cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ناونیشانی ئای پی
ناونیشانی IP نیشانێکی ژمارەیییە دەدرێتە پاڵ ھەر کەرەستەیەک کە بەشداریی تۆڕێکی کۆمپیوتەری بکا و پرۆتۆکۆلی ئینتێرنێت بۆ کاری گەیاندن بەکار بێنێ. داڕێژەرانی پرۆتۆکۆلی ئینتێرنێت ناونیشانی IP-یان بە شێوەی ژمارەیەکی ٣٢-بیتی پێناسە کردووە و ئەم سیستەمە، کە بە IPv4 ناسراوە، ئەمڕۆکەش ھێشتا بەکار دەچێ. گەرچی، بەھۆی گەشەی یەکجار زۆری ئینتەرنێت و پێشبینیی دەستنەکەوتنی ناونیشان لە داھاتوودا، سیستەمێکی نوێی ناونیشاندان (IPv6) لە ١٩٩٥-ەوە پەرەی پێدراوە کە ١٢٨ بیت بەکار دێنێ بۆ ناونیشاندان.
ناونیشانگەلی IP ژمارەی دوویین، بەڵام زۆرتر لەناو فایلگەلی تێکستیدا کۆگا دەکرێن و جۆرێک پیشان دەدرێن کە خوێندەوەیان بۆ مرۆڤ ئاسان بێ؛ وەکوو 172.16.254.1 لە IPv4، یان 2001:db8:0:1234:0:567:8:1 لە IPv6. SAFWAN
ناونیشانەکانی IP version 4
لە IPv4دا ھەر ناونیشان لە ٣٢ بیت پێک دێ. بە ٣٢ بیت دەکرێ ٢٣٢ (زیاتر لە چوار میلیارد) ناونیشانی بێھاوتا پێناسە بکرێ. ھەڵبەت IPv4 ژمارەیەک لەو ٢٣٢ ناونیشانانەی بۆ ھەندێک ئامانجی تایبەت پاشەکەوت کردووە.
پۆل:ئینتەرنێت
دۆزیەر، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
بڕیارنامەی ١٢٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٥٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:ئەنگۆلا لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەنگۆلا
ئارچیباڵد ھامیڵتن
ئارچیباڵد میڵنەر ھامیڵتن (١٨٩٨ – ١٩٧٢) ئەندازیارێکی نیوزلەندی بوو کە ڕێگای ھامیڵتنی دروستکرد.
ئەنیمەیشنی تەلەڤیزیۆنی دیزنی
ئەنیمەیشنی تەلەڤیزیۆنی دیزن بەشی بەرھەمھێنانی ئەنیمەیشنی تەلەڤزیۆنی کەناڵەکانی جیھانی دیزنییە. زنجیرە تەلەڤزیۆنی ئەنیمەیشن و فیلم و تایبەت و پڕۆژەی دیکە دروست دەکات و پەرەی پێدەدات و بەرھەمی دەھێنێت. ئەم بەشەی کۆمپانیاکە لە ساڵی ١٩٨٤ دەستیپێکردووە، بە ناوی گرووپی ئەنیمەیشنی تەلەڤزیۆنی واڵت دیزنی پیکچەرز. ئەمەش بەشێک بوو لە ڕێکخستنەوەی کۆمپانیای واڵت دیزنی دوای ئەوەی مایکل ئایزنەر بوو بە بەڕێوەبەری جێبەجێکار. ناوەکە پێش ساڵی ٢٠١١ دوو جار گۆڕدرا، کاتێک بوو بە ئەنیمەیشنی تەلەڤزیۆنی دیزنی.
ئارچیباڵد ھامیڵتن
ڕێگای ھامیڵتن
ڕێگای ھامیڵتن بەو ڕێگایە دەوترێت کە لە نێوان ساڵەکانی ١٩٢٨ ھەتا ١٩٣٢ بە فەرمانی بریتانییەکان و بە سەرپەرستی ھامیڵتن لە ھەولێرەوە تا حاجی ئۆمەران دروستکرا. بە ھامیڵتن کە ڕێگاکە بە ناوی ئەوەوە ناو نراوە لە کتێبەکەیدا بە ناوی «ڕێگایەک بە ناو کوردستاندا» لە ساڵی ١٩٣٧دا باسی کردووە.
٨٨٧ (ژمارە)
٨٨٧ (هەشت سەد و هەشتا و حەوت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٨٦ و ٨٨٨.
ئەنیمەیشنی تەلەڤیزیۆنی دیزنی
سەرچاوەکان
پۆل:ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی پۆل:تۆڕە میدیایەکانی دیزنی
ئارچیباڵد ھامیڵتن
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٧٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨ پۆل:ئەندازیارانی شارستانی
عەلی تەرەماخی
مەلا عەلی تەرەماخی نووسەرێکی بەناوبانگی کوردە کە لە سەدەی ١٦ی زایینی ژیاوە و بە ناوی گوندەکەیەوە ناسراوە. ڕێکەوتی لەدایکبوون و مردنی بە تەواوی ڕوون نییە. کتێبەکەی ناوی «سەرفا کورمانجی»ە کە لە ساڵی ١٥٩١ نووسیوە و فێرکاریی ڕێزمانی عەرەبییە لە ٣٣ وانەدا بە نموونەی فارسی و کوردیەوە.
کارەکان
لە عەلی تەرەماخی ھەر بە تەنیا یەک کتێب بە جێ ماوەتەوە و کتێبەکانی دیکەی بە دەست نەگەیشتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:زانا کوردەکان پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:کوردەکانی عوسمانی پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:زمانەوانانی کورد
١٦ی ئایار
بوونەکان
پۆل:ئایار پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
٩٠٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٨٨ (ژمارە)
٨٨٨ (هەشت سەد و هەشتا و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٨٧ و ٨٨٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
عومان
عومان وڵاتێکی عەرەبییە لە ڕۆژھەڵاتی ناوین. پایتەختەکەی مەسقەتە دەکەوێتە بەشی باشوری ڕۆژھەلاتی نیمچە دورگەی عەرەب، لە باکورەوە لەگەل ئیمارات لە ڕۆژئاواوە سعودیە و لە باشوری ڕۆژاوا یەمەن دراوسێیە، روبەرەکەی٣٠٩٫٥٠٠کم چوارگۆشەیە سیستمی حوکومرانی لە عومان سیستمی پاشایەتی راستەوخۆیە.
جوگرافیا
عومان دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی ١٢-٢٨ باکوور و ھێڵی پانی ٥٢-٦٠ ڕۆژھەلات؛ بیابانی (حصی السھل واسع) زۆربەی ناوەراستی وڵاتی عومان دادەپۆشێت، لەگەڵ کۆمەڵێک زنجیرە چیا بە درێژایی باکووری (ال جبال الحجر) و کەناری باشووری ڕۆژھەڵات، شارە سەرەکیەکانی لێیە؛ پایتەختی وڵات مەسقەت، "سەحار"، "صور" لە باکوور، "سەلالە" لە باشوور.
کەشوھەوای عومان وشکە لە ناوچەکانی ناوەوەی وڵات.
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی عومان ٣,٩٢٦,٤٩٢ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٥ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٦.٧ ساڵە. ھەروەھا ٧٤ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامانی لووتکەی عەرەبی پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا پۆل:وڵاتانی ڕۆژاوای ئاسیا پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٧٥١
پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ٧٥٠ پۆل:نیمچەدوورگەی عەرەبی پۆل:دەوڵەتە ئیسلامیەکان پۆل:وڵاتانی ئەندام لە ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژهەڵات
ئۆزلەم یەڵماز
ئۆزلەم یەڵماز (بەتورکی: Özlem Yılmaz) ئەکتەرێکی تەلەڤزیۆنییە و سینەمایی تورکییە لە دایک بووی ۱۷ تەممووزی ۱۹٨٦ لە شاری ئەستەنبوڵ لە تورکیا، بەناوبانگ بووە لە جیهانی کوردیدا بە ڕۆڵی ڕەشا لە زنجیرەی ئەوینی ناکام. ئۆزلەم خوێندنی دوا ناوەندی تەواو کردووە لە "جمهورية أتاكوي"، خەونی سەرەکی لە بچووکییەوە ئەوە بووە ببێت بە ئەکتەر، و بەڕاستیش دەستی کرد بە وانە وەرگرتن لەسەر ڕۆڵگێڕان لەلای Musvik Gezen، بەڵام ناچار بوو وازی لێبێنێت بەهۆی مردنی باوکییەوە. ئۆزلەم دەچێتە ناوەندی موجدەت جیزەنی هونەری Mujdat Gezem و لە ساڵی ۲۰۰٦ وەک ئەکتەرێک دەردەچێت و هەروەها لەم کاتەدا بە یەکێک لە ئەکتەرە تورکییەکان دادەنرێت و لەساڵی ۲۰۱۰ خەڵاتی باشترین کچە ئەکتەر وەردەگرێت.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای تورکی: Özlem Yılma
ویکیپیدیای عەرەبی: أوزلم يلماز
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە تورکەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:خانمەکتەرە تورکەکانی فیلم
١٧ی ئایار
١٧ی ئایار ١٣٧ەم ڕۆژی ساڵە (١٣٨ لە ساڵی پڕدا). ٢٢٨ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
بۆنەکان
پۆل:ئایار پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
بڕیارنامەی ١٢٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بەپرسایەتیی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکان لە جێگیرکردنی ئاشتی و ئاسایشی نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٥٣ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیرۆریزم
پرۆکۆپیس پاڤلۆپۆلۆس
پرۆکۆپیس پاڤلۆپۆلۆس (؛ لەدایکبووی ١٠ی تەممووزی ١٩٥٠) یاساناس، مامۆستای زانکۆ و سیاسەتوانێکی یۆنانییە. ئەو حەوتەمین سەرۆک کۆماری یۆنان بووە لە ماوەی ١٣ی ئازاری ٢٠١٥ ھەتا ١٣ی ئازاری ٢٠٢٠. ھەروەھا بەر لەوەش لەماوەی ٢٠٠٤ تاکوو ٢٠٠٩ وزیری ناوەخۆی یۆنان بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:زیندووان پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی یۆنان پۆل:سیاسەتوانانی یۆنانی
٩٠٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٨٩ (ژمارە)
٨٨٩ (هەشت سەد و هەشتا و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٨٨ و ٨٩٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ناحیە
ناحیە جۆرێک ناوچەیە کە زۆربەی کات بریتییە لە ژمارەیەک گوند و/یان ھەندێک جار کۆمەڵێک شارۆچکەی بچووک. لە تاجیکستان، بەشی ئاستی-دووەمە لەکاتێک لە سووریا، عێراق، لوبنان، ئوردن، سینجیانگ، و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پێشوو، ھەروەھا ناسرابوو بە بوجاک (ناوچە)، لە بەشی ئاستی-سێیەمە.
دیکە
پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان
پارێزگای ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ
پارێزگای ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ پارێزگایەکە لە ناوەڕاستی بەشی باکووری بولگاریا. پایتەختەکەی ڤێلیکۆ تارنۆڤۆ گرنگییەکی مێژوویی ھەیە بەو پێیەی بە پایتەختی ئیمپراتۆریەتیی بولگاری ناسراوە. پارێزگاکە بەسەر ١٠ شارەوانیدا دابەشکراوە کە کۆی ژمارەی دانیشتووانیان ھەیە، تا مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، کە ٢٧٥ ھەزار و ٣٩٥ کەسی تێدایە.
مەنتیقە
مەنتیقە (بە عەرەبی: منطقة‎‎) زاراوەیەکە بۆ بەشی ئاستی-یەکەم لە عەرەبستانی سعوودی و چاد وە بەشی ئاستی-دووەمە لە جیھانی عەرەبی. وە ھەندێک جار وەرگێڕدراوە بۆ ناوچە یان قەزا، بەڵام مانا تەواویەکەی واتا «ناوچە» یان «شوێن».
سەرچاوەکان
پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان پۆل:وتارە ھەتیوەکان
گەچی قەڵاس
گەچی قەڵاس گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەفاخانە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
گەچی قەڵاس لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەمزەقاسم و لە باشوور لەگەڵ گوندی چەمەپان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەفیارخان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حەسار.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان
وێنۆک|پاریس سان جێرمان پاریس سان جێرمان یانەیەکی تۆپی پێی فەڕەنسییە بەشداربووی خولی فەڕەنسایە، یانەکە لە ١٢ەی ئابی ساڵی ١٩٧٠ دامەزراوە کە لە سەرەتادا یانەکە ناوی پاریس بووە ئینجا گۆڕدرا بۆ پاریس سان جێرمان (PSG)یانەکەش لەدوای چوار ساڵ چوونە نێو خولی فەڕەنسی توانی دوو جار لەسەر یەک خولەکە بەدەست بھێنێت، دەسەڵاتی سەرمایەگوزاری قەتەری (Qatar Investment Authority) خاوەنی یانەیەکەیە لەئێستادا وەهەروها ناسر خەلیفەش سەرۆکی یانەکەیە.
جامە ناوخۆیییەکان
لیگ یەک ھەشت جار: ١٩٨٥–١٩٨٦، ١٩٩٣–١٩٩٤، ٢٠١٢–٢٠١٣، ٢٠١٣–٢٠١٤، ٢٠١٤–٢٠١٥، ٢٠١٥–٢٠١٦، ٢٠١٦–٢٠١٧، ٢٠١٧–٢٠١٨، ٢٠١٨–٢٠١٩
لیگ دوو یەک جار: ١٩٧٠–١٩٧١
جامی فەرەنسا ١٢ جار: ١٩٨١–٨٢, ١٩٨٢–٨٣, ١٩٩٢–٩٣, ١٩٩٤–٩٥, ١٩٩٧–٩٨, ٢٠٠٣–٠٤, ٢٠٠٥–٠٦, ٢٠٠٩–١٠, ٢٠١٤–١٥, ٢٠١٥–١٦, ٢٠١٦–١٧, ٢٠١٧–١٨
جامی یەکێتی فەرەنسا ٨ جار: ١٩٩٤–٩٥, ١٩٩٧–٩٨, ٢٠٠٧–٠٨, ٢٠١٣–١٤, ٢٠١٤–١٥, ٢٠١٥–١٦, ٢٠١٦–١٧, ٢٠١٧–١٨
جامە ئەورووپییەکان
جامی براوەکانی ئوفا یەک جار:١٩٩٥–٩٦
جامی ئینتەرتۆتۆ یەک جار:٢٠٠١
بۆرجو ئۆزبێرک
بۆرجو ئۆزبێرک (؛ لەدایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٩ لە ئەسکیشەھر، تورکیا) خانمەکتەرێکی تورکە. لە ساڵی ٢٠٢٠، بەھۆی ڕۆڵگێڕاننی لە درامای ئەشقی دەوڵەمەند خەڵاتی پەپوولەی زێڕینی بۆ باشترین ئەکتەری فیلمی کۆمیدیی ڕۆمانسی وەرگرتووە.
پیشە
خوشکەکەی کەمانچەژەنە. ھەروەھا، بۆرجو ئۆزبێرک ڕۆیشت بۆ خوێندنی کەمانچە لە بەشی مۆسیقای کۆلێژی ھۆسێرتی دەوڵەت بۆ قوتابخانەی سەرەتایی. ئەو لە بەشی شانۆی زانکۆی ھاسێتێپی کۆنسێرت ڤاتۆری دەوڵەتی دەرچووە.
ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە کۆمیدی ڕۆمانسی «شاھانە دامەت» دا ھەبووە. لە نێوان ساڵانی ٢٠١٧ بۆ ٢٠١٨ لە یەک کاتدا زنجیرە کۆمیدی «ئەسلان عەیلەم» و فیلمە تەلەڤیزیۆنییەکانی «بادەم شەکەری» ڕۆڵی گێڕاوە. پێنج فیلم وێنەگیراون، بەھۆی «بادەم شەکەری» لایک کرا. دواتر ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە کۆمیدی ڕۆمانتیکی کەناڵ دی خۆشەویستی دەوڵەمەند گێڕا، کە بەھۆیەوە خەڵاتی پەپوولەی زێڕینی وەک باشترین ئەکتەری کۆمیدی ڕۆمانسی بەدەستھێنا. لە زنجیرە درامای «چۆچوکلوک» لەگەڵ ئەردال بەشیکچئۆغڵو ڕۆڵی گێڕاوە. ئەو لەگەڵ ئیلھان شەن لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانتیکی فۆکس تورکی ئاشک مەنتیک ئینتیکام ڕۆڵی سەرەکی گێڕا.
بورجو یەکێکە لە باشترین ھاوڕێکانی ھاندە ئەرچەل لەو کاتەوەی لە فیلمی گونەشین کزلاری پێکەوە ڕۆڵیان گێڕاوە.
شانۆیییەکان
پێڕستی شانۆکان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:خانمەکتەرە تورکەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:خانمە ئەکتەرە تورکەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:مۆدێلە کچە تورکەکان پۆل:کەسانی خەڵکی ئەسکیشەھر پۆل:دەرچووانی زانکۆی هاسێتێپی پۆل:کۆلکە وتارەکانی ئەکتەرە تورکییەکان پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھاسێتێپی
ھێرمان گۆرینگ
ھێرمان گۆرینگ (لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٨٩٣ - مردن ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٦) یەکێک بوو لە کەسایەتییە دیارەکانی حیزبی نازی لە ئەڵمانیا. لە ماوەی جەنگی جیھانیی دووەم وەک فەرماندەی ھێزی ئاسمانی ئەڵمانیای نازی خزمەتی کردووە ھێرمان گۆرینگ لە ساڵی ١٨٩٣ لە باڤاریا لەدایک بووە. لە ناوەندی مەشقی سەربازی کارلسروھی بەردەوام بوو و لە ساڵی ١٩١٤ چووە ڕیزی سوپای ئەڵمانیا. لە جەنگی جیھانی یەکەم بەشداری کردووە. پاش ھەڵگیراسانی جەنگی جیھانی دووەم بووە یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی حیزبی نازی پلەی مارشاڵی بەدەست ھێنا، بۆ ماوەیەک وەک جێگرەوەی ھیتلەر دەستنیشانکرا بەڵام دواتر بە بیانوونی ھەوڵدان بۆ کودەتا لە پۆستەکەی لادرا و زیندانی کرا. پاش کۆتایی ھاتنی جەنگ یەکێک بوو لە سەرکردە دەستگیرکراوەکانی نازی، لەدادگا حکومی لە سێدارەدانی بەسەردا سەپا، بەڵام پێش ئەوەی حکومەکەی جێبەجێ بکرێت لە زیندان خۆی کوشت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣ پۆل:مردووانی ١٩٤٥ پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە نەمسا پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە ئیتالیا پۆل:وەزیرانی ئەڵمانیای نازی پۆل:سەرۆک وەزیرانی پروسیا
٩٠٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٢٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:شەڕی ناوخۆیی سیەرالیۆن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:سیەرالیۆن لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سیەرالیۆن
٨٩٠ (ژمارە)
٨٩٠ (هەشت سەد و نەوەد) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٨٩ و ٨٩١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئەکەد
وێنۆک|پانایی ئیمپراتۆری ئەکەد لە ساڵانی ٢٢٥٤ - ٢٢١٨ پێش لەدایکبوونی [[مەسیح]]
ئەکەد (٢٣٣٤ تا ٢١٩٣ی پێش زایین) حکوومەتێک بوو لە مێزۆپۆتامیا کە ناوەندی شاری ئەکەد بوو و ئەو ناوچانەی دەور و بەری دەگرتە بەر کە بە زمانی ئەکەدی و سوومەری قسەیان دەکرد. بە پێچەوانەی سوومەرییەکان، ئەکەدییەکان لە ڕەگەزی هینداوروپی بوون. دامەزرێنەری ئیمراتۆریی ئەکەد سارگۆنی ئەکەدی (ماوەی دەسەڵاتداری: ٢٣٣٤ تا ٢٢٧٩ی پێش زایین) بووە. پاش تێکچوونی حکوومەتی ئەکەد، وردەوردە نەتەوەی ئەکەد بوون بە دوو بەشی میتانی لە باکوور وگوتی لە باکووری مێزۆپۆتامیا.
وێنۆک|پەیکەرێکی دەستکردی سەردەمی ئەکەد
پۆل:مانگیلەی بەپیت پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا پۆل:ئەکەد پۆل:پاشایەتیە پێشووەکانی ئاسیا پۆل:ویلایەت و ناوچەکان کە لە ھەزارەی سێیەمی پێش زایین دامەزراون پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان
٩٠٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دەتن، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
ھێراکلیتوس
ھێراکلیتوس (بە یۆنانی: Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος ,Hērákleitos ho Ephésios؛ ٥٣٥ ھەتا ٤٧٥ی پێش زاینن) فەیلەسووفێکی یۆنانیی خەڵکی شاری ئێفێسوس لە یۆنیا بوو کە وەکوو کاریگەرترین فەیلەسووفی سەردەمی پێش سوقرات ناوی لێ دەبرێت. ئەو شازادەی ئێفێسوس بوو و مەشیا ببوای بە فەرمانڕەوای ئێفێسوس، بەڵام پلەوپایەکەی جێ ھێشت بۆ براکەی. ڕقی بوو لە ھاوشارییەکانی و سووکی دەکردن. تەنانەت ھۆمەر و فیساگۆرسی لە ڕەخنە و سووکایەتی بێبەش نەدەکرد و بڕوای وا بوو کە دەبێ ھۆمەر لە نێوان لاپەڕەکانی کتێب دەربھێنرێت و لێی بدرێت. ھەر بە ھۆی ئەم ڕق و بێزارییەی لە خەڵک، نیشتمانی جێ ھێشبوو و لە دەشت و کێوان دەژیا. لەو ماوەیەشدا گیا کێویلەی کردبوو بە بژیو و ئەمەش وای لێ کرد تووشی نەخۆشیی زگاوسان (ئیستیسقا) بێت و، ھەر ئەوەش کوشتی.
ھێراکلیتوس ڕاوەستاوی و پێوەجێیی لە جیھاندا ڕەت دەکردەوە و پێی وا بوو کە ھەموو شت ڕەوان و لە حاڵی گۆڕانە، ئەمە قسەی ئەوە کە «کەس ناتوانێت دوو جار پێ بخاتە ناو یەک ڕووبارەوە». وێڕای گۆڕان و ڕەوانییەک کە ھێراکلیتوس بڕوای وا بوو لە گشت شتەکاندا ھەیە، ئەو لۆگۆسی بە تەنیا شتی پاوەجێ و نەگۆڕی جیھان دەزانی. لیکۆڵەران پیان وایە ھێراکلیتوس مەبەستی لە لۆگۆس «یاسای زاڵ بە سەر جیھانەوە»یە. یاسایەک کە دژایەتی، بەرچاوترین تایبەتمەندییەتی. شەڕ و ململانێی نێوان دژبەران تاقە ڕاستەقینە و عەداڵەتی جیھانییە.
پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٦ەمی پ.ز پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٥ەمی پ.ز پۆل:مێژووی فەلسەفە پۆل:مێژووی بیرۆکەکان پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق پۆل:واقیع پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی پۆل:مێژووی زانست
٨٩١ (ژمارە)
٨٩١ (هەشت سەد و نەوەد و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٩٠ و ٨٩٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئەمریکای لاتینی
ئەمریکای لاتینی (América Latina) ئەو ناوچەیە کە لە ھەردوو کیشوەری ئەمریکای باکوور و ئەمریکای باشووردا ھەیە کە زمانە ڕۆمانسییەکان تێیدا بەکاردێت کە لە زمانی لاتینییەوە وەرگیراوە، ئەم ناوچەیە ٢٠ وڵات لە خۆ دەگرێ، لە گەڵ چوار ناوچەی وابەستە. ڕووبەری گشتی ئەمریکای لاتینی دەگاتە نزیکەی ٢١٠٦٩٥٠١ کم٢، و ژمارەی دانیشتووانیش ٥٤٨ میلیۆن و نیو ملیونە. زمانە سەرەکییەکان لە ئەمریکای لاتینی ئەمانەن: فەڕەنسی وئیسپانی وپورتوگالی.
گەورەترین شاەرکانی ئەمریکای لاتینی
پۆل:ئەمریکای لاتینی پۆل:ھەرێمەکانی ئەمریکاکان پۆل:ئەمریکای باکوور پۆل:ئەمریکای باشوور پۆل:ناوچەکانی جیھان
تارمایی جەنگی پێشوو
تارمایی جەنگی پێشوو فیلمێکی درێژی کوردییە، لە دەرھێنانی ھاوڕێ مستەفا؛ ساڵی ٢٠١٣ بەرھەم ھاتووە و بەشداریی چەندین فێستیڤاڵی جیھانی کردووە.
چیرۆک
پشتیوان کوڕێکی منداڵە و دڵی چووەتە سەر کچێکی جحێڵی جیرانیان کە دەستگیرانەکەی لە شەڕی نێوان عێراق و ئێراندا، سەربازە. پشتیوان کوڕی پێشمەرگەیەکە و دوای ئەوەیکە بابی شەھید دەبێت، دایکی شوو دەکاتەوە و ئەرکی خوشک و براکانی دەکەوێتە سەر شانی؛ دوای زۆر ساڵان پشتیوان بەھۆی ئیشەکەیەوە گەڕاوەتەوە گوندەکەیان و بیرەوەرییەکانی دێتەوە یاد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە کوردییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
٩٠٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٩٢ (ژمارە)
٨٩٢ (هەشت سەد و نەوەد و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٩١ و ٨٩٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بڕیارنامەی ١٢٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆماری ئەفریقای ناوەندی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٥٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆماری ئەفریقای ناوەندی پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ١٩٩٩
ڕاژەی وێب
ڕاژەی وێب میتۆدێکی ئاڵوگۆڕکردنی پەیام و دامەزراندنی پێوەندییە لەنێوان دوو کەرەستەی ئەلەکترۆنیکی سەر تۆڕێکی کۆمپیوتەری.
W3C بەم شێوەیە "ڕاژەی وێب" پێناسە دەکا: سیستەمێکی نەرمەکاڵایی کە داڕێژراوە بۆ پشتیوانی لە ئاڵوگۆڕی زانیاری لەنێوان دوو ئامێری کارلەیەکپەژیر (interoperable) -ی سەر تۆڕێکی کۆمپیوتەری. ڕاژەی وێب ناوبەستێکی ھەیە کە بە فۆرماتێکی شیاوی پێوەئاژۆتن بۆ ئامێر (واتە بە زمانی ڕاڤەی ڕاژەکانی وێب) ڕاڤە کراوە. سیستەمەکانی تر بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ڕاژەی وێب لە پەیامگەلی SOAP کەڵک وەردەگرن و بەو شێوازەی کە لە ڕاڤەکەدا نوێندراوە بەکاریان دێنن. زۆرتر پەیامگەلی SOAP لە ڕێگای HTTP-یەوە دەگوازرێنەوە.
خانەگا، پاوە
خانەگا گوندێکە لە شارستانی پاوە لە پارێزگای کرماشان لە وڵاتی ئێران.
پلۆتۆ (دیزنی)
پلۆتۆ کەسایەتییەکی کارتۆنییە کە لە ساڵی ١٩٣٠ لە ستۆدیۆی واڵت دیزنی دروستکراوە. پلۆتۆ سەگێکی پرتەقاڵییە، قەبارەی مامناوەندە، گوێچکەی ڕەشە، ئەو سەگی ماڵی میکی ماوسە. یەکەم زنجیرە کارتۆنی پلۆتۆ لە ساڵی ١٩٣٧ دروستکرا، ھەرچەندە پێش ئەوە پلۆتۆ لە ٢٤ ئەڵقەی کارتۆنی میکی ماوسدا دەرکەوتبوو و ڕۆڵی ھەبووە. لە ساڵی ١٩٣٠ تا ١٩٥٣ پلۆتۆ لە کۆی گشتی ٨٩ کورتە فیلمدا بەشداری کردووە، کە چەندین فیلمیان پاڵێوراو بوون بۆ باشترین کورتە فیلمی ئەنیمەیشن. بەو پێیەی پلۆتۆ قسە ناکات، فیلمەکانی لەسەر بنەمای جوڵەی جەستەیی کۆمیدی و نوکتەن نەک دیالۆگ. ئەم تایبەتمەندییە وای لێکردووە کە کەسایەتییەکی پێشەنگ بێت لە کارەکتەرە کارتۆنییە بێ قسەکاندا.
خانەگا، پاوە
لە گوندستانی ھەوڵی، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی پاوە، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی خانەگا بە شێوەزاری ھەورامی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٤٦٣ کەس بووە.
پلۆتۆ (دیزنی)
سەرەتای دەرکەوتن
پلۆتۆ بۆ یەکەمجار لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٣٠ لە فیلمێکی کارتۆنی بە ناوی "زیندانی زنجیر" دەرکەوت. لەو کاتەدا ئەنیمەیتەرەکان پێیان وابوو کە واڵت دیزنی ناوی پلۆتۆی لە ھەسارەی تازە دۆزراوی پلۆتۆ وەرگرتووە، لە یەکەم فیلمیدا پلۆتۆ ڕۆڵی سەگێکی پاسەوانی زیندانی بینی کە بەدوای میکی ماوسی تاوانبار و ھەڵھاتوودا دەگەڕێت. دوای مانگ و نیوێک لە کارتۆنێکی تردا وەک سەگەکەی مینی ماوس بە ناوی "ڕۆڤەر" دەرکەوت کە یاوەری میکی ماوس و مینی ماوس بوو لە ناوچەیەکدا. سێیەم دەرکەوتنی لە ساڵی ١٩٣١ لە فیلمی کارتۆنی "ڕاوکردنی ئاسکەکان" بوو و ڕۆڵی سەگی ماڵی میکی ماوسی بە ناوی پلۆتۆ بینی.
خانەگا، پاوە
پەراوێز
پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە
پلۆتۆ (دیزنی)
تایبەتمەندی کەسایەتی
بە پێچەوانەی ھاوڕێکانی تری میکی ماوس، پلۆتۆ سیمای مرۆڤی نییە و وەک سەگێکی ئاسایی ڕەفتار دەکات. قسە ناکات، بە دوو قاچ ناڕوات و جل و بەرگیش لەبەر ناکات. سەگێکی دڵخۆشە و زۆر حەزی لە سەرگەرمییە، ھەرچەندە زۆر دەترسێت کاتێک ڕووبەڕووی شتێکی نادیار دەبێتەوە. ئیرەیی بە بوونەوەرێکی تر دەبات کە دەیەوێت ببێتە ئاژەڵی ماڵی میکی ماوس و ئەمەش لە چیرۆکە جۆراوجۆرەکاندا نیشان دەدرێت. کاتێک تێدەگات کە بە ھەڵە شتێکی نەناسراوی قووتداوە، تووشی ترس و دڵەڕاوکێ دەبێت. لە زۆرێک لە یارییەکانی لەگەڵ میکی ماوس، پلۆتۆ خۆی تووشی کێشە دەکات، ئەمەش میکی توڕە دەکات.
ڕۆژی دوایی لە ئیسلامدا
ڕۆژی دوایی یان ڕۆژی قیامەت یان ڕۆژی لێپرسینەوە، بە پێی بیروباوەڕی ئیسلامی کۆتایی جیھان و ژیانی دونیایە، و خاوەن ئاینەکانی تری وەک مەسیحی و جولەکە ھاوبەشن لەگەڵ ئیسلامدا لەم بیروباوەڕەدا، کە کاتی لێپرسینەوەیە لە بەردەم خوادا کە خوا ھەڵدەسێت بە پاداشتدانەوەی باوەڕدارە یەکتاپەرستەکان بە بەھەشت و بیباوەڕ و ھاوەڵدانەرەکان بە ئاگر، ناو دەبرێت بە ڕۆژی قیامەت کە بە مانای ھەستانەوە لەبەر ئەوەی خەڵکی تێدا زیندوو دەبنەوە، ھەروەھا ناودەبرێت بە ڕۆژی دوایی لەبەر ئەوەی ھیچ ڕۆژێکی تری لە دوا نیە لە ژیانی دونیادا، ھەروەک ڕۆژی دوایی چەند نیشانەیەکی ھەیە کە بە نیشانەکانی ڕۆژی دوایی ئەناسرێن و دابەش دەبن بۆ نیشانە گەورە و بچوکەکان.
باوەڕبوون بە ڕۆژی دوایی
باوەربوون بە ڕۆژی دوایی یەکێکە لە پایەکانی باوەڕ لە ئیسلامدا، ئەمەش سێ بوار دەگرێتەوە؛
یەکەم/ باوەڕبوون بە زیندووبوونەوە
دووەم/ باوەڕبوون بە لێپرسینەوە و پاداشت وەرگرتنەوە
ئەمەش باوەڕبوون دەگرێتەوە بەوەی کە خەڵک لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەکرێت و بە پێی کردەوەکانی خۆیان پاداشت وەرئەگرن، وەک لە قورئاندا هاتووە، إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ، ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُم، واتە؛ بێگومان ئه‌وانه گه‌ڕانه‌وه‌یان هه‌ر بۆ لای ئێمه. له‌وه‌ودوایش به‌ڕاستی حیساب و لێپرسینه‌وه و دادگاییان له‌سه‌ر ئێمه‌یه‌.
سێیەم/ باوەڕبوون بە بەهەشت و ئاگر
باوەڕبوون بە بەهەشت و ئاگر (دۆزەخ) کە سەرئەنجامی هەتاهەتایین بۆ خەڵک، بەهەشت ماڵی خۆشگوزەرانیە و خوا ئامادەی کردووە بۆ باوەڕداران و چاکەکاران، و دۆزەخ ماڵی سزای خوایە بۆ بێباوەڕ و ستەمکاران.
لە ناوه‌كانی ڕۆژی دوایی
ڕۆژی دوایی بە چەندین ناوی جیاواز ناوی هاتووە لە قورئاندا، ئەمانەی خوارەوە چەند ناوێکیانن؛ هەروەها چەندین ناوی تری هەیە.....
نیشانەکانی ڕۆژیی دوایی
بە پێی بیروباوەڕی ئیسلامی ڕۆژی دوایی چەندین نیشانەی هەیە پێش هاتنی ئەو ڕۆژە دەرئەکەون، و جابەش دەبن بۆ نیشانە بچوکەکان و نیشانە گەورەکان، و نییه‌ هه‌موو نیشانه‌کان مانای ناپه‌سه‌ندی و خراپیی تێدا بێت، به‌ڵکوو تێیاندا هه‌یه‌ هه‌واڵ و پێشبینییه‌.
نیشانە بچوکەکان
نیشانە بچوکەکانی قیامەت زۆرن، گرنگترینیان ئەمانەی خوارەوەن؛
که‌مبوونه‌وه‌ی زانست و زۆربوونی نه‌فامی، زۆربوونی كوشتنی بێ هۆ له‌ناو خه‌ڵكیدا، زۆر بوونی بومه‌له‌رزه‌ و ڕِۆچوونی زه‌وی، ده‌ركه‌وتنی ئه‌و ده‌جالانه‌ی كه‌ بانگه‌شه‌ی پێغه‌مبه‌رایه‌تی بۆ خۆیان ده‌كه‌ن كه‌ ژماره‌یان نزیكه‌ی سی كه‌سن، بڵاوبوونه‌وه‌ی خراپه‌ و سته‌م كردن، خواردنه‌وه‌ی مەی و له‌ ده‌ستچوونی به‌رپرسیارێتی و نه‌مانی پێشه‌وای داد و دڵسۆز و بڵاوبوونه‌وه‌ی ڕیبا و ژه‌ن(مۆسیقا) و ڕازاندنه‌وه‌ی مزگه‌وته‌کان و به‌رزبوونه‌وه‌ی کۆشک و خانووه‌کان و کورتبوونه‌وه‌ی کات و بڵاوبوونه‌وه‌ی گەندەڵی و پچڕاندنی سیڵه‌ی ڕه‌حم و زۆریی به‌رچاوته‌نگی و زۆربوونی بازرگانی و که‌مبوونه‌وه‌ی پیاوچاکان و به‌رزبوونه‌وه‌ی بێمێشک و بێڕێزه‌کان و سڵاوکردن ته‌نها له‌ ناسیاو ده‌بێ و زۆربوون و بڵاوبوونه‌وه‌ی درۆ و گه‌یاندنی هه‌واڵه‌کان به‌بێ دڵنیایی له‌ ڕاستگۆیی و زۆربوونی شایەتیدانی درۆ و زۆربوونی ئافره‌ت و که‌مبوونی پیاوان و زۆربوونی مردنی کتوپڕ و بڵاوبوونه‌وه‌ی ڕق و کینە و وشکیی له‌ نێو خه‌ڵك و سووکایه‌تی به‌ سوننه‌ت و په‌یامه‌کانی خوا.....هتد.
نیشانە گەورەکان
لە گرنگترین نیشانە گەورەکانی قیامەت ئەمانەی خوارەوەن؛
سەرچاوەکان
پۆل:ژیانی دوای مردن پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
٩٠٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
یاسای بۆیڵ
thumb|ئەم وێنە جووڵاوە پەیوەندی نێوان [[پەستان و قەبارە نیشان دەدات کاتێ بارستایی و پلەی گەرمی جێگیر بن.]]
دەستپێک
بەوە ناسراوە پەیوەندی بە پەستان و قەبارە و پلەی گەرمیەوە ھەیە بۆ ھەر گازێک. ئەگەر ھاتوو قەبارەی گازەکە گۆڕا ئەوا گۆڕانێکی ھێواش ڕوودپەدات ئەگەر ھاتوو پلەی گەرمی جێگیر بوو ، قەبارە پێچەوانە دەگۆڕێت لەگەڵ پەستان. ئەم یاسایەش ناونراوە بە ناوی زانای کیمیایی فیزیایی ڕۆبێرت بۆیڵ (١٦٢٧ - ١٦٩١) لەبەر ئەوەی یەکەم کەس بوو ئەم یاساییەی دانا ، یاساکەش کە ئەم زانایە دای نابوو دەڵێ " بۆ ھەر بڕێکی جێگیری گازی نموونەیی له‌ پلەیەکی گەرمی جێگیردا ، قەبارە لەگەڵ پەستان پێچەوانە ده‌گۆڕێت " واتا پەستان لەگەل قەبارە پێچەوانە ھاوڕێژە دەبێت لە پلەی گەرمی جێگیر ..... ياسای بؤيل —> پەستانی 1 × قەبارەی 1 = پەستانی 2 × قەبارەی 2 ...ئەم ياسایە بەكاردێت بؤ دؤزينەوەی نەزاندراوێك ئەگەر بێت و سێ زاندراوەكەي ترت هەبوو
ھاوکێشە
ئەم یاسایە بیرکاریانە بەم شیوەیە دەر دەبڕدرێت :
ق * پ= جێگیرێک
ئیست برۆتۆن، ئەلاباما
ئیست برۆتۆن شارێکە لە کەرتی ئێسکامبیا، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٬٤٧٨ کەس بووە. ڕووبەری ٨٫٩٢ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٧٧٫٨ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
یاسای بۆیڵ
ھاوکێشە
کاتێک کە :
ئیست برۆتۆن، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارەکانی ئەلاباما
یاسای بۆیڵ
ھاوکێشە
پۆل:قەبارە پۆل:گەرمایی پۆل:یاساکانی گاز پۆل:یاسا زانستییەکان
ھاچیجۆ-جیما
وێنۆک|247x247پیکسڵ ھاچیجۆ-جیما (ژاپۆنی:八丈島) دوورگەییەکی گڕکانی لە ژاپۆن کە دەکەوێتە ڕووباری فلیپین و ئۆقیانووسی ئارام، دوورگەکە ھەروەھا بەشێکە لە تۆکیۆ،  ھەروەھا چەندین ئاژەڵ لە دوورگەکە دەژین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دوورگەکانی ژاپۆن پۆل:دوورگەکانی ئیزو
٨٩٣ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مۆنکی دی لوفی
'''مۆنکی دی. لوفی''' (بە ژاپۆنی: モンキー・D・ルフィ) (بە ئینگلیزی: Monkey D. Luffy) «کڵاو پووش» لەبەر ئەوەی بەو ناوەوە زۆر بانگ دەکرێت، ئەو کەسایەتییەکی خەیاڵی و پاڵەوانی سەرەکی ئەنیمێ و مانگای زنجیرەی وەن پیس کە لەلایەن ئییچیرۆ ئۆدا دروست کراوە. ئەو لەو چەتانەیە کە میوەی شەیتانی (بریتییە لە میوەیەکی نەفرەت لێکراو کە خاوەنەکەی ھێزێکی ناسروشتی ھەیە بەڵام ناتوانێ مەلە بکات) خواردووە، وە ئەو میوەیەی لوفی خواردێتی بریتییە لە میوەی (مطاطا).
لە ئانمی و مانگاکەدا لوفی کاپتنی چەتەکانی کڵاو پووش کە لە شاری فوشیاوە ھاتووە. تەمەنی ١٧ ساڵە لە سەرەتای دەسپێکی گەشتەکەی، وە ئەو کەسێکی گاڵتە ئامێز و سەرکێشە وە لەسەر سەری خەڵاتێک دیاری کراوە کە بریتییە ٣٠٬٠٠٠٬٠٠٠ دوای بەزاندنی ھەر یەکێک لە: (کاپتن باجی، کابتنی کەشتی گەلی دۆن کریگ، پیاوی ماسی ئارلۆنگ) دواتر بەرز بووە بۆ ١٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ دوای بەزاندنی ئەندامی تشییبوکای کرۆکودایل. وە پاشان بەرز بووەوە دوای بەزاندنی ڕێکخراوی سی پی ٩ لەسەر دورگەی دادپەروەری ئـێنیەس لۆبی بۆ ٣٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ بیلی، وە دوای ڕووداوەکانی جەنگی ڕیش سپی لەگەڵ مارین «سیلڤەر ڕایلی» ھەڵسا بە ڕاھێنان پێکردنی لەسەر دوورگەی «روسکاینا» کە دوورگەکە دوورگەیەکی جێھێڵدراوە نزیک لە دوورگەی ژنان کە توانی تواناکانی ھاکی (ھێزی ڕۆحی) فێر ببێت، وە بۆ ماوەی یەک ساڵ و نیو لوفی لەلایەن سیلڤەر ڕایلی ڕاھێنانی پێکرا و نیو ساڵی تر خۆی ڕاھێنان بەخۆی دەکات و دواتر دێتەوە بۆ ئەرخەبیل شاپۆندی تا لەگەڵ ئەندامانی تیمەکەی کۆ ببێتەوە و ئەو کاتەش دەزانێ کە خەڵاتەکەشی گەیشتووەتە ٤٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ بیلی وە دوای بەزاندنی تشیبوکای دۆغلامینگۆ بەرز بووە بۆ ٥٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ بیلی (بێری بریتییە لەو دراوەی بەکار دێت لە زنجیرەی وەن پیس) وە خەونەکەی ئەوەیە گەننینەی ئەفسانەی «وەن پیس» بدۆزێتەوە و ببێتە فەرمانڕەوای چەتەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:کەسایەتییەکانی وەن پیس پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون پۆل:ئەنیمێ
پیر ئەحمەدی کەرکووکی
پیر ئه‌حمه‌دی که‌رکووکی ناوی تەواو، ئەحمەد کوڕی نەسەی کەرکووکی، ھۆنراوەنووس و تەنبوورژەنێکی کوردی یارسان بووە کە لە سەدەی شەمەمی کۆچی ژیاوە. کۆنترین دەقی ئایینی کە بە زاراوەی کورمانجی خواروو نووسراوە، سروودە ئایینییەکانی پیر ئەحمەدی کەرکووکییە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھونەرمەندانی کورد
٩٠٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سیبووترامین
وێنۆک|سیبووترامین
سیبووترامین دەوایەکە بۆ دەرمانی قەڵەوی کە ھەتا ساڵی ٢٠١٠ بەکار دەھات، بەڵام دواتر بە ھۆی چەندین حاڵەتی مەترسیدار(وەکوو جەڵدەی دڵ و چەندین نەخۆشی تری دڵ) کە لە لەشی مرۆڤدا درووستی دەکرد لە بازاڕە جیھانییەکان کۆ کرایەوە
باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری
باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری  (ئینگلیزی: Batman v Superman: Dawn of Justice) بریتییە لە فیلمێکی سوپەر پاڵەوانی ئەمریکی، کە کەسایەتی دی سی کۆمیکس باتمان و سوپەرمان لەخۆ دەگرێت. فیلمەکە بە تەواوکەری فیلمی پیاوی ئاسنین دادەنرێ کە لە ساڵی ٢٠١٣ دەرھێنراوە ، وە دەرچوونی دووەمە لە زنجیرەی جیھانی سینەمای دی سی. فیلمەکە دەرھێنراوە لەلایەن زاک سنایدەر وە سیناریۆکە لە نووسینی کریس تێریۆ و دەیڤد ئێس. گۆیرە و لە پاڵەوانێتی بێن ئەفلێک و ھێنری کاڤیل و گال گادۆت و ئەیمی ئادەمز و جێسی ئایسنبێرگ و دیانا لەین و لاورێنس فیشبۆرن و جێرێمی ئایرۆنسە. باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری یەکەم فیلمی زیندووە کە باتمان و سوپەرمان کۆ دەکاتەوە، وە ھەروەھا یەکەم فیلمی زیندووە تێیدا وۆندەر وۆمان و ئاکوەمان و فلاش و سایبۆرگ تێیدا دەر بکەوێت.
چیڕۆکی فیلم
فیلمەکە ڕێک لەدوای دیمەنی شەڕەکەی فیلمی پیاوێک لەئاسن دەست پێ دەکاتەوە، کەوا لەشاری مێترۆپۆلیس جەنەڕال زۆد و سوپەرمان شەڕ دەکەن و سوپەرمان جەنەرال زۆد دەبەزێنێت، بڕوس وەین/باتمان دەگاتە شارەکە و دەبینێ کەوا باڵەخانەکەی کۆمپانیەکەی زیانێکی زۆری پێ دەگات و یەکێک لەکارمەندەکانی بەناوی والاس کیف ھەردوو قاچی لەدەست دەدا، جگە لە سەدان قوربانی تر کە زیان بەشارەکە دەگەیێنێت.
دوا بەدوای ئەم شەڕە سوپەرمان دەبێتە ھەواڵێکی گەرمی میدیاکان، بروس وەینیش کەپێشتر بۆ بیست ساڵ لەشاری گۆثەمدا ڕۆڵی پاڵەوانی ھەبووە پێیوایە سوپەرمان بەرپرسی یەکەمی ئەم ڕووداوانەیە. لەولاشەوە کلارک کێنت/سوپەرمان دەیەوێ لەڕێگای ڕۆژنامەکەیەوە باتمان ناشترین بکات لەبەرچاوی خەڵک. خاوەنی کۆمپانیاکانی لێکس کۆرپ، لێکس لوزەریش پێیوایە کەوا سوپەرمان ھەڕەشەیە و ھەڵدەستێ لەگەڵ سیناتۆر فینچ ڕێک دەکەوێ تاکو ماددەی کریپتۆنایتی پێ بدات کەوا لە شەڕەکەی جەنەرال زۆد و سوپەرمان بەجێمابوو و دەتوانرێ سوپەرمانی پێ ببەزێندرێ و داوای تەرمی جەنەڕال زۆدیش دەکات وە بەم شێوەیە لەگەڵ سیناتۆر فینچ ڕێک دەکەون.
لە ئاھەنگێکدا کەوا لێکس ڕێکی دەخات بۆ باسکردنی کۆمپانیاکەی بروس وەینیش ئامادە دەبێ تێیدا، لەوێدا ھەڵدەستێ بەدزینی ھەندێ زانیاری تایبەتی کۆمپانیەکە لەڕێگای ھارد درایڤێکەوە، بەڵام ھاردەکەی لەلایەن کەسێکی نامۆوە دەبردرێ بەناوی دیانا پرینس/وۆندەر وومان، کە ئەویش بۆی دەردەکەوێ لێکس لوزەر بەوەی زانیوە کەوا ئەو یەکێکە لە پاڵەوانەکان و ھاوڕێکانی تریشی وەک فلاش، سایبۆرگ و ئەکوامانیشی ئاشکرا کردووە و زانیاریەکان کۆپی دەکات و ھاردەکە دەداتەوە بروس وەین. بڕوس وەین / باتمان دەست دەکات بە ھەوڵەکانی بۆ گەیشتن بە ماددەی کریپتۆنایت تاکو بتوانێ بەوھۆیەوە ڕووبەروی سوپەرمان ببێتەوە بەڵام لەناوەندی ئەم کارەدا سوپەرمان ڕێگەی لێدەگرێ و پێی دەڵێ " ئەمجارەیان لێتخۆشبووم " و باتمانیش لەوەلامدا دەڵێ " پێمبڵێ تۆ خوێنت لێبەردەبێ؟"، سوپەرمان دەفڕێ و گوێ بەقسەکانی نادات.
دوای ئەوە لەکۆشکی سپی دا لەسەر داوای والاس کیفی قوربانی دەستی سوپەرمان و سیناتۆر فینچ سوپەرمان بانگھێشت دەکرێ تاکو لێپێچینەوەی لەسەر ئەم کارانەی لەگەڵدا بکرێت و ئاھەنگەکەش بەئامادەبوونی لێکس لوزەر بەڕێوە دەچێت، بەڵام لەنێوەندی کۆبوونەوەکە لێکس دیارنامێنێ و دەچێ تەواوی کۆشکەکە دەتەقێنێتەوە و سەدان کەس دەکاتە قوربانی و میدیاکانیش دەیخەنە ئەستۆی سوپەرمان.
باتمان و وۆندەر وومان باسی پێکھێنانی تیمێکی دادپەروەری دەکەن کە پێکھاتبێ لەکۆمەڵە پاڵەوانێکی تری وەک فلاش/ئەکوامان/سایبۆرگ بۆ ئەوەی لەکاتی نەبوونی سوپەرماندا بتوانن پارێزگاری لەخەڵک بکەن. لەکۆتا دیمەنی فیلمەکە گۆڕی سوپەرمان نیشاندەدات و لەوێشدا خۆڵی سەر گۆڕەکە دەست بەجوڵە دەکات و فیلمەکە بەکۆتا دێت.thumb|لەلای چەپەوە: زاک سنایدەر (دەرهێنەر)، هۆلی هەنتەر، جێرێمی جۆن ئایرۆنس، ئەیمی ئادەمس، هێنری کاڤیل و بێن ئەفلێک لە فیستیڤاڵی کۆمیک کۆن، سان دێگۆ، ٢٠١٥.
بیرۆکە و گەشەپێدانی فیلمەکە
فیلمەکە لەساڵی ٢٠١٣ لە فیستیڤاڵی کۆمیک کۆنی سان دێیگۆدا ڕاگەیندرا و زاک سنایدەر وەک دەرھێنەری بەشەکە دیاری کرا و ڕایگەیاند کەوا فیلمەکە پەیوەندی بە سێ بەشەکەی پێشووی باتمان نابێت، ئەوش راگەیاندرا کەوا ئەکتەرانی بەشی پێشوو گشتیان دەگەڕێنەوە بۆ گێڕانەوەی ڕۆلەکانیان، دواتر بێن ئەفلێک وەک باتمان، گال گادۆت وەک وۆندەر ومان، ڕەی فیشەر وەک سایبۆرگ، ئێزرا میلەر وەک فلاش، جەیسۆن ماموا وەک ئەکوامان دیاریکران. کاری وێنەگرتنی فیلمەکە لە مایۆی ٢٠١٤ دەستی پێکرد و لە دیسەمبەری ٢٠١٤ کۆتایی ھات.
کاردانەوەی ڕەخنەگران
ڕەخنەگرانی فیلم بە شێوەیەکی گشتی ڕۆڵەکانی ئەکتەران بێن ئەفلێک و ھێنری کاڤیل و گال گادۆتیان بەرز نرخاند و بەجوانترین ڕۆلێ پاڵەوان پێناسەیان کردووە، بەڵام ڕەخنەیەکی زۆر ھەبوو لەسەر ھەندێ ھەڵەی زەقی چیرۆکەکە و بەکارھێنانی کاریگەریە ڤیدیۆیەکان بەشێوەیەکی زیاد لە پێویست، وێبسایتی IMDB ڕێژەی ٧٫٥/١٠ بە فیلمەکە دا، وێبسایتی Rotten Tomatoes ڕێژەی ٣٠% بە فیلمەکە دا، وێبسایتی MetaScore نمرەی ٤٠/١٠٠ بە فیلمەکە دا.
ئەکتەران بێن ئەفلێک و ھێنری کاڤیلیش سەبارەت بەڕای ڕەخنەگران بەیانامەیەکیان بڵاوکردەوە و گوتیان " ئێمە فیلمەکان بۆ بینەر بەرھەمدەھێنین نەوەک بۆ ڕەخەنگران، بینەران ئەو کەسانەن کە پارە بە بلیتەکان دەدەن و سەیری فیلمەکان دەکەن با ئەوان بڕیاردەر بن".
بەشەکانی داھاتوو
فیلمەکە چەندین بەشی لێ دەبێتەوە و ھەر پاڵەوانە و فیلمێکی تایبەت بە خۆی بۆ دەر دەچێت, ٢٣ حوزەیرانی ٢٠١٧ فیلمی ژنی پەرچوو (Wonder Woman) دەر دەچێت، ١٧ نۆڤەمبەری ٢٠١٧ فیلمی یەکگرتنی دادپەروەری (Justice League) دەر دەچێت، ٢٣ مارسی ٢٠١٨ فیلمی فلاش (The Flash) دەر دەچێت، ٢٧ تەمووزی ٢٠١٨ فیلمی ئاکوامان (Aquaman) دەر دەچێت، ھەر لەمان ساڵیشدا فیلمێکی تایبەت بە "باتمان" دەر دەچێت کەوا بێن ئەفلێک خۆی کاری نواندن و دەرھێنان و نووسینی فیلمەکەش دەکات، وە لە ٣ ئەپریلی ٢٠٢٠ فیلمی سایبۆرگ (Cyborg) دەر دەچێت.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی باتمان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئەندازیاری بۆماوەیی پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای هیندی دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمە براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن ڕۆسبێری پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمەکان دەربارەی تیرۆر پۆل:فیلمەکان کە لە ئەفریقا داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشنت داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای ھیندی دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی سووپەرمان پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن
ناحیەی ھەڵشۆ
ناحیەی ھەڵشۆ یەکێکە لە شەش ناحیەی قەزای پشدەر لە ئیدارەی ڕاپەڕین لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی ھەڵشۆیە. ژمارەی دانیشتووانی ناحیەی ھەڵشۆ لە ساڵی ٢٠٢٠دا (١٠٬١١٥)کەسە.
جوگرافیا
ناحیەی ھەڵشۆ ھاوسنوورە لەگەڵ؛
ڕووبەر
ڕووبەری ئەم ناحیەیە (١٦٦کم٢)یە لە (٠٫٨٢٪) پارێزگای سلێمانی پێکدەھێنێت و (١١٫٨٧٪) قەزای پشدەر پێکدەھێنێت.
دانیشتوان
تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە کوردن، بە پێی پێشبینی دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٠ دانیشتوانی ئەم ناحیەیە (١٠،١١٥)کەسە.
تاجیک (ڕوونکردنەوە)
تاجیک، تادجیک، یان تادژیک .
بڕیارنامەی ١٢٧٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی تیمۆری ڕۆژھەڵات. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٥٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ناحیەی ھەڵشۆ
مێژوو
ناحیەی ھەڵشۆ مێژوویەکی کۆنی نییە لە ساڵی ٢٠٠٠دا بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان درووستکرا، بە دابڕانی ٥٦ گوند و کەرت لە ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر. ناوەندەکەشی شارەدێی ھەڵشۆیە.
بڕیارنامەی ١٢٧٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیمۆری ڕۆژھەڵات پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیندۆنیزیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:تیمۆری ڕۆژھەڵات لە ١٩٩٩ پۆل:ئیندۆنیزیا لە ١٩٩٩ پۆل:مێژووی تیمۆری ڕۆژھەڵات
تاجیک (ڕوونکردنەوە)
پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
ناحیەی ھەڵشۆ
کارگێڕی
ئەم ناحیەیە لە ٥٦ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
٨٩٤ (ژمارە)
٨٩٤ (هەشت سەد و نەوەد و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٩٣ و ٨٩٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
تیۆرمی پیتاگۆرس
وێنۆک|بەپێی تیۆرمی پیتاگۆرس، ئەنجامی کۆکردنەوەی ڕووبەری دوو چوارگۆشەی سەر دوو لای گۆشەوەستاوی (a وb) یەکسانە بە ڕووبەری چوارگۆشەی سەر لای ژێ (c). تیۆرمی پیتاگۆرس یان سەلمێنراوی پیتاگۆرس لە زانستی ئەندازە و بۆشاییی ئیقلیدسیدا بەشێکە لە ڕێسای گشتی یاسای کۆساینەکان، لە کاتێکدا کە گۆشەی نێوان دوو لا لە لایەکانی سێگۆشەیەک ٩٠ پلەیە. پیتاگۆرس بیرکاریزانی یۆنانی بەو تیۆرمـە ناوبانگی دەرکرد کە ھەر سێ لایەکانی سێگۆشەی وەستاو بەیەکەوە دەبەستێت، واتە ئەگەر a و b دوو لای سێگۆشەیەکی وەستاو بێت و c ژێیەکەی بێت  تیۆرمی پیتاگۆرس بەم شێوەیە:
ئەمەش مانای ئەوەیە کە دووجای ژێ یەکسانە بە سەرجەمی دووجای دوو لایەکەی تر.
یاسای کۆساینەکان دەڵێت کە ئەگەر a و b دوو ئاڕاستەبڕ (یا ھێڵ) بن کە لە سەری O گۆشەی A پێک بێنن، ھاوکێشەی پاسادانە.
ھەر کات گۆشەی A نەوەد پلە بێت، ئەنجامی 2abcos{A} سیفر دەکات و بە دانانی بەھاکەی ھەروەک دیارە پەیوەندی پیتاگۆرس بە شێوەی بەدەست دێت. ئیقلیدس پێچەوانەی تیۆرمی پیتاگۆرسی سەلماند، واتە ئەگەر درێژی لایەکانی سێگۆشەیەک ھاوکێشەی ساغبکاتەوە، سێگۆشەکە وەستاوە.
شێوەکانی تر
یان
سەلماندن
بیرکاریزانەکان گرینگی زۆریان داوە بە تیۆرمی پیتاگۆرس و سەلماندنی جۆراوجۆریان لەسەر پێشکەش کردووە. لە کتێبی پێشنیاری پیتاگۆرس  نیزیک بە ٣٧٠ سەلماندن بۆ تیۆرمی پیتاگۆرس خراوەتە ڕوو.
سەلماندنی دانتزیگ
وێنۆک|سەلماندن بە گوێرەی هاوشێوەیی سێگۆشەکان
ئەم سەلماندنە بە پشتبەستن بە ڕێژەی ھاوڕێژەیی نێوان دوو سێگۆشەی لێکچوو شرۆڤە دەکرێت. بەو واتایە ئەگەر دوو سێگۆشەی لێکچوومان ھەبێت، ڕێژەی درێژایی دوو لای ھاوشێوەی دوو سێگۆشەی لێکچوو بەھایەکی نەگۆڕە. ھەر وەک لە وێنەی بەرامبەر ڕوون کراوەتەوە، وا دابنێ ABCسێگۆشەی وەستاو و C گۆشەوەستاو (٩٠ پلە) بێت. بەرزی سێگۆشەی ABC لە گۆشەی C تا ژێی AB دەکێشینەوە و خاڵی یەکتربڕین بەH دیاری دەکەین. خاڵی H ژێ بە دوو بەشی d و e دابەش دەکات. دوو سێگۆشەی ACH و ABC لە یەک ئەچن. لەبەر ئەوەی ھەر یەکەی گۆشەیەکی ٩٠ پلەیییان ھەیە و لە گۆشەی Aدا ھاوبەشن؛ بەو دەرئەنجامە دەگەین گۆشەی سێھەمی θ لە ھەردووکاندا یەکسانە (لە وێنەی بەرامبەر ڕوون کراوەتەوە). ھەر بەم شێوەیە سێگۆشەی CBH و ABC لە یەک ئەچن. کەوایە پەیوەندییەکانی خوارەوە دێتەدی.
ڕێژەی لای چەپی ھاوکێشەی چەپ، یەکسانە بە کۆساینی گۆشەی θ و ڕێژەی لای چەپی ھاوکێشەی لای ڕاست یەکسانە بە ساینی گۆشەی θ. ئەمە بە شێوەی خوارەوە دەنووسین:
ئەگەر دوو ھاوکێشەی سەرەوە کۆ بکەینەوە، پەیوەندی خوارەوە دێتەدی:
ئەوە ھەمان ھاوکێشەی پیتاگۆرسە:
ئەم شێوە سەلماندنە بە سەلماندنی دانتزیگ (Dantzig) دەناسرێت، کە بە گوێرەی درێژایییە. ئەم سەلمێنراوە لە مێژووی زانستدا ڕۆڵێکی گرینگی ھەیە. پرسیارێک کە لێرە دێتە ئاراوە ئەمەیە کە بۆ ئیقلیدس ئەم شێوە سەلماندنەی بەکار نەھێناوە و لە ڕێگەیەکی تر بۆی چووە. پێویستە بزانین، لە شێوەی سەلماندنی دانتزیگدا دەبێت ئاگاداری بیردۆزی ھاوڕێژەیی ببین کە ئەوە لە سەردەمی ئیقلیدس باسی لەسەر نەکرابوو.
سەلماندنی ئیقلیدس
وێنۆک|سەلماندنی تیۆرمی پیتاگۆرس لە کتێبی [[توخمەکانی ئیقلیدس|بنەمەکانی ئیقلیدس]] کورتەیەک لە سەلماندنی تیۆرمی پیتاگۆرس لە کتێبی بنەماکانی ئەندازەی ئیقلیدس: چوارگۆشە گەورەکە بە دوو لاکێشەی لای چەپ و ڕاست دابەش دەکەین. سێگۆشەیەک دروست دەبێت کە ڕووبەرەکەی نیوەی ڕووبەری لاکێشەی لای چەپە. سێگۆشەیەکی تریش پێکدێت کە ڕووبەرەکەی نیوەی ڕووبەری چوارگۆشەی لای چەپە. دەتوانین بسەلمێنین ئەم دوو سێگۆشەیە جووتن. کەواتە ڕووبەری چوارگۆشە یەکسانە بە ڕووبەری لاکێشەی لای چەپ. بە ھەمان شێوە، دەرئەنجامەکە بۆ لاکێشەی لای ڕاست و چوارگۆشەکەی تریش بەدەست دێت. ئەگەر دوو لاکێشەکە لە پەنای یەک دانێین تا چوارگۆشەیەک لەسەر ژێی سێگۆشە دروست بێت، ئەمە دەردەکەوێت کە ڕووبەری چوارگۆشە گەورەکە (چوارگۆشەی سەر ژێ) یەکسانە بە ئەنجامی کۆکردنەوەی ڕووبەری دوو چوارگۆشەی تر. وردەکارییەکانی سەلماندنی ئیقلیدس:
وا دابنێ A و B و C سێ گۆشە لە سێگۆشەیەکی وەستاو بن کە پێوانەی گۆشەی A، نەوەد پلەیە. ھێڵێکی ئەستوون لە گۆشەی A بەسەر ژێی BC دەکێشینەوە و درێژەی پێ دەدەین تا لای خوارەوەی چوارگۆشەی کێشراوەی سەر ژێ ببڕێت. ئەو ھێڵە چوارگۆشەی سەر ژێیەکە بە دوو لاکێشە دابەش دەکات، کە ھەر یەک لە لاکێشەکان ڕووبەری یەکسان بە ڕووبەری چوارگۆشەکانی کێشراوە لەسەر دوو لای گۆشەی Aی ھەیە.
لە درێژەی سەلماندنەکە چەن خاڵی خوارەوە گرینگە:
ئەو سەلماندنە لە کتێبی بنەماکانی ئیقلیدس، لە دەسپێکی پێشنیاری ٤٧ لە کتێبی ١ ھاتووە و ئەوە دەردەخات کە ئەنجامی کۆکردنەوەی ڕووبەری دوو چوارگۆشەی سەر دوو لای گۆشەی وەستاو یەکسانە بە ڕووبەری چوارگۆشەی سەر لای ژێ. سەلماندنی ئیقلیدس، بە پێچەوانەی سەلماندنی دانتزیگ سەلماندنێکە بە شێوەی ڕووبەری نە درێژایی. ئەو شێوە سەلماندنە جیاوازە لەگەڵ سەلماندنی پیتاگۆرس کە بە گوێرەی لێکچوونی سێگۆشەکانە.
سەلماندنی جەبری
وێنۆک|120px|چەپ|وێنەی سەلماندنی جەبری. تیۆرمی پیتاگۆرس دەتوانرێت بە ڕیزکردنی چوار سێگۆشەی گۆشەوەستاوی یەکسان بە لاکانی a و b و c لە ناو چوارگۆشەیەکدا کە لاکانی c یە بە شێوەی جەبری بسەلمێنرێت.
سێگۆشەکان یەکسانن و ڕووبەرەکەیان یەکسانە بە \tfrac12ab چوارگۆشە بچووکەکە لایەکی یەکسانە بە b-a و ڕووبەرەکەی ٢ (b−a)یە کەوایە ڕووبەری چوارگۆشە گەورەکە یەکسانە بە
لاکانی چوارگۆشە سەرەکییەکە یەکسانە بە c و ڕووبەرەکەی دەکاتە ٢ c و دەرئەنجامی خوارەوە بەدەست دێت:
ھەر وەک لە خوارەوەی وێنەکە دیارە، سەلماندنێکی تر ھەیە کە بە کەڵک وەرگرتن لە دانانی چوار سێگۆشەی یەکسان بە دەوری چوارگۆشەیەک کە لاکانی cیە بە ئەنجام دەگات. بەو کارە چوارگۆشەیەکی گەورەتر بە لای (a+b) و ڕووبەری ٢ (a+b) بەدەست دێت. چوار سێگۆشە و چوارگۆشەکە بە لای یەکسان بە c ڕووبەری یەکسان بە ڕووبەری چوارگۆشە گەورەکەی ھەیە.
سەلماندن بە شێوەی جیاکاری
یەکێکی تر لە ڕێگاکانی سەلماندنی پیتاگۆرس کەڵکوەرگرتن لە ھەژماری جیاکاری و تەواوکارییە واتە دەمانەوێت بزانین بە گۆڕینی درێژایی یەکێک لە لاکانی سێگۆشەکە، درێژایی ژێ چەندە دەگۆڕێت. ئەو شێوە سەلماندنە لە سەلماندنی دانتزیگ دەچێت، واتە درێژایی دەپێوی نەک ڕووبەر.
سەلماندن بە شێوەی ڕیزکردن
لە وێنەی جووڵاوی لای ڕاستدا، ناوچە سەرەکییەکەی بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراوە و درێژی لاکەی c یە دەتوانین دابەش بکەین بە دوو چوارگۆشە کە لاکانیان بە a و b دیاری کراوە و ئەم ھاوکێشە ساغدەکاتەوە: a٢ + b٢ = c٢.
پێچەوانەی تیۆرمی پیتاگۆرس
دەتوانین پێچەوانەی تیۆرمی پیتاگۆرس بسەلمێنین. ئەگەر درێژی لایەکانی سێگۆشەیەک واتە a و b و c ھاوکێشەی a٢ + b٢ = c٢ ساغبکاتەوە، ئەوا سێگۆشەکە وەستاوە. لە کتێبی بنەماکانی ئیقلیدس (کتێبی یەکەم، پێشنیاری ٤٨) "بە واتایەکی تر ئەگەر درێژی ھەر سێ لای a و b و c لە سێگۆشەیەک ھاوکێشەی a٢ + b٢ = c٢ پاسادان بکات ئەوا گۆشەی نێوان لاکانی a و b نەوەد پلەیە." "ھەر کات دووجای یەکێک لە لاکانی سێگۆشەیەک یەکسان بێت بە ئەنجامی کۆکردنەوەی دووجای دوو لای تری سێگۆشە ئەوا گۆشەی نێوان ئەو دوو لایەی سێگۆشەکە وەستاوە."
ژمارە پیتاگۆرسییەکان
وێنۆک|لوولپێچی پیتاگۆرس ژمارەی پیتاگۆرسی یان سیانەی پیتاگۆرسی بەو سێ ژمارە دەوترێت کە ئەنجامی کۆکردنەوەی دووجای دوو دانەیان یەکسانە بە دووجای سێھەمی، بە دەستەواژەیەکی تر سێ ژمارەی a و b و c ژمارەی پیتاگۆرسین ھەرکات پاسادانی ئەم ھاوکێشە:a٢ + b٢ = c٢ بکەن. سێ ژمارەی پیتاگۆرسی لاکانی سێگۆشەیەکی وەستاو دروست دەکەن. بەپێی لێکۆڵینەوەکان وا دەرکەوتووە دانیشتوانی باکووری ئەورووپا بەرلەوەی تیۆرمی پیتاگۆرس بناسن، ئەو ژمارانەیان بۆ پێکھێنانی بەناکانیان بەکار ھێناوە. نموونەیەک لەو ژمارانەی زۆر بەکار ھاتوون بریتین لە (٣، ٤، ٥) و (٥، ١٢، ١٣). لە خوارەوە ژمارە پیتاگۆرسییەکانی بچووکتر لە ١٠٠ پێرست کراون.
دووریی ئیقلیدسی
ھاوکێشەی دووری لە سیستمی پۆتانی دێکارتیدا لە تیۆرمیی پیتاگۆرسەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەگەر (x1, y1) و (x2, y2) دوو خاڵی سەر ڕووتەختێک بن، دووریی نێوانیان کە دووریی ئیقلیدسی پێ دەوترێت، بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت:
بە گشتی لە بۆشاییی ئیقلیدسی n ڕەھەندیدا، دووریی نێوان دوو خاڵی، و  لە گشتاندنی تیۆرمیی پیتاگۆرسەوە بەدەست دێت و بەم شێوەیە پێناسە دەکرێت:
دووجای دووریی ئیقلیدسی، بریتییە لە:
ژمارە ئاوێتەکان
وێنۆک|[[نرخی ڕەھای z دووریی r لە z تا خاڵی بنەڕەتە.]] بۆ ھەر ژمارەیەکی ئاوێتە وەکوو
z = x + iy,
کەواتە سێ بەھای x ،r و y بە بەکارھێنانی تیۆرمی پیتاگۆرس بەیەکەوە دەبەسترێنەوە:
لێرەدا r بریتییە لە ژمارەیەکی ئەرێنی یان سیفر، بەڵام x و y دەتوانن نەرێنی یا ئەرێنی بن یا خود سیفر بن. لە ڕوانگەی ئەندازەییەوە، r بریتییە لە دووریی z لە خاڵی بنەڕەت لە ڕووتەختی ئاوێتەدا. ئەمە دەتوانرێت بەم شێوەیە بگشتێنرێت، تاکوو دووریی نێوان دوو خاڵی z1 و z2 بدۆزرێتەوە. ئەم دوورییە بەم شێوەیە ھەژمار دەکرێت
بە بەکارھێنانی تیۆرمی پیتاگۆرس لەمەوە دەردەچێت:
بۆچوونی ماتماتیکزانان سەبارەت بە تیۆرمی پیتاگۆرس
یۆھانس کێپلەر دەڵێت ئەندازە خاوەنی دوو گەنجی گەورەیە یەکیان تیۆرمی پیتاگۆرسە، ئەوەی تریان دابەشکردنی ھێڵێک بە ناکۆتا ڕێژەی ناوەندی. یەکەمینیان لەگەڵ زێڕ بەراورد دەکرێت و دووھەمینیان گەوھەرێکی بەنرخە.
سەرچاوەکان
پۆل:پیتاگۆرس پۆل:مێژووی ئەندازە پۆل:ئەندازە پۆل:گۆشە پۆل:تیۆرمە ئەندازەیییەکان پۆل:تیۆرمی پیتاگۆرس پۆل:ڕووبەر پۆل:سێگۆشەکان
گەڕاوە لە مردن (فیلم)
گەڕاوە لە مردن (بە ئینگلیزی The Revenant) فیلمێکی ئەمریکی ژیاننامەیی و کاوبۆییە دەرھێنراوە لەلایەن ئەلێخاندرۆ گۆنزالێس ئیناریتو. چیڕۆکی فیلمەکە لە نۆڤلەکەی مایکڵ پونک وەرگیراوە بەھەمان سەردێر. چیڕۆکی فیلمەکە ڕاستییە و باسی سەردەمی ھیندیە سوورەکان دەکات و بەتایبەتیش پیاوێکی لای سنوورەکانی ئەمریکا بەناوی ھیوگ گلاس. فیلمەکە لەنواندی ئەکتەران لیۆناردۆ دی کاپریۆ، تۆم ھاردی، ویل پۆلتەر و دۆمنھال گلیسنە.
فیلمەکە بەشێوەیەکی سنووردار لە سینەماکانی ئەمریکا لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاو دەبێتەوە و بەشێوەیەکی فەرمی لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ بڵاو دەبێتەوە.
جگە لەوەش فیلمەکە لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ توانی سێ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بباتەوە کە بریتین بوو لەخەڵاتی باشترین دەرھێنەر (ئەلیخاندرۆ گۆنزالێس) و باشترین ئەکتەر (لیۆناردۆ دی کاپریۆ) و باشترین فیلمی دراما. جگە لەوەش پاڵێوراو کرا بۆ ١٢ خەڵاتی ئۆسکار. توانی سێ دانەیان بباتەوە کە بریتی بوون: باشترین سینەماتۆگرافی (ئیمانوێل لۆبێزسکی)، باشترین دەرھێنەر (ئەلیخاندرۆ گۆنزالێز ئیناریتو)، و گرینگترینیان بۆ ئەکتەر (لیۆناردۆ دی کاپریۆ) بوو.
چیڕۆک
لە ساڵی ١٨٢٣، ھیوگ لاس (دی کاپریۆ) لەلایەن ورچێکەوە ھێرشی دەکرێتە سەر و لەلایان ھاوڕێکانیەوە بۆ مردن بەجێدەھێڵدرێت. دواتر ھاورێکانی ھەلدەستن بە دزینی سامانەکەی و کوشتنی کوڕە بچووکەکەی. ھیوگ بەزیندووی دەمێنێتەوە لەژیان و ٢٠٠ کیلۆمەتر بەپێ دەبڕێ و بەمەبەستی گەڕانەوە تۆڵەکردنەووە لەو پیاوانەی کە کورەکەیان کوشت و خیانەتیان لێکرد.
بەرھەم‌ھێنان و پەرەپێدان و کاری وێنەگرتن
قۆناغی پەرەپێدانی فیلمەکە لە ئوگەستی ٢٠٠١ دەستی پێکرد کاتێ ئاکیڤا گۆڵدسمان ھەڵسا بە کڕینەوەی مافی بەفیلم کردنی کتێبەکە. فیلمەکە وادانرا لەسەرەدا کە ئەکتەر ساموێل جاکسن ڕۆڵی سەرەکی تیادا ببینێ، دواتریش قسە ھەبوو کە ئەکتەر کریستیان بەیل ڕۆڵی سەرەکی دەبینێ. دواتر لە ئوگەستی ٢٠١١ دەرھێنەر ئەلێخاندرۆ ئیناریتو کاری دەرھێنانی فیلمەکەی خرایە ئەستۆی، و ھەروەھا ڕایگەیاند کە ئەکتەر لیۆناردۆ دی کاپریۆش ڕۆڵی سەرەکی دەبینێ لە فیلمەکەدا. کاری وێنەگرتنی فیلمەکە لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ دەستی پێکرد لە ناوچە بەفراویەکانی ئەرجەنتیندا، زۆرجار بەھۆی سەختی و ساردی کەشی ئەو ناوچەیە زۆربەی ئەکتەرە لاوەکیەکان وازیان لە فیلمەکە دەھێنا یاخود دەردەکران. لیۆناردۆ لە لێدوانێکدا گوتی: سەخترین ڕۆڵی ژیانم ئەو ڕۆڵە بوو و ئەو دیمەنەش کە گۆشتی خاو دەخۆم و لەنێو سکی ئەسپەکەدا دەخەوم؛ و لە ئوگەستی ٢٠١٥ کاری وێنەگرتینی فیلمەکە بەکۆتا ھات.
دەرچوون
فیلمەکە سەرەتا دزەی کردە نێو سایتەکانی تۆرێنت و ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی زیانێکی زۆر بەداھاتی فیلمەکە بگات و بەشێوەیەکی سنووردار لە سینەماکانی ئەمریکا لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ بڵاو بۆوە و بەشێوەیەکی فەرمی لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ کەوتە سینەماکانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی چیڕۆکەکەیان لەڕووداوی ڕاستیەوە وەرگیراوە پۆل:فیلمە ژیاننامەییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:براوەکانی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی درامی پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلم پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ پۆل:فیلمەکان بە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین نمایشی ئەکتەری درامیی پۆل:فیلمەکان کە لە کالگاری وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە سینەماکارەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سینەماکاری بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی بافتای بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە پۆل:خەڵاتی ھەڵۆی زێڕین (ڕووسیا) بۆ براوەی باشترین فیلمی زمانی بیانی پۆل:فیلمەکان کە لە بریتیش کۆلومبیا وێنەیان گیراوە
٩١٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
تازاوا، ساینقەڵا
تازاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەفاخانە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
تازاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عەلیاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی تۆمارقامیش و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەفاخانە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردنەخشینە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا