cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سیستەم ئۆف ئە داون
مۆسیقا
ستیڤن تۆماس ئێرڵواینی ئۆڵمیوزیک وتوویەتی «وەک زۆرێک لە باندە مێتاڵەکانی کۆتایییەکانی نەوەدەکان سیستەم ئۆف ئە داون ھاوسەنگییەکیان دەزیوەتەوە لەنێوان تراش میتاڵی ژێرزەمینیی ساڵانی ھەشتاکان و ئاڵتەرنەتڤ ڕۆکی سەرەتای ساڵانی نەوەدەکان، وەک جەینس ئەدیکشن». مۆسیقای سیستەم ئۆف ئە داون بە شێوەیەکی جۆراوجۆر بە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ، نیو مێتاڵ،    ھێڤی مێتاڵ، ھارد ڕۆک پڕۆگرێسڤ مێتاڵ،  تراش مێتاڵ،  ئاڕت ڕۆک، و ئاڤانت-گارد مێتاڵ. مالاکیان وتوویەتی کە «ئێمە سەر بە ھیچ دیمەنێکی تاک نین» و «من حەزم لە دەنگی گیتاری ئەی نزمکراوی ٧ ژێییی نیو-مێتاڵ نییە؛ لە ئێستادا بۆ من ناگونجێت.» ھەروەھا لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ مایک لانکاستەر وتوویەتی، «پێدەچێت کە خەڵک ھەمیشە ھەست بەو پێویستییە بکەن بۆ تاکوو ئێمە بخەنە پۆلێکەوە، بەڵام ئێمە لە ھیچ پۆلێکدا جێمان نابێتەوە.» بە وتەی تانکیان، «لەڕووی ڕێکخستن و شتەوە، [مۆسیقاکەمان] تا ڕادەیەکی زۆر پۆپە. بە ڕای خۆم، سیستەم ئۆف ئە داون باندێکی پڕۆگرێسڤ نییە. [...] بەڵام پڕۆژەیەکی ئاساییی پۆپیش نییە. بە دڵنیایییەوە ئێمە گرنگی بە مۆسیقاکەمان دەدەین تاکوو دڵنیا بین لەوەی مۆسیقایەک دەرناچێت کە پێشووتر بیسترابێت.» جارێک مالاکیان دەربارەی مۆسیقاکەیانەوە وتوویەتی کە «وەک ئەوەی سلەیەر و بیتڵز منداڵێکیان ببێت.»
باندەکە بەشێکی زۆر ئامێریان بەکارھێناوە، وەک ماندۆلینی کارەبایی، گیتاری باریتۆنی کارەبایی، گیتاری ئەکۆستیک، عوود، سیتار، و گیتاری دوانزدە ژێیی. بە وتەی مالاکیان زۆرجار گۆرانییەکان بە شێوەی تیونینگی ئی فلات دەنووسێت، کە دواتر دەگۆڕدران بۆ تیونینگی دڕۆپ سی تاکوو لەلایەن باندەکەوە بژەندرێت. مالاکیان دەڵێت کە «بۆ من، تیونینگی دڕۆپ-سی ھاوسەنگە. بە شێوەیەکی یەکسان ڕوونی و دەنگی وردی تێدایە—زۆربەی گۆرانییەکانمان کە ڕیفیان تێدایە لەسەر دوو ژێی سەرەوە دەژەندرێن—بەڵام ئەستوورتر و بوێرترە.»
کاریگەرییەکان و بەراوردکردن بە ھونەرمەندانی تر
ئەو کاریگەرییان بەسەر سیستەم ئۆف ئە داون بریتین لە مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی ناوین، ئۆزی ئۆزبۆرن، بڵاک سابەت، لێد زێپلن، دێف لێپەرد، سکۆرپییەنز، مۆربید ئەینجڵ، دێت، ئۆبیچوەری، ئیزی ئی، ئێن دەبلیوو ئەی، ڕەن دی ئێم سی، ئوم کەلسووم، عەبدولحەلیم حافز، دە کینکس، بی جیس، گرەیتفوڵ دێد، بیتڵز، ڕێد ھۆت چیڵی پێپەرز، دێد کێنێدیس، باوھاوس، دیپێچ مۆد، نیو ئۆردەر، ڕەیدیۆھێد، مێتالیکا، مایڵز دەیڤس، ئاڵیس ئین چەینس، ئایرۆن مەیدن، باد برەینز، سلەیەر، ڤان ھاڵن، و کیس. یەکێک لە پێداچوونەوەکاران دەڵێت کە مۆسیقاکەیان دەنگی جیاواز لەخۆدەگرێت، کە لەوە دەچێت کە «فوگازی ڕەش بژەنن» و ھەندێکجار «پێ دەخاتە نزیک لە ناوچەی فڕانک زاپاوە». مالاکیان وتوویەتی کە «من ھاندەری مۆسیقام. بە تایبەتی ھاندەری ھیچ باندێک نیم.» دۆلمایان وتوویەتی «پێموانییە ئێمە گۆرانییەکانمان لە ھی کەسی تر بچێت. ئێمە بە سیستەم ئۆف ئە داون دەزانم.» ئۆداجیان وتوویەتی «دەتوانیت بەراوردمان بکەیت بە ھەرکەسێک کە دەتەوێت. گرنگ نییە لام. بەراوردکردن و نیشانەکان ھیچ کاریگەرییەکیان لەسەر ئەم باندە نییە. ڕاستی ڕاستییە: ئێمە ئێمەین و ئەوانیش ئەوانن.»
ئەندامانی باندەکە
وێنۆک|سیستەم ئۆف ئە داون لە ساڵی ٢٠١٣
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییەکانی لۆس ئانجلەس پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٤ پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵە ئەمریکییەکان پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە کالیفۆرنیا پۆل:سیستەم ئۆف ئە داون
پەیمانگای سی ئای ئێس (ھەولێر)
وێنۆک|ھێمای پەیمانگا پەیمانگای سی ئای ئێس پەیمانگای سی ئای ئێس ناوەندێکی فێرکردن و ڕاھێنانکردنە لە بوارەکانی ئایتی، دەرمان سازی، ژمێریاری چەن بواری تریش. پەیمانگاکە سەرەتا لە بەیروت لوبنان دامەزرا لە ساڵی ١٩٩١ و یەکێکە لە گەورەترین پەیمانگای خێزانی سی ئی ئێس لە دوازدە لق پێکدێن لە لوبنان و دەرەوەی لوبنان، و یەکێک لە لقەکانیان دەکەوێتە شاری ھەولێر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پەیمانگاکانی کوردستان
٢٠٤٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2048 (توضيح)
٢٠٤٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2049 (توضيح)
باھاماز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
باھاماز نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
کانی کوزەڵە
کانی کوزەڵە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی کوزەڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مێشولان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی خدران و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کارێز، شارباژێڕ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چەمیاڵەی سەروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پیتەر فۆندا
پیتەر ھێنری فۆندا (لە ٢٣ی شوباتی ١٩٤٠ لە نیویۆرک لەدایکبووە - لە ١٦ی ئابی ٢٠١٩ لە لۆس ئەنجلۆس کۆچی دوایی کردووە) ئەکتەری ئەمریکی بووە. باوکی ناوی ھێنری فۆندایە، خوشکەکەی ناوی جین فۆندایە و کچەکەی ناوی بریجیت فۆندایە. پیتەر فۆندا لە ساڵی ١٩٩٧ بەھۆی فیلمی "یەکەم زێڕ" پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەر.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠ پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا پۆل:مردووانی ٢٠١٩ پۆل:مولحیدانی ئەمریکا پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:ئەکتەرەکانی شاری نیویۆرک پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی
٢٠٥٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2050 (توضيح)
مانگەکانی بارام
140px|وێنۆک|مانگی فۆبۆس وێنەکە گیرایە لە ٢٣ی مارسی ٢٠٠٨ 140px|وێنۆک| مانگی دیمۆس وێنەکە گیرایە لە ٢١ شوباتی ٢٠٠٩
مانگەکانی ھەسارەی بارام پێکدێ لە مانگەکانی فۆبۆس و دیمۆس کە ھەردوو مانگەکە لەلایەن زانای فەلەکی ئەساف ھۆڵ لە ساڵی ١٨٧٧ دیترانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:کۆمەڵەی خۆر
چروستانی خواروو
جوگرافیا
چروستانی خواروو لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی کانی توو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی چروستانی سەروو و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی بێلەنگە لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی میراولی، ھەڵەبجە.
ماسوتاتسۆ ئۆیاما
ماسوتاتسۆ ئۆیاما (۱۹۲۳–۱۹۹٢) ناوی کۆریایی: چوی یۆنگ ئی. بونیادنەری ئەفسانەیی شێوەی کیۆکۆشین کای کاراتێ یە
چروستانی خواروو
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ماسوتاتسۆ ئۆیاما
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
کاستیلۆریزو
کاستیلۆریزو دوورگەیەکە لە دەریای ئێژە، یۆنان نزیک تورکیا. ڕووبەری خاکەکەی ١١٫٩٨٧ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٤٩٢ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دوورگەکانی یۆنان پۆل:یۆنان پۆل:گەشتیاری لە یۆنان
زینا لەگەڵ مەحاریم
زینا لەگەڵ مەحاریم بریتییە لە جووتبوونی سێکسی لەگەڵ ئەندامانی خێزان یان کەسووکاری نزیک. بە زۆری سێکس لە نێوان خزمەکان (پەیوەندی خزم) و هەندێکجار پەیوەندی بە خزمایەتی هۆکارانە ( هاوسەرگیری یان باوکی ھاوسەرگیری)، بەخێوکردن یان ڕەچەڵەکەوە لەخۆدەگرێت. ئەم کردەوە لە ناو زۆربەی کۆمەڵە مرۆڤایەتییەکان قدەغەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:کرداری جنسی پۆل:خێزان پۆل:مناڵبازی پۆل:مرۆڤناسی
ئایۆ (مانگ)
وێنۆک| نەخشەکی خوولانەوەی مانگەکانی [[جانیمید و یوورۆوپا (مانگ) و ئایۆ (مانگ)]] مانگی ئایۆ (بە ئینگلیزی: Io) یەکەک لە ٤ مانگە گەورەکانی ھەسارەی ھورمز، لە ساڵی ١٦١٠ لەلایەن گالیلێو گالیلەی دیتراوە کە ٤ مانگی پێکەوە دیتەوە ئەوانیش: جانیمید و ئایۆ و کالیستۆ (مانگ) و یوورۆوپا (مانگ)، لەسەر مانگی ئایۆ نێزیکەی ٤٠٠ بوورکانی چالاکی لەسەرە کە گەورەترین کۆمەڵەی چالاکی بوورکانە لە ھەموو کۆمەڵەی خۆر و ئەوە دیاردەکی جیۆلۆجی گەورەیە لە کۆمەڵەکەمان. وێنۆک| یەکەک لەو وێنانەی کە [[گەشتکەر ١ گرتیتی، لە وێنەکە جەمسەری باکووری مانگی ئایۆ دیاردەکەوی]]
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:کۆمەڵەی خۆر
نووسەکانی چینیی سادەکراو
نووسەکانی چینیی سادەکراو یەکێکە لە نووسراوە زمانی چینی. ئەو نووسراوە لە ساڵی ١٩٥٦ دروست کرا. ھەروەھا لە کۆماری گەلی چین بەکاردێت.
پۆل:زمانی چینی پۆل:کارەکتەرە سادەکانی چین پۆل:چاکسازی ڕێنووسی
کیم ھێ-سوو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک پۆل:خانمەکتەرانی بوسان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:زیندووان
موغاغ
موغاغ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
موغاغ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی میران و لە باشوور لەگەڵ گوندی سوسێی کۆن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سوسێی سەیدان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەڵاباشی قادربەگ.
شکەوتک
شکەوتک گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
شکەوتک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
تابۆ
تابۆ جۆری ڕەفتار، قسەکردن یان کاروباری کۆمەڵایەتییە کە بەپێی داب و نەریت و ڕێوڕەسم یان ئایین نەشیاو و قەدەغەکراو و سەرزەنشتکراوە. بۆ نموونە باسکردنی ئەندامی زاوزێ لە بازنەی فەرمیدا لە نێو زۆرێک لە گەلانی جیهاندا تابۆیە.
سەرچاوەکان
پۆل:سایکۆئانالیز پۆل:سایکۆلۆژیای ڕەوشت پۆل:کۆمەڵناسی
ھایدیان
وێنۆک| وێنەیەکی ناوچەی ھایدیان
ناوچەی ھایدیان (بە بە چینی ئاسانکراو: 海淀 区) شارێکە لە شارەکانی وڵاتی چین، کە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠ ڕێژەی دانیشتووانی ٣٢٨١٠٠٠ کەسە.
کیۆکۆشین
دوجۆی ناوەندی ئەم شێوە (وەکو لقەکانی وەرزشی دیکەی ژاپۆن) هونبۆی ناوە و لە ساڵی ١٩٦١ بەدەستی مامۆستا ئۆیاما لە تۆکیۆ بونیاد نرا. دوای کۆچی دوایی ئۆیاما، کیۆکۆشین کاراتی بەبێ دەستکارییەکی ئەوتۆ لە ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکان و بەدەستی شاگردە باڵاکانی ئەو ڕێبەری کراوە و پەرەی پێ دراوە.
سوێندنامەی کیۆکۆشین کاراتی
وێنۆک|هونبۆی کیۆکۆشین کای لە تۆکیۆ. ئێمە لەش و دڵی خۆمان دەپەروەرێنین کە ڕۆحێکی ڕاسا و لانەدەرمان هەبێ.
پشتێنەکان
لە کیۆکۆشین کاڕاتێ پلەکان و ڕەنگی پشتوێنەکان فەلسەفە و چەمکێکی تایبەتی هەیە کە بە دوای پشتوێنی سپی بە نۆرە بریتین لە:
پەراوێز
<div class="reflist references-small references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2;">
ھێربەرت سپێنسەر گاسێر
ھێربەرت سپێنسەر گاسێر (بە ئینگلیزی: Joseph Erlanger؛ لەدایکبووی ٥ی تەممووزی ١٨٨٨ – مردووی ١١ی ئایاری ١٩٦٣) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٤٤ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی پەیوەند بە کاری جیاوازی تاک ئامانجی شانەکان و دەمارەکانەوە بە ھاوبەشی لەگەڵ جۆزیف ئێرلانگەر.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨ پۆل:مردووانی ١٩٦٣ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
چروستانی سەروو
چروستانی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چروستانی سەروو لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی چروستانی خواروو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی نەوەر و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گوندە لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی میراولی، ھەڵەبجە.
زۆڵە بێشکۆکان
زۆڵە بێشکۆکان فیلمێکی جەنگی ساڵی ٢٠٠٩یە و لە نووسین و دەرھێنانی کوێنتن تارانتینۆ و نواندنی براد پیت، کریستۆف ڤاڵتز، مایڵ فاسبێندەر، ئیلای ڕۆت، دیان کرووگ، تیل شڤایگەر و میلاینی لۆرێنە. چیڕۆکی فیلمەکە باسی مێژوویەکی دەستکاریکراوی سەردەمی نازیەکان دەکات، کە تێیدا کۆمەڵێک سەربازی جولەکە ھەوڵی تیرۆرکردنی سەرکردایەتی نازیەکان دەدەن بە سەرکردایەتی شۆشانا درێیفوس (لۆرێن)، کچێکی جولەکەی فەڕەنسی و بەڕێوبەری سینەما و ھەروەھا ئەفسەری باڵا ئاڵدۆ ڕەین (پیت). کریستۆفەر ڤالتز ڕۆڵی ھانس لاندا دەبینێ، کەوا سەرکردەیەکی نازیەکانە و بەدوای ئەو تاقمەی جولەکەکان دەگەڕێ و ھەوڵی ھەڵوەشاندنەوەی پلانەکەیان دەدات. تایتڵی فیلمەکە لە فیلمێکی ١٩٧٨ی ئێنزۆ جی. کاستلیاری بە ھەمان ناوەوە وەرگیراوە.
چروستانی سەروو
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لوولپێچ (ماتماتیک)
چەپ|وێنۆک لە ماتماتیکدا، لوولپێچ یان پێچاوپێچ چەماوەیێکە لە خاڵێکی ناوەندییەوە سەرچاوە دەگریت و وردە وردە لە خاڵە ناوەندییەکە دوور دەبێتەوە.
زۆڵە بێشکۆکان
زۆڵە بێشکۆکان توانی ٣٢١ میلیۆن دۆلار لە سەرتاسەری جیھاندا کۆبکاتەوە و بووە پڕداھاترین فیلمی تارانتینۆ تا دەرچوونی فیلمی جانگۆی ئازادکراو لە ساڵی ٢٠١٢ کەوا فیلەکەی کردە دووەم پڕداھاترین فیلمی تارانتینۆ. فیلمەکە پێشوازیەکی گەرمی ڕەخنەگرانی لێکرا لە خەڵاتەکانی ئۆسکاردا بۆ ھەشت خەڵات پاڵێورا دیارترین باشترین فیلم، باشترین دەرھێنەر و باشترین سیناریۆی ڕەسەن. کریستۆف ڤاڵتز بۆ ڕۆڵی ھانس لاندا، توانی خەڵاتی باشترین ئاکتەر لە فیستیڤاڵی فیلمی کان، خەڵاتی بافتا، گۆڵدن گڵۆب، سکرین گیڵد، کریتیکس چۆیس و ئۆسکار بباتەوە بۆ باشترین ئاکتەری پشتگیریکار.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری پاریس وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە فرە زمانە ئەڵمانییەکان
لوولپێچ (ماتماتیک)
لوولپێچە دوو ڕەھەندییەکان
چەپ|وێنۆک|لوولپێچی زێڕین لوولپێچە دوو ڕەھەندییەکان لە سیستمی پۆتانی جەمسەریدا بریتین لە:
لوولپێچە سێ ڕەھەندییەکان
لوولپێچە سێ ڕەھەندییەکان لە سیستەمی پۆتانی لوولەکیدا بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:لوولپێچەکان
سەی موراد
سەی موراد گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئاوێنەی ڕەش (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
ئاوێنەی ڕەش زنجیرە ئەنتۆلۆژیایەکە لە چەشنی خەیاڵی زانستییدا و لەلایەن چارلی بروکەرەوە بەرھەم ھێنراوە. جگە لە کاری نووسین، بروکەر یەکێکە لە بەرھەمھێنەرانی جێبەجێکاری ئەم بەرھەمە لەگەڵ ئانابێل جۆنز. ھەر ئەڵقەیەکی زنجیرەکە چیرۆک و ڕۆڵی جیاوازی ھەیە. ئاوێنەی ڕەش تیشک دەخاتە سەر پەیوەندی تەکنۆلۆژیا بە مرۆڤ و کاریگەرییەکانی لەسەر ژیان. زۆربەی ئەڵقەکانی زنجیرەکە لە کۆمەڵگەیەکی مۆدێرن ڕوودەدەن و لایەنی تاریکی پەیوەندی مرۆڤ لەگەڵ تەکنەلۆژیادا دەگێڕێتەوە. دوو وەرزی یەکەمی زنجیرەکە کە ھەریەکەیان ٣ ئەڵقەی ھەیە، لەلایەن کەناڵی ٤ی بەریتانی لە نێوان مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١١ تا شوباتی ٢٠١٣ بەرھەم ھێنراوە و پەخش کراوە. لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٥ کۆمپانیای نێتفلیکس مافی زنجیرەکەی کڕی و وەرزی سێیەم و چوارەم کە ھەریەکەیان ٦ ئەڵقەیان ھەیە، لەلایەن ئەم کۆمپانیایە بەرھەمھێنرا و پەخشکرا. زنجیرەیەک باسی سەردەمی ئەمڕۆمان دەکات، کاتێک تەکنەلۆجیا دەگاتە لووتکە و ئەو کارە خراپانەشی کە لەپشت تەکنەلۆجیاوە ئەنجام دەدرێن. ئاوێنەی ڕەش لەلایەن ڕەخنەگران و بینەرانەوە پێداچوونەوەی زۆر ئەرێنی وەرگرت و بەھۆی نووسین و دیزاینی چیرۆکەکەیەوە ستایشی زۆری لێکرا. وەرزی پێنجەمی زنجیرەکە لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ پەخشکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە دراما زانستییە خەیاڵییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:دراماکانی تەلەڤیزیۆنی کەناڵ ٤ پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دیستۆپی
لێکدانی دەرەکی
thumb|left|. لە بیرکاریدا، لێکدانی دەرەکی یان بەئاڕاستە لێکدان یان لێکدانی ئاڕاستەبڕەکان   کردارێکی دوانییە لەسەر دوو ئاڕاستەبڕ لە بۆشایی سێ ڕەھەندیدا و ئەنجامی ئەم لێکدانە ئاڕاستەبڕێکە ئەستوونە لەسەر دوو ئاڕاستەبڕی یەکەم. بەئاڕاستە لێکدان لە فیزیک و ئەندازیاریدا گرینگی و جێبەجێکردنی زۆری ھەیە.
پێناسە
لێرەدا θ گۆشەی نێوان دوو ئاڕاستەبڕی a و a ، b و b پێوانەی دوو ئاڕاستەبڕەکە، و ئاڕاستەبڕی یەکەیە و ئەستوونە لەسەر دوو ئاڕاستەبڕی a و b و لەو ئاڕاستەدایە کە بە یاسای دەستی ڕاست دیاری دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازەی شیکارانە پۆل:کارکردن لەسەر ڤێکتەرەکان
شەمسەدین زەھەبی
شەمسەدین زەھەبی (٦٧٣–٧٤٨ی کۆچی/١٢٧٤–١٣٤٨ی زایینی) ناسراو بە مێژوونوسی ئیسلام، فەرموودەناس، شەرعزان، ئیمام، مێژوونوس و زانایەکی ئیسلامی بووە، خاوەنی ھەردوو پەرتووکی  و.
ژیان
ناوی شەمسەدین محەممەد کوڕی ئەحمەد کوڕی عوسمان کوڕی قایمازی زەھەبییە، لە ٣ی ڕەبیع ئەول ئەوەلی ٦٧٣ی کۆچی بەرامبەر تشرینی یەکەمی ١٢٧٤ی زایینی لە دیمەشق لەدایکبووە، باوکی خەریکی کاری زێڕنگەری بووە بۆیە نازناوی زەھەبی بۆ دانراوە، لەتەمەنی منداڵیدا قورئانی لەبەرکردووە و لە تەمەنی لاوێتیدا زیاتر گرنگی بە زانستی خوێندنەوەکان داوە، بەڵام دواتر دەستیکرد بە گوێگرتن لەفەرموودە و زیاتر شارەزابوون تێیدا، بەجۆرێک گەیشتە ئاستێکی بەرز لە زانستی فەرموودەناسیدا.
سەرچاوەکان
پۆل:زانایانی فەرموودە پۆل:لەدایکبووانی ١٢٧٤ پۆل:مردووانی ١٣٤٨ پۆل:مێژوونووسە موسڵمانەکان پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٤یەم پۆل:مێژوونووسانی موسڵمان پۆل:خەڵکی دیمەشق پۆل:مێژووناسانی سووری پۆل:کوێرەکان پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان
باھاماز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
باھاماز نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
کەوانەدۆڵ
کەوانەدۆڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کەوانەدۆڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ڕەشک و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی بەنی شارباژێڕ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دێگەڵەی شارباژێڕ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەوارەبەرزەی شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سیمی
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دوورگەکانی یۆنان پۆل:یۆنان پۆل:گەشتیاری لە یۆنان
ڕیا (مانگ)
وێنۆک|مانگی ریا
مانگی ریا دووەم گەورەترین مانگی ھەسارەی کەیوانە، ھەروەھا نۆیەم گەورەترین مانگی کۆمەڵەی خۆرە، لە ساڵی ١٦٧٢ لەلایەن جیۆفانی دۆمینیکۆ دیتراوە
ناوەکەی
ناوی مانگی ریا لە میتۆلۆژیای یۆنانی وەگیرایە بە مانای داکی خوا دێ.
زانای فەلەکی جیۆفانی دۆمینیکۆ تانی ٤ مانگ ببینتەوە
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:مانگەکانی کەیوان
دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان
دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان جۆرێکە لە دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان کە تێیدا کەسێکی گەورەساڵ یان هەرزەکارێکی گەورەتر منداڵێک بۆ سێکس بەکاردەهێنێت. دەستدرێژی سێکسی بۆ منداڵ بریتییە لە: داواکردنی منداڵ بۆ ئەوەی پەیوەندی سێکسی بکات (بەبێ گوێدانە دەرئەنجامەکەی)، نیشاندانی ئەندامی سێکسی بە منداڵان بە مەبەستی هاندانی سێکسی منداڵەکە، یان ترساندنی ئەو، بەشداریکردن لە پەیوەندی سێکسی جەستەیی لەگەڵ منداڵەکەدا، یان بەکارهێنانی منداڵ بۆ پۆرنۆگرافیای منداڵان.
تاژی
تاژی یان تانجی جۆرێکە لە سەگ، کە زیاتر لە سی جۆرن و لاق درێژ و نێوقەد باریکن، ئەو جۆرە سەگانە بەکاردێنن بۆ ڕاو و پێشبرکێ. تاژی بە پێچەوانەی سەگەکانی دی بە خێرایی و بینین ڕاو دەکات نەک بەبۆن.
سەرچاوەکان
پۆل:سەگەکان پۆل:ئاژەڵەکان
کیم کامپبێل
ئەڤریل فایدەرا دوگلاس کیم کامپبێل (بە زمانی ئینگلیزی: Avril Phaedra Douglas "Kim" Campbell؛ لە دایکبووی ١٠ی ئازاری ١٩٤٧) کەسایەتی سیاسیی، دیپلۆمات، پارێزەر و نووسەری کەنەدییە. ئەو وەک ١٩ەمینن سەرۆک وەزیرانی کەندا لە ماوەی ٢٥ی حوزەیران تاکوو ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٣ کاری کردووە. ئەو یەکەمین ژنە کەنەدییە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، هەروەها ئەو یەکەمین سەرۆک وەزیرانی کەنەدایە کە خەڵکی ھەرێمی بریتش کۆلۆمبیا بێت.
ئەو سێیەم کورترین ماوە سەرۆک وەزیران بوو، بەوەی ١٣٢ ڕۆژ لە پۆستەکەیدا ماوەتەوە. ئەو لە ئێستادا سەرۆکی دەستەی ڕاوژکارییە لە دادگای باڵای کەنەدا.
خوێندن
ئەو لە ساڵی ١٩٦٩، بەکالۆریۆسی شانازی لە زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی بریتش کۆلومبیا وەرگرت. لە ساڵی ١٩٧٠ چووە سکوڵی ئابووریی لەندەن، لەوێ پەرەی بەخوێندنەکەی دا بۆ خوێندنی دکتۆرا لەسەر حکوومەتی سۆڤیەت، هەروەها ئەو ماوەی نیسان بۆ حوزەیرانی ١٩٧٢ گەشتی کرد بۆ یەکێتیی سۆڤیەت. ئەو چەند ساڵێکیش زمانی ڕووسی خوێند، وەک خۆی دەیڵێت کە نزیک بوو لەوەی بگاتە ئاستێکی قسەکەرێکی باش بەو زمانە.
بەستەری دەرەکی
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:سەرۆک وەزیرانی کەنەدا پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧ پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە
یوو جون-سانگ
یوو جون-سانگ (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٦٩) ئەکتەر و گۆرانی بێژی کۆریای باشوورە، بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمەکانی ٢٠١٠ و ٢٠١١ و ئەوانی ترەوە ناسراوە.
کارباتوس
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دوورگەکانی یۆنان پۆل:یۆنان پۆل:گەشتیاری لە یۆنان
یوو جون-سانگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، ئەکتەرەکانی براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕە میوزیکییەکانی شانۆ لە کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨ پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرە کوڕەکان لە سێئول پۆل:خەڵکی سێئول
لوولپێچی ئەرەشمیدوس
250px|وێنۆک|نواندنی لوولپێچی ئەرەشمیدوس لە گرافێکی جەمسەریدا
لوولپێچی ئەرەشمیدوس لوولپێچێکی بیرکارییە و بریتییە لە کۆمەڵە خاڵێک لە سیستمی پۆتانی جەمسەریدا پاسادانی ئەم ھاوکێشەیە دەکات:
ئاڤانزا
وێنۆک|لۆگۆی بانکی ئاڤانزا ئاڤانزا گەورەترین دەزگای دەلالی دارییە لە ستۆکهۆڵم، سوێد. زیاتر لە ١،٠٠٠،٠٠٠ کڕیاری هەیە. لە ساڵی ٢٠٠١، ئاڤانزا لەلایەن (HQ.se) کڕایەوە و دواتر کرایە گەورەترین دەلالی دارایی لە سوێد بەهەبوونی٨٠ هەزار کڕیاری چالاکی هەیە.
لوولپێچی ئەرەشمیدوس
سەرچاوەکان
پۆل:لوولپێچەکان
یانەی لایپزیگ
ڕاسن بۆڵ سپۆڕت لایپزیگ زیاتر ناسراوە بە RB Leipzig ھەندێجار ناودەبرێ بە ڕیدبووڵ لایپزیگ، یانەیەکی پیشەگەری تۆپی پێ ی ئەڵمانیە بارەگاکەی دەکەوێتە لایپزیگ لە ساکسۆنیا، یانەکە لەساڵی ٢٠٠٩ دامەزراوە و خاوەنداری دەکرێت لەلایەن کۆمپانیای ڕیدبووڵی نەمسایی تایبەت بە دروستکردنی خواردنەوە ووزە بەخشەکان Red Bull GmbH، لایپزیگ لە خولی نایابی ئەڵمانی یاریدەکات کە بە بۆندسلیگا ناسراوە.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/20191002_Fu%C3%9Fball%2C_M%C3%A4nner%2C_UEFA_Champions_League%2C_RB_Leipzig_-_Olympique_Lyonnais_by_Stepro_StP_0042-2.jpg/220px-20191002_Fu%C3%9Fball%2C_M%C3%A4nner%2C_UEFA_Champions_League%2C_RB_Leipzig_-_Olympique_Lyonnais_by_Stepro_StP_0042-2.jpg|چەپ|وێنۆک|لایپزیگ ساڵی ٢٠١٦ لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا
گۆڵکارانی یانەکە
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Leipzig_stadium.jpg/220px-Leipzig_stadium.jpg|چەپ|وێنۆک|یاریگای [[ڕیدبووڵ ئەرینا (لایپزیگ)|ریدبووڵ ئەرینا (لایپزیگ)]]☁
بەستەری دەرەکی
پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئەڵمانیا پۆل:تیمی تۆپی پێی ڕیدبووڵ پۆل:یانەکانی بۆندسلیگا پۆل:لایپزیگ پۆل:CS1 German-language sources (de)
گویتەپە
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شۆن مایکڵز
مایکڵ شۆن ھیکنبوتم (؛ لەدایکبووی ۲۲ی تەممووزی ١٩٦٥) زۆرانبازی پیشەگەر، ئەکتەر و پێشکەشکارێکی ئەمریکییە. باشتر بە ناوی ئەڵقەیی شۆن مایکڵز ناسراوە، بە یەکێک لە گەورەترین زۆرانبازە پیشەگەرەکانی مێژوو دادەنرێت، بە نازناوی «کیدی دڵشکاو» ناسراوە.
شۆن بەردەوام بۆ WWE زۆرانبازی دەکرد، کە پێشتر لە فیدراسیۆنی زۆرانبازی جیھانی WWF بوو، لەبەر ئەوەی لە ساڵی ١٩٨٨ بریندار بوو، لە زۆرانبازی خانەنشینکرا. بۆ دوو ساڵی داھاتوو لە ڕۆڵی زۆرانبازی نەکردندا دووبارە یاریی کرد، وە گەڕایەوە بۆ ناو ئەڵقەی زۆرانبازی، یارییەکی لە ئەکادیمیای زۆرانبازیی تێکساس TWA لە ساڵی ٢٠٠٠ کرد. شۆن لە ساڵی ٢٠٠٢ دەستی بە کاری زۆرانبازی خۆی لەگەڵ WWE کردەوە، وە لە ساڵی ٢٠١٠ بە شێوەیەکی ڕەسمی خانەنشین کرا، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦ وەک ڕاھێنەر دیاری بکرێت. شۆن پاڵەوانێکی چوار جارەی جیھانە، سێ جار پاڵەوانی WWF بووە، وە جارێکیش پاڵەوانی کێشی جیھانی WWE بووە. ھەروەھا دوو جار براوەی ڕۆیاڵ ڕومبلە (یەکەم پیاوە کە یارییەکە بباتەوە وەک یەکەم بەشداربوو)، وە یەکەم پاڵەوانی WWFی گراندسلام و چوارەمین پاڵەوانی تاجی سیانی WWF.
ژیانی تایبەتی
شۆن لە ٢٢ی تەممووزی ١٩٦٥ لە شاری چاندلەر لە ئەریزۆنا لە دایک بووە. دواھەمینی چوار منداڵە لە خێزانەکەیان، «ڕاندی و سکۆت و شاری شری برا گەورەکەی»، شۆن لە خێزانێکی سەربازیدا گەورە بووە، وە بەشێکی کورتی ساڵانەی سەرەتایی لە ناوچەی ڕیدینگ، بێرکشار لە ئینگلتەرا بەسەر بردوە، بەڵام لە سان ئەنتۆنیۆی تەکساس گەورە بووە، ھەر بە منداڵی شۆن حەزی لە ناوی مایکڵ نەبوو، بۆیە خێزان و ھاوڕێکانی تەنھا پێیان دەگوت شۆن. لەو کاتەوە بە شۆن ناونرا، لەو کاتەوەی باوکی لە سەربازیدا بوو، زۆر جار پێیان دەوت ھیکنبوتوم. شۆن دەیزانی کە لە تەمەنی دوازدە ساڵیدا ویستویەتی ببێتە زۆرانبازێکی پرۆفیشناڵ، وە گوتی ڕۆتینێکی زۆرانبازی لە نمایشە بەھرەی ئامادەیییەکەیدا ئەنجام داوە. شۆن پێشتر وەرزشکار بوو لە تەمەنی شەش ساڵیدا دەستی بە یاریکردنی تۆپی پێ کرد، شۆن یاریزانی بەرگری کار بوو لە قوتابخانەی ئامادەیی ڕاندۆلف لە بنکەی ھێزی ئاسمانی ڕاندۆلف و لە کۆتاییدا بوو بە کاپتنی تیمی تۆپی پێ. شۆن دوای ئەوەی لە زانکۆی ویلایەتی باشوری ڕۆژئاوای تەکساس لە شاری سان مارکۆسی ویلایەتی تەکساس بەشداری کرد، بەڵام ھەر زوو زانی کە ژیانی کۆلێژ بۆ ئەو نییە پاشان دەستی کرد بە گەڕان بەدوای پیشەیەک لە زۆرانبازی پیشەییدا. شۆن یەکەم ھاوسەرگیری لەگەڵ تێرێسا ود کرد، ھەر زوو بە جیابوونەوەیەک کۆتایی ھات، لەگەڵ ڕێبێکا کورچی کە کچێکی پێشووی WCW Nitro کە بە (ویزپە) ناسراوە، لە ٣١ی ئازاری ١٩٩٩ لە پەرستگەی زەماوەندی گرەیسلاند لە لاس ڤێگاسی نێڤادا ھاوسەرگیری کرد. کامیرۆن کادی کوڕیان لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ لە دایک بووە، وە کچێکشیان لە ١٩ی ئابی ٢٠٠٤ لەدایکبووە.
پیشەی زۆرانبازی
شۆن دەستی کرد بە مەشقکردن لەژێر زۆرانبازە پیشەگەرەکانی مەکسیکی «جۆزێ لۆتەریۆ» لە ماوەی مەشقەکەیدا شۆن ناوی ئەڵقەیەکەی بە ناوی شاون مایکلزەوە ھەڵگیرا. دوای مەشقکردنی لەگەڵ لۆتەریۆ لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٨٤ لە ناوچەی زۆرانبازیی نیشتمانی NWA دەرکەوت. نمایشی مایکڵز لە یەکەم یاریدا سەرنجی زۆر زۆرانبازی ڕاکێشا، لەوانە تێری تەیلەر. لە کانونی دووەمی ١٩٨٥ لە پاڵەوانێتی پۆلی جیھانی WCCW لە ناوچەی NWA لە شاری دالاسی تەکساس بوو، وە لە نیسانی ١٩٨٥ مایکڵز بۆ کاری زۆرانبازی بۆ ناوچەکانی تری NWA لە شاری کانساس بەناوی زۆرانبازی ویلایەتە ناوەندییەکان چوو. مایکڵز یەکەم دەرکەوتنی خۆی لە ئاستی نەتەوەییدا کرد، وەک شۆن مایکڵز لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا لە کۆمەڵەی زۆرانبازی ئەمریکی AWA لە سەرکەوتنێک بەسەر بوداخاندا لە ESPN دەرکەوت، مایکڵز جارێکی تر لەگەڵ مارتی جانتی لە تیمێکدا بوو، وەک تیمی «میدنایت ڕۆکز ڕاکەرانی نیوەشەو» پاڵەوانییەتی تاگی جیھانی AWAیان بردەوە. لە ساڵی ١٩٨٧ مایکڵز بە بەرزکردنەوەیەکی ڕکابەری ئیمزای لەگەڵ فیدراسیۆنی زۆرانبازی جیھانی WWF کرد. دوو ھەفتە دواتر لە WWF دەرکرا، بەھۆی ڕووداوێکی ھەڵە (تێگەیشتنێکی خراپ، بەپێی ژیاننامەی مایکڵز). پاشان بۆ AWA گەرایەوە، لەوێ بۆ جاری دووەم نازناوەکانی تیمی تاگی AWA بردەوە، بەڵام دوای ساڵێک دووبارە لەلایەن WWF گرێبەستی واژوو کردەوە. لە مانگی ٣ی حوزەیرانی ڕاودا مایکڵزدا گەڕایەوە بۆ تەلەفزیۆنی WWE دوای ١٨ مانگ لە ئامادەنەبوون کاتێک کێڤن ناش وەک ئەندامێکی نوێی ڕیزکردنی جیھانی nWo ڕایگەیاندرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو
باھاماز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
باھاماز نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
محەممەد عەبدە
محەممەد عەبدە (١٨٤٩–١١ی تەممووزی ١٩٠٥) زانایەکی ئیسلامی میسری، شەرعزان، خواناس، ماسۆنی و نووسەر بوو. عەبدە دانەری کتێبی «پەیامی تەوحید»ە (رسالة التوحيد) و تەفسیری قورئانیشی کردوە. قوتابی جەمالەدینی ئەفغانی بوو.
محەممەد عەبدە لە ١٨٤٩ لە دایکێکی میسری و باوکێکی تورک لەدایک بوە لە سێگۆشەی نیل، ھەروەھا ڕەچەڵەکی کوردیشی ھەبوە. خێزانەکەی لە خانەدانەکانی میسر بوون. باوکی بەشێک بوو لە ئومەد یان خێڵی دەسەڵاتدار. دایکی بەشێک بوە لەوانەی بە «ئەشرەف» ناسرابوون. لە ناوچەی تەنتە لە قوتابخانەی تایبەتدا پەروەردە کرابوو. کاتێ بوە ١٣ ساڵ، نێردرابوە مزگەوتێکی ئەحمەدی، کە یەکێک بوە لە دامەزراوە گەورەکانی میسر. دوای ماوەیەک عەبدە لە مزگەوت ڕادەکات و خێزان پێکەوە دەنێت. دوای ماوەیەکی کەمیش لە خێزان دروستکردن دیسانەوە دەگەڕێتەوە مزگەوتەکەی لە تەنتە.
سەرچاوەکان
پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان پۆل:میسرییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم پۆل:مردووانی ١٩٠٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٩ پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی پۆل:عەرەبەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی پۆل:موسڵمانانی میسری پۆل:موسڵمانە چالاکەکان پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە میسر
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
نەرویژ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
لاکیونا کۆیڵ
لاکیونا کۆیڵ (ئینگلیزی: Lacuna Coil) گرووپێکی گۆتیک مێتاڵی ئیتاڵییە کە لە میلان دامەزراوە. لەکاتی دامەزرانەکەیانەوە لە ساڵی ١٩٩٤ دوو جار ناوەکەیان گۆڕاوە، پێشووتر ناسرابوون بە سلیپ ئۆ ڕایت و ئێتیریاڵ. مۆسیقاکانیان بە تێمپۆی ناوەند ناسراون و ھەروەھا ھان دراون بە کەلتوری گۆتیکی، دوو گۆرانیبێژی سەرەکیان ھەیە، نێرێک و مێیەک؛ کە پێکھاتوون لە ئەندریا فێررۆ و کریستینا سکابیا.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە ھێڤی مێتاڵەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە پێنج کەسییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵە ئیتاڵییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٤
تڕۆڵ (فیلم)
تڕۆڵ فیلمێکی ترسناکی نەرویجییە لە ساڵی ٢٠٢٢ لە دەرھێنانی ڕووار ئوتاگە، کە ئان ماری ویلمان، کیم فالک، مادس سۆگارد پیتەرسن، گارد بی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. سیناریۆی ئەم فیلمە لەلایەن ئوتاوگ و سپان ئۆکانەوە نووسراوە. ئەم فیلمە لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ لەلایەن کۆمپانیای نێتفلێکسەوە بڵاوکرایەوە. فیلمەکە وەڵامێکی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت، کە ستایشی دەدای تیمی نواندن و مۆسیقا و سینەماکاری و دەرھێنان و زنجیرە ئەکشنەکانیان کرد. مۆسیقای فیلمی تڕۆڵ لەلایەن جۆھانس ڕینجنەوە نووسراوە. لەسەر کۆکەرەوەی پێداچوونەوەکان ڕاتن تۆمەیتۆز، فیلمەکە خاوەنی ڕیزبەندی پەسەندکردنی ٨٨٪یە بە پشتبەستن بە ٢٦ پێداچوونەوە، بە تێکڕای ڕیزبەندی 6.40.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەھریمەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢ پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠
تاژی سالوکی
تاژی سالوکی یان تاژی ئیرانی یان تاژی کوردی جۆرێکی تاژییە، زوری بۆ ڕاو بەکاردەھێنرێت سەرەرای کە تاژی خۆڵەمێشی خێراترین تاژیە بەلام تاژی سالوکی خێراترە بۆ راکردنی مەودادرێژ. شوێنی رەسەنی سالوکی لە ڕۆژھەڵاتی ناوینە.
سەرچاوەکان
پۆل:سەگەکان پۆل:ئاژەڵەکان پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان
بانکی ئای سی ئەی
بانکی ئای سی ئەی بانکێکی سویدییە، لە شوباتی ٢٠٠٢ دامەزراوە. ئەو بانکە لەلایەن (ICA AB) خاوەندارییەتی دەکرێت، و خزمەتگوزاری دارایی بۆ کڕیارانی سویدی دابین دەکات.
ساموس
ساموس دوورگەیەکە لە دەریای ئێژە، یۆنان. ڕووبەری خاکەکەی ٤٧٦ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٣٢٩٧٧ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دوورگەکانی یۆنان پۆل:یۆنان پۆل:گەشتیاری لە یۆنان
چنارەی کۆکۆیی
چنارەی کۆکۆیی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیروان، قەزای هەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چنارەی کۆکۆیی لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی سازان و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی سیمان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی لمە لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی مۆردین.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یارانبەگی
یارانبەگی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
یارانبەگی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی موغاغ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کۆکە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەرەچەتان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شیلەخان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
زەھران عەلووش
زەھران عەلووش (لەدایکبووی ١٩٧١ – مردووی ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥) سەرباز و سیاسەتمەدارێکی ئۆپۆزسیۆنی سووریایە. ئەو سەڕۆکی سوپای ئیسلامییە، کە یەکێکە لە کاریگەرترین گرووپەکانی ئۆپۆزسیۆن و زیاتر لە ٥٠ گرووپ لە خۆ دەگرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:ڕەخنەگرانی شیعە پۆل:دەرچووانی زانکۆی دیمەشق
سامی
سامی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سامی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چەتاڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەپەسەرایی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاوبارە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گزنگ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گردەکەروێشک
گردەکەروێشک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گردەکەروێشک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێگەڵەی شارباژێڕ و لە باشوور لەگەڵ گوندی مێشولان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قازیاوای شارباژێڕ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی بەنی شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٣٦مین خەڵاتی فیلمی بلو دراگۆن
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵاتی فیلمی بلو دراگۆن پۆل:خەڵاتەکانی ٢٠١٥ پۆل:٢٠١٥ لە سینەماکانی کۆریای باشوور
کۆماری تێکساس
کۆماری تێکساس (بە ئیسپانی: República de Tejas) وڵاتێکی ئەمریکای باکوور بوو کە بۆ ماوەیەکی کورت لە نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و مەکسیک لە نێوان ساڵانی ١٨٣٦ بۆ ١٨٤٥ بەردەوام بوو. لە ٢ی ئازاری ١٨٣٦دا سەربەخۆیی تەکساسی لە داگیرگەی واشنتۆن ئۆن دی برازۆس ڕاگەیاند و لەو کاتەدا کۆمارەکە پێکھات.
