cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مارس پاتفایندەر
وێنۆک|وێنەیەکی خەیالی کەشتی ئاسمانی مارس پازبێندەر و رۆبۆتی سیجورنر
مارس پازفێندەر کەشتیەکی ئاسمانی دەزگای ناسایە و رەوانەکراوە و تایبەتە بە لێکۆلینەوە لەسەر ھەسارەی مەریخ لە ٤ کانوونی یەکەمی سالی ١٩٩٦ لە کاژێر (٠٦:٥٨:٠٠)بە کاتی جیھان لە ناو دلی مووشەکی (دەڵتا ٢)رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا، کەشتی ئاسمانی مارس توانی دوای ٧ مانگ بگاتە سەر ھەسارەی مەریخ و لە ناوچەی (Ares Vallis) نیشتەوە و جێگیر بوو.
پاشەبنەما
700px|وێنۆک|وێنەیەکی پانۆرامای مەریخ لە لایەن کەشتی ئاسمانی مارس پازفێندەر |center|alt=A
سەرچاوە
مالپەری فەرمی لەبۆ کەشتی ئاسمانی مارس پازفایندەر
پۆل:ناسا پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان پۆل:گەردوون
ئەنجێلیکا کاتالانی
وێنۆک|کاتالانی، ١٨٠٦|upright ئەنجێلیکا کاتالانی (؛ ١٧٨٠—١٢ی حوزەیرانی ١٨٤٩) سۆپرانۆیەکی ئیتالی و کچی بازرگانێک بوو. دەنگی ئەو مەودای ٣ ئۆکتەیڤی ھەبوو. دەنگە بەھێزەکەی وەک یەکێک لە باشترین گۆرانیبێژەکانی سەردەمی خۆی ناساندی. ئەو ھەروەھا وەک مامۆستایەکی گۆرانیبێژی کاری دەکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٠ پۆل:مردووانی ١٨٤٩
ساوتۆمێ و پرینسیپی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ساوتۆمێ و پرینسیپی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ھیزۆپی گەورە
ھیزۆپی گەورە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی جوارقوڕنە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ھیزۆپی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گردگۆران و لە باشوور لەگەڵ داروقەبر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەرخمە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھیزۆپی بچوک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مەکینەی ترپە تەقاندن
مەکینەی ترپە تەقاندن (م،ت،ت) جۆڕێکە لە جووڵاندنی سیستەم کە بە بەکارھێنانی شەپۆلەکانی تەقاندن بۆ سووتاندنی سووتەمەنی تێکەڵەی ماددەی ژەنگر. ئامێرەکە ھەلدەبێ لەبەر ئەوە تێکەلەکە دەبێ نوێ بکرێتەوە لە شوێنی سووتاندنەکە لە نێوان ھەر شەپۆلێکی تەقاندنەوەو دواتر، بە شێوەیەکی ئاسایی، (م،ت،ت) کاردەکات بە خێرەیەک نزیک خێرایی دەنگ کە ڕێژەی خێراییەکی بۆ خێرای ڕووناکی بریتییە لە ٥ ماک. (م،ت،ت) یەکی نموونەی دیزانەکەی دەتوانێت چوستی و چالاکییەکی داینامیکییە گەرمییەکەی بەرزتر بێت لە دیزاینەکانی تر وەکو (تۆربۆجێتەکان و تۆریۆفەنەکان) چونکە شەپۆلی تەقاندنەوە لە ناکاو پەستان دەخاتە سەر تێکەلەکە وە گەرمی زیاد دەکات لە قەبارەیەکی دیاریکراودا لەئەنجامدا بەشە جووڵاوەکان وەکو بەکرەی کۆمپرێسەرەکان زۆر پێویست نین لە ئامێرەکە کە دەتوانیت بەشێوەیەکی باش کەمبکرێتەوە لەسەر ئاستی کێش و نرخی. (م،ت،ت) یەکان وادادەنرێت ھەبوون لە سالی ١٩٤٠ەوە. سەرچاوەکانی پێشووتر باس دەکەن کە بواری بەرەو پێشبردنەکە بریتیی بوو لا خێرایی و چوستی بە تێکەل کردنی سووتەمەنی و ماددەی ژەنگ گرتوو، قەدەغەکردنی لە خۆوە داگیرسانەکە، پێکەوە لکاندنی (inlet وnozzle)ەکە.
ھیچ تاقیکردنەوەیەکی (م،ت،ت) نەکراوەتە نێو بەرھەم ھێنان، بەلام زۆر لە تاقیکردنەوەی مەکینەکان دروست کران وە یەکێکیان بە سەرکەوتوویی بەستراووە بە فرۆکەیەکی خێرایی نزمی نیشاندەر کە فری بە ھێزی (م،ت،ت)لە ٢٠٠٨. لە ٦/٢٠٠٨ داکۆککەرانی پەرەپێدان و گەرانی پرۆژەکانی وزە (DARPA)ەکە خرایەروو کە کە لە دوا ڕۆژدا ئەم تەکنەلۆژیا بەکاردێ بۆ گەیشتن بە خێرایی ٦ ماک. ھەروەھا پرۆژەکە پوچەلکرایەوە ھەر زوو لە ١٠/٢٠٠٨
مەکینەی سەیارە
بنچینەی کارکردنی (م،ت،ت) وەکو پستنی سەیارە وایە بۆ ئەوەی پستنەکە کاربکات پێویستە کاتیک سووتەمەنی لەگەل ھەوا تێکەل دەبێت دەبێتە ھۆی دروستکردنی پەستانەکە بەنزیکەیی دەگاتە(10MPA) و (100atmospheres) کە دواتر فراوان دەبێت و دەچێتە ناو موشەکەکە.
دەروات و درێژ دەبێتەوە بۆ شوێنی پالنانەکە بۆ دلنیا بوون لەو پاشماوەی کە لە تێکەلەکە دروست دەبێت و دەردەچێ لە دواوەوە پال بە فرۆکەکە دەنێت بۆ پێشەوە ئەو ئاگرەی لە پشتەوەی سارۆغەکە دروست دەبێت دەبێتە ھۆی ڕۆیشتنی سارۆغەکە. زنجیرە داخەرەیەکی ھەیە کە بەکاردێ بۆ ئەوەی لە کاتی ڕۆیشت کە پەردەی پێشەوەی مەکینەکە دابخات، ئەو داخەرانەی کە لە سەری کاردەکەن ھێز دەخەنە سەر مەکینەکە بۆ ئەوەی بە ئاراستەی مەکینەکە ھێزی بخاتە سەر وە بە پێچەوانەی ئاراستەی مەکینەکە لە ھەوادا وادەکات کە ئامێرەکە بەرەو پێش ببات.
ھەندێک لە پستنەکان وا دیزاین دەکرێن کە دەنگ کپکەری بۆ دادەنرێت بۆ کەمکردنەوەی ئەو دەنگە زۆرانەی کە لێ دەردەچن بۆ پاراستنی ڤالڤەکان بە ئاراستەی ھەوا لە سیستەمەکە ئەو دیزاینانە ئاسایی وەکو پیتی(U) تیوبەکە کراوەییە کە لە ھەردوو سەرەکەی کراوەتەوە.
ھەریەک لەو سیستەمانەی پستنەکان کێشەیان بۆ دروست دەبێت لە کاتی پرۆسەی سووتانەکە، سووتەمەنییەکە گر دەگرێت و درێژ دەبێتەوە بە ناو ڕێرەوەکە وە ھەروەھا پال بە ھەریەکە لەو شتانەی کە نەسووتاوە کە لە ناو ڕێرەوەکە مابۆوە بۆ دەرەوەی (nozzel) لە ھەندێک حالەت کە چالاک کراوەن دەچنە دەرەوە پێش ئەوەی بسووتێ وەک ئەو گرەی دروست دەبێ لە (V-1 flying bomb)وە ھەندێک پستنی دیکە کاتێک لە ناو مەکینە ئەو تێکەلە زیاد دەکات بە شێوەیەکی نەگۆر دەگۆرێ بۆ وزەیەکی بە سود.
(م،ت،ت)کان
ھەموو مەکینە ئاسایەکانی جێت و زۆربەی مەکینەی ڕۆکێت کاردەکەن بە سووتاندنی سووتەمەنی کە خێرایە و لەناکاوە بەڵام کە سووتانی کەمتر لە خێرایی دەنگ بەھۆی سووتەمەنییەکە بە چەمکی (م،ت،ت) ئێستا لە چالاکی و بەرەو پێش چووندا لۆ دروست کردنی مەکینەی جێتدا دەیکاتە کار لە خێرایی دەنگ بە سووتانی سووتەمەنییەکە چونکە سووتانەکە زۆر بە خێرایی شوێنەکە دادەگرێ و بارگاوی کردنەکە (سووتەمەنی/تێکەڵەی ھەوا) کاتیان نییە بۆ فراوان بوون لەماوەی ئەو پرۆسەیە، ھەروەھا ئەوە شوێنێک داگیر دەکات لە ژێرەوە بە نزیکەی قەبارەیەکی نەگۆڕ قەبارە نەگۆڕە سووتاوەکە زیاتر چوست دەبێ لەچاو دیزاینی بازنە کراوەکان وەکو گاز تۆرباین کە پێشەنگ کراوە وەکو گەورەترین چوستی سووتەمەنی
ھەرچەندە پرۆسەی سووتانەکە زۆر خێرایە و لەناکاوە داخەرە میکانیکییەکان زۆر گرانن بۆ ڕێکخستن لەگەل جێبەجێکردنەکە لە جیاتی (م،ت،ت)S) بە گشتی زنجیرەی ڤالڤ بەکاردێنن لەکاتی پرۆسە بە وریای پرۆسەکە بە ڕێوەببات لە کاتی خۆیدا لە ھەندێ دیزاینی جەنەراڵ ئێلەکتریک داخەرەکان لادەبات بە ھێواشیاری لەگەل کات بەکارھێنانی پەستانی جیاواز لە ڕووبەرە جیاوازەکانی مەکینەکە دەگەرێتەوە دلنیابوون لەوەی کە گولە فرێدراوەکانی دواوە
لایەکی تری زیانەکە نیشان نەدراوە لە کردارەکەدا کە سووری کارەکە ئاسای پستنەکە لە لوتکەی دەرەوە کە نزیکەی (٢٥٠) ترپەیە لە چرکە بەھۆی سوورکاتی داخەرە میکانیکییەکان بەلام ئامانجی (م،ت،ت) ھەزاران ترپە لە چرکەیەک ئەوەندە خێراکە بە شێوەیەکی بنجینەی بەردەوام ئەندازیاری تێروانینە ئەمە دەبێ یارمەتی دەربێ لە دەرەوە کە بە پێجەوانە زۆر لەرەی پستنە مەکینە زۆر بچووکەکان قەبارەیەکی کەمتر دروست دەکەن لەچاو گەورەکان بۆ ھەمان پالپێوەنان. بەداخەوە تەقاندن زۆر کات دەنگی بەرزتر و گەورەترە لە چاو ئاگر گرتنەکە، کە زەحمەتی سەرەکی لەگەل تەقاندنی پستنی مەکینەکەیە دەست دەکات بە تەقاندن لەو کاتە ئەوە گونجاوە بۆ دەست پێکردن.
بە تەقاندن ڕاستەوخۆ لەگەل پریشکی گەورە کە بری وزەی ھاوردەی زۆر گەورەیە گونجاو نییە بۆ ھەر مەکینەیەک، کە ئاسای جارەسەر بۆ بەکار ھێنانی ئاگر کردنەوە لەگەل تەقاندنەکە تێدەپەرێ (DDT)کە دەست بە وزەیەکی بەرزی سووتاندن بکە. وە ھەروەھا تاودانێک لە خوارەوەی تیوبەکەکاتێک ئەوە خێرا دەبێت تا کۆتا خاڵ دەتەقێت لەلاێکیترەوە تەقاندنەکە دەتوانێت بنێردرێ لەدەوری وەکو بازنە و ڤالڤەکان دڵنیا دەکات کە بڵندترین لوتکە توانای دزەکردنی ھەیە بۆ زۆر ھەروەھا پەستانی تەقاندنی سیستەمەکە دەتوانی کرداریبێ بۆ چارەسەرکردنی کێشەی دەستپێکردنەکە،
ئەو پرۆسەیە زۆر زیاتر ئالۆزە لەوەی وادیار دەبێت بەھۆی بەرگرییەکەیەوە ڕوبەروبونەوەی واڤێفرۆنت پێدەکەوێ(وەکو ڕاکێشانی شەپۆڵ)
DDTS زۆر بە ئاسانتڕ ڕوودەدات ئەگەر بەربەست ھەبێ لە تیوبەکە، کە زۆری و فراوانی بەکارھێنانی کە پێچ پێچە کە دیزاین دەکرێ بۆ دروستکردنی زۆرترین تێدی بەسوود لەگەڵ کەمترین بەرگری بۆ جووڵاندنی (سووتەمەنی، ھەوا، مادە ژەنگە) تێکەڵەلە. کە دەبێتە ھۆێک بۆ گرگرتن و پەرشبوونی بۆ پێشەوە ھەندێکیان بۆ دواوە دەچن بەیەکدا دەکشێن لەگەڵ ئەوانی دیکە و پاشان خێرا دەکەن بۆ پێشەوە لە پێشی ئەوان
ڕەفتاڕەکان زەحمەتن بۆ مۆدێڵ و پێشبینیکردن و توێژینەوە بەردەوامە ھەروەک ئایایی پستنەکان دوو جۆری سەرەکیان ھەیە(ڤالڤید و ڤالڤێلین) دیزاینی لەگەڵ ڤالڤەکان ھەمان ڕووبەروبونەوەیە و زەحمەتە لەگەڵ سوربوون و پێشھات لەبەر دەکات توشبوون لەگەل پستنە ھاوتاکان.
ڤالڤێلیش دیزاین کراوە بەشێوەیەکی نموونەی شیتی پێ دەبەستن لەسەر نا ئاسای لە ھەوا و ڕۆشتن بۆ دلنیابوون لەیەک ڕێگا ڕۆشتنی تێکەڵەکە ھەروەھا ئەوە زۆر سەخە بوو بۆبەدەست ھێنانی لەDDT ئاسایدا.
لەوکاتەی زۆربەی توێژینەوەکان لەسەر بەرزترین خێرای، نوێترین دیزاین لەسەر بلندترین ترپە ڕێژە لەسەدی ھەزار دەردەکەون بۆ کار باشی تەنانەت لە خێرایی دەنگیش دابێ کەچی ئاسایی دیزاینی مەکینە ھەمیشە (tradeoffs)دەگرنەوە کە سنوردارن وەکو باشترین خێرایی ئەوان لەھەردوو (Partt & Whiney) و بەگشتی جەنەراڵ ئێلەکتریک ئێستا چالاکی (م،ت،ت) و توێژینەوە لەھەر ھەولدانێک بۆ بەرنامەی بازرگانی دیزاین بەرێوە دەبات سەکیترین
زەحمەتی لە پستنەکان و مەکینەکان ئەوەیە تەواوکردنی DDT بەبێ ھەبوونی نیوبێکی دڕێژ بۆ دروستکردنی و ناکرداری و ڕادەکێشێت لەسەر فرۆکە (زیادکردنی (U_bend)ێندێک لە نیوبەکە کە شەپۆلی تەقاندنەکە دەکوژێنێتەوە) کە ژاوەژاوەکە کەم دەکاتەوە (زۆرجار باسی دەنگی دەکرێ کە لە «jakhammer» دەچێ) ھەروەھا دەبێتە ھۆی سایتکردنی ئامێرەکە و کەمکردنەوەی لەرەلەر
یەکەم فرینی (م،ت،ت) و پێدانی وزە
وێنۆک|300px|لەم وێنەی فرینەدا تەقاندنەکە پیستنەکە وزەی پێدەدات و بە قورسی گۆرینی (Ruton long EZ) لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ یەکەم فرین کە دەزاندرێت لە فرۆکە وزەی پێدرا لەلایان پیستنی مەکینە ڕوویدا لە لێدانی ھەوا و بۆشایی بەندەر لە ٣١کانوونی دووەم٢٠٠٨. پرۆژەکە دەرکرا لەلایان (Air Force research laboratory و innovative scientific solution..... ھتد) .کە فرۆکەکە ھەلبژێردرا بۆ فرینێک کە بە قورسی گۆرا بۆ (scaled composites Long EZ) بە ناوی (Borealis). کە مەکینەکە پێکھاتووە لە چوار تیوب کە ترپە کە تەقاندن بەرھەم دەھێنن لە دووبارەبوونەوەی (80HZ).... ھتد. دروست دەکرا تا سەرەوەی تا ٢٠٠ پاوەندی پالپێوەنان (٨٩٠ نیوتۆش) زۆر سووتەمەنی ڕەچاو کران و تاقی کرانەوە لەلایان مەکینە گەشە پێکراوەکان لەم سالانەی دوایدا بەلام دۆزینەوەی (octan) بەکارھات بۆ ئەم فرینە. سیستەمێکی ڕۆکێتی بچووکیان بەکارھێنا بۆ ئاسانکردنی (liftoff of the long_EZ) بەلام (م،ت،ت) بەکاریھێنا لە ژێر تواناکەی بۆ ١٠ چرکە و لە بلندایی بە نزیکەیی ١٠٠پێ ٣٠ مەتر بە ڕوونی ئەم فرینە ڕووی دا لە خێراییەکی خوار (م،ت،ت) چەمکی مەکینە زیاتر ڕاست نییە لە خێراییەکی بلند بەلام خۆپیشاندانەکە ئەوەی نیشاندا کە (م،ت،ت) دەتوانێ یەکبخات لە چوارچێوەی فرۆکەکە بەبێ پێکھاتە گرفت پێوەکان لە 200-195 dB شەپۆلی تەقاندن. چیتر پلانی فرین دانانرێت بۆ فرینی modifiedLong-EZ بەلام سەرکەوتن ئەگەرە وەکو پەرەپێدانی سووتەمەنی بۆ (م،ت،ت). توێژینەوەی فرۆکە خۆی ڕۆرا بوو بۆ مۆزەخانەی نەتەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ھێزی ھەوا بۆ پیشاندان.
کلتوورە باوەکان
لە(sci-fi novel Aelita)لە سالی ١٩٢٣ دوو ئەفسەری ڕووسی بۆMars
ترپە تەقاندنی موشەکێک پاش ھاراوەی نائاسایی تەقەمەنی ھێز بەکاردەھێنێت.
وی ڤیدیۆ
وی ڤیدیۆ پلاتفۆرمێکی دەستکاریکردنی ڤیدیۆی ئۆنلاینە کە بۆ کۆمپیوتەر و موبایل (ئەندرۆید، ئای ئۆ ئێس) بەردەستە کۆمپانیاکە لە ٢٠١١ لە ئەورووپا دامەزراوە، بنکە سەرەکییەکەی ئەکەویتە کالیفۆرنیا، تیمە تەکنیکیەکەی لە ڕۆمانیا نیشتەجێن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:کۆمپانیاکانی ماونت ڤیوو، کالیفۆرنیا پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرەکان کە لە ٢٠١١ دامەزراون پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١١ لە کالیفۆڕنیا پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ئەپلیکەیشنەکانی تۆڕی ھەوری پۆل:کۆمپانیا نەرمامێرانەی ئەکەونە قەراخ دەریای سان فرانسیسکۆ پۆل:نەرمامێری دەستکاریکردنی ڤیدیۆ
کارێز، تانجەرۆ
کارێز گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کارێز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کەماڵانی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی باخچە، تانجەرۆ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەماڵانی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تلەزەیت.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پیاوێ لە دارسێو
پیاوێ لە دارسێو کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠٠ چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠٢ گەیشتووەتەوە بە چاپی دووەم.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
پزیشکیی چاو
وێنۆک|پزیشکیی چاو پزیشکیی چاو یان ئافتلمۆلۆژی لە بواری نەخۆشییەکانی چاو و ئاناتۆمی و فیزیۆلۆژی گلێنکە و پووڵەی چاو و ڕێی فرمێسک ئیش و کار ئەکا. چاو نەخۆشیی جۆراوجۆری ھەیە کە پسپۆرەکان لە پزیشکیی چاو دەرمان و نەشتەرگەری بۆ دەکەن.
نەخۆشییەکانی چاو
وێنۆک|ئاناتۆمی چاو
فلۆشیپ
پزیشکیی چاو چەنین فلۆشیپی ھەیە. بۆ نموونە پزیشکیی چاوی منداڵان و دەرمانی چاو خێلی (بە ئینگلیزی: Strabismus)، فلۆشیپی نەخۆشییەکانی دەرەوی چاو و ڕەشێنکەی چاو، فلۆشیپی ئاوی سپی، فلۆشیپی پاتۆلۆژی چاو، فلۆشیپی نەشتەرگەری جوانکاری چاو و ئێکۆپلاستیک و ھتد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
.hr
hr. پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی کرواتیایە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٣دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
کەنەدا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٤٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
فیلیپ سگریچیا
فیلیپ جەی سگریچیا (لەدایکبووی ١٩٥٧) دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە. لە ''چەندین فیلم و بەرنامەدا کاری کردووە. ''
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
فڕانک ئۆز
فڕانک ئۆز (بەناوی فڕانک ڕیچارد ئۆزنوۆیچ لەدایکبووە؛ لەدایکبووی ٢٥ی ئایاری ١٩٤٤) ئەکتەر، دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. دیاترین کاری بریتییە لە ڕۆڵی یۆدا لە زنجیرە فیلمەکانی جەنگی ئەستێرەکان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
قەزای غەنچە
وێنۆک|دیمەنێک لە لووتکەکانی ھەڵدی کۆنس کە تایبەتن بە چیای بەرزی قەرەکۆرەم وێنۆک|نەخشەی گیلگیت-بالتیستان بە قەزای غانچێ بە ڕەنگی سوور تیشک خراوەتە سەر قەزای غەنچە (بە زمانی ئوردوو: ضلع گانچھی، بالتی: གངས་ཅེ) ڕۆژھەڵاتترین قەزای ١٤ قەزای خاکی پارێزگای گیلگیت-بالتیستانە کە لەلایەن پاکستانەوە بەڕێوەدەبرێت. بارەگای لیوای سوپای پاکستان دەکەوێتە شاری گۆما لە ناوچەی غانچێ. بارەگای کەتیبەی کەرتی گەیاری سوپای پاکستان ٢٠ میل (٣٢ کیلۆمەتر) لە ڕۆژاوای سەھۆڵبەندی سیاچن دوورە. ناحیەی غەنچە بە بارەگای ئیداری لە شاری مێژوویی خەپڵو، بە دیمەنە ناوازەکانی و دیمەنە بەرزەکانی وەک شوێنێکی گەشتیاری بەناوبانگە.
خوێندن
بەپێی ڕیزبەندی پەروەردەی قەزای ئەلیف ئایلان پاکستان ٢٠١٧، غانچێ لە پلەی ٢٩ دایە لە کۆی ١٤١ قەزا لە ڕووی پەروەردەیییەوە. بۆ ئاسانکاری و ژێرخانی، قەزاکە لە ڕیزبەندی ١١٨ دایە لە کۆی ١٥٥.
سەرچاوەکان
غەنچە
ئەمبرۆژی میرۆشێڤزکی
ئەمبرۆژی میرۆشێڤزکی (؛ ١٨٠٢—١٨٨٤) وێنەکێشێکی پۆڵەندی بوو کە یەکەم وێنەکێشی ناسراوی فرێدریک شۆپان بووە. ئەم وێنەکێشە لە وارساو چالاک بووە.
کارەکان
میرۆشێڤزکی پۆرترەیتی بۆ ھەموو ئەندامانی خێزانی شۆپان کێشەوە
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٢ پۆل:مردووانی ١٨٨٤ پۆل:وێنەکێشە کوڕەکانی سەدەی ١٩یەم
ژن و باران
ژن و باران کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠٠ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
ساوتۆمێ و پرینسیپی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ساوتۆمێ و پرینسیپی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئێمی نۆتر
ئێمی نۆتر (Emmy Noether) بیرکاریزانێکی ئەڵمانی بوو کە زۆر بەشداری گرنگی کرد بۆ جەبری پەتی. ئەو تیۆرەی نۆتری دۆزییەوە، کە لە فیزیای بیرکاریدا بنچینەیییە. ئەو لەلایەن پاڤێل ئەلێکساندرۆڤ، ئەلبەرت ئاینشتاین، ژان دیودۆنێ، ھێرمان ویڵ و نۆربێرت وینەر بە گرینگترین ژنی مێژووی بیرکاری وەسف کراوە. وەک یەکێک لە ماتماتیکزانە پێشەنگەکانی سەردەمی خۆی، چەند بیردۆزێکی ئەڵقە و کێڵگە و جەبرەکانی پەرەپێدا. لە فیزیادا، بیردۆزی نۆیسەر پەیوەندی نێوان ھاوسەنگی و یاساکانی بمێنی ڕوون دەکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ماتماتیکزانانی ژنی ئاڵمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢ پۆل:مردووانی ١٩٣٥ پۆل:جووە ئاڵمانییەکان پۆل:ژنە داھێنەرەکان پۆل:ژنە زانستخوازەکانی سەدەی ٢٠ پۆل:فیزیکزانانی جوو پۆل:زانا جووەکان
.hn
hn. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتە بۆ وڵاتی ھۆندووراس، لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٣دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
خراپترین جادووگەر (درامای ٢٠١٧)
خراپترین جادووگەر زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی منداڵانە و درامایەکی خەیاڵییە. لەسەر بنەمای زنجیرە ڕۆمانەکانی ھەمان ناو کە لە ساڵی ١٩٧٤ لەلایەن جیل مۆرفی نووسراوە ئەم زنجیرەیە لە باس لە میلدرید ھەبل (بیلا رامسی (وەرزی ۱–۳)، لیدیا پەیج (وەرزی ١) و دوستانش ماود سپێڵبۆدی (میب کامپبل (وەرزی ۱)، مگان ھیوز (وەرزی ١ --٢) و انید نایتشەید (تامارا سمارت) و رکابەران ئیثیل ھالوو (جینی ریچاردسن)، دروسیلا پادوک (تالولا میلیگان) و داستان و پەروەردەکانی فلیسیتی فۆکسگیل (داگنی رۆلینز) و پەروەردە لە ئەکادیمیای کاکل لەژێر چاودێری خانم کاکل (کلار ھیگینز) وە جێگری یاریدەدەری توند خاتوو ھاردبرۆم (ڕاکوێل کاسیدی) ئەمە پێنجەمین گونجاندنە لە زنجیرەی خراپترین جادووگەر لەدوای فیلمی تەلەڤیزیۆنی ساڵی ١٩٨٣، زنجیرە تەلەڤیزیۆنیەکەی ساڵی ١٩٩٨، ٢٠٠١ی تەلەڤزیۆنی و فلیمی ٢٠٢١
ئەم زنجیرەیە بەرھەمێکی نێودەوڵەتی بوو لە نێوان سی بی سی، زی دی ئێف و نێتفلیکس. ئەم زنجیرەیە لە ٢٢ی تەمووزی ٢٠١٧ لە نێو دەوڵەتی لە نێتفلیکس بەردەست بوو. ئەوە بەردەست بوو بۆ ئەندامەکان لە بەریتانیا، ئیرلەند و ئەڵمانیا دوای یەکەم نمایشی لە سی بی سی و زی دی ئێف. ئەم زنجیرەیە یەکەم جار لە سی بی سی لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ نمایش کرا. زنجیرەی دووەم لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨وە دەستی بە پەخش کرد. زنجیرەی دووەم لە نێتفلیکس ئۆسترالیا لە ٢٧ی تەمووزی ٢٠١٨ نمایش کرا. زنجیرەی سێیەم لە ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دەستی بە پەخش کرد. زنجیرەی چوارەم لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ دەستی بە پەخش کرد. نێتفلیکس چوارەمین زنجیرەی لە ١ تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاو کردەوە.
درامای یەکەم
میلدرد ھابل فێری سیحر و جادووگەری دەبێت، بۆی دەردەکەوێت کە ئەو جادووگەرە سەرەڕای ئەوەی کە لە خێزانێکی جادووگەرەوە نییە. میلدرد بە یارمەتی ھاوڕێ نوێیەکەی ماود سپێلبۆدی دەچێتە ئەکادیمیای جادووگەرەکان و وەردەگیرێت دوای ئەوەی لە ئاگەسا خوشکە خراپەکەی سەرۆکی قوتابخانە خاتوون کاکل ڕزگاری دەکات کە دواتر سیحرەکەی لێدەسەندرێتەوە. میلدرد لەگەڵ ئەرک و کاردا خەبات دەکات، بە پێچەوانەی ھاوپۆلەکانیەوە نازانێت لە جادووگەری ھەموو ژیانی. ھاوڕێیەتی لەگەڵ کچە نوێیەکەی ئێنید نایتشێد دروست دەکات بەڵام دەبێتە ڕکابەری ئێتل ھالۆ. دواتر میلدرد بەھۆی ئەوەی بەبێ مۆڵەت گۆڕەپانەکە بەجێدەھێڵێت، دەردەکرێت. ئاگاتا دێتە لای کاکل، فێڵ لە ئێسمێرالدا دەکات کە خوشکە گەورەکەی ئیتێلە و سیحرەکەی دەدات بە ئاگاتا و وەک سەرۆکی قوتابخانەکە دەگرێتە ئەستۆ. میلدرد بە کە دەزانێت ئاگاتا بووەتە سەرۆکی قوتابخانە لە ڕکابەرەکەیەوە، دەگەڕێتەوە بۆ ماڵی کاکل، بەو ھیوایەی ڕزگاری بکات. دوای ئەوەی ئاگاتا قوتابخانەکە لەناو دەبات بەھۆی ئەوەی کەس حەزی لێی نییە، میلدرد و ھاوپۆلەکانی جادوویەک ئەنجام دەدەن کە ھەموو جادووەکانی ئاگاتا پێچەوانە دەکاتەوە. میلدرد دەھێنرێتەوە بۆ ماڵی کاکل و ساڵی یەکەمی تەواو دەکات.
درامای دووەم
میلدرد دەگەڕێتەوە بۆ لای کاکل، جادووگەرێکی زۆر باشتر لە پێشوو. بەردی دامەزرێنەر، بەردێک دەدۆزرێتەوە کە دەدرێت بە ئەکادیمیای جادووگەری بۆ سووتاندنی سیحر. ئیتێل سەردانێک لەلایەن ئێسمێرالدا وەردەگرێت، ھەوڵدەدات ئێسمێرالدا ڕازی بکات کە سیحری بەردی دامەزرێنەر وەربگرێت کە ئەویش ڕەتیدەکاتەوە. بەڵام بۆ ڕزگارکردنی سیبیل و ئیتێل و خوشکە بچووکەکەی ئێسمێرالدا، ئێسمێرالدا ناچار دەبێت سیحری بەردی دامەزرێنەر وەربگرێت، ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی سیحرەکە بە ھەڵەدا بچێت و قەڵاکە دەست بە بەستن بکات. لە کاتێکدا خوشکەکانی میلدرد و ماود و ئێنید و ھالۆ بەدوای ڕێگەیەکدا دەگەڕێن بۆ ئەوەی بەردی بناغەی دووبارە ئاگر بکەنەوە، میلدرد لەسەر دارستانی بنەماڵەکەی بەسەر باپیرەیدا دەکەوێت و دەزانێت ھابڵەکان خێزانێکی جادووگەرن بەڵام میرابێل کە باپیرەی ئەو و دوانزە نەوەی کردە قوربانی لە سیحر بۆ دووبارە ئاگرکردنەوەی بەردی بناغە. دوای ئەوەی ھەمووان دەست دەکەن بە بەستن و ئەکادیمیاکە چۆڵ دەکرێت، میلدرد تێدەگات ئەگەر بیەوێت ئەکادیمیاکە ڕزگار بکات، دەبێت ئەو کارە بکات کە میرابێل کردوویەتی. میلدرد دەست دەکات بە جادووەکە بەڵام لە نیوەی ڕێگادا، میس مۆڵد، مامۆستای ھونەر، جێگەی دەگرێتەوە و سیحرەکەی دەکاتە قوربانی.
سەرچاوەکان
پۆل:خراپترین جادووگەر پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی منداڵانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە سەرووسروشتییەکانی بەریتانیا پۆل:جادوو لە تەلەڤیزیۆندا
مات شاکمان
مات شاکمان دەرھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی و شانۆی ئەمریکییە. بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری وانداڤیژن بووە و دەرھێنانی ئەڵقەکانی فیلمەکانی و فارگۆ و کایەی تەختە پاشایەتییەکان کردووە. بەڕێوەبەری ھونەری یاریگای گێفنە لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیایە.
شاکمان لە شاری ڤێنتورا لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە و گەورە بووە. باوکی جولەکە و دایکی کاسۆلیکی "بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:جووە ئەمریکییەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
ئامینە بوعیاش
ئامینە بوعیاش (؛ لە دایکبووی ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٧) کەسایەتی ژنە چالاکوانی مافەکای مرۆڤی مەغریبییە. ئەو لەوەتەی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨، ووەتە سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتیمانی مافەکانی مرۆڤ مەغریب. بەهۆی کارەکانییەوە، لە ساڵی ٢٠١٩ هیچ زیندانییەکی سیاسیی لە مەغریب نەما.
ئامینە لە ساڵی ٢٠٠٦ لە ناوخۆی وڵاتەکەی ناوبانگی دەکرد، ئەمەش کاتێک بوو کە بووە یەکەم ژن ببێتە سەرۆکی ڕێکخراوێکی ناحکومی لە مەغریب. وەک سەرۆکی ڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤ لە مەغریب (OMDH)، ئامینە کار لەسەر ماف و پرسەکانی ئەشکەنجە، پەنابەران، کۆچەران، ژنان و ئەو تاکانەی کە سزای لەسێدارە دانیان بۆ دەرکرا بوو دەکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:ژنە مەغریبیەکان لە سیاسەت پۆل:مەغریبیەکان لە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ پۆل:نوێنەرەکانی مغریب بۆ لاتیڤیا پۆل:نوێنەرەکانی مەغریب بۆ سوێد
ڕاکێشان (فیلم)
ڕاکێشان فیلمێکی ھەستبزوێنی خەیاڵی زانستیی ٢٠١٣یە لە لایەن ئالفۆنسۆ کوارۆن دەرھێنراوە، ھەروەھا بە ھاوبەشی کاری نووسین، مۆنتاژ و بەرھەمھێنانی بۆ فیلمەکە کردووە. ھەریەکە لە ساندرا بوڵک و جۆرج کلونی وەک دوو ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە ھەوڵی گەڕانەوە بۆ سەر زەوی دەدەن دوای لەنێوچوونی مەکۆی بۆشایییەکەیان لە خولگەدا.
کوارۆن لەگەڵ خۆناسی کوڕی سیناریۆی فیلمەکەی نووسیوە و لە یوونیڤەرساڵ پیکچەرز ھەوڵی پەرەپێدانی فیلمەکەی داوە. دواتر، وارنەر برۆس. پیکچەرز مافی دابەشکردنی فیلمەکەی بەدەست ھێنا. دەیڤد ھێیمن، کە پێشتر لە فیلمی ھاری پۆتەر و بەندکراوی ئازکابان (٢٠٠٤) کاری لەگەڵ کوارۆن کردووە، لەگەڵیدا فیلمەکەی بەرھەم ھێناوە. ڕاکێشان بە تەواوەتی لە شانشینی یەکگرتوو بەرھەم ھێنراوە، کە کۆمپانیای کاریگەرییە سۆمایییەکانی بەریتانی فرەیمستۆر زیاتر لە سێ ساڵی لە دروستکردنی زۆربەی کاریگەرییە سۆمایییەکانی فیلمەکە بەسەر بردووە، کە زیاتر لە ٨٠ خولەک لە کۆی ٩١ خولەکی فیلمەکە دەگرێتەوە.
فیلمەکە بووە ھەشتەم پڕداھاتترین فیلمی ٢٠١٣، داھاتی فیلمەکە لە گشت جیھان زیاتر لە بووە، ئەمە لە کاتێکدا بودجەی بەرھەمھێنانەکەی نزیکەی  بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:خەڵاتی ھەڵۆی زێڕین (ڕووسیا) بۆ براوەی باشترین فیلمی زمانی بیانی پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین دەرھێنەر بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی بافتای بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە سینەماکارەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سینەماکاری بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە پۆل:فیلمەکان کە لە ڕوانگەی کەسی یەکەمەوە وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە بەریتانییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:براوەکاتی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلمی بەریتانی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەمریکییەکان لە بۆشایی ئاسمان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کارەساتییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ئەستێرەگەڕەکان پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە مەترسییەکانی بۆشایی پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ناسا پۆل:فیلمە دەرھێنراوەکانی ئالفۆنسۆ کوارۆن پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ئالفۆنسۆ کوارۆن
بۆکس ئۆفیس مۆجۆ
مێژوو
ئەم ماڵپەڕە لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن براندۆن گرای دامەزراوە. بە یارمەتی شۆن سالیسبێری، لە ساڵی ٢٠٠٢دا، گاری بینەری سایتەکەی گەیاندە نزیکەی دوو ملیۆن کەس. لە ساڵی ٢٠٠٨ کۆمپانیای ئەمازۆن، بۆکس ئۆفیس مۆجۆی کڕی بۆ ئەوەی ببێتە لقێکی کۆمپانیای ئای ئێم دی بی. بەشی نێودەوڵەتی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ ئاماری فرۆشتنی فیلمەکانی ٥٠ وڵاتی جیاواز کۆدەکاتەوە و پێشکەشی دەکات. لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦ ئەم ماڵپەڕە لەلایەن «گرووپی کاری ناسینەوەی ناوەڕۆکی تاوانکاری»ەوە فلتەر کرا بەبێ ئەوەی ھیچ ھۆکارێکی دیاریکراو بخاتەڕوو. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤، ترافیکی ماڵپەڕی بۆکس ئۆفیس مۆجۆ گەڕێنرایەوە بۆ IMDB، کە دوای ٢٤ کاتژمێر گەڕایەوە بۆ دۆخی سەرەتایی خۆی بەبێ ئەوەی ھیچ ڕوونکردنەوەیەک لەلایەن بەڕێوەبەرانی ماڵپەڕەکەوە بدرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٨ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:موڵکە ئینتەرنێتییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراون پۆل:بنکەدراوە سەرھێڵییەکانی فیلم
دەریای لاکادیڤ
سوێری ئاوەکە لە ناوەند و بەشە باکوورییەکان ٣٤ لە ھەزار دایە و لە بەشەکانی باشوور دەگاتە ٣٥ لە ھەزار. کەنارەکانی دەریای لاکادیڤ لە ڕووێ زیندەوەرناسییەوە دەوڵەمەندە و تەنیا لە کەنداوی مانار ٣،٦٠٠ چۆری تێدایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆقیانووسی ھیند پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی سریلانکا پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی مالدیڤ پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی ھیند پۆل:جوگرافیای لاکشادویپ پۆل:دەریاکان پۆل:دەریاکانی ئۆقیانووسی ھیند پۆل:سنووری ھیند و سریلانکا
کۆشکی دۆڵمەباخچە
کۆشکی دۆڵمەباخچە کۆشکێکە دەکەوێتە ناوچەی بەشیکتاشی ئیستەنبول، تورکیا. لە ماوەی ساڵانی ١٨٥٦ بۆ ١٨٨٧ هەروەها لە ساڵانی ١٩٠٩ بۆ ١٩٢٢ وەک ناوەندی سەرەکیی حوکمڕانیی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی بەکارهاتووە. ماوەیەک کۆشکەکە بە کۆشکی یەڵدز ناوهێنراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مستەفا کەمال ئاتاتورک پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
تیتوس ڤۆیچەخۆڤزکی
تیتوس سلڤێستەر ڤۆیچەخۆڤزکی (؛ ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٨٠٨—٢٣ی ئازاری ١٨٧٩) چالاکوانێکی سیاسیی پۆڵەندی، جوتیار و پشتگیرێکی ھونەر بوو. ئەو یەکێک بوو لە ھاوڕێ کۆنەکانی ئاوازدانەری فەڕەنسی-پۆڵەندی فرێدریک شۆپان.
لە کاتی مناڵیدا، ڤۆیچەخۆڤزکی ھاوڕێی شۆپان بووە لە پەیمانگای وارساو و لەگەڵ خێزانی شۆپاندا دەیانخوێند. ئەو دواتر لە کۆلێژی وارساو دەستی کرد بە خوێندنی قانوون. شۆپان یەکێک لە ئاوازەکانی خۆی بۆ ئەم نووسیوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٨٧٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٨ پۆل:فرێدریک شۆپان
شارەوانی
220x440px|وێنۆک|ھۆڵی شارەوانی پۆنس، لە شاری پۆنس سیتی لە پورتۆریکۆ، شوێنی حکوومەتە بۆ شارەکە و ناوچەکانی دەوروبەری کە شارەوانی پێکدەھێنن. شارەوانی بەشێکی حکوومییە کە پەرە بە شار و گوندەکانی دەوروبەری دەدات، ڕێگاکان ڕووناک دەکاتەوە، شەقامەکان بە دار و ھێمای ئاڕاستە جوان دەکات، پلان بۆ ھاووڵاتیان جێبەجێ دەکات، بازاڕەکان ڕێکدەخات، ئاوەڕۆ، و پاکوخاوێنی شارەکە دەپارێزێت. دەوڵەت بڕێکی زەبەلاح لە بوودجە بۆ شارەوانی تەرخان دەکات بۆ پەرەپێدان و باشترکردنی سیمای شارەکان.
بەزۆری لە چەند بەشێک پێکدێت بەم شێوەیە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارەوانییەکان پۆل:جۆرەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتەکان پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکان پۆل:دامەزراوە حکوومییەکان
ئیندیرا باجرامۆڤیچ
ئیندیرا باجرامۆڤیچ (Indira Bajramović) کەسایەتی ژنە چالاکوانی قەرەجەکانە، ئەو لە بۆسنە دەژی. ئەو بەڕێوەبەری دامەزراوەی ژنانی قەرەجە لە شاری تزولا. ئەو دەستی هاریکاری بۆ قەرەجە گوندنشینەکانی بۆسنە درێژکردووە لەماوەی دوو دەیەی ڕابردوو. ئیندیرا بە چڕی کاری کردووە لە پشاندان و بڵاوکردنەوەی هۆشیاری لەبارەی ژنە قەرەجە بێ کارەکان و هەروەها ئەو هەراسانکردن و توندووتیژییانەی لەئاستی ناوخۆ دووچاریان بۆتەوە.
چالاکی
ڕێکخراوەکەی ئیندیرا باجرامۆڤیچ تیشکی خستۆتە سەر دابینکردنی خۆراک و پێداویستییەکان، هەروەها دابینکردنی پێداویستی خوێندن بۆ منداڵە قەرەجە لاوەکان. زیاتر لەوەش، ڕێکخراوەکە کاردەکات بۆ باشترکردنی ڕەوشی تەندرووستی قەرەجەکان، لەم نێوانەدا پشکنینی شێرپەنجەی مەمکیش بۆ ژنەکان دەکەن.
لە ماوەی بڵاوبوونەوەی پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩، ئیندیرا باجرامۆڤیچ لەپاڵ ڕێکخراوەکەی خۆی و خۆبەخشان ئەوا بەردەوام بوون لە چالاکییەکانیان بۆ هاوکاریکردنی قەرەجە گوندنشینەکان بەپێدانی خواردن هەروەها پڕۆژەی درووستکردنی یاریگایەکی تۆپی پێ.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان
ئالەگوێزی خواروو
ئالەگوێزی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەندوس، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئالەگوێزی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باچانلو و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلی مەلیک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاغچەزیوە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵاجوق.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕەنگدان
قەسیدەی ڕەنگدان کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠١ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
ساوتۆمێ و پرینسیپی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ساوتۆمێ و پرینسیپی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
کەنەدا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
فرێدریک تۆیێ
فرێدریک تۆیێ دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە و ناوبەناو وەک بەرھەمھێنەر دەردەکەوێت تۆی لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە سانتا باربارا خوێندوویەتی و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی تەواو کردووە
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣ یارییەکی تۆپی پێ بوو بۆ دیاریکردنی براوەی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥. یارییەکە لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ لە یاریگای دۆیچە بانک پارک لە شاری فرانکفورت لە نێوان بەرازیل و ئەرجەنتین بەڕێوەچوو. بەڕازیل بە ئەنجامی ٤-١ یارییەکەی بردەوە.
بیھار
وێنۆک|وێنەی پاتنا لە بیھار. بیھار ویلایەتێکە لە ڕۆژھەڵاتی ھیندستان. سێیەم پڕدانیشتوانترین ویلایەتە لە وڵاتەکە، ھەروەھا لە ڕووی ڕووبەرەوە دوانزدەمین، ئەمەش ھەبوونی ڕووبەرێک بە ئەندازەی ٩٤٬١٦٣ کیلۆمەتر دووجا. بیھار ھاوسنوورە لەگەڵ ویلایەتی ئوتەر پرادیش لە ڕۆژاوا، وڵاتی نیپال لە باکوور، لە ڕۆژھەڵاتیش ھاوسنوورە لەگەڵ بەشی باکووری ویلایەتی بەنگالی ڕۆژاوا، ویلایەتی جھارکەند لە باشوورەوە. سێ لە دیارترین ناوچەکانی بیھار پێکدێت لە ماگاد، میتیلیا و بۆجپور.
لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠، بەشی باشووری بیھار کرایە ویلایەتێکی نوێ لە ھیندستان لەژێر ناوی جھارکەند. تەنیا ١١٫٣٪ خەڵکی بیھار لە شارەکاندا دەژین، ئەمەش نزمترین ئاستە لە ھیندستان لەدوای ویلایەتی ھیماچل پرادیش. ٥٨٪ دانیشتووانی بیھار لە خوار تەمەنی ٢٥ ساڵیدان، ئەمەش وایکردووە ببێتە گەنجترین ویلایەتی ھیندستان. زمانەکانی ھیندی و ئوردوو وەک زمانی فەرمی ویلایەتەکە دیاری کراون، لەگەڵ ئەوەش زمانەکانی ماتیلی، ماگاھی و بۆجپوری لە زمانەکانی دیکەی ویلایەتەکەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتەکانی ھیند پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٢ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ھیندستان
فراکتاڵی ماندێلبرۆت
LEFT|thumb فراکتاڵی ماندێلبرۆت بریتییە لە فراکتاڵێکی سێ ڕەھەندیی کۆمەڵەی ماندێلبرۆت، کە لە ساڵی ٢٠٠٩ لەلایەن دانیێل وایت و پاوڵ نیلاندر دروست کراوە. ئەم فراکتاڵە بە بەکارھێنانی سیستەمی پۆوتانی گۆیی بەرھەم دێت.
فورمووڵ
فورمووڵی دانیێل وایت و پاوڵ نیلاندر بە توانی nـەم لە سێ ڕەھەندی y، x و zدا بەم شێوەیە:
کاتێک:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فراکتاڵەکان
یان ناپۆموسێن بیالۆبلۆسکی
یان ناپۆموسێن بیالۆبلۆسکی (؛ ١٨٠٦—٣١ی ئازاری ١٨٢٨) ھاوڕێی مناڵی و ھاوکاری ئاوازدانەری پۆڵەندی-فەڕەنسی فرێدریک شۆپان بوو. باوکی شۆپان، نێکۆلاس شۆپان، لە پەیمانگای وارساو وانەی بە بیالۆبلۆسکی دەوتەوە، کە دواتر لەڕێی ئەوەوە شۆپانی ناسی و بوون بە ھاوڕێی نزیکی یەکتر. ئەم و شۆپان چەند نامەیەکی زۆریان لەگەڵ یەکتر ئاڵوگۆڕ دەکرد؛ تاکوو دواتر لە ساڵی ١٨٢٨ کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٦ پۆل:مردووانی ١٨٢٨ پۆل:فرێدریک شۆپان
نیشانی کۆماری فیدڕالی (نێجیریا)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وەرگرانی نیشانی کۆماری فیدڕالی پۆل:نیشان، جوانکاری، مەدالیاکانی نێجیریا
کانی ھەنجیر، تانجەرۆ
کانی ھەنجیر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی ھەنجیر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دارەڕەش و لە باشوور لەگەڵ گوندی کارێز، تانجەرۆ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەماڵانی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تلەزەیت.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باڵیۆز
وێنۆک|باڵیۆز داوود زادوور لە ئێران باڵیۆز یان باڵوێز باڵاترین نوێنەر و کەسایەتی ڕەسمیی سیاسی یەک وڵاتە کە لەلای وڵاتێک یان ڕێکخراوەی نێودەوڵەتی وەرگرتوویە.
کەنداوی بەنگال
کەنداوی بەنگال کەنداوێکە کە بەشی باکووری ڕۆژھەڵاتی ئۆقیانووسی ھیند پێکدێنێ.
شێوەی ئەم کەنداوە سێگۆشەیە، لە لای ڕۆژھەڵاتەوە بە نیمچەدوورگەی مالایا و لە لای ڕۆژاواوە بە ھیند ەوەیە. لە گۆشەی باکووری ئەم کەنداوە، ناوچەی بەنگال ھەڵکەوتووە. ئەم ناوچەیە وڵاتی بەنگلادیش و ویلایەتی بەنگالی ڕۆژاوا لە وڵاتی ھیند لەخۆ دەگرێ، لە باشوورەوە سنوری ئەم کەنداوە دەگاتە وڵاتی دوورگەیی سریلانکا و دوورگەکانی ئاندامانن و نیکۆبار لە ھیند.
سەرچاوەکان
پۆل:کەنداوی بەنگال پۆل:شوێنەوارناسی دەریایی پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی بەنگلادیش پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی سریلانکا پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی میانمار پۆل:کەنداوەکانی ئاسیا پۆل:کۆما ئاوییەکانی بەنگلادێش
مافەکانی ئابووری، کۆمەڵایەتی و کولتووری
ئامرازە نێودەوڵەتییەکانی مافەکانی مرۆڤ
"جاڕنامەی جیھانی مافەکانی مرۆڤ - UDHR " کە لەلایەن "ئەنجومەنی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان" لە ساڵی ١٩٤٨ دا ھاتووەتە کایەوە بە یەکێک لە گرنگترین سەرچاوەی مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی، کلتوورییەکان ھەژماردەکرێت و ھەڵدەستێت بە ناساندی ئەمانە: مافی پارێزگاری کۆمەڵایەتی لە بەندی ٢٢، مافی کارکردن لە بەندی ٢٣، مافی پشوو و حەسانەوە لە بەندی ٢٤، مافی ژیانێکی شیاوی پێوانەیی لە بەندی ٢٥، مافی فێربوون و خوێندن لە بەندی ٢٦ و مافی سوودوەرگرتن لە زانست و کلتوور لە بەندی ٢٧.
"رێکەوتنامەی نێودەوڵەتی مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان – ICESCR" سەرچاوەیەکی سەرەکی یاسایی نێودەوڵەتییە بۆ جێبەجێ کردن و سەپاندنی ئەو مافانە و ڕێکەوتنامەکە ھەڵدەستێت بە ناساندن و پاراستنی ئەمانە:
مافی کارکردن و ھەبوونی ژینگەیەکی کاری شیاو لە بەندی ٦ و ٧، مافی بە ئەندامبوون لە دەستە بازرگانییەکان و ئەنجام دانی چالاکی کاری بە کۆمەڵ لە بەندی ٨، مافی پارێزگاری کۆمەڵایەتی لە بەندی ٩، مافی پاراستنی خێزان (منداڵ و ژنیش) لە بەندی ١٠، مافی ژیانێکی شیاوی پێوانەیی و مافی خۆراک و خانووبەرە لە بەندی ١١، مافی تەندروستی باش لە بەندی ١٢، مافی خوێندن لە بەندی ١٣ و مافی بەژداری لە ژیانێکی کلتووری و مافی سوودوەرگرتن لە زانست و کلتوور لە بەندی ١٥ دا.
ھەروەھا «ڕێکەوتنامەی نێودەوڵەتی مافە مەدەنی و سیاسییەکان» یش ھەڵدەستێت بە ناساندن و پاراستنی چەند مافێکی بنچینەیی ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتووری وەک: مافی ئەندامبوون لە یەکێتییە بازرگانییەکان لە بەندی ٢٢، مافی بەژداری کردنی کەمایەتییە نەژادی، ئایینی و زمانییەکان لە کلتوورەکانی خۆیان و مامەڵەکردن بە ئایینەکانیان و بەکارھێنانی زمانەکانیان لە بەندی ٢٧ دا.
دەستوورە نەتەوەییەکان
چەند دەستوورێکی نەتەوەیی داندەنێن بە بە مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان دا. بۆ نموونە، دەستووری باشووری ئەفریقای ساڵی ١٩٩٦ ئەم مافەنە لەخۆدەگرێت و بەپێی سەپاندنی ئەو دەستوور و بنەمایە دادگای دەستووریی باشووری ئەفریقا ھەستاوە بە ڕاڤەکردن و بڕیاردان لەسەر چەندەھا دۆسیە و داخوازینامە. ھەرچەندە دەستووری ھیندستان بەڕاشکاوەیی و فەرمی ئەو مافانەی نەناساندوە بەڵام بەھەندیان وەردەگرێت وەک مافە سەرەکییەکانی ژیان.
چاودێری کردن، سەپاندن و جێبەجێ کردن
دامەزراوە حوکمی و رێکخراوە ناحوکمییەکان (NGO) بە درێژایی پەنجا ساڵی ڕابردوو بەشێوەیەکی بەردەوام مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکانیان فەرامۆشکردووە لە کاتێک دا ھەموو مافەکانی مرۆڤ بە یەکسان، دابەش نەکراو، پێکەوەبەستراو و گرێدراو دادەنەرێت. چاودێری، سەپاندن و جێبەجێ کردنی ئەم مافانە بەڕادەیەکی کەمتر پێشخراوە بە بەراورد بە مافە مەدەنی و سیاسییەکان. ڕێکارە سەپاندنە نێودەوڵەتییەکان بەھێزترین و کاریگەرترینن بۆ مافە مەدەنی و سیاسییەکان و سەرپێچی کردن لەم مافانە بە دژوارتر تەماشا دەکرێت وەک لە سەرپێچی مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان. ژمارەیەکی کەم لە ڕێکخراوە ناحوکمییە نێودەوڵەتییەکان سەرنج دەخەنە سەر مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان و لەسەر ئاستی ناوخۆیی و نێودەوڵەتیش چەند پارێزەرێکی کەم خاوەنی زانیاری و ئەزموونن بۆ بەرگری کردن لەم مافانە. ھەروەھا ئەم مافەنە ئەگەرێکی کەمتریان ھەیە کە بپارێزرێن بەپێی یاسا و لە دەستووری وڵاتان دا بە بەراورد بە مافە مەدەنی و سیاسییەکان.
لە ساڵی ٢٠٠٨ دا، ئەنجومەنی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ھەستا بە دانانی «کۆنووسی ئارەزوومەندا لە ڕێکەوتنامەی نێودەوڵەتی مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکان» کە ماف و ڕێگە دەدات بە وەرگرتنی داواکاریی ئەو کەسانەی مافەکانیان پێشێل کراوە بەپێی ڕێکەوتنامەکە لەلایەن دامەزراوەیەکی حوکمییەوە و کۆنووسەکە لە ڕێکەوتی ٥ی ئازاری ٢٠١٣ دا چووە بواری جێبەجێ کردنەوە.
سام نیل
سەرچاوەکان
پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧ پۆل:زیندووان
ستیفان شوارتز
ستیفان شوارتز (لەدایکبووی ١ی ئایاری ١٩٦٣) دەرھێنەری فیلم و نووسەر و ئەکتەری تەلەڤیزیۆنی ئینگلیزی و کەنەدییە
سەرچاوەکان
پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣
ڕایان جۆنسن
ڕایان کڕەیگ جۆنسن (لەدایکببووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٣) دەرھێنەرێکی فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکییە.
جۆنسن بەو کارانەی دەناسرێتەوە کەوا خۆی کاری دەرھێنان و نووسینی بۆ کردوون کە بریتین لە فیلمەکانی Lopper (٢٠١٢)، Star Wars: The Last Jedi (٢٠١٧) و چەقۆکان دەرکەن (٢٠١٩).
دیاترین کاریشی لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا بریتیە لە دەرھێنانی سێ ئەڵقەی زنجیرەی گۆڕانی خراپ. بۆ ئەڵقەی "Fifty-One" جۆنسن بە باشترین دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی دیاریکرا لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەندیکای دەرھێنەرانی ئەمریکا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی هونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ویلایەتی میریلاند پۆل:خەڵکی شاری سیلڤەر سپرینگ لە ویلایەتی میریلاند پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی
لە چلەی چلچرایەکدا
لە چلەی چلچرایەکدا: دەقێکی ئاوێتە "پەخشان، شیعر، وتە" کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠١ چاپ و بڵاو کراوەتەوە و ھەر لەو ساڵە گەیشتووەتە بە چاپی دووەم. ئەم دەقە بۆ شازاد سائیب نووسراوە.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
ساوتۆمێ و پرینسیپی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ساوتۆمێ و پرینسیپی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
حەمیدە تاھر
حەمیدە تاھر کچێکی سورییە کە هێرشێکی خۆکوژی لە باشووری لوبنان ئەنجامدا و بەهۆیەوە زیاتر لە ٥۰ ئەندامی سوپای ئیسرائیل کوژران.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٨٥
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
کەنەدا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
دۆڵناران
دۆڵناران گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی حاجیاوا، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دۆڵناران لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سۆرەبنە و لە باشوور لەگەڵ گوندی چۆڵیاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی سەرکەپکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارەدێی سەروچاوە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چەمەنلو
چەمەنلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەڵاشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
نــاو
ناوی ئەم گوندە بەزمانی تورکی ئازەری واتای مێرگ.
جوگرافیا
چەمەنلو ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (شیعە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ستودیۆکانی پاینھوود لە تۆرنتۆ
ستودیۆکانی پاینھود لە تۆرنتۆ کە پێشتر ناسرابوو بە "فیلم پۆرت" پێکھاتووە لە کۆمەڵێک ستۆدیۆی مەزنی بواری سینەمایی بۆ بەرھەم ھێنانی بەرھەمی تەلەڤژیۆنی و فیلمی سینەمایی، کەوتۆتە شاری تۆرەنتۆ لەکەنەدا، بەیەکەمین ستۆدیۆ دادەنرێت لە کەنەدا کە توانیبێتی بەرھەمھێنانی فیلمی گەورە و مەزن لەخۆبگرێت، ناونانی بە "Pinewood Studios Group" بۆ ھۆی کڕینەوەی بەشێکی گەورەی ستۆدیۆکانی لەلایەن ھاوبەشگای  بێڵ ی شانشینە یەکگرتوەکان.
ھەڵکەوتەی شوێنەکەی کەوتۆتە سەر شەقامی commissions ڕووبەرڕوو بە دەریاچەی شۆر.
بیناسازی
پڕۆژەکە ڕووبەری ٤٫٥ھێکتار زەوی داگیرکردووە لەناوچەی بەندەری تۆرەنتۆ، کەپێشتر ناوچەیەکی پیشەسازی بووە، دواتر بووەتە کۆمەڵە ستۆدیۆیەکی بچوک، دەتوانین بڵێین ناوچەی پۆرت لاند بریتیە لە تێکڕای تەواوی پڕۆژەکە.
لە ساڵی ٢٠٠٦ کۆششی تەواوی بۆکرا و قۆناغی یەکەمی لە ٢٠ئۆگستی ٢٠٠٨کرایەوە.
لە فیلم پۆرتەوە بۆ ستۆدیۆکانی پاینھود لە تۆرەنتۆ
لە یۆنیۆی ٢٠٠٩ ستۆدیۆکان چوونە ناو ڕێککەوتنێکی فرۆشتن و بەکڕێ دان لەگەڵ ھاوبەشگای The Pinewood Studios Group، کە دوای کڕینەوەی ھاوبەشگاکە ناوی خۆی بەسەرسەپاند.
ستۆدیۆکانی پاینھوود لە تۆرەنتۆ بە گونجاندنی ژینگەییانە بونیاترانەوە و باڵاخانەکانی دۆستی ژینگەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:سینەما بە پێی وڵات پۆل:سینەمای سێ ڕەھەندی پۆل:سینەمای کەنەدا پۆل:باڵەخانە و شێوەکارییەکان لە تۆرۆنتۆ
ناوچەی کارگیلیک
وێنۆک|شوێنی ناوچەی کارگیلیک (سوور) لە پارێزگای کاشگار (زەرد) و شینجیانگ ناوچەی کارگیلیک پارێزگایەکە لە باشووری ڕۆژاوای ھەرێمی خۆبەڕێوەبەری شینجیانگ ئویغور و لەژێر ئیدارەی پارێزگای کشگارایە. ڕووبەرەکەی ٢٨٦٠٠ کیلۆمەتر دووجایە. لە باکوورەوە، پارێزگاکە ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای ماکیت. لە ڕۆژھەڵاتەوە، ئەم پارێزگایە ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای گوما (پیشان) لە پارێزگای ھۆتان. لە ڕۆژاوا، پارێزگاکە ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای یارکانت، پارێزگای پۆسکام و پارێزگای ئۆتۆنۆمی تاکسکۆرگان تاجیک. لە باشووردا، ئەم پارێزگایە زیاتر لە ٨٠ کم (٥٠ میل) سنووری لەگەڵ ناوچەکانی کشمیر کە پاکستان و ھیندستان بەڕێوەدەبرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای کشگار
یان ماتۆژێنسکی
یان ئێدوارد ئەلێکساندەر ماتۆژێنسکی (؛ ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٨٠٨—٢٠ی نیسانی ١٨٤٢) پزیشک و ھاوڕێی فرێدریک شۆپان بوو. ئەو لە شاری وارساو لەمساڵی ١٨٠٨ لەدایک بوو و لەکاتێکدا لە پەیمانگای وارساو دەیخوێند بوو بە ھاوڕێی شۆپان؛ ئەو لەلایەن باوکی شۆپان، نێکۆلاس شۆپان وانەی مۆسیقای پێ دەوتەوە. ئەو بووبە فلووتژەن و دواتر براکەشی بووبە گۆرانیبێژێکی تێنۆر.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٨ پۆل:مردووانی ١٨٤٢ پۆل:فرێدریک شۆپان
کەنداوی عەدەن
کەنداوی عەدەن کەنداوێکە لە باشووری یەمەن کە لە باشووری خۆێ دا لەگەڵ سۆماڵیا و لە ڕۆژاوای دا لەگەڵ جیبوتی دا جیرانە. ھەروەھا دیسان لە ڕۆژاوای دا دیسان لەگەڵ باب ئەلمەندەب و دەریای سوور و لە لای ڕۆژھەڵاتییەوە لەگەڵ ئۆقیانووسی ھیند پەیوەندی ھەیە بەشێک لەم ئۆقیانووسە ھەژمار دەکرێ.
لە کەنارەکانی باکووری ئەم کەنداوەدا وڵاتی یەمەن و شاری بەناوبانگی عەدەن ھەڵکەوتووە کە لە چەندین سەدە بەر لە ئێستاوە گەورەترین و پڕ جموجۆڵترین شاری یەمەن ھەژمار کراوە و ئێستاکەش لە دوای سەنعا ی پایتەختی ئەم وڵاتە گرینگ ترین شاری یەمەنە. ناوی ئەم کەنداوە لە شاری عەدەن وەرگیراوە.
چەتە دەریاییەکان
کەنداوی عەدەن ناوچەیەکی بەناوبانگە بەوەی کە چەتەی زۆری دەریایی تێدایە و ئەمەش سەفەری دەریایی بەو ناوچەیە دا ئەستەم کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:کەنداوی عەدەن پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی جیبوتی پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی سومالی پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی یەمەن پۆل:کەنداوەکان پۆل:دەریای سوور پۆل:دەریای عەرەب پۆل:کەنداوەکانی ئۆقیانووسی ھیند
ساوتۆمێ و پرینسیپی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ساوتۆمێ و پرینسیپی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
لۆرا دێرن
لۆرا ئێلیزابێت دێرن (ل، ەدایکبووی ١٠ی شوباتی ١٩٦٧) ئەکتەر و بەرھەمھێنەری ئەمریکییە. چەندین خەڵاتی وەک خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی ئیمی و پێنج خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بەدەستھێناوە.
دایک و باوکی، بروس دێرن و داین لاد، ھەردووکیان ئەکتەرن. دێرن لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە دەستی بە کاری نواندن کردووە و بە ڕۆڵەکانی لە درامای ماسک (١٩٨٥) و فیلمی ھەستبزوێنی بلو ڤێلڤێت (١٩٨٦) و فیلمی ھەستبزوێنی تاوانکاری دڵی کێوی (١٩٩٠) ناسراوە. توانی خەڵاتی ئۆسکار بەدەستبھێنێت بەھۆی ڕۆڵی ھەتیوێک لە درامای ڕۆزی کێشەدار (١٩٩١)، و ماوەیەک دواتر بەھۆی ڕۆڵی لە فیلمی سەرگەرمی پارکی جوراسی (١٩٩٣)، و دواتر لە پارکی جوراسی ٣ (٢٠٠١) و فەرمانڕەوایەتیی جیھانی جوراسی (٢٠٢٢) ناوبانگێکی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم) پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن)
یارییەکانی برسییەتی (زنجیرەفیلم)
یارییەکانی برسییەتی (ئینگلیزی: The Hunger Games) زنجیرە فیلمێکی وڵاتی ئەمریکان، لە چوار جۆری خەياڵى و زانستى و سەركەشيى و ديستۆپيايى پێکهاتوون. فیلمەکان لەسەر بنەمایی سێ ڕۆمانی یاریەکانی برسیەتی دانراوون، کە لەلايەن نووسەرى ئەمريكى (سوزان كۆلينز)ەوە نووسراون. فیلمەکان لە لایەن ستۆدیۆکانی کۆمپانیای (Color Force) بەرهەم دەهێندرێن و لە لایەن کۆمپانیای (Lionsgate) بڵاو دەکرێنەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرە فیلمەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت پۆل:زنجیرە فیلمی ئەکشن
کانی وەیس
کانی وەیس گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
دان ئاتیاس
دانیال ئاتیاس (لەدایکبووی ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٥١) دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە. ھەروەھا دەرھێنەری تاکە فیلمی درێژی فیلمی Silver Bullet ە لە ساڵی ١٩٨٥ کە لەسەر بنەمای ڕۆمانەکەی ستیڤن کینگ دروست کراوە. کاری ھونەری ئاتیاس چوار دەیەی خایاندووە، لەو ماوەیەدا ژمارەیەکی بەرچاو لە بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە بەناوبانگەکانی پرایم تایمی دەرھێناوە، لەوانە میامی ڤایس و بێڤەرلی ھیڵز. ئاتیاس دوو پاڵێوراوی خەڵاتی ئیمی وەرگرتووە بەھۆی دەرھێنانی فیلمی ئەنتۆراج. دەرھێنەری ئاسایی درامای سیخوڕیی ئەلیاس بووە. ھەروەھا دەرھێنەری دوو ئەڵقەی فیلمی ونبوو بووە.
کانی وەیس
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئالەگوێزی سەروو
ئالەگوێزی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەندوس، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئالەگوێزی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئارنێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی میراوێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خنخنە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کاموس.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ماڤین
ماڤین کەشتییەکی بۆشایی ئاسمانە کە تایبەت دروستکراوە بۆ کەش و ھەوای ھەسارەی مەریخ کە خوول لە دەوری ھەسارەکە بکا، کەشتییەکە لە ١٨ تشرینی دووەمی سالی ٢٠١٣ لە ناوەندی کەنەدی بۆ بۆشایی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا رەوانەی ھەسارەی مەریخ کرا، ئەو ئامێرە گەیشتە سەر ھەسارەی مەریخ لە ڕێکەوتی ٢٢ی ئەیلوولی سالی ٢٠١٤، کاری ئەو کەشتییە بە تایبەت ئەوە بوو کە لێکۆلینەوە لەسەر کەش و ھەوای ھەسارەکە بکا. نزیکترین خاڵ لە ھەسارەکە کە تۆماری کرد بریتی بوو لە ١٤٤ کیلۆمەتر دوور لە ڕووی ھەسارەکە و دوورترین مەوداش بریتی بوو لە ٦٢٢٨. و درێژی کەشتیەکە ١١ مەتر بوو و بە ٥ بەش توانی نزیک بێتەوە لەسەر رووی ھەسارەی مەریخ
ڕێکەوت
گرنگی ئەو ئامێرە ئەوەیە کە بەشێکە لە لێکۆڵینەوە و ئاشکراکردنی نھێنییەکانی سەر ڕووی ھەسارەی مەریخ، وەک کەشتی فینیکس و توانرا نزیکی ٤٨٥ میلیۆن دۆلار خەرج بکرێ لەو پرۆژەیە. وێنۆک|کەشتیەکە بە هۆکاری ئەتڵەس٥ تەقێندرا ناسا لە ١٥ ئەیلوولی سالی ٢٠٠٨ رایگەیاند کە کەشتی ئاسمانی ماڤین لە سالی ٢٠١٣ تەواو دەکرێ، ئەوە بوو لە ٢ی ئابی ساڵی ٢٠١٣ کەشتییەکە گەیشتە ناوەندی کەنەدی بۆ بۆشایی بۆ ئەوەی لێکۆڵینەوە لەسەر ئامێر و کەل و پەلەکانی ئەو کەشتیە بکرێ، و ناسا لە ناوچەی کیپ کانیڤیرال لە ١٨ی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٣ مووشەکی (ئەتڵەس٥) بە تەواوەتی ھەمووی ئامادەکرا لە ھەمان کاتدا کە کەشتی ئاسمانی ھیندی مەنجەلینا گەیشتە ھەسارەی مەریخ
سەرچاوەکان
کتێبی (Jonathan's Space Report)، دانەر جۆناسان ماکدوێڵ، بلاوکراوەتەوە لە لایەن: زانکۆی بۆشایی نێودولەتی
پۆل:ناسا پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان پۆل:گەردوون