cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بزوێنەری سوتانی ناوەکی
جوڵەی سەروخوار
بزوێنەرە چوار هەنگاوی (سوری ئۆتۆ)
زوێنەری شەش هەنگاوی
بە جۆری سوتان:
پێکهاتە
وێنۆک|سلندەر بلۆکی بزوێنەری ٨ سلندەر
وێنۆک|پستن و قۆلە بەگن و بیەرینگ
بنچینەی بەرزبونەوە و نزمبونەوەی بزوێنەری سوتانی ناوەکی بریتیە لە بلۆکی بزوێنەر(Block engine)،کە بە گشتی لە کاست ئایرۆن و ئەلەمنیۆم دروست دەکرێت. بلۆکی بزوێنەر پێکدێت لە سلندەرەکان. ئەو بزوێنەرانەی کە لە یەک سلندەر زیاتر پێکدێن زۆرجار لە یەک ڕیز(بزوێنەری ڕێک) یان دوو ڕیز( بزوێنەری سندوقی،شێوە V ) ڕێک دەخرێن؛ سێ ڕیز(شێوەی W )کە بەدەگمەن بەکاردەهێنرێت لە بزوێنەرە مۆدێرنەکاندا، وە بزوێنەرە شێوە جیاوازەکانی تریش گونجاو و بەکارهاتوون. بزوێنەرە تاک سلندەرەکان باوترن لە ماتۆڕ و ئەو ئامێرانەی کە قەبارەی بزوێنەرەکانیان بچوکە.
لەناو بلۆکی (بزوێنەرە بە ئاو ساردکراوەکاندا) ڕێڕەو هەیە بۆ سوڕانەوەی بەردەوامی شلە ساردەکان(چاکەتی ئاوی). هەندێ لە بزوێنەرەکان لەجیاتی هەبونی چاکەتی ئاوی( water jacket) بۆ ساردکردنەوە، هەوای تێدا بەکاردەهێنرێت بە شێوەیەک کە بلۆکە سلندەریەکان پەڕەی لکاویان پێوەیە کە ڕاستەوخۆ گەرمی لە بزوێنەرەکەوە بۆ هەوا دەگوازنەوە. لە کۆتایی دیواری سلندەرەکان کونی بچوک هەیە کە یارمەتیدەرە بۆ پاراستن و هەڵگرتنی سوتەمەنی زیاتر. ڕوویەکی زۆر ڕەق دەبێتە هۆی زیان گەیاندن بە بزوێنەرەکە لە ڕێگەی داخورانی بێشومار لەسەر پستنەکە.
پستنەکان پارچەی لولەکی کورتن کە کۆتایی لایەکی سلندەر دادەخەن بەهۆی پەستانی بەرزی هەوای پەستێوراو و بەرهەمەکانی سوتان و جوڵەی بەردەوامیان لەناو سلندەر لە کاتی ئیشکردنی بزوێنەرەکە. بەشی سەرەوەی پستنەکە ناودەبرێت بە (crown) کە بە گشتی ڕێک و تەختە یان ڕووقوپاوە. هەندێک لە بزوێنەرە دوو هەنگاوەکان پستن بەکاردێنن لەگەڵ سەری لادەر. پستنەکان لە بەشی خوارەوەیاندا کراوەن و بۆشن لە پێکهاتەیەکی پشتگیری تەواو. کاتێک بزوێنەرێک ئیشدەکات، پەستانی گازەکە لەناو ژووری سوتانەکەدا هێزێک دەخاتە سەر کڕاونی پستنەکە کە بەناو تۆڕەکەیدا دەگوازرێتەوە بۆ .هەر پستنێک ڕینگ(ئەڵقە)ی هەیە کە دەوری چێوەی پستنەکەی داوە و ڕێگری دەکات لە چونی گازەکان بۆناو کڕانک کەیس یان لێچونی ڕۆن بۆناو ژووری سوتان.
سیستەمی هەوا گۆرکێ( ventilation system) هەلدەستێ بە بەدەست هێنانی ڕێژەیەکی بچوکی گاز کە دەربازی بوە لە پستنەکان لە ماوەی ئیشپێکردنی ئاسایی چونەدەری لە کرانکەس لەبەر ئەمە کەلەکەبونی چەوری پیس و پەیدابونی داخوران  ڕونادات. لە بزوێنەری دوو هەنگاوی گاز کرانککەس(crankcase )بەشێکە لە ڕێڕەوی هەوا و سووتەمەنی بەهۆی بەردەوامی ڕۆیشتن پێیدا بۆیە پێویست بە کرانکەسی سیستەمی هەواگۆڕکێی جیاواز ناکات.
سەری سلندەر بە بلۆکی بزوێنەر بەستراوە بە ژمارەیەکی زۆر لە بورخو.کە چەندین هاوكیشەی جیاواز هەیە بۆ بەستنیان. سەری سلندەر (cylinder head) سلندەرەکان دادەخات لەولایەی کە روبەرویە لەگەل پستنەکان.سەری سلندەر رێرەوەکانی لەخۆ گرتوە کەبۆ چوونەناو و چونەدەر وەهەروەها لە رێکخستنیان کە ڕێگا بە کرانەوی دەرچەی چوونەژورەوە دەدات بۆ ناو سلندەر تا پڕبێت لە هەوا وە بە کرانەوەی دەرچەی چوونەدەر بۆ ڕێگەدان بە دەربازبوونی گازە سووتاوەکان.ئەگەرچی لە بزوێنەری دووهەنگاوی کرانککەسی پاککەر ڕێڕەوی گاز راستەوخۆ بەستراوە بە دیواری سلندەر بەبێ بوونی هیچ دەمەوانەیەک ،لە جیاتی ئەوە پستنەکە کۆنتڕۆڵی کرانەوە و داخرانی دەمەوانەکان دەکات.
سەری سلندەر سپارک پلاک دەگرێتەخۆ لەو بزوێنەرانەی کە بە پلاک ئشدەکەن وە لەگەل ئنجێکتەر بۆ بزوێنەرەکان کە ئنجێکشنی راستەوخۆ (direct injection) بەکاردێنن.هەروەها سەری سلندەر سپارک پلاک لەخۆدەگرێت لەو بزوێنەرانەی کە داگریساندن(سووتان) بە پلاکە( SI engines).
وە ئنجێکتەرەکانیش دەگرێتەخۆ بۆ ئەو بزوێنەرانەی کە دایڕێکت ئنجێکت (ئینجێکتەری راستوخۆ لەسەر سلندەر(direct injection))بەکاردێنن.لە هەموو بزوێنەرەکانی سووتان بە پەستان(CI engine) ئینجێکتەر بەکاردێت،بەشێوەیەکی گشتی ئینجێکتەری راستەوخۆ بەکاردێنن جگەل لەهەندێکیان کە کە ئینجێکتەری ناراستەوخۆ تێیاندا بەکاردێت.بزوێنەری سووتان بە پلاک کاربرێتەر(carburetor) یاخود ئینجێکتەر بەکاردێنن وەک دەرچە یاخود ئینجێکتەری راستەوخۆ. لە بزوێنەری سووتان بە پلاک هەر سلندەرێک یەک پلاکی هەیە بەلام هەشە ٢ پلاکی هەیە. گاسکێت(کاسکێت( head gasket)) ڕێگری دەکات لە تێپەربوونی گاز لە نێوان سەری سلندەر و بلۆکی بزوێنەر.
داخران و کرانەوەی دەرچەکان(ڤالڤەکان) کۆنتڕۆڵکراوە بەهۆی یەک یان زیاترلەهەریەک لە کامشەفتەکان و سپرینگەکان یاخود بەهۆی میکانیزمی دێسمۆدرۆمیک( desmodromic mechanism )(جۆرێکە بۆ کۆنتڕۆڵی ڤالڤەکان بەکاردێت) کە سپرینگ تییدا بەکارنایەت.کامشەفت(camshaft) ڕاستەوخۆ لەسەر ڤالڤەکان کاردەکات یان بەهۆی ڕۆک قۆڵەکان( rocker arm) کار کار لەسەر ڤالڤەکان دەکات یان جگەل لەوە بەهۆی پوشرۆد (pushrod)(مەبەست لە توڵەیە کە بۆ پاڵنان بەکاردێن).
کراسنککەس بەستراوە لە بەشی خوارەوەی بزوێنەر لەگەل ئەو دەفرەی کە ڕۆنە کەوتوەکان  کۆدەکاتەوە لە کاتی ئیشکردنی ئاسایی بزوێنەر.لەو بۆشایەی کە دروستبوە لە نێوان بلۆک سلندەر و دەفرەکانی ڕۆن کرانکشەفت جوڵەی سەرو خواری پستنەکان دەگۆرێت بۆ جوڵەی خولاوە.
کرانکشەفت بەستراوەتەوە بە بلۆکی بزوێنەر بەهۆی بیەرنگەکان (main bearings)کە رێگە بە خولانەوەی کرانکشەفت دەدەن.لە هەندێک حاڵەتدا تاک بیەرینگی دێک (main bearing deck)باشتر بەکاردێ لە چاو ژمارەیەک زۆر لە قەپاخە بچوکەکان .قۆڵەبەگنەکان لەو شوێنانە بۆهاوسەنگکردنی کرانکشەفت بەستراون.
