cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جیم ھۆپەر (شتە نامۆکان)
وەرزی سێیەم
ھۆپەر و جۆیس مورەی و ئەلێکسی دەبەن لەگەڵ خۆیاندا کاتێک بەخێرایی دەگەڕێنەوە بۆ ھۆکینس بۆ دڵنیابوونەوەیان لە سەلامەتی منداڵەکان. مورەی و ئەلێکسی دەبینن کە ھۆپەر و جۆیس ھەستیان بۆ یەکتری ھەیە بەڵام دانی پێدا نانێن. لە ڤیستیڤاڵی ڕۆژی ئازادیدا، و ھۆپەر و جۆیس دەست دەکەن بە گەڕان، مورەیش شوێنەکە بە ئەلێکسی نیشان دەدات. کاتێک مورەی و ئەلێکسی خۆشی لە ڤیستیڤاڵەکە دەبینن، جۆیس دەستی ھۆپەر دەگرێت. گریگۆری دەگاتە ئەوێ و ئەلێکسی دەکوژێت، و دواتر ئەندامە ڕووسییەکانی دیکە دوای ھۆپەر دەکەون. ھۆپەر و جۆیس ڕادەکەن. ھۆپەر لەدەستیان ھەڵدێت، و خۆی، جۆیس، و مورەی بەخێرایی بەرەو مۆڵەکە بەڕێدەکەون، و لەوێ لەگەڵ منداڵەکاندا یەک دەگرنەوە، و بۆیان دەردەکەوێت کە مایند فلەیەرە گەورەکە دەیەوێت ھێرش بکات، بەڵام دەتوانن ڕێگری لێبکەن بە داخستنی دەروازەی سەراوژێر. ھۆپەر، جۆیس، و مورەی دەڕۆن بۆ حەشارگەکە و ئەو کلیلانە دەدۆزنەوە کە ئەلێکسی باسیکرد کە دەروازەکە دادەخات و ھەموو کەرەستەکانی دەروازەکەش لەناودەبات، کە ھەموو ئەو کەسانە وردوخاش دەکات کە لە ژوورەکەدا مابێتنەوە. کاتێک لە ژوورێکدا چاوەڕێ دەکەن، جۆیس داوا لە ھۆپەر دەکات کە بچن بۆ ژوانێک. لە حەشارگەکەدا، ھۆپەر، جۆیس، و مورەی بە سەرکەوتووانە پیلانەکەیان جێبەجێ دەکەن. بەڵام پێش ئەوەی بتوانن دەروازەکە دابخەن، گریگۆری دەگات و شەڕ لەگەڵ ھۆپەردا دەکات. ھۆپەر بەسەریدا زاڵ دەبێت و ھەڵیدەداتە ناو کەرەستەی دەروازەکەوە، کە دەیکوژێت، بەڵام ھۆپەر ھیچ ڕێگەیەکی نامێنێت بۆ دەرچوون لە ژوورەکە. ھۆپەر سەری بۆ جۆیس دەلەقێنێت، و جۆیس بە گریانەوە دەروازەکە دادەخات. دەروازەکە دادەخرێت و تەقینەوەیەکی گەورە ڕوودەدات، کە ھەموو کەسەکانی ناو ژووری دەروازەکە وردوخاش دەکات، بەڕواڵەت ھۆپەریش. تا ئەو کاتەی جۆیس و مورەی دەگەنە سەرەوە و لەگەڵ منداڵەکاندا یەکدەگرنەوە، ئیلێڤن بە ھەستەکانی جۆیسدا دەزانێت کە ھۆپەر بە زیندووی دەربازی نەبووە.
وەرزی چوارەم
لە تیزەرێکدا کە لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە، بەناوی لە ڕووسیاوە بە خۆشەویستییەوە، ھۆپەر دەردەکەوێت کە ھێشتا زیندوو بێت و لە ھێڵێکی شەمەندەفەریدا کاردەکات لەگەڵ زیندانیکراوەکانی دیکەدا لە بەندیخانەیەک لە کاماچاتکا.
پێشوازی
کەسایەتییەکە و نواندنی ھاربەر بوونەتە خاوەنی ستایشی ڕەخنەیی. لە پێداچوونەوەیەکی وەرزی دووەم بۆ وێبگەی ڕۆجەر ئیبێرت، ڕەخنەگر برایەن تالێریکۆ نواندنەکەی ستایشکرد، و وتی کە «دەیڤد ھاربەر ئەمساڵ لە ساڵی پێشوو زۆر باشترە، بەتایبەتی لە ئەڵقەی کۆتاییدا.» ھەوادارانیش شێوازە نوێیەکەی ھۆپەریان زۆر بەدڵ بوو.
ھەڵوێست و ڕەفتاری ھۆپەر لە وەرزی سێیەمدا سەرنجی ڕەخنەگرانی ڕاکێشا، و زۆرینەی ڕەخنەگران و ھەوادارن ھەستیان دەکرد کە بووەتە کاریکاتێرێکی خۆی کاتێک بەراورد دەکرا بە دوو وەرزی یەکەم. ڤەڵچەر دەربارەیەوە وتی «جیم ھۆپەری ئاسایی بووەتە ھۆپەرێکی گەمژە، بەتایبەتی لە ئەڵقە سەرەتاکانی شتە نامۆکان ٣، کە دووبارە دەرخستنێکی یەک نەکەوتووی کەسایەتییەکەیەتی. بێجگه لە ناڕەزایییە زۆرەکەی بەرامبەر بە پەیوەندییە جەستەیییە پاکەکەی مایک و ئێڵ، بەشێوەیەکی زۆر بێزار دەبێت کاتێک جۆیس ئامادە نابێت بۆ ژوانەکە، زۆر مشت و مڕ لەگەڵ جۆیسدا دەکات لەسەر کێشەی بچووک؛ جەستەیییانە ھێرش دەکایە سەر شارەوانی ھۆکینس، لاری کڵەین، بۆ ئەوەی قسەی لێ دەربێنێت؛ و بەزەیییەکی کەم نیشان دەدات بەرامبەر بە ئەلێکسی، زانا ڕووسییەکە کە خۆی و جۆیس دەیفڕێنن بۆ ئەوەی بزانن کە کۆمونیستەکان چی دەکەن لە شارەکەدا.»
بڕیارە کە ڕۆمانێک دەربچێت کە ھۆپەری تێدایە، بەناوی تاریکییەکەی لێواری شار. ھۆپەر لە ئەڵقەیەکی تایبەتی سیمپسۆنەکاندا دەرکەوتووە و لەلایەن چیف ویگەمەوە بەرجەستەکراوە.
بۆ بەرجەستەکردنی ھۆپەر، ھاربەر پاڵێورا بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەکی درامی لە ٦٩یەم و ٧٠یەم خەڵاتەکانی پڕایمتایم ئێمی. لە ٧٥ەم خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب، پاڵێورا بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەک، کورتە زنجیرەیەک، یان فیلمێکی تەلەڤیزیۆنی.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی شتە نامۆکان پۆل:کارەکتەرە کوڕە ئەمریکییەکان لە تەلەڤیزیۆن
بابەک بەیات
بابەک بەیات( ١٣ ی حوزەیرانی ١٩٤٦ - ٢٦ ی تشرینی دووەم ٢٠٠٦ لە تاران ) ئاوازدانەر و مۆسیقاژەن و ڕێکخەر و ئاوازدانەری ئێرانی بوو. بابەک بەیات چەندین گۆرانی بێژی وەک محەممەد ئیسفەهانی ، حامی ، مانی ڕەهنەما و نیما مەسیحای فێری گۆرانی بێژی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:مردووانی ٢٠٠٦ پۆل:ئاوازدانەران پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران پۆل:خەڵکی تاران پۆل:مۆسیقاژەنەکان لە تاران
عەلی ئاوا (ئارووناوا)
عەلی ئاوا (Elî awa، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باشوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی عەلی ئاوا بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٠٥٦ کەس لە ٢٥٠ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
ڕەوزەی شەریف
سەرچاوەکان
پۆل:محەممەد
حەمید حامی
حەمید حامی (لەدایکبووی ٤ی حوزەیرانی ١٩٧٦ ی تارانی ئێران) گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری پۆپ ئێرانییە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:ئاوازدانەران پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران پۆل:خەڵکی تاران
نیشانی فەرمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
نیشانی فەرمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی یەکێکە لە نیشانەکانی سوارچاکی. وە نوێترین نیشانە. لە ٤ی حوزەیرانی ١٩١٧ درووستکراوە، لەلایەن پاشا جۆرجی پێنجەم.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نیشانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
دۆکترینی جۆرج واشینگتن لەبارەی ھاوپەیمانییەتە ناجێگیرەکان
دۆکترینی جۆرج واشینگتن لەبارەی ھاوپەیمانییەتە ناجێگیرەکان، ھەندێکجار بە ھۆشیاری لەبارەی ھاوپەیمانییەتە نێودەوڵەتییەکانیش ناو دەبردرێت، بریتی بوو لە ڕێبەرێکی واقعگەرایی بۆ سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان و چۆنییەتی مامەڵەکردنی وڵاتەکە لەگەڵ ھاوپەیمانەکان. بەپێی ناوەڕۆکی سیاسەتەکە بێت، ویلایەتە یەکگرتووەکان پێویستە ھاوپەیمانییەتەکانی وەک ڕێکارێکی کاتی سەیر بکات و ھەر کاتێک بەرژەوەندی وڵاتەکەی خواستی واز لەو ھاوپەیمانییەتە بھێنێت. لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا زۆرجار سیاسەتەکە بە "renversement des alliances" کە بە واتای پشتکردنە لە ڕێکەوتنی نێوان دوو ھاوپەیمان و سیاسەتێک نییە کە تایبەت بێت تەنھا بە ئەمریکا.
پۆل:سیاسەت پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە دەیەی ١٧٧٠
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (ئەنبار)
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب مزگەوتێکی ھاوچەرخە لە عێراق. دەکەوێتە قەزای ڕەمادی سەر بە پارێزگای ئەنبار. مزگەوتەکە لەلایەن نووسینگەی وەقفی سوننە لە عێراق لە ساڵی ١٩٩١ دروستکراوە. ڕووبەری مزگەوتەکە ٧٥٠ مەتر چوارگۆشە. دەتوانێت زیاتر لە ٧٥٠ خواپەرست لە خۆی جێ بکات.
بەرامبەر مزگەوتەکە پانتایەکی سەربان، بیناکە بە باخچەیەکی فراوان دەورەدراوە، بیناکە شانەی منەبەرێکی بەرزی ھەیە. یەکێک لە چالاکییەکانی ئەوەیە کە لە پشووی خوێندنی ھاویندا خولی قورئان بۆ خوێندکاران ئەنجام بدات، کە ساڵانە نزیکەی ٨٠ خوێندکاری ھەموو تەمەنێک تێیدا بەشداردەبێت بە چەند بەشێکی قورئانیش لە یاد دەکرێت و ھەروەھا ھەندێک بابەت و وانەی فیقە و ئەدەبی ئیسلامی لە یاد دەکرێت. مزگەوتەکە دوو ژووری ھەیە کە بۆ ئیمام و خادم تەرخانکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی پۆل:چاندی ئیسلامی پۆل:مزگەوتەکان
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
ئیسپانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
خێرا و تووڕە (فیلمی ٢٠٠١)
فیلمی خێرا و تووڕە  فیلمێکی ئەکشنە لە ساڵی ٢٠٠١ کە لەلایەن ڕۆب کۆهین دەرهێنراوە و لە سیناریۆی گاری سکۆت تۆمپسۆن و ئێریک بێرگکویست و دەیڤید ئایرەوە وەرگیراوە، کە لەسەر بنەمای وتارەکەی گۆڤاری ڤایب " Racer X " لە نووسینی کێن لییە. یەکەم قۆناغی زنجیرەی خێرا و تووڕە و پۆڵ واکەر و ڤین دیزل و میشێل ڕۆدریگێز و جۆردنا بریوستەر و ڕیک یون و چاد لیندبێرگ و جۆنی ستڕۆنگ و تێد لیڤین ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. لە فیلمەکەدا برایان ئۆکۆنەر (واکەر)، ئەفسەری LAPD ، بە نهێنی دەچێتە ناو جیهانی پێشبڕکێی سەر شەقامەکان بۆ لێکۆڵینەوە لە کۆمەڵێک ڕفێنەری نەناسراو، کە پێدەچێت لەلایەن دۆمینیک تۆرێتۆ (دیزل)ەوە سەرپەرشتی بکرێن.
فیلمی خێرا و توڕە لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٨ هاتە ناو گەشەکردن، دوای ئەوەی کۆهین بابەتەکەی ڤایبی خوێندەوە سەبارەت بە پێشبڕکێی نایاسایی لەسەر شەقامەکان لە شاری نیویۆرک. تۆمپسۆن و بێرگکویست لەو ساڵەدا سیناریۆی ڕەسەنیان نووسی و هەر زوو دوای ئەوە ئایر بەکرێ گیرا. ئەکتەرە جیاوازەکان بۆ ڕۆڵی ئۆکۆنەر و تۆریتۆ لەبەرچاو گیرا، کە واکەر لە ساڵی ١٩٩٨ و دواتر دیزڵ لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٩ ڕۆڵیان گێڕا، لەگەڵ ئەو جووتە بەشداری پێشبڕکێی ڕاستەقینەی سەر شەقامەکان بوون وەک ئامادەکارییەک بۆ فیلمەکە. وێنەگرتنی سەرەکی لە تەمموزی ٢٠٠٠ دەستی پێکرد و لە تشرینی دووەم تەواو بوو، شوێنەکانی وێنەگرتن بە پلەی یەکەم بریتی بوون لە لۆس ئەنجلۆس و ناوچەکانی دەوروبەری لە باشووری کالیفۆرنیا. بەرهەمهێنەری تۆمارەکان بی تی بەکرێ گیرا بۆ ئامادەکردنی نمرەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی خێرا و تووڕە پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی نیل ئێچ مۆریتز پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەشی پۆلیسی لۆس ئانجلەس پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە دزییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ڕاوکردنەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠١
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ماسوولکەی چوار سەر
ماسوولکەی چوار سەر (بە ئینگلیزی: quadriceps femoris) یان ماسوولکەی چوارینە (بە ئینگلیزی: quadriceps extensor یان quads): بریتییە لە کۆمەڵێک ماسوولکەی گەورە کە بوونی هەیە لە بەشی پێشەوەی چۆک وە چوار ماسوولکەی ئەو ناوچەیە دەگرێتەوە. بریتییە لە ماسوولکەیەکی گەورەی ئەژنۆ، وە هەروەها بارستەیەکی گۆشتی گەورە دروست دەکات لە پێناو پاراستنی بەشی پێشەوە لە چۆک.
تایمەز
تایمەز گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تایمەز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شیوەگوێزان و لە باشوور لەگەڵ گوندی دۆڵەبی، گەرمک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێخەدێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی زەڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەندازەی فیلم
سەرچاوەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ
پاڵ پێوەنان
وێنۆک|A [[Pratt & Whitney F100 jet engine being tested. This engine produces a jet of gas to generate thrust. Its purpose is to propel a jet airplane.]] پاڵ پێوەنان بریتییە لە ھێزی کاردانەوە ک چەندجار باسکرا لەلایەن یاسای سێیەمی نیوتن. کاتێک سیستەمێک بارستایێک دەر دەھاوێژێت یان تاودانی دەداتێ بە یەک ئاڕاستە، تاودانی بارستاییەکە ھۆکارە بۆ ئەوەی ھێزەکە یەکسان بێ لە بڕو پێچەوانە بێت لە ئاڕاستەی سیستەمەکە. کاتێک ھێزێک دەخرێتە سەر ڕوویەک بە ئاڕاستەی ئەستوون یان ئاسایی بۆ سەر ڕووەکە ھەروەھا ئەوەش پێیدەگوترێت پاڵ پێوەنان. ھێز، و ئەو پاڵنانەی پێوانە دەکرێن بە بەکارھێنانی سیستەمی یەکەی نێودەوڵەتی (si) نیوتن ھێماکەی (N)ە وە نیشاندانی بڕەکەی پێویستی بە ا کیلۆ گرام لە بارستایی بۆ ڕێژەی یەک مەتر لە ھەر چرکەیەک دووجا. لە ئەندازیاری میکانیکی ھێزی لەسەر یەک ئەستوون بۆ بارگەی سەرەکی وەک ئەوەی لە (گێڕی لول پێچی تەریبدا) کە وەک پاڵ پێوەنانە.
نموونەکان
وێنۆک|Forces on an [[ئێرفۆیل|aerofoil cross section]] لە باڵە چەسپاوەکانی فڕۆکەدا پاڵپێوەنانی بەرەو پێش دروست دەبێت کاتێ ھەوا پاڵپێوەدەنرێت بە ئاڕاستەی پێچەوانەی فڕین ئەمە دەتوانرێت بکرێت بە چەندین ڕێگای جیاواز لە نێوانیاندا بە خولانەوەی پەڕەی پەروانە یان پانکەی خولاوە ھەوای دەڕەوە پاڵ دەنێت بۆ دوواوەی فڕۆکەکە یان ھەڵدانی گازی گەرم بۆ بزوێنەری مووشەکەکە. پاڵنانی بەرەو پێش ھاوڕێژەیە بۆ بارستایی air stream زیاد دەبێت لە لایەن جیاوازی لە خێرایی airstreamەکە. پاڵ پێوەنانی پێچەوانە دەتوانرێت درووست بکرێت بۆ یارمەتیدانی مەکینەی سەیارە دوای ھێواش بوونەوە کە پلەکانی ئاوازی گۆڕاو پەڕەکانی پەڕووانە پێچەوانە دەکاتەوە، یان بەکارھێنانی پاڵنانی پێچەوانە لە مەکینەی فڕۆکەدا. خوڵانەوەی پەڕی فڕۆکەو ئاڕاستەکانی پاڵ پێوەنان و پاڵ پێوەنانی مەکینە فڕۆکەکە بە کاریان دەھێنێ بۆ پاڵپشتی کردن لە کێشی فڕۆکەکە، سەرجەمی ئاڕاستە کراوەکان لەم پاڵپێوەنانەی پێشەوە و دوواوە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی خێرایی پێشەوەیە.
بەلەمی بە ماتۆڕ پاڵ پێوەنان درووست دەکات (یان پاڵ پێوەنانی پێچەوانە) کاتک پەڕوانەکە دەخولێتەوە دوواوە بۆ تاودانی ئاوەکە (یان بەرەو پێش). پاڵپێوەنان بەھۆی پاڵنان بە بەلەمەکەوە بە ئاڕاستەی پێچەوانە بۆ سەرجەمی تەوژمی گۆڕاو لە ئاوی ڕۆیشتوو بەناو پەروانەکەدا
پاڵ بە سارۆخەوە دەنرێت بەرەو پێشەوە لە لایەن ھێزی پاڵ پێوەنان یەکسان لە بڕدا و پێچەوانە لە ئاڕاستەدا، ڕێژەی کاتی بۆ گۆڕانی تەوژمی ئەگزۆزی گاز خێراتر دەبێ لە ژوورە سوتاوەکان، لە ڕێژەی نۆزلی مەکینەی سارۆخ. ئەوە بریتییە لە ئەگزۆزی خێرایی دەربارەی سارۆخەکەوە. کاتی ڕێژەیی کات کە بارستایی دەری دەکات یان لە زاراوەی بیرکاری:
کاتێک T بریتی بێ لە پاڵپێوەنانی درووستکراو (ھێز) ,dm/dt بریتییە لە ڕێژەی گۆڕان لە بارستایی دەربارەی کات (ڕێژەی بارستایی ڕۆیشتوو لە ئەگزۆز) وە بریتییە لە خێرایی نەگۆڕی گازەکان کە پەیوەندی دارە بە سارۆخەکەوە.
لەلایەنی جیاواز، ئاسانی AIDبۆEVAرزگارکردنی (SAFER)کە ٢٤پالنانی بەرزترە لە 3.56(0.80ibf)بۆ ھەردووکیان
لە جۆرەکانی ھەوای ھەناسەATM_USA AT_ 180مەکینەی جێتدا پەرەی زیاتری پێ دەدرێ بۆ فرۆکەی radio_controlled دروست بوونی 90N(20ibf)لە پالنان GE90_115B لە مەکینە سازی مەکینەدا لەسەرER300_777 boing کە ناسێنرا لە لایەن ئینسایکڵۆپیدیای گینس وەکو "world`s most powerful commericial jet engine "ھەبوونی پالپێوەنانی 569kn (127,900ibf)
پاڵ پێوەنان بۆ توانا
توانامان پێوویست دەبێت بۆ درووست کردنی پاڵنان و ھێزی پاڵنانی کە دەتوانێت پەیوەندی دار بێت بە ڕێگای ناھێڵی بە شێوەیەکی گشتی،. ھاوڕێژەی نەگۆڕ دەگۆڕێت، وە دەتوانرێ چارەسەری بکرێ بە ڕێژەی بەندیەکی یەکسان:""
تێبینی: ئەو ئەژمارە تەنیا ئەو کاتە ڕاستە کە ھەوای ھاتوو خێرا دەبێت بۆ وەستان بۆ نموون کاتێک دەخولێتەوە.
ھەڵگەڕاوەی ڕێژەی نەگۆڕە (چوستی) شتێکی ترە لە بەرگری تەواو، ئەوە بریتییە لە ھاوڕێژە بۆ ڕووبەری پانە بڕگەی پانراو بۆ قەبارەی شل (٨) وە چڕی شلەکە (d) ئەوە یارمەتی دەرە بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی ڕۆیشتن بەناو ئاودا ئاسانترەو بۆچی. فڕۆکەی ھەوا پەروانەی گەورەتریان ھەیە لە فڕۆکەی ئاوی.
پاڵ پێوەنان بۆ توانای دەرپەڕیو
کێک لە پرسیارە زۆر باوەکان ئەوەیە کە چۆن ڕێژە پاڵپێوەنانەکان لە مەکینەی فڕۆکە بەراورد دەکرێت لەگەڵ ڕێژەی توانا لە پستنی مەکینە بەراوردکردنی ئەوە زەحمەتە. چونکە ئەو دوو بڕە ھاوتانین. پیتنی مەکینە ناتوانێ فڕۆکەکە بجوڵێنێ لە لایەن خۆیەوە (پەڕوانەی ئەو کارە دەکات). کەواتە پستنی مەکینە عادەتەن بەوە ھەڵدەسەنگێنرێت کە چەند توانای ناردووە بۆ پەرووانەکە. گۆڕان لە پلەی گەرمی و فشەری ھەوادا، ئەو بڕە بە شێوەیەکی بنەڕەتی پشت دەبەسەستێ بە ڕێکخستنی خنکاندن.
مەکینەی فڕۆکە پەروانەی نییە، کەواتە توانای دەرپەڕیو لە ماکینەی فڕۆکە دەدۆزرێتەوە لەو پاڵپێوەنانەی کە بە دوای دەچێت. توانا بریتییە لەو ھێزەی (f) کە بەکاردێ بۆ جوڵاندنی ھێزی داگیر کردن لەسەر مەودایەک (D) کەوا بەشکراوە بەسەر کات (T) ئەو بۆ گواستنەوەی ئەو مەودایە دەبڕێ:
ئەم ھاوکێشەیە بە شێوەیەکی زۆر سەرسام بەدەر دەکەوێت بەڵام ئەمە ڕاستە: توانای دەرپەڕیو (یان توانای بەردەست ) بە مەکینەی فڕۆکە زۆر دەبێت لەگەڵ خێراییەکەی. ئەگەر خێرایی سفڕبێت ئەوا توانای دەرپەڕیویش سفڕە. ئەگەر فڕۆکە لە خنکانی تەواو دابێت. بەڵام چەسپاوبێت لە بنکەی تاقیگەی نەگۆڕ. ئەوکاتە مەکینەی فڕۆکە پاوەری دەڕپەڕیوو بەرھەم ناھێنێ ھەر جۆرێک بێت بە پاڵپێوەنان درووست دەبێتتێکەڵەی پستنی مەکینەو پەروانە ھەروەھا توانای دەڕپەڕیویان ھەیە لەگەڵی بەتەواوەتی وەک چەند ھاوکێشەیەک. وە ھەروەھا ٸەوە خیراییەکەی دەبێتە سفڕ لە سفڕ بەڵام ئەوە بۆ تاخمی مەکینەکە و پەڕوانەکەیە. مەکینە بە تەنیا دەتوانێت بەردەوام بێ بۆ بەرھەم ھێنانی ڕێژەی توانا بە ڕێژەیەکی نەگۆڕ، ئاخۆ فڕۆکەکە دەجوڵێ یان نا، ئەگەر توانای فڕۆکە پاڵپێوەنان T و ئەزموونی نەخشاندن D درووست بکا
ێستا وا خەیاڵ دەکەین کە زنجیرە بەھێزەکە شکا فڕۆکەکە و پستنی فڕۆکەکە دەستیان کرد بەجووڵە.
لە خێراییەکی نزمدا پستنی مەکینە توانای بەردەوامی ١٠٠٪ ھەیە، وە پاڵپێوەنانی پەڕووانەکان دەگۆڕێـت لەگەڵ خێرایی، مەکینەی فڕۆکە پاڵ پێوەنانی بەردەوامی ١٠٠٪ ھەیە، وە توانای مەکینە دەگۆڕێت لەگەڵ خێرایی.
پاڵ پێوەنانی زیادە
ئەگەر توانای فڕۆکە پاڵپێوەنان T و ئەزموونی نەخشاندن D درووست بکاجیاوازی نێوان ئەو دووانە، T_D، ئەوە بریتییە لە زاراوەی پاڵ پێوەنانی زیادە. کاتی کارامای فڕۆکە بە زۆری پشت دەبەستێ بە پاڵ پێوەنانی زیادە.
پاڵ پێوەنانی زیادە بریتییە لە دۆزینەوەی جیاوازی نێوان ئاڕاستە بڕەکان ئاڕاستەی پاڵ پێوەنان و ئاڕاستەی بەرامبەر
تەوەرەی پاڵ پێوەنان
تەوەرەی پاڵ پێوەنان بۆ فڕۆکەکان بریتییە لە ھێڵی کارکردن بۆ سەرجەمی پاڵ پێوەنان لە ھەر کاتێکدا. ئەمەس دەکەوێتە سەر شوین، ژمارە، وتایبەتمەندییەکانی مەکینەی فڕۆکە یان پەروانەکان وە عادەتەن جیاواز دەبێت لە تەوەرەی بەرامبەر. ئەگەر واشبێ، مەودای نێوان تەوەرەی پاڵ پێوەنان و تەوەرەی بەرامبەر ھۆکارە لەو کاتەدا پێویستە بەرگری بکات لە گۆڕانی ھێزی aerodynamic لە ستوونی ھاوسەنگ بە شێوەیەکی دیار ،boeing 737 max، لەگەڵ گەورەترو بچوکتر ماکینەی ھەڵواسین بە براورد لەگەڵ پێشوو مۆدێلی ٧٣٧ خاوەنی مەودایەکی گەورەترە لە نێوان تەوەرەی پاڵ پێوەنان و تەوەرەی بەرامبەر، ھۆکاری بەرزبوونەوەی لووتی ھەندێک سیستەمی فڕۆکەکان، پێویستی دەبێت بە سیستەمی کۆنتڕۆڵ کردنی تووندی دەنگ MCAS.
سەرچاوەکان
پۆل:ھێز پۆل:ئایرۆدینامیک
مانی ڕەھنەما
مانی ڕەھنەما لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەم ١٩٧١ گۆرانیبێژی پۆپی ئێرانییە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:گۆرانیبێژان پۆل:گۆرانیبێژانی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران
ڕووباری تومێن
وێنۆک|شوێنی ڕووباری تومێن وێنۆک|ڕووباری تومێن، لە سنووری نێوان کۆریای باکوور و چین. وێنەکە لە لای چینی ڕووباری تومێن لە شاری تومێن گیراوە؛ شاری نامیانگ لە کۆریای باکوور لە دیوەکەی تری ڕووبارەکەدایە ڕووباری تومێن کە بە ڕووباری تومان یان ڕووباری دومان ناسراوە ڕووبارێکی درێژییەکەی ٥٢١ کیلۆمەترە و وەک بەشێک لە سنووری نێوان چین و کۆریای باکوور و ڕووسیا کاردەکات، لە بناری چیای پاکتو بەرز دەبێتەوە و دەڕژێتە ناو دەریای ژاپۆن. ڕووبارەکە حەوزی ئاوەڕۆی ٣٣٬٨٠٠ کم٢ (١٣٬٠٥٠ میل چوارگۆشە)ی ھەیە.
ڕووبارەکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا دەڕژێت، لە سنووری نێوان چین و کۆریای باکوور لە بەشی سەرەوەی خۆیدا دەڕژێت، ھەروەھا لە نێوان کۆریای باکوور و ڕووسیا لە کۆتا ١٧ کیلۆمەتریدا دەڕژێت پێش ئەوەی بچێتە ناو دەریای ژاپۆن. ڕووبارەکە بەشێکی زۆری سنووری باشووری پارێزگای جیلین لە باکووری ڕۆژھەڵاتی چین و سنوورەکانی باکووری پارێزگاکانی باکووری ھامگینگ و ڕایانگانگی کۆریای باکوور پێکدەھێنێت. چیای باێکدو لە سنووری چین و کۆریای باکوور سەرچاوەی ڕووبارەکە ھەروەھا ڕووباری ئەمنۆک کە پێی دەوترێت ڕووباری یالو (کە بەشی ڕۆژاوای سنووری کۆریای باکوور و چین پێکدەھێنێت).
لە ساڵی ١٩٣٨ ژاپۆنییەکان پردی ڕووباری تومێنیان دروست کرد، کە ڕووباری کوان لەوێ لەگەڵ ڕووباری تومێن یەکدەگرێتەوە، لە نێوان گوندەکانی وۆنجۆنگ (ھونچۆن) و کوانھێ. شار و شارۆچکە گرنگەکانی سەر ڕووبارەکە بریتین لە ھۆێریۆنگ و ئۆنسۆنگ لە کۆریای باکوور، تومێن و نانپینگ (南坪镇، لە شاری ھێلۆنگ لەسەر ئاستی پارێزگا) لە پارێزگای جیلین لە چین.
لە ساڵی ١٩٩٥ کۆماری گەلی چین، مەنگۆلیا، ڕووسیا، کۆریای باکوور و کۆریای باشوور سێ ڕێککەوتنیان واژوو کرد بۆ دروستکردنی ناوچەی گەشەپێدانی ئابووری ڕووباری تومێن.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارەکانی کۆریای باکوور تومێن پۆل:چەمە سنوورییەکان پۆل:سنووری چین و کۆریای باکوور پۆل:سنوری کۆریای باکوور و ڕووسیا پۆل:ڕووبارە نێونەتەوەیییەکانی ئاسیا پۆل:ڕووبار
دەریای ئیرلەند
دەریای ئیرلەند یان دەریای مان ھەروەھا بە دەریای مانکس ناسراوە، دەریایێکە لە نێوان بەریتانیا و ئیرلەند کە ئەم دوو دوورگەیەی لە یەک جیا کردۆتەوە، گەورەترین دوورگەی ئەم دەریایە بە دوورگەی مەن ناسراوە.
ھەروەھا ئەم دەریایە یەکێکە لە دەریاکانی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک.
دەریای ئیرلەند لە ڕووی ئابووری و بازرگانییەوە ناوچەیەکی گرینگ ھەژمار دەکرێت. ماسیگری و بەرھەمھێنانی وزە لە ڕێگەی وزەی با و ئێستگە ناوکییەکان لەم بازرگانییە گرینگانە ھەژمار دەکرێن. ھاتن و چوونی نێوان ھەردوو دوورگەی بریتانیا و ئیرلەند کە لەرێگەی ئەم دەریایە دەکرێت بریتیە لە ١٢ ملیۆن کەسی گەشتیار و ھی تر، ھەروەھا ١٧ ملیۆن تەن شت و مەک.
سەرچاوەکان
پۆل:دەریای ئیرلەند پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی دوورگەی ئیرلەند پۆل:دەریاکانی ئەورووپا پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک پۆل:سنوورەکانی وێڵز
ئیسلام و داھاتووی پەسەندکردن
ئیسلام و داھاتووی پەسەندکردن: گفتوگۆیەک کتێبێکی ساڵی ٢٠١٥ یە بە ھاوبەشی لە نێوان نووسەری ئەمریکی سام ھاریس و چالاکەوانی بەڕیتانی ماجد نەواز نووسراوە. کتێبەکە لەسەر شێوازی گفتوگۆیە و پێکھاتووە لە ئاڵوگۆڕی بۆچوونی نێوان ھاریس (بێ باوەڕ "ئەتایست" ڕەخنەگر لە ئایین) و نەواز (ئیسلامی گۆراو بۆ چالاکەوانی لیبڕاڵی "ئازادڕەو"). ھاریس مشتومڕ لەسەر مەترسی ڕێبازەکانی ئیسلام دەکات و لە کاتێک دا نەواز بەرگری لە ئیسلام دەکات و پێی وایە دابونەریتی گواستراوەی نەوە بۆ نەوە پێچی لێ داوە بە دەوری ئەو ڕێبازانە مەترسیدارانەدا. نەواز زیاتر لەسەری دەڕوات و پێی وایە کە وەکو ھەر ئایینێکی دی، ئیسلامیش کراوەیە بۆ چاکسازی و دەتوانێت شوێنی خۆی بدۆزێتەوە لە جیھانی سیکۆلاردا (عەلمانی دا).
کتێبەکە لەبەر ھۆکارێکی ڕوون بڵاوکراوەتەوە ئەویش فراونکردن و زیاتر ڕونکردنەوەی مشتومڕە ئالۆزەکانی ئیسلامە "بەبێ بوونی دەمارگیری و کاریکاتێر (وێنەی پێکەنیناوی)". بەھامان شێوە سەرنج دەخاتە سەر جیاوازیەکانی نێوان ئایینی ئیسلام و ڕوانگەی (فکری) ئیسلامی.
پێشوازی کتێبەکە
گۆڤاری The Economist لە پێداچوونەوەکەی دا، دەیگووت "گفتوگۆیەکی کورت بەڵام چڕپڕە" و تێبینی ئەوەیان کردبوو کە "کە ھەندێک جار بەرێز نەواز زیاد لە پێویست ڕاستگۆیە." گۆڤارەکە بەردەوام دەبێت و دەڵێت کە نەواز ئیسلامیە چاکسازیخوازەکانی پێ کەمینەیە بەڵام پێ داگیری دەکات لەسەر ئەوەی کە ئیسلامیەکان کەمینەن لەبەر ئەوەی زۆرینەی ئیسلامی خۆپارێزن (کۆنەخوازن). دوای سەرنج و وردبوونەوە لە ڕێژەی ئیسلامیە سیاسیەکان، لیبڕاڵەکان (ئازادڕەوەکان) و خۆپارێزە کۆمەڵایەتییەکان لە کۆمەڵگەی موسوڵمان دا و پێشبینی کردنی ئەگەری سەرکەوتنی لیبڕاڵەکان بە بە پشتگیری خۆپارێزەکان بۆیان، گۆڤاری The Economist ڕایدەگەیەنێت بە ئەکێکی "قورس و درێژخایەن" و دەڵێت "جێی سەرنج نییە کە بۆچی بەرێز ھاریس ھێندە بەنەرم و نیانی گومانکارە."
گۆڤاری سیاسی و ڕۆشنبیری بەڕیتانی New Statesman ناوی دەبات بە "شتێکی ھاوشێوەی یەکشاخە (ئاژەڵێکی خەیاڵییە)" و پشتیوانی لە کتێبەکە دەکرد لە "گفتووگۆکردن لەسەر ئیسلام و جیھاد لە گۆشە نیگایەکی مێژووی و فەلسەفیەوە، بەبێ ھیچ کاریگەریەکی ھەست و باوەڕ." بڕایەن ستیوارت لە گۆڤاری (پێداچوونەوەی نەتەوەیی - National Review) بە ئەڕێنی ھەڵی سەنگاند و پشتگیری نووسەرەکانی کرد بۆ "ھەوڵەکانیان بۆ داگیرساندنی پریشکەیەک".
ھەروەھا گۆڤاری Publishers Weekly پێداچوونەوەیەکی ئەرێنی بۆ کردبوو و ئاماژەی کردە کە "ھاریس کەسایەتی خۆی دەپارێزێت، پرسیار دەکات و دەرئەنجامەکان ئاڕاستەی نەواز دەکات، نەوازیش وەڵامەکانی دروست و گونجاون کە ھەم ھاندەرن ھەم پڕن لە زانیاری." بە باوەڕی ستیڤن پینکەری زانا "ئەم گفتوگۆ ڕاستگۆ و ژیرانەیە لێکۆڵینەوەیەکی نایابی لایەنی ڕۆشنبیری و ڕەوشتی بابەتەکەیە."
لە Kirkus Reviews نووسراوە کە "کۆمەڵە دیدگایەکی فراوان ئەم گفتوگۆیەی بەنرختر کردووە بەڵام ئەو خوێنەرانەی بۆچونیان ھەیە دەربارەی ئیسلام بێ ھیچ پێشینەیەک سوودێکی زۆر لەم کتێبە وەردەگرن."[٨] تارا سۆننشاین لە ڕۆژنامەی New York Journal of Books دا نووسویەتی "ئەو وەڵامەی ھاریس و نەواز پێشنیاری دەکەن لەوانەیە لە ھونەری گفتوگۆی دێرین دا بدۆزرێتەوە کە ئەم کتێبە ئەوە پێشکەش دەکات."
بۆ یەکێک لە پێداچوونەوەکانی نیۆڕک تایمز The New York Times، نووسەری کەنەدی ئیرشاد مەنجی نووسیویەتی، "ھێنان و بردن لە گفتوگۆکەیان دا کۆمەڵێک سەرلێشێوان ڕوون دەکاتەوە لەناو مشتومڕی گشتی دا سەبارەت بە ئیسلام." بەردەوام دەبێت و دەڵێت "ھاریس دروستە لەسەر ئەوەی کە لیبڕاڵیەکان دەبێت بێدەنگیان بشکێنن دەربارەی ھاندەری ئایینی پشت زۆربەی تیرۆرە ئیسلامییەکان. لە ھەمان کات دا دەبێت ئاماژە بەو پێوەرە دوو لایەنەیە بکەن لە وەڵامی لیبڕاڵیەکانە بۆ ئیسلامیەکان: بێ باوەڕەکان ھێندە ژاوە ژاو نانێنەوە دەربارەی کینەیان بەرامبەر موسوڵمانەکان."
فیلم
فیلمێکی بەڵگەنامەیی بەھەمان ناوی کتێبەکە لە ١١ کانوونی یەکەمەی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە، کە سەرنج دەخاتە سەر گفتوگۆی نێوان ھاریس و نەواز وە ھەروەھا چاوپێکەوتن لەگەڵ دۆگلاس مورای و ئەیان ھیرسی عەلی لەخۆدەگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:بابەتە ئیسلامییەکان
سەعید ڕووستایی
وێنۆک|سەعید ڕووستایی
سەعید ڕووستایی (لەدایکبووی ١٤ی تەمووزی ١٩٨٩)، دەرھێنەر و سیناریۆنووسی ئێرانییە. ڕووستایی ھەڵگری بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە فیلم و تەلەڤیزیۆن لە دەرھێناندا. ڕووستایی بە ھۆی دروستکردنی یەکەمین بەرھەمی سینەمایی خۆی بە ناوی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ لە ئێران ناوی دەرکرد و چەندین خەڵاتی سینەمایی وەگرت. ڕووستایی توانی لەگەڵ یەکەم فیلمیدا سەرجەم خەڵاتە ناوخۆییەکان بۆ باشترین دەرھێنان و سیناریۆ وەرگرێت.
کارەکانی بەشێوەیەکی سەرەکی لەبارەی ناڕەوایی کۆمەڵگایە، و ژیانی ئافرەتان لە کۆمەڵگای ئێران.
فیلمۆگرافی
مەتری شەش و نیو "6.5 per Meter" (٢٠١٩)
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
کۆنگرەی گەلی کوردستان
thumb|ئاڵای کۆنگرەی گەلی کوردستان (کۆنگرا-گەل) کۆنگرەی گەلی کوردستان یان بەکورتی کۆنگرا-گەل (بە کوردیی باکووری: Kongreya Gelê Kurdistanê, Kongra-Gel) لە سەرماوەزی ٢٠٠٣ لە چیای قەندیل دامەزرا و کۆنگرەی دامەزراندنی خۆی بەڕێوەبرد. کۆنگرا-گەل بەدوای ھەڵوەشاندنەوەی کادەک دامەزرا. کۆنگرا-گەل ڕێکخستنێک لە ڕێبەرانی پارتی کرێکارانی کوردستانە و وەکوو پەرلەمانی کەجەکە چالاکی دەکات. زوبەیر ئایدار وەکوو سەرۆکی کۆنگرەی گەلی کوردستان ھەڵبژێردراوە.
لێژنە گشتییەکان
لە پێنجەمین لێژنەی گشتیی کۆنگرەی گەلی کوردستان کە لە ١٦ و ٢٢ی گوڵان لە قەندیل بەسترا، ناوی کۆما کۆمەڵێن کوردستانێ (کەکەکە) گۆڕا و بوو بە کۆما جڤاکێن کوردستانێ (کەجەکە).
بەرنامەی کۆنگرەی گەلی کوردستان
بەرنامەی کۆنگرەی گەلی کوردستان (کۆنگرا-گەل) لە لێژنەی گشتیی یەکەمی بۆ دامەزراندنی ئەم کۆنگرە لە ساڵی ٢٠٠٣دا پەسەند کرا.
سەرچاوەکان
پۆل:حیزبەکانی باکووری کوردستان پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
مێژووی کۆریای باشوور
وێنۆک مێژووی کۆریای باشوور باسکردنە لە ڕوودا و پێشھاتەکانی کۆریای باشوور بەمەبەستی ئاشناکردنی نەوەکانی ئێستا بە ڕابردووی ئەم وڵاتە. ئەوەی زانراوە کاتی دامەزراندنی وڵاتی کۆریا لە ساڵی ١٩٤٨ بە سەرەتایی مێژووی کۆریا باشوور دادەنرێت ئەمەش دوای ئەوەی کۆریا بوو بە دووبەشی سەرەکی و دووحکومەتی جیاواز سالی ١٩٤٨ نەتەوەیەکگرتوەکان دانیان نا بە سەربەخۆی کۆریای باشوور لە ساڵانی دوای دامەزراند مێژووی کۆریای باشور زۆر خوێناوی و کارەسات بار بوو ئەمەش دوای ئەوەی جەنگێکی خوێناوی لەگەڵ کۆریای باکوور، پاشان لە ساڵانی دوارتر زیاتر بەرەو پێش چوو تا ئەوەی کۆریای باشوور بووە یەکیک لە وڵاتە گەشەسەندووەکانی ناوچەکە.
دابەشکاری
وێنۆک|سنوری ھەردوو کۆریا لە ماوەی شەری نێوانیان
لە کۆتایی ساڵی ١٩١٠دا، ژاپۆن کۆریایی داگیرکرد، ئەمشە بە مەبەستی فروانکردنی دەسەڵاتەکانیان ئەم داگیر کارییە مایەوە تا ڕۆژگاری جەنگی جیھانیی دووەم دوای ئەوەی ژاپۆن پشتیوانی خۆی بۆ نازییەکان دەڕبری بووە یەکێک لە دووژمنە سەرەکییەکانی ئەمریکا ھەرچەند دەسەڵاتی نازییەکانی کۆتایی ھات بەڵام ژاپۆن بەردەوام بوو لە شەڕکردن و ھێرشکردنە سەر ئەمریکا ئەم دۆخە بۆ ئەمریکا جێگای قبوڵ نەبوو بۆیە ھێرشی ئەتۆمی کرایە سەر ئەمەش وای کرد کە ژاپۆن خۆی بدات بە دەستەوە و تەسلیم بێت لە سەرجەم ئەو ناوچانەی لە ژێر دەسەڵاتی بوو بەتایبەت لە ناوچەکانی کۆریا لە ساڵی ١٩٤٥دا، یەکێتیی سۆڤیەت و ویلایەتە یەکگرتووەکای ئەمریکا، سوپای ژاپۆنیان لە کۆریا ناچار بە تەسلیمبوون کرد، دواتر ھەریەکە لەم دوو دەوڵەتە کۆریایان دابەشکرد بۆ دوو بەش، کە یەکێتی سۆڤیەت دەسەڵاتی بەسەر بەشی باکور و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش] دەسەڵاتی بەسەر ئەمریکای باشوردا سەپاند، بەمجۆرە ئەم دابەشکارییە وایکرد ھەریەکێک لەم دوو پارچەیە لە دەوری ئایدۆلۆژیا و سیستەمێکی سیاسی وئابوری جیاوازی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت بسوڕێنەوە.
جەنگی نێوان کۆرییەکان ١٩٥٠–١٩٥٣
دوای ئەوەی لە کانونی یەکەمی ١٩٤٨دا، ئەمریکا و یەکێتیی سۆڤیەت لە ھەردوو بەشەکەی کۆریا کشانەوە. دواتر کۆریایی باکور، لە ٢٥ حوزەیرانی١٩٥٠، ھێڵی پانی ٣٨ی (کە سنوری جیاکراوەی ھەردوو کۆریاکەبوو)، بە زاند و ھێرشی کردە سەر کۆریای باشوور داگیر کرد. ئەم ھەنگاوەی کۆریای باکوور جێگای نیگەرانی نەتەوەیەکگرتووەکان بوون بەتایبەتیش ئەمریکاش کاردانەوەی توندی نیشاندا و ھاوکاری کۆریای باشووری کرد بۆ گرتنەوەی سنورەکانی خۆی پاشان کۆریای باشوور تا ناوچە سنورییەکانی چین دەستیان گرت بەسەر کۆریای باکور بەڵام دواتر بە ھاوکاری چین دەستیان کردەوە بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی کۆریای باشوور ئەمەش وایکردن ھێزەکانی کۆریای باشوور بکشێنەوە دواتر بە ڕێکەوتنێک ئاگربەست لە نێوانیان بەسترا بەڵام ئەم ئاگربەستە بەردەوام نەبوو ئەم ھێرشەی کۆریایی باکور بۆسەر کۆریای باشوور دەست پێکێک بوو بۆ جەنگێکی خوێناوی بوو لە نێوانیان. ئەم جەنگە بۆ ماوەی سێ ساڵ بەردەوام بوو (١٩٥٠–١٩٥٣) ئەمریکا و ژاپۆن و کۆریای باشوور لەبەرەیەکدابوون و چین و یەکێتی سوفییەتی و کۆریایی باشور لەبەرەیەکی تردابوون، لە ساڵی ١٩٥٣ دا ھەرد دوو لا ئاگربەستیان مۆر کرد و بەفەرمی نیوە دورگەی کۆریا بۆ دوو بەشی باکوور و باشوور دابەش کرا و ناوچەیەکی تامپۆن قەدەخەکراو ی بێچەک، لە نێوانیان دا دەستنیشان کرا. تائێستاش بۆ کۆریای باشوور و کۆریای باکوور کاریگەری ئەم دابەشبوونە تاکوو ئێستاش بەردەوامە بەوەی باشوور بە دیموکراسییەتی سەرمایەداری ماوەتەوە وە بەشی باشووریشی تەنانەت دوای ڕووخانی یەکێتیی سۆڤیەت بە فەرماڕەوایی کۆمۆنیستی ماوەتەوە لە ماوەی شەڕەکەشدا دوو میلیۆن و نیو لەھەردوو لا کوژران ئەمەو زۆرتر لە سێسەد ھەزار کەسیش شوێنبزربوون. وێنۆک|چەند دیمەنێک لەشەڕەکە
مێژووی کۆریای باشور ١٩٥٣–٢٠٠٣
وێنۆک|دیمەنێک لە خۆپیشاندانەکان وێنۆک|سینجیمان ڕی دوای جەنگ ساڵی ١٩٥٣ کۆریای باشوور پەیمانی بەرگری ھاوبەشیان لەگەڵ ئەمریکا بەست. ساڵی١٩٦٠ سەرۆک سینجیمان ری بەھۆی خۆپیشاندانی خەڵک دەستی لە کار کێشایەوە و لە دەسەڵات نەما، لە سالی ١٩٦١ بۆ ١٩٦٣ حکومەتێکی سەربازی باڵی کێشا بەسەر کۆریای باشووردا. ئەمریکییەکان ھاوکاری دارای زۆری پێشکەش بە کۆریای باشوور کرد بۆ ڕێکخستنەوەی سوپاکەی ئەمەش بووە ھۆکارێک تا ئەوەی کۆریای باشوور لەجەنگی ڤێتنام ھاوپەیمانی ئەمریکا بێت لە سالی١٩٧٢ گفتوگۆ لە نێوان ھەر دوو کۆریا ئەنجام درا بەمەبەستی یەک گرتنەوە بەڵام بە ئەنجام نەگەیشت ساڵی ١٩٨٧ فەرمانبەری و کۆمپانیاکان ھەڵسان بە ئەنجامدانی خۆپیشاندان و داواکردنی چاکسازی کە دواتر بووە ھۆی دروست بوونی تەنگژەی ئابووری ساڵی ١٩٩٣ کیم بونگ وو لە ڕێگای ھەڵبژاردنەوە بووە سەرۆک ئەمەش بە یەکەم دەسەڵاتی مەدەنی دادەنرێت لە دوای ساڵی ١٩٦١ وە ساڵی ١٩٩٧ کۆریای باشوور توشی قەیرانێکی ئابووری توند بوو ئەمەش وای لێکرد بە بڕی ٥٧ میلیار دۆلار قەرز لە خەزێنەی نێودەوڵەتی بکات ساڵی ١٩٩٧ کیم یۆنگ سام بە سرۆکی وڵات ھەڵبژێردرایەوە. کۆریای باشوور بەشداری کرد لە ڕزگارکردنی کوێت لە دەستی عێراق دوای ئەوەی داگیری کردبوو وە ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٣ یەشداری ھەبوو لە ڕووخانی دەسەڵاتی بەعسی عێراق وە بنکەو بارەگاکانیان زیاتر لە ھەرێمی کوردستان بوو بەشداری زۆریان ھەبوو لە ئاوەدان کردنەوەی کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی کۆریای باشوور
نیما مەسیحا
نیما مەسیحا گۆرانیبێژی پۆپی ئێرانی خەڵکی تارانە.
پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان
پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان (بە عەرەبی: الحزب الثوري الكردستاني) پارتێکی سیاسی لە باشووری کوردستان بوو کە بە ئامانجی سەربەخۆیی کورد لە عێراق دامەزرا. ئەم حیزبە لە ساڵی ١٩٦٤ دامەزرا و لە ساڵی ١٩٧٠ تێکەڵی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو. لە ساڵی ١٩٧٤ حیزبەکە دیسانەوە لە لایەن گرووپێک لە دژبەرانی بارزانی و ڕێبەرایەتیی پارتی دیمکرات زیندوو کرا. ئەم حیزبە زیندووکراوە بوو بە ئەندامی بەرەی پێشکەوتنخوازی نەتەوەیی و لە یاسای سەربەخۆیی کورد کە لە پەرلەمانی عێراق پێشنیار کرا پشتێوانی کرد. ڕێبەری پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان عەبدولستار تاهیر شەریف بوو کە لە ساڵی ١٩٩٩ عێراقی بە جێ هیشت.
پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان لە هەڵبژاردنی ٢٤ی ئازاری ١٩٩٦ی پەرلەمانی نەتەوەیی ٢ کورسیی بە دەست هێنا.
پارتی شۆڕشگێڕی کوردستان چواردەیەمین کۆنگرەی خۆی لە ٢١ی ئابی ٢٠٠٠ بەڕێوەبردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان
کارینا پانکیڤیچ
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانی مافەکانی ھاوڕەگەزخوازانی لە ئۆرۆگوای
ناوچەکانی باکووری خۆراوای کەنەدا
ھەرێمی دەڤەرەکانی باکوری خۆڕئاوا لە کەنەدا. ئەم ھەرێمە پێشتر شوێنی بەرھەمەکانی ھاوبەشگای ھێدسن بەی بوو لەگەڵ ھاوبەشگای مۆنتریال لەسەدەی حەڤدەھەمدا، بەڵام لە ١٨٨٠بوو بە ئەندام لە یەکێتی کەنەدا کە دواتر سەرجەم زەویەکانی جەمسەری باکوریش خرانە سەر ئەم ھەرێمە، ڕووبەری ھەرێمەکە (٣٬٣٧٩٬٧٠٠)کم چوارگۆشەیە، ژمارەی دانیشتوانی ٤٥٬٧٤١ کەسە بەگوێرەی سەرژمێری ١٩٨١، نیوەی دانیشتوانەکەی پێکھاتووە لە ئەسکیمۆکان، پایتەختی ھەرێمەکە شاری یەلەونایفە ھەوروەھا شارەکانی ئینۆڤیک و فۆرس سمیس لەگرنگترین شارەکانیێتی.
ھەڵکەوتەی ھەرێمەکە
دەکەوێتە ھەرەبەشی سەرەوەی کەنەدا، کە دەڕوانێتە سەر زەریای بەستەلەکی باکور ھەروھا ھاوکەنارە لەگەڵ ئاوەکانی ھێدسن بەی، کە زۆرینەی زەویەکانی سەر ھێدسن بەی لەخۆدەگرێت، کەش و ھەوای ناوچەکە کەشێکی جەمسەری سارد و وشکە ھەربۆیە زۆرینەی مانگەکانی ساڵی زستانە و ھاوینی زۆر کەمە بەم ھۆیەوە پلەی گەرما بەردەوام لەژێر سفرە، ھاوینەکەی بەکاری کشتوکاڵی نایێت، تەنھا لەبەشی باشوری ھەندێک دارستانی دارکاژی ھەیە کە تاوەکو بەرەو باکور ھەڵبکشێی زەویەکان تەخت و بێ ڕووەک دەبن و دەچنە ناو ناوچەکانی تەندرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئۆقیانووسی ئارکتیک پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:کۆلکەوتارەکانی جوگرافیا پۆل:تەندرا پۆل:پارێزگاکانی کەنەدا پۆل:جوگرافیا
شەریفاوا، بیجاڕ
شەریفاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
شەریفاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کۆستاریکا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
دەریاوانی
دەریاوانی ھونەر، زانین، بەراوردکردنە لە ڕێگەیەوە کۆنتڕۆلی کەشتی یان بەلەم یان شتەکانی تری پێدەکرێت لەسەر ئاو ڕێدەکەن
سەرچاوەکان
پۆل:بەھرە
بەردی ئاسمانی
وێنۆک|بەردی ئاسمانی ویڵایمت بوونی هەیە لە ویلایەتی ئۆریجۆن لە [[ئەمەریکا]]
بەردی ئاسمانی (بە ئینگلیزی: meteor) (بە عەرەبی: نیزک) بە بەردەکانی ئاسمان دەوترێ، ئەو بەردانە بوونیان ھەیە لە کۆمەڵەی خۆر بە قەبارەی جیاواز لە بچووک و گەورە و مامناوەند، ئەو بەردانە زوو و زۆر دێنە بەرگەھەوای ھەسارەی زەوی ئەو دیاردەیە لەسەر زەوی پێیدەوترێ شەبەنگ، ھەندێک جار لە ئاسمانی زەویەوە بەھۆی سووتانی لە بەرگەھەوای زەوی ناگات بە سەر زەوی، ھەندێک لەو بەردانە قەبارەیان گەورەیە و دەکەون بەسەر زەوی و ئەو کاتە ناوەکەی لە شەبەنگەوە دەگۆرێت لۆ بەردی ئاسمانی.
نەیزەکەکان لە ھەسارۆکەکان دەچن بەڵام لەوان زۆر بچووکترن نەیزەک تەنێکی تاوێری بچووکە بە دەوری خۆردا دەسوڕێتەوە٫ لەوەدەچێت ھەموو نەیزەکەکان پارچەیەک بن لە ھەسارۆکەکان.
400px|وێنۆک|ناوەڕاست|شەبەنگ لە ئاسماندا، لە دواوەشی [[ڕێگای شیری]]
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:کۆمەڵەی خۆر پۆل:نەیزەک
دەنکیرک (فیلمی ٢٠١٧)
دەنکیرک فیلمێکی جەنگی ساڵی ٢٠١٧، کاری نووسین و دەرھێنان و بەرھەمھێنانی لەلایەن کریستۆفەر نۆلان بۆکراوە، چیرۆکی فیلمی دەنکیرک لەسەر جەنگی جیھانیی دووەم دەڕوات. ڕۆڵەکان پێکدێت لە فیۆن وایتھێد، تۆم کلین کارنی، جاک لۆدن، ھاری ستایلس، ئەنیورین بارنارد، جەیمس دارسی، باری کیوغان، کێنێت برانا، کیلیان مورفی، ماڕک ڕیلانس، تۆم ھاردی. فیلمەکە لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس. بڵاوکراوەتەوە.
چیرۆک
ساڵی ١٩٤٠ لەکاتی شەڕی فەرەنسادا سەربازانی ھاوپەیمانان بەرەو دەنکیرک ڕۆیشتن، کشاون تۆمی کە سەربازێکی گەنجی بەریتانییە، تاکە ڕزگاربووی بۆسەیەکی ئەڵمانییە لە کەنار دەریاکەدا ھەزاران سەربازی بینی، کە چاوەڕێی چۆڵکردن بوون، و چاوی بە گیبسۆن کەوت کە تەرمێک دەنێژێت دوای ھێرشەکەی بۆمبھاوێژی «لوتفف».
مۆسیقا
ھانس زیمەر لە ساڵی ٢٠١٦ دەستی بە کارکردن لەسەر ئەنجامی فیلمەکە کرد، ماوەی یازدە مانگی خایەند و لە کۆتاییدا نمایشێکی ١٠٠ خولەکی دروستکرد، لەبەر چڕیی دەقنووسەکە بۆ گونجاندنی وەھمی دەنگیی ئاوازی شپارد نووسی بووی، کە پێشتر لە فیلمی The Prestige ئەم مۆسیقایە کێشرابوو. مۆسیقای زیاتر لەلایەن لۆرن باڵف، ئەندرێو کاوزۆنسکی، ستیف مازارۆ، بێنجامی واڵفیش، بوو.
بڵاوکردنەوە
یەکەم نمایش کاری جیھانی لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٧ بوو، لە مەیدانی ئۆدیۆن لیستەر، لە لەندەن فیلمەکە لە ٢١ی تەموزدا بە شێوەیەکی سینەمایی بڵاوبوویەوە، لە ئای ماکس، ٧٠ ملم و ٣٥ ملم دا پیشاندرا، چوارەمین فیلمی نۆلانە کە لە ھەفتەی سێیەمی مانگی تەموزدا بڵاوبکرێتەوە، ئەو ماوەیەی کە پێشتر وارنەر برۆس وێنەکانی سەرکەوتنی بەدەستھێناوە. نۆلان دڵخوازترین بوو بۆ کردنەوەی فیلمەکە لە مانگی حەوتدا لە جیاتی وەرزی پایزی بەشی باکووری بەشی زەوی فیلمەکە سەرەتا لە گەلەریی ٧٠٬١٢٥ ملم، کە بەرفراوانترین وەشان بوو لە بیست و پێنج ساڵدا، نیشان درا.
پێشوازی
دەنکیرک لە ئەمریکا و کەنەدا ١٨٨ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە، لە وڵاتانی دیکەش ٣٣٧ میلیۆن دۆلار، بە گشتی ٥٢٥ میلیۆن دۆلار بوو، بەرامبەر بە بودجەی بەرھەمھێنانی لە نێوان ١٠٠ میلیۆن و ١٥٠ میلیۆن دۆلار لە ئاستی جیھانیدا پڕداھاتترین فیلمی جەنگی جیھانی دووەمە (لەگەڵ ھەڵئاوساندا یەکناکەوێت)، بە سەرگرتنی فیلمی ٤٨٢ میلیۆن دۆلاریی تایبەت Private Ryan بوو. لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کەنەدا، بەدواداچوونی پیشەسازی لە کۆتایی ھەفتەی کردنەوەیدا لە ٣٠–٤٠ میلیۆن دۆلاری ڤیرتییەوە بۆ دوا مۆڵەتەکەی Deadline Hollywood بوو، ھاوکات بۆکس ئۆفیس پێشبینی دەکات کۆتایی ھەفتەی کردنەوەی ٥٥ میلیۆن دۆلار بێت، ھەروەھا کۆمپانیای ئیندیوایەر ٥٠ میلیۆن و ٥٠٠ میلیۆن دۆلاری لە سەرتاسەری جیھاندا بۆی کۆکردەوە. فیلمەکە لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٧ لە فەرەنسا کرایەوە و لە یەکەم ڕۆژی خۆیدا ٢٬٢ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە، ڕۆژی دواتر لە حەوت بازاڕدا دەرچوو، کە بڕی ٦٬٣ میلیۆن دۆلاری زیاد کرد، لە ٢١ تەممووز لە چل و شەش وڵاتی دیکە، ١٢٬٧ میلیۆن دۆلاری لە زیاتر لە دە ھەزار شانۆ زیاد کرد، کە ٣٬٧ میلیۆن دۆلاری لە شانشینی یەکگرتووەوە بۆھات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمە مێژوویییە بەریتانییەکان پۆل:فیلمە مێژوویییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە کەنار دەریاکان دانراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە جەنگییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە مێژووییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:فیلمە نایابە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمە ھۆڵەندییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە نایابەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی سوپای بەڕیتانیا پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە زەریای ئەتڵەسیدا ڕوودەدەن پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە پۆل:فیلمە نایابە جەنگییەکان پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ئیسپانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
حوسێن عەلی وەزیری تەبار
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦ پۆل:مردووانی ١٩٥٨ پۆل:مۆسیقاژەنەکان لە تاران پۆل:خەڵکی پارێزگای تاران
ئەمیر ئاوا (ئارووناوا)
ئەمیر ئاوا (Emîrawa، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باشوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی ئەمیر ئاوا بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٢١٩ کەس لە ٢٧٧ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
کۆکایین
وێنۆککۆکایین دادەنرێت بە تیژترین وروژێنەری سروشتی. وە دەردەکرت لە گەڵای ڕووەکی کۆکا کە دروست دەبێت لە ئەمریکای باشوور. وە هەروەها کۆکایین لە کۆنەوە ناسراوە لە لای خەڵک کە نزیکەی لە ٥۰۰۰ ساڵ دەبێت بە تایبەتی لە بۆلیڤیا و پێروو، وە خەڵکەکە دەیجوون یان لەگەڵ چادا دایدەنێن و دەیخۆنەوە بۆ چێژ بینین و سەرکەوتن بەسەر ماندوویدا. ماددەی کۆکایینی خاڵی جیا کرایەوە لە ڕووەک لە ساڵی ١٨٨٠ لە ڕێگەی ئەلفرێد نیمان (بە ئینگلیزی: Alfred Nieman) وە بەکار دەهێنرا وەک سڕکەرێک لە نەشتەرگەری چاو و لووت و مل لەبەر ئەوەی ئەم ماددە خوێنبۆری تەسک دەکاتەوە و ڕێگری لە خوێنبەربوون دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە ئاڵمانییەکان
بیا ئارسەر
بیاترس ئارسەر (لەدایکبووی ١٣ی ئایاری ١٩٢٢ تا ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٩) خانمەکتەر، کۆمیدیاکار، گۆرانیبێژێکی ئەمرکیی بوو، کە بەھۆی ڕۆلەکانی لە کچە زێڕینەکان ناسرابوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢ پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان پۆل:مردووانی ٢٠٠٩ پۆل:ئەکتەرەکانی شاری نیویۆرک پۆل:ئەکتەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە لۆس ئەنجلەس پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک پۆل:ئەو ئەکتەرانەی خەڵاتی ئێمییان بردۆتەوە پۆل:چالاکوانە جووەکان پۆل:ئەکتەرە جووە ئەمریکییەکان پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان پۆل:کۆمیدیاکارە جووەکان پۆل:فێمینیستە جووەکان پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک پۆل:ئەکتەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان پۆل:گۆرانیبێژانی جوو پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ژنە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە
مانیتۆبا
زەوی
زۆرینەی زەویەکانی باشوری دەشتەنیە تا تێکەڵ بەدەشتەکانی ئەمریکا دەبێت ئەم دەشتانە بەرەو خۆڕئاوا بەرزدەبنەوە و چەندین تەپۆڵکە دروست دەکەن ئاوی ڕوبارەکانی ئەم ھەرێمە لە باشورەوە بەرەو باکور دەڕۆن تا دەرژێنە ئاودری ھێدسن.
کەش و ھەوا
کەشێکی ساردی ھەیە لە زستاندا بەفر تەواوی زەویەکانی دادەپۆشێت، ھەرچەندە ھاوینی کورتە بەڵام بەکاری کشتوکاڵی دێت و چەندین ڕووەکی بەنرخی لێدەڕوێت جگە لەھەبونی دارستانی چڕ لەباشورەکەی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی کەنەدا پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:جوگرافیا پۆل:کەنەدا
تێلسکۆپی بچووک
وێنۆک|یەکێک لە تەلیسکۆبە بچووکەکان
تێلسکۆپی گچکە (بە ئینگلیزی: Small telescope) ئەو ئامێرە یەکێک لە ئامرازەکانی دەستی مرۆڤە و بەکاردەھێنرێت بۆ بینینی شوێنی دوور، تێلسکۆپی بچووکیش لەلایەن زانایانی فەلەکناسی لە خوار ٢ مەترە یانی ٨٠ ئینج.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون
کۆستاریکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کۆستاریکا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
مناڵی کاراتێ (فیلمی ٢٠١٠)
مناڵی کاراتێ ، ناسراو بە خەونی کونگ فوو لە چین، فیلمێکی درامیی ھونەرە جەنگییەکانی ٢٠١٠یە لە دەرھێنانی ھاراڵد زوارت، و بەشێکە لە زنجیرەفیلمی مناڵی کاراتێ. لە نواندنی جەیدن سمیت و جاکی چانە لە ڕۆڵی سەرەکیدا، و لە بەرھەمھێنانی جێری وینترۆب، جەیمس لاسیتەر، کێن ستۆڤیتز و دایک و باوکی جەیدن ویڵ سمیت و جەیدا پینکێت سمیتە. چیرۆکی فیلمەکە دەربارەی درێ پارکەری تەمەن ١٢ ساڵە (جەیدن سمیت) کە لەگەڵ دایکیدا (تاراجی پی. ھێنسن) لە دیترۆیت، میشیگنەوە دەڕۆنە پێکەن، چین و درێ تووشی سووکایەتی کوڕێکی دراوسێیان (ژێنوێی وانگ) دەبێتەوە. پیاوی چاککەرەوەکە، بەڕێز ھان (جاکی چان)، دەناسێت، کە مامۆستای کونگ فووە و فێری نھێنییەکانی خۆپارێزی دەبێت. سیناریۆیەکە ھی کریستۆفەر مەرفییە و لە چیرۆکێکی ڕۆبێرت مارک کەیمنەوە وەرگیراوە کە بۆ مناڵی کاراتێ ڕەسەنەکەی نووسیبوو. جیاواز لە ڕەسەنەکە، ئەم ڕیمەیکە لە چیندایە، و، سەرەڕای ناوی فیلمەکە، کونگ فووی تێدایە لەباتی کاراتێ کە ژاپۆنی-ئۆکیناوایییە. مۆسیقای فیلمەکە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە دانراوە. بەرھەمھێنانێکی نێودەوڵەتیی ھاوبەشە لەنێوان چین و ھۆنگ کۆنگ و ویلایەتە یەکگرتووەکاندا.
وێنەگرتنی سەرەکی لە پێکەن، چیندا بوو، و وێنەگرتن لە تەممووزی ٢٠٠٩دا دەستیپێکرد و لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا تەواوبوو. مناڵی کاراتێ لە سینەماکانی جیھاندا لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٠، لەلایەن سۆنی پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە. فیلمەکە ٣٥٩ ملیۆن دۆلاری کۆکردەوە بەرامبەر تێچووی ٤٠ ملیۆن دۆلار.
گەشەپێدان
سەرەڕای مانەوەی ناونیشانە ڕەسەنەکە، ڕیمەیکەکەی ٢٠١٠ کاراتێی تێدانییە، کە لە ئۆکیناوا (ژاپۆن) ھاتووە، بەڵام تیشک دەخاتە سەر کەسایەتییە سەرەکییەکە لە فێربوونی کونگ فوو لە چین. چان بە میدیاکانی وت کە کاستی فیلمەکە بە گشتی بە فیلمەکەیان دەووت منداڵە کونگ فووەکە، و باوەڕی وابوو ھەر پێیدەووترێت مناڵی کاراتێ لە ئەمریکادا، و منداڵە کونگ فووەکە لە چیندا. ئەم گریمانەیە بووە ڕاستی لە کۆماری گەلی چین، کە فیلمەکە ناونرا خەونی کونگ فوو ، و لە ژاپۆن و کۆریای باشوور، کە فیلمەکە ناونرا باشترین منداڵ (؛ بە کۆری: 베스트 키드) بەھۆی ناونیشانی ناوخۆیی فیلمەکەی ١٩٨٤ لە ھەردوو وڵاتەکە
سۆنی ویستی ناوی فیلمەکە بگۆڕێت، بەڵام جێری وینترۆب، یەکێک لە بەرھەمھێنەرەکان، بیرۆکەکەی ڕەتکردەوە. وینترۆب بەرھەمھێنەری مناڵی کاراتێ ڕەسەنەکەش بوو.
وێنەگرتن
حکوومەتی چین ڕێگەی بە فیلمسازەکان دا کە بچنە شاری قەدەغەکراو، دیواری چین، و چیاکانی وودانگ. لە ھەندێک حاڵەتدا، فیلمسازەکان دەبوایە قسەیان لەگەڵ دانیشتووانەکان بکردبایە کە ڕازی نەبوون بە چالاکیی وێنەگرتنەکە. وێنەگرتنی فیلمەکە لە تەممووزی ٢٠٠٩دا دەستپێکرا.
بڵاوبوونەوە
فیلمەکە لە ٢٦ی ئایار لە شیکاگۆ پەخشکرا، بە ئامادەبوونی جاکی چان و جەیدن سمیت، و دەرکەوتنێکی کورت لەلایەن ویڵ سمیتەوە.
لە وەشانی مەینلاند چینی فیلمەکەدا، دیمەنی سووکایەتی پێکردنەکان کورتکرابوونەوە لەلایەن سانسۆرەکانەوە، و دیمەنێکی ماچکردن لابرابوو. جۆن ھۆرن وتی کە سانسۆرکردنەکە «دوو فیلمی کەمێک جیاواز»ی دروستکردووە.
ھۆم میدیا
مناڵی کاراتێ لەسەر دی ڤی دی و بلوڕەی لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە، لەلایەن سۆنی پیکچەرز ھۆم ئینتەرتەنمێنتەوە، و وەشانی ٤کەی بلوڕەی لە ١٤ی ئایاری ٢٠١٣دا بڵاوکرایەوە.
مۆسیقا
سەرەتا مۆسیقادانەری ئایسلەندی ئاتلی ئۆڤارسۆن ھەڵبژێردرا بۆ سکۆڕی فیلمەکە، بەڵام لەلایەن مۆسیقادانەری ئەمریکی جەیمس ھۆرنەرەوە جێی گیرایەوە. مناڵی کاراتێ ھۆرنەری گەڕاندەوە بۆ سکۆڕکردن دوای کارەکانی لە فیلمی ٢٠٠٩ی ئەڤەتار. سکۆڕەکە لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٠ بڵاوکرایەوە.
گۆرانیی سەرەکیی فەرمیی فیلمەکە «Never Say Never»ە، کە گۆرانییەکە لە نووسینی ئادەم مێسنجەر، جەستن بیبەر، تراڤیس گارلاند، عومەر ڕامبێرت، و چەندانی تر، و لەلایەن The Messengers (ئادەم مێسنجەر و ناسری عەتوە) بەرھەمھێنراوە. گۆرانییەکە لە وتنی بیبەر و جەیدن سمیتە. موزیک ڤیدیۆکەی لە ٣١ی ئایاری ٢٠١٠دا بڵاوکرایەوە.
فیلمەکە بە گۆرانیی «Do You Remember» لەلایەن جەی شۆن و شۆن پۆڵ و لیل جۆنەوە دەست پێ دەکات. «Remember the Name» لەلایەن فۆرت ماینەرەوە بەکارھێنرا لە ترایلەری فیلمەکەدا. بەشەکانی گۆرانیی، «Back in Black»ی ئەی سی/دی سی و «Higher Ground»ی ڕێد ھۆت چیلی پێپەرز، لە فیلمەکەدا بەکارھێنران. گۆرانیی «Hip Song» لەلایەن ڕەین لە ترایلەری وڵاتە ئاسیایییەکاندا بەکارھاتووە. موزیک ڤیدیۆکەی لە ٢٢ی ئایاری ٢٠١٠دا بڵاوکرایەوە. «Bang Bang» لەلایەن کنان و ئادەم لەڤین و «Say» لەلایەن جۆن مەیەریش لە فیلمەکەدا بوون. فیلمەکە ھەروەھا «Poker Face»ی لەیدی گاگا، «Low»ی فلۆ ڕیدا، و «Dirty Harry»ی گۆریلاز (بە چینی دەووترێت)ی تێدابوو. وەشانێکی کورتکراوەی نۆکتێرنی ژمارە ٢٠ی فرێدریک شۆپانیشی تێدایە، کە بۆ کەمانچە ئەرەینج کراوە، لە دیمەنی تاقیکردنەوەی کەمانچەکەی مێیینگ، لەگەڵ وەشانە پیانۆکەی سێرگی ڕاخمانینۆفی «Flight of the Bumblebee»ی نیکۆلای ڕیمسکی-کۆرساکۆڤ.
داھاتوو
کەمێک دوای بڵاوبوونەوەی فیلمەکە، ڕاگەیەندرا کە بەشی دووەمی لە گەشەپێداندایە کە جەیدن سمیت، جاکی چان و تاراجی پی. ھێنسن بۆ ڕۆڵەکانیان لە درێ پارکەر، بەڕێز ھان و شێری پارکەر دەگەڕێنەوە. سەرەتا برێک ئیسنەر ھەڵبژێردرا بۆ دەرھێنان، بەڵام لە جونی ٢٠١٤دا فیلمەکە نووسەری نوێی بۆ ھات و ئیسنەر کاری دەرھێنانی فیلمەکەی لەدەستدا. لە نیسانی ٢٠١٧دا، ئیسنەر گەڕایەوە بۆ کاری دەرھێنانەکە. لە تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵدا، جاکی چان وتی کە یەکەم سیناریۆی فیلمەکە زۆر باش نەبووە، بەڵام ئەوەی کە ئێستا کاری لەسەر دەکرێت زۆر باشترە.
بەردی ئاسمانی چیلیابنسک
وێنۆک|جێماوەی دووکەڵی بەردە ئاسمانیەکە لەسەر ئاسمانی شاری چیلیابینسک
بەردی ئاسمانی تچیلیابنیسک یاخود روودانی بەربوونەوەی بەردی ئاسمانی لە ڕووسیا ٢٠١٣ ئەو رووداوە روویدا لە لە کاژێر ٩:١٥ خوولەکی بەیانی لە ڕێکەوتی ١٥ شووباتی ساڵی ٢٠١٣، 200px|وێنۆک|ڕاست|وێنەی جامەکان لە ناوەندی شاری چیلیابنسک وێنۆک|ڤیدیۆی بەردی ئاسمانی چیلیابنیسک لە ئاسمانی شاری [[کامنسک-ئاورالسکی لە ڕووسیا]] و ناوچەی بەرکەوتنی شاری ئاوبلاست چیلیابنیسک، هەر وەک دەزگای بۆشایی ئەمەریکا ڕایگەیاند کە خێرای ئەو بەردە ئاسمانیە بە نزیکەی ١٨ کیلۆمەتر بوە لە ١ چرکە و (٤٠,٠٠٠ کیلۆمەتر لە ١ کاژێردا)، و لە کاتی بەرکەوتنی لەگەڵ هەسارەی زەوی بە نزیکەی سەروو ٢٥ کیلۆمەتر تەقیەوە، کێشی ئەو بەردە ئاسمانیە ١٠,٠٠٠ تەن بوو کە دەکاتە نیوەی بۆمبی هەوایی کە ٥٠٠ کیلۆتەن لە مادەی (TNT)تێدایە، بە بەراورد نزیکی ٣٠ بۆمب لە جۆری ئەو بۆمبەی کە بەسەر وێرانکردنی ھێرۆشیمادا بەردرایەوە،لەبەر ئەوەش برینداری خستەوە زیاتر لە ١,٤٩١ کەس و لە نێوانیاندا ٢٠٠ منداڵ بوونی هەبوو هیچ لەو بریندارانە هی بەرکەوتنی راستەوخۆی بەردە ئاسمانیەکە نەبوو هەموویان بەهۆی تەقینی ئاوێنە و جام بوە کە ئەویش لەبەر بەهێزی بەرکەوتنەکە بە زەویدا دەنگێکی گەورەی دروستکردوە و جامەکان شکاون.
سەرچاوە
پۆل:گەردوون
ھێمن ھەورامی
ھێمن ئەحمەد حەمەساڵح حەمەد ناسراو بە ھێمن ھەورامی (لەدایکبووی ٢٣ی ئازاری ١٩٧٦، ھەڵەبجە) کەسایەتی سیاسیی کوردە، لەوەتەی ١٨ی شووباتی ٢٠١٩، جێگری یەکەمی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستانە. ھێمن یەکێکە لە سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان.
ژیان
ھێمن ھەورامی لە ٢٣ی ئازاری ١٩٧٦ لە ھەڵەبجە لەخێزانێکی ھەژار لەدایکبووە.
ژیانی سیاسیی
ھێمن خۆی و خێزانەکەی بەشداربووی شۆڕشی گوڵان بوون. لە ساڵی ٢٠١٠، وەک ئەندامی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان ھەڵبژێردراوە. لەماوەی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٧، بووەتە بەرپرسی مەکتەبی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پارتی. لە ساڵی ٢٠١٢، بووەتە یەکێک لە ڕاوێژکارەکانی سەرۆکی ئەوکاتی ھەرێمی کوردستان، مەسعوود بارزانی.
خوێندن
ھێمن لە ساڵی ١٩٩٩، بەشی زمانی ئینگلیزی لە زانکۆی سەلاحەددین تەواوکردووە. دواتر ماستەری لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە ساڵی ٢٠١٤ وەرگرتووە. لە ساڵی ٢٠١٧، بووەتە قوتابی دکتۆرا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:زیندووان پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە پۆل:دەرچووانی زانکۆی سەلاحەدین پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان پۆل:خەڵکی پارێزگای سلێمانی
نیوئۆرلەنس
وێنۆک|ئاڵا نیوئۆرلەنس یان (ئۆرلەنسی نوێ) بە ئینگلیزی: ) شارێکە لە شارەکانی ئەمەریکا وە گەورەترین شارە لە ویلایەتی لویزیانا شارەکە ٩٠٧ کیلۆمەتر دووجایە و بەپێی لێکۆلینەوەیەک کە لە ٢٠١٧دا کراوە ڕێژەی دانیشتووانی ٣٩٣ ھەزار و ٢٩٢ کەسە
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی لویزیانا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧١٨