cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گۆڕستانی شێخ ئەحمەد
گۆڕستانی شێخ ئەحمەد یەکێکە لە گۆڕستانەکانی شاری ھەولێر. گۆڕستانەکە دەکەوێتە شەقامی پێشەوا (١٠٠ مەتری).
کەسایەتییەکان
پۆلێک لە کەسایەتییەکان بەتایبەت لە خەڵکی ھەولێر لە گۆڕستانی شێخ ئەحمەد نێژراون.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنەکانی ھەولێر
مەراسیمی ناشتنی شازادە دایانا
مەراسیمی ناشتنی شازادە دایانا دەستی پێکرد لە ڕۆژی ٦ی ئەیلوولی ١٩٩٧ لە کاتژمێر ٩:٠٨ خولەکی بەیانی بە کاتی لەندەن لە دوای ئەوەی زەنگی وێستمینستەر ئابێ لێیدا. دوای مانەوەی بۆ ٥ ڕۆژ لە کۆشکی سانت جەیمس تەرمی دایانا بردرا بۆ کۆشکی کینزیگتن بۆ ئامادەکارییەکان. دوای دەستپێکردنی مەراسیمەکە تەرمی دایانا لە کۆشکی کینزیگتنەوە و دوای تەقاندنی تۆپی سەربازی دووبارە بردرایەوە بۆ کۆشکی سانت جەیمس و دواتر بۆ وێستمینستەر ئابێ کە لەوێ مەراسیمەکە کاتژمێر ١١ بە فەرمی دەستیپێکرد. بۆ یەکەمجار لە مێژووی بەریتانیا ئاڵای بەریتانیا لەسەر کۆشکی خێزانی شاھانە بۆ نیوە داگیردرا لەسەر داوای شاژن و ھەر بۆ یەکەم جاریش لە مێژوودا شاژن لە پەخشی ڕاستەوخۆ و پێچەوانەی یاساکانی خێزانی شاھانە وتارێکی پێشکەشکرد. مەراسیمی فەرمی، کە لە کاتژمێر ١١ی پێش نیوەڕۆ لە وێستمینستەر ئابێ دەستی پێکرد، کۆتایی ھات بە ناشتنی دایانا لە ماڵی خێزانەکەیان لە ئالسۆرپ. دوو ھەزار کەس بەژداری ئاھەنگەکە بوون لە وێستمینستەر ئابێ لەکاتێکدا ملیۆنان بەریتانی لەسەر شەقامەکانی لەندەن و ٣٢ ملیۆن بەریتانی دیکە لە ڕێگەی تەلەڤزیۆنەوە بینەری مەراسیمەکە بوون لەگەڵ زیاتر لە ٢ ملیارد و ٥٠٠ ملیۆن کەس لە جیھاندا کە بەنزیکەیی نیوەی دانیشتووانی ئەوکاتەی جیھان بوو کە نزیک لە ٦ ملیارد بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:شازادە دایانا پۆل:پاشایەتی بەریتانیا
وو لیێن-تێھ
وێنۆک
وو لیێن-تێھ (بە چینی:伍連德; خوێندنەوە: وو لیاندێ، لەدایکبووی ١٠ی ئایاری ١٨٧٩ بۆ ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٠) ھەروەھا وەک گۆھ لیان تەک و نگ لین تەک ناسراوە) پزیشکێکی چینییە بەھۆی کارەکانی لە تەندروستی گشتی ناسراوە.
و یەکەم قوتابی چینی بوو کە لە زانکۆی کامبریج بخوێنێت، و یەکەم مالایی بوو کە بپاڵێورێت بۆ خەڵاتی نۆبێل لە فیزیۆلۆژی و پزیشکی لە ١٩٣٥
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پزیشکە چینییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ١٩٦٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩ پۆل:چینییە پزیشکەکانی تایبەت بە نەخۆشیە گوێزراوەکان پۆل:دەرچووانی کۆلێژی ئێمانوێل، کامبریج
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ترینیداد و تۆباگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
برووس سترێلی
بروس سترێلی بەڕێوەبەری یاری و ھونەرمەند و دیزاینەری ئەمریکییە. پێشتر لە کۆمپانیای گەشەپێدەری یارییە ڤیدیۆیییەکان نۆتی دۆگ کاری کردووە کە بە کارەکانی لە دوایینی ئێمە و ئانچارتد ٤: کۆتایی دزێک ناسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان
تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک
تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک شەڕێکی درێژخایەنەی نێوان کۆماری ئیسلامیی ئێران و کوردەکانی ئەندامی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە، کە لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە دەستی پێکردووە. ئەو گرووپە ھەتا ئێستا ھێرشێکی زۆری لە ناوچە سنوورییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ئەنجام داوە. پژاک نزیک لە پارتی کرێکارانی کوردستان و دژبەری ئێران و تورکیایە.
سەرکردەکانی پژاک وەکوو پەکەکە دەڵێن کە ئامانجی درێژخایەنی ئەوان، دامەزراندنی ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەری کوردی لە ناو وڵاتی ئێرانە. ئەو گرووپە لەگەڵ گۆڕینی حکوومەتی ئێستای ئێران بۆ حکوومەتێکی دیموکراتیک و فێدراڵییە.
سەرچاوەکان
پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:مێژووی کورد پۆل:شەڕەکانی ئێران
ناوەڕۆکی دابەزێنراو
ناوەڕۆکی دابەزێنراو ناوەڕۆکی زیادەیە کە بۆ یارییەکی ڤیدیۆیی پێشتر بڵاوکراوەتەوە دروست کراوە، کە لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە لەلایەن بڵاوکەرەوەی یارییەکەوە دابەش دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
عوسمان ئۆجەلان
عوسمان ئۆجەلان (؛ لەدایکبووی ١٩٥٨ - مردووی ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١) شەڕکەر، سیاسەتوان و فەرماندەی پێشووی پارتی کرێکارانی کوردستان بوو.
عوسمان برا بچووکی عەبدوڵڵا ئۆجەلان بوو، پێش چوون بۆ پارتی کرێکارانی کوردستان، کاتی دامەزراندن لە ساڵی ١٩٧٨ و تێپەڕکردنی دوو ساڵ لە لیبی، لە کۆلێژی مامۆستایان خوێندی. ئەو لە ساڵی ١٩٨٦ چووە ناو کومیتەی ناوەندی و لە دەیەی ١٩٩٠ چوو بۆ کومیتەی بەڕێوەبردن و لە ئاستی فەرماندەیی پەکەکە وەکوو کەسی دووەمی لێھات. بەڵام لە ساڵی ١٩٩٢، لە دوای واژووکردنی ئاگربەستی شەڕی براکوژی نێوان دوو حیزبی باشووری کوردستان، پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ئەو گووتی کە لەلایەن پەکەکەوە بەند کراوە.
عوسمان لە ڕۆژی ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ کۆچی دوایی کرد.
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ترینیداد و تۆباگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
کاتەگۆرییەکان (ئەرەستوو)
کاتەگۆرییەکان بەشێک لە کتێبی ئۆرگانۆنی ئەرەستووە کە تێیدا ھەموو چەشنەکانی شتانێ کە دەتوانن دانراو یان ھەڵگیراو (مەوزووع یان مەحموول) -ی قەزیەیەک بن ناو دەبردرێ. لەبارەی کاتەگۆرییەکانی ئەرەستووەوە «لەوانەیە زۆرتر لە گشت بۆچوونەکانی تری لە مێژوودا باس کرابێ.» کارەکە کورت و پوختەیە و لە پانزە بەند پێک ھاتووە.
کاتەگۆرییەکان ھەر شتێ کە مرۆڤ لێی تێ بگات دەخاتە ناو یەکێک لە دە پۆل یان دە کاتەگۆریی لێکجیاوازەوە. مەبەستی ئەرەستوو ئەوە بووە کە لە ڕێگەی ئەم دە کاتەگۆرییەوە گشت ئەو شتانەی کە بەبێ پێکەوەنراوی و پێکھاتوویی شیاوی درکاندن و دەربڕینن، واتە ھەر شتێ کە یان دەتوانێ دانراو (مەوزووع) -ی قەزیە بێ یان دەتوانێ ھەڵگیراو (مەحموول) -ەکەی بێ، دانە دانە باس بکات.
ئەندریا پێشڕەو عەلی
ئەندریا پێشڕەو عەلی نووسەرێکی کوردی شاری سلێمانییە و ساڵی ١٩٩١ لەدایکبووە. ئەندریا لە رێگەی مۆبایلەکەی دەستیەوە کتێبێکی دەربارەی ئەزموونی ژیانی خۆی نووسیوە و چاپ و بڵاویشی کردووەتەوە بەناوی چیرۆکەکانی ئەندریا، بەمەش بووە بە یەکەم نووسەری خاوەن پێداویستی تایبەت لە ھەرێمی کوردستان لە دوای بڵاوکردنەوەی کتێبەکەی لە ڕۆژی ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣. ئەندریا خاوەنپێداویستی تایبەتە و ھەر لە زگماگەوە نەخۆشی ئیفلیجی مێشکی ھەیە و بەوھۆیەوە بەشێکی جەستەی لە کار کەوتون. ئەو لەبارەی نووسینی کتێبەکەی دەڵێت "دۆخی ژیانی من ھەر لە سەرەتاوە قورس بوو، بەڵام بە ھاوکاریی خێزانەکەم توانیومە ژیانێکی ئاسایی بەڕێبکەم. ئەم کتێبەش کە نووسیومە بەرھەمی نۆ مانگ ھەوڵ و ماندووبوونی خۆمە بە ھاوکاریی رێکخراوی ئاشای مرۆیی. کاتی نووسینی کتێبەکەم دیارینەکراو بوو، جار ھەبوو لە کاتی سەعیکردن بیرۆکەیەکم بۆ دەھات و خێرا بە مۆبایلەکەم دەمنووسییەوە و دواتر دەستم دەکردەوە بە سەعیکردن. قسەی خەڵک نەیتوانیوە من بوەستێنێت، رەنگە منیان گریاندبێت، بەڵام ئەو گریانە بووە ھێزێک کە بەردەوام بم." ئەو دەڵێت کتێب نوسین خەونێکی گەورەی مناڵیم بو، بە بڵاوکردنەوەی خەونەکەم بەدی ھات، کتێبەکەم باس لە ژیانی خۆم و ئەو ئاستەنگیانە دەکات کە ھاتونەتە پێشم، مەبەستم بو کۆی کێشە و گرفتەکانی کەسانی کەمئەندام بخەمە رو و لەگەڵ ئەوەشدا ھیوا و ئامانج و باوەڕ بە خۆبوون بخەمە بەر دیدەی خوێنەران. چیرۆکەکانی ئەندریا دابەشکراون بۆ سێ بەش، بەپێی تەمەنی ئەندریا، لە تەمەنی سێ بۆ ھەشت ساڵی، ھەشت بۆ ١٥ ساڵی، ١٥ بۆ ٣١ ساڵی. ئەندریا بەھۆی نەخۆشییەکەی نەیتوانیوە لە خوێندنگا حکوومییەکان بخوێنێت، بۆیە بە ھاوکاری باوکی یان لە خوێندندگای تایبەت خوێندنی تەواوکردووە تا لە بەشی زمانی کوردی کۆلێژی زمانی زانکۆی سلێمانی وەرگیردراوە و لە کۆتا ساڵدا پلەی یەکەمی ھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:کورد
بارکۆد (فیلم)
بارکۆد فیلمێکی فارسی زمانی کۆمیدی و ھەستبزوێنە. لە دەرھێنان و بەرھەمھێنانی مستەفا کیایییە و نوسینی مستەفا کیایی و میھیار شارۆخییە، بارکۆد لە سیو چوارەمین فیستیڤاڵی فەجر نمایشکرا و پێشوازییەکی زۆر باشی لێکرا.
چیرۆک
حامید (بەھرام ڕادان) کوڕێکی گەنجە کە دەڕوات بۆ چاوپێکەوتنی کار و چیرۆکی ژیانی خۆی بۆ خاوەنکارەکە دەگێڕێتەوە کە پڕە لە ڕوداوی سەیر و سەمەرە، دواتر خاوەنکارەکە تێدەگات چیرۆکی ژیانی حامید پەیوەندی بە ڕابردوی ئەویشەوە ھەیە. حامید ھاوڕێیەکی ھەیە بە ناوی میلاد (موحسین کیایی) کە لە ڕێگەی ساختەچێتی و ئینتەرنێتەوە پارە پەیدا دەکات و لە تێکڕای پلانەکەی حامیددا ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە. ڕوداوەکانی ئەم فیلمە لە کۆتایییەوە دەست پێدەکەن کە ئەم حاڵەتە لە سینەمای ئێراندا شتێکی دەگمەنە
داھات و خەڵات
فیلمی بارکۆد لە ڕوی داھاتەوە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێناو توانی زیاد لە لە ١١ میلیارد تمەن کۆبکاتەوە و ببێتە بە پێنجەمین پڕفرۆشترین فیلمی ئێرانی ساڵی ٢٠١٥، ھەروەھا لە ڕوی خەڵات و فیستیڤاڵەکانیشەوە پێشوازییەکی باشی لێکراو لە فیستیڤاڵی فەجر وەکو کۆمیدیترین فیلم دیاریکرا لە لایەن بینەرانەوە و سێیەمین فیلمی بینەران
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە فارسییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی
زمانەکانی تورکیا
زمانی فەرمی
ماددەی سێی دەستووری تورکیا زمانی تورکی بە تاکە زمانی فەرمی تورکیا پێناسە دەکات.
زمانە کەمینەکان
لە مادەی ٤٢ ی دەستووری تورکیا بە ڕاشکاوی دامەزراوە پەروەردەییەکان قەدەغە دەکات کە هەر زمانێک جگە لە زمانی تورکی وەک زمانی دایک بە هاوڵاتیانی تورک فێر بکرێن.
ڕیماستەر
ڕیماستەر یان وەشانی نوێکراو ئاماژەیە بۆ وەشانی نوێکراوی یارییەکی ڤیدیۆیی کە پێشتر بڵاوکراوەتەوە، بەزۆری بۆ نەوەی نوێتری کۆنسۆڵ یان پلاتفۆرمەکان. بریتییە لە باشترکردنی گرافیک و کوالیتی دەنگ و ھەندێکجار زیادکردنی تایبەتمەندی یان ناوەڕۆکی نوێ بۆ بەرزکردنەوەی ئەزموونی گشتی. ڕیماستەرەکان ئامانجیان ئەوەیە یارییە کۆنەکان بگەیەننە ستانداردە مۆدێرنەکان لە ھەمان کاتدا پاراستنی یاریکردن و ھێڵی چیرۆکی ڕەسەن. زۆرجار ئەوان دیمەنی باشتر بە پێکھاتەی ڕوونی بەرزتر، کاریگەری ڕووناکی بەرزتر و ڕێژەی چوارچێوە نەرمتر لەخۆدەگرن. ھەروەھا ڕیماستەرەکان دەتوانن ناوەڕۆکی دابەزێنراوی زیادە (DLC)یان تایبەتمەندی بۆنوس لەخۆبگرن کە لە بڵاوکردنەوەی ئەسڵیدا نەبوون؛ بۆیە ڕیماستەرەکان دەرفەتێک بۆ یاریزانەکان دەڕەخسێنن کە سەردانی یارییە خۆشەویستەکان بکەنەوە بە دیمەنی باشتر و توخمەکانی یاریکردن کە ئەگەری بەرزبوونەوەی ھەیە.
زمانەکانی تورکیا
زمانە کەمینەکان
((هیچ زمانێک جگە لە زمانی تورکی لە هیچ دەزگاو پەیمانگایەکی ڕاهێنان و پەروەردەدا وەک زمانی دایک بە هاوڵاتیانی تورک بەکارناهێندرێت. نابێت زمانی بیانی لە دەزگاکانی ڕاهێنان و پەروەردە دا گرنگی پێ بدرێت ئەو قوتابخانە و فێرگانەی کە ڕاهێنان و پەروەردە بە زمانی بیانی ئەنجام دەدەن بەپێی  یاسایەکی تایبەت دەتوانن کاربکەن ،کە تەنها زمانە نێودەولەتیەکان ڕێگا پێدراون.))
— ماددەی ٤٢دەستوری گشتی کۆماری تورکیا.
بەهۆی مادەی ٤٢ و سنووردارکردنی زمان و کەلتوری کەمایەتییە نەژادیەکان ڕووبەڕووی کۆت و بەندی توند دەبنەوە لە بەکارهێنانی زمانی دایکیاندا.
سەبارەت بە نەگونجانی ئەم ماددە دەستوریە لەگەڵ پڕۆژە یاسای نێودەوڵەتی مافی مرۆڤ ، تورکیا پەیمانە نێودەوڵەتیەکانی تایبەت بە مافە مەدەنی و سیاسیەکان و مافەکانی ئابوری و کۆمەڵایەتی و کەلتوریەکان پێشێڵ دەکات. لەوەش زیاتر، تورکیا هیچ کام لە پەیمانە مرۆییەکانی یەکێتی ئەوروپا بۆ پاراستنی کەمایەتیە نەتەوەییەکان و پەیماننامەی ئەوروپی بۆ زمانە هەرێمییەکان یان کەمایەتییەکان ، یان پرۆتۆکۆلی دژە جیاکاری ١٢ بۆ پەیمانگەی ئەوروپی بۆ مافەکانی مرۆڤ ئیمزا نەکردووە.
ئەم دەستورە تایبەتەی تورکیا لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و ناوەخۆیی دژایەتیەکی زۆری کراوە چونکە دوورە لە بنەماکانی دەولەتی مۆدێرن و مافەکانی مرۆڤی هاوچەرخ، بە شێوەیەکی بەرچاو لە لایەن کۆمەڵگەی کوردیەوە چەندین جار داوای هەڵوەشاندنەوەی ئەم دەستورە کراوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ دا داوای پێداچوونەوەی دەستووریان کرد بۆ ئەوەی سیاسەتی تورکیا لەسەر کەمینەکان لە ئاستی ستانداردە نێودەوڵەتییەکاندا بگونجێندرێت، بەڵام بە کردەیی گۆڕانکاری تێدا نەکرا و هەروەها ڕەخنە لە وڵاتانی ئەندامی یەکێتی ئەوروپا و ڕێکخراوی ئۆ ئێس سی ئی و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ گیرا لەوانە هیومان ڕایتس وۆچ کە چاودێری ئەوە دەکەن "حکومەتی تورکیا مافی زمانی کەمینەکانی جولەکە، یۆنان و ئەرمەن قبوڵ دەکات، وەک ئەوەی لە پەیمانی لۆزان لە ساڵی ١٩٢٣ دا هاتووە کە ژمارەیان زۆر کەمە لەکاتێکدا کوردەکان پتر لە ٪٢٠ دانیشتوانی تورکیا پێک دێنن بەڵام ئەم مافەیان لێ سەندراوەتەوە.
