cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نەوەکان (فیلمی ٢٠١٥)
چیرۆک
بێڵ و دڕندە هاوسەرگیریان کردووە و دەبنە پاشا و شاژن. لە دوای دامەزراندنی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆرادۆن، نەتەوەیەکی نوێیان لە شانشینەکانی دەوروبەر دروست کرد، و بەدکارەکانیشیان دوورخستەوە بۆ دوورگەی ونبووەکان، دوورگەیەک کە بە بەربەستێک دەورە دراوە کە جادوو تێیدا ڕاگیراوە. ئێستا دوای بیست ساڵ، کوڕەکەیان بێن، کە بەم زووانە تاج لەسەرنانی بۆ دەکرێت، ڕایدەگەیەنێت، کە یەکەم فەرمانی ئەو ئەوەیە کە چوار منداڵی دیاریکراو لە دوورگەی ونبووەکان دەرفەتێک بداتێ بۆ ئەوەی لە ئۆرادۆن بژی، دوور لە کاریگەری دایک و باوکیان، سەرەڕای ناڕەزاییەکانی باوکی، کارلۆسی کوڕی کروێلا دی ڤیل هەڵدەبژێرێت، جەی کوڕی جەعفەر؛ ئیڤی کچی شاژنی خراپە، وە مال کچی مالیفیسێنت لە دوورگەکە، مالیفیسێنت ڕێنمایی چوارکەسەکە دەکات بۆ دزینی داری جادووی خوداوەندی دایک بۆ شکاندنی بەربەستەکە بۆ ئەوەی بتوانێت دەست بەسەر ئاورادۆنادا بگرێت.
گەشتکردن بۆ ئامادەکاری ئاورادۆن، چوارەکە بە بێن و کچە خۆشەویستەکەی ئۆدری، کچی شازادە ئاورورا، چاوپێکەوتنیان کرد. هەروەها چاویان بە داپیری پەری کەوت، بەڕێوەبەری قوتابخانەکە. ئیڤی ئاوێنەی سیحری دایکی بەکاردێنێت بۆ ئەوەی لە مۆزەخانەیەکی نزیکی مۆزەخانەکەدا دار جادوویەکە بدۆزێتەوە و ماڵ چەرخی سوڕانەوەی دایکی لە مۆزەخانەکە بەکاردێنێت بۆ ئەوەی پاسەوانی ئاسایش بخەوێت، بەڵام بەهۆی بەربەستێک لە دەوروبەری دوای ئەوەی فێر بوو کە داپیرەی دایک لە تاج لەسەرنانەکەی بێندا دارەکە بەکاردێنێت، چوارەکە بە ئامادەبوونی پۆلەکان چاوەڕێ دەکەن، بەڵام دەست دەکەن بە گونجاندنی لەگەڵ قوتابیەکان. جەی نێردرا بۆ ناو تیمی "تورنی"ی قوتابخانەکە (وەرزشێکی هاوشێوەی هۆکی کێڵگە، هۆکی و لاکرۆس)، لە کاتێکدا کارلۆس زاڵ دەبێت بەسەر ترسەکەی لە سەگەکان بە هاوڕێیەتی کردن لەگەڵ سەگی قوتابخانەکە، هاوڕێیەتی ئیڤی، هەرچەندە زیرەکانە، بێهودەیی کار دەکات بۆ ئەوەی چاد، کوڕی سیندرێلا، کاریگەر بێت، بەڵام کۆتایی بە ئیشی ماڵەوەی دێت بۆی. کوڕی دۆپی، دۆگ، هانی دەدات کە بۆ کەسانی تر نەهێنێت و خۆی بێت.
ماڵ بەناوبانگ دەبێت، بە بەکارهێنانی کتێبی جادووی مالیفیسێنت بۆ باشترکردنی شێوەی جەین و لۆنی، کچەکانی دایک و دایکی جادووی و مولان. جەین بە تایبەتی حەزی لە شێوازی دەمووچاوی نییە، بە تایبەتی لەبەر ئەوەی دایکی سیحری خۆی بەکار ناهێنێت بۆ گۆڕینیان. فێربوونی ئەوەی کە "خۆشەویستەکەی بێن" لە کاتی تاج لەسەرکردندا لە نزیک گرژەکە دانیشتووە، کە لە کاتی مەراسیمەکەدا بەکاردێت، ماڵ بسکیتێکی دەداتێ کە جادووی خۆشەویستیەوە و دەیدا بە بێن، کە شێتانە عاشقی ئەو دەبێت، زۆر بە شۆکی هاوڕێکانی بەتایبەتی ئۆدری لە ژوانەکەیدا لەگەڵ بێن، مال ناکۆک دەبێت لەگەڵ چاکە و ئارەزووە گەورەکەی بۆ دڵخۆشکردنی دایکی، دڵنیا نابێتەوە کە چۆن کاردانەوەی هەستی بێن بەرامبەری هەبێت. لە کاتی ڕۆژی خێزانی قوتابخانەکەدا، منداڵە بەدکاران پاش ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ داپیرەی ئۆدری، شاژن لیه، کە ڕقی لە مالە، چونکە نەفرەتی مالیفیسێنت هۆکاری ئەوە بوو کە منداڵی ئۆرورای لە دەست دا، ئەمەش مشتومڕێک دروست دەکات کە مال بەرەو کۆتایی بێن هەوڵ دەدات دڵنیایان بکاتەوە کە هەموو شتێک لە دوای تاجە دانان باش دەبێت. دۆگ هەوڵ دەدات بۆ ئیڤی هاوڕێیەتی بمێنێتەوە، بەڵام چاد ناچاری دەکات خۆی لێی دوور بێتەوە.
لە تاج لەسەرنانی بێندا، مال کێکێکی قاوەی پێ دەدات کە دژە دەرمانی خۆشەویستی تێدابوو، باوەڕی وایە کە ئەوە ناپێویستە بیهێڵێتەوە لە ژێر جادووەکەیدا. دەرکەوت، لە هەر دانپێدانانێکی بێن، کە ئەو لە کاتی ژوانەکەیانەوە لە کاتی مەلەکردن لە دەریاچەی ئینچانتدا ئازاد بوو، باوەڕی وابوو کە مال تەنها ئەوەی کردووە چونکە ئەو بەڕاستی حەزی لێیەتی. هەرچۆنێک بێت، مال زۆر سەرسوڕما، وا دەردەکەوێت کە بێن هەموو کات هەستی بۆ ئەو هەبووە. لە کاتی تاج لەسەرنانەکە بێن، جەینی سەرلێشێواو دارەکە لە دایکی دەگرێت، دەیەوێت جوانیەکەی باشتر بکات، تەنها بۆ ئەوەی بە ڕێکەوت بەربەستی دورگەکە لەناو ببات. مال لە جەینەوە دەوەشێتەوە، بەڵام لەسەر ئەوەی کە چی بکات، لەلایەن بێنەوە هاندراوە بۆ ئەوەی لە ڕێگەی مالیفیسێنتەوە خۆی هەڵبژێرێت. مال ئەوە دەناسێتەوە کە ئەو و هاوڕێکانی دڵخۆشییان لە ئۆرادۆن دۆزیوەتەوە و ئەوان باش هەڵدەبژێرن.
مالیفیسێنت لە مەراسیمەکە تێکدەدات و هەموو کەسێک جگە لە خۆی و هەر چوار منداڵە بەدکارەکە بەستی. کاتێک ئەویان لادەدا، مالیفیسێنت دەگۆڕێت بۆ ئەژدیهایەک. مال و هاوڕێکانی جادوو بەکاردێنن، مالیفیسێنت دەکەنە مارمێلک، قەبارەی بچووکی ئەو لەسەر بنەمای بڕی خۆشەویستی لە دڵیدا. مال داری جادووی پەری دەگەڕێنێتەوە وەک ئەو هەموو کەس ناهێڵێتەوە ب بەستووی و پێی دەڵێت کە توند نەبێت لەگەڵ جەین کاتێک بەدکاران لە دوورەوە سەیری ئاهەنگەکە دەکەن، ئاهەنگی قوتابیەکانی ئاورادۆن پرێپ لە شەودا. چاوەکانی مال سەوز دەبێت کاتێک ئەو ناونیشانە بە بینەرەکان دەدات، بە ئەوان دەڵێت کە چیرۆکەکە هێشتا تەواو نەبووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە میوزیکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییە میوزیکییەکان پۆل:فیلمی کۆمیدی-درامای ٢٠١٠ پۆل:فیلمی فانتازیا-کۆمیدییەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە تەلەفیزیۆنییەکانی ٢٠١٥ پۆل:‎فیلمە کۆمیدییە منداڵانەکانی ئەمریکا پۆل:‎فیلمەکان لە دەرهێنانی کێنی ئۆرتێگا پۆل:‎فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمەکانی کەناڵی دیزنی ئۆرجیناڵی فیلمی پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای چیرۆکی ئەفسانەیی پۆل:فیلمە فانتازیا-کۆمیدییە ئەمریکییەکان ‎پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە ئەمریکییەکان ‎پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەری کۆمیدییەکان ‎پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەری فانتازیەکان پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون پۆل:نەوەکان (فرەنچایز) پۆل:فیلمە کرۆسۆڤەرە سەرکێشییەکان پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی کێنی ئۆرتێگا
بڕیارنامەی ٩٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٥ی نیسانی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٥٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:ڕواندا لە ١٩٩٤ پۆل:ئووگاندا لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ڕواندا
دێڤ ئۆپس
دیڤ ئۆپس کۆمەڵە ڕاهێنانێکە کە گەشەپێدانی نەرمامێر (دیڤ) و بەگەڕخستنی ئایتی (ئۆپەرەیشنس/ئۆپس) پێکدێت. ئامانجی دیڤ ئۆپس بریتییە لە کەمکردنەوەی سووڕی ژیانی گەشەپێدانی سیستم و درێژەدان بە گەیاندنی بەرهەم بە بەرزترین کوالیتیی نەرمامێر. دێڤ ئۆپس بە تەواوکەری ئەگایل دادەنرێت؛ بەشێک لە بنەماکانی دیڤ ئۆپس لە میتۆدی ئەگایلەوە هاتوون.
سەرچاوەکان
پۆل:بەڕێوەبردنی تەکنۆلۆژیای زانیاری پۆل:پرۆسەی گەشەکردنی بەرنامەسازی
یاریگای شاری مەنچستر
وێنۆک|348x348پیکسڵ|وێنەیەکی پانۆرامی لە یاریگای شاری مەنچستر یاریگای شاری مەنچستر یاریگایەکە لە مەنچستر، شانشینی یەکگرتوو. یاریگایەکە بە یاریگای ئیتیحاد و ئیستلاندسیش ناودەبرێ. یاریگایەکە لەلایەن کۆمپانیای ئالووپ دیزاین کراوە و لەلایەن جۆن لەینگ بونیادنراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٢ لە ئینگلستان پۆل:یانەی مەنچستەر سیتی پۆل:یاریگا وەرزشیەکانی مەنچستەر پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی ئینگلستان
عەزیز وەیسی
عەزیز وەیسی (لەدایکبووی ٢١ی شوباتی ١٩٦٨) گۆرانیبێژی شاییخوێنی کوردە، ساڵی ١٩٦٨ لە شارستانی سەلاسی باوەجانی سەر بە پارێزگای کرماشان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەدایکبووە. ئێستا دانیشتووی جوانڕۆیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. عەزیز گۆرانی بە کوردی دەڵێت، چەند جارێکیش گۆرانیی بە زمانی فارسی بڵاوکردووەتەوە.
عەزیز وەیسی لە چەند ھەڵبژاردنێکی پەرلەمانی کوردستان و عێراق، بانگەشەی بۆ پارتی دیموکراتی کوردستان، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ھەروەھا لیستی کوردستانی کردووە. لە تەممووزی ٢٠٢٠دا، تووشی کۆرۆنا ھات، دواتر چاکبوویەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:خەڵکی جوانڕۆ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨ پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد
عەدنان کەریم
عەدنان کەریم ڕەشید (لەدایکبووی ١٩٦٣ کەرکووک) گۆرانیبێژێکی کوردە، بە کردنی ھۆنراوە کلاسیکییە کوردییەکان بۆ گۆرانی ناسراوە. ناوبراو کاری نیگارکێشیش دەکات.
ژیان
عەدنان کەریم لە ساڵی ١٩٦٣ لە شاری کەرکووک لەدایکبووە، و لە بنچینەدا خەڵکی گوندی ژاژڵەی سەر بە ناوچەی شارباژێڕە. بەھۆی سیاسەتی ڕاگواستن و بەعەرەبکردنی ڕژێمی بەعسەوە چوونەتە سلێمانی و ھەر لەوێ ماونەتەوە. ساڵی ١٩٨٥ بەشی وێنەکێشانی لە پەیمانگای ھونەرەجوانەکانی سلێمانی تەواوکردووە. لە ساڵی ١٩٩١دا کوردستانی جێھێشتووە.
کاری ھونەری و بەرھەمەکان
سەرەتای کاری ھونەریی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧٩ لەگەڵ تیپی موسیقای سلێمانی بە گۆرانیی دەسماڵێ. پاشان لە ساڵی ١٩٨٠دا، گۆرانیی کازیوەی لەگەڵ تیپی موسیقای سلێمانی تۆمار کرد بۆ شانۆگەریی زەلکاو، کە بەرھەمێکی شانۆیی تیپی شانۆی پێشڕەوی کوردی بوو لە سلێمانی. ئەم گورانییە کە لە ئامادەکردنی دلێر ئیبراھیم و ئاوازی ئارام خاچەتووریان بوو، سەرەتایەکی باش بوو بۆ ناسینەوەی دەنگی خۆی و تایبەتمەندێتی ھەڵبژاردنی ڕەوتی ھونەری.
ساڵی ١٩٨٤ بە ھاوکاری تیپی موسیقای پیرەمێرد سەر بە تیپی موسیقای سلێمانی کە سەڵاح رەئووف سەرپەرشتی دەکرد، ئەم گۆرانیانەی تۆمار کرد:
لە ساڵی ١٩٩٤–١٩٩٥ لە سوید دەچێتە بەر خوێندن و بۆ ماوەی ساڵێک کۆرسی تەکنیکیی تۆمارکردنی دەنگ و موسیقا تەواو دەکات و ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی بەرھەمە ھونەرییەکانی بە دەستی خۆی تۆمار بکات. ساڵی ١٩٩٥ بەرھەمی ڕاز لە سەر کاسێت دەردەکات.
ساڵی ١٩٩٦ یەکەم بەرھەمی خۆی لەسەر سیدی بەناوی شەوی یەڵدا بڵاو دەکاتەوە کە مۆسیقای ئەم بەرھەمە لە سلێمانێ لە لایەن تیپی موسیقای کۆمەڵەی ھونەرەجوانەکان ئامادە کرا و پاشان لە سوید ھونەرمەند عەدنان کەریم دەنگی خۆی لە سەر تۆمار دەکات.
لە ساڵی ١٩٩٩ دا ئەلبۆمی ئەڕۆی ئۆغر دێنێتە بەرھەم و غەمگین فەرەج ئەرکی دابەشکردنی دەگرێتە ئەستۆ.
لە ساڵی ٢٠٠٠ کۆنسێرتێکی تایبەت لە ھۆڵی کۆنسێرت ھاوسی شاری ستۆکھۆلم پێشکەش دەکات. لە ساڵی ٢٠٠٢ دوو کۆنسێرت لە شاری یۆتۆبۆری و شاری سوتۆکھۆڵم پێشکەش دەکات بە ھاوکاری گرووپی "ئاگری زیندوو"، ھەر لە ھەمان ساڵدا ئەلبۆمی «شنەی با» بڵاو دەکاتەوە کە گۆران کامیل و فەرھاد محەممەد و غەمگین فەرەج دابەشکردنی موسیقایان بۆ ئەنجام داوە.
لە ساڵی ٢٠٠٦ لەگەڵ گروپی کامکاران ئەلبۆمی ئەمشەو بڵاو دەکاتەوە کە ئەم ئەلبۆمە لە تاران تۆمار کراوە. لە بەھاری ٢٠٠٧ دا لەگەڵ تارا جاف کۆنسێرتێک لە لەندەن پێشکەش دەکات. لە ھاوینی ٢٠٠٧ لەگەڵ گرووپی کامکاران چوار کۆنسێرت لە ھەولێر و دھۆک و سلێمانی و سێ کۆنسێرت لە تاران پێشکەش دەکات.
لە مانگی شوباتی ٢٠٠٨ بەشداری دەکا لە فێستیڤاڵی بانگھێشتن بۆ ئاو لە وڵاتی کێنیا. لە مانگی مایس ٢٠٠٨ لەگەڵ تارا جاف کۆنسێرتێک لە کتێبخانەی شاژنی وڵاتی دانمارک لە شاری کۆپنھاگن پێ بە سەرپەرشتی تی ڤی کوردان پێشکەش دەکەن. ھەمان ساڵ لەگەڵ ھونەرمەند تارا جاف کۆنسێرتێک لە مانجیستەر پێشکەس دەکەن. ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ کۆنسێرت. لە کەنەدا بە سەرپەرشتی ئوستاتد شاملو.
ئەلبۆمەکان
وێنۆک|عەدنان کەریم لە کۆنسێرتێکی هەولێر، حوزەیرانی ٢٠٢٢.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد پۆل:زیندووان پۆل:ژەنیارانی کورد پۆل:کورد پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:خەڵکی کەرکووک پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان
٢٨٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
تەنگیسەر
تەنگیسەر گوندێکە لە ھەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
پالما، مایۆرکا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارەکانی ئیسپانیا پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان
لیونێل ڕێ
لیونێل رێ شاعیر و وتارنووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارنووسانی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
تەکویر
سوورەتی تەکویر سوورەتی ٨١ی قورئانە و ٢٩ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی عەبەس دابەزیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان
سەکرامێنتۆ کینگز
وێنۆک| نیشانەی یانەی سکرامێنتۆ
سەرکەوتنەکان
یانەکە توانیویەتی بۆ جارێک سەرکەوتن بەدەست بهێنێت لە خوولی ئەمریکی بۆ تۆپی سەبەتە لە ساڵی ١٩٥١
سەرچاوە
پۆل:وەرزش پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٨٥ لە کالیفۆرنیا
خاڵ (ئەندازە)
وێنۆک|کۆمەڵێک خاڵ لە بۆشایی [[ئیقلیدسی دوو ڕەهەندی]] لە ئەندازە، تۆپۆلۆژی، و لقە پێوەندیدارەکانی تر لە بیرکاریدا، زاراوەی خاڵ شتێکی دیاریکراو دەگێڕێتەوە کە لە واڵایییەکدا ھەڵکەوتووە و خاوەنی ھیچ ڕەھەندێک نییە. واتە نە قەبارەی ھەیە، نە ڕووبەر، نە درێژی، و نە ھەر جۆرە ڕەھەندێکی تری لەو چەشنە. کەوابوو، خاڵ شتێکی ٠-ڕەھەندییە. ئیقلیدس تۆزێک ناڕوون خاڵی پێناس کردووە: "ئەوەی کە ھیچ بەشێکی نییە".