شەڕی سان جاسینتۆ لە نزیک ھیوستن لە ٢١ی نیسانی ١٨٣٦ ڕوویدا، کاتێک ژەنەڕاڵ سام ھیوستن لە ژەنەڕاڵ سانتا ئانای بردەوە و تەکساس سەربەخۆ بوو لە مەکسیک. سام ھیوستن دانیشتووی ویلایەتی ڤێرجینیا بووە، و لە دوو خولدا فەرمانڕەوایەتیی ویلایەتی تەکساسی کردووە لە ساڵانی ١٨٣٦-١٨٣٨ و ١٨٤١-١٨٤٤. ھەروەھا لە نێوان ساڵانی ١٨٥٩ بۆ ١٨٦١ سەرۆکی ویلایەتی تەکساس بووە.
پایتەختی کۆمار چەندین جار گۆڕاوە: واشنتۆن ئۆن دی برازۆس، ھاریسبێرگ، گالڤێستۆن، ڤێلاسکۆ و کۆڵۆمبیا. پاشان سام ھیوستن لە ساڵی ١٨٣٧ گواستییەوە بۆ شاری ھیوستن، و دوای دوو ساڵ بوو بە پایتەختی شاری ئۆستن.
ویلایەتی تەکساس لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٨٤٥ بوو بە بەشێک لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وەک بیست و ھەشتەمین ویلایەت.
سەرچاوەکان
پۆل:دەیەی ١٨٣٠ لە تێکساس پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٣٦ پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی ١٩یەم لە تێکساس
باھاماز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
باھاماز نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ئیکاریا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دوورگەکانی یۆنان پۆل:یۆنان پۆل:گەشتیاری لە یۆنان پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا
کانی
چەپ|وێنۆک|350x350پیکسڵ|کانییەکی کوێستانی چەپ|وێنۆک|350x350پیکسڵ|تەنیا لە ڕۆژێکدا بەشێوەی ئاسایی ٣٠٣ ملیۆن گاڵۆنی ئەمریکی (١،١٥٠،٠٠٠ مەتری سێ جا ) ئاو لە بیگ ئیسپرینگی مێزۆری بە خێرایی ٤٦٩ فووت سێ جا لە چرکەدا (١٣.٣ مەتری سێ جا لە چرکە) هەڵ ئەقوڵێتە دەرەوە.
کانی یان کانیاو لە زمانی پاڵەیی چەشمەگی پێ وتراوە شوێنێکە کە ئاو لە ژێریەوە هەڵقوڵێت و  لەبەری بڕوات.
کانی شوێنی بەیەک گەیشتنی سفرەگەلی ژێرزەوینی ئاو و سەر عەرزە. بە پێی مانەوەی سەرچاوەی ئاوەکە، کانییەک دەتوانێ کاتی، هەمیشەیی، یان خۆ جۆش ( ئارتێزیان) بێ. لە شوێنی دەرکەوتنی کانی، جاری وا هەیە حەوزچە یان جۆگەگەلێک دروست ئەبێ. لە ئەژماری جۆرەکەنی کانی دەتوانرێ لە کانیگەلی ئاوگەرم یان گەرماو و کانیاو (ئاوی کانزایی) ناو ببرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاوناسی پۆل:زەویناسی پۆل:کۆما ئاوییەکان پۆل:جیۆمۆرفۆلۆژیا
پێڵاو
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:پێڵاوەکان
گۆڕەدێم
گۆڕەدێم گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
وێژەی عەرەبی
وێژەی عەرەبی یان ئەدەبیاتی عەرەبی کۆمەڵە بەرھەمێکە کە بە زمانی عەرەبی نووسراون، وێژەی عەرەبی بریتییە لە پەخشان و ھۆنراوەی نووسراو بە زمانی عەرەبی، ھەروەھا چیرۆکی خەیاڵی و ڕۆمان و شانۆ و ڕەخنە. وێژەی عەرەبی لە سەردەمی زێڕینی ئیسلامدا گەشەی کرد، و تا ئەمڕۆش بە زیندوویی مایەوە.
مەبەستەکانی ھۆنراوەی عەرەبی
مەبەستەکانی ھۆنراوەی عەرەبی زۆرن، لە نێویاندا مەبەستی تەنز، ستایش، شانازی، دڵداری، ماتەمینی دەبینینەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی عەرەبی پۆل:وێژەی عەرەبی
حەسەن ئاوا
حەسەن ئاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیروان، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.
ئورووک
ئوورووک (بە سۆمەری : ئۆنۆگ، لە کتێبی پیرۆزدا: ئێرێچ، یۆنانی: ئورخۆیە، بە عەرەبی: وارکا یان ئوروک) یەکێک بووە لە شارە کۆنەکانی سۆمەر و دواتر بابل لە ناوچەی ڕووباری ناوەڕاست (باشووری عێراق ئەمڕۆ). ئەم شارە سەرەکیترین شارە کە لە چیرۆکی بەسەرھاتی گلگامێشدا ناوی لێبراوە.
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
حەسەن ئاوا
جوگرافیا
حەسەن ئاوا لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ گوندی زەمەقی سەروو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تریفە و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ شاری ھەڵەبجە لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی پریسی خواروو.
ئورووک
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٤ی پ.ز پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق پۆل:شارە کۆنەکان پۆل:سوومەر پۆل:مێژووی عێراق پۆل:پارێزگای موسەنا پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
سۆفی کانوون
سۆفی کانوون گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سۆفی کانوون
جوگرافیا
سۆفی کانوون ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ئۆدیسە
وێنۆک ئۆدیسە یەکێکە لە دوو کتێبی کۆنی شیعری داستانی یۆنانی کە بە دەستی هۆمەر نووسراون. ئۆدیسە درێژەپێدەری ئیلیادە و وەک کۆمەڵە سروودێک کۆکراوەتەوە، بەڵام شێوازی خوێندنەوەی جیاوازە لە ئیلیاد.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبە یۆنانییەکان پۆل:ئایینی یۆنانی کۆن پۆل:پاشکۆکان
سانا مارین
سانا میرێلا مارین (Sanna Mirella Marin؛ لە دایکبووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨٥) ژنە سیاسەتوانی فینلاندییە، ئەو لەوەتەی ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ بووەتە ٤٦ەمین سەرۆک وەزیرانی وڵاتەکە. ئەو ئەندامە لە پارتی سۆسیال دێموکراتی فینلاند، لەوەتەی ٢٣ی ئابی ٢٠٢٠ بووەتە سەرۆکی پارتەکە. ئەو لەوەتەی ٢٢ی نیسانی ٢٠١٥ەش ئەندام پەرلەمانە لە پەرلەمانی فینلاند. بەر لەوانەش، لە ماوەی ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بۆ ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، وەزیری گواستنەوە و گەیاندن بووە. سانا گەنجترین سەرۆک وەزیرانە لە مێژووی فینلاند و جیهان.
ژیانی سەرەتایی
سانا مارین لە دایکبووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨٥، لە هێلسینکی. کاتێک تەمەنی بچووک بووە ئەوا دایک و باوکی لە یەکتری جیابوونەوە، خێزانەکەیان کێشەی داراییان هەبوو، باوکیان بەردەوام ئاڵوودەبوو بە مەی. لە ساڵی ٢٠٠٦، سانا دەچێتە پاڵ یەکێتیی لاوانی سۆسیال دیموکرات، دواتر لە ماوەی ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٢ دەبێتە سەرۆکی ڕێکخراوەکە. ئەو کاتێک دەیخوێند کاری نانەوایی و کاشێری کردووە. ئەو بڕواننامەی بەکالۆریۆس و ماستەری لە زانکۆی تامپیری بەدەست هێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥ پۆل:وێبگەی فەرمی لە ویکیدراوە و ویکیپیدیا جیاوازە پۆل:Articles which use infobox templates with no data rows
ئانۆ جەوھەر
ئانۆ جەوھەر عەبدولمەسیح عەبدۆکا (لەدایکبووی ١٩٨٤) سیاسەتوان و وەزیری گواستنەوە و گەیاندنی ھەرێمی کوردستانە. ئەو لە ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩، لەسەر پشکی کریستیانەکانی ھەرێمی کوردستان لە نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بوو بە وەزیری گواستنەوە و گەیاندن. ئانۆ دیپلۆمی خوێندووە لە پەیمانگای تەکنیکی ھەولێر دواتریش بڕواننامەی بەکالۆریۆس و ماستەری لە سیاسەت و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان بەدەستھێناوە لە زانکۆی کوردستان، ھەروەھا خوێندکاری دکتۆرایە لەسەر ھەمان بەش و زانکۆ. ئانۆ سکرتێری گشتی ڕەوتی شالامایە بۆ کاروباری مەسیحییەکان. ئانۆ جەوھەر توانای قسەکردن بە زمانەکانی سوریانی، کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی ھەیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی ھەولێر پۆل:خەڵکی عەنکاوە پۆل:وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان
بێڵ دوبوک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان
ڕەحیم وەرەقە
ڕەحیم وەرەقە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ڕەحیم وەرەقە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ناساڵەح و لە باشوور لەگەڵ گوندی چاڵۆخالید و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەیدحسێن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پاشاکوژراو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جۆرج واشینتگتن کارڤەر
جۆرج واشینتگتن کارڤەر (لەدایکبووی ١٨٦٠ەکان – مردووی ٥ی کانونی دووەمی ١٩٤٣) داھێنەر و زانایەکی کشتوکاڵیی ئەمریکی بوو. کارڤەر ھانی چاندنی جۆری دانەوێڵەی دیکەی دا لە بری لۆکە و شێوازی نوێی پەرەپێدا بۆ پاراستنی خۆڵ لە بێپیتبوون. کارڤەر دیارترین زانای ڕەشپێستی سەرەتاکانی سەدەی بیستەم بوو.
