cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئەندازیاریی ئەلکترۆنیک
ئەلکترۆنی نوێ
نیکۆلا تێسلا لە ساڵی ١٨٩٨ یەکەم پەیوەندی ڕادیۆیی بە گشتی کرد. وردەکاریی بنەماکانی پەیوەندی ڕادیۆشی باسکرد لە ساڵی ١٩٠٤، جۆن ئەمیرۆز فلێمینگ، یەکەم پرۆفیسۆری ئەندازیاری کارەبا لە کۆلێژی زانکۆی لەندەن، یەکەم چرای بۆشایی دیۆدی داھێنا. ساڵێک دواتر لە ساڵی ١٩٠٦، ڕۆبێرت ڤۆن لیبن و لی دوو فۆرێست بە شێوەیەکی سەربەخۆ چرای بەھێزکەریان بنیادنا کە ناوی چرای تریپلە. سەرەتای ئەلەکترۆنیکەکان زۆربەی کات بە داھێنانی چرایەکی بۆشایی لەلایەن لی دی فۆرێست لە ساڵی ١٩٠٧ ڕەچاو دەکرێت. بۆ ماوەی ١٠ ساڵ، ئامێرەکەی لە ڕادیۆ گوێزەرەکان و وەرگرەکان بەکار دەھێنرا، وەک سیستمەکان بۆ پەیوەندی تەلەفۆنی دوور. ئێدوین لە ساڵی ١٩١٢دا ئێدوین ھۆوارد ئارمسترۆنگ- ی پاشگر و ھەڵبەستەری داھێنا. ھەروەھا سوپەرھیترۆدین وەرگری ڕادیۆشی داھێنا کە دەکرێت بە باوکی ڕادیۆی پێشکەوتووی سەردەمی ناوببرێت چرای بۆشایی بۆ ماوەی ٤٠ ساڵ وەک ئەمپلیفییەر دادەنرێت. ھەتا ئەو توێژەرانەی کە کار دەکەن بۆ ویلیام شاکلی لە بیل لابس لە ساڵی ١٩٤٧دا ترانزەستۆری داھێنا لەماوەی ئەم ساڵانەدا ڕادیۆکانی ترانزیستۆر و ھەروەھا دروستکردنی کۆمپیوتەری گەورە و بەھێز مومکین بوون ترانزەستۆرەکان بچووکتر بوون و کەمتر پێویستیان بە ڤۆڵت بوو بۆ کارکردن. پێش داھێنانی بەستەرە یەکخراوەکان لە ساڵی ١٩٥٩، خولگەی ئەلکترۆنی لە بەشە جیاکان دروست کرابوون کە دەتوانرا بە دەست دەستکاری بکرێن. خولگە نا یەکخراوەکان پێویستیان بە بۆشایی زیاتر و بەکارھێنانی ھێزی زیاتر، ھەڵەی زیاتر و خێرایی کەمتر ھەیە، ھەرچەندە ھێشتا لە بەکارھێنانی سادەدا بەکاردێن. لە بەرامبەر چەرخە یەکخراوەکاندا، ژمارەیەکی زۆر، ھەندێک جار ملیۆنان، پارچەی کارەبایی بچووک، و بە شێوەیەکی سەرەکی ترانزیستۆرەکان، کۆ دەکەنەوە بۆ ناو چیپسێکی بچووک دەربارەی قەبارەی سکەکە.
تەلەڤیزیۆن
لە ساڵی ١٩٢٧ فیلۆ فرانسفۆرد یەکەم بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی بە گشتی ساز کرد. لە ماوەی دەیەی ١٩٣٠دا چەندین وڵات دەستیان بە پەخش کرد و ژمارەی تەلەڤیزیۆنەکان لە دوای جەنگی جیھانی دووەمەوە بۆ ملیۆنەھا وەرگر فراوان بوون و لە کۆتاییدا جیھانی بوون. لەو کاتەوە، ئەلکترۆنییەکان بە تەواوی لەسەر ئامێرەکانی تەلەڤیزیۆن ئامادە بوون. تەلەڤیزیۆن و پیشاندانی ڤیدیۆیی نوێ لە تەکنەلۆجیای چرای بۆشایی گەورەوە پەرەیان پێدرا و لە ئامێرە کۆمپڕاتەکانی زیاتر بەکار دەھێنران، وەک پلازما و ئێڵ سی دی و مەیلی بۆ ئامێرە کەمتر بەکارھاتووەکان. پیشاندەرەکانی وەک (organic light emitting diode) تیشکی ئەندامی کە دیۆدی کە بە ئەگەری زۆر جێگرەوەی ئێڵ سی دی و تەکنەلۆجیای پلازما دەگرێتەوە.
ڕادار و شوێنی ڕادیۆ
لە ماوەی جەنگی جیھانی دووەمدا چەندین ھەوڵی ئەلکترۆنی درا بۆ شوێنکردنی ئامانج و فڕۆکەی دوژمن ھەروەھا ڕەسمی ئەلکترۆنی بۆمب ھاوێژەکان و دژەکاردی ئەلکترۆنی و سیستەمی ڕاداری سەرەتایی و ھتد دەگرێتەوە ئەوانن.
ئەلکترۆنیک
وتاری سەرەکی: ئەلەکترۆنیک
لە بواری ئەندازیاریی ئەلکترۆنیدا ئەندازیارەکان خولەکانی دیزاین دەکەن کە تایبەتمەندی کارەبایی پێکھاتە کارەبایییەکان بەکاردێنن وەک بەرگری، خازەنەکان، گەیەنەرەکان، دیۆدەکان و ترانزیستۆرەکان بۆ گەیشتن بە کاری دیاریکراو. وەرگری ڕادیۆ، کە ڕێگە دەدات ھەموو نیشانەکان فلتەر بکات جگە لە نیشانەکانی وێستگەیەک، تەنیا یەک نموونەی ئەم خولانەوەیە. لە دیزاینی بەستەرە یەکخراوەکاندا، ئەندازیارانی ئەلەکترۆنی یەکەم نەخشە دروست دەکەن کە پێکھێنەری کارەبایی دیاری دەکەن و پەیوەندییەکانی نێوانیان باس دەکەن، کە پێی دەوترێت ھێڵکاری خول. ئەندازیارانی VLSI پاشان نەخشەکان دەگۆڕن بۆ دیزاینەکان کە چینە جیاوازەکانی نیمچە گەیەنەر دەکێشن کە پێویستە بۆ دروستکردنی خولەکە. گۆڕینی نەخشەکان بۆ کۆمپیوتەر دەکرێت لەلایەن بەرنامە جۆراوجۆرەکانەوە ئەنجام بدرێت کە گرنگترینیان ئالتیۆم دیزاینەرە. بەڵام زۆربەی کات بۆ ڕێکبەندەکانی مرۆڤ دابەزیوە بۆ کەمکردنەوەی بۆشایی و کەمکردنەوەی دەنگەدەنگی و کاریگەرییەکانی ئەلکترۆمەگناتیسی. پی سی بی دەتوانێت تاکە چین بێت و تەنانەت چەند چینێک دوای ئامادەکردنی کۆمپیوتەرەکە دەتوانرێت بنێردرێت بۆ یەکێک لە پیشەسازەکانی کۆمپیوتەر بۆ دروستکردن.
مایکرۆئیلکترۆنیک
پیشەسازی مایکرۆ ئەلکترۆنیک یەکێکە لە پیشەسازییە ئەلکترۆنییە جیھانییە بە قازانجەکان. لە ساڵی ٢٠٠٨دا، پیشەسازییەکە و خزمەتەکانی ١٠٫٧٪ ی جیھانی لە جی ئێل ئەی دەژمێردرێت. ئەو وڵاتانەی وەک ئەمریکا تەکنەلۆجیای ئەلکترۆنی ئاستی نزمی خۆیان گواستووەتەوە بۆ وڵاتانی تر بۆ پاراستنی تەوژمی پێشکەوتنەکانیان لەم ناوچەیەدا بواری تەکنەلۆژیای زانیاری و پەیوەندی، ئەندازیاریی دەنگ یەکێکە لە لقەکانی ئەلکترۆنی.
سەرچاوەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیا و زانستە جێبەجێکارەکان پۆل:ئەندازیاری پۆل:ئەلەکترۆنیک پۆل:ئەندازیاریی کارەبا پۆل:ڕشتەکانی ئەندازیاری
کیەنی کەو
کیەنی کەو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کشوەری، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئیلام، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مێدی ئاباد
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
وەریز
وەریز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کشوەری، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئیلام، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
جوزانود
وەریز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کشوەری، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئیلام، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕۆمیۆ لاڤیا
ڕۆمیۆ لاڤیا (لەدایکبووی ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری بەلجیکیە کە وەک یاریزانێکی ناوەڕاست یاری دەکات لە خولی پرێمیەرلیگ دا بۆ یانەی ساوسامپتۆن.
ئەندەرلەخت
لە پاڵەوانێتیەکی ناوخۆیی لاوان بۆ یاریزانانی خوار ١٥ ساڵان سەرنجی پێپ گواردیۆلای بەلای خۆیدا ڕاکێشا. ڕاهێنەرە ئیسپانییەکە لەوێ بوو لەسەر بانگهێشتی یاریزانی مانچێستەر سیتی کێڤن دی بروین کە هاو ڕێکخەری ئەم پاڵەوانێتیەیە و هەروەها بە ناوی خۆیەوەیەتی ، جامی KDB (کورتکراوەی کێڤن دی بروین).
مانچێستەر سیتی
لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا، لاڤیا لە هاوینی ٢٠٢٠دا ئەندەرلەختی بەجێهێشت بۆ مانچێستەر سیتی کە لەوێ یەکەمین گرێبەستی پیشەگەری خۆی واژۆ کرد. بە خێرایی چووە پێکهاتەی خوار ١٨ ساڵان، لە تشرینی دووەمی ئەو ساڵەدا دوای تەنها ١١ یاری، بەرزکرایەوە بۆ خوار ٢٣ ساڵان. لەگەڵ تیمی ئی دی ئێس لاوە بەلجیکیەکە پاڵەوانێتی پریمەرلیگ ٢ ی بردەوە لە نیسانی ٢٠٢١ و هەڵبژێردرا بە باشترین یاریزانی وەرزەکە.
لە هاوینی ٢٠٢١ەوە، لاڤیا دەستی بە ڕاهێنان کرد لەگەڵ پێکهاتەی یەکەم. هەروەها ناوی لە پێکهاتەی یاریزانانی سیتیزن هەبوو کە یاریان کرد لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا ٢٠٢١-٢٢، ڕۆمیۆ لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١، لە سێیەم قۆناغی جامی ئی ئێف ئێڵ ٢٠٢١-٢٢ بەرامبەر وەیکۆمب واندەرز، یەکەمین یاری خۆی بۆ پێکهاتەی یەکەم ئەنجامدا. و لە یاریەکدا کارتی زەردی وەرگرت.
ساوسامپتۆن
لە ٦ی تەممووزی ٢٠٢٢، لاڤیا چووە بۆ یانەی ساوسامپتۆن و گرێبەستێکی بۆ ماوەی پێنج ساڵ واژۆ کرد. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٢، لاڤیا یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە دۆڕاندنی ٤٠١ کە دەرەوەی یاریگای خۆیان بەرامبەر تۆتنهام هۆتسپێر. یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە ٣٠ی ئابی ٢٠٢٢ لە بردنەوەی ساینتسەکان ٢-١ بەرامبەر چێڵسی، کە بووە یەکەم یاریزان کە لە ساڵی ٢٠٠٤ لەدایک بووە و گۆڵ تۆمار بکات لە پریمەرلیگ.
کاروانی نێودەوڵەتی
لە بەلجیکا لەدایکبووە، لاڤیا ڕەچەڵەکی کۆنگۆییە. لە ساڵی ٢٠١٩، یەک یاری فەرمی بۆ پێکهاتەی لاوانی بەلجیکای خوار ١٥ ساڵان کردووە و هەروەها یەک یاری بۆ پێکهاتەی بەلجیکای خوار تەمەن ١٦ ئەنجامدا کە یەک گۆڵى تۆمارکردووە. لەو کاتەوە چەندین یاری دۆستانەی ئەنجامداوە کە زۆر جار کاپتنی تیپەکە بووە.
شێوازی یاریکردن
لۆڤیا یاریزانێکی ناوەندی بەرگرییە. ئەو ڕایگەیاند کە ئیلهامی یاریکردنی لە یاریزانی بەرشەلۆنە سێرجیۆ بۆسکێتس و هاوڕێی پێشووی لە مان سیتی فێراندینۆ وەرگرتووە. ئەو بە شێوەیەکی ئاشکرا دەڵێت کە ئاسوودە دەبێت لە کاتی وەگرتنەوەی تۆپ لە تیمی بەرامبەر ، بە بەکارهێنانی فشارێکی بەهێز و بەکارهێنانی زیرەکی، خۆڕاگرتن، لەگەڵ خێرایی، و کاتێک کە هێڵێکی قورسی تێپەڕین ئەنجام دەدات.
خەڵاتەکان
مانچێستەر سیتی
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٤ پۆل:زیندووان
شەھرەکی سەرتاف
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
خولی بەرگری جوولەکەکان
کۆمەڵەی بەرگری جولەکەکان (JDL) ڕێکخراوێکی ئایینی-سیاسی تیرۆریزمی جوولەکە لە ئەمریکا، کە ئامانجی ڕاگەیەندراوەکەی بریتییە لە "پاراستنی جولەکەکان لە دژە جوولەکە بە هەر ڕێگەیەک کە پێویست بێت". لە ساڵی ٢٠٠١ەوە لەلایەن ئاژانسی لێکۆڵینەوەی فێدراڵی ەوە وەک "گرووپێکی تیرۆریست" پۆلێن کراوە، و لەلایەن ناوەندی یاسای هەژاری باشوورەوە وەک گروپێکی ڕق لێی دەستنیشان کراوە. بەپێی ئامارەکانی JDL,FBI دەستی هەبووە لە پیلانگێڕی و جێبەجێکردنی کردەوەی تیرۆریزم لەناو ئەمریکادا. زۆربەی چاودێرە گروپەکانی تیرۆر گروپەکە بە ناچالاک پۆلێن دەکەن.
لە ساڵی ٢٠٠٠ - ئێستا
لە 12ی کانوونی دووەمی 2001، سەرۆکی JDL ئیرڤ روبین و ئەندامی JDL ئیرل کرۆگێل تۆمەتبار کران بە پلاندانان بۆ زنجیرەیەک هێرشی بۆمبڕێژکراو دژی ئەنجومەنی کاروباری گشتی موسڵمانان لە لۆس ئانجلەس، مزگەوتی پاشا فەهد لە شاری کولڤەر لە ویلایەتی کالیفۆرنیا و ئۆفیسی سان کلیمنت لە دارێل عیسا ئەندامی کۆنگرێسی عەرەبی-ئەمریکی، لە دوای هێرشەکانی ١١ی ئەیلوول. روبین کە هەروەها تۆمەتبار کرابوو بە هەڵگرتنی چەکی ئاگرینی ئۆتۆماتیکی بە شێوەیەکی نایاسایی، ئیدیعای کرد کە ئەو بێتاوانە. لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٢، لە ناوەندی دەستبەسەرکردنی فیدراڵی میترۆپۆلیتانی لە لۆس ئانجلۆس، روبین بە ڕیشتاشی سەلامەتی قوڕگی دڕاند و لە پەنجەرەی نهۆمی سێیەمەوە بازێکی دا. خۆکوشتنی روبین لەلایەن بێوەژنەکەی و JDL ەوە کێبڕکێی لەسەر دەکرێت، بە تایبەت دوای ئەوەی هاوتۆمەتبارەکەی دانی بە تاوانەکەیدا ناوە و روبینی لە پیلانەکەدا تێوەگلاند. لە ٤ی شوباتی ٢٠٠٣، کرۆگێل دانی بە تاوانەکەیدا ناوە بە تۆمەتی پیلانگێڕی و چەک کە لە پیلانەکەوە سەرچاوەی گرتووە، و چاوەڕوان دەکرا تا ٢٠ ساڵ زیندانی بکرێت. ناوەکی بەڵگەکانی دژی کرۆگێل و روبین لە ژمارەیەک گفتوگۆدا بوو کە لەلایەن زانیاریدەرێکەوە تۆمارکرابوو، دانی گیلیس، کە لەلایەن ئەو کەسانەوە بەکرێ گیرا بۆ چاندنی بۆمبەکان بەڵام لەبری ئەوە ڕووی لە FBI کرد. بەپێی یەکێک لە شریتەکان، کرۆگێل پێیوابوو هێرشەکان وەک "بانگەوازی بەئاگابوونەوە" بۆ عەرەبەکان دەبن. دواتر کرۆگێل لە ساڵی ٢٠٠٥ لەلایەن هاوڕێیەکی زیندانییەکەیەوە لە زیندان کوژرا.
کیلس
کیلس گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کشوەری، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئیلام، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
خولی بەرگری جوولەکەکان
لە ساڵی ٢٠٠٠ - ئێستا
لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤، دوو لایەنگری JDL لە فەرەنسا سزای زیندانیان بەسەردا سەپێندرا بەهۆی ئەوەی ئۆتۆمبێلی جۆناسان موئاداب، هاوبەشی دامەزرێنەری جولەکەی بلۆگی "Cercle des Volontaires (بازنەی خۆبەخشەکان)"یان کردە ئامانج، بە بۆمبێکی دروستکراوی ماڵەوە لە ئەیلوولی ٢٠١٢.
کیلس
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
خولی بەرگری جوولەکەکان
لە ساڵی ٢٠٠٠ - ئێستا
لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٥دا نزیکەی ١٠٠ کەس ئاڵای JDL و ئاڵای ئیسرائیلیان هەڵدەدا و ئاگریان لێدا هێرشیان کردە سەر بینای ئاژانس فەرەنسا پرێس لە پاریس. نزیکەی ١٢ کەسیان بە باتۆنەوە هێرشیان کردە سەر دەیڤید پێرۆتین کە ڕۆژنامەنووسێکی پێشەنگی فەرەنسییە. هەموویان پەیوەست بوون بە کۆمەڵەی بەرگری جولەکەکان (JDL).
سەرچاوەکان
پۆل:جوولەکایەتی پۆل:تیرۆریزم پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦٨
بایبەرس
مەلیک زاھر ڕوکنەدین بایبەرس بندوقەدەری (١٢٢٣یان ١٢٢٨– ١ی تەمموزی ١٢٧٧)، بە ڕەچەڵەک کیپچاکی تورکە، نازناوی ئەبوو الفوتوح (باوکی فەتحەکان)لێناوە، کە ئاماژە بە سەرکەوتنەکانی دەکات)،  ئەو چوارەم سوڵتانی مەمالیکی میسر لە دەوڵەتی بەحریە،لە دوای سەیفەدین قوتز.یەکێک بوو لە فەرماندەکانی ئەو ھێزە میسریانەی کە شکستی بە حەوتەمین جەنگی خاچپەرستی پاشا لویسی نۆیەمی فەرەنسا ھێنا. ھەروەھا سەرکردایەتی پێشڕەوی سوپای میسری کرد لە شەڕی عەین جالووت لە ساڵی ١٢٦٠، کە یەکەم شکستی بەرچاوی سوپای مەغۆلەکان بوو و بە خاڵێکی وەرچەرخان لە مێژوودا دادەنرێت.بایبەرس وەک زانایەکی زۆر گەورەی سەربازی و سیاسی دادەنرێت.  وەک فەرماندەیەکی نەدۆڕاو، وەک یەکێک لە گەورەترین فەرماندە سەربازییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست سەیر دەکرێت.
سەردەمی بایبەرس سەرەتای سەردەمێکی باڵادەستی مەملوکەکانی لە ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاستدا بوو و مانەوەی سیستەمی سەربازییان چەسپاند. توانی ڕێگە خۆش بکات بۆ کۆتایی ھاتنی بوونی خاچپەرستەکان لە شام و یەکێتی میسر و سوریا وەک دەوڵەتی موسڵمانی پێشەنگی ناوچەکە بەھێزتر بکات، توانی بەرپەرچی ھەڕەشەکانی ھەردوو خاچپەرست و مەغۆلەکان بداتەوە، تەنانەت توانی ملکەچی دەوڵەتی شانشینی ماکوریا بکات کە بەناوبانگ بوو بەھۆی ھەوڵەکانی پێشووی داگیرکردنی ئیمپراتۆریەتی موسڵمانانەوە کە نەدەکرا سەرکەوتوو بێت. ھەروەھا بایبەرس وەک سوڵتان خەریکی تێکەڵەیەک لە دیپلۆماسی و کردەوەی سەربازی بوو، ئەمەش ڕێگەی بە مەمالیکەکانی میسر دا ئیمپراتۆریەتەکەیان زۆر فراوان بکەن. ھەروەھا سوپاکەی کۆکردەوە و ڕاھێنانی پێکرد، سیستەمێکی پەیوەندی سەرنجڕاکێشی لە نێوان سوریا، میسر دامەزراند، ھەروەھا بەردەوام بوو لە ئەنجامدانی ھەڵمەتێکی دیپلۆماسی بەھێز. بایبەرس ھەروەھا گرنگییەکی زۆری بە زانست و فێربوون و نۆژەنکردنەوەی ئاودێری و کشتوکاڵ داوە.
ناو
ناویبایبەرس لە زمانی تورکی ڕەسەندا بە واتای "پڵنگی گەورە" یان "پڵنگی ئاغا" دێت. bay واتا: "کەسی دەوڵەمەند، pars واتا: "پلنگ").
مردن
بایبەرس لە ١ی تەمموزی ١٢٧٧ لە دیمەشق کۆچی دوایی کرد، کاتێک تەمەنی ٥٣ ساڵ بوو. کۆچی دوایی ئەو بووەتە جێگەی هەندێک قسە و باسی ئەکادیمی. زۆر سەرچاوە لەسەر ئەوە کۆکن کە ئەو بەهۆی خواردنەوەی کومی ژەهراوی کە بۆ کەسێکی تر بووە گیانی لەدەستداوە. گێڕانەوەی دیکە باس لەوە دەکەن کە لەوانەیە بەهۆی برینێکەوە لەکاتی هەڵمەتی هەڵبژاردندا، یان بەهۆی نەخۆشییەوە مردبێت. لە کتێبخانەی ئەز زەهیرییە لە دیمەشق بە خاک سپێردرا.
مییدان
مییدان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مییەخاس، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری مییەخاسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
نۆڤۆچێرکاسک
وێنۆک|سەرنجڕاکێشانی_نۆڤۆچێرکاسک نۆڤۆچێرکاسک (بە ڕووسی: Новочерка́сск) شارێکە لە ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ لە ڕووسیا، دەکەوێتە نزیک یەکگرتنی ڕووبارەکانی توزلۆڤ و ئاکسای، ئەم دووەمیان دابەشکەرێکی ڕووباری دۆنە. نۆڤۆچێرکاسک بە پایتەختی کولتووری قەزاکەکان ناسراوە، ھەروەھا وەک پایتەختی فەرمی دۆن کۆزاکەکان. ژمارەی دانیشتووان: ١٦٨٬٧٤٦ (سەرژمێری ٢٠١٠) ١٧٠٬٨٢٢ (سەرژمێری ٢٠٠٢)؛ ١٨٧٬٩٧٣ (سەرژمێری ١٩٨٩) ١٧٨٬٠٠٠ (١٩٧٤); ٩٥٬٤٥٣ (١٩٥٩)؛ ٧٥٬٩١٧ (١٩٣٩)؛ ٥١٬٩٦٣ (١٨٩٧).
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ
ماڵی سۆڤییەتەکان
وێنۆک|ڕووبەری سەرەکی ماڵی سۆڤیەت لە پشت [[گۆڕەپانی سۆڤیەت]] ماڵی سۆڤیەتەکان (بە ڕووسی: Дом Советов، Dom Sovetov) بینایەکی ئیدارییە لە ناوەندی شاری ڕۆستۆڤ ئۆن دۆن کە لە کۆتایییەکانی ١٩٣٠دا بە شێوازی ستالین دروست کراوە. تا سەرەتای جەنگی گەورەی نیشتمانپەروەری ھێشتا ماڵی سۆڤیەتەکان بە تەواوی تەواو نەبووبوو. کارەکانی چاککردنەوە و نۆژەنکردنەوە تەنھا لە ساڵانی پەنجاکان ئەنجامدرا و ڕووبەرەکانی بیناکە تەنھا لە ساڵی ١٩٦٨ تەواو بوون، کۆی قەبارەی ماڵی سۆڤیەتەکانی ڕۆستۆڤ ٣٧٠ ھەزار مەتر سێجایە، ئەمەش وای کردووە ببێتە یەکێک لە گەورەترین بیناکانی باکووری قەفقاز و گەورەترین پێکھاتەی ئیداری لە باشووری ڕووسیا.
سەرچاوەکان
پۆل:تەلارسازی ستالینیستی پۆل:بینا حکومییەکان لە ساڵی ١٩٥٦ تەواو بوون
کریستۆف گاڵتیەر
کریستۆف گالتییەر (لەدایکبووی ٢٣ی ئابی ١٩٦٦) ڕاھێنەرێکی تۆپی پێی پیشەگەری فەڕەنسییە و یاریزانی پێشووی فەڕەنسایە کە لە ئێستادا ڕاھێنەری یانەی خولی پلە یەکی فەڕەنسی یانەی پاریس سان-جێرمانە.
گالتییەر یاریزانێکی پیشەگەر بوو وەک بەرگریکار یاری دەکرد کە زۆربەی ١٥ ساڵی وەک یاریزان لە مارسیلیا بەسەر برد لەگەڵ ھەندێک ماوە لە شەش یانەی تر، چوار لە فەڕەنسا و یەک لە ئیتاڵیا و چین.
گالتییەر خەڵاتی باشترین ڕاھێنەری ساڵەکەی بردەوە لە ساڵی ٢٠١٣، کە لەگەڵ کارلۆ ئەنچێلۆتی بە ھاوبەشی بردیانەوە، و جارێکی تر لە ساڵی ٢٠١٩ نازناوەکەی بردەوە دوای ئەوەی لیل لە پلەی دووەم بوو لە کۆتایی وەرزی ٢٠١٨–١٩ی خولی فەڕەنسی، گاڵتییەر بۆ سێیەم جار خەڵاتەکەی بردەوە لە ساڵی ٢٠٢١ دوای ئەوەی لیل چوارەم نازناوی خولەکەی بردەوە لە مێژووی یانەکە.
ژیانی سەرەتایی و کاروانی یاریکردن
کریستۆف گالتییەر لە ٢٣ی ئابی ١٩٦٦ لە مارسێلیا، بۆچ-د-رۆن لەدایکبووە. بەشێکی گەورەی ژیانی یاریکردنی لە فەڕەنسا بەسەر برد لەگەڵ یانەی شارەکەی خۆی مارسێلیا، کە لە دوو ماوەی جیاوازدا لەوێ یاری دەکرد. لە ماوەی ١٥ ساڵی کاروانەکەی، بۆ لیل، تۆلۆز، ئەنجەرس و نیمس لە فەڕەنسا یاری کردووە، پێش ئەوەی کۆتایی بە کاروانی یاریکردنەکەی بھێنێت لە ئیتاڵیا بۆ مۆنزا و لەگەڵ لیۆنینگ لە چین.
یاریدەدەری ڕاھێنەر (١٩٩٩–٢٠٠٩)
لە ١٩٩٩ تا ٢٠٠٤، گاڵتییەر یاریدەدەری ڕاھێنەر بوو لە مارسێلیا، ئارس و باستیا. لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٤ بۆ ٢٠٠٩، وەک یاریدەدەری ڕاھێنەری ئالان پێرین کاری کردووە لە یانەکانی وەک ئەلئین، پۆرتزموس، سۆچۆ، لیۆن و سانت ئیتیان.
ساینت ئیتیان
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Christophe Galtier 2014, Dnepr-StEttine (11).jpg/170px-Christophe Galtier 2014, Dnepr-StEttine (11).jpg|وێنۆک|گالتییەر لەگەڵ سانت ئیتیان لە ٢٠١٤ لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، گالتییەر وەک ڕاھێنەری سەرەکی ساینت ئیتیان دەستنیشان کرا، لەو کاتەدا یانەکە لەژێر ھەڕەشەی دابەزین بوو لەدوای ڕۆیشتنی ئالان پێرین. لە وەرزی یەکەمیدا، گالتییەر بە سەرکەوتوویی ساینت ئیتیانی لە خولەکەدا ھێشتەوە و لە پلەی ١٧دا ھات. ئاسێ (ناوی کورتکراوەی ساینت ئیتیان) لە حەوت وەرزی یەک لەدوای یەک لە ماوەی گالتییەر لە ١٠ پلەی پێشەوەی ڕیزبەندی ھات، کە ٤ لەو وەرزانە لە پلەکانی ئەورووپادا بوو. لە ساڵی ٢٠١٣، ئاسێ لە ڕێنسی بردەوە بۆ بردنەوەی جامی خول، یەکەم خەڵاتیان لەماوەی ٣٢ ساڵدا.
لە ٩ی ئایاری ٢٠١٧، گالتییەر ڕای گەیاند کە لە کۆتایی وەرزدا ساینت ئیتیان بەجێ دەھێڵێت لە دوای کۆتای ھاتنی گرێبەستەکەی. لەو کاتەدا درێژترین ڕاھێنەری لیگ ١ بوو کە ھێشتا چالاک بوو، کە بۆ ماوەی ھەشت ساڵ لەوێ مایەوە.
لیل
لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧، گالتییەر بوو بە ڕاھێنەری نوێی لیل، کە لە ١٨ەمین پلەی خولدا بوون. لەگەڵ ئەوەشدا، لە کۆتاییدا لە وەرزی ٢٠١٧–١٨ بە یەک خاڵ دوورکەوتنەوە لە پلەی دابەزین. لە وەرزی ٢٠١٨–١٩، ئەو ڕێبەرایەتی لیلی کرد بۆ ئەوەی پلەی دووەم بەدەست بھێنێت لە ڕیزبەندی خولدا و بۆ سەربکەوێت بۆ وەرزی داھاتووی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا دوای حەوت ساڵ دابڕان.
لە وەرزی ٢٠٢٠–٢١، گالتییەر ڕێبەرایەتی لیلی کرد بۆ یەکەمین نازناوی خولی پلە یەکی فەڕەنسی لە ماوەی ١٠ ساڵی پێشوودا و چوارەمین نازناوە لە مێژووی یانەکە. گالتییەر لەلایەن زۆرێک لە پسپۆڕانەوە ستایش کرا لە ماوەی وەرزەکەدا بۆ ھەردوو تاکتیکەکەی و توانای پەرەپێدانی بەھرەی لاو لە ناویاندا جۆناسان دەیڤد، ڕێناتۆ سانچێس و مایک ماینان. بۆ ھەوڵەکانی، گالتییەر بۆ جاری سێیەم بە ڕاھێنەری ساڵی خولەکە دەست نیشان کرا. لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢١، دوو ڕۆژ دوای بردنەوەی نازناوی خولەکە، دەستبەرداری پۆستی ڕاھێنەر بوو. وتیشی: «من باوەڕم بەوە ھەیە کە کاتەکەم لێرە تەواو دەبێت».
نیس
لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١، گالتییەر وەک ڕاھێنەری سەرەکی نوێی یانەی نیس دەستنیشان کرا. لە وەرزی یەکەمیدا، یانەکەی گەیاند بە پلەی پێنجەم و ھەروەھا یاری کۆتایی جامی فەڕەنسا، کە ١–٠ دۆڕان بەرامبەر نانتیس. نیس لە ئەنجامدا گەیشتە قۆناغی کۆتایی خولی کۆنفڕانسی ئەورووپا. لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ نیسی بەجێھێشت و لە جێگای ئەو لوسییەن فاڤرێ دەست نیشان کرا.
ڕاھێنەر
ساینت ئیتیان
لیلا
نیس
پاریس سان-جێرمان
تاکەکەسی
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦ پۆل:CS1 French-language sources (fr) پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی لیگ ١ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی لیل
سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو
سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو ياخود سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندی باکوور (بە ئینگلیزی: Prime Minister of the United Kingdom) سەرۆکی حکوومەتی شانشینی بەریتانیا، لەلایەن شاژنی بەریتانیاوە ڕادەسپێردرێت بۆ پێکھێنانی حکوومەت و دەستنیشانکردنی وەزیرەکان. سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا و وەزیرەکان لەژێر سیاسەت و یاسای تایبەتی وڵاتەکە کاردەکەن، لێپرسینەوە لە کارو چالاکییەکانیان دەکرێت لە کاتی ئەرکەکانیان. سەرۆک وەزیرانی ئێستا لیز ترەسە کە لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ لەلایەن شاژنەوە بۆ پێکھێنانی حکوومەت دەستنیشانکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی شانشینی یەکگرتوو
ئیلاکس مۆریبا
مۆریبا کۆرۆما کۆرۆما (لەدایکبووی ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣) ، ناسراو بە ئیلاکس مۆریبا ، یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی گینیایە کە وەک یاریزانێکی ناوەڕاست یاریگا یاری دەکات لە خولی لالیگا بۆ یانەی ڤالەنسیا، بە خواستن لە خولی بۆندسلیگا لە یانەی لایپزیگ و هەڵبژاردەی تۆپی پێی گینیا.
ژیانی سەرەتایی
مۆریبا لە کۆناکری، گینیا لەدایکبووە، لە دایکێکی گینی و باوکێکی لیبری. خاوەنی هەردوو ڕەگەزنامەی ئیسپانی و گینیە.
بەرشەلۆنە
مۆریبا لە ساڵی ٢٠١٠ لە ئیسپانیۆلەوە گەیشتە بەرشەلۆنە. ئەو بە یەکێک لە باشترین یاریزانەکانی نەوەکەی خۆی دادەنرێت، و زۆر جار لە ئاستەکانی یاریزانانی گەورەتر لە خۆی یاری کردووە. مۆریبا لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا دەرکەوت کاتێک هاتتریکی تۆمارکرد بەرامبەر ڕیال مەدریدی خوار ١٩ ساڵان، ناوازەترین گۆڵەکەی کۆتا گۆڵ بوو، کە لە ناوەڕاستی یاریگاوە لە سەرەتای نیوەی دووەمی یاریەکە گۆڵێکی تۆمارکرد.
لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩، کاتێک گرێبەستی لاوانی تەواو بوو، یانە بەهێزەکانی وەک مانچستەر سیتی بە نموونە هەوڵیان دەدا گرێبەستی لەگەڵدا تۆمار بکەن.
وەرزی دواتر بوو بە یاریزانێکی سەرەکی بۆ تیمی دووەمی بەرشەلۆنە. یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە ٨ی ئازاری ٢٠٢٠، کە گۆڵی براوە بوو لە بردنەوەی ٣-٢ بەرامبەر لۆگۆسێرا.
لە وەرزی ٢٠٢٠-٢١، مۆریبای بۆ یەکەم جار لە پێکهاتەی یەکەم بۆ یاریەکی خولی پلە یەکی ئیسپانیا (لالیگا) بەرامبەر گرادانا بەشدار بوو. ئەو بە یەدەگ مایەوە لە یاریەکەدا کە ٤-٠ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان بردیانەوە. مۆریبا دواتر یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا لە ٢١ی کانوونی دووەم بەرامبەر کۆرنێلا لە قۆناغی ٣٢ی جامی کۆپا دێل ڕەی(جامی شای ئیسپانیا). لە خولەکی ٧٤ یاریگای جێهێشت لە بردنەوەی ٢-٠ سێرجیۆ بۆسکێتس جێگەی گرتەوە. لە ١٣ی شوباتی ٢٠٢١، یەکەمین یاری خۆی لە خولدا ئەنجامدا لە بردنەوەی ٥-١ بەرامبەر ئەلاڤێس، کە هەروەها ئەسیستێکی بۆ فرانسیسکۆ ترینکاو کرد. یەکەم گۆڵی لە خولدا تۆمارکرد لە بردنەوەی ٢-٠ بەرامبەر ئۆساسۆنا لە ٦ی ئازاری ٢٠٢١، بۆ ئەوەی ببێتە پێنجەم لاوترین گۆڵکار لە مێژووی یانەکە، کە تەنها لە دوای هەریەکە لە ئەنسۆ فاتی، بۆجان کرکیچ، لیۆنێل مێسی و پێدرریەوەیە.
لە ١٠ی ئازاری ٢٠٢١، مۆریبا یەکەمین یاری خۆی لە خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا ئەنجامدا لە یاریەکدا ١-١ بەرامبەر پاریس سانجێرمان لە قۆناغی دا١٦، وەک جێگرەوەی سێرجیۆ بۆسکێتس لە خولەکی ٧٩ دا هاتە یاریگاوە.
لایپزیگ
لە ٣١ی ئابی ٢٠٢١، مۆریبا گواسترایەوە بۆ خولی بۆندسلیگا و یانەی لایپزیگ بە تێچووی ١٦ ملیۆن یۆرۆ و ٦ ملیۆن یۆرۆی زیاتر. بەرشەلۆنە مافی 10%ی هەموو فرۆشتنێکی داهاتووی هەیە.
ڤالەنسیا
لە ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، ڤالەنسیا گرێبەستی لەگەڵ مۆریبا ڕاگەیاند، بە خواستن تا کۆتای وەرز. مۆریبا گەڕایەوە بۆ دووەم ماوەی خواستن بۆ وەرزی ٢٠٢٢-٢٣.
کاروانی نێودەوڵەتی
مۆریبا یاریزانی پێشووی لاوانی ئیسپانیا بوو، بەڵام هەروەها دەیتوانی بۆ هەردوو لیبریا و گینیا یاری بکات. دەرکەوت کە لاوەکە لە کۆتاییدا بڕیاریدا بۆ هەڵبژاردەی تۆپی پێی گینیا یاری بکات، کە ئامادەیە بۆ یەکەم جار لە قۆناغی نێودەوڵەتی لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا یاری بکات، پێش ئەوەی پەتای کۆڤید-١٩ تەواوی وەرزی تۆپی پێی ٢٠٢٠ بوەستێنێت.
شێوازی یاریکردن
بەھۆی جەستەیی و شێوازی داهێنەرانەی، مۆریبا بەراوردکراوە لەگەڵ یاریزانی تۆپی پێی فەڕەنسی پۆڵ پۆگبا، کە ئەویش دایک و باوکی و برا گەورەکانی لە گینیا بوون.
خەڵاتەکان
بەرشەلۆنە
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣ پۆل:Pages with unreviewed translations پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا ئەتلێتیک پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی کەتەلۆنیا پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ڤالێنسیا
بەردەعەلی خواروو
بەردەعەلی خواروو گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەردەعەلی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێخ فەیزوڵا و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەلی میر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەردەعەلی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەی کەوەن.
ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ
وێنۆک|ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ ئۆبلاست ڕۆستۆڤ (بە ڕووسی: Росто́вская о́бласть) بابەتێکی فیدراڵی ڕووسیایە (ئۆبڵاستێکە)، دەکەوێتە ناوچەی فیدراڵی باشوور. ڕووبەرەکەی ئەم ئۆبلاستە ١٠٠٨٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (٣٨٩٠٠ میل چوارگۆشە) و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٤٢٧٧٩٧٦ کەسە (سەرژمێری ٢٠١٠) کە وای کردووە ببێتە شەشەم بابەتی فیدراڵی لە ڕووسیا. ناوەندی کارگێڕییەکەی شاری ڕۆستۆڤ ئۆن دۆنە کە ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٢ بووە ناوەندی کارگێڕی ناوچەی فیدراڵی باشوور.
تیپی نەتەوەیی
دانیشتووان خۆیان بە سەر بە ١٥٧ نەتەوەی جیاواز ناساند، کە ٢٧ کەسیان لە زیاتر لە ٢٠٠٠ کەس ھەریەکەیان. گەورەترین نەتەوەکان بریتین لە ٣٬٧٩٥٬٦٠٧ ڕووسی (٩٠٫٣٪)؛ ١١٠٬٧٢٧ ئەرمەنی (٢٫٦٪) و ٧٧٬٨٠٢ ئۆکراینی (١٫٩٪). گرووپە گرنگەکانی دیکە بریتین لە ٣٥٩٠٢ تورک (٠٫٩٪)؛ ١٦٬٤٩٣ بێلاروسی (٠٫٤٪))؛ ١٣٬٩٤٨ تاتار (٠٫٣٪)؛ ١٧٩٦١ ئازەربایجانی (٠٫٤٪)؛ ١١٬٤٤٩ چیچانی (٠٫٣٪)؛ ١٦٬٦٥٧ ڕۆمانی (٠٫٤٪)؛ ١١٬٥٩٧ کۆری (٠٫٣٪)؛ ٨٬٢٩٦ جۆرجیی (٠٫٢٪)، و ٢٬٠٤٠ ئاشوری (.٠٥٪). ھەروەھا ٧٦٬٤٩٨ کەس (١٫٨٪) سەر بە گرووپە نەتەوەیی-کولتوورییەکانی دیکە بوون. ٧٦ ھەزار و ٧٣٥ کەس لە بنکەدراوە کارگێڕییەکانەوە تۆمارکراون، و نەیانتوانی نەتەوەیەک ڕابگەیەنن. مەزەندە دەکرێت کە ڕێژەی نەتەوەکان لەم گرووپەدا ھەمان ڕێژەی گرووپی ڕاگەیەندراو بێت.
ئابوری
پیشەسازییە سەرەکییەکانی ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ بریتین لە کشتوکاڵ، پیشەسازی کشتوکاڵی، پرۆسێسی خۆراک، پیشەسازی قورس، خەڵوز و بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێل.
گەورەترین کۆمپانیاکانی ناوچەکە بریتین لە کارگەی پترۆکیمیایی نۆڤۆشاختینسک، کۆمپانیای گلۆریای جینز، ڕۆستڤێرتۆڵ، کارگەی دەرھێنانی نەوت «یوگ ڕوسی»، ھێڵی ئاسنی باکووری قەوقاز.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆبلاستی ڕۆستۆڤ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٧
بانەبۆر
بانەبۆر گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بانەبۆر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەڵاتەپەی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی تازەدێی گۆڕەشەلە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سێ خڕان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چاڵەڕەش.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەعتلی بەکر
سەعتلی بەکر گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
سەعتلی بەکر ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
زۆمبییەکان (فیلمی ٢٠١٨)
فیلمی زۆمبییەکان (بەئینگلیزی zombies) فیلمێکی مۆسیقی و سەمای ئەمریکییە کە فیلمی ڕاستەقینەی کەناڵی دیزنییە کە بۆ یەکەمجار لە کەناڵی دیزنی لە ١٦ی شوباتی ٢٠١٨ نمایشکرا، فیلمەکە لەسەر بنەمای بێ پەخشی زۆمبییەکان و چیرلیدەرەکان لەلایەن دەیڤید لایت و جۆزێف ڕاسۆوە دروست کراوە، ھەروەھا مایلۆ مانھیم و مێگ دانلی ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن، کە ڕۆڵی زۆمبی دەگێڕن یاریزانی تۆپی پێ زێد و ھاندەری مرۆڤ ئەدیسۆن کە یەکتر دەبینن و عاشق دەبن، و کە دەبێت سەرکردایەتی گرووپەکانیان بکەن بۆ ئەوەی لەگەڵ یەکتردا پێکەوە بژین.
زۆمبییەکان سەرکەوتوو بوو بۆ کەناڵی دیزنی لەکاتی یەکەم نمایشیدا؛ فیلمەکە لە یەکەم نمایشی یەکەمی مانگی شوباتی ٢٠١٨دا کەمێک زیاتر لە دوو ملیۆن و نیو بینەری ھەبوو. بە شێوەیەکی ڕەخنەگرانە، زۆمبییەکان پێداچوونەوەی تێکەڵاوی وەرگرت لەگەڵ ستایشکردن کە ئاراستەی پەیام و گۆرانییە ئەرێنییەکان کرا بەڵام ڕەخنە بەرەو پێشبینیکردنی پڵووەتەکە گیرا. ئەو فرەنچایزەی کە لە فیلمەکەوە سەریھەڵداوە، بووە ھۆی بڵاوکردنەوەی بەدواداچوونێکی بەناوی زۆمبییەکانی ٢ کە بۆ یەکەمجار لە کەناڵی دیزنی لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠ نمایشکرا. سێیەم و کۆتا فیلم بە ناوی زۆمبیەکانی ٣ لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ بۆ یەکەمجار لە دیزنی+ نمایشکرا، پێش ئەوەی پەخش بکرێت لە کەناڵی دیزنی لە١٢ی ئابی ٢٠٢٢.
چیرۆک
ئەدیسۆن پەیوەندی لەگەڵ خوێندکارێکی زۆمبی بە ناوی زێد دەست پێدەکات کە یاریزانێکی ناوازەیە لە تیپی تۆپی پێی قوتابخانەکە بەھۆی ھاککردنی زی باندەکەی لەلایەن ئەلیزا کە یەکێکە لە ھاوڕێکانی. پەیوەندییەکەی ئەدیسۆن و زێد لە سەرەتادا بۆ ھەموو خوێندکاران و ستافەکە نادیارە جگە لە دوو ھاوڕێی زۆمبی زێد بە ناوەکانی ئەلیزا و بۆنزۆ. باکی کە سەرکردایەتی تیمی ھاندەران دەکات، ئیرەیی بە ناوبانگەکەی زێد دەبات و دڵنیا دەبێتەوە لەوەی ئەدیسۆن ناتوانێت چاوی پێ بکەوێت. ئەدیسۆن لەلایەن زێدەوە بانگھێشت دەکرێت بۆ بەشداریکردن لە ئاھەنگی زۆمبی لە زۆمبی تاون. ئەو بەشداری دەکات و ساتێکی تایبەتی لەگەڵ زێد لە «پارکی زۆمبی» ھەیە. بەڵام تەنھا پێش ئەوەی ئەو جووتە بتوانن ماچ بکەن، زۆمبی پاترۆڵەکە ئاھەنگەکە دەشکێنێت و ئەدیسۆن دەبات. لە ماڵەوە دەیل و میسی ھاوسەری سەرۆکی شارەوانی سیبرۆک بۆیان دەردەکەوێت کە ئەو تێکشکاندنێکی ھویە نوێی ھەیە و ئامۆژگاریدەکەن کە ھیچ ھاندەرێک نەکات تاوەکو دەزانن کێیە، نازانن کە تێشکێنەرەکە زۆمبییە زۆمبییە. ڕۆژی دواتر زێد لەبەردەم دەرگای ئەدیسۆن دەردەکەوێت کە مرۆڤ دەردەکەوێت. ئەو و ئەدیسۆن ماڵەکەی بەجێدەھێڵن و دەچنە ڕێکەوتنێک، لەوێ دان بەوەدا دەنێت کە لەگەڵ زیباندی خۆی تێکەڵاو کردووە. ئەدیسۆن پێی دەڵێت کە ئەوە ئەوانی ترن کە دەبێت بگۆڕدرێن نەک ئەو.
لە ڕۆژی یاری گەڕانەوەی بۆ ماڵەوەی، باکی لەبارەی ھاکی زی باندی زێد دەزانێت و فۆڵۆوەرەکانی ستەیسی و ترەیسی و لەیسی لاپتۆپی ئەلیزا دەدزن بۆ ھاککردنی زی باندەکان. سەرکەوتوو دەبن، لە ئەنجامدا زێد و ئەلیزا و بۆنزۆ دەبنە «بەقسەی خودی خۆیان بکەن» و لەلایەن تیمی پاسەوانی زۆمبییەکانەوە دەبرێن
زۆربەی ھاندەران، لە نێویاندا ئەدیسۆن و بری، ھاوسۆزی خۆیان بۆ زۆمبییەکان لە یارییەکەدا نیشان دەدەن. ئەدیسۆن بە خەڵکەکە دەڵێت ئەوە باکی و شوێنکەوتووانی بوون کە وای کرد زێد بەقسەی ناخی خۆی بکات. پاشان باڕۆکەکەی لادەبات و قژە سروشتی سپییەکەی دەردەکەوێت، کە بەھۆی ئەوەی دانیشتووانی سیبرۆک دژی ھەر شتێکی جیاواز بوون، شاردبوویەوە.
باکی ھەموو ئەو ھاندەرانە لەناو دەبات کە پشتگیری لە زۆمبییەکان دەکەن دوای ڕووداوەکە. کاتێک پێشبڕکێی ھاندەران نزیک دەبێتەوە، ئەدیسۆن و بری دەبینن کە زێد و بۆنزۆ ھەوڵ دەدەن ڕێگری لە ئەلیزا بکەن لە تێکدانی پێشبڕکێکە وەک تۆڵەسەندنەوەیەک لەبڕیارەکەی باکی، دوای ئەوەی ئەلیزا لەگەڵ ھاوڕێکانی قسە دەکات، تێدەگات کە ئەنجامدانی ئەو کارە کارێکی دروست نییە. تیمی باکی شکست دەھێنێت، چونکە ئەندامی پێویستیان نییە، بۆیە زۆی کە خوشکە بچووکەکەی زێدە، ھەوڵدەدات بچێتە ژوورەوە و یارمەتی بدات. سەرەتا زۆی لەلایەن خەڵکەوە قسەی ناشرین پێ دەوترێت، بەڵام بە یارمەتی ئەدیسۆن و زێد، زۆمبی و ھاندەران کۆدەبنەوە بۆ ئەوەی ڕۆتینێکی ھاندەری لە کاتی پێشبڕکێی خۆشیدا دروست بکەن. زێد و ئەدیسۆن بە یەکتر دەڵێن کە یەکتریان خۆشدەوێت لە فیلمی زمانی زۆمبی و مرۆڤەکان لە ڕێگەی ئاھەنگێکی بلۆکەوە لە زۆمبی تاون لەگەڵ یەکتر یەکدەگرنەوە.
بەرھەمھێنان
بەرھەمھێنانی فیلمەکە لە مانگی ئایاری ٢٠١٧ دەستی پێکرد. فیلمەکە لە تۆرۆنتۆ لە ماوەی ١٠ ھەفتەدا وێنەگیراوە
ڕاوبۆچوونەکان
لە کاتی نمایشکردنی یەکەمدا لە کاتژمێر ھەشتی پی ئێم، زۆمبیز بە گشتی ٢٫٥٧ ملیۆن بینەری بۆ خۆی ڕاکێشا بە ڕیزبەندی ٠٫٤٦بۆ کەسانی تەمەن ١٨–٤٩ ساڵ. لە کۆتایی ھەفتەی یەکەم نمایشی دا، فیلمەکە نزیکەی ١٣ ملیۆن بینەری بەدەستھێنا، کە چوار ملیۆنیان منداڵ بوون، زیاتر لە ١٠ پەخشی تەلەڤیزیۆنی، و بۆ زیاتر لە سێ ھەفتە لە فیلمی دیزنی ناو ژمارە یەک بوو
زانیاری
ھەندێک جار بە ھێڵکاری وەک Z-O-M-B-I-E-S ستایل کراوە
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ئەهریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە میوزیکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی کەناڵی دیزنی فیلمی ئۆرجیناڵ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییە میوزیکییەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سەماییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سەماییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە ھەرزەکارەکانی دەیەی ٢٠١٠
جافەران
جافەران گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
جافەران لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەرەویانی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی قۆپی قەرەداغ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تافان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی خاکی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تازەدێ، قەرەداغ
تازەدێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تازەدێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نەوتێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ھەنار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قامیشان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاوایی شێخ مستەفا.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قەمەرە
300px|وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی قەمەرەی [[تۆیۆتا کامری، ٢٠١٨]] قەمەرە یان سێدان بەو ئۆتۆمۆبیلانە دەوترێت کە بەزۆری بۆ گواستنەوەی خەڵک بەکاردێن. قەمەرەکان لە سێ پارچەی سەرەکی پێکدێن؛ پارچەی پێشەوە شوێنی مەکینە و ئامێرەکانی دیکەی ئۆتۆمبیلە، پارچەی ناوەڕاست شوێنی سواربوونی شۆفێر و سەرنشینەکانە، و پارچەی دواوە سندووقێکە بۆ ھەڵگرتن و گواستنەوەی کەلوپەل.
250px|وێنۆک|سێ پارچەی سەرەکیی قەمەرە
سەرچاوەکان
پۆل:قەمەرەکان پۆل:پۆلێنکردنی ئۆتۆمۆبیلەکان
بەردەعەلی سەروو
بەردەعەلی سەروو گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەردەعەلی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێخ فەیزوڵا و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەلی میر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تکتک لە شارستانی سەرپێڵی زەھاو لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردەعەلی خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پشت پەنگ
پشت پەنگ گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
پشت پەنگ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قادر ئاغا و لە باشوور لەگەڵ گوندی کاکۆڵی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەرکەزشێخ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تۆپ عەسکەر.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پیکاب
250px|وێنۆک| پیکاب [[نیسان]] پیکاب بارھەڵگرێکی بچووکە. بەشی پێشەوەی پارچەیەکی داخراوە بۆ سواربوونی شۆفێر و سەرنشین وەک قەمەرە، و بەشی دواوەی سندووقێکی چوارگۆشە یان لاکێشەیە بۆ ھەڵگرتنی بار.
سەرچاوەکان
پۆل:پیکابەکان پۆل:بارھەڵگرەکان
سۆفی ویلمیس
سۆفی ویلمس (لەدایکبووی ١٥ ی کانوونی دووەمی ١٩٧٥) سیاسەتمەداری بەلجیک و سەرۆک وەزیرانی بەلجیکا بوو لە ماوەی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بۆ ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠. یەکەم ژنە کە لە مێژووی وڵاتەکەیدا ببێت بە سەرۆک وەزیران.
ویلمیس لە ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٥ لە شارەوانیی ئیکسێلس لە ناوچەی پایتەختی برۆکسل لەدایکبووە. فیلیپ ویلمیس باوکی (د. ٢٠١٠) خاوەن بانک و پرۆفیسۆری بازرگانی بوو کە وەک سەرۆکی ستاف خزمەتی ژان گۆل لە پارتی ڕیفۆرمیستی لیبراڵ دەکرد. لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا، داپیرە و باپیرەی لە بۆردومانکردنی شاری لیمال کوژران دایکی جولەکەیە. لە شارۆچکەی گرێز-دۆیسۆ لە والونییە گەورە بووە و لە زانکۆ لە برۆکسل خوێندووی، بڕوانامەی ھەیە لە پەیوەندی کردنی جێبەجێکراو و پلەی لە بەڕێوەبردنی داراییدا ھەیە (زانکۆی سەینت لویس، برۆکسل) ئەو وەک ڕاوێژکاری ئابووری و دارایی لە کۆمپانیایەکی یاساییدا کاری کردووە. لە ئایاری ٢٠٠٩ ویلمیس ھاوسەرگیری لەگەڵ کریس ستۆنی ئوسترالی کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:سیاسەتوانە بەلجیکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
چاڵگە، قەرەداغ
چاڵگە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چاڵگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دوکەرۆ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەڵۆش و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سۆڵەی شێخ قادر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵاقایمس.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
موقتەدا سەدر
موقتەدا سەدر (؛ لەدایکبووی ٤ی ئابی ١٩٧٤) سیاسەتوان و سەرکردەیەکی شیعەی عێراقییە. ئەو ڕێبەری پێشووی ڕەوتی سەدر و گرووپی میلیشیای کۆمپانیایاکانی ئاشتییە. لە ساڵی ٢٠١٨، ئەو بە ڕێبەرایەتیی حیزبەکەی چوو ناو ھاوپەیمانیی سائیروون، کە لە ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران لە ساڵانی ٢٠١٨ و ٢٠٢١ زۆرترین کورسیی پەرلەمانی بەدەستھێنا.
ئەو تۆمەتبار کراوە کە فەرمانی تیرۆری عەبدولمەجید خۆیی لە ساڵی ٢٠٠٣ داوە، ئەگەرچی موقتەدا سەدر ئەو تۆمەتە ڕەت دەکاتەوە و ھەبوونی ڕۆڵی لەو تیرۆرەدا نەسەلمێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:خەڵکی نەجەف پۆل:شیعە عێراقییەکان پۆل:ڕابەرە ئاینییە ئیسلامییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕابەرە ئاینییە ئیسلامییەکانی سەدەی ٢١ەم
چەولگ
چەولگ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چەولگ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەنگیسەر و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھۆمەرامان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی فیکەدەرە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مریەم بەگ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چاوێز
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
چۆنقرالی پول
چۆنقرالی پول گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
چۆنقرالی پول ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
زۆمبییەکان ٢
زۆمبییەکانی ٢ (بەئینگلیزی zombies 2) فیلمێکی ڕەسەنی مۆسیقایی و سەمای ئەمریکییە کە لە کەناڵی دیزنی کە لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠ لە کەناڵی دیزنی نمایش کرا. زنجیرەیەک بۆ فیلمی ڕەسەنی کەناڵی دیزنی زۆمبییەکان، ئەستێرەکانی فیلم مایلۆ مانھیم و مێگ دانیلی و تایبەتمەندییەکانی ترێڤۆرتۆر دجمان، کایلی ڕەسێل و کارلا جێفری دووبارە ڕۆڵەکانیان لە یەکەم فیلمەوە دەگێڕێتەوە، لەگەڵ چاندلەر کینی و پیرس جۆزا و بی فیلمەکە زۆمبییەکان و ھاندەران نیشان دەدات، کە زیاتر لەو کاتەوەی لە ڕووداوەکانی فیلمی یەکەمەوە ئاشت بوونەوە، ھەوڵی پێکەوە ژیان و تێکەڵکردنی گورگەکان دەدەن بۆ ناو شارۆچکەی سیبروک
چیرۆک
پێش دامەزراندنی سیبرۆک، دانیشتووان شەڕیان لەگەڵ کۆمەڵێک گورگدا دەکرد بۆ کۆنترۆڵکردنی شوێنەوارێکی وزە کە دواتر بە بەردی مانگ دەناسرا.
لە کردنەوەی فیلمەکەدا، زۆمبییەکان لەگەڵ سیبرۆکدا یەکتریان گرتەوە و ئاشتیانە بوون. زێد پلانی ھەیە داوا لە ئەدیسۆن بکات بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بڕوات بۆ پرۆم، کە ھاوتای سیبرۆکە لە پرۆم، لەکاتێکدا ئەدیسۆن کاپتنی کۆمەڵێک یاریزانی نوێیە بۆ ڕکابەریکردن لەگەڵھاندەرانی دێرین کە بەکی ڕاھێنەرایەتی دەکەن. بەڵام ھەر زوو دوای ئەوە، بەکی کاندیدبوونی خۆی بۆ سەرۆکی پۆلەکە ڕادەگەیەنێت کە بەومانایەیە کە کاپتنایەتی ھاندەران دەچێتە دەست کەسێکی تر ئەدیسۆن ھیوادارە شوێنی بەکی بگرێتەوە
پاشان فیلمەکە بە خێرایی دەچێتە پێشەوە بۆ پاسێک کە ھاندەرانەکانی ھەڵگرتووە دەچێتە ناو دارستانە قەدەغەکراوەکانی، ئەدیسۆن و ھاندەران گورگەکان دەبینن، کە لەکاتی ڕاپۆرتکردن بۆ حکوومەتی ناوخۆیی، دەبێتە ھۆی ئەوەی سەرۆکی شارەوانی یاساکانی دژە ئەھریمەنەکان دابنێتەوە. زۆمبییەکان نابێت بڕۆن بۆ پڕۆم، بۆیە بۆ بەرەنگاربوونەوەی یاسا نوێیەکان، زێد بڕیار دەدات خۆی بۆ سەرۆکی پۆل کاندید بکات بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەدیسۆن بچێت بۆ پڕۆم.
لەم نێوەندەدا بەردی مانگی ھێز بەخشی گورگەکانی ناوخۆیی ھێزیان لەدەست دەدەن. پێشبینی گورگەکان باس لەوە دەکەن کە کچێکی قژی سپە کە ناسراو بە ئەلفا گەورە دەیانباتە لای بەردی مانگ، بۆیە گورگەکان لە سیبرۆک ناویان تۆمار دەکەن بۆ پەیوەندیکردن بە ئەدیسۆن. زێد ھەوڵدەدات دەنگی ئەوان بەدەستبھێنێت بە پێشکەشکردنی ئامۆژگارییان لەسەر چۆنییەتی ڕەفتارکردن لە سیبرۆک، کە گورگەکان پشتگوێی دەخەن لە بەرژەوەندی وەرگرتنی سیفەتە گورگەکانیان.
بە سەرنجدانی قژە سپییەکەی ئەدیسۆن، وایت کە گورگێکی پلە بەرزە، بانگھێشتی دەکات بۆ کۆشکەکەیان، لەوێ پێشبینییەکەی پێدەڵێن بەردی مانگ ملوانکەکانیان پڕ وزە دەکات، و ملوانکەیەکیان ھەڵگرتووە کە بۆ ئەلفای گەورەیە کە پڕ وزەیە. ئەگەر بەڕاستی گورگێک بێت، لەبەرکردنی دەبێتە ھۆی ئەوەی یبگۆڕێت. گورگەکان ڕۆژێک مۆڵەتی پێدەدەن تا بڕیار بدات، و ئاشکرای دەکەن کە لەناوچوونی وێستگەی کارەبا دەبێتە ھۆی لەناوچوونی ئەو بەردەی مانگەی کە لە ژێرەوە نێژراوە. ڕۆژی دواتر ئەدیسۆن ملوانکەکە پیشانی زێد دەدات، بەڵام بە ھەستکردن بە ئیرەیی، زێد بە نھێنی دەیبات. زێد لە دیبەیتی سەرۆکایەتی خۆیدا دژی بەکی سەردەکەوێت، بەڵام کاتێک زی باندەکەی بەھۆی بەردی مانگەوە شۆرت دەکات، زێد دەبێتە زۆمبییەکی تەواو، لە ھەڵبژاردنەکەدا دەدۆڕێت.
گورگەکان بەرەو سیبروک پاوەر دەڕۆن و ڕووبەڕووی تیمی ڕووخاندنەکە دەبنەوە. گورگەکان لە شوێنی ڕووخاندنەکە دەستگیر دەکرێن، بەڵام ئەدیسۆن کە لەلایەن ئاگادارکەرەوەیەک قوتابخانەکە ئاگادار دەکاتەوە، لەگەڵ ھاندەران و زۆمبییەکان دەگاتە ئەوێ، کە وا لە گەورەکان دەکەن ڕووخاندنەکە بوەستێنن. دوای ئەوەی ڕووخاندنەکە دوا دەخرێت، زێد بۆ ئەدیسۆن ئاشکرای دەکات کە ملوانکەکەی لێ بردووە. بە تووڕەیییەوە ملوانکەکە لە مل دەکات، بەڵام بۆی دەردەکەوێت کە ئەو گورگ نییە. ئەو ئامێرەی کە کۆنتڕۆڵی ڕووخاندنەکە دەکات شۆڕ، و سیبرۆک پاوەر بەبێ ئەوەی بییەوێت دەڕوخێنرێت.
لە دیمەنی کۆتاییدا نەیزەکێکی شین درەوشاوە لە مانگەوە دەکەوێتە خوارەوە و ئەدیسۆن لە خەو ھەڵدەستێنێت و قژی درەوشاوە دەبێت و، ھەرچەندە درک بەوە ناکات.
بەرھەمھێنان
لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٩دا، درێژەی فیلمی زۆمبییەکان لە بەرھەمھێناندا بوو، کە ئەستێرەکان و دەرھێنەر و نووسەران دەگەڕانەوە. پیرس جۆزا، چاندلەر کینی و ئاریێل مارتن پەیوەندییان بە کاستەکەوە کرد و کایلی ڕوسیل، ترێڤەر تۆردجمان، کارلا جێفری، جەیمسگۆدفری و کینگستۆن فۆستەر ڕۆڵەکانیان لە یەکەم فیلمەوە دووبارە کردەوە. فیلمەکە لەلایەن دەیڤید لایت و جۆزێف ڕاسۆوە نووسراوە، لەدەرھێنانی پاوڵ ھۆین و بەرھەمھێنانی جێبەجێکار لەلایەن ئانا گێرب و پاوڵ ھۆین و جۆزێف ڕاسۆوە. بەرھەمھێنانی فیلمەکە لە ٢٧ی ئایاری٢٠١٩ دەستی پێکرد، و لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٩ لە تۆرۆنتۆ پێچرا. ھەروەھا دیمەنەکان لە ناوچەی پاراستنی ڕۆکوود وێنەگیراون. ماری پانتێلیدیس وەک بەرھەمھێنەر کاری کردووە.
ڕاوبۆچونەکان
لە کاتی نمایشکردنی یەکەمی لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠، لە کاتژمێر ٨ پی ئێم، زۆمبییەکانی ٢ بە گشتی ٢٫٤٦ ملیۆن بینەری بۆ خۆیڕاکێشا، لەگەڵ ٠٫٥٢ ڕیزبەندی بۆ کەسانی تەمەن ١٨–٤٩ ساڵ. بەدواداچوونەکە لە نێوان گەنجانی پێگەیشتوو لە نێوان ١٨ بۆ ٤٩ساڵدا باشتر لە ڕاستەقینەی ئەنجامدرا.
بەدوادچوون
سێیەم و کۆتا فیلم بە ناوی زۆمبییەکانی ٣ لە ٢٢ی ئازاری ٢٠٢١ ڕاگەیەندرا، وێنەگرتن لە تۆرۆنتۆ ئەنجامدرا و لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢١ دەستی پێکرد. فیلمەکە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ بۆ یەکەمجار لە دیزنی+ نمایشکرا، دواتر وەشانی درێژکراوە لە ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ لە کەناڵی دیزنی بۆ یەکەمجار نمایشکرا. فیلمی سێیەم لەشکرکێشییەکی بێگانە دەگرێتەوە. لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢، ڕوپاول چارڵز ڕاگەیەندرا کە وەک دەنگی «کەشتی دایک» پەیوەندی بە کاستەکەوە کردووە، کە لە کورتەیەکی فەرمیدا بە «UFOیەکی کۆمیدی پاسیڤ-شەڕانگێز» وەسف کراوە.
ئاگاداری
ھەندێک جار بە ھێڵکاری وەک Z-O-M-B-I-E-S 2 ستایل کراوە
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی کەناڵی دیزنی فیلمی ئۆرجیناڵ پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییە میوزیکییەکان پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییەکانی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمە ئەھریمەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمە سەماییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠
پەروێزخان
پەروێزخان گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
پەروێزخان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەردەعەلی خواروو و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی قەسری شیرین لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەحمودقەجەر لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گومرگەکۆن لە شارستانی قەسری شیرین لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کیەنی دای
چاوێز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مییەخاس، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دەنگبێژی
وێنۆک|دەنگبێژێک لە [[ئامەد.]] دەنگبێژی جۆرێک مۆسیقای کوردییە. ھەروەھا دەنگبێژ ئەو کەسەیە کە گۆرانیبێژی دەنگبێژییە. کەسی گۆرانیبێژ لە ڕێی دەنگبێژییەوە چیڕۆکێک دەگێڕێتەوە. دەنگبێژی وەک ڕێگایەک بەکارھاتووە بۆ گێڕانەوەی مێژوو و فۆلکلۆری کوردی، بەتایبەت لەو سەردەمانەی کە زمانی کوردی قەدەغە کرابوو. لەبەر ئەوەی بەشێک لە مێژووی کورد بە بەڵگە نەکراوە، ئەوا لەڕێی ئەو دەنگبێژییانەی کە ھەن شیکارییان بۆ دەکرێت. لە دەنگبێژیدا، لە بارەی جوگرافیای کورد و کوردستان، مێژوو، جەنگ، ڕووداوە تازەکان، ھەروەھا وەک لایلایە و گێڕانەوەی داستانی ئەوینداریش بەکاردێت.
دەنگبێژی بەزۆری لە باکووری کوردستان دەبیسترێت.
سەرچاوەکان
پۆل:مۆسیقای کوردی پۆل:مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی پۆل:زمانی کوردی پۆل:وشە و دستەوشە کوردییەکان
خاوێ
خاوێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خاوێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مێوڵێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی خاکی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھاڵدەرە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆمەزەرد.
داریزاین
جوگرافیا
داریزاین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تلەزەیت و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەستێڵی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی میریاسی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی قەرەداغ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سالح ئۆزجان
ساڵح ئۆزجان (لەدایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٨) یاریزانێکی تۆپی پێیە کە وەک یاریزانێکی ناوەڕاست یاری دەکات لە خولی بۆندسلیگا بۆ یانەی بۆروسیا دۆرتمۆند. لە ئەڵمانیا لەدایکبووە و بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تورکیا یاری دەکات.
کاروانی یانە
ئۆزجان لە ئەڵمانیا لەدایکبووە، لە ڕەچەڵەکی تورکییە چونکە لە خێزانێکی تورکی لەدایک بووە. ئۆزجان زۆربەی ژیانی لاوێتی لە سیستەمی لاوانی کۆڵن بەسەر بردووە. یەکەم جار لە پێکھاتەی یەکەمی کۆڵن یاری کرد لە ئەیلوولی ٢٠١٦ لە یارییەکدا بەرامبەر شاڵکە ٠٤ لە وەرزی ٢٠١٧–١٨ بە بەردەوامی لە ناوەندی یاریگا یاری دەکرد، یەکەم گۆڵی لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ لە یارییەکدا بەرامبەر ساینت پاولی کرد.
لە ساڵی ٢٠١٧، ئۆزجان مەدالیای زێڕینی فریتز واڵتەر بردەوە وەک باشترین یاریزانی خوار ١٩ ساڵان لە ئەڵمانیا.
تازەدێی گۆڕەشەلە
تازەدێی گوڕەشەلە گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تازەدێی گوڕەشەلە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەلی خاڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گۆڕەشەلە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی جەبراوا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قولەسوتاو.
سالح ئۆزجان
کاروانی یانە
لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١، سەرەڕای دەنگۆکان دەربارەی ئەگەری گواستنەوەی لە یانەکە، یانەکە ڕای گەیاند کە ئۆزجان گرێبەستێکی نوێی بۆ ماوەی دوو ساڵ لەگەڵ کۆلۆن واژوو کردووە.
تازەدێی گۆڕەشەلە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سالح ئۆزجان
کاروانی یانە
لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٢، ڕاگەیەندرا کە ئۆزجان بۆ وەرزی ٢٠٢٢–٢٣ دەگوازرێتەوە بۆ یانەی بۆروسیا دۆرتمۆند و گرێبەستێک لەگەڵ یانەکە واژوو دەکات تا ساڵی ٢٠٢٦. گۆڤاری سپۆرتسی ئەڵمانی 'کیکەر' ڕای گەیاند کە گرێبەستەکە بە ٥ ملیۆن یۆرۆ دەبێت.
کاروانی نێودەوڵەتی
ئۆزجان دەیتوانی بۆ ھەردوو پێکھاتەی نیشتیمانی تورکیا و ئەڵمانیا یاری بکات، بۆ تیمی لاوانی ئەڵمانیا یاریکردووە.
لە ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢، ئۆزجان بانگکرا بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تورکیا لەلایەن ڕاھێنەری سەرەکی ستیفان کونتز. لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢ لە یارییەکی دۆستاەندا بەرامبەر ئیتاڵیا کە ٣–٢ دۆڕان یەکەم یاری ئەنجامدا.
خەڵاتەکان
ئەڵمانیا خوار ٢١ ساڵان
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی تورک پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨
سەودە کچی زەمعە
سەودە کچی زەمعە ھاوسەری پێغەمبەر محەممەد بوو. ناکۆکی ھەیە لەسەر ئەوەی کەی لەدایک بووە. تەمەنی کاتێک ھاوسەرگیری لەگەڵ پێغەمبەر کردووە، نزیکەی ٥٠ ساڵ بووە، سەرچاوەی دیکە دەڵێن کە تەمەنی لە ماوەی ھاوسەرگیرییەکەدا نزیکەی ٥٠ بۆ ٥٥ ساڵ بووە، ئەمەش دەبێتە ھۆی بەرتەسککردنەوەی ڕۆژی لەدایکبوونی بۆ نزیکەی ٥٦٦-٥٨٠ی زایینی. ئیبن سەعد ڕێکەوتی مردنی ساڵی ٦٧٤ز دادەنێت، ھەرچەندە سەرچاوە ھەیە کە دەڵێن لە کۆتا ساڵی دەسەڵاتی خەلیفە عومەردا کۆچی دوایی کردووە کە ساڵی ٦٤٤ بووە.
ژیاننامە
باوکی بە ناوی «زەمعەی کوڕی قەیس» لە خێڵی ئەمیر کوڕی لوعەی لە ھۆزی قوڕەیش لە مەککە بووە. دایکی بە ناوی ئەلشاموس کچی قەیس لە خێڵی نەججار لە ھۆزی خەزرەج لە مەدینە بووە.
ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەسسەکران کوڕی عەمر کردووە. یەک کوڕیان ھەبوو بە ناوی عەبدوڕەحمان کوڕی ئەسسەکران کە لە شەڕی جەلولە لە ساڵی ٦٣٧دا کۆچی دوایی کرد.
ھاوسەرگیری لەگەڵ پێغەمبەر
سەودە یەکێک بوو لەو ژنانەی کە بە ڕێچکەی خوای گەورە کۆچیان کردبوو بۆ حەبەشە. مێردەکەی کۆچی دوایی کردبوو. ژنێکی باڵابەرز و گەورەی پێست ڕەش بوو، خاوەنی مەیلی خۆش و میھرەبان بوو، کەسێکی گونجاو بوو بۆ ئاگاداربوون لە ماڵ و خێزانەکەی پێغەمبەر.
بۆیە محمد مۆڵەتی دا بە خەولە کچی حەکیم کە قسە لەگەڵ ئەبووبەکر و سەودە بکات لەسەر ئەو بابەتە. خەولە ڕاستەوخۆ چووە لای سەودە و وتی: حەز دەکەیت خوای گەورە نیعمەتێکی گەورەت پێ ببەخشێت سەودا؟ سەودا پرسی: ئەوە چییە خەولە؟ فەرمووی: پێغەمبەری خوا منی ناردووە بۆ لای تۆ بۆ پێشنیاری ھاوسەرگیری! سەودا سەرەڕای سەرسووڕمانی تەواو ھەوڵیدا خۆی بگرێت و دواتر وەڵامی دایەوە: "من ئەوەم پێ خۆشە! بڕۆ بۆ لای باوکم و ئەوە پێی بڵێ". خەولە چووە لای زەمعە کە پیرە پیاوێکی چەقۆکێش بوو، سڵاوی لێکرد و پاشان وتی: محەممەدی کوڕی عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولموتەلیب ، منی ناردووە بۆ ئەوەی داوای سەودە بکات لە ھاوسەرگیریدا. پیرەمێردەکە ھاواری کرد: شەرەفێکی گەورەیە، کچەکەم چی دەڵێت؟ خەولە وەڵامی دایەوە: "ئەو حەزی لێیە". پێی وت بانگی بکە. کە ھات، وتی: سەودە ئەم ژنە بانگەشەی ئەوە دەکات کە محەممەدی کوڕی عەبدوڵڵای کوڕی عەبدولموتەلیب منی ناردووە بۆ ئەوەی داوای تۆ بکات لە ھاوسەرگیریدا، شەرەفێکی گەورەیە، تۆ دەتەوێت ھاوسەرگیریت لەگەڵ بکەی؟ ئەو قبووڵی کرد، وتی کە ئەوە شەرەفێکی گەورەیە.
پێغەمبەر لە دەیەمین ساڵی دوای پێغەمبەربوونیدا (واتە لە نیسان-ئایاری ساڵی٦٢٠)، ڕێک ھەمان مانگ دوای وەفاتی خەدیجە، لە مانگی ڕەمەزاندا ھاوسەرگیری لەگەڵ سەودە کرد. بە گوێرەی ئیبن سەعد، سەودە لە ساڵی ٥٤ دوای کۆچی کۆچی دوایی کردووە، دەبێ لە تەمەنی ٥٥ ساڵیدا ھاوسەرگیری لەگەڵ محەممەد کردبێت. بەڵام سەرچاوەی تر ھەیە کە مردنی ئەو لە ساڵی ٦٤٤دا دەخاتە ڕوو.
سەودە چووە ماڵی پێغەمبەر ژیان و دەستبەجێ چاودێری کچ و ماڵەکەی گرتە ئەستۆ، لەکاتێکدا عائیشە کچی ئەبوبەکر بوو بە دەزگیرانی و لە ماڵی باوکیدا مایەوە. لە مەککە سوپرایزێکی گەورە ھەبوو کە پێغەمبەر ھەڵدەبژێرێت ھاوسەرگیری لەگەڵ بێوەژنێک بکات کە بەپێی پێوەرەکانی کۆمەڵگا جوان نەبێت. بەڵام پێغەمبەر ئەو تاقیکردنەوانە بیری ھاتەوە کە بەسەریدا ھاتبوو کاتێک کۆچی کردبوو بۆ حەبەشە و ماڵ و موڵک و ماڵی خۆی بەجێھێشتبوو و لە بیابان و پاشان دەریای بڕی بۆ خاکێکی نەناسراو لە ئارەزووی پاراستنی دینەکەیدا.
دوای ساڵی کۆچی بوو کە یەکەم کۆمەڵگەی موسڵمانان بەخێرایی گەورە بوون ژمارەیان زیادی کرد و بەرھەمیان ھێنا.