cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئیقبال لاھووری
لە ساڵی ١٩٢٢دا، خەڵاتی رێزلێنانی لە لایەن پاشا جۆرجی پێنجەمەوە پێدرا و نازناوی (سێر-Sir)ی پێبەخشرا، کاتێک کە لە لەندەن خەریکی خوێندنی یاسا و فەلسەفە بوو، بوو بە ئەندام لە لقی کۆمەڵەی گشتی موسوڵمانانی ھیند. دواتر، لە دانیشتنی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ی کۆمەڵەی گشتی موسوڵمانانی ھینددا، گرنگترین وتاری سەرۆکایەتی خۆی پێشکەشکرد کە بە ناوی وتاری ئەڵڵائاباد ئەناسرێت، کە لەم وتارەدا بابەتی دروستکردنی وڵاتێکی موسوڵمانی لە باکوری رۆژاوای ھیندستاندا خستەڕوو.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٧ پۆل:مردووانی ١٩٣٨ پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:فەیلەسووفانی ھیندیی ھاوچەرخ پۆل:نووسەرانی موسڵمان پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ پۆل:موسڵمانانی ھیندی پۆل:ئیسلام لە ھیندستان پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی پاکستان پۆل:پەنجابییەکان
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سوودان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
محەممەد حەمزە زوبەیدی
لەدوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس لە عێراق، لە ڕۆژی ٢٠ی نیسانی ٢٠٠٣ زوبەیدی وەک یەکێک لە تاوانبارە داواکراوەکان دەستگیردەکرێت و تا کۆتا ڕۆژەکانی ژیانی لە زیندانی ئەمریکییەکان مایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:مردووانی ٢٠٠٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨
١٠ی جۆزەردان
١٠ی جۆزەردان ٧٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٩٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٩٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
مێکوکە
مێکوکە شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مێکوکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی پاشکۆتەڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ڕێزێنە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پیران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شکارتەی کۆن.
سەی ڕەزی ترازگ
سەی ڕەزی ترازگ یان نوشکەلەترازگ (Sey Řezî Tirazig یان Nuşkeletirazig، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باشوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی سەی ڕەزی ترازگ بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٢٣ کەس لە ٢٤ بنەماڵەدا بووە.
١١ی جۆزەردان
١١ی جۆزەردان ٧٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٩٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٩٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
خولی ئینگلیزی وەرزی ۲۰۱٦ ـ ۲۰۱۷
خولی ئینگلیزی وەرزی ٢٠١٦ ـ ٢٠١٧ ٢٥ەمین وەرزی پرێمەر لیگی ئینگلیزییە. خوولەکە لە١٣ی ئابی ٢٠١٦ دەستیپێکرد.
سەرچاوە
https://web.archive.org/web/20100129010903/http://www.en.wekipedia.org/
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
قوبرس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
قوبرس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
میشیاو
میشیاو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
میشیاو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرسێف لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەردەڕەشە، سەرشیوی مەریوان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سوێرەوان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی نەرمەڵاسی تازە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٢ی جۆزەردان
١٢ی جۆزەردان ٧٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٩١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٩٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
سوودان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
قوبرس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
قوبرس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دەریاچەی خەسان
وێنۆک|یادگاری جەنگ لە دەرەوەی خەسان، لەسەر ئەو بلۆفانەی کە [[شەڕی دەریاچەی خەسانی تێدا ڕوویدا لە ساڵی ١٩٣٨ ]] دەریاچەی خەسان یان دەریاچەی حەسەن (بە ڕووسی: озеро Хасан؛ چینی: 哈桑湖؛ pinyin: Hāsāng Hú) دەریاچەیەکی بچووکە لە قەزای خەسانسکی، پریمۆرسکی کرای لە ڕووسیا، دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی کەنداوی پۆسیێت، لەسەر سنووری کۆریای باکوور و چین، ١٣٠ کیلۆمەتر (٨١ میل) باشووری ڕۆژاوای ڤلادیڤۆستۆک. ڕووبەرەکەی ٢٫٢٣ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (٠٫٨٦ میل چوارگۆشە). ڕووباری تانبۆگاتی لە دەریاچەکەوە دەڕژێت. دەریاچەکە کە بە «ئەو گۆشە تەنگە وەسف دەکرێت کە خاکەکانی کۆریا و مەنچوڕیا و ڕووسیا تێیدا کۆدەبنەوە» شوێنی شەڕی دەریاچەی خەسان بووە لە ھاوینی ساڵی ١٩٣٨. دەریاچەکە لە نزیک فانگچوان لە چینە.
سەرچاوەکان
پۆل:سنوری کۆریای باکوور و ڕووسیا پۆل:دەریاچەکانی کۆریای باکوور
ھومفری داڤی
ھومفر داڤی (لەدایکبووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٨ – مردووی ٢٩ی ئایاری ١٨٢٩) کیمیاگەرێکی ئینگلیزییە و دۆزەرەوەی سۆدیۆم و پۆتاسیۆمە، وە لەنێوان ساڵانی ١٨٢٠ تا ١٨٢٧ سەرۆکی زانکۆی مەلەکی بووە.
ژیانی ھومفر
ھومفر لە شاری بنزاس لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٨ لە ناوچەی کۆرنۆل لە ئینگلتەرا لەدایکبووە. ھەر لە بنزاس خوێندوویەتی، دوای مردنی باوکی نێردراوە تا دووبارە بخوێنێتەوە و کاریش بکات. ھەر بەو بۆنەیەوە توانیویەتی کاری تاقیگە و خوێندنی دەرمانخانە بکات، ھومفەر توانی بیسەلمێنی کە لەشی مرۆڤ ئۆکسیدی نیترۆی (N2O) تێدایە، دوای ساڵی ١٨٠١ چووە شاری لەندەن و لە پەیمانگای پەرەپێدانی زانست و بڵاوکردنەوەی زانیاری وەک مامۆستای یاریدەدەر کاری دەکرد. لە ساڵی ١٨٠٢ لە زانکۆی مەلەکی لە لەندەن بووە مامۆستای کیمیا، وە دوای ساڵی ١٩٢٠ بووە سەرۆکی زانکۆی مەلەکی.
مردنی ھومفر
لێکۆلینەوەکانی ھەندێک جار زۆر ترسناک بوون؛ لەکاتی ئاشکراکردنی سۆدیۆم ئازار بە چاوەکانی گەیشت، وە ٢ پەنجەی دەستی لەدەستدا و لەکۆتایییەکانی ژیانی کێشەی تەندروستی زۆری بۆ دروستبوو و بەردەوام چارەسەری وەردەگرت ھەتا لەکۆتاییدا لە ساڵی ١٨٢٩دا مرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٨ پۆل:مردووانی ١٨٢٩ پۆل:نووسەرانی ئینگلیزی سەدەی ١٩یەم پۆل:باریۆم پۆل:بۆرۆن پۆل:کیمیازانانی ئینگلیز پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی پۆل:مەگنیزیۆم پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد پۆل:کەسانی پەیوەندیدار بە کارەبا پۆل:پۆتاسیۆم پۆل:سۆدیۆم
١٣ی جۆزەردان
١٣ی جۆزەردان ٧٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٩٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٩١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ناوەزینان
ناوەزینان شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ناوەزینان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گوێچکەلان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئانگۆز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاسنگەران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بێردبی.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قەزای خەسانسکی
وێنۆک|شوێنی قەزای خاسانسکی لە پریمۆرسکی کرای وێنۆک|[[ڕووباری پۆیما لە قەزای خاسانسکی]] قەزای خاسانسکی (بە ڕووسی: Хаса́нский райо́н) قەزایەکی ئیداری و شارەوانی (ڕایۆن)ە، یەکێکە لە بیست و دوو ناوچە لە پریمۆرسکی کرای لە ڕووسیا. دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای کرای، لە نێوان ڕووباری تومێن و کەنداوی پیتەری گەورەدا گیر بووە و سنوورێکی لەگەڵ ھەردوو چین و کۆریای باکووردا ھەیە. ڕووبەری قەزاکە ٤١٣٠٫٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (١٥٩٤٫٦ میل چوارگۆشە). ناوەندی کارگێڕی ئەو ناوچەی شارستانییە (نیشتەجێبوونێکی جۆری شار)ی سلاڤیانکا. ژمارەی دانیشتووان: ٣٥٬٥٤١ کەس (سەرژمێری ٢٠١٠)؛ ٣٧٬٤٥٩ کەس (سەرژمێری ٢٠٠٢)؛ ٤٣٬٧٠٩ کەس (سەرژمێری ١٩٨٩). ژمارەی دانیشتووانی سلاڤیانکا ٣٩٫٥٪ی کۆی دانیشتووانی قەزاکە پێکدەھێنێت.
سەرچاوەکان
پۆل:قەزاکانی پریمۆرسکی کرای
١٤ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ڤالھالا ئینتەرتەیمێنت
کۆمپانیای فالھالا ئینتەرتەیمێنت کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە. یەکێک لە بەرھەمەکانیان بریتییە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی کۆمپانیای AMC بە ناوی مردووی گەڕۆک.
