cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دادگاییکردنی سەددام حوسێن
وێنۆک|سەددام لەبەردەم دادوەرێک ١ی تەممووزی ٢٠٠٤ دادگاییکردنی سەددام حوسێن دادگاییکردنی سەرۆکی عێراق (١٩٧٩ تاکوو ٢٠٠٣) سەددام حوسێن بوو، دادگایەکە لەلایەن پێنج دادوەری عێراقی بەڕێوە چوو لەسەر پرسی جینۆساید و تاوانی شەڕ لەوێنەی ڕووداوەکانی دوجەیل، دادگاییکردنی سەددام لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ دەستیپێکرد و لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦ کۆتایی ھات بە بڕیاری لەسێدارەدانی سەددام حوسێن گەرچی بەشێک لەکۆمەڵگای مەدەنی لەوێنەی ئەمنیستی نێودەوڵەتی داوای ڕەتکردنەوە و پێداچوونەوەی ئەو بڕیارەیان کردبوو.
پۆل:عێراق لە دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:عێراق لە ٢٠٠٥ پۆل:یاسا لە ٢٠٠٥ پۆل:عێراق لە ٢٠٠٦ پۆل:یاسا لە ٢٠٠٦ پۆل:سەددام حوسێن
بڕیارنامەی ١٩٦٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ھەڕەشەی ئاشتی و ئاسایشی جیھانی بە ھۆی چالاکییەکانی تیرۆریستەکان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٥٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیرۆریزم
ئەمیناوا، مەھاباد
ئەمیناوا (Emînawa، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٦٨ کەس لە ٩ بنەماڵەدا بووە.
ڕەحیم کوژیاگ
ڕەحیم کوژیاگ یەکێک لە دێکانی بەشی کەرفتووی شاری دیواندەرەیە.
مێژوو
گوندی ڕەحیم کوژیاگمێژوویەکی درێژی ھەیە. پەیتاپەیتا دوای وێرانبوون ئاوا بووەتەوە. ئەم گوندە لە باشووری گوندی کەرفتوو دایە و تا کوو ساڵی ١٢٨٠ی ھەتاوی بەردەوام ئاوەدان دەبوو و دوای ماوەیەک چۆل دەبوو. ناوچەیەکی بەفرگر و زستانێکی سەخت و سەغلەتی ھەیە. لەو دەمە بەولاوە ئاوەدان بۆتەوە. بە ھۆی تالانکردن و ئازاری گوندەکانی دەوروبەرییەوە تا سالی ١٣٢٨ی ھەتاوی تەنیا چوار یان پنج ماڵیکی تێدا دەمێنیتەوە. لە کاتی ناوبراودا پیاوێک لە بنەمالەی ئایینی و مەزن لە گوندی ئەسحابەوە سەر بە شاری سەقز لەوێ نیشتەجێ دەبێ و دوای ماوەیەک لەوێ دەسەڵات پەیا دەکات و لەگەڵ ئاغای ناوچەی کەرفتوو بڕیار دەدەن گوندەکە نووژەن کرێتەوە و بەرژەوەندی ئاو و خاکەکەی لە پەلامار و داگیرکردنی گوندەکانی دەوروبەر بپارێزێ. چەند ماڵێکی لە خزم و کەسی خۆی لەوێ نیشتەجێ کردووە تا سالی ١٣٤٢ی ھەتاوی پاش دابەشکاری زەوییەکان (تقسیم اراضی) ھەشت ماڵ بوون بە خاوەن موڵک. لەو دەمە تا ئێستا کوڕ و کوڕەزایان لەوێ سەرقالی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارین. ئێستاش خاوەنی ڕیگە و قوتابخانە و مزگەوت و کانیاو و مێرگ و پاوان و دار و چلە. سەرجەم دانیشتووەکانی ١٢٠ کەسن کە زۆربەیان کاتی لەوێ دەمێننەوە و زۆربەی خەڵکی ئەوێ خوێندەوارن و ھیچ گرفت و کۆسپێک نەی توانی بەرھەڵستی ھەوڵ و تێکۆشانیان بێت.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی دیواندەرە
لەیتۆن، ئەلاباما
لەیتۆن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی کۆلبێر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٧٢٩ کەس بووە. ڕووبەری ٢٫٥٥ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٨٥٫٨٨ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
ڕزگار محەممەد ئەمین
ڕزگار محەممەد ئەمین ناسراو بە حاکم ڕزگار لەدایکبووی ١٩٥٧ لەشاری سلێمانی ، حاکم ڕزگار یەكێکبووە لەو دادوەرانەی کە بەشداربوونە لە پڕۆسەی دادگاییکردنی سەددام حوسێن خوێندنی تا ئاستی پێش زانکۆ لە سلێمانی تەواو کردووە و ئینجا لە بەغدا زانکۆی یاسا و سیاسەتی خوێندووە.
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:دادوەرانی عێراقی پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:لەدایکبووانی سلێمانی پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
ئەلێکساندەر پاتۆ
دەستکەتەکان
ئینتەرناسیۆنالی بەڕازیلی
ئەی سی میلانی ئیتالی
ھەلبژاردەی بەڕازیل
بەستەری دەرەکی
پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ پۆل:مێدالیاوەرگرانی برۆنزی ئۆڵمپیکی بەڕازیلی پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی بەڕازیلی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١ پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ
کۆتۆل
کۆتۆل یەکێک لە شارەکانی پارێزگای ورمێ ئێرانە و لە نزیکەی سنووری ڕازی خۆی لە شارستانی خۆی ھەڵکەوتووە. خەڵکی شاری کۆتۆل کوردن و بە زمانی کوردیی کورمانجی قسە دەکەن. کۆتۆل میلکانی ناوەندیی ھۆزی شکاکە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
ئانزاف، وان
ئانزاف یان ئانزاو یاخود ئانزاڤ گوندێکی سەر بە پارێزگای وانی باکووری کوردستانە، دوو قەلای مێژویی لێیە کە ناویان قەڵای ئانزافی سەروو و قەڵای ئانزافی خوارووە.
جوگرافیا
گوندەکە ١٠کم لە ناوەندی پارێزگای وانەوە دوورە.
کارڵ فێردیناند براون
کارڵ فێردیناند براون (بە ئینگلیزی: Karl Ferdinand Braun) فیزیکزان و داھێنەرێکی ئەڵمانی بوو کە لە ساڵی ١٩٠٩ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت. براون کاریگەرییەکی دیاری ھەیە لەسەر پەرەپێدانی تەکنۆلۆژیای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن، کە بەو ھۆیەوە توانی لە ساڵی ١٩٠٩ لەگەڵ زانا گولیێلمۆ مارکۆنی خەڵاتی نۆبێل بە دەست بھێنێت.
ئانزاف، وان
ژمارەی دانیشتوان
لە ساڵی ٢٠٠٠ ژمارەی دانیستوانەکەی ٣٣١ کەس بووە.
کارڵ فێردیناند براون
سەرچاوەکان
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی پۆل:داھێنەرانی ئاڵمانی پۆل:فیزیکزانانی ئاڵمانی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٠ پۆل:مردووانی ١٩١٨
ئانزاف، وان
ئابوری
ئابوری خەڵکەکەی لەسەر کشتوکاڵ و پەروەردەکردنی ئاژەڵە.
ژێرخان
لە گوندەکەدا قوتابخانەی سەرەتایی هەیە، بەڵام تۆڕی ئاو و کارەبا و تەلەفۆنی بۆ ڕانەکێشراوە و ڕێگاکانی قیڕتاو نەکراون و هیچ بنکەیەکی تەندروستی و پۆستەی لێنیە.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گوندەکانی وان (ناوەند)
جێفری چۆسەر
230px|وێنۆک|چەپ|وێنەی چوسەر جێفری چوسەر لەدایکبووی ساڵی ١٣٤٣ زایینی، نووسەر، سترانبێژ، فەیلەسووف و سیاسەتوانی وڵاتی بریتانیا بوو.
لەکاتێکدا تۆماری تایبەت بە ژیانی ھاوسەردەمانی لەوانە ولیام لانگلاند و پییڕل پەوت بە شێوەیەکی کرداری بوونی نییە، بەھۆی ئەوەی کە چۆوسە کارگوزارێکی حکومی بوو، ژیانی پیشەیی لە پێنج سەد نوسراودا زۆرباش تۆمار کراوە کە گەواھیدەری پیشەکەین. یەکەم تۆماری ژیانی چۆوسە لە ساڵی ١٣٥٧دا لە ھەژماری ماڵی ئەلیزابێس دی بێرگدا دەردەکەوێت کە کۆنتێنسەی ئۆڵستەر بوو، کاتێک لە ڕێگەی پەیوەندییەکانی باوکییەوە بوو بە خزمەتکاری ئەو خاتوونە خانەدانە کە فۆرمێکی باوی سەدەکانی ناوەڕاست بوو لە ڕاھێنانی پیشەیی کوڕان لە ئەسسپسواری و دامەزراندنی بە شکۆیانە. خاتوونی کۆنتێسە شووی بە ئێدواردی سێیەم کردبوو، ئەو پێگەیە چۆوسەی ھەرزەکاری لە بازنەی کۆشکی شاھانە نزیک کردەوە کە بە درێژایی ژیانی تێیدا مایەوە. لەوێ وەکو پیاوی شا، دیبلۆمات و کارگوزار کاری کرد و دواتریش لە نێوان ساڵەکانی ١٣٨٩ بۆ ١٣٩١ دا وەکو کارمەندی نوسینی کارەکانی پاشا کاری دەکرد.
لە ساڵی ١٣٥٩دا لە قۆناغەکانی سەرەتای جەنگێکی سەد ساڵەدا، ئێدواردی سێیەم فەڕەنسای داگیرکرد و چۆوسە لەگەڵ لیۆنێڵی ئەنتوێرب، دۆقەی یەکەمی کلارێنس، ھاوسەری ئەلیزابێس وەکو بەشێک لە سوپای ئنگلتەرا چوون بۆ فەڕەنسا. لە ساڵی ١٣٦٠دا لەمیانەی گەمارۆدانی شاری ڕەیمسدا دەستبەسەرکرا. ئێدوارد ١٦پاوەندی بەخشی لە بەرامبەر ئازادکردنیدا، کە دەکاتە نزیکەی ١١ ھەزار و ٦١٠ پاوەند لە ساڵی ٢٠١٩دا و بەو شێوەیە چۆوسە ئازادکرا.
لە دوای ئەمەوە ژیانی چۆوسە نادیارە، بەڵام وا پێدەچیت سەفەری بۆ فەڕەنسا و ئیسپانیا و فنلاندەرس کردبێت و دەشێت وەکو نامەبەرێک و ڕەنگە بۆ حەج چووبێت بۆ سانتیاگۆ دی کۆمپۆستێلا. لە دەوروبەری ساڵی ١٣٦٦، چۆوسە ھاوسەرگیری لەگەڵ فیلیپا دا ڕاوتدا کرد. خانمێکی بەردەستی شاژنی ئێدواردی سێیەم، فیلیپای ھەینۆڵت، بوو ھەروەھا خوشکی کاترین سوینفۆرد بو کە دواتر لە دەوروبەری ساڵی ١٣٩٦ی دا بوو بە ژنی سێیەمی جۆن گۆونت. نازانرێت چۆوسە و فیلیپا چەند منداڵیان ھەبووە، بەڵام بە گشتی سێ یان چواریان ئاماژەپێکراون. تۆماس چۆوسەی کوڕی پیشەیەکی بەناوبانگی ھەبوو وەک سەرۆکی دەستەی کارگوزارانی چوار پادشا، نێردەی وڵات لە فەڕەنسا و وتەبێژی خانەی گشتی. کچەکەی تۆماس، ئەلیس، ھاوسەرگیری لەگەڵ شازادەی سەفۆلکدا کرد. نەوەی نەوەی تۆماس کە دەکاتە سێ نەوەی دواتری جیۆفری چۆوسە، جۆن دی لاپۆل، بەگی لینکۆڵن، ئەو جێنشینە شاھانەیە بوو کە ڕیچاردی سێیەم پێش لاچوونی داینابوو. منداڵەکانی دیکەی جیۆفری بە ئەگەری زۆرەوە لەکاتی تاج لەسەرنانی ھێنری چوارەمدا بەشداربوون کە ئەلیزابێس و کوڕێکی دیکەی بە ناوی لویس چۆوسە بوون. چۆوسە کتێبی "Treatise on the Astrolabe" ی بۆ لویس نوسیبوو.
بەپێی نەریت، چۆوسە یاسای لە پەرستگایەکی ناوخۆیی خوێند (کە میوانخانەیەکی کۆشکی شاھانە بوو). بوو بە ئەندامی کۆشکی شاھانەی ئێدواردی سێیەم وەکو valet de chambre, yeoman, esquire، پیشەیەک کە چەند ئەرکێکی فراوانی لەخۆگرتبوو. ھاوسەرەکەشی موچەی خانەنشینی کۆشکی پاشایی وەرگرت. چەندین جار سەفەری دەرەوەی وڵاتی کردووە کە ھیچ نەبێت بەشێک لە سەفەرەکانی وەکو ئەندامی شاند و لەمیانەی پیشەکەیدا بووە. لە ساڵی ١٣٦٨ دا ڕەنگە بەشداری زەماوەندی لیۆنێڵ ئەنتوۆرپ و ڤیۆلانتێ ڤیسکۆنتی، کچی گالیازۆی دووەمی ڤیسکۆنتێی لە میلان کردبێت. ھەر لەو ماوەیەدا، وا دادەنرێت کە چۆوسە لە شەرەفی بڵانشی لانکستەردا کە دوایین ھاوسەری جۆون گەونت بوو و لە ساڵی ١٣٦٩ بە نەخۆشی تاعون کۆچی دوایی کرد، کتێبی The Book of the Duchess ی نووسیبێت.
ساڵی دواتر، چۆوسە وەک بەشێک لە پەلاماری سەربازی چوو بۆ پیکاردی، لە ساڵی ١٣٧٣شدا سەردانی گینوا وفلۆرەنسی کرد. چەندین سکۆلاری وەکو سکیت، بۆیتانی و ڕۆولاند ئاماژە بەوە دەکەن کە لەم گەشتەیدا بۆ ئیتاڵیا، چۆوسە پێترارک و بۆکاسیۆی ناسیوە. ئەوان شیعری ئیتاڵی سەدەکانی ناوەڕاستیان پێناساند، فۆرم و چیرۆکگەلێک کە دواتر بەکاری ھێنان لە شیعرەکانیدا. مەبەست لە گەشتە دەریایییەکەیان بۆ ئیتاڵیا لە ساڵی ١٣٧٧دا نادیارە، بەپێی ئەو وردەکارییانەی مێژوونوس جان فرۆیسارت بێت، بۆ ڕێکخستنی ھاوسەرگیری بووە لە نێوان ڕیچاردی دووەم کە دواتر دەبوو بە پادشا و شازادەی فەڕەنسا، ئەمەش بۆ کۆتاییھاتنی جەنگی سەد ساڵە. گەر ئەمە ھۆکاری پشت سەردانەکەیان بووبێت، وادیارە کە سەرکەوتوو نەبووبن چونکە ھیچ زەماوەندێک ڕووی نەدا.
لە ساڵی ١٣٧٨دا ڕیچاردی دووەم چۆوسەی وەک نێردراوێک (نێردەی نھێنی) نارد بۆ لای ڤیسکۆنتی و سێر جۆن ھاوکوود، کۆندۆتێری ئنگلیزی (سەرکردەیەکی بەکرێگیراو) لە شاری میلان. وا دەخەمڵێنرێت ھاوکوود ئەو کەسە بێت کە چۆسە لە کتێبی " Canterbury Tales "دا کەسایەتی سوارچاکەکەی لەسەر بنیات نابێت ئەمەش بەھۆی ئەو وەسفانەی چۆسەوە بۆ کارەکتەرەکە کە لەگەڵ بەکرێگیراوی سەدەی چواردەدا یەکدەگرێتەوە.
ئامژەیەک بەو ڕاستییەی کە پیشەی ئەو وەک نووسەرێک جێگەی پێزانین بووە، ئێدواردی سێیەم ڕۆژانە گاڵۆنێک مەی بۆ چۆوسە بڕیار لێدابوو بۆ ھەموو ژیانی و ئەمەش لە بەرامبەر کۆمەڵێک ئەرکی نادیاریکراودا. ئەمە بەخششێکی ناباو بوو بەڵام لە ڕۆژی ئاھەنگگێڕانی ڕۆژی قەشە جۆرجدا بوو لە ساڵی ١٣٧٤دا کە تێیدا وەک نەریتێک ھەوڵە ھونەرییەکان خەڵات دەکران، وا دادەنرێت ئەمە لە بەرامبەر بەرھەمێکی کۆنی شیعریدا پێی درابێت. نازانرێت کام لە بەرھەمەکانی چۆوسە ھاندەری خەڵاتەکە بوون، بەڵام پێشنیارکردنی ئەو وەک شاعیرێک بۆ پادشا ئەوی کرد بە شایستەی ئەو خەڵاتە خواردنەوەیییە تا دواتر ڕیچاردی دووەم ھاتە سەر تەخت و خەڵاتەکە لە ھەژدەی نیسانی ١٣٧٨دا کرا بە پارەی کاش.
چۆوسە کارێکی زۆر گرنگی بەدەست ھێنا وەکو بەڕێوەبەری گومرگ لە بەندەری لەندەن و لە ھەشتی حوزەیرانی ساڵی ١٣٧٤دا دەست بەکاربوو. دەبێت بۆ ئەو ڕۆڵە گونجاو بووبێت بە گوێرەی ئەوەی دوانزە ساڵ بەردەوام بوو تێیدا کە ماوەیەکی درێژە بۆ وەھا پۆستێک لەو کاتەدا. ژیانی دوای دە ساڵی بە تۆمارنەکراوی ماوەتەوە بەڵام وا باوەڕ دەکرێت کە زۆربەی بەرھەمە بەناوبانگەکانی لەو ماوەیەدا نووسیبێت یانیش دەستی بە نووسینیان کردبێت. لە ڕێکەوتی چواری ئایاری ١٣٨٠دا ناوی لە تۆماری یاساییدا وەک تێوەگلاو ھاتووە لە کەیسی (دەستدرێژی کردن یاخود دەستبەسەرداگرتن)ی سیسیلیا چامپەین. مەبەستی تۆمارەکە ڕوون نییە بەڵام وا پێ دەچێت کە ڕووداوەکە ھەر زوو بە پێدانی پارە لە حوزەیرانی ھەمان ساڵدا چارەسەر کرابێت و لەکەیەکی وای لەسەر ناوبانگی چۆوسە جێ نەھێشتبێت. نازانرێت گەر چۆوسە لە کاتی شۆڕشی جوتیاراندا لە لەندەن بووبێت یاخود نا بەڵام گەر لەوێ بووبێت، ئەوا ڕابەرانی شۆڕشەکەی دەبینی کاتێک ڕاستەوخۆ بە خوار پەنجەرەی شوقەکەیدا تێپەڕ دەبوون لە ئەڵدگەیت.
وا دەردەکەوێت لە کاتی کارکردنیدا وەکو بەڕێوەبەری گومرگ، چۆوسە گواستبێتییەوە بۆ کێنت بەھۆی ئەوەی وەک یەکێک لە کۆمسیارانی ئاشتی کێنت دیاریکرابوو لەکاتێکدا کە داگیرکاری فەڕەنسا ئەگەرێک بوو. وا بیر دەکرێتەوە کە لە سەرەتاکانی ساڵی ١٣٨٠ دا دەستی کردبێت بە کارکردن لەسەر The Canterbury Talesدا. ھەروەھا لە ساڵی ١٣٨٦دا بوو بە ئەندامی پەرلەمانی کێنت و لە ھەمان ساڵدا بەشداری دانیشتنی پەرلەمانی ناسراو بە «پەرلەمانی بێ وێنە» ی کرد. لەوە دەچێت ئامادەی زۆربەی ئەو ٧١ ڕۆژی دانیشتنی پەرلەمان بووبێت کە لەو کارەدا ٢٤٦ یۆرۆی وەرگرت. لە پانزەی تشرینی یەکەمی ئەو ساڵەدا، گەواھی لەسەر کەیسی Scrope v. Grosvenor دا. لە دوای ئەم بەروارەوە سەرچاوەی زیاتر لەبارەی فیلیپای ھاوسەری چۆوسەوە نییە و وا دادەنرێت کە لە ساڵی ١٣٨٧دا کۆچی دوایی کردبێت. لەو پشێوییە سیاسیانەی لۆردەکانی ئەپیڵاند دروستیان کرد، سەرەڕای ئەو ڕاستییەی کە چۆوسە بەشێکی باش لەو کەسانەی دەناسی کە لەو دۆخەدا لەسێدارەدارن، ڕزگاری بوو.
لە ١٢ی تەممووزی ساڵی ١٣٨٩دا چۆوسە وەکو بەڕێوەبەری نووسینی کارەکانی پاشا دیاری کرا، کە تێیدا وەکو ڕێکخەری بنیاتنانی زۆربەی پڕۆژەکانی پاشا کاری دەکرد. لە ماوەی کارکردنیدا کاری زۆر گەورە دەستپێنەکرا بەڵام ھەندێک چاکسازی لە کۆشکی وێستمنستەر و کەنیسەی قەشە جۆرجدا کرد و بەردەوامی دا بە دروستکردنی شۆستەیەکی بورجی لەندەن، ھەروەھا پایەی بۆ ئۆڵۆمپیاتێک دروست کرد کە لە ساڵی ١٣٩٠ دا ڕێکخرا. ڕەنگە کارێکی قورس بووبێت بەڵام پارەیەکی باشی تێدا بوو: دوو شیلینگ لە ڕۆژێکدا کە سێ ھێندەی بڕی موچەکەی بوو لە کاری گومرگەکەدا. ھەروەھا چۆوسە وەک دەرگەوانی باخچەی گشتی پاشا دامەزرێندرا لە فێکنباوم کە زیاتر دامەزراندنێکی شەرەفمەندانە بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیرانی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٣٤٣ پۆل:مردووانی ١٤٠٠ پۆل:وەرگێڕە ئینگلیزەکان پۆل:بەخاک سپاردن لە وێستمینستەر ئەبی
سلیوانا
سلیوانا یان سلیڤانا شارەدێیەکە، کەوتووەتە گوندەواری دەشت، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران. ئەم شارەدێیە ناوەندی ناوچەی سلیوانایە.
مێژوو
لە ساڵی (١٩٤٨)دا بەفەرمی کرایە ناوەندی ناوچە، و لە ساڵی (١٩٨٨)دا بۆمباران کرا لەلایەن حکومەتی عێراقی پێشوو لە سەردەمی بەعسدا لە کۆتایی شەڕی ئێران و عێراقدا کە بووە ھۆی قوربانیدانێکی زۆر لە شەھید و بریندار. لە ساڵی (٢٠٠٠ز)دا لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانی دەوڵەتی ئێرانەوە بە فەرمی بووە شارەدێ و لەساڵی (٢٠٠١ز)دا شارەوانی تیاکرایەوە.
جوگرافیا
سلیوانا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
بەروبوومی کشتوکاڵ
ھەروەھا کەش و ھەوای گونجاوی ئەم شارەدێیە وەھایە کە دەست بدات بۆ رەز و باخ کە لە باخەکانی سێو و ھەرمێ و قەیسی و گێلاس و ھەڵوژە و قۆخ و ...ھتد. وەچەندەھا دارو درەختی خۆڕسکی بەردار و بێبەر لە ناوچەکەدا ھەیە.
جۆن ستیوارت
thumb|جۆن ستیوارت بە پۆشاکی ئاڵای ئەمریکا جۆن ستیوارت لیبۆویتز لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٦٢ ، پێشکەشکاری تەلەفزیۆنی و میدیاکار و نووسەر و کۆمێدیکاری ئەمریکی - جوولەکە یە. ، جۆن ستیوارت کەسایەتییەکی کۆمێدی جیهانییە ئەو بەپێشەکەشکردنی پڕۆگرمی (The Daily Show) ناسرا و کاریگەر ئەو لەسەر جیهانی عەرەبی هەیە لەوانە باسم یوسف یەکێکە لە کاریگەربووانی جۆن ستیوارت.
سەرچاوە
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:جۆن ستیوارت پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم پۆل:نووسەرانی ناخەیاڵی ئەمریکا لە سەدەی ٢١ پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:کۆمیدیاکارەکان لە شاری نیویۆرک پۆل:پاڵێوراوانی هۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:پاڵێوراوانی ھۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
لێستەر، ئەلاباما
لێستەر (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی لایمستۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١١١ کەس بووە. ڕووبەری ٤٫٧٤ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٣٫٤٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
نایەکسانی
چەپ|200px لە بیرکاریدا، نایەکسانی یان لاسەنگە ، دەربڕینێکە سەبارەت بە قەوارە یان پلەی دوو شت بەگوێرەی یەکتر، یان سەبارەت بە وەکوو یەک بوون یان نەبوونی دوو شت (یەکسانی ژی ببینە).
لە ھەر کام لە دەربڕینەکانی سەرەوەدا، a یەکسان نییە بە b (یان لەگەڵ b). پێوەندیگەلێک لەم چەشنە بە "نایەکسانیی مسۆگەر" یان "نایەکسانی ئاشکرا" ناسراون. a < b دەکرێ ئاوەھاش بخوێنرێتەوە: a بەئاشکرا بچووکترە لە b.
لە بەرامبەر نایەکسانیی ئاشکرادا، دوو جۆری دەربڕینی نایەکسانی ھەن کە ئاشکرا (مسۆگەر) نین:
جگە لەوانە، بۆ نیشاندانی ئەوەی کە بڕێک لە بڕێکی تر "زۆر" گەورەترە نیشانەی تریشمان ھەیە:
پەراوێزەکان
پۆل:نایەکسانییەکان پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی پۆل:جەبری سەرەتایی پۆل:وشە ماتماتیکییەکان
ئێندۆکاردایتیس
ئێندۆکاردایتیس (بە ئینگلیزی: Endocarditis) بریتیە لەو ھەوکردنانەی تووشی ناوپۆشی دڵ، زمانە و بۆریە گەورەکانی دڵ دەبێت.
ھەندێک شارەزا لەم بوارەدا دەبێژن کە زۆرجاران ھەوکردنەکە تەنیا زمانەکانی دڵ دەگرێتەوە و بە دەگمەن ناوپۆشی دڵ دەگرێتەوە. بە مانایەکی دی دەتوانین بڵێین کە ھەوکردنەکە جۆرەکی تایبەتی ژارینە.
ئەوەی شایانی بەسە پێش دۆزینەوەی ئەنتیبایۆتیک کاتێک شاخوێنبەر و بۆرییە گەورەکانی دڵ تووشی سۆ دەبوون لە ١٠٠%ی بارەکاندا نەخۆش دەمرد. و ھۆی بەرزی رێژەی مردن دەگەڕایەوە بۆ سەرچاوەی ھەوکردنەکە، کە دەکەوێتە سەر ناوپۆشی دڵ و زمانەکانی دڵ.
بڕیارنامەی ١٩٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سۆمالیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٦١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١٠ پۆل:سۆماڵیا لە ٢٠١٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سۆماڵیا
ساڵح یووسفی
ساڵح عەبدوڵڵا نەجمەدین ناسراو بە سەیدا ساڵح یوسفی (ماوەی ژیان:کانوونی دووەمی ١٩١٨ لەزاخۆ تاکوو ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٨١ لە بەغدا) کەسایەتی ڕۆژنامەنووس و سیاسی کوردی عێراقی بووە، سەیدا ساڵح یوسفی یەکێکبووە لە دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان و پارتی ھیوا و چەندین کۆمەڵەی تر، سەیدا ساڵح یوسفی لە ڕۆژی ٢٥ ی حوزەیرانی ١٩٨١ تیرۆرکرا بەھۆی نامەیەکی بۆمبڕێژکراو
دامەزراندن و چوونە پاڵ کۆمەڵە کوردییەکان
سەیدا ساڵح یوسفی ڕۆڵی ھەبووە لەدامەزراندنی چەندین کۆمەڵەی ڕامیاری (سیاسی) کوردی لەوانە:
وێنۆک|گۆڕی ساڵح یوسفی لە زاخۆ
سەرچاوەکان
پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان پۆل:زاخۆ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨ پۆل:مردووانی ١٩٨١ پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان پۆل:خەڵکی زاخۆ
باجەوەند
باجەوەند (Bacewend، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٦٣ کەس لە ٣١ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
محەممەد فەزاری
محەممەد فەزاری ناوی تەواوی ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد کوڕی ئیبراھیم ئەلفەزاری، فەیلەسووف، گەردوونناس و بیرکارێکی موسڵمان بوو. ڕێکەوتی لەدایکبوونی نەزانراوە، بەڵام لە ساڵی ٧٩٦ ز. کۆچی دوایی کردووە.
یووشەع
ناو
ناوی یووشەع لە عیبریدا کورتکراوەی ناوی "یەھووشەع" بە مانای "یەھوە" (دەرباز بوون)ە، ناوی عیسا لە عیبریدا لە ڕێشەی ئەو ناوە وەرگیراوە. بۆیە زۆرتر لە مەسیحیەتی ڕۆژھەڵات و لە وڵاتە ئیسلامیەکان وەکوو یووشەع بن نوون ناوی دەبەن تا ناوەکەی لەگەڵ عیسا تێکەڵ نەبێ.
سەرچاوە
پۆل:مووسا
لێڤل پلەینز، ئەلاباما
لێڤل پلەینز (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی دەیل، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٬٠٨٥ کەس بووە. ڕووبەری ٧٫٩٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٦٢٫٩٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
کیمیای ئەندامی
کیمیای ئەندامی لقێکە لە لقەکانی زانستی کیمیا کە باس لە پێکھاتە و کارلێک و تایبەتمەندییەکانی ئاوێتە ئەندامییەکان دەکات. ئاوێتە ئەندامییەکان بە شێوەیەکی بنەڕەتی پێناس دەکرێت بەو ئاوێتانەی کە توخمی کاربۆن و ھایدرۆجینیان تێدایە، ھەروەھا دەگونجێتیش کە جگە لەو دوو توخمە، توخمی جۆراوجۆری تر وەک؛ ئۆکسجین، نایترۆجین، فۆسفۆڕ، گۆگرد و ھتد بەشداربن لە پێکھاتنە جیاوازەکانی ئاوێتە ئەندامییەکان.
لێڤل پلەینز، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما پۆل:شارەکانی ئەلاباما
کیمیای ئەندامی
ئەم جۆرەی کیمیا، بەپێی فرمانی چالاک یاخود کۆمەڵەی چالاکەوە (Functional Group) دەکرێتە چەند جۆرێک:
ڕووباری تەتەھوو
ڕووباری تەتەھوو لە چیاکانی زاگرۆس لە باکووری سەقز سەرچاوە دەگرێت؛ بە ناو بۆکاندا تێدەپەڕێت؛ لە قەراغی میاندواوەوە دەڕوات و لە کۆتایی دەڕژێتە ناو دەریاچەی ورمێ. ناوی تەتەھوو لە سەردەمی دەسەڵاتداری مەغۆلەکاندا بەم ڕووبارە نراوە. درێژایی تەتەھوو ٢٠٠ کیلۆمەترە.
کیمیای ئەندامی
ئەڵقەیییەکان (Cyclics):
ڕووباری تەتەھوو
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی سەقز پۆل:ڕووبارەکانی کوردستان پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:ڕووبارەکانی ئێران پۆل:ڕووبار
کیمیای ئەندامی
بریتییە لەو جۆرە ئاوێتە ئەندامییانەی کە بەشێوەی بازنەیی ڕیزبوون و بۆندیان دروست کردووە، ڕیزبوونەکەیان بەم جۆرەیە (CnHn2) کاتێک n= ژمارەی ھەریەک لە کاربۆن و ھایدرۆجینی بەشدار لە دروستکردنی ئاوێتە ئەندامییەکەدا.
نا ئەڵقەیییەکان (Non-cyclics):
ئەو ئاوێتانەن کە بەشێوەی زنجیرە پێکەوە بەستراون، چەندەھا جۆری ھەیە بەپێی کۆمەڵەکەی، ئەگەر تەنھا کاربۆن و ھایدرۆجین ھەبوو، ئەوا سێ جۆری جیاواز دروستدەکات بەپێی بۆندەکانی:
سەرچاوەکان
پۆل:کیمیا پۆل:کیمیای ئەندامی
کۆوبی برایەنت
thumb|کۆوبی لە ساڵی ٢٠١٢. کۆوبی بین بڕاینت (؛ لەدایکبووی ٢٤ی ئابی ١٩٧٨ – مردووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی سەبەتەی ئەمریکی بوو. ناوبراو ھه‌موو ژیانی بۆ ئه‌وه ته‌رخان کردبوو، به «مایکڵ جۆردن» ی ئه‌فسانه‌ی باسکه بگاته‌وه که ئه‌ستێره‌ی منداڵی ئه‌و بووه. له مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠١٤دا، پێش مایکڵ که‌وت له رێژه‌ی تۆمارکردنی خاڵ به‌ڵام ناتوانێت ژماره پێوانه‌ییه‌که‌ی ئه‌و یاریزانه بشکێنێت له‌به‌ده‌ستھێنانی زۆرترین ناسناوی خولی باسکه‌ی ئه‌مریکا(٦جار)، چونکه تیپه‌که‌ی کۆوبی پێنج جار له‌م ماوه‌یه‌دا به‌ده‌ستی ھێناوه، بەڵام دەکرێ بگوترێ ڕیکۆدردەکانی کۆوبی ئەوەندە زۆرن تەنانەت خەڵک بیر لە ڕیکۆردەکانی مایکڵ جۆردن ناکەنەوە.
لە ٢٩ی تشرینی یەکەم ٢٠١٥، بڕاینت ئەوەی ڕاگەیاند کە بەشێوەیەکی یەکجارەکانی واز لە یاری تۆپی باسکە دێنی دوای کۆتایی ھاتنی وەزری ٢٠١٥–٢٠١٦.
پەرشبوونەوەی گەرمی
پەرشبوونەوەی گەرمی سیفەتی فیزیایی ماددەیەکە، کە ڕێژەی توانای ماددەکە بەرامبەر بە گواستتەوەی وزە بۆ تواناکەی بۆ پاشەکەوتکردنی وزە. ئەوە ھۆکارێکی گرنگە بۆ کرداری تێپەڕاندنەکانی ڕۆیشتنی گەرمی و پێناسەکردنی ڕێژەی گۆڕان لە پلەی گەرمیدا.
بەگشتی، کانزا ڕەقەکان پەرشبوونەوەی گەرمی بەرزیان ھەیە، لەکاتێکدا ناکانزاکان، وەک پارافین، پەرشبوونەوەی گەرمی نزمتریان ھەیە. ئەو ماددانەی کە پەرشبوونەوەی گەرمیی بەرزیان ھەیە، وەڵامی خێرایان ھەیە بۆ گۆڕانکارییەکان لە کەشی گەرمدا، لەکاتێکدا ئەو ماددانەی کە پەرشبوونەوەی گەرمیی نزمیان ھەیە، زۆر بە ھێواشی وەڵامیان ھەیە، کاتێکی زیاتر دەخایەنێت بۆ گەیشتن بە حاڵەتێکی ھاوسەنگی تازە.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گواستنەوەی گەرمی
پێویستی
پێویستی یا پێداویستی شتێکە کە ئەگەر گیاندار خۆی لێ دوور بگرێ نەتوانێ ژینێکی سالم بژیت. ئەمە لە داخواز و خواستە جیاوازە. جیاوازییەکەی ئەوەیە کە ئەگەر شتێ بۆ گیاندار پێویست بێ ئەمە یانی نەبوونی ئەو شتە یا نیوەچڵ و ناتەواو بوونی ئەو شتە بەئاشکرا یەکێ لەم دوو ئاکامە ناخۆشەی بۆ گیاندارەکە ئەبێت: لەکارکەوتوویی (واتە ناتوانی لە بەجێھێنانی ئەرکەکاندا) یا مەرگ. بە زمانێکی تر، پێویستی ئەو شتەیە کە بوونی فەرزە بۆ ژینێکی سالم و پایەدار و بێوەی (وەک خواردەمەنی، ئاو، سەرپەنا) لە حاڵێکدا خواستە مەیلێکە یان ئەوەی ئاوات و خۆزگەیەکە.
ھەندێ لە پێویستییەکان بنەڕەتین، وەکوو ئاو، ھەوا، خۆراک، پارێزراوی لە مەترسییەکانی ژینگە. ھەر گیاندارێک بەبێ ئەمانە لە ماوەیەکی کەمدا ژینی دوایی دێ. بەڵام، جگە لەم پێویستییە بنەڕەتییانە، مرۆڤ بڕێ پێویستیی دیکەشی ھەیە کە لە کۆمەڵایەتیبوونیەوە سەرچاوە ئەگرێ. بۆ نموونە مرۆڤ پێویستیی بەوە ھەیە کە ھەست بکا سەر بە بنەماڵە یان گرووپێکە.
لێکسینگن، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
ئارچاک
300px|وێنۆک|چەپ|وان ئارچاک شارەدێیەکی (ناحیە) سەر بە پارێزگای وانی باکووری کوردستانە.
ژمارەی دانیشتوان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای وان پۆل:وان
ئەلکھول
ئەلکھول لە کیمیادا، ئاوێتەیەکی ئەندامییە، کۆمەڵەیەک یان زۆرتری هایدرۆکسیلی تێدایە، کە بەستراوە بە گەردیلەی کاربۆنەوە.
بورھان
بورھان (Burhan، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢١٤ کەس لە ٤١ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
شێخ جەعفەر شێخ مستەفا
جەعفەر شێخ مستەفا، ناسراو بە شێخ جەعفەر (لەدایکبووی ١ی تەممووزی ١٩٥٠ لە قەرەداغ، عێراق) جێگری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان و ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانە پێشتر فەرماندەی ھێزەکان ٧٠ بوو و ئەندامی خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستان بووە. لە ٨ی لە ئەیلوولی ٢٠١٩ وەک جێگر سەرۆکی ھەرێم و جێگری فەرماندەی ھێزی پێشمەرگە کوردستان دەستبەکار دەبێت.
