cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئاھەنگی ئەستێرەیی
مێژوو
بیرۆکەی ئاھنەگی ئەستێرەیی تازە نیە لە کۆنەوە ھەیە، ھەر وەک باس دەکرێ لە سەردەمی جۆرجی سێیەم مەلیکی شانشینی یەکگرتوو کە خۆشەویستیەکی تایبەتی ھەبوە لۆ زانستی فەلەک و بیرکاری، ھەستاوە لە شەوانی کەش و ھەوا گوونجاو نیە خەڵکی کۆکردیتەوە و داوای کردیە کە کاغەزێک کە وێنەی لەسەر کێشراوە لە دارەکانی دەور و بەری کۆشک بدەن و مێوانان بفەرموون لۆ تەماشێکردنی تەلیسکۆبەکەی.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:ڕووداوەکانی ئەستێرەناسی
ئەردەوانی دووەم (ئەشکانی)
{{Infobox royalty|name=ئەردەوانی دووەم{{{lang|xpr|𐭍𐭐𐭕𐭓}}|title=شای شاھان|image=Tetradrachm of Artabanus II, Seleucia mint.jpg|caption=دراوی ئەردەوانی دووەم، لە سلوکیا لێدرراوە|succession=|moretext=|reign=۱۲ – ۳۸ ز|birth_date=۳۰/۲۵ پ ز|birth_place=|death_date=۳۸ ز|death_place=|house=ئەشکانی|father=نەناسراوە|mother=نەزانراوە|religion=مەزدیەسنا}}
ئاشووربانیپاڵ
لە سەردەمی دەسەڵاتی ئەشوربانیپاڵ دا، ئیمپراتۆریەتی ئاشووری نوێ گەورەترین ئیمپراتۆریەت بوو کە جیھان بینیبێتی، ئەشوربانیپاڵ نەوەى سەناحێریب بوو، و کوڕی ئیسارحەدۆن بوو، کە لە ساڵی ٦٧٢ پێش زایین وەک میراتگرێک ھەڵیبژارد ھەرچەندە گەورەترین کوڕی نەبوو، ئەشوربانیپاڵ لە ساڵی ٦٦٩ پێش زایین بە ھاوبەشی لەگەڵ برا گەورەکەی شەماش شوم ئوکین کە بوو بە پاشای بابل لەسەر تەختی پاشایەتی. زۆربەی ساڵانی سەرەتای دەسەڵاتی بە شەڕی یاخیبووەکانی میسر بەسەر برد، کە باوکی داگیری کردبوو.
ئەردەوانی دووەم (ئەشکانی)
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١ەمی پ.ز پۆل:مردووانی ٣٨ پۆل:حەدیاب پۆل:ئێرانى کۆن
نیکۆل شێرزینگر
نیکۆل پریسکۆڤیا ئێڵیکۆلانی ڤەڵیانتێ شێرزینگر (بە ئینگلیزی: Nicole Prescovia Elikolani Valiente Scherzinger) ناسراو بە نیکۆل شێرزینگر، لەدایکبووی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٧٨. ئەکتەر، گۆرانیبێژ، سەماکەر، نمایشکاری جل و بەرگ، شاعیر و کەسایەتییەکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە کە زۆربەی ناوبانگییەکەی بەھۆی چالاکی لە گرووپی پوسیکات داڵزوەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی پۆل:نمایشکارانی جلوبەرگی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان پۆل:سۆپرانۆ ئەمریکییەکان پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی خەڵکی لۆس ئانجلەس پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
ھێربێرت ھۆڤەر
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٤ پۆل:مردووانی ١٩٦٤ پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی پۆل:تاراوگە ئەمریکیەکانی لە ئوسترالیا پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی
ئەبوو کامل
ئەبو کامل شوجاع بن ئەسلەم بن موحەممەد بن شوجاع موسڵمانێکی ئەندازیاری عەرەبی میسڕی بە حاسیب میسڕی یان ئەبی کامل حاسیب یش ناسراوە. بیرکاریزانێکی سەردەمی زێڕینی ئیسلام، ئەو یەکەم کەسە کە ژمارەی ناماقووڵی بەکارھێناوە بۆ شیکار کردن و ھەروەھا یەکەم کەس کە ھاوکۆلکەی بەکارھێناوە بۆ ھاوکێشەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٠یەم پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٥٠
ھەڵاتوو
ھەڵاتوو ئەو کەسەیە کە لە سەربەستکردن ڕادەکات، ئەگەر لە زیندان بێت، یان دەستگیرکردن لەلایەن حکوومەتەوە، ھەڵاتوو لە دادگا وەک کەسێکی ھەڵاتوو ناسراوە؛ و دەتوانی کەسێک بێت کە تاوانبار کراوە و تۆمەتبارە بە تاوان و خۆی حەشارئەدات لە حکوومەت و جێبەجێکارانی یاسا، لە وڵاتێک یان لە پەناگەیەک لە وڵاتێکی جیاواز بۆ ئەوەی خۆی لە دەستگیرکردن ڕزگار بکات
ھەڵاتوو لە دادگا ئەو کەسەیە بە فەرمی وەک تاوانبار یان تۆمەتبار مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت کە ھێشتا سزایەکەی بە تەواوی دەست نیشان نەکراوە و نەدراوە، کەسێکی ھەڵاتوو لەسەروو دەسەڵاتی سەربەست کردن و کۆنتڕۆل کردنی حکوومەت و نیشتمان دایە یاخوود یان دادگای نێودەوڵەتی کە ویستی لەسەر دەستگیرکردنی کەسەکە ھەیە پێناسەی دواتری ئەمە چاوەڕوانی ئەوە لەکە بەدواداچووەکە ئەکرێ کە کەسە تۆمەتبارەکە بە تەواوی ئاگاداری ئەوە نییە کە ئەوان بە شێوەیەکی فەرمی داواکراون (بۆیە لەوانەیە ڕانەکەن و خیان نەشارنەوە بۆ ئەوەی دوور بن لەدەستگیرکردنەکە بەھۆی حاڵەتی ھەڵەکردن لە ناسنامەی کەسەکە یان ھەڵەی تۆمەتبارکردن) کەسی ھەڵاتوو لە دادگا، ھەڵاتووی نێودەوڵەتییە یاخوود ناوخۆیی ئەگەر ھاتوو لەلایەن جێبەجێکارانی یاساوە داواکراو بن لە نیشتمانەکەدا.
پارێزگای ئۆریستانۆ
پارێزگای ئۆریستانۆ (بە ئیتاڵی:provincia di Oristano) پارێزگاییەکە لە ناوچەی سەردینیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٥٩٬٤٧٤، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٩٩٠٫٤٥کم دووجا خەمڵێنراوە.
ھەڵاتوو
ئینتەرپۆل ڕێکخراوێکی نێودەوڵەتییە بەبێ ھەبوونی ھیچ دەسەڵاتێکی یاسایی بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ شوێن تاوانبارە نێودەوڵەتییەکان دەکەوێت ھەر جۆرە تاوانبارێک بێت. ئیرۆپول جێبەجێکارێکی یاسایی ئەوروپییە کە شوێن ھەڵاتووەکان ئەکەوێن کە ھەڵاتوون و لەناو ئەوروپان، و ھەماھەنگی دەکەن لە گەڕانەکانیان
پارێزگای ئۆریستانۆ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٤
ھەڵاتوو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەڵاتن
بیێ
بیێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
لوبنان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
لوبنان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
مەیتریکس (فیلم)
وێنۆک مەیتریکس فیلمێکی ساڵی ١٩٩٩ی ئەمریکی ئوسترالی خەیاڵی زانستی ئاکشنە، لە نوسین و دەرهێنانی 'واکۆویسکیس'، لە نواندنی کیانو ڕیڤز، لۆرنس فیشبۆرن، کاری-ئان مۆس، هوگۆ ویڤینگ و جۆ پانتۆلیانۆ. فیلمەکە لە بەرهەمهێنانی کۆمپانیای وارنەربرۆسە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە پەیوەندیدارەکان بە ترانسجێندەر پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:فیلمە درۆنەکان پۆل:فیلمەکانی کۆنگ فو پۆل:فیلمەکانی ئەمریکا بۆ تۆمارکردنی فیلمی نەتەوەیی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:فیلمەکان دەربارەی یاخیبوونەکان پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
ئێسن
ئێسن شارێکە لە ئەڵمانیا لە باکووری ویلایەتی ڕاینی و دەکەوێتە سەر ڕووباری رور و نزیک کۆلن و دویسبورگ و بۆخوم بە نزیکەیی ٥٨٥.٠٠٠ کەس لە ئێسن دەژین. بەیەکەوە لەگەڵ دۆرتموند، ئێسن گەورەترین شاری ناوچەی رورە، دانیشتووانی ناوچەکە بە ٥ ملیۆن کەس دەخەملێنرێت، شاری ئێسن بە زۆری وەک شاری (بازاڕیکردن - Einkaufsstadt) ناسراوە لەبەر ئەوەی مۆڵ و فرۆشگاری زۆر لە شارەکە ھەیە.
مۆزەخانەی نیۆتلیک دویلینگس
مۆزەخانەی خانووەکانی چاخی نوێ مۆزەخانەیەکی شاری ستارە زاگۆرا، لە بولگاریا، کەلەپووری دوو لە کۆنترین بیناکانی ئەم جیھانەی تێدایە.
ئەم مۆزەخانەیە لە ساڵی ١٩٧٩ دامەزراوە. لقێکی مۆزەخانەی مێژوویی ھەرێمی ستارە زاگۆرا مۆزەخانەی خانووە نوێکان لە دەوروبەری دوو خانووی نیۆلیتیکی بنیات نراوە، کە دەگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی ٦ی پێش زایین ١٨٢٦. ئەو شوێنە ماوەیەک لە ئەورووپا پارێزراو بوو، لەو ماوەیەدا باشترین شوێن بوو بۆ چێشتخانە و ئاگردان و میلەی دانەوێڵەی دەستکرد و تاسەی سیرامیک دەوڵەمەندترین کۆگای ژیانی ماڵی پێش مێژووین لە ھەزارەی ٦ی پێش زایین لە ئەورووپا.
ئێسن
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا ‏ پۆل:ئێسن پۆل:پارێزگای ڕاین
دێردێڤڵ (کەسایەتی نەخشێندراو)
دێردێڤڵ ئەو سووپەرھیرۆیەکە لەو چیرۆکە نەخشێندراوانەی کە مارڤڵ کۆمیکس بڵاوی دەکاتەوە دەردەکەوێت. هەر یەکێک لە ستان لی و بێڵ ئیڤێرێت دروستیان کردووە لەگەڵ هەندێک یارمەتی جاک کیربی. هەروەها بۆ یەکەم جار لە ساڵی ۱۹٦٤ دا دەرکەوت. لە چیرۆکە ڕاستەقینەکەدا مات مردۆک تووشی کوێری دەبێت بە هۆی ماددەیەکی ڕووناک کە لە ئۆتۆمبێلێک کە بە ئاڕاستەی پێچەوانە هاتووە بەردەبێتەوە. لەگەڵ ئەوەی توانای بینی لە دەست دەدات بەڵام بە هۆی بەرکەوتنی تیشکەکە هەستەکانی تری بۆ دەرەوەی سنووری مرۆڤی ئاسایی بەهێز دەبن و شتێکی هاوشێوەی سۆنەر شوێنی بینی دەگرێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:دێردێڤڵ (ماڕڤڵ) پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی درووستکراون
پشێوی ستونوۆڵ
پشێوییەکانی ستونوۆڵ زنجیرە ئاژاوەیەک بوون لە ٢٨ی حوزەیران تاوەکوو ٦ی تەممووزی ١٩٦٩، ڕووداوەکە ئەوکاتە دەست پێدەکات کە پۆلیس دەست بە دەستگیرکردنێکی فراوان دەکات لە ستونوۆڵ و ژمارەییەکی زۆر لە کەسانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە دەستگیردەکات، لەدوای ئەوە خەڵکی کۆمەڵگای پەلکە زیڕینە ناڕەزایی دەردەبڕن و بەرھەڵستی ئەو دەستگیرکردن و چەوساندنەووەیە دەکەن کە لەلایەن پۆلیس تووشیان دەبێت.
ھاوڵاتیانی ھاوڕەگەزخوازی ئەمەریکی ڕووبەڕووی سیستەمێکی یاسایی دژە گەی بووبونەوە لە ساڵانی پەنجاو شەستەکان، کۆمەڵەی ھۆمۆسێکشواڵەکانی یەکەمینەکانی بڕوایان وابوو کە دەتوانرێ گەیەکان تێکەڵ بە کۆمەلگە بکرێن، و زیاتر میان ڕەو بوون، بەڵام کۆتایی ساڵانی شەستەکان توندی پێوە دیار بوو، و کۆمەڵێک بزووتنەوەی کۆمەلایەتی و سیاسی چالاک بوونیان ھەبوو لەوانە بزوتنەوەی مافی مەدەنی (بۆ ڕەش پێست و کەمینەکانی تر) و دژەچاند لە سالانی شەستەکان، جوڵانەوە دژی جەنگی ڤێتنام و لەگەڵ بزووتنەوەی لیبڕاڵی لە (گرینویچ ڤیلیج)یاریدەدەر و پەرەپێدەری خۆپیشاندانەکانی ستۆن وۆڵ بوون.
لە ساڵانی پەنجاو شەستەکان چەند دامو دەزگایەکی دیاریکراو کەم ھاوڵاتیانی گەییان دادەمەزراند وەک کارمەند لای خۆیان زیاتر بارەکان ھاوڵاتیانی ھاوڕەگەزخوازیان دادەمزراند، ھەرچەندە خاوەن دیسکۆ و بارەکان زۆر کەم ھاوڵاتی گەی بوون بەڵام زیاتر ھاوڵاتیانی گەی لەوێ کاریان دەکرد. لەو کاتەدا زۆربەی ناوچەی ستۆن ووڵ لایەن مافیا کانەوە بەڕێوە دەبران.
ھەڵکوتانی پۆلیس بۆ شوینی گەیەکان کارێکی ڕۆتینی و دووبارە بوو لە ساڵانی شەستەکان، بەڵام ئەوەندەی پێ نەچوو کە پۆلیس کۆنترۆلی لە دەستدا لە (ستۆن ووڵ انن) و ناکۆکی و گرژبوونی زیاتر ڕوویدا لە نێوان پۆلیسی نیوریۆک سیتی و دانیشتوانی گرینویچ ڤیلیج و خۆپیشاندانی زیاتر ِوویدا ’ ئەوەی پێ نەچوو دانیشتوانی گرینویچ ڤیلیج بوون بە کۆمەڵێک گرۆپی چالاکی رێکخراو کە کاریان دەکرد بۆ دروستکردنی شوێنیک ک ھاوڵاتیانی گەی و لێسبیان بە ئازادی دەربری لە ویست و کەسایەتی خۆیان بکەن بەبێ ئەوەی دووچاری دەستگیرگرتن ببن لە لایەن پۆلیسەوە.
لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٧٠ یەکەمین ڕێپێوانی ئاشتی گەیەکان لە شارەکانی نیویۆرک و لۆس ئەنجلس و سان فرانسیسکۆ بەڕێوەچوون، پاشان چەندی ڕێپێوانی تر ئەنجام دران لە شارەکانی تر، لە ساڵی ٢٠١٦ مۆزەخانەی نیشتمانی ستۆن ۆوڵ دامەزرێنرا.
لە ئیستادا ڕێپێوانی ئاشتی گەیەکان وەک ئاھەنگێگی ساڵانە لە کۆتایی مانگی حوزەیران لە جیھاندا بەڕیوەدەچێت وەک یادکردنەوەیەک بۆ خۆپیشاندانەکانی ستۆن ۆوڵ، لە یادی ٥٠ ساڵەی ستۆن ۆوڵ لە شاری نیویۆرک نزیکەی ٥ میلیۆن کەس ئامادەبوون، لە بەرواری ٦ حوزەیرانی ٢٠١٩ جەیمس پی -ئۆنییل سەرۆکی بەشی پۆلیسی نیویۆرک ھەستا بە دەرکردنی لێبووردنێکی فەرمی بەناوی دەزگای پۆلیسی نیویۆرک و کردارەکانی پۆلیس کە لە ستۆن ۆول ئەنجام یان دابوو بەرامبەر بە کۆمەڵگەی ھاوڕەگەزخوازان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ١٩٦٩ پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
کوڕ و دڕندە
کوڕ و دڕندە ( バ) فیلمێکی ئەنیمێی ژاپۆنییە لە دەرھێنان و نووسینی مامۆرو ھۆسۆدا و لە بەرھەمھێنانی ستۆدیۆی چیزو، فیلمەکە لە ١١ی تەممووزی ٢٠١٥ بڵاوکراوەتەوە.
چیرۆک
چیرۆکەکە لە دەوری کوڕێکی تەمەن نۆ ساڵان بە ناوی ڕین دەسوڕێتەوە کە لەم دواییە دایکی کۆچی دوایی کردووە. بەبێ ئەوەی ھیچ ھەواڵێکی باوکی ھەبێت و ڕەتیدەکاتەوە لەگەڵ سەرپەرشتیارەکانیدا بژی، بۆیە دەڕواتە سەر شەقامەکانی شیبویا و و کاتەکانی بە دزینی ھەندێک خواردن و خەوتن لە کۆڵانێکدا بەسەر دەبات و پرسەی دایکی بیردێتەوە. ڕۆژێک ڕین کۆماتێتسۆ دەناسێت، کە دڕندەیەکە لە شانشینی دڕندەکان و پێشنیار دەکات کە ببێتە خوێندکاری. ھەرچەندە ڕین بە توندی دژایەتی دەکات، بەڵام بەھۆی مەراقەوە دوایدەکەوێت.
مام شرین
مام شرین یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
کوردانی سووریا
وێنۆک|چەپ|300px|شیکردنەوەی نەخشەی گرووپە ڕەگەزییەکانی سووریا لە ساڵی ١٩٧٦، ناوچە کوردنشینەکان بە ڕەنگی پەمەیی دیاری کراوە. کوردانی سووریا بەو خەڵکە دەوترێ کە لەدایکبوو یان نیشتەجێی سووریان و لە ڕەگەزی کوردن. کوردەکان گەورەترین کەمینەی ڕەگەزین لە سووریادا، داگری ٧٪ تا ١٠٪ ئاپۆرەی سووریا بەپێی زۆربەی سەرچاوەکان. ناوچە باکورییە کوردنشینەکان، بەشی گەورەی پارێزگای حەسەکە پێک دێنن. شارە سەرەکییەکان لەم دەڤەرەدا، قامیشلۆ و حەسەکەن. دەڤەرێکی تر بە ئاپۆرەیەکی زۆری کوردەوە کۆبانییە لە بەشی باکووریی سووریادا، نزیکی شارۆچکەی جەرابلوس و ھەروەھا شاری عەفرین و دەوروبەری لە لای سنوورەکانی تورکیادا. کوردانی سووریا تووشی ھەڵاواردنی بەردەوام و ئازار بوونەتەوە لەلایەن حوکوومەتەوە. کوردانێکی زۆر خوازیاری خۆبەڕێوبەری (ئۆتۆنومی) سیاسین، بۆ ناوچە کوردنشینەکانی سووریا، وەکوو باشووری کوردستان، یان سەربەخۆیی ئاشکرا وەکوو بەشێکی کوردستان. لە شەڕی ناوخۆیی سووریا و ڕاپەڕینی ڕۆژاوادا کوردەکان ناوچەیەکی خۆبەڕێوبەرییان (خود حکومەتی) دامەزراندووە، ناسراو بە فێدراسیۆنی دێمۆکراتیکی باکووری سووریا یان ڕۆژاوای کوردستان.
ئەرلا تریسی
ئەرلا تریسی (لەدایکبووی ١٩٧٣ لە ئێرلەندا) یەکێک بووە لە خوشکانی لۆریتۆ، کە کۆمەڵە ژنێکی کریستیانن خۆیان تەرخانکردووە بۆکارکردن لەبواری پەروەردەیی و خوێندن. ئەرلا بەڕێوبەری قوتابخانەیەکی باشووری سوودانبووە لەکاتی جەنگدا. لە ئازاری ٢٠١٩، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
لە ساڵی ٢٠١٧، خەڵاتی مرۆڤایەتی نێودەوڵەتی پێدرا لەلایەن شارەوانی کیلارنی لە ئێرلەندا. ئەرلا لە ئێرلەندا خوێندنی زانکۆی تەواوکردووە و بووەتە مامۆستای قوتابخانە. لە ساڵی ٢٠٠٥، دەچێتە ناو کۆمەڵەی خوشاکانی لۆریتۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی ئێرلەند پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
پارێزگای پادوا
پارێزگای پادوا (بە ئیتاڵی:Provincia di Padova) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ڤینێتۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٩٣٨٬٩٥٧، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬١٤٤٫١٥کم دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
ئەبوولحەسەن ئیقلیدیسی
ئەحمەد بن ئیبڕاھیم ئیقلیدیسی، ئەبولحەسەن، لە ساڵی (٣٤١ھ/٩٥٢ز) زیندوو بوو، بیرکاریزانی موسڵمان، لە پێشەکی کتێبی (الفصول في الحساب الهندي) ھاتووە: (... ئەبولحەسەن، ئەحمەد بن ئیبڕاھیم ئیقلیدیسی، ھیچی دەربارە نازانین تەنھا ئەوە نەبێ کە کتێبی (الفصول في الحساب الهندي) داناوە لە دیمەشق ساڵی (٣٤١کـ/٩٥٢ز).
سەرچاوەکان
پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٠یەم پۆل:خەڵکی دیمەشق
داچی
وێنۆک|وێنەی دوو دوق لە سکونا لە ١٩٠٥ داچی یان دووقی زاراوەیەکە کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا بە وڵات، ناوچە یان خاکێک دەوترا کە فەرمانڕەوایەتی دەکرا لەلایەن دووکێکەوە کە ئەگەر ژن بێت پێی دەوترێت داچێس. دووکەکان کەسانێکی خانەدان و پلەبەرزی وڵات بوون کە دووەم پلەیان بوو لە وڵاتدا، واتە یەک پلە خوار پاشا یان شاژن. وشەی دووک بە تایبەتی لە ئەورووپا بەکاردێت. لە سەردەمی ئەمرۆی ئەورووپا ھیچ دووکێک نییە (بە پلەیەک کە فەرمانڕەوایەتی وڵاتێکی ئەورووپا بکات).
وشەی «دووک» ت لێ تێک نەچێت لەگەل دووک ی مەزن (یان دوقی مەزن) وەکوو لە سەردەمی ئەمرۆدا دووکی مەزنی لوکسەمبورگ کە جیاوازییەکی بەرچاوی پلە ھەیە لەنێوان ئەم دووانە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاشایەتی پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان
پارێزگای پارما
پارێزگای پارما (بە ئیتاڵی:Provincia di Parma) پارێزگایییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیای ئیتاڵیا، بەپێی سەرژمێری ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٤٩٬١٩١، و ڕووبەرەکەی بە ٣٬٤٤٩کم دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
ئاڕ تی عەرەبی
وێنۆک|لۆگۆی ئاڕ تی ئاڕ تی عەرەبی (ھەروەھا ناسراو بە ڕووسیا ئەلیەوم) بریتییە لە تۆڕێکی ھەواڵی تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتییە کە خاوەنەکەی حکوومەتی ڕووسیایە، بنکەکەی لە مۆسکۆ، پایتەختی ڕووسیایە. ڕووسیایە کە لەلایەن ئاژانسی ھەواڵی نۆڤستی بەڕێوەدەبرێت و ٢٤ کاتژمێر لە بولتۆن، دۆکۆمێنتی، بەرنامەی باس، بەرنامەی وەرزشی و فەرهەنگی لە ڕووسیا پێکھاتووە، بە ئامانجی بڵاوکردنەوەی دیمەنی کرێملین بۆ ڕووداوەکان و گەڕان بۆ کێبڕکێ لەگەڵ کەناڵە ھەواڵییە پیشەیییە نێودەوڵەتییەکان و پەخشکردن لە ڕێگای کۆمپانیای سەتەلایت و کێبڵ لە چەند شوێنی جیھان کە بە عەرەبی بەرھەمەکانی بڵاودەکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاڕ تی پۆل:میدیای بەکۆمەڵی عەرەبی پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی
زمانی ئەکەدی
ئەکەدی یان زمانی ئەکەدی (Lshanum Akkaditum) زمانێکی کۆنی عێراقییە، و زمانێکی کۆنی سامییە، کە لە مێزۆپۆتامیا لە عێراق لە ساڵی ٣٠٠٠ پێش زایین دەرکەوتووە و بڵاوبووەتەوە بۆ ئەوەی ببێتە زمانی فەرمیی لە مانگی بەپیتدا، و لەناو گرووپی زمانە سامییەکانی ڕۆژھەڵاتە. ھەروەھا یەکێکە لە نزیکترین زمانە کۆنەکان لە زمانی عەرەبییەوە. زمانی ئەکەدی بە شێوەزاری بابلی ھاوچەرخی خۆی، تا ساڵی ٥٣٩ پێش زایین وەک زمانی ئاخاوتن و نامەنووسی مایەوە، کە ئەو ساڵە بابل و ئاشوور کەوتە ژێر داگیرکاری ھەخامەنشی فارسییەکانەوە، بەڵام ھێشتا ھەندێک وشەی ئەکەدی لە شێوەزاری عێراقیدا بوونیان ماوە.
بە شێوەی مێخی لەسەر تەختەی گڵین نووسراوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ نیوەی یەکەمی ھەزارەی سێیەمی پێش زایین. پێش ساڵی ٢٠٠٠ پ.ز. دوو شێوەزاری زمانی ئەکەدی بەکاردەھێنران و تا ھاتنی ئایینی کریستیان بە شێوەیەکی باو مانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانی ئەکەدی
ئەحمەد جەننەتی
ئەحمەد جەنەتی (، لەدایکبووی ٢٣ی شوباتی ١٩٢٧) مەلای شیعەی ئێرانی و سیاسەتوانی شۆپپارێزە. ئەو لەدایکبووی لادان، ئەسفەھانە. جەننەتی لەبەر دروشمەکانی دژی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە و دژایەتی لەگەڵ سێکۆلاریزم ناسراوە.
گەرەوان
گەرەوان گوندێکی سنووری پارێزگای ھەولێرە، لەو سنوورەش پێکدێت لە ٤ گوند، ٢ گوند دەکەوێتە سنووری ناحیەی شەقڵاوە، ٢ گوندەکەیتر دەکەوێتە سنووری قەزای ڕەواندز.
سرووشتی گوندەکە
لە زستاندا بەفرێکی زۆر دەبارێت و لە ھاوینیشدا کەشێکی ناوەندی فێنکی ھەیە.
ھەموو گوندەکانی گەرەوان خاکەکەیان بە پیت و زیندوون و بەرھەمی خۆمالی باش بەرھەمدەینن، باشترین میوەی بەرھەم ھاتووی گەرەوان ترێیە 200px|بێچوارچێوە|ناوەڕاست|وێنەی [[ترێ بەرھەمێکی گوندی گەرەوان]] دوای بەرھەمەی ترێ ھەر یەک لە بەرھەمی ھەنجیرو ھەنارو حەلوکە و چەندین میوە و میوەجاتیتر بەرھەمدەھێنرێن
خەڵک
200px|وێنۆک|چەپ|کۆمەلە پێشمەرگەیەکی گوندی گەرەوان لە سنووری شاری [[سۆران]] خەلکی گوندی گەرەوان، خەریکی کشتوکالی و ئاژەڵدارین لە سەردەمی رژێمی بەعسی عێراقدا بەشێکیان پێشمەرگە بوونە و یارمەتی پێشمەرگەیان داوە
پارێزگای پەڤیا
پارێزگای پەڤیا (بە ئیتاڵی:Provincia di Pavia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لۆمباردیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ٥٤٨٬٧٢٢، و ڕووبەرەکەی بە ٢٬٩٦٥کم دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
مەدخەلیزم
300px|وێنۆک|١٥ بەرگ لە بەرھەمەکانی ڕەبیعی مەدخەلی مەدخەلی یان مەدخەلیزم لە پەیوەندی لەگەڵ ڕەبیع مەدخەلی، یان پارتی (تجریح) وەرگیراوە لە وشەی (الجرح)، و ماناکەی بەپێی زانایانی فەرموودە: تانەدانی کەسێک، یان زیادەڕەوی لە گوێڕایەڵی بەو شتەی کە ئەوانی تر پێیان وایە زیادەڕەوییە لە بابەتی گوێڕایەڵی سوڵتان-دەسەڵاتدار. بزووتنەوەی مەدخەلیزم بزووتنەوەیەکی ئایینییە کە بنەما میتۆدۆلۆژییەکەی (مەنھەج) لەسەر بنەمای ڕەتکردنەوەی مەزھەبگەری و دابەشبوون و پارتایەتییە و بە تایبەتی لەناو ڕەوتە سەلەفییەکاندا پۆلێن کراوە، لە نێو ئەدەبیاتی دەستێوەردانی بنەڕەتی و بیروباوەڕی ئەواندا، ڕێگەپێنەدراوی تەواوی دژایەتیکردنی فەرمانڕەوا یان سەرۆک، و دەرنەبڕینی ئامۆژگاری بۆی لەبەردەم خەڵکدا، ئەمە لە بنەڕەتدا یەکێکە لە بنەماکانی بیروباوەڕی ئەھلی سوننەت و جەماعەت، و پێشێلکردنی ئەم بنەمایە بە دوورکەوتنەوە لە فەرمانڕەوای موسڵمان دادەنرێت - لە عەقیدەی ئەواندا.
ڕەوتی مەدخەلی لە ڕەوتی تر جیا دەکرێتەوە، بەوەی وا دەزانێت کە کۆمەڵگەی موسڵمان دەوڵەت و دەسەڵاتە وەک ئەوەی پێغەمبەری خودا باسی کردووە، و لەم پرەنسیپ و خاڵەوە ھێرش دەکاتە سەر ئەو گرووپە ئیسلامی و پارتییانە کە ڕاپەڕین لە سەرۆکی وڵات بە شتێکی ڕێگەپێدراوی دەبینن چونکە دژی چەمکی جەماعەتە - بە بۆچوونی ئەوان - و پاشان بۆچوون لەسەر خەواریج و داھنراوچی لە ئایینەکەدا، واجبە دوژمنایەتی و بەرەنگاربوونەوەیان لەگەڵدا بکەن، و کوشتنیان دروستە. ئامانجی سەرەکی مەدخەلییەکان کۆتایی ھێنانی دووبەرەکی و دوورکەوتنەوە لە فیتنە لەناو میللەت بە گردبوونەوە لە دەوری سەرۆکەکەی، لەکاتێکدا نەیارانی بزووتنەوەی مەدخەلی وەڵام دەدەنەوە کە ھیچ پارێزەرێکی شەرعی نییە چونکە حاکم بەبێ ئەوەی یاسای خودا پەیڕەو بکات کە حوکمڕانی بە ئایین ناکات و ئەوان بەپێی قسەکانی پێغەمبەر «وإن أمِّرَ علیْکم عبدٌ حبشیٌّ مجدَّعٌ فاسمعوا لَھُ وأطیعوا ما أقامَ لَکم کتابَ اللَّھِ» و لە ڕیوایەتی دیکەدا «ما قادَکم بِکتابِ اللَّە».
دامەزراندن
دوای ئازادکردنی کوێت لە ساڵی ١٩٩١ لە وڵاتانی کەنداوی عەرەبی و جەزائیر دەرکەوت و ھەندێک جاریش پێیان دەوترێت ئەلجامییە لەسەر شێخ محەمەد ئەممان ئەلجامی چونکە لە ھەندێک بابەتدا ھاوشێوەی ڕێبازەکەین، بەتایبەتی کە ڕەبیعی مەدخەلی یەکێک بوو لە باشترین قوتابییەکانی، بزووتنەوەکە لە بنەڕەتدا کاردانەوەیەک بوو دژی ئیخوان موسلیمین و بزووتنەوەی بەئاگاھاتنەوەی سعوودیەی ڕکابەر وە بزووتنەوەی قوتبی. سەید قوتب، سەرۆکی ئەم بزووتنەوەیە بوو، کە لەلایەن مەدخەلی و بزووتنەوەکەیەوە بە لادەر دادەنرێت، سەرەتای بزووتنەوەی مەدخەلییەکان لە سەرەتای نەوەدەکاندا، دەسەڵاتدارەکانی سعوودیە و میسر ئەو گرووپەیان وەک توخمە توندڕەوەکانی بزووتنەوەی ئیسلامیی فراوانترینیان دانرا، لەم ماوەیەدا ژمارەیەک لە تێکۆشەرە توندڕەوەکان(الراديكاليين) بوون بە مەدخەلی، بە تایبەتی لە قەڵای سەلەفیی بورەیدە لە کوێت، بزووتنەوەی مەدخەلیزم لە دەوری تاکەکان سەریھەڵدا کە لە ساڵی ١٩٨١ دا لەگەڵ سەلەفیزمە سەرەکییەکان "السائدة"جیادەبنەوە بەھۆی ھاتنە ناوەوەی زۆرێکیان بۆ ناو گۆڕەپانی ڕامیاری. دوای ئەوەی ئەندامانی پلە باڵای دامەزراوەی ئایینی سعودیە بەگشتی ئەو بزووتنەوەیەیان شەرمەزار کرد، ھەروەھا موفتی گەورەی سعودیە و سەرۆکی لیژنەی ھەمیشەیی عەبدولعەزیز بن عەبدوڵڵا ئەلشێخ ڕەخنەی لە ڕەبیعی مەدخەلی گرت بە تایبەتی، بزووتنەوەکە بنکەی پشتیوانی خۆی لە ناوخۆی وڵاتەکەی لەدەستدا، ئەو لایەنگرانەی کە لە ناوەوەی سعودیە ماونەتەوە، کرێکاری بیانی بە ڕەچەڵەک ڕۆژئاوایی و سعودییە ڕەسەنەکانی ڕەبیعی مەدخەلی ، کوێتییەکان و یەمەنییەکانن، ھەروەھا ڕەبیعی مەدخەلی تۆڕێکی سەرتاسەری بۆ قوتابییەکانی و بەرەوپێشبردنی کارەکانی و چاودێریکردنی چالاکییەکانی ئەو پیاوە ئایینیانەی کە ڕکابەری دەکەن و ھەرچەندە کۆمەڵەی زیندووکردنەوەی میراتی ئیسلامی لە کوێت ژمارەیان لە مەدخەلییەکان زیاترە، بەڵام خاوەنی تۆڕێکی نێودەوڵەتی فراوانن لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست, ئەوروپا و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، سەرەڕای لەدەستدانی شوێنکەوتووەکانی لە وڵاتەکەیدا، بەڵام بزووتنەوەکە تا سەرەتای ساڵانی ٢٠١٠ لە دەرەوەی وڵات لقەکانی کردبۆوە و مەدخەلییەکان لە ڕۆژئاوای کازاخستان شوێنکەوتوویان بەدەستھێناوە، لەوێ لەلایەن دەسەڵاتی کازاخستان و ئیسلامییەکانی دیکەوە بە گومانەوە سەیری دەکرێن.بەبێ گوێدانە ئەم دەستکەوتانە، ھێشتا شرۆڤەکارانی ڕۆژئاواییەکان دەڵێن کە بزووتنەوەکە ئێستا بە پلەی یەکەم بە دیاردەیەکی ئەورووپی دەناسێنن. شیکاران مەزەندەیان کردووە کە مەدخەلییەکان و ھاوپەیمانەکانیان کەمێک زیاتر لە نیوەی بزووتنەوەی سەلەفییەکانی ھۆڵەندا پێکدەھێنن.
ڕۆژی ھەینی ٢٤ی ئابی ٢٠١٢ ، ئیسلامییە دڵسۆزەکانی محەمەد بن ھادی مەدخەلی، یەکێک لە سەرکردەکانی بزووتنەوەکە و برای ڕەبیعی مەدخەلی ، بە ئامێری بیناسازی و بولدۆزەر مەزارگە سۆفییەکانیان لە شاری زلیتن لە لیبیا ڕووخاند، ئەم کردەوەیە لەلایەن ٢٢ ڕێکخراوی ناحکومی و ھەروەھا باڵاترین بەرپرسی ئایینی لە حکومەتی دوای جەنگی لیبیا و بەڕێوەبەری گشتیی یونسکۆ، ئیرینا بۆکۆڤا ئیدانە کرا. دوای شەڕەکە دەسەڵاتدارانی لیبیا سکاڵایەکیان لەسەر دەسەڵاتدارانی سعوودیە کرد سەبارەت بە محەمەد بن ھادی مەدخەلی کە مامۆستایە لە زانکۆی ئیسلامی مەدینە. دوا پچڕانی نێوان مەدخەلییەکان و ڕەوتی سەرەکی سەلەفیزمە ڕەسەنەکان کاردانەوە بوو بەرامبەر بە بەھاری عەرەبی. لە کاتێکدا زۆربەی سەلەفییە بناژۆخوازەکان سەرەتا دژی ھەردوو شەڕی ناوخۆی لیبیا و شەڕی ناوخۆی سوریا بوون، لە کۆتاییدا پشتگیری خۆیان لە ئۆپۆزسیۆنی ھەردوو وڵاتەکەدا وەستاند بەھۆی توندوتیژییە توندەکانی ڕژێمی قەزافی و ئەسەد. بناژۆخوازە سەرەکییەکانی مەدخەلییەکان ھێرشیان کردە سەر ئەم ھەڵوێستانە، بەڵام ڕەبیعی مەدخەلی داوای لە شوێنکەوتووانی کرد کە شەڕی قەزافی بکەن لە لیبیا بەھۆی دوژمنایەتی قەزافی لەگەڵ سعودیە. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٩ەوە ، مەدخەلیەکان بەردەوام بوون لە وەرگرتنی پشتیوانی لە حکومەتی سعودیە و دۆزی ھاوبەشیان لەگەڵ خەلیفە حەفتەر لە لیبیا دۆزیەوە کە بە "بەھێزترین سەرکردەی جەنگی لە لیبیا" وەسف کراوە، لە کاتی شەڕی ناوخۆی دووەمی لیبیا. زۆرجار مەدخەلییەکان خۆیان دەبینی کە پشتگیری لە بەشە ڕامیارییەکانی ئۆپۆزسیۆن دەکەن لە لیبیا. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ فەتواکانی ڕەبیعی مەدخەلی و محەمەدی کوڕی ھادی مەدخەلی و زانایانی سەلەفی دیکە کە بەڕواڵەت دژ بەیەکن. یەکێک لە ڕوونکردنەوەکانی ئەم فەتوا جیاوازانە ئەوەیە کە مەدخلییەکان بەھۆی پرەنسیپی سەلەفیی گوێڕایەڵی دەسەڵاتی باڵای ئیسلامین، ھەر بەشێکی ڕامیاریی(کوتلەیەکی سیاسی) دەسەڵاتی زیاتر بەدەست بھێنێت، ھاوپەیمانی دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسلامی سیاسی پۆل:گرووپە ئیسلامییەکان پۆل:سەلەفی پۆل:پاشاخوازی
لاقی مرۆڤ
لاقی مرۆڤ،ئەو بەشەی جەستەیە کە دەکەوێتە بەشی خوارێی جەستە،بەهەموو بەشەکانی وەکی سمت،ڕان،چۆک و پێ.
بەکاردێت بۆ ڕاوەستان لەسەرپێ و جووڵە.لاقەکان بەشێکی سەرەکی جەستەی مرۆڤ پێکدێنن.
لە زانستی ئاناتۆمی(تەشریح) لاق دەبێتە دوو بەش ئەو بەشەی کە دەکەوێتە نێوان چۆک و گوێزینگ پێیدەگوترێت بەشی خوارێ.
هەروەها ئەو بەشەی کە دەکەوێتە نێوان چۆک و ئێسکی سمت پێیدەگوترێت ڕان.
ئێسکە پەیکەری لاق پێکهاتووە لە ئێسکی ڕان ،ئێسکی چۆک،ئێسکی بەشی خوارێی لاق و ئێسکی پێ. پۆل:توێکاریی پەلی خوارەوە
خاوەنداریی تایبەت
160px|وێنۆک|خاوەنداریی تایبەت نیشانە دانەری ماوەی بەریتانی لە سان مارتن، پیاوچاک پۆڵی بێی، مۆلتە خاوەنداریی تایبەت دەستنیشانکردنێکی یاسایییە بۆ خاوەنداریی تایبەتمەند لەلایەن قەوارەی یاسایییەوە. خاوەنداریی تایبەت دەتوانێت خاوەنداریی کەسی بێت (کاڵای بەکارھێنان)یان کاڵای سەرمایەیی. خاوەنداریی تایبەت چەمکێکی یاسایییە و لەلایەن سیستەمی سیاسی وڵاتەکان پێناسە دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئابووری سیاسی
تیادێرێ
تیادێرێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
لوبنان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
لوبنان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرنێڵ، ئیسێوێ
سەرنێڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئیسێوێ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سەرنێڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەردکێشان و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی بەرگورد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەرماوی سەرێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قندۆڵ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پارێزگای پێروجیا
Name (بە ئیتاڵی:Provincia di Perugia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئومبریای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٥ ژمارەی دانیشتووانی بە ٦٦٤٬١٥٥، و ڕووبەرەکەی بە ٦٬٣٣٤کم دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
داچی مەزن
دوقی مەزن (دوقی مەزن: پیاو و ژن) ناونیشانێکی خانەدانانەی ئەوروپایە، کە بۆ خانەدانەکان و ئەندامی خێزانی خانەدانەکان بەکارھاتووە کە لەو پلەیە دان، دوقی مەزن بە ھەرچۆنێک بێت، پلەی دووقی مەزن لە خوار ئیمپراتۆر، پادشا، ئارچدوق دایە، و لەسەروو پلەی شازادە، دوق دایە.
ناونیشانەکە لەلایەن فەرمانرەواکانی پیشوو تر فەرمانرەوا سەربەخۆکانی ئێستا بەکارھاتووە بەشیوەیەکی پراکتیکی:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نازناوی خانەدانەکان
سەید محەممەد تاھیر ھاشمی
سەید محەممەد تاھیر ھاشمی یا تاھیر ھاشمی شاعیر، خۆشنووس، دەستنووسناس و مێژوونووسی کوردی سەدەی بیستەمە. تاھیر ھاشمی سەرەڕای نووسینی ھۆنراوە ھەوڵی بۆ کۆکردنەوەی دەستنووسەکانی مێژوو و ئەدەبی کوردی داوە. ھەروەھا لە ڕاگەیێنییە کوردییەکانی ئێراندا کاری کردووە. بۆ نموونە لە بەشی کوردیی ڕادیۆ کرماشاندا چالاکیی بووە. ھاشمی لە گوندێکی نزیکی ڕەوانسەر لەدایک بووە و لە شاری کرماشان کۆچی دوایی کردووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیرانی کورد
حەسارا بەھرام خان
جوگرافیا
حەسارا بەھرام خان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ئۆلیڤێرا لاکیچ
ئۆلیڤێرا لاکیچ ڕۆژنامەنووسی لێکۆڕەوە و چالاکوانی مۆنتینیگرۆییە، لە ئایاری ٢٠١٨، لەلایەن تەقەکەرێکەوە بەگولە برینداردەکرێت لەدوای ئەوەی ناوبراو لێکۆڵینەوەکانی دەستیپێکردبوو لەسەر گەندەڵی لە مۆنتینیگرۆ. لە ئازاری ٢٠١٩، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی مۆنتینیگرۆ پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی مۆنتینیگرۆ پۆل:چالاکوانەکانی مۆنتینیگرۆ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
ئەکیلیسی دیڤۆریا
ئەکیل دوڤێریا (Achille Devéria; – ١٨٠٠:٢:٦, ) ئەو وێنەکێش و چاپکەر بووە خەڵکی فەرەنسا کە زیاتر بە وێنە ھونەرمەند و نووسەرە بەناوبانگەکانی ناسراوە. ھەروەھا خەڵاتی لیجۆن دی ھۆنەری بەدەستھێناوە.
سەرەتای تەمەن
باوکی کارمەندێکی مەدەنی ھێزی دەریایی بووە. دیڤێریا بوو بە خوێندکاری ئان-لویس جیرۆدێت-تریۆسۆن و لویس لافیت. لە ساڵی ١٨٢٢ لە ساڵۆنی پاریس دەستی بە نمایشکردن کردووە. لەکاتێکدا لەگەڵ براکەی یوجین کە ھاوکات نیگارکێش بوو، قوتابخانەیەکی ھونەری کردەوە
کارە ھونەرییەکان
alt=|وێنۆک|وێنە. ١٠ قسەی خۆشی دروستکەری کۆرسێت. "تەنھا قەبارەی ڤینۆسە!" (دیڤێریا). تا ساڵی ١٨٣٠ دیڤێریا بوو بە وێنەکێشییەکی سەرکەوتوو و زۆرێک لە بەردنووسەکانی لە شێوەی دەفتەر و ئەلبوومدا بڵاوکردەوە (بۆ نموونە، ;وێنەکێشانەکانی بۆ گۆتێ's فاوست''، ١٨٢٨) و ڕۆمانی ڕۆمانسی. ھەروەھا زۆر نەخشاندنی ناوەڕۆکی ئازادی بەرھەمھێنا.''
ستایلکردن
ئەزموونی دیڤێریا لە ھونەری ڤینێت و مێزۆتینت کاریگەری لەسەر بەردنووسە زۆرەکانی ھەبوو، کە زۆربەیان لەلایەن خەزوورییەوە، چارڵز-ئیتیان مۆت دەرچوون. زۆربەی کارەکانی لە «دیمەنی مێژوویی ساختە، خواپەرست، ھەستیار یان ئیرۆتیک» پێکھاتبوون. (ڕایت) بەو پێیەی کە بە دەگمەن تەوەرەی تراژیدی یان گۆڕی وێنا کردووە، کەمتر ڕۆمانسی لە زۆرێک لە ھونەرمەندەکانی دیکەی ئەو سەردەمە دەردەکەوێت. تابلۆکانی بە شێوەیەکی سەرەکی بە بەکارھێنانی ڕەنگی ئاو ئەنجام دەدرا. شاعیر و ڕەخنەگری فەرەنسی چارڵز بۆدلێر ئاماژەی بە زنجیرە پۆرترێتەکانی کردووە کە «ھەموو ئەخلاق و جوانکارییەکانی ئەو سەردەمە» پیشان دەدات.
بابەتەکان
ھەروەھا دیڤێریا بە ئەنجامدانی پۆرترێتی ھونەرمەندان و نووسەران ناسرابوو، کە لە ستۆدیۆی پاریسەکەی لە ڕێگای دی لۆست میواندارییان دەکرد. لیستی دانیشتووانی بریتین لە ئەلێکساندەر دوماس، پرۆسپەر مێریمێ، سێر واڵتەر سکۆت، جاک-لویس دەیڤد، ئەلفڕێد دی موسێت، چارڵز ئابین سانت -بیڤ، ئۆنۆری دی بالزاک، تیۆدۆر گێریکۆ، ڤیکتۆر ھوگۆ، ماری دۆرڤاڵ، ئەلفۆنس دی لامارتین، ئەلفڕێد دی ڤیگنی، جەین ستێرلینگ، و فرانز لیست.
وێنۆک|مۆزەخانەی ھونەری تارتو
درەنگانی تەمەن
وێنۆک|لیتۆگرافی ڕەنگاوڕەنگی دەستی ئەو ژنەی کە بە 'شاژنە جینگە' ناسراوە لە پورتوگال. ناوی [[نزینگا مباندێ بوو، ھەرچەندە ئەولەکاتی گۆڕینی بۆ ئایینی مەسیحی 'ئانا دی سۆسا' بوو. وێنەکێشان لە کۆمەڵەی گەلەری نیشتمانی پۆرترێت لە لەندەن.]] لە ساڵی ١٨٤٩ دیڤێریا وەک بەڕێوەبەری بەشی نەخشاندنی کتێبخانەی نیشتمانی و یاریدەدەری کۆڕاتۆری بەشی میسری لۆڤەر دەستنیشانکرا. لە ساڵانی دواتردا، فێری وێنەکێشان و لیتۆگرافی بوو بۆ کوڕەکەی، تیۆدول دیڤێریا، و ھەردووکیان لە ساڵی ١٨٥٣ تا مردنی کاریان لەسەر ئەلبوومێکی وێنەی خێزانیی کرد. ئەوان شۆردنی ڕەنگیان لەسەر چەند وێنەیەکی ناو ئەلبوومەکە کردووە، لەوانەیە وەک ئامادەکارییەک بۆ چاپکردنی بەردگرافیای وێنەکان. وێنەکانی ئەلبوومەکە لەلایەن تیۆدول دیڤێریا ەوە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٥٤. دیڤێریا دوا ڕۆژەکانی بە گەشتکردن لە میسر بەسەر بردووە و وێنەکێشان و نووسینەوەی دەقەکانی بەسەر بردووە. لە ساڵی ١٨٥٧ کۆچی دوایی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆچی دوایی ١٨٥٧ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٠ پۆل:مردووانی ١٨٥٧
مامۆرو ھۆسۆدا
بڕیار بوو ھۆسۆدا دەرھێنەری فیلمی قەڵا جووڵاوەکەی ھاوڵ بێت کە لەلایەن ستۆدیۆی گێبڵی بەرھەم ھێنرابوو، بەڵام پڕۆژەکە لە سەرەتای دەستپێکردنیدا وەستا بەھۆی ڕەتکردنەوەی لەلایەن بەڕێوەبەرانی ستۆدیۆی گێبڵییەوە، پاشان پڕۆژەکە لەلایەن دەرھێنەر ھایاو میازاکییەوە تەواوکرا و بووە یەکێک لە بەناوبانگترین فیلمەکانی ستۆدیۆی گێبڵی.
ھۆسۆدا لە کۆلێژی ھونەری کانازاوا کاری نیگارکێشی ڕۆنی خوێندووە.
سەرچاوەکان
ویکی عەرەبی
پارێزگای پێزارۆ و ئەربینۆ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
شیسەلمین
شیسەلمین یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
مارکۆ تۆدیسکۆ
ژیاننامە
یەکەم دەرکەوتنی لە تەلەڤیزیۆن لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی لە کانال ٥، سیسارۆنیەکان (٢٠٠٦)، دواتر زنجیرە ''. دوێنێ لەدایکبووە'' (٢٠٠٦–٢٠٠٧). لە نێو بەرھەمەکانی دیکەی لەسەر شاشەی بچووک، لەبیرمانە: زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی ڕای ئونۆ، پزیشکی گشتی (٢٠٠٧–٢٠٠٨)، لە دەرھێنانی ڕیناتۆ دی ماریا، کە تێیدا ھاوبەشی ڕۆڵی پیترۆ لێچی، کوڕی ئانا مۆرێلی (نیکۆڵ گریماودۆ)، کە ئەویش ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت وەرزی دووەم لە ساڵی ٢٠٠٩ پەخشکرا. لە ساڵی ٢٠٠٩ یەکەم دەرکەوتنی سینەما لە فیلمی ئاریا، دەرھێنانی ڤالێریۆ دی ئانونزیۆ، و بابەتی دڵ، لە دەرھێنانی فرانسیسکا ئارچیبوگی، کە تێیدا بە ڕێککەوت ڕۆڵی ڕۆبێرتۆ ھێرلیتزکا و ئەنتۆنیۆ ئەلبانیز لە منداڵیدا دەگێڕێت. لە ھەمان ساڵدا لە کەناڵی ٥ وەک پاڵەوان دەرکەوتەوە، لەگەڵ ئینریکۆ بریگنانۆ، لە فیلمی تەلەڤیزیۆنی براکانی بەدواداچوون. لە ساڵی ٢٠١١ ڕۆڵی سەرەکی بینی لە فیلمی برایانی بەدواداچوون - زنجیرەکە، لە دەرھێنانی ڕۆسێلا ئیزۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨ پۆل:ئەکتەرە ئیتالییەکان
ئینا
ئێلێنا ئەلێکساندرا ئاپۆستۆلیانو (بە ئینگلیزی: Elena Alexandra Apostoleanu) ناسراو بە ئینا (بە ئینگلیزی: inna) لەدایکبووی ۱٦ی تشرینی یەکە‌می ۱۹۸٦ـە لە مەنگەلیا، ڕۆمانیا. گۆرانیبێژ، گۆرانینووس و سەماکەری ڕۆمانییه. ئینا پێش دەستپێکردن بە چالاکیی هونەری لە زانکۆ زانستی ڕامیاری خوێند. لە ساڵی ۲۰۰۸ پاش چاو کەوتنێک لەگەڵ گرووپی (Play&Win) بڕیاردەدات بە شوێن موزیکدا بڕوات و تا ئێستا پێنج ئەلبومی بڵاوکردووەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانیبێژان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:زیندووان
ڤێنیتۆ
ڤێنیتۆ یەکێکە لە بیست ناوچەکەی ئیتاڵیا، دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی پێنج ملیۆنە و پایتەختەکەی ناوی ڤێنیسە و گەورەترین شاری ناوی ڤێرۆنایە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەرێمەکانی ئیتالیا پۆل:ڤێنێتۆ
زەبر
زەبر سوڕانەوەی ھاوتایە لە ھێزی ڕاستەییدا. بیرۆکە کە لە لایەن ئەرخەمیدسەوە دروست بوو لە کاتی بەکرھێنانی بەرزکەرەوە دا ھەروەکو ھێزێکی راست کە ھێزێکی پاڵنەر یاخود ھێزێکی راکێشراوبێت کە دەکرێت زەبری لێ پەیدابێت وە دەتوانین زەبر وا پێناسە بکرێت کەوا پەیدادەبێت لە لێکدانی ھێز و دووری ستونی لە تەوەرەی خولانەوە وە ھێما دەکرێت بە t کە بە وپیتی بچوکی یۆنانیەکان ناونراوە
لە سێ ئاراستەدا زەبر (پسیودۆڤیکتەر)ە بۆ خاڵی کارکردن پێشکەش دەکرێت لە رێگای لێکدانی یەکتربرین بۆ ھێزی ئاراستەکراو وە نرخی زەبرەکەمان بەند دەبێت لەسەر سێ بنەماکە ئەوانیش یەکەمیان ئەو ھێزەی کە ھەمانە وە دووەمیان باسکی خولانەوە (نیوەتیرەکە) وە سێیەمیان گۆشەی نێوان ھێز و باسکی خولانەوە کەمان کە ھێما دەکرێن بەم شێوەیە
کە تێیدا E وزەیە وە τ بەرئەنجامی زەبرە وەθ گۆشەی جوڵاوە بە رادیەن
لەکاتێکدا زەبری ئاراستەکراوە ھەڵگرە tنرخی زەبرە rئەو ڤیکتۆرەیە کەوا لە خاڵی بنەرەتەوە ئاراستەدەکرێت تاوەکو ئەو خاڵەی کەوا ھێزەکەی تێیدا کاردەکات *ھێمای لێکدانی یەکتربر دیاری دەکرێت کەوا ڤێکتەرەکە دروست دەکات کە ئەستونە لەسەر rوFوە بەگوێرەی یاسایی دەستە راست ٠ گۆشەی نێوان ھێز و باسکی خولانەوە یە
وە لەسیستەمی SIجیھانیدا زەبر بە یەکەی N.m ە.
یەکەکان
زەبرەکان ئاراستەیان ھەیە لە ھێز و کات و مەودادا ھێمادەکرێت بە L^2MT^2 بە ھێماکراوی بە پێی سیستەمی جیھانی (SI) پێشنیاریان کردووە کەوا (نیوتن. مەتر) بەکاربێت یاخود (جوول/رادیەن) وە بە شێوەیەکی گشتی N.m دەنوسرێت نەوەک m.N ئەوەش تاوەکو جیابکرێتەوە لە ھێمای mN (millienewton)
بەپێی سیستەمی SI یەکەی ھەریەکێک لە کار(w)وە وزە جوول بەکاردێت بە کارھێنانی جوول لە یەکەی زەبر لە شێوەی (j/rad)بە رێکەوت نیە چونکە زەبری 1N.mبە کرداری خولانەوە یەکی تەواو پێویستەی بە وزەیەکی ٢پای ھەیە بە شێوەیەکی بیرکاریانە ھەروەکو لە ژێرەوە روون کراوەتەوە
نەگۆری ھاوسەنگی
دەرببرێتەτزەبرەکەیە وە θ1 وθ2کۆتا وسەرەتا گۆشەیە وەستاوەکانە.
بنەمای ساتەکان
بنەمای ساتەکان کەپێشی دەگووترێت بیردۆزی (فارینیون) کە نابێت تێکەڵاوبکرێت لەگەڵ بیردۆزی ئەندازەیی کەوا ھەمان ناوی ھەڵدەگرێت وە روونی دەکاتەوە کە کۆی زەبرەکانی پێک ھاتوو لە چەند ھێزێک لە خاڵێکی دیاری کراودا یەکسانە بە زەبر بە ھۆی کۆی گشتی ھێزەکان وە بە شێوەیەکی بیرکاریانە بەم شێوەی خوارەوە دەبێت.
گەلانە
گەلانە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
زەبر
سەرچاوەکان
پۆل:ھێز
گەلانە
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
مایلۆ مانھیم
مایلۆ مانھیم (لەدایکبووی ٦ی ئازاری ٢٠٠١)  ئەکتەرێکی ئەمریکییە کە بە ڕۆڵی زێد ناسراوە لە فلیمی ڕەسەنی ٢٠١٨ی کەناڵی دیزنیی زۆمبیەکان، و پاشھاتەکانی زۆمبییەکانی ٢ و زۆمبیەکانی ٣. لە ٢٠١٨دا، لە ڕیزبەندیی دووەم ھات لە وەرزی ٢٧ەمی سەماکردن لەگەڵ ئەستێرەکاندا.
پیشە
مانھیم لە شەش ساڵیدا دەستی کرد بە کاری ئەکتەری، لە بەرنامەیەکی پاش قوتابخانەی ناوخۆییدا لە شاری کولڤەر. لە ٢٠٠٨وە، بەشداریی لە ٢٠ موزیکاڵی جیاواز کردووە لەگەڵ ڵایزا مۆنجاوز پڕۆدەکشنز. لە ٢٠٠٩دا، بە ڕۆڵی میوان بەشدار بوو لە درامای تەلەڤیزیۆنیی چرپێنەری تارماییی کەناڵی سی بی سی لەگەڵ دایکیدا، و سێ دێڕی ھەبوو. لە ٢٠١٧دا، خەڵاتی باشترین نواندن لە ڕۆڵێکی سەرەکیدای بردەوە لە لە فێستیڤاڵی شانۆی مۆسیقاییی نیویۆرک نەھۆی ڕۆڵە مۆسیقایییەکەی لە نەوەی مندا.
مانھیم یەکێک بوو لە ئەکتەرەکانی کە بە ڕۆڵی سەرەکی بەشدار بوو لە فیلمی کەناڵی دیزنیی زۆمبیەکان، کە لە ١٦ی شوباتی ٢٠١٨دا پەخش کرا. مانھیم دووبارە ڕۆڵی زێدی بینییەوە لە فیلمی زۆمبییەکانی ٢دا، کە لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠دا پەخش کرا، و زۆمبیەکانی ٣'' کە لە دیزنی+ لە ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢دا بڵاوکرایەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١ پۆل:زیندووان پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان
بودجەی فیدراڵی کەنەدا لەساڵی ٢٠١٢
بوودجەی فیدراڵی کەنەدا لە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن وەزیری دارایی جیم فلاھێرتی لە ٢٩ی ئازاری ٢٠١٢ پێشکەش بە ئەنجومەنی گشتی کەنەدا کرا. لە دیارترین توخمەکانی بودجەی فیدراڵی گۆڕانکاری لە ئاسایشی پیری و کەمکردنەوەی بودجەی ھێزەکانی کەنەدا و کۆمپانیای پەخشی کەنەدا بوو. ئەم دەستپێشخەرییانە دەبوو لە ماوەی ساڵێکدا پێشکەش بکرێن کە لە ساڵێکەوە تا پێنج ساڵ دەگۆڕێت:
عەلادین (فیلمی ٢٠١٩)
وێنۆک|220x124px|چەپ عەلادین یان ئەلەدین فیلمێکی مۆسیقیی و خەیاڵییە کە لەلایەن کۆمپانیای واڵت دیزنی لە ساڵی ٢٠١٩ بەرھەمھێنراوە. دەرھێنەری فیلمەکە گای ڕیچییە، فیلمەکە لە فیلمی ئەنیمەیشنی ئەلەدین ١٩٩٢ وەرگیراوە و نوێکراوەتە کە چیرۆکی ئەو فیلمەش لە کتێبی ھەزار و یەک شەو وەرگیرابوو. ئەکتەرە سەرەکییەکانی فیلمەکە ویڵ سمیت، مینا مەسوود، نایۆمی سکۆتس، مەڕوان کەنزاری، نەڤید نێگەبان، نەسیم پەدراد، بیڵی ماگنوسەن و نومان ئەجارن. چیرۆکی فیلمەکە باس لە ئەلەدین دەکات کە دەکەوێتە داوی خۆشەویستی شازادە یاسەمین
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:جنۆکەکان لە فیلم پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی شێوەگۆڕین پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییە مۆسیقییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە مۆسیقییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:مشتومڕەکانی دیزنی پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕۆمانسییەتی نێوان چینەکان پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ستۆدیۆکانی لۆنگکرۆس وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمەکانی فۆڕ دی ئێکس
فڕینی ٤٩٧٨ی ڕایان ئایر
فڕینی ٤٩٧٨ی ڕایان ئایر یەک فڕینی گەشتی نێودەوڵەتی لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئەتینا، یۆنان، بەرەو فڕۆکەخانەی ویلنیۆس، لیتوانیا بوو. لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٢١، کاتێک چوو ناو ناوچەی فڕینی بیلاڕووس، لەلایەن حکوومەتی بیلاڕووسەوە ئاراستەی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مینسک کرا، کە دوو کەسی تێیدا: ڕۆمەن پرۆتاسویچ چالاکی سیاسی و دەستگیرانەکەی سۆفیا ساپگا، لەلایەن ھێزە بیلاڕووسییەکانەوە دەستبەسەرکران. سەرۆک کۆماری بیلاڕووس، ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ فەرمانی ھەلفڕینی فڕۆکەی شەڕکەر و ئاراستەکردنی بەرەو فڕۆکەخانەی مینسکی دا. فڕۆکەکە لە دوای حەوت کاتژمێر توانی ھەلفڕێت و ھەشت کاتژمێر و نیو درنگتر لە کاتی خۆی گەیشتە فڕۆکەخانەی ویلنیۆس.
ئەم ڕووداوە کاردانەوەیەکی زۆری لەلایەن ھەندێک وڵاتانی جیھان ھەبوو. لە ڕۆژی دوای ڕووداوەکە، یەکێتیی ئەورووپا ھەندێک گەمارۆی نوێی لە دژی حکوومەتی بیلاڕووس دەستپێکرد، وەکوو داخستنی ناوچەی فڕینی بیلاڕووس و کۆمپانی ھێڵی ئاسمانی. ئەمە دووەمین نیشتنەوەی زۆرەملی لە دوای ساڵی ٢٠١٣ لە ئەورووپایە.
زمانی ڕۆمانی
250px|وێنۆک|دابەشبوونی کەسانی ڕەسەنی زمانی ڕۆمانیزمانی ڕۆمانی (بە ڕۆمانی: limba română) پێنجەم گەورەترین زمانی ڕۆمانسییە لە ڕووی ژمارەی قسەکەرانەوە، زیاتر لە ٢٤ ملیۆن کەس وەک زمانی دایک قسەی پێدەکەن و زمانێکی فەرمییە لە کۆماری ڕۆمانیا و کۆماری مۆڵدۆڤا. ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر قسەکەرانیش ھەن بە زمانی ڕۆمانی لە سڕبیا، مۆنتینیگرۆ، ئیتاڵیا، ئیسپانیا، ئەمریکا، کەنەدا، فەڕەنسا، ئەڵمانیا، ڕووسیا، ئوکراینا، ئیسرائیل، مەجارستان، بالکان.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانەکانی نەمسا پۆل:زمانەکانی مەجارستان پۆل:زمانەکانی کازاخستان پۆل:زمانەکانی مۆلدۆڤا پۆل:زمانەکانی ڕۆمانیا پۆل:زمانەکانی ڕووسیا پۆل:زمانەکانی سربیا پۆل:زمانەکانی ترانسنیستریا پۆل:زمانەکانی ئوکراینا پۆل:زمانەکانی ڤۆیڤۆدینا پۆل:زمانە ڕۆمییەکان پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-١ پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-٢ پۆل:زمانەکان
سێوشکان
سێوشکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئیسێوێ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سێوشکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کیفاراوێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی سەرشیو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دۆڵەبی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باوزێ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دومیز
کۆمەلگای دومیز لە رووی کارگێریەوە سەر بە ناحیەی فایدە سەر بە قەزای سێمێل سەر بە پارێزگای دھۆک لە هەرێمی کوردستانی عێراقی فیدرال ،وەهەروەها دەکەوێتە باشوری روژئاوای سەنتەری شاری دهۆک بە دووراتی 15km،سەرەتایی دروستبوونی دەگەرێتەوە بۆ سالی ١٩٧٥ لەلایەن کۆمپانیایێکی فەڕەنسایەوە وەک شارێکی سەربازی درووستکرا ، دواتر لە سالی ٢٠٠٣ کرا بە شارێکی مەدەنی ئێستا نیزیکەی 50,000 پەنجا هزار کەس لەم کۆمەلگایەدا نیشتەجێن کە زورینەیان کوردن،
دانیشتووان
زورینەی دانیشتووانی کوردن و بەشێکی کۆچبەری روژئاوای کۆردستانن و شەبەکن لەگەل هژمارێک لەنەتەوەی عەرەبی هاوردەی باشوور و ناوەراستی عیراق.
ئاین
زوربەیان موسولمانی سونە شافعی مەزهەبن لەگەل رێژەیەکی کەمی یەزدی و مەسیحی بە شێوەیەکی ئاشتیانە پێکەوە دەژین.
زمان
زورینەی دانیشتووانی کۆمەلگاکە بە زمانی کوردیی و بە زاراوەی بادینی ددەدوێن وە لەگەل زاراوەکانی کورمانجی روژئاوا و شەبەکی و شەنگالی و بەشەکیش بە زمانی عەرەبی و سریانی قسەدەکەن.
داموودەزگا
ئێستا کۆمەلگای دومیز هژمارەکی زوور لە داموودەزگاکانی ناحیەی فایدەی لێیە لە هەروەها لەم کومەلگایەدا بازاری ناوەندی دومیز ، ١٢ دەرمانسازی ، ٩ قوتابخانە ، ٨ مزگەوت ، ٤ بنکەی تەندروستی ، ٤ چوار یاریگای تەپی پێ ، ٤ هولی لەشجوانی ، ٣ سێ پانزینخانە ، دوو هۆلی شەهیان ، دوو کۆمەلگای بچووکی نوژداری ، دوو پیشەسازی بچووکی ئوتوموبیل ڵەگەل چەندین کارگە و کۆگای ومەلەوانگایەک ....هتد.
کەمپی دومیز
ئەم کەمپە دوای کۆچبەربوونی کوردانی روژئاوا لە بەر جەنگی ناوخووی سوریا لە سالی ٢٠١١ روویان لە باشووری کۆردستان کرد دروستکرا لە لایەن پارێزگای دهۆک بە هاوکاری رێکخراوی نەتەوە یەگرتووەکان و رێکخراوەکانی خێرخوازی نیودەولەتی ، سەرەتا دانیشتووانی نیزیکەی پینجی و پێنج هزار کەس بوون ئێستا نیزیکی سی وپینج کەس دەبن ،
پۆل:شار __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
لوبنان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
لوبنان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
گەورەترین ژمارەی سەرەتایی ناسراو
وێنۆک|400px|گرافی ژمارەی ڕەنووسەکانی گەورەترین ژمارەی سەرەتایی ناسراو بەپێی ساڵی دۆزینەوەیان گەورەترین ژمارەی سەرەتایی ناسراو یان گەورەترین ژمارەی خۆبەشی ناسراو بە گەورەترین ژمارەیەکی تەواو دەوترێت کە دەزانین سەرەتایییە. ئیقلیدس سەلماندی ژمارە سەرەتایییەکان بێکۆتان، کەوایە ھەمیشە ژمارەیەکی سەرەتایی بوونی ھەیە کە لە ژمارە سەرەتایییەکەی پێش خۆی گەورەترە. زۆربەی ماتماتیکزانان کاتێکی زۆر تەرخان دەکەن بۆ دۆزینەوەی گەورەترین ژمارەی سەرەتایی و زۆر جار لە لایەن دامەزراوەی سنووری ئەلکترۆنیکی (Electronic Frontier Foundation) خەڵاتێک دیاری دەکرێت بۆ ئەو کەسەی گەورەترین ژمارەی سەرەتایی بدۆزیتەوە. گەورەترین ژمارەی سەرەتایی کە تا کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دۆزراوەتەوە بریتییە لە ٢٨٢٬٥٨٩٬٩٣٣ − ١ ژمارەیەکە بە ٢٤٬٨٦٢٬٠٤٨ ڕەنووس. .
کورتەمێژوو
زۆرێک لە گەورەترین ژمارە سەرەتایییە ناسراوەکان ژمارەی مێرسێنن؛ لە نێوان ١٠ گەورەترین ژمارە سەرەتایییە ناسراوەکان تا کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧، ٦ ژمارەیان، ژمارەی مێرسێن بوون. دواھەمین ١٣ گەورەترین ژمارەی سەرەتایییەکان کە دۆزراونەتەوە مێرسێن بوون. ژمارەی ڕەنووسەکانی گەورەترین ژمارەی سەرەتایی ناسراو لە ساڵی ١٩٩٩ لە یەک میلیۆن تێپەڕی و ئەو کەسەی ژمارەکەی دۆزییەوە، خەڵاتێکی ٥٠٬٠٠٠ دۆلارییان پێ بەخشی. لەم خشتەی خوارەوەدا گەورەترین ژمارە سەرەتایییەکان و ساڵی دۆزینەوەیان پێرست کراون. لێرەدا M بریتییە لە فانکشنی مێرسێن کە بەم شێوە M_n=2^n-1 پێناسە دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە سەرەکییەکان
ناحیەی بارزان
ناحیەی بارزان یەەکێکە لە ناحیەکانی قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر، مێژوویەکەی دەگەرێتەوە بۆ ساڵی ١٨٩٠. بلێ ئێستا ناوەندی ناحیەی بارزانە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
پارێزگای پێسکارا
پارێزگای پێسکارا (بە ئیتاڵی:provincia di Pescara) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئەبروتسۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣١٩٬٩٣٦، و ڕووبەرەکەی بە ١٬٢٣٠٫٣٣کم دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
پارێزگای ڤێرۆنا
ڤێرۆنا شارێکە لە ناوچەی ڤێنیتۆ، ئیتاڵیا، دانیشتوواکەی بە ٢٥٨،٠٣١ و ڕووبەرەکەی بە ٢٠٦،٦٣ کیلۆمەتر دووجا خەمڵێنراوە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئیتالیا پۆل:شارەوانییەکانی پارێزگای ڤێرۆنا پۆل:ناوچەکانی کۆماری ڤێنیز پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڤێنیتۆ
فۆرزا ھۆرایزن ٣
یارییەکە ستایشکردنی جیھانی وەرگرت، لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لەسەر بڵاوکردنەوەکەی. لەسەر سایتی «مێتاڕەخنەگری پێداچوونەوە»، ڤێرژنی ئێکس بۆکس یەک نمرەیەکی ڕەخنەگرانەی تێکڕای ٩١٪ ھەیە، لەسەر بنەمای ٩١ پێداچوونەوە کراوە بە دووەم ناونیشانی پڕبەرزترین پلە بۆ فۆرزا ھۆرایزن تا ئەمڕۆ، تەنیا لە پشت پاشکۆ ڕاستەوخۆکەی، فۆرزا ھۆرایزن ٤ کە لە ساڵی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.
یاریکردن
فۆرزا ھۆرایزن ٣ یارییەکی پێشبڕکێی ڤیدیۆیییە، کە لە ژینگەیەکی کراوەی جیھانی لە نوێنەرایەتی خەیاڵی ئوسترالیا دانراوە. جیھانی یارییەکە گەورە و فراوانە، دوو ھێندەی پێش خۆی لە زنجیرەی فۆرزا ھۆرایزن ٢، وە شوێنی ناوچەیی وەک پەرایدە سورفرز، بایرۆن بەی، دۆڵی یارە، خاڵی ودس، کۆبەر پیدی و ئاوتباک لەخۆ دەگرێت. یاریزانان لە بۆنە جۆراوجۆرەکانی سەرتاسەری جیھانی یارییەکە کێبڕکێ دەکەن، لەوانە شێوەی جۆراوجۆر لە پێشبڕکێکان، دادگایی کاتی، لێگەڕین و تەحەدای لیستی سەتڵ. لەکاتی بەرەنگارییەکانی لیستی سەتڵ، یاریزانێک و ئۆتۆمبێلێک و ئەرکێکی تایبەتی پێ دەدرێت. بۆ نموونە، لەوانەیە یاریزان پێویستی بە گەیشتن بە خێرایییەکی دیاریکراوی لوتکە بێت، لە Ford GT پێش ئەوەی کات تەواو بێت. ھەروەھا یاریزانەکان دەتوانن کامێرای ئاگادارییەکان بدۆزنەوە، لە ھەموو جیھانی یاریدا، کە کاتێک بەسەر یاری لێدەدرێت، ئەو یاریزانە بە خاڵی ئەزموون یان داشکاندنەوە خەڵات دەکات، لە کاتی خێرایی دابەزاندنی. بەرزکردنەوە و ئۆتۆمبێل دەتوانرێت بکڕدریت، لە ھەر یەکێک لە سایتەکانی یاری ڤیستیڤاڵ.
پەرەپێدان و بڵاوکردنەوە
فۆرزا ھۆرایزن ٣ لەلایەن «پلەی گراوند گەیمس» پێشدەکەویت، وە لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦ مایکرۆسۆفت، ئی٣، ئێکس بۆکس ٣٦٠ ئاگاداردەکەنەوە. یارییەکە لە ٢٧ی ئەیلولی ٢٠١٦ بڵاوبوۆیەوە. خاوەنەکانی ڤێرژنی چاپی کۆتایی یارییەکە لە ٢٣ی مانگی نۆدا چوونە ژورەوەیان وەرگرت، لەگەڵ شەش پاکەت ئۆتۆمبێلی ناوەڕۆک و دابەزێنراو، وە چوونە ژوورەوە بۆ ئۆتۆمبێل و ڕووداوە تایبەتەکان. یارییەکە ھەروەھا بەکارھێنانی «مۆسیقای گرۆڤی» بۆ ژەنینی ستاندتراکی ئاسایی دروست کرد، ھەرچەندە تایبەتمەندییەکە بە مۆسیقا و لیستەکانی پەخشکردن سنووردار بوون، کە بارکراون بۆ ھەمارگەی ھەوری OneDrive.
پێشوازی
فۆرزا ھۆرایزن ٣ ستایشکردنی جیھانی لە ڕەخنەگرانەوە بۆ ڤێرژنی ئێکس بۆکس ١ وەرگرت، لەکاتێکدا کە ڤێرژنی کۆمپیوتەری یارییەکە پێداچوونەوەی گشتی پەسەندی وەرگرت. تا بڵاوکردنەوەی فۆرزا ھۆرایزن ٤، تا ئەمڕۆ زۆرترین ستایشکردنی نازناوی فۆرزا ھۆرایزن بوو، ئەمە حەوتەمین یاری پڕفرۆشی ئوسترالیا بوو، لە ساڵی ٢٠١٦ زیاتر لە ٢٬٥ میلیۆن بەرگی یارییەکە فرۆشراوە. «برێت مادۆنسکی» لە دێسترۆکتۆیدەوە ٩ لە ١٠ی یارییەکەیدا، ھەروەھا وتی "دینامیکێکی باشە، ئەو یارییەی کە بە شێوەیەکی شارەزا بۆ سێ یاری کاری کردووە، (واتا بۆ سێ بەش).
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٦ پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان پۆل:گەمەکانی ویندۆز پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە
گۆرانیبێژ-گۆرانینووس
گۆرانیبێژ-گۆرانینووسان پێکھاتوون لەو مۆسیقاژەنانەی کە خۆیان ھۆنراوە و ئاواز بۆ گۆرانییەکانی خۆیان دەنووسنەوە و ھەر خۆشیان دەیبێژن. گۆرانیبێژ-گۆرانینووسان زۆرجار بڕبڕەی پشتی مۆسیقان بە ژەنینی ئامێرێکی سەرەکی لە ھەموو گۆرانییەکەدا. زۆرجار ئەم ئامێرانە یان گیتارن یانیش پیانۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:پیشە مۆسیقییەکان پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا پۆل:پیشەکان لە مۆسیقادا
فلۆر دی ماریا ڤێگا زاپاتا
فلۆر دی ماریا ڤێگا زاپاتا چالاکوان و پارێزەری پێرۆییە، کە لەدژی پڕۆسەی مەعدەنکردن (دۆزینەوەی کانزا) و بڕینەوەی درەخت بەشێوەی نایاسایی لە وڵاتەکەی وەستایەوە. لە ٧ی ئازاری ٢٠١٩، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
ڕومی ھیراگی
ڕوومی ھیراگی ( ،ھیراگی ڕوومی، لەدایکووی ١ی ئابی ١٩٨٧) خانمەکتەرێکی دەنگی ژاپۆنیە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی تۆکیۆ پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆنی بۆ دەنگی مناڵان پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ژاپۆنییەکان لە تەلەڤیزیۆن
گوڵمانخانە
گوڵمانخانە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
مۆسیقاژەن
مۆسیقاژەن یاخود ئامێرزان پێکھاتووە لەو کەسەی کە ئامێرێکی مۆسیقا یان زیاتر دەژەنێت. ھەر کەسێک بە چالاکی وەک ئاوازدانان، گۆرانینووسین، گۆرانیبێژی، و نمایشکردنی مۆسیقا یان مایسترۆکردن ھەستێت، دەتوانرێت بە مۆسیقاژەن ناوببرێت. مۆسیقاژەنەکان بە پێی ئامێری جیاواز ھەن، ھەروەھا جیاوازیش ھەیە لەو چەشنە مۆسیقایەی ڕۆڵ دەگێڕن تێیدا.
گوڵمانخانە
جوگرافیا
گوڵمانخانە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
مۆسیقاژەن
سەرچاوەکان
پۆل:پیشە مۆسیقییەکان پۆل:بەرھەمھێنانی مۆسیقا پۆل:ژەنیاران پۆل:پیشەکان لە مۆسیقادا
گوڵمانخانە
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ڕۆژی بیرەوەری
ڕۆژی بیرەوەری ناوی یەکێک لە ڕۆژانی پشوودانی فەرمی فیدراڵ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. ئەم ڕۆژە ئاخرین دووشەممەی مانگی ئایارە. ئەم ڕۆژە بۆ ڕێزلێنان لە کەسانێک کە لەنێو ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا گیانیان بەخت کردووە بەڕێوەدەچێت. جاران ئەم ڕۆژە بەناوی ڕۆژی دێکۆراسیۆن (Decoration Day) دەناسرا. لە ڕابردوودا ئەم ڕۆژە تەنیا بۆ ڕێزلێنان لە کەسانێک بوو کە گیانی خۆیانیان بەخت کردبوو لە شەڕەناوخۆیەکانی ئەمریکادا. لە درێژەی ئەم ڕۆژەدا، خوازیارانی ئەرتەش، گڵکۆی سەربازانی گیانبەختکراو بە ئاڵای ئەمریکا دەڕازێننەوە. لەڕۆژی بیرەوەری، ئاڵاکانی ئەمریکا لە سەرانسەری ئەم وڵاتە تاکوو نێوەڕۆ بەشێوەی نیوەبەرزکراو، ھەڵدەدرێنەوە و دواتر، ھەتا کۆتایی ئەو ڕۆژە، بەشێوەی ئاسایی دەیانگەڕێننەوە. ئەم ڕۆژە ھاوکاتە لەگەڵ یەکەمین ڕۆژی دەستپێکی پشوودانی ھاوین.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژانی پشوو