cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئاسترۆلۆپیسکس سێدیبا
پێکھاتەی جەستەیی
لەگەڵ ھەموو ئەمانەش دا پێناسەکردن و شیکردنەوەی جۆرەکان بەشێوەیەکی سەرەکی و بنچینەی تەنھا لەسەر بنەمای ئێسکەپەیکەری نموونەیەکەی گەنج بووەتە جێی ڕەخنەگرتن چونکە ھیچ ڕێگەیەکی دڵنیاکەرەوە نییە پیشانی بدات دەکرێت پێگەیشتووەکانی ئەم جۆرە تا چ ڕادەیەک جیاوازبن لەگەڵ نموونە گەنجەکان دا. سەڕەرای ئەمەش بەکارھێنانی نموونە گەنجەکان وەک جۆری یەکلایکەرەوە و پێناسەکەر بووەتە کردەیەکی باو لە زانستی مرۆڤی بەردین دا. دۆزراوە ونموونەی جۆرەکانی (ھۆمۆ ھابیلس) و (ئاسترۆلۆپیسکس ئەفریکانس) لە خۆیان دا نموونەی گەنج بوون.
نما نەریمان
لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥ کاتێک تەمەنی چوار ساڵ بوو، یەکەم ڤیدیۆی دەستپێکرد کە لەلایەن خوشکە گەورەکەیەوە تۆمارکرابوو و لە ئەکاونتی دایکی لە فەیسبووک بڵاوکرایەوە ڤیدیۆی کورت داواکرا بۆ باشتر کردنی کەرتی کارەبا لە مانگی ئابی ھەمان ساڵدا باوکی پەیجێکی ئەکاونتی فەیسبووکی دروست کرد نما کە دەتوانێت پەیام و ڤیدیۆ و وێنەکانی بڵاوبکاتەوە. کارەکانی نما ھەر زوو زانرا و لە ماوەیەکی کورتدا بڵاوکراوەو پەیجەکەی ژمارەیەکی زۆر لە ھەوادارانی بۆ پاڵپشتی کار و چالاکییەکانی بەدەست ھێنا بینەرە ڤیدیۆیییەکانی ملیارانیان تێپەڕکرد توانای پێشکەشکردن و نیشاندانی وای لە کەناڵەکانی ڕاگەیاندنی ناوخۆیی و جیھانی کرد لە چەندین ڕاپۆرت و چاوپێکەوتندا تیشک بخەنە سەر ژیان و چالاکییەکانی.
نما دەڵێت " ئەم کارانەی من بۆ مافی خەڵکە دەمەوێت مافی هەمووان بەدەست بێت، کاردەکەم بۆ پێکەوە ژیان بە ئاشتی. من بەرگری لە مافەکانی مرۆڤ دەکەم. دەمەوێت ھەموو دڵخۆش بن ھەموو زەردەخە بکەن. بۆ ئەوەی ھەموو ئەمانە بە منداڵی بەدەستبھێنم و من ھەوڵ دەدەم من لە کاریگەری خۆم دڵنیام.
ژیان
نما کچی نەریمان سابیر محەمەدە و لە بواری ڕاگەیاندندا کاردەکات و وەک سەرپەرشتیاری کار و چالاکییەکانی نمە کاردەکات دایکی ناوی شاگوڵ ڕەئووف حەمید نما دوو خوشکی گەورەتری ھەیە بە ناوەکانی (دیانا و ئانا) و ئێستا لە شاری سلێمانی لە کوردستان نیشتەجێن. نما لە ھەموو منداڵێکی تر جیاوازە، لە ٨ی مانگ ەوە دەستی بە قسەکردن کرد و ھەمیشە لە ھەر بۆنەیەک کە ڕوودەدات دەیپرسی و گلەیی و ڕەدکردنەوەی نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتایییەکانی دەکرد. لەقوتابخانەی نێودەوڵەتی کامبریجی تەمەن چوار ساڵی شاری سلێمانی ئامادەبوو بۆ تەواوکردن و تێپەڕاندنی تاقیکردنەوەکان و بەدەستھێنانی پلەی نایاب لەقۆناغەکانی خوێندندا زمانی کوردی و ئینگلیزی و زاراوەی سۆرانی و ھەورامی زانی ئەو بەشداری لە میوزیک و کاراتی و ڕاھێنانی مەلەوانی دەکات.
یەکەم دەرکەوتنی
کاتێک بچووک بوو، دەستی کرد بە لاسایی کردنەوەی کەسایەتییە بەناوبانگەکان زۆربەی کات لە ڕێگەی ڤیدیۆی خۆیەوە بە بەکارھێنانی ئامێرەکانی ئایپاد بۆ تۆمارکردن بۆ دەنگوباس، ھەروەھا دروستکردنی لێدوان لەگەڵ ئەوەی ڤیبەر پەیوەندی ڤیدیۆیی دەکات و دەیاننێرێ بۆ پوری کە لە ئەمریکا دەژی نما سەرنجی لەسەر نەبوونی خزمەتگوزاری و ئەو کەسانەی لە نیشتیمانەکەی ئەودا ئازار دەچێژن نما بەراوردی ئەو خزمەتانەی دەکرد کە لە ئەمریکا دا ھەیە لەگەڵ ئەو بارودۆخەی ئێستا لە وڵاتەکەیدا ھەیە و لە ھۆکارەکانی دەپرسی ڕۆژێک کە سەیری تەلەفزیۆنەکەی دەکرد کارەبا کەی کوژایەوە ئەمەش وای کرد ھەستی بە نیگەرانی بکات و ھانی بدات داوا لە خوشکی گەورەتری بکات ئانا ڤیدیۆیەکی کورت تۆمار بکات و لە ئەکاونتی فەیسبووکی دایکیدا بڵاو بکرێتەوە لەوانەیە ببێتە ھیوایەک بۆ ئەوەی کەسانی بەرپرس بۆ چاککردنی کارەبا کە چاک بکاتەوە. لە سەرەتایە باوکی بیرۆکەکەی ڕەت کردەوە بەڵام دواتر کاتێک نما سوور بوو لەسەر ئەوەی کە ئەو کارە بکات بۆ باشترکردنی کواڵێتی خزمەتگوزاری ژیانی خەڵک باوکی ڕازی بوو و پشتگیری کرد پاشان چەندین ڤیدیۆی کورتی بۆ تۆمار کرد و لە ئەکاونتی خۆیدا بڵاوی کردەوە کە بووە بەناوبانگ ڤیوس لە ناو خەڵکدا و دواتر باوکی لاپەڕەیەکی تایبەتی بۆ نما و ھەروەھا لە سایتەکانی تری پەیوەندی کۆمەڵایەتی دروست کرد.
سەرچاوەکان
rudaw.net English
Pukmedia.com
rudaw.net
نما نەریمان لە تێلەگرام
پۆڵ کێلەرمان
پۆڵ کێلەرمان یەکێکە لە کارەکتەرە سەرەکییەکانی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە کە پۆڵ ئیدێلشتاین ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت. پۆڵ پاوڵ کیلەرمان ئەندامی ئەو ڕێکخراوەیە کە لە ڕادەبەدەر بێبەزەیییە و بە ئاسانی دوژمنەکانی لەناو دەبات. پەیوەندییەکی باشی لەگەڵ جێگری سەرۆکدا ھەیە، بەڵام دوای ئەوەی جێگری سەرۆک دەگاتە لای سەرۆک، پۆڵ ڕەتدەکرێتەوە و پەلە دەکات بۆ یارمەتیدانی پاڵەوانەکانی چیرۆکەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییەکانی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە
یانێس کۆسێنس
یانێس کۆسێنس (Jannes Coessens) ئەکتەری بەلجیکییە. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە درامای لێمێنس (خوێندنی ناوەندی) لۆڤن دەرچووە، لە ئەیلوولی ٢٠١٧ تا حوزەیرانی ٢٠١٩ لە زانکۆی ئەنتۆرب "ئەدەبیاتی شانۆ و خوێندنی فیلم"ی خوێندووە. لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٩ەوە لە کۆدارتس لە ڕۆتەردام شانۆی مۆسیقا دەخوێنێت، لە ساڵی ٢٠٢٣ لەوێ دەرچووە. لە ساڵی ٢٠١٢، یانس ئاودیشنی بۆ زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی تویس کرد. ھەر لەو ساڵەدا خێزانێکی نوێ بە زنجیرەکە ناسێندرا. یانێس ڕۆڵی ستان ڤان دامی گێڕا کە ھەندێک جار بە ستانمان ناودەبرێت. کوڕی پزیشک جودیس ڤان سانتێنە (کە کاترین دی ڕویشەر ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت) و کورت ڤان دامێی کۆچکردوو (دریس ڤانھێگن ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت) و برای ئیما ڤان دامە (ئەلیس ڕۆێڵز ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت).
شامل ئەسگەرۆڤ
شامل ئەسگەرۆڤ (بە ئازەربایجانی:Şamil Səlim oğlu Əsgərov، لەدایکبووی ١٩٢٩ بۆ ٢٠ی ئایاری ٢٠٠٥) کوردێکی زانا، شاعیر، لێکۆلەری مێژوویی لە ئازەربایجان، سەرۆکی کۆمەڵگایەکی گەورەی کوردی بوو لە ئازەر بایجان.
یانێس کۆسێنس
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکان
شامل ئەسگەرۆڤ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:مردووانی ٢٠٠٥ پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:زانا کوردەکان پۆل:مێژوونووسانی کورد پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم
سوزان ھێوارد
سوزان ھێوارد (٣٠ی حوزەیرانی ١٩١٧–١٤ی ئازاری ١٩٧٥) خانمەکتەر و نمایشکارێکی جلوبەرگی ئەمریکی بوو. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕان لەو فیلمانە ناوی دەرکردبوو، کە لە چیڕۆکی ڕاستەقینە وەرگیرابوون. سوزان یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.
سوزان لە ١٤ی ئازاری ١٩٧٥، بەھۆی شێرپەنجەی مێشکەوە کۆچی دواییی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧ پۆل:مردووانی ١٩٧٥ پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:ژنە مۆدێلەکانی کالیفۆرنیا پۆل:کۆمارییەکانی نیویۆرک (ویلایەت)
.uk
uk. پاوانی ئاست-سەری تایبەت بە شانشینی یەکگرتووی بەریتانیایە کە لە ساڵی ١٩٨٥ـدا چالاککراوە. ئەم ناوی پاوانە لە شوباتی ٢٠١٦دا پێنجەمین ناوی پاوانی ئاست-سەر پاش (com, .cn, .de, .net.) بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا پۆل:ناساندنەکانی تایبەت بە کۆمپیوتەر لە ساڵی ١٩٨٥
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
زەردی مەحمود
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
وێستگەی میکاوا-تۆیۆتا
وێستگەی میکاوا-تۆیۆتا (三河豊田駅, میکاوا-تۆیۆتا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن سێیەم بەشی کۆمپانیای خولگەی ھێڵی ئاسنینی ئایچی بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
ئەمەرکاکۆڵ
ئەمەرکاکۆڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئەمەرکاکۆڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شیوەڕەزی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی شۆران و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تووژەڵە لە شارستانی سەردەشت لەڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەردێلو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕۆژووی سێ ڕۆژ لە مانگێکدا
ڕۆژووی سێ ڕۆژ لە مانگێکدا یەکێکە لە ڕۆژووە سوننەتەکان، هەر کەسێک سێ ڕۆژ لەمانگێکدا بەڕۆژوو بێت وەک ئەوە وایە مانگەکە هەمووی بەڕۆژوو بوبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:ڕۆژوو لە ئیسلام پۆل:ڕۆژووی سوننەت
دووک دێی چین
دووگ دێی چین (بە چینی:秦德公 خوێندنەوە:چین دێ گۆنگ ) دەیەم فەرمانڕەوای ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، فەرمانڕەوایەتی دووک دێی لە ٦٩٧ی پێش زاین تا ٦٧٨ی پێش زاین
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت) پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین
میخایلۆ مودریک
دەستکەوتەکان
شاختار دۆنێتسک
تاکەکەسی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئوکراینی پۆل:خەڵکی کراسنۆھراد پۆل:وەرزشکارانی ئۆبلاستی خارکیڤ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی شاختار دۆنێتسک پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی دێسنا چێرنیھیڤ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئوکراینی پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوکراینا پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگی ئوکراینی
تالیس
تالیس (یۆنانی: Θαλῆς؛ لەدایکبوو لە یەکێ لە ساڵەکانی ٦٢٤ یان ٦٢٣ و، مردوو لە یەکێ لە ساڵەکانی ٥٤٨ تا ٥٤٥ی پێش زایین) زانای ماتماتیک و ئەستێرەناس و فەیلەسووفێکی پێشسوقراتیی خەڵکی شاری میلیتوس لە ئاسیای بچووک بوو (کە ئێستا کەوتۆتە ناو وڵاتی تورکیا). تاڵیس چووە بۆ بابل لە بابلیەکان فێرە ماتماتیک و ژمارە ناسی بووە چووە بۆ میسر لەوێش فێری ئەستێرەناسی بووە پێشبینی خۆرگیرانی کردووە لە ساڵی 525پ.ز ڕاست دەرچووە ساڵێکش پێشبینی زۆر هاتنی زەیتوونی کردووە لەو وەرزە بۆیە هەموو ئامێری زەیتوون گووشینی کڕیوەتەوە لەکاتی خۆی دا پێشبینیەکەی ڕاست دەرچووە ئامێرەکانی بەکرێ داوەتەوە بەمەش قازانجێکی زۆری کرد
تالیس یەکێکە لە حەوت حەکیمی یۆنان. زۆرێک، کە بەرچاوترینیان ئەرەستووە، بە یەکەم فەیلەسووفی یۆنانی دەزانن و، ئەگەر واش نەبێ، لە باری مێژوویییەوە ئەو بە یەکەم کەس دادەنرێت لە کولتووری ڕۆژاواییدا کە پەرژابێتە سەر فەلسەفەی زانستی.
تالیس بەوە ناسراوە کە بەکارھێنانی ئوستوورەکانی بۆ ڕاڤەی جیھان و گەردوون بە لایەکەوە نا و، لە باتیی، وەک ئەوەی لە زانستی ئەمڕۆدا دەکرێ، دیاردە و شتە سروشتییەکانی بە گریمانە و تیۆریی سروشتخوازانە ڕاڤە کرد. تەقریبەن ھەموو فەیلەسووفانی پێش سوقرات بۆ ڕوونکردنەوەی سروشت کەوتنە شوێن گریمانەکانی تالیسەوە. ئەوانیش ڕێک ھەر وەک تالیس لە جیاتیی ئەوە دەسەودامێنی ئوستوورە بن، پیان وا بوو کە تاقە جەوھەرێک لە ھەموو شتێکدا ھەیە و سروشت لەوەوە دێت. ئەرەستوو دەڵێ ئەو جەوھەرە بە لای تالیسەوە ئاو بووە.
لە بیرکاریدا، تالیس زانستی ئەندازەی بەکار ھێناوە بۆ پێوانەکردنی بەرزی ھەرەمەکان و دووری کەشتییەکان لە کەناری دەریاوە. ھەروەھا ناسراوە بە یەکەم کەس کە دۆزینەوەیەکی بیرکاری درابێتە پاڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٦ەمی پ.ز پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن پۆل:ماتماتیکزانە یۆنانییە دێرینەکان پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری پۆل:فەیلەسووفانی زانست پۆل:کەسانی پەیوەندیدار بە کارەبا پۆل:مێژووی بیرۆکەکان پۆل:مێژووی زانست
بزاڤی مافەکانی گیانلەبەر
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمەڵناسی
وێستگەی میکاوا-کامیگۆ
وێستگەی میکاوا-کامیگۆ (三河上郷駅, میکاوا-کامیگۆ-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن سێیەم بەشی کۆمپانیای خولگەی ھێڵی ئاسنینی ئایچی بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
بەشە گرتە
بەشە گرتە یان بەشە داتاشراو ، لە فانکشنە فرەگۆڕەکییەکاندا، بە گرتەی فانکشنەکە بەپێی یەکێک لە گۆڕەکەکان و نەگۆڕ ڕاگرتنی ئەوانی تر دەوترێت. بەشە گرتە لە کالکیولسی ئاراستەبڕەکان و ئەندازەی جیاکارانەدا بە فرەوانی بەکار دێت.
بەشە گرتەی فانکشنی بەپێی گۆڕەکی x بە یەکێک لە شێوەکانی خوارەوە ھێما دەکرێت:
ئەمە ∂ وەکوو ھێمایەک بۆ بەشە گرتە بەکار دێت. ئەم ھێمایە لەلایەن ئۆدرین-ماری لۆژاندر لە ساڵی ١٧٨٦ داھێنرا بەڵام پاشان پشتگوێ خرا، لە ساڵی ١٨٤١ لەلایەن کارڵ گۆستاڤ ژاکوب ژاکوبی دووبارە بەکار ھێنرا و بوو بە ھێمایەکی گشتی.
نموونە
ئەگەر f فانکشنێک بێت، بەم شێوەیە پێناسە کرابێت
گرتەی f بەپێی x دەکاتە:
و گرتەی f بەپێی y دەکاتە:
ئەندازە
بەشە گرتەی V بەپێی r بریتییە لە:
بەشە گرتە بەرزەکان
بەشە گرتەی دووھەم و بەشە گرتە بەرزەکان ھاوشێوەی گرتە بەرزەکانی فانکشنە یەک گۆڕەکییەکان دەدۆزرێنەوە، بۆ فانکشنی بەشە گرتەی دووھەم بەپێی x دەکاتە بەشە گرتەی، بەشە گرتەی یەکەم (ھەردووکیان بەپێی x)
سەرچاوەکان
پۆل:کالکیولسی فرەگۆڕەکی
کۆکا کۆلا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کۆکا کۆلا پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان پۆل:براندە ئەمریکییەکان
نادرشە
نادرشە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری قسڵان، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
نادرشە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بزاڤی کۆمەڵایەتی
بزووتنەوەی کۆمەڵایەتی بریتییە لە جووڵەیەکی بە کۆمەڵی چەندین کەس کە لەسەر بنەمای بیر و باوەڕێک سەری ھەڵداوە. ئەو گرووپانەی خەریکی ئەنجامدانی جووڵەی کۆمەڵایەتین، لەوانەیە میری بن و یانیش سەربەخۆ، زۆرجاریش تیشک دەخەنە سەر کێشە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمەڵناسی پۆل:بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان
ڤاڵنتینا تریشکۆڤا
alt= [[File:Valentina Tereshkova (January 1963).jpg|thumb|Valentina Tereshkova (January 1963)] |وێنۆک ڤاڵنتینا فلا دیمیروفنا نریشکۆڤا (لە ٦ مارسی ١٩٣٧ لەدایکبووە)، کەشتیوانێکی ئاسمانی خانەنشینە، توانیویەتی بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان لەسەر کەشتی فوستک ٦ لە ساڵی ١٩٦٩ و یەکەم ژن بووە لە مێژوو کە بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان و تاکە ژن بووە کە بە تەنھا فڕینی بۆ بۆشایی ئاسمان بەبێ کۆمەڵ ئەنجام دابێت.
لە گوندێکی بچووک لەدایک بووە کە ناوی (بولشویا ماسلینیکۆڤا) لە ھەرێمی (یارۆسلاڤل)، دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی کە قوتابخانە دەستی کرد بە کارکردن لە کارگەی تایەکان پاشان ئەندازیاری خوێند و ڕاھێنانی کرد لە نیشتنەوە بە پەڕەشوت. ڤاڵنتینا و چوار لە ھاوڕێکانی (تتیانا کوزنتسوڤا، ئرینا سولویوڤا، زھانا یرکینا، فالنتینا بونومریڤا) ھەڵبژێدران لەنێوان چوارسەد داواکار بۆ ئەوەی ببن بە کەشتیوانی ئاسمانی.
لە ١٦ی حوزەرانی ١٩٦٣، تریشکۆڤا توانی بفڕێت بۆ بۆشایی ئاسمان لەسەر کەشتی فوستوک ٦ کە یەکەم ئەفرەت بوو کە ئەو کارە بکات، و ١٩ ساڵی تری ویست ھەتاوەکو ئافرەتێکی تر بڕوات بۆ بۆشایی ئاسمان (سفیتلانا سافیتسکایا)، بەڵام ئەو چوار ئافرەتەی کە لەگەڵ تریشکۆڤایا ھەڵبژێردران نەیانتوانی گەشت بۆ بۆشایی ئاسمان بکەن
باری خێزانی
باوکی یەکێک پاڵەوانانی شەڕ ھەژمار دەکرێت کە لەکاتی شەڕ لەگەڵ نازییەکان گیانی لەدەست دا، تریشکۆڤا لەساڵی ١٩٦٣ ھاوسەرگیری لەگەڵ کەشتیوانی ئاسمانی (ئیدریان نیکۆلاڤ) کرد و لە ساڵی ١٩٦٤ کچێکیان بوو بەناوی (ئلینا). تریشکۆڤا لە ساڵی ١٩٨٢ تەڵاق درا پاشان ھاوسەرگیری لەگەڵ دکتۆر (شابوشنیکوف) کە ساڵی ١٩٩٩ گیانی لەدەست دا.
لە ئاستی لێھاتوویی
لە ئەکادیمی زوھوفسکی ھێزی ئاسمانی دەستی بە خوێندن کرد و لە ساڵی ١٩٦٩ دەرچوو وەک ئەندازیارییەکی بۆشایی ئاسمان و لەساڵی ١٩٧٧ بڕوانامای دکتۆرای لە ئەندازیاری بەدەست ھێنا.
لە چەندین پلەو پایەی حکومەت کاری کردووە:
چالاکیی کۆمەڵایەتی
لە ساڵی ٢٠١١ لە پارتی ڕووسیای یەکگرتوو لە لیستی ناوچەیی یارۆسلاڤ بۆ دۆمای دەوڵەتی ڕووسیا هەڵبژێردرا. تێرێشکۆڤا لەگەڵ ئیلێنا میزولینا، ئیرینا یارۆڤایا و ئەندرێ سکۆچ  ، ئەندامی گروپێکی جێگری نێوان کوتلەییەکانن بۆ پاراستنی بەها مەسیحییەکان؛ بەم پێگەیە پشتگیری لە هێنانەکایەی هەموارکردنەوەکانی دەستووری ڕووسیا کرد، کە بەپێی ئەو یاسایە "ئۆرتۆدۆکسی بنەمای ناسنامەی نەتەوەیی و کولتووری ڕووسیایە". جێگری سەرۆکی لیژنەی دومای ویلایەتی بۆ پێکهاتەی فیدراڵی و خۆبەڕێوەبەری ناوخۆیی لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ەوە.
خەڵاتەکان
تریشکۆڤا چەندین خەڵاتی وەرگرتووە لەوانەش (پاڵەوانی یەکێتی سۆڤیەت، چێکۆسلۆڤاکیا، ڤیێتنام، مەنگۆلیا و چەندینی تر، توانیویەتی ١٢ خەڵات بەدەست بھێنێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧ پۆل:زیندووان پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:پاڵەوانەکانی یەکێتی سۆڤیەت پۆل:سیاسەتدارانی سۆڤیەت پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین پۆل:جەنەراڵەکانی ھێزی ئاسمانی سۆڤیەت
ڕوپرت مرداک
ڕوپرت مرداک (لەدایکبووی ١١ی ئازاری ١٩٣١) میلیاردێر و خاوەن میدیای ئەمریکی بە ڕەگەز ئوسترالییە کە ساڵی ١٩٧٩ کۆمپانیای جیھانی «کۆمپانیای ھەواڵ» ی دامەزراند. ئەم کۆمپانیایە لە ئێستادا پشکی ھەیە لە خزمەتگوزارییەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن و ئینتەرنێت و وەرزش و ڕۆژنامە و چەندین بواری دیکە. ڕوپرت خاوەنی ١٧٫٨ میلیارد دۆلاری ئەمریکییە و ئەم کۆمپانیایەی لە ئێستادا خاوەندارێتی ژمارەیەکی زۆر میدیای جیھانی دەکات وەک فۆکس نیوز کە پڕبینەرترین کەناڵی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکایە و تایمز ئەڤ لەندەن و واڵ ستریت جۆرنڵ و زە سەنی بەریتانی و ڕێژەی ٧٠٪ی میدیای خوێنراو لە ئوسترالیا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی پۆل:ئوسترالیە دوورە نیشتیمانەکان لە بریتانیا پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک ئینگلیز پۆل:ئوسترالییەکانی بە ڕەچەڵەک سکۆتلاندی پۆل:ئوسترالییەکانی بەڕەگەز ئیری پۆل:زیندووان پۆل:کۆماریخوازەکانی ئوسترالیا پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١ پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
جین (گۆرانیبێژ)
کیم سۆکجین (بە کۆری: 김석진؛ لەدایکبووی ٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢) بە ناوە ھونەرییەکەی جین، ناسراوە، گۆرانیبێژ و نووسەرێکی گۆرانییە لە کۆریای باشوور، و یەکێکە لە ئەندامەکانی گرووپی کۆری بی تی ئێس. جگە لە گۆرانیوتن، کیم لە ساڵی ٢٠١٦ بۆ ٢٠١٨ وەک خانەخوێیەک لە چەندین پرۆگرامی مۆسیقای کۆریای باشوور دەرکەوت لە ساڵی ٢٠١٨دا لەلایەن سەرۆکی کۆریای باشوورەوە لەگەڵ ھاوڕێ باندەکانی، لەلایەن سەرۆکی کۆریای باشوورەوە خەڵاتی پێنجەمی فەرمانی شایستەی کولتووریی ھواگوای پێبەخشرا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەندامەکانی بی تی ئێس پۆل:گۆرانیبێژانی زمانی ئینگلیزی لە کۆریای باشوور پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆنکوک پۆل:کوڕە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:کوڕە گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور
مێژووی کەنەدا
وێنۆک
مێژووی کەنەدا باسکردنە لە مێژووی وڵاتی کەنەدا و ئەو ڕوودا و و پێشھاتانەی لە سەدەکانی ڕابردوو لەم ناوچەیە ڕویداوە بەمەبەستی ئاشنا کردنی نەوەکانی ئێستا بە ڕابردووی ئەم وڵاتە. توێژینەوە بۆماوەیی و شوێنەوارییەکان پاڵپشتی بوونی ئادەمیزاد دەکەن لەباکوری یۆکۆن بۆ ٢٦٫٥٠٠ساڵ پێش زاین، وە لەباشوری ئۆنتاریۆ پێش ٩٥٠٠ساڵ بەر لەزاین مرۆڤی لێ ژیاوە. بلۆڤیچ کیڤز ئەوەی سەلماندووە کە مرۆڤی (بالیۆ ھیندی) لە زۆڕکۆنەوە لەم نیشتمانە ژیاون. یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگا ڕەسەنەکانی کەنەدا ئەوەبووە کە بەشێوەی ھەواری ھەمیشەیی ژیاون و خەریکی کاری کشتوکاڵی بوون بۆیە خاوەنی بنچینەیەکی کۆمەڵایەتی بەھێز بوون کە بەشێوەی قوچەکێکی ئاڵۆز لەسەرۆک خێڵەوە بۆ دوایین ئەندام دەھاتە خواڕ. دوای بڵاوبونەوەو تێکەڵبونیان بە ڕۆشەنبیری ئەوروپی (کۆتایی سەدەی پانزەھەم و سەرەتای سەدەی شازدەھەم) گۆڕانکاری نوێیان ھاتە ناو. ڕێژەی دانیشتوانی خەڵکە ڕەسەنەکانی کەنەدا بەنزیکەیی ٢٠٠٠٠٠ کەس دەبوو. ھەروەھا گەیشتە نزیکەی میلیۆنێک کەس لەکۆتایی سەدەی پازدەھەم بەگوێرەی سەرژمێری لیژنەی شاھانەی کەنەدی دانیشتوانە ڕەسەنەکان ٥٠٠٠٠٠ کەس بووینە تووشبونیان بەونەخۆشیانەی کە ئەوروپییەکان لەگەڵ خۆیان ھێنابوویان و چارەسەری بوونیان بەدەرمانە سروشتییەکان ناچاربووینە لە ئەوروپییەکان نزیک ببنەوە و تێکەڵیان بن، دانبشتوانە ڕەسەنەکانیش دابەش ببون بەسەر دوو کۆمەڵە کۆمەڵەی ئەنوێت کۆمەڵەی مێتیس. مێتیسەکان ئەو خەڵکانەی بوون کە خوێنێکی تێکەڵیان ھەبوو لەنێوان ئەنوێتەکان و ئەوروپییەکان.
یەکێتییەکە و فڕاوانبوونی
alt=refer to caption|وێنۆک|300x300پیکسڵ|نەخشەی بەرفراوان بوونی کەنەدا. دوای بەستنی چەندین کۆربەند و ڕێککەوتنامە، یاسای دەستوری دەرچوو لە ساڵی ١٨٦٧ وە لەڕێکەوتی ١یۆلیۆی١٨٦٧یەکێتی کەنەدا ڕاگەیێندرا کە لە چوار ھەرێم پێکھاتبوو کەبریتین بوون لە ئۆنتاریۆ و کیبیک و نۆڤاسکۆشیا و نیو برانزویک. کەنەدا دەسەڵاتی گرت بەسەر زەویەکانی ڕۆبێرت و ھەرێمەکانی باکوری خۆرئاوای بەمەبەستی پێکھێنانی ھەرێمەکانی باکوری خۆڕئاوا، ھەروەھا تروسکەی شۆڕشی میتیس ھەڵگیرسا (شۆڕشی ڕووباری سور) لەئەنجامدا ھەرێمی مانیتوبا دروست بوو ١٨٧٠. لە ساڵی ١٨٦٦کۆلۆمبیای بەریتانی و دورگەی ڤانکۆڤەر لکێندرا بە کەنەدا، لەساڵیو١٨٧١ دورگەی ئێدوارد لکێندرا بە کەنەدا. سەرۆک وەزیرانی ئەوکات جۆن ماکدۆناڵد ڕامکاری پاراستنی پێناسەی گومرگی ڕاگەیاند لەپێناو پاراستنی پیشەسازی کەنەدا. حکومەت دەستی کرد بە دروستکردنی سێ ھێڵی ئاسنین کە تەواوی یەکێتییەکەی پێکدەبەستەوە، ھەروەھا کۆشش کرا بۆ ئاوەدانکردنەوەی خۆرئاوای کەنەدا و دیاری کردنی زەویەکانی دۆمینۆن و دامەزراندنی پۆلیسی سواری بەمەبەستی نیشاندانی دەسەڵاتی میری لەو ناوچانەدا. لە ساڵی ١٨٩٨و دوای گەڕان لەدوای زێڕ لە کڵۆندایک لە ھەرێمەکانی باکوری خۆڕئاوادا، بڕیاردرا بە دامەزراندنی ھەرێمی یۆکۆن، دوای نیشتەجێبوونی ئاوارە ئەوروپییەکان لە دەشت و کۆسارەکانی ئەلبێرتا و ساسکاچوان ھەریەکەیان بوون بە دوو ھەرێمی سەربەخۆ لە ساڵی١٩٠٥.
سەرەتاکانی سەدەی بیستەم
alt=Group of armed soldiers march past a wrecked tank and a body|ڕاست|وێنۆک|سەربازە کەنەدییەکان لە جەنگی فیمی ڕیدج ١٩١٧. کەنەدا چووە ناو جەنگی جیھانیی یەکەممەوە لەبەرەی ئینگلیزەکان بەوپێیەی یەکێکە لە ھاوپەیمان و شوێنکەوتووانی بەریتانیا، لە ساڵی١٩١٤سەربازە خۆبەخشەکانی ناردە بەرەی خۆراوا کە دواتر ناسران بە لەشکری کەنەدییەکان، لەجەنگی فیمی ڕیدج ڕۆڵێکی گەورەیان بینی جگە لەچەندین جەنگی تر. نزیکەی ٦٢٥٬٠٠٠سەرباز بەشداریان لە خزمەتی سەربازی کرد بە بەردەوامی کە لەتەواوی جەنگەکە ٦٠٬٠٠٠سەربازی شەھید بوون و ١٧٣٬٠٠٠سەربازیش برینداربوون. لە ساڵی ١٩١٧قەیرانی سەربازی سەری ھەڵدا لەوکاتەی کەسەرۆک وەزیران یاسای سەربازی زۆڕەملێی سەپاند سەرەرای دژایەتیکردنی ھەرێمی کیبیک کە بە فەڕەنسی دەدوان، لە ساڵی ١٩١٩کەنەدا بووە ئەندام لەکۆمەڵەی نەتەوەکان بەشێوەی سەربەخۆ لەبەریتانیا. ھەروەھا یاسای دەستوری ستمنستر لە ١٩٣١سەربەخۆیی کەنەدای سەپاند. کەنەدا توشی نەھامەتییەکی گەورەبووە ئەویش بریتیبوو لە قەیرانی ئابوری کە تەواوی کەنەدای گرتبۆوە جگە لە ھەندێک ھەرێم کە زۆر خراپ نەبوون وەک ئەلبێرتا و ساسکاچوان کە تۆنی دۆگلاس سەرۆکایەتی دەکردن لەم ماوەیە (پلەکان و پەنجاکان). لەجەنگی جیھانی دووەم کەنەدا بەشێوەی سەربەخۆ جەنگی ڕاگەیاند دژی ئەڵمانەکان، لەژێڕسەرکردایەتی سەرۆک وەزیرانی لیبرالەکان وەلیم لیۆن ماکێنزی کە دوای سێ ڕۆژ بوو لە بەشداریکردنی بەریتانیا، یەکەم کاروانی سەربازی کەنەدی لە ١٩٣٩گەیشتە کەناراوەکانی بەریتانیا. سوپای کەنەدا ڕۆڵێکی گەورەی بینی لەجەنگی دییپی (١٩٤٢)جگە لە بەشداری جەنگی ھاوپەیمانانی ئیتاڵی و دەستبەسەرداگرتنی نۆرماندی و جەنگی شیلدت لە ساڵی ١٩٤٤. کەنەدا مافی پەنابەرانی بەخشی بە پاشای نێزەرلاند دوای کەوتنی شانشینەکەی لەلایەن نازییەکانەوە، ھەروەھا ڕۆڵێکی گرنگی بینی لە ئازادکردنی خاکەکانی نێزەرلاند لەدەست ھێزە نازییەکانەوە. ئابوری کەنەدا گەشەی سەند بەگەشەسەندنی پیشەسازی چەک و تەقەمەنی لە ھەریەکە لە بەریتانیا و چین و یەکێتی سۆڤیەت سەرەرای قەیرانی سەربازی کیبیک کەنەدا بە وئابورییەکی بەھێز و خاوەن سوپایەکی بەھێز لەجەنگ کۆتایی ھات.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژوو پۆل:مێژووی کەنەدا
وێستگەی شین-تۆیۆتا
وێستگەی شین-تۆیۆتا (新豊田駅, شین-تۆیۆتا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن سێیەم بەشی کۆمپانیای خولگەی ھێڵی ئاسنینی ئایچی بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
دی ئێن ئەی فیلمز
دی ئێن ئەی فیلمز کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلمی بەریتانییە و لەلایەن ئەندرۆ ماکدۆناڵد و دانکان کێنۆرسی لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراوە ھەروەھا بەشی تەلەڤیزیۆنیان لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی واڵت دیزنی ھەیە بە ناوی DNA TV Limited.
شوێن
کۆمپانیای دی ئێن ئەی فیلمز یەکێک بووە لە سەرکەوتووترین کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنان کە دەکەوێتە بەریتانیا. کۆمپانیای دی ئێن ئەی فیلمز دەکەوێتە شاری لەندەن.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیا دامەزراوەکانی ماس میدیا لە ساڵی ١٩٩٧
لەحیمکردنی نەرم
وێنۆک|پڕۆسەی کاویە کردن بۆ مەبەستی لکاندنی دوو شت بەیەکەوە لەحێم کردنی نەرم پڕۆسەیەکە بۆ بەیەکەوە لکاندنی دوو ماددە بە ھۆی توانەوەی ماددەیەکی تواوە کە لە بەینی دوو ماددەکە دەتوێنرێتەوە بۆ و پاش سارد بونەوەی دوو مادەکان بەیەکەوە دەلکێن. جیاوازی ئەم پڕۆسەیە لەگەڵ لەحێم کاری (welding) لەوەدایە کە لە پڕۆسەی لکاندن دوو ماددەکە لە شوێنی لکاندنیان دەتوێنرێنەوە بەناویەدا، بەڵام لەم پڕۆسەیەدا ماددە سەرەکیەکان ناتوێنرێنەوە بەڵکو سیمی کاویە دەتوێنرێتەوە. ئەم پڕۆسەیە زیادتر لە بۆردە ئەلێکتڕۆنیەکان بەکاردێت بۆ ئەوەی ماددە سەرەکیەکان زیانیان پێ نەگات و گەرمی بەیەکەوە لکاندنەکە زیان بە بۆردەکە نەگێنێت. ھەروەھا جیاوازی نێوان لەحێم کردنی نەرم و لەحێمکردنی ڕەق لەوەدایە کە بۆ یەکەمیان سود لە پلەی گەرمی خوار ٤٥٠ سیلیزی وەردەگیرێت بەڵام بۆ دووەمیان پلەی گەرمی بەکارھاتوو سەروو ئەم پلەیەیە. لە ڕابردوودا ئەو ماددانەی بەکاردەھات ماددەی قوڕقوشمی تێدا بەکار دەھات، بەڵام بە ھۆی زیانی تەندروستی لە ھێستادا ئەم ماددەیە قەدەغە کراوە. وێنۆک|جیاکردنەوە بارگەگری کارەبایی لە بۆردێکی کارەبایی بە ھۆی کاویەوە وێنۆک|بەیەکەوە لکاندنی بۆڕی مس بە ھۆی لەحێم کردن وێنۆک|سیمی کاویە کردن بەتاڵ لە ماددەی قوڕقوشم
مێژوو
بە پێی چەند زانیاریەک دەرکەوتوە کە لەحێم کاری نەرم دەگەڕێتەوە بۆ ٥٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا کە لە مێزۆپۆتامیا (تورکیای ئێستا) بەکار ھاتوە. لەحێم کردنی نەرم و لەحێم کردنی ڕەق واپێدەچێ کە لە ٤٠٠٠ ساڵ پێش زاین بەکار ھاتبێت. ٣٠٠٠ ساڵ پێش زاین، شمشێری سۆمەریەکان بە ھۆی کاویە کردن بەیەکەوە لکێندراوە.
بەکارھێنانەکان
لەحێم کردن بۆ کەلوپەلە کارەباییەکان، ماددە کانزاییەکان و ئامێرە مۆزیقایی و زێڕ بەکار دەھێنرێن. بە ھۆی ئەم پڕۆسەیەوە ئەم ئامێرانە پارێزراو دەبن لە توانەوە لە پلەی گەرمی زۆر بەرز.
دووک سوانی چین
دووک سوانی چین (بە چینی:秦宣公 خوێندنەوە: چین سوان گۆنگ) فەرمانڕەوایەکی ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، ١٢م فەرمانڕەوا بوو فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ٦٧٥ی پێش زاین تا ٦٦٤ی پێش زاین بوو.