پێویستە ئەوە بزانرێ کە خاڵ شتێکی فیزیکی و بەرھەست نییە بەڵکوو حاندێک دەسنیشان دەکا. ئێمە شوێنی خاڵەکان بە دانانی نیشانێک (بۆ نموونە بازنە یا ئەستێرەیەکی زۆر بچووک) بە پێنووس دیاری دەکەین. لەوانەیە تیرەی ئەو نیشانە کەمتر لە یەک میلیمەتر بێ، بەڵام ھەروا کە پێشتر وترا خاڵ خاوەنی قەوارە نییە. ھەرچەندەش کە زووم بکەین و بچینە بەرەوە، دیسان خاڵ ھەر پانیی نابێ.
فەریناز خوسرەوانی
فەریناز خوسرەوانی (بە فارسی: فریناز خوسروانی) کچێکی کوردی کارمەندی ھوتێل تارای مەھاباد بوو کە بە شێوەیەکی گوماناوی لە ٣ی ئایاری ٢٠١٥ گیانی لە دەستدا. پاش ئەو ڕووداوە، دەنگۆی ئەوە کەوتە نێو خەڵکی کە ئەندامێکی ئیتلاعاتی شاری مەھاباد ویستوویە دەستدرێژیی سێکسی بکاتە سەری و ئەو بە ناچار خۆی لە نھۆمی ٤ی ئەو ھوتێلەوە دەخاتە خوارەوەو گیانی لە دەست ئەدات. ئێوارەی رۆژی پێنجشەممە ٧ی ئایاری ٢٠١٥، دوای بانگەوازی ھەندێک لە رێکخراوەکانی ژنانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین ھەزاران کەس لە خەڵکی مەھاباد، لەبەردەم ھۆتێل تارا خۆپیشاندانێکیان ئەنجامدا و ئاگریان لە ھۆتێلەکە بەردا. پاشانیش شەڕ لەنێوان خۆپیشاندەران و پۆلیس ڕوویدا و پۆلیس گازی فرمێسکڕێژی بەکارھێنا.
ڕوونکردنەوەی کاربەدەستان
ڕادفەر، جێگری پارێزگاری ئازەربایجانی ڕۆژاوا ڕای گەیاند کە «ئەو کچە لە ڕووداوێکدا کە بە ھۆی کێشەیەکی نێوخێزانی ڕوویداوە لە نھۆمی چوارەمەوە کەوتووەتە خوارەوە و بۆ پاراستنی حورمەتی ئەو کەسایەتییە و بنەماڵەکەی پێویست بە درکاندنی وردەکارییەکانی ئەو کێشەیە نییە. باوکی ئەو کچە لە مێژەوە مردووە و دایکیشی وتوویە لە ڕێی یاساوە بەداوی کێشەکەدا دەچێت. ھەروەھا ئەو کەسە کە گومانلێکراوە دەستگیرکراوە و ئەندامی ھیچ ڕێکخراوێکی ئەمنی نییە و ڕاوێژکاری کەرتی تایبەتی ئۆتێلەکانە. پزیشکی یاساییش ڕایگەیاندووە کە دەستدرێژی سێکسی ڕووی نەداوە.»
خاڵ (ئەندازە)
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازەی سەرەتایی پۆل:چەمکە ماتماتیکییەکان
فەریناز خوسرەوانی
ڕوونکردنەوەی کاربەدەستان
منتظرالمھدی، جێگری سەرۆکی ھێزی پۆلیسی ئێران ڕایگەیاند کە ئەو خانمە کاتێک بنەماڵەکەی زانیویانە لە ھوتێلەکەدا چاوپێکەوتنی لەگەڵ کەسێکدا بووە ویستوویە لە پەنجەرەوە لە ژوورێکەوە بڕوات بۆ ژوورێکی تر کە لەو کاتەدا داکەوتووە و دەستبەجێ گیانی لە دەست داوە. ھەروەھا کەسی تۆمەتبار دەستگیر کراوە و دانی ناوە بە تاوانەکانیدا.
کەلاسی
کەلاسی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مەرگەوەڕ، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
کەلاسی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
سۆسریمی گۆگۆریۆ
پوختە و چوونەسەرتەختی پاشایەتی
لە دایکبوو وەک (کۆ کو-بو)، پاشا سۆسریم یەکەم کوڕ و جێگرەوەی پاشا گۆگوکوۆن بوو. سۆسریم یارمەتی باوکی ئەدا لە ڕابەرایەتی وەڵات وە بەهێزکردنی دسەڵاتی شاهانە.
فەرمانڕەوایی
سۆسریم بوو بە پاشا لە ٣٧١ی زایینی کاتێک باوکی پاشا گۆگوکوۆن کوژرا لەلایەن هێرشێکی پاشای بایکجی، پاشا گیۆنچۆگۆ بۆ سەر قەڵای پیۆنگیانگ.
مردن
لە ٣٨٤ زایینی مرد لە (سۆسریم) نێژرا، دارستانێکە لە گۆگۆریۆ
سەرچاوە
پۆل:مردووانی ٣٨٤ پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
٢٨٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
نیەر
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
گوێزڵێ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
٢٩٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ناوەندی ھەواڵنێریی سەقز
ناوەندی ھەواڵنێریی سەقز ناوەندێکی بڵاوکردنەوەی ھەواڵ و زانیارییە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان کە تایبەتە بە شاری سەقز. ئەم ناوەندە، ناوەندێکی ھەواڵنێری ئازادە کە لەلایەن کۆمەڵێک لە ڕۆژنامە نووسانی سەربەخۆی سەقزی لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵاتەوە بەڕێوە دەچێت و دوایین ڕووداوەکان و زانیارییەکانی شاری سەقز بڵاو دەکاتەوە.
ناوەندی ھەواڵنێری سەقز تێدەکۆشێت کە بە گوێرەی توانا لە چرکە ساتدا نوێترین ھەواڵ و زانیارییەکانی پەیوەندیدار بە سەقز بۆ خوێنەرانی بگوازێتەوە وە لە ھەمان کاتیشدا ھەوڵ دەدات کە مێژووی پڕ لە سەروەری ناوچە و شاری دێرینی سەقز بە نەوەی نوێ و باقی ھاوڵاتیانی شارەکانی کوردستان بناسێنێت.
ئەندامان
ڕۆژنامەوانان و ئەندامانی ناوەندی ھەواڵنێری سەقز ئەم کەسانەن:
بەستەرە دەرەکییەکاان
پۆل:ناوەندەکانی ھەواڵنێریی کوردستان
ئینفتار
سوورەتی ئینفتار سوورەتی ٨٢ی قورئانە و ١٩ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی تەکویر دابەزیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان
ڕێبوار مەلازاد
لەبارەی بەردەوامی لە وتنی گۆرانی و چالاکییەکانی، بەنیازە لەدوای چوون بۆ حەج واز لە گۆرانیوتن بھێنێت، وەک خۆی دەڵێت: «ئەگەر سبەینێ ناوم بێتەوە بۆ حەج، کە حەجم کرد گۆرانیی ناڵێم».
گەلێن
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
پێلیستانک تیڤی
پێلیستانک کەناڵێکی ئاسمانی کوردی تایبەت بە منداڵانە. پێلیستانک یەکەمین کەناڵی ئاسمانیی کوردییە تایبەت بەمنداڵان کە لەساڵی ٢٠١٢ دامەزراوە و تاکوو ئێستاش بەردەوامە.
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی
بڕیارنامەی ٩١٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩١٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی نیسانی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کۆماری عەرەبیی چاد-لیبیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٦٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:چاد لە ١٩٩٤ پۆل:لیبیا لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ چاد پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبیا
ئاگۆتا کریستۆف
ئاگۆتا کریستۆف نووسەر، شاعیر، ڕۆماننووس و دراماتورژی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕۆماننووسانی سویسی پۆل:مردووانی ٢٠١١ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:نووسەرانی سویسی لە فەڕانسا
٢٩١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٧ی ئازار
٧ی ئازار ٦٦ەم ڕۆژی ساڵە (٦٧ لە ساڵی پڕدا). ٢٩٩ ڕۆژ دوورە لە کۆتایی ساڵەوە. ٧ی ئازار یادی ڕاپەڕینی شاری سلێمانییە لەدەست ڕژێمی بەعس.
بۆنەکان
پۆل:ئازار پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
یوکی ئامامی
یوکی ئامامی (، ئامامی یوکی؛ لەدایکبووی ٨ی ئابی ١٩٦٧) ئەکتەرێکی ژاپۆنییە. بەشداری لە کاری دەنگی و کاری میوزیکی کردووە لە کاتی کارکردنی لە ماوەی کارەکەیدا لە کۆمپانیا و بەرنامەی تەلەڤزیۆنی وەک ئەکتەر کاری کردووە لە بەشدارییەکانی بۆ فیلم و کاری دەنگی براوەی شەش خەڵاتە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تۆکیۆ
بڕیارنامەی ٩١١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩١١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی نیسانی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی لیبەریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٦٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:لیبێریا لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبێریا
وەسێ
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
نزگەرە
نزگەرە نزگەرە چالاکییەکی ماسوولکەیی سپاسمی و کۆنتڕۆڵ نەکراو لە دیافراگمدایە. بە وتنێکی سادەتر، نزگەرە ھەناسەیەکی بەھێز و کۆنترۆڵنەکراوە کە لە ھەموو مرۆڤەکان لە ھەر تەمەنێک ڕوو دەدات.
ھۆکار
چۆنییەتی ڕوودانی نزگەرە ھێشتا بە تەواوی نەناسراوە. بەڵام ھۆکاری سەرەکی نزگەرە سفت‌بوونی ماسوولکەی دیافراگم و پەردەی ماسوولکەی ناو سینگی مرۆڤە کە دەورێکی گرینگ و سەرەکی لە ھەناسە کێشاندا ھەیە. لە کاتی ھەناسەکێشاندا، دیافراگم سفت دەبێتەوە و لە کاتی دانەوەدەریدا، دیافراگم شل دەبێتەوە. گەدەی پڕ لە خۆراک، ڕەنگە کاریگەری ھەبێت لەسەر دیافراگم و نزگەرەی لێ بکەوێتەوە. وەرزش یان دڵەڕاوکەش دەتوانن ببنە ھۆی نزگەرە، بەڵام نزگەرە زۆرتر ھۆیەکی دیاری و ناسراوی نییە.
شێوەگەلێکی وەک کۆنترۆڵی ھەناسەکێشان، لە ناکاوترساندن و بە ڕاکشان ئاو خواردنەوە بۆ کەمکردنەوەی نزگەرە بە کەڵکن. زۆربەی ئەم کارانە لە ڕاستیدا بۆ ڕاگرتنی کاتیی ڕیتمی ھەناسە کێشان، کاریگەرن و نزگەرە لە کۆڵ مرۆڤ دەکەونەوە.
موتەفیفین
سوورەتی موتەفیفین سوورەتی ٨٣ی قورئانە و ٣٦ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی ئینفتار دابەزیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان
٢٩٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕۆژھەڵاتی بویۆ
دۆنگبویۆ شانشینێکی کۆریای کۆن بوو لە (٨٦ پێش زاییین دامەزرا - ٤١٠ زایینی تێکشکا) کە لە بوکبویۆـەیەوە گشەیسەندبوو تا ئەو کاتەی لەلایەن گۆگۆریۆ داگیرکرا. کە پاشان گەشەیسەند بۆناو سێ شانشینەکەی کۆریا. بەپێی سامگووک ساگی، دامەزرا بوو کاتێک پاشای بویۆ، پاشا های بورو پایتەختەکەی گواستەوە بەرەو ڕۆژهەڵات بە ڕێگای دەریاوە.
دامەزراندن
بەپێی سامگووک ساگی و هەندێک ڕوونکردنەوەی تر، شانشینەکەی دۆنگبویۆ پەلی هاوێشت بۆ بوکبویۆ، نزیک خاکی ئۆکجیۆ.
سەرچاوە
پۆل:مێژووی کۆریا پۆل:وڵاتانی پێشوو لە مێژووی کۆریا پۆل:وڵاتانی پێشوو لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا پۆل:بویۆ پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا پۆل:مێژووی مەنچوریا
تەوریبەر
گوندێکە لە ھەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
نوێژگە
نوێژگە (Nwêjge، بە فارسی: نمازگاه) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٤٦ کەس لە ٣٢ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
قورتەلاس
قورتەلاس یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شۆڕش لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
کونسوڵخانەی ئەڵمانیا لە ھەولێر
وێنۆک|بینای کونسوڵخانەی ئەڵمانیا لە ھەولێر کونسوڵخانەی ئەڵمانیا لە ھەولێر بریتیە لە نوێنەرایەتی فەرمی دەوڵەتی ئەڵمانیا لە باشووری کوردستان. ئەم کونسوڵخانە ڕۆژی پێنجشەممە، ١٩ی شوباتی ٢٠٠٩، بە ئامادەبوونی سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان، نێچیرڤان بارزانی و وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا، فرانک واڵتر شتاینمایر لە ھەولێر کرایەوە.
ھەتا ئەم ڕێکەوتە پێش ئەڵمانیا ٢١ وڵاتی دیکە لە ھەرێمی کوردستان کونسوڵخانەی خۆیان کردبوەوە.
تی ئاڕ تی کوردی
تی ئاڕ تی کوردی (TRT Kurdî، پێشتر TRT 6) یەکەم کەناڵی ئاسمانی کوردیی کۆماری تورکیایە. تێ ڕێ تێ کوردی لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٩دا دامەزرا و بە شێوەزارەکانی کورمانجی و زازاکی و سۆرانی بەرنامە بڵاو دەکاتەوە. لەشەشەم ئاھەنگی یادکردنەوەی ساڵانەی کەناڵەکە ناوی تی ئار تی شەشی گۆری بۆ تی ئاڕ تی
سەرچاوەکان
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی
کلۆد ئێستێبان
کلۆد ئێستێبان شاعیری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:وەرگێڕە فەڕەنسییەکان پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:مردووانی ٢٠٠٦ پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
زمانی دووەم
بە قسەکردنی کەسێک دەوترێ زمانی دووەم، یان کورتکراوەی L2 کە ئەو زمانەی ئاخاوتنی پێدەکا زمانی ڕەسەن (زمانی یەکەم یان L1) خۆی نەبێت کە بەردەوام گفتوگۆی پێدەکات، بەڵکو فێری زمانەکە بووە (نموونە زمانە بیانییەکان، یان زمانێکی جیاواز لەوەی کە لە وڵاتەکەیدا ھەیە).
زمانی بیانی
وێنۆک|قوتابییەکی ئەڵمانی خۆی فێری زمانی فەڕەنسی دەکات. [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی (١٫٥ ملیار فێربووی ھەیە), فەڕەنسی (٨٢ ملیۆن فێربووی ھەیە) و چینی (٣٠ ملیۆن فێربووی ھەیە) ئەو سێ زمانە یەکێکن لەو زمانە بیانیانەی کە زۆرترین فێربوویان ھەیە بەربڵاوترینن لە جیھاندا.]] بۆ نموونە زمانی ئینگلیزی، لە وڵاتانی ھیندستان، پاکستان، سریلانکا، بەنگلادیش، فلیپین، و ھەندێ لە وڵاتانی نۆردیک لەگەڵ ھۆڵەندا وەک زمانی دووەم بەکاردێت بۆ قسەکردن لەلایەن دانیشتووانیانەوە، لەبەر ئەوەی بە مناڵی فێری بوون و ھەندێجار بەکاری دێنن وەک زمانی جێگرەوە؛ ھەروەھا لەھەندێ بەشی باشووری ئاسیا بریتییە لە زمانی فەرمی لە دادگاکان و دەزگا حکومییەکان و کاری بازرگانی، بەھەمان شێوە زمانی فەڕەنسی لە جەزائیر، مەغریب و توونس، لەکاتێکدا زمانی فەرمی ھیچ کام لەو وڵاتانە نییە بەڵام بەشێوەیەکی بەربڵاو ھەردوو زمانی فەڕەنسی و زمانی عەرەبی بەشێوەیەکی ئاسایی بەکاردێت، لە ھەمانکاتدا ھەندێ لەو وڵاتانەی سەر بە یەکێتی سۆڤییەتی-پێشوو بوون لەوانە ئوکراینا، ئۆزبەکستان، قرغیزستان و کازاخستان، زمانی ڕووسی وەک زمانی دووەم بەکاردێنن و لێی تێدەگەن.
سەرچاوەکان
پۆل:زمان پۆل:زمانی دووەم
ئینشقاق
سوورەتی ئینشقاق سوورەتی ٨٤ی قورئانە و ٢٥ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی موتەففین دابەزیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان
ڤرباس
ڤرباس شارێکی لە ڤۆیڤۆدینا لە وڵاتی سربیا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٥٫٥٧٧ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڤۆیڤۆدینا پۆل:ڤرباس، سربیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سربیا
٢٩٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ٩١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩١٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی نیسانی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٦٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:ڕواندا لە ١٩٩٤ پۆل:ئووگاندا لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ڕواندا
گوانگگیتۆ، داگیرکەرە مەزنەکە
گوانگگیتۆ، داگیرکەرە مەزنەکە ھەروەھا ناسراوو بە پاشا گوانگگیتۆی مەزن، درامایەکی مێژووییە لەسەر ژیانی نۆزدەیەمین پاشاکەی گۆگۆریۆ گوانگگیتۆی مەزن دەرھێنراووە. دراماکە لەسەر بنەمای دوو سەرچاوەوە دەرھێنراوە (گوانگگیتۆی مەزن؛ لەلایەن جیۆنگ جیپ)، (داگیرکارییە مەزنەکانی گوانگگیتۆ؛ لەلایەن ھیۆنگ مینو).
پوختە
گۆگۆریۆ، لەکاتی لەدایکبوونی پاڵەوانی چیڕۆکەکە، ھیچی وا بەھێز نەبوو وەک پێویست. دوای لەدایکبوونەکە باپیرەی، پاشا گۆگوکوۆن لەلایەن ھێزەکانی بایکجی بەسەرکردایەتی پاشا گیۆنچۆگۆ کوژرا. کاتێک مامی پاشا سۆسریم مرد بەبێ ھیچ جێگرەوەیەک، باوکی پاشا گۆگوکیانگ خرایە سەرتەختی پاشایەتی گۆگۆریۆ. لەھەمان کاتدا لەژێر ھێرشەکانی یان بە سەرکردایەتی ئیمپراتۆر مۆرنگ چۆی. دوای مردنی باوکی، خرایە سەرتەختی پاشایەتی و پەیمانیدا بۆ گەڕاندنەوەی شکۆ بۆ شانشینی گۆگۆریۆ
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤزیۆنییە مێژووییەکانی کۆریای باشور پۆل:دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی سیستمی پەخشی کۆری پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠١١ دەستیان پێکردووە
دێمۆڵێ
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
خاتوو ستیڤنس (فیلم)
خاتوو ستیڤین (بە ئینگلیزی : Miss Stevens) فیلمێکی درامی ئەمریکیە لە ساڵی ٢٠١٦ دەرچووە ، فیلمەکە کاری دەرهێنانی بۆ کرایە لەلایەن جوڵیا هارت و کاری نوسینی لەلایەن جوڵیا هارت و جۆردن هروویتز لۆ کرایە. هەروەها پاڵەوانانی فیلمەکە بریتین لە:  لیلی رابێ، تیمۆسی چالامێت، لیلی ڕینهات ،ئەنتۆنی کوینتال، ئۆسکار نونیز، ڕۆب هیوبڵ.
