cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئیبراھیم لۆدی
ژیاننامە
ئیبراھیم نەتەوەیەکی پاشتوون بوو. بە مردنی باوکی سکەندەر گەیشتە تەختی پاشایەتی، بەڵام بە ھەمان توانای حوکمڕانی بەختەوەر نەبوو. ڕووبەڕووی کۆمەڵێک یاخیبوون بووەوە. ھەروەھا ئیبراھیم خان لۆدی ئاغاکانی ناڕازی بوو کاتێک فەرماندە پیر و باڵاکانی بە فەرماندە گەنجەکانی گۆڕی کە دڵسۆز بوون بۆی. ئاغا ئەفغانییەکانی لە کۆتاییدا بانگھێشتی بابوریان کرد بۆ داگیرکردنی ھیندستان. لە ساڵی ١٥٢٦ ھێزەکانی موغەکانی بابور، پاشای کابولیستان (کابول، ئەفغانستانی ئێستا)، سوپای زۆر گەورەتری ئیبراھیمیان لە شەڕی پەنیپات بردەوە. لە شەڕەکەدا کوژرا. مەزەندە دەکرێت کە ھێزەکانی بابور لە دەوروبەری ١٢ ھەزار-٢٥ ھەزار پیاو بوون و لە نێوان ٢٠ بۆ ٢٤ پارچە کانۆنیان ھەبووە. ئیبراھیم خان لۆدی نزیکەی ٥٠ بۆ ١٢٠ ھەزار پیاوی ھەبوو لەگەڵ نزیکەی ٤٠٠ بۆ ١٠٠٠ فیلی جەنگ. لە شەڕی دواتردا ھێزەکانی لۆدی لەکەدار بوون و زیاتر لە ٢٠ ھەزار کوژران و ژمارەیەکی زۆری دیکەش بریندار و دیل بوون. دوای کۆتایی ھاتنی شانشینی لۆدی، سەردەمی دەسەڵاتی موغەکان بۆ ٣٣١ ساڵی داھاتوو دەستی پێکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٠ پۆل:مردووانی ١٥٢٦ پۆل:خەڵکی دەلھی
ڕەشیاوا
ڕەشیدئاوا یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٨٥ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٠٥٤ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
گود ھۆپ، ئەلاباما
گود ھۆپ (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی کەلمەن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٬٢٦٤ کەس بووە. ڕووبەری ٢٠٫٦٧ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٠٩٫٥٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
دوورگەی شاھی
دوورگەی شاھی یان دوورگەی ئیسلامی گەورەترین دوورگەی گۆلی ورمێیە لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات لە ئێران. دوورگەی شاھی ٢٣ ھەزار ھێکتارە و لە بەشی ڕۆژھەڵاتی ئەم گۆلەوە ھەڵکەوتووە. ئەم دوورگەیە تەنیا دوورگەی ئاوەدانی گۆلە ورمێیە و حەوت گوندی تێدایە. لە ناوچە زەلکاوییەکانیدا باڵندەکانی قورینگەسوور و کەڵک لەبەر چاون. وا دەزانرێ ھولاکوو خان شای مەنگۆلان لەگەڵ ھەموو داراییەکانی لەم دوورگەیەدا نێژراوە بەڵام تا ھێشتا گۆڕەکەی نەدۆزراوەتەوە.
پەراوێز
پۆل:شارستانی ئۆسکوو پۆل:دوورگەکانی ئێران
دەریاچەی تانگانیکا
وێنۆک|تانگانیکا لە سەر نەخشە تانگانیکا دەریاچەیێکی گەورەیە لە بەشی ناوەندی کیشوەری ئەفریقا. تانگانیکا دوای دەریاچەی بایکاڵ قووڵترین زەریاچەی جیھانە. ئەورووپییەکان لە ساڵی ١٨٥٨دا تانگانیکایان دۆزیەوە. ئەوان بە دوای سەرچاوەی نیلدا دەگەڕان و لە درێژایی سەفەرەکەیان لە سەر نیلدا گەییشتنە سەر ئەم دەریاچەیە.
بڕیارنامەی ١٣٤٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٤٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٩ی نیسانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣١١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:ئەنگۆلا لە ٢٠٠١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەنگۆلا
لڤین (کۆوار)
گۆڤاری لڤین گۆڤارێکی سەربەخۆ و ئازاد و ئەھلییە، پشت بە داھاتی خۆی دەبەستێت لە ڕێگەی بەشداریکردن لە پڕۆسەی بەرھەمھێنان و قازانجەوە. جەختیش لەسەر بەدواداچوونی ڕووداو و گۆڕانکارییەکان دەکاتەوە و گەیاندنی زانیاریی ورد و دروست بە شێوەیەکی بێلایەن و بە پەیڕەوکردن لە بنەماکانی ئیتیکی ڕۆژنامەوانی، بە ئامانجی بەشداریکردن لە پڕۆسەی کامڵکردنی چەمکی (ھاوڵاتیبوون) و چەسپاندنی سیستەمێکی دیموکراسی و شەفافییەت لە بەڕێوەبردنی دامەزراوە دەوڵەتی و حکومی و تایبەتییەکاندا.
لڤین خاوەنی ھیچ ئایدۆلۆژیایەکی تایبەت نییە و بەشێکیش نابێت لە گومانەکانی ھیچ ئایدۆلۆژیایەکی تایبەت. کارەکەی ئەوەیە بە خەڵک بڵێت چی ھەیە، ھەرگیز بە خەڵک ناڵێت چی بکەن.
لە ساڵی ٢٠٠٩ ستافی گۆڤاری لڤین ھەڵسان بە دامەزراندنی دامەزراوەیەکی ڕۆژنامەوانی بە ناوی لڤین و گۆڤاری لڤین بووە بەشێک لە دامەزراوەکە. دامەزراوەی لڤین سەرەڕای گۆڤاری لڤین، گۆڤاری لڤینی نوێ و پێگەی لڤینیش دەگرێتەوە.
سەرەتای دامەزراندن
لە سەرەتادا دەرکردنی گۆڤاری لڤین پڕۆژەی کۆمەڵێک گەنجی ڕۆژنامەنووس بوو بە ھاوکاری سەنتەری چالاکی لاوان لە شاری سلێمانی دەردەچوو. گۆڤاری لڤین بابەتی گشتی و ھەمەڕەنگی بڵاودەکردەوە لە بوارەکانی (سیاسی، کۆمەڵایەتی، ھونەری، ئەدەبی، زانستی ...ھتد) و مانگانە لە سەرجەم کوردستان بڵاودەکرایەوە لە شارەکانی (ھەولێر، دھۆک، سلێمانی). یەکەم ژمارەی گۆڤارەکە لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٢ مانگانە بە تیراژی ٢٠٠٠ دانە دەردەچوو و بەشێوەیەکی سنوردار بڵاودەکرایەوە، بەڵام لە سەرەتای دەرچوونییەوە توانی سەرنجی خوێنەرانی بۆ لای خۆی ڕابکێشێت و ھەر زوو خوێنەرێکی زۆر بۆ لای خۆی ڕابکێشێت، ئەمەش بووە ھۆی بەرزبوونەوەی تیراژی گۆڤارەکە، تا لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠٥دا تیراژی گۆڤارەکە لە ١٥٠٠٠ دانە دانە تێپەڕی و لە شارەکانی (ھەولێر و دھۆک و کەرکووک و سلێمانی) بڵاو دەکرێتەوە و توانی وێب سایتێکی تایبەت بەخۆی دابنێت بۆ بڵاوکردنەوەی بابەتەکان و ھەواڵی ڕۆژانە.
دواتر تیراژی گۆڤارەکە بەرز بۆوە بۆ ٢٠٠٠٠ دانە. لە ساڵی ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨ دوو ژمارەی لە مانگێکدا لێ دەردەچوو، پاشان سێ ژمارەی لە مانگێکدا لێ دەردەچوو و ئێستا ١٠ ڕۆژ جارێک ژمارەیەکی نوێی بڵاو دەکرێتەوە، لە مانگەکانی سەرەتای ٢٠٠٩وە تاوەکو ئێستا بە تیراژی ٢٥٠٠٠ دانە وبە شێوەیەکی یەکجار بڵاو لە سەرجەم بازاڕ و شار و شارۆچکەکانی کوردستان بڵاو دەکرێتەوە.
لە ڕاپرسییەکاندا
لە ساڵی ٢٠٠٦ ەوە گۆڤاری لڤین ڕێچکەیەکی تایبەتی خۆی وەرگرت لەناو ڕۆژنامەگەری کوردی و ھەموو بابەتەکانی تایبەتکرد بە بابەتی سیاسی و بووە پێشەنگی گۆڤاری کوردی لە بواری لێکۆڵینەوە و دیمانەی سیاسی و توانی لە چەندین ڕاپرسیدا بە پلەی یەکەم بێت، لە ساڵی ٢٠٠٧ گۆڤاری لڤین، لە ڕاپرسییەکی بەشی میدیای ڕێکخراوی ICSPی ئەمریکی بە پڕخوێنەرترین گۆڤاری کوردستان دەرچوو. لە دوایین ڕاپرسیدا کە ڕێکخراوی کوردستان بۆ پرسیە سیاسییەکان ئەنجامی داوە و لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ بڵاوکراوەتەوە، گۆڤاری لڤین وەکو ڕاستگۆترین گۆڤاری کوردستان دەرچووە.
ئامانج و بنەمای کار
گۆڤاری لڤین بە شێوەیەکی گشتی لە خزمەتی ئەم ئامانجانەی خوارەوەدایە و پەیڕەوی لەم بنەمایانە دەکات:
لقەکانی لڤین
گۆڤاری لڤین کەتایبەت کراوە بە بواری سیاسی چەندین گۆڤاری بچووکی تری تایبەت بە بواری تری لێکەوتووە لەوانە
بەستەری دەرەکی
پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی کوردی
ڕووباری سیند
وێنۆک|سیند لە سەر نەخشە
ڕووباری سیند لە بەرزاییەکانی تەبەت سەرچاوە دەگرێت، بە ناو پاکستاندا تێدەپەڕێت و دەڕژێتە ناو زەریای عەرەب. سیند گەورەترین و پڕئاوترین ڕووباری پاکستانە کە خەڵکێکی زۆر لە دەوروبەری ئەودا بە وەرزێڕی خەریکن.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای سیند پۆل:مێژووی سیند پۆل:ڕووبارە نێونەتەوەیییەکانی ئاسیا پۆل:ڕووبارەکانی کۆماری گەلی چین پۆل:ڕووبارەکانی ھبندستان پۆل:ڕووبارەکانی جاموو و کەشمیر پۆل:ڕووبارەکانی پاکستان پۆل:ڕووبارەکانی تبت
ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز
وێنۆک ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز ستۆدیۆیەکی پەرەپێدانی یارییە ڤیدیۆییەکانە لە ئەمریکا کە خاوەنەکەی مایکرۆسۆفتە. ئەم ستۆدیۆیە کە سەرەتا بە ناوی مایکرۆسۆفت گەیمز کاری دەکرد، لە ٥ی شوباتی ٢٠١٩ بە پێشکەشکردنی لۆگۆیەکی نوێ، ناونیشانی پێشووی بە براندی ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆ گۆڕی. ئەم ستۆدیۆیە بەڕێوەبەری سەرجەم پرۆژەکانی پەیوەست بە یارییە ڤیدیۆییەکانی مایکرۆسۆفتە، بەشێوەیەک جگە لە بەرھەمھێنانی یارییەکانی وەک Age of Rulers و Halo، ھەروەھا بەڕێوەبەری بەرھەمە ڕەقەکاڵاکانی وەک ئێکس بۆکس، ئێکس بۆکس ٣٦٠،  ئێکس بۆکس وەن، ٢٠١٩ بووە. ئێکس سێرێس ئێکس و زنجیرەی ئێس. ھەروەھا ئەم ستۆدیۆیە ھەندێک کۆمپانیای بەرھەمھێنانی یارییە ڤیدیۆییەکان بەڕێوەدەبات کە لە ژێر دەستی مایکرۆسۆفت کاردەکەن. ھاوپەیمانی و ٣٤٣ پیشەسازی لەنێویاندا ھەیە. لە ساڵی ٢٠١٤ کۆمپانیای مایکرۆسۆفت بە کڕینی مۆجانگ خاوەندارێتی فیکریی کۆمپانیای ماینکرافتی بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیای یارییە ڤیدیۆییەکان لە ئەمریکا پۆل:ئێکس بۆکس پۆل:کۆمپانیاکانی کایەی ڤیدیۆیی کە لە ساڵی ٢٠٠٠ دامەزراون پۆل:کۆمپانیاکانی پەرەپێدانی کایەی ڤیدیۆیی پۆل:بڵاوکەرەوەی یارییە ڤیدیۆییەکان
ڕێزدێنت ئیڤڵ: کارەساتی زۆمبی
سەرچاوە
پۆل: فیلمەکانی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤ پۆل:سکرین جێمس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمە کەنەدییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمریکا دانراون پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی پۆڵ دەبلیو. ئێس. ئەندێرسەن پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە کەنەدییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە خەیاڵییەکانی بەڕیتانیا پۆل:فیلمە کەنەدییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی پاوڵ دەبلیو ئێس ئەندەرسۆن پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە خەیاڵییەکانی ئەڵمانیا پۆل:ڕێزیدێنت ئیڤڵ (زنجیرەفیلم) پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمە پاشکۆیە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ھامیڵتن وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان
سیلڤستەر ستالۆن
سیلڤستەر ئێنزیۆ ستالۆن (؛ لەدایکبوو مایکڵ سیلڤستەر گاردێنزیۆ ستالۆن، ) ئەکتەر، دەرھێنەر، و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. سیلڤستەر بە دوو کەسایەتی لە فیلمەکانی ناسراوە، ئەوانیش ڕۆکی باڵبۆوا لە زنجیرە فیلمی Rocky، و جۆن ڕامبۆ لە زنجیرە فیلمی Rambo. لە ساڵی ١٩٧٠دا یەکەم ڕۆڵی وەرگرت کە ئەویش لە فیلمی The Party at Kitty and Stud'sدا بوو. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٥دا دووبارە ڕۆڵی ڕۆکی بالبۆوای گێڕایەوە لە فیلمی Creed.
سەرچاوە
thumb|
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان پۆل:جولەکەکانی ئەشکەنازی ئەمریکی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی بۆ کۆنترۆڵکردنی دەمانچە پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک بریتۆنی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی پۆل:خوێندکارانی پێشووی ئەکادیمیای سەربازی شارلۆت ھۆڵ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ویلایەتی میریلاند پۆل:بەشداربووانی ھۆڵە ناوبانگەکانی بۆکسێنی نێودەوڵەتیی پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی ویلایەتی میریلاند پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا پۆل:خوێندکارانی پێشووی کۆلێژی میامی دەید پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:خەڵکانی ھێڵ کیچن لە مانھاتن پۆل:خەڵکی شاری سیلڤەر سپرینگ لە ویلایەتی میریلاند پۆل:سیلڤستەر ستالۆن پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک پۆل:خوێندکارانی پێشووی زانکۆی میامی پۆل:سەندیکای نووسەرانی ئەمریکا پۆل:نووسەرانی مانھاتن پۆل:نووسەرانی شاری فیلادلفیا پۆل:ئەو ئەمریکییانەی پەیڕەوی کڵێسای کاتۆلیکی ڕۆم دەکەن پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
٨٠ (ژمارە)
٨٠ (ھەشتا) (80) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧٩ و ٨١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩٣٥ (ژمارە)
٩٣٥ (نۆسەد و سی و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٣٤ و ٩٣٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
زاخەی خواروو
زاخەی خواروو یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٠٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٥٣٨ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
تیپی مۆسیقای ئاوارە
تیپی مۆسیقای ئاوارە گرووپێکی ھونەریی کوردی بوو کە ساڵی ١٩٨٢ لە ئەمستەردامی ھۆڵەند بە سەرپەرشتیی نامدار قەرەداغی و سالار قەرەداغی دامەزرا. ئەم تیپە لە ناساندنی کلتوور و ناسنامەی کورد لە ڕێگەی جل و بەرگ و ھەڵپەڕکێ و مۆسیقای کوردی چالاکییەکی بەرفراوانی ھەبوو. ساڵی ١٩٨٣ کاسێتێکی ھونەری و نیشتمانیی پێشکەش کرد، ھەر ھەمان ساڵ لە یادی کۆماری کوردستان ئاھەنگێکی بەڕێوە برد، دوای ماوەیەک لەگەڵ گرووپی ھۆڵەندیی (ز. ئێکس) بەرھەمێکی ھاوبەشی بڵاو کردەوە، لە زۆربەی فێستیڤاڵە جیھانییەکان بەشدار بوو و ھەروەھا توانیی چالاکیی شەوانی کوردی ساز بکا و لە ڕادیۆ و تەلەڤیزۆنەکانی وڵاتی ھۆڵەند دەربکەوێ.
ئەندامان
بەشێک لە ئەندامانی تیپی مۆسیقای ئاوارە:
بەرھەمەکان
ھەندێک لە بەرھەمەکان:
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان
٨١ (ژمارە)
٨١ (ھەشتا و یەک) (81) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٠ و ٨٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩٣٦ (ژمارە)
٩٣٦ (نۆسەد و سی و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٣٥ و ٩٣٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
زاخەی سەروو
زاخەی سەروو یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٠٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٥٩٠ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
پێڕستی گوندەکانی نەغەدە
ناوچەی ناوەند (ناحیەی ناوەند)
نەغەدە(ناوەند):
گوندستانی بەگم قەڵا
لە ٣١ گوند پێکھاتووە:
گوندستانی سەندوس
لە ٢٨ گوند پێکھاتووە:
ناوچەی محەمەدیار
محەمەدیار(ناوەند):
گوندستانی حەسەنلو
لە ١٩ گوند پێکھاتووە:
گوندستانی مەھدی
لە ١٧ گوند پێکھاتووە:
گوندەکانی شارستانی نەغەدە
ژمارەی گوندکانی دەکاتە ٩٣ گوند:
کوردنشینەکان ٤٩ گوند.
ئازەرینشینەکان ٣٥ گوند.
گوندە کوردەکانن
پێکھاتووە لە ٤٩ گوند.
گوندە ئازەری نشینەکان
پێکھاتووە لە ٣٥ گوند.
گوندە تێکەڵەی کورد و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٩ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
ئورشەلیم
ئورشەلیم یان قودس (، ) و گرنگییەکی زۆری ھەیە لە ڕووی ئایینی و ئابوورییەوە؛ و قورسایی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستە و پایتەختی فەلەستینە لە زمانی عەرەبی بە چەندین ناوی تر دەناسرێت وەکو: بیت المقدس، القدس الشریف، وأولی القبلتین.
مێژوو
قودس مێژوویەکی کۆنی ھەیە و لە ھەندێک سەرچاوە باس لەوە کراوە کە لە دەوروبەری ساڵی ٣٠٠٠ پ. ز بۆ یەکەم جار ژمارەیەک خەڵکی لێ نیشتەجێ بووە و دەتوانین بڵێین ئەوە سەرەتای دروستبوونی قودسە قودس گرنگییەکی زۆری ھەیە بۆ ھەرسێ ئایینەکە: جوولەکە - مەسیح - ئیسلام بۆ جوولەکە گرنگییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەو کاتەی کە پێغەمبەر داود ڕزگاری دەکات و ئەیکات بە پایتەختی شانشینی ئیسرائیل لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠٠ پ. ز و پاشانیش سولەیمانی کوڕی یەکەم پەرستگای جوولەکە بونیاد دەنێت
کە بەبیروڕای جوولەکەکان گەنجینە و سەروەت سامانێکی زۆر لە ژێریدا حەشار دراوە لە ھەندێک بەڵگەدا باس لەوە کراوە کە لە کاتی ھێرشەکانیان ھەندێک لە خاچپەرستەکان ئەم گەنجینەیەیان دۆزیوەتەوە و پاشان بردویانە بۆ ئەورووپا و ناوی خۆیان ناوە سوارچاکەکانی پەرستگا و پاشانیش بەو گەنجینەیە توانیان خۆیان بگەیەنن بە دەسەڵاتێکی بێ پایان
بۆ مەسیحیش گرنگییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە بەپێی ئینجیل پێغەمبەر عیسا لەسەر گردی کالاڤاری نزیک قودسی کۆن لە خاچ دراوە و بەرزبووەتەوە بۆ ئاسمان پاشان بەپێی ئەوە لە پەیمانی نوێ باس کراوە سانت ھێلانە ئەو خاچە دەدۆزێتەوە لە نێو قودس پاش ٣٠٠ ساڵ
بۆ موسوڵمانانیش گرنگییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە پێغەمبەر محمد لەوێوە لەگەڵ جبرائیل ڕۆشتوە بۆ ئاسمان و دواتر گەڕاوەتەوە و گرنگترین شوێنەکانی قودس بریتییە لە مزگەوتی ئەقسا و قبة صخرة و کەنیسەی گۆڕی پیرۆز
بەپێی ئەوەی لە تەوڕات دا باس کراوە ئەم قودسە لەلایەم شامی کوڕی نوح بونیاد نراوە و پاشان خەڵکی لێ نیشتەجێ بووە
پاش مردنی سولەیمان شانشینی ئیسرائیل دابەش دەبێت بۆ دوو بەش بەشی باشوور و بەشی باکوور کە قودس دەبێت بە پایتەختی بەشی باشوور و
پاشان لەلایەن بابلییەکانەوە بە سەرکردایەتی نبوخذ نصّر داگیر دەکرێت و قودس ئەڕوخێنن و جوولەکەکانیان ئاوارە دەبن و زۆربەشیان دەبن بە کۆیلە؛ و قودس لەگەڵ زەوی تەخت دەکرێ و لەو ھێرشەدا گومان دەکرێ کە ئەو ١٠ لەوحەی موسا دیارنەمابن کە یاساکانی بۆ جوولەکە تیا نوسیبوو پاش چەندین ساڵ لە بابل لەلایەن ٧٠ حاخامی جوولەکە کتێبی تەلموود نوسرا و جوولەکە دەستی کرد بە ئیشکردن بە تەلموود و پشت گوێ خستنی پەیامی ڕاستی خودا
پاش ٥٠ ساڵ پاشای ھەخامەنشی [کۆرشی گەورە دامەزرێنەری ئیمپڕاتۆریەتی ھەخامەنشی] ڕێگای دا بە جوولەکەکانی بابل بگەڕێنەوە بۆ قودس و دەست بکەن بە بونیادنانەوەی شارەکە پاشان قودس دووبارە چەندین جار تووشی داگیرکاری بوویەوە لەلاین ڕۆمانییەکانەوە پاش ڕوخانی ئیمپراترۆیەتی ڕۆما و دابەشبوونی قودس بەر بەشی ڕۆمای ڕۆژھەڵات دەکەوێت واتا ئیمپراتۆری بیزەنتی و لەو کاتەدا بە تەواوی بوبوو بە مۆرکی مەسیحییەت
بەڵام دواتر لەلایەن فارسەکانەوە (ساسانییەکان) داگیر دەکرێت و لەژێر دەستی ڕۆم دەری دەھێنن
پاش ١٥ ساڵ جارێکی تر دەکەوێتە دەستی ڕۆم و بەو شێوەیە
دەمێنێتەوە تاکو ڕزگارکردنی لەلایەن ئیسلامەوە. پاش ئەوەی عومەری کوڕی خەتاب دەبێت بە خەلیفە فەرمان بە عمرو بن العاص و أبوو عبیدە بن الجراح دەکات بڕۆن بۆ قودس و ئیسلامی تێدا بڵاو بکەنەوە پاشان کە دەگەن بە قودس ناتوانن بڕۆنە ژوورەوە بەھۆی دیوارەکانی دەوروبەرییەوە و لەو کاتە ابو عبیدە نامەیەکی نارد بۆ خەڵکی قودس و دڵنیای پێدان بەڵام خەڵکی خۆیان لێ گێل کرد و بۆ دووەم جار نامەی ناردەوە بەڵام ئەمجارەیان قودسی ئابلوقەدا بەھۆی بەردەوامی ئابلوقەی سوپای موسوڵمانانەوە سەرۆکی قەشەکان بەناوی (سفرۆنیوس) دەڵێت بە ھیچ شێوەیەک قودس نادەم بە دەستی ھیچ کەسێکەوە جگە لە عومەری کوڕی خەتاب خۆی پاشان عمرو بن العاص ئەم داواکارییەی سفرۆنیوس دەنێرێت بۆ عومەری کوڕی خەتاب ئەویش دەڕوات بۆ قودس و لەگەڵ قەشەکان پەیمانێک دەبەستن کە ئازاد بن لە ئایینەکەیان بەرامبەر پێدانی باج وەک ھەر کەسێکی ئاسای ھەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکرێت و دواتریش ڕێگایان دا بە جوولەکەکان بگەڕێنەوە بۆ قودس و بەھەمان شێوەی مەسیحییەکان ئازاد دەبن پاشان عومەر کوڕی خەتاب دەستی کرد بە گەڕان بەدوای شوێنی مزگەوتی ئەقسا بەو پێیەی کە لە قورئان باس کرابوو و وەک ئەوەی کە پێغەمبەر (د. خ) بۆی باس کردبوو و لە ماوەیەکی کورت توانی بیدۆزێتەوە و فەرمانی کرد مزگەوتێکی تر لە شوێنی دروست بکرێت و پاشانیش لەلایەن خەلیفەکانی تری ئومەیی و عەباسی نۆژەن کراوەتەوە و یەکێک لە مێژوو نوسە عەرەبەکان دەڵێت کە عبد الملک بن مروان مزگەوتی قبة صخرة بونیاد ناوە ڕەنگەکەی کردووە بە ئاڵتوونی بۆ ئەوەی لە کەنیسەکانی نێو قودس جیاواز بێت ئەمەش لە ساڵی ٦٦ کۆچی و جێگای مزگەوتەکە لە ھەموویان دیارترە
پاشانیش لەسەر داوای پاپا ئۆریانی دووەم ھەڵمەتی خاچپەرستی دەست پێ دەکات کە ئامانجی سەرەکی پاپاکان ئەم شارە بوو ئامانجی پاشاکان دەوڵەتە موسوڵمانەکان و ئامانجی جەنگاوەران پاکبونەوەی گوناح و سامان بوو ھەر بۆیە مەسیحییەکانی ئەورووپا لە ساڵی ١٠٩٩ ھێرش دەکەنە سەر قودس بە ھێرشی خاچ پەرستانی یەکەم ناسراوە و پاش ئابڵوقەدانی دەستی بەسەردا دەگرن و داگیری دەکەن ھەر لە یەکەم دەقە کە دەڕۆنە نێو قودس نزیکەی ٧٠ ھەزار کەس دەکوژن و بەشێکی زۆری شوێنەکان دەسوتێنن و لەو ھێرشەدا چەندان کتێب و شوێنەواری بەنرخ لەناوچون پاش نزیکەی ٨٠ ساڵ لە ساڵی ١١٨٧ سەرکردەی کوردی (سەلاحەدینی ئەیوبی) توانی قودس لەژێر دەستی خاچ پەرستەکان دەربێنێت پاش جەنگە بەناوبانگەکەی حەتین کە توانی ھێرشی سێیەمی خاچپەرستان بەتەواوی بشکێنێ و سەرکردەکەیان ڕیشالد شێردڵ ڕای کردەوە بۆ وڵاتی خۆی و جارێکی تر موسوڵمانان دەستیان بەسەردا گرتەوە و جارێکی تر ڕێگا درا جوولەکەکان بۆی بگەڕێنەوە و دەستکرا بە نۆژەن کردنەوەی بەڵام پاش مردنی سەلاحەدین ناکۆکی کوڕەکانی و لاوازی دەوڵەتی ئەیوبی جارێکی تر قودس دەکەوێتە دەست خاچ پەرستان و نزیکەی ١١ ساڵ تێیدا دەمێننەوە پاشان دووبارە ڕزگار دەکرێتەوە لەلایەن پاشا الصالح نجم الدین أیوب دواتر جارێکی تر داگیر دەکرێتەوە لەسەر دەستی تاتار و خوارزمەیکان و کوشت و بڕێکی زۆری تێدا دەنێنەوە دواتر تاتارەکان لەسەر دەستی مەمالیکەکانی میسڕ دەشکێن و مەمالیکەکان دەست دەگرن بەسەر قودس دا و قودس بە شارێکی مەمالیکی دەمێنێتەوە تاکو ھاتنی عوسمانییەکان کە لەم ماوەیییەش تووشی بوومەلەرزە و بڵاوبوونەوەی نەخۆشی تاعون دەبن خەڵکی شارەکە
پاش ھێرشی عوسمانییەکان بۆ سەر مەمالیک لە سالی ١٥١٧ دەست دەگرن بەسەر قودس دا و بە درێژای دەسەڵاتی عوسمانی قودس لەژێر دەستی عوسمانییەکان بوو تا سالی ١٩١٧ و شکستی عوسمانی لە جەنگی جیھانی یەکەم.
لەو ماوەیەدا خەلیفەکانی عوسمانی گرنگیان داوە بە شارەکە بەتایبەت سولەیمانی قانونی کە شارەکەی نۆژەن کردووەتەوە و دیوارەکەی دەرەوەی دروست کردووەتەوە و پۆستە و گەیاندنیان تێدا دامەزراندوە لەگەڵ چەندین ڕێگا و بانبەلام تەنھا وەک شارێکی ئاسای سەیر دەکرا و گرنگی ئەوتۆی نەما بوو پاشانیش گرانی و برسیێتی ڕووی لە شارەکە کرد و بەھۆی بڕی زۆری باج و گرانی شتومەکەوە
دواتر پاش شکست و ڕوخانی عوسمانی بەڕیتانییەکان دەستیان بەسەر شارەکەدا گرت و دواتریش جوولەکە و مەسیحییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو بۆی گەڕانەوە بەتایبەت زۆری جوولەکە وای کرد ژمارەی موسوڵمانان زۆر کەم بێتەوە بەھۆی کڕینی زەوییەکانی قودس و دەرکردنی موسوڵمانان و مەسیحییەکان بۆیە چەندین شۆڕشی تێدا بەرپا بوو بەڵام بەڕیتانییەکان توانیان کۆنتڕۆڵی بکەن و خزمەتی زیاتر بە جوولەکەکان بدەن نموونەش کردنەوی زانکۆی عیبری دواتریش کێشەی قودس برایە نەتەوە یەکگرتووەکان لە پاش جەنگی جیھانی دووەم و نەتەوە یەکگرتووەکانیش بڕیاری دا خۆیان قودس بەڕێوە ببەن تاکو دیاریکردنی شێوازێکی حوکم بۆ خەڵکەکە کە خۆیان بیانەوێت بەڵام پاش پاشەکشێی بەڕیتانییەکان جوولەکەکان ئەم ھەلەیان قۆستەوە و دەوڵەتی ئیسرائیلیان ڕاگەیاند ئەمەش بووە ھۆی شەڕو کوشتارێکی زۆر کە تا ئێستاش ھەر بەردەوامە کە گرینگترینیان سەری سالی ١٩٦٧ ە
قودس دەکەوێتە ناوەڕاستی فەڵەستینەوە و لە پاش دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسرائیل بەشێکی کەوتە بەر ئیسرائیل تا ئێستاش ئەم کێشەیە چارەسەر نەکراوەو بووەتە ھۆی ململانێی بەردەوامی ئایینەکان تێیدا کە ھەر یەکەیان ھەوڵدەدات دەسەڵاتی خۆی زیاتر بێت لە قودس شاری قودس نزیکەی ٦٠ کم دوورە لە دەریای ناوەڕاستەوە و لەسەر بانێکە لە بنەڕەتدا شێوەی قەڵایەکی وەرگرتبوو و لە ٤ گەڕەک پێکھاتبوو و دیوارێکیش بەدەوریدا بەڵام کەم کەم دەبتی کردوە بەر فراوان بوون. ھەروەھا لە کۆندا قودس دەوروبەری دارستان بووە بەڵام بەھۆی شەڕ و داگیرکارییەوە ھەمووی لەناوچووە
لە ئێستادا دانیشتووانەکەی نزیکەی ٨٥٠ ھەزار کەس دەبن و زۆرینەی جوولەکەیە و پاش جوولەکەش موسوڵمانە و ھەر لە سەردەمی عوسمانییەکانەوە وەک ئاماژەمان پێدا شارەوانی و دام و دەزگای تێدا دامەزراوە
ناو شاری قودس دابەش کراوە بۆ ٤ بەشی سەرەکی ئەویش باشوور و باکوور و ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا قودس شارێکە پڕە لە شوێنەوار و بینای گرنگ وەک: نەخۆشخانەی گەورەی haddassah لە ڕۆژاوا، باخچەی ئاژەڵانی biblical لە بەشی باشوور و شوێنی دروستکردنی پەیکەر، ھتد.. بەڵام ئەمانە و چەند شوێنێکی زۆری تر گرنگییەکی زۆری پێ نادرێ چونکە گرنگترین بەشی شوێنی شارەکە لە بەشی ڕۆژھەڵاتە ئەویش کە بریتییە لە شورایەک کە جێگای کۆبونەوەی ئایینەکانە و بۆ ھەر یەکێک لە ئایینەکە گرنگترین جێگای لێیە
بۆ موسوڵمانان مزگەوتی ئەقسا و گومەز بەردینی لێیە و بۆ مەسیحەکان کڵێسای st.anne و کڵێسای گۆڕی پیرۆز و کڵێسای redeemer و چەند شوێنێکی تر… و بۆ جوولەکەکان hahura syng و چەند شوێنێکی تر… سەبارەت بە دەروازەکانی چوونە ژورەوەی ئەم شورایە ئەوا ژمارەیەکی زۆر دەروازەی تیایە وەک: دەروازەی ئاڵتوونی، دەروازەی یافو، دەروازەی شێر، دەروازەی زیۆن، دەروازەی dung دەروازەی damascus و دەروازەی نوێ.....
و ساڵانە سەدان کەس سەردانی ئەم شارە گرنگە دەکەن ھاوکات ئەم شارە یەکێکە لەو شارانەی کە لە سەرەتای مێژووەوە ناکۆکییەکی زۆری لەسەرە بەڵام لە ساڵی ٢٠١٨ بە فەڕمی وڵاتتی ئیسرائیل بە پایتەختی خۆی ناساند.
ئایینیان
خەڵکی ئەم شارە تووشی گەلێ ڕووداو بوونەتەوە
ئایینی ئیسلام زۆرترین ئازاری پێگەیشتووە
لە هێرشی ساڵی 2023 دا موسڵمانان لەلایەن ئیسڕائیل دەرکران و خرانە زیندان وە هێرش کرایە سەر مزگەوتی ئەقسا و وێرانکرا بە مەبەستی ڕوخاندن و دەرکردنی هەرسێ ئایینەکە و مسۆگەر کردنی یەهوودییەکان لەو وڵاتە وە هەر لەو ساڵەدا ئیسڕائیل حکومڕانی گرتە دەست و فەلەستینی داگیرکرد وە هەر بۆیە فەلەستین بە ناکۆکیترین وڵات دادەنرێت لە هەموو جیهان.
سەرچاوەکان
پۆل:مانگیلەی بەپیت پۆل:کێشەی ئیسرائیل و فەلەستین پۆل:ئورشەلیم پۆل:شارەکانی فەلەستین پۆل:مێژووی ئیسلام پۆل:شارە پیرۆزەکان پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا پۆل:شارەکانی ئیسرائیل پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە پیرۆزەکان لەئیسلامدا پۆل:مێژووی ئایینی مەسیحییەت
١٠٠١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
زەردک
زەردک یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٩ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٥٢ کەسە.
تیۆریی خانە
ئەم بیردۆزە سێ بەند لە خۆ دەگرێت کە ئەمانەن :
٩٣٧ (ژمارە)
٩٣٧ (نۆسەد و سی و حەوت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٣٦ و ٩٣٨.
تیۆریی خانە
سەرچاوە
پۆل:مێژووی ژیانناسی پۆل:خانە
زەردک
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
٨٣ (ژمارە)
٨٣ (ھەشتا و سێ) (83) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٢ و ٨٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کوردستان ٢٤
کوردستان ٢٤ میدیایەکی کوردییە لە باشووری کوردستان. لە کەناڵێکی تەلەڤیزیۆن، ڕادیۆ و وێبگەیەک پێک دێت. لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکە کرایەوە و، ڕادیۆکەش لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥.
ڕووداوەکان
نزیک سەعات ١ی شەوی ١٣ی ئازاری ٢٠٢٢، چەند ھێرشێکی مووشەکی کرایە سەر ھەولێر، و بەھۆیەوە زیان بەر باڵەخانەی کوردستان ٢٤ کەوت. بە وتەی پارێزگاری ھەولێر ئومێد خۆشناو، باڵەخانەی نوێی کونسوڵخانەی ئەمریکا ئامانجی ھێرشەکە بووە.
١٠٠٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕووباری نیجێر
وێنۆک|شوێنی ڕووباری نیجێر
ڕووباری نیجێر کەوتووەتە ڕۆژاوای ئافریقا و لە وڵاتی گینێ سەرچاوە دەگرێت و بە ناو وڵاتانی نێجیریا، مالی و نیجەردا تیدەپەڕێت و لە ئەنجامدا دەڕژێتە ناو کەنداوی گینێ. ڕووباری نیجێر دوای نیل و کۆنگۆ درێژترین و پڕئاوترین ڕووباری ئافریقایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارە نێونەتەوەیییەکانی ئەفریقا پۆل:ڕووبارەکانی بێنین پۆل:ڕووبارەکانی گینێ پۆل:ڕووبارەکانی مالی پۆل:ڕووبارەکانی نیجەر پۆل:ڕووبارەکانی نێجیریا پۆل:چەمە سنوورییەکان پۆل:ڕووباری نیجێر
گودوۆتەر، ئەلاباما
گودوۆتەر شارێکە لە کەرتی کوسا، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٬٤٧٥ کەس بووە. ڕووبەری ١٦٫٨٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٨٧٫٣٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما پۆل:شارەکانی ئەلاباما
ڕۆبێرت کۆچاریان
کۆچاریان دوو جار بە سەرۆکی ئەرمینیا ھەڵبژێردرا، لە ساڵانی ١٩٩٨ و ٢٠٠٣؛ ھەردوو ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی بە دوو خول بەڕێوەچوو. لە زۆربەی سەرۆکایەتییەکەیدا، لە نێوان ساڵانی ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٧، ئابووری ئەرمینیا بە تێکڕا ساڵانە بە ڕێژەی ١٢٪ گەشەی کردووە، بە شێوەیەکی بەرچاو بەھۆی بووژانەوەی بیناسازییەوە. لەکاتێکدا لایەنگرانی کۆچاریان شانازیی پێدەکەن کە گەشەی ئابووری ئەرمینیای لە سەردەمی سەرۆکایەتییەکەیدا مسۆگەر کردووە، ڕەخنەگرانی ئەو بە پێشخستنی گەندەڵی و دروستکردنی سیستەمێکی ئۆلیگارکیی حکوومەت لە ئەرمینیا تۆمەتبار دەکەن.
لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٨ کۆچاریان لە پەیوەندی لەگەڵ سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەرمینیا لە ساڵی ٢٠٠٨ لە کۆتا ھەفتەکانی سەرۆکایەتییەکەیدا تۆمەتبار کرا، کە بووە ھۆی مردنی دە کەس. دادگاییکردنی کۆچاریان لە ١٣ی ئایاری ٢٠١٩ دەستی پێکرد. دادگاییکردنەکە لە مانگی ئازاری ٢٠٢١ کۆتایی ھات دوای ئەوەی دادگای دەستووری ئەرمینیا ئەو مادەیەی یاسای سزادانی بە نادەستووری زانی کە بەپێی ئەو کۆچاریان دادگایی دەکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئەرمەنستان پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئەرمەنستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤
٩٣٨ (ژمارە)
٩٣٨ (نۆسەد و سی و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٣٧ و ٩٣٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بڕیارنامەی ١٣٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی نیسانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣١٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:مەغریب لە ٢٠٠١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ مەغریب پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سەحرای ڕۆژاوا
سیەنا گیلەری
سیەننا گیوولۆری (بە ئینگلیزی: Sienna Guillory؛ لەدایکبووی ١٦ی ئازاری ١٩٧٥)، بەشداریکردووە لە فیلمەکانی ڕێزیدنت ئیڤڵ ئاپۆکالیپس و ئیراگۆن
بڕیارنامەی ١٣٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی نیسانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەییی تاوانباری بۆ یووگسلاڤیای پێشوو. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣١٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ٢٠٠١
زەڕینەی وەرمزیار
زەڕینەی وەرمزیار یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١١٤ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٧٥١ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
ڕامەڵا
ڕامەڵا (بە عەرەبی:) ناوەندی ڕێکخستنەکانی خۆگێڕی فەلەستینە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢٧,٤٦٠ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٦یەم پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا پۆل:شارەکانی فەلەستین
٨٤ (ژمارە)
٨٤ (ھەشتا و چوار) (84) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٣ و ٨٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بەختڕەشی میزۆپۆتامیا
چیرۆکی فیلم
فیلمەکە باس لە ٥ کەس دەکات کە شەوانە هەمان (کابوس) دەبینن و دکتۆرێکیش بەناوی باربارا لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکات و بۆی دەردەکەوێت کە ئەو قەڵایەی دەیبینن لە خەونەکە لە کوردستانی عیراقە بۆیە هەموویان دەچن بۆ قەڵاکە و بڕیاردەدەن ٥ ڕۆژ بمێننەوە لەناو قەڵاکە، لەو کاتەشدا بۆیان دەردەکەوێ کە ئەو قەڵایە شوێنی پاشا ئەژدەهاک بووە و ئەو قەڵایەش شۆڕشێکی تیادا ڕوویداوە و شەیتان وای لێ کردوون کە سەردانی قەڵاکە بکەنەوە بۆ ئەوەی دەسەڵاتی خۆی بچەسپێنێتەوە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە کوردییەکان
٩٣٩ (ژمارە)
٩٣٩ (نۆسەد و سی و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٣٨ و ٩٤٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
محەممەدجەواد زەریف
محەممەدجەواد زەریف (لەدایکبووی ٨ی جەنیڤێری ١٩٦٠) سیاسەتوان و وەزیری دەرەوەی ئێرانە کە چەندین ساڵ ئەندامی بزووتنەوەی مانگی سووری ئێران بووە. زەریف خۆی بە ئەندام ھیچ حزب و ڕێکخراوێک نازانێت. زەریف لە زانکۆی "دێنڤێر" لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەرسی خوێندووە. زەریف بە ڕەوانی ئینگلیزی قسە دەکات. زەریف کچێک و کوڕێکی ھەیە و ھەردووی ئەم منداڵانە لە ئەمریکا لەدایکبوون. زەریف یەکەمین وەزیری دەرەوەی ئێرانە کە دوای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران، بە فەرمی، لەگەڵ کاربەدەستێکی باڵای ئەمریکا دیمانەی کردبێت.
ترس
وێنۆک|منداڵێکی ترساو
ترس ھەڵچوونێکی سروشتییە لە دەروونی مرۆڤ دا، بەرامبەر مەترسییەک، بۆ خۆپاراستن یان بۆ ئاگادارکردنەوەی بیروھۆش. ترس سروشتییە و بە نەخۆشی دانانرێت بەڵکو بە ڕوخسارێکی زیندووی گیانەوەران دەژمێردرێت چونکە ھیچ کەسێک نیە کەم یان زۆر ترسی نەبێت لەو مەترسیانەی کە پەیوەندی بە ژیانەوە ھەیە، بەڵام ئەگەر ترس لە سنووری ئاسایی دەرچوو و بووە ترسێکی ھەمیشەیی لەگەڵ مرۆڤدا لە قووڵایی دەروونیدا ھەستی بەو ترسە کرد، ئەوکاتە سنووری سروشتی بەجێدەھێڵێت و دەبێتە یەکێک لە نەخۆشییە دەروونییەکان.
سەرچاوە
پۆل:سۆزەکان پۆل:ترس پۆل:سایکۆلۆژیای پەرەسەندن
کەروا چاوتە
وێنۆک|دانیشتنی ژنان لەڕۆژی کەروا چاوتە کەروا چاوتە فیستیڤاڵێکی یەکڕۆژەیە بەپێی کەلتووری ژنانی هیندووئیزم بەتایبەتی لە باکووری هیندستان بەڕۆژوودەبن لەپێناو تەندرووستییەکی باش و تەمەندرێژی هاوسەرەکانییان. ڕۆژووگرتنەکە لەگەڵ خۆرهەڵاتن دەست پێ دەکات تاکوو بەدیارکەوتنی مانگ. ڕۆژوو شکاندنەکەش بەدەستی هاوسەرەکەیان دەبێت، وەلەکاتی بەڕۆژووبوونەکەش ژنان بەکۆمەڵ کۆدەبنەوە بۆ بەسەربردنی کاتی ڕۆژەکە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
گکۆردۆ، ئەلاباما
گکۆردۆ شارۆچکەیەکە لە کەرتی پیکێنز، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٬٧٥٠ کەس بووە. ڕووبەری ٨٫٤٤ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٠٧٫٣٥ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
مرۆڤ، تا ئەوپەڕی مرۆڤ
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی فریدریش نیچە پۆل:کتێبەکانی ١٨٧٨ پۆل:کتێبە فەلسەفییەکان پۆل:کتێبەکانی فەلسەفە
گکۆردۆ، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
١٠٠٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٥ (ژمارە)
٨٥ (ھەشتا و پێنج) (85) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٤ و ٨٦.
زەکیوەی سەروو
زەکیوەی سەروو یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٦٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣٩٦ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
٩٤٠ (ژمارە)
٩٤٠ (نۆسەد و چل) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٣٩ و ٩٤١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٠٠٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٦ (ژمارە)
٨٦ (ھەشتا و شەش) (86) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٥ و ٨٧.
بڕیارنامەی ١٣٥١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٥١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئایاری ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٢٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:ئیسرائیل لە ٢٠٠١ پۆل:سووریا لە ٢٠٠١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا
تیۆریی شێواوی
وێنۆک|300px|چەپ تیۆریی شێواوی یان بیردۆزیی شێواوی (بە ئینگلیزی: Chaos Theory) دادەنرێت بە نوێترین تیۆری بیرکاری و فیزیایی کە ھەندێکجار بە تیۆری کوێرانە دەناسرێت. ئەم تیۆریە مامەڵەکردنە لەگەڵ سیستمی جوڵاوی ناھێڵی کە جۆرێک لە ڕەفتاری کوێرانەیی یان شێواوی پێوە دیارە. ئەو ڕەفتارە کوێرانەییە یان لە ڕێی دیارینەکردنی مەرجە سەرەتاییەکانەوەیە کە بە کاریگەری پەپوولە (Butterfly Effect) دەناسرێت یان لە ڕێی سروشتی فیزیایی ئەگەرەکانی میکانیکی کوانتاوە دەبێت.
ئۆشوایە
ئۆشوایە بریتیە لە شاڕێکی دورگەیی کە پایتەختی ھەرێمی خاکی ئاگرین و ئەنتارکتیکا و دورگەکانی باشوری زەریای ئەتلەسیە لە ئەرژەنتین. دەکەوێتە کۆتا لوتکەی باشوری گۆی زەوی. بەدیاریکراوی دەکەوێتە بەشی باشوری دورگەی خاکی ئاگرین نۆکەندی بیگڵ لە زەویە بەفرینەکانی جەمسەری باشور جیای دەکاتەوە، ژماڕەی دانیشتوانی ٦٤٠٠٠کەسە. یەک شاڕەوانی ھەیە ڕووبەرەکەی دەگاتە ٩٫٣٩٠ کم². لە شاڕی ئۆشوایە بەندەرێک ھەیە لەسەر زەریایێکی زۆڕ قۆڵ کە زنجیرە چیاکانی مۆنت مارتیاڵ و ئۆڵیڤیا دەوری داوە بە نزیکترین خاڵ و وێستگەی گەیشتن بە جەمسەری باشوور دادەنرێت. وێنۆک|خاکی ئاگرین.
تیۆریی شێواوی
تیۆری شێواوی ھەوڵی ئەوە دەدات کە ئەو سیستەمە شاراوەیە بدۆزێتەوە کە وا لە پشت ئەو شێواوی و کوێرانەییەوە تا بگاتە یاسا و ڕێسایەکی وا بۆ لێکۆڵینەوە لەو جۆرە سیستەمانەی وەک (جوڵەی شلە گازەکان و پێشبینی لە ھەواڵی کەشناسی و کۆمەڵەی خۆر و جوڵەی بازار و پشکە ئابوورییەکان و زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و...ھتد.
ئۆشوایە
جوگرافیا
وێنۆک|240x240پیکسڵ|وێنەیەکی مانگی دەستکرد شاڕەکەو کەنداوەکەی نیشان دەدات. وێنۆک|240x240پیکسڵ خۆی شاڕی پۆرتۆ ولیامز لە وڵاتی چیلی بە کۆتا شاڕی باشوری گۆی زەوی ھەژماڕدەکرێت، بەڵام بەھۆی بەرزبوونەوەی ژماڕەی دانیشتوانی ئۆشوایە لەدوای ساڵی٢٠٠٢ بۆ ٢٠٠٠٠کەس بەپێش شاڕی پۆرتۆی چیلی کەوت و چیتر بە شاڕ ھەژمار نەکرا بەلکو تەنھا وەک ناوچەیەکی ئاوەدان کە ژماڕەی دانیشتوانی ٢٢٦٢کەسە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٢. ھەروەھاشاڕی بۆنتا ئەریناس لە چیلی ڕکابەری شاڕی ئۆشوایە دەکات بەوەیئەو کۆتا شاڕی باشووری گۆی زەویە. کە ژماڕەی دانیشتوانی دەگاتە ١٣٠٠٠٠کەس بەپێی سەر ژمێری ساڵی ٢٠٠٢. بەڵام لەگەڵ ئەمەش ھێشتا ئۆشوایە لەخواڕترە، بەوەی شاڕی بۆنتا ئەریناس کەوتۆتە باکوری خۆڕھەڵاتی ئۆشوایە. جگە لەم شاڕانە ھەندێک ناوچەی ئاوەدانی تریش ھەن کە ھێشتا کەوتونەتە خواڕەوەی باشووری گۆی زەوی بەڵام بەھۆی کەمی ژماڕەی دانیشتوانیانەوە بە شاڕ ھەژماڕ ناکرێن وەک:
تیۆریی شێواوی
سەرچاوەکان
پۆل:چەمکە فیزیکییەکان پۆل:تیۆریی شێواوی
ئۆشوایە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٤ پۆل:گەشتیاری لە ئارجەنتین پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک پۆل:شارەکانی ئارجەنتین
سەراو قەرەخان
سەراو قەرەخان یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٣٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢٢٤ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
٨٧ (ژمارە)
٨٧ (ھەشتا و حەوت) (87) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٦ و ٨٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سەرقەڵا، دیواندەرە
سەرقەڵا یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٩٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٥٧٠ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
کتێبی پیرۆزی عیبری
کتێبی پیرۆزی عیبری (بەئینگلیزی: Hebrew Bible)، ناوێکی ترە بۆ تەناخ، کە پێک دێت لە سێ بەش، تەورات و نیڤیئیم و خیتۆڤیم.
سەرچاوەکان
پۆل:تەناخ پۆل:پەڕتووکە ئایینییەکان پۆل:کتێبە ئایینییەکان پۆل:دەقە ئایینییەکان پۆل:کتێبی پیرۆز
بڕیارنامەی ١٣٥٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٥٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١ی حوزەیرانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان عێراق و کووەیت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٢٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:عێراق لە ٢٠٠١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
گۆردن، ئەلاباما
گۆردن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی ھیووستن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٣٢ کەس بووە. ڕووبەری ٨٫٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٤٠ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
بوێر و جوان
بوێر و جوان (تورکی: Cesur ve Güzel) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆمەڵایەتیی تورکییە، بە بەشداریی ئەستێرە تووبا بویوکویستوین و ئەکتەر کیڤانچ تاتلیتوگ. زنجیرەکە لە کەناڵی ستار تیڤی تورکی لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ پەخش کرا. وێنۆک|ناوی زنجیرەکە وەک ئەوەی بڵاو کراوەتەوە
چیرۆک
چیرۆکی زنجیرەکە دەسوڕێتەوە بە دەووری جەسور (کیڤانچ تاتلیتوگ) گەنجێکی قۆزی گوماناوییە، کە ڕۆژێک ھەڵدەستێ بە ڕۆشتن بۆ یەکێک لە لادێکان و جێگیر دەبێت تێیدا و ھەموو خەڵکەکەی سەرسام دەکات وە دەکەوێتە داوی خۆشەویستی سوھان (تووبا بویوکویستوین)، ھەر یەکێک لە سوھان و جەسور ڕابوردووی بنەماڵەکانیان نازانن کە ناکۆکییەکی گەورە ھەیە لە نێوانیان، وە گومان و ئاڵۆزی دەست دەکات بە سوڕانەوە بە دەووری ھۆکاری ھاتنی جەسور بۆ لادێکە.
٩٤١ (ژمارە)
٩٤١ (نۆسەد و چل و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٤٠ و ٩٤٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەکی درامی
ئەمە لیستێکی براوە و پاڵێوراوەکانی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەکی درامییە. لە بۆنە سەرەتایییەکانی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، پۆلە پاڵپشتەکان ھەمیشە بەشێک نەبوون، یان ڕەگەزیش، بەڕێکی. دەستپێکردن بە ٢٢ەم خەڵاتەکانی ئێمی پڕایم تایم، خانمەئەکتەرە پاڵپشتەکانی ناو دراما بەزۆری بەتەنیا پێشبڕکێیان ئەکرد. ھەرچۆنێک بێت، ئەم نواندنە درامییانە زۆرینەی جار پێک دەھات لە خانمەئەکتەرەکان لە کورتە زنجیرەکانەوە، فیلمە تەلەڤیزیۆنیەکانەوە، و نواندە میوانییەکانەوە کە دژی کێبڕکێ کارەکانی کاستی سەرەکی کێبڕکێیان ئەکرد. ئەم جۆرە دۆخانە لە خوارەوە دیاریکراوە:
پۆل:خانمەکتەرانی پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئێمی بۆ پێشکەرکردنی ناوازە
ڕۆکی (زنجیرەفیلم)
ڕۆکی زنجیرە فیلمێکی وەڕزشی مشتەکۆڵەیە،ڕۆکی وەکو کەسایەتیەکی خەیاڵی ناو فیلمەکەیە،ڕۆکی باڵبۆوە کە لە هەموو زنجیرەکان سیلڤیستەر ستاڵۆن ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت.فیلمەکان بەگوێڕەی مێژووی دەرچوونیان ڕۆکی لە ۱۹۷٦٫.ڕۆکی دوو لە ۱۹۷۹٫ ڕۆکی سێ لە ۱۹۸۲٫ ڕۆکی چواڕ لە۱۹۸٥٫ ڕۆکی پێنج لە ۱۹۹۰٫ ڕۆکی بالبۆوە لە ۲۰۰٦، کرید لە ۲۰۱٥.داهاتی زنجیرە فیلمەکە لەسەرانسەری جیهان خۆی گەیاندە۱.٤بلیۆن دۆڵار بەگوێرەی ژمێریاری بۆکس ئۆفیس.
دوو فریداکە
وێنۆک|تابلۆی دوو فریداکە. دوو فریداکە (بە ئیسپانی: Las dos Fridas) تابلۆیەکی زەیتییە لەلایەن وێنەکێشی مەکسیکی فریدا کالۆ لە ساڵی ١٩٣٩ کێشراوە. تابلۆیەکە یەکەم وێنەی کالۆ بووە کە بەقەبارەیەکی گەورە کاری لەسەر کردبێت، ھەروەھا بەیەکێک لە دیارترین کارەکانی ئەو دادەنرێت. لە تابلۆکە دوو فریدای جیاواز دەردەکەون کە بەیەکەوە دانیشتوون، یەکێکیان بە جلێکی سپی ئەورووپی بە ستایلی ڤیکۆرییەکانە، ئەوەی دیکەش جلێکی مەکسیکی تێھواناکانە.
ڕۆکی (زنجیرەفیلم)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە فیلمەکان پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زنجیرە فیلمی ئەکشن
دوو فریداکە
لە ئێستادا تابلۆکە لە مۆزەخانەی ھونەری ھاوچەرخی مەکسیک لە شاری مەکسیکۆ سیتی ھەڵگیراوە.
مێژوو
کالۆ وێنەی دوو فریداکەی لە ساڵی ١٩٣٩ کێشاوە، ئەمەش ھەمان لەو ساڵەدابوو کە لەگەڵ ھاوسەرەکەی دیێگۆ ڕیڤێرا جیابوونەوە، ئەمەش ھەرچەند دوای چەند ساڵێک دووبارە ھاوسەرگیرییان کردەوە. بەقسەی فێرناندۆ گامبۆوا، فریدا ئیلھامی ئەم تابلۆیەی لە تابلۆی دوو خووشکەکە، لە وێنەکێشانی ھونەرمەندی فەڕەنسی تیوۆدۆر کاسیریۆ وەرگرتووە، کالۆ ئەم تابلۆیەی لە مۆزەخانەی لووڤر بەرچاو کەوتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:تابلۆکانی فریدا کالۆ پۆل:تابلۆکانی ١٩٣٩
٨٨ (ژمارە)
٨٨ (ھەشتا و ھەشت) (88) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٧ و ٨٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سێ تەپان
سێ تەپان یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٣٣ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٢٠١ کەسە.
١٠٠٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٩٤٢ (ژمارە)
٩٤٢ (نۆسەد و چل و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٤١ و ٩٤٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بڕیارنامەی ١٣٥٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٥٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ھاوکاریی زۆرتر لەگەڵ وڵاتانی بەشداربوو لە ھێزی نیزامیدا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٢٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١
سیر خواروو
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
٨٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سیر سەروو
سیر سەروو یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٣٥ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
١٠٠٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٩٤٣ (ژمارە)
٩٤٣ (نۆسەد و چل و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٤٢ و ٩٤٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
شاڵیشەل
شاڵیشەل یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ١١٧ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٦٦٠ کەسە.
٩١ (ژمارە)
٩١ (نەوەد و یەک) (91) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٠ و ٩٢.
شاڵیشەل
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
٩٠ (ژمارە)
٩٠ (نەوەد) (90) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٩ و ٩١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩٤٤ (ژمارە)
٩٤٤ (نۆسەد و چل و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٤٣ و ٩٤٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٠٠٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٩٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گۆردنڤیل، ئەلاباما
گۆردنڤیل شارۆچکەیەکە لە کەرتی لاوندز، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٢٦ کەس بووە. ڕووبەری ١٤٫٥ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٢٫٤٨ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
سیمۆن پێگ
left|thumb|سیمۆن پێگ، نیویۆڕک، ٢٠١٢سیمۆن جۆن پێگ  (لەدایکبووی ١٤ی فێبرایەری ١٩٧٠) ئەکتەرێکی بەڕیتانی کۆمیدییە و دەرھێنەرە، دامەزرێنەری کەناڵی تەلەڤزیۆنی (Channel 4)ـە سیمۆن بەھۆی بەشداریکردنی لە سیانەی فیلمی (Three Cornetto)دا ناوبانگ دەرکردووە. ھەروەھا زنجیرەی کۆمێدی (Spaced) لەنێوان ساڵانی (١٩٩٩–٢٠٠١) بەشداربووە. لەساڵی ٢٠٠٤ سیمۆن بەشداری فیلمی (Shaun of The Dead)ی کرد کە لەلایەن ڕەخنەگرانی کۆمێدیەوە پێشوازیەکی گەرمی لێکرا. ھەروەھا ڕۆلێ (سکۆت) لە دووانەی فیلمی (Star Trek). جگە لەمانەش ڕۆلی بێنجی لە زنجیرە فیلمی (Mission Impossible) لەپاڵ ئەکتەر تۆم کرووز
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:سیناریۆنووسانی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:پیاوە فێمینیستەکان
سێرجینیۆ دێست
سێرجینیۆ جیانی دێست (؛ لەدایکبووی ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئەمریکییە کە وەک بەگریکارێک (لە باڵی ڕاست) یاری بۆ یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا و ھەڵبژاردەی نەتەوەییی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەکات. دێست لە ھۆڵەندا لە دایکێکی ھۆڵەندی و باوکێکی سورینامی-ئەمریکی لەدایکبووە، پێشتر لە خولی نایابی ھۆڵەندادا یاری بۆ یانەی تۆپی پێی ئایاکس ئەمستردام کردووە؛ لە ٢٠١٩ەوە نوێنەرایەتیی ھەڵبژاردەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی لەسەر ئاستی باڵای نێونەتەوەیی کردووە.
سەرەتای ژیان
دێست لە ھۆڵەندا لە باوکێکی سورینامی-ئەمریکی و دایکێکی ھۆڵەندی لەدایکبووە. دێست ھەتاوەکوو ساڵی ٢٠١٢، یاری بۆ ئەکادیمیای لاوانی ئەڵمیرە سیتی کردووە، پاش ئەوە ڕووی لە ئەکادیمیای لاوانی ئایاکس کرد. ئەو سەرەتا ھێرشبەر بوو، بەڵام دواتر شوێنی خۆی لە یاریگەدا گۆڕی بۆ بەگریکار (لە باڵی ڕاست).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەمریکی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا
شاقەڵا
شاقەڵا یان گوڵقەڵا یەکێک لە دێیەکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە پارێزگای سنەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەپێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٦٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتووانی ٤٣٤ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارستانی دیواندەرە
بڕیارنامەی ١٣٥٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٥٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٢٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:قوبرس لە ٢٠٠١
جێمەبەستی کۆتایی (زنجیرەفیلم)
alt=لۆگۆی فەرمی فیلمی جێمەبەستی کۆتایی (٢٠٠٠)|وێنۆک|لۆگۆی فەرمی فیلمی جێمەبەستی کۆتایی (٢٠٠٠) جێمەبەستی کۆتایی (بە ئینگلیزی: Final Destination)‏ زنجیرە فیلمێکی ترسناکی ئەمریکییە کە لە دەوری بابەتەکانی پەیوەست بە چارەنووس و ڕوناکبینی و پەیوەندی ئەم ھۆکارانە بە مردنەوە دەسوڕێتەوە، واتە چۆنێتی پێشبینی مردن و دوورکەوتنەوە لێی یان کۆنترۆڵکردنی، لە ھەر فیلمێک کۆمەڵێک کەس لە زنجیرەیەک سیناریۆدا دەمرن و ئەم سیناریۆیانە زۆرجار کوشندە و خوێناوین.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
٩٤٥ (ژمارە)
٩٤٥ (نۆسەد و چل و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٤٤ و ٩٤٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩٣ (ژمارە)
٩٣ (نەوەد و سێ) (93) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٢ و ٩٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٠٠٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
شاوەلی
شاوەلی یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٥٦ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ٣٣١ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
٩٤٦ (ژمارە)
٩٤٦ (نۆسەد و چل و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٤٥ و ٩٤٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩٤ (ژمارە)
٩٤ (نەوەد و چوار) (94) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٣ و ٩٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گۆشن، ئەلاباما
گۆشن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی پایک، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٦٦ کەس بووە. ڕووبەری ٦٫٦٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٣٩٫٨٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
ئەردەوان زاخۆیی
ئەردەوان عەلی محەممەد تەھا ناسراو بە ئەردەوان زاخۆیی (Erdewan Zaxoyî) گۆرانیبێژێکی کوردی باشووری کوردستان بوو.
ژیان
ئەردەوان زاخۆیی لە ساڵی ١٩٥٧ لە گەڕەکی جولەکانی زاخۆ لەدایکبووە. لە خێزانێکی داھات مامناوەند ژیاوە.
ئەردەوان لە منداڵییەوە خولیای ھونەری ھەبووە. دایکی دەڵێت «پاش ماوەیەکی زۆر زانیمان ناچێتە قوتابخانە، دەستی کردبوو بە گۆرانی گوتن، پێمان ناخۆش بوو، بەڵام دواتر ئاسوودەی کردین». لە ساڵی ١٩٧٧ یەکەم بەرھەمی بڵاوکردەوە، لە ماوەی ژیانیدا توانی زیاتر لە ٢٠٠ گۆرانی تۆمار بکات.
ساڵی ١٩٧٩ ھاوسەرگیری کردووە و لە ھەمان ساڵیش دەچێتە شاخ. بۆ ماوەی دوو ساڵ پێشمەرگە دەبێت، دواتر لە ١٩٨١ دەچێتە جزیری بۆتان تا ئەو کاتەی بەعس لێ خۆشبوونی بۆ دەردەکات. لە ١٩٨٤ بۆ ماوەی دوو ساڵ دەچێتەوە شاخ، دواتر دەچێت بۆ شاری دھۆک. دوای دوو ساڵ ڕژێمی بەعس لە شەوی ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ ئەردەوان لە بەغدا دەڕفێنن و بێسەروشوێنی دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:مردووانی ١٩٨٦ پۆل:خەڵکی زاخۆ پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی کوردی سەدەی ٢٠ەم پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی
وەشاندن
وەشاندن بریتییە لە ڕێگای پەیوەندیکردنی ناوەندێک یان کەناڵێک بە کۆمەڵە خەڵکێک یان کۆمەڵانێکی فڕاوان لە دانیشتوان. ئەم پەیوەندیە یان ئەم پەخشە بە شێوەی بیستراو بێت یان بینراو. چۆنیەتی جێبەجێکردنی پەخشەکە لەڕێگای  شەپۆڵی کارۆموگناتیسیەوە دەبێت.
کەلکەتە
کەلکەتە ناوەندی پارێزگای بەنگالی ڕۆژاوایە لە ھیندستان. کەلکەتە شارێکی دانیشتووانی زۆری لە خۆ گرتووە. کەلکەتە لە نێوان ساڵانی ١٧٧٢ ھەتا ١٩١١ پایتەختی ھیندستان بووە.
وەشاندن
بەستەرە دەرەکیەکان
پۆل:دوورپەیوەندی پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:بڵاڤۆکەکان
کەلکەتە
سەرچاوەکان
پۆل:شارە بەندەرییەکانی ھیندستان پۆل:شار و شارۆچکەکانی بەنگالی ڕۆژاوا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٩٠ پۆل:پایتەختە پێشووەکان پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان پۆل:کەلکەتە
بڕیارنامەی ١٣٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٣٢٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ بوروندی پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئووگاندا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠١ پۆل:کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ لە ٢٠٠١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ڕواندا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ
یۆوان گریفید
یەکەم دەرکەوتنی دوای دەرچوون لە بەشی سانۆیی ، لە فیلمی تایتانیک بوو. هەروەها لە زنجیرەی (Horatio Hornblower) لەنێوان (١٩٩٨-٢٠٠٣)دا دەرکەوت. ئیۆوان لەساڵی ٢٠٠٤ لە فیلمی پاڵەوانی (چوارینەی نایاب -Fantastic Four)دا دەرکەوت.هەروەها ڕۆڵی تۆنی بلێر لە فیلمی (W) ىینی لە ٢٠٠٨.لەساڵی ٢٠١٤ ئیۆوان بەشداربوو لە زنجیرەی (Forever)ی کەناڵی ABC ، کە تیایدا ڕۆڵی دکتۆر هێنری مۆرگانی دەبینی.نوێترین دەرکەوتنی ئیۆوان لە فیلمی سان ئەندریاس بوو لەپاڵ ئەکتەر دواین جۆنسن.left|thumb|ئیۆوان لەساڵی ٢٠٠٧