پستنەکان پارچەی لولەکی کورتن کە کۆتایی لایەکی سلندەر دادەخەن بەهۆی پەستانی بەرزی هەوای پەستێوراو و بەرهەمەکانی سوتان و جوڵەی بەردەوامیان لەناو سلندەر لە کاتی ئیشکردنی بزوێنەرەکە. بەشی سەرەوەی پستنەکە ناودەبرێت بە (crown) کە بە گشتی ڕێک و تەختە یان ڕووقوپاوە. هەندێک لە بزوێنەرە دوو هەنگاوەکان پستن بەکاردێنن لەگەڵ سەری لادەر. پستنەکان لە بەشی خوارەوەیاندا کراوەن و بۆشن لە پێکهاتەیەکی پشتگیری تەواو. کاتێک بزوێنەرێک ئیشدەکات، پەستانی گازەکە لەناو ژووری سوتانەکەدا هێزێک دەخاتە سەر کڕاونی پستنەکە کە بەناو تۆڕەکەیدا دەگوازرێتەوە بۆ .هەر پستنێک ڕینگ(ئەڵقە)ی هەیە کە دەوری چێوەی پستنەکەی داوە و ڕێگری دەکات لە چونی گازەکان بۆناو کڕانک کەیس یان لێچونی ڕۆن بۆناو ژووری سوتان.سیستەمی هەوا گۆرکێ( ventilation system) هەلدەستێ بە بەدەست هێنانی ڕێژەیەکی بچوکی گاز کە دەربازی بوە لە پستنەکان لە ماوەی ئیشپێکردنی ئاسایی چونەدەری لە کرانکەس لەبەر ئەمە کەلەکەبونی چەوری پیس و پەیدابونی داخوران  ڕونادات. لە بزوێنەری دوو هەنگاوی گاز کرانککەس(crankcase )بەشێکە لە ڕێڕەوی هەوا و سووتەمەنی بەهۆی بەردەوامی ڕۆیشتن پێیدا بۆیە پێویست بە کرانکەسی سیستەمی هەواگۆڕکێی جیاواز ناکات.
سەری سلندەر سپارک پلاک دەگرێتەخۆ لەو بزوێنەرانەی کە بە پلاک ئشدەکەن وە لەگەل ئنجێکتەر بۆ بزوێنەرەکان کە ئنجێکشنی راستەوخۆ (direct injection) بەکاردێنن.
هەروەها سەری سلندەر سپارک پلاک لەخۆدەگرێت لەو بزوێنەرانەی کە داگریساندن(سووتان) بە پلاکە( SI engines) ، وە ئنجێکتەرەکانیش دەگرێتەخۆ بۆ ئەو بزوێنەرانەی کە دایڕێکت ئنجێکت (ئینجێکتەری راستوخۆ لەسەر سلندەر(direct injection))بەکاردێنن.لە هەموو بزوێنەرەکانی سووتان بە پەستان(CI engine) ئینجێکتەر بەکاردێت،بەشێوەیەکی گشتی ئینجێکتەری راستەوخۆ بەکاردێنن جگەل لەهەندێکیان کە کە ئینجێکتەری ناراستەوخۆ تێیاندا بەکاردێت.بزوێنەری سووتان بە پلاک کاربرێتەر( carburetor) یاخود ئینجێکتەر بەکاردێنن وەک دەرچە یاخود ئینجێکتەری راستەوخۆ. لە بزوێنەری سووتان بە پلاک هەر سلندەرێک یەک پلاکی هەیە بەلام هەشە ٢ پلاکی هەیە. گاسکێت(کاسکێت( head gasket)) ڕێگری دەکات لە تێپەربوونی گاز لە نێوان سەری سلندەر و بلۆکی بزوێنەر. داخران و کرانەوەی دەرچەکان(ڤالڤەکان) کۆنتڕۆڵکراوە بەهۆی یەک یان زیاترلەهەریەک لە کامشەفتەکان و سپرینگەکان یاخود بەهۆی میکانیزمی دێسمۆدرۆمیک( desmodromic mechanism )(جۆرێکە بۆ کۆنتڕۆڵی ڤالڤەکان بەکاردێت) کە سپرینگ تییدا بەکارنایەت.
کراسنککەس بەستراوە لە بەشی خوارەوەی بزوێنەر لەگەل ئەو دەفرەی کە ڕۆنە کەوتوەکان کۆدەکاتەوە لە کاتی ئیشکردنی ئاسایی بزوێنەر.لەو بۆشایەی کە دروستبوە لە نێوان بلۆک سلندەر و دەفرەکانی ڕۆن کرانکشەفت جوڵەی سەرو خواری پستنەکان دەگۆرێت بۆ جوڵەی خولاوە.
کرانکشەفت بەستراوەتەوە بە بلۆکی بزوێنەر بەهۆی بیەرنگەکان (main bearings)کە رێگە بە خولانەوەی کرانکشەفت دەدەن.لە هەندێک حاڵەتدا تاک بیەرینگی دێک (main bearing deck)باشتر بەکاردێ لە چاو ژمارەیەک زۆر لە قەپاخە بچوکەکان .قۆڵەبەگنەکان لەو شوێنانە بۆهاوسەنگکردنی کرانکشەفت بەستراون
سەری سلندەر مەنیفۆڵدی چونە ژووری( intake manifold)هەیە لەگەڵ مەنیفۆڵدی چونەدەر کە بەشێوەیەکی گونجاو بەستراون لەگەڵ دەرچەکان .مەنیفۆڵدی چونە ژوور(exhaust manifold) لەگەل فلتەری هەوا بەستراوە یاخود کاربرێتەر کە ئەویش لەگەل فلتەری هەوا بەستراوە. مەنیفۆڵدی چونەدەر یەکەم پێکهاتە لە سیستەمی کردنەدەرەوە(مەبەست لەو سیستەمەیە بۆ کردنەدەرەوەی پاشماوەکانی سووتان لە بزوێنەر).کە مەنیفۆڵدی چونەدەر هەموو گازە سووتاوەکان لە سلندەر ڕادەکێشیت پاشان بەڕێیان دەکات بۆ ڕێڕەوی پێکهاتەکانی تر لە سیستەمی کردنەدەرەوە. سیستەمی کردنەدەرەوە لە بزوێنەرە سووتانە ناوەکیەکان کاتالیک و موفلێڕ لە خۆدەگرێت. کۆتا بەش لە ڕێڕەوی چونەدەرەوەی گازەکان بریتیە لە کلکی گزۆز(tailpipe).
.
بزوێنەرە چوار هەنگاویەکان
خاڵی بەرزی بێجوڵەی(TDC) پستن کە نزکترین شوێنە لە دەمەوانەکان (ڤاڵڤەکان) .خاڵی نزمی بێجوڵە(BDC) کە دوورترین شوێنە لە دەمەوانەکان.هەنگاو (stroke) بریتیە لە لە جوڵەی پستن لە نێوان TDC بۆ BDC وە بەپێچەوانەوەشەوە ،کە هەردووکیان پێکەوە پڕۆسەیەکی هاوکارن. کاتێک بزوێنەر لە ئیشکردن دایە کرانک شەفت بەردەوام دەخولێتەوە بە نزیکی خێرایەکی جێگیر.لە بزوێنەرە چوار هەنگاوە ناوەکیەکان پستن دوو هەنگاو دەکەن لە سوڕانەوەی هەر خولێکی کرانک شەفت. ڕونکردنەوەی هەنگاوەکان :
هەنگاوی دووەم  پەستان  : لەم هەنگاوەدا هەردوو دەمەوانەکان دادەخرێن، پستن جوڵە بەرەو سەرەوە دەکات بۆ کەمکردنەوەی قەبارەی ژووری سوتان، کە قەبارە دەبێتە کەمترین نرخ لەوکاتەی پستن دەگات بە چەقی بەرزی بێجوڵە.پستن هەڵدەستێت بە کارکردن لەسەر تێکەڵەکە کە پەستێنراوە بەمەش دەبێتە هۆی زیادبونی پەستان و پلەی گەرمی و چڕی بە نزیکەیی ڕەفتار دەکەن بە هۆی یاسای نمونەیی گازەکان. پێش ئەوەی پستن بگاتە چەقی بەرزی بێجوڵە تەقینەوە دەست پێدەکات.لە بزوێنەری(SI engine) سپارک پلاک زۆرترین ڤۆڵتیە وەردەگرێت کە دەبێتە هۆی تەقینەوەی تێکەڵەکە بەڵام لە بزوێنەری(CI)سوتەمەنی بەخێرایی ئنجێکت دەبێت بۆ ژووری سوتان وەک پڕژە پاشان سوتەمەنیەکە دەسوتێت لە ئەنجامی پەیدابوونی پلەیەکی گەرمی بەرز.
هەنگاوی سێیەم  توانا یاخود هەنگاوی کارتێکردن : پەستانی گازە سوتاوەکان پاڵ بە پستنەکان دەنێت بەرەو خوارەوە کە وزەیەکی زۆر زیاتر بەرهەم دێت بە بەراورد بە پەستاوتنی تێکەڵەکە،کە تەواوکاری هەنگاوی پەستاوتنە. کشانی گازە سوتاوەکان دەبێتە هۆی دابەزاندنی پلەی گەرمی و پەستان و چڕی.کاتێک پستن نزیک دەبێتەوە لە خاڵی نزمی بێجوڵە ئەوا دەمەوانەکانی چونەدەرەوە دەکرێنەوە..
هەنگاوی چوارەم  کردنەدەرەوە  : دەمەوانەکانی کرانەدەرەوە هەر بە کراوەیی دەمێنەوە کاتێک پستن جوڵە بەرەوسەرەوە دەکات و گازە سوتاوەکان دەکاتە دەرەوە. لەو بزوێنەرانەی کە بە سروشتی هەوا دەکەنە ژوورەوە بەشێک لە گازە سوتاوەکان هەر لەناو سلندەر دەمێنەوە لە کاتی ئیشکردنی بزوێنەر چونکە پستن ناتوانێت ژووری سوتان دابخات بەتەواوەتی بەمەش کار لە تێکەڵەی هەنگاوی دواتردەکات .لە کۆتایی هەنگاوەکە دەمەوانەکانی چونەدەر دادەخرێن پاشان دەمەوانەکانی چونەناو دەکرێنەوە بەم شێوە بەردەوامی بە خولی دواتر دەدات.دەمەوانەی چونە ناو دەکرێنەوە پێش ئەوەی ئەوەی دەمەوانەکانی چونەدەرەوە دابخرێن بۆ پاکردنەوەی باشتری ژووری سوتان..
بزوێنەرە دوو هەنگاویەکان:
‎بزوێنەری دوو هەنگاوی بەوە پێناسە دەکرێت کە هەر پستنێک یەک خول دەکات لە یەک سوڕانەوەی کرانکشەفت.کە لە چوار پڕۆسە پێکدێت (چونەناو ،پەستان ، توانا، چونەدەر). دەست پێکردن لە بەرزترین خاڵی بێجوڵە کە سوڕەکە ئەم هەنگاوانەی خوارەوە لە خۆدەگرێت :
هەنگاوی دووەم  پاکردنەوە  : لە دەوروبەری ٧٥ پلەی سوڕانەوەی کرانک شەفت پێش نزمترین خاڵێ بێخوڵە ئەوا دەماوانەکانی چونەدەر دەکرێنەوە. لەپاش ئەوە دەمەوانەکانی چونەناو دەکرێنەوە کە ئەو هەوایەی هاتۆتە ژوور شوینی گازە سوتاوەکان دەگرێتەوە دەبێتە هۆی پاڵنان بە گازە سوتاوەکان بۆ دەرەوە بە شێوەیەکی باش .پاش ئەوەی پستن دەچێت بەرەو سەر بە مەدایەکی کەم پێش ئەوەی بگات بە بەرزترین خاڵی بێجوڵە ئەوا دەمەوانەکانی چونەدەر دادەخرێن.
سووریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
بزوێنەری سوتانی ناوەکی
بزوێنەرە چوار هەنگاویەکان
هەنگاوی سێیەم  پەستان : لە پاش داخرانی هەردوو دەمەوانەی چونەناو چونەدەر پستن بەرەو سەرەوە دەجوڵێت دەبێەهۆی پەستاوتنی تێکەڵەکە. تەقین دەست پێدەکات پێش ئەوەی پسن بەتەواوەتی بگات بە بەرزترین خاڵی بێجوڵە. یاسای سێرمۆداینەمیک ڕەچاو دەکرێت هەروەک بزوێنەری چوار هەنگاویەکان دەربارەی پەستاوتنی تێکەڵەکە.
کرانککەسی پاکەرەوە
هەندێک لە بزوێنەرەکانی بە پلاک سوتان کرانککەس بەکار دێنن لە جیاتی دەمەوانەکان .لە جیاتی کرانککەسەکە بەشی خوارەوەی سلندەر کاردەکات وەک پەمپ.دەرچەی چونەناو بەستراوە لەگەل کرانککەس بەهۆی دەمەوانەکانی رید یان بەهۆی دیسکی خولاوە کە بەهۆی بزوێنەر کاردەکات.بۆهەر سلندەرێک دەرچەی گوێزەرەوە بەستراوە بە کۆتایی یەکەمی کرانککەس لەگەل کۆتایەکی تر بە دیواری سلندەر .دەرچەی چونەدەر راستەوخۆ بەستراون بە دیواری سلندەر .دەرچەکانی چونەدەر و داخران کۆنترۆل کراون لەڕێگەی پستنەوە.دەمەوانەی رید دەبێتەوە کاتێک پەستانی کرانککەس کەمێک پەستانی چونەناو دەستپیدەکات بەمەش رێگادەدەت بە پڕبونی سلندەر بە تیکەڵەی نوێ، ئەوە کاتێک ڕودەدات کاتێک پستن بەرەو سەرەوە دەجوڵێت.کاتێک پستن بەرەو خوارەوە دەجوڵێت پەستانی ناو کرانککەس زیاد دەکات بەمەش دەمەوانەی ڕێد یەکسەر دادەخڕێن.پاشان تێکەڵەکە دەپەستێورێت لەناو کرانککەس.
کاتێک پستن بەرەو سەرەوە جوڵە دەکات دەرچەی چونەدەر و گوێزەرەوە  دەردەکەون ئەمە وادەکات کە پەستانی بەرزی تێکەڵەکە بچێتەناو سلندەر لەڕێگەی دەرچەی گویزەرەوە  وە ببێتە هۆی کرانەدەرەوەی گازە سوتاوەکان. ڕۆنکاری ئەنجام دەدرێ لەئەنجامی زیادکردنی ڕۆنی دوو-هەنگاو (جۆرە ڕۆنێکی تایبەتە کە زیاد دەکرێت بۆ سوتەمەنی  بزووێنەرە دوو هەنگاویەکان تاوەکو کاری ڕۆنکاری بەشەکانی ناو بزوێنەر بەئەنجام بگەیەنێت ) بۆ ناو سوتەمەنی بە ڕێژەیەکی زۆر کەم.
١٩٢ (ژمارە)
١٩٢ (سەد و نەوەد و دوو) (192) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ١٩١ و ١٩٣.
بزوێنەری سوتانی ناوەکی
کرانککەسی پاکەرەوە
پتڕۆڵ بە پەسەند دادەنرێ بۆ تێکەڵکردنی گازۆلین و ئەو ڕۆنەی کە پێشتر باسمان کرد.ئەم جۆرە  بزوێنەرە دوو هەنگاویانە خاوەن چوستیەکی کەمن لەچاو بزوێنەرە چوار هەنگاویەکان لەگەل ئەوەش دەبنە هۆی دەرپەڕاندنی پاشەرۆی گازە سوتاوەکان بە ڕێژەیەکی زۆر بۆ دەرەوە.
١٩٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بزوێنەری سوتانی ناوەکی
کرانککەسی پاکەرەوە
سەرچاوەکان <references group="" responsive="1">
پۆل:مۆتۆرەکان پۆل:بزوێنەرەکان
١٩٣ (ژمارە)
١٩٣ (سەد و نەوەد و سێ) (193) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ١٩٢ و ١٩٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٩٤ (ژمارە)
١٩٤ (سەد و نەوەد و چوار) (194) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ١٩٣ و ١٩٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٢٧ی بەفرانبار
٢٧ی بەفرانبار ٣٠٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٦٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٦٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی بەفرانبار
٢٨ی بەفرانبار
٢٨ی بەفرانبار ٣٠٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٦١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٦٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی بەفرانبار
عەلیاوا، قەرەداغ
عەلیاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سێوسێنان، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
عەلیاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مەسۆیی و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاوەسپی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دێوانە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەکیە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
١٩٥ (ژمارە)
١٩٥ (سەد و نەوەد و پێنج) (195) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ١٩٤ و ١٩٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گینێی ئیستوایی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
گینێی ئیستوایی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
١٩٦ (ژمارە)
١٩٦ (سەد و نەوەد و شەش) (196) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ١٩٥ و ١٩٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بەھبەھان
بەهبەهان شارێکە لە پارێزگای خووزستان و ناوەندی شارستان بەهبەهانە. ئەم شارە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی پارێزگای خووزستاندا هەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی پارێزگای خووزستان پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سووریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سووریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
٢٩ی بەفرانبار
٢٩ی بەفرانبار ٣٠٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٦٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٦١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی بەفرانبار
ئاووھەواناسی
ئاووھەواناسی یان زانستی ئاووھەوا (، کلایمەتۆلۆجی) بریتییە لە خوێندنی زانستییانەی ئاووھەوا، کە زانستییانەیی پێناسەکراوە بە تێکڕای دۆخەکانی کەشوھەوا لە ماوەیەکی کاتی. ئەم زانستە مۆدێرنە وەک لقێکی زانستەکانی تەوشک و ژێرلقی جوگرافیای فیزیکی ھەژمار دەکرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:جوگرافیای فیزیکی پۆل:ژینگە
کەشناسی
کەشناسی (، میتیۆرۆلۆجی) لقێکی زانستەکانی تەوشکە کە کیمیای تەوشک و فیزیکی تەوشک لەخۆدەگرێت، و بەشێوەی سەرەکی تیشک دەخاتە سەر پێشبینیکردنی کەش.