چیرۆک
مامۆستایەک پاسەوانی لە گروپێکی قوتابییەکانی دەکا لە درامایەکی پێشبڕکێ.
سەرچاوە
پۆل:فیلم پۆل:دراما پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی پۆل:فیلمە سەربەخۆیییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی ئەکتەران پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە خەم پۆل:فیلمە دراماییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان
٢٩٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئادۆڵف زیزینگ
ئادۆڵف زیزینگ (Adolf Zeising؛ ١٨١٠ - ١٨٧٦) دەروونناسی خەڵکی ئاڵمانیا بوو کە ھۆگرێتییە سەرەکییەکانی بیرکاری و فەلسەفە بوون.
یەکێک لە دۆزینەوەکانی ئەوە بوو کە توانی ڕێژەی زێڕین لە ھەڵپەرتاوتەییی لقەکان لە ڕاستەی لاسکی ڕووەکەکان و دەمارەکانی ناو گەڵاکانیاندا بەدی بکات. ئەو تۆژینەوەکانی خۆی پەرە پێدا و سەرنجی دا لە ئێسکەپەیکەری ئاژەڵان و پەلکێشیی دەمارەکانی لەشیان، لە ڕێژەکانی ئاوێتە کیمیایییەکان و ئەندازەی بلوورەکان، تەنانەت لە چۆنێتیی بەکارھێنانی ڕێژەکان لە خەباتە ھونەرییەکاندا. ئەو لە ھەمووی ئەو دیاردانەدا ڕێژەی زێڕینی بینی کە وەکوو یاسایەکی گەردوونی سەرقاڵی کاری خۆیە. ساڵی ١٨٥٤ زیزینگ وای نووسی:
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٠ پۆل:مردووانی ١٨٧٦
کۆڵەبھی
کۆڵەبھی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مەرگەوەڕ، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
کۆڵەبھی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کیۆن می-ری
کیۆن می-ری (؛ لەدایکبووی ٢٧ی کانونی یەکەمی ١٩٦٥) گۆرانیبێژ و خانمەکتەری کۆریای باشورە، باشترین ڕۆلی بریتیبوو لە خاتوو چۆی لە درامای گەوھەری کۆشک (٢٠٠٣).
سیمون لێس
سیمون لێس نووسەر، وتارنووس و ڕەخنەگری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥
Pierre Ryckmans, dit Simon Leys
ھەشەمێز
گوندێکە لە ھەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
لەیلا خالید
لەیلا خالید (بە عەرەبی: لیلا خالد)، (٩ نیسانی ١٩٤٤ - ) ژنی شۆڕشگێڕی عەرەب خەڵکی وڵاتی فەلەستینە. لەیلا خالید ئەندامی بەرەی ڕزگاری گەلی فەلەستینە.
خالید بەھۆی ڕۆڵی لە ڕفاندنی فڕۆکەی پەروازی تەوەئا ٨٤٠ لە ساڵی ١٩٦٩ ناسراوەتەوە کە یەکێک لە چوار فڕۆکەڕفێنیەکانێک بوو ک لە ساڵێ دوایی بەشێوەێ ھاوکات وەکوو بەشێک لە ھێرشێک بە ناوی بە ناوی سیپتامبەری ڕەش (ئەیلوولی ڕەش) لە وڵاتی ئوردن قومیاو و بە ناوی فڕۆکەڕفێنیی داوسۆن فیلدز بەناوبانگ بوو. لەیلا خالید یەکەمین ژنی فڕۆکەڕفێنی جیھان بووە. ئەو دەستبەسەر کرا، بەڵام پاشان ھەڤالانی لە بەرەی گەل چەند شاروەندیکی سیڤیلیان بە بارمتە گرت و خالید لە گوڕینەوەی زیندانییەکان ئازاد کراو.
لەیلا خالید و کوردستان
لەیلا خالید چەندین کەڕەت لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی کوردستان پشتگیری کردووەتە و سەردانی کوردستانی کردووەتەوە. لە ١ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لەیلا خالید لە یەکەمین کۆنفڕانسی ژنانی رۆژھەڵاتی ناوین کە بە دەستپێشخەری تەڤگەری ژنانی ئازاد و دیموکراتیکی باکووری کوردستان و بە پشتیوانی پارتی ئاشتی و دیموکراسی (بەدەپە)، کۆنگرەى کۆمەڵگەى دیموکراتیک (کەجەدە)، ئەنجومەنی ژنانی کۆنگرەی دێمۆکراتیکی گەلان و بە بەشداری دەیان کەس لە نوێنەرانی بزووتنەوەی ژنان لە ٢٦ وڵاتی جیھان، لە ئامەدی باکووری کوردستان بەڕیوەچوو، وەکوو پێشەنگی بزووتنەوەی ژنانی فلستین بەشداریی کرد.
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ کە گولتان کشاناک ھاوسەرۆکی شارەوانی ئامەد و ئەندامی پارتی دیموکراتی گەلان لە لایەن حکۆمەتی تورکیا گیرابوو، لەیلا خالید بە دەربڕینی نامەیەک پشتیوانیی خۆی لە گولتان کشاناک ڕایگەیاند و وتی: «داوا لە ھەمووان دەکەم کە لەبەرامبەر دەستگیر کردنی ھەڤاڵانمان بێدەنگ نەبن و دەست بە خۆپشاندان بکەن».
لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لەیلا خالید لە ڕێوڕەسمی دامەزراندنی لقی دەستەی ژنانی سوریای ئازاد لە گەڕەکی شێخ مەقسودی شاری حەلەب بەشداری کرد و وتاری خوێندەوە.
لە ڕۆژی ١٥ی نیسانی ٢٠١٩ لەیلا خالید لە ١٥٩ئەمین ڕۆژی مانگرتنی لەیلا گیوڤەن ھاوسەرۆکى کۆنگرەى کۆمەڵگەى دیموکراتیک (کەجەدە) و نوێنەری حەکاری لە پەرلمانی تورکیا لە پارتی دیموکراتی گەلان، سەردانی کردی. لەیلا خالید ئاماژەی بە پەیوەندی و ھاوتایی دوو گەلی کوردستان و فەلەستین کرد و پشتیوانیی خۆی لە بەرخۆدانی کوردەکان لەبەرامبەر حکۆمەتی تورکیا دەربڕیو.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی عەرەب پۆل:تاوانبارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:سۆشیالیستە عەرەبەکان پۆل:فڕۆکەڕفێنەکان پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی یاسادانەری فەلەستین پۆل:ئاتێئیستە فەلەستینییەکان پۆل:ناسیۆنالیستە عەرەبە فەلەستینییەکان پۆل:مارکسیستە فەلەستینییەکان پۆل:شەڕوانە فەلەستینییەکان پۆل:ناسیۆنالیستە فەلەستینییەکان پۆل:پەنابەرە فەلەستینییەکان پۆل:سۆشیالیستە فەلەستینییەکان پۆل:ژنە فەلەستینییەکان لە سیاسەت پۆل:خەڵکی حەیفا پۆل:ئەندامانی بەرەی ڕزگاری گەلی فەلەستین
نووراباد
نووراباد، (بە ئینگلیزی Nurabad، بە فارسی نورآباد). نووراباد شارۆچکەیەکە لە ڕۆژئاوای پارێزگای فارس و ناوەندی شارستانی مەمەسنیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی شارستانی مەمەسنیە. لە دابەشە نیشتمانییەکانی ساڵی ٢٠٠٧دا، ناوچەی ڕۆستەم کە ناوەندەکەی لە شارۆچکەی مەسیری بوو، لەم شارستانەە جیاکرایەوە و لە ناوچەوە بۆ شارستان بەرزکرایەوە. مەودای نێوان شارۆچکەی نووراباد و شارە گەورەکەی شیراز نزیکەی ١٦٠ کم.
نووراباد دەکەوێتە ٥٨٫٧ کیلۆمەتر(٣٦٫٥ میل) لە کازیرون، ٨٠٫٥ کیلۆمەتر (٥٠٫٠ میل) لە یاسووج (پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد)، ٨٧٫٨ کیلۆمەتر (٥٤٫٦ میل) لە دووگۆنبەدان لە (پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد)، و ١٠٠٫٢ کیلۆمەتر (٦٢٫٣ میل) لە بۆرازجان (پارێزگای بووشێھر) دوورە.
ناو
پێشتر ناوی نورەباد نۆبەندەنگان بوو، لە مێژووی گەردیزیدا ھاتووە، چونکە فەرەیدون زەھاکی دەبرد بۆ کێوی دەماوەند، بە پاسەوانەکەی گوت ئەگەر ئازادم بکەیت دەتکەمە پاشای ئێران، پێیان دەگوت نۆبەندەنگان.
دانیشتوان
دانیشتوانی شارۆچکەی نووراباد بریتین لە لوڕ. دانیشتوانی شارۆچکەکە بەسەر پێنج تیرەی سەرەکی و گەورەدا دابەش بوون، کە تا ئێستاش باو و ئاساییە:
ژمارەی دانیشتوان
بەپێی سەرژمێری گشتی دانیشتووان و خانووبەرە لە ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارۆچکەیە ٥٧ ھەزار و ٥٨ کەس بووە (١٦ ھەزار و ٤٣٠ ماڵ).
زمان
خەڵکی نووراباد لوڕن و بە زمانی لوڕیی باشووری قسە دەکەن. ئەم زاراوەیە ھاوشێوەی زاری بەختیاریە. ئیبن بەتووتە لە یەکەم سەفەری خۆیدا بۆ ئێران بەم ناوچەیەدا تێپەڕی و باسی خەڵکەکەی کرد بە کۆچەری و خواپەرست پەسنی کردوون. ھەروەھا ھەندێک لە گوندەکانی بە زمانی عەرەبی قسە دەکەن.
کەش و ھەوا
ئەم شارۆچکەیە دەکەوێتە دامێنی زنجیرە چیای زاگرۆس و بەشێکی زۆری کەش و ھەوایەکی تاڕادەیەک فێنکی ھەیە. لە دوو بەش پێکدێت: دەشتە بەرزەکان و ناوچەیەکی شاخاوی نزم تا کەمێک بەرز. بەڵام بەشێکی باشووری کە بەھۆی ڕەوتی گەرم و وشکی باشووری ئێرانەوە کاریگەری لەسەرە، کەشوھەوای گەرم و وشکی ھەیە.
٢٩٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
لوک نۆسیک
سەرچاوە
پۆل:ژیاننامە پۆل:بازرگانی پۆل:بزنسمان پۆل: [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٧٠ پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان
پالۆمار ١
وێنۆک| بارستایی پالومار١  کە بە هۆکاری تەلیسکۆبی هەبڵی ئاسمانی وێنەی وەرگیرایە
پالومار١ گەلەستێرەیەکە لە سیستەمی هەسارەیی هەڵئاوسان (قیفیوس)، لەلایەن جۆرج ئۆگدن ئەبێڵەوە ئاشکرا کرا لە ساڵی ١٩٥٤.
ئەنجومەنی سەوزی چیا
ئەنجومەنی سەوزی چیا ڕێکخراوێکی ناحکومییە (NGO) کە لە ناوچەی مەریواندا لە بواری ژینگەپارێزیدا چالاکیی ھەیە. ئەم ڕێکخراوە گۆڤارێک بە ناوی «چیا» بە دوو زمانی فارسی و کوردی بڵاو دەکاتەوە. ئەنجومەنی سەوزی چیا لە ئاگادارکردنەوەی خەڵکی ناوچەی مەریوان کە خاوەنی سروشتێکی دەوڵەمەند و دارستانی زۆر و گۆلی زرێبارە چالاکی زۆری ھەبووە و لە ئاگرەکانی دارستانەکانی مەریوان لە ساڵی ٢٠١٠دا گرووپێکی خۆبەخشی پێکھانی و ھەڵمەتێکی بەربڵاویان بۆ کوژاندنەوە ئاگرەکان ئەنجام دا.
بەستەری دەرەکی
پۆل:ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان
سمێدێرێڤسکا پالانکا
سمێدێرێڤسکا پالانکا شارێکی لە سربیای ناوەندی لە وڵاتی سربیا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٥٫٥٠٩ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سربیا
یاکووباوا
یاکووباوا (Yakûbawa، بە فارسی: یعقوب آباد) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٢٧ کەس لە ٤٦ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
٢٩٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کاتنامەی سلێمانی
سەرچاوەکان
پۆل:باشووری کوردستان پۆل:سلێمانی پۆل:کاتنامەکانی شارەکانی عێراق پۆل:ساڵان لە عێراق پۆل:مێژووی پارێزگای سلێمانی
بورووج
سوورەتی بورووج سوورەتی ٨٥ی قورئانە و ٢٢ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی ئینشقاق دابەزیوە.
٧٥١ (ژمارە)
٧٥١ (حەوت سەد و پەنجا و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧٥٠ و ٧٥٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
تەختە (گوند)
گوندێکە لە ھەورامانی کوردستانی ڕۆژھەڵات.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
تارق (سوورەت)
سوورەتی تارق سوورەتی ٨٦ی قورئانە و ١٧ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی بورووج دابەزیوە.
نەورۆز تیڤی
نەورۆز تیڤی کەناڵێکی ئاسمانیی کوردییە کە لە ئەورووپاوە بڵاو دەبێتەوە و زۆربەی بەرنامەکانی تایبەتە بە کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و زمانەکانی کوردی و فارسی بەرنامەی ھەیە. لە ئێستادا کەناڵی نەورۆز تیڤی بەهۆی دادگای باڵای فەرەنسا داخراوە، بۆ کردنەوەی کەناڵەکە چاوەڕێی بڕیاری داداگا دەکرێ.
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی لوڕی
بڕیارنامەی ٩١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩١٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی نیسانی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٦٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پالۆمار ٢
وێنۆک| وێنەیەکی گەلەستێرەی پالۆمار ٢
پالۆمار٢ گەلەستێرەیەکە لە کۆئەستێرەی ئوریگا، ئەو گەلەستێرەیە لەلایەن ئەلبێرت جۆرج ویڵسۆنەوە دۆزرایەوە لە ساڵی ١٩٥٥
سەرچاوە
پۆل:گەردوون
کەڕەسی
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەورامان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی ئێران
٧٥٢ (ژمارە)
٧٥٢ (حەوت سەد و پەنجا و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧٥١ و ٧٥٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
جێگر عەزیز
جێگر عەزیز (لەدایکبووی ١٩٩٢ لە ڕانیە، عێراق – مردووی ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦) ھونەرمەندێکی گۆرانیبێژ و خوێندکاری ئەکادیمیای ھونەرە جوانەکانی ھەولێر بووە، و چەند ساڵێک وەک کوڕێکی دەنگخۆش و مۆسیقاژەن دەرکەوت و بە گۆرانی گوڵە باخ ناوبانگێکی زۆری پەیدا کرد.
ژیان
ھونەرمەند جێگر عەزیز جێگر لە ساڵی ١٩٩٢ لە رانیە لە دایک بووە و خوێندکاری قۆناغی دووی بەشی میوزیکی کۆلێژی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی سەڵاحەدین بوو لە ھەولێر. سێ بەرھەمی تۆمارکراوی ھەیە جگە لە وتنەوەی چەندین بەرھەمی تر، و شارەزایەکی زۆری ھەبوو لە گۆرانیی و ئامێرە مۆسیقاکان.
مردن
جێگر عەزیز شەوی دووشەممە، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە لایەن کەسێکەوە بە چەقۆ کوژرا، ھەرچەندە گەیێندراوەتە نەخۆشخانە، بەڵام دوای دوو کاتژمێر گیانی لەدەستداوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووان پۆل:خەڵکی ڕانیە پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣ پۆل:مردووانی ٢٠١٦ پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی
شانشینی بویۆ
250px|وێنۆک|سێ شانشینەکە لە ساڵی ١ی دوای زایینی
بویۆ یان پویۆ (بە هانگۆل: 부여؛ بە ھانجا: 夫餘)، شانشینیکی کۆن بوو ئەکەوێتە بەشەکانی باشووری مەنچوریا و باکووری کۆریا، لەماوەی (سەدەی دوومی پێش زایین تا ٤٩٤ زایینی) پاشماوەکەی ئەبێتە بەشێک لە شانشینی گۆگۆریۆ لە ٤٩٤ زایینی، هەردووک شانشینی گۆگۆریۆ و بایکجی، دوو لە سێ شانشینەکەی کۆریان، خۆیان بە جێگرەوەی میللەتەکە دائەنێن.
سەرچاوە
پۆل:وڵاتانی پێشوو لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا پۆل:بویۆ پۆل:وڵاتانی پێشوو لە مێژووی کۆریا پۆل:خەڵکی دێرین پۆل:مێژووی زووی کۆریا پۆل:مێژووی مەنچوریا پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ٢یەمی پ.ز پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین پۆل:فەرمانڕەوا پێشووەکان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
٢٩٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
فرانسواز ساگان
وێنۆک فرانسواز ساگان نووسەرێکی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسا بوو. لە ساڵی ١٩٥٥ لە نیویۆرک چاوی بە سەرنووسەریی فەڕەنسی «گی شولەر» کەوت، و لە ساڵی ١٩٥٧ ھاوسەرگیریی لەگەڵ کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:مردووانی ٢٠٠٤ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ژنانی دووڕەگەزخواز پۆل:ژنە نووسەرەکانی ژیاننامە
ئەعلا
سوورەتی ئەعلا سوورەتی ٨٧ی قورئانە و ١٩ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی تارق دابەزیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان
ھەڵوان
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
پالۆمار ٦
وێنۆک| بارستایی پالۆمار٦
پالۆمار٦ یەکێکە لە گەلەستێرەکان لە گەردوون، دەکەوێتە کۆئەستێرەی حەوا، ئەو گەلەستێرە دۆزرایەوە لەلایەن جۆرج ئۆگدن ئەبێڵەوە لە ساڵی ١٩٥٢
سەرچاوە
پۆل:گەردوون
گۆگوکیانگی گۆگۆریۆ
پاشا "گۆگوکیانگ"ی گۆگۆریۆ (بە هانگۆل: 고국양왕؛ بە ھانجا: 故國壤王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٣٩١ی زایینیدا مردووە، ١٨ـەم فەرمانڕەوایی گۆگۆریۆـبوو، لە باکووری سێ شانشینەکەی کۆریا، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (٣٨٤ز بۆ ٣٩١ز)ـبوو. لە ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی هاوسەنگییەکی بەهێزی هەبوو لە نێو سێ شانشینەکەدا دەستی کرد بە جوڵان، گۆگۆریۆ هێرشی کردەسەر بایکجی و هاوپەیمانی بەست لەگەڵ شیللا.
پوختە و چوونەسەرتەختی پاشایەتی
گۆگوکیانگ کوڕی ١٦مین پاشا گۆگوکوۆنـبوو، کە لەلایەن شازادە و پاشای داهاتووی بایکجی پاشا گیۆنسوگو کوژرا لە دواترین پەلاماریان بۆ سەر قەڵای پیۆنگیانگ. هەروەها گۆگوکیانگ برا بچووکی ١٧مین پاشا سۆسریمیـبوو، وە باوکی ١٩مین پاشا گوانگیتۆی مەزنـە
گۆگوکیانگ بەرزکرایەوە بۆسەر تەختی پاشایەتی کاتێک (سۆسریم) مرد بەبێ هیچ کوڕێک (جێگرەوەیەک).
مردن
گۆگوکیانگ لە هەشتەمین ساڵی پاشایەتیدا لە پێنجەم مانگی ساڵی ٣٩١ زایینی و ناوی (گۆگوکیانگ)ی پاش مردنی لێنرا.
سەرچاوە
پۆل:مردووانی ٣٩١ پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ
پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٤ەم لە ئاسیا پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی چوارەم
میراوا سەروو
میراوا سەروو (Mîrawa serû، بە فارسی: میر آباد علیا) گوندێکە لە بەخشی مەرکەزی لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٨٧ کەس لە ٣٧ بنەماڵەدا بووە.
شێرکوژ ، گەورە قەڵا و دەربەند ناوی کێوەکانی ئەم گوندە خوش و دڵنشینەن
٧٥٣ (ژمارە)
٧٥٣ (حەوت سەد و پەنجا و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧٥٢ و ٧٥٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کانی بی، دێگەڵە
کانی بی یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شۆڕش لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
بێچێی
بێچێی شارێکی لە ڤۆیڤۆدینا لە وڵاتی سربیا. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٥٫٤٥٠ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:بێچێی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڤۆیڤۆدینا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سربیا
وێنەگر
وێنۆک| ستاندی وێنەگران لە پاڵەوانێتیەکی جیهانی
وێنەگر کەسێکە کە بە ئامێری وێنەگرییەکەی وێنە دەچرکێنێت، وێنەگرەکان لە هەموو کاتێک هەوڵی گرتنی جوانترین و باشترین دیمەنی ساتەکە دەدەن وەک: ڕووداوەکان و شوێنەکان و کەسایتیەکان.
سەرچاوە
پۆل:وێنەگری پۆل:وێنەگران پۆل:پیشەکانی میدیای بەکۆمەڵ
٢٩٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دەشنێ موراد
دەشنێ موراد (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) پێشکەشکار، گۆرانیبێژ، چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و ژینگەدۆستی کوردە، دەشنێ لە ساڵی ١٩٨٦ لە سلێمانی لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٧دا لەگەڵ بنەماڵەکەی ڕۆشتووەتە وڵاتی ھۆڵەندا و لە تەمەنی ١٦ ساڵییەوە لە گرووپی سەما بووە، بۆ ماوەی ٢ ساڵیش کاری پێشاندانی مۆدێلی کردووە. بۆ یەکەم جار لە بەرنامەی بێ کۆنترۆڵی کوردستان تیڤیدا بە ڕەسمی لە بواری ڕاگەیاندندا دەرکەوت،    بەرنامەکەی دەشنێ بۆیەکەمینجار شێوازێکی ڕۆژاوایانەی ھێنایە میدیای کوردی، خەڵکێکی زۆر پێیانوابوو بەرنامەکەی دەشنێ لادانبوو لەسەر کەلتووری کۆمەڵگای کوردی و بەلاڕێدانی کچان. دواتر دەشنێ لە ڕێگەی بەرنامەکانی «دەشنێ شۆ» و «کۆڕەک ستار» ی کەناڵی کۆرەک تیڤییەوە درێژە بەکاری ڕاگەیاندن داوە.
گۆرانیی «ھێلا ھۆپ» سەرەتای کاری ھونەریی بوو، ئەم گۆرانییە لە گۆڕەپانی ھونەری کوردیدا دەنگدانەوەیەکی گەورەی ھەبوو، ئەمەش بەھۆی شێوازی نوێ و جیاوازی سەماکردنە ڕۆژاوایییەکەی لە میانی ڤیدیۆ کلیپەکەیدا بوو. شێوازی سەماکانی وای لەمیدیاکان کرد بە شاکیرای کوردستان وێنای بکەن. وێڕای ئەوەی گۆرانییەکانی لەلایەن بەشێک لەگەنجانەوە پەسەندبوو، بەڵام بەشێوەیەکی گشتی خەڵکی لەگەڵ شێوازی گۆرانییەکانی دەشنێ نەبوون و بەردەوام پێیان وابوو لادانە لە نەریتی کوردی. دواتر دەشنێ دوو ئەلبوومی دیکەی بڵاوکردەوە بەناوەکانی 'ھۆم شیکا واوا' و 'فریشتەی میھرەبان'، لەگەڵ زنجیرە گۆرانییەکی تاک.
دواتر لە ساڵی ٢٠١٤ بۆماوەیەک لە گۆرانیگوتن وەستا، دەشنێ ڕووی کردە چالاکییەکانی لەبواری مرۆڤایەتی و ژینگەیی. لە ساڵی ٢٠١٢، ڕێکخراوی گرین کیدز دامەزراند کە کاری یارمەتیدانی منداڵە بێ نازەکان، بەتایبەتیش منداڵە پەنابەرەکان و ھاوکاتیش کارکردن لەبواری ژینگە. دەشنێ کار و چالاکییەکانی چڕکردەوە بۆ باشترکردنی باروودۆخی پەنابەران لە کەمپەکانی ھەرێمی کوردستان، و کەمپەینەکانی بوونە ھۆی کۆکردنەوەی پارەیەکی باش بۆ یارمەتیدانی پەنابەرەکان. دەشنێ بەیەکێک لە کەسایەتییە کاریگەرەکانی بواری چالاکوانی مافەکاننی ژنان لە کوردستانن دادەنرێت و بەیەکێک لەیەکەمین گۆرانیبێژە کچەکانیش دادەنرێت کەبەشێوازی پۆپ و سەماکردنن گۆرانی بڵێت و بووە ھۆی کردنەوەی دەرگا بۆ گۆرانیبێژانی دیکە وەک خۆی.
سەرەتای ژیان
لە ساڵی ١٩٩٧، ئەو کاتەی دەشنێ تەمەنی ١١ ساڵان بوو لەگەڵ خێزانەکەی کۆچ دەکەن بۆ شاری ئارنم لە ھۆڵەندا، لەوێ وەک پەنابەر دەژین. لە ھۆڵەندا، دەچێتە قوتابخانەی سانی پاولوس و بۆ ماوەی دوو ساڵ لەو قوتابخانەیە دەخوێنێت تا دواتر ماڵیان دەچێتە نزیک شارۆچکەی دیدەم لە ساڵی ١٩٩٩. لەوێ دەچێتە کۆلێژی لیمەرس، لەوێ دبلۆمی (HAVO) بەدەستدەھێنێت.
ئەو کاتەی کە تەمەنی ١٦ ساڵان بووە، دەستیکردووە بەکاری مۆدێلی جلووبەرگ و سەمای سەر شەقام. ھەروەھا ماوەیەکیش لە تەمەنی ھەرزەکاریدا یاری تۆپی پێی کردووە، بەڵام بەھۆی داواکاری خێزانەکەی وازدەھێنێت.
سەرەتای دەرکەوتن ٢٠٠٥–٢٠٠٧
وێنۆک|دەشنێ لەکاتی پێشکەشکردنی پڕۆگرامێک. دەشنێ ھەمیشە دەیویست کار لەتەلەفزیۆن بکات، لە ساڵی ٢٠٠٥ و لەتەمەنی ١٩ ساڵیدا، دەشنێ تاقیکردنەوەی کرد بۆ وەرگرتنی بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنی کوردی کە خۆی بیرۆکەکەی پێشنیازکردبوو، دواتر بیرۆکەکەی پەسەندکرا. بەرنامەکە بەناوی "بێ کۆنتڕۆڵ" بوو، بەرنامەکە یەکەم بەرنامەی کوردی بوو لە ھەرێمی کوردستان کە باسی کەلتووری ڕۆژاوایی دەکرد. خەڵکێکی زۆر پێیانوابوو بەرنامەکەی دەشنێ لادانبوو لەسەر کەلتووری کۆمەڵگای کوردی و بەلاڕێدانی کچان. بەرنامەکە بۆ ماوەی دوو ساڵان لە کەناڵی کوردستان تیڤی پەخشکرا، بەھۆی بەرنامەکەوە دەشنێ ناوبانگی لە باشووری کوردستان پەیداکرد.
ھەندیمەن
گوندێکە لە هەورامانی ئێران.
دەشنێ موراد
گۆرانی و مشتوومڕەکان ٢٠٠٨–٢٠١١
دەشنێ بەردەوامبوو لە بەرھەمھێننانی بەرھەمە میوزیکەکانی بەشێوازی ڕۆژاوایی. لە ساڵی ٢٠١٠، دووەم ئەلبوومی خۆی بەناوی 'شیکی واوا' بڵاوکردەوە، کە لەلایەن زۆربەی میدیاکانی باشووری کوردستان بایکۆتکرا. لەلایەکی دیکەوە، یەکەم گۆرانی ئەلبوومەکە بەنناوی 'ھۆم شیکا واوا' لەئاستی دەرەوە سەرکەوتنی باشی بەدەستھێنا، پێشوازییەکی باشیشی لێکرا لەلایەن کەناڵە تەلەفزیۆنییەکان بەتایبەت لەجیھانی عەرەبی و کەناڵی میوزیکی ڕۆتانا. فادی حەداد، دەرھێنەری لوبنانی کاری دەرھێنانی بۆ کلیپی ھۆم شیکا واوا کردبوو. کلیپەکە بووە یەکەم کلیپی کوردی کە لەکەناڵێکی جیھانیی میوزیک پەخشبکرێت. ھەر لە ساڵی ٢٠١٠، دەشنێ بەرنامەی 'دەشنێ شۆو'ی پێشکەشکرد، بەرنامەکە لەجۆری گفتووگۆکردن بوو لەسەر پرسی مافەکانی ژنان و پەیوەندی خۆشەویستی کە دوو بابەتی ھەستیاربوون لەوکاتە بۆ کۆمەڵگای کوردی. وێنۆک|دەشنێ موراد، لەکاتی وێنەگرتنی کلیپ بۆ گۆرانی چاوەکانت بکەرەوە. لە ساڵی ٢٠١٣، سێیەم ئەلبوومی خۆی بەناوی 'فریشتەی میھرەبان' بڵاوکردەوە، ئەم ئەلبوومەی دەشنێ بەراورد بەدووەم ئەلبوومی سەرکەوتنی باشتری بەدەستھێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١١، دەشنێ یارمەتی کچە خزمەتکارێکی ئەتیوبی دا بەناوی مەھا، تاکوو ببێتە گۆرانیبیژ لە باشووری کوردستان.
دەستپێکێکی نوێ: ٢٠١٢–٢٠١٤
دوای جێھێشتی بەرھەمێنەری پێشووی، لە ساڵی ٢٠١٢، دەشنێ یەکەم تاک گۆرانی خۆی بەزمانی ئینگلیزی بڵاوکردەوە بەناوی چاوەکانت بکەرەوە "Open Your Eyes"، کە نەک تەنیا لە کوردستان بەڵکوو لەئاستی عێراق، لوبنان و ھۆڵەندا دەنگدانەوەی ھەبوو. لە ھۆڵەندا گۆرانی چاوەکانت بکەرەوە توانی بۆماوەی شەش حەفتە لەڕیزبەندی پێشەوەی ڕادیۆی فەن ئێکس بێت. چاوەکانت بکەرەوە لەلایەن گاری ستیڤنسن کاری بەرھەمھێنانی بۆکرا، گۆران کەی تێکستەکەی نووسیبوو. دەشنێ سەبارەت بەگۆرانییەکە ئەوەی وت کە ئەو لەکۆتاییدا توانی ئەوجۆرە گۆرانییە دروستبکات کە خۆی دەویست. ساڵێک دواتر، وەک پشتگیری بۆ خەڵکی سووریا، دەشنێ گۆرانی ھێزی خۆشەویستی "Power of Love" تۆمارکرد.
لە ساڵی ٢٠١٢، دەشنێ دەستیکرد بەپێشکەشکردنی بەرنامەیەکی دیکەی تەلەفزیۆننی بەناوی شەپۆڵەکانی ژیان، لەو بەرنامەیە دەشنێ کاری لەسەر کەرتی خوێندن، مافەکانی ژنان و کێشەکانی ژینگە دەکرد. لە ساڵی ٢٠١٣، دەشنێ لەگەڵ گۆرانیبێژ کاروان کامیل خەڵاتی گۆڵدن ڕێکۆردیان پێدرا بۆ باشترین میوزیکی ٢٠١٣ لەلایەنن پەیمانگای میوزیکی دھۆک بۆ گۆرانی 'بناز'. دواتریش، لەھەمان ساڵدا دەشنێ لەگەڵ گۆرانیبێژی کوردی لێ دنێ گۆرانییەکی تاکی بڵاوکردەوە بەناوی بمگەڕێنەوە ماڵەوە "Take Me Home". ھەر لە ساڵی ٢٠١٣، دەشنێ ئۆفەرێکی لەلایەن کۆمپانیایەکی میوزیکی لوبنانی پێشکەشکرا بۆ بڵاوکردنەوەی ئەلبوومێک لە ٢٤ وڵات، بەڵام دواتر ئەم ئۆفەرە لەلایەن تیمی بەڕێوبەری کارەکانی دەشنێ ڕەتکرایەوە. لە ساڵی ٢٠١٤، کاتێک تووشی کێشەی زیاتربوویەوە لەگەڵ تیمی بەڕێوبەری کارەکانی، ئەوا دەشنی کارەکانی زیاتر بردە بواری پڕۆژەکانی خێرخوازی.
کاری خێرخوازی
وێنۆک|دەشنێ موراد لەکاتی یاریکردنی لەگەڵ منداڵە ئاوارەکان لەکەمپێکدا، ساڵی ٢٠١٣. کە کاری یارمەتیدانی منداڵە بێ نازەکان، بەتایبەتیش منداڵە پەنابەرەکان و ھاوکاتیش کارکردن لەبواری ژینگە. دەشنێ کار و چالاکییەکانی چڕکردەوە بۆ باشترکردنی باروودۆخی پەنابەران لە کەمپەکانی ھەرێمی کوردستان، ھاوکات کارکردن لە بواری ژینگەش. لەپاڵ کارەکانی دیکەیان، گرین کیدز کتێب و کەرەستەی خوێندن بۆ قوتابخانەکان دابینکردووە. تا ئێستا، ڕێکخراوەکە زیاتر لە ٢٠٠ ھەزار کتێبی بۆ منداڵانی بێناز دابینکردووە.
دەشنێ کەمپەینی دروستکرد بۆ یارمەتیدانی ئێزدییەکان کەلەساڵی ٢٠١٤، لەشوێنی خۆیان نەمان یان ونبوون. لە ساڵی ٢٠١٤، بڕی ٣٠ تۆن لە پێداویستی کۆکردەوە کەلایەن خەڵکی شارەکەی خۆی لە ھۆڵەندا بەخشرابوون بۆ یارمەتیدانی ئێزدییە لێقەوماوەکان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گۆرانیبێژانی ھۆڵەندی پۆل:زیندووان پۆل:کورد پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی پۆل:فێمینیستە کوردەکان پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:چالاکوانانە کوردەکانی مافی مرۆڤ
دانیێل زیمێرمەن
دانیێل زیمێرمەن نووسەر، مامۆستای زانکۆ و دەستکاریکەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:مردووانی ٢٠٠٠
گەردوون
گەردوون پێک ھاتووە لە ھەموو ئەو شتانەی کە بە شێوەی فیزیکی بوونیان ھەیە، گشت بۆشایی و کات، گشت فۆرمەکانی ماددە و وزە، و ھەموو ئەو یاسا و نەگۆڕە فیزیکییانەی زاڵن بە سەریاندا. ڕاڤەکانی ئێستای فەلەکناسەکان نیشان دەدەن کە تەمەنی گەردوون (± ٠٫١٢) ١٣٫٧٣ ملیارد ساڵە و تیرەی گەردوونی بینراو لاینیکەم ٩٣ ملیارد ساڵی تیشکی یان ٨٫٨٠ × ١٠٢٦ مەترە.
وشەڕەتناسی
وشەی Universe وشەکی فەڕەنسی کەونە univers، وشەی univers لەلای فەیلسوفەکانی یۆنانی کەون و لەلایەن فیساگورس ئاماژەی کردییە بە τὸ πᾶν tò pân، واتا ھەموو مانای گەیاندنی ھەموو کەل و پەلەک و ھەموو گەردوون، و ھەروەھا ئاماژەی کردییە بە وشەی ὁ κόσμος ho kósmos، ئەوەیان واتای جیھان و گەردوون،
تەقینەوە گەورەکە
تەقینەوە گەورەکە (Big Bang) بریتییە لە ئەو بیردۆزەی کە باس لە دروستبوونی گەردوون دەکات لە سەرەتادا کە بە تەقینەوەیەک دەستی پێ کردووە. بەپێی بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە گەردوون لە سەرەتادا تەنێک بووە لە دۆخێکی زۆر گەرمدا و پاشان بە خێرایییەکی زۆر کشاوە. ئەو کشانە خێرایە وای لە گەردوون کردووە کە بەرەو سارد بوونەوە بڕوات و وەکو ئەم بارەی ئێستای لێبێت کە بەردەوامە لە کشان. بەپێی دوایین لێکۆڵینەوە ئەم بار و دۆخەی گەردوون دەگەڕێتەوە بۆ (١٣٫٧) ملیارد ساڵ پێش ئێستا، کە دانراوە بە تەمەنی گەردوون و ئەو کاتەی کە تەقینەوە گەورەکە ڕوویداوە. دوای ئەو کشانە ناوخۆیییەی کە تێیدا ڕوویدا گەردوون سارد بووەوە بۆ گۆڕینی وزە بۆ توخمە کیمیایی و بەشە گەردیلەکان. ئەمە ھەزاران ساڵی دەوێت تا (پرۆتۆن و نیوترۆن و ئێلەکترۆن) یەک بگرن و گەردیلە پێک بھێنن کە یەکەی دروستبوونی ماددەن. یەکەم توخمی کیمیایی کە دروست بوو (ھایدرۆجین) بوو بە دواشیدا (ھێلیوم و لیسیۆم) پێکھاتن.
٢٠١٠
٢٠١٠ دەیەم ساڵی سەدەی ٢١ەمە کە بە ڕۆژی ھەینی دەستی پێکرد و بە ھەینیش کۆتایی دێت. نەتەوە یەکگرتووەکان ٢٠١٠یان بە ساڵی نێوەدەوڵەتی زیندەوەرە جیاوازەکان و ساڵی نێوەدەوڵەتی گەنج دانا.