لەو کاتەی کە وەک پرۆفیسۆر کاری دەکرد لە پەیمانگای تەسکیجی (Tuskegee Institute)، کارڤەر پەرەی دا بە چەند تەکنیکێکی چاک کردنەوەی خاکی بێپیتبوو بە ھۆی چاندنی لۆکە بە بەردەوامیی. کارڤەر ھانی جوتیارە ھەژارەکانی دا کە دانەوێڵە جێگرەوەکانی وەک پاقلەی سوودانی و پەتاتەی شیرین بچێنن وەک سەرچاوەی خواردنی خۆیان و بۆ بەرەوپێشبردنی بارودۆخی ژیانیان. ٤٤ بڵاوکراوەی کرداریی بۆ جوتیاران ئامادە کرد کە پێکھاتبوو لە ١٠٥ ڕەچەتەی خواردن بەبەکارھێنانی پاقلەی سودانیی. ھەرچەندە چەندەھا ساڵی بەسەربرد لە پەرەپێدان و برەوپێدانی ژمارەیەک بەرھەم کە لە پاقلەی سوودانی دروست کرابوون، ھیچ یەکێک لە بەرھەمەکان لە ڕووی بازرگانییەوە سەرکەوتوو نەبوون.
جیا لە کارەکانی بۆ بەرەو پێش بردنی ژیانی جوتیاران، ھەروەھا کارڤەر سەرکردەیەک بوو لەبواری پەرەپێدانی ژینگەپارێزیی. کارڤەر ژمارەیەک خەڵاتی ڕێزلێنانی پێبەخشرا بۆ کارەکانی، لەوانە مەدالیای سپینگەرن (Spingarn Medal) لە لایەن (NAACP). لە سەردەمێکدا کە ڕەگەزپەرستی زۆر بڵاو بوو، ناوبانگی کارڤەر کومەڵگای ڕەشپێستەکانی تێپەڕاندو لەنێو ڕەگەزە جیاوازەکان ناسراوبوو، ھەروەک بەشێوەیەکی بەربڵاو لە ناو کومەڵگای سپیپێستەکانیشدا ناسراو بوو و ستایش دەکرا بۆ دەسکەوتە زۆرەکانی و تواناکانی. لە ساڵی ١٩٤١ گوڤاری تایم (time magazine) نازناوی لییوناردۆی ڕەش (Black Leonardo)ی لە کارڤەر نا.
سەرەتای ژیان
کارڤەر لە کۆیلایەتی دا لەدایک بوو لە نێوان سەرەتاو ناوەڕاستی شەستەکانی سەدەی نوزدەھەم لە شاری دایمۆند گرۆڤ (Diamond Grove) لە ناوچەی نیوتن (Newton) لە نزیک کڕیستاڵ پلەیس (Crystal Place) کە ئێستا بە شاری دایمند میسوری (Diamond Missouri) ناسراوە. ڕۆژی لەدایکبوونی کارڤەر نادیارە و تەنانەت خودی کارڤەریش نەیدەزانی. ھەرچۆنێک بێت لەدایکبوونی کارڤەر پێش کۆتایی ھاتنی کوێلایەتی بوو لە شاری میسوری (Missouri) لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٨٦٥ دوای شەڕی ناوخویی ئەمریکا. گەورە (خاوەن) ی کارڤەر، مۆزس کارڤەر (Moses Carver) کوچەرێکی ئەمریکی بەڕەچەڵەک ئەڵمانی بوو. موسس کارڤەر دایک و باوکی جۆرج (کە ناویان ماری و جایڵس (Mary and Giles) بوون) ی لە ٩ تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٥٥ بە ٧٠٠ دولار لە کەسێک بە ناوی ویڵیام پ. مکجینیس (William P. McGinnis) کڕیبوو.
کاتێک جۆرج تەنھا تەمەنی یەک ھەفتە بوو، خوی و خوشکی و دایکی لە لایەن چەند چەتەیەک (ڕێگر) ی شەو ڕفێندران لە ویلایەتی ئەرکەنساوە (Arkansas). برای جۆرج، جەیمس، لە دەست ڕێگرەکان ڕزگار کراو بردرایە شوێنێکی سەلامەت. چەتەکانکوێلەکانیان فرۆشت لە ویلایەتی کێنتاکی (Kentucky). مۆزس کارڤەر (Moses Carver) جۆن بێنتڵی (John Bentley) بە کرێ گرت بۆ دۆزینەوەیان بەڵام ئەو تەنھا جۆرجی دوزییەوە کە لەوکاتە شیرەخۆرە بوو. مۆزس (Moses) وتووێژی لەگەڵ ڕێگرەکان کرد بۆ دوبارە بەدەست ھێنانەوەی کوڕەکە و ھەروەھا بێنتڵی (Bentley) خەڵات کرد. دوای ھەڵوەشانەوەی سیستەمی کوێلایەتی، مۆزس کارڤەر (Moses Carver) و خێزانەکەی کە ناوی سوزان (Sozan) بوو، جۆرج (George) و براکەیان وەک منداڵی خۆیان بەخێوکرد. ئەوان جۆرجیان ھاندا کە بەردەوام بێت لە بەدواداچوونە ڕوشنبیرییەکانی ھەروەھا فێری خوێندن و نوسینێکی سەرەتایی بوو لە لای پورە سوزان (Aunt Susan).
ڕەشپێستەکان ڕێگەیان پێنەدرابوو کە بچن بۆ قوتابخانەی گشتی لە شاری دایامۆند گرۆڤ (Diamond Grove). بۆیە جۆرج بڕیاریدا کە بچێت بۆ قوتابخانەیەکی ڕەشپێستەکان لە باشوری شاری نیوشو (Neosho) کە ١٠ میل (١٦کیلومەتر) دوور بوو. کاتێک جۆرج گەیشتە شارەکە، بینی کە دەرگای قوتابخانە داخراوە لە شەودا. بۆیە شەوەکەی لە تەوێڵەیەکی نزیک خەوت. بەپێی قسەی خۆی لە بەیانی ڕوژی دواتر ژنێکی میھرەبانی بینی کە ماریا واتکینس (Maria Watkins) بوو. جۆرج ویستی ژورێکی خانووەکەی ئەو بە کرێ بگرێت. کاتێک جۆرج وەک ھەمیشە خۆی بە ماریا ناساند، خۆی بە بەندەی کارڤەر ناساند، بۆیە ماریاش وەڵامی دایەوە کە لە مەودوا ناوی ئەو جۆرج کارڤەرە (واتە کوڕی کارڤەر) نەک کوێلەی کارڤەر. جۆرج ماریا و وتەکانی لا پەسەند بوون، کاتێک وتی تۆ دەبێ ھەموو ئەو شتانە فێر ببی کە لە توانات دایە و دواتر بگەڕێوە و ئەو شتانەی کە فێربوویت بە خەڵکی بگەیەنە. ئەم ئاموژگارییە کاریگەرییەکی زووری لە سەر جۆرج دروست کرد.
لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا، بەھۆی ئەو حەزەی کە ھەیبوو بو بەشداری کردن لە ئەکادیمیا، جۆرج گواستییەوە بو ماڵێکی تری پەروەردەکردن لە شاری فۆرت سکۆت (Fort Scott) سەر بە ویلایەتی کەنساس (Kansas). بەڵام دوای ئەوەی کە بە چاوی خۆی بینی کەسێکی ڕەش پێست لە لایەن گروپێکی سپی پێستەوە کوژرا، شارەکەی بەجێ ھێشت. جۆرج لە ژمارەیەک قوتابخانە خوێندی بەر لە بەدەست ھێنانی بڕوانامەی دیبلۆم لە قوتابخانەی دواناوەندی مینیاپوڵس (Minneapolis High School) لە شاری مینیاپۆڵس (Minneapolis) سەر بە ویلایەتی کەنساس (Kansas).
خوێندنی زانکۆ
کارڤەر داواکاری پێشکەشی چەندین کوڵێژ کرد پێش ئەوەی قبوڵ بکرێت لە زانکۆی ھایڵەند (Highland University) لە شاری ھایلەند (Highland) لە ویلایەتی کەنساس (Kansas). بەڵام کاتێک کارڤەر گەیشتە ئەوێ بۆ دەستپێکردنی خوێندن، ڕێگەی پێ نەدرا بەشداری بکات بە ھۆی ڕەگەزەکەیەوە کە ڕەشپێست بوو. لە ئابی ١٨٨٦ کارڤەر گەشتی کرد بە شەمەندەفەری بارھەڵگرەوە لەگەڵ جەی. ئێف. بیلەر (J. F. Beeler) لە شاری ھایلەند (Highland) بۆ شاروچکەی ئێدێن (Eden Township) لە ناوچەی نێس (NessCounty) لە ویلایەتی کەنساس (Kansas). کارڤەر کێلگەیەکی حکومی وەرگرت کە داوای کردبوو لە نزیک ناوچەی بیلەر (Beeler) و لەوێ پەیمانگەیەکی بچووکی ڕووەک و گوڵ و شوێنی کۆکردنەوەی زانیاری و کەلوپەلی زەویناسی دامەزراند. کارڤەر بە دەست ١٧ دونم (٦٩٠٠٠ مەتر دووجا) ی لە زەوییەکەی کێڵاو چاندنی تێدا کرد، وەک چاندنی برنج و گەنمەشامی و گەنمەشامی ھیندی و ھەروەھا باخچەیەکی سەوزەشی دروست کرد. ھەروەھا جۆرەھا داری میوەو دارەکانی دارستان و دەوەنەکانی ڕواند. لەو کاتەشدا، پارەی بە دەست دەھێنا لە ڕێگەی ھەندێ کاری تایبەتی وەک گاوانی کردن لەو شارۆچکەیەی کە لێی دەژیا.
لە سەرەتای ساڵی ١٨٨٨ کارڤەر ٣٠٠ دولاری بەدەست ھێنا وەک قەرز لە بانکەکەی شاری نیس (Ness City) بو مەبەستی خوێندن. لە حوزەیراندا کارڤەر ناوچەکەی بەجێ ھێشت. لە ١٨٩٠ کارڤەر دەستی بە خوێندنی ھونەرو پیانۆ کرد لە کوڵێژی سیمپسون (Simpsoncollege) لە شاری ئیندیانوڵا (Indianola) ی سەر بە ویلایەتی ئایەوا (Iowa). مامۆستای وانەی ھونەری کارڤەر کە ناوی ئێتتا بود (Etta Budd) بوو، تواناکانی کارڤەری ناسی بۆ وێنەکێشانی گوڵ و ڕووەکەکان. بۆیە پشتگیری کارڤەری کرد بو خوێندنی ڕووەکزانی (Botany) لە کولێژی کشتوکاڵی ویلایەتی ئایەوا (Iowa State Agricultural College) کە ئێستا ناسراوە بە ئایەوا ستەیت یونیڤێرسیتی (Iowa State University) لە شاری ئەیمس (Ames).
کارڤەر یەکەم قوتابی ڕەشپێست بوو لە ویلایەتی ئایەوا (Iowa State) کاتیک لە ساڵی ١٨٩١ دەستی بە خوێندن کرد. نامەی بەکالۆریۆسی کارڤەر بو بەدەست ھێنانی بڕوانامەی کشتوکاڵ بە ناونیشانی «ڕووەکەکان دوای گوڕینیان لە لایەن مروڤەوە» بوو، لە ساڵی ١٨٩٤. ھەردووک پرۆفیسۆرانی زانکۆی ئایەوا (Iowa State University) کە ناویان جۆسێف بەد (Joseph Budd) و لوویس پامیل (Louis Pammel) بوون، کارڤەریان ڕازی کرد کە لە ھەمان زانکۆ درێژە بە خوێندنەکەی بدات بۆ بەدەست ھێنانی بڕوانامەی ماستەر. بۆیە کارڤەر لێکوڵینەوە زانستییەکانی خۆی ئەنجام دا لە وێستگەی تاقیکردنەوەی زانستی ئایەوا (Iowa Experiment Station) لە ژێر چاودێری پامێڵ (Pammel) لە ماوەی دوو ساڵەکانی داھاتوودا. کارەکانی کارڤەر لە وێستگەی تاقیکردنەوە زانستییەکان لە بواری زانستی نەخوشییەکانی ڕووەک و زانستی کەڕووەکان سەرەتا بووە ھۆکاری بەدەست ھێنانی ناوو ناوبانگێکی بەرفراوان لەسەر ئاستی نیشتمانی و ھەروەھا ڕێزلێنانی وەک زانایەکی ڕووەکناسیی. کارڤەر بڕوانامەی ماستەری زانستی بەدەست ھێنا لە ساڵی ١٨٩٦. دواتر کارڤەر وانەی وتەوە وەک یەکەم ئەندامی ڕەشپێستی دەستەی زانستی لە ویلایەتی ئایەوا (Iowa).
سەرەڕای ئەوەی کە جارجار بەدکتۆر ناوی دەھێنرا، لە ڕاستیدا ئەو ھەرگیز بە شێوەیەکی فەرمی بڕوانامەی دکتۆرای بەدەست نەھێناو لە میانەی گفتۆگۆی کەسیی تایبەتی نێوان خۆی و لوویس چ. پامیل (Luis H. Pammel)، ئاماژەی بەوە دابوو کە ئەو نازناوەی کە پێی دراوە تەنھا ھەڵە تێگەیشتنێک بووە بە ھۆی تواناکانی و لێکدانەوەی ئەوان لە سەر بڕوانامەکانی کارڤەر. لە گەڵ ئەوەشدا، ھەردوو کولێژی سیمپسۆن (Simpson College) و زانکۆی سێلما (Selma university) دکتۆرای فەخریان پێبەخشی لە ماوەی ژیانیدا. دواتر لە ساڵی ١٩٩٤ لە لایەن ویلایەتی ئایەوا (Iowa) خەڵاتی دکتۆرای پێبەخشی بەرامبەر میھرەبانی (doctorate of humane letters) لە دوای مردنی.
پەیمانگای تەسکیجی
لە ساڵی ١٨٩٦ بووکەر تی. واشینتگتن (Booker T. Washington) کە یەکەم سەرۆکی پەیمانگای تەسکیجی (کە ئێستا بۆتە زانکۆی تەسکیجی) بوو، کارڤەری بانگھێشت کرد تاکو ببێتە سەرۆکی بەشی کشتوکاڵی پەیمانگاکە. کارڤەر بۆ ماوەی ٤٧ ساڵ لە پەیمانگاکە وانەی وتەوە و پەرەی بە بەشی کشتوکاڵی دا و کردی بە ناوەندێکی لێکوڵینەوەی زانستی بەھێز و ھەروەھا لەگەڵ دوو سەرۆکی دیکەی کۆلیژەکە لە ماوەی خزمەتکردنەکەی بەردەوام بوو. کارڤەر وانەی ڕێگاکانی چاندنی دانەوێلە بەشێوەی خوڵانەوە یاخود وەرزی دوای یەک (چاندنی زنجیرەیەک لە جۆری جیاوازی دانەوێڵە بە شێوەی وەرزی لە دوای یەک و لە ھەمان شوێن) دەوتەوە و چەندەھا جۆری دانەوێڵەی بازرگانی (کە تایبەت بٶ بەدەست ھێنانی پارە یاخود فروشتن دەچێنرێت) بە جوتیاران ناساند، کە ئەم جۆرە لە دانەوێڵەی بازرگانییە دەبێتە ھۆی بەھێزکردنی خاکی ئەو ناوچانەی کە بە شێوەیەکی بەردەوام کێڵدراون و لۆکەیان تێدا چێندراوە. کارڤەر دەستی کرد بە لێکۆڵینەوە لەسەر بەرھەمە دانەوێڵەیییەکان (chemurgy، بەشێکی کیمیا بو ئامادەکردنی بەرھەمە دەستکردەکان) و ھەروەھا چەندین نەوەی قوتابییە ڕەشپێستەکانی فێری ڕێگاکانی چاندن کرد بۆ پشتبەستن بە خۆیان لە بەدەست ھێنانی پێداویستییەکانیان بە دەستی خۆیان.
کارڤەر پۆلی خوێندنی مۆبایلی (ئەو پۆلانەی دەتوانرێ بگوازرێنەوە بۆ شوێنی تر) دانا بۆ ئەوەی پەروەردەو خوێندن بۆ جوتیارانیش دابین بکات لە کێڵگەدا. کارڤەر ناوی لەم پۆلە نا جیسەپ واگن (Jesup Wagon) کە ناوی چاکەخوازو پسپۆڕێکی دارایی نیۆیۆرک بوو. ئەم خێرخوازە ناوی تەواوی مۆریس کێچەم جیسەپ (Morris Ketchum Jesup) بوو کە ھاوکاری دارایی بۆ پڕۆژەی پۆلی مۆبایلی بۆ کارڤەر دابین کردبوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٨٦٠ پۆل:مردووانی ١٩٤٣ پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی
موغانی
موغانی (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گوێرگون، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
موغانی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان