمییەکان پۆل:کەناڵە پەروەردەییەکان لە یوتیووب
ھەڵوەشانە گەورەکە
ھەڵوەشانە گەورەکە ئەمە یەکێکە لەو بیردۆزانەی کە پشت بە «وزەی تاریک» و گەورەبوون و کشانە بێ کۆتایی و بەردەوامەکەی گەردوون دەبەستێت بۆ پشتڕاستکردنەوەی خۆی، وای دادەنێت بەھۆی ئەوەی کە گەردوون بەردەوام بێ کۆتایی لە فراواندایە، گەلەئەستێرەکان، ھەسارەکان، ئەستێرەکان و ماددەکان (دواتر ھەموو ئەو ئەتۆمانەشی کە ماددەیان پێکھێناوە) چیتر لەتوانایاندا نامێنێت کە خۆیان پێکەوە بگرن، بۆیە ھەڵدەوەشێن. ئەم بیردۆزەیە دەڵێت کە ئەگەر چڕییەکەی گەردوون کەمتربێت لە چڕی گرنگ (چڕی گرنگ ئەو چڕییەیە کە گەردوون تێیدا بە یەکسانی دەمێنێتەوە و پێکھاتووە لەو سنوورەی کە تێیدا یان گەردوون بەردەوام فراوان دەبێت یانیش بەسەر خۆیدا دەتەقێتەوە)، فراوانبوونی گەردوون بەردەوام دەبێت، لە پاڵیشیدا بڵاوبوونەوە خێراکەی کە گەلەئەستێرەکان ھەڵدەوەشێنێت ھەر بەردەوام دەبێت. ئەگەر ھاتوو کاتێک چڕییەکەی گەردوون یەکسان بوو لەگەڵ چڕی گرنگ، کشان و فراوانبوونەکەی ھەر بەردەوام دەبێت، بەڵام وردە وردە بە تێپەڕبوونی کات کەمتر دەبێتەوە. لە کۆتاییدا، ئەگەر چڕی گرنگ گەورەتر بێت لە چڕییەکەی گەردوون، فراوانبوونەکەی گەردوون دەوەستێت و ھەموو ئەو ماددانەی کە لە گەردووندا ھەن لە خاڵێکدا بە یەکەوە کۆ دەبنەوە و بەرەو یەک ڕادەکێشرێن. ئەمەش دەبێتە ھۆی ڕوودانی تاکڕاکێشان و دەبێتە ھۆی دووبارە دروستبوونەوەی تەقینەوە گەوەرەکەی کە لەسەرەتاوە گەردوونی دروست کردووە. بەپێی ڕۆبێرت کاڵدوێڵ، ئەگەر ھاتوو ئەم سیناریۆ لەناوبەرە بەسەر ھەموو ئەوانی تردا سەربکەوێت و ڕاست دەربچێت، لە دەورووبەری ٢٢ بلیۆن ساڵی تر ڕوودەدات، تاکو ئەو کاتە خۆری ئێمە بووە بە زەبەلاحی سوور و زەوی لەناوبردووە، دواتریش بووەتە شەموولەیەکی سپی. بەڵام وای دادەنێین کە زەوی لە کڵپە و پلە بەرزەکەی خۆر دەرباز بووە، ٣٠ خولەک پێش ئەوەی دووبارە تەقینەوە گەورەکە ڕووبداتەوە، زەوی بە خۆیدا دەتەقێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون
بیرانی کانی قاز
بیرانی کانی قاز گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئێستادا کەمە و بەنزیکەی ٧ ماڵ دەبێت بەزۆری لە عەشیرەتی قەرەوەیسین، ئەوەی کە بژێوی دانیشتوان لەم گوندە دابین بکات بریتییە لە ئاژەڵداری وە کشتوکاڵ، و زۆر بەکەمی لەبەر نەبوونی سەرچاوەی کانی و کارێز و زۆری بەرد لە ناوچەکەدا وای کردووە کە خەڵکەکەی بەلای کشتوکاڵدا کەمتر بڕۆن.
جوگرافیا
بیرانی کانی قاز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شەدەڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەرەچەتان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زێوێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سوسێی ئاڵەمەرە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بێتێل ھێنری سترۆسبێرگ
بێتێل ھێنری سترۆسبێرگ (بە ئینگلیزی: Bethel Henry Strousberg) (٢٠ی تشرینی دووەمی ١٨٢٣–٣١ی ئایاری ١٨٨٤) پیشەسازییەکی جوولەکە و خاوەنکارێکی ھێڵی ئاسنی ئەڵمانی بووە لە کاتی فراوانبوونی خێرای پیشەسازی ئەڵمانیا لە سەدەی نۆزدەھەمدا. ئەو پێگەی کۆمەڵایەتی خۆی بە دروستکردنی کۆشکی سترۆسبێرگ لە ویلھێلمستراسی بەرلین چەسپاند، کە لە ساڵانی ١٨٦٧–١٨٦٨ بەپێی ئەو پلانانەی کە لەلایەن ئاگۆست ئۆرتەوە دیزاینکرابوون، دروست کرا، کە دواتر بوو بە شوێنی باڵیۆزخانەی بەریتانیا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٣ پۆل:مردووانی ١٨٨٤ پۆل:خاوەنکارانی ھێڵی ئاسنی بەریتانی
قازیاوا، پیرەمەگرون
قازیاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قازیاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی پیرەمەگرون و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەسەن تەپەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گردەبۆر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەڕەماری خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ
ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ (ANN) ماڵپەڕێکی وێبی ھەواڵەکانی دروستکردنی ئەنیمێیە دەربارەی دۆخی ئەنیمێ، مانگا، یارییە ڤیدیۆییەکان، مووزیکی ژاپۆنی بەناوبانگ و چاندە جیاوازەکانی ئۆتاکو لەناو ئەمریکای باکوور و ئوسترالیا و ژاپۆن بڵاودەکاتەوە.
گونداعەلی
گونداعەلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
گونداعەلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
١٩٤٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1948 (توضيح)
پەتان (فیلم)
پەتان فیلمێکی سەرکێشی و ئەکشنی ھیندییە لە دەرھێنانی سیدارت ئاناند، کە شاروخ خان و دیپیکا پادوکۆن و جۆن ئەبرەھام ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. فیلمەکە لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە ھیندستان نمایشکرا، ھاوکات لەگەڵ کۆتایی ھەفتەی ڕۆژی کۆماری ھیندستان، وەشانی دۆبلاژکراوی بە زمانەکانی تامیل و تێلووگووش بڵاوکرایەوە. دوای ئەوەی نیشتیمانەکەیان دەبێتە ئامانجی گرووپێکی تیرۆرستی تایبەت، دەزگای ھەواڵگری ھیند بریکار (پەتان) دەخاتە ئەرکەوە و ئەویش بە گرووپێکی خاوەن ئەزموون دەست بەکار دەبێتەوە. وێنەگرتنی فیلمەکە لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ لە شاری مومبای دەستیپێکرد. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢١ وێنەگرتن گواسترایەوە بۆ دوبەی. لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢١، دوای ئەوەی ھەندێک لە ئەندامانی کاستی فیلمەکە تووشی نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ بوون، خشتەی داھاتووی فیلمەکە دواخرا. لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١ وێنەگرتنی دەستیپێکردەوە. دواتر لە مانگی تەممووزی ٢٠٢١ خشتەی تری فیلمەکە دەستی پێکرد. لە شوباتی ٢٠٢٢ بەرھەمھێنان ڕووی لە ئیسپانیا کرد بۆ وێنەگرتنی زنجیرە ئەکشنەکان کە خان و پادوکۆن و ئەبراھام بەشداربوون. خشتەی ئیسپانیا لە مانگی ئازاری ٢٠٢٢ تەواو بوو و خشتەی مومبای لە ستۆدیۆی یاش ڕاج لە کاتی کۆتایی ھاتنی فیلمەکەدا تەواو بوو.
ڕۆڵەکان
دیپیکا پادوکۆن وەک ڕوبینا «ڕوبای» موحسین
جۆن ئەبرەھام وەک جیم، سەرکردەی ئاوفیت ئێکس
دیمپڵ کاپادیا وەک ناندینی گرێوال
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆریزم لە ھیندستان پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی سیدارت ئاناند پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ڤیشال–شێخارەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان لە سربیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ئیسپانیا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکانی یاش ڕاج فیلمز پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری دوبەی وێنەیان گیراوە
ژمارەی ھاوڕێ
لە تیۆریی ژمارەکاندا ژمارەی ھاوڕێ بە دوو ژمارە دەوترێت کە ڕێژەی سەرجەمی بەشدراوەکانیان بە ژمارەکە خۆی لەگەڵ یەک یان چەن ژمارەی تر یەکسانە. بەو دوو ژمارەیەی ئەم تایبەتمەندییەیان ھەیە، دەوترێت جووتە ھاوڕێ. ژمارەیەک کە ھاوڕێی لەم شێوەیەی نەبێت، پێی دەوترێت ژمارەی تەنیا. ڕێژەی سەرجەمی بەشدراوەکان بە ژمارەکە خۆی، بە زمانی بیرکاری بەم شێوە دەردەبڕن لێرەدا {\sigma} سەرجەمی بەشدراوەکان دەنوێنێت.
ژمارەکانی ١ تا ٥ ھەموویان تەنیان. بچووکترین ژمارەی ھاوڕێ، بریتییە لە ژمارە ٦ و جووتە ھاوڕێکەی بەم شێوە دەردەبڕن (6,28) لێرەدا  یەکسانە بە  بە ھەمان شێوە  یەکسانە بە  وەک دەبینرێت، بەھای و بەھای  یەکسانە بە ٢ واتە ٦ و ٢٨ ھاوڕێن.
نموونە
بۆ نموونە ٣٠ و ١٤٠ دوو ژمارەی ھاوڕێن لەبەر ئەوەی،
فانکشنی دابەشکردن
ئەگەر n ژمارەیەکی ئەرێنی سروشتی بێت {\sigma(n)}  دەکاتە سەرجەمی بەشدراوەکانی ژمارەکە. بۆ نموونە بەشدراوەکانی ١٠ بریتین لە١، ٢، ٥، ١٠ لەمەوە سەرجەمی بەشدراوەکانی ١٠ دەکاتە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پاشیەکیی ژمارە تەواوەکان
نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
نەمسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ژووری نووستن لە ئارلێس
ژووری نووستن لە ئارلێس (بە فەڕەنسی: La Chambre à Arles؛ بە ھۆڵەندی: Slaapkamer te Arles) ئەو نازناوەیە کە لەلایەن نیگارکێشی ھۆڵەندیی ڤینسێنت ڤان گۆخەوە بە ھەریەکێک لە سێ نیگارە ھاوشێوەکەی دراوە.
ناونیشانی ڤان گۆخ بۆ ئەم پێکھاتەیە کە تەنیا ژووری نووستن (بە فەڕەنسی: La Chambre à coucher) بوو. سێ وەشانی ڕەسەنی ھەیە کە لە نامەکانیدا باسکراوە، بە ئاسانی بە وێنەکانی سەر دیوارەکە لە لای ڕاستەوە لە یەکتر جیا دەکرێنەوە.
نیگارکێشانی ژووری نووستنی ڤان گۆخ لە دوو شوێن سەرچاوەیان گرتبوو، پلاس لامارتین لە شاری ئارلێس و بووش دوو ڕۆن، فەڕەنسا، کە بە خانووی زەرد ناسراوە. دەرگای لای ڕاست کرایەوە بۆ نھۆمی سەرەوە و پلیکانەکان؛ دەرگای لای چەپ دەرگای ژووری میوانەکان بوو کە بۆ گاوگوین ئامادەکرابوو؛ پەنجەرەی دیواری پێشەوە ڕووی لە پلاس لامارتین و باخچە گشتییەکانی دەکرد. ئەم ژوورە چوارگۆشە نەبوو بەڵکو شێوەیەکی لار بە گۆشەیەکی کراوە بوو لە گۆشەی چەپی دیواری پێشەوە و گۆشەیەکی تیژ لە لای ڕاستەوە.
سێ وەشانی نیگارەکە
ڤینسێنت ڤان گۆخ سێ چاپی کارە ھونەریەکەی «ژووری نووستن لە ئارلێس»ی تەواو کرد دوای یەکەم وەشانی لە تشرینی یەکەمی ١٨٨٨ کە ئێستا لە مۆزەخانەی ڤان گۆخ لە ئەمستردامدایە. و چاپی دووەمی لە ئەیلوولی ١٨٨٩ دەرکرد کە ئێستا دەکەوێتە پەیمانگای ھونەر لە شیکاگۆ، و چاپی سێیەم و کۆتایی، لە کۆتایی ئەیلوولی ١٨٨٩ کە شاکارێکە ئێستا لە «مۆزەخانەی ئۆرسای»ە لە پاریس.
ئاڵەک
ئاڵەک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئاڵەک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قۆخی بابەشێخ و لە باشوور لەگەڵ گوندی چنارەی چوارتا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زێوێی شارباژێڕ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سنجەڵێ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھەڵۆچەی خواروو
ھەڵۆچەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەحمەداوا، ناوچەی تەختی سڵێمان، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ھەڵۆچەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەڵۆچەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی شێرەمەرد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قاینەرجە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاغدەرەی خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەلیکساندەر فلیمین
سێر ئەلیکساندەر فلیمین (بە ئینگلیزی: Sir Alexander Fleming؛ لەدایکبووی ٦ی ئابی ١٨٨١ – مردووی ١١ی ئازاری ١٩٥٥) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی سکلۆندا بوو. ساڵی ١٩٤٥خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی پەنسلین و جێفشاری لە نەخۆشییە جۆربەجۆرەکانی گەدەدا بە ھاوبەشی لەگەل ھەریەکە ئێرنست چەین ھەروەھا ھاوارد فلۆری.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨١ پۆل:مردووانی ١٩٥٥ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو
خەندوود
خەندوود ( یان Khandud) گوندێکە کەوتۆتە پارێزگای بەدەخشان لەباکوری خۆڕھەڵاتی ئەفغانستان، لەناو ناوچەی وەخان دان نزیک بەڕووباری پانژ.
٦٢١ (ژمارە)
٦٢١ (شەش سەد و بیست و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٠ و ٦٢٢.
خەندوود
لەڕوی کارگێرییەوە پێشوتر یەکێک بوە لەو چوار ھەرێمەی کە بە وەخان ناوزەند دەکران، کە گوندی خەندودی لەخۆدەگرت تاوەکو گوندی دیگەرگوند.
٦٢١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
خەندوود
خەڵکی ئەم ناوچەیە لەبنەڕەت دا، دانیشتوانی دەوروبەری گەزنە بوون لە ئەفغانستان بەڵام لەترسی ھێرشی مەغۆلەکان ناچاربوون ناوچەکانیان جێبێڵن بۆ شوێنی ئێستایان کە بە خەندود دەناسرێ، کە شوێنێکی زۆڕ سەختەو ژیان تێیدا دەگمەن و سەختە، لەترسی ھێرشە جۆڕبەجۆرەکانی تری دوای مەغۆڵەکان ھەرلەوێ ماونەتەوە و دابڕاون لەھەواڵی جیھان، لەسەدەی بیستەم تەنھا بە دووسەد نەفەر خۆیان ناساند ئەمیش لەترسی سەربازی باج و سەرانەی روسەکان، کە خۆیان بە کۆچەری و شوانکارە ناساند، لەدوای دامەزراندن و سەربەخۆیی ئەفغانستان بە ناوچەی خان دەولەت ناسێندرا، کە تەنھا ١٨ میل لە کالە پەنژاوە دورە لە لای باشوری خۆڕئاواوە.
مستەفا ئاڤکیران
مستەفا ئاڤکران (بە ئینگلیزی: Mustafa Avkıran) (لەدایکبووی ٣ی ئازاری ١٩٦٣، غازی عەنتەب)، ئەکتەری تورک.
خەندوود
بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٣ ژمارەی دانیشتوانی ١٫٢٤٤ کەسە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەرێمەکانی ئەفغانستان پۆل:ئاسیا پۆل:ئەفغانستان پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مستەفا ئاڤکیران
لە ساڵی ١٩٨٣ لە زانکۆی میمار سینان لە کۆنسێرڤاتۆری دەوڵەتی دەرچووە. پەیوەندی بە شانۆی دەوڵەتی ئەستەنبوڵەوە کردووە. بڕوانامەی ماستەری لە کۆنسێرڤاتۆری دەوڵەتی زانکۆی میمار سینان تەواو کردووە. ھەروەھا بۆ ماوەیەک وەک دەرھێنەر لە شانۆی ویلایەتی ئەنتاڵیا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٠ لەگەڵ شانۆی ئۆیونێڤی، İSM 2. ئەو کات ی دانا. لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی وەک چیڕۆکی زستان و ئیزۆ گێلین و یاپراک دۆکومو و کوزەی گونی و فیلینتا و یەنی گێلین و عەزیزە و چاوکور بەشداری کردووە .
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:زیندووان
چاڵەسورک
چاڵەسورک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چاڵەسورک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێ بنە و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەی موراد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گردەگۆزینە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەیدحسێن.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٩٥٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1950 (توضيح)
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
سەرچاوەکان
١٩٣٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
ھاوارد فلۆری
ھاوارد واڵتەر فلۆری (بە ئینگلیزی: Howard Walter Florey, Baron Florey؛ لەدایکبووی ٢٤ی ئەیلوولی ١٨٩٨ - مردووی ٢١ی شوباتی ١٩٦٨) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی نەمسا بوو. ساڵی ١٩٤٥ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی پەنسلین و جێفشاری لە نەخۆشییە جۆربەجۆرەکانی گەدەدا بە ھاوبەشی لەگەل ھەریەکە ئێرنست ئێرنست چەین و سێر ئەلیکساندەر فلیمین.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨ پۆل:مردووانی ١٩٦٨ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
کیم سوو-می
کیم سوو-می (لەدایکبووی ٣ی ئەیلولی ١٩٤٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە دەستی بە کاری ھونەری کرد لە ١٩٧٠. زنجیرە تەلەڤیزیۆنیەک کە سوو-می بەشداری تیاکردبوو بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ بەردەوام بوو ئەوەش وایکرد سوو-می زیاتر لە کۆریای باشوور ١٩٨٠کان بناسرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:پێشکەشکارانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور پۆل:پێشکەشکارەکانی کۆریای باشوور پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
بەستنە گەورەکە
بەستنە گەورەکە (ھەروەھا ناسراوە بە مەرگی گەرمی) یەکێکە لە بیردۆزە بەناوبانگەکانی تر کە کۆتایی ھاتنی گەردوون بە پشتبەستن بە سروشتی وزەی تاریک دەسەلمێنێت. ئەم بیردۆزە وای دادەنێت کە گەردوون بە خێرایییەکی زۆر فراوان دەبێت و ئەم خێرایییەش بەردەوام لە زیادبووندایە، لە ھەمان کاتدا، گەرمی بەناو گەردووندا بڵاودەبێتەوە و ھێشووەکان و ئەستێرە و گەلەئەستێرەکانیش ھەموویان وێران دەبن و لەناودەچن. دواتر پلەی گەرمیی ساردتر و ساردتر دەبێت ھەتاکو پلەی گەرمی گەردوون دەبێتە سفری تەواو. ئەمەش پلەیەکە کە گەردوون تێکدەدات و وای لێ دەکات کە نەتوانێت ئەتۆمەکان پێکەوە بنێت. کاتێک کە ئەمە ڕوویدا، ئەگەر گەردوون ھێشتا لە فراوانبووندا بێت، ئەوا ئەو ئەستێرە و گەلەئەستێرە و ئەو ھەسارانەشی کە ماونەتەوە ئەمەندە لە یەکتر دووردەخرێنەوە ھەموویان ئەو ماددانە لەدەست دەدەن کە پێویستن بۆ ڕیزبوون و پێکھێنانی کۆمەڵەی تر. بەھۆی ئەمەشەوە ڕووناکی بە تەواوەتی لە گەردوون دەبڕێت و خامۆش دەبێت، و دواتر ھەموو ئەو ئەستێرە و ھەسارانەی کە ماونەتەوە بە تەنھا و بە خاوی لەناودەچن و نامێنن. زاناکان دەڵێن ئەگەر ژیانێک ھەبێت لەسەر ئەو ھەسارە تاق و تەنیایانەی شارستانییەتەکانی داھاتوو، ئەوا پێیان وادەبێت کە ئەوان تەنھان و ھەرگیز ژیانێکی تر نادۆزنەوە و ڕووناکی ھیچ ئەستێرەیەک نایانگاتێ. زاناکان لە ئێستادا ئەم بیردۆزەیان بەسەر ھەموو ئەوانی تردا پێ پەسەند ترە و پێیان وایە کە ئەگەری ڕوودانی زیاترە.
٦٢٢ (ژمارە)
٦٢٢ (شەش سەد و بیست و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٢١ و ٦٢٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
زورگەبات
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
٦٢٣ (ژمارە)
٦٢٣ (شەش سەد و بیست و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٢ و ٦٢٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
شاخی ئۆڵیمپوس مۆنس
چیای ئۆڵیمپوس گەورەترین شاخ و گڕکانە لە کۆمەڵەی خۆردا و دەکەوێتە سەر بارام لە کۆئۆردینیاتی ١٨° باکوور ١٣٣°ڕۆژاوا کە نزیکەی دوو ھێندە و نیو بەرزترە لە چیای ئێڤرێست. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا (و پێش داھێنانی پشکنەری بۆشایی ئاسمان) ئەم دەرکەوتنەی بارام وەک شاخێک ناسێندرا، و زۆرێک لە ئەستێرەناسەکان بە «بەفرەکانی ئۆڵیمپوس» دەستنیشانیان کرد، ھەرچەندە پێکھاتەی شاخاوییەکەی جێی پرسیار بوو.
١٩٥٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1952 (توضيح)
گراف (ماتماتیک)
thumb|left|270px|وێنەی گرافێک کە لە ٦ سەر و ٧ لێوار پێکھاتووە وشەی گراف لە زانستی بیرکاریدا لانیکەم دوو واتا لەخۆ دەگرێت. لە ماتماتیکی سەرەتاییدا گراف بە ھەمان وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشن پێناسە دەکرێت. بیرکاریزانان پێناسەیەکی تر بۆ گراف دەکەن کە بریتییە لە کۆمەڵێک خاڵ و ھێڵ کە پێکەوە لکاون. بە دەستەواژەیەکی تر گراف مۆدێلەکی بیرکارییانەیە بۆ کۆمەڵێکی پچڕ پچڕ کە ئەندامەکانی بەشێوەیەک بەیەک بەستراونەتەوە. ئەندامەکانی کۆمەڵێک لەم شێوە دەشێت مرۆڤ بن و پەیوەندیی نێوانیان بە تەوقەکردن پێناسە بکرێت. یان دەشێت ئەو ئەندامانە بەشە جیاوازەکانی گۆی زەوی بن و پردەکان پەیوەندی نێوانیان دەربخەن. تیۆریی گراف لە بابەتە سەرەکی و ھەرە گرینگەکانی بیرکاریی پچڕ پچڕ یان دابڕاوە. ئەم لقە لە گرافەکان دەکۆڵیتەوە. لیۆنارد ئۆیلەر لە ساڵی ١٧٣٦ لە وتارێکدا بە شیکردنەوەی کێشەی پردەکانی کۆنیگسبێرگ بەردیی بناغەی بیردۆزیی گرافی دانا، بەڵام ئەو کەسەی یەکەم جار وشەی گرافی بۆ ئەم مۆدێلە بیرکارییە بەکارھێنا جیمز جۆزێف سیلوێستێر بوو.
پێناسە
گرافی G لە کۆمەڵێک سەر V و کۆمەڵێک لێوار E پێکدێت و بەم شێوە G = (V,E) ھێما دەکرێت. لە کاتێکدا لێواری y دوو سەری v_1 و v_2 پێک دەلکێنیت، بە زمانی بیرکاری بەم شێوە دەریدەبڕن.
گرافی پڕ
لە تیۆریی گرافدا، گرافی پڕ، بە گرافێک دەوترێت کە لەنێوان ھەر دوو سەری گرافەکە ڕێک یەک لێوار ھەبێت. گرافێکی پڕ لە پلەی n، خاوەنی n سەر و لێوارە و بەم شێوە \,k_n دیاری دەکرێت. لە خشتەی خوارەوەدا، ئەو گرافە پڕانەی خاوەنی یەک تا ھەشت سەرن دیاری کراون:
گرافی ڕێک
گرافی ڕێک (Regular graph) بە گرافێک دەوترێت کە ھەموو سەرەکانی خاوەنی پلەی یەکسانن. بە گرافێکی ڕێک کە ھەموو سەرەکانی لە پلەی l بێت، گرافی l-ڕێک دەوترێت.
گرافی پڕی K_n نموونەیەکە بۆ ئەم چەشنە گرافە.
گرافی شەشپاڵوویی
وێنۆک|چەپ|[[گرافی پێتێرسێن گرافێکی شەشپاڵوویییە.]] گرافی شەشپاڵوویی، بریتییە لە گرافێک، کە ھەموو سەرەکانی لە پلەی ٣ بێت. بە دەستەواژەیەکی تر، گرافی شەشپاڵوویی، بریتییە لە گرافێکی ٣-ڕێک .
گرافی ئاڕاستەدار
وێنۆک|150px|گرافی ئاڕاستەدار گرافی ئاڕاستەدار، بریتییە لە گرافێک، کە تێیدا بۆ ھەر لێوارێک، ئاڕاستەیەک دیاری کراوە.
گرافی ھیوود
گرافی هیوود، گرافێکی بێ ئاڕاستەیە، خاوەنی ١٤ سەر و ٢١ لێوارە.
عەبدوڵا کەندی
عەبدوڵا کەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
گراف (ماتماتیک)
سەرچاوەکان
پۆل:تیۆریی گراف
عەبدوڵا کەندی
جوگرافیا
عەبدوڵا کەندی ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
نەمسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سوورەقەڵات
سوورەقەڵات گوندێکە، کەوتووەتە قەزای ماوەت، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. کەوتووەتە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارێزگای سلێمانی. خەڵکی گوندە کە بەڕێژەیەکی بەرچاو سەرقاڵی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارین. ژمارەی دانیشتووان لەم گوندە تا ئێستا سەرژمێر نەکراوە، زیاتر لە ٣٠٠ ماڵ لەم گوندەیەو بەردەم لە زیاد بووندایە.
جوگرافیا
سوورەقەڵات لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کێلێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی خێوەتە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بێتوات و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کارێزە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قالاوا
قالاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قالاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەچەتان و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەسەن تەپەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی داربەڕولە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەڕەماری خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گەزنە، قەزای ھەولێر
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
ھێرمان جۆزیف مۆلەر
ھێرمان جۆزیف مۆلەر  (بە ئینگلیزی : Hermann Joseph Muller؛ لەدایکبووی٢١ی کانوونی یەکەمی ١٨٩٠ – مردووی ٥ی نیسانی ١٩٦٧) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٤٦ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی بەرھەمھێنانی گۆرانکاری بەھۆی ڕووناکی تیشکی سینییەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٠ پۆل:مردووانی ١٩٦٧ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ڕادیۆبیۆلۆجی پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
وردبوونە گەورەکە
وردبوونە گەورەکە بە ئەنجامی ڕاستەوخۆی تەقینەوە گەورەکە ناسراوە. ئەم پیردۆزەیە پێی وانییە کە فراوانبوونەکەی گەردوون بەردەوام دەبێت بۆ ھەتاھەتایە، بەڵکو پێیوایە دوای کتێکی دیاری نەکراو (لەوانەیە چەند تریلیۆن ساڵێکی تر)، چڕییە مامناوەندییەکەی گەردوون فراوانبوونەکە دەوەستێنێت و گەردوونیش پڕۆسەی تەقینەوە بەسەر خۆیدا دەست پێ دەکات. دوای تێپەڕبوونی ھەندێک کات، ھەموو ماددە و تەنۆچکەکانی کە لەناو گەردووندا ھەن ڕادەکێشرێن بەرە و یەک و دەبێت بە تەنێکی پڕی زۆر گەورە، وەک چاڵێکی ڕەش. پێدەچێت ڕووداوێکی لەم شێوەیە پێشووتر ڕوویدابێت، زاناکان وای بۆ دەچن کە ئەم گەردوونەی ئێمە دەیبینین ئەنجامی سووڕی تەقینەوەی گەورەیە، دوترێت کە پێش ئەم گەردوونەی ئێمە ئێستا تێیداین دانەیەکی تر ھەبووە. بە پێچەوانەی دوو بیردۆزەکەی ترەوە، ئەم سیناریۆیە پشت بە داخراویی جیۆمێتری گەردوون دەبەستێت. ڕووداوێکی وەک ئەمە تەنھا لە ماوەی ھەناسەدانێکدا ڕوودەدات.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:گەردوونناسی فیزیایی
حاجیاباد، گوێرگون
حاجیاباد (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گوێرگون، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
حاجیاباد ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھەڵۆچەی سەروو
ھەڵۆچەی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەحمەداوا، ناوچەی تەختی سڵێمان، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ھەڵۆچەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئارپاچای و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھەڵۆچەی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەڕەشۆران لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاغدەرەی ناوەڕاست.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
٦٢٤ (ژمارە)
٦٢٤ (شەش سەد و بیست و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٣ و ٦٢٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٩٥٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1953 (توضيح)
قەلانچۆغان
قەلانچۆغان یان قەلان چۆغان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بەحرکە سەربە قەزای ناوەندی ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
ئەندرێ کامیل (لێکۆڵەر کۆنان)
ئەندرێ کامیل (، ) ئەو کەسایەتییەکە لە ئەنیمێ و مانگای لێکۆڵەر کۆناندا. ئەو بریکاری نووسینگەی لێکۆڵینەوە فیدرالییەکانە. ئەوە دەزانرێت دەربارەی کە ئەو بە ڕەچەڵەک بەڕیتانییە، و قەبارەی جەستەی گەورەیە، و تەمەنی ٢٧ ساڵە، لێزانە لە لێخوڕینی ئۆتۆمبێلدا بە شێوەیەکی دیار، قەرزاری ئەکای شویچییە لەبەر ئەوەی لە ڕابردوودا بە ھەڵە ناسنامەی ڕاستەقینەی بۆ ڕێکخراوی ڕەش ئاشکرا کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی ئێف بی ئای پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
١٩٥٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1954 (توضيح)
٦٢٥ (ژمارە)
٦٢٥ (شەش سەد و بیست و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٤ و ٦٢٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ماریا دی لۆردیس پینتاسیلگۆ
ماریا دی لۆردیس پینتاسیلگۆ (Maria de Lourdes Pintasilgo؛ لە دایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٣٠ - مردووی ١٠ی تەممووزی ٢٠٠٤) ژنە سیاسەتوان و ئەنازیاری کیمیای پۆرتووگالی بوو. ئەو یەکەمین سەرۆکوەزیرانی پۆرتووگال بوو. هەروەها دووەم سەرۆکوەزیران بووە لە ڕۆژاوای ئەورووپا، لەدوای مارگرێت تاچر. ئەو یەکێک بوو لە کەسە چالاکەکانی حیزبی سۆسیالیستی پۆرتووگال.
ئەو لە ساڵی ١٩٨٦، خۆی پاڵاوت بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی پۆرتووگال. لە هەڵبژاردنەکان توانی ٤١٨،٩٦١ دەنگ بەدەستبهێننێت کە هاوتایە لەگەڵ ڕێژەی ٧.٣٨٪ دەنگەکان، لەم هەڵبژاردنە ئەو وەک کەسێکی سەربەخۆ خۆی هەڵبژارد، لە کۆتاییدا کاندیدی حیزبەکەی خۆی ماریۆ سوارێس بووە براوەی هەڵبژاردنەکە.
ماریا دی لۆردیس پینتاسیلگۆ لە ڕۆژی ١٠ی تەممووزی ٢٠٠٤، لە تەمەنی ٧٤ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.
سەرەتای ژیان
ماریا دی لۆردیس پینتاسیلگۆ لە دایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٣٠ لە خێزانێکی چینی ناوەڕاست لە شاری لیسبۆن، پۆرتووگال. باوکی خایمی (١٨٩٦-١٩٥٩) بازرگانێکی خووری بوو، دایکیشی ناوی ئەمێلیا دا سێلڤا بوو. دایک و باوکی لە ١٤ی ئازاری ١٩٢٩ هاوسەرگیریان کردبوو.
ماریا لە پەیمانگای سوپەریۆر تەکینکۆ بەشی ئەندازیاری کیمیای خوێند. لە ماوەی خوێندنەکەیدا، پەیوەندی بە بزووتنەوەی ژنە خوێندنکارانی کاتۆلیک کرد، پاشان سەرکردایەتی بزووتنەوەکەشی دەکرد، بەوەی لە ساڵی ١٩٥٢ بووە سەرۆکی بزووتنەوەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:مردووانی ٢٠٠٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠
تریفە، ھەڵەبجە
تریفە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تریفە لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی حەسەن ئاوا و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی سەراو، ھەڵەبجە و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی باوەکۆچک لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی پریسی سەروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کاڕڵ فێردیناند کۆری
کاڕڵ فێردیناند کۆری (بە ئینگلیزی: Carl Ferdinand Cori؛ لەدایکبووی٥ی کانوونی یەکەمی ١٨٩٦ – مردووی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٤٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی دابڕینی گۆڕینی کارای یاریدەدەر بۆ کاتیگۆجین بەھاوبەشی لەگەڵ جێرتی کۆری و بێرناردۆ ئەلبێرتۆ ھۆسایی.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٦ پۆل:مردووانی ١٩٨٤ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
سەرچاوەکان
١٩٣٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
١٩٥٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1955 (توضيح)
ئیزابێلای یەکەم شاژنی کاستیل
220x440px|وێنۆک|وێنەیەک (نزیکەی ساڵی ١٤٩٠) شاژنە ئیزابێلای یەکەم ( ٢٢ی نیسانی ١٤٥١ - ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٥٠٤ )، شاژنی سیسیلیا (١٤٦٩-١٥٠٤)، و شاژنی کاستیل و لیۆن (١٤٧٤-١٥٠٤)، پاشان ئیسپانیا دوای یەکگرتنی لەگەڵ شانشینی ئەراگۆن (١٤٧٩-١٥٠٤)، و شاژنی ناپۆلی (١٥٠٤)، بڕیارەکانی کاریگەرییان لەسەر مێژووی ئەندەلوس ھەبوو، لە سەردەمی خۆیدا شەڕەکانی بوژانەوە کۆتایی ھات بە کەوتنی گرانادا، و ناچارکردنی موسڵمانان و جوولەکەکانی ئیسپانیا بۆ باوەڕ ھێنان بە ئایینی کریستیان یان مردن یان جێھێشتنی وڵات، و یەکێک بوو لە پشتگیرییەکانی گەشتەکەی کۆڵۆمبۆس کە بووە ھۆی گەیشتن بە ئەمریکا.
خێزان
ئیزابێلا لەلایەن ھێنری چوارەمی برای کاستیلەوە وەک شازادەی جێنشینی کاستیل دەستنیشانکرا و لە ساڵی ١٤٦٩ بووەتە شاژنی کاستیل.
پێش داگیرکردنی گرانادا
خوێندنەکەی ئایینی کاتۆلیکی بوو، لە سەردەمێکدا کە کاتۆلیکەکان لە ئیسپانیا یەک بیرۆکەیان جڵەو دەکرد، ئەویش ڕزگاربوون بوو لە موسڵمانان و دەرکردنیان بۆ دەرەوەی ئیسپانیا. بوو بە شاژنی کاستیل کاتێک براکەی ھێنری چوارەم کۆچی دوایی کرد و ھاوسەرگیری لەگەڵ فێرناندۆی دووەمی ئەراگۆن کرد.
ھەڵمەتێک بۆ سەر گرانادا
لەگەڵ ھاوسەرەکەی ھەڵمەتێکی سەربازی دەستپێکرد بۆ دەستبەسەرداگرتنی شاری گرانادا لە دەست دەسەڵاتدارەکانی، بەنی ئەلئەحمەر، گرانادا دوا قەڵای موسڵمانان بوو لە ئیسپانیا، لەگەڵ ڕووخانی دەسەڵاتی ئەبوو عەبدوڵڵا لە ساڵی ١٤٩٢، دەسەڵاتی ئیسلامی لە ئەندەلوس کۆتایی ھات. شاژنە ئیزابێلا بە ھاوکاری شا فیلیپ و سەرپەرشتی تۆماس دی تۆرکێمادا فەرمانی دامەزراندنی دادگای پشکنین دەرکرد، سێ ملیۆن موسڵمانی دەرکرد و ئەوانەی ئەندەلوسیان بەجێنەھێشت دوای ڕووخانی، ناچار بوون ببنە کاتۆلیک. پاپا ئەلێکساندەری شەشەم و ھاوسەرەکەی بە پاشاکانی کاتۆلیک ناویان دەبرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٤٥١ پۆل:مردووانی ١٥٠٤ پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٥یەم پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٦یەم
دارەبەن
دارەبەن یان دارە بەن یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بەحرکە سەربە قەزای ناوەندی ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
نەمسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
محەمەدسەلیم
محەمەدسەلیم گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
محەمەدسەلیم لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سیتەپان و لە باشوور لەگەڵ گوندی لەلبن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تەپەی کەلان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قوبە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٦٢٦ (ژمارە)
٦٢٦ (شەش سەد و بیست و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٥ و ٦٢٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سەدەی نۆیەم
سەدەی نۆیەم ماوەیەکی کاتییە لە یەکەم ڕۆژی ساڵی ٨٠١ تا کۆتا ڕۆژی ساڵی ٩٠٠ بەپێی ساڵنامەی زایینی. ئەم سەدەیە گەواھیدەری سەردەمی زێڕینی دەوڵەتی عەباسی بوو لە سەردەمی ھارون ڕەشید و کوڕەکەی مەئموون، کاتێک بزووتنەوەی زانستی و کولتووری چالاک بوو و وەرگێڕانی پەرتووکە زانستییە یۆنانی و ھیندییەکان بۆ زمانی عەرەبی گەشەی کرد لەسەر دەستی سریانی و فارس و ڕۆمییەکان کە ھاووڵاتی دەوڵەتی عەباسی بوون، موسڵمانەکان کاریان کرد بۆ پەرەپێدانی ئەم زانستانە، بەڵام بزووتنەوەی جۆراوجۆری نەتەوەیی و ئایینی سەریان ھەڵدا کە ھەوڵیان دەدا ناکۆکی ڕامیاری نێوان ھاووڵاتیانی دەوڵەتی عەباسی دروست بکەن و یارمەتیدەر بوون بۆ درزکردنی یەکێتی بیروباوەڕی کە بنەمای یەکڕیزی ڕامیارییە لە نێو ئەو ھۆکارە ناوخۆییانەی کە ھاندەری بڵاوبوونەوەی بزووتنەوە جوداخوازییەکان بوو، فراوانبوونی خاکی دەوڵەتی عەباسی بوو، کە بووە ھۆی سەربەخۆیی ھەندێک لە فەرمانڕەواکان لە دەوڵەتی عەباسی، بۆیە دەوڵەتی ئەغلابی لە توونس سەریھەڵدا، دەوڵەتی ئیدریسی لە مەغریب، و دەوڵەتی تۆلۆنی لە میسر، دەوڵەتی زیاد لە یەمەن و دەوڵەتی سامانی لە مێزۆپۆتامیا. ئەم سەدەیە گەواھیدەری دامەزراندنی ئیمپراتۆرییەتی فرانکەکان بوو کە زۆربەی خاکە کریستیانەکانی ئەورووپای ڕۆژاوای لەخۆگرتبوو، جگە لە دوورگەی بەریتانیا و باشووری ئیتاڵیا و ئیسپانیا، بەڵام ململانێی نێوان کوڕەکانی ئیمپراتۆری فرانکەکان لوویسی یەکەم دوای مردنی، بووە ھۆی شەڕێکی ناوخۆیی کە کۆتایی نەھات تا لە پەیماننامەی ڤێردون نەبێت کە ئیمپراتۆرییەتی فرانکەکانی لە نێوان کوڕەکانیدا دابەش کران.
سەیدان
سەیدان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بەحرکە سەربە قەزای ناوەندی ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر.
سەدەی نۆیەم
سەرچاوەکان
پۆل:ھەزارەی ١ەم پۆل:سەدەی ٩یەم پۆل:سەدەکان
سەیدان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
دۆزەخ (فیلم)
دۆزەخ بە (ئینگلیزی:Inferno) فیلمێکی ئەمەریکی ساڵی (٢٠١٦)یە، کە تێێدا تۆم هەنکس رۆڵی سەرەکی دەبینێت، چاوەڕێ دەکرێت داهاتێکی گەورە لە جیهان کۆبکاتەوە، چیرۆکی فیلمەکە لە کتێبێک بەهەمان ناو وەرگیراوە کە لە ساڵی 2013 لە لایەن دان بڕاون، نووسەری بەناوبانگی ئەمەریکی بڵاوکراوەتەوە. فیلمەکە تەواوکەر و تێکەڵی فیلمەکانی (The Davince code, Angels &Demons)یە.
بڵاوکردنەوە
فیلمەکە لە ڕێکەوتی (٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦) لە شاری (فلۆرێنس، ئیتاڵیا) بۆ یەکەمجار پیشاندررا. وەلە ڕێکەوتیی (١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦) لە شاری (هەولێر) لە (ئیمپایەر سینەما) پیشاندرا.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی تەندروستیی دەروونی پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری فلۆرانس وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئیستانبوڵ وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ڤێنیز وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
سێرگی لاڤرۆڤ
220x440px|وێنۆک|لاڤرۆڤ لە ساڵی ٢٠٢٢ سێرگی ڤیکتۆرڤیچ لاڤرۆڤ (٢١ی ئازاری ١٩٥٠) وەزیری دەرەوەی ئێستای ڕووسیایە.
ژیان
سێرگی لاڤرۆڤ لە ٢١ی ئازاری ١٩٥٠ لە شاری مۆسکۆ لەدایکبووە، باوکی بەڕەچەڵەک ئەرمەنییە و خەڵکی تبلیس بووە و دایکی ڕووسییە خەڵکی گورجستانە کە وەک کارمەند لە وەزارەتی بازرگانی دەرەوەی سۆڤیەت کاری دەکرد. لە ساڵی ١٩٧٢ لاڤرۆڤ بەشی زمانە ڕۆژھەڵاتییەکانی لە پەیمانگای میری مۆسکۆ بۆ پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان (MGIMO) دەرچووە، لەوێ زمانەکانی ئینگلیزی و فەڕەنسی و سینھالا (زمانی خەڵکی سریلانکا)ی خوێندووە. و دەستی کرد بە بەرزبوونەوە لە پلیکانەی دیپلۆماسی لەم وڵاتەدا دوای ئەوەی وەک ھاوپەیمانێکی دیپلۆماسی لە باڵیۆزخانەی سۆڤیەت لە سریلانکا دەستنیشانکرا.
دوای تەواوکردنی ئەرکەکەی لە سریلانکا، لاڤرۆڤ لە ساڵی ١٩٧٦ گەڕایەوە مۆسکۆ بۆ کارکردن لە وەزارەتی پەیوەندییە نێونەتەوەییەکان لە وەزارەتی دەرەوەی سۆڤیەت. پاشان ڕەوانەی ئەمریکا کرا و لەوێ لە نوێنەرایەتی دیپلۆماسی یەکێتی سۆڤیەت لە نەتەوە یەکگرتووەکان کاری کردووە و پۆستی سکرتێری یەکەم و ڕاوێژکار و ڕاوێژکاری سەرەکی وەرگرتووە.
لە ساڵانی ١٩٨٨-١٩٩٤ لە ئامێری وەزارەتەکانی دەرەوەی سۆڤیەت و ڕووسیادا لە پلیکانەی دیپلۆماسیدا بەرزبووەوە تا پۆستی جێگری وەزیری دەرەوەی ڕووسیا لەو کاتەدا ئەندرێی کۆزیرێڤی وەرگرت بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتی مامەڵەکردن لەگەڵ ڕێکخراوە نێونەتەوەییەکان بگرێتە ئەستۆ و سەرپەرشتیکردنی کارگێڕی کۆمەڵەی وڵاتە سەربەخۆکان.
وەزارەتی دەرەوە
لە ٩ی ئازاری ٢٠٠٤، ڤلادیمێر پوتین سێرگی لاڤرۆڤی وەک وەزیری دەرەوە دەستنیشان کرد، لە شوێنی ئیگۆر ئیڤانۆڤ.
ڕۆژی ٢١ی ئایاری ٢٠١٢، لە حکوومەتەکەی دیمیتری مێدڤێدێڤ، بۆ پۆستی وەزیری دەرەوە دەستنیشانکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ڕووسیا پۆل:زیندووان
قایکەند
قایکەند گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قایکەند لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حەسەن تەپەی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەڵایی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چەقژی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باخ
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھەلەقۆشک
ھەلەقۆشک گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ھەلەقۆشک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
بیانە
جوگرافیا
بیانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئاڵەک و لە باشوور لەگەڵ گوندی پڵنگە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆڕەدێم و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چنارەی چوارتا.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەرقەل
سەرقەل گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ناو
ئەم گوندە لە شوێنک دایە کە کە شاخاوی وبەرزە بۆیە پێ دەوەترێ سەر کەل. کەل یانێ ملە وگەردنە. وەکوو کەلی خان
جوگرافیا
سەرقەل ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
٦٢٧ (ژمارە)
٦٢٧ (شەش سەد و بیست و حەفت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٦ و ٦٢٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٩٥٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1957 (توضيح)
شوراوەی خوڕان
شوراوەی خوڕان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری زەڕنە، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
جێرتی کۆری
جێرتی کۆری (بە ئینگلیزی :Gerty Cori؛ لەدایکبووی ١٥ی ئابی ١٨٩٦ – مردووی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٧) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٤٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی دابڕینی گۆڕینی کارای یاریدەدەر بۆ کاتیگۆجین بەھاوبەشی لەگەڵ کاڕڵ فێردیناند کۆری و بێرناردۆ ئەلبێرتۆ ھۆسایی، جێرتی کۆری یەکەم ئافرەت بوو کە ئەم خەڵاتەی بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٦ پۆل:مردووانی ١٩٥٧ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ژنە کیمیازانە ئەمریکییەکان پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل
٦٢٨ (ژمارە)
٦٢٨ (شەش سەد و بیست و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٧ و ٦٢٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٩٥٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1958 (توضيح)
ئاشۆکان
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
گردجۆتیار
گردجۆتیار یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بەحرکە سەربە قەزای ناوەندی ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
دوازدەلا
لە ئەندازەدا، دوازدەلا ، فرەگۆشەیەکە خاوەنی دوازدە لایە.
دوازدەلای ڕێک
و ئەگەر r نیوەتیرەی بازنەی دەوردراوی دوازدەلا بێت،
فورموولەکی سادە بۆ ھەژمارکردنی ڕووبەری دوازدەلای ڕێک بەم شێوەیە ، لێرەدا d مەودای نێوان ئەو لایانەیە کە ھاوبەرن و یەکسانە بە تیرەی بازنەی دەوردراو واتە (2r). بە کەلکوەرگرتن لە ڕێژە سێگۆشەییەکان، پەیوەندی بەدەست دێت.
ڕێگای وێنەکێشانی دوازدەلای ڕێک
یەکێک لە ڕێگاکانی کێشانەوەی دوازدەلای ڕێک بە بەکارھێنانی ڕاستە و پەرگار: center|200px
سەرچاوەکان
پۆل:شێوە سەرەتایییەکان پۆل:فرەگۆشەکان
نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
نەمسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
لەلبن
لەلبن گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
تلەوەرێ
تلەوەرێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.
لەلبن
جوگرافیا
لەلبن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی محمدسەلیم و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەنگاباد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تەپەی کەلان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قوبە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تلەوەرێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تاتار، ماکۆ
تاتار گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
تاتار ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سەلیمە موراد
سەلیمە موراد یان سەلیمە پاشا (بە عەرەبی: سليمة مراد؛ لە دایکبووی ٢ی شووباتی ١٩٠٥ - مردووی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٤) هونەرمەند و گۆرانیبێژێکی   عێراقی جوو بوو، ئەو کەسێکی بەناوبانگ و ڕێزلێنراو بوو لە جیهانی عەرەب. ئەو لەلایەن نووری سەعید، سەرۆکوەزیرانی عێراق نازناوی پاشای پێدرا، هەربۆیە زۆرجار بە سەلیمە پاشا بانگ دەکرا. سەلیمە شارەزاییەکی باشی لە مەقامی عێراقی هەبوو.
سەلیمە لە خێزانێکی خانەدانی جوولەکە لە بەغدا، عێراق لە دایکبوو. ئەو لە ساڵی ١٩٥٨ هاوسەرگیری لەگەڵ گۆرانیبێژی عێراقی نازم غەزالی ئەنجامدا.
سەلیمە لە ڕۆژی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٤، لە تەمەنی ٦٨ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی جوو پۆل:ژەنیارانی عێراقی پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:مردووانی ١٩٧٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٠
پاوڵ ھێرمان مۆلەر
پاوڵ ھێرمان مۆلەر ناسراویشە بە پاوڵ مۆلەر (بە ئەڵمانی: Paul Hermann Müller؛ لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٨٩٩ – مردووی ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٥) زانا و توێژەرێکی خەڵکی سویسڕا بوو. ساڵی ١٩٤٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی لێھاتوویی بەرزی دی دی تی DDT.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩ پۆل:مردووانی ١٩٦٥ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی پۆل:کیمیازانانی سویسی
٦٢٩ (ژمارە)
٦٢٩ (شەش سەد و بیست و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٨ و ٦٣٠.
١٩٥٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1959 (توضيح)
٦٢٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
نەرویژ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٤٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
ڕۆوڤین ڕیڤلین
وێنۆک ڕۆوڤین ڕیڤلین (لەدایکبووی ٩ی ئەیلوولی ١٩٣٩) سیاسەتوان و پارێزەرێکی ئیسرائیلییە کە وەک دەیەم سەرۆکی ئیسرایل لە نێوان ساڵانی ٢٠١٤ و ٢٠٢١ خزمەتی کردووە؛ و ئەندامی حیزبی لیکودە؛ و پێشووتریش لە نێوان ساڵانی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٣ وەزیری پەیوەندییەکان بووە؛ و دواتریش وەک وتەبێژی کنێسێت بووە لە نێوان سالانی ٢٠٠٣ تا ٢٠٠٦ و ٢٠٠٩ تا ٢٠١٣. و ١٠ی تەممووزی ٢٠١٤ وەک سەرۆکی ئیسرائیل ھەڵدەبژێردرێت و لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ وادەی سەرۆکایەتی تەواو دەبێت.
ڕۆوڤلین کەسێکی مەزن بوو کە ھەموو خەڵکی ناوچەی ئیسرائیل و ناوچەی بانکی ڕۆژاوا و غەززەی وەک دانیشتووی ئیسرائیل پەسەند کردوو کە ڕەگەزنامەی نیشتەجێبوونی پێدابوون
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩ پۆل:پارێزەرانی ئیسرائیلی پۆل:زیندووان پۆل:خەلکی ئورشەلیم پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئیسرائیل
سێزدەلا
سێزدەلای ڕێک
لە سێزدەلایەکی ڕێکدا، ھەموو لاکان و ناوەگۆشەکان یەکسانن. پێوانەی ھەر یەک لە ناوەگۆشەکانی سێزدەلای ڕێک، بە نزیکەیی ١٥٢٫٣ پلە و ڕووبەرەکەی لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشە دەدۆزرێتەوە (درێژیی لا = a):
ناکرێت وێنەی سێزدەلای ڕێک بە ڕاستە و پەرگار بکێشرێتەوە.
سککەی ٢٠ کرونای کۆماری چیک، بەشێوەی سێزدەلایەکی ڕێک دروست کراوە. وێنۆک|چەپ
سەرچاوەکان
پۆل:شێوە سەرەتایییەکان پۆل:فرەگۆشەکان
کەرک
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
یارەزیز
یارەزیز گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەحمەداوا، ناوچەی تەختی سڵێمان، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
یارەزیز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی یەنگی کەند و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوای خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چراغ تەپەی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاغدەرەی خواروو.
دانیشتوان
پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی ئازەرین و لە ئازەرییە ئەفشاریەکانن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٩٦٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1960 (توضيح)
بێرناردۆ ھۆسایی
بێرناردۆ ئەلبێرتۆ ھۆسایی (بە ئیسپانی: Bernardo Alberto Houssay؛ لەدایکبووی ١٠ی نیسانی ١٨٨٧ – مردووی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٧١) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەرژەنتین بوو. ساڵی ١٩٤٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی دەوری ھۆڕمۆنی سەر گورچیلە لە ھەرسکردنی شەکردا بە ھاوبەشی لەگەل کاڕڵ فێردیناند کۆری و جێرتی کۆری.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧ پۆل:مردووانی ١٩٧١ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا پۆل:خوێندکارێکی پێشووی زانکۆی بۆینس ئایرس
٦٣٠ (ژمارە)
٦٣٠ (شەش سەد و سی) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٢٩ و ٦٣١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
قۆچ بڵاخ
قۆچ بڵاخ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قۆچ بڵاخ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێخ زەینەڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەڵەشێرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی ھەنجیرەی عەوەڵان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سۆتکە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پیرزین
پیرزین یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بەحرکە سەربە قەزای ناوەندی ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
بەوزان
بەوزان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەوزان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ناومێرگ و لە باشوور لەگەڵ گوندی موبڕە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاشی بارام و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زێوێی شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٩٦١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1961 (توضيح)
ترن
ترن یان پاغازی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری زەڕنە، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
یاخی (فیلمی ٢٠١٦)
یاخی فیلمێکە لە ساڵی ٢٠١٦ بەرھەم ھێنراوە و لە دەرھێنانی سابیر خانە. لەم فیلمەدا ئەکتەرانی وەک تایگەر شرۆف، شرادھا کاپوور، سونیل گرۆڤەر، سودەر بابو ڕۆڵیان بینیوە. درێژەی ئەم فیلمە فیلمەکانی وەک یاخی ٢ و یاخی ٣یە. پاش ماوەیەک لە گەیشتنی بۆ ئەکادیمی ھونەری بەرگریکردن، گەنجێکی ھەڵەشە دەکەوێتە داوی خۆشەویستی کچێک کە ڕکابەرەکەی دوای کەوتووە. فیلمی یاخی لە ٢٩ی نیسانی ٢٠١٦ لە سەرانسەری جیھان نمایشکرا، بە بوودجەی ٣٧٠ ملیۆن ₹ (٤٫٦ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی) دروست کراوە، داھاتی زیاتر لە ١٫٢٧ ملیار ₹ (١٦ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی) بووە لە سەرانسەری جیھاندا. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی تێکەڵاوی وەرگرت لەگەڵ ستایشکردن بەرەو بەھاکانی بەرھەمھێنان و زنجیرە ئەکشنەکان و نمایشی ڕۆڵگێڕەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکانی ھونەری جەنگی ٢٠١٦ پۆل:ئەو فیلمانەی لە تایلەند وێنەیان گیراوە
١٩٦٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1962 (توضيح)
نەمسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
نەمسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
کەلەکان
کەلەکان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بەحرکە سەربە قەزای ناوەندی ھەولێر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی قەزای ھەولێر
ئیچکەسۆ
ئیچکەسۆ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
١٩٦٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1963 (توضيح)
ئیچکەسۆ
جوگرافیا
ئیچکەسۆ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: