cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خۆشناو
خۆشناو ھۆزێکی گەورەی کوردستانە، کە بەزۆری لە پارێزگای ھەولێر نیشتەجێن. ناوچەی خۆشناوان «خۆشناوەتی» لە شارۆچکەی شەقڵاوە دەست پێدەکات تا ناوچەی بێتواتە و نزیک ڕەواندوز. ئەم ھۆزە بۆ چەندین تیرە دابەش بووە. خۆشناوەکان زۆرینە موسڵمانن و ھەندێکیشیان کریستیانن (فەلە) کە زۆرینەیان لە شەقڵاوە و عەنکاوە و کۆیە نیشتەجێن. بەپێی سەرژمێرییەکی ساڵی ١٩٢٣ ژمارەی دانیشتوانیان لەنێوان ٧٥٠٠٠ بۆ ١٢٥٠٠٠ کەس بووە. خۆشناوەکان بەھۆی خوگریان بە زانست و ئایین چەندەھا پسپۆر و زانای جۆربەجۆریان لێ ھەڵکەوتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھۆزە کوردییەکان
سامان، ھلێران
سامان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داربێد، ناوچەی جەزمان، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. .
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
تەلەڤیزیۆنی پێویست بەبەشداری
تەلەڤیزیۆنی پێویست بەبەشداری، یان تەلەڤیزیۆنی بەردەست لەڕێگەی پارەدان، ئاماژەیە بۆ تاکە خزمەتگوزاریەک، وەک کەناڵێکی تایبەت کە پێویستی بە بەشداریکردن ھەیە بۆ بینینی خزمەتگوزارییەکانی کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکە   لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تەلەڤیزیۆنی پێویست بەبەشداری لە ١٩٧٠کان و سەرەتای ١٩٨٠کان دەستی پێکرد
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:کەیبلی تەلەڤیزیۆن
تۆڕی ھەواڵەکانی ڤاوت (زنجیرە)
تۆڕی ھەواڵەکانی ڤاوت زنجیرەیەکی دیجیتاڵی خەیاڵی ئەمریکییە بۆ کاروباری ساختەکارییەکانی ئێستا کاردەکات، و ھەروەھا وەک ناوەندی چەندین ھەڵمەتی بازرگانی ڤایرۆسی کاردەکات کە لەلایەن ئەمازۆن ڤیدیۆ بۆ زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دەستەی ھاوڕێکان دروست کراوە. ئەم کۆمپانیایە لەسەرەتای زنجیرەکە دەرەکەوێت تا کۆتایی، کۆمەڵێک سووپەرھیرۆی لەخۆ گرتووە بۆ پارێزگاریکردن لەخەڵک، بەڵام لەڕاستیدا کەسانی ساختەکارن و خراپ لە کۆمەڵگا مامەڵە دەکەن، خەڵکی بەمانە نازانن، بەڵام دەستەیەک کە لە کۆمەڵێک کەس پێکھاتووە دەیانەوێت ئەو سووپەرھیرۆیانە بکوژن.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکان لەسەر چیرۆکە نەخشێندراوەکانی دی سی کۆمیکس پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرە) پۆل:ئەو زنجیرە وێبانەی لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢١ دەرکەوتن پۆل:بەرنامەە ڕەسەنەکانی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ پۆل:داینامیت ئینتەرتەیمێنت پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکان پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەفیلم)
بووتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
بووتان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
وەرزش لە نیوزیلاند
وەرزش لە نیووزیلاند وەرزش تا ڕادەیەکی زۆر ڕەنگدانەوەی میراتی کۆلۆنیالیزمی وڵاتەکەیە، ھەندێک لە وەرزشە بەناوبانگەکانی ئەو وڵاتە بریتین لە یەکێتی ڕەگبی، خولی ڕەگبی، کریکێت، تۆپی پێ، تۆپی سەبەتە، پێشبڕکێی ئەسپ و تۆپی تۆڕ، کە بە پلەی یەکەم لە وڵاتانی کۆمۆنوێڵت یاری دەکرێن. نیووزلەندا لە زۆرێک لە وەرزشەکاندا سەرکەوتنی بەدەستھێناوە، بەتایبەتی یەکێتی ڕەگبی (بە وەرزشی نیشتمانی دادەنرێت)، خولی ڕەگبی، کریکێت، کەشتیوانی جامی ئەمریکا، پاڵەوانێتی جیھانی و ڕووداوەکانی ئۆڵۆمپیاد، ماتۆڕسواری.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزشی نیوزیلاند
سێلان
سێلان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
جۆگەی گەورە
جۆگەی گەورە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
جۆگەی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی گۆران و لە باشوور لەگەڵ گوندی فەیاڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تووەسپی و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەنارانی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چەلەبی
چەلەبیەکان لە ململانێیەکی دوور و قۆڵ دان لەبارەی زەویەکانیان لەگەڵ کڵێسای سریانی ئەرسەدۆکسی (مۆر گابرێڵ)بەجۆرێک تەمەنی ئەم ناکۆکیە بۆ ١٦٠٠ساڵ دەگەڕێتەوە. لەگەڵ ئەم ناکۆکیەش چەلەبیەکان بەردەوام پیاوانی کڵێساکانیان داڵدە داوە لەدەست درێژی عوسمانیەکان، بەجۆرێک لە ٢٠٠٩بەشداری یادی جینۆسایدی کریستیانەکانی ماردینیان کردوە.
چەلەبیەکان ھاوپەیمانی حکومەتە یەک لەدوای یەکەکانی تورکیان بەجۆرێک بۆماوەی بیست ساڵە شەڕ دژی پارتی کرێکارانی کوردستان دەکەن
سلێمان چەلەبی کەسایەتیەکی دیاری چەلەبیەکانە کە ئێستا ئەندامی (پارتی نیشتیمانی دایک)ە، کە پارتێکی ڕەگەزپەرستی تورکیایە.
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:ھۆزە کوردییەکان
ئیلانا عەلیا
ئیلانا عەلیا یان ئیلانا ئەلیا (٢٤ی نیسانی ١٩٥٥ لە ئورشەلیم -) گۆرانیبێژی کوردی یەھودی خەڵکی وڵاتی ئیسرائیلە.
نیعمەتوڵڵا موکری جەیحوون ئابادی
نیعمەتوڵڵا موکری جەیحوون ئابادی یا حاج نیعمەتوڵڵا (١٨٧١-١٩٢٠) پیری ئایینی یارسان و نووسەر و شاعیری کوردە. حاج نیعمەتوڵڵا لە دێی جەیحوون ئابادی سەر بە سەحنەی کرماشان لە دایک بووە. جەیحوون ئابادی باوکی نوورعەلی ئیلاھی کەسایەتیی گرنگی یارسانە. حاج نیعمەتوڵڵا بیست نووسراوەی کوردی و فارسیی ھەیە، کە زۆربەیان دەربارەی ئایینی یارسانن.
سەرچاوەکان
ئینسایکلۆپیدیای ئیرانیکا: جەیحوون ئابادی (24/1/2019)
پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:یارسانییەکان پۆل:خەڵکی سەحنە پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧١ پۆل:مردووانی ١٩١٩ پۆل:زانا کوردەکان پۆل:عیرفان
محەممەد فازڵ جەمالی
محەممەد فەزڵ جەمالی (لەدایکبووی ٢٠ی نیسانی ١٩٠٣ تاکوو ٢٤ی ئایاری ١٩٩٧) کەسایەتی سیاسیی عێراقی، وەزیری دەرەوەی عێراق وە سەرۆکوەزیرانی عێراق لەماوەی ١٩٥٣ بۆ ١٩٥٤ بوو. وەک وەزیری دەرەوەی عێراق، واژووی لەسەر بەندەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان کرد بەناوی عێراق.
محەممەد دەرچووی زانکۆی ئەمریکییە لە بەیرووت، دوای دەرچوونی بووەتە مامۆستا لە زانکۆی کۆلومبیا لە نیویۆرک. بەرلەوەی بێتە ناو بواری سیاسەتەوە ئەوا ماوەیەک لە عێراقیش مامۆستا بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣ پۆل:مردووانی ١٩٩٧ پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:وەزیرانی دەرەوەی عێراق پۆل:شیعە عێراقییەکان
کوشبوونی شۆڕشیی نەتەوەی کورد
وێنۆک|ئاڵای جوڵانەوەکە کوشبوونی شۆڕشی نەتەوەی کورد یان بزووتنەوەی شۆڕشی گەلی کوردان (بە ئینگلیزی: Kurdish national revolution movement) کورتدەکرێتەوە بۆ KNRM یان KNM(کوردی: بەگەکە)، بزووتنەوەیەکی هۆشیاری و شۆڕشیی نەتەوەی کوردە، ڕۆژی دامەزراندن و سەرکردە و ڕێبەرانی ئەم بزووتنەوەیە نادیارە، بزووتنەوەکە جەخت لەسەر یەکسانی و سەربەخۆیی و هۆشمەندی تاکی کورد دەکاتەوە، ئایدۆلۆژیا و باوەڕی ئەم جوڵانەوەیە پێکهاتوون لە چەپی نەتەوەپەرستی داخوراو و سۆشیالیزمی زیندوو.