پەروەردەی زمانە ناوچەییەکان
لەساڵی ٢٠١٢ وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی تورکیا زمانی کوردی ( کرمانجی و زازاکی )لە چوارچێوە چاکسازیە ناچاریەکاندا وەک زمانی بیانی خستە ناو بەرنامەی ئەکادیمی قوتابخانە بنەڕەتیەکان وەک پۆلی ئارەزوومەندانە کە منداڵانی کورد دەتوانن لەتەمەنی پێنج ساڵیەوە بخوێنن.
دواتر وەزارەتی پەروەردە لە ساڵی ٢٠١٣ وەک هێورکردنەوەی پارتە تورک پەرستەکان زمانەکانی ئەبخاز و ئادیغ و جۆرجیای ستاندەر و لازی خستە ناو بەرنامەکانی خوێندنی ئارەزوومەندانە هەروەها زمانی بۆسنی لە مانگی شوباتی ٢٠١٧خستە ناو پۆڵە ئارەزوومەندەکان.
لە ساڵی ٢٠١٥ وەزارەتی پەروەردەی تورکیا ڕایگەیاند، کە لە ساڵی خوێندنی ٢٠١٦-٢٠١٧ خولی عەرەبی (وەک زمانی دووەم) لە قۆناغی بنەڕەتیدا پێشکەش بە خوێندکاران دەکرێت و لە قۆناغی دووەمی بنەڕەتییەوە دەست پێ دەکات. خولەکانی عەرەبی وەک کۆرسێکی زمانی دەستەبژێری وەک ئەڵمانی و فەرەنسی و ئینگلیزی پێشکەش دەکرێت. بەپێی بەرنامەیەکی ئامادەکراو، خوێندکارانی پۆلی دوو و سێ بە گوێگرتن و قسەکردن دەست بە فێربوونی زمانی عەرەبی دەکەن، هاوکات پێشەکی بۆ نووسین دەچێتە پاڵ ئەم کارامەییانە لە پۆلی چواری بنەڕەتی و دوای ئەوەی خوێندکارانی پۆلی پێنجەم دەست دەکەن بە فێربوونی زمانەکە لە هەموو قۆناغەکانی دواتردا.
پێرستی زمانەکان
ئەم خشتەیەی خوارەوە زمانی دایک لە تورکیا بە ڕێژەی سەدی نیشان دەدات:
ئیتنۆلۆگ چەندین زمانی کەمینە و کۆچبەری لە تورکیا ڕیز کردووە کە هەندێکیان لەلایەن ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکیەوە قسەی پێ دەکرێت.
لە ڕاپۆرتەکەی ئیتنۆلۆگدا، زمانی مێگلینۆ-ڕۆمانییەکانی تێدانیە کە لە لایەن مێگلنۆ-ڕۆمانییەکان قسەی پێدەکرێت، کە ژمارەیان نزیکەی ٥ هەزار کەس دەبێت لەو وڵاتەدا.
پێوەری لێکهەڵوەشینی پلەبەپلە کراوی نێوان نەوەکان (EGIDS) ی ئیتنۆلۆگ:
0 ( ئینتەرناسیۆنال ) : " ئەو زمانانەی کە بە شێوەیەکی بەربڵاو لە نێوان نەتەوەکاندا لە بوارەکانی بازرگانی و ئاڵوگۆڕی زانستی و سیاسیە نێونەتەوەییەکاندا بەکار دەهێنرێت . "
1 ( نەتەوەیی ) : " ئەو زمانانەی کە لە پەروەردە و کار و میدیا و حکوومەت لە ئاستی نەتەوەییدا بەکار دەهێنرێت ".
3 ( فراوانتر ) : " ئەو زمانانەی کە لە کار و  میدیا بەکار هاتووە بەبێ باری فەرمی  لە جیاوازی زمان لە سەر ئاستی هەرێمێک ".
4 ( پەروەردەیی ) : " زمان لە بەکارهێنانێکی بەهێزدایە ، بە ستانداردکردن و ئەدەب لە ڕێگەی سیستەمێکی بەربڵاوی پەروەردەوە بە شێوەیەکی دامەزراوەیی پشتگیری دەکرێت ".
5 ( گەشە ) : " زمان لە بەکارهێنانێکی لاوازدایە ، بە شێوەیەکی ستاندارد ئەدەب لە لایەن هەندێکەوە بەکار دەهێنرێ هەرچەندە ئەمە هێشتا بەربڵاو و بەردەوام نییە . "
6a زمان بۆ پەیوەندی ڕووبەڕوو بەکار هاتووە لەلایەن هەموو نەوەکان و بارودۆخەکە بەردەوام بێت ".
6b ( هەڕەشەکراو ) : " زمان بۆ پەیوەندی ڕووبەڕوو لە نێو هەموو نەوەکاندا بەکار هاتووە ، بەڵام بەکارهێنەران ڕۆژ بە ڕۆژ لە دەست دەدات . "
7 ( گۆڕدراو ) : " نەوە و منداڵان دەتوانن زمانەکە لەنێو خۆیاندا بەکار بهێنن ، بەڵام بۆ منداڵی تر ناگوازرێتەوە ".
8a ( مۆریبوند ) : " ئەو زمانانەی کە بەکارهێنەرەکانی کەسانی بە تەمەنن و نەوەی نوێ بەکاری ناهێنن ".
8b ( نزیکە لە لەناوچون ) : " ئەو زمانانەی کە بەکارهێنەرە ماوەکانی زمان ئەندامن لە نەوەی باپیرە گەورە یان گەورەتر کە دەرفەتیان کەمە بۆ بەکارهێنانی زمانەکە ".
9 ( دۆرمانت ) : " زمان وەک بیرهێنانەوەی ناسنامەی کەلەپووری بۆ کۆمەڵگەی ئەتنیکی خزمەت دەکات ، بەڵام هیچ کەسێک لە لێهاتوویی ڕەمزی زیاتر نییە ".
10 ( لەناوچوو ) : " زمانەکە چیتر بەکارنەهێنرێت و کەس هەستی ناسنامەی ئەتنیکی پەیوەست بە زمانەکەوە نەبێت. "
مێژوو
تورکیا لە مێژوویدا ماڵی زۆرێک لە زمانە لەناوچوەکانی ئێستا بووە. وەک: هیتیت، کە سەرەتاییترین زمانی ئیندۆ-ئەورووپییە کە بەڵگەی نووسراو دۆزراوەتەوە (لە نزیکی ١٦٠٠ پ.ز بۆ ١١٠٠ پ.ز کاتێک ئیمپراتۆریەتی هیتیت هەبوو). زمانەکانی دیکەی ئانادۆڵەکان لوویان و دواتر لیسیان و لیدیان و میلیانی لە خۆ گرتبوو هەموو ئەو زمانانە وا بڕوا دەکرێت کە لە دوایینەکانی دەوروبەری سەدەی یەکی پێش زایین لە ناو چوون بە هۆی دۆزەخیبوونی ئەناتۆلیا کە بووە هۆی ئەوەی یۆنانی بە شێوەزارە جۆراوجۆرەکان ببێتە زمانی باو.
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
زمانەکانی تورکیا
مێژوو
ئۆراراتیانی سەر بە بنەماڵەی زمانی حورۆ-ئۆرارتیان لە ڕۆژهەڵاتی ئەناتۆلیا لە دەوروبەری دەریاچەی وان بوونیان هەبوو وەک زمانی شانشینی ئورارتوو لە سەدەی ٩ ی زاینییەوە تا سەدەی شەشەم بوونی هەبووە هاتیان لە دەقە نەریتییەکانی هیتیتاقی کراوەتەوە، بەڵام نە پەیوەندی بە زمانی حیتی و نە بە هیچ زمانێکی دیکەی ناسراوەوە هەبووە.
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
سەرچاوەکان
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ترینیداد و تۆباگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
زمانەکانی تورکیا
مێژوو
لە سەردەمی دوای تەنزیمەت دا فەڕەنسی بوو بە زمانی باو لە نێو خوێندەواران، هەرچەندە هیچ گرووپێکی ئەتنی لە ئیمپراتۆریەتدا بە ڕەچەڵەک بە زمانی فەڕەنسی قسەیان نەدەکرد. یۆهان ستراوس، نووسەری "زمان و هێز لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانیی دواکەوتوودا" نووسیویەتی "بە شێوەیەک لە جیهانی سەردەمدا بە بیردا چوونی ئینگلیز، فەرەنسا نزیکەی لە هەموو شوێنێک لە خاکی عوسمانیدا ئامادە بوو" ستراوس ئەوەشی خستەڕوو کە فەرەنسی "جۆرێک لە زمانی نیمچە فەرمی" بووە، کە "تا ڕادەیەک" زمانی تورکیی وەک زمانی "فەرمی" بۆ ناموسوڵمانەکان گۆڕیبوو بۆیە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی چەندین بڵاوکراوەی بە زمانی فەڕەنسی هەبوو، کاتێک کۆماری تورکیا لە ساڵی ١٩٢٣ دا ڕاگەیاندرا زمانی فەڕەنسی و سەرجەم زمانەکان قەدەغە کران.
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
کرواتیا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
کرواتیا یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ. ٦٠ وەرزشوان (٤٠پیاو، ٢٠ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە گۆرەپان و مەیدان ، مەلەوانی ، جودۆ، بۆکسینگ و چەندین یاری دیکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە ھەشتەم بەشداربووی کرواتیا بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٩٢. وەرزشوانانی کروایتا لەم ئۆڵمپیادە ھەشت مەدالیا (٣ زێر، ٣ زیو، ٢ بڕۆنز) بەدەست ھێنا
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی کرواتیا تێیدا بەشداریان کرد لە یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
بێگانەی نیشتەجێبوو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
وێنۆک| دەستەواژەی "پێش چوار مانگ" لە ئەڵقەی ۱دا. زمانەکە [[ئێسپێرانتۆیە, لە نووسراوە دروستکراوەکە ڕاست بۆ چەپ دەخووێنرێتەوە: ئەنتاو کڤار مۆناتۆج (و لەگەڵ ڤ تایبەت نین)]]
بێگانەی نیشتەجێبوو زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆمیدیای درامای نادیاری خەیاڵی زانستیی ئەمریکییە، لەسەر کتێبێک بە ھەمان ناوەوەی پیتەر ھۆگان و ستیڤ پارکھاوس دروست کراوە، و لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ۲۰۲۱ بۆ یەکەم جار لەسەر سایفای پەخش کراوە.
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ترینیداد و تۆباگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
بێگانەی نیشتەجێبوو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
لە ئازاری ۲۰۲۱دا، زنجیرەکە بۆ وەرزی دووەم نوێ کرایەوە.
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
بێگانەی نیشتەجێبوو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
چیرۆک
دوای تێکشکانی فڕۆکەکەی لەسەر زەوی، بوونەوەرێکی ئاسمانی بۆ سڕینەوەی مرۆڤایەتی کەسێک دەکوژێت و شوێنی ئەو وەک پزیشکی نەخۆشی زانی دەگرێتەوە. ئەو داوای لێکرا توێکاری بۆ پزیشکی شارەکە بکات، کە بە شێوەیەکی نادیار مردووە. ئەو لەگەڵ کێشه ڕەوشتییەکەی بۆ جێبەجێکردنی ئەرکە نھێنێکەی ململانی دەکات، لە ھەمان کاتدا مامەڵە لەگەڵ مناڵێکی تەمەن ۹ ساڵاندا کە دەتوانێت بیبینێت وەک بوونەوەری ئاسمانی دەکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
<references group="lower-alpha" />
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان لە شاری ڤانکۆڤەر وێنەگیراون
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ترینیداد و تۆباگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
وو لی
وو لی (سادەکراو:吴历، دێرین:吳歷;) وێنەکێشی سروشت و شاعیر و خۆشنووس بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی چینگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی چانگشو پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٢ پۆل:مردووانی ١٧١٨ پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ
دەشت
thumb|[[دەشتی نەینەوا (بۆزان، باشووری کوردستان)]] دەشت لە جوگرافیادا ناوچەیەکی تەخت لە زەوییە کە بەرزایییەکی زۆری نییە و لە ئاستی یەکەمدا بێ دارە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زاراوەکانی جوگرافیا
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
وانگ جیان (ئیمپراتۆریەتی چینگ)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٨ پۆل:مردووانی ١٦٧٧ پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو پۆل:خەڵکی تایچانگ پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ
٢٧١ (ژمارە)
٢٧١ (دووسەد و حەفتا و یەک) (271) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٠ و ٢٧٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٢٧٢ (ژمارە)
٢٧٢ (دووسەد و حەفتا و دوو) (272) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٧١ و ٢٧٣.
ئۆکسفۆڕد
ئۆکسفۆرد (. شارێکی وڵاتی ئینگلتەرایە کە دەکەوێتە بەشی باشووری خۆرهەڵاتی وڵاتەکە. کە ژمارەی دانیشووانی 159,994 بە ٥٢مین گەورەترین شاری شانشینی یەکگرتوو دادەنرێت.
٢٧٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئۆکسفۆڕد
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکان پۆل:شارەکانی ئینگلتەرا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەم
ترینیداد و تۆباگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ترینیداد و تۆباگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
٢٧٣ (ژمارە)
٢٧٣ (دووسەد و حەفتا و سێ) (273) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٢ و ٢٧٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
وانگ یوانچی
وانگ یوانچی (بە چینی:王原祁;، خوێندنەوە:وانگ یوانچی، لەدایکبووی ١٦٤٢ بۆ ١٧١٥) وێنەکێش بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی چینگ،
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مردووانی ١٧١٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٦٤٢ پۆل:وێنەکێشەکانی سوژۆو پۆل:خەڵکی تایچانگ پۆل:وێنەکێشانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی چینگ
فەتاح کاویان
فەتاح کاویان (، ) کەسایەتییەکی دێرینی رۆژھەڵاتی کوردستانە و چەندین پۆستی حیزبی و حکوومەتی لە ماوی تەمەنی خۆیدا پێ ئەسپێردراوە، لەوانە شارەوانی مەھاباد لە حکوومەتی پاشایەتی ئێراندا و ئەندامی ئەنجومەنی میللی زمان لە ئێران. ھەروەھا بۆ ماوەی چەندین ساڵ ئەندامی ڕێبەریی حیزبی دێموکراتی کوردستان بووە. چەندین بەرھەمی نووسین و وەرگێڕانی ھەیە کە گرنگترینیان فەرھەندگی وشەی حەوتەوانەیە. ناوبراوە ڕۆژی ١٨ی ژانویەی ٢٠١٧ لە شاری کۆیە کۆچی دوایی کرد.
ژیاننامە
فەتاح کاویان، ساڵی ١٣١٥ لە شاری مەھاباد لە دایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە شاری مەھاباد تەواو کرد. بە ھۆی بارودۆخی بنەماڵەیی و گیرسانەوە لە شاری سنە، چەند ساڵیک لە قۆناغی ناوەندیی خوێندنی لەو شارە تێپەڕاند. لە پۆلی چوارەمی ناوەندی لەگەڵ دایکی لە سنەوە گەڕانەوە بۆ مەھاباد و دوای تەواو کردنی پۆلی پێنجەمی زانستی، وەک مامۆستای وەرزش لە شاری مەھاباد دامەزرا. ساڵی ١٣٣٦(١٩٥٧) بوو بە ئەندامی شانەی نھێنیی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستان. ساڵی ١٣٣٨ بە دوای پەلاماری سەرانسەریی ساواک بۆ سەر ڕێکخستنە نھێنییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستان، کە لە کرماشانەوە ھەتا سەڵماسی گرتەوە و بوو بە ھۆی گرتنی نزیک بە ٢٥٠ کەس، فەتاح کاویانیش گیراو کەوتە زیندان. دوای بەڕێکرانیان بۆ تاران و بە ناو دادگایی کرانیان لە گەڵ چەندین کەسی دیکە بە زیندانی ھەتا ھەتایی (حبس ابد) مەحکووم کران. بەڵام شای ئێران لە ژێر کاریگەریی بارودۆخی سیاسیی ئێران فەرمانی «لێخۆشبوون» ی دەرکرد و بێجگە لە ژمارەیەکی کەم لە بەندییە سیاسییەکان ئەوانی دیکە ئازاد کران.
فەتاح کاویان دوای ئازاد بوون لە زیندان، دیپلۆمی وەرگرت و چووە زانستگەی تاران و لیسانسی زمانی ئینگلیزیی وەرگرت و بۆ ماوەی ١٢ ساڵان (تا ساڵێک پێش ڕووخانی ڕێژیمی شایەتی) لە دامەزراوەی نەتەوەیی زمان (مؤسسە ملی زبان) وەک مامۆستاو بەڕێوەبەری وانەوتنەوە کاری کرد. دواتر بە ماڵ و منداڵەوە گەڕایەوە مەھاباد. فەتاحی کاویان بە ھۆی خۆشناوی، لەگەڵ بەرەوپێشچوونی ڕەوتی لاواز بوونی دەسەڵاتی ڕێژیمی شایەتی، پۆستی شارەداریی شاری مەھابادی گرتە ئەستۆ. ساڵی ١٣٥٧چالاکانە ڕۆڵی گێرا لە وەڕێخستنی خۆپێشاندانەکانی دژ بە ڕێژیمی پاشایەتی لە شاری مەھابادو کاتێکیش خەباتی خەڵکی کوردستان و سەرانسەری ئێران بووە ھۆی ڕووخانی ڕێژیمی پەھلەوی، تێکەڵ بە کاروتێکۆشانی حیزبی بۆوە.
فەتاح کاویان لە زستانی ١٣٥٧ەوە جارێکی دیکە خۆی حیزبی دیموکراتی کوردستان گرێ دایەوە و ھەتا ٢٩ی بەفرانباری ١٣٩٥ وەک ئەندامی حیزبی دیموکراتی کوردستان مایەوە. فەتاحی کاویان بە ھۆی بڕینی پلەکانی بەرزی خوێندن، شارەزایی بە سەر زمانەکانی کوردی، فارسی و ئینگلیزی، ھەر وەھا توانای ئەدەبی و لێھاتوویی لە نووسین‌و وەرگێڕان دا. ساڵی ١٣٥٨ بەرپرسایەتیی کۆمیسیۆنی بازرەسیی (لێکۆڵینەوە) ی حیزبی دێموکڕاتی پێ سپێردرا و ئەم بەرپرسایەتییەی شانبەشانی ئەنجامدانی کۆمەڵێک کارو ئەرکی ڕۆژانەی دیکەی حیزبی، ھەتا ساڵی ١٣٦٠ بەڕێوە برد. لە کۆنگرەی پێنجەمی حیزبی دێموکرات وەک ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و، لە کۆمیتەی ناوەندییش دا بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردرا و لە کۆمیسیۆنی چاپەمەنیی ئەو حیزبە، ئەرکی گرتە ئەستۆ. فەتاح کاویان لە کۆنگرەی پێنجی حیزبی دێموکراتەوە ھەتا کۆنگرەی١٣، بەردەوام یەکێک لە ھەڵبژێراوانی کۆنگرەکانی حیزبی دێموکرات بۆ ئەندامەتیی کۆمیتەی ناوەندی بووە و بەتایبەتی لە کۆمیسیۆنەکانی ڕاگەیاندن و سکرتاریا، ئەرک و بەرپرسایەتیی بەڕێوە بردوە.
یەرھەمی نووسین
فەتاح کاویان کاتی خۆی بۆ کارکردن لە یەک یا چەند لە مەجالەکانی وەرزش، فەرھەنگنووسی، وەرگێڕانی کتێب، نووسینی بابەتی ئەدەبی و کاری فەرھەنگیی دیکە، دەھێشتەوە. ئامادە کردنی فەرھەنگی بە ناوبانگی «حەوتەوانە» و وەرگێڕانی کتێبی «خولیا و مەرگی قاسملووی کورد» لە ئینگلیزییەوە بۆ سەر زمانەکانی کوردی‌و ھێندێک کتێب و بەرھەمی دیکە کە ھەتا ئێستا چاپ و بڵاو نەبوونەوە، بەشێک لە بەرھەمە فەرھەنگییەکانی فەتاح کاویان بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
بات
280px|وێنۆک|ڕۆیال کریسکێت لەشاری بات
بات. شارێکی وڵاتی ئینگلتەرایە، کە بەشاری باڵەخانە-ڕۆمانیەکان دەناسرێت. وە ژمارەی دانیشوانی شارەکە 88,859 کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکان پۆل:شارەکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:شارەکانی ئینگلتەرا پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئینگلستان
٢٧٤ (ژمارە)
٢٧٤ (دووسەد و حەفتا و چوار) (274) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٣ و ٢٧٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
گوندەواری بەراندێز
گوندەواری بەراندێز لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە نۆ گوندەواری ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی بەراندێزە.
موژگان کاووسی
موژگان کاووسی نووسەر و لێکۆڵەرێکی کوردی یارسانە. موژگان خەڵکی کەلاردەشتی پارێزگای مازەندەران و لە کوردەکانی باکووری ئێرانە.
گوندەواری بەراندێز
دانیشتووان
بەپێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١١دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە (١١,٣٦٦) کەس و (٥,٨٠٠)نێر و (٥,٥٦٦)مێ و (٢٬٦٢٨)خێزان پێکھاتووە. دانیشتووانی ئەم گوندەوارەیە زۆرینەی لە کورد و کەمینەی لە ئازەری و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان و کورەسوننی پێکھاتووە.
موژگان کاووسی
دەستبەسەربوون
موژگان کاووسی دووشەممە، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ - ٢٧ی خەزەڵوەری ١٣٩٨ لە ماڵە خۆی لە «نۆشار» بە بێ ھیچ حوکمێک لەلایەن ھێزە ئیتلاعاتییەکانی سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی دەستبەسەر و ڕەوانەی گرتووخانەی ئیتلاعاتی شاری ساری کرا. سێ شەممە، ١٠ی کانوونی یەکەمی ھەمان ساڵ (١٩ی سەرماوەزی ١٣٩٨) بۆ زیندانی نۆشار ڕاگوێزرا.
گوندەواری بەراندێز
جوگرافیا
گوندەواری بەراندێز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندەوارانە:
موژگان کاووسی
حوکم
پێنج شەممە، ١٩ی کانوونی یەکەم (٢٨ی سەرماوەز) لەلایەن دادگای شۆڕشی نۆشار بە تۆمەتی ئەندامییەتی حدکا بە ٣٣ مانگ، ھەوڵ بۆ تێکدانی ئاسایشی گشتی بە ٣٠ مانگ و بانگەشە و پرۆپاگەندە دژ بە ئێران بە ٦ مانگ زیندان مەحکووم بوو، کە بە کۆی گشتی ٦٩ مانگ زیندانی بەسەردا سەپا. دوای ئەو حوکمەش بە شێوەی کاتی بە بارمەتەی سەت ملیۆن تمەنی ئازاد کرا. حوکمی موژگان لە دادگای پێداچوونەوەدا بۆ ٧٦ مانگ و ١٥ ڕۆژ زیادی کرد (ھەوڵ بۆ تێکدانی ئاسایشی گشتی بە ٣٦ مانگ و پرۆپاگەندە دژ بە ئێران بە ٧ مانگ و ١٥ ڕۆژ)؛ کە بەپێی یاسا زیاترین سزا واتە ٣٦ مانگەکەی بۆ جێبەجێ کرا.
گرتووخانە
سێ شەممە، ١٩ی ئایاری ٢٠٢٠ - ٣٠ی بانەمەڕی ١٣٩٩ موژگان بۆ تێپەڕاندنی حوکمەکەی ڕەوانەی زیندانی نۆشار کرا و دوای نزیک مانگێک لە ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ - ٢ی پووشپەڕی ١٣٩٩ بۆ زیندانی ئێڤین ڕاگوێزرا.
گوندەواری بەراندێز
گوندە کوردەکان
پێکھاتووە لە ١٦ گوند.
موژگان کاووسی
بێبەشبوون
موژگان تاوەکوو ئێستا دوو بار لە مافی مرەخەسی و دیداری بنەماڵەکەی بێبەش کراوە:
ستیڤن بۆکسەر
ستیڤن بۆکسەر (؛ لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٥٠) ئەکتەرێکی ئینگلیزی فیلم و تەلەڤیزیۆن و سەر شانۆیە. بە ڕۆڵی جۆو لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دکتۆر ئۆپێرای سابوون کە لە کەناڵی بی بی سی یەک پەخش کرا ناسراوە. لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٨دا، پشوویەکی وەرگرت و ماوەیەک لە کارەکەی دوورکەوتەوە. تا دواتر بە ڕۆڵی پتروچیۆ لە شانۆی The Taming of the Shrew، کە لە بەرھەمھێنانی کۆمپانیای شاھانەی شکسپیر بوو دەرکەوتەوە، و بۆ تۆمارکردنی چەند ئەڵقەیەکی تر لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠ گەڕایەوە.
گوندەواری بەراندێز
گوندە کورد و ئازەری و کورەسوننییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
ستیڤن بۆکسەر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز
موژگان کاووسی
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:ژنانی سیاسیی کورد
گوندەواری بەراندێز
گوندە کوردەکان و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
گوندە کورد و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
گوندە ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
گوندە کوردەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٨ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ پۆل:پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:ناوچە گوندنشینەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
توونس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
توونس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
زانستی شادمان
زانستی شادمان یان دانایی شادمان پەرتووکێکە لە نووسینی فریدریش نیچە لە ساڵی ١٨٨٢ بڵاوکراوەتەوە، تەواوکەری چاپی دووەم بووە لە ساڵی ١٨٨٧ دوای کۆتایی ھاتنی پەرتووکی وەھای گوت زەردەشت، و لە پشت چاکە و خراپەدا. ئەم فراوانبوونە گەورەیە بریتییە لە زیادکردنی پەرتووکی پێنجەم بۆ چوار پەرتووکی ئێستای ناو زانستی شادمان، ھەروەھا پاشکۆی گۆرانی. نیچە بە «کەسایەتیترین پەرتووکم» وەسفی کردووە، و لە ھەموو بەرھەمەکانی دیکەی زیاتر ھۆنراوەی تێدایە.
ناوەڕۆک
پەرتووکەکە بەزۆری لە چوارچێوەی ناوەڕاستی ماوە ژیانی نیچە دادەنرێت، لەو ماوەیەدا کارەکانی ستایشی زانست و گومان و ڕێکی ھزری بوو وەک ڕێگایەک بۆ ئازادی دەروونی. نیچە لە پەرتووکی زانستی شادمانیدا، تاقیکردنەوە لەسەر چەمکی ھێز دەکات بەڵام ھیچ بیردۆزێکی بەرنامەیی پێش ناخات.
٢٧٥ (ژمارە)
٢٧٥ (دووسەد و حەفتا و پێنج) (275) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٤ و ٢٧٦.
دوایینی ئێمە بەشی ١
دوایینی ئێمە بەشی ١ یارییەکی ئەکشن و سەرگەرمییە لە ساڵی ٢٠٢٢ کە لەلایەن کۆمپانیای نۆتی دۆگەوە پەرەی پێدراوە و لەلایەن کۆمپانیای سۆنی ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت بڵاوکراوەتەوە
سەرچاوەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٢ پۆل:کایە ئەلیکترۆنییەکانی پەیوەست بە کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە پۆل:یارییەکانی پلەیستەیشن ٥ پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دزێوەکان پۆل:دوایینی ئێمە پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ پۆل:یارییەکانی ویندۆز
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
لەناوبردن (فیلم)
لەناوبردن فیلمێکی ترسناک و زانستی ساڵی ٢٠١٨یە، نووسین و دەرھێنانی لەلایەن ئەلێکس گارلاند کراوە، بەپێی ڕۆمانی ساڵی ٢٠١٤ بە ھەمان ناو لەلایەن جێف ڤاندەرمێر دەرکراوە. ئەستێرەکانی فیلمەکە ناتالی پۆرتمان، جێنیفەر جەیسۆن، گینا ڕۆدریگز، تیسا تۆمپسۆن، توڤا نۆڤۆنتی، ئۆسکار ئیساک. چیرۆکەکە دوای کۆمەڵێک گەڕیدە دەکەوێت کە دەچنە ناو «شیمەر»، کە ڕووبەرێکی نھێنی کەرەنتینەی ڕوەک و ئاژەڵە گوازراوەکانە بە ئامادەبوونێکی نامۆ.
لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٨ لە وڵاتی چین، و لە ١٣ی نیسانی ٢٠١٨ دا لە وڵاتی کەنەدا و ئەمریکا بە شێوەیەکی زانستی لەناوبردن ئازادکرا. لەو سێ وڵاتە کۆی قازانجەکەی ٤٣ میلیۆن دۆلار بوو، بەرامبەر بە بودجەی بەرھەمھێنان کە لە ٤٠ میلیۆن دۆلارەوە بۆ ٥٥ میلیۆن دۆلار بوو، بوو بە بۆمبی بۆکس ئۆفیس. لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٨دا لەلایەن نێتفلیکسەوە بە ژمارەی دیجیتاڵی بڵاو کرابووە، فیلمەکە بۆ چیرۆکەکانی بینراو و نواندن و دەرھێنان و بیروورخستوی ستایش کرا. بەپێی گۆڤاری ئیمپڕاتۆرییەت فیلمەکە مامەڵە لەگەڵ «خەمۆکی و خەم و مەیلی مرۆڤ بۆ خۆلەناوبردن» دەکات.
چیرۆک
لە دەزگا نھێنییەکانی حکوومەتی ئەمریکا لە ناوچەی ئێکس، پرۆفیسۆری بایۆلۆجی مۆبایڵ و سەربازی پێشوو لینا وەک ڕزگاربووی تەنھا لە ھەڵمەتی بۆ نائاسایی ناسراو بە «شیمەر» پرسیارێکی لێکرابوو. سێ ساڵ لەمەوبەر ترووکانێکی نەیزەکی شوڕش کەوتە ناو لایتھاوسێکی کەناری باشوورەوە، وردە وردە سنووری خۆی فراوان کرد. کێنی ھاوسەری لێنا، کە ئەندامی ھێزە تایبەتەکانی سوپایە، دوای ساڵێک لە ئامادەنەبوونی، لە ماڵەوە دەردەکەوێت، ناتوانێت شوێنی ژیانی ڕوون بکاتەوە یان چۆن دەگەڕێتەوە ھەر زوو بارودۆخی تێکچوو لینا ئامبولانسێکی بانگ کرد، بەڵام ھێزە ئەمنییەکان ڕێگرییان لێکردن و بردیانن بۆ ئەو دەزگا نھێنییە. لەگەڵ کین لە چاودێرییەکی چڕدا دکتۆر ڤێنتەرس دەروونناس پێشکەش بە لینا شیمەر دەکات و ڕوونی دەکاتەوە کە چەندین تیمی گەڕان و دۆزینەوە چوونە ژوورەوە، بەڵام کێن تازە گەڕایەوە.
بەرھەمھێنان
لە مانگی ئازاری ٢٠١٣ ڕاگەیەنرا کە پاراماونت پیکچەرز و سکۆت ڕۆدین پرۆدەکشن مافی فیلمیان بۆ لەناوبردنی سێیۆلۆژی باشووری جێف ڤاندەرمەر پەیدا کردووە، و فیلمەکەش لەلایەن سکۆت ڕۆدین و ئێلی بۆش بەرھەم دەھێنرێت. ئەلێکس گارلاند بە کرێ گیرا بۆ ئەوەی ئەو فیلمە لە ساڵی داھاتوو بگونجێنێت و دەرھێنانی بۆ بکات. گارلاند ڕونیکردەوە کە وتەی ئەو مەرج نییە تەنیا لەسەر یەکەم ڕۆمانی سێینەلۆگی بێت: (ئەو ساتەی دەستم کرد بەکارکردن لەسەر لەناوبردن، تەنیا یەکێک لەو سێ کتێبەی تێدا بوو. زانی کە نووسەر پلانی داناوە بۆ سێینە، بەڵام تەنیا دەستنووسێکی کتێبی یەکەم ھەبوو. بەڕاستی بیرم لە لایەنە سێ گۆشەیەکە نەکردەوە). گارلاند گوتی کە وتەی ئەو «یادەوەری کتێبە» نەک نووسینی دەقێکی ژێدەر لە کتێبەکەدا، بە ئامانجی گرتنی «سروشتی وەک خەون» و ئاوازی ئەزموونی خۆی لە خوێندنەوەی ڕۆمانی ڤاندەرمێر.
بڵاوکردنەوە
بەھۆی دایمۆی ھەژارەوە دەیڤد ئێلیسۆنی سەرمایەدار و بەرھەمھێنەر لە سکایدانس نیگەرانیی لەوە دروست بوو کە فیلمەکە «زۆر ڕۆشنبیر» و «ئەوپەڕی ئاڵۆز»ە و داوای گۆڕانکاری کرد، بۆ ئەوەی جەماوەرێکی فراوانتر بۆ لای خۆی ڕابکێشێت، لەوانەش زیاتر ھاوسۆزی کارەکتەری پۆرتمان دەکات، ھەروەھا گۆڕینی کۆتایییەکە. دەرھێنەر سکۆت ڕۆدین لەگەڵ دەرھێنەر وەستاوە کە نەیویست ئەو فیلمە بگۆڕێت، ڕۆدین کە کۆتا مافی دەستووری بڕینی بردەوە، بەرگری لە فیلمەکە کرد و ڕەتیکردەوە کە تێبینییەکانی ئێلیسۆن وەربگیرێت. لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ دا ڕاگەیەندرا، کە بەھۆی پێکدادانەکانی نێوان ڕودین و ئێلیسۆن و گۆڕینی سەرکردایەتی پاراماونت، مامەڵەیەک کراوە کە ڕێگە بە نێتفلیکس دەدات فیلمەکە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دابەش بکات. بەپێی ئەو مامەڵەیە پارامۆنت مامەڵە لەگەڵ ڤێرژنی ئەمریکی و کەنەدی و چینی دەکات، لەکاتێکدا نێتفلیکس دوای ١٧ ڕۆژ دەست دەکات بەپەخشکردنی فیلمەکە لەھەرێمەکانی تر. پێش بڵاوکردنەوەی، فیلمەکە ڕەخنەی لێگیراوە لەسەر دەرکەوتنی ناتالی پۆرتمان و جێنیفەر جەیسن لی وەک دوو کارەکتەر، لە کتێبەکانی دواتردا بەڕەچەڵەک ئاسیایی و نیوەی خەڵکی ڕەسەنی ئەمریکا وەسف کراون، گارلاند ڕایگەیاند کە لە کتێبی یەکەمدا ھیچ کام لەو پێنج کاراکتەرە مێینەیە باس نەکراوە، کە تەنیا یەکێک بووە لەو سێینۆلۆژیانەی کە کاتێک دەقەکە تەواو بووە بڵاوبووەتەوە. ئەو کارەکتەرانەی لەسەر بنەمای کاردانەوەکەی دادەنا تەنیا بەرامبەر بەو ئەکتەرانەی کە لە پرۆسەی پەخشکردندا ناسیونیان ئەو ئەکتەرانەی پێشتر کاری لەگەڵ دەکرد. فیلمەکە لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٨ لەلایەن پاراماونت پیکچەرز و دیجیتاڵی لە بازاڕەکانی دیکە لە ١٢ ئازاری ٢٠١٨ لەلایەن نێتفلیکسەوە لە شانۆدا بڵاو بوویەوە، گارلاند وتی "فیلمەکەمان بۆ سینەما دروست کردووە لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ فیلمەکە بە دیجیتاڵ لەسەر ڕکابەرەکەی نێتفلیکس ھولۆ بڵاوکرایەوە.
پێشوازی
قازانجی ڕیشەیکردن لە ئەمریکا و کەنەدا ٣٢٬٧ میلیۆن دۆلار و لە چین ١٠٬٣ میلیۆن دۆلار بوو، کە کۆی گشتی ٤٣٬١ میلیۆن دۆلارە لە جیھاندا، بە بەراورد بە بودجەی بەرھەمھێنانی ٤٠–٥٥ میلیۆن دۆلار فیلمەکە بە یەکێک لە گەورەترین بۆکس ئۆفیسەکانی ساڵی ٢٠١٨ دا تۆمار کراوە لە ئەمریکای باکوور، لەناوبردن بە درێژایی شەوی ڕۆڵکردن و ھەموو ڕۆژێک ئازادکرا، چاوەڕوان دەکرا لە کۆتایی ھەفتەی کردنەوەی دا تا ١٠–١٢ میلیۆن دۆلار لە شانۆکانی ساڵی ٢٠١٢ دا کۆببێتەوە، فیلمەکە ٣٬٩ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە لە یەکەم ڕۆژیدا (٩٠٠٬٠٠٠ دۆلار لە پێش دیمەنی شەوی پێنجشەممە لە ١٨٥٠ شانۆدەگرێتەوە). لەسەر کۆمێنتی سایتی کۆکراوەی ڕۆتن تۆمەیتۆز، فیلمەکە ڕێژەی ڕەزامەندی ٨٨٪ی وەرگرت، لەسەر بنەمای ٣٠٩ پێداچوونەوە، ھەروەھا ڕێژەی تێکڕا ١٠/٧٣٬٧. کۆدەنگی ڕەخنەیی ماڵپەڕەکە ئەوە دەخوێنێتەوە، کە: لەناوبردن پشتگیری سەرسامییە بینراوەکانی خەیاڵی زانستی و جۆشوخرۆشی قوڵ دەکات بە گەڕان بە دوای سەرسامییەکی بەرزخواز و سەیرو سەمەرە گەڕان بەدوای بابەتە قورسەکاندا کە دەبێت بینەر بەجێبھێڵێت بیر بکاتەوە ماوەیەکی زۆر دوای بەسەردەچێت متمانەکان بەسەردەچن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠١٨ پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە زانایان پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ترسناکە ئەمریکییەکان
پەرەپێدانی دوایینی ئێمە بەشی ٢
وێنۆک پەرەپێدانی دوایینی ئێمە بەشی ٢ پرۆسەیەکی زۆر چاوەڕوانکراو و درێژخایەن بوو. لەلایەن کۆمپانیای نۆتی دۆگەوە پەرەی پێدراوە کە ستۆدیۆیەکی یاری بەناوبانگە و بە کارەکانیان لەسەر زنجیرەی ئانچارتد و قۆناغی پێشووی زنجیرەی دوایینی ئێمە ناسراوە. پەرەپێدان بە فەرمی لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، دوای ماوەیەکی کەم لە بڵاوبوونەوەی یارییە ئەسڵییەکە. نیل درۆکمان، بەڕێوەبەری داھێنەر و نووسەری ھەردوو یارییەکە، گەڕایەوە بۆ سەرکردایەتیکردنی پڕۆژەکە شانبەشانی تیمێکی گەشەپێدەری بەتوانا. یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانیان دروستکردنی بەدواداچوونێک بوو کە کاریگەری سۆزداری و لێھاتوویی چیرۆکگێڕانی فیلمی پێش خۆی تێپەڕێنێت. تیمی پەرەپێدان سنوورەکانیان پاڵدا بۆ گەیاندنی گرافیک و ئەنیمەیشنێکی زۆر واقیعی. ئەوان تەکنەلۆژیای گرتنی جووڵەیان بەکارھێنا بۆ گرتنی نمایشی ئەکتەرەکان، کە دواتر وەرگێڕدرا بۆ مۆدێلی کارەکتەری ورد و ئەنیمەیشنی سەرسووڕھێنەر. لە ڕووی یاریکردنەوە، نۆتی دۆگ ئامانجی باشترکردنی بوو لەسەر ئەو بناغە پتەوەی کە پێشتر یاری یەکەم دانرابوو. ئەوان میکانیکی نوێیان ناساند وەکو خۆخزاندن بە مەیلی، بژاردەی دزێوی داینامیکی، بەرزکردنەوەی زیرەکی دەستکردی دوژمن، و سیستەمێکی فراوانکراوی کاری دەستی. ئەم زیادکردنانە ئامانجیان ئەوە بوو کە یاریزانەکان ھەڵبژاردەی زیاتر و ئازادییان ھەبێت لە چۆنییەتی نزیکبوونەوەیان لە ڕووبەڕووبوونەوەکان.
یەکێک لە لایەنە گرنگەکانی پەرەپێدانی بەشی دووەمی دوایینی ئێمە، گرنگیدان بوو بە گشتگیری و ھەمەچەشنی. تیمەکە نوێنەرایەتیکردنی کارەکتەرە جۆراوجۆرەکانی لە پاشخانی جیاوازەوە بە شێوەیەکی مانادار بە درێژایی چیرۆکی یارییەکە لە پێشینەی کارەکانیدا؛ بەڵام لە کاتی گەشەکردندا ھەمووی بە کەشتییەکی نەرم و نیان نەبوو. یارییەکە لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا ڕووبەڕووی چەندین دواکەوتن بووەوە بەھۆی ھۆکارە جیاوازەکانی وەک وردکردنی میکانیکی یارییەکە، پۆلیستکردنی دیمەنەکان و دڵنیابوون لە ئاستێکی بەرزی کوالیتی بە گشتی. سەرەڕای ئەم تەحەددایانە، دوایینی ئێمە ٢ لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە، بە تایبەتی بۆ پلەیستەیشن ٤. ستایشی ڕەخنەگرانی وەرگرت بەھۆی گێڕانەوەی سەرنجڕاکێش و کارەکتەرە سەرنجڕاکێشەکانی و دیمەنە سەرسووڕھێنەرەکانی و ئەزموونی یاریکردنی غوڵامکەر.
سەرچاوەکان
پۆل:سۆنی ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت پۆل:دوایینی ئێمە
دوایینی ئێمە: بەجێماو
دوایینی ئێمە: بەجێماو یارییەکی ئەکشن و سەرگەرمییە لە ساڵی ٢٠١٤ کە لەلایەن نۆتی دۆگەوە پەرەی پێدراوە و لەلایەن سۆنی ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت بڵاوکراوەتەوە. ئەم کایە ڤیدیۆیییە لە جیھانێکی دوای کارەساتبار ڕوودەدات کە لەلایەن بوونەوەرە تووشبووەکانەوە داگیرکراوە و بە «تووشبووەکان» ناسراوە، چیرۆکی ئێلی، یەکێک لە پاڵەوانە سەرەکییەکانی دوایینی ئێمە بەدوای خۆیدا دەھێنێت. ئەم بەشە بەدواداچوون بۆ ڕابردووی ئێلی و پەیوەندییەکەی لەگەڵ باشترین ھاوڕێی ڕایلی دەکات، ڕۆشنایی دەخاتە سەر پەیوەندییەکەی نێوانیان و ئەو ڕووداوانەی کە کارەکتەری ئێلیان لە قاڵب داوە. یاریکردن لەم بەە توخمەکانی دزی و شەڕ و گەڕان تێکەڵ دەکات. یاریزانان بەناو ژینگە جیاوازەکاندا دەڕۆن، مەتەڵەکان چارەسەر دەکەن و ھەم دوژمنی مرۆڤ و ھەم بوونەوەرە تووشبووەکان دەکوژن. سەرەڕای ئەوەش، ئەم بەشە میکانیکی نوێ دەناسێنێت کە گرنگی بە ئیمکانات و چالاکی ئێلی دەدات.
لایەنێکی بەرچاوی ئەم بەشە چیرۆکگێڕانییەتی. بە شێوەیەکی بێ کێشە دوو ھێڵی کاتیی پێکەوە دەبەستێتەوە: گەشتەکەی ئێستای ئیلی لەناو مۆڵێکی بازرگانی جێھێڵراودا لەکاتێکدا بەدوای پێداویستی پزیشکیدا دەگەڕێت بۆ جۆڵ (پاڵەوانەکەی تر)، و ئەزموونەکانی ڕابردووی لەگەڵ ڕایلی لەناو قوتابخانەیەکی بەشەناوخۆیی سەربازیدا بە ناوی بۆستن QZ. بە درێژایی، یاریزانەکان شاھیدی ساتەکانی ھاوڕێیەتی و لاوازی و سەختی دەبن کاتێک زیاتر دەربارەی چیرۆکی پشتەوەی ئێلی ئاشکرا دەکەن. نووسینەکە بارگاوییەکی سۆزدارییە، قووڵ دەبێتەوە لە بابەتەکانی وەک لەدەستدان، مانەوە و دڵسۆزی. نمایشی نواندنی دەنگی لەلایەن ئاشلی جۆنسۆن (ئێلی) و یانی کینگ (ڕایلی) قووڵایی دەھێنێتە ناو کارلێکەکانی کارەکتەرەکانیان.
سەرچاوەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دزێوەکان پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤ پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣ پۆل:کایە ئەلیکترۆنییەکانی پەیوەست بە کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە پۆل:دوایینی ئێمە پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٤
نیشتمانی سارا
alt=نیشتمانی سارا (ڕۆمان)|وێنۆک|نیشتمانی سارا نیشتمانی سارا
ژانر: ڕۆمان
ساڵی چاپ: ٢٠١٩ سلێمانی
چاپی دووه‌م: ناوه‌ندی که‌پر ٢٠٢٠
قه‌باره‌: ٤٥٠ لاپه‌ڕه‌
دیزاینی به‌رگ و ناوەڕۆک: ناوەندی که‌پر
ڕۆمانی نیشتمانی سارا: یه‌کێکه‌ له ڕۆمانه کاریگه‌ر و پڕ خوێنراوه‌کانی نێو کتێبخانه‌ی کوردی، زێدی له‌دایک نوون و پابه‌ند بوون پێیه‌وه ته‌یمای ڕۆمانه‌که‌یه، هێڵی سه‌ره‌کی ڕۆمانه‌که‌ به‌شێکه له‌و مێژووه ونبوو یان له‌بیرکراوه‌ی‌ که له ئێستا و ڕابووردوودا تۆمارنه‌کراون، ئیتر له‌به‌ر هه‌رچ هۆکارێک بێت، ئه‌م ڕۆمانه ته‌نها مێژووی چه‌ند که‌سێک یان ته‌نها که‌مایه‌تییه‌کی بچووک نییه، به‌ڵکو ده‌یان که‌سایه‌تی گرنگ له مێژووی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌تایبه‌تی عێراقدا به ‌زمانی خۆیان و له فۆرمی هونه‌ری (ڕۆمان)ێکدا خۆیانمان بۆ نمایش ده‌که‌نه‌وه، به‌تایبه‌تی کاریگه‌ر و وێرانه‌ی داگیرکاری ده‌سه‌ڵاتی عوسمانییه‌کان و پاشان خۆسه‌پاندنی ئینگلیز و به‌رژه‌وه‌ند خوازی عه‌ره‌به‌ شۆڤێنیسته‌کانی ساڵانی دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌م، که له‌ژێر کاریگه‌ری ئایدۆلۆژییه‌که‌ی هێتله‌ردا بوون. نووسه‌ری ڕۆمانی نیشتمانی سارا، میران ئه‌براهام ده‌ڵێت: ‘ئه‌م ڕۆمانه مێژووی سه‌د ساڵمان بۆ ده‌گێڕێته‌وه و له‌کاتی بڵاو کردنه‌وه‌ی ڕۆمانی نیشتمانی سارا-دا، به‌تایبه‌تی که‌سایه‌تییه‌ کاریگه‌ره‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌؛ باپیره خایم و که‌ریمی عه‌له‌که‌ و قه‌شه یوسف په‌ری و حه‌مه‌جانی حاجی سه‌لیم پێنجوێنی و پیره‌مێرد و فوئاد مه‌ستی و جه‌مال عیرفان و مامۆستا سالار و ده‌یان که‌سایه‌تی تر. که‌ له‌ ڕابردوودا مێژوویه‌کیان تۆمار کردووه، ده‌گه‌ڕێنه‌وه و به‌بێ جیاوازی ئایدۆلۆژییان پێکه‌وه وه‌کو جاران خۆیان به نه‌وه‌ی ئێستا ده‌ناسێننه‌وه.’
ده‌توانین بڵێین؛ ڕۆمانی نیشتمانی سارا، ئاوێنه‌یه‌کی ڕوونی سه‌د ساڵ ته‌مه‌نی ڕووداوه‌کانی عێراق و به‌تایبه‌تی کوردستان ه‌، که له ڕابووردوودا له کوچه‌ و کۆڵانه‌کانی شاره‌کاندا هه‌ڵواسراوه‌ و دیمه‌نه‌کانی بۆ تۆمار کردووین، که ئێستا نووسه‌ر له فۆرمی ڕۆماندا تۆماری کردوون و سه‌رله‌نوێ پیشانی ئێمه‌ی نه‌وه‌ی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ی ده‌داته‌وه.
توونس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
توونس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
٢٧٦ (ژمارە)
٢٧٦ (دووسەد و حەفتا و شەش) (276) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٥ و ٢٧٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٢٧٧ (ژمارە)
٢٧٧ (دووسەد و حەفتا و حەفت) (277) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٦ و ٢٧٨.
٢٧٩ (ژمارە)
٢٧٩ (دووسەد و حەفتا و نۆ) (279) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٨ و ٢٨٠.
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز
گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە نۆ گوندەواری ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی قەرەئاغاجە.
دانیشتووان
بەپێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١١دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە (٧٬٤٣٢) کەس و (٣٬٨٢٥)نێر و (٣٬٦٢٥)مێ و (١٬٩٩٦)خێزان پێکھاتووە. دانیشتووانی ئەم گوندەوارەیە زۆرینەی لە ئازەری و کەمینەی لە کورد و کورەسوننی پێکھاتووە.
جوگرافیا
گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندەوارانە:
دابەشی کارگێڕی
لە (١٣) گوند پێکھاتووە:
گوندە ئازەریەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
گوندە کوردەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٩ گوند.
گوندە کوردەکان و کورەسوننییەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
گوندە ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ پۆل:پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:ناوچە گوندنشینەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
٢٧٨ (ژمارە)
٢٧٨ (دووسەد و حەفتا و هەشت) (278) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٧٧ و ٢٧٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
توونس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
توونس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
٢٨١ (ژمارە)
٢٨١ (دووسەد و ھەشتا و یەک) (٢٨١) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٨٠ و ٢٨٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
شەیدایی
شەیدایی دۆخێکی ھەڵچوون یان بەرزبوونەوەی نائاسایی باری دەروونی، وروژاندن. وشەکە لە «یۆنانی» μανία } (mania)، « شێتی» وەرگیراوە و ئەمەش لە «کرداری» μαίνομαι' (mainomai)، «شێتبوون، توڕەبوون» وەرگیراوە.
جگە لە پەشێوی باری دەروونی، ڕەنگە تاکەکان ڕەفتاری شەیدایی نیشان بدەن لە ئەنجامی سەرخۆشی ماددە ھۆشبەرەکان (بەتایبەت وەک کۆکاین یان میتامفیتامین) بێت، کاریگەرییە لاوەکییەکانی دەرمان (بەتایبەت چالاککەرەکان)، یان زیانبەخشەکان. بەڵام، شەیدایی زۆرترین جار پەیوەندی بە پەشێوی دوو جەمسەرییەوە ھەیە، کە لەوانەیە دۆخەکانی شەیدایی لەگەڵ دۆخەکانی خەمۆکی تونددا بگۆڕدرێن. گێلدەر، و مایۆ گێدێس (٢٠٠٥) پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پێشبینیکردنی شەیدایی لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا زۆر گرنگە چونکە نەخۆشەکە ئامادە نابێت پابەند بێت بە چارەسەرکردن. پێوەرەکانی دوو جەمسەری دۆخی خەمۆکی ناگرێتەوە و بوونی شەیدایی لە ئامادە نەبوونی دۆخی خەمۆکیدا بەس نییە بۆ دەستنیشانکردن. جگە لەمە، تەنانەت ئەوانەی تووشی خەمۆکی دەبن، تووشی گۆڕانکاری خولیی باری دەروونی دەبن، ئەم خولانە زۆرجار کاریگەری گۆڕانکارییەکانی خولی خەو (زۆر یان زۆر کەم) ڕۆژانە و شەوانە و فشارە ژینگەییەکانیان لەسەرە.
شەیدایی لە دۆخی توندیدا دەگۆڕێت، لە شەیدایی کەم (کە بە hypomania ناسراوە) تا شەیدایی تەواو لەگەڵ نیشانەکانەی دەروونئاڵۆزی وەک (خەیاڵاویبوون و وەھم). بێگومان بەو پێیەی شەیدایی و شەیدایی کەم پەیوەست بوون بە داھێنان و بەھرە ھونەرییەکانەوە، ھەمیشە وا نییە کە کەسێکی شەیدایی دوو جەمسەری بە ڕوونی پێویستی بە یارمەتی پزیشکی ھەبێت یان بیەوێت؛ زۆرجار ئەم جۆرە کەسانە یان بڕێکی گونجاو لە کۆنترۆڵی کارێکدا بە شێوەیەکی ئاسایی دەھێڵنەوە یان ھەست بەوە ناکەن کە «ڕۆشتنێکی شەیدایی»یان ھەیە کە بەسە بۆ ئەوەی بە قووڵی پابەند بن یان تەنیا پابەند بن. زۆرجار دەتوانرێت کەسانی شەیدایی بە ھەڵە بزانرێت کە ماددە ھۆشبەرەکان یان مادەکانی تر بەکاردەھێنن کە کاریگەری دەکەنە سەر مێشک.
فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
فەڕەنسا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
پۆل:فەڕەنسا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بە پێی ساڵ
٢٨٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سیا گویی
سیا گوی (بە چینی سادەکراو:夏珪;، دێرین:夏圭; لەدایکبووی ١١٩٥ بۆ ١٢٢٤) وێنەکێشی سروشت بوو لە ئیمپراتۆریەتی سۆنگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١١٩٥ پۆل:مردووانی ١٢٢٤ پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ پۆل:ھونەرمەندانی ھۆنگژۆو