cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تۆربۆفان
پالپێوەنان
ṁc= ڕێژەى گشتى هەواى ناوەكى بۆ ناو مەكينەى سەرەكى.
ṁf=ڕێژەى گشتى هەواى  ناوەكى كە  تێدە پرێت لە مەكينەى سەرەكى.
vf= خێرايى ڕۆيشتنى هەوا تێدەپەڕێت لەدەورى مەكينەى سەرەكى.
vundefinedخێرايى گزوزى گازى گەرم لە مەكينەى سەرەكى.
vo= خێرايى گشتى هەواى تەواو = خێرايى ڕاستى فڕۆكە.
BPR= ڕێژەى تێپەڕ.
ژاوەژاو
زۆربەى ئەو هەوايەى كە دەڕوات بەناو  تۆربۆفانى بەرز ئەو ڕۆيشتنەيە كه خێرايى كەمە : هەتا ئەو كاتەى كۆى كردەوە لەگەڵ گزوزى مەكينەى خێرايى زۆر بڵندتر ، خێرايى گزوزى ناوەراست تارادەيەكى زۆر خوارووترە لە تۆربۆجێتى پاك.
ژاوەژاوى مەكينەى تۆربۆجێت  بەوەباوە كە خێرايى گزوزى بڵندە، بۆيە مەكينەى تۆربۆفان بێدەنگتره لە فڕۆكەى جێت هەمان پاڵ پێوەنان، و ژاوەژاوى فڕۆكەى جێت چيتر سەرچاوەى باو نيە.ژاوەژاوى مەكينەى تۆربۆفان بڵاو دەبێتەوە لەڕێى دەروازەك  كه بەڕێى لووتى يەكەم و جۆگەى لاڕ. سەرچاوەى ژاوەژاوى ديكە وەك پانكەن و كۆمپرێسەر و تۆرباين.
١-لە خێرايى خواروو، هەروەك لەكاتى نزيكبوونه وه، ژاوەژاوى هەوادار دەگەرێتەوە بۆ كارلێك كردنى تيغەكان لەگەڵ ڕۆيشتنى شێواو كە دەرزى لى دەدات لە مەكينەكە.
رۆيشتنى هەوايى
بۆنموونە بۆ پارێزگاريكردن لە هەمان چوونە ژوورەوە وەك هەمان پاڵ پێوەنانى پوختە (واتە هەمان پاڵ پێوەنانى دياريكراو). ڕۆيشتنى لاڕ دەتوانێت تەنها زياد بكرێت ئەگەر پلەى گەرمى دەروازەى پەرەكە زۆر بڵند نيە تا قەرەبوو بكاتەوە بۆ بچووكترين ڕۆيشتنى سەرەكى. لە وانەيە لە ئايندە رێگە بدات بە گەشەپێدانى تەكنەلۆجيا ساردكردنەوە [ساردبوونەوەى/مادەكان]   بە پلەى گەرميه ك بڵندتر بۆ دەروازەى پەرەكە ، كە پێويستە بەهۆى پلەى گەرمى بەرز لە هەوا ساردكەرەوە، كەئەنجامە بەهۆى  زۆر بوونى ڕێژەى فشارى بە تێكرايى.
لاڕى خوار تۆربۆفان
پانكەى تۆربۆفان پالپێوەنانى بەرز ئاراستەى دياريكراوى هەيە، كە بەرەو پێشبردنى تا ڕادەيەك ڕێژەى فشارى بڵنده، بەم جۆرە،خێرايى بڵند (تێكەڵ يان سارد). پێويسته رۆيشتنى هەوايى سەرەكى گەورە بێت بە گوێرەى پێويست تا تواناى ناوكى پێويست بدات تا هەوادارەكە بهاژوات. دەتوانرێت  ڕێژەى لاڕ بەدەست بهێنرێت لەلايەن بەرز كردنەوەى پلەى گەرمى چونە ژوورەوەى تۆربينى بەرز. بۆ روونكردنەوەى يەك لايەن لە چۆنيەتى تێكەلاوبونى مەكينەى تۆربينى لەمەكينە تۆربۆجێت، لەوانەيە بردراورد بكرێت هەروەك لە هەڵسەنگاندنى [دووبارە كارپێكردن]، لە هەمان  رۆيشتنى هەوايى.لە هەمان رۆيشتنى هەوايى (بۆ پاهێنانە ناوێكى باو بهێڵێتەوە) وەكە هەمان پاڵ پێوەنانە پوختە (واتە هەمان پاڵ پێوەنانە دياريكراو).پارێزگاريكردن لە ڕێژەى بەربلاو بۆ نموونە هەمان پاڵپێوەنانى پوختە(واتە هەمان پاڵ پێوەنانە دياريكراو). ڕۆيشتنى لاڕ ناتوانرێت زياد بكرێت ئەگەر پلەى گەرميى دەروازەى پەرەكە زۆر بڵند نەبى  تا قەرەبووى ڕۆيشتنى سەرەكى بچوكتر بكاتەوە.پارێزگاريكردن لە ڕێژەى بەربلاو بۆ نموونە هەمان پاڵپێوەنانى پوختە(واتە هەمان پاڵ پێوەنانە دياريكراو). ڕۆيشتنى لاڕ ناتوانرێت زياد بكرێت ئەگەر پلەى گەرميى دەروازەى پەرەكە زۆر بڵند نەبى  تا قەرەبووى ڕۆيشتنى سەرەكى بچوكتر بكاتەوە.
پاش سوتانى تۆربينى لەوەتەى ١٩٧٠ ، زۆربەى مەكينەى جەنگاوەرى فڕۆكەى جێت [نزم/ناوەند] لاڕى توربۆفان بوون لەگەڵ گزوزێكى تێكەڵ.
دەبێت لووتى ئەندازەى گۆڕاو بكرێتەوە  لە ڕووبەرێكى گەورەتر تا ڕۆيشتنى قەبارەى زيادە جێ بكاتەوە كاتێك سووتان روودەدا.
خولی نایابی کەنداوی فارس
خولی نایابی کەنداوی فارس ھەروەھا ناسراو بە خولی نایابی ئێران  بەرزترین بەشی پیشەگەرانەی تۆپی پێ لە ئێرانە کە بە ڕکابەریی ١٦ یانە بەڕێوە دەچێت. ھەموو ساڵێک یانەی براوە دەبێتە پاڵەوانی تۆپی پێی ئێران و دوو یانەی خوارە دەکەونە خولی ئازادەگان.
تۆربۆفان
لاڕى خوار تۆربۆفان
پێچەوانەى [سۆزشى سەرەكى]، ئەو شوێنەيە كە پەرەكانى  تۆربينى نابێت زيان پێ بگەيەنرێن لەلايەن پلەى گەرمى بەرز، سوتان دەتوانم بەكار بخەم لە زۆرترينى نمونەيى (پێوانەيەكى گونجاو) پلەى گەرمى.
خولی نایابی کەنداوی فارس
لە ساڵی ٢٠١٣ەوە خولەکە لە ١٦ یانە پێکھاتووە. براوە و پلەی دووەمی خولی نایابی کەنداوی فارس لەگەڵ پاڵەوانی خولی حەزفی بۆ قۆناغی کۆمەڵەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئاسیا سەردەکەون. یانەی سێیەمی خولەکە بۆ قۆناغی پلەی ئۆفی خولی پاڵەوانەکانی ئاسیا سەردەکەوێت. دوو یانەی خوارەوەی خولەکە بۆ خولی ئازادەگان دادەبەزن. یانەی پێرسپۆلیس سەرکەوتووترین یانەی خولە کە ٨ نازناوی بردنەوەی لە دوای شێوەی نوێ بەدەستھێناوە کە دەکاتە کۆی گشتی ١٥ بردنەوە.
پاڵەوانەکان
زۆرترین بەدەستھێنانی پلەی یەکەم ھەتا سێیەم لە ٢٢ وەرزی خولی نایاب لەلایەن یانەکانی ئیستقلال (١٧ جار)، پێرسپۆلیس (١٣ جار) و سپاھان (١١ جار) بووە. پێڕستی یانە سەرکەوتووەکان بەپێی پلە بەدەستھاتووەکان بەو جۆرەیە:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کەنداوی فارس پۆل:وەرزش لە ئێران
تۆربۆفان
لاڕى خوار تۆربۆفان
٢١٠٠K/٣٧٨٠RA/٣٣٢٠F/١٨٢٦c لەنێوان
شەفتى تاكى تۆربينى
هەرچەندە دوور لە باوەوە، شەفتى-تاكى تۆربينى لەوانەيە سادەترين ڕێكخستنە، پێكدێت لە كۆمپريسينگى هەوادارێك و كۆمپرێسەرى فشارى-بەرز هاژۆراو لەلايەن يەك پەرەكەى تاك، هەموو لەسەر هەمان شەفت.
پەرەى فشارى-بەرز
زۆربەى بەكارهێنانى توربۆفانى مەدەنى بەتوانايى-بەرز،٢ قۆناغى هه يه تا بهاژوات. ٥٦ CFM نێودەوڵەتى بۆچوونێكى بەديل بەكار دەهێنێت: قۆناغى-تاك، يەكەى كارى بەرزه. لەو كاتەى ئەم بۆچوونە لەوانەيە كەمتر كارابێت، پاشەكەوت كردن هەيە لەسەر سارد بوونەوەى هەوا، كێش و خەرجى.
پەرەى فشارى نزم
توربۆفانى هاوچەرخى  مەدەنى پەرەى( ئێل پى)قۆناغى فرەى هەيە (بۆ نموونە، ٣،٤، ٥، ٦، ٧). ژمارەى قۆناغەكان پشت دەبەستێت بە ڕێژەى لاڕى لەسەر مەكينە. لەوانەيە پانكەكە ژمارەى قۆناغ كەم بكاتەوە [ ئێل پى تى ] لە هەندێك داوا كردن. بەهۆى زۆر ڕێژەى لاڕى بەكار هێنان، توربۆفاى سەربازى تەنها يەك يان دوو قۆناغى پەرەكەى( ئێل پى) پێويست دەبێت.
سەرەتايى توربۆفان
مەكينەكانى تۆربۆجێت سەرەتا  زۆر كارا نەبوون بۆ بەفيرۆچوونى سوتەمەنى چونكە ڕێژەى فشار بە تێكرايى لەگەل  پلەى گەرميى دەروازەى پەرەكە ئەو كاتە بەتوندى سنووردار بوون بەهۆى تەكنەلۆجيايى ئەو كات.
يەكەم مەكينەى توربۆفان ، كە كار دەكات تەنها لەسەر جێگەى تاقيكردنەوە، ئەڵمانى (دايملەر-بەنز دى بى٦٧٠)  كە ناولێنا( ١٠٩-٠٠٧)لەلايەن وەزارەتى فڕين، لەگەڵ يەكەم كاركردن لە بەروارى (٢٧ ئايار ١٩٤٣) لەدواى تاقى كردنەوەكە [توربۆماچينەر] مۆتۆڕێكى كارەبايى بەكار دەهێنن،كە ئەنجام درابوو لە ( ١ نيسان ١٩٤٣)پەرەسەندنى مەكينەكە پشتگوێخرا، گرفتەكانى چارەسەرنەبوو، هەروەك بارودۆخى جەنگ خراپترى كرد لە ئەڵمانيا.
ماددە باشەكان، و پێشەكيەك لەسەر كۆمپرێسەرى دووانە، هەروەكو ( بريستەل ئەوليمپوس)JT وە مەكينەى( پرات و ويتنى٣)
ڕێژەى فشارى بە تێكراى زيادى كرد لەگەڵ ئەوەشدا توانايى گەرمى  بۆ مەكينەكان. لەگەڵ ئەوەشدا توانايى پالپێوەنانيان هەژار بوو، چونكە توربۆجێتى پاك خێرايەكى بڵندى دياريكراو لەگەڵ گزوزى پالپێوەنانيان هەيە، كە باشتر دەگونجێرێت بۆ فڕينى سەرووى خێرايى دەنگ.
وونەى دايناميكى هەوايى
دايناميكى هەوايى تێكەڵەيێكى سەبسۆنيكە، نزيكە لە خێرايى دەنگ سەرووى خێرايى دەنگ لەسەر تاك كۆمپرێسەرى پانكه/گاز دەخشێت لە توربۆفانى هاوچەرخ. پێويسته پارێزگارى له رۆيشتنى هەوا  لەدواى تيغەكان كە لە نێو سنووره نزيك بهێڵنەوە دژى فشارى زياد, ئەگينا هەوا دەگەرێتەوە.
تەكنەلۆجيا پەرەكان
جێبەجێكردنى پلەى گەرميى زيادى كردووە لە پەرەكانى پانكه بەهۆى پەرەسەندنى كردارى دروست كردن،وە داڕژتنى سارد بوونەوە ، بەرگى بەربەستى گەرمايى، و تێكەڵاوكردنى كانزا. سووڕكاركردن، پلەى گەرميى دەروازەى تۆربين (H,P) گرنگى كەمترە لە پلەى گەرميى دەروازەى ڕۆتۆڕى ([RIT ])، لەدواى پلەى گەرميەكە نزم دەبێتەوە لەرێى بەشى نەگۆراو. هەرچەندە مەكينەى هاوچەرخى لووتكە (ئار ئاى تى سى) فەرمانەكەييان هەيە دەگاتە(١،٥٦٠ [°ك]) (٢،٨٤٠ [°ف])، ئەو پلەى گەرميانە تاقينەكرايتەوە تەنها بۆ كاتێكى كورت لەماوەى هەستانى فڕۆكە لەسەر مەكينەى مەدەنى.كانزاى (پۆليكريستاللين) بەكارهات بۆ دروستكردنى پەرە، بەڵام پەرەسەندنى زانستى ماددە ڕێى دا كە پەرە دروست بێت لە بلوورى كانزايى .بەم دواييە بلوورى تاك وا كاردەكات لە پلەى گەرميەك  بڵندتر لە پلەى گەرميى شێواندن. ئەم تێكەڵاوكردنى كانزايانە بۆ نيكل بەكار دەهێنرێن لە پەرەى (H,P) لە زۆربەى مەكينەى فڕۆكەى جێتى هاوچەرخ. دەروازەى تۆربين سارد دەبێتەوە لە (H,P) لە نزمترين خالى تواندنەوە بەيارمەتى هەوايى كۆمپرێسەرەوە ، تێ پەڕێنى [سوتان] و دەچێتە ناو تيغى ناوبۆش يان باغا.لەدواى هەڵگرتنەوەى  گەرمى، هەواى سارد بوونەوە فڕێ دەدرێتە چەمى گازى سەرەكى وە قۆناغى دەروازەى خواروەوە   ئەگەر پلەى گەرميى ناوچە  نومبێت بە گەرميێكى گونجاو.
كێشە و قەبارەى ناسل كەم دەكرێتەوە بەهۆى دەروازەى جۆگەى كورت، ئەمەش وادەكات خولانەوەى  بارستەى دايناميكى هەوايى بلنتر بێت لە پەرەكانى كەمت ر وە بۆشايى كەمتر بەجێ دەهێڵێ بۆ دەنگ ، بەڵام پانكەى نزمكردنەوەى فشار ڕێژەى هێواشترە. سيستەمى (يو تى سى) تاقيكردنەوەى زەويى دەكات لە ناوچەى فراوان لە ٢٠١٩.
(سافرەن) لەوانەيە بتوانێت (١٠–١٥٪)تر لە توانايى سووتەمەنى بگەيەنێت لە ناوندى(٢٠٢٠) لەپێش گەيشتن بۆ هێل ، پێويستە ئەوانە لاببەى:
تا ڕێژەى لاڕێ زياد بكات بۆ (٣٥:١) لە جياتى ( ١١:١ ) بۆ( بازى سى ئێف ئێم)، ئەوە خولانەوەى پانكەى كراوە دەر دەخات
پێشكەوتنى مۆدەلينگ وه ماددەى بڵند لەهێزى دياريكراو لەوانەيە يارمەتى بدەن ئەوى سەر بكەوێت  كە هەوڵى پێشوو سەر نەكەوت. كاتێك ئاستى دەنگ دەكات لە نێو پێوانەى هەنووكە دەبن و وەكو مەكينەى باز،سووتەمەنيى بەردەست دەبێت خوارووتر لە ( ١٥٪) بۆيە (سافرەن) تاقى دەكاتەوە، لەرەلەرو و پێكردن، لەو كاتەى كەهێشتا يەكخستنى پانكەكە هەروەك پێشبركێكە.
پيشەسازەكان
بازاڕى مەكينەى تۆربۆفان زاڵ دەبێت لەلايەن  كۆپانياى جەنيراڵى كارەبايى،( رەولز رۆيس و پرات و ويتنى)، لە پێى بەشى بازاڕ. كۆپانياى جەنيراڵ كارەباييى (سنێكماى )فەرەنسى  پرۆژەكى هاوبەشيان هەيە,(سى ئێف ئێم) نێودەولەتى.هەروەها(پرات و ويتنى) پرۆژەكى هاوبەشيان هەيە مەكينەى هەوايى نێودەولەتى لەگەڵ كۆپانياى هەوايى يابانى بۆ مەكينەكان  وە تايبەتە بە مەكينەى ئێربەس (٣٢٠). پرات و ويتنى و جەنەراڵى كارەبايى پرۆژەكى  هاوبەشيان هەيە،كە كۆپانياى (مەكينە هاوپەيمان ) دەفرۆشێت كۆمەلێك لە مەكينە فڕۆكە هەروەكو ئێربەس
A٣٨٠.
بۆ فرۆكەى نەفەرهەڵگر و فڕۆكەى بار، ژمارەى ئوتومبێلى خزمەتگوزارى لەسالى (٢٠١٦)نزيكە لە  (٦٠،٠٠٠ )مەكينە و دەبێت گەشە پێ بسێنن بۆئەوەى بگاتە (١٠٣،٠٠٠) لەسالى( ٢٠٣٥) لەگەڵ (٨٦،٥٠٠ )گەياندن بەگوێرەى فڕين جيهانى. زۆربەى مەكينە پاڵ پێوەنانى مامناوەنديان دەبێت بۆ فڕۆكەى پەيكەرى تەسك لەگەڵ (٥٤،٠٠٠ ) گەياندن، بۆ زوو دەرچوونێك لێوە گەشە دەسێنێت( ٢٨،٥٠٠ )بۆ(٦١،٠٠٠ ).
مەكينە پاڵ پێوەنانى-بەرز بۆ فڕۆكەى لەشى فراوان،كە بەهاى( ٤٠–٤٥٪) لە بازاڕ كە بەهاى ئەوەندەيە ، لە (١٢،٧٠٠) مەكينە گەشە دەسێنێت  بۆ سەر( ٢١،٠٠٠) لەگەڵ (١٨،٥٠٠ ) گەياندن. مەكينەى فڕۆكەى جێتى هەرێم گەشە دەسێنێت كە بارستەى لەخوار( ٢٠،٠٠٠) پاوەند (٨٩ كيلۆ نيوتن) لە(  ٧،٥٠٠) بۆ( ٩،٠٠٠) و زوو دەرچوونى وە مەكينەى تۆربينى فرۆكە نەفەرهەڵگر زياد دەكەن لە (٩،٤٠٠ )بۆ ( ١٠،٢٠٠). پێويستە (سى ئێف ئێم ) لە بازاڕ هەبێت ڕابەر بكرێت بەرێژەى( ٤٤٪ ) لەپاشان پرات و ويتنى بەرێژەى ( ٢٩٪ )وە پاشان
لەوان. (رەولز رۆيس و جەنەراڵى كارەبايى) بەرێژەى( ١٠٪) هەريەك لەمانە.
تايبەت بە بابەتێك
لەدواى سوتان
سوتانى زيادە لە دەروازەى لووتى كۆتايى (هەروەها ناوند دووبارە گەرمكردنەوە).
سوتان لە مەكينەى تۆربۆفانى نزم.
قۆناغى تێكڕاى بارهەلگر.
لادان
بوارى هەوا كە بەتەواوى تێ دەپەڕێت لە سيستەمى پەستانى سەرەكى ،سوتان وسيستەمى تۆربينى.
تێپەڕينى هەوا/ پەستانى ناوك لە دەروازەى تێپەڕينى هەوا.
ناوك
مەكينەى تۆربۆ ڕەفتار دەكات لەگەڵ ئەو بوارەى كە تێدەپەڕێت بەناو سوتان.
توانايى ناوك
تواناى شەفتى بەجێماو لە فراوان بوونى تۆربينى نمونەيى بۆ فشار بۆ  هەرچواردەوردا لەدواى كەم كردنەوە تواناى پەستانى ناوك.
وشك
سوتان (ئەگەر ئامادەبوو) نەك ئەگەر رووناكبى.
ئى گى تى
پلەى گەرميى گاز دەرچوو.
ئى پى ئار
پانكە
ڕێژەى فشارى پانكە
سەرجەمى دەرچوو [فشار/ناوەكى] گەياندن فشارى گشتى
فلێكس پلەى گەرميى
بەكارهێنانى پلەى گەرميى بەرزى هەواى ئاشكرا بەشێوەيەكى دروستكەر.
پێكهێنەرى گاز
ناوكى مەكينە
پالپێوەنانى (ئيچ پى)
پالپێوەنانى فشارى بەرز (هەروەها ئێچ پى سى)
(ئيچ پى) تۆربين
تۆربينى فشارى بەرز
(ئاى ئى پى ئار)
ڕێژەى فشارى مەكينە بەتەواوى
پالپێوەنانى (ئاى پى)
كۆمپرێسەرى فشارى ناوەندى (هەروەها ئاى پى سى)
تۆربينى (ئا پى)
پالپێوەنانى (ئێل پى)
كۆمپرێسەرى فشارى نزم هەروەها ( ئێل پى سى)
تۆربينى فشارى نزم هەروەها (ئێل پى تى)
ڕێژەى فشار بە گشتى
پالپێوەنانى گشتى دەروازە (فشار/ گەياندنى فشارى ناوەكى تەواو)
بەكارهێنانى سووتەمەنيى دياريكراو (ئێس ئێف سى))
سووتەمەنى تەواو دەروات / پالپێوەنانێكى خاوێنە(هەروەك خێرايى فرۆكە/بەتوانايى گەرمايى)
هەلگرتنى
خێراكردن، نيشانى كرد لە دواخستنێك.
فشارى نەگۆڕ
فشارى شلەكە كە پەيوەندى نيە لەگەڵ جوولەى بەڵام لەگەڵ رەفتارى.
پاڵ پێوەنانى دياريكراو
ڕێژەى بەرهەمهێنانى جولە وزە/ وزەى سوتەمەنى.
رۆيشتنى سوتەمەنى بە گشتى
سوتان (هەروەها هەر سوتانێك)  ڕێژەى رۆيشتنى سوتەمەنى (وەكlb/s or g/s
فشارى گشتى
فشارى نەگۆڕ كۆ زاراوەى جووڵە وزە.
٤ی خەرمانان
٤ی خەرمانان ١٥٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٠٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٠٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
فاینۆرد
فاینۆر یانەیەکی تۆپی پێی ھۆڵەندییە لە شاری ڕۆتەردام، کە یاری لە خوولی نایابی خولی نایابی ھۆڵەندا دەکات. مێژووی دامەزراندنی یانەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٠٨ کە ئەوکات بەناوی ویلھێلمانیا دامەزرا، یانەکە چەندین جار ناوی گۆڕاوە تاکوو بووەتە یانەی وەرزشیی فاینۆرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٨ پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ھۆڵەندا
مای ئەنیمێ لیست
مای ئەنیمێ لیست ماڵپەڕێکە لە جۆری بنکەدراوەی سەر تۆڕ و مەکۆی ئینتەرنێت و خزمەتگوزارییەکی تۆڕی کۆمەڵایەتییە کە لە ٦ی نیسانی ٢٠٠٦ دامەزراوە، ماڵپەڕەکە ھی کۆمپانیای مێندتۆریییە، بارەگا سەرەکیییەکەی لە ئەمریکایە، بە زمانی ئینگلیزی بەردەستە و ناوەڕۆکە سەرەکیییەکەی دەربارەی ئەنیمێیە.
محەممەد قوتب
محەممەد قوتب (١٩١٩، میسر – ٤ی نیسانی ٢٠١٤، جەددە) زانا و بیرمەندی ئیسلامی بوو. برای سەید قوتبە، خاوەنی چەندین کتێب دەربارەی فیکری ئیسلامی و پێوانە کردنی سەردەم بەپێی بنەماکانی ئیسلام، خاوەنی خەڵاتی مەلیک فەیسەڵ بۆ لێکۆڵینەوە ئیسلامییەکان، نووسەری کتێبی «جاھلیة القرن العشرین»، مامۆستا لە زانکۆی ئومولقوڕا، و خاوەنی زۆرترین کاریگەری لەسەر سەحوەی ئیسلامی لە سەدەی بیستەمدا.
ژیان
لە ٢٦ ی نیسانی ١٩١٩ لە گوندی موشا سەربە پارێزگای ئەسیوت لە میسر لە دایکبووە. باوکی خەریکی کاری کشتوکاڵی بووە، لەسەردەمێک لەدایکبووە کە سەردەمی کۆتایی ھاتنی داگیرکاری لەسەر میسر بووە.
خوێندن
دوای مردنی باوکی دایکی بڕیاردەدات خۆی و سەید قوتبی برای و ئەمینە و حەمیدە قوتبی خوشکی بنێرێ بۆ قاھیرە، لەوێ قۆناغی سەرەتایی و ئامادەیی تەواو دەکات، و دەچێتە بەشی زمان و ئەدەبی ئینگلیزی و ساڵی ١٩٤٠ تەواوی دەکات، دواتر لە پەیمانگای مامۆستایان درێژە بە خوێندن دەدات و دیبلۆمی پەروەردە بەدەست دێنێت. ماوەی چوار ساڵ دەست دەکا بە دەرس گوتنەوە، دواتر پێنج ساڵ وەک بەڕێوەبەری وەرگێڕان لە وەزارەتی مەعارف دەست بە کار دەبێ، و سەرپەرشتیاری پڕۆژەی "ھەزار کتێب " بووە لە وەزارەتی فێرکردن.
فیکر
دەربارەی فیکری دەڵێت کە سێ کەس زۆرترین کاریگەریان لەسەر دروستکردنی ھەبووە ئەوانیش سەید قوتب، دەربارەی دەڵێت "ھەر لەو کاتەوە دەستم بە بیرکردنەوە کردووە لەگەڵ بۆچوونەکانی سەید ژیاوم، کاتێک گەیشتیمە قۆناغی ئامادەیی بەشداری پێدەکردم لە بوارەکانی بیرکردنەوەی، و ڕێی بۆ دەکردمەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر بابەتەکان، بەم جۆرە فیکر و ڕۆحمان تێکەڵی یەکبوون، ئەمە سەرەڕای پەیوەندی برایەتیی و ژیان لەیەک ماڵدا کە دەبێتە ھۆی دروست کردنی کەشێکی خۆشەویستی و لێک نزیکبوونەوە ". یەکێکیان خاڵی ئەحمەد حوسێن موشی دەربارەی دەڵێت "بەھۆی بوونمان لەگەڵ خاڵمان کە چالاکی سیاسی و ئەدەبی و ڕۆژنامەوانی ھەبوو کاریگەری بەرچاوی ھەبوو بۆ کێش کردنی من و براکەم بەرەو ئەدەب و شیعر و خوێندنەوە، لە کاتێکدا خاڵمان پەیوەندییەکی پتەوی لەگەڵ عەباس مەحموود عەققاد ھەبوو کە بووە ھۆی کاریگەربوونمان بە بۆچوونەکانی عەققاد، بەڵام کاریگەریی زیاتر لەسەر سەیدی برام ھەبوو بەھۆی زۆر پێکەوەبوونیان". یەکێکی تریش عەباس مەحموود عەققاد دەربارەی دەڵێت " لە عەققاد فێربووم کە جۆرێک لە قوڵبونەوەم ھەبێت بۆ ھەر فکرەیەک نەک بەشێوەیەکی ڕوکەشانە خوێندنەوەی بۆ بکەم، و لەڕووی شێوازی نوسینەوە دەربڕینەکانم ورد بن".
بەرھەمەکان
نوسەری ٣٧ کتێبە کە بەشێکی زۆریان وەرگێڕاونە سەر زمانەکانی کوردی، فارسی، تورکی، ئینگلیزی، فەرەنسی و ئوردوو.
خەڵاتەکان
ساڵی ١٩٨٨ خەڵاتی مەلیک فەیسەڵ ی بۆ لێکۆڵینەوە ئیسلامییەکان پێدراوە.
مردن
لە ٤ ی نیسانی ٢٠١٤ لە شاری جەددە لەوڵاتی سعودیە کۆچی دوایی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩ پۆل:مردووانی ٢٠١٤ پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی پۆل:ئوسامە بن لادەن
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ڕیۆ مۆرایڵز
ڕیۆ مۆرایڵز کارەکتەرێکە لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە. ئەم کەسایەتییە خەیاڵییە دایکی سپایدەرمان مایڵز مۆرایڵزە.
سەرچاوەکان
https://en.wikipedia.org/wiki/List of Marvel Comics characters: M
ناحیەی ناوەندی قەزای حاجیاوا
ناحیەی ناوەندی قەزای حاجیاوا یەکێکە لە ناحیەکانی ئیدارەی ڕاپەڕین لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارۆچکەی حاجیاوایە. ژمارەی دانیشتوانی بریتیە لە (٦٦،٠٦٧)کەسە.
ناو
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی حاجیاوایە.
حاجیاوا وشەیەکی لێکدراوە لە دوو وشەی (حاجی+ئاوا)، حاجی: لە وشەی حەجی زمانی عەرەبی وەرگیراوە، کەسێک بچێت فەریزەی حەج جێبەجێبکات دوای ئەوە پێشگری وشەی حاجی وەردەگرێت و دەبێتە نازناوی. ئاوا کورتکراوەی وشەی (ئاوای یان ئاوەدان)ی زمانی کوردییە دەدرێتە پاڵ ھەندێک وشە بۆ ناونانی شوێن. گوایە حاجیاوا کاتێک درووستکراوە لەلایەن حاجییەکەوە دروستکراوە لەوەوە ناونراوە حاجیاوا.
جوگرافیا
ناحیەی ناوەندی قەزای حاجیاوا ھاوسنوورە لەگەڵ؛
ڕووبەر
ڕووبەری ئەم ناحیەیە (٧٥کم٢)یە لە (٠٫٣٧٪) پارێزگای سلێمانی پێکدەھێنێت.
دانیشتوان
تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە کوردن، بە پێی پێشبینی دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٠ دانیشتوانی ئەم قەزایە (٦٦،٠٦٧)کەسە.
مێژوو
شارۆچکەی حاجیاوا لە سەرەتادا ئۆردووگایەکی زۆرەملێ بوو بۆ ئەو گوندانە سەر سنوور کە ڕاگوێزران درووستکرا، حاجیاوا لە زەوی گوندی حاجیاوای کۆندا درووستکرا بۆیە ھەمان ناوی لێنرا.
لە دوای ڕاپەڕین، حاجیاوا وەک خۆی مایەوە و ساڵ بە ساڵ فراوانتر بوو، حاجیاوا لە ٢١ی تەممووزی ١٩٩٩ بە واژۆی سەرۆکی حکوومەتی ئیدارەی سلێمانی، کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی بوو بە ناحیە، بە دابڕانی (٢١) کەرت و گوند لە ناحیەی چوارقوڕنە.
لە ٢٢/٢/٢٠٢٢ ڕێبەر ئەحمەد خالید وەزیری ناوخۆی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە نووسراوێکی فەرمی کە ئاراستەی سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنی وەزیرانی کردبوو، تێیدا ڕایگەیاندبوو کە لارییان نییە لەسەر بە قەزاکردنی ناحیەی حاجیاوا لە سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین لە پارێزگای سلێمانی. بە فەرمانی ھەرێمی لە نووسراوێکدا کە واژووی مەسروور بارزانی سەرۆکی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانی لەسەرە، بە ژمارە (١١٣) لە ٢١/٤/٢٠٢٢ بڕیاردرا بە ھێنانەکایەی قەزای حاجیاوا لە سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین.
کارگێڕی
ناحیەی ناوەندی قەزای حاجیاوا ناوچەیەکی پارێزگای سلێمانییە کەوتۆتە باکوورییەوە. لەڕووی ئیدارییەوە پێکھاتووە لە (٢١) گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
ئامۆژگاری
کەناڵى ئاسمانى (ئامۆژگارى) کەناڵێکی ئاینی ناحوکومی سەربەخۆیە، کاردەکات بۆ ئامۆژگاری کردنی مسوڵمانان بە بەڵگەی قورئان و سوننەت، بە تێگەیشتی پێشین و پێشەوایانی ئوممەت.
لە ڕێکەوتی (٥/ ٥/ ٢٠١٣) دەستبەکارە لەسەر مانگی دەستکردی نایلسات، و فریکوێنسیەکەی بریتیە لە: 12521 Vertical و سیمبڵ ڕەیتی 27500.
پەیامى کەناڵى ئامۆژگارى:
١- كه‌ناڵی ئامۆژگاری بۆ ئامۆژگاری مسوڵمانان و خزمه‌ت كردن به‌م گه‌ل و وڵاته‌ دامه‌زراوه‌ نه‌ك بۆ دژایه‌تی میلله‌ت و وڵاته‌كه‌مان.
٢- مامۆستایانی سه‌له‌فی به‌ وتار و به‌ كردار له‌ خزمه‌تی ئه‌من و ئاسایشی هه‌رێمه‌كه‌دا بوون‌، پاڵپشتی پێشمه‌رگه‌ش بوونه له‌ شه‌ڕی دژ به‌ داعش له‌ مه‌یدانی جه‌نگ، وه بەپێی توانا هاوکاری پێشمه‌رگەیان كردووه‌، وه مه‌عنه‌و‌یات و وره‌ی ئەوانیان به‌رزكردووه‌ته‌وه و دوعای خێریشیان بۆ كردوون له مزگەوتەکانیانەوە،‌ وه‌ هەروەها كۆمه‌كیان بۆ ئاواره‌كانیش كۆكردۆ‌ته‌وه‌. وه‌ به‌رده‌وامیشین له‌سه‌ر ئه‌م هه‌ڵوێسته‌مان، چونکە بە دینی دەزانین.
٣- باوه‌ڕمان به‌ پێكه‌وه‌ ژیانێكی ئاشتیانه‌‌ و شه‌رعیانه هه‌یه‌.
٤- وڵاتی خۆمان و میلله‌تی مسوڵمانی كوردى خۆمان خۆش ده‌وێت و به‌ پێویستی ده‌زانین دیفاعێكی ڕه‌وای لێ بكه‌ین.
٦- داوا له‌ سه‌رجه‌م مسوڵمانان ده‌كه‌ین كه نه‌بن به‌هۆی بارگرژی و توندڕه‌وی و تێكدانی ئاسایشی وڵات، و بێگومان ئێمه‌ی مامۆستایانی سه‌له‌فی دورین له‌ زێده‌ڕه‌وی و تیرۆر و ته‌كفیری مسوڵمانان و ئاشووب و ئاژاوه‌، و هەرکەسێکیش وانەبێت دیارە ئەو کەسە سەلەفی نییە و ئێمە لێی بەرین.
بەستەرە پەیوەندی دارەکان:
ماڵپەڕی کەناڵی ئامۆژگاری: http://amozhgary.tv
پەخشی ئینتەرنێتی: http://amozhgary.tv/Live
پەخشی ئینتەرنێتی (دەنگی دووەم): https://web.archive.org/web/20161223142405/http://www.amozhgary.tv/Radio
فەیسبووک: https://www.facebook.com/amozhgarytv
یوتوب: https://www.youtube.com/user/amozhgarytv
تێلیگرام: https://telegram.me/amozhgarytv
ئەکادیمیای ئامۆژگاری: http://amozhgary-academy.com
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مەیدان، بیجاڕ
مەیدان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سیامەنسور، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مەیدان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھومایوون خورەم
ئەمیر ھومایۆن خوڕەم (لەدایکبووی ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٢٠ لە بووشێھر، ئێران - مردووی ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لە تاران، ئێران) کەمانچەژەن، مۆسیقاژەن و ئاوازدانەرێکی ئێرانی بوو. ئەندامی ئەنجومەنی باڵای ماڵی موزیکی ئێران بوو.
ژیان
لەو کاتەوەی دایکی ھۆگری مۆسیقای ئێرانی بووە و لە نێو بەرپرسانی موزیکی ئێرانیدا ھۆگری ئامێری ھومایوون بووە، ناوی ھومایوونی بۆ کوڕی خۆی ھەڵبژاردوە. خوڕەم لە تەمەنی ١٠ تا ١١ ساڵیدا لە قوتابخانەی ئەبولحەسەن سەبا ئامادە بوو و چەند ساڵێک دواتر وەک میوزیکژەنێکی تەمەن ١٤ ساڵ بە تەنیا لە ڕادیۆ کە میوازەنە نمایش دەکات. دواتر لە چەندین بەرنامەی مۆسیقای ڕادیۆدا کاری بەنرخی پێشکەش کرد، بەتایبەتی لە بەرنامەی گۆلھا، وەک ئاوازدانەر و ژەنیاری کەمانچەژەن و ڕاھێنەر.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی پۆل:خەڵکی پارێزگای بووشێھر پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠ پۆل:مردووانی ٢٠١٣ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئێران پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی کۆڵۆن
ڕاینۆ
ڕاینۆ کارەکتەری خەیاڵییە کە لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە. لەلایەن نووسەر ستان لی و ھونەرمەند جۆن ڕۆمیتا گەورەوە دروست کراوە، و بۆ یەکەمجار لە The Amazing Spider-Man #41 (تشرینی یەکەمی ١٩٦٦) دەرکەوتووە.
٥ی خەرمانان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
چای ھان
چای ھان (بە چینی:蔡含، لەدایکبووی ١٦٤٧ بۆ ١٦٨٦) وێنەکێشی سروشت بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٦٤٧ پۆل:مردووانی ١٦٨٦ پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:ژنە چینییە ھونەرمەندەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سوازیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
پلەیستەیشن ڤیتا
پلەیستەیش ڤیتا کۆنسۆڵێکی یاری دەستییە کە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی بەرھەم ھێنراوە و پێشکەش دەکرێت. ئەم کۆنسۆڵە یارییە دەستییە لە ڕاستیدا جێنشینی کۆنسۆلی یارییە دەستییەکانی پێشووی سۆنییە کە ناوی پلەیستەیشن بوو. ئەم پلەیستەیشە دەستییە لە ساڵی ٢٠١١ لە ژاپۆن و لە ساڵی ٢٠١٢ لە وڵاتانی دیکە بڵاوکرایەوە. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی ئەم بەرھەمە خاوەنی دوو دەستە ئەنالۆگ و مۆنیتەری شاشەی تاچ OLED ی ٥ ئینجە. پلەیستەیشن ڤیتا ئاسانکارییەکانی وەک بلوتوز و وای فای و سێ جی ھەیە و پرۆسێسەرێکی چوار ناوەکی بەھێزی ھەیە. دیزاینی گشتی پلەیستەیشن ڤیتا ھاوشێوەی دیزاینی کۆنسۆلی دەستی پێشووی سۆنییە.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١١ پۆل:کۆنسڵەکانی سۆنی پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠١٠
کۆمەڵەی ھەرەوەزی
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/OSG_Co-op_AGM_20050423.jpg/220px-OSG_Co-op_AGM_20050423.jpg|وێنۆک|لیژنەی خۆبەخش لە کۆمیتەی بەکاربەرانی فرۆشتن، وەک کۆمیتەی پێشووی ئۆکسفۆرد، سووندۆن و گلۆستەر، لە کۆبوونەوەی گشتی ساڵانەی ئەندامەکان هەژمار دەکرێت. کۆمەڵەی هەرەوەزی (هاوبەشی، کۆمەڵگای هەرەوەزی یان هاوبەشی) "کۆمەڵەیەکی سەربەخۆیە لە کەسانێک کە خۆبەخشانە یەکیان گرتووە بۆ پڕکردنەوەی پێداویستی و ئاواتەکانیان لەڕێی کۆمپانیایەکی هاوبەشی و کۆنترۆڵکراوی دیموکراتی". کۆمەڵگا هەرەوەزیەکان بە شێوەیەکی دیموکراتی لەلایەن ئەندامەکانیانەوە کۆنترۆڵ دەکرێن، هەر ئەندامێک یەک دەنگ لە هەڵبژاردنی لیژنەی بەڕێوەبەری هەیە. کۆمەڵەکان دەکرێت ئەمانەش بن:
توێژینەوەی بڵاوکراوەی پەیمانگای چاودێری جیهانی دەریخستووە کە لە ساڵی ٢٠١٢ نزیکەی یەک ملیار کەس لە ٩٦ وڵات بوون بە ئەندامی لانیکەم یەک ڕێکخراوی هەرەوەزی. داهاتی سێ سەد گەورەترین کۆمەڵگای هەرەوەزی لە جیهاندا گەیشتە ٢.٢ تریلیۆن دۆلار.
بازرگانییە هەرەوەزیەکان بە شێوەیەکی نموونەیی بەرهەمدارترن و لەڕووی ئابوورییەوە خۆڕاگرترن لە زۆرێک لە جۆرەکانی تری بازرگانی، کە دوو هێندە ژمارەی هەرەوەزیەکان (٨٠٪) لە پێنج ساڵی یەکەمی بەردەوامیان بووە بە بەراورد لەگەڵ مۆدێلی خاوەندارێتی بازرگانی تر (٤١٪) بەپێی داتای شانشینی یەکگرتوو. گەورەترین کۆمەڵگای هەرەوەزی لە جیهاندا، کۆمپانیای مۆندراگۆن (کە لەلایەن کاهینی کاسۆلیکی جۆسێ ماریا ئاریزماندیاریتا دامەزراوە) ، لە ساڵی ١٩٥٦ەوە بەردەوامە لە کارکردن.
کۆمەڵگا هەرەوەزیەکان زۆرجار ئامانجی کۆمەڵایەتییان هەیە، کە ئامانجەکانیان بەوە دەپێکن وەبەرهێنانی بەشێک لە قازانجی بازرگانی بگەڕێننەوە بۆ ناو کۆمەڵگاکانیان. وەک نمونەیەک لەمە، لە ساڵی ٢٠١٣، کۆمپانیای هەرەوەزی کۆئۆپەرەتیڤ لە بەریتانیا 6.9%ی قازانجەکانی پێش باجیان کردە وەبەرهێنان لەو کۆمەڵگایانەی کە بازرگانییان تێدا کردووە بە بەراورد لەگەڵ 2.4% بۆ سوپەرمارکێتەکانی تر.
لە ساڵی ٢٠٠٢ ەوە، هاوبەشییەکان لە ئینتەرنێتدا جیا دەکرێنەوە لەڕێی بەکارهێنانی ناوە دۆمەینی .coop. لە ساڵی ٢٠١٤، هاوپەیمانی هاوکاری نێودەوڵەتی (ICA - هاوپەیمانێتیی نێونەتەوەیی هەرەوەزی) تۆماری هەرەوەزی ناساند، واتە هاوپەیمانانی ICA و یەکێتیی قەرزەکانی WOCCU دەتوانرێت بناسرێنەوە لەڕێگەی لۆگۆی بەکاربەریی ڕەوشتی هەرەوەزی.
سەرچاوەکان
پۆل:جۆری ڕێکخراوەکان پۆل:Webarchive template wayback links
٦ی خەرمانان
٦ی خەرمانان ١٦١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٠٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٠٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
دکتۆر ئۆکتۆپوس
دکتۆر ئۆکتۆپوس گەورەخراپەکارێکی خەیاڵییە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاودەکرێنەوە. کارەکتەرەکە لەلایەن نووسەر ستان لی و دیزاینەر ستیڤ دیتکۆ دروستکراوە؛ و بۆ یەکەمجار لە ژمارە ٣ی گۆڤاری The Amazing Spider-Man لە تەممووزی ١٩٦٣ دەرکەوت.
مافەکانی کۆمەڵگای پەلکەزێرینە لە تامیل نادو
وێنۆک مافەکانی لێسبیان، گەی، دووڕەگەزخواز، ترانسجێندەر لە تامیل نادو یەکەم ولایەتی پێشەنگە لە ھیندستان بۆ دان بە مافەکانی کۆمەڵگای پەلکەزێرینە، تامیل نادوو یەکەم ولایەتی ھیندستان بوو کە دان بە مافەکانی ترانسجێندەر بنێت بە شێوەی یاسایی، خەڵکانی ترانسجێندەر لە نەخۆشخانەکان دەتوانن بە خۆڕایی چارەسەرییە پێویستییەکانی خۆیان وەربگرن وەکوو نەشتەرگەری دانانەوەی جێندەر، جگە لەوەش ویلایەتە زۆرلێکردن بۆ ھەڵبژاردنی تاکە ڕەگەزێک لەو مناڵە تازە لەدایکبووانەی کە نێوانەڕەگەزن قەدەغەکرد
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
مێرگەسوور
مێرگەسوور گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مێرگەسوور لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گوڵانی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی پەرخ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گوڵانی ناوەڕاست و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سیانزار.
ئەلێکسەسیمیا
ئەلێکسەسیمیا نەتوانینە بۆ کاردانەوە و ناسینەوە و پێناسەکردنی ھەست و سۆز لە کەسەکە خۆی و لەوانەی کە لە دەوروبەرین یان لەکارکەوتنی بەئاگابوونە لە ھەست و سۆز، کە لەوانەیە ببێتە ھۆی کێشە لە کۆمەڵایەتی بوون، ئاستەنگبوون لە پەیداکردنی پەیوەندی کۆمەڵایەتی کەسێک لە حاڵەتی ئەلێکسەسیمیا لەوانەیە بە ئاستەنگ بتوانێ جیاوازی لەنێوان پێزانین و ھەستو سۆزی بەرامبەر بکات
مێرگەسوور
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەلێکسەسیمیا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نیرۆسایکۆلۆژی
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
تۆماس فریدمان
فریدمان لە ئێستادا دوو جار لە ھەفتەیەکدا بۆ ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز دەنوسێت. «سوپاس بۆ دواکەوتنت» ناوی کتێبەکەی فریدمانە، کە لە ٤٩٦ لاپەڕەدا لە ساڵی ٢٠١٦ لەلایەن ستراوس ڤێگیرۆ بڵاوکراوەتەوە.
ئەم کتێبە سەبارەت بە جیھانی ئەمڕۆیە و دەیەوێت ھێزە سەرەکییەکانی گۆڕان لەجیھاندا بناسێت و پێناسەی بکات و کاریگەرییان لەسەر گەل و کەلتوورە جیاوازەکان ڕوونبکاتەوەو، ئەوەی ئەو پێی وایە گونجاوترین بەھا و کاردانەوەیە بۆ بەڕێوەبردنی ئەو ھێزانە. ڕەخنە لە فریدمان گیراوە بەھۆی پشتگیریکردنی بۆ شەڕی عێراق و شازادەی جێنشین محەممەد بن سەلمان.
کوۆن ئاھ-یون
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:ئەندامانی سڵاو ڤێنۆس پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور پۆل:میوزیکژەنەکان لە ئینچیۆن پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور
تۆماس فریدمان
ژیان و پەروەردە
فریدمان لە ٢٠ی تەممووزی ساڵی ١٩٥٣ لە مینیاپۆلیسی مینیسۆتا لە دایک بوو. کوڕی مارگرێت بلانش و ھاڕۆڵد ئابییە. فریدمان لە تەمەنی منداڵییەوە، دەیویست ببێت بە گۆڵفێکی پرۆفیشناڵ. فریدمان زۆر یاریی وەرزشی دەکرد، و لە بارەی تێنس و گۆڵفەوە جددی بوو. فریدمان جوولەکەیە. ئەو پێنج ڕۆژ لە ھەفتەیەکدا لە قوتابخانەی عیبریی ئامادە دەبوو. پاشان چوو بۆ قوتابخانەی ئامادەییی سەینت لویس پارک، لەوێ وتاری بۆ ڕۆژنامەی قوتابخانەکەی دەنووسی.
کاری ڕۆژنامەوانی
وێنۆک|فریدمان لە [[لەندەن لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٤ لە قسە کردندا]] فریدمان دوای تەواوکردنی بڕوانامەی ماستەری چووە ناو نووسینگەی لەندەنی یونایتد پرێس ئینتەرناشناڵ. دوای ساڵێک نێردرا بۆ بەیروت کە لە حوزەیرانی ١٩٧٩ تا ئایاری ١٩٨١ لە کاتی شەڕی ناوخۆی لوبناندا دەژیا.
تێڕوانینەکان
فریدمان بەھۆی داکۆکییە سەرسەختەکەی لە جەنگی عێراق و بازرگانیی نەبەستراو و پشتگیریی شازادە محەممەد بن سەلمانی شازادەی جێنشینی سعوودی ڕەخنەی لێ گیراوە.
تیرۆریزم
دوای ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠١، نووسینەکەی فریدمان زیاتر سەرنجی خستە سەر ھەڕەشەی تیرۆر و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست. ئەو خەڵاتی پولیتزەری ساڵی ٢٠٠٢ی پێبەخشرا بۆ ڕوونکردنەوەی «بۆ ڕوونی بینینەکەی، لەسەر بنەمای ڕاپۆرتی فراوان، لە لێدوان لەسەر کاریگەریی تیرۆریزم لە جیھاندا».
عێراق
فریدمان پشتیوانی لە داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ کرد و نووسیبووی دامەزراندنی دەوڵەتی دیموکراتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست وڵاتانی دیکەی ناوچەکە ناچار دەکات ئازادی و نوێگەریی بکەن.
ئیسرائیل
نوام چۆمسکی، فریدمان و نیویۆرک تایمز بە لایەنگریی تۆمەتبار دەکات و ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەتی کردەوە زانیاریی پەیوەندیدار لەسەر پێشنیارەکەی یاسر عەرەفات بڵاوبکاتەوە کە ئامادەیە لە ساڵی ١٩٨٤دا دانوستان لەگەڵ سەرۆکایەتیی ئیسرائیل ئەنجام بدات. چۆمسکی لە کتێبی «ئۆھام و چەتەکان و ئیمپراتۆرییەکان» بە ناچاری دەنووسێت، فریدمان بە باشی ئاگاداری پێشنیارەکەی عەرەفات بووە، بەڵام لە جیاتیی ئەوە ڕاپۆرتیداوە کە ئیسرائیل ھەرگیز ناتوانێت ھیچ کەسێک بدۆزێتەوە بۆ دانوستان.
چۆمسکی و نۆرمان فینکلستین ھەردووکیان فریدمان تۆمەتبار دەکەن بە پەسەندکردنی پەیوەندییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل لەکاتێکدا گلەیی لە کەسانی تر دەکەن بۆ پاساودانی تیرۆر لەلایەن گرووپە ئیسلامییەکان و عەرەبەکانەوە. ئاماژە بە وتارێکی فریدمان دەکەن کە لە نیویۆرک تایمزدا بڵاوکراوەتەوە و تێیدا فریدمان پشتیوانی لە بۆردومانی ھاووڵاتیانی غەزە دەکات و پاساوی ئەوە دەدات کە بەو کارە خەڵک پەروەردە دەکرێن. چۆمسکی کاردانەوەی بەرامبەر بە وتارەکەی فریدمان ھەبوو بە گوتەنی «بەپێی ئەم جۆرە لێدوانە، ھەوڵی ئوسامە بن لادن بۆ پەروەردەکردنی ئەمریکییەکان لە ١١/٩ کارێکی زۆر جێی ستایشە، ھەروەک ھێرشی نازییەکان بۆ سەر لیدزی و ئۆبرادۆ، وێرانکردنی گرۆنزی لەلایەن ڤلادیمیر پوتین و زۆرێک لە ئۆپراسیۆنە دیارەکانی دیکە».
وو جیاجی
وو جیاجی (بە چینی:吳嘉紀;، لەدایکبووی ١٦١٨ بۆ ١٦٨٤) شاعیرێکی چینی بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ پۆل:مردووانی ١٦٨٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٦١٨ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:نووسەرانی تایژۆو، جیانگسو
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣
بەستەری دەرەکی
پۆل:جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣
گونجاندن
لە زانستی زیندەزانی دا چەمکی گونجاندن سێ واتای ھەیە. یەکەم، بریتییە لەو ڕێکارە پەرەسەندنە جوڵاوەی وا لە زیندەوەران دەکات لەگەڵ ژینگەکەیان دا بگونجێن و یارمەتیدەرە لە باشترکردنی ڕادەی شیاوی پەرەسەندنیان. دووەم: بریتییە لە بارێکی بەدەستھاتوو لەلایەن ئەو زیندەوەرانەوە لەڕێی ئەو ڕێکاری پەرەسەندنەوە. سێیەم: بریتییە لە خەسڵەتی خۆگونجاندن لەگەڵ ئەرکێکی کرداری بۆ ھەر تاکە زیندەوەرێک کە پارێزراوە و پەرەیسەندووە بەھۆی ھەڵبژاردەی سروشتییەوە.
لەڕووی مێژوویەوە گونجاندن باسکراوە لە سەردەمی فەیلەسوفە یۆنانییە کۆنەکان دا وەک ئیمپێدکلیس و ئەرستۆ. لە باوەڕی سروشتی سەدەی ھەژدەھەم و نۆزدەھەم دا، گونجاندن وەک بەڵگەی بوونی خوداوەند بەکاردەھات و دواتر چارڵز داروین ھەستا بە پێشنیارکردنی شی کردنەوەی گونجاندن بە (ھەڵبژاردەی سروشتی).
گونجاندن بابەتێکی سەرەکییە لە فەلسەفەی زیندەزانی دا کە پەیوەستدارە بە ئەرک و مەبەستەوە. ھەندێک لە زیندەزانان ھەوڵ دەدەن خۆیان بەدووربگرن لە بەکارھێنانی ئەو دەستەواژانەی واتای «مەبەست» دەگەیەنن لە دیاردەی گونجاندن دا چونکە وشەکە پێشنیار و واتای نیازی خوداوەندێک پیشان دەدات و ھەندێکی تر پێیان وایە کە دیاردەی گونجاندن خۆی لە خۆی دا مەبەستدارە.
بنەما گشتییەکان
«دەکرێت لە گرنگی گونجاندن تێبگەین تەنھا لەڕێی تێگەیشتنی تەواوی زیندەزانی جۆرەکانەوە.»
جولیان ھەکسڵی، پەرەسەندن: لێکدانە نوێیەکە.
گونجاندن بە شێوەیەکی سەرەکی ڕیکارێکە نەک شێوەیەکی جەستەیی یان بەشێکی جەستە. بۆ نموونە مشەخۆرێکی ناوەکیی دەکرێت زیاتر جیاوازی دیاردەکە ڕوونبکاتەوە، ئەم بوونەوەرە دەکرێت بنیادێکی جەستەیی زۆر سادەی ھەبێت بەڵام بەڕادەیەکی زۆر خۆی گونجاندووە لەگەڵ ژینگەکەی چواردەوری دا. بۆیە لەمەوە دەردەکەوێت کە گونجاندن تەنھا لە خەسڵەتە بینراوەکان دا خۆی نابینێتەوە بەڵکو گونجاندنەکان لە تەواوی سووڕی ژیانی زیندەوەرەکەدا ڕوودەدەن. وەک دەستەواژەیەکی درووست و کرداری تر و جیاوازی نێوان گونجاندن و خەسڵەتی گونجاندن ئەوا گونجاندن دەربڕینێکە بۆ کۆتا ئەنجام (بەرھەم) ی زیندەوەرەکە بەکاردێت لە ڕێی دەرکەوتنی ھەموو ئەو خەسڵەتانەی ھاتوونەتە کایەوە بە درێژای دیاردەکە و بۆ ڕێکاری پەرەسەندن بەکاردێت، لە کاتێک دا دەستەواژەی «خەسڵەتی گونجاندن» بۆ بەش یان ئەرکێکی جەستەیی تایبەت بەکاردێت.
ئەم پێناسانەی خوارەوە لەلایەن زانای زیندەزانی پەرەسەندن (سیۆدۆسیس دۆبژانسکی) ەوە کراوە:
گونجاندن جیاوازە لە ھەر یەک لە دیاردەکانی (توانای مانەوە، ڕاھاتن و فێربوون) کە ھیچ یەکێک لەم گۆڕانانەی زیندەوەران ناگوزێرێتەوە بۆ وەچەکان. توانای مانەوە، بڕ و ڕادەی پەیوەستداری زیندەوەرێکە بۆ بەردەوام بوونی لە ژیان لە ژینگە جیاوازەکان دا و بە بەشێک لە خەسڵەتی (جۆرە تایبەتییەکان) دادەنرێت. ڕاھاتن دیاردەی ڕێکخستنی خودکاری جەستەییە لە ماوەی ژیان دا و فێربوون بە واتای بەرەوپێشچوونی کارایی ھەڵسوکەتە لە ماوەی ژیان دا.
جۆرەکانی گونجاندن
«گونجاندن دڵ و رۆحی پەرەسەندنە.»
نایڵز ئێڵدرج، داھێنانەوەی داروین: گفتوگۆ مەزنەکەی بیردۆزی پەرەسەندن.
قڕبوون و پێکەوە قڕبوون (لەناوچوون)
ئەگەر کۆمەڵەیەکی زیندەوەران نەتوانن بە لێھاتووی و بە پێی پێویست بجوڵێن یان بگۆرێن بۆ ھێشتنەوە و بەردەوامی بۆ ماوەیەکی درێژخایەن ئەوا بە دڵنیاییەوە قڕدەبن و لەناودەچن. دیاردەی قڕبوون ڕوودەدات کاتێک تێکڕای مردنی تەواوی جۆرە زیندەوەرەکە تێکڕای لەدایکبوون تێ دەپەڕێنێت بۆ ماوەیەکی کاتی کە بەس بێت بۆ دیارنەمان و لەناوچوونی جۆرەکە.
ھەروەک چۆن پێکەوە گونجاندن ھەیە بەھەمان شێوەش پێکەوە قڕبوون ھەیە کە دەبێتە ھۆی لەناوچوونی جۆرە زیندەوەرێک بەھۆی قڕبوونی جۆرە زیندەوەرەێکی تر کە پێکەوە گونجاندن لە نێوانیان دا ڕوویداوە. بۆ نموونە، زیندەوێکی مشەخۆر دەکرێت لەناوبچێت دوای لەناوچوونی ئەو زیندەوەرەی مشەخۆرەکە لەسەری دەژیا یان قڕبوونی گوڵێک دوای لەناوچوونی زیندەوەری گوازەرەوەی تۆوەکانی یان قڕبوونی گوڵەکە لە کاتی تێکچوون و پچڕانی زنجیرەی خۆراکی.
سەرچاوەکان
پۆل:ژینناسیی پەرەسەندنی
٧ی خەرمانان
٧ی خەرمانان ١٦٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٠٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٠٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سوازیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
پیتەری سێیەمی ڕووسیا
پیتەری سێیەم یان پترسی سێیەم (لەدایکبووی ٢١ی شوباتی ١٧٢١ - مردووی ٦ی تەممووزی ١٧٦٢) فەرمانڕەوای ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا کوڕی کارلل فریدریک لە دوای ئیزابیسی دایکی دەبێتە فەرمانڕەوای ڕووسیا، بەڵام دوای ماوەیەکی کەم لە فەرمانڕەوایی لە تەمەنی ٣٤ ساڵی دەمرێت، و لە دوای خۆی خێزانەکەی کاترینای دووەم ھاتە سەر تەخت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢١ پۆل:مردووانی ١٧٦٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢٨ پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
ھەرزەڵە
ھەرزەڵە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ھەرزەڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی مانگای کۆن و لە باشوور لەگەڵ گوندی ناڵپارێز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی سارد، ناڵپارێز و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی عارەبە.
٨ی خەرمانان
٨ی خەرمانان ١٦٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٠٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٠٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
تراکتۆر
alt=|وێنۆک|220x220پیکسڵ تراکتۆر ئامێرێکە مەکینەیەکی بەھێزی لەسەرە بۆ کاری کشتوکاڵ بەکاردێت، چەندین جۆر دەمی ھەیە کە بە دواوەی دەبەسترێت بۆ مەبەستی دیاریکراو
ئۆسکۆرپ
ئۆسکۆرپ کۆمپانیایەکی فرەنەتەوەیی خەیاڵییە کە چەندین ملیار دۆلاری تێدەچێت و لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاودەکرێنەوە، بەزۆری لە چیرۆکەکانی سپایدەرماندا. کۆمپانیاکە لەلایەن نۆرمان ئۆسبۆرن دامەزراوە و لە چەندین وەرگێڕانی میدیادا دەرکەوتووە. بۆ یەکەمجار لە Amazing Spider-Man #37 (ئازاری ١٩٦٦) دەرکەوت، کە لەلایەن ستان لی و ستیڤ دیتکۆ دروست کراوە.
تی بی ئێس ھۆڵدینگز
وێنۆک|بینای تی بی ئێس تی بی ئێس هۆڵدینگز یان سیستەمی پەخشی تۆکیۆ بە کورتی: تی بی ئێس کۆمپانیایەکی ھاوبەشە و دەکەوێتە شاری تۆکیۆ لە ژاپۆن. تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنی بە ھەمان ناو بەڕێوەدەبات کە بە شێوەیەکی باو پێی دەوترێت تی بی ئێس. کەناڵی تی بی ئێس ٢٨ سەر بە تۆڕێکی ھەواڵییە بە ناوی جی ئێن ئێن ( تۆڕی هەواڵی ژاپۆن). دامەزراوەی تی بی ئێس بەرنامەی قەڵای بەرھەم ھێنا (ناونیشانی ڕەسەن : قەڵای تاکێشی)، کە لە زۆر وڵات پەخش دەکرا، لەنێویاندا ھەندێک وڵاتی عەرەبی.
ئۆفیسی سەرەکی دەکەوێتە شاری ئاکاساکا لە ویلایەتی میناتۆ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن.
تی بی ئێس لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٥١ بە ناوی کەی ئاڕ تی دامەزراوە، ئۆفیسە سەرەکیییەکانی لە کاسومیگاسکی، چیۆدا، تۆکیۆ دایە.
دۆنگ سیاوۆ وان
وێنۆک دۆنگ سیاوۆ وان (لەدایکبووی ١٦٢٤ بۆ ١٦٥١) شاعیر، نووسەر بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ بەناوە قەلەمییەکەی ناسراوە: چینگ-لیان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٦٢٤ پۆل:مردووانی ١٦٥١ پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی ١٧یەم پۆل:شاعیرە ژنە چینییەکان پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ پۆل:ژنە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:نووسەرەکانی نانجینگ
محەممەد سەعید نەججاڕی
محەممەد سەعید نەججاڕی ناسراو بە ئاسۆ (لەدایکبووی ١٩٥٦ لە سارۆقامیش، بۆکان) نووسەر و شاعیرێکی کوردە.
ژیان
ئاسۆ بەپێی ناسنامە ڕۆژی ٩ی جۆزەردانی ساڵی ١٩٥٦ لە ئاوایی سارۆقامیشی ناوچەی فەیزوڵڵابەگی سەر بە شاری بۆکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دایک بووە. ھەر لەوێ کە بۆ یەکەم جار بە حەولی برایم خان خوێندنگە کراوەتەوە، نراوەتە بەر خوێندن. لە شارەکانی سەقز و بۆکان درێژەی بە خوێندن داوە. ساڵی ١٣٨٠ لە زانکۆی تەورێز ماستەری (ئەدەبیات و وێژەی فارسی) وەرگرتووە. ساڵی ١٩٩٣ لە یەکەم ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکاندا وەک یەکێک لە حەوت بەڕێوەبەری ئەو ڕێکخراوەیە ھەڵبژێردراوە. لە قوتابخانە و زانکۆکانی شاری بۆکان مامۆستای ئەدەبیاتی فارسی بووە و پاشان خانەنشین کراوە؛ دواتر بۆ وانە گوتنەوەی فارسی لە کۆلێژی پەرەستاریی شاری بۆکان بانگھێشت کراوەتەوە.
ناوەرۆکی ھۆنراوە
ئاسۆ سەر بە بەرەی شاعیرانی پاش ھێمن و ھەژار و ھێدی و ئاواتە. ھونراوەکانی ئاسۆ زۆربەیان شیعری کلاسیک و لەسەر شێوازی غەزەلن. غەزەلەکانی تەژین لە باس و خواسی دڵداری و خۆشەویستی و لەسەر زاران نەرم و ڕەوانن. ھەروەھا باسی خاک و نیشتمانپەروەریشی ھاوپێچی غەزەلە عاشقانەکانی کردووە. ئاسۆ شیعری نوێشی نووسیوە، بەڵام بەھۆی غەزەلەکانییەوە ناسراوە.
بەرھەم
بەرھەمە چاپ کراوەکانی بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی بۆکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
بەتەنیا لە ماڵەوە (فیلم)
بەتەنیا لە ماڵەوە فیلمێکی کۆمیدی کریسمسی ساڵی ١٩٩٠، لەلایەن «جۆن ھیووز» کاری نوسینی بۆ کراوە، ھەروەھا لەلایەن کریس کۆلۆمبس دەرھێنراوە. ئەستێرەکانی فیلمەکە ماکولی کولکین، جو پیسکی، دانیال ستیرن، جۆن ھێرد، کاترین ئەوھارا. فیلمەکە دوای کێڤن (کوڵکین) دەکەوێت، کەتەمەنی ھەشت ساڵە، دەبێت لەبەر دوو دز بەرگری لە ماڵەکەی بکات، کە ناویان ھاری و مارڤ (پیسکی و ستێرن)، دوای ئەوەی خێزانەکەی بەھەڵە جێی دەھێڵن، لە ئاھەنگی سەری ساڵ. سەرەتا ویستیان فیلمەکە بەرھەمی کۆمپانیای وارنەر برۆس بێت، بەڵام بۆ بەرھەمھێنانی فۆکس سەدەی بیستەم گۆڕدرا، کاتێک ھیووز بوودجەکەی ١٠ میلیۆن دۆلاری تێپەرکرد، کە بۆ فیلمەکە لەگەڵ وارنەر برۆس بەڵێنی دابوو.
فیلمی بەتەنیا لەماڵەوە لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠ لە شیکاگۆ نمایش کرا، لە ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ بە فراوانتر لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە. بە کۆی گشتی ٤٧٦٬٧ میلیۆن دۆلار ڕیکۆردی بەرزترین کۆمیدیایی زیندووی تائێستا گرتووە، تا ئەوکاتەی لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن فیلمی «بەشی ھاونگەرەوە ٢» دەستی بەسەرا گیرا. فیلمەکە دوو پاڵاوتنی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بۆ باشترین وێنەی جوڵاو - میوزیکی یان کۆمیدی و باشترین ئەکتەر لە وێنەی جوڵاو - میوزیکی یان کۆمیدی بۆ کولکین وەرگرت. ھەروەھا دوو پاڵاوتنی خەڵاتی ئەکادیمی بۆ باشترین خاڵی بنەڕەتی کە لەلایەن جۆن ویلیامز و باشترین گۆرانی ڕەسەن بۆ «شوێنێک لە یادەوەریمندا» پێکھاتبوو. سەرەڕای وەرگرتنی پێداچوونەوەی تێکەڵ لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لەسەر ئازادبوونی سەرەتایی، بەتەنیا لەماڵەوە لەو کاتەوە وەک کلاسیکێکی پشوو لە نێوان ئامادەبوواندا بانگەوازی بۆ کراوە، وە زۆر جار بە یەکێک لە باشترین فیلمەکانی کریسمەس دایدەڕێژرێت، کە تا ئێستا دروست کراوە.