ئەو کەسانەی ئەم زانستە دەخوێنن و دەبنە شارەزای ئەو بوارە بە کەشناس ناودەبرێن. کەشناسەکان زانیارییەکانی پەستانی ھەوا، خێراییی با، ئاراستەی با، پلەی گەرمی، شێ، و زانیاریی دیکەش تۆمار دەکەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:ئۆقیانووسناسی پۆل:جوگرافیای فیزیکی پۆل:فیزیکی بەکاربراو
١٩٨ (ژمارە)
١٩٨ (سەد و نەوەد و هەشت) (198) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ١٩٧ و ١٩٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٩٧ (ژمارە)
١٩٧ (سەد و نەوەد و حەفت) (19ٚ7) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ١٩٦ و ١٩٨.
ئیفلیجیی خەو
دۆزینەوەکان
بەم دواییانە زانایان توانیان نھێنی ئەم پەشۆکاویە بدۆزنەوە و بە ڕێگەیەکی زانستی پێناسەی بکەن، ئەمەش دوای دۆزینەوەی قۆناغە جیاوازەکانی خەو و زانینی ھەموو گۆڕانکاریە زیندەییەکان کە ھەموو قۆناغەکان لەخۆدەگرێ. لە قۆناغی خەون بینین، کە دوای ٩٠ خولەک لە سەرەتای خەو، یان لە سێیەکی کۆتایی کاژێرەکانی خەو نزیکی کاتی لەخەو ھەستان، بەوە ناسراوە کە ماسولکەکانی لەش ھەمووی شەل دەبێت بێجگە لە ناوپەنچک و ماسولکەی دەرەوەی چاو، وە کۆمەڵێ خەونی پیشاندەدرێت کە لەوانەیە ئەنجام بێ بۆ چالاکی بیر و ھۆشی کە دەوڵەمەندە بە ڕووداو.
ھۆکارەکان
ھۆکارەکانی ئیفلیجی خەو، بریتیە لە دەرچوونی مرۆڤ لە قۆناغی خەون بینین بۆ قۆناغی خەون نەبینین دوای ئەوە ھەستان لەخەو و بە ئاگابوون و ھەست پێکردن بە دەوروبەری، بەڵام  -جیاواز لە ئاسایی- ناتوانێ کۆتایی بە شەل بوونی تەواوی ماسولکەکان یھێنێت، کە ئەمەش دەبێتە ھۆی ھەست کردن بە پەشۆکاوی و ترسێکی زۆر، سەرەنجام بینینی چەند  شەبەنگ و تارمایی بێزارکەر و ھەست کردن بە پەککەوتن و خنکان و نەتوانینی قسەکردن و جوڵان. وەبەردەوام دەبێت لە نێوان چەند چرکەیەک بۆ چەند خولەکێک، کۆتایی دێت بە گەڕانەوەی جووڵە و قسەکردن پاشان ھەستان لە خەو بە حاڵەتێکی ترسان و پەشۆکاوی و تەنانەت گریان، بەھۆی ئەو حاڵەتەی بەسەریھاتووە. ئەم حاڵەتە توشی ھەردوو ڕەگەزەکە دەبێت لە ھەموو تەمەنێک.
وەچەند ھۆکارێکیش ھەن کە یارمەتین بۆ ڕوودانی، قەدەغەکردنی نوستن (کەم خەوتن) بە ھۆکارێکی گرنگی ڕوودانی ئیفلیجی خەو دادەنرێت لەبەر زۆربوونی شەل بوونی ماسولکەکان و چڕی قۆناغی خەو بینین. لەھەمان کاتدا پزیشکان ئاماژە بەوە دەکەن خەم و پەشۆکاوی زۆر و نوستن لەسەر پشت و توشبوون بە ھەندێک نەخۆشی دەروونی، وەھەروەھا ڕاوەستانی لەناکاو لە بەکارھێنانی دەرمانە ساردکەرەکان وەکو چارەسەری تووڕەیی، بە ھۆکار دەزانرێت بۆ دووبارە بوونەوەی ئەم حاڵەتە بێزارکەرە.
چارەسەر
سەبارەت بە چارەسەری ئیفلیجی خەو، لە بنەڕەتتدا بشت دەبەستێ بە چاککردنی ھەڵسوکەوتی ژیان وەک چاککردنی کاتی خەوتن و ھەستان لەخەو و ئەنجامدانی وەرزش و خەوتن لەسەرلا لەجیاتی خەوتن لەسەر پشت، لەگەڵ دوورکەوتنەوە لە ھۆکارەکانی خەم و پەشۆکاوی و چارەسەرکردنیان. گرینگترین چارەسەرەکان:
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نەخۆشییەکان پۆل:نیرۆسایکۆلۆژی
کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان
کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان یان کۆمەڵە (پێشتر: کۆمەڵەی مارکسی–لینینیی کوردستان) حیزبێکی چەپی کوردی بوون لە باشووری کوردستان، لە ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠ دامەزرا. پێش دامەزراندنی کۆمەڵە، بەشێک لە ئەندامەکان لە پارتی دیموکراتی کوردستان چالاک بوون. لە ساڵی ١٩٧٦، کۆمەڵە شەڕی چەکداری لەبەرامبەر حیزبی بەعس ڕاگەیاند. چالاکییەکانی کۆمەڵە بەنھێنی ئەنجام دەدران.
لە ساڵی ١٩٨٩ کۆمەڵە ھەڵوەشایەوە.
مێژوو
کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان لە ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠ لەلایەن ھەریەکە لە شەھاب شێخ نووری، وەستا ئەنوەر و جەعفەر کۆیی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٧٦، ھەر سێ دامەزرێنەرەکەی کۆمەڵە لەلایەن دەسەڵاتی شای ئێرانەوە ڕادەستی عێراق کرانەوە و لە ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٦ لەسێدارە دران.
لە ساڵی ١٩٧٦، کۆمەڵە بوو بە باڵێک لە یەکێتیی نیشتمانی کوردستان لەژێر ناوی کۆمەڵەی مارکسی لێنینی کوردستان.
لە ساڵی ١٩٨٩، لەدوای دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان ئەوا کۆمەڵەی ڕەنجدەران ھەڵوەشایەوە و ئەندام و دامەزرێنەرانی چوونە ناو حیزبە نوێیەکەوە. دوای کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی لە ساڵی ١٩٩٢، ناوی کۆمەڵە بەیەکجاری نەما.
سەرچاوەکان
پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان پۆل:حیزبەکانی عێراق پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان پۆل:کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان
شارستانی بەھبەھان
شارستان بەهبەهان لە باشووری ڕۆژهەڵاتی خووزستاندا هەیە. ناوەند ئەم شارستانە، شار بەهبەهانە. ئەم شارە نەوت، گازو زەوینی بە پیتی هەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی پارێزگای خووزستان پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کەڵۆش
جوگرافیا
کەڵۆش لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دوکان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھۆمەرقەڵا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مچەکوێر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سێوسێنان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران
سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران ، بە کورتە ئاجا (بە فارسی: آجا)، ھەروەھا ناسراو بە سوپای ئێران یان ئەرتەش (بە فارسی: ارتش)، بەشێک لە ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە، کە ئەرکی پاراستنی یەکپارچەییی خاکی وڵاتی لە ھەڕەشە دەرەکی و ناوخۆیییەکان پێیە.
ئەرتەش خاوەنی ستافی ھاوبەشە کە ھاوئاھەنگی لە نێوان چوار لقەکانی ئەرتەش دەکا کە بریتین لە: ھێزی وشکانی، ھێزی ئاسمانی، ھێزی دەریایی و ھێزی بەرگریی ئاسمانی.
دارەقەیاس
دارەقەیاس گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
دارەقەیاس ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
گینێی ئیستوایی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
گینێی ئیستوایی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سووریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سووریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
٣٠ی بەفرانبار
٣٠ی بەفرانبار ٣٠٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٦٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی بەفرانبار
١٩٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
فێدریکۆ کیێزا
فێدریکۆ کیێزا ( لەدایکبووی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئیتاڵییە و وەک یاریزانی باڵ یاری بۆ یانەی تۆپی پێی یوڤێنتوس و هەڵبژاردەی ئیتاڵیا دەکات.یەکەم یاریی نێودەوڵەتی خۆی لەگەڵ هەڵبژاردەیئیتاڵیا لە مانگی ئازاری ٢٠١٨ ئەنجامدا. یارمەتی وڵاتەکەی دا بۆ بردنەوەی نازناوی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠, لە هەمان کاتدا ناوی لە پێکهاتەی باشترین یاریزانەکانی  پاڵەوانێتییەکەدا هات.
خەڵاتەکان
یۆڤانتۆس
ئیتاڵیا
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:CS1 Italian-language sources (it)
١ی ڕێبەندان
١ی ڕێبەندان ٣٠٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
کۆماری مۆلۆسیا
کۆماری مولۆسیا وردەوڵاتێکی دانپێدانەنراو، لە ساڵی ١٩٧٧ دامەزراوە و خانوویەکی بچووکە لە نزیک شاری دەیتۆن لە ویلایەتی نیڤادا لە ئەمریکا. بە بچووکترین وڵات دادەنرێت لە جیھاندا، تەنیا ٣٢ دانیشتووی ھەیە.
کۆماری مۆلۆسیا دەکەوێتە ویلایەتی نیڤادای ئەمریکا و ڕووبەرەکەی ٠.٠٠٥٣کم چوارگۆشەیە (خانووەکە ٤٠ مەتری دووجایە و بە ڕووبەری ٢٣،٢٦٣ مەتر چوارگۆشە دەورە دراوە) و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٢٧ کەسە. بە یەکێک لە وڵاتە زۆر بچووکەکان دادەنرێت، خاوەنی ئاڵا و حکوومەتە، ڕووبەرەکەی ماڵی سەرۆک و باخچەی پێشەوە و دواوەی لەخۆدەگرێت، خاوەن بانک ناوەندێکی توێژینەوەی ئاسمانی، و پۆستەخانەیەکی زۆر بچووک، زمانی دووەم کە مۆلۆسیا دانیپێداناوە زمانی ئێسپێرانتۆییە و سەرۆکەکەی بانگەشەی ئەوە دەکات کە وڵاتەکەی کاتی تایبەتی خۆی ھەیە.
مێژوو
مۆلۆسیا لە سەرەتادا دەسەڵاتێکی پادشایەتی بوو بە ناوی کۆماری ڤۆڵدێشتاینی گەورە (١٩٧٧) و دواتر ناوی گۆڕدرا بۆ شانشینی مۆلۆسیا (١٩٩٨). بۆ ماوەیەکی کورت لەژێر دەسەڵاتێکی کۆمۆنیستیدا بوو. سەرچاوەی مۆلۆسیا لە پڕۆژەیەکی بچووکی منداڵییەوە سەرچاوەی گرتووە، کۆماری ڤۆڵدێشتاینی گەورە، کە لەلایەن کێڤن پۆ و جەیمس سپێڵمانەوە لە تەمەنی ھەرزەکاریدا لە ٢٦ی ئایاری ١٩٧٧ دامەزراوە، کێڤن پۆ بانگەشەی ئەوە دەکات کە بیرۆکەی مۆلۆسیای لەسەر بنەمای فیلمی ئەو مشکەی کە دەنەڕێنێت دامەزراندووە، ھەروەھا بانگەشەی ئەوە دەکات کە کاریگەری ھەبوو لە سوپای ئەمریکا.
سیستمی دەسەڵات
440x220px|وێنۆک|سەرۆکی کۆماری مۆسۆلیا کێڤن پۆھۆ کێڤن پۆھۆ سەرۆکی کۆماری مۆلۆسیایە، ئارەزووی لە دەرکەوتنێکی دیکتاتۆرییە، بۆیە جلوبەرگی سەربازی لەبەردەکات و چاویلکەی گەورە لە چاو دەکات و ڕوخسارێکی توندی ھەیە، ئەم کۆمارە باج دەداتە ئەمریکا، کە سەرۆکەکەی پێی وایە پێشکەشکردنی هاوکارییە بۆ وڵاتێکی بیانی.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٩
سام ڕایلی
'''ساموێل پیتەر دەبیلیو. رایلی'''. (لەدایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠)ی وڵاتی ئینگلتەرایە و دانیشتووی شاری بەرلینی وڵاتی ئەڵمانیایە. هاوکات ئەکتەر و گۆرانیبێژە، ڕۆڵی لەچەند فیلمێکدا بینیوە کە یەکێک لەوان فیلمی مالیفیسنتە
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠ پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
کۆشکی خواروو
کۆشکی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سێوسێنان، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کۆشکی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کۆشکی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەکیە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سێوسێنان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئەستێڵی سەروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
ھاوڕێکان زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکی سووپەرھیرۆی ئەمریکییە، کە لەلایەن ئێریک کریپکەوە بۆ خزمەتگوزاری پەخشی ڤیدیۆی ئەمازۆن پرایم دروست کراوە. ئەم زنجیرەیە لەسەر بنەمای کتێبی کۆمیک بە ھەمان ناو کە لەلایەن گارس ئینیس و داریک ڕۆبەرتسۆنەوە نووسراوە، کە لە سەرەتادا لەلایەن کۆمپانیای دی سی کۆمیکسەوە بڵاوکراوەتەوە. لەو کۆمەڵە ئەکتەرەدا کە پێکھاتبوون لە کارڵ ئۆربان، جاک کواید، لاز ئەلۆنسۆ، تۆمەر کاپۆن و کارێن فۆکوھارا، ئەنتۆنی ستار، ئێرین مۆریارتی، دۆمینیک مەکئێلیگۆت، چەیس کراوفۆرد، جێسی ئاشەر و ناتان میچڵ وەک ئەندامانی پاڵەوانی سەرەکی «حەوت».
زیندانی سیرکاجی
زیندانی سیرکاجی یەکێکە لە زیندانە کۆن و بەناوبانگەکانی جەزائیر، بە زیندانی «باربارۆس» ناسرابوو.
دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
یەکەم وەرزی فیلمی ھاورێکان لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩ لە ھەشت ئەڵقەدا بۆ یەکەمجار نمایشکرا، وەرزی دووەم لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ پەخشکرا، وەرزی سێیەمیش لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ پەخشکرا، ئەم زنجیرەیە بۆ وەرزی چوارەم لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ نوێکرایەوە. ئەم زنجیرەیە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە بەھۆی نووسین و چیرۆک و نوکتە و نواندنییەوە ستایش کراوەو بۆ شەش خەڵاتی ئێمی پاڵێوراوە.
باسکردن
ھاورێکان لە جیھانێکدان کە کەسانی سەرسووڕھێنەر لەلایەن خەڵکی گشتییەوە وەک پاڵەوان دەناسرێن و لەلایەن کۆمپانیای بەھێزی وات ئینتەرناشناڵەوە خاوەندارێتی دەکرێن کە بازاڕیان دەکات و پارەیان پێدەبەخشێت. سووپەرھیرۆکان لە ڕاستیدا کەسانی خۆبەزلزان و گەندەڵن. زنجیرەکە بە پلەی یەکەم لەسەر دوو گرووپ جەخت دەکاتەوە: حەوت، تیمی سەرەکی سووپەرھیرۆی وات ئینتەرناشناڵ، و دەستەی ھاورێکان کە ھەوڵدەدەن پاڵەوانە گەندەڵەکان کۆنترۆڵ بکەن.
زیندانی سیرکاجی
ئەم زیندانە دەکەوێتە بەرزاییەکانی پایتەختی جەزائیر, و توانای جێگیرکردنی ٣ ھەزار زیندانی ھەیە، بەڵام ڕەنگە دوو ئەوەندەش تێیدا جێ ببنەوە. ژمارەیەکی زۆر لە چەکدارانی بزووتنەوەی نەتەوەیی جەزائیر تێیدا تێپەڕین و تێیدا ھۆنەری نەتەوەیی موفدی زەکەریا سروودی نەتەوەیی جەزائیری (قسما)ی نووسی. یەکێک لەو شتە گرنگانەی کە ئەم زیندانە لەکاتی شۆڕشی ڕزگاریخوازیدا ڕوویدا ئۆپەراسیۆنی ھەڵھاتن بوو کە لە ٢٢ی شوباتی ١٩٦٢ دا ڕوویدا و لەلایەن موستەفا فەتالەوە سەرپەرشتی دەکرا. لەنێو ئەو کەسانەی کە بەشدارییان تێدا کرد، عەبدولڕەحمان حەمیدە بوو. ھەروەھا ئەندامانی بەرەی ڕزگاری ئیسلامی لە ساڵانی نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوودا لەم زیندانە بەندکران. لە شوباتی ساڵی ١٩٩٥ دا گەواھیدەری ئاژاوەیەک بوو، کە تێیدا زیاتر لە ١٠٠ لە زیندانییەکانی کوژران، لەنێویاندا ژمارەیەک سەرکردەی بەرەی بەرەی ڕزگاری بوو. لە ساڵی ٢٠٠٥ دەسەڵاتدارانی جەزائیر بیریان لەوە کردەوە کە ئەم زیندانە دابخەن و زیندانێکی گەورەتر جێی بگرێتەوە. بانگەشەی ئەوە دەکرێت کە بکرێتە مۆزەخانە.
دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
بڵاوکردنەوە
ڕۆژی ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ پۆستەری فەرمی ئەم کۆمەڵەیە بڵاوکرایەوە. لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، لە ھەمان کاتدا لەگەڵ پانێڵی زنجیرەکە لە ساڵانەی نیویۆرک کۆمیک، ترەیلەری بانگەشەیی زنجیرەکە بڵاوکرایەوە. لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩، پێشبینییەکی دیکەی بانگەشەیی لە ڕێگەی ھەژماری فەرمی «سێس ڕۆگن» لە توویتەر بڵاوکرایەوە. دوای پەخشکردنی تیزەرێکی دیکە، زنجیرەکە لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩ بۆ یەکەمجار نمایشکرا. لە ٢٢ی تەممووزدا کۆمپانیای Slipknot گۆرانییەکی نوێی بە ناوی Solway Firth بڵاوکردەوە کە کلیپ و دەنگی بەرنامەکەی تێدابوو. لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ ڕاگەیەندرا کە وەرزی دووەم لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ دەست پێدەکات، لە ئێستادا ٧ ئەڵقەی یەکەمی وەرزی دووەم بەردەستە، ئەوەی دەمێنێتەوە ھەفتانە پەخش دەکرێت. کورتە فیلمێکی ھاوڕێی بە ناوی «قەسابەکە» کاتێک دوای دەستپێکردنی ستریمکردن بڵاودەکرێتەوە. ترەیلەری فەرمی وەرزی دووەم لە ٤ی ئابی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٩ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەر تیڤی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکان لەسەر چیرۆکە نەخشێندراوەکانی دی سی کۆمیکس پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرە) پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدیا ڕەشەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەزانستییە خەیاڵییە کۆمیکییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تەنزئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە درامییە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە ڕەشە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تەنزئامێزە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە سووپەرھیرۆییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:بەرنامەە ڕەسەنەکانی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە تاوانکارە ئەمریکییەکان پۆل:داینامیت ئینتەرتەیمێنت پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە سووپەرھیرۆییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تایبەت بە ستۆدیۆکانی ئەمازۆن پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لە ساڵی ٢٠١٩ داندراون پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٠ داندراون پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە تۆرۆنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وریاییەکان پۆل:کارەکان دەربارەی مافیا ڕووسییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە کۆمیدییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەفیلم)
ئێریتریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئێریتریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
٢ی ڕێبەندان
٢ی ڕێبەندان ٣٠٨ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٧ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٨ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
لیان سکات کێنێدی
لەکاتی ڕووداوەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ ٢دا، لیان ئەفسەرێکی پۆلیسی نوێیە کە یەکەم ڕۆژی کارکردنێتی لە ڕاکوون سیتی، بەڵام بۆ سەر کارەکەی دوا کەوتووە و کاتێک دەگاتە شوێنی کارەکەی، دەبینێت کە ڕاکوون سیتی وێران بووە و نزیکەی ھەموو دانیشتووانەکە بوونەتە زۆمبی. لیان لەگەڵ کڵێر ڕێدفیڵد، خوێندکارێکی زانکۆ کە بە دوای براکەیدا دەگەڕێت، بۆ ڕزگارکردنی شێری بێرکن کار دەکات و لەلایەن ئەیدا وۆنگەوە یارمەتی دەدرێت. ٦ ساڵ دواتر، لە ڕێزدێنت ئیڤڵ ٤دا، لیان وەک بریکارێکی خزمەتگوزاریی نھێنیی حکوومەتی فیدڕاڵیی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەردەکەوێتەوە، کە ئەرکی ڕزگارکردنی کچی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان، ئاشڵی، پێ دراوە. لە ڕێزدێنت ئیڤڵ ٦دا، ئەو ھێشتا کار بۆ حکوومەت دەکات و جارێکی تر چاوی بە ئەیدا و شێری دەکەوێتەوە.
لیان لە چەند یارییەکی تریش دەرکەوتووە، ھەروەھا لە فیلمە ئەنیمەیشنەکانی دیجێنەرەیشن (٢٠٠٨)، دامنەیشن (٢٠١٢)، و ڤێندێتا (٢٠١٧) ڕۆڵی سەرەکی پێ دراوە. لیان تەنیا لە یەکێک لە فیلمە ئەکشنەکانی پۆڵ ئاندرسن دەری ھێناون دەرکەوتووە، ڕۆڵەکەشی لەلایەن ئەکتەرێکی فەڕەنسییەوە بە ناوی ژۆھان ئەرب گێڕدراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ پۆل:خەڵکی خەیاڵی ئەمریکی لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا پۆل:هونەرمەندە جەنگییە خەیاڵییەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا
ھێزی کار
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھێزی کار
ئێریتریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئێریتریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سووریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سووریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
٢٠١ (ژمارە)
٢٠١ (دووسەد و یەک) (201) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٠٠ و ٢٠٢.
یەکەم شەپۆلی فێمێنیزم
یەکەم شەپۆلی فێمێنیزم چالاکییەکی فێمێنیستی بوو کە لە نێوان سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠ دەستی بە چالاکییەکانی کرد چالاکییەکە جەختی لەسەر دابینکردنی مافی دەنگدان و خاوەندارییەتیکردن دەکردەوە بۆ ژنان.
یەکەم شەپۆلەکە بۆ جەنگان بوو بۆ ھێزی سیاسی ژنان و بۆ نایەکسانییە فەرمییەکان لە وڵات
کات
جوڵانەوەکانی دەستەبەرکەرانی ماف زووتر و پێش سەدەی ٢٠ بوونیان ھەبوە سایمۆن دێ بیڤۆر لە کتێبەکەی بەناوی "جێندەری دووەم، " نووسییەتی کەوا یەکەم ژن دەستی دابێتە قەلەم بۆ بەرگریکردن لە جێندەرەکەی کرستین دێ پیزان بووە لە سەدەی ١٥ی زاینی. دوای ئەو فێمێنیستەکانی تر وەکوو «ھێنریچ کۆرنێلوس ئەگریپا و مۆدێستا دی» لە سەدەی ١٦ کاریان کردووە. و ماری دێ جارن و ئان برادستریت و فرانچۆس پۆلیان لە ١٦٧٣ دەرکەوتوون کە بەرگری لە یەکسانی جێندەری بکەن.
پەروەردە
پەروەردە لەنێوان ژنە سویسرییەکان زۆر گرنگ بووە لەکاتی جوڵانەوەکە زۆر بە گرنگیان زانیوە ژنانی سویسری گرنگی خۆیان بزانن و ناسنامەی خۆیان بناسن و بزانن کە ئامانجی ئەوان لە ژیان تەنھا مناڵ بەخێوکردن نییە، جوڵانەوەکە گرنگی زۆر بەگرنگی زانیوە کە ژنان بچنە قوتابخانە و ھانی ژنانی داوە خۆیان تۆماربکەن لە قوتابخانە. سیاسەتی مافی خوێندن دوای مافی دەنگدان ھاتە بوون کە ژنان مافیان ھەیە لە ھەڵبژاردنەکان دەنگ بدەن مافەکە بە یاسایی کرا لە ١٩٧١، لە سالی ١٩٦٠کان لە بەریتانیا کاتێک باس دەھاتە خوێندنی باڵا ژنان ڕێژەی دەگمەن کەمترینیان بەردەکەوت.