جۆجۆ مۆیز
جۆجۆ مۆیز (لەدایکبووی ٤ی ئابی ١٩٦٩ لە لەندەن، ئینگلستان) ڕۆژنامەنووسێکی ئینگلیزییە کە لە ساڵی ٢٠٠٢ دەستی کرد بە نووسینی ڕۆمانی ڕۆمانتیک. ئەو تاکە نووسەرێکە کە دوو جار وەرگری خەڵاتی ساڵانەی ڕۆمانی ڕۆمانتیک (Romantic Novel of the Year Award) لەلایەن ئەنجومەنی نووسەرانی ڕۆمانە ڕۆمانتیکەکان (Romantic Novelists' Association) بووە و کارەکانی وەرگێڕدراوەتە سەر ١١زمانی تر.
ژیانی سەرەتایی و پیشە
پائۆلین سارا جۆ مۆیز لە ٤ی ئابی ١٩٦٩ لە شاری لەندەنی ئینگلستان لە دایک بووە. لە زانکۆی ڕۆیاڵ ھۆڵۆوەی، زانکۆی لەندەن و کۆلێجی بێدفۆرد، خوێندوویەتی.
مۆیز لە ساڵی ١٩٩٢ و بۆ ئەوەی بڕوانامەی ماستەر لە بواری ڕۆژنامەگەری لە زانکۆی سیتی لە لەندەن بەدەست بھێنێت، بورسێکی دارایی لە ئیندپێندنت بردەوە. دوای ئەوە بۆ ڕۆژنامەی سپێنک ئیندیپێندنت و ھەروەھا بۆ ڕۆژنامەی سکانلیی یەکشەممان بۆ ماوەی ١٠ ساڵ لە پۆستی جۆراوجۆردا کاری کردووە، لە ساڵی ١٩٩٨ بووە یاریدەدەری سەرنووسەری ھەواڵ و لە ساڵی ٢٠٠٢ دا بووە بە بەرپرسی ھونەر و ڕاگەیاندن.
نووسین بە شێوەی پرۆفیشناڵ
مۆیز لە ساڵی ٢٠٠٢ ڕۆماننووسی دەست پێکرد، یەکەم کتێبی بە ناوی بارانی پەنادەر چاپ کرا. ھەروەھا بەردەوامە لە وتارنووسین بۆ ڕۆژنامەی تێلێگراف.
مۆیز یەکێکە لەو نووسەرانەی کە دووجار خەڵاتی ڕۆمانی ڕۆمانتیکی ساڵانەی لە ئەنجومەنی ڕۆماننووسە ڕۆمانسەکان بەدەستھێناوە، بۆ ڕۆمانی میوەی بیانی لە ساڵی ٢٠٠٤ خەڵاتەکەی بردەوە و دووەم جار لە ساڵی ٢٠١١ دا بۆ ڕۆمانی دوانامەی خۆشەویستەکەت. .
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:زیندووان پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئینگلیز
فرۆشیار
فرۆشیار یان دابینکەر کەسێکە کڕیارەکەی (داواکار) ھەر کاتێک سەردانی بکات یەکسەر دەتوانێت پێداویستییەکانی دابین بکات، ئەویش بە یارمەتی خەمڵاندنی ئابووری، پێداویستییەکانی بازاڕ دیاری دەکات و دواتر بە دابینکردنی ئەو کاڵاوشانەی کە لەلایەن بازاڕەوە پێویستن بۆ کڕیارەکان و بە حسابکردنی بڕی خواست و خستنەڕوو، دواتر بە ئەنجامدانی مامەڵەلەگەڵ کڕیاردا، بەھاکەی بۆ دابین دەکات. زیادکردنێک دابین دەکات.
بازرگانی فرۆشیار یەکێکە لە چوار کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی پێکھێنانی بازاڕی ئابووری چونکە دەبێت چوار فاکتەر بۆ پێکھێنانی بازاڕێک " بەکاربەر یان داواکەر "، " پێویستی یان پێویستی "، " ھێزی کڕین "، " دابینکەر یان پیشەگەر " بێت. ئەگەر لە ھەر بازاڕێک دا پێوەندییەکی لۆژیکی لە نێوان چوار توخمە ناوبراوەکەدا ھەبووبێت، دەڵێن بازاڕ بە دیسپلین یان ڕێکدەخرێت.
مەبەست لە ڕۆڵی فرۆشیار لە بواری ئابووریدا
ئامانجی کۆتایی فرۆشیارانی کێبڕکێی بازرگانی واتە " پرۆسەی مشتومڕ و باڵادەستی ی نێوان ھەر فرۆشیارێک بۆ بەدیھێنانی ئامانجێکی بازرگانی دیاریکراو، وەک ڕاکێشانی کڕیاری زیاتر بۆ بەرھەمەکانیان و بەدەستھێنانی قازانج و بەشی زیاتری بازاڕ ". لە ئابووریدا ھیچ گومانێک لە بەسوودبوونی کێبەرکێ لە بواری چالاکی بازرگانیدا نییە ئەگەر ژینگەی بازاڕ ئازاد بێت و دوور بێت لە ھەر جیاکاری و بەربەستێکی بێ ئەنجام.
جێن ڤی
جێن ڤی زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سووپەرھیرۆی ئەمریکییە، کە لە داھاتوودا دەردەکەوێت، لەلایەن میشێل فازێکاس و تارا باتەرزەوە پەرەی پێدراوە، وەکو بەشێک لە فیلمی دەستەی ھاوڕێکان لەلایەن ئێریک کرێپکەوە کاری پێدەکرێت، و لەسەر بنەمای چیرۆکی کتێبی کۆمیکی "The Boys "We Gotta Go Now". زنجیرەکە ھاوکات لەگەڵ وەرزی چوارەمی زنجیرەی ھاوڕێکان دانراوە و بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٣ بۆ یەکەمجار لە بەرنامەی ئەمازۆن ڤیدیۆ نمایش بکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەر تیڤی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکان لەسەر چیرۆکە نەخشێندراوەکانی دی سی کۆمیکس پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرە) پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ڕەشە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە سووپەرھیرۆییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:بەرنامەە ڕەسەنەکانی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ پۆل:داینامیت ئینتەرتەیمێنت پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تایبەت بە ستۆدیۆکانی ئەمازۆن پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە تۆرۆنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەفیلم)
دێریک ڕۆبێرتسن
120px|وێنۆک دێریک ڕۆبێرتسن ھونەرمەندێکی ئەمریکییە کە بە کارەکانی وەک وێنەکێشی کتێبی کۆمیک ناسراوە لەسەر زنجیرەیەک کە بە ھاوبەشی دروستی کردووە، بەتایبەتی ترانسمێترۆپۆلیتان (١٩٩٧–٢٠٠٢) و دەستەی ھاوڕێکان (٢٠٠٦–٢٠١٢؛ ٢٠٢٠). ڕۆبێرتسۆن لە ماوەی بیست ساڵ زیاتری کارکردنیدا لە پیشەسازییەکەدا سەدان کۆمیکی وێنا کردووە. جەستەی کارەکانی لە کارەکتەرە زانستییە خەیاڵییەکانەوە دەست پێدەکات کە خۆی دروستی کردووە تا کارکردن لەسەر کارەکتەرە کلاسیکە بەناوبانگەکانی مارڤڵ و دی سی کۆمیکس.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:زیندووان
جیلیان
جیلیان ( بە چینی:季連; خوێندنەوە: جیلیان) یەکەم فەرمانرەوای ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی دێرینی چین
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١٢یەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
چۆڵچە
جوگرافیا
چۆڵچە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ناوچەی محەممەدیار
ناوچەی محەممەدیار لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێک لە دوو ناوچەی شارستانی نەغەدەیە کە لە پارێزگای ورمێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران ھەڵکەوتووە. ئەم ناوچەیە لە دوو گوندەواری حەسەنلو و مەھدی پێکھاتووە. لە ئەم ناوچەیە یەک شارۆچکە ھەیە کە شارۆچکەی محەممەدیارە.
گوندستانی حەسەنلو
لە ١٩ گوند پێکھاتووە:
گوندستانی مەھدی
لە ١٧ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچەکانی ئێران پۆل:ناوچەکانی کوردستان پۆل:ناوچەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:شارستانی نەغەدە پۆل:ناوچەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
سوورھەڵگەڕان
سوورھەڵگەڕان فیلمێکی ئەنیمەیشنی ئەمریکیی سێ ڕەھەندی کۆمێدییە. لە ساڵی ٢٠٢٢ لەلایەن دۆمی ش دەرھێنراوە و لیندسی کۆلینز بەرھەمی ھێناوە. ڕۆزالی چیانگ، ساندرا ئۆھ، ئاڤا مۆرس، ھاین پارک، مەیتریی ڕامەکریشنان، ئۆریۆن لی، وای چینگ ھۆ، تریستان ئالریک چین و جەیمس ھۆنگ بە دەنگەکانیان تێیدا بەشدار بوون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمی کۆمیدی ساڵی ۲۰۲۲ پۆل:فلیمی ئەهریمەنی ئەمریکی پۆل:فیلمەکان دەربارەی نەفرەت پۆل:فیلمە ئەهریمەنییە زەبەلاحەکان پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فلیمی قوتابخانە ناوەندیەکان پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییەکانی ساڵی ٢٠٢٢ پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠٢٢ پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە فانتازیا-کۆمیدییە ئەمریکییەکان پۆل:فلیمی ئەھریمەنی ئەمریکی پۆل:فیلمە کۆمیدییە مۆسیقییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی پۆل:ئەنیمەیشنییە ڕۆژاواییەکان کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ پۆل:فیلمەکان دەربارەی تەمەنی پێگەیشتن پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩ پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پیکسار پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە خێزانەکان
زەبیبە و پاشا
چیرۆک
پوختەی چیرۆکەکە باسێکی ئەڤینداری حاکمێکی بەھێزی عێراقییە لەسەدەکانی ناوەڕاست دا لەگەڵ ئافرەتێکی شۆخ بەناوی زەبیبە، مێردی زەبیبە پیاوێکی نەگریس و ڕەزاقورسە کە کاتی خۆی دەستدرێژی کردووەتە سەر زەبیبەی شۆخ و کردیتییە ژنی خۆی، کاتی چیرۆکەکە لەسەدەی حەوت و ھەشتی تکریت ڕووی داوە لەماڵی حوسێن، ڕووکاری ڕۆمانەکە ئەڤیندارییە بەڵام ھێمادار و دروشمی زۆر لەخۆ دەگرێت لەبارەی گەلی عێراقەوە کە عارەب و زەبیبەی.