چیرۆک
خێزانی «ماککالیستەر» ئامادەکاری بۆ بەسەربردنی جەژنی کریسمس لە پاریس دەکەن، لە ماڵی پیتەر و کەیت لە شاری شیکاگۆ لە شەودا پێش ڕۆیشتنیان. کوڕی بچوکی پیتەر و کەیت «کێڤن» بابەتی گاڵتەکردنن بە برا گەورەکەی، دواتر کێڤن بە ڕێکەوت نانی ئێوارەی خێزان و بلیتی فڕینیان بۆ پاریس تێکدەدات، دوای کەلەپچەکردن لەگەڵ «بەز» برا گەورەکەی، لە ئەنجامدا وەک سزایەک ڕەوانەی ژێرەوەی ماڵەکە دەکرێت، وە لەوێ کێیت سەردەکەوێ، چونکە خوازیارە خێزانەکەی ون بن. لە شەودا بایەکی قورس زیان بە ھێڵەکانی کارەبا دەگەیەنێت، کە دەبێتە ھۆی پچڕانی کارەبا و دووبارە ڕێکخستنەوەی کاتژمێرەکانی ئاگادارکردنەوە، ئەمەش دەبێتە ھۆی خەواندنی خێزانەکە لە شپرزەیی و پەلەپەلی بۆ ئەوەی بۆ فرۆکەخانە بگەن، کێڤن بە ڕێکەوت لە دوای خۆی بەجێماوە. کێڤن بەخەبەر دێت، بۆ ئەوەی خانووەکە بە چۆڵی بدۆزێتەوە، وە پێی وابووە کە ئاواتەکەی بە دی ھاتووە، بە ئازادییە تازە دۆزراوەکەی زۆر دڵخۆشە. کەچی ھەر زوو لە دراوسێ کەی تەنیشتی خۆی دەترسێت، پیرەمێردێکە بەناوی مارلی کە دەنگۆی ئەوە ھەیە، بکوژێکی زنجیرەیی بێت، کە خێزانەکەی خۆی کوشتوە، ھەروەھا «دوو دزە فێڵبازەکە»، ھاری و مارڤ، جووتێک دزن، کە لە گەڕەکەکەوە بە دزییەوە دەیانکرد بە خانووە چۆڵەکانی دیکەی گەڕەکەوە و ماڵی مەککالیسەریان کردبووە ئامانج. کێڤن فێڵیان لێ دەکات، بۆ ئەوەی بیر لەوە بکەنەوە کە خێزانەکەی ھێشتا لە ماڵەوەن، ناچاریان دەکات، کە پلانەکانیان لە سەر بگۆڕن.
بەرھەمھێنان
بەتەنھا لە ماڵەوە لە سەرەتادا بەرھەمھێنانی وارنەر برۆس بوو، ھیووز بەڵێنی بە ستۆدیۆکە دابوو، کە بتوانێت فیلمەکە بۆ زیاتر لە ١٠ میلیۆن دۆلار دروست بکات، بە شێوەیەکی زۆر کەمتر لە زۆربەی تایبەتمەندییەکانی بودجەی بەرھەمھێنانی فیلم لەو سەردەمە نیگەران بوون، لەوەی کە فیلمەکە لەوانەیە ئەو بڕە پارەیە تێپەڕبکات، تەنانەت بە کەمترین یی، وە کۆمپانیای وارنەر سوور دەبێت، لەسەر ئەوەی کە بەردەوام بێت لەسەری. ھیووز بە نھێنی چاوی بە فۆکس سەدەی بیستەم کەوت، پێش بەرھەمھێنان بۆ ئەوەی ببینن کە ئایا ئەوان حەزیان لە پارەدانی پرۆژەکەیە، ئەگەر کۆمپانیای وارنەر سەلماندی وەک ئەوەی بەرھەمھێنەرەکە دەترسێت. بە گوێرەی بەرھەمھێنەری جێبەجێکار سکۆت ڕۆزنفێڵت، کۆپییەکی دەقەکەی «بە نھێنی» گەیاندووەتە فۆکس، بە تێپەڕاندنی ئەو کۆتوبەندانەی کە بە پێچەوانەوە ڕێگری لە فۆکس دەکات، تا پڕۆژەکە لە سوڕانەوەدا بێت. سەرەتای بەرھەمھێنانی بودجەی فیلمەکە بۆ ١٤٬٧ میلیۆن دۆلار بەرزبووەوە، بەو ھۆیە وە ئەو سنووردارەی وارنەر داینابوو، ستۆدیۆکە داوای کردووە، بە بڕی ١٬٢ میلیۆن دۆلار ببڕدریت، بەرھەمھێنەرەکان وەڵامیان دایەوە، لەگەڵ یاداشتەکە کە مشتومڕی کرد، کە بودجەکە لەوە زیاتر ناتوانرێت ببڕدرێت.
بڵاوکردنەوە
بەتەنیا لە ماڵەوە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ لە شیکاگۆ نمایش کرا. لە ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٠ بڵاوکردنەوەیەکی فراوانی بۆ کرا. ھەروەھا فیلمەکە یەکەمجار لەلایەن فۆکس سەدەی بیستەم لەسەر VHS و LaserDisc لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ٢٢ی ئابی ١٩٩١ بڵاوکرایەوە. یەکەم ڤیدۆیان بۆ ئەوەی ڕاستەوخۆ بۆ فرۆشتن بروات، نەک بۆ بازاری کرێی ڤیدۆ، ١١ میلیۆن ڤیدیۆ فرۆشت، داھاتی فۆکس ١٥٠ میلیۆن دۆلاری بۆ پەیدا کرد، لەگەڵ (ئی تی زیادەی تەرازوو) کە بەرزترین ڤیدیۆ ھەموو کاتێک لەو خاڵەدایە.
پێشوازی
بۆکس ئۆفیس
بەتەنیا لە ماڵەوە ٢٨٥٬٨ میلیۆن دۆلاری لە ئەمریکا و کەنەدا و ١٩٠٬٩ میلیۆن دۆلاری لە وڵاتانی تر کۆکردەوە، بۆ کۆی گشتی ٤٧٦٬٧ میلیۆن دۆلار، بەرامبەر بە بودجەی بەرھەمھێنان کە ١٨ میلیۆن دۆلارە. لە کۆتایی ھەفتەی کردنەوەیدا، فیلمەکە ١٧ میلیۆن دۆلاری لە ١٢٠٢ شانۆ کۆکردەوە، تێکڕای ١٤٬٢١١ دۆلار بۆ ھەر سایتێک و تەنھا ٦٪ لە کۆی کۆتایی و زیادکراوی شاشەکان لە شەش ھەفتەی داھاتوودا، لەگەڵ ژمارەی لوتکە بۆ ٢٬١٧٤ لە ھەشتەمین ھەفتەیدا، لە سەرەتای مانگی کانوونی دووەمی ١٩٩١.
لیم سو ھیانگ
لیم سو ھیانگ (بە کۆری: لەدایکبووی ١٩ ی نیسانی ١٩٩٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، براوەی خەڵاتە بۆ باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە کۆریا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی بوسان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠ پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
٩ی خەرمانان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی خەرمانان
نۆرمان ئۆزبۆرن
نۆرمان ئۆزبۆرن کەسایەتییەکی خەیاڵییە کە لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە. ئەم کارەکتەرە لەلایەن نووسەر ستان لی و ھونەرمەند ستیڤ دیتکۆ دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە The Amazing Spider-Man #14 (تەممووزی ١٩٦٤) وەک یەکەم و ناسراوترین جەستەی گرین گۆبڵن دەرکەوتووە.
ئابسەرد
ئابسەرد بە مانای ”ئاوی سارد”، شارێکی شارستانی دەماوەند لە پارێزگای تارانی ئێرانە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠٠٦، بەرامبەر لەگەڵ ٩،٨٦٥ کەس لە ٢،٤٣٨ خێزاندا بووە.
ڕەئیس (فیلم)
ڕەئیس (ناوی فیلم: Raees) فیلمێکی لە ٢٠١٧ لە ھیندستان, فیلمەکە ئاکشن و تاوانکاری و ھەستبزوێنە دەرھێنەری ئەم فیلمە ڕاھول دۆلاکیایە وە بەرھەمھێنەکان گاوری خان, ڕاتیش سیدوانی و فەرحان ئەختار کۆمپانیای بەرھەم ھێن ڕید چیڵیز ئینتەرتاینەمێنت و ئینتەرتاینەمێنت ئێکسل. ئەکتەران شاروخ خان, ماھیرە خان و نەڤاجودین سدیقی.
فیلمی ڕەئیس گوایە باس لە ژیانی تاوانبار عەبدولەتیف دەکات ھەرچەندە ستافی فیلمەکە لەدەستپێکی فیلمەکە ئەوە دەردەخەن کە کارەکتەری ڕەئیس درووستکراوە و باس لە ژیانی هیچ کەسێک ناکات.
گەشەپێدان و فیلم
وێنەگرتنی ئەم فیلمە لە مانگی نیسانی ٢٠١٥ دەستی پێکرد لە مۆمبای, دواین وێنەگرتن لە گوجارات لە کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بوو , سەرەڕای ناڕەزایی دەربڕین لە بھوج بەڵام لە کارەکەیان بەردەوام بوون بە بێ وچان لە نێوان کانوونی دووەم و شوبات ٢٠١٦.
بڵاوکردنەوە
فیلمەکە دانرا و تەواو کرا لە جەژن, بەڵام دوا خرا بۆ ئەوەی خۆی بە دوور بگرێ لە پێشبرکێ کردن لەگەل فیلمی سوڵتان کە ئەکتەری بە ناوبانگ سەلمان خان ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕا. دووبارە فیلمەکە دانرا بۆ ئەوەی نمایش بکرێ لە ٢٥ی کانوونی دووەمی  ٢٠١٧, کە لە ھەمان ڕێکەوتیش فیلمی لێھاتوو ئەکتەری بە ناوبانگ ھریتیک ڕۆشەن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێ , بەڵام دواتر ھەردوو فیلم گوازرانەوە بۆ ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧.
گۆرانیەکان
گۆرانیەکان لە لایەن کۆمپانیای زی موزیک بڵاو دەکرێتەوە.
لیستی گۆرانیەکان
گۆرانی "لەیلا ماین لەیلا" لە ساڵی ١٩٨٠ لە فیلمی قوربانی نوسراوەتەوە لە لایەن ئیندیڤەر, وە لە بنەڕەتدا لە لایەن کالیانجی–ئاناندجی, و وە گوتراوە لە لایەن  ئامیت کومار, وە دەستەی گۆرانی بێژان دووبارە دروستکرابوونەوە بۆ فیلمی  سەرۆک. ھۆنراوەکە ھەمووی لە لایەن جەواد ئەختار نوسراوە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:بۆمبارانەکانی ١٩٩٣ی بۆمبای پۆل:فیلمە ھیندییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە
سوازیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سوازیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
حەسەناوای زەنگیسەر
حەسەناوای زەنگیسەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
حەسەناوای زەنگیسەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دۆڵەسوور و لە باشوور لەگەڵ گوندی توتەقاج و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەنگیسەر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چوالەی مارف.