ژیان
شێخ جعفەر شێخ مستەفا لە ١ی مانگی ٧ی ١٩٥٠ لە ناوچەی قەرەداغی سەر بە پارێزگای سلێمانی لە دایک بووە. لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا پەیوەندی بە ھێزەکانی پێشمەرگەی کوردستانەوە کردوو و ژیانی خۆی بۆ خەباتی شۆڕشگێری تەرخان کردووە و چەندین پلە و بەرپرسیارییەتیی سەربازی لە ڕیزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا وەرگرتووە.
٢ی تەممووز
٢ی تەمموز ١٨٣ەم ڕۆژی ساڵە (١٨٤ لە ساڵی پڕدا). ١٨٢ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
شێخ جەعفەر شێخ مستەفا
ژیان
لە ساڵی ١٩٩١دا ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبووە لە میحوەری (١) ی دەربەندیخان تا خانەقین و دواتر دەبێتە بەرپرسی ھێزەکانی ھەولێر و کۆیە. لە خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستاندا دەبێتە ئەندامی پەرلەمان و پاشان لە ئیدارەی سلێمانی دەبێتە بریکاری وەزیری پێشمەرگە و لێپرسراویەتیی (فەرماندەی فەرماندەییی سلێمانی) پێدەبەخشرێت.
٢ی تەممووز
بۆنەکان
پۆل:تەممووز
شێخ جەعفەر شێخ مستەفا
ژیان
لە سەردەمی شەڕی دژ بە تیرۆریستانی (ئەنسارولئیسلام)دا لەسەر داوای سەرۆک مام جەلال ساڵی ٢٠٠٢ دەبێتە لێپرسراوی ھێزی پێشمەرگەی کوردستان. پاش یەکگرتنەوەی ھەردوو ئیدارەی ھەولێر و سلێمانی، دەبێتە وەزیری پێشمەرگە و لە ھەمان کاتیشدا فەرماندەی ھێزەکانی (٧٠) بووە.
لیبەرتیڤیل، ئەلاباما
لیبەرتیڤیل (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی کۆڤینگتۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١١٧ کەس بووە. ڕووبەری ١٫٣٥ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٨٦٫٦٧ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
٢ی تەممووز
بۆنەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
شێخ جەعفەر شێخ مستەفا
ژیان
ساڵی ٢٠١٤ بە یەکێک لە کاریگەرترین سەرکردەکانی شەڕی دژ بە تیرۆرستانی داعش دەناسرێت و لە ماوەی فەرماندەییکردنی ھێزی پێشمەرگەدا دژ بە داعش بە دەیان داستانی قارەمانانە و سەرکەوتن تۆمار دەکات.
لیبەرتیڤیل، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
شێخ جەعفەر شێخ مستەفا
ژیان
شێخ جەعفەر شێخ مستەفا لە ٨ی ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٩ وەک جێگری سەرۆکی ھەرێمی کوردستان و جێگری فەرماندەی گشتیی ھێزی پێشمەرگەی کوردستان دەستبەکار بوو و لەڕووی ستراتیژییەوە لەگەڵ ھێزەکانی ھاوپەیمانان بەشدارێکی سەرەکییە لە پرۆسەی یەکخستن و یەکگرتنەوەی ھێزی پێشمەرگەی کوردستان وەک سوپایەکی یەکگرتوو پێشمەرگەی کوردستان لەژێر فەرماندەیی وەزارەتی پێشمەرگەدا.
سەرچاوەکان
پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦ پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان
زانکۆی ئیسلامیی مەدینە
زانکۆی ئیسلامیی مەدینە زانکۆیەکی سعودیە لە مەدینەیە لە، شانشینی عەرەبیی سعودی لەژیرسەرپەرشتی وەزارەتی خویندنی باڵای سعودیەدایە بەڕێوەدەبرێت لەلایەن  دکتۆر حاتەم حەسەن مەرزوقی
سەرەتای زانکۆ
دروستکراوە بە بڕیارێکی شاھانەی دەرجوولەلایەن پاشا سعود کوڕی عەبدولعەزیز ئال سعود لە ساڵی ١٣٨١ھـ بەدروستکردنی زانکۆیەکی تایبەت بە زانستە شەرعی و دینیەکان لە مەدینەوە.
بڕیارنامەی ١٩٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١٠ پۆل:ئیسرائیل لە ٢٠١٠ پۆل:سووریا لە ٢٠١٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا
زانکۆی ئیسلامیی مەدینە
سەرچاوەکان
پۆل:زانکۆ و کۆلێجە ئیسلامییەکان پۆل:زانکۆکان و کۆلێجەکانی عەرەبستانی سعوودی
بڕیارنامەی ١٩٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەییی تاوانباری بۆ یووگسلاڤیای پێشوو. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٦٣‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١٠
سەدیچن
لە بیرکاریدا، سەدیچن یان ڕێژەی سەدی ڕێگەیەکە بۆ نیشاندانی ژمارەیەک وەکوو کەرتێک لە ١٠٠. نیشانەی سەدیچن ئەمەیە: "%". بۆ نموونە، %٤٥ (دەخوێنرێتەوە: ٤٥ لە ١٠٠، لە سەدا ٤٥) یەکسانە لەگەڵ ١٠٠ / ٤٥، یان ٠،٤٥.
سەدیچنەکان بۆ نیشاندانی گەورەیی یان بچووکیی بڕێک بەگوێرەی (بەرامبەر بە) بڕێکی تر کەڵکیان لێوەردەگیردرێ. زۆرتر وایە کە بڕی یەکەم نوێنەری بەشێک لە، یان گۆڕانێک لە، بڕی دووھەمە، کە دەبێ لە سیفر گەورەتر بێ. بۆ نموونە، زیادبوونێکی ٠،١٥ دۆلاری لە باییی شتێکی ٢،٥٠ دۆلاریدا زیادبوونێکە لەلایەن کەرتی ٠،٠٦ ەوە (٢،٥٠ / ٠،١٥ = ٠،٠٦). کە ئەگەر وەکوو ڕێژەی سەدی نیشان بدرێ، ئەوا دەبێتە زیادبوونێکی %٦ (لە سەدا شەش).
ئەگەرچی سەدیچنەکان زیاتر بۆ نیشاندانی ژمارەکانی نێوان سیفر و یەک بەکاردەچن، بەڵام ھەر چەشنە ھاوڕێژەیییەکی بێڕەھەند بۆی ھەیە وەکوو سەدیچنێک نیشان بدرێ. بۆ نموونە، %١١١ دەکاتە ١،١١ و %٠،٣٥- دەکاتە ٠،٠٠٣٥-.
سەرچاوەکان
پۆل:کەرت (بیرکاری) پۆل:چوار کردەی سەرەکی پۆل:١٠٠ (ژمارە)
قۆچی
قۆچی شارەدێیەکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا ئەڤراز، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران. ئەم شارەدێیە ناوەندی ناوچەی ئەنزەلە. قۆچی دەکەوێتە دووری (٥٢کم)ی باکوری شاری ورمێوە،
جوگرافیا
قۆچی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە ئیسلام(شیعە و سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
شۆنی مەڕ
thumb|دەرھێنەری شۆنی مەڕ لەکاتی داڕشتن شۆنی مەڕ یان شۆن زە شیپ زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنیی بەریتانییە، لەلایەن کۆمپانیای ئاردمان ئەنیمەیشنەوە ساز کراوە. کەناڵی بی بی سی پەخشکاری سەرەکیی ئەم ئەنیمەیشنەیە. بۆ یەکەم جار لە ئازاری ٢٠٠٧ بڵاوکرایەوە بە ٨٠ ئەڵقە لە دوو وەرزدا.
بەستەرە دەرەکییەکان
BBC Press release (animation series)
پۆل:ئاردمان ئەنیمەیشن پۆل:پڕۆگرامەکانی بی بی سی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی منداڵانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی سەگەکان
لینکن، ئەلاباما
لینکن (، ) شارێکە لە کەرتی تالادیگا، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٦٬٢٦٦ کەس بووە. ڕووبەری ٦٥٫٤٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٩٥٫٦٩ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارەکانی ئەلاباما
بڕیارنامەی ١٩٦٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆتدیڤوار. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٦٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:کۆتدیڤوار لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆتدیڤوار
ھیندوویزم
سەرچاوەکان
پۆل:ھیندوویزم پۆل:ئاسیا پۆل:یەکپەرستی پۆل:ئاستیکا پۆل:ئایینە هیندییەکان
ئارامیەکان
سەرچاوە
پۆل:بەحرەین پۆل:شام پۆل:ویلایەت و ناوچانەی لە سەدەی ١٢یەمی پێش زایین دامەزراون
بۆزە
بۆزە (Boze، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٧٧ کەس لە ٣٠ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
لی بای
٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|وێنەی لی بای کە لە سەدەی دوازدەھەمدا کێشراوە. لی بای (بە چینی: 李白) سترانبێژی سەدەی ھەشتەمی چینە شاعیرێکی چینییە کەوا لەسەردەمی خۆی تا سەردەمی ئەمرۆش بە کەسێکی زیرەک و رۆمانتیک ناسراوە، کەوا شێوەی شیعرە دێرینەکانی بەرزتر کردەوە وە ھاوڕێی دوو فو (٧١٢-٧٧٠) کە ھەردووکیان یەکێکن لە بەناوبانگترین کەسی سەردەمی خۆیان و شیعری چینی لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی تانگ، کە بە زۆری بە سەردەمی زێڕینی شیعری چینی ناسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٧٠١ پۆل:مردووانی ٧٦٢
پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:مێژووی قرغیزستان پۆل:چینییە ئەفسانەییەکان پۆل:٣٠٠ شاعیرەکەی تانگ
ئەبوو مەشعەر بەڵخی
ئەبو مەشعەر جەعفەر کوڕی مئەممەد بەڵخی (بە ئینگلیزی: Abū Maʿshar, Jaʿfar ibn Muḥammad al-Balkhī) فەیلەسووفێکی ئیسلامی و گەردوونناس و ئەستێرەناسێکی فارس بوو کە ناسراوە بە مەزنترین ئەستێرەناس لە سەردەمی دەوڵەتی عەبباسی لە بەغداد. و یەکێکە لە زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام.
لیندن، ئەلاباما
لیندن (، ) شارێکە لە کەرتی مارێنگۆ، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٬١٢٣ کەس بووە. ڕووبەری ٩٫٣٦ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٢٦٫٨٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:ناوەندی شارستانەکانی ئەلاباما پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٢٣ پۆل:شارەکانی ئەلاباما
ئیپ مان (زنجیرەفیلم)
ئیپ مان زنجیرە فیلمێکی ژیاننامەیی تایبەتە بە ڕووداوەکانی ژیانی مامۆستای کۆنگ فۆو، ئیپ مانە. دەرھێنانی فیلمەکان لەلایەن ویلسۆن یپەوەیە و بەرھەمھێنانی لەلایەن رایمۆنگ وۆنگە. گشت بەشەکانی زنجیرەکە بڕی ($٦٠.٦ میلیۆن) تێدا خەرچکراوە و بڕی ($٩٧.٣ میلیۆن) داهاتیان بووە.
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زنجیرە فیلمەکان پۆل:زنجیرە فیلمی ئەکشن پۆل:فیلمەکانی ھۆنگ کۆنگ لە دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:زنجیرەفیلمە ئەکشنییەکان
محەممەد بەدیع
محەممەد بەدیع (لەدایکبووی ٧ی ئابی ١٩٤٣)، سیستەوانی میسری لەوەتەی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ ڕێبەری گشتی (موڕشدی عام) کۆمەڵەی برایانی موسوڵمان (ئیخوان موسلمین)، محەممەد بەدیع پزیشکی ڤێتێرنەی خوێندووە لە زانکۆی قاھیرە، ئەو لەوەتەی ١٩٩٣ ئەندامی مەکتەبی ئیرشادی ئیخوانە، بەدیعی کاریگەربووی حەسەن بەننا و سەید قوتبە.
بەردەمێش
بەردەمێش (Berdemêş، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٢١ کەس لە ٣٩ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
بڕیارنامەی ١٩٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:کۆتدیڤوار لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆتدیڤوار
ھەرەس
وێنۆک|کڵاڵە
ھەرەس، ھەرەسە، ڕنی، ڕەنی، ڕنوو، شاپ، شاپە، شەپە، سلخە، ئاشویت، کەوی یان کڵاڵە حاڵەتی جووڵانی بەفر لە کوێستانێکەوە بەرەو خوارەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:بەفر پۆل:کارەساتە سروشتییەکان پۆل:قەوماوەکان
ئەکرەم جەمیل پاشا
ئەکرەم جەمیل پاشا (ماوەی ژیان:٢٢ی شوباتی ١٨٩١ لە دیاربەکر تاکوو ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٤ لە شام) کەسایەتی ڕۆشەنبیر و سیاسی و نووسەری کوردە و خاوەنی چەندین کتێبە لەوانە مێژووی کوردستان یان ڕێزمانی کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩١ پۆل:مردووانی ١٩٧٤ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:مردووانی ١٩٧٣ پۆل:کوردەکانی عوسمانی پۆل:خەڵکی ئامەد پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان
لاینڤیل، ئەلاباما
لاینڤیل شارێکە لە کەرتی کلەی، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٬٣٩٥ کەس بووە. ڕووبەری ٢٣٫٣٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٠٢٫٦٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارەکانی ئەلاباما
سیخکێ
300px|وێنۆک|چەپ|وان سیخکێ شارۆچکەیەکی (قەزا) سەر بە ناوەندی پارێزگای وانی باکووری کوردستانە.
ژمارەی دانیشتوان
پۆل:وان
ئاخزیقەرە، وان
ئاخزیقەرە گوندێکی سەر بە ناوەندی پارێزگای وانی باکووری کوردستانە.
جوگرافیا
گوندەکە ٤٥کم لە ناوەندی پارێزگای وانەوە دوورە.
ئابوری
بژێوی ژیانی گوندەکە دەوەستێتە سەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداری.
ژێرخان
لە گوندەکەدا قوتابخانەی سەرەتایی و تۆڕی ئاو ھەیە، وە لە ساڵی ٢٠٠٧ بنکەی تەندروستی بۆ دروست کراوە، بەڵام تۆڕی کارەبا و تەلەفۆنی نیە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی وان (ناوەند)
ناحیەی موحەلەبیە
مێژوو
تا پێکھێنانی دەوڵەتی عێراقی تازە لە ساڵی ١٩٢٦، قەزای مووسڵ لە ناحیەی بەردەڕەش(العشائر السبعة) و ناحیەی شێخان پێکھاتبوو، پاش ساڵی ١٩٢٦ ناحیەی بەردەڕەش بە قەزای ئاکرێوە لکێندراو ناحیەی شێخانیش کرایە قەزای شێخان، لە بەرامبەر ئەمەدا ھەندێ ناحیەی کە دامەزران بۆ قەزای مووسڵ زۆرینەیان لە ناوچە عەرەبییەکان بوون تەنھا ناحیەی باشیک نەبێت کە لە ناوچە کوردییەکان بوو.
جوگرافیا
سنوری ناحیەی موحەلەبیە:
دانیشتوان
دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە نەتەوەی عەرەبە پێکھاتووە لە ھۆزی جبور.
کارگێڕی
لە ڕووی کارگێڕییەوە ئەم ناحیە پێک ھاتووە لە (٦٠) گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێزیدی پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:کوردستان
فوئاد حوسێن
فوئاد حوسێن بەگی مەلکشاهی (لە دایکبووی ١٩٤٦، خانەقین) کەسایەتی سیاسەتمەداری کوردە، لەئێستادا وەزیری دەرەوەی عێراقە. پێشتر وەزیری دارایی عێراق و سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان بووە.
ژیان
فوئاد حوسێن لە ساڵی ١٩٤٦ لە خانەقین لەدایکبووە. لە ١٩٦٦/١٩٦٧ پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی قوتابیانی کوردستان دەکات. ساڵی ١٩٧١، لە زانکۆی بەغدا خوێندنی پەروەردەی زمانی ئینگلیزی تەواوکردووە. لەدوای شکستی شۆڕشی ئەیلوول، فوئاد دەچێتە ھۆڵەندا و لەوێ دەچێتە پاڵ یەکێتیی نیشتمانی کوردستان، ھاوکات دەبێتە سکرتێری کۆمەڵەی خوێندکارانی کوردستان لە دەرەوەی کوردستان. لە ساڵی ١٩٨٣، واز لە یەکێتیی دەھێنێت و دەگەڕێتەوە ناو پارتی.
پۆستی حکوومی
فوئاد حوسێن لەماوەی ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ تاکوو ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧، لە سەردەمی سەرۆکایەتی مەسعوود بارزانی سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان بووە، لەدوای جێگرتنەوەی نێچیرڤان بارزانی بۆ پۆستی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان ئەوا پۆستەکەی فوئاد حوسێن ھەڵوەشایەوە و کەسی تر نەھاتە شوێنی. فوئاد لە کۆتایییەکانی ٢٠١٨ بۆ ناوەڕاستی ٢٠٢٠، بووە سەرۆکی دارایی عێراق لە کابینەی سەرۆکوەزیران عادل عەبدولمەھدی. دوای ھەڵوەشانەوەی کابینەکەی عەبدولمەھدی ئەوا مستەفا کازمی کابینەیەکی نوێی ڕاگەیاند و فوئاد حوسێن کرایە وەزیری دەرەوەی ئەم کابینەیە و تا ئێستاش لەو پۆستە بەردەوامە.
سەرچاوەکان
پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:وەزیرانی حکوومەتی عێراق پۆل:شیعە عێراقییەکان پۆل:خەڵکی خانەقین
بڕیارنامەی ١٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٤ی شوباتی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی تیمۆری ڕۆژھەڵات. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٨٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:تیمۆری ڕۆژھەڵات لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیمۆری ڕۆژھەڵات
مەک ئاپ ستۆر
thumb|لۆگۆی مەک ئاپ ستۆر مەک ئاپ ستۆر یان بازاڕگای نەرمەکاڵاکانی مەک  بریتیە لە دابەشکارێکی دیگیتاڵی و خزمەتگوازیەکی کۆمپانیای ئەپڵ بۆ بەکارهێنەرانی بۆ داگرتنی نەمەکاڵای تایبەت ، بەشێک لەو نەمەکاڵایانە بە خۆڕاین و ئەوەی تریش بەپارەیە و بەکارهێنەرانی دەتوانن لە ڕێگای هەژماری بانک بیکڕن ، ئەم خزمەتگوازریەی ئەپڵ تایبەتە بەسیستەمی کارپێکەری مەک ئۆ ئێس ی وەشانی ١٠٫٦.٦ بەرەو سەرەوە ، ئەم خزمەتگوزاریە لە ٦ی جانێوەری ساڵی ٢٠١١ ەوە بۆ بەکارهێنەرانی مەکینتۆش بەردەست کراوە.
پەڕین
وێنۆک|هەنگێک لە کاتی پەڕینی گوڵێکدا
پەڕین (بە ئینگلیزی: Pollination) بریتییە لە کرداری گواستنەوەی دەنکەھەڵاڵە لە پۆرگەوە (پێکھاتەی زۆربوونی نێرە) بۆ کۆسپ (پێکھاتەی زۆربوونی مێیە) لە گوڵی ڕووەکە تۆو داپۆشراوەکان، یان بۆ ھێلکۆکە لە ڕووەکە تۆو ڕووتەکاندا. و دوو جۆریشی ھەیە پەڕینی خۆیی و تێکەڵە پەڕین.
پەڕینی خۆیی
پەڕینی خۆیی (بە ئینگلیزی: Self-pollination) جۆرێکە لە پەڕین، کە تیایدا دەنکەھەڵاڵە لە پۆرگی گوڵێکەوە بۆ کۆسپی ھەمان گوڵ یان بۆ کۆسپی گوڵێکی دیکەی سەر ھەمان ڕووەک دەگوازرێتەوە.
ئاختاش، وان
300px|وێنۆک|چەپ|وان ئاختاش گوندێکی سەر بە ناوەندی پارێزگای وانی باکووری کوردستانە.
ژمارەی دانیشتوان
لە ساڵی ٢٠٠٠ ژمارەی دانیشتوانەکەی ٧٥٢ کەس بووە کە ٣٧٠ی پیاو و ٣٥٥ی ژن بووە.
ئابووری
بژێوی ژیانی گوندەکە دەوەستێتە سەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداری.
ژێرخان
لە گوندەکەدا قوتابخانەی سەرەتایی هەیە، بەڵام تۆڕی ئاو و کارەبا و تەلەفۆنی بۆ ڕانەکێشراوە و هیچ بنکەیەکی تەندروستی و پۆستەی تێدانیە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی وان (ناوەند)
وەرگێڕی گووگڵ
وەرگێڕی گووگڵ وەڕگێڕێکی خۆکاری خۆڕایی فرە زمانە بەشێوەی ڕێنوس و گوفتار و وێنە لەگەڵ وەڕگێڕانی ڕاستەوخۆی ھەریەکە لە پێگە ئەلیکترۆنییەکان و ڤیدیۆ ڕاستەوخۆکان، وەرگێڕی گووگڵ نەرمەواڵەی تایبەتی بۆ دروست کراوە بۆ ئامێرە ھۆشمەندەکانی سیستەمی کارپێکەری ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید، لە تایبەتمەندییەکانی فەرھەنگەکە بەکارھێنەرانی دەتوانن گوێ لە خوێندنەوەی نووسراوی وەڕگێڕەکە بگرن، وەرگێڕی گووگڵ لە ئێستادا بەردەستە بە ١٣٣ زمانی جیاواز کە لە ڕۆژێکدا زیاتر لە ٥٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری ھەیە، گووگڵ لە ١١ی ئایاری ٢٠٢٢ لە کۆنگرەی گووگڵ ئای/ئۆی ٢٠٢٢ ڕای گەیاند کە ٢٤ زمانی نوێ (لەنێویشیاندا کوردیی سۆرانی) بۆ وەرگێڕی گووگڵ زیاد دەکرێن  پاشان لە ١٣ی ئایار لەسەر پێگەی تایبەتی وەرگێڕی گووگڵ زمانە نوێیەکان بەردەستکران بۆ بەکارھێنەران.
ڕووکەشی پێگە
بۆ ھەندێک لەزمانەکان، لە وەرگێڕی گووگڵ دەتوانن لە ڕێگای گوفتارەوە وەڕگێڕانەکەیان بکەن، کە ھەریەک لە ئاوازی دەنگی وشەکان لەناو یادی سەرەکی بەرنامەکە ھەڵگیراون، کاتێک وشە دەنگییەکە یەکسانی وشە ھەڵگیراوەکە بێت بەشێوەی نووسین نیشانی دەدات و بۆ سەرجەم زمانەکان وەریدەگێڕێت.
ھەر لە ڕووکەشی پێگەکەدا بەکارھێنەران دەتوانن چەندین وشەی نامۆ و زانستی ھاو واتا بەدەست بخەن کە کامیان ڕاست بوو ھەڵیبژێرن یان ھەڵەکانی ڕاست بکەنەوە، لە داھاتوودا ئەم خزمەتگوزاریانە بەردەست دەبن لەوەرزی نوێ و پەرەپێدراو کە بەکارھێنەر دەتوانێت تەنھا ناونیشانی URL تێ بئاخنیت بۆ یادە سەرەکییەکەی، وەرگێڕی گووگڵ خۆکارانە تەواوی پێگەکە وەردەگێرێتە سەر زمانەکەت (ئەو زمانانەی کە کاراکراون)، بۆ ڕێنوسیش دەتوانی تەختەکلیلەکەت بەکاربێنیت کە لەسەر ڕوپەخشەکەت دەردەکەوێت، جگە لە بەکارھێنانی دەستنوسیش کە بژمێرەکە خۆکردانە دەیگۆڕێت بۆ دەست نووسی بژمێری ، پاشان بۆ زمانە جیاوازەکان.
وێبگەڕی یەک پارچەیی
وەرگێڕی گووگڵ لەزۆربەی لە وێبگەڕەکان خۆکارانە فەراھەم نەکراوە ، پێویستە بەکارھێنەر بەدەستی چالاکی بکات، وە گەلێک لە پاشکۆ خزمەتگوزارییەکانی Firefox extensions لەخۆدەگرێت، و ھەروەھا پاشکۆکانی گووگڵیش، کە دەتوانی لەڕێگای کرتەی لای ڕاستی ماوس چالاکیان بکەیت.
وەرگیڕانی ڕاستەوخۆ لەڕێی وێبگەڕی گووگڵ کرۆم لە شوباتی ٢٠١٠ ەوە بە وەرگێڕی گووگڵ بەستراوەتەوە بە پێگەی وەرگێڕی گووگڵ کە بەخۆکاری بابەتەکان وەردەگێڕێت.
ڕووکەشی گەڕۆک (تەزدەنگ)
لە ڕێگای تەزدەنگی گەڕۆک (Mobilephone) بۆ ٩٠ زمان وەڕگێڕان دەکات و بۆ وەڕگێڕانی وێنە بە ٣٧ زمان بەردەستە و بۆ وەڕگێڕانی دەنگی بە ٣٢ زمان فەراھەمە بەڵام بۆ وەڕگێڕانی ڤیدیۆ بە ٢٧ زمان فەراھەم کراوە.
لەسەرەتای کارکردنی لە ٢٠١١ کاری وەڕگێڕانی تەنھا لەنێوان دوو زمان دا دەکرد (ئینگلیزی – ئیسپانی)، تاوەکو تشرینی یەکەمی ٢٠١١ ژمارەی زمانە فەراھەم کراوەکانی گەیشتە ١٤ زمان، وەڕگێڕانی وێنە لە ڕێگای کامێراوە دەکرێت بەکارھێنەر دەتوانێت وێنەیەک بگرێت و وەرگێڕی گووگڵ بەھۆی تەکنەلۆژیای ڕووناکی ناس (OCR) وەری دەگێڕێتە سەر شێوەی ڕێنووس و پاشان بۆ زمانی جیاواز بەڵام بۆ ھەموو زمانەکان فەراھەم نەکراوە تاکو ئێستا. لەکانونی دووەمی ٢٠١٥، ئاستی داخوازی لەسەر وەڕگێڕانی ڕەنوسی بەرزبویەوە لە ڕێگای کامێراوە، ئەمیش لەئەنجامی کڕینەوەی کامێرای ڕەنوسی لەلایەن کۆمپانیای گووگڵەوە، کە بوە ھۆی بەرزبونەوەی ئاستی وەڕگێڕانی ڤیدیۆییش لە حوزەیرانی ٢٠١٥.
بەرنامەی ئەندرۆید
گووگڵ لە کانوونی دووەمی ٢٠١٠ لەسەر سیستەمی کارپێکەری ئەندرۆید وەرگێڕی گووگڵی بە خۆڕایی بڵاوکردەوە، کە تەنھا نامە و مێژوو ی وەردەگێڕا پاشان خزمەتگوزارییەکانی پەرە پێدا، لە ئێستاشدا ھاوشێوەی پێگەکە سەرجەم زمانە پاڵپشتیکراوەکان لەسەر بەرنامەی وەرگێڕی گووگڵ تایبەت بە ئەندرۆید بەردەستن بۆ بەکارھێنان.
بەرنامەی ئای ئۆ‌ ئێس (iOS)
گووگڵ لە شوباتی ٢٠١١ لەسەر سیستەمی کارپێکەری ئای ئۆ ئێس (iOS) بەرنامەی وەرگێڕی گووگڵی بەردەست کرد کە پێشتر تەنیا لەڕێی وێبگەوە (HTML5) لە ئابی ٢٠٠٨ وەرگێڕی گووگڵ ی بە خۆڕایی پەخش کردبوو، بۆ زیاتر لە ٥٠ زمان کاری وەڕگێڕانی ئەنجام دەدا جگە لە وەرگێڕانە دەنگییەکان بۆ زیاتر لە ١٧ زمان.
دانەی API
لە ٢٦ ی ئایاری ٢٠١١ گووگڵ ڕایگەیاند کە ھیچ کارێکی ھاوبەشیان لەسەر ڕژێمی API دانییە ئەمیش بەھۆی دواکەوتنی کۆمپانیای ناوبراو لە پێشکەوتنەکان و بەکاربەری ئەم ڕژێمە بۆ ئیش پێکردن پێویستە کرێی بەکارھێنان بدەن.
زمانە بەردەستەکان
تا Septemberی 2023، ئەم ١٣٣ زمانە لە وەرگێڕی گووگڵدا بەردەست خراون بۆ وەرگێڕان.
زمانەکانی قۆناغی پەرەپێدان و چاکسازی
تا ئایاری ٢٠٢٢ لەقۆناغی پەرەپێدان و زیادکردنی گووگڵدا ١٠٣ زمان لەم قۆناغەدا بوون کە ھێشتا بەشێوەی فەرمی زیاد نەکراون بۆ وەرگێڕەکەو کارکردن بەردەوامە تێیاندا، کۆمپانیای گووگڵ لەڕێی پلاتفۆرمێکی خۆبەخشییەوە ھانی ئاخێوەرانی ئەو زمانانە دەدات کە تێکستی ئینگلیزی وەربگێڕن بۆ زمانەکانیان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو بەرھەمانەی لە ٢٠٠٦ ناسێنراون وەرگێڕ پۆل:نەرمامێری پێواژۆکردنی زمانی سروشتی پۆل:نەرمامێری وەرگێڕانی مەکینەیی پۆل:وێبگەکانی وەرگێڕان
کەنعان
کەنعان ناوچەیەکی کەڤناری و عیبری زمانە کە ئەڕۆکە ھەریەکە لە وڵاتانی: ئیسڕائیل، لوبنان، ئەردەن، سوریا و ناوچەی فەلەستین بەشێکیان ھی کەنعان بووە. ئەو ناوچەیە لە سەردەمی عەمارنە لە کۆتایی سەردەمی برۆنز، گرینگیەکی تایبەتی ھەبووە لەبەروەی جێگای پەیوەندی نێوان ئیمپراتۆریە مەزنەکانی کۆن وەکوو میسری کۆن، ھیتییەکان و ئاشوور بووە. ناوی ئەو ناوچەیە لە نووسراوەکانی ھەزارەی چوارەمی پێش زایین ھاتوە و دواتر لە نامەکانی عەمارنە وەکوو کیناحو (Kinaḫḫu) ناودەبرێ.
ڕیشە
مانای تەواوی کەنعان دیار نیە. لە نووسراوە میسریەکان دا ناوی کەنعان زۆرتر بارێکی نێگاتیڤی ھەیە و وشەی "دز" و ""کەنعانیەکان"یان لەگەڵ بە کار ھێناوە و ئاماژەی کردوە بە خەڵکی یاخی ناوچەکە. بەڵام ئەو ناوە لە وشەی عیبری کێن (כנען) سەرچاوەی گرتووە، دەشکرێ ئاماژەیەک بێت بۆ سەرزەویەکانی خواروو لە وشەی سامی کێن بە مانای لە ژێر بوون، سەرکوت کراو کە پێچەوانی وشە ئارامیەکەیە کە مانای سەرزەویە بەرزەکان دەدا.
مێژوو
پێش کۆچی ئیسرائیلیەکان و تێکەڵ بوونیان لەگەڵ خەڵکی رەسەنی ناوچەکە، کەنعان شوێنی نیشتە جێ بوونی ئەمووریەکان. عیبریەکان و خێڵە ئارامی و حووریەکان، و کەنعانیەکان و ھەروەھا خێڵە بیاباننشینەکان بوو. لە باکوور و لە کەنارەکانی لوبنان، سووریا، شاری فینیقیەکانی لێ بوون. زمانی کەنعانی ژێر لقێکە لە زمانەکانی باکووری ڕۆژھەڵاتی زمانی سامی.
لە ھەزارەی دووەمی پێش زایین، زۆرتری کەنعان لە ژێر فەرمانڕەوایی میسریەکان دابوو و بە پێی نووسراوەکانیان لە سەدەی ١٢ی پێش زایین، دواتر کۆنترۆلی سووریا و فەلەستینیان لە دەست ھاتە دەر.
زیاتر بزانە
پۆل:مانگیلەی بەپیت پۆل:مێژووی لوبنان پۆل:مێژووی فەلەستین پۆل:شام
بەسری
بەسری (Besrî، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٩ کەس لە ٢٤ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
ئارانیک، وان
300px|وێنۆک|چەپ|وان ئارانیک گوندێکی سەر بە ناوەندی پارێزگای وانی باکووری کوردستانە.
جوگرافیا
گوندەکە ٤٢کم لە ناوەندی پارێزگای وانەوە دوورە.
ژمارەی دانیشتوان
لە ساڵی ٢٠٠٠ ژمارەی دانیستوانەکەی ٧٤٢ کەس بووە.
ژێرخان
لە گوندەکەدا قوتابخانەی سەرەتایی هەیە، بەڵام تۆڕی ئاو و کارەبا و تەلەفۆنی بۆ ڕانەکێشراوە و ڕێگاکانی قیڕتاو نەکراون و هیچ بنکەیەکی تەندروستی و پۆستەی تێدانیە.
پۆل:گوندەکانی وان (ناوەند)
بڕیارنامەی ١٩٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی شوباتی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئاشتی و ئاسایش لە ئەفریقادا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٤٩١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبیا پۆل:٢٠١١ لە لیبیا
ئەساڵە نەسری
ئەساڵە موستەفا نەسری (عەرەبی: نصری لە ١٥ی ئایاری ١٩٦٩ لەدایک بووە) لە لایەن زۆرێکەوە بە یەکێک لە باشترین ھونەرمەندەکانی سوریا دادەنرێت لە دوو دەیەی ڕابردوودا.
ژیانی مناڵی
ئەساڵە لە دیمەشق لە سوریا لەدایک بووە. باوکی ئەساڵە، موستەفا نەسری ئاوازدانەر و گۆرانیبێژێکی پایە بەرزی سوریا بوو کە ھەر زوو بەھرەی دەنگخۆشی لە کچەکەیدا دۆزیەوە و خستیە سەر ڕێی ھونەر. ئەساڵە زۆر پەیوەست بوو بە باوکیەوە کە فێری کرد موزیکی خۆش بووێت. شەیدابوونی بۆ موزیک ھەر لە تەمەنی منداڵییەوە دەستی پێ کرد، ھەر بۆیە بە ڕادیۆیەک زیاتر دڵخۆش دەبوو وەک لەبووکەشووشەیەک، سەرەتای کاری موزیکی ئەساڵە بە گۆرانی نیشتیمانی، ئاینی، مناڵان دەستی پێ کرد کاتێک تەمەنی ٤ ساڵان بوو. ئەساڵە گۆرانی چیرۆکی گەلان (عەرەبی:)ی بۆ موزیکی فیلم کارتۆنێک وت، دوای ئەوەش خەونە جیھانییەکان (عەرەبی:). لە ١٩٨٦، موستەفا نەسری کۆچی دوایی کرد لەپاش خوێنبەربوونی ھەناوی بە ھۆی ڕووداوی ئوتومبیلەوە. مەرگی ناوازەی باوکی وای لێ ئەساڵە کرد کە واز لە گۆرانی بھێنێت و دەست بکات بە ئەرکی خۆی وەک کچە گەورەی ماڵەوە. لە تەمەنی حەڤدە ساڵیدا سەرپەرشتی خوشک و براکانی، ڕیم، ئەمانی، ئەیمەن، ئەیھەم و دایکی دەکرد.
ژیانی ھونەری
یەکەم دەرکەوتنی ھونەری ئەساڵە لە ساڵی ١٩٩١دا بوو لە ئەلبوومی لو تعرفو. ئەلبوومەکە ٤ گۆرانی لەخۆ گرتبوو کە بە ستایڵی تەرەب وترابوون. ئەساڵە بە ھۆی بەپێزی گۆرانییەکانییەوە ھەر زوو دەرکەوتنی خۆی لە نێو گۆرانیبێژە گەنجەکانی وەک نەجوا کەڕەم، سابر ڕەباعی، ئەنغام، و عەبدولمەجید عەبدوڵڵا قایم کرد.
ئەساڵە ناسراوە بە خاوەن دەنگێکی بڵند و ھەستێکی ناسک کە لە زۆربەی گۆرانییەکانیدا بەدی دەکرێت. زۆر ئاھەنگ و بەرنامەی تەلەفزیۆنی بەشداری کردووە. لە دەرەوتنەکانیشیدا بینەرێکی زۆری بۆ کەناڵەکە کۆدەکردەوە. زۆرێک لە گۆرانییەکانی لە لایەن خەڵکەوە پلەی یەکەمی بەدەست ھێناوە لە ساڵانی ٢٠٠١ و ٢٠٠٢.
ژیانی تایبەتی
ئەساڵە کچێکی بە ناوی (شام) و کوڕێکی بە ناوی (خالید) ھەیە لە مێردی یەکەمی، أیمن الذھبی، کە لە ساڵی ٢٠٠٥ لێک جیابوونەوە. ئێستا سەرپەرشتی بەخێوکردنی ھەردوو مناڵەکەی ئەکات. دوای ئەوە ئەساڵە شووی کرد بە دەرھێنەری بەناوبانگی فەڵەستینیی-ئەمریکی، تاریق ئەلعەریان. ئەساڵە لە تاریق ئەلعەریان سکپڕ بوو بەڵام لە نیوەی سکپڕییەکەیدا مناڵەکەی لەبارچوو.
ئەساڵە مسوڵمانی سوننییە و خاوەن ٣ ڕەگەزنامەی سوری، بەحرەینی و میسڕییە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:خەڵکی دیمەشق
٣ی تەممووز
٣ی تەمموز ١٨٤ەم ڕۆژی ساڵە (١٨٥ لە ساڵی پڕدا). ١٨١ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.
بۆنەکان
پۆل:تەممووز
پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
بایرەک، وان
300px|وێنۆک|وان بایرەک گوندێکی سەر بە ناوەندی پارێزگای وانی باکووری کوردستانە.
تێکەڵە پەڕین
تێکەڵە پەڕین (بە ئینگلیزی: Cross-pollination) جۆرێکە لە پەڕین، و زۆربوونە کردارێکە، کە تیایدا دەنکەھەڵاڵە لە پۆرگی ڕووەکێکەوە بۆ کۆسپی ڕووەکێکی تر دەگوازرێتەوە.