بێڵ و سەباستیان
بێڵ و سەباستیان (بە ژاپۆنی: 名犬ジョリィ) زنجیرەیەکی کارتۆنی ژاپۆنیە، لەبەرھەم ھێنانی ھاوبەشگای MK و Visual 80 ە لەدەرھێنانی کینجی ھایاکاوا یە، لە ڕێکەوتی ٧ ئەپریلی ١٩٨١ زنجیرەی یەکەم نمایش کرا تاوەکو ٢٢ یۆنیۆی ١٩٨٢ بەردەوام بوو کە لە ٥٢ ئەلقە پێک ھاتبوو، لەتەلەفزیۆنی فەرمی فەڕەنسی و ژاپۆنی نمایش کرا، بێڵ و سەباستیان لەبنەڕەت دا لە ڕۆمانی نووسەری فەڕەنسی سێسیل ئۆوبری وەرگیراوە، پاشان لەکەناڵەکانی ئەمەریکی لە ١٩٨٤ نمایش کرا، لە ١٩٨٩ لە ئینگلتەرا نمایش کرا.
چیڕۆک
جیڕۆکی فیلمەکە لەبارەی سەگێکە بەناوی بێڵ لەگەڵ کورێکی ٧ ساڵان کە لە گوندێک دەژێت لەبناری چیای پیرینێس لەنێوان فەڕەنسا و ئیسپانیا، سەباستیان لەگەڵ باپیرەی سێسیل نەوەیەکی بەناوی ئەنجێڵێنا کە ھەواڵی لەبارەی دایکیەوە بۆدێنێت  لەوکاتەی ھەر بەمناڵی گەشتی کردوە و بەتەنھا لای باپیری جێی ھێشتوە، سەباستیان بڕیاڕ دەدات لەگەڵ بێڵ گەشت بکات بۆ دۆزینەوەی دایکی بێڵ ئەوسەگەیە کە لەترسی خەڵک و پۆلیس ڕای کردوە بۆ شاخ، وە فەرماندەی پۆڵیس فەرمانی دەستگیرکردن و کوشتنی بێڵی دەرکردوە چونکە وایان داناوە کە بێڵ سەگێکی ھار و گڵاو و خراپە و پەڵاماری خەڵک دەدات لەوکاتەی بۆ دەرەوەی ئاوەدانیەکەی ڕا دەکات چاوی بەسەبەستیان دەکەوێت و دەبنە ھاوڕێی یەکتر، بەمجۆڕە بەیەکەوە سنوری فەرەنسا و ئیسپانیا بە نایاسایی دەبڕن تا دایکی بدۆزێتەوە، لەم گەشتەیان ڕووبەڕووی گەڵێک ڕووداو دەبنەوە لەگەڵ ناسینی کەسانی خراپ و ھاوڕێی چاک، کاتێک دەگەنە ئیسپانیا ھەم دیسان پۆڵیسی بەدوایان دەکەوێت تاوەکو بێڵ دەستگیربکەن و ڕادەستی پۆڵیسی فەڕەنسی بکەن، ھەروەھا سەباستیان تولە سەگێک دەبێتە ھاوڕێی بەناوی (بوچی) ھەمویان بەیەکەوە بەدوای ئێزابێڵای دایکی سەباستیان دا دەگەڕێن کە گۆرانی بێژە لەگەڵ دەستەیەکی گەڕۆک بەناوی کاڕلۆ، لەھەوڵەکانیان بەردەوام دەبن تاوەکو لەکۆتایی دا دایکی دەدۆزێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی پۆل:زنجیرەی ئەنیمی پۆل:ئەنیمی و مانگای مێژوویی
جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦
جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦ بیست و سێیەمین پاڵەوانییەتییە لە جامی جیھانیی فیفا کە بە میوانداری ھاوبەشی سێ وڵاتی کەنەدا، مەکسیک و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٢٦ بەڕێوەدەچێت. لەناو ئەم میواندارانەدا تەنیا کەنەدایە کە تا ئێستا ھیچ کات میوانداری جامی جیھانیی نەکردووە، بەڵام مەکسیک تا ئێستا دوو جار و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش یەک جار میوانداری جامی جیھانی فیفایان کردووە. لەدوای جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ کە میوانداری بە جۆری ھاوبەش لە نێوان وڵاتانی کۆریای باشوور و ژاپۆن بەڕێوەچوو، ئەمە دووەمین جامی جیھانیی فیفایە کە لە نێوان چەند وڵاتان بەڕێوەدەچێت و یەکەم جامی جیھانییە کە زیاتر لە دوو وڵات میوانداری دەکەن.
ھەروەھا لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦ گرووپەکان لە ٣٢ بە ٤٨ تیم زیاتر دەکرێن.
سەرچاوەکان
٢٠٢٦
یانەی شەڕ
یانەی شەڕ فیلمێکی ئەمریکی ١٩٩٩یە لە دەرھێنانی دەیڤد فینچەر و ئەکتەران براد پیت، ئێدوارد نۆرتن، و ھێلێنا بۆنھام کارتەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. لە ڕۆمانێکی ساڵی ١٩٩٦ی چەک پۆلانیکەوە وەرگیراوە. نۆرتن ڕۆڵی گێڕەرەوەیەکی نەناسراو دەگێڕێت، کە تاقەتی لە کارەکەی خۆی نەماوە. «یانەیەکی شەڕکردن» لەگەڵ فرۆشیاری سابوون تایلەر دێردن (پیت) دروستدەکات، و دەکەوێتە پەیوەندییەوە لەگەڵ ژنێک بەناوی مارلا سینگەر (بۆنھام کارتەر).
چیڕۆک
باس لە ژیانی تاکەکانی کۆمەڵگە دەکات، کە ھەموویان لە دووبارەبوونەوەیەکی بێمانادا دەژین. کارمەندێکی ئاساییی کۆمپانیایەک، کە تووشی خەوزڕان بووە، ھەوڵدەدات گۆڕانکارییەک لە ژیانی بکات، لەکاتی گەڕانیدا بەدوای ڕێگەیەک بۆ گۆڕینی ژیانی، چاوی بە سابووندروستکەرێکی ڕووخۆش دەکەوێت، و پێکەوە یانەیەکی شەڕی ژێرزەمین دادەنێ کە گەشە دەکات بۆ شتێکی زۆر زۆر لەوە گەورەتر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی فۆکسی سەدەی ٢٠ەم پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩ پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە تەنزئامێزە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان
ڕێدمی
ڕێدمی براندێکی لاوەکییە لە کۆمپانیای ئەلکترونی چینی شاومی، کە بۆ یەکەم جار لە مانگی تەممووزی ٢٠١٣ وەک ھێڵی مۆبایلی زیرەکی بودجە ڕاگەیەندرا. لە ساڵی ٢٠١٩ بووە براندێکی لاوەکی جیای شاومی، لەکاتێکدا مۆبایلی Mi بەرز بەرھەم دەھێنێت. مۆدێلەکانی موبایلی ڕێدمی دابەش کراون بەسەر: ڕێدمی (ئاستی چوونەژوورەوە)، ڕێدمی نۆت و پرۆ (ناوەڕاستی مەودا)، ڕێدمی ئەی (نزم - کۆتایی)، ڕێدمی ئێکس (ناوەڕاستی مەودا)، ڕێدیمی کەی (ناوەڕاستی مەودا/بەرزی کۆتایی). ھەروەھا زنجیرەی ناپەیوەستی Mi A Android One لە بەشی بازاری ھاوشێوەدا بە ئامێرەکانی Redmi دادەنرێ. زۆرترین جیاوازی لە زیرەکییەکانی تری شاومی ئەوەیە کە ئەوان پێکھاتەی کەمتر بە نرخی گران بەکارئەھێنن، وە بەم شێوەیە نرخی کەمتریان ھەیە لەکاتێکدا تایبەتمەندی بەرزتریان ھەیە.
مێژوو
یەکەم موبایلی ڕێدمی کە لە ساڵی ٢٠١٣ بڵاوبووەوە، سەرەتا لە ماڵپەڕی «شاومی» دەستی پێکرد، کە لە ١٢ی تەممووزی ٢٠١٣ دەست بە فرۆشتنی کرا. ڕێدمی لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٤ ڕایگەیاند کە تەنیا مۆبایلەکانیان لە وڵاتی سەنگافورە فرۆشراوە، ئەوەش دوای ھەشت خولەک کە لە بەردەستدا بوو بۆ کڕینی، لە ماڵپەڕی «شاومی». ڕەخنەکان سەبارەت بە دەرچوونی مۆبایلە ڕێدمییەکان ئەو بیرۆکەیەی لەخۆوە داگیرساند، کە لەوانەیە کۆمپانیاکە زیادەڕەوی لە فرۆشتنەکانی بکات بە ئازادکردنیان بە چەند کۆیەکی بچووک کە دەبێتە ھۆی ئەوەی کە بە خێرایی بیانفرۆشن. ڕێدمی نۆت ٣ لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ دەستی پێکردووە، جیاواز لە پێشوو پاترییەکی توانای گۆڕینی نییە. لە شوباتی ٢٠١٨ شاومی پڕۆژەی ڕێدمی نۆت ٥ و ٥ پڕۆی ئاشکرا کرد، ئەوان یەکەم مۆبایلن لە شاومی کە ناسینەوەی دەموچاوی تێدا بێت. لە حوزەیرانی ٢٠١٨ شاومی ڕێدمی ئەی شەش و شەش پڕۆی بڵاوکردەوە، لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٨، ڕێدمی نۆت شەش پڕۆی ئاشکرا کرد، یەکەم مۆبایلە لەزنجیرەی ڕێدمی بەچوار کامێراوە (دوو کامێرا لەپێشەوەو دوو کامێرای لەپشتەوە) وە بەبەکارھێنانی ٦٠٠٠ زنجیرە ئەلەمنیۆم کە پێی دروستکراون، لە مانگی کانونی دووەمی ٢٠١٩، ڕێدمی بە فەرمی ڕایگەیاند کە براندێکی لاوەکی جیاکراوە بێت، کە جیابێتەوە لە (شاومی). ڕێدمی لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ڕێدمی نۆت ٧ و ڕێدمی نۆت ٧ پڕۆی ئاشکرا کرد، کە یەکەم موبایلە لە زنجیرەی ڕێدمی بە کامێرایەکی دواوەی ٤٨ مێگاپێکسڵ.
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
مۆناکۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
باداوە
باداوە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باداوە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مامەندە و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاڵان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شیوەڕەزی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زینوێی بادین.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دووەمین شەڕی کوردانی عێراق
دووەمین شەڕی کوردانی عێراق بەشی دووەمی یاخیبوونی بارزانی بوو، کە سەرەتای داڕمانی دانوستانەکانی خۆبەڕێوەبەری کورد و دەرئەنجامی ھێرشی عێراق بۆ سەر سەربازە یاخیبووەکانی پارتی دێموکراتی کوردستانی مستەفا بارزانی لە ماوەی ساڵانی ١٩٧٤–١٩٧٥ دەستیپێکرد. ئەو شەڕە لە دوای یەکەم شەڕی عێراق و کورد (١٩٦١–١٩٧٠) ھات، چونکە پلانی ئاشتی ساڵی ١٩٧٠ بۆ خۆبەڕێوەبەری کورد تا ساڵی ١٩٧٤ نەتوانرا جێبەجێ بکرێت. بە پێچەوانەی ھەڵمەتی پێشووی گەریلا لە ساڵانی ١٩٦١–١٩٧٠ کە بارزانی بەڕێوەی برد، شەڕی ١٩٧٤ ھەوڵێکی کورد بوو بۆ شەڕی سیمیتری دژ بە سوپای عێراق کە دواجار بووە ھۆی داڕمانی خێرای کوردەکان کە چەکی پێشکەوتوو و قورسیان نەبوو. شەڕەکە بە دەربەدەری پارتی دیموکراتی کوردستان کۆتایی ھات و لە نێوان ٧٠٠٠ – ٢٠ ھەزار کوژراو لە ھەردوولا بە یەکەوە کۆتایی ھات.
ھەوڵی یەکێتیی سۆڤیەت بۆ ڕێگریکردن لە شەڕ
یەکێتیی سۆڤیەت لە سەرەتای ساڵی ١٩٧٤ ھەوڵێکی زۆری دا بۆ ئەوەی جارێکی دیکە شەڕ لە باشووری کوردستان سەرھەڵنەداتەوە، بۆ ناوبژیوانیکردن لە ناوچەکەدا، یەڤگینی پریماکۆڤ، کە لە بەیرووتی پایتەختی لوبنان نیشتەجێ بوو ھەوڵی دەدا دۆخەکە ھێمن بکاتەوە بەڵام ھەوڵەکانی ھیچ ئەنجامێکیان نەبوو لە وەستانی شەڕی نێوان ئەو دوو لایەنە. لە ١٢ی ئازاری ھەمان ساڵدا یەکێتیی سۆڤیەت بانگھێشتی فەرمی بۆ جێگری ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕشی ئەوکات سەددام حوسێنی کرد بۆ سەردانی مۆسکۆ، دوای چەند ڕۆژێک سەددام حوسێن بۆ مۆسکۆ گەشتی کرد و لەوێ لەگەڵ بەرپرسانی سۆڤیەت کۆبووەوە بۆ تاوتوێکردنی پرسی ململانێی نێوان حکوومەتی ناوەندی و بزووتنەوە کوردییەکە کە مەلا مستەفا بارزانی سەرۆکایەتی دەکرد. دانوستانەکانی نێوان سەرکردایەتی سۆڤیەت و سەددام حسێن ھیچ ئەنجامێکی نەبوو بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکی نێوان بزووتنەوەی کورد و حکوومەتی بەغدا.
ڕەوتی شەڕ
لە ١١ی ئازاری ١٩٧٤ پەیوەندییەکانی نێوان حکوومەتی ناوەند و بزووتنەوەی کورد بەشێوەیەکی فەرمی پچڕا، سەرەتای مانگی نیسان بارەگای لیوای دووی پیادەی سوپای عێراق لەگەڵ فەوجێک لە لیواکە لە کەمپی ھەمیشەیی خۆی کشایەوە لە شارۆچکەی ڕەواندز بۆ چیای سبلیک. لە دەرەچەی گەرووی عەلی بەگ. لە ١٦ی نیساندا بزووتنەوەی کورد ھێرشی کردە سەر کەمپی سوپای عێراق لە چیای سبلیک، بە ئامانجی داگیرکردنی کەمپەکە و کۆنترۆڵکردنی ناوچەکە، بەڵام ھێرشەکە سەرکەوتوو نەبوو بەھۆی بەھێزی قەڵا بەرگرییەکانی سوپای عێراق لە کەمپەکەدا. ڕۆژی ٢٣ی نیسان فڕۆکەکانی عێراق بۆردوومانی شارۆچکەی کەلالەیان کرد کە دەکەوێتە پارێزگای ھەولێر و بەھۆیەوە ٢٧ ھاوڵاتی شارستانی کوژران، ڕۆژی دواتر فڕۆکە عێراقییەکان بۆرومانی شارۆچکەی قەڵادزێیان کرد، ژمارەی کوژراوان لە ئەنجامی ئەم بۆردوومانەدا گەیشتە نزیکەی ١٢٠ کەس، و ژمارەی بریندارەکان گەیشتە نزیکەی ٤٠٠ کەس (زۆربەی قوربانییەکان لە خوێندکارانی زانکۆی سلێمانی بوون، کە کارگێڕییەکەیان لەژێر ئاڵای بزووتنەوەی کوردیدا بوو، ڕوویان لەم شارۆچکەیە کرد. ڕۆژی ٢٥ی نیسان فڕۆکە عێراقییەکان بۆردوومانی شارۆچکەی ھەڵەبجەیان کرد و ژمارەی قوربانیانیش لە ئەنجامی ئەو بۆردوومانەدا گەیشتە زیاتر لە ١٤٠ کەس لەنێوان کوژراو یان بریندار، دواتر فڕۆکە عێراقییەکان بۆردوومانی شارۆچکەی چوارتایان کرد و پاشان پێنجوێن کە ھەردووکیان دەکەونە پارێزگای سلێمانی. ڕۆژی ٥ی ئایار لیوایەکی فیرقەی چواری سوپای عێراق دوای شەڕێک لەگەڵ چەکدارانی بزووتنەوەی کوردی توانی گەرووی زاخۆ کۆنتڕۆڵ بکات، لەھەمان ڕۆژدا شاری زاخۆ لەلایەن فڕۆکە عێراقییەکانەوە بۆردوومان کرا، ئەمەش وای کرد کە چەکدارانی بزووتنەوەی کورد لەگەڵ زۆربەی خەڵک کە لەگەڵیان بوون لە شارەکە دەربچن، بەم شێوەیە سوپای عێراق توانی زاخۆ داگیر بکات. لە ماوەی مانگی حوزەیراندا، ھێزەکانی سوپای عێراق بەبێ بەرخۆدانی جددی چەکدارانی بزووتنەوەی کورد، توانیان دەشتی ھەولێر و بەرزاییەکانی چیای سەفین داگیر بکەن. ڕۆژی ٨ی ئاب، ھێرشێکی سوپای عێراق بە سەرۆکایەتی ژەنەڕاڵ ئیسماعیل تایە نوعەیمی، فەرماندەی فیرقەی ٢، بۆ سەر شارۆچکەی ڕەواندز لە پارێزگای ھەولێر شکستی ھێنا. لە ٢٠ی ئابدا، ھێزەکانی سوپای عێراق توانیان بەبێ بەرگری شارۆچکەکە داگیر بکەن لە ئەنجامی نەبوونی ھیچ ھێزێکی چەکداری بزووتنەوەی کورد لەو ناوچەیە، ھەر لەو ڕۆژەدا شارۆچکەی قەڵادزێ کە دەکەوێتە پارێزگای سلێمانی کەوتە دەست سوپای عێراقەوە، لە ماوەی مانگی ئەیلوولدا شەڕەکانی نێوان ھێزەکانی بزووتنەوەی کورد و ھێزەکانی سوپای عێراق چڕتر بووەوە، ڕۆژی ٢٣ی ئەیلوول ، فڕۆکەیەکی میگ-١٩ی عێراقی لە ناوچەی بارزیوە لە نزیک شارۆچکەی ڕەواندز کەوتە خوارەوە، فڕۆکەوانەکەش گیرا بەناوی مولازمی یەکەم سەفا جەلال. ڕۆژی ٣ی ئەیلوول دوای ئەوەی ھێزەکانی سوپای عێراق توانیان شارۆچکەی ڕەواندز و شارۆچکەی دیانا لە نزیکەوە داگیر بکەن، لیوای سێی سوپا بە سەرۆکایەتی عەقید حەمید دلێمی ھێرشیان کردە سەر کرو عومەر ئاغا لە نزیک شارۆچکەی دیانا، بەڵام ھێرشەکە سەرکەوتوو نەبوو و زیانەکانی سوپای عێراق لە ئەنجامی ئەو ھێرشەدا گەیشتە چوار تانک و ٢٣٠ سەرباز کوژراو.
بەشداریکردنی ئێران
لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٤، دوای مانگێک لە دەستپێکردنەوەی شەڕەکانی نێوان حکوومەتی عێراق و بزووتنەوەی کورد، ئێران پاترییەکی تۆپھاوێژی دژە فڕۆکەی بۆ حاجی ئۆمەران نارد بۆ پاراستنی ناوچەکە لە بۆردوومانی فڕۆکەکانی ھێزی ئاسمانی عێراق. لە مانگی ئەیلوولدا بارزانی داوای لە شای ئێران کرد کە پشتیووانی بکات و سوپای ئێران پاڵپشتی بزووتنەوەی کورد بکات بۆ پاراستنی ناوچەکە لە پێشکەوتنی سوپای عێراق، لە ٢ی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵدا دوو تۆپھاوێژی ئێرانی کەتیبەکانی (کالیبەر ١٣٠ ملم) گەیشتنە دەڤەری باڵەکایەتی. ئەم تۆپھاوێژە ئێرانییە یارمەتی کەمکردنەوەی بۆردوومانی فڕۆکە عێراقییەکانی بەرەی کوردانی دا و ئەم چەکانە توانیان فڕۆکەیەکی ھانتەری عێراقی لە ناوچەی ڕەواندز بخەنە خوارەوە، و لە ١٤ی کانوونی دووەمیشدا فڕۆکەیەکی دیکەی عێراقی (بادجەر TU16) لە دەڤەری چۆمان خرایە خوارەوە، و کوشتنی تیمی فڕۆکەکە کە لە چوار کەس پێکھاتبوو، و ڕۆژی دواتر فڕۆکەیەکی جۆری (سوخۆی-٧) لە ناوچەی برزێوە نزیک شارۆچکەی ڕەواندز خرایە خوارەوە. ئەم تۆپھاوێژانە بوونە ھۆی زیان گەیاندن بە شوێنە سەربازییەکانی دەڤەری ڕەواندز و بەشێک لە کۆگاکانی چەکی لەناوبرد کە لە شارۆچکەکانی ڕەواندز و دیانادا بوون. لە دوای ٢٢ی تشرینی یەکەم سەرکردەکانی ھەردوو کەتیبەی ئێرانی دەستیان کرد بە نووسینی ڕاپۆرت کرد بۆ فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی سوپای ئێران سەبارەت بە دۆخی شەڕی نێوان حکوومەتی عێراق و بزووتنەوەی کورد، لە ڕاپۆرتەکاندا ئاماژە بەوە کراوە کە شەڕڤانانی بزووتنەوەی کوردی جددییانە شەڕیان نەکردووە و ھەوڵیان دەدا لە شەڕەکەدا پشت بە سوپای ئێران ببەستن.
واژووکردنی ڕێکەوتننامەی جەزائیر
وێنۆک|چەپ|[[محەممەد ڕەزا پەھلەوی و ھواری بومێدیێن و سەددام حوسێن لە ساڵی ١٩٧٥ بۆ ڕێکەوتننامەی جەزائیر لە جەزائیر]] ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بە شێوەیەکی ئەرێنی بە قازانجی بزووتنەوەی کورد بەردەوام بوون، ھێزەکانی حکوومەتی عێراقیش لە ئەنجامی ئەو شەڕانەدا زیانێکی زۆریان بەرکەوت، ئەمەش وای کرد حکوومەتی عێراق بە سەرپەرشتی ھواری بومێدیێن، سەرۆککۆماری جەزائیر لەگەڵ ئێران ڕێککەوتنێک ئەنجام بدات، بۆ ئەوەی بتوانێت واز لەو پاڵپشتییە بھێنن کە ئێران بۆ بزووتنەوەی کورد دژ بە حکوومەتی عێراقی دەکرد. لە ٦ی ئازاری ساڵی ١٩٧٥، بە ئامادەبوونی سەددام حوسێن (جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش لە عێراق) و شای ئێران محەممەد ڕەزا پەھلەوی ڕێککەوتنەکە ئەنجامدرا، بەپێی ئەم ڕێککەوتنە عێراق ڕازی بوو نیوەی شەتەلعەرەب بۆ ئێران لە بەرامبەر وەستاندنی پشتیوانییەکانی بۆ بزووتنەوەی کورد لە باکوور. دوای واژووکردنی ڕێککەوتنەکە، پشتیووانی ئێران بۆ بزووتنەوەی چەکداری کورد وەستا، بەڵام سەرەڕای ئەوەش شەڕ لەنێوان ھەردوولا بەردەوام بوو و کورد لەو کاتەدا سێ پلەی سەرکردایەتیی پاراست:
لە ٧ی ئازار، واتە ڕۆژێک دوای واژووکردنی ڕێککەوتنی نێوان عێراق و ئێران، سوپای عێراق توانی تەواوی زنجیرە چیای زووزک کە دەکەوێتە نزیک شارۆچکەی ڕەواندز داگیر بکات، و لەھەمان ڕۆژدا سوپای عێراق ھێرشی کردە سەر چیای ھەندرێن، بەڵام ھێرشەکە شکستی ھێنا و لەھەمان ڕۆژدا ئێران ھەموو ئەو دژە فڕۆکە و تۆپخانەیەی کە پێشتر ناردبووی بەمەبەستی پاڵپشتیکردنی ھێزەکانی بزووتنەوەی کوردی، کشاندییەوە و وێستگەی پەیوەندی بێ تەلی ئێران لە ناوچەی فەرماندەیی کورد کشێنرایەوە و لە شارۆچکەی پیرانشاری ئێران کە ھاوسنوورە لەگەڵ سنووری عێراق لە دەروازەی حاجی ئۆمەران دانرا. ھەر لەو ڕۆژەدا کشانەوەی نوێنەرایەتی ئیسرائیل بۆ ئێرانی دەستی پێکرد. ڕۆژی ١١ی ئازاری ١٩٧٥ شای ئێران محەممەد ڕەزا پەھلەوی لەگەڵ ڕێبەری بزووتنەوەی کوردی مەلا مستەفا بارزانی لە تاران کۆبووەوە سەبارەت بە کاردانەوەی ئەو ڕێککەوتنەی کە لە نێوان عێراق و ئێران ڕوویدا، ڕۆژی دواتر بارزانی گەڕایەوە بۆ باشووری کوردستان. و لە ڕۆژی ١٩ی ئادار، ڕێبەری مەلا مستەفا بارزانی بڕیاریدا لەناکاو کۆتایی بە بەرخۆدانی کورد بھێنێت و ڕوو لە ئێران بکات. لە ٢٥ی ئازاردا بارزانی کوردستانی عێراقی جێھێشت و ڕووی لە ئێران کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:عێراق لە ١٩٧٥
خەلیلێ چاچان مورادۆڤ
خەلیلێ چاچان مورادۆڤ (Xelîlê Çaçan Mûradov) (١١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٤ – ١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٨١) نووسەر و ڕۆژنامەنووسێکی کوردی ئێزدیی یەکێتیی سۆڤیەت بوو. سەرۆکی بەشی کوردی ڕادیۆی یەریڤان بوو بۆ ماوەی ٢٤ ساڵ. لەژێر سەرپەرشتی ئەو ١٤٠٠ گۆرانیی فۆلکلۆریی کوردی لە ڕادیۆکە تۆمارکران. ئەو چەند کتێبێکیشی لەسەر فۆلکلۆری کوردی نووسیوە. خەلیلێ چاچان باوکی نووسەر و ڕۆژنامەنووس تێمورێ خەلیلە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:مردووانی ١٩٨١ پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:نووسەرانی کوردی یەکێتیی سۆڤیەت پۆل:نووسەرانی سۆڤیەت
وێستگەی شین-ئواگۆرۆمۆ
وێستگەی شین-ئواگۆرۆمۆ (新上挙母駅, شین-ئواگۆرۆمۆ-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن سێیەم بەشی کۆمپانیای خولگەی ھێڵی ئاسنینی ئایچی بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
ڕەعنا ئازادی وەر
ڕەعنا ئازادی وەر (؛ لەدایکبووی ٦ی نیسانی ١٩٨٣ لە تاران، ئێران) ئەکتەرێکی سینەما و تەلەڤیزیۆن و شانۆی ئێرانییە.
شانۆ
یەکەمین ئامادەبوونی ڕەعنا لە دیمەنی شانۆیی لە نمایشی «خانە بوشاسپ درازست» لە ساڵی ٢٠١٧ لە دەرھێنانی علی اتحاد بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
ھێلکە
وێنۆک|چەند جۆرێک لە ھێلکەی باڵندەکان ھێلکە پێکھاتووە لە پارێزەرێک کە ئاولەمەیەکی ئاژەڵی تێدا پەرەدەسێنێت. کاتێک ئەو ئاژەڵە گەیشتە قۆناغی پێگەیشتوویی، ھێلکەکە دەشکێت و یەتە دەرەوە. باڵندەکان و خشۆکەکانیش ھێلکە دادەنێن. ھێلکەی ھەندێک لە ئاژەڵانی وەک مریشک لەوانەیە وەک خۆراک بەکاربێن.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرھەمی ئاژەڵان پۆل:ھێلکەکان
زەردی قادر
زەردی قادر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
زەردی قادر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تیلەکۆی بچوک و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەردی مەحمود و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەڕێن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پیازەجاڕ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پاڤێل پاردۆ
پاڤێل پاردۆ سێگورا (لەدایکبووی ٢٦ی تەممووزی ١٩٧٦)یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری مەکسیکییە و وەک یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی بەرگری یاریی کردووە. ١٤٦ یاریی بۆ ھەڵبژاردەی مەکسیک ئەنجامداوە و خاوەنی ١١ گۆڵە. پاردۆ بەشداری لە دوو جامی جیھانی (١٩٩٨و ٢٠٠٦) کردووە، دوو جامی زێڕینی کۆنکاکافی بەدەستھێناوە و لە ساڵی ١٩٩٩ لەگەڵ مەکسیک جامی کیشوەرەکانی فیفای بەدەستھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٩ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٩ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:زیندووان پۆل:Articles with hAudio microformats
کارێزی سەروو
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شیرەچگای چاڵانچی
شیرەچگای چاڵانچی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سراو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
مرۆڤی کەناری چاد
جۆری سەیلانترۆپوس چدێنسس ژیاوە لە نزیک سەردەمی جیابوونەوەی مرۆڤ-مەیموونی شیمپانزی و ئەگەرێکی زۆر ھەیە جۆری بنەچەی (ئۆرۆرین) بێت کە جۆرێکە لە جۆرەکانی (ھۆمینید).
بەردینەکان
پاشماوە بە بەردبووە دۆزراوەکان ئەمانەیان پێکدەھێنا (کە لە سەرێکی ھەندێک بچووک، پێنج پارچەی شەویلگە و ھەندێک ددان و سەرێکیان پێکدەھێنا کە خەسڵەتێکی تێکەڵی ھەبووە لە نێوان سەرەتایی و پێگەیشتوودا) قەبارەی قاوخی مێشکەکە ٣٢٠سم٣-٣٨٠سم٣ بووە کە ھاوشێوەی قەبارەی مێشکی مەیموونەی شەمپانزییە و بچووکترە لە قەبارەی مێشکی مرۆڤ (١٣٥٠ سم٣).
ددان، ئێسکی برۆو و بنیادی دەموچاوی جیاوازە لەگەڵ ئەوانەی لە ھۆمۆ سەیپیەن دا بوونی ھەیە و خەسڵەتێکی دەموچاوی رێکتر و قەبارەیەکەی بچووکتری مێشک و ئێسکێکی برۆی پتەوتر و سەختری ھەیە. ئێسکی کەلەسەری تاکە پاشماوەی دۆزراوە بەڕادەیەکەی زۆر تێکچوونی پێوە دیارە لە کاتی بە بەردبوون و دۆزینەوەدا و ئێسکی سەری لە دوو لاوە ڕێکبۆتەوە و لە لای ڕاستەوە جێی فشاری پێوە دیارە.
دۆزینەوە
پاشماوەکە لە بیابانی (جوراب) ی وڵاتی چاد دۆزراوەتەوە لەلایەن دەستەیەکی چوار کەسی کە زانایەکەی فەڕەنسی بە ناوی (ئالان بوڤیلان) سەرپەرشتی دەکردن. ھەموو پێکھاتە دۆزراوەکان لە نێوان تەممووزی ساڵی ٢٠٠١ بۆ ئازاری ساڵی ٢٠٠٢ دۆزراونەتەوە لە ناوچەی (توروس مینالا) دا. بەپێی دۆزینەوەکان بانگەشەی ئەوە دەکرا کە جۆری سەیلانترۆپوس چدێنسس کۆنترین بنەچەی مرۆڤ بێت لە دوای جیابوونەوەی مرۆڤ لە مەیموونی شەمپانزی.
نازناوی (تومای) کە بەخشراوە بە پاشماوەی ئێسکی کەلەسەرەکە دەگەرێتەوە بۆ زمانی (دازا یان دازاگا) یە یەکێکە لە زمانە بەکارھاتووەکانی ناوچەکە و بە واتای (ھیوای ژیان) دێت و دەبەخشرێت بەو منداڵە ساوایانەی پێش یان لە کاتی وەرزی وشکەساڵی دا لەدایک دەبن. سەرۆکی وڵاتی چاد (ئیدریس دێبی) ئەم نازناوەی پێشنیارکردووە و ڕایگەیاندووە کە ھۆکاری ھەڵبژاردنی نازناوەکە دەگەرێتەوە بۆ بەرزڕاگرتن و ڕێزگرتن لە یەکێک لە ھاوەڵە فەرماندەکانی کە خەڵکی ئەو ناوچەیە بووە.
توانای ڕۆیشتن لەسەر دوو قاچ
ئەگەر ھەیە سەیلانترۆپوس چدێنسس توانای ڕۆیشتنی لەسەر دوو لاق ھەبووبێت بەڵام لەبەر نەبوونی دۆزراوەی ھیچ پاشماوە و بەجێماوێکی جەستەیی خوار کەلەسەر ئەم ئەگەرە بەشێوەیەکی تەواو و یەکلایکەرەوە پشتڕات نەکراوەتەوە کە جۆری سەیلانترۆپوس بەڕاستی دوو پێ بووبێت. ھەروەھا لە لێکۆڵینەوە سەرەکییەکان دا چەندین بۆچوون و باوەڕ ھەیە لەسەر بوونی (کونی درکەپەتک) بە لای پێشەوەی کەلەسەردا کە بۆتە ھۆی ئەوەی نووسەری سەرەکی باوەڕی وابێت ڕۆیشتن لەسەر قاچ کردەیی بێت.
ھەندێک لە زانایانی بەردینەکان ئەم بۆچوون و شیکردنەوانەیان ڕەتکردۆتەوە و پێیان وایە شێوە و خەسڵەتە ڕووخسارییەکان نیشانە نین لەسەر خۆگونجاندنێکی ناوازەی جۆری (ھۆمینید)ەکان و پیشاندەری توانای ڕۆیشتن نین لەسەر دوو قاچ و شێوازی خورانی ددانە کەڵابەکانیان ھاوشێوەی جۆرە مەیموونە (میۆسین)ەکانی دیکەیە. ھەروەھا بە پێی چەند زانیارییەکی دیکە ئێسکی ڕانێکی بە بەردبووی جۆری (ھۆمینید) لە نزیک شوێنی دۆزینەوەی کەلەسەرەکە دۆزراوەتەوە بەڵام بڵاونەکراوەتەوە و بەھەند وەرنەگیراوە.
لە ساڵی ٢٠١٨ دا زانای مرۆڤناسی (ڕۆبێرتۆ ماکەرێلی) سەر بە زانکۆی پواتی و مۆزەخانەی مێژووی سروشتی پاریس ھەستا بە بڵاوکردنەوەی نووسراوێک دەربارەی گوومانەکانی بەرامبەر مایکڵ برونێت کە تاقیگەکەی لە پواتی دەکرێت زانیاری شاردبێتەوە دەربارەی ھەبوونی ئێسکی ڕانێکی دۆزراوە لە نزیک کەلەسەرەکە و ئەگەری خاوەندرارێتی یان پەیوەستی بە جۆری (سەیلانترۆپوس) ەوە. باوەڕ ھەیە کە پاڵنەری ئەم زانیاری شاردنەوە و کپکردنەوەیە بگەرێتەوە بۆ ئەو توانایەی شێوازی پێکھاتەی ئێسکە ڕانەکە ھەیەتی لە دروستکردنی گوومان لە توانای ڕۆیشتنی دوو قاچی نموونی (تومای).
ئاژاوەکانی دھۆک ٢٠١١
ئاژاوەکە بە دەستێوەردانی زیاتری ھێزەکانی ئاسایشی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کۆتایی ھات، دواتر گرووپێک لەبەرامبەر ڕووداوەکاندا ھێرشیان کردە سەر مەڵبەندەکانی یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گێرەشێوینییەکانی ٢٠١١ پۆل:زاخۆ پۆل:دھۆک پۆل:عێراق لە ٢٠١١ پۆل:خۆپیشاندانەکان لە عێراق
ڕۆژووی شەشڵان
ڕۆژووی شەشەڵان یەکێکە لە ڕۆژووە سوننەتەکان، کە بریتییە لە بەڕۆژووبوونی شەش ڕۆژ لە مانگی شەووال، ئەگەر کەسێک مانگی ڕەمەزان بەڕۆژوو بێت و دواتر شەش ڕۆژ لەمانگی شەووال بەڕۆژوو بێت وەک ئەوە وایە ساڵەکە هەمووی بەڕۆژوو بووبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:ڕۆژوو لە ئیسلام پۆل:ڕۆژووی سوننەت
دووک چێنگی چین
دووک چێنگی چین (بە چینی:秦成公; خوێندنەوە: چین چێنگ گۆنگ) ١٣م فەرمانڕەوای ویلایەتی چینی سەربە ئیمراتۆریەتی ژۆو بوو، فەرمانڕەوایەتیەکەی لە ٦٦٣ تا ٦٦٠ی پێش زاین بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٧ەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت)
ئسکوندیا
ئسکوندیا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما ئەڤراز، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئسکوندیا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کارڵ بێنز
کارڵ فرێدریش بێنز (لەدایکبووی ۲٥ی تشرینی دووەم ۱۸٢٢ - کۆچی دوایی ٢ی نیسانی ۱۹۲۹) ئەندازیاریی ئۆتۆمۆبیل و داڕێژەری بزوێنی ماشێن بوو کە بەهۆی داهێنانی ماشێنی بەنزینی و بنیات نانی مێرسێدس بێنز بەناوبانگە. ناوبراو لە مۆلبۆرگ لە کارلسرۆهە لە دایک بوو و  لە لادنبۆرگ ماڵاوایی لە ژیان کرد.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای فارسی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:داھێنەرانی ئاڵمانی پۆل:مێرسێدس بێنز پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٤ پۆل:مردووانی ١٩٢٩
مۆزەخانەی فیفا
وێنۆک مۆزەخانەی فیفا تۆپی پێی کۆمەڵەیە کە لەلایەن فیفا بەڕێوەدەبرێت (بەڵام خاوەندارێتی ناکات). لەژێر بارودۆخێکی گوماناویدا بە کرێ دەدرێت (نۆژەنکردنەوەی بیناکە ١٤٠ ملیۆن سینگالی تێچووی بووە و لەلایەن فیفاوە پارەی پێدراوە، ئەمەش خاوەن خانووەکەی دەوڵەمەند کردووە، کە گرێبەستێکی قازانجاوی بە سەرووی کرێی بازاڕەوە واژوو کردووە بۆ کرێی درێژخایەن؛ دۆسیەکە ڕەوانەی داواکاری گشتی سویسرا کراوە، کە لێکۆڵینەوە لە ساختەکارییە ئەگەرییەکان دەکەن لەلایەن سێپ بلاتەر، سەرۆکی پێشووی فیفا و ھاوکارەکانی). مۆزەخانەکە دەکەوێتە شاری زیوریخ لە سویسرا، بەرامبەر شارەکە لە بارەگای سەرەکی فیفا. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٦ کرایەوە. پڕۆژەکە کە تێچووی زیاتر لە ٥٠٠ ملیۆن سینگالی (٥٦٣ ملیۆن دۆلار)ە، لە ئێستادا لەژێر لێکۆڵینەوەدایە بەھۆی «گومانی خراپ بەڕێوەبردنی تاوانکاری».
سەرچاوەکان
پۆل:تۆپی پێ لە سویس پۆل:فیفا پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
وێستگەی سوێنۆھەرا
وێستگەی سوێنۆھەرا (末野原駅, سوێنۆھەرا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن سێیەم بەشی کۆمپانیای خولگەی ھێڵی ئاسنینی ئایچی بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
زاییە کەندی
زایییە کەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
زایییە کەندی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە مەسیحی پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
مۆناکۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