cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ڕیزبەندی ولاتە براوەکانی مەدالیای ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
alt=China's men's table tennis team during the 2012 Summer Olympics/|وێنۆک|وەرزشوانانی چین توانیان بەرگری لە مەدالیای زێری خولی پێشوویان بکەن لە ڕکابەرییەکانی تێنسی سەرمێز. alt=Victoria Pendleton competing at the London Summer Olympics in August 2012.|وێنۆک|ڤیکتۆریا پێندلتۆن خانمە وەرزشکاری پایسکیل سواری بەریتانی یەکەم مەدالیای زێڕی بردەوە لە ڕکابەری پایسکیل سواری ناو ھۆڵ لەسەر ئاستی خانمان alt=Medalists of the Men's Archery Team Competition during the 2012 Summer Olympics.|وێنۆک|مەدالیاوەرگراوەکانی ڕکابەری تیرکوانی سەر ئاستی پیاوان alt=Photo of the US Women's Soccer Team in 2012|وێنۆک|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەمریکا سێیەم مەدالیای زێری یەک لە دوای یەکی ئۆڵمپیادی بەدەست ھێنا. وێنۆک|[[یووسێن بۆڵت سەرکەوتووترین وەرزشوانی ڕاکردنی خێرای گۆڕەپان و مەیدان توانی پارێزگاری لە مەدالیاکانی بکات بۆ دووەم جار لەسەر یەک مەدالیای لە ڕاکردنی ١٠٠ مەتری، ٢٠٠ مەتری بەدەست ھێنا ]]
سەرچاوەکان
پۆل:خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیادی ھاوینە پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢
حامرون، ماڵتا
حامرون شارێکی ناوچەی حاربوری باکووری وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ١١٫١٩٥ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٩٫٥١٣ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
١٥٧٣
ساڵی ١٥٧٣ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٣
بڕیارنامەی ٣٥١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٥١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەندامێتیی بەنگلادێش. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٧٦‌ەم،   پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:مێژووی بەنگلادێش پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
خەلافەتی ڕاشدین
خەلیفەکانی ڕاشدین ئەو چوار فەرمانڕەوا موسڵمانەن کە لەدوای مردنی پێغەمبەری ئیسلام محەممەد، حوکمی موسڵمانانیان کردووە.
ئەبووبەکری سدیق
یەکێکە لەو ھاوەڵانەی کە ھاوڕێیەتی پێغەمبەریکرد لەسەرتای ئیسلامەوە، و زۆر نزیک بووە لێوەی، یەکەم خەلیفەی ڕاشدین و یەکێکە لەو دە کەسەی مژدەی بەھەشتیان پێدراوە، ناسراوە بە سدیق لەبەر ئەوەی باوەڕی بە محەممەد کردووە لە بەسەرھاتی ئیسرا و میعراج، ھەروەک باوەڕی بە ھەموو شتێکی پێغەمبەرکردووە، و لە کاتی نەخۆشی پێغەمبەردا، داوای لە ئەبووبەکر کرد نوێژبە موسڵمانان بکات، ولەدوای کۆچی دوایی پێغەمبەرموبایەعەی خەلافەت درا بە ئەبووبەکر لە سەقیفەی بەنی ساعدە، لە ساڵی ١١ی کۆچی خەلافەتی گرتە دەست و بۆماوەی دوو ساڵ و چوار مانگ بەردەوام بوو، لە ماوەی دەسەڵاتیا شەڕی ڕەدە ڕوویدا، و فەرمانی بە کۆکردنەوەی قورئان کرد. کۆچی دوایی کرد لە ساڵی ١٣ی کۆچی.
گرنگترین ڕووداوەکانی سەردەمی ئەبووبەکر
thumb|360px|right|خەلافەتی ئەبووبەکر لە فراوانترین ئاستیدا، ساڵی ٦٣٤ک
عومەر کوڕی خەتتاب
دووەمین و بەھێزترین خەلیفەی ڕاشدینە و یەکێکە لەو دە کەسەی مژدەی بەھەشتیان پێدراوە، خەلافەتی گرتە دەست بە داوای ئەبوبەکر و موبایەعەی ھاوەڵەکان، سەردەمی عومەر ناسراوە بە فراوانبوونی دەوڵەتی ئیسلامی کە فەتحی شام ومیسر وئەرمینیا وفارس وقودسی کرد و مزگەوتی ئەقسا بۆیەکەم جار کەوتە دەستی موسڵمانان، سەردەمی عومەر ئەناسرێت بە سەردەمی فتوحات ودادپەروەری وسەردەمی زێڕینیدەوڵەتی ئیسلامی، چەندین ناوەند ودەزگای بۆ خزمەتی موسڵمانان بۆیەکەم جار بنیاتنا، شەھید کرا لە ساڵی ٦٤٤ز. thumb|360px|خەلافەتی عومەری کوڕی خەتاب لە فراونترین ئاستیدا
عوسمان کوڕی عەفان
thumb|350px|right|خەلافەتی عوسمانی کوڕی عەفان لە فراوانترین ئاستیدا، ساڵی ٦٥٥ک سێیەم خەلیفەی ڕاشدین و یەکێکە لەو دە کەسەی مژدەی بەھەشتیان پێدراوە، حوکمی گرتە دەست لە دوای عومەر کاتێک لە تەمەنی ٦٨ساڵیدا بوو، لە سەردەمی عوسماندا موسڵمانان قوبرسیان فەتح کرد و یەکەم کەشتیی دەریایی ئیسلامی دروستکرا بۆ ئەوەی سنورێک دابنێت بۆ پەلاماردانی بیزەنتییەکان لە کەنارەکانی دەریای ناوەڕاست، ھەروەک لە سەردەمی عوسماندا قورئان لە یەک بەرگدا کۆکرایەوە و چەندین چاپی لێگیرایەوە، کوژرا بە شێوەیەکی ئازاراوی لە مەنزڵگاکەی خۆیدا.
عەلی کوڕی ئەبوتالیب
کوڕی مامی پێغەمبەرو چوارەم خەلیفەی ڕاشدینە، موسڵمانان موبایەعەیان پێدالە دوای کوژرانی عوسمان، لەگەڵ گرتنە دەسەتی دەسەڵاتدا والییە کۆنەکانی لادا و کەسانی تری لە شوێنیاندانا، لە ماوەی دەسەڵاتیا ئاژاوە و شەڕ ڕوویان دا کە گاریگەرییەکی گەورەیان لە سەر داھاتووی مێژووی جیھانی ئیسلامی ھەبوو وەک شەڕی جەمەل لە دژی تەڵحە و زوبێر و عائشەی کچی ئەبوبەکر کە داوای تۆڵە سەندنەوەی عوسمانیان ئەکرد و کۆتایی ھات بە کوژرانی تەڵحە وزوبێروسەرکەوتنی عەلی، و شەری سەفین ڕوویدا لە دژی معاویەی کوڕی ئەبو سوفیان، کە ئەویش داوای خوێنیعوسمانی ئەکرد، عەلی کوژرا بەپێی پیلانی خواریجییەکان وبە مردنی عەلی خەلافەتی ڕاشدین کۆتایی پێھات. thumb|360px|right|دەوڵەتی ئیسلامی لە سەردەمی عەلی کوڕی ئەبوتالیب، ناوچەی ڕەنگە سەوزە کاڵەکە بە تەواوەتی لە ژێر دەسەڵاتی عەلیدا نەبووە.
فراوانبوونی سەربازی
سەردەمی خەلافەتی ڕاشدین، دەوڵەتی ئیسلامی بەھێزترین دەوڵەت بوو لە ڕووی سەربازییەوە لە کاتانەدا فراوانترین ڕووبەری ھەبوو، کە دەوڵەتی ئیسلامی حیجاز وشام ومیسر وعێراق وفارس وخۆراسانی لە خۆ ئەگرت. سوپایخەلافەتی ڕاشدین یان سوپای موسڵمانان لە سەردەمی خەلافەتی ڕاشدین، ھەیئەیەکی سەربازی سەرەکی بووە لە سەرەتای فەتحە ئیسلامییەکاندا لە سەدەی حەوتی زاینی، ئەو کاتانە سوپای ئیسلام دەرکەوت وەک ئاستێکی بەرزی ڕێکخستن و یەکێک بوو لە بەھێزترین سوپاکانی جیھان لە ھێز وچالاکیدا. قەبارەی سوپاکە ١٣٬٠٠٠ سەرباز بوو لە ساڵی ٦٣٢ز، بەڵام لەگەڵ فراوانبوونی خەلافەتدا، سوپا فراوان بوو تا ئەگەیشتە ١٠٠٬٠٠٠ سەرباز لە دەوروبەری ساڵی ٦٥٧ز، ولە سەرکەوتوو ترین سەرکردەکانی سوپاکە، خالید کوڕی وەلید کە سەرکردەی فەتحی ئیسلام بوو بۆوڵاتی فارس وسوریا، ھەروەھا عەمری کوڕی عاس، سەرکردەی فەتحی ئیسلامی بوو بۆ میسر.
ڕێکخستنی سوپا
خەلیفە عومەر یەکەم فەرمانڕەوای موسڵمانان بوو کە سوپای ڕێکخستوەک دەزگایەکی دەوڵەت، و ئەم چاکسازییە لە ساڵی ٦٣٧زدا بوو، لە سەرەتادا لە ھۆزی قوڕەیش وپشتیوانان پێکدەھات، وئەم ڕژێمەگەشەی کرد تا ھەموو نیمچە دوورگی عەرەبی گرتەوە لەو خاکانەی فەتح کراوان، ھەموو ئەوانەی ئەتوانن بەشداری شەڕ بکەن ناویان تۆمار کرا وخشتەی ئاستە جێگیرەکاندیار کرا، وئەو پیاوانەی ناویان تۆمار کرا بۆ خزمەتی سەربازی دوو بەش بوون، موچەیان ئەدرێتێلە سەرەتای مانگی موحڕەم، وزیادەکەیان وەرئەگرن لە وەرزی درەودا. ومۆڵەت دەدرێتبە پیاوەکان لە کاتی دیاری کرودا، ئەو ھێزانەی لە ناوچە دوورەکاندا کۆبوونەتەوە، چوار مانگ جارێک مۆڵەت وەرئەگرن.
ھەموو دەستەیەکی سوپا ئەفسەرێکی خەزانە و ژمێریار و قازی وژمارەیەک وەرگێڕیان لەگەڵدا بووە ھەروەھا پزیشک و تیمارکەر. بزوتنەوە سەربازییەکان بەپێی وەرزەکان ڕێکئەخران، لە وڵاتە ساردەکاندا لە وەرزی ھاویندا ڕێکئەخرا، ولە وڵاتە گەرمەکاندا لە زستاندا ڕێکئەخران، ولە بەھاردا ھێز ئەنێران بۆ ئەو وڵاتانەی کەش وھەوایەکی باشی ھەیە.
بەپێی زانیارییەکان ھەموو سەربازێک ئەبێت کە چەند شتێکی تایبەتی لەگەڵ خۆی بپارێزێت، لەوانەش مقەست وھەندێک لۆکە وجانتای خواردەمەنی و… ھتد. وزانیاری تایبەت دەرچوو لە خەلیفە عومەرەوە داوای خوێندن و ڕاھێنانیسەربازەکان ئەکاتەوە لەسەر چوار شت، ئەوانیش، ئەسپ سواری، ونیشانە گرتن ومەلەوانی وڕۆیشتنی پێخاوسی بوون.
ڕژێمی کۆمەڵایەتی
لە سەردەمی خەلیفە عومەردا بیت المال (خەزێنەی دەوڵەت) بنیاتنرا وفراوانکرا ودەزگایەکی بنیاتنا بۆ بەڕێوەبردنی دارایی دەوڵەتەکە. لەماوەی فەتحەکاندا، ولەزۆربەیحاڵەتەکاندا، خەلیفەکان ئاگاداری خەرجی وبنیاتنانی پرد وڕێگاکان بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:سوننە پۆل:ھاوەڵەکان پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
دەگاگا
دەگاگا (Degaga، ) دێیەکە لە گوندستانی ڕەزاو، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی دەگاگا بە شێوەزاری ھەورامی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٩٤٧ کەس لە ٢٨٦ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
تۆنی کرووس
تۆنی کرووس لەدایکبووی ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠ لە گرایفسوالد لە ئەڵمانیا. کرووس یاریزانی تۆپی پێی ئەڵمانیاییە و یاری بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا و یانەی ڕیال مەدریدی ئیسپانی دەکات، کرووس ژمارە ٨ دەپۆشێت و لەھێڵی ناوەند یاریدەکات.
سەرەتاکان
سەرەتای پەیوەندیکردن بەتۆپی پێ دەگەڕێتەوە بۆ تەمەنی حەوت ساڵی واتا لەساڵی ١٩٩٧ ڕووی کردە یانەی [گرایفسوالد ئێس ڤی کە یانەی ئەو شوێنەیە کە لێوەی لەدایکبووە، کرووس لەو یانەیە بەردەوام بوو لە پێگەیشتن و تا ساڵی ٢٠٠٢ لەو یانەیەدا مایەوە. لەساڵی ٢٠٠٢ ڕوویکردە یانەی ھانسا ڕۆکستار لەپاشان لەساڵی ٢٠٠٦ ڕوویکردە تیپی لاوانی یانەی بایەرن میونخ.
ڕیال مەدرید
لە ١٧ی تەممووزی ٢٠١٤ پەیوەندی بەیانەی ڕیاڵمەدریدی ئیسپانی دەکات کە نرخی بۆندەکەی لەنێوان ٢٥ بۆ ٣٠ میلیۆن یۆڕۆیە، لەگەڵ ڕیاڵمەدرید بەردەوام بوو لەسەر ئاستە بەرزەکەی و لەگەڵ یانە نوێیەکەی لەیەکەم وەرزیدا توانی جامی سووپەری ئەورووپای ٢٠١٤ و جامی جیھانیی یانەکانی ٢٠١٤ وەربگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
دژە ئێسترۆجین
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانی فولڤێسترانت دژە ئیسترۆجینەکان، ھەروەھا بە دژە (چالاکاری وەرگرەکانی ئیسترۆجین)ـش ناسراوە، یان بلۆکەری ئیسترۆجین، جۆرێکی دەرمانن کەوا ڕێگری لە ئیسترۆجین دەکات لەوەی کار و چالاکیەکانی خۆی لەناو جەستەدا ئەنجام بدات. کارەکانیان بە خاوکردنەوە یان بلۆکردنی وەرگرەکانی ئیسترۆجین دەبێت کە دەبێتە ھۆی بلۆکردن یان وەستاندن و سەرکەوتن بەسەر بەرھەمھێنانی ئیسترۆجین. دژە ئیسترۆجینەکان بەشێکن لە سێ بەشەکەی تر ئەوانی تر بریتین لە ( دژە ئەندرۆجین، دژە پڕۆجێستۆجین)
سەرچاوەکان
پۆل:دژە ئیسترۆجینەکان پۆل:دژە ئێسترۆجین
برنج
thumb|خانمە جووتیارێک لە کەمبۆدیا خەریکی چاندنی برنجە thumb|دنکە برنج thumb|برنج و مەرەگە
برنج یان ڕز خۆراکی سەرەکیی زۆربەی ژەمەکانە لە سەرتاسەری جیھاندا. دانەوێڵەیەکی ھاوینییە و پێویستی بە ئاوی زۆر و بەرزی پلەی گەرما ھەیە.
مێژوو
زاناکان مێژووی دەرکەوتنی ڕواندنی برنج دەگەڕێننەوە وڵاتی چین لە دۆڵی ڕووباری یانگتیسی، کە ١٠٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا لەوێ بەرھەمھێنراوە، ئەمڕۆکە برنج لەسەرتاسەری جیھان بەرھەمدەھێنرێت.
مارساسکالا
مارساسکالا شارێکی ناوچەی ماڵتای باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٤٫٧٧٠ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٩٫٢٩٨ کەس.
برنج
پێکھاتەکەی
برنج سەرچاوەیەکی باشی نیشاستەیە (کاربۆھیدرات) کە لە لەشدا دەگۆڕدرێت بۆ شەکری گلوکۆز.
مارساسکالا
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
برنج
ڕێژەی بەرھەمھێنانی برنج
تاکوو ساڵی ١٩٦٠ ساڵانە بڕی ٢٠٠ میلیۆن تۆن لەسەرتاسەری جھیاندا برنج بەرھەمھێنراوە. لە ساڵی ٢٠٠٤ دا گەیشتۆتە ٦٠٠ میلیۆن تۆن.
بەستەری دەرەکی
پۆل:دانەوێڵەکان پۆل:برنج
تێرجان
تێرجان یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای ئەرزگان ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ١٨٫٧٢٣ کەس بووە، کە نزیکەی ٥٫٤١٦ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەرزگان پۆل:ئەرزگان
فوومیھیکۆ ماکی
فوومیھیکۆ ماکی (بە ئینگلیسی: Fumihiko Maki)، لەدایکبووی ٦ی ئەیلوولی ١٩٢٨، تەلارسازی ژاپۆنییە.
فوومیھیکۆ ماکی ساڵی ١٩٩٣ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نژیاروانانی ژاپۆنی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:خەڵکی تۆکیۆ پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆکیۆ
١٥٧٤
ساڵی ١٥٧٤ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٤
شارل ژۆزێف، پرانس دو لینی
شارل ژۆزێف، پرانس دو لینی نووسەر و وێژەناسی سەدەی ھەژدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٥ پۆل:مردووانی ١٨١٤
Charles-Joseph, prince de Ligne
گولشەن، تاجیکستان
گولشەن شارۆچکەیەکی شارستانی فەرخارە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٩٠٦٦ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:پارێزگای خەتلان
مەیوان
مەیوان (Meywan، ) دێیەکە لە گوندستانی شێوەسەر، لە ناوچەی باینگانی شارستانی پاوە، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی مەیوان بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ١٣٧ کەس لە ٣٥ بنەماڵەدا بووە.
کۆمەڵە دوورگە
کۆمەڵە دوورگە ئەرخەپێل یان کۆمەڵ یان زنجیرەیێکە لە دوورگەکان، کۆمەڵە دوورگە زیاتر لە دەریا ئازادەکان دا بوونیان هەیە و دەشکرێ لە تەنیشتیان پارچە زەویەکی گەورەی لێ بێ؛ نموونەیەک بۆ ئەمە سکۆتلاندە کە ٧٠٠ دوورگەی لە تەنیشت خۆی هەیە. کۆمەڵە دوورگەکان زۆرتر بووڵکانین و بە دڕێژایی بەرزبوونەوەکانی نێوان ئوقیانووسەکان درووست دەبن ، بەڵام دەکرێ هۆکارگەلی زۆری تریش ببنە هۆکاری وەدی هاتنیان، لەوانە داخووران و نیشتنەوە.
گەورەترین کۆمەڵە دوورگە لە جیهان لە باکووری کانادا، جیرانی ئۆقیانووسی ئارکتیکە.
١٥٧٥
ساڵی ١٥٧٥ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٥
بڕیارنامەی ٣٥٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٥٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی حوزەیرانی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەندامێتیی گرانادا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٧٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:مێژووی گرینادا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
دوورگەکانی ئەشمۆر و کارتیەر
دوورگەکانی ئاشمۆر و کارتیەر دوو کۆمەڵە دوورگەی بچووک و نزمن کە لە ناوچەی گەرمەسێری ئوقیانووسی هیندی هەڵکەوتوون، ئەو دوورگانە لە باشووری ئیندۆنیزیا و باکووری ئوسترالیان و بەشێکن لە خاکەکانی دەرەوەی ئوسترالیا
جوگرافیا
سنووری کۆمەڵە دوورگەکانی ئاشمۆر (لە ڕۆژاوا) و کارتیەر (لە ڕۆژهەڵات) بە گشتی ١٩٩،٤٥ km2 کە لە نێو شیلانە دەریاییەکان دایە. لەو پانتاییە نزیک بە ١١٤،٤٠٠ km2 بریتیە لە وشکی. ئەو خاکە تا ساڵی ٢٠٠٧ لە لایەن کانبێرا و لە ڕێگای وەزارەتی دادی وڵاتی ئوسترالیا بەڕێوەدەبرا، بەڵام لەو ساڵەوە درایە وەزارەتی گواستنەوەو گەیاندن.
ژینگەزانی
ئەم دوورگانە لە ساڵی ١٩٨٣ وەکوو ناوچەی پارێزراوی دەریایی هەژمار دەکرێن، جۆراوجۆری گیانلەبەران لەو دوورگەیە دا گەلێک زۆرە. هەروەها لە لای ڕۆژاوای ئەم دوورگانە و لە دەریای تیمۆر و ئارافۆرا دا ١٤ جۆری جیاوازی ماری دەریایی و زیاتر لەهەر شوێنێکی تر بەدی کراوە. جگە لەوەش هەبوونی هەڵدێر و کەندی شیلانی و ژیانی گیانلەبەرە ئاوژییەکان گرینگی ئەم ناوچەی زیاد کردووە. ڕێککەوتنامەی نێوان وڵاتی ئیندۆنێزی و ئوسترالیا بوو بە هۆکارێک تا ماسیگرەکانی ئیندۆنیزیا ئاستەنگێکی زیاتریان لەم ناوچانە دا هەبێت.
ئابووری و کۆچبەری
هیچ چالاکیەکی ئابووری لەم دوورگانە دا بوونی نیە. دوورگەی ئاشمۆر نزیکترین بەشی خاکی ئوسترالیایە لە ئیندۆنیزیا بوو کە حەشارگەیەکی پەسەندکراو بوو بۆ پەنابەران و پەناخوازان کە لە لایان قاچاخچیەکان دەبردرانە ئوسترالیا. کاتێک دەچوونە ناو ئەم دوورگانە بە بیانووی ئەوەی کە گەیشتوونەتە خاکی ئوسترالیا و مافی پەنابەریان داوا دەکرد. ئەمە بەرە بەرە بوو بە هۆکارێک بۆ خراپ بوونی ناوی ناوچەکە، لە کاتێک دا کە کۆمەڵێک پەنابەری سیاسی هەلاتنە ئەم دوورگانە بابەتەکە گرینگتر بوو.
سەرچاوە
پۆل:دوورگەکانی ئاشمۆر و کارتیەر پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا پۆل:دوورگەکانی ئوسترالیا پۆل:دوورگە بەتاڵ لە دانیشتووانەکان پۆل:دوورگە بەتاڵ لە دانیشتووانەکانی ئوسترالیا پۆل:ناوچە کێشە لەسەرەکانی ئوسترالیا پۆل:ناوچە کێشە لەسەرەکانی ئیندۆنیزیا پۆل:خاکەکانی دەرەوەی ئوسترالیا
ئازادی، ئاغجەلەر
ئازادی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاغجەلەر، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مەلا زیاد
مەلا زیاد یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی تەقتەق لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
دانیشتوان
بە پێی سەرژمێری ناوخۆیی ناحیەی تەقتەق، لە ساڵی ٢٠١٣دا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە پێکھاتووە لە (١٨٠) کەس و (٥٨) خێزان. - [ ]
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
نیاوا
نیاوا (Niyawa، ) دێیەکە لە گوندستانی ڕەزاو، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی نیاوا بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٣٣٣ کەس لە ٨٩ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
تاداوۆ ئاندۆ
تادائۆ ئاندۆ (بە ئینگلیسی: Tadao Ando، بە ژاپۆنی:安藤 忠雄)، (لەدایکبووی ١٣ی ئەیلوولی ١٩٤١)، تەلارسازێکی ژاپۆنییە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نژیاروانانی ژاپۆنی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر
پاوۆلا
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٦٢٦ پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
ئێدوارد ڤیکتۆر ئەپلتۆن
سەرچاوەکان
Victor Appleton ویکی ئینگلیزی
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢ پۆل:مردووانی ١٩٦٥ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئێدینبەرە پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی
ئێرنست لۆرەنس
200px|وێنۆک|چەپ|ئێرنست ئۆرلاندۆ لۆرەنس ئێرنست ئۆرلاندۆ لۆرەنس (بە ئینگلیزی: Ernest Orlando Lawrence) (٨ی ئابی ١٩٠١ - ٢٧ی ئابی ١٩٥٨) فیزیکزانێکی ئەمریکی بوو، کە لە ساڵی ١٩٣٩ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت.
سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠١ پۆل:مردووانی ١٩٥٨ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی پۆل:ھاوپۆلە بیانییەکانی ئەکادیمیای زانستی نەتەوەیی ھیندی پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی پۆل:ئەندامەکانی ئەکادمیای زانستی شاھانەی سوێد
ڕەئفەت ھەجان
ڕەئفەت ھەجان بە ناوی تەواوی رفعت علی سلیمان الجمال ناسراو بە رافت الھجان جاسووسێکی بەھێز و ناوداری میسری بووە ، لە 1 یۆلیۆی ساڵی 1927 لە شاری دمیاتی میسر لە دایک بووە ، قوتابیەکی کەمتەرخەمبووە و گرنگی بەوانەکانی نەداوە و ھۆگری یاری کردن و شانۆگەری و سینەما بووە و لە 3 فیلمدا ڕۆڵی بینیوە و بەشێوەیەکی زۆر باش فێری زمانی ئینگلیزی و فەرەنسی بووە ، ساڵی 1946 تەخەڕوجی کردووە و لە کۆمپانیایەکی بیانی وەرگیراوە و دواتر بەتۆمەتی دزیکردن دەرکراوە. رافت الھجان دوای ئەوەی جۆرەھا ئیشی لەجۆراوجۆرەکانی جیھان کردووە بەبێ پاسپۆرت و کارتی سەوز لەگەڵ کۆمپانیایەکدا ڕۆشتووە بۆ ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا و دوای ڕاودوونانی لەلایەن بەڕێوبەرایەتی کۆچوکۆچبەرانەوە ڕۆشتووە بۆ کەنەدا و لەوێشەوە بۆ ئەڵمانیا و لەوێش لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیرکراوە و گەڕێندراوەتەوە بۆ میسر و دەستی کردووە بە ساختەکردنی ناسنامەکەیی و زیاتر لە ناسنامەیە ساختەی ھەبووە ، لەدوای شۆڕشی یۆلیۆی ساڵی 1952 کاتێک ویستوێتی بڕوا بۆ لیبیا ئەفسەرێکی بەریتانی گومانی لێکردووە کە کەسایەتیەکی جولەکەیە و دەستگیری کردووە و ڕەوانەی دەزگای زانیاری میسری کردووە. لەکاتی لێکۆڵینەوە لەگەڵ رافت الھجان بەڕاشکاوی باسی لەوەکردووە کە چۆن چاوی بەژمارەیەکی زۆر لەجولەکەکان کەوتووە و توانیوێتی لاسایی ھەڵسوکەوتەکانی ئەوان بکاتەوە ، کاتێکیش کە دەزگیرکراوە ناسنامەیەکی ئەفسەرێکی جولەکەی پێبووە بەناوی دیڤید ئەرنسۆن و لەلایەن حەسن حوسنی ئەفسەری پۆلیسی نھێنی میسرەوە لێکۆڵینەوەی لەگەڵدا دەکراو ئەویش دانی بەھەمووشتێکداناوە و ئاشکرای کردووە ئەوەنە ھەڵسوکەوتی لەگەڵ جولەکەکان کردووە بەشێوەیەک کە بۆتە بەشێک لەوان ، لەدوای پشکنین و بەدواداچون بۆ قسەکانی بۆیان دەرکەوتووە کە جولەکەکان رافت الھدان بەکێک لەخۆیان دەزانن و ھەرگیز گۆمان ئەوەیان نیە کە جولەکە نەبێت. لەکۆتاییدا حەسن حوسنی ئەو ئەفسەرەی لێکۆڵینەوەی لەگەڵ رافت الھجان کردووە دوو ھەڵبژاردەی خستۆتە بەردەمی یان بۆ ھەتاھەتایە زیندانی دەکرێت یاخود دەبێت ئایین و کەسایەتی خۆی بگۆڕێت و وەکو جولەکەیەک لەناو جولەکەکان ژیان بەسەربەرێت و کار بۆ بەرژەوەندیەکانی دەزگای زانیاری میسر بکات ، ئەویش ئەوەی ھەڵبژاردووە کە کار بۆ بەرژەوەندیەکانی دەزگای زانیاری میسر بکات و لەدوای بەھێزکردنی و مەشقپێکردنی لەھەموو بوارێکدا ، بەپاسپۆرتێکی ئیسرائیلیەوە و بەناوی جاک بیتۆنەوە کە گوایە کەسایەتیەکی ئیسرائیلیە ڕۆشتۆتە ئیسرائیل و وەکو بازرگانێکی ناودار لەوێ‌ کاری کردووە. رافت الھجان دوای ئەوەی بۆتە جێی متمانەی جولەکەکان و جۆتە نێو دەزگای زانیاری جەنگی ئیسرائیلیەوە و لەگرنگترین کارەکانی میسری ئاگەدارکردۆتەوە لەوەی کەلەلایەن 3 دەوڵەتەوە ھێرش دەکرێتە سەری ، ھەروەھا میسری ئاگەدارکردۆتەوە کە لەساڵی 1967 ھێرش دەکرێتە سەری ، زانیاری زۆر گرنگی داوە بەمیسر کە بۆتە ھۆی ئەوەی میسر لەجەنگی ئکتۆبەردا سەرکەوتن بەدەستبھێنێت. رفعت علی سلیمان الجمال ناسراو بە رافت الھجان دوای ئەوەی دووچاری نەخۆشی شێرپەنجەی سیەکان بۆتەوە لە 30 یەنایری ساڵی 1982 لە ئەڵمانیا کۆچی دوایی کردووە ھەر لەوێش نێژراوە.
سەرچاوە
ویکیی عەرەبی
کۆمیکس وەیڤ فیلمز
کۆمیکس وەیڤ فیلمز، ئینک. (株式会社コミックス・ウェーブ・フィルム) ستۆدیۆیەکی فیلمی ئەنیمەیشنی ژاپۆنی و کۆمپانیایەکی دابەشکردن و بڵاوکردنەوەیە، کە بنکەکەی کەوتووەتە شایۆودا، تۆکیۆ، ژاپۆن. ستۆدیۆکە بە فیلمە ئەنیمێ تایبەتمەندەکان، کورتەفیلمەکان، و بازگانییە تەلەڤیزیۆنییەکان، بەتایبەتیش ئەوانەی کە لەلایەن دەرھێنەر ماکۆتۆ شینکای دروست کراون، ناسراوە. لە ئازاری ٢٠٠٧ کاتێک کە لە کۆمیکس وەیڤ ئینک. جیا بوویەوە دامەزرا، کە سەرەتا لە ١٩٩٨ لە ئیتاچوو کۆرپۆرەیشن، ئاساتسوو (ئێستا ئەی دی کەی)، و چەند کۆمپانیایەکی تر پێکھاتبوو.
ڕافایێل مۆنیۆ
رافائێل مۆنێئۆ (بە ئینگلیسی: Rafael Moneo)، لەدایکبووی ٩ی ئایاری ١٩٣٧، تەلارسازی ئیسپانیایییە.
١٥٧٦
ساڵی ١٥٧٦ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
ڕافایێل مۆنیۆ
رافائێل مۆنێئۆ ساڵی ١٩٩٦ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نژیاروانانی ئیسپانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست
١٥٧٦
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٦
سەریاس
ئەمانەش ببینە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە
پیانۆژەنەکە (فیلم)
پیانۆژەنەکە (بە ئینگلیزی: The Pianist) فیلمێکی ژیاننامەیی، شەڕ و درامییە. لەدەرھێنانی ڕۆمان پۆلانسکییە. سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن ڕۆنالد ھاروودەوە نووسراوە. ئادریان برودی ڕۆڵی سەرەکی فیلمەکە دەبینێت کە ڕۆڵی پیانۆژەن و ئاوازدنەری پۆڵەندی ولادیسلاو شپیلمان دەبێنێت. فیلمەکە لە کتێبی ژیاننامەیی پیانۆژەکەنە (The Pianist) کە بیرەوەری شەڕی جیھانی دووەمی پیانۆژەنە پۆڵەندی و جوولەکەیە کە شپیلمانە. فیلمەکە لە ئەڵمانیا، بەریتانیا، پۆلەندا و فەڕەنسا بەرھەمھێنراوە.
فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێشوازی باشی لێکرا و بووە پاڵێوراو و براوەی چەندین خەڵاتی جۆراوجۆر. خەڵاتی (Palme d'Or) بردەوە لە فیستیڤاڵی کان لە ساڵی ٢٠٠٢. ھەروەھا لە ٧٥ەمین خەڵاتی ئۆسکاریشدا خەڵاتی باشترین دەرھێنان، چیڕۆکی وەرگیراو، باشترین ئەکەر (بۆ برودی) بردەوە و پاڵێوراویشبوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم.
چیڕۆک
لە ئەیلوولی ١٩٣٩، ولادیسلاو شپیلمان (ئادریان برودی) پیانۆژەنی پۆلەندی - جوولەکە کە ڕاستەوخۆ پیانۆی دەژەنی لە ڕادیۆیەکی وارساو لە پۆلاند. بەڵام دواتر بەھۆی داگیرکاری ئەڵمانیای نازی بۆسەر پۆلەندا ژیانی شپیلمان و تەواوی خەڵکی ئەو وڵاتە بەتایبەت جوولەکەکان دەشێوێت و ژیانی زۆربەیان دەکەوێتە مەترسییەوە بەوەی ژمارەیەکی زۆر لە جوولەکەکان بەدەستی سەربازانی ئەڵمانیای نازی دەکووژران، سەرەڕای ئەوانەش بەردەوام گواستنەوەی جوولەکەکان بۆ کەمپەکان و ئیشپێکردنییان.
شپیلمان لەمیانی ئەم شەڕەدا تووشی برسییەتی و نەخۆش و ناڕەحەتی زۆر دەبێتەوە و چەندینجار ژیانی دەکەوێتە مەترسییەوە و ھەر لەم سەرووبەندە خێزانەکەی لەدەستدەدات، بەڵام لەکۆتاییدا دوای شکستی ئەڵمانیای نازی دووبارە دەگەڕێتەوە سەرکاری پێشوویی و پیانۆ لە ڕادیۆیەکی شارەکەی دەژەنێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ڕووسی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئەڵمانی پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٢ پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی-ئەڵمانی پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلم پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە پۆڵەندییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان دەربارەی پیانۆ و پیانۆژەنان پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە دەرھێنەرەکەیان خەڵاتی بافتای بۆ باشترین دەرھێنان بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە نووسەرەکەیان خەڵاتی ئۆسکاری باشترین سیناریۆی گونجاوی بەدەستھێناوە پۆل:خەڵاتی ھەڵۆی زێڕین (ڕووسیا) بۆ براوەی باشترین فیلمی زمانی بیانی
بیرزێبوجا
بیرزێبوجا شارێکی ناوچەی ماڵتای باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٧٫٣٠٧ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٨٫٦٦٨ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
کوینجێسترۆن
سەرچاوەکان
پۆل:کیتۆنەکان پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان پۆل:کۆنتڕۆلی دووگیانی
باکووری کەنەدا
باکووری کەنەدا، پانتایی باکووری وڵاتی کەنەدا کە بە پێی دابەشکارییەکانی دەوڵەتی و سیاسی دانی پێدانراوە.
کوینجێسترۆن
سەرچاوەکان
پۆل:پڕێگنانێکان
باکووری کەنەدا
سەرچاوە
باکوری کەنەدا، ویکی ئینگلیزی
بڕیارنامەی ٣٥٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٥٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٠ی تەمموزی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٨١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئاوبارە، ئاغجەلەر
ئاوبارە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاغجەلەر، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
بڕیارنامەی ٣٥٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تورکیا
ئاوبارە، ئاغجەلەر
جوگرافیا
ئاوبارە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دارەقوتە و لە باشوور لەگەڵ گوندی مۆردخواردی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی محەمەدخان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کارێزگە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باکووری کەنەدا
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:باکووری کەنەدا پۆل:جوگرافیای کەنەدا پۆل:کەنەدا پۆل:ناوچەی جوگرافی باکووری زەوی پۆل:ناوچەکانی کەنەدا
ئاڤنیک
ئاڤنیک یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای ئەرزیڕۆم ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ١٨٫٧٠٠ کەس بووە، کە نزیکەی ١٫٧٦٥ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەرزیڕۆم پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەرزەڕۆم
سویقی
سویقی شارێکی ناوچەی حاربوری باکووری وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٦٫٧٢١ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٨٫٠٩٩ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
دێھقانەریق
دێھقانەریق شارۆچکەیەکی شارستانی فەرخارە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٩٠٧٦ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:پارێزگای خەتلان
سیامەند موعینی
سیامەند موعینی (لەدایکبووی مەھاباد) سیاسەتوانی چەپی کوردە کە لە ئێستاکە لەگەڵ زیلان ڤەژین ھاوسەرۆکی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە.
سیامەند کوڕی سولەیمان موعینی سەرکردەی دیاریی پێشووی کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان و ھەروەھا برازای خانە موعینی، یەکێک لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێرانە.
موعینی پێشتر پێشمەرگەی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران بووە. ئەو دوای ئەوەی لە کۆمەڵە جیابووەتەوە، لە وڵاتی سوێد ژیاوە و لە بواری مافەکانی مرۆڤدا چالاک بووە. ئەو لە پێنجەمین کۆنگرەی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لەگەڵ زیلان ڤەژین بە ھاوسەرۆکایەتیی ئەو حیزبە ھەڵبژێردران.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی مەھاباد پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:پارتی ژیانی ئازادی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان
١٥٧٧
ساڵی ١٥٧٧ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٧
کریستیان دێپۆرتزامپارک
کریستیان دێپۆرتزامپارک (بە ئینگلیسی: Christian de Portzamparc)، لەدایکبووی ٥ی ئایاری ١٩٤٤، تەلارسازی فەڕەنسی-مەغریبییە.
کریستیان دێپۆرتزامپارک ساڵی ١٩٩٤ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نژیاروانانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر
گامبیا لە ئۆڵۆمپیاد
گامبیا لە ساڵی ١٩٨٤ەوە لەسەرجەم خولەکانی یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد بەشداری کردووە، ھەرچەندە ئەو وڵاتە ھەرگیز مەدالیای ئۆڵۆمپیادی بەدەست نەھێناوە. گامبیا بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە نەکردووە. لیژنەی ئۆڵۆمپیادی گامبیا (GNOC) لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزرا و لە ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپی نێودەوڵەتی (IOC) دانی پێدا نرا، ئەو وڵاتە بایکۆتی خولەکانی (١٩٧٦ و ١٩٨٠) کرد. یەکەم شاندی لە دە وەرزشوان پێکھاتبوو کە ھەموویان وەرزشوانی گۆڕەپان و مەیدان بوون لە یاری ڕاکردن.
سەرچاوەکان
پۆل:گامبیا لە ئۆڵۆمپیاد
ژاک ئانری بێرناردێن دو سانت پیەر
ژاک ئانری بێرناردێن دو سانت پیەر نووسەری سەدەی ھەژدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ١٨یەم پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:ڕوەکناسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٨یەم پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٩یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٧ پۆل:مردووانی ١٨١٤
١٥٧٨
ساڵی ١٥٧٨ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٨
سیجیوی
سیجیوی شارێکی ناوچەی ماڵتای ڕۆژاوای وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٧٫٠٩٧ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٧٫٩٠٣ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
یانەی تۆپی پێی جێنەوا
thumb|لۆگۆی یانەی جەنەوا یانەی جەنەوا یانەیەکی تۆپی پێی ووڵاتی ئیتالیایە، بەشدارە لە خولی تۆپی پێی ئیتالیا، یانەکە لە ساڵی ١٨٩٧ دامەزراوە لەشاری جەنەوای ئیتالیا، یانەکە لە مێژووی خۆیدا توانیویەتی نۆ جار خولی تۆپی پێی ئیتالیا بەدەست بھێنێت و جارێکیش جامی ئیتالی بەدەستھێناوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٨٩٧ پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێی لیگوریا پۆل:یانە وەرزشییەکان، دامەزرانی ١٨٩٣ پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩٣ لە ئیتالیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٨٩٣
تفێن
تفێن (Tifên، ) دێیەکە لە گوندستانی ژریژە، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی تفێن بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٨١ کەس لە ٣٠ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
کلارا زێتکین
کلارا زێتکین (ئیسنیەر ٥ی تەممووزی ١٨٥٧ - ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٣٣) سیاسەتمەدارێکی ئەڵمانی چەپڕەو بووە و داکۆکی لە مافەکانی ئافرەت کردووە، وەکو مامۆستا لەقوتابخانەکانی ناوەندی وانەی وتۆتەوە، لەساڵی ١٨٧٥ەوە و لەسەردەمی بسمارک لەپێشەنگی ئەو ئافرەتانە بووە کە لەپێناو ئازادییە گشتیەکانی ئافرەتاندا تێکۆشاوە و بەشداریکردووە لە بەرزکردنەوەی ئاستی ھۆشیاری سیاسی و کۆمەڵایەتی سەدان کڕێکاری ئافرەتی ئەڵمانی.
ساڵی ١٩١٠ پێشنیاری بۆ سکرتاریەتی نێودەوڵەتی ئافرەتانی یەکگرتوو کردووە لە ٨ی مارسی ھەموو ساڵێک ئاھەنگ بۆ ئافرەتە تێکۆشەرەکان بگێڕدرێت، لە ساڵی ١٩٣٢ ئەو کاتە کە ئەندامی پەرلەمانی ئەڵمانیا بووە، وتارێکی پێشکەشکردووە کە دواتر بۆتە بەڵگەیەکی مێژوویی، لەو وتارەیدا داوای لەگەلی ئەڵمانیا کردووە دژایەتی فاشیەت بکەن.
وەکو ڕێزلێنانێک بۆ کلارا زێتکین ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات وێنەکەیان لەسەر دراوەکەیان داناوە. لە ٢٠ی حوزەیرانی ساڵی ١٩٣٣ کۆچی دوایی کردووە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧ پۆل:مردووانی ١٩٣٣ پۆل:نووسەرانی سەدەی ١٩یەم پۆل:نووسەرانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی ئاڵمانیی سەدەی ١٩یەم پۆل:نووسەرانی ئاڵمانی پۆل:بیردۆزە مارکسییەکان
بڕیارنامەی ٣٥٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٥٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی تەمموزی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٨٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تورکیا
بلەیی
بلەیی (Bileyî، ) دێیەکە لە گوندستانی شێوەسەر، لە ناوچەی باینگانی شارستانی پاوە، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی بلەیی بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٢٤ کەس لە ٦ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە
سڤێڕێ فێھن
سڤێڕێ فێھن (بە ئینگلیسی: Sverre Fehn)، لەدایکبووی ٤ی ئابی ١٩٢٤، تەلارسازی نەرویژییە.
سڤێڕێ فێھن ساڵی ١٩٩٧ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانانی نۆرویژی پۆل:مردووانی ٢٠٠٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر
زانستی شەمائیل
زانستی شەمائیل یاخود زانستی شەمائیلە محەممەدیەکان یەکێکە لەزانستە ئیسلامییەکان گرینگی بە هەموو لایەنەکانی ژیانی پێغەمبەر محەممەد دەدات، هەڵسوکەوت، شێوازی ژیان، پەرستش، سیفاتەکانی و ژیاننامەی باس دەکات. موسڵمانان گرینگیان داوە بەم زانستە، هەر لە هاوەڵەکانی پێغەمبەر محەممەد تاوەکوو سەردەمی ئێستامان باسی ئەو هەواڵانە دەکرێت و فێری خەڵکی دەکرێت بەتایبەتی منداڵان. سەعد کوڕی ئەبوو وەقاس دەڵێت: واتا (ئێمە مداڵەکانمان فێری غەزاکانی پێغەمبەر دەکرد هەر وەک چۆن قورئانمان فێردەکردن).
ناسراوترین کتێبەکان
.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستە ئیسلامییەکان پۆل:محەممەد
حەیفا
thumb|دیمەنێک لە حەیفا حەیفا (بەعیبری:חֵיפָה)، (بەعەرەبی: حيفا)، سێیەم گەورە شاری وڵاتی ئیسرائیلە لە پاش تێل ئاڤیڤی پایتەخت و ئورشەلیم. حەیفا دەکەوێتە باکووری ئیسرائیل و نزیکەی ١٥٨ کیلۆمەتر دوورە لە ئورشەلیم، ٢٦٨ھەزار کەس لە ناو شاری حەیفا دەژین ئەمەو وێڕای ٣٠٠ ھەزار کەسی تر کە لە شارۆچکەکان دەژیین. دوای درووستبوونی دەوڵەتی ئیسرائیل زۆرینەی دانیشتووانی شارەکە بوونە جوولەکە و ھاوکاتیش موسڵمان و مەسیحیش دەژین. حەیفا یەکێکە لە ناوەندەکانی ئایینی بەھائیی
سەرچاووەکان
* پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئیسرائیل پۆل:شارەکانی ئیسرائیل پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١ەم
١٥٧٩
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٩
ئەسکەندەربەگ
ئەسکەندەربەگ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاغجەلەر، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئەسکەندەربەگ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی ھەنجیرەی شیخ بزەینی و لە باشوور لەگەڵ گوندی بێدەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەیدەرەبەگ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بۆڵقامیش.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یانەی بۆڵۆنیا
thumb|لۆگۆی یانەی بۆڵۆنیا یانەی بۆڵۆنیا یانەیەکی تۆپی پێی ووڵاتی ئیتالیا یە ، بەشدارە لە خولی تۆپی پێی ئیتالیا ، یانەکە لە ساڵی ١٩٠٩ دامەزراوە لەشاری بۆلۆنیای ئیتالیا ، یانەکە لە مێژووی خۆیدا توانیویەتی حەوت جار خولی تۆپی پێی ئیتالیا بەدەست بھێنێت وەدوو جاریش جامی ئیتالی بەدەستھێناوە جگە لە نازناوەکانی ئیتالیاش یانەکە توانیویەتی جارێک جامی ئینتەرتۆتۆ بەدەست بھێنێت کە پێشتر لەلایەن یەکێتی تۆپی پێ ئەورووپا سەرپەرشتی لێوەدەکرا
بەستەری دەرەکی
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٩ لە ئیتالیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٩ پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئێمیلیا-ڕۆمانیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:وەرزشی بۆلۆنیا
سان جیلیان
سان جیلیان شارێکی ناوچەی حاربوری باکووری وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٧٫٣٥٢ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٧٫٦٦٧ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
دزەوەن سەروو
دزەوەن سەروو (Dizewen serû، ) دێیەکە لە گوندستانی ژریژە، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی دزەوەن سەروو بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ١٥٧ کەس لە ٤١ بنەماڵەدا بووە.
حەسەن قەڵا
حەسەن قەڵا یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای ئەرزیڕۆم ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٣٣٫٢٦٧ کەس بووە، کە نزیکەی ١٤٫٧٦٢ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
دزەوەن سەروو
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
حەسەن قەڵا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی تورکیا پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەرزیڕۆم پۆل:ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەرزەڕۆم
بڕیارنامەی ٣٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١ی ئابی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٨٩‌ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تورکیا
سان سیمۆن
کۆنت کلوود ھێنری دۆرفرووا ناسراو بە سان سایمۆن (١٧ی تشرینی یەکەمی ١٧٦٠ - ١٩ی ئایاری ١٨٢٥) فەیلەسووفێکی فەڕەنسی بووە و لەگەڵ ئەوەدا بووە دەوڵەت دەست لە ژیانی ئابووری وەربدات ، ساڵی ١٧٦٠ لەپاریس لەدایکبووە، بانگەشەی بۆ گرنگیدان بە پیشەسازی کردووە و ئاماژەی بە گرنگی پەرلەمانداوە سەبارەت بە بواری ئابووری و داوایکردووە پەرلەمان بکرێت بە سێ‌ ئەنجومەنەوە (ئەنجومەنی داھێنان، ئەنجومەنی پشکنین، ئەنجومەنی جێبەجێکردن).
سان سایمۆن بەشداری لە شۆڕشی ئەمریکادا کردووە و پاڵپشتی لە شۆڕشگێرەکانی فەڕەنسا کردووە لە فەڕەنسا، لەژیانیدا ڕوبەڕوی برسێتی و دەربەدەری بۆتەوە و نەھامەتیەکی زۆری چێشتووە لەپێناو دروستکردنی بیرۆکەکانی و ئامانجی پێکھێنانی کۆمەڵگایەکی دادپەروەر بووە و لە ناودارترین بەرھەمەکانی مەسیحییەتی نوێیە.
ئەو کەسانەی شوێنکەوتووی سان سایمۆن بوون و بە سان سیمونیەکان ناسرابوون داوای پوچەڵکردنەوەی میراتیان کردووە و پێیان وابووە کە نابێت سەروەت و سامان تەنھا لەنێو بازنەی یەک خێزاندا بێت بەڵکو دەبێت سەروەتی تاکە کەس لەدوای مردنی بدرێت بە دەوڵەت و دەوڵەتیش بەرژەوەندی گشتی لەبەرچاو بگرێت و بەروبومەکان ڕێکبخات و کەسی شیاو لە شوێنی شیاودا دابنێت و ئیشوکارەکان لەسەر ئەم بنەمایە دابەشبکات بەسەر کەسەکاندا، ھەروەھا داوایانکردووە دەسەڵات بدرێت بەو کەسانەی پیشەسازن نەک بدرێت بەزانایان چونکە بەبڕوای ئەوان پیشەسازییەکان سەرۆکی ڕاستەقینەی گەلن.
لایەنگرانی سان سایمۆن دەوڵەتی میسریان بەباشترین شوێن زانیوە بۆ جێبەجێکردنی بیرۆکەکانیان و لەکاتی دەسەڵاتی محەممەد عەلی دا زۆربەی زۆریان کۆچیان کردووە بۆ میسر.
سان سایمۆن لەساڵی ١٨٢٥ کۆچی دوایی کردووە.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٠ پۆل:مردووانی ١٨٢٥ پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:فەیلەسووفانی فەڕەنسی پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:سۆسیالیستە فەڕەنسییەکان پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٩یەم پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم
شیوەجان
دانیشتوان
بە پێی سەرژمێری ناوخۆیی ناحیەی تەقتەق، لە ساڵی ٢٠١٣دا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە پێکھاتووە لە (١٤٥) کەس و (٢٦) خێزان. - [ ]
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
دەرقەد
دەرقەد شارۆچکەیەکی شارستانی فەرخارە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٩٢٧٠ کەسە.
ویکیمانیا
ویکیمانیا کۆنفرانسی ساڵانەی بزووتنەوەی ویکیمیدیایە کە لەلایەن کەسانی خۆبەخشەوە ڕێکدەخرێت و لەلایەن دامەزراوەی ویکیمیدیا میوانداری دەکرێت. بابەتەکانی پێشکەشکردن و گفتوگۆکان بریتین لە پڕۆژەکانی ویکیمیدیا وەک ویکیپیدیا، ویکیەکانی تر، نەرمەکاڵای سەرچاوە کراوە، زانیاری ئازاد و ناوەڕۆکی ئازاد، هەروەها لایەنە کۆمەڵایەتی و تەکنیکییەکانی پەیوەست بەم بابەتانە.
لە ساڵی ٢٠١١ەوە براوەی خەڵاتی ویکیمیدیای ساڵ (کە بە "ویکیپیدیای ساڵ" تا ساڵی ٢٠١٧ ناسراوە) لە ویکیمانیا ڕادەگەیەنرێت.
کۆبونەوەکان
alt=|چەپ|427x427پیکسڵ
٢٠٠٥
هەفتەی کۆنفرانسەکە چوار "ڕۆژی هاککردن"ی لەخۆگرتبوو، لە ١ تا ٤ی ئاب، کاتێک نزیکەی ٢٥ گەشەپێدەر کۆبوونەوە بۆ کارکردن لەسەر کۆد و گفتوگۆکردن لەسەر لایەنە تەکنیکییەکانی میدیاویکی و بەڕێوەبردنی پڕۆژەکانی ویکیمیدیا. ڕۆژە سەرەکییەکانی کۆنفرانسەکە، سەرەڕای ئەوەی کە بە "٤-٨ی ئاب" ناوزەد کرا، هەینی تا یەکشەممەی ئەو هەفتەیە بوو، لە ٥ تا ٧ی ئاب. لە ماوەی ئەو سێ ڕۆژەدا بە درێژایی ڕۆژ کۆبوونەوەکانی پێشکەشکردن دانرابوو. چەپ|262x262پیکسڵ
وتاردەرانی سەرەکی بریتی بوون لە جیمی وێڵز، ڕۆس مایفیڵد، وارد کانینگهام و ڕیچارد ستاڵمان (کە لەسەر "مافی چاپکردن و کۆمەڵگە لە سەردەمی تۆڕەکانی کۆمپیوتەردا" قسەیان کرد). زۆربەی دانیشتن و گفتوگۆکان بە زمانی ئینگلیزی بوون، هەرچەندە چەند دانەیەکیان بە زمانی ئەڵمانی بوو.
سپۆنسەرەکانی چالاکییەکە بریتی بوون لە (جوابدانەوە، چاکسازی، سەن مایکرۆسیستەم، پشکنینی دۆک)، و لۆگۆی گروپ.
٢٠٠٦
ویکیمانیا ٢٠٠٦، دووەم کۆنفرانسی ویکیمانیا، لە ٦ تا ٨ی ئابی ٢٠٠٦ لە سەنتەری بێرکمان بۆ ئینتەرنێت و کۆمەڵگەی قوتابخانەی یاسای هارڤارد لە کامبریج لە ماساشوستس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوەچوو، کە نزیکەی ٤٠٠ -٥٠٠ ئامادەبوو. alt=Schzmo|چەپ|301x301پیکسڵ لە وتاردەران بریتی بوون لە جیمی وێڵز، لۆڕێنس لێسیگ، بریوستەر کاهلێ، یۆچای بێنکلەر، میچ کاپۆر، وارد کانینگهام و دەیڤید واینبێرگەر. دان گیلمۆر ڕۆژی دواتر کۆنفرانسی ناکۆنفرانسی ڕۆژنامەگەری هاووڵاتییان ئەنجامدا.
وتارەکەی پلینۆمی وێڵز لەلایەن ئاژانسی ئەسۆوشیەیتید پرێس ڕووماڵ کرا، و لە چەندین ڕۆژنامەی جیهانیدا چاپکرا. ئەو باسی لەوە کرد کە چۆن دامەزراوەکە لە "دانیشتنی لەناو بیجامەکەیدا" پەرەی سەندووە بۆ ئەو پێکهاتەی کۆمپانیا کە ئێستا هەیەتی کە پێدەگات؛ پاڵنەرێکی بەردەوام بۆ کوالیتی بەسەر چەندایەتیدا؛ ویکیپیدیا لە کۆمپیوتەرەکاندا جێگیر دەکرێت کە لە ڕێگەی یەک لاپتۆپ بۆ هەر منداڵێک دابەش دەکرێن؛ هەردوو ویکیڤێرسیتی و دروستکردنی دەستەی ڕاوێژکاری لەلایەن دەستەی دامەزراوەکەوە پەسەند کران؛ و کە ویکی وایبیجی لە گەشەکردندایە بەهۆی وەبەرهێنانی تایبەتی ویکیا، ئینکۆ و سۆشیالتێکست.
ئانسەر دۆت کۆم کە سپۆنسەری پاترۆنی ویکیمانیای ٢٠٠٦ بوو، لە کاتێکدا کۆمپانیای ئەمەزۆن، سەنتەری بێرکمان بۆ ئینتەرنێت و کۆمەڵگا لە قوتابخانەی یاسای هارڤارد، نۆکیا، ویکی ھاو سپۆنسەری ئاستی خێرخوازان بوون، و وێت پۆینت، یاهوو،و سۆشیاڵتێکست سپۆنسەری فرێندس بوون. سپۆنسەری ئاست، و، ئێلڤانتەیشن پالتینس، ئای بی ئێم، فاک فارم و، یەک لاپتۆپ بۆ هەر منداڵێک، و دامەزراوەی سەن لایت سپۆنسەری ئاستی لایەنگری کۆنفرانسەکە بوون.
سێ تیمی دیکە پێشنیاری میواندارییان پێشکەش کرد، بۆ شارەکانی لەندەن، میلان، بۆستن و تۆرۆنتۆ؛ تەنها تۆرۆنتۆ و بۆستن لەلایەن ڕێکخەرانی ویکیمانیاوە بۆ خولی دووەمی ڕەچاوکردن تێپەڕێنران. لە دۆخی تۆرۆنتۆدا ئەو چالاکییە لە سەنتەری باهین لە زانکۆی تۆرۆنتۆ میوانداری دەکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویکیمانیا پۆل:دامەزراوەی ویکیمیدیا پۆل:ڕووداوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥ پۆل:ویکییەکان پۆل:چاندی ویکیپیدیا پۆل:دەزگای ویکیمیدیا
تووپاک شاکوور
تووپاک ئامارو شاکوور ( ؛ لیسەین پاریش کرووکس لەدایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٧١ – مردووی ١٣ی ئەیلوولی ١٩٩٦) ناسراو بە ناوی سەر ستەیجی 2Pac وە بە نازناو Makaveli، ڕاپەر و نووسەرێکی ئەمریکی بوو. ئەو بە یەکێک لە کاریگەرترین ڕاپەرەکانی ھەموو کات دانراوە. زۆرینەی کارەکانی تووپاک بە باسکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان ناسراوە کە بەسەر شارە ناوەکییەکاندا ھاتووە، وە ئەو بە ھێمایەک بۆ خۆڕاگری و چالاکی دژی نا یەکسانی دانراوە.
تووپاک لە مانھاتان لەدایکبووە، شارێکی سەربەخۆی نیویۆرک ستی، بەڵام چووە بۆ ناوچەی سان فرانسیسکۆ بەی لە ١٩٨٨. ئەو چوو بۆ لۆس ئەنجلس لە ١٩٩٣ بۆ پێشخستنی پیشە موزیکییەکەی. لەکاتی بڵاوبوونەوەی یەکەم ئەلبوومی 2Pacalypse Now لە ١٩٩١، ئەو بووە ھێمایەکی سەرەکی لە West Coast hip hop، باسکردنی کێشەی کۆمەڵایەتی لە جۆرەکەی لەکاتێکدا کە gangsta rap بەناوبانگبوو لە خەڵکیدا. تووپاک ناوبانگی زیاتری دەرکرد بە ئەلبوومەکانی دوای Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z... (١٩٩٣) و Me Against the World (1995).
تووپاک زۆر بەژداربوو لە گەورەبوونی دژایەتی ھیپ ھۆپی East Coast و West Coast لە نێوان ١٩٩٥ و ١٩٩٦. ئەلبوومە دوو دیسکییەکەی All Eyez on Me (١٩٩٦) بە Diamond دانرا لەلایەن RIAA. لە ٧ی ئەیلوولی ١٩٩٦، تووپاک چوار جار تەقەی لێکرا لەلایەن کەسێکی نەناسراوەوە کە بە لایدا لێیخوڕیبوو لە لاس ڤێگاس؛ دوای شەش ڕۆژ مرد وە بکوژەکەش ھەرگیز نەگیراوە. The Notorious B.I.G.، ھاوڕێکەی تووپاک کە دواتر دژایەتی ئەکرد، بە بکوژەکە دانرابوو، بەڵام ئەویش بە ھەمان شێوە کوژرا دوای شەش مانگ. پێنج ئەلبووم دوای مردنی بڵاوکرانەتەوە، کە ھەموویان بە پلاتینۆم دانراوون لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.
تووپاک یەکێکە لە پڕ فرۆشترین گۆرانیبژەکان کە ٧٥ میلیۆن گۆرانی و ئەلبوومی لە سەرتاسەری جیھان فرۆشراوە. لە ٢٠٠٢ دا، ئەو خرایە ناو Hip-Hop Hall of Fame. لە ٢٠١٧ دا، خرایە ناو Rock and Roll Hall of Fame. مەگەزینی Rolling Stone تووپاکی ناوھێنا لە لیستی «١٠٠ باشترین ھونەرمەندانی مێژوو». لە دەرەوەی موزیک، تووپاک سەرکەووتنی بەدەست ھێناوە وەک ئەکتەرێک، وەک ڕۆڵە سەرەکییەکانی وەک بیشۆپ لە Juice (١٩٩٢)، ڵەکی لە Poetic Justice (١٩٩٣) کە لەگەڵ جانێت جاکسن ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە، ئیزێکیڵ لە Gridlock'd (١٩٩٧)، وە جەیک لە Gang Related (١٩٩٧)، کە ھەموویان سەرنجی خەڵکیان ڕاکێشاوە.
١٥٨٠
ساڵی ١٥٨٠ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٨٠
تەلموود
thumb|پەڕەی دەستپێکی تەلمود تەلموود (بەعیبری:תלמוד) وشەیەکی عیبرییە و بەمانای خوێندن یان فێرکردن دێت، دووەم کتێپی پیرۆزە بۆ جوولەکە لەدوای تەورات کەلەچەند نووسینێکی کۆکراوە پێک دێت. ئەم پەرتووکە باس لە وتووێژەکانی پیاوانی ئاینیی جوو (حاخام) دەکات سەبارەت بە یاسا و بنەماکانی ئاینی جوو، تەلموود لەدوو بەش (بەند) پێکدێت کە بریتیین لە میشنا و گیمارا کە میشنای ٢٠٠ ساڵ بەر لە زایین نووسراوەتەوە و ھەروەھا گیمارا لە دەورووبەری ٥٠٠ی زایین نووسراوە. تەلمود کاری پێدەکرێت لەلایەن ھەموو جوولەکەکان کە باوەڕیان بە ئاینەکەیان ھەیە، زۆربەی کاتیش جوولەکەکان دەیکەنەوە بەتایبەتی لەڕۆژی پشوو ناسراو بەڕۆژی حانوکا.
پۆل:تەلموود پۆل:جوولەکە
ژاک دۆلیل
ژاک دۆلیل شاعیر و وەرگێڕی سەدەی ھەژدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:وەرگێڕە فەڕەنسییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٨ پۆل:مردووانی ١٨١٣
یانەی تۆرینۆ
thumb|لۆگۆی یانەی تۆرینۆ یانەی تۆرینۆ یانەیەکی تۆپی پێی ووڵاتی ئیتالیا یە ، بەشدارە لە خولی تۆپی پێی ئیتالیا ، یانەکە لە ساڵی ١٩٠٦ دامەزراوە لەشاری تۆرینۆی ئیتالیا ، یانەکە لە مێژووی خۆیدا توانیویەتی حەوت جار خولی تۆپی پێی ئیتالیا بەدەست بھێنێت وەپێنج جاریش جامی ئیتالی بەدەستھێناوە جگە لەوەش لەوەرزی ١٩٩١ - ١٩٩٢ پلەی دووەمیان لە خولی ئەورووپا بەدەست ھێناو
بەستەری دەرەکی
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٦ لە ئیتالیا پۆل:یانەکانی تۆپی پێ، دامەزرانی ١٩٠٦ پۆل:یانەکانی تۆپی پێی ئیتالیا
زیلان ڤەژین
زیلان ڤەژین سەرکردەی کورد و لەگەڵ سیامەند موعینی ھاوسەرۆکی پارتی ژیانی ئازادی کوردستانە.
ئەو لە پێنجەمین کۆنگرەی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ لەگەڵ سیامەند موعینی بە ھاوسەرۆکایەتیی ئەو حیزبە ھەڵبژێردران.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:پارتی ژیانی ئازادی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان پۆل:ژنانی کورد
فەڕز
فەڕز لە فیقهی ئیسلامیدا بۆ کارێک بەکاردەهێندرێت لەسەر هەموو موسڵمانێک بێت ئەنجامی بدات، و ئەو کەسەش وازی لێبێنێت گونا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هبار دەبێت، دوو جۆری هەیە فەڕزی کیفایە و فەڕزی عەین.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی
ترێنجسترۆن
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە ترێنجسترۆن، لەژێر ناوی بازرگانی (ریتێـرۆید Reteroid ، ڕیترۆید Retroid) و (ڕیترۆن Retrone) دەرمانێکی پرۆجستینە کە پێشووتر بۆ چارەسەری حاڵەتەکانی سووڕی مانگانە بەکاردەھات بەڵام چیتر ناخرێتە ماڕکێتەکانەوە    لە ڕێگەی دەمەوە بەکاردێت
کاریگەرییە لاوەکییەکانی بریتییە لە سەرئێشە، بێ تاقەتی، ئازاری مەمک لە نێوان ئەوانی تر ترینجیسترۆن لە ساڵی ١٩٧٤ وەک دەرمان ناسێنرا و چیتر بەردەست نییە
سەرچاوەکان
پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان
پۆل:پڕێگنانێکان
قەرەئۆغڵان
قەرەئۆغڵان گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چەرداوڕۆ، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قەرەئۆغڵان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەینەرجە و لە باشوور لەگەڵ گوندی زاھیرکەندی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی لەیلەک ئاوا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆتور.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕێنزۆ پیانۆ
رێنزۆ پیانۆ (بە ئینگلیسی: Renzo Piano)، لەدایکبووی ١٤ی ئەیلوولی ١٩٣٧، تەلارسازی ئیتالیایییە.
رێنزۆ پیانۆ ساڵی ١٩٩٨ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نژیاروانانی ئیتالی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر
مادیسۆن ئایڤی
مادیسۆن ئایڤی (بە ئینگلیزی : Madison Ivy ;لەدایکبووی ١٤ی حوزەیرانی ١٩٨٩) خانمە ئەکتەرێکی پۆرنۆگرافی ئەڵمانییە.
ژیان
لە ١٤ی حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٩ لە ئەڵمانیا لە ژێر ناوی کلۆریسا بریگز لەدایکبووە، بەڵام لە ویلایەتی تێکساس لە ئەمریکا گەورە بووە. لە ساڵی ٢٠٠٧ لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا دەستی بە کارکردن کرد وەک ستریپەر لە یانەیەکدا. هەر لەم قۆناغەدا بوو کە خانمە ئەکتەری ئەوکاتەی پۆرن ئاورۆرا سنۆی ناسی، کە هانی دا بچێتە ناو پیشەسازی پۆرن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەڵمانییەکان پۆل:خانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم
ساتیاری
ساتیاری یان ھێتمان دێیەکە لە گوندستانی شێوەسەر، لە ناوچەی باینگانی شارستانی پاوە، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی ساتیاری بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٦٦٥ کەس لە ١٩٦ بنەماڵەدا بووە.
ناوی پێشوو
ناوی پێشووی ئەم دێیەکە ھێتمان بوو، کە بە واتای شوێنی ھیتیەکانە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە
ناوچەی جەمسەری باشووری ئوسترالیا
ناوچەی جەمسەری باشووری ئوسترالیا بەشێکە لە جەمسەری باشوور یان هەمان ئانتارکتیکا. ئەم ناوچەیە گەورەترین ناوچەی قسە لەسەری ولاتێکە لە ئانتارکتیکا.
سەرچاوە
پۆل:ناوچەی جەمسەری باشووری ئوسترالیا پۆل:ئانتارکتیکا پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا پۆل:خاکەکانی دەرەوەی ئوسترالیا پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٣
ئەبووعەلا مەعەری
ئەبووعەلا مەعەری ناوی ئەحمەدی کوڕی عبداللە ی کوڕی سولەیمان القەزاعی التنوخی المعریە، شاعیر و فەیلەسوف و ئەدیبێکی عەرەبی سەردەمی عەباسیەکان بووە. ساڵی ٩٧٣ لە سوریا لەدایک بووە، باپیرەی یەکەم دادوەری شاری موعرەت نوعمان بووە و ھەندێک لە بنەماڵەکەی بە شاعیر ناوبانگیان دەرکردووە.
دوای ئەوە دووچاری نەخۆشی جیدری بۆتەوە لەتەمەنی چوار ساڵیدا ھەردوو چاوی لەدەستداوە و کوێر بووە. لەتەمەنی ١٢ ساڵیدا دەستی کردووە بە شیعر نووسین. المعری خوێندنی لە سوریا تەواوکردووە و زانستی زمانەوانی و ئەدەب و فیقە و شیعر و ڕاڤەی قورئانی پیرۆز و فەرمودەکانی پێغەمبەری مەزنمانی خوێندووە. ساڵی ١٠٠٧ بەمەبەستی بڵاوکردنەوەی شیعر و فەلسەفە و بیرۆکەی ئازاد ڕۆشتووە بو بەغدا و قوتابیەکی یەکجار زۆری ھەبووە و دەربارەی شیعر و نەحو و ھۆشمەندی وانەی بۆ وتونەتەوە و چاوی کەوتووە بە زاناکانی بەغدا. ساڵی ١٠٠٩ گەڕاوەتەوە بۆ موعرەت نوعمان و لەماڵەوە گۆشەگیربووە و خەریکی نووسین و خوێندنەوە بووە.
المعری پێی وابووە ئایین بەگشتی ئەفسانەیە و لەلایەن ڕابردۆەکانەوە دروستکراوە و ڕەخنەی لە فەریزەی حەج گرتووە و بە گەشتی بتپەرستان وەسفی کردووە و دژ بەماچ کردنی الحجر الاسود بووە و ژمارەیەک لە زانایانی موسڵمانان وەکو ابن کەسیر بە زەندیق و کافر ناویان بردووە.