پێشتر کۆمپانیای پاسیفیک وێستەرن پرۆداکشنز بووە، کۆمپانیاکە لەلایەن بەرھەمھێنەر گەیڵ ئان ھێرد لە ساڵی ١٩٨٢ دامەزراوە، و لە ساڵی ٢٠٠٠دا گواسترایەوە بۆ فیلمی ڤاڵھالا مۆشن پیکچەرز.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
نەرزەنە
نەرزەنە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
نەرزەنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قۆقژان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کواوە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەربرالە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گەرمک.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قوبرس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
قوبرس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
شەڕی دەریاچەی خەسان
وێنۆک|شەڕی دەریاچەی خەسان-سەربازانی سوپای سوور ئاڵا لەسەر گردی زائوزێرنایا دادەنێن شەڕی دەریاچەی خەسان (٢٩ی تەممووز – ١١ی ئابی ١٩٣٨)، ناسراوە بە ڕووداوی چانگکوفێنگ (بە ڕووسی: Хасанские бои، چینی و ژاپۆنی: 張鼓峰事件؛ پینینی چینی: Zhānggǔfēng Shìjiàn؛ ڕۆمای ژاپۆنی: Chōkohō Jiken) لە چین و ژاپۆن، ھەوڵێکی ھێرشی سەربازی بوو لەلایەن مانچوکوو کە دەوڵەتێکی بووکەڵەی ژاپۆنی بوو بۆ سەر ئەو خاکەی کە یەکێتی سۆڤیەت ئیدیعای دەکرد و کۆنترۆڵی دەکرد. ئەو دەستدرێژییە لەسەر ئەو باوەڕەی ژاپۆنەکان دامەزرا کە یەکێتی سۆڤیەت بە ھەڵە لێکدانەوەی بۆ دیاریکردنی سنوورەکە کردووە لەسەر بنەمای پەیمانی پێکین لە نێوان ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی و چینگ چین و ڕێککەوتنە تەواوکەرەکانی دواتر سەبارەت بە سنووردارکردن و دەستکاریکردنی نیشاندەرەکانی دیاریکردن. ھێزەکانی ژاپۆن ناوچە جێناکۆکەکەیان داگیرکرد بەڵام دوای شەڕێکی قورس و یەکلاییکردنەوەی دیپلۆماسی کشانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شەڕەکان کە یەکێتی سۆڤیەت تێیدا بەشدارن پۆل:شەڕەکان کە ژاپۆن بەشدارن پۆل:پریمۆرسکی کرای
باراماوا
باراماوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
باراماوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٥ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ھەڵگەڕاوەی ماتریکس
لە جەبری ھێڵیدا بە ماتریکسی n×nی B دەوترێ ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی A ئەگەر ئەنجامی لێکدانی ماتریکسی A لە ماتریکسی B یەکسان بێت بە ماتریکسی یەکەی I بە زمانی بیرکاری:
ھێمای A−1 بۆ ھەڵگەڕاوەی ماتریکس بەکار دەھێنرێت، بۆ ئەوەی ماتریکسێک ھەڵگەڕاوەی ھەبێت پێویستە چوارگۆشەیی بێت، ئەم مەرجە بەس نییە چونکە ھەندێک ماتریکسی چوارگۆشەیی ھەڵگەڕاوەی نییە.
ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی چوارگۆشەیی ۲×۲
ئەگەر سنووردەری (دێتێرمینانی) ماتریکسی A یەکسان نەبێت بە سیفر ئەوا ماتریکسەکە ھەڵگەڕاوەی دەبێت و بریتییە لە:
ھەڵگەڕاوەی ماتریکسی ۳×۳
ئەگەر دێتێرمینانی ماتریکسی A یەکسان نەبێت بە سیفر ئەوا ماتریکسەکە ھەڵگەڕاوەی دەبێت و بریتییە لە:
لێرەدا دێتێرمینانی A لە ھاوکێشەی خوارەوە بەدەست دێت:
دانەکانی دواھەمین ماتریکس بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دیتێرمیننت پۆل:ماتریکسەکان
نیکۆلاس مۆرای بۆتلەر
نیکۆلاس مۆرای بۆتلەر (، لەدایکبووی ٢ی نیسانی ١٨٦٢ - مردووی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٧) فەیلەسوف و دیپلۆماتکار و مامۆستایەکی ئەمریکی بوو. ئەندامی حیزبی کۆماریخوازانی ئەمریکا بوو. بۆتلەر دوانزەھەمین سەرۆکی زانکۆی کۆڵۆمبیا بوو. ساڵی ١٩٣١ بە ھاوبەشی لەگەڵ جەن ئادامس خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل وەرگرت.
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سوودان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ڕاپەڕینی موحەڕەم
440x220px|وێنۆک|خۆپیشاندەران لە شاری سەفوا لە ماوەی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٧٩ شۆڕشی شیعە لە قەتیف و ئەحسا یان ڕاپەڕینی موحەڕەم، قۆناغێکی نائارامی شارستانی بوو لە کۆتاییەکانی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ (ساڵی موحەڕەمی ١٤٠٠ی کۆچی) لە قەتیف و ئەحسا لە عەرەبستانی سعوودی ڕوویدا. نائارامییەکان بووە ھۆی کوژرانی ٢٠-٢٤ کەس لە توندوتیژیی مەزھەبی لە نێوان کەمینەی شیعە و زۆرینەی سوننە لە سعودیە و سەرەتای قۆناغی ھاوچەرخ لە ململانێی قەتیف. ئەم ڕووداوانە ھاوکات بوون لەگەڵ ڕووداوی مزگەوتی گەورەی مەککە.
دەڵاڵان
دەڵاڵان شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ڕاپەڕینی موحەڕەم
پێگەی شیعە لە سعوودییە
لەو کاتەوەی عەبدولعەزیز ئالسعوود لە ساڵی ١٩١٣ ئەحسا و قەتیفی لکاند بە میرنشینی ڕیازەوە، شیعەکانی ناوچەکە تووشی چەوساندنەوە بوون لەلایەن دەوڵەتەوە. بەپێچەوانەی زۆربەی ناوچەکانی سعوودییە، قەتیف و بەشێکی زۆری ناوچەی شەڕقییە زۆرینەی شیعەیان ھەیە و ناوچەکە گرنگییەکی سەرەکی ھەیە بۆ حکوومەتی سعوودییە بەو پێیەی بەشێکی زۆری یەدەگی نەوتی سعوودییە و ھەروەھا پاڵاوگەی گەورەی سعوودییە و وێستگەی ھەناردەکردنی ڕەئس تەنوورە کە دەکەوێتە نزیک قەتیف.
دەڵاڵان
جوگرافیا
دەڵاڵان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ڕێزێنە و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی سەرکەپکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەردخڕە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دۆڵناران.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕاپەڕینی موحەڕەم
پێگەی شیعە لە سعوودییە
جگە لەوەش، سەرەڕای خاوەندارێتی بەشێکی زۆری ئەو نەوتەی کە دەوڵەتی سعوودییە دارایی دەکات، بەڵام ناوچەکە جۆرێک لە پشتگوێخستن لەلایەن حکوومەتی ناوەندییەوە لەبارەی پڕۆژەکانی گەشەپێدانەوە زانیوە، بەو پێیەی زۆرینەی گەشەپێدانەکانی بەو ناوچانە داوە کە زۆرینەی سوننەیان ھەبووە. ھەروەھا کرێکارە شیعەکانی ئارامکۆ، مووچەی کەمتریان لە کرێکارانی سوننە وەرگرتووە، ئەمەش بووە ھۆی زیادبوونی ھەستی دژە ڕۆژاوایی. کاتێک فڕۆکە ئەمریکییەکان لە بنکەی ئاسمانی مەلیک عەبدولعەزیز لە شاری زەھران نیشتنەوە، شیعەکان گەورەترین خۆپیشاندانیان ئەنجامدا کە تا ئێستا کرابێت. خۆپیشاندەران ئێوارەی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ بە وتنەوەی دروشم دژی بنەماڵەی شاھانە و ئەمریکییەکان.
٢٨ی تشرینی دووەم
بە ھاندانی کاروانی سەفوا، ناڕەزایەتییەکان بۆ ناوچەکانی دیکەی ناوچەی قەتیف تەشەنەی کرد و ئێوارەی ٢٨ی ئەم مانگە ھەزاران کەس ڕژانە سەر شەقامەکانی سەیھات لە نزیک دەمام. خۆپیشاندەران درووشمی دژە ڕژێمیان وتەوە و داوای دەستلەکارکێشانەوەی پاشایان کرد و خۆپیشاندەران بەرەو کۆمەڵەیەکی نزیک لە پاسەوانی نیشتمانی پێشڕەوییان کرد. ئەو ڕووبەڕووبوونەوەیە توندوتیژانە لەگەڵ ھێزەکانی ئاسایشی سعوودییە لەلایەن کەسێکەوە بە ناوی حسێن مەنسوور ئەلقەلاف کە بەم دواییە دەرچووی ناوەندی ڕاھێنانی پیشەسازی ئارامکۆ بوو.
پاسەوانی نیشتیمانی سعوودییە سەرەتا لە ڕێگەی بەکارھێنانی کوتەک و داری کارەباییەوە خەڵکەکەی کۆنترۆڵکرد، ئەمەش خەڵکەکەی توڕەکرد و لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە بەردیان بەسەر ھێزەکانی ئاسایشدا دا و بەکارھێنانی شیش و دار وەک چەک پێشوازییان لێکرا. پاشان ئەندامانی پاسەوانی نیشتمانی تەقەیان لە خۆپیشاندەران کردووە کە بووە ھۆی برینداربوونیان، لەنێو بریندارەکاندا حوسێن مەنسوور ئەلقەلافی تەمەن ١٩ ساڵ بوو.
حوسێن مەنسوور لەلایەن ھاوڕێ خۆپیشاندەرانییەوە گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەی ڕێکخراوی خزمەتگوزاریی پزیشکی ئارامکۆی سعوودییە، بەڵام بەڕێوەبەرایەتی دامەزراوەکە ڕەتکردەوە چارەسەری بکات چونکە مۆڵەتی پێشوەختەیان لەلایەن حکوومەتەوە نەبوو بۆ چارەسەرکردنی. دواتر گواستراوەتەوە بۆ نەخۆشخانەی قەتیف کە زیاتر لە نیو کاتژمێر دوورە، بەڵام تا گەیشتنە نەخۆشخانەکە کۆچی دوایی کرد. دواتر ھێزەکانی ئاسایشی سعوودییە دەستیان بەسەر تەرمەکەدا گرت، ھەروەھا خێزانەکەیان ئاگادارکردەوە کە تەنیا لە یەک دۆخدا تەرمەکەیان پێ دەدەن کە کاتێک خێزانەکە بەیاننامەیەک بڵاوبکەنەوە کە کوژرانی ئەلقەلەف بە ھۆکاری ئەو بەردانەن کە لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە فڕێدراوە. دوای ھەفتەیەک، حکوومەت تەرمەکەی پێدان، سەرەڕای نەبوونی ڕاگەیاندنێک لەلایەن ئەو بنەماڵەیە، حکوومەت بڕیاریدا بەو مەرجەی کاروانی پرسە نەبێت و تەرمەکەی بە نھێنی بنێژرێت. و خێزانەکە پابەندی مەرجەکانی حکوومەت بوون.
میم مان
alt=میم مان|وێنۆک|263x263پیکسڵ|میم مان میم مان کە هەندێک جار بە مێستێر سوک و کابرای ستۆنکسیش ناودەبرێت، کارەکتەرێکە کە زۆرجار لە میمەکانی ئینتەرنێتدا دەردەکەوێت. ئەو وەکو ڕێندەرێکی سێ ڕەهەندی سەرێکی نێری چاو شین و نەرم و سەرڕووت و زۆرجار بێ جەستە وێنا دەکرێت. لە ناوەڕاستی ساڵانی ٢٠١٠ لەلایەن هونەرمەند "Special meme fresh"ەوە بەناوبانگ بوو، و بووە کارەکتەری باو لە زۆرێک لە میمەکانی سوریالدا، کە ژانرێکە لە نوکتەی ئینتەرنێت کە لە سوریالیزمەوە ئیلهام وەرگیراوە. لە کاتی 2021 GameStop short squeeze، Meme Man لەلایەن بەکارهێنەرانی subreddit r/wallstreetbets وەک ڕووخساری "stonks" meme بەناوبانگ بوو.
یەکەم بەکارهێنانی وەک کارەکتەری دووبارەبووەوە لە پەیجی فەیسبووکی هونەرمەند "Special meme fresh" بوو کە لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، و زۆری نەخایاند بڵاوبووەوە و بوو بە "یەکێک لە تاکە توخمە ستایلیستییە بەردەوامەکان"ی جوانکاری میمە سوریالەکان. لە 5ی حوزەیرانی 2017، هونەرمەندەکە وێنەیەکی میم مانی بڵاوکردەوە کە لەسەر وێنەیەکی ستۆکی پیاوێک بە عەزی بازرگانییەوە کە قۆڵەکانی بەیەکەوە بەستووە و هێڵکارییەکی بەرەو سەرەوە لە پشتیەوە ئاماژەی پێکردووە، هەروەها لە ژێرەوەی "ستۆنکس"دا، کە بە ئەنقەست وشەی "ستۆکس" بە هەڵە نووسراوە. ئەو میمە ڤایرۆس بوو و بووە وێنەیەکی کاردانەوەی باو لە ڕێدیت و تویتەر.
لە 1ی شوباتی 2019، ئیلۆن ماسک بەپێی تویتەکەی ناوی دۆمەینی "stankmemes.com"ی کڕیوە. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ کاتێک پشکەکانی کۆمپانیای تێسلا بەرزبوونەوە لە تویتێکدا "stonks"ی نووسی و ماڵپەڕەکە ئەم میمەی خستەڕوو.
لە ٢٧ی ئابی ٢٠٢٠، تویتێکی بەکارهێنەر @trentandrewrld کە بەراوردی Meme Man دەکات بە دامەزرێنەری ئەمازۆن جێف بیزۆس، ڤایرۆس بوو، تا ٣٠ی تەمموزی ٢٠٢١ زیاتر لە ٤٠٠ هەزار لایکی کۆکردۆتەوە.
ئیلۆن ماسک وەک کاردانەوەیەک لە تویتەر هەردوو میمی میم مان و میمی "ستۆنکس"ی بەکارهێناوە و لە ٢٦ی ١ی ٢٠٢١دا وشەی "گەیمستۆنک!!" لەگەڵ بەستەرێکی هاوپێچکراو بۆ r/wallstreetbets. ڕاستەوخۆ دوای ئەوە، پشکەکانی کۆمپانیای گەیمستۆپ لە ماوەی بازرگانیکردنی کاتژمێرەکانی درێژخایەندا بە ڕێژەی ١٥٧% بەرزبوونەتەوە، کە هەندێکیان پەیوەندییان بە تویتەکەی ماسکەوە کردووە.
لە ساڵی ٢٠٢١ یاری ڤیدیۆیی فرە یاریزانی فۆرتنایت کارەکتەری یاریکردن "دایمۆند هانز"ی بڵاوکردەوە، کە لەسەر بنەمای دیزاینی میم مان دروستکراوە، وەک گاڵتەیەک بۆ ڕۆژی گەمژەکانی نیسان.
١٦ی جۆزەردان
١٦ی جۆزەردان ٧٨ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٧ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٨ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
فاست ئێکس
فاست ئێکس یان خێرا و تووڕە ١٠  فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە دەرھێنانی لویس لێتێریێر و لە نووسینی جەستن لەین و دان مێیزو. ئەم فیلمە درێژەی فیلمی فاست ٩ی (٢٠٢١)ە کە دەیەمین بەشی سەرەکی و یازدەھەمین فیلمی زنجیرەی خێرا و تووڕە. لەم فیلمەدا کۆمەڵێک ئەکتەر ڕۆڵ دەگێڕن کە بریتین لە ڤین دیزل و میشێل ڕۆدریگێز و تایرێس گیبسۆن و لوداکریس و جەیسۆن مۆمۆا و ناتالی ئیمانوێل و جۆرنا بریوستەر و جۆن سینا و جەیسۆن ستاتام و سونگ کانگ و ئالان ڕیچسۆن و دانیێلا مێلچیۆر و سکۆت ئیستوود و ھێلین میرێن و. چارلیز لە ڕۆڵی سەرەکی تیرۆن و بری لارسۆن و ڕیتا مۆرێنۆ. بەرھەمھێنانی فیلمی فاست ئێکس لە ساڵی ٢٠١٤دا پلانی بۆ دانرابوو. لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ڕاگەیەندرا کە زنجیرە ڕەسەنەکە بە بڵاوکردنەوەی ئەڵقەی ١٠ و ١١ کۆتایی دێت کە لین و کاستی سەرەکی بەشدارن. ناونیشانی فەرمی فیلمەکە کاتێک ئاشکرا بوو کە لە مانگی نیسانی ٢٠٢٢دا وێنەگرتن دەستی پێکرد؛ لین لە کۆتایی ئەو مانگەدا بەھۆی جیاوازییە داھێنەرەکانەوە دەستی لە پۆستی دەرھێنەر کێشایەوە، ھەرچەندە وەک نووسەر و بەرھەمھێنەر مایەوە. دوای ھەفتەیەک لێتێریێر وەک جێگرەوەی دامەزرا. برایان تایلەر، ئاوازدانەری ماوە درێژی ئەم زنجیرەیە، گەڕایەوە بۆ تۆمارکردنی فیلمەکە. ئەم فیلمە بە بوودجەی بەرھەمھێنانی ٣٤٠ ملیۆن دۆلار، یەکێکە لە گرانترین فیلمەکان. وێنەگرتنی فیلمەکە تا مانگی ئابی ھەمان ساڵ بەردەوام بوو و لە لەندەن و ڕۆما و تۆرین و لیسبۆن و لۆس ئەنجلۆس ئەنجامدرا.
فیلمی فاست ئێکس لە ١٩ی ئایاری ٢٠٢٣ لە ئەمریکا لەلایەن کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە. بڕیارە درێژەی ئەم فیلمە لە ساڵی ٢٠٢٥ نمایش بکرێت.
ڕۆڵەکان
کاردی بی ڕۆڵی خۆی وەک لیزا لە فیلمی فاست ٩(٢٠٢١) دووبارە دەکاتەوە. جەیسن مۆمۆا وەک خراپەکار ڕۆڵی گێڕاوە، لەگەڵ دانیێلا مێلکیۆر و بری لارسۆن لە ڕۆڵی ئاشکرا نەکراودا.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی جەستن لین پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی جۆی ڕۆت پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی
سەرۆک کۆماری ئێران
سەرۆک کۆماری ئێران سەرۆکی دەوڵەتی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە. سەرۆک کۆمار گەورەترین کەسایەتیی ئێرانە، بەڵام زۆر کاران بەبێ فەرمانی ڕێیەر ناتوانێت ئەنجام بدات و لەژێردەسەڵاتی تەواوی ڕێبەری ئێران دایە. سەرۆک کۆماری ئێران بە یەک خولی چوار ساڵە بە ڕای ڕاستەوخۆ ھەڵدەبژێردرێت و ناتوانێت سێ خول بەدوای یەکدا خۆی بەربژێر بکات و تەنانەت دوو خول بەدوای یەک دەتوانێت ھەڵبژێردرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئێران پۆل:حکوومەتی ئێران
بەنگڵەلیژە (روەک)
وێنۆک|بەنگڵەلیژە alt=Wild Drimia Maritima, Iran|وێنۆک| بەنگڵەلیژەى کێوی لە ئێران بەنگڵەلیژە، بە عەرەبی الباصول ناوی زانستى: Drimia maritima جۆرێکە لە ڕووەکی گوڵدار لە خێزانی Asparagaceae, ژێر خێزانی Scilloideae (پێشتر خێزانی Hyacinthaceae). ئەم جۆرە بە چەندین ناوی باو ناسراوە : پیازى بەرازى (خوگانە)  پیازی دەریایی, پیازى سور  و پیارۆڵ (یان باسۆڵ)  چونکە  گوڵی ڕەنگ سوور بەرهەم دەهێنێت لەبری سپی. زێدى باشووری ئەوروپا و ڕۆژئاوای ئاسیا و باکووری ئەفریقایە. لە چیاکانى کوردستانیش هەیە.
وەسف
alt=Wild Drimia Maritima Flowers|وێنۆک| گوڵی بەنگڵەلیژەى کێوی ئەم ڕووەکە لە تۆپک (گۆپک)ێکى گەورەوە گەشە بکات تا دەگاتە ٢٠ سانتیمەتر پانى و کێشی یەک کیلۆگرام. ڕەنگە چەندین تۆپک (گۆپکە)ى بە کۆمەڵ گەشە بکەن و بەزۆری تەنها لە ژێر ڕووی خاکەکەدا بن. لە بەهاردا هەر گۆپکەیەک کولیلکێک بەرهەم دەهێنێت کە نزیکەی دە گەڵاـ درێژی هەریەکەیان دەگاتە مەترێک. ڕەنگیان سەوزی تۆخ و لە پێکهاتەدا چەرمین.
ژینگە
بێجگە لە ناوچە وشکانیە بەرزەکانى وەک هەرێمى زاگرۆس، ئەم ڕووەکە لە شوێنی نیشتەجێبوونی بەردینی کەنار دەریاکانیش گەشە دەکات، بە تایبەت لە حەوزی دەریای ناوەڕاست,. لە شوێنی کراوە و لە شوێنە زۆر سێبەرەکاندا گەشە دەکات. خووی بەرهەمهێنانی گەڵا لە بەهاردا و گوڵ لە پاییزدا خۆ گونجاندنێکە لەگەڵ کەشوهەوای دەریای ناوەڕاستی ، کە هاوینى گەرم و وشکە.
بەکارهێنان
ئەم ڕووەکە وەک ژەهر و وەک چارەسەری دەرمانی بەکارهاتووە. پێکهاتە چالاکە سەرەکییەکان بریتین لە گلایکۆسایدەکانی دڵ ، لەوانەش بوفادینۆلیدەکانی ناوازە وەک گلوکۆسیلارین A، پرۆسیلاردین A ، سیلارین A، سیلیگلۆکۆساید و سیلیفایۆساید. ڕووەکەکە دەتوانێت ڕێژەی گلایکۆسایدی دڵی هەبێت کە دەگاتە ٣٪. Scilliroside, گرنگترین پێکهاتە ژەهراویەکان، لە هەموو بەشەکانی ڕووەکەکەدا هەیە. گەڵا پانەکانی ئەم ڕووەکە کاتێک بە تەواوی وشک دەبنەوە ژەهراویبوونیان لەدەست دەدەن و لەلایەن ئاژەڵ و مەڕوماڵات دەخورێن. لە فەلەستین ، جووتیارانی عەرەب ئەو ڕووەکە بەکاردەهێنن وەک ناوبڕ بۆ سنووری زەوییە کشتوکاڵییەکانیان، بەهۆی تایبەتمەندییە جیاوازەکانی ڕووەکەکە. لاى گوڵفرۆشەکان بۆ رازاندنەوە و جوانکارى هەیە.
دەرمانسازی
ئەم جۆرە لە کۆنەوە وەک ڕووەکێکی دەرمانی بەکارهاتووە. لە سەدەی ١٦ی پێش زاییندا ئاماژەی پێکراوە کە یەکێکە لە کۆنترین دەقە پزیشکییەکانی میسری کۆن. فیساگۆرس لە سەدەی شەشەمی پێش زایین لەسەری نووسیوە. هیپۆکراتس بۆ چارەسەرکردنی زەردوویی و تەشەنوج و تەنگەنەفەسی بەکاری هێناوە. هەروەها تیۆفراستۆس ئاشنای بوو. بەکارهێنانی سەرەتایی دەرمانی وەک چارەسەرێک بوو بۆ ئاوسان,. تێکەڵەى بەنگڵەلیژە و سرکە بۆ چەندین سەدە چارەسەرێکی باو بوو. هەروەها ئەم ڕووەکە وەکو دژەقەبزى و دژەبەڵغەم بەکاردەهێنرا.
یوونیڤەرساڵ ئامفیتێتەر
یوونیڤەرساڵ ئامفیتێتەر (دواتر بە گیبسۆن ناسرا) شانۆیەکە کە دەکەوێتە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لە ناوچەی یونێڤێرساڵ سیتی . لە ساڵی ١٩٧٢ ئەم شانۆیە کرایەوە. شانۆکە لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٣ داخرا.
سەرچاوەکان
پۆل:شانۆکان لە ھۆڵیوود، کالیفۆڕنیا پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
کۆماری چیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
کۆماری چیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئەنجوومەنی شورای موجاهدین (عێراق)
وێنۆک|لۆگۆ
ئەنجومەنی شورای موجاهدین (MSC) (بە عەرەبی: مجلس شورى المجاهدين في العراق)، ڕێکخراوێکی چەتری لانیکەم شەش گروپی یاخیبووی ئیسلامی سوننە بوو کە بەشدارییان لە یاخیبوونی عێراقی دژی ئەمریکا و هێزەکانی هاوپەیمانی و عێراقی کرد: تەنزیم قەیدات الجهاد فی بیلاد ئەلڕەفیدەن (عال-قاعیدە لە عێراق)، جەیش الطیفا المنسورة، کاتبیان ئەنسار التوحيد وال سوننەت، گروپی سەرایا الجهاد، لیواکانی الغورەبە، و لیواکانی ئەلئەحوال.
ئەلقاعیدە لە عێراق- بەشێک لە ئەنجوومەنی شورای موجاهیدین- لە ئەیلولی ٢٠٠٦ لەلایەن ئەمریکاوە باوەڕی بەوە هەبوو کە "بەرچاوترین هێزی سیاسی" لە پارێزگای ئەنباری عێراق.
سەرچاوەکان
پۆل:قاعیدە لە عێراق
شیزۆفرینیا
تيگەيشتن لە نيشانەکانی شيزۆفرينيا
شيزۆفرينيا حالەتێکی دەروونیە کە زۆربەی کات لە کۆتایی تەمەنی هەرزەکاری ياخود لە سەرەتای هەراشى دەردەکەوێت. کاریگەری لەسەر قسەکردن و بیرکردنەوە و سۆز و بواری دیکەی ژيانی کەسەکە دەتوانێت کار لە کەسایەتی کۆمەلایەتی و چالاکی رۆژانەی بکات. شيزۆفرينيا حالەتێکی دەگمەنە کار لە نزیکەی ٠.٢٥٪ تا ٠.٦٤٪ دانیشتوانی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەکات بەپێی زانیاریی دامەزراوی تەندروستی دەروونی نیشتیمانی. دەتوانێت کاریگەری قووڵی هەبێت لەسەر ژیانی کەسەکە و ژیانی ئەوانەی دەوروبەری کەسەکە. زۆربەی کات نیشانەکان دەردەکەون کاتێک کەسەکە لەنێوان درەنگی هەرزەکاری و سەرەتای ٣٠کانیەتی. نیشانەکان زیاتر لە نێر زووتر دەردەکەون دواتر لە رەگەزی مێ.لە هەندێک ‌‌‌حالەت، توشبووەکە لە تەمەنێکی بچووکەوە رەفتاری نائاسایی نیشان دەدات، بەلام لەگەل تێپەر بوونی کات تەنها بەرەو خراپتر دەچێت. لە خەلکیتر، نیشانەکان لەوانەیە لەپڕ دەربکەون. شیزۆفرینیا نەخۆشیەکی درێژخایەنە کە بە درێژای ژیان دەمێنێت بەڵام بە وەرگرتنی چارەسەری گونجاو دەتوانرێت نیشانەکانی کۆنترۆل بکرێت.
پارێزگای قەتیف
پارێزگای قەتیف پارێزگایەکی سعوودییە و دەکەوێتە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی کەناری ڕۆژاوای کەنداوی عەرەبی. خەمرکێکی کەناری کۆن و دەوڵەمەندە بە ڕۆن و خورما و میوە و ماسی. بە بازرگانی مرواری و دەرھێنانی ناسرابوو پێش ئەوەی ژاپۆنییەکان مرواری دەستکرد دابھێنن. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا. خەمرکی قەتیف بە یەکێک لە کۆنترین ناوچە دانیشتووەکانی کەنداو دادەنرێت، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی پێنجەمی پێش زایین. شارستانییەت لەم ناوچەیەدا سەریان ھەڵدا و دواتر دەوڵەتەکان ھاتنە ئاراوە و خاکەکەی گەواھیدەری چەندین نەتەوە و ڕەگەز بوو. قەتیف لە سەفوا لە باکوورەوە تا دەمام لە باشوور درێژ دەبێتەوە و وابەستەییەکانیشی تێدایە. درێژبوونەوەی لە سەفوا بۆ زەھران بە ناوچەی ھێڵ ناسراوە.
شیزۆفرینیا
نیشانەکان
پێش دەرکەوتنی ئەم نیشانانەی سەرەوە لەوانەیە کەسەکە:
لەم برگەی خوارەوە هەندێک لە نیشانە سەرەکیەکانی شیزۆفرینیا بە وردی باس دەکرێت
بڕوای هەڵە
توشبووەکە باوەڕ بە شتی جۆراو جۆر دەکات کە دوورن لە ڕاستی و بەڵگەی تەواوی نیە. بۆ نموونە، لەوانەیە باوەر یاخود هەست بکەن کە:
وڕێنە
هەندێک لە تووشی وڕێنە دەبن. باوترینیان دەنگ بیستنە، بەڵام وڕێنە دەتوانێت کار لە هەموو هەستەکان بکات. بۆ نموونە، بینین و هەست کردن و تامکردن و بۆنکردنی شتی جیاواز کە لەڕاستیدا لەوێ نین.
قسە و بیرکردنەوەی سەر لێ شێوێنەر
قسە و بیرکردنەوەی کەسەکە لەوانەیە باز بدات لە بابەتێک بۆ بابەتێکی تر بەبێ هیچ هۆکارێکی (مەنتیقی). هەر لەبەر ئەم هۆکارە تێگەیشتن لێیان ئاسان نیە.
لەوانەیە هەروەها گرفت و زەحمەتی لەبەرکردن و تێگەیشتن و بەکارهێنانی زانیاریان هەبێت.
نیشانەی تر
ئەم نیشانانەی سەرەوە دەتوانن هەروەها کار بکەن لە:
گەلێک لەو کەسانەی کە شیزۆفرینیایان هەیە پێی نازانن و هەست بەوە ناکەن کە نەخۆشن. وڕێنە و بڕوای هەڵە لەلایەن ئەو کەسەی بەسەری دێت زۆر ڕاستەقینەیە. ئەمەش وادەکات (قەناعەت) هێنان بە نەخۆشەکە بۆ وەرگرتنی دەرمان کارێکی سەخت بێت. ئەوانیش لەوانەیە لە کاریگەری لاوەکی دەرمانەکە بترسن یاخود وابزانن دەرمانەکە زیانی بۆ ئەوان هەیە.
هۆکاری توشبوون
شیرزۆفرینیا دەتوانێت دروست ببێت کاتێک جیناتی دیاریکراو و هەندێک (فاکتەری) دیاریکراوی ژینگە تێکەڵ بەیەکتری دەکرێن، بەپێی سەرچاوە گشتیەکان. بۆ نموونە، هەموو ئەم (فاکتەرانەی) خوارەوە لەوانەیە بەشداری بکەن لە پەرەسەندنی شیزۆفرینیا.
دەکرێت بۆی مابێتەوە لە خانەوادەکەی
ئەگەر خانەوادەکە هیچ مێژوویێکی نەبێت لەگەل شیزۆفرینیا، ئەگەری توشبوون سەدا یەکە(١٪). لەگەڵ ئەوەشدا، مەترسی توشبوون زیاترە ئەگەر هەر یەک لە دایک یان باوکی کەسەکە هەیبێت.
ناهاوسەنگى كيميايى مێشک
ناهاوسەنگی نێورۆترانسمیتتێر ناوبراو بە دۆپاماین و لەوانەیە هەروەها (سەرەوتەنین) لە مێشک دەبێتە هۆی دروستبئنی شیزۆفرینیا.
هۆیەکانی ژینگە
ئەو هۆکارانەی ژینگە کە ئەگەری توشبوون بە شیزۆفرینیا زیاد دەکەن ئەمانەن:
چارەسەر
شیزۆفرینیا نەخۆشیێکی درێژخایەنە، بەڵام وەرگرتنی دەرمان و چارەسەری کاریگەر دەتوانێت نیشانەکان بەڕێواببات و نەهێشتنی خراپ بوونەوەیان و نەخۆشەکە بەدوور دەگرێت لە داخیل بوون.
تاقیکردنەوەی هەر کەسێک جیاواز دەبێت لە کەسانی تر، لەبەر ئەوە دکتۆرەکان تەنها دوای بینینی توشبووەکە چارەسەری پێویست دەدۆزێتەوە.
هەندێک دەرمانی باو بۆ شیزۆفرینیا ببریتین لە:
زۆربەی ئەو دەرمانانەی بەکاردێن کارحگەری زیانبەخشی هەیە وەک کێشای دەماری و زیادبوونی کێش. دەرمانی نوێتر کاریگەری زیانبەخشیان کەمترە. پێویستە نەخۆش بەردەوام بێت لەسەر وەرگرتنی چارەسەر سەرەڕای نەمانی نیشانەکانی، لەبەر ئەوەی وەرنەگرتنی دەرمان لە هەندێک حاڵەت دەبێتە هۆی گەڕانەوەی نیشانەکان.
دەستنیشانکردنی نەخۆشی
هیچ پشکنینێکی پزیشکی نیە بۆ دەستنیشان کردنی شیزۆفرینیا. دکتۆر تەنها بەپێی ڕەوشت و ڕەفتاری کەسەکە نەخۆشیەکە دەستنیشان دەکات. ئەوان هەروەها دەربارەی مێژووی تەندروستی جەستەیی و دەروونی دەپرسن.
ئەگەری هەیە پزیشکەکان هەندێک تاقیکردنەوەی پزیشکی تر راسپێرن بۆ دڵنیابوون لە نەبوونی نەخۆشی تر وەکو شێرپەنجە، برینداری مێشک، یان نەخۆشی دەروونی تر.
پێوانەی دەستنیشانکردنی نەخۆشی
بۆ دەستنیشانکردن شیزۆفرینیا، پێویستە پزیشکەکە نامیلکەی دەستی دەستنیشانکردن و ئاماری نەخۆشیە دەروونەکان چاپی پێنجەم بەکار بێنێت. ئەم نامیلکەیە پێوانە دەستەبەر دەکات بۆ دەستنیشانکردنی مەودایەکی فراوانی نەخۆشیە دەروونیەکان.
بە گوێرەی پێوانە، دەبێت بەلایەنی کەم دوو لەم پێنج نیشانانەی خوارەوەی هەبێت بە درێژای مانگێک یان زیاتر:
توشبووەکان دەبێت هەروەها هەست بە بێتوانایەکی زۆر بکەن لە قوتابخانە یان لە کار و کێشەی گفتوگۆیان بۆ دروست دەبێت و ناتوانن وەک مرۆڤێکی ئاسایی بایەخ بە خۆیان بدەن، لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا دەبێت نیشانەکانیان بۆ ماوەی ٦ مانگ یان زیاتر هەبێت.
هەڵوێست
شیزۆفرینیا نەخۆشیێکی دەروونی درێژخایەنە کە دەتوانێت کاریگەری قووڵی هەبێت لەسەر توانای کەسێک لە ژیان. ئەو کاریگەریانەش بە هەمان شێوە کار لە دەوروبەری کەسەکە دەکات.
چارەسەر بەردەستە کە یارمەتی توشبووان دەدات زاڵ بن لەسەر نیشانەکانیان. توشبووانی شیزۆفرینیا هەروەها سوودێکی زۆر دەبینن لە پشتگیری خانەوادەکانیان و هاورێکانیان و خزمەتگوزاری کۆمەڵگە.
سەرچاوەکان
https://www.medicalnewstoday.com/articles/36942
١٧ی جۆزەردان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
نەرمەڵاسی تازە
نەرمەڵاسی تازە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پیرگەی وەرسیمین
پیرگەی وەرسیمین (Pîrgey Wersîmîn، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باکوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی پیرگەی وەرسیمین بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٧٦ کەس لە ٦٦ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سوودان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
کچانی خۆر
کچانی خۆر فیلمێکی فەڕەنسی درامییە لەدەرهێنانی ئێڤا هوسۆن. فیلمەکە لە پاڵێوراوە بۆ بردنەوەی خەڵاتی چلەخورمای زێڕ (Palme d'Or) لە فیستیڤاڵی فیلمی كان بۆساڵی ٢٠١٨.
بەشداربووان
پۆل:فیلمە فەڕەنسییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی عەرەبی پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
١٨ی جۆزەردان
١٨ی جۆزەردان ٨٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ئازاد بەرزنجی
ئازاد عەبدولمحەممەد بەرزنجی نووسەر و وەرگێڕی کوردی خەڵکی باشووری کوردستانە. نووسینەکانی زۆرتر لە بابەتی وێژە و ڕەخنەی ئەدەبییە و لە کۆڤارەکانی ئەدەبیدا ئەندامی دەستەی نووسینە. ئازاد بەرزەنجی لە دامەزرێنەرانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمە و وەکوو سەرپەرشتیاری گشتیی زنجیرەی کتێبەکانی سەردەم چالاکی دەکات. بەرزەنجی ھەروەھا کارەکانی وێژەی کوردی وەکوو ھۆنراوەکانی شێرکۆ بێکەسی بو زمانی عەرەبی وەرگێڕاندووەتەوە.
ژیان
ئازاد بەرزەنجی لە شاری سلێمانی لە دایک بوو. بڕوانامەی دیپلۆمی لە شانۆ و بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زمان و ئەدەبی ئینگلیزیدا وەرگرتووە. ئازاد بەرزەنجی بە زمانەکانی ئینگلیزی، فارسی، عەرەبی و کوردی شارەزایە و بەم زمانانە نووسین یان وەرگێڕانی ھەیە. ئازاد بەرزەنجی ھەروەھا لە دەھەی ١٩٨٠ دەستی کردووە بە چالاکی لە چاپەمەنییەکان و لە چەندین رۆژنامە و گۆڤاردا بابەتی بڵاو کردۆتەوە. ئەو لەو سەردەمە دەستی کرد بە وەرگێڕانی کارەکانی وێژەی فارسی، ئینگلیزی و عەرەبی و کارەکانێکی زۆر لەم زمانانە بە کوردیی سۆرانی وەرگێراندەوە. بەرزەنجی لەگەڵ چەند کەسێکی دیکە دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمیان دامەزراندن و جگە لە کاری ڕۆژنامەوانی لەو دەزگایە وەکوو ئەندامی ئەنجومەنی دەزگای سەردەم چالاکی دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:وەرگێڕەکانی کوردی-عەرەبی پۆل:وەرگێڕەکانی فارسی–کوردی پۆل:وەرگێڕەکانی ئینگلیزی–کوردی
فرێدریک ژولیۆ کوری
فرێدریک ژولیۆ کوری (لە دایکبووی ١٩ی ئازاری ١٩٠٠ – مردن ١٤ی ئابی ١٩٥٨) ئەو فیزیازان و کیمیازانێکی پێشەنگی فەرەنسی بوو باوکی ھێنری جۆلیۆت بازرگان بوو، لە ساڵی ١٩٢٦ ھاوسەرگیری کردووە لە ساڵی ١٩٣٠ بڕوانامەی دکتۆرای زانستی بەدەستھێناوە لە ساڵی ١٩٣٥ دا لەگەڵ ھاوسەرەکەی ئرێن ژولیۆ کوری خەڵاتی نۆبڵی کیمیای وەرگرت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٠ پۆل:مردووانی ١٩٥٨ پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی پۆل:کۆمۆنیستە فەڕەنسییەکان پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کیمیا
ھۆمۆ دیۆس: کورتەیەکی مێژووی سبەی
ھۆمۆ دیۆس: مێژوویێکی کورتی سبەی (بە عیبری: ההיסטוריה של המחר) کتێبێکی نووسەری ئیسرائیلی یوڤال نوح ھەرارییە. کتێبەکە بۆ یەکەم جار بە زمانی عیبری لە ساڵی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە لەلایەن دەزگای بڵاوکردنەوەی دڤیر. چاپی زمانی ئینگلیزیی کتێبەکە لە ئەیلوولی ٢٠١٦ لە شانشینی یەکگرتوو و لە شوباتی ٢٠١٧ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بڵاوکرایەوە.
وەرگێڕانەکان
• ئینگلیزی: ئەیلوولی ٢٠١٦
• ئیسپانی: تشرینی یەکەمی ٢٠١٦
• پورتووگالی: تشرینی دووەمی ٢٠١٦
• تورکی: کانوونی یەکەمی ٢٠١٦
• چینی: کانوونی دووەمی ٢٠١٧
• ئەڵمانی: شوباتی ٢٠١٧ (لەلایەن ئەندریاس ویرتێنسۆن)
• ھۆڵەندی: شوباتی ٢٠١٧
• کڕواتی: ئایاری ٢٠١٧
• ئیتاڵی: ئایاری ٢٠١٧
• کۆری: ئایاری ٢٠١٧
• فینلەندی: ئەیلوولی ٢٠١٧
• فەڕەنسی: ئەیلوولی ٢٠١٧
• نەرویژی: تشرینی یەکەمی ٢٠١٧
• یۆنانی: کانوونی دووەمی ٢٠١٧
• چێکی: کانوونی دووەمی ٢٠١٧
• لیتوانی: شوباتی ٢٠١٨
• فارسی: ئازاری ٢٠١٨
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٣
سەرچاوە
http://www.en.wekpedia.org/
ھۆمۆ دیۆس: کورتەیەکی مێژووی سبەی
وەرگێڕانەکان
• ڕۆمانی: ئازاری ٢٠١٨
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٣
سەرچاوە
پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
ھۆمۆ دیۆس: کورتەیەکی مێژووی سبەی
وەرگێڕانەکان
• ڕووسی: ئازاری ٢٠١٨
• بولگاری: نیسانی ٢٠١٨
• پۆڵەندی: نیسانی ٢٠١٨
• ئۆکڕانی: ئایاری ٢٠١٨
• ئەلبانی: حوزەیرانی ٢٠١٨
• ڤێتنامی: تەمووزی ٢٠١٨
• ژاپۆنی: ئەیلوولی ٢٠١٨
• ماراتی: تشرینی دووەمی ٢٠١٨
• دانیمارکی: ئابی ٢٠١٧
• تایلەندی: ئەیلوولی ٢٠١٩
١٩ی جۆزەردان
١٩ی جۆزەردان ٨١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
نیکۆس کازانتزاکیس
نیکۆس کازانتزاکیس ( بە یۆنانی : Νίκος Καζαντζάκης، ١٨ی شوباتی ١٨٨٣ – ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٧) نووسەر ، شاعیر ، ڕۆژنامەنووس ، وەرگێڕ و گەشتیارێکی یۆنانی بوو.
ژیان
وێنۆک| لە ساڵی ١٩٠٤ نیکۆس کازانتزاکیس لە ١٨ی شوباتی ١٨٨٣ لە شاری هێراکلیون لە دوورگەی کریت لەدایکبووە. لەو کاتەدا، کریت لە ژێر کۆنترۆڵی حکومەتی عوسمانیدا بوو, و نیکۆس لە کەشوهەوای ڕاپەڕینی گەلی کریت دژی عوسمانییەکان گەورە بوو. ماوەیەک لە قوتابخانەی فەرەنسی لە دوورگەی ناکسۆس خوێندوویەتی کە لەلایەن دەروێشەکانی کاسۆلیکەوە بەڕێوەدەبرا. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، لە ساڵی ١٩٠٢ لە بەشی یاسا زانکۆی ئەتینا نێونووسی کرد و لە ساڵی ١٩٠٦ بڕوانامەی دکتۆرای بەدەستهێنا. لە ساڵی ١٩٠٧ چووە پاریس و بووەتە خوێندکاری هێنری بێرگسۆن ، فەیلەسوفی بەناوبانگی فەرەنسی.
کازانتزاکیس لە ڕۆمانی مەسیحی دیسان لە خاجدراو دا زۆڤ بە جوانی ژێردەستەیی و زولم و زۆری عوسلانیەکان نیشان دەدا. لە شەڕی بەڵکاندا چووە ناو سوپای یۆنان و دژی دوژمن شەڕی کردووە و دوای شەڕەکەش کاری بەڕێوەبردنی گشتی لە وەزارەتی کاروباری کۆمەڵایەتی قبوڵ کردووە و هەروەها نوێنەری یونسکۆ بووە لە پاریس. ساڵی 1947 بۆ درێژەدان بە چالاکییە ئەدەبییەکانی یۆنان بەرەو ئەنتیبس بەجێدەهێڵێت. لە ساڵی ١٩٥٦ لەلایەن کۆمەڵەی نووسەرانی یۆنانیەوە بەربژێر بوو بۆ خەڵاتی نۆبێل لە وێژە و لە ساڵی ١٩٥٧ دا بە دەنگێکی کەمتر لە ئەلبێرت کامۆ خەڵاتەکەی لەدەستدا.
کار و بیرکردنەوە
نیکۆس کازانتزاکیس چاودێری شەڕەکانی ناوخۆی ئیسپانیا دەکات و گەشتێکی بۆ چین و ژاپۆن و میسر و قودس و ئیتاڵیا و ئینگلتەرا و نەمسا و قوبرس و فەرەنسا کردووە. بەرهەمەکانی بۆ زۆربەی زمانەکان وەرگێڕدراون. کتێبی بچووک و سەد لاپەڕەیی "سێر و سێلوک" کە لە ساڵی ١٩٢٣دا چاپ و بڵاوکرایەوە، بنەمای بیری فەلسەفی نووسەرە، کازانتزاکیس دوای سی و دوو ساڵ نووسیویەتی: کتێبی سێر و سێلوک وەک تۆوێک بوو کە بەرهەمەکانی دیکەی منی لێ شین بۆوە و دوای ئەو ، هەموو شتێک کە نووسیم لێکدانەوە و وێنەیەکی ئەو کتێبە بوو. نیکۆس کازانتزاکیس لە ژێر کاریگەری ڕەوتی جیاواز و سەردەمی جیاوازدا بوو، وەک مەسیحیەت ، ئایینی بودا ، فەلسەفەی فریدریش نیچە ، هێنری بێرگسن ، هێنری جەیمس ، ئارسەر شۆپنهاوێر. مەیلی بەرەو مارکسیزم - لینینیزم بوو، بەڵام هەرگیز ئەندامێتی هیچ حزبێکی کۆمۆنیستی قبوڵ نەکرد.
دوایین فریودەری مەسیح و مەسیحی دیسان لە خاجدراو ناونیشانی دوو ڕۆمانە بەناوبانگەکەیە.
زۆربای یۆنانی ، کە فیلمێکی بە هەمان ناو لەسەری دروستکراوە، ناوی یەکێکی دیکەیە لە ڕۆمانەکانی کە ناوبانگێکی جیهانی هەیە.
جێگەی ئاماژەیە کتێبی زۆربای یۆنانی و ئازادی یا نەمان و مەسیحی دیسان لە خاجدراو وەرگێری بەناوبانگی کورد محەممەد قازی وەریگێراوەتە سەر زمانی فارسی.
کۆتایی ژیان
چەپ|وێنۆک|270x270پیکسڵ| گۆڕی نیکۆس کازانتزاکیس لە شاری هێراکلیۆن. لەسەر گڵکۆیەکە نووسراوە: "نە ئاواتێکم هەیە و نە دەترسم". من ئازادم. » ئەو ڕەخنەی لە کەنیسەی کاسۆلیکی و ئۆرتۆدۆکس گرت بە نووسینی کتێبی مەسیحی لە خاچدراو لە ساڵی ١٩٥٤ ئەو کتێبە خرایە لیستی کتێبە قەدەغە کراوەکانەوە ، ئەمەش وایکرد بەناوبانگ بێت لە سەرانسەری جیهاندا. لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٥٦ ، خەڵاتی نێودەوڵەتی ئاشتی لە ڤیەنا وەرگرت و دوای گەشتێکی کورت بۆ چین، بەهۆی شێرپەنجەی خوێنەوە گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەی فرایبۆرگ و لەوێ کۆچی دوایی کرد. لە ٣ی تشرینی دووەم ( ١٩٥٧ ) تەرمەکەی هێنرایە یۆنان و لە گۆڕستانێکدا دانرا کە بۆ کەسانی بێناو تەرخانکرابوو. دوای مردنی قەشەی یۆنان بە لادەر ناوی برد و وتی کە ناتوانرێت لە هیچ کەنیسەیەکی یۆنانیدا بنێژرێت. سەرەڕای ئەم فەتوایە، زیاتر لە ٥٠ هەزار کەس لە زێدی خۆی کۆبوونەوە و نیکۆس کازانتزاکیسیان لە زێدی خۆی بە خاک سپێردرا. بەردی گۆڕەکەی بەم شێوەیەیە:
کتێبەکان
زۆربای یۆنانی
مەسیحی دیسان لە خاجدراو
ئازادی یا نەمان پۆل:نووسەرانی یۆنانی پۆل:شانۆنامەنووسانی یۆنانی پۆل:وەرگێڕەکانی دانتێ ئەلیگیێری پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣ پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ١٩٥٧
سەکووی کوڵسە
سەکووی کوڵسە (Sekûy Kwiłse، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باکوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی سەکووی کوڵسە بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٦ کەس لە ١٧ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
کۆماری چیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کۆماری چیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ھاربڕ
ھاربڕ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ناو
لەم گوندەدا کانی بەرد ھەیە، کە بەم بەردانە دەڵێن بەردی ھاڕین، بەردی ھاڕین بەردی بەرداشی ئاش و دەستاڕە، لە کانی بەردەکان ئەم بەردانەیان بڕیووە و لەوەوە ناوەکەی ھاتووە و بووەتە ھاربڕ.
جوگرافیا
ھاربڕ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سوورێن، بانە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی دارۆخان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھەرمێ دۆڵ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی ژاژ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جاک کیربی
جاک کیربی (لەدایکبووی ٢٨ی ئابی ١٩١٧–٦ی شوباتی ١٩٩٤) ھونەرمەند و نووسەر و سەرنوسەری کتێبی کۆمیکی ئەمریکی بووە، بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە داھێنەرە سەرەکییەکانی میدیاکە و یەکێک لە بەرھەمھێنەرە بەرھەمدار و کاریگەرەکانی دادەنرێت. لە شاری نیویۆرک گەورە بووە و فێری کێشانی فیگەری کارتۆن بووە بە شوێنپێھەڵگرتنی کارەکتەرەکانی کۆمیک ستریپ و کارتۆنی سەرنوسەری. لە ساڵانی ١٩٣٠دا ھاتە ناو پیشەسازی کۆمیکی تازەپێگەیشتوەوە، تایبەتمەندییە جۆراوجۆرەکانی کۆمیکی لەژێر ناوی قەڵەمی جیاوازدا کێشا، لەنێویاندا جاک کورتیس، پێش ئەوەی لە کۆتاییدا لەسەر جاک کیربی جێگیر بێت. لە ساڵی ١٩٤٠ لەگەڵ نووسەر و سەرنوسەر جۆ سیمۆن کارەکتەری سووپەرھیرۆیییە سەرکەوتووەکەی کاپتن ئەمریکایان بۆ فیلمی تایملی کۆمیکس دروست کرد کە پێش فیلمی مارڤێڵ کۆمیکس بوو. لە ساڵانی چلەکاندا، کیربی بەردەوام لەگەڵ سیمۆن یەکیان دەگرت و چەندین کارەکتەری بۆ ئەو کۆمپانیایە و بۆ بڵاوکراوەکانی کۆمیکی نیشتیمانی دروست کرد، دواتر بوو بە دی سی کۆمیکس.
سەرچاوەکان
پۆل:جووە ئەمریکییەکان لە سەربازی پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ١٩٩٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
ئەڵبەس دەمبڵدۆر
ئاڵبەس پێرسیڤەڵ وەلفەرک برایەن دەمبڵدۆر  کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە زنجیرەی ھاری پۆتەر لە درووستکردنی جەی کەی ڕۆولینگ. بۆ زۆربەی زنجیرەکە، ئەو بەڕێوەبەری قوتابخانەی جادوویی ھۆگوارتزە.
ئاشکرایە کە ئەو دامەزرێنەر و سەرکردەی فەرمانی (فینکس)ە، دەستەیەک کە درووستکراوە بۆ شەڕکردن لە دژی لۆرد ڤۆولدمۆرت، پیاو خراپی زنجیرەکە.
دوکی یۆرک و ئەلبانی
دوکی یۆرک و ئەلبانی ناونیشانێکی خانەدانییە لە پیراجی بەریتانیای مەزن. ناونیشانەکە سێ جار لە ماوەی سەدەی ١٨ دا دروست بووە و بە زۆری دراوە بە کوڕی دووەمی پاشاکانی بەریتانیا. نازناوەکە لە ئینگلیزی دوکی یۆرکە ولە سکۆتلەندیش دوکی ئەلبانییە.
مێژوو
لەکۆندا ھەردوو ناونیشانی دوک بە جیا بەکار دەھاتن لەلایەن پێریجەکانی ئینگلتەرا و سکۆتلەندا (نەوەی پاشا). ھەریەکەیان بۆ کوڕی دووەمی پاشا بووبووە ناونیشانێکی نەریتی، لەدواییدا لێک دران و بوون بە یەک ناونیشان (بەڵام بە جیا خەڵات دەکران).
لە ماوەی سەدەی ھەژدەھەمدا دووانەیی یۆرک و ئەلبانی لە پیراگی بەریتانیای مەزندا سێ جار دروست بوو ئەم ناونیشانە سەرەتا لەلایەن دوک ئێرنست ئابوس لە برونزویک-لۆنبورگ، بیشۆپی ئۆسەنبروک، کە بچووکترین برای پاشا جۆرجی یەکەم بوو بەکارھات.
دووەم بەکارھێنانی ناونیشانەکە بۆ شازادە ئیدوارد برای بچووکتر لە جۆرجی سێیەم بوو ئەویش بەبێ کێشە مرد، ھیچ کات ھاوسەرگیری نەکرد بۆیە بەکارھێنانی بۆ جاری سێیەم بۆ شازادە فرێدریک ئۆگۆستۆس کوڕی دووەمی پاشا جۆرجی سێیەم بەکارھاتەوە چەندین ساڵ وەک فەرماندەی گشتی سوپای بەریتانیا خزمەتی کردووە، لە نێوخەڵکدا بە (دوکی کۆنی گەورە) یاخود (گەورەی یۆرک) بەناو بانگ بوو بەبێ کێشەی شەرعی مرد.
شێت (فیلم)
سایکۆ یان شێت (بە ئینگلیزی: Psycho) فیلمێکی ترسناکی دەروونی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٦٠ کە لەلایەن ئەلفڕێد ھیچکۆکەوە بەرھەم ھێنراوە و دەرھێنراوە. سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن جۆزێف ستیفانۆ نووسراوە و لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی نووسەری ئەمریکی ڕۆبێرت بلۆچ لە ساڵی ١٩٥٩ بە ھەمان ناوە، لە فیلمەکەدا ئەنتۆنی پێرکنز، جانێت لی، ڤێرا مایڵز، جۆن گاوین، و مارتن بالسام ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. سەرەتا فیلمەکە پێداچوونەوەی ئەرێنی و نەرێنی وەرگرت، بەڵام گەڕانەوە سینەماییەکانی زۆر باش بوو و پاڵێوراو بوو بۆ چوار خەڵاتی ئۆسکار. ئەمڕۆ بە یەکێک لە دیارترین فیلمەکانی دەرھێنانی ئەلفرێد ھیچکۆک دادەنرێت، فیلمەکەش بە یەکێک لە کاریگەرترین فیلمە ترسناکەکان دادەنرێت. دواتر کۆمەڵێک بەشی تری فیلمەکە درووستکرا و لە ساڵی ١٩٩٨ دووبارە بەرھەمی ھێنایەوە.
سوودان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سوودان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
٢٠ی جۆزەردان
٢٠ی جۆزەردان ٨٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٨٨
جامی سوپەری ئیسپانیا ١٩٨٨ لەنێوان بارسیلۆنا و ڕیال مەدریدی پاڵەوانی لالیگای ١٩٨٧ ـ ١٩٨٨ بەڕێوەچوو یاریەکان لە ٢١ی ئەیلول و ٢٩ی ئەیلولی ١٩٨٨ بەڕێووەچوو، کەتێیدا یانەی ڕیال مەدرید بەئەنجامی ھەردوو یاری ٣ ـ ٢ بووە پاڵەوانی جامەکە
سەرچاوە
پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
٢١ی جۆزەردان
٢١ی جۆزەردان ٨٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
ئەڵوەنقولی
جوگرافیا
ئەڵوەنقولی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕاھاتن بە گۆڕانی ئاووھەوا
ڕاھاتن بە گۆڕانی ئاووھەوا وڵامێکە بە گۆڕانی ئاووھەوا و پرۆسەی خۆڕێکخستنە لەگەڵ ئاووھەوای ڕاستی یا ئەو ئاووھەوایەی لە داھاتوودا چاوەڕێ دەکرێ. پانێلی نێوحکوومەتیی گۆڕانی ئاووھەوا ئەم چەمکە بەم جۆرە پێناسە دەکات: "پرۆسەی خۆڕێکخستن لەگەڵ کاریگەرییەکانی ئاووھەوای ڕاستی یا ئاووھەوای چاوەڕێکراو لە داھاتوودا. لە سیستەمە مرۆڤییەکاندا ڕاھاتن ھەوڵی ئەوە دەدات کە خەسارەکان کەم بکاتەوە یا خۆیان لێ بپارێزێت یا ئەو دەرفەتانەی دێنە پێش کەڵک لێ وەربگرێت." ئەم ڕاھاتنە زۆربەی بوارەکانی ژیانی مرۆڤ وەک کشت و کاڵ، پیشەسازی، ژێرخانەکان و پەروەردە دەگرێتەوە. بۆ نموونە دەربارەی ژێرخان پێویستە ئەوە بزانرێت کە گۆڕانی ئاووھەوا چ کاریگەرییەکی چاک یا خراپی لەسەر ژێرخانەکان دەبێت و چ جۆرە گۆڕانکارییەک پێویستە لە داڕشتن، دروستکردن و جۆری کەرەستەکاندا بدرێت بۆ کەمکردنەوەی زەرەرەکان و زیادکردنی سوودەکانی گۆڕانی ئاووھەوا.
زاک پێن
پێن لە شاری نیویۆرک لەدایکبووە. کوڕی بازرگان و پارێزەری نیویۆرک ئارسەر پێنە.
ڕاھاتن بە گۆڕانی ئاووھەوا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گۆڕانی ئاووھەوا پۆل:ئاووھەوا
فڕۆکەخانەی خوڕەماوە
فڕۆکەخانەی خورەماوە فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە کە دەکەوێتە شاری خورەماوە ناوەندی پارێزگای لوڕستان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. لە ١٢ی شوباتی ٢٠٠٢ فڕۆکەی تووپۆلڤ-١٥٤ی سەر بە کۆمپانیای ئێران - ئەیرتوور لە تارانەوە بەرەو فڕۆکەخانەی خورەماوە بەپێ ڕۆیشت، بەڵام کاتژمێر ٧:١٠ خولەک کەوتە خوارەوە، کاتێک لە فڕۆکەخانەی خورەماوە ئامادەکاری بۆ فڕین دەکرد. دوای لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکان، پەرویز ئەحمەدی فەر، فڕۆکەوانی فڕۆکەکە بە تاوانی تێکشکانەکە دۆزرایەوە. لەگەڵ ئەوەشدا دەنگۆی ئەوە هەبوو کەمووشەکە ڕووکەشەکان بە زەویدا لە ئاسمانی گەڕیدەی ئیمام عەلی سوپای پاسداران دا هەر ١١٩ سەرنشینەکەی ناو کەشتیەکە لە پێکدادانەکە کوژران.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران پۆل:فڕۆکەخانەکانی کوردستان پۆل:خورەماوە
٢٢ی جۆزەردان
٢٢ی جۆزەردان ٨٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٨١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٨٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی جۆزەردان
سەربازخانەی سەلمانی فارسی
سەربازخانەی سەلمانی فارسی (Serbazxaney Selmani Farsî، ) دێیەکە لە گوندستانی ئاقاری باشوور، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی سەربازخانەی سەلمانی فارسی بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٩٣ کەس لە ٢٥ بنەماڵەدا بووە.
سەربازخانەی سەلمانی فارسی
سەربازخانەی سەلمانی فارسی، کە سەربازخانەیەکی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە لەم دێیەدا داکەوتووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
کەرستەکانی جەنگ (زنجیرە)
کەرستەکانی جەنگ میدیایەکی مافی دەستوورییە، تیشکی خستە سەر زنجیرەیەک یاریی ڤیدیۆیی کە لەلایەن ئیپیک گەیمزەوە دروستکراوە، ھەروەھا لەلایەن کۆمپانیای کۆلەیشن پەرەی پێدراوە و بەڕێوەدەبرێت، و ستۆدیۆکانی Xbox Game خاوەندارێتی دەکات و بڵاوی دەکاتەوە. ئەم زنجیرەیە بە یارییە ڤیدیۆیییەکانی تەقەکەر کەسی سێیەم بەناوبانگە، کە بە ناوبەناوی ناونیشانی یارییە ڤیدیۆیییەکانە، زنجیرەیەکی کتێبی کۆمیدی حەوت ڕۆمانە بۆ خۆگونجاندنی پشت ھەڵبەستن و چەندین کەلوپەلی بازرگانی تەواوکراوە.
سێیەلۆگی ڕەسەن سەرنج دەخاتە سەر ململانێی نێوان مرۆڤبوون و خشۆکەکانی ژێرخاک کە بە Locustsی بە جیھانی سیرا ناسراوە. یەکەم ستایلی یاریی کەرستەکانی جەنگ لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ بۆ ئێکس بۆکس ٣٦٠ دەرچوو. یارییەکە دوای ئەوە دەکەوێت کە مارکۆس فۆنیکس پاڵەوانی ناو ھاوپەیمانی حکوومەتە ڕێکخراوەکان ئەرکی سەرکردایەتی کردنی ھەوڵێکی کۆتایی دڕندانەی لەناوبردنی کەلەپچەکردن و ڕزگارکردنی مرۆڤایەتی دەدات. دوو تایتڵی تری ھەیە، بەناوەکانی «کەرستەکانی جەنگ ٢» ٢٠٠٨، «کەرستەکانی جەنگ ٣» ٢٠١١. کەرستەکانی جەنگ بووە یەکێک لە باشترین فرۆشترین مافی دەستووری بۆ ئێکس بۆکس ٣٦٠ زنجیرەکە ناسراوە بە سەرنجدان لەسەر ڕووپۆشکردنی شەڕ، کە تێیدا یاریزانەکان دەتوانن ئامانجەکان بەکاربێنن بۆ ئەوەی دووربن لە تەقەکردن یان بە سەلامەتی بمێنەوە. کەرستەکانی جەنگ لە نێو بەناوبانگترین و پڕترین یارییەکان بوو لەسەرXbox Live.