مێردی زەبیبەش ڕواڵەتی ئەمریکا نیشان دەدات کە دەست درێژی کردووەتە سەر زەبیبە مەبەست لێی جەنگی یەکەمی کەنداوە کە ئەمریکا کردییە سەر عێراق، ڕێکەوتی دەستدرێژییەکە ١٧ژانیوەری بووە کە ھاوکاتە لە گەڵ ڕێکەوتی ھێرشی ئەمریکا بۆسەر عێراق لەکاتی دەرکردنی عێراق لە کوێت لە ساڵی ١٩٩١، لە ڕۆمانەکە پاشا دەمرێت دوای ئەوەی تۆڵەی زەبیبە دەکاتەوە لە دەستدرێژیکارانی سەر زەبیبە.
ڕوونکردنەوە
پڕفرۆشترین پەرتوکی عێراق بوو کە زیاتر لەیەک ملیۆن دانەی لێ فڕۆشرا، نرخەکەی ١٬٥٠٠دیناری عێراقی ئەوکات بوو کە دەیکردە ٠٫٥٠$، لەسەر بەرگی پشتەوەی وێنەی منداڵانی ناکام و ھەژاران و بەش مەینەت و ڕێکخراوە خێرخوازییەکانی کێشابوو، دەزگاپەخشکەرە عێراقییەکان چوار تابلۆی نیگارکێشی کەنەدی جۆناسان ئێرل یان بەکارھێنابوو بۆ بەرجەستەکردنی چیرۆکەکە، و ھیچ ئاماژەیەکیشی دانەنابوو لەبارەی نووسەری پەرتووکەکە یان پاراستنی مافی بڵاوکردنەوە.
دانان و دارشتنی
دەزگای ھەواڵگری ئەمریکی ئەوەی پشتراستکردەوە کە نووسەرێکی نادیار لەژێر کاریگەری سەددام حوسێن نوسراوەتەوە.
لەخۆگرتنی
زنجیرەیەکی تەلەڤژیۆنی لەسەر دەرھات کە لە بیست ھەلقە پێک ھاتبوو، لەگەڵ زنجیرە تیپێکی مۆسیقاییش.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کتێبەکانی ٢٠٠٠
سکتان
سکتان یەکێکە لە شارەدێیەکانی قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. رێژەی دانیشتوانیشی ٥٢٠٠ کەسن. شارەدێیەکە دەکەوێتە ناوچەی خۆشناوەتی کە بە دۆڵی (ھیران و نازەنین) ناسراوە، بە فەرمانی ئەنجومەنی وەزیران ژمارە (٣٠٩) لە ٠٥-٠٦-٢٠٠٥ بریاری دامەزراندنی وەک شارەدێ دراوە، دووری لە ناوەندی ھەولێر (٨٠)کم، وە لە شارۆچکەی کۆیە (٣٠)کم دوورە وە ھاوسنوری شارەدێی ھیرانە کە (١٠) کم دوورە لێیەوە. تاکو ئێستا (١٢) فەرمانگە و بنکە لە ناوەندی شارەدێیەکە کراوەتەوە.
ھەڵکەوتەی جوگرافی ناوەندی شارەدێی سکتان شاخاویە. لە نێوان ھەردوو لوتکە شاخی (کنێران و دارۆشە) دایە، بەشی سەرەوی کەوتۆتە دۆڵێکی تەنگەبەر بە داری جۆراوجۆر ڕازاوەتەوە وە لە بەشی سەروەوی دۆڵەکە کانیاو ێکی جوان و رازاوەی لێیە بە ناوی سەروکانی وە لەسەر ئەو ئاوە ئاسەواری چەندین ئاشی ئاوی دەبینرێت کە مێژوو ەکەیان زۆر کۆنە. شارەدێی سکتان دەکەوێتە باکووری قەزای کۆیە وە لای رۆژئاوای ناحیەی ھیرانە وە لای باکووری ناحیەی بالیسانە وە لای رۆژھەڵاتی قەزای ڕانیە یە.
ناو
ناوی سکتان وەک خەڵکی ناوچەکە باسی لێوەدەکات دوو رای جیاواز ھەیە،
مێژوو
یەکەی کارگێری ناحیەی سکتان لەبەر ئەوەی ناحیەیەکی نوێیە، لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە مێژووێکی ئەوتۆی نیە وەک یەکەی کارگێری، بەڵام ناوچەکە مێژووێکی دێرینی ھەیە لە بوونی چەندین گۆرستانی پێش ھاتنی ئاینی ئیسلام و شوێنەواری ھەندێ جۆگەی بەردین و ئاشەی ئاو و ژمارەیەک قەڵاتی بچووک لەوانە (قەڵاتی باسا ئاغا) کە پێگەیەکی سەربازی و کۆکردنەوەی داھات و بەروبومی کشتوکاڵی بووە لە سەردەمی میرنشینی سۆران، وە سەردمێک سکتان سنوری نێوان میرنشینی سۆران و بابان بووە تا ئەو کاتەی شەر روویداوە لە نێوان ھەردوو میرنیشن سنووری میرنشینی سۆران گەیشتۆتە قەزای دووکان وەک لە بەرگی دووەم بەشی یەکەمی (مێژووی کۆیە)ی  مامۆستا تاھیر حوێزی دا ھاتووە لە لاپەرە (٩١) بابەتی شەری سکتان وە لە ناوچەکە چەندین ئاسەواری مێژوویی گرنگی تیادایە وەک قەڵاتەڕەش لە گوندی نازەنین و چیای ئاوەگرد و ئەشکەوت ی سەرگرد و ئەشکەوتی سۆری مێرابێ.
مێژووی بنەماڵەکان
وێنۆک|پایزی (١٩٦٠) سکتان لەراستەوە: (کوێخاعەوڵای گردەشێری - کوێخا حەمەدی سکتان - کوێخا حەوێزی کانی بەرد - کوێخا حەسەنی سکتان - جمال فەقێ حاجی). ئەم وێنەیە لە بەردەم کۆشکی کوێخا حەسەن گیراوە، کوێخا حەسەن پیاوێکی ناودارو بەخشندە و ناندەربوو لەناوچەی خۆشناوەتی سکتان بەشێکە لە دۆڵی خۆشناوەتی دەکەوێتە باکوری شاری کۆیە بە دوری ٣٠کم. لە ساڵی ١٣٥٠ی زایینی وەک گوند ئاوەدانکراوەتەوە کە پێنج کوڕ ی کەسایەتی بە ناوی (فەقی جعفر کوڕی سید بەتەڵ) لە گوندی گۆمەشینی سەیدان دەڤەری گەردیانی دەشتی کۆیە دێن موڵکی سکتان دەکڕن. ئەم پێنج برایە بەناوی (عمر، خدر، مامەر، مەحمەر، فەقێ زوبێر) دەبن ئەم دەڤەرە ئاوەدان دەکەنەوە و زەوی زارەکەشی بەسەر خۆیاندا دابەش دەکەن، ئەوانیش پێنج تیرە یان لێ دروست دەبێت بەناوەکانی (میر عمری، میر خدری، میر مامەری، میر مەحمەری، فەقێ زوبێری)، کە ئێستا بەشی زۆری دانیشتوانی سکتان بە ناوی ئەم تیرانە بنەماڵە کانیان ناو دەھێن، کە خۆیان پێی دەڵێن (بەرەباب)، واتا دانیشتوانی سکتان بەسەر ئەم پێنج بەرەبابەدا دابەشبووە، وە ئەم پێنج کەسە نەوەی زۆریان لێ دەبێتەوە و چەندین بەرەبابی بچوکتریان لێ دروست دەبێت و بڵاوە دەبنەوە لە ھەولێر و شەقڵاوە و ڕانیە و کۆیە و تەقتەق و بێتواتە، وە ھەروەھا لە چەند گوندێک بڵاو دەبنەوە وەک (کاموسەک، سناوە، جەلی، کۆدەڵە، قەرەنی ئاغا، کانی بەرد، نواوە، دواوە، شێخ وەسانان، مامە جەلکە، عەوێنە) و چەندان گوندی تر.
ناوی چەند بەرەبابێک لە تیرەی میر عمری کە وەک میر و سەرداری سکتان بوون لەم دەڤەرەدا: بەرە بابی فەقی ڕەسول یاخود (ڕەسول پاشا)، فەقی محمود لە کانی بەرد، بەرەبابی فەقی وسو لە شێخ وەسانان، بەرەبابی مام خەلیفە، بەرەبابی برایم ئاغا، بەرەبابی حاجی کریم فەقی علی لە گوندی عەوینە، بەرەبابی حەم و مەم (أحمد و محمد) یاخود حاجی ئەبابەکری (لە سکتان لە پاڵ پێنج بەرەبابە سەرەکیەکە چەند بنەماڵەیەک بە حاجی ئەبابەکری ناویان دەھێنرێت کە بەشێکن لە تیرەی میر عومەری).
ئابووری
باری ئابووری خەڵکی ناوچەکە تا ڕادەیەکی باشە، بژێوی ژیانی خەڵکی ناوچەکە بەرێژەێک موچە خۆر ی حکومەت وە خەریکی کشتوکاڵن بە تایبەت خاوەنی باخچە ن, ناوەچەکەش بە میوە ی ھەنار بەناوبانگە بە تایبەت گوندی نازەنین، لە تەواوی سنوری ناحیەی سکتان رێژەێکی بەرچاو کانیاو و ئاوی سروشتی تێدایەکە سەرچاوەی ئاودانی باخچەکانیانن، بەپێی ئامار ی ھۆبەی کشتوکاڵی سکتان سنوری ناحیە (٥٨٣٢٤) دۆنم زەوییە لەو بریە (١٣٤٨٤) دۆنم شیاوە بۆ چاندن وە ئەمەش دابەش بووە بەسەر (١٤٣٧) دۆنم بەراوە وە (١١٢٣١) دۆنم پشتاو وە (٧٨٩) دۆنم رەزە، بری (٢٢١٢٤) دۆنم پاوانە وە (٣٣)کانی سروشتی لە ناوچەکە ھەیە، (٧) کێڵگەی پەلەوەرھەیە، بەپێی ئاماری بنکەی ڤێرتێنەری (٧٧٨ ٢٠) سەر سامانی ئاژەڵی ھەیە لە جۆری مەر  و بزن و ڕەشەوڵاغ لێیە.
کۆمەڵایەتی
باری کۆمەڵایەتی لە سنوری ناحیە لەرووی نەتەوە بەرێژی ١٠٠٪ کورد ن وە لە رووی ئاینی ١٠٠٪ موسڵمانن.
لە رووی پرۆژەی خزمەت گوزاری تا رادەێکباشە، دوو پرۆژەی ستراتیجی گرینگ لە ناوچەکە ئێستا لە قۆناغی جێبەجێ کردنن لەوان ھەردوو بەنداوی (جەلی و نازەنین) کە کاریگەرێکی باشی دەبێت لە گلدانەوەی ئاو لە سنورەکە کە ئەمەش دەکرێت سوودی لێ وەربگرێت بۆ مەبەست زیاتر فراوانکردنی پانتایی سەوزایی لە ناوچەکە وە بە گەشتیاری کردنی زیاتری سنورەکە.
لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری
وێنۆک|کۆمەڵگای فەرمانگەکانی ناحیەی سکتان ١.    دروست کردنی (٦) بینای خوێندنگا ساڵانی (٢٠٠٥ و ٢٠١٠)
٢.    دروست کردنی دوو مەڵبەندی تەندروستی و (٣) بنکەی تەندروستی ساڵی (٢٠٠٦)
٣.    ڕاکشانی تۆری کارەبا بۆ دوا گوندی سنورەکە (کونەفلوسە – کۆدەرە) ساڵی (٢٠١٢)
٤.    دروست کردنی کۆمەڵگای فەرمانگەکان ساڵی ٢٠٠٨
٥.    ھۆڵی بۆنەکان ساڵی ٢٠٠٨
٦.    یاریگای وەرزشی ساڵی ٢٠٠٨
٧.    دروست کردنی پارکی سکتان ساڵی ٢٠٠٩
٨.    پرۆژەی قیرتاوکردنی رێگای گوندی نازەنین ساڵی ٢٠٠٨
٩.    بردنی ڕێگاو تێکەڵە ڕێژکردنی ڕێگای گوندی کونەفلوسە ساڵی ٢٠٠٨
١٠.    تۆری دابەش کردنی ئاو ی گوندەکانی (قاقا و کۆدەرە و کونەفلوسە و جەلی و کۆلکەرەش و کاموسەک)
١١.    لێدانی (١٧) بیری ئیرتوازی بۆ ئاودێری و ئاوی خواردنەوە لە ساڵی (٢٠٠٦ تا ٢٠١٣)
١٢.    دروست کردنی (٨) جۆگەی کۆنکریتی لە سنورەکە لە ساڵی (٢٠٠٥ تا ٢٠١٣)
١٣.    قیرتاو کردنی رێگای سکتانی سەروو ساڵی ٢٠٠٩
١٤.    دروست کردنی دارستان و سیاج کردنی و چاندنی (٣٥٠٠) دار ساڵی ٢٠١٠
١٥.    دروست کردنی بەشێکی زۆری زێرابی ناوەندی ناحیە ساڵی ٢٠١٠
١٦.    دوساید کردنی رێگای ناوەندی ناحیە ساڵی ٢٠١١
١٧.    قیرکردنی رێگای ھەردوو گوندی (کۆدەرە و کونەفلوسە) ساڵی ٢٠١٢
١٨.    نۆژەن کردنەوەی رێگای سەرەکی کە بە سنوری ناحیەکەدا تێدەپەرێت لە سەرەتاوە تا کۆتایی  ساڵی ٢٠١٢
١٩.    دروست کردنی پرۆژەی بەنداوی نازەنین ساڵی ٢٠١٢
٢٠.    دروست کردنی تۆری دابەش کردنی ئاو بۆ گەرەکەکانی سنوری شارەوانی ساڵی ٢٠١٢
٢١.    پرۆژەی کۆنکریت کردنی کۆڵانەکانی سنوری شارەوانی ساڵی ٢٠١٣
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر
نێوانەڕەگەز
وێنۆک|ئاڵاى نێوانەڕەگەزەکان نێوانەڕەگەز یان نێرەموک کەسانێکن لە زۆربەی ھەرە زۆری حاڵەتەکاندا یەک ئەندامی زاوزێیان ھەیە لە دەرەوە، بەڵام لە ناو پەنھانیدا ئەندامی ڕەگەزێکی تر ‏ھەیە. واتە ئەندامی ناوەوەیان سەر بە ڕەگەزی مێیە یان نێر، بەڵام لە دەرەوە ئەندامی زاوزێی مێ یان نێریان ھەیە. بۆ نموونە ھەیە لە ‏دەرەوە چووک و گونی ھەیە و لە ناوەوەش ڕەحم و ھێلکەدان وزێی مێیەی ھەیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
نێوانەڕەگەز چیە؟
پۆل:کرداری جنسی پۆل:ژینناسیی ڕەگەز پۆل:زایەند پۆل:جێندەر پۆل:ناسنامەی جێندەری پۆل:نێوانەڕەگەز
شارۆکە ئیمام
شارۆکە ئیمام گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داربێد، ناوچەی جەزمان، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. .
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بووتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
بووتان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
تۆر (جیھانی سینەماییی مارڤڵ)
سۆر ئۆدنسۆن کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە لایەن کریس ھێمسوۆرت لە زنجیرە فیلمەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵدا ڕۆڵی گێڕاوە و لەسەر کەسایەتییەکی مارڤڵ کۆمیکس بە ھەمان ناوەوە دروستکراوە. لە فیلمەکاندا، سۆر یەکێک لە بەھێزترین ئاسگاردییەکانە، کە شارستانییەکی بێگانەی کۆنە خاوەن پەیوەندییەکی دوورودرێژە لەگەڵ زەویدا، و مرۆڤەکان ئەوانیان بە خودا داناوە. سۆر ئەندامی دروستکەر و بنکەی تۆڵەستێنەکانە و دەچێتە ناو پاسەوانانی گەلەئەستێرە.
وە، سۆر کەسایەتی بناغەی جیھانی سینەماییی مارڤڵە، کاتێک لە ھەشت فیلمی زنجیرەکەدا دەرکەوتووە. کەسایەتییەکە و دوو فیلمی سەرەتایی بە پێشوازی تێکەڵاوی لێکرا، بەڵام تۆر: راگنارۆکی ناو قۆناغی سێیەمی داستانی بێکۆتا زۆربەی کات ڕەخنەی ئەرێنی بۆ ڕێکخستنەوەی سۆر و چیرۆکەکەی وەردەگرێت، و لەو کاتەوە بۆتە خۆشەویسترینی سەرسامبووان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم پۆل:کارەکتەرە خەیاڵیەکان چاوێکیان لەدەستداوە پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە تووشی نەخۆشی فشاری دەروونی دوای کارەسات بوون پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان هەیە پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان ھەیە
لی بیونگ-چول
وێنۆک|چول لە ١٢ی شوباتی ١٩١٠|170px
لی بیونگ-چول خاوەنکار و بازرگانێکی کۆری بووە و لە ساڵی ١٩٣٨ گرووپی سامسۆنگی دامەزراندووە. ئەمڕۆ گرووپی سامسۆنگ بە گەورەترین کۆمپانیای پیشەسازی-بازرگانی لە کۆریای باشوور ناسراوە کە لە ساڵی ٢٠١٣دا ١٧٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی وڵاتەکەی پێکھێناوە. لی بیونگ چول کوڕی بنەماڵەیەکی گەورەی سەرمایەدار و خاوەن زەوی بوو لە زانکۆی واسێدا لە تۆکیۆ دەستی بە خوێندن کردووە بەڵام تەواوی نەکردووە. دوای مردنی، پێشانگای بیونگ-چول (ھۆ-ام) بەڕووی خەڵکدا کرایەوە بۆ گەشتکردن. کۆمەڵە ھونەرە کۆرییەکەی یەکێکە لە گەورەترین کۆمەڵە تایبەتەکانی ئەو وڵاتە و کۆمەڵێک کەرەستەی ھونەری لەخۆدەگرێت کە لەلایەن حکوومەتی کۆریای باشوورەوە وەک «گەنجینەی نیشتمانی» دەستنیشانکراون. ھۆ-ئام بە دوورییەکی کورت لە پارکەکەی ئێڤەرلاندەوە ھەڵکەوتووە کە بەناوبانگترین پارکی گەشتیارییە لە کۆریای باشوور (ھەروەھا ئێڤەرلاند خاوەندارێتی کۆمپانیای گرووپی سامسۆنگە). لە ١ی ئازاری ساڵی ١٩٣٨، بیۆنگ چول بزنسێکی کەشتیوانی لە دایگو دامەزراند، کە ناوی ناوە سامسۆنگ یان سامسۆنگ بزنس. سامسۆنگ بە واتای «سێ ئەستێرە» دێت، ئەمەش لۆگۆی سەرەتایی کۆمپانیاکە ڕوون دەکاتەوە. تا ساڵی ١٩٤٥ سامسۆنگ لە کۆریای باشوور و وڵاتانی دیکە کەلوپەلی ھەڵگرتبوو. سامسۆنگ تا ساڵی ١٩٤٧ لە شاری سیئۆل بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠ پۆل:مردووانی ١٩٨٧ پۆل:دەرچووانی زانکۆی واسێدا
پارە سپی کردنەوە
پارە سپی کردنەوە پرۆسەی گۆڕینی پارەیەک کە سەرچاوەی بەدەستھێنانەکەی نایاسایی بێت بۆ دارایی و داھاتێکی یاسایی. بۆ وێنە پارەیەک کە لە ڕێگای قاچاخی کردن بە مادەسڕکەرەکان، خواردنەوەی ئەلکولی، تیرۆریزم، بەرتیلدان و کاری ناڕەوای دیکە بەدەست ھاتووە. ئاریشەی سپی کردنەوەی پارە، کاتێک سەر ھەڵ دەدا کە ئەم جۆرە پارانە لە سیستەمی ئابووریی و دامودەزگا ماڵییەکانی وڵاتێکدا بکەونە گەڕ. سەرچاوەی بەکارھێنانی ئەم زاراوە یەکەم جار، دەگەڕێتەوە بۆ دەسەڵاتی مافیا بەسەر تۆڕێکی جلشۆریی مەکینەیی ئەمریکی لە دەیەی ١٩٣٠. لەو ساڵانەدا گانگسترێک بە ناوی ئال کاپۆن، پارەیەکی زۆری کە لە ڕێگای دەسبڕی و چەتەیی، قومار، تاوان، قەحبەگەری و قاچاخ کردن بە مادەھۆشبەرەکان وەدەستی ھێنابوو، لە جلشۆرخانەکان خستییە گەڕ تاکوو سەرچاوەی بەدەستھێنانەکەی ون بکات و کەس نەزانێ چۆن ئەو پارەی بەدەست ھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:تیرۆریزم پۆل:تاوانەکان پۆل:تاوانی ڕێکخراو
چاڵگە، دۆڵەڕووت
چاڵگە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی
alt=وێنەی کتێب لە نووسینی مامۆستا ھاوڕێ|وێنۆک|وێنەی کتێب لە نووسینی [[مامۆستا ھاوڕێ محەممەد]]
نارەوان (دار)
نارەوان، بناو ، دارنزە یان دارەڕەش بە ئینگلیزی (Beech) بە عەرەبی (الزان)   سەر بە بنەماڵەی (Faguceae)ە كە داری  بەڕوو (Quercus)  و شابەروو (Castanea) دەگرێتەوە.
نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی
کتێبی (نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی) ئەم کتێبە باس لە نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی دەکات ئەم کتێبە تەنھا لە قوڕئان و فەرموودەی پێغەمبەر (ﷺ) وەرگیراوە و باس لەو ڕووداوانەش دەکات کە، کتێبێکی پوخت و تەواو لەسەر گرنگی ڕۆژی دوایییە ئەم کتێبە تەنھا واتا و ڕاڤەی قورئان و فەرموودەکانی کۆنەکردووەتەوە دەربارەی ڕۆژی دوایی، بەڵکو لێکدانەوەی زانستی و بۆچوونی زانایان، نوسەر خۆی کتێبەکەی زۆر دەوڵەمەند کردووە و ڕادەی تێگەیشتنی لە ئایەت و فەرموودەکان ئاسانتر کردووە.
نارەوان (دار)
نارەوان دارێكی دەوڵەمەند و گرنگە لە دارستانەکانی جیهاندا لەو ژمارەیەش نزیکەی ١٣ جۆر لە ناوچە جیاوازەکانی دەستنیشانکراون. هەریەکێک لەو جۆرانە، لەگەڵ ئەوەی پێک دەچن بەڵام لە شێوەو تایبەتمەندی دا جیاوازن.
نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی
نووسینی مامۆستا ھاوڕێ محەممەد ناسراو بە مامۆستا ھاوڕێ قیامەت، لەم کتێبەدا ڕوونکردنەوەی تەواو لەسەر ھەموو ئەونیشانانەی کە پێشتر ڕوویانداوە ھاتوونەتەدی و باسی ھەموو ئەو نیشانانە دەکات کە ھەتا ئێستا بەرجەستن و دەبینرێن و باسێکی تەواوی نیشانە گەورەکان و ھاتنی دەجال و محەممەدی مەھدی و ھاتنە خوارەوەی عیسای کوڕی مریەم درودی خوای لەسەر بێت دەکات.
نارەوان (دار)
لە دەشتەکاندا بە دەگمەن دەڕوێ، بەڵام لە ناوچە شاخاویەكاندا زۆرە. لە كوردستان بە هۆی بڕینەوەو سووتاندنی بەردەوام كەم بووە. خۆی دارێكی سێبەردۆستە و هەر بۆیە گەڵاکانی زۆرن. نەمامەكانی بەهۆی سەرماوە  بەتایبەت بە سەرمای بەهار گەڵاکانی هەڵدەوەرن، گەرمای زۆریش زیانی بۆی هەیە. لە شوێنی سارددا بە باشی گەشە ناکات، بەڵام لە شوێنی گەرمدا باشتر دەردەکەوێت. داری رەش ڕەگی قووڵی هەیە تەمەنی بەری (گوێزدان)ی ئەم دارە  پەیوەستە بە شوێنەكەی لە لێڕە چڕەکاندا لە تەمەنی ٦٠ بۆ ٨٠ ساڵیدا دێتە بەر ، بەڵام لە شوێنی تری كراوە  لە ٤٠ بۆ ٥٠ ساڵ  لە خاکە باشەکاندا ٥ یان ٦ ساڵ جارێک بەری زۆر دەدات و لە کەشوهەوای نالەباردا ١٥ ساڵ جارێک. بەرەكەی ٥ بۆ ٧٪ زەیتی تێدایە. بەژنی ئەم دارە زۆر بەرز دەبێتەوە و دەگاتە ٣٥ مەتر و تیرەکەی دەگاتە ١.٥ مەتر. تەمەنی ٢٠٠ بۆ ٢٥٠ ساڵە.
نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی
بەشەکانی کتێب
نووسەر کتێبەکەی کردووەتە سێ بەشەوە، بەشێک بۆ ئەو نیشانانەی ڕوویانداوە، بەشێک بۆ ئەو نیشانانەی ئێستە ڕوودەدەن و ھەستی پێ دەکەین، کۆتا بەشیش کە زۆرترین پەڕەی کتێبەکەی گرتووەتەوە نیشانە گەورەکانن کە لەمەو پاش دەردەکەون
نارەوان (دار)
بەکارهێنانى
تەختی داری رەش بۆ دروستکردنی دەرگا و پەنجەرە، ڕێڕەوی شەمەندەفەر, مێز، کورسی، قەنەفە، و هتد بەکاردێت، و بەکارهێنانی زیاترە لە دارەکانی تر. شیلەى گەڵای دارەڕەش (بناو) بەسوودە بۆ سارێژکردنى برین و زامى مارگەزستن.
سەرچاوە
پۆل:دارە ڕازاوەکان پۆل:فندقی و تۆوە خۆراکییەکان
نیشانەکانی ڕۆژی دوایی و ڕووداوەکانی پێش ھاتنی
بەشەکانی کتێب
ئەو نیشانانەی کە تا ئێستا ڕوودەدەن و بەردەوامن لە ڕودان
ئەو نیشانانەی کە لەمەوپاش دەردەکەون
واتە نیشانە گەورەکان: ڕیزبەندکردنی نیشانە گەورەکان بەتەواوی دیارنییە کامەیان بەدوای ئەوی تردا دێت بەڵام بە وردبونەوە لەچەند فەرموودەیەک دەتوانرێت ئەوڕیزبەندییەبکرێت…
ھاتنی ڕۆژی قیامەت نزیکە
لە قورئانی پیرۆزدا خودای گەورە ڕۆژی قیامەت ئەوەندە نزیک دەکاتەوە کە بەشێوەی ڕابردوو باسی لێوە دەکات، ھەروەک ھەستابێت و ڕوویدابێت خودای گەورە دەفەرموێت:(﴿أَتی أَمرُ اللَّھِ فَلا تَستَعجِلوھُ﴾ النحل: ١] واتە:(فەرمانی خوا دەرچوو بەھەستانی ئەو ڕۆژە ئیتر ئێوە پەلەی لێ مەکەن)
و ھەر لەبەرنزیکی ئەو ڕۆژە پێغەمبەر (ﷺ) دەفەرموێت :ھەردوو پەنجەی ناوەڕاست و شایەتومانی پێکەوە جووت دەکرد و دەیفەرموو (من و قیامەت ئاوا پێکەوە نێردراوین)
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدز
جۆن پۆڵ ڕێینۆڵدز (لەدایکبووی ٥ ئابی ١٩٩١) ئەکتەر و نووسەرێکی ئەمریکییە. ئەو بە ڕۆڵی سەرەکی لە Search Party (٢٠١٦–ئێستا) ناسراوە و ڕۆڵە کەمەکەی لە شتە نامۆکان (٢٠١٦–ئێستا). ڕێینۆڵدز ڕۆڵی سەرەکیشی ھەبووە لە کورتە زنجیرەی Four Weddings and a Funeral لە ٢٠١٩. لەدایکبوو لە مادیسن، ویزکۆنسن، ئەو پیشەکەی دەستپێکرد لە سینەمای ئەنۆیەنس لە شیکاگۆ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:زیندووان
ینگبۆ
ینگبۆ (بە چینی:𦀚伯) دووەم فەرمانرەوای ویلایەتی چوو بوو، باوکی جیلیان بوو دایکی خاتوو بی ژویی (妣隹), دایکی واتا خاتوو بی ژوویی نەوەی پاشا پانگێنگی پاشای ئیمپراتۆریەتی شانگ بوو
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو
دەوەباتان
دەوەباتان گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
دەوەباتان ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
خودایە میسرییە کۆنەکان
وێنۆک|خوداکان (لە ڕاستەوە)، [[حۆروس و ئەنوبیس و ئۆسیریس]] پەرەسراوە میسرییە کۆنەکان ئەو خودا و ژنە خودایانەن کە لە میسری کۆندا دەپەرستران. ئەو باوەڕ و ڕێوڕەسمانەی چواردەوری ئەم خوایانەیان دابوو گەوهەری ئایینە میسرییە کۆنەکانیان پێکهێنابوو، کە بە دەرکەوتنیان دەرکەوت لە کاتێک لە سەدەکانی پێش زاین. خوداکان وێنەی هێز و دیاردە سروشتی دەنوێنن، کە میسرییەکان لە ڕێگەی پێشکەشکردنی قوربانی و ئەنجامدانی ڕێوڕەسم هەوڵی ڕازیکردنیان داون، ئەمەش بۆ ئەوەی ئەو هێزانە بەپێی ماعت، یان سیسیەمی خودایی کار بکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:خوداوەندە میسریەکان پۆل:خوداوەندە ئەفریقییەکان پۆل:میسری کۆن پۆل:خوداوەندەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست
عێراق لە ئۆڵۆمپیاد
عێراق لە ئۆڵۆمپیاد عێراق بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٤٨ بەشداری لە یارییەکانی ئۆلۆمپادی کرد، بەڵام نەیتوانی بەشداریی لە ئۆڵۆمپیادی ١٩٥٢ بکات. بەھۆی جەنگی نێوان ئیسرائیل و میسر عێراق وەک پاڵپشتییەکی بۆ میسر بایکۆتی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٥٦ی کرد. بەڵام دواتر گەڕایەوە بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٦٠ ڕۆما و بۆ یەکەم جار لە مێژووی خۆیدا مەدالیای بڕۆنزی لە بەرزکردنەوەی قورسایی بەدەست ھێنا، کە ئەمە تەنھا دەستکەوتی عێراقە لە سەرجەم بەشدارییەکانی لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد. دووبارە عێراق بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢، ١٩٧٦ نەکرد. لە ساڵی ١٩٨٠ عێراق لە سەرجەم یارییەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینە بەشداریی کرد سەرەڕای بەشداری بوونی لە چەند جەنگێکدا. ساڵی ٢٠٠٣ بینای لیژنەی ئۆڵۆمپی عێراق تاڵان کرا بەڵام ساڵی دواتر توانرا ڕێک بخرێتەوە و بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٤ی ئەسینا کرد، ھەڵبژاردەی عێراق نزیک بوو لەوەی مەدالیای بڕۆنز بەدەست بھێنن بەڵام لەیارییان بەرامبەر ئیتاڵیا تووشی شکست بوون. عێراق ھیچ کاتێک بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی نەکردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزش لە عێراق پۆل:عێراق لە ئۆڵۆمپیادەکان
یەکگرتنی دیموکراتی کوردی فەیلی
یەکگرتنی دیموکراتی کوردی فەیلی (بە عەرەبی: الاتحاد الديمقراطي الكوردي الفيلي، بە ئینگلیزی: Faylee Kurd Democratic Union) ڕێکخراوەیەکی سیاسیی کوردە فەیلییەکانە کە لە پێناوی مافی خەڵکی کوردی فەیلی لە عێراقدا چالاکی داکات. ئەم ڕێکخراوە لە ساڵی ٢٠٠٦ی زایینی لە وڵاتی سوێد دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان پۆل:ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردە فەیلییەکان
شازادەی جێنشین ھیۆجانگ
شازادەی جێنشین ھیۆجانگ (بە ھانگول:효장세자, بە ھانجا:孝章世子; لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٧١٩ تا ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٧٢٨) ناوی کەسی یی ھاینگ (ھانگول:이행, ھانجا:李緈) یەکەم کوڕی اشا یۆنگجۆی جۆسۆن بوو. لە ١٧٦٢ لەدوای مردنی برازاکەی دەبێت بە پاشای داھاتوو: پاشا جیۆنگجۆ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧١٩ پۆل:مردووانی ١٧٢٨ پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی ١٨یەم پۆل:خێزانی یی
پارەی نەخت
260px|وێنۆک|چەپ|دراو و سکەی جۆراوجۆر لە ئابووریدا، پارە نەخت (Cash)بریتییە لە شێوەی فیزیکی پارە وەک دراو و سککە.
لە ژمێریاری و ژمێریاری داراییدا، پارەی نەخت بریتییە لە سەروەت و سامانی جارەکی کە لە دراو یان ھاوتاکانی دراو پێکدێت کە دەتوانرێت دەستبەجێ یان نزیکەی دەستبەجێ دەستی پێبگات (وەک لە حاڵەتی ژمێریاری بازاڕی پارەدا).
سەرچاوەکان
پۆل:پارە
تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)
تی ڤی ئێن کەناڵێکی نیشتمانی کۆریای باشوورە کە کاردەکات بە شێوەی بەشدایکردن کە لەلایەن کۆمپانیای ئی و ئێمەوە خاوەنداریەتی ئەکرێت. پرۆگرامەکانی تی ڤی ئێن جۆرەھا ناوەرۆکی چێژبەخشی لەخۆ ئەگرێت، تی ڤی ئێن سەرەنج ئەخاتە درامای کۆری و جۆرەھا بەرنامەی کۆری، وە بە کەناڵەکە بە شێوەی کەیبل بەردەستە، لەسەر سەتەلایت لەناو سکایلایف و پلاتفۆرمەکانی ئای پی تیڤی لە کۆریای باشوور    لەوەتەی ٢٠١٤وە تۆڕەکە لەلایەن ری میونگ-ھانەوە بەرێوەبەرایەتی ئەکرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری پۆل:تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور) پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان لە کۆریای باشوور پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگانەی لە ٢٠٠٦ دامەزراون پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠٠٦ لە کۆریای باشوور
تەندروستی ژنان
230px|وێنۆک|ھێمای تەندروستی ژنان تەندروستی ژنان لە زۆر ڕووی ناوازە لە تەندروستی پیاوان جیاوازە. تەندروستی ژنان نموونەیەکە لە تەندروستی کۆمەڵگا، تەندروستیی لەلایەن ڕێکخراوی تەندروستیی جیھانییەوە بە «دۆخێکی تەواوی تەندروستیی جەستەیی و دەروونی و کۆمەڵایەتییە، نەک تەنھا نەبوونی نەخۆشی یان کەمئەندامی» پێناسە دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:تەندروستیی ژنان
یوسیۆنگ
یوسیۆنگ (بە چینی: 鬻熊; خوێندنەوە: یوسیۆنگ) ھرەوەھا وەک یوزی یان مامۆستا یوو (بە چینی:鬻子; خوێندنەوە: یوزی) ناسراوە فەرمانرەوایەکی سەرەتای ویلایەتی چوو بوو لۆرد یوسیۆنگ نزیک و مامۆستای پاشا وێنی یەکەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
چەقژی سەروو
چەقژی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چەقژی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چەقژی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دارتووی نەزەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەڵەوانان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سڵێمانەگردە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جیۆنگجۆی جۆسۆن
جیۆنجۆی جۆسۆن (لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٧٥٢ تا ١٨ی ئابی ١٨٠٠) وەک یی سان لەدایک بووە (بە ھانگول:이산, بە ھانجا:李祘), ھەنێک جار پێی دەوترا جیۆنگجۆی مەزن (بە ھانگول:정조대왕, ھانجا:正祖大王), ٢٢مین فەرمانڕەوای جۆسۆن بوو. لەدوای چوونە شوێن باپیرەی پاشا یۆنگجۆ. چەندین ھەوڵی دا بۆ چاکسازیکردن و بەرەوپێشبردنی نیشتمان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٥٢ پۆل:مردووانی ١٨٠٠ پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٨یەم پۆل:خەڵکی سێئول پۆل:مێژووی کۆریا
فلیپین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
فلیپین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
بووتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
Bhutan at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
گلۆریا ئارۆیۆ
گلۆریا ماکاپاگەل ئارۆیۆ (Gloria Macapagal Arroyo؛ لە دایکبووی ٥ی نیسانی ١٩٤٧) کەسایەتی ژنە سیاسەتوان و ئەکادیمیی فلیپینییە. ئەو لە ماوەی ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١ تاوەکوو ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠ بووە ١٤ەمینن سەرۆکی وڵاتی فلیپین. ئەو لەوەتەی ساڵی ٢٠٢٠، بووەتە سەرۆکی دامەزراوەی زانکۆی ئەنگەلیس.
گلۆریا لە ماوەی ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٩٨ تاوەکوو ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١، جێگری سەرۆکی فلیپین بوو. هەروەها لە ماوەی ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩ بۆ ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩، سەرۆکی پەرلەمانی فلیپین بووە. ئەو لە ماوەی ساڵانی ١٩٩٢ بۆ ١٩٩٨، سیناتۆر بووە لە پەرلەمانی فلیپین.
گلۆریا لە ساڵی ١٩٦٨ هاوسەرگیری لەگەڵ خۆزێ میگێل ئارۆیۆ ئەنجامدا، ئەوان بەیەکەوە خاوەنی سێ منداڵن.
سەرچاوەکان
پۆل:خانمە سەرۆکەکان پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی فلیپین پۆل:زیندووان پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
مووشەکی بالیستیکیی کورت مەودا
235px|وێنۆک|چەپ|ڕوانینێکی مووشەکی Aggregat 4 / V 2 مووشەکی بالیستیکیی کورت مەودا (SRBM) ھەموو ئەو مووشەکە بالیستیکیانە دەگرێتەوە کە لە کەمتر لە ١٠٠٠ کیلۆمەتر دەبڕن. ئەم مووشەکانە بەھۆی ناوبەری کورت لەنێوان ھەندێک وڵات و ڕێژەیی خواروو خەرجی و ئاسانیی ڕێکخستن بەکارھاتوون یان لەوانەیە بەکار بھێنرێن.
سەرچاوەکان
پۆل:مووشەکی بالیستیکیی کورت مەودا پۆل:مووشەکەکان پۆل:مووشەکە بالیستیکییەکان
ڕەشوان
ھۆزی ڕەشوان یان ڕەشڤان یاخود ڕیشەڤان ھۆزێکی گەورەی کوردن، کە بۆ یەکەم جار لەسەدەی شازدەھەم ناویان تۆمارکرا لەسەر نەخشەی کوردستان بەجۆرێک کە لە ناوچەی دیڤریگی گرتەوە تاوەکو ناوچەی ڕەققە، ھەریەکە لە ڕەشڤانیەکان لە ئەدیەمان و گازی عەنتاب و کەھرەمان و مەرعەش و مالاتیا نیشتەجێن کە ئێستا کەوتونەتە ناو سنوری تورکیای نوێ (کوردستانی باکور) بەڵام بەشی زۆڕیان لە کاھاتا و مالاتیا سێواس نیشتەجێن لە سەرەتای دیاریکردنی سنوری تورکیا توشی ئاوارەیی ڕاگواستن بوونەوە بەرەو قۆڵایی تورکیا و ئێران ھەربۆیە ئەمڕۆ بەشێکی زۆریان لە باشوری ئەنقەرەی تورکیا دەژیێن.
مێژوو
ھەموو مێژوو نووسان کۆکن لەسەر ئەوەی کە ناوی (ڕەشڤان) ناوێکی لێکدراوی کوردیە لەدوو بەش پێک ھاتووە (ڕەش) و(ڤان یان وان) ئەم ناوە خودی ھۆزەکە لەخۆی ناوە بەھۆی ئەوەی لە ساڵی ١٥١٩ کاتێک عوسمانیەکان ھاتنە ناوچەکە دەستیان بە ناونووسینی خەڵک کرد بەمەبەستی باج و سەرانە بەڵام ڕەشڤانەکان ئامادە نەبوون ناویان تۆمار بکەن بۆیە سولتان سەلیمی یەکەم بە کەسانی لیستی ڕەش ناوی ھێنان و بەوکەسانەی ناوبرد کە خۆیان لە باج دەدزنەوە ھۆزەکەش بە شانازیەوە خۆی بە ڕەشڤان ناساند و ئامادە نەبوون باج بدەن. ناوی ھۆزەکە ھەمدیسان لەتۆماری ساڵی ١٥٢٤ و ١٥٣٦ ی عوسمانیەکان ھاتووە کە کەسانێکن ئامادە نین ناویان تۆماربکرێت و باج بدەن ھەر لەتۆمارەکە ھاتووە کە کەسانێکی کۆچەری و شوانکارەن ھەرگیز دەستەمۆ ناکرێن بۆیە لە ساڵی ١٨٣٠ دووبارە ھەڵمەتێک ڕاگەیێندرا لەبارەی دەستگیرکردن و تۆمارکردنیان لە تۆماری دەولەت و خزمەتی سەربازی و باج و سەرانە بەڵام عوسمانیەکان تووشی شکستێکی زۆڕ بوونەوە بۆیە ھەنگاوی یەکەمی ڕاوە دوونانیان دەستی پێکرد بەرەو سنوورەکانی سەفەویەکان (قەزوین). لەدوای ڕووخانی دەولەتی عوسمانی و درووستکردنی دەولەتی تورکیا ئەتاتورک لە ١٩٢٣ ھەڵمەتێکی ڕاگەیاند لەبارەی گواستنەوەیان لەسەر سنوورە دەریاییەکان.
بەپێی بەڵگەنامەکانی سەدەی شازدەھەم ھەنگاوی یەکەمی ڕاگواستنیان بەرەو ٤٣گوندی نزیک ئەنقەرە بووە، ھەنگاوی دووەم بەرەو گوندەکانی جیھانبیلی و ھایمانا و پۆزتیپی و کۆلۆ بووە. بەڵگەنامەیەکی ساڵی ١٨٥٩ئەمە نیشان دەدات کە ٥٠٠خێزانی کورد لەھۆزی ڕەشڤان نیشتەجێ بکرێن لە ئەنقەرە.
لە ساڵی ١٨٩٠ سەرکردەی خێڵەکە یەعقوب ڕەجەب بەگ ھەزاران خێزانی ئەرمەنی داڵدەدا بەمەبەستی پاڕاستنیان لە جینۆسایدی عوسمانیەکان.
سیاسەت و ھەڵبژاردن
دەنگی تەواوی ھۆزەکە بۆ ئەو بەربژێرەیە کە یەکێکە لە ھۆزەکەیان، ڕەشڤانیەکان پاڵپشتی ڕەشوان دینیجەر میر محەممەد فورات دەکەن کاتێک ڕەشوان دینجەر ئەندامی پارتی دادو گەشەپێدان بوو دەنگی ئەم ھۆزە بۆ پارتی دەسەڵات دەچوو بەڵام بەھۆی دژایەتی کردنی کورد ڕەشوان دینجەر لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی لەپارتی داد و گەشەپێدان کشاندەوە و چووە پاڵ پارتی دیموکراتی گەڵان بەسەرۆکایەتی دەمیرتاش بۆیە لەھەڵبژاردنی ٢٠١٥ تورکیا سەرجەم ھۆزەکە پاڵپشتی پارتی دیموکراتی گەلانیان کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ھۆزە کوردییەکان پۆل:مێژووی کورد
پێرستی دەقە ئیسلامییەکان
لەئیسلامدا دوو دەقی سەرەکی هەن ئەوانیش قورئانی پیرۆز و فەرموودەکانی پێغەمبەر محەممەدن، کە سەرچاوەی سەرەکی و تاکە سەرچاوەی حوکمە ئیسلامییەکانن.
قورئان
قورئان یان قورئانی پیرۆز کتێبی سەرەکییە لە ئیسلامدا و موسڵمانان بەگەورەی دادەنێن و باوەڕیان وایە کە قورئان وتەی خوایە، دابەزیوە بۆ سەر پێغەمبەر محەممەد بۆ ڕونکردنەوەی ئیسلام، بە شێوەی موتەواتر گێڕدراوەتەوە و لە دڵەکان و دێڕەکاندا پارێزراوە، پارێزراوە لە شێوان و دەستکاریکردن و خوێندنەوەی پاداشتی لەسەرە، وە باووەڕیان وایە کۆتا کتێبی ئاسمانییە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسلام پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:دەقە ئیسلامییەکان پۆل:قورئان پۆل:فەرموودەزانی پۆل:فەرموودە
سیۆنگ لی
سیۆنگ لی (بە چینی:熊麗,) سێیەم و لە فەرمانڕەوا سەرەتایەکانی ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی زووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە سەردەمی دێرینی چین،
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
تێرێنس وینتەر
تێرێنس پاتریک وینتەر (لەدایکبووی ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٠) نووسەر و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. وینتەر دروستکەر، نووسەر و بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری زنجیرەی Boardwalk Empireی کەناڵی ئێچ بی ئۆ بووە کە لە نێوان ٢٠١٠ بۆ ٢٠١٤ پەخشکرا. بەر لە کارکردن لە زنجیرەکە، وینتەر نووسەر و بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری زنجیرەی سۆپڕانۆکان بووە، لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٠٧ و چەندین خەڵاتی ئێمی بردۆتەوە بۆ کارەکەی. لە ساڵی ٢٠١٣دا سیناریۆی فیلمی The Wolf of The Wall Streetی نووسی کە توانی پاڵاوتنێک بۆ ئۆسکاری باشترین سیناریۆ بەدەستبێنێت بە ھاوبەشی لەگەڵ دەرھێنەر ماڕتن سکۆرسێزیدا.
سەرچاوەکان
<references group="" responsive="0"/>
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:نمایشكاران پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک
جەیسن بۆرن (فیلم)
جەیسن بۆرن بە(ئینگلیزی:Jason Bourne) فیلمێکی ئەمریکی ساڵی ٢٠١٦یە. فیلمەکە لە جۆری ( ئاكشن, چیرۆكی هه‌ستبزوێن)ەی درووستکراوی کۆمپانیاکانی  (Perfect World Pictures، Kennedy Marshall، Captivate Entertainment، Pearl Street Films)ە.
کورتەیەک لە چیرۆک
جەیسن بۆرن دووبارە ئەبێتەوە بە ئامانجی ( سی ئای ئەی ) ، کە تاوانبار ئەکرێت بە هاوکاری کردنی خانەنشینێکی ( سی ئای ئەی ) بە دزین و بەکارهێنانی نهێنیە سیاسیەکان
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکیەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦ پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی فرانک مارشال پۆل:فیلمەکان کە لە لاس ڤێگاس ڤالی ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە دوورگەکانی کەناری وێنەیان گیراوە پۆل:بۆرن (زنجیرەفیلم) پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ڕەیکجاڤیک داندراون پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە
تاریا ھالۆنین
تاریا کارینا ھالۆنین (Tarja Halonen؛ لە دایکبووی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٣) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی فینلاندییە، ئەو لە ماوەی ١ی ئازاری ٢٠٠٠ تاکوو ١ی ئازاری ٢٠١٢ بووە ١١ەمین سەرۆکی فینلاند. بەر لەوەش لە ماوەی ١٣ی نیسانی ١٩٩٥ تاکوو ٢٥ی شووباتی ٢٠٠٠، وەزیری کارووباری دەرەوەی فینلاد بوو، هەروەها لە ماوەی ٢٨ی شووباتی ١٩٩٠ تاکوو ٢٦ی نیسانی ١٩٩١ بووەتە وەزیری داد.
تاریا ھالۆنین لە ساڵی ١٩٧١ بووە ئەندام لە حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی فینلاند. ئەو لە ماوەی ٢٤ی ئازاری ١٩٧٩ تاکوو ٢٩ی شووباتی ٢٠٠٠ ئەندام بووە لە پەرلەمانی فینلاند. لە ساڵی ٢٠٠٠، هاوسەرگیری لەگەڵ پڕۆفیسۆری یاساناس پێنتی ئاریاڤی کرد، بەیەکەوە کچێکیان هەیە بەناوی ئانا. تاریا بە کارکردن وەک چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ، ژن و کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە ناسراوە، ئەو لە هەشتاکان، بووە سەرۆکی ڕێکخراوی سیتا کە پشتگیری لە هاوڕەگەزخوازەکان دەکرد، لە ئازاری ٢٠١٣ لەبەردەم ڕای گشتی ڕایگەیاند کە ئەو پشتگیری لە هاوسەرگیری هاوڕەگەزخوازەکان دەکات.
لە ساڵی ٢٠٠٩، لەلایەن گۆڤاری فرۆربیس بەیەکێک لە ١٠٠ بەهێزترین ژنانی جیهان دیاریکرا. ئەو ئەندامە لە ئەنجومەنی ژنانی سەرکردەی جیهان. هەروەها ئەندامە لە یانەی مەدرید، دامەزراوەیەکە بۆ پشتگیریکردن و بڵاوکردنەوەی هۆشیاری لەبارەی دیموکراسی لە وڵاتانی جیهان.
سەرچاوەکان
پۆل:خانمە سەرۆکەکان پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی فینلاند پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٣ پۆل:Webarchive template wayback links پۆل:Articles with hAudio microformats
سیۆنگ کوانگ
سیۆنگ کوانگ (بە چینی:熊狂) لە فەرمانرەوا سەرەتاکانی ویلایەتی چوو بوو لە سەردەمی زووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە مێژووی دێرینی چین، سیۆنگ کوانگ دواتر لەلایەن پاشا چێنگ پلەکەی بەرز دەکرێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی ویلایەتی چوو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین
پیازاوا
پیازاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری زەردەڵان، ناوچەی جەزمان، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری زەردەڵانە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھەموو شتێک ونە (فیلم)
ھەموو شتێک ونە بە(ئینگلیزی:All Is Lost) فیلمێکی ٢٠١٣ەی جۆری (ئاكشن، دراما، سەرکێشی)ە. فیلمەکە لە ڕێکەوتی (٢٢ی ئایاری ٢٠١٣) بڵاوکراوەتە.
کورتەی چیرۆک
کەشتیوانێک بە تەنیا لە زەریادا لە کاتی گەشتێکدا درزێک دەکەوێتە کەشتییەکەی و تووشی لافاو و بارانێکی زۆر دەبێ و پێویستە کە خۆی بەتەنیا ژیانی خۆی ڕزگار بکا لە زەریایە بێ کۆتاییەکەدا
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کەنەدییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەکسیک گیراون پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای هیندی دانراون پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە پۆل:فیلمەکان دەربارەی ڕزگاربووانی ڕووداو یان ڕووداوە دەریاوانییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە زەریای ھیندی دانراون پۆل:فیلمە سەرکێشییە دەریاییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠
دەگمەنی
دەگمەنی  لە بواری کارگێڕیدا بە واتای دەگمەنی کاڵا و پێویستییەکان دێت کە داواکارییەکی زۆریشی لەسەرە لە ھەمان کاتدا. دەگمەنی ئاماژەیەکە بۆ خراپی ئاستی دارایی کەسێکیش بۆ کڕینی کاڵاکانی. پێچەوانەی دەگمەنی بریتییە لە زۆری. دەگمەنی بریتییە لە کەمی کاڵایەک یان شتومەکێک یان ماددەیەک بەرامبەر داواکارییە بێ سنوورەکانی سەریان. بیرۆکەی دەگمەنی کاڵاکان ئەوەیە کە ھەمیشە بای پێویست کاڵایەک دەستەبەر ناکرێت بۆ پێویستییەکانی مرۆڤ، تەنانەت ئەگەر مرۆڤایەتی بگاتە قۆناغێکی تەواو پێشکەوتووی تەکنەلۆژیاش. ھەر لەبەرئەوەشە دەگمەنی بریتییە لە قوربانیدان - دەستبەرداربوونی شتێک یان گۆڕینەوەی شتێک- بۆ دەستەبەرکردنی ئەو شتەی دەمانەوێت.
کاتێک دەگمەنی کاڵایەک لە ئارادایە، مرۆڤەکان دەکەونە ڕکابەری لەپێناو ئەو کاڵایە. ھەر لەبەر ئەوەشە نرخی ئەو کاڵایانە کە بەرز دەبێتەوە بەھۆی دەگمەنیان، دەکرێ باشتر بەش بکرێت، بەوپێیەی ئاستی کڕینی کەمتر دەبێتەوە.
نموونە
بۆ نموونە، ھەرچەندە ھەوا لە زێڕ گرینگترە بۆ ئێمەی مرۆڤ، زێڕ ھەر دەگمەنترە بۆ مرۆڤ بەوپێیەی ھەوا نرخی بەرھەمھێنانی سفرە. لە بەرامبەردا زێڕ نرخی بەرھەمھێنانی ھەیە، دەبێت بدۆزرێتەوە و ئامادە بکرێت بۆ فرۆشتن کە ئەمەش تێچوویەکی باشی دەوێت. بەدەر لەمانەش، دەگمەنی ئاماژەیەکە بۆ ئەوەی کە مەحاڵە ھەموو ئامانجێکی کۆمەڵگا لە ھەمان کاتدا دەستەبەر بکرێت.
جۆرێکی دیکە لە دەگمەنی بەھۆی دیاردەیەکەوە دێتە ڕوودان، کە پێیدەگوترێ کڕین لە ترسی نەمان (panic buying)، بۆ نموونە لە کاتی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ لە ئەمریکا کلینکسی تەوالێت ھەر بەزوویی لە بازاڕەکانی وڵاتەکەدا نەما و بووە کاڵایەکی دەگمەن و نرخیشی بەرز بوویەوە. لە ھەرێمی کوردستانیشدا، دەمامکی خۆپارێزی بە ھەموو جۆرەکانییەوە نرخی بەرز بوویەوە، بە جۆرێک کە کاتێک ھاوردەش دەکرا نرخی دەمامک لە ٥٠ سەنتەوە کرابووە ٧ دۆلار و لە سەرجەم دەرمانخانەکانیش بە نرخێکی گرانتر لە جاران دەفرۆشرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەگمەنی پۆل:بیردۆزی بەھا (ئابووری)