کەنەدا
یەکەمی شەپلی فێمێنیزم لە کەنەدا لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٩ بوو لەسەرەتاکانی سەدەی ٢٠ جوڵانەوەکە دەستی بە بڵاوکردنەوەی وشیاری کرد، سەرەتا بە گورپێکی بچووک و دواتر کۆمەڵگایەک
سەرچاوەکان
پۆل:فێمینیزم و مێژوو پۆل:جوڵانەوە و ئایدۆلۆژیاکانی فێمێنیزم
ڕێوی
250px|وێنۆک|چەند ڕەگەزی جیاوازی ڕێوییەکەکان ڕێوییەکان گیانلەبەری ئەندازە مامناوەندن. شیردەری ھەمووشتخۆرن، دەگەڕێنەوە بۆ چەند ڕەگەزێک لە خێزانی سەگ. کەللەسەرێکی پان، گوێی قیتی سێگۆشەیی، لمووزێکی سەر تیژ و کلکێکی پڕی درێژیان ھەیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕێوییەکان
سووریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
٣ی ڕێبەندان
٣ی ڕێبەندان ٣٠٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
جەن ئادامس
جەن ئادامس (لەدایکبووی ٦ی ئەیلوولی ١٨٦٠ لە سیدرڤیل، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا–مردووی ٢١ی ئایاری ١٩٣٥ لە شیکاگۆ، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) لە شارۆچکەیەک بەناوی سیدرڤیل لە دایک بووە جەن ئادامس نوسەر، کۆمەڵناس، چالاکی بواری ئافرەتان، ھەڵگری خەلاتی نۆبڵ بۆ ئاشتی یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکان و ڕێبەری بزوتنەوەی مافی دەنگدانی ژنان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوو
ژیان
جەین ئادمس لە خێزانێکی ٨ کەسی بوو لە تەمەنی سێ سالی دایکی دەمرێت بە ھۆی ئەمەشەوە خولیای بۆ کاری پزیشکی دەبێت بەڵام نەی توانی بەھۆی ئەوەی زۆربەی کاتەکان نەخۆش بووە لە ساڵی ١٨٧٧ لە قوتابخانەیەکی ئاینی تایبەت بە ژنان خوێندویەتی لە تەمەنی ٢١ سالی ھەستی بە نەخۆشی خەمۆکی کرد ھەر لەو ساڵە باوکی دەمرێت لە دوای مردنی باوکی لەگەڵ خێزانەکەی ڕوودەکەنە فیلادلفیا لەوێ ھەوڵ دەدات دووبارە لە بواری پزیشکی بخوێنی بەڵام سەرکەوتوو نابێت، جەن لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٨٧٨ لەگەل کۆمەلێک ھاورێی ڕوو دەکەنە ئەورووپا چوون بۆ لەندەن پایتەختی بەریتانییە لەو سەفەرەیدا جەن تووشی سەرسوڕمان بووە لە بوونی ژمارەیەکی زۆر خەلکی ھەژار و کەم دەرامەت سەڕەرای ئەوەی کە بەریتانییە خاوەنی کاریگەی پیشەسازی زۆر بوو ھەر لەو سەفەرەیدا سەردانی شوێنێکی کرد ناوی ھۆڵی تۆنبی کە تایبەت بوو بە فێربوون و فێرکردنی کرێکاران ئەمەش سەرنجی جەنی ڕاکێشا بۆ ڕیفۆرمی کۆمەڵایەتی. لەگەرانەوەی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا جەن ڕۆیشت بۆ شیکاگۆ لەویَ مالێکی بۆ چاودێری مندالان و پێشکەش کردنی خزمەتگوزاری پزیشکی و خاوێن کردنەوەی پیسی و زیڵی سەر شەقامەکان کە دەبوونە ھۆی نەخۆشی دامەزراند بە خانووی کەپری ناوی دەرکرد. ئەم کارانەی بووە ھۆی ئەوەی جەن بەناوبانگ بێت و لە ناو خەلکیدا وتەکانی جێی بایەخ بوون ھەروەھا دواتر بووە ئەندامی ڕەسمی حیزبی پێشکەوتنخواز و یەکێتی نیونەتەوەی ژنان بۆ ئاشتی و ئازادی لە سالی ١٩١٥ بووە سەرۆکی ئەو ڕێکخراوە ھەروەھا ھەولی زۆریدا بۆ ڕێگری کردن لە جەنگی جیھانی یەکەم بەڵام ھەولەکانی بێ سوود بوون. لە ماوەی تەمەنی چەندین کتیب و وتاری لەسەر لەش فرۆشی، مافی ژنان، تاوانی تازەپێگەیشتوان، لە ساڵی ١٩٣١ بە ھۆی کارەکانی خەلاتی ئاشتی نۆبێلی پێبەخشرا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٠ پۆل:مردووانی ١٩٣٥ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل
سەبزەوار، بیجاڕ
سەبزەوار گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
سەبزەوار ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئێریتریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ئێریتریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
گۆمەتە
سونە مەزهەبن
گۆمەتە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سێوسێنان، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
٢٠٤ (ژمارە)
٢٠٤ (دووسەد و چوار) (204) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٠٣ و ٢٠٥.
گۆمەتە
جوگرافیا
گۆمەتە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سێوسێنان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەڵخە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەسۆیی و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردێ.
٢٠٤ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گۆمەتە
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
٢١٢ (ژمارە)
٢١٢ (دووسەد و دوازدە) (212) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢١١ و ٢١٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
دەستەی ھاوڕێکان: شەیتان
وێنۆک
دەستەی ھاوڕێکان: شەیتان زنجیرەیەکی ئەنتۆلۆژیای ئەنیمەیشنی پاڵەوانە گەورەکانی ئەمریکایە، کە بۆ یەکەمجار ئەمازۆن ڤیدیۆ لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٢ نمایشکرا. وەک وەرچەرخانێکی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ئەکشنی ڕاستەوخۆی دەستەی ھاوڕێکان کاردەکات، و بە ھەمان شێوە لەسەر بنەمای زنجیرە کتێبی کۆمیک بە ھەمان ناو لەلایەن گارس ئینیس و داریک ڕۆبەرتسۆن داندراوە. لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی پێداچوونەوە ڕاتن تۆمەیتۆز، زنجیرەکە خاوەنی ڕیزبەندی ٩٧٪ی پەسەندکردووە بە پشتبەستن بە ٣٤ پێداچوونەوە، بە تێکڕای ڕیزبەندی ٧٬٦/١٠.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەر تیڤی پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرە) پۆل:بەرنامەە ڕەسەنەکانی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ پۆل:داینامیت ئینتەرتەیمێنت پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان تایبەت بە ستۆدیۆکانی ئەمازۆن پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە گەورەساڵانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە پۆل:دەستەی ھاوڕێکان (زنجیرەفیلم)
٤ی ڕێبەندان
٤ی ڕێبەندان ٣١٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سووریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سووریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
خۆپۆترەیت بە ملوانکەیەکی دڕکاوی و ھەمینگبێرد
خۆپۆترەیت بە ملوانکەیەکی دڕکاوی و ھەمینگبێرد (بە ئیسپانی: Autorretrato con Collar de Espinas) تابلۆیەکی زەیتییە لە ساڵی ١٩٤٠، لەلایەن وێنەکێشی مەکسیکی-سوریالیستی، فریدا کالۆ کێشراوە.
لەم خۆپۆترەیتەی کالۆ، ئەو وێنەی خۆی، پشیلە و مەیموونێکی ڕەش دەردەکەوێت، تابلۆکە لەدوای جیابوونەوەکەی خۆی و دیێگۆ ڕیڤێرا و هەروەها کۆتایی پەیوەندییەکەی لەگەڵ وێنەگر نیکۆلاس مورای بوو. دواتر مورای بە ماوەیەک کورت لەدوای تەواوبوونی تابلۆکە، ئەوا تابلۆیەکەی کڕی.
لە ئێستادا، تابلۆکە لە نێو کۆکراوەکانی نیکۆلاس مورای بووە لە سەنتەری هاری ڕانسۆم لە زانکۆی تێکساس لە ئۆستن. لە دوای ١٩٩٠، لە کۆمەڵێک پێشانگای هونەری لە ئەمریکا، مەکسیک و ئیتالیا نمایشکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:تابلۆکانی فریدا کالۆ
٢١٣ (ژمارە)
٢١٣ (دووسەد و سێزدە) (213) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢١٢ و ٢١٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەسۆیی
مەسۆیی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سێوسێنان، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مەسۆیی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەڵاقایمس و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلیاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەڵۆش و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆمەتە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
ئێریتریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئێریتریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
٥ی ڕێبەندان
٥ی ڕێبەندان ٣١١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
ئاکیھابارا
کلتوری ئاکیھابارا
کلتوری ئۆتاکو کاریگەرە لەسەر بازرگانییەکانی ناو شارەکە، باڵەخانەکانی ناو شارەکە وێنەدانەوەی ستایلی ئۆتاکون وە بە شێوەیەکی جیھانی بەناوبانگە بەھۆی وێنای شارەکە و سەرەنج ڕاکێشانی گەشتیاران ئاکیھابارا ھەموو توانای خۆی خستۆتە گەر و  دەیەوێت ژینگەییەک دروست بکات کە لە حیھانی ئەنیمێ و یارییەکان نزیک بێت و بەدڵی گەشتیاران بێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھاوسێکانی تۆکیۆ پۆل:چیۆدا، تۆکیۆ پۆل:ئاکیھابارا پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی تۆکیۆ پۆل:ناوچەکانی بازاڕیکردن و شەقامەکانی ژاپۆن
٢١٤ (ژمارە)
٢١٤ (دووسەد و چواردە) (214) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢١٣ و ٢١٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
تایوان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
تایوان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
شادگان
شادگان شارێک لە پارێزگای پارێزگای خووزستان لە ئێرانە. ئەم شارە لە ٧٠ کیلۆمەتری ئەھواز و ٥٠ کیلۆمەتری ھەڵکەوتووە.
کەش و هەوا
ئەم شارە لە هەموو ڕۆژەکانی ساڵدا کەش و ھەوایەکی گەرمی ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای خووزستان
یاسای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ کەسی دەستدرێژیکەر
یاسای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ کەسی لاقەکەردا یان یاسای ھاوسەرگیری لاقەکەر یاسایەکە دەربارەی لاقەکردن کە ھەڵدەستێت بە رزگارکردنی ھێرشکەر لە رێکاری دادگای کردن و بێ تاوان کردنی لە کردەکانی: لاقەکردن، دەستدرێژی سێکسی، فڕاندن و کردە ھاوشێوەکانی ئەگەر کەسی ئەنجامدەر ھەستێت بە ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ قوربانییەکەدا و لە ھەندێک دەسەڵاتی یاسایی دا ئەگەر بەس پێشنیاری ھاوسەرگیری بۆ بکات. ئەم جۆرە یاسایە ڕێگایەکی یاساییە کە لاقەکەرەکە خۆی دەربازبکات لە دادگایکردن و سزادانی. سەرەڕای بوونی یاساکە لە چەند دەسەڵاتێکی یاسای دا بە درێژایی مێژوو کە ھەتا ئێستا لە چەند کۆمەڵگەیەک دا بەردەوامی ھەیە بە چەندەھا شێوازی جیاواز بەڵام دەستەواژەکان دەربارەی ئەم دیاردەیە لە دوای ساڵی ٢٠١٠ دا ھاتونەتە کایەوە.
ئەم جۆرە یاسایانە باو بوون لە جیھان دا ھەتا ساڵانی ١٩٧٠ کان و یاسا کارپێکراوەکانی لەم جۆرە بەشێوەیەکی بەردەوام بەرەنگاری دەکرێن و لە چەند وڵاتێک دا ھەڵوەشێنراونەتەوە.
یاساکانی ڕێگە دەدەن بە دادگاکان ڕەزامەند بن لەسەر ھاوسەرگیری خوار تەمەنی یاسای لە کاتی دووگیان بوونی ژنێکی لاو بەپێی ڕەزامەندی بەخێوکەرانی ڕێخۆشکەر و یارمەتیدەرە بۆ کەسی لاقەکەر دەرباز بێت لە ڕووبەرووبوونەوەی دادگا لەسەر ئەو تاوانی لاقەکردنەی ئەنجامی داوە. پاساو بۆ یاساکە ھێنراوەتەوە وەک ناساندن و ڕێزگرتن لەو بەھا کلتوورییەی دراوە بە بوونی پاکیزەیی ژن لە ھاوسەرگیری دا چونکە کچان و ژنانی سەرەڕۆ بە سەرچاوەی شەرم تەماشادەکرێن بۆ خێزانەکانیان و لە ھەندێک بارودۆخ دا کەسی ھێرشکەر ئەو ژنە لاقەدەکات کە دەیەوێت ھاوسەرگیری لەگەڵ دا بکات دوای ڕەزامەند نەبوونی کچەکە بە ھاوسەرگیری.
بەردەوامی دیاردەکە سەرەڕای نایاسایی بوونی
دیاردەی فشارکردنی قوربانییەکان بۆ ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ لاقەکەران دا ھێشتا لە زۆر وڵات دا بەردەوامە سەرەڕای ھەڵوەشاندنەوەی زۆربەی یاسا ڕێگەپێدەرەکان یان تەنانەت نەبوونیان بەشێوەیەکی ئاشکرا. بۆ نموونە، لە ئیسوپیا دیاردەکە قەدەغەکراوە بەپێی (یاسای تاوانکاری) ی ٢٠٠٤ بەڵام ھێشتا ھاوسەرگیری فڕاندن (فڕاندنی بوک) باوە لە وڵاتەکەدا. لە ئەفغانستان ھەرچەندە یاسایەکی فەرمی نییە بۆ بە یاسایی کردنی کردەکە بەڵام دەکرێت دادگای کردنەکە ھەڵبوەشێتەوە ئەگەر کەسی لاقەکەر یان خێزانەکەی پێشنیاری ھاوسەرگیری لە قوربانییەکە بکەن. ھاوشێوەی ئەفغانستان، سۆماڵی لاند (باکووری سۆماڵ) خاوەنی ھیچ یاسایەک نییە بۆ کردەکە بەڵام فشارکردن بۆ ھاوسەرگیری لەگەڵ لاقەکەرەکە لەلایەن خێزانی قوربانییەکەوە کارێکی بەربڵاوە.
دۆمینیکۆ بێراردی
دۆمێنیکۆ بێراردی ( لەدایکبووی ١ی ئابی ١٩٩٤) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئیتاڵییە و وەک یاریزانی هێڵی هێرشبەر یاریی دەکات.لەگەل هەڵبژاردەی ئیتاڵیا نازناوی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ ی بەدەستهێنا.
یاسای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ کەسی دەستدرێژیکەر
ھەڵمەتی ھەڵوەشاندنەوە
کۆمەڵێک لە ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ وەک (چاودێری مافەکانی مرۆڤ) و (ئەنجومەنی باڵای مافەکانی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان) بە توندی ڕەخنەیان گرتووە لە یاسای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ کەسی لاقەکەردا لە ناوچە جیاوازەکانی جیھان دا. ئەم ڕێکخراوانە کاردەکەن لەسەر لابردن و ھەڵوەشاندنەوەی ئەو جۆرە یاسایانە و لە ھەندێک باردا سەرکەوتوو بوون.
دۆمینیکۆ بێراردی
خەڵاتەکان
ساسۆلۆ
یاسای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ کەسی دەستدرێژیکەر
عێراق
یاسای سزادانی عێراقی کە دەگەرێتەوە بۆ ساڵی ١٩٦٩ لە بەندی ٤٢٧ ئاماژەدەکات کە ئەگەر کەسی ھێرشکەر بە ڕاستگۆیانە ھاوسەرگیری لەگەڵ قوربانییەکەدا بکات ئەوا ھەر کردەیەکی یاسایی و دادگایی بەتاڵ دەبێتەوە. وەک دەنگدانی پەرلەمانی وڵاتانی لوبنان، ئوردن و تونس بۆ ھەڵوەشاندنەوەی یاساکە لە ساڵی ٢٠١٧ دا، چالاکەوانی مافەکانی ژنیش لەعێراق ھەوڵیاندا کێشەکە بخەنە پەیڕەوی ھەڵمەتی دەنگدانی پەرلەمانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٨ بەمەبەستی ھەڵوەشاندنەوە و لابردنی یاساکە.
دۆمینیکۆ بێراردی
خەڵاتەکان
ئیتاڵیا
٢١٥ (ژمارە)
٢١٥ (دووسەد و پازدە) (215) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢١٤ و ٢١٦.
دۆمینیکۆ بێراردی
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤ پۆل:CS1 Italian-language sources (it)
٢١٥ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
یاسای ھاوسەرگیریکردن لەگەڵ کەسی دەستدرێژیکەر
لوبنان
بەندی ژمارە ٥٢٢ لە یاسای سزادانی لوبنانی بوو بە بەشێک لە یاسای وڵاتەکە لە ساڵانی ١٩٤٠ کان دا کە دەڵێت لاقەکردن کردەیەکی سزادراوە کە دەکرێت کەسی ھێرشکەر ڕووبەرووی ٧ ساڵ بەندکردن ببێتەوە، بەڵام ھیچ ڕێکارێکی دادگایکردن ناگیرێتە بەر ئەگەر ھێرشکەر ھاوسەرگیری بکات لەگەڵ قوربانییەکە و بەلایەنی کەمەوە بۆ ماوەی سێ ساڵ ھاوسەربن. لە ساڵی ٢٠١٧ دا بەندی ٥٢٢ لە یاسای سزادنی لوبنانی کە وەک «یاسای لاقەکردن» پێناسەکراوبوو ھەڵوەشایەوە و بڕیاردرا ھەردوو بەندی ژمارە ٥٠٥ و ٥١٨ دووبارە ھەڵسەنگاندنی بۆ بکرێتەوە چونکە دوای لابردنی بەندی ٥٢٢ زۆرێک پێییان وابوو کە یاساکە ھێشتا بەردەوامە لەرێی بەندەکانی (٥٠٥ و ٥١٨)ەوە کە بەندی ژمارە ٥٠٥ تایبەتە بە کردەی سێکسکردن لەگەڵ کەسێکی لاو (خوار تەمەنی یاسایی) و بەندی ٥١٨ مامەڵە دەکات لەگەڵ فریودانی لاوێک بە بەڵێنی ھاوسەرگیری.
سەرچاوەکان
پۆل:یاسای تاوانی پۆل:پێشێلکردنی مافی مرۆڤ پۆل:دەستدرێژیی سێکسی پۆل:توندوتیژی دژی ژنان
ئەو مشکەی کە دەنەڕێنێت (فیلم)
ئەو مشکەی کە دەنەڕێنێت (بە ئینگلیزی: The Mouse That Roared) فیلمێکی کۆمیدی تەنزئامێزی بەریتانییە لە ساڵی ١٩٥٩ لەسەر قەدەغەکردنی بۆمب، کە لەسەر بنەمای ڕۆمانی ئەو مشکەی کە دەنەڕێنێت (١٩٥٥)ی لیۆنار ویبەرلی دروستکراوە. لەم فیلمەدا پیتەر سێلەرز لە سێ ڕۆڵدا ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت: دوچێس گلۆریانای دوازدەھەم؛ کاونت ڕوپەرت ماونتجۆی، سەرۆکوەزیران؛ و تولی باسکۆمب، سەرکردەی سەربازی؛ و لە ڕۆڵی پاڵەوانییەکەدا جین سێبێرگیش بەژدارە. فیلمەکە لەلایەن جاک ئارنۆڵد دەرھێندراوە و سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ڕۆجەر ماکدۆگال و ستانلی مانەوە نووسراوە.
٢١٦ (ژمارە)
٢١٦ (دووسەد و شازدە) (216) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢١٥ و ٢١٧.
٦ی ڕێبەندان
٦ی ڕێبەندان ٣١٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان