cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئەرەستوو
ئەدەب و بەھاکانی ئەدەب لای ئەرستو
تێڕوانینی ئەرەستوو بەرامبەر بە ئەدەب و بەھاکانی ئەدەب جیاوازییەکی زۆری ھەیە لەگەڵ تێڕوانینی فەیلەسووف و ڕەخنەگرانی سەردەمی خۆی، ئەوە گومانیش لەوە ناکرێت کە لەگەڵ ئەرەستوودا ڕەخنە بە شێوەیەکی فەرمی دەستیپێکردوە، چونکە ئەرەستوو یەکەم کەس بووە کە کتێبێکی ڕەخنەیی نووسیوە، ھەربۆیەش بە یەکەم ڕەخنەگر دادەنرێت، دیدو تێڕوانینی ئەرەستوو بەرامبەر بە ئەدەب دید و تێڕوانینێکی ڕاستەقینەیە و ئەرەستوو پێی وایە کە ئەدەب گرنگییەکی زۆری ھەیە بۆ ژیانی مرۆڤ ھەر ئەدەبیشە دەتوانێت گوزارشت لە ڕاستەقینەی مرۆڤ و دەوروبەری بکات، ھەروەھا لەدیدی ئەرەستوودا ئەدەب پڕییەتی لە شتە جوانەکان و ڕاستەقینەیییەکان و بەھا مرۆیییەکان، کاتێکیش ئەرەستوو دەیەوێت وەڵامی ھەموو ئەوانە بداتەوە کە وا دەبینن ئەدەب سوودی بۆ مرڤ نییە و پێیانوایە ئەدەب تەنھا شتی خەیاڵییەو لاساییکردنەوە و چەند شتێکی تێدایە کە سودێکی ئەوتۆیان نییە، ئەرەستوو وەڵامی ھەموو ئەوانەی داوەتەوە ھەم وەک ڕەخنەگرێک و ھەم وەک فەیلەسوفێک دیدو تێڕوانینی خۆی لە ھەمبەر ئەدەب و گرنگیی ئەدەب دەربڕیوە.
تیۆرییەکانی ئەرەستوو لەسەر دیموکراتی
ھەڵبەتە ڕۆشنبیران و فەیلەسووفەکانی کۆن و نوێ ھەریەکە بە شێوەیەک لە شێوەکان باسی دیموکراتی و بنەماکانی دەکات، ھەر بۆ نموونە ئەرەستوو ئەو پێی وابووە کە ئازادی گرنگترین فۆرمە بۆ دیموکراتی و ئەو دەڵێت کە ئازادی مافی ھەمووانە و ھەمووان دەبێت بەشداری لە تەواوی حوکم و دەسەڵاتدا بکەن و پۆستەکان ھی ھەمووان بێت و دەبێت ھەمووان حوکم لەو پۆستانەدا بکەن. تیۆرییەکانی ئەرەستوو خۆی لە چەند خاڵێکدا دەبینێتەوە بۆ پێناسەی فۆرمی ئازادی کە ئەوانیش:
تیۆرییەکانی ئەرەستوو لەسەر دەستوورە سیاسییەکان
چەپ|200px|وێنۆک|پەڕەیەک لە کتێبی سیاسەتی ئەرەستوو ئەرەستوو لە کتێبی سیاسەتدا دەستوورە جیاوازەکانی باس دەکات و دەڵێت باشترین دەستوور ئەنجامی باشترین بۆ چوونە و لێک گەیشتن و بەختەوەریش لە باشترین بۆچوونەوەیە، باشترین بەختەوەریش باشترین مرۆڤی سیاسی بەرھەم دەھێنیت؛ و بە سیاسی بوونی سروشتی مرۆڤ نابێت لە یاد بکرێت، چونکە مرۆڤ ھەر لە سەرەتای دروستبوونییەوە سیاسی بووە مرۆڤ ئاژەڵێکی سیاسییە کە دەستووری داڕشتووە و حەزی لە بەختەوەری، ئازادی، لە دۆزینەوەی نھێنی، لە تێگەیشتن لە زانستەکان کردووە کە بەھۆی ئەمانەوە ھەوڵی بە دەست ھێنانی فەزیلەتی داوە. بەڵام تا ئێستاش مرۆڤ لە بەشی سیاسییانەی خۆی نەگەیشتووە. بە ڕای ئەرەستوو ڕۆحی مرۆڤ لێپرسراوە لە ژیانی و ڕۆحیش پێکھاتووە لە بەشی ئەقڵی و نا ئەقڵی بەشی عەقڵی توانا و ھزر وحیکمەت و پراکتیکە. نا ئە قڵانییەکەش سۆزوو ئارەزوو دەگرێتەوە، عەقڵانییەکەش کاریگەری ھەیە لە سەریان. ھەندێک جار بە ئاسانترین لێکۆڵینەوە لە سروشتی مرۆڤ تێ دەگەین کە لە کاتە نادرووستە کاندا سۆز ئیش لە مێشک دەکات (نا عەقڵی) و لە کاتە دروستەکاندا عەقڵ بڕیار دەدات بەسەر سۆز و ئارەزوودا. لەگەڵ ھەموو ئەمانەشدا پەروەردە یەکی سیاسیانە ئەقڵێکی بە ئەزموون دروست دەکات (ھیچ شتێک لە عەقڵدا نی یە ئەگەر پێشتر ھەستی پێ نەکرابێت یا ئەزموون نەکرابێت).
کار و بەرھەمەکانی
نووسینەکانی ئەرەستوو سەدان بەرھەمن ھەندێ نووسەری دێرین پێیان وایە کە ئەرەستوو چوار سەد کتێبی داناوە، و ھەندێکی تر وای بۆ دەچن کە ھەزار کتێبی داناوە بەڵام ئەو بەرھەمانە بەش بەش ماونەتەوە، بەرھەمەکانی ئەرەستوو زیاتر لە چوار بواردا خۆی دەنوێنێ کە ئەمانەن:
یەکێک لەفەلسەفە زۆرگرنگەکانی ئەرەستوو ئەوەیە کە دەڵێت: «سروشت جێگیرەو گۆڕانی بەسەردا نایەت».
ئەم لیستەی خوارەوە تەواوی کارەکانی ئەرەستووە کە لەلایەن زانکۆی ئۆکسفۆردەوە دانراوە ئەم بەرھەمانە ھێشتا لەلایەن زانایانەوە بەکاردەھێنرێن. ھەروەھا ناوە لاتینییەکەشیان نووسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەرەستوو پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٤ەمی پ.ز پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن پۆل:لەدایکبووانی ٣٨٤ی پ.ز پۆل:مردووانی ٣٢٢ی پ.ز پۆل:مێژووی لۆژیک پۆل:ماتماتیکزانە یۆنانییە دێرینەکان پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفانی یاسا پۆل:فەیلەسووفانی زانست پۆل:لۆژیکی فەلسەفی پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:چاندی ڕۆژاوایی پۆل:فەلسەفەی ڕۆژاوا
٤٧٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
لۆرانس کۆسێ
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
لودڤیگ زامێنھۆف
230px|وێنۆک|چەپ|وێنەی لودڤیگ زامێنھۆف لە ساڵی [[١٩٠٨]] لودڤیگ لازاروس زامێنھۆف (Ludwik Łazarz Zamenhof) (١٨٥٩–١٩١٧) پزیشک و زمانناسی جوولەکە و داھێنەری زمانی ئێسپێرانتۆیە. زامێنھۆف لە ئیمپراتۆری ڕووسیا لە دایک بوو و زمانی دایکیشی ڕووسی بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانەوانانی پۆڵەندی پۆل:جووە پۆڵەندییەکان پۆل:مردووانی ١٩١٧ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٩ پۆل:ئێسپێرانتۆ پۆل:وێژەی ئێسپێرانتۆ پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ١٩یەم پۆل:وەرگێڕەکانی ویلیام شێکسپیر
٤٧٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کێشکە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
گێتیی زیندەوەر
گێتی زیندەوەر نووسینی عەلائەدین سەجادی     ناوی تەواوی کتێبەکە بریتییە لە گێتی زیندەوەر گیانلەبەران، دار و درەخت، گژوگیا، بارسییەکان (ئەجرام)ی سروشتی و کانەکان (مەعادین). قازانج و سوود و زیانی ھەر یەک لەمانە.
لەبەرگی ناوەوەی کتێبەکەدا نوسراوە:(کتێبێکە دنیایەکی سەربەخۆی گرتووە، لەبارەی گیانلەبەران، دار و درەخت، گژوگیا، ئەستێرە و با، کان و دەلیا، کوچک و نرخیا. لەبارەی چاکەو زیانیانەوە، کەڵک و نرخیانەوە، ھۆش و بیریانەوە، چۆنییەتی و ژینیانەوە. ئەو شتانە تیایانا ھەن، ئەو بەرھەمانە کە ئەیدەن، ئەو کارانە کە ئەیکەن، ئەو سروشتانەی ھەر ھەن)
بەشەکانی کتێبەکە
١_ئادەمیزاد
٢_چوارپێکان
٣_گێتی پەلەوەر
٤-جڕو جانەوەر
٥_دار و درەخت
٦_ڕوەک (شیناوەرد)
٧_بارسایییەکانی سروشتی و کانەکان
٨_شتە ڕۆناوییەکان
ئایا لەبەینی دوو لاپەڕەی ئەم ژیانە پان و بوێشەدا چۆن ئادەمیزاد لە دەوری سەرەتایییەوە کەوتە ئەم دەورە کەوا بەم جۆرە پەنجە لە پەنجەی مانگ بدا؟.... چۆن کەوتە سەر ئەوە کە سەربەرێتە ناو نھێنییەکانی پەرجۆ_موعجیزەی کەونی و ئەم فەلسەفە شاراوانەی کە لە لەشی گیانلەبەر و ھەست دار و بێگیان و بێھەستێکی کەونەکەدایە؟
ھەمووی بە وردبوونەوە و بە تاقیکردنەوەی ئەو شتانە کە جاری یەکەم بە ناکوی تووشی دەبوو جاری دووەم بە تاقیکردنەوە. کەوابو تاقیکردنەوەیە کە پایەیە ئادەمیزادی لە باری نەزانینی ڕواڵەتەیەوە گەیاندووەتە ئەو ئاستە کە پەنجە لە پەنجەی ھەموو شتێک بدا، تاقیکردنەوەیە کە نھێنییەکانی لەشی گیانلەبەر و دار و دەوەن بزانێ و لێی تێبگا کە بەری ئەمانە چییەو چ فەلسەفەیەکە لەم گێتی پاژی و ھاماوییەدا ھەیە.
ئەوا منیش لەسەر ئەو ھەستە ئەو شتانە کە کورد بە تاقیکردنەوە دەمی بۆ بردووە ئەوی دەستم کەوت خستمە سەر کاغەز بۆ ئەوە لەو ڕەوڕەوەیە دوانەکەوین. وەلەشێوەی دانانەکەشیا شێوەی ۆیتە ئەبجەدیەکانم گرتووە نەک وەک چەشنی شتەکە، ئەمەش بۆ ئەوە ئەگەر یەکێ شتێکی بوێ زوو بۆی بدۆزرێتەوە… کەوابو پێش ھەموو شتێک ئادەمیزاد.
سەرچاوەکانی نووسەر
١_حیاة الحیوان… کمال الدینی دەمیری
٢_عجائب المخلوقات… زکریای قەزوینی
٣_الحیوان… جاحظ
٤_فەرھەنگی نەفیسی… دکتر علی اکبر نەفیسی
٥_عجائب البلدان… ابو المؤیدی بەلخی
٦_تاقیکراوەکانی کوردی کە نووسەر کۆی کردونەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی عەلائەدین سەجادی
شەرافەددین ئەلچی
شەرافەددین ئەلچی (بە کوردیی باکووری: Şerafettin Elçi) (١٩٣٨ لە جزیر – ٢٠١٢)، سیاسەتوانی کوردی خەڵکی وڵاتی تورکیایە، ئەلچی سەرۆکی پارتی کا دە پە (KADEP) بوو. ئەلچی لە ڕۆژی ٢٥ دیسەمبێری ساڵی ٢٠١٢ زایینی لە ئەنکارا کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە تورکیا پۆل:مردووانی ٢٠١٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨ پۆل:پارێزەرە تورکەکان
ژان-پۆل دوبوا
ژان-پۆل دوبوا نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:ڕۆژنامەوانانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆنکور
بەھائەدین ئیبن شەداد
ئیبن شەداد ( لەدایک بووی 539 ک / 1145ز - مردووی 632ک/1234ز ) ناوی تەواوی بەھائەدین یوسف کوڕی ڕافع کوڕی تەمیمە لە بنەماڵەی کوردانی بەنی شەداد ە، مێژوونووس و زانا و  شەرعزان و قازی قازیەکان بوو، ھەروەھا مامۆستای مێژوونووسی بەناوبانگ ئیبن خەلەکانە.
ژیان
ئیبن شەداد لە موسڵ لە دایک بووە، لەو شارە خوێندی و لە فێقھدا شارەزایەتیەکی تەواوی دەسکەوت، پاشان چۆتە بەغدا و لە قوتابخانەی (النظامیة) زانستی عەقڵی و وێژەیی خوێندوە، دوای چوار ساڵ لە ساڵی (569کـ)دا گەڕاوەتەوە بۆ موسڵ، ئەو کاتەی تەمەنی 30 ساڵ بووە لە موسڵ لە قوتابخانەی (الشھرزوریة) دەرسی گوتووەتەوە، لەوێ پلە و پایەی بەرزبووەتەوە.
خاوەن ئاوەز بووە و خاوەن ھزرێکی سنگسن بووە، لەبەر ئەوە ئەتابەک چەندین جار بە باڵیۆز ناردوویەتی بۆ لای خەلیفەی عەباسی و لای سەڵاحەدین.. دوای ئەوەی لە ساڵی(583ک/1188ز) لە حەج گەڕایەوە سەردانی (بیت المقدس)ـی کرد، کە تازە سوپای موسڵمانان فەتحیان کردبوو، لەوێ سەلاحەدین بەدوای ناردوو و داوای لێ کرد کە لەلای بمێنێتەوە، ئیبن شەداد ڕەزامەندی دەربڕی و لەلای سەلاحەدین مایەوە ، لەوێوە دەبێتە مێژوونووسی تایبەتی سەلاحەدین و  دەست دەکات بە نووسینی کتێبی (النوادر السلطانیة والمحاسن الیوسفیة/سیرة صلاح الدین الأیوبی)، لەم کتێبەدا ھەر چییەکی دیتبێت و بیستبێتی، بە شێوازێکی شیرین بەبێ جوانکاری زمانەوانی تۆماری کردووە، خەباتی سەختی سوپاکەی سەڵاحەدین دژ بە ھێرشی سێ یەمی خاچپەرستان بەشێوەیەکی تەواو نمایشی کردووە بە بێ ئەوەی بەدوای ھەوا و ھەواس پەرستی قارەمانیەتی  پەلکێش ببێ، ھەر بۆیە دەگمەنە سەرچاوەیەکی مێژووی سوڵتانێ یان میرێ لە سەرکردەکانی چاخی ناوەڕاست بدۆزرێتەوە ھێندەی کتێبەکەی ئیبن شەداد بایەخی مێژووی ھەبێت.
مردن
ئیبن شەداد دوایی مردنی سەلاحەدین، ھەوڵی دا ڕێگری بکات لە سەرھەڵدانی ئاژاوە لە نێوان کوڕەکانی سەڵاحەدین دا، دواتر گەڕایەوە میسڕ و ھەوڵیدا مەلیک عەزیز عوسمانی کوڕی سەلاحەدین لە جێی بابی دانێت و لەو کارە گرینگە سەرکەوتوو بوو ، لە ساڵی (591ک) مەلیک زاھیر غیاسەدین میری حەلەب، داوای لێکرد بچێت بۆ ئەوێ و دادوەری حەلەب لەدەست بگرێت، ئیبن شەداد ئەو داخوازیەی بەجێ ھێنا و تا دوا کاتەکانی ژیانی (632ک/1234ز) لەو کارەدا مایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زانا کوردەکان پۆل:مێژوونووسانی کورد پۆل:مێژوونووسانی موسڵمان پۆل:زانایانی ئیسلام پۆل:سەردەمی زێڕینی ئیسلام پۆل:لەدایکبووانی ١١٤٥ پۆل:مردووانی ١٢٣٤
٤٧٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٠١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕواندا لە ١٩٩٥ پۆل:ئەفریقا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ڕواندا
پیەر پێرەن دو شاسانگ
پیەر پێرەن دو شاسانگ شاعیر و ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی
مێژووی ڕاپەڕینی کورد
مێژووی ڕاپەڕینی کورد کتێبێکە لە نوسینی عەلائەدین سەجادی. کتێبەکە لە ڕۆژی ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩ بڵاوکراوەتەوە.
یەکەم جار ساڵی ١٩٥٩ لە بەغدا لە چاپخانەی مەعاریف چاپکراوە. جارێکیش لە ساڵی ١٩٩٦ لە ئێران لە سەقز چاپ کراوەتەوە.
ناوەرۆک
لەبەرگی دەرەوی نوسراوە: (پاگژی ئاگادارییەک لە سەرچاوە و بناغە و ئامار و شوێن و ژیانی کۆمەڵایەتی کورد، دروستبوون و پێکھاتنی قەومییەت، لاپەڕەیەکی درێژی کارەساتەکانی کورد لە ھەموو ڕوویەکەوە. بەجۆرێکی تێکڕایی «تەئریخێکی سیاسی عالەمی کورد» لە دەورەکانی کۆن و تازەدا)
لەبەرگی ناوەوەی نوسراوە: (کۆمەڵە کارەساتێکی مێژوویی شۆڕشی گێتی کوردییە، کە لە کانگای دەرونێکی پڕ خرۆشەوە پاڵەوانەکانی شۆڕشی ئەو گێتەیییە دەستیان داوەتێ و لاپەڕەیەکی زێڕیینیان ھێناوەتە بەرھەم پێویستە ھەموو کوردێک، بەڵکو ھەموو بێگانەیەک ئاگاداریی بەسەر ئەم زانیاریانەدا پەیداکا بۆ ئەوە بە دانایی خۆی ببێ بە ئەندامێکی توانا)
شوو ھان
وێنۆک ھان (漢، ٢٢١ بۆ ٢٦٣) بەشێوەیەکی مێژوویی وەک شوو ھان (蜀漢) ناسراوە بە زۆری کورتکراوەتەوە بۆ شوو 蜀، یاخوود جی ھان (季漢) بۆ ئەوەی جیابکرێتەوە لە ئیمپراتۆریەتی ھان کە یەکێک بوو لە سێ ویلایەتە سەرەکییەکەی ئەوسا کە فەرمانڕەوایی چینی دەکرد لە سەردەمی سێ شانشینەکە (٢٢٠ بۆ ٢٨٠ی زایینی)، ویلایەتی شوو ھان لە ئەمڕۆدا بریتیە لە ھانژۆنگ، سیچوان، چۆنچینگ، یونان، گویژۆو، و باکوری گوانگسی، کە چەن ناوچەیەکە بە لە مێژوودا وەک شوو ناوی ھێنراوە کە لە پێشوودا بریتی بووە لە ویلایەتی شوو، ناوچەی سەرەکی شوو ھان ھاوکات بوو لەگەڵ ئیمپراتۆریەتی ئیمپراتۆر گاوزۆوی دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتی ھان
مێژووی ڕاپەڕینی کورد
ناوەرۆک
١_شرفنامە… شەڕەفخانی بەدلیسی
شوو ھان
سەرچاوەکان
پۆل:شوو ھان پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە چین پۆل:وڵاتەکانی پێشوو لە مێژووی چین
مێژووی ڕاپەڕینی کورد
ناوەرۆک
٢_تاریخ مردوخ… آیت اللە الکردستانی
٣_تاریخ اردلان… ناصر آزادپور
٤_اسرار بارزان… دکتۆر اسماعیل اردلان
٥_خلاصة کرد و کردستان… محمدامین زکی
٦_مشاھیر الکرد… محمدامین زکی
٧_امارة بھدینان… صدیق الدملوجی
٨_تاریخ الوزارات العراقیة… سید عبدالرزاق الحسنی
٩_الضحایا الثلاثات… عبدالمنعم الغلامی
١٠_القضیک الکردیة … دکتۆر بلەچ. شێرکۆ
١١_بارزان المظلومة… معروف جیاووگ
١٣_مێژووی ئەدەبی کوردی… عەلائەدین سەجادی
١٤_ھەڵکەوتێکی دێڕی… حوسین حوزنی موکریانی
١٥_مەسەلەی کوردەکان… و.جی. ایفلنستن. وەگێڕانی عبدالقادر حیشمەت
١٦_از مھاباد خونین… نجفقلی پسیان
١٧_مرگ بود بازگشت ھم بود … نجفقلی پسیان
١٨_یاداشتی دەسنوس لە بارەی سابڵاخەوە… عبدالرحمان زەبیحی
١٩_الخرائط والمساحات العراقیة
٢١_ڕۆژنامەکوردییەکان
٢٢_گۆڤاری گەلاوێژ
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:کتێبە مێژوویییەکان پۆل:کتێبەکانی عەلائەدین سەجادی پۆل:مێژووی کوردستان پۆل:مێژووی کورد
بڕیارنامەی ١٠١٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠١٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ لیبەریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٧٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
قووڵەستێر
قووڵەستێر (Qûllestêr، بە فارسی: قول استر) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٨٣ کەس لە ٤٦ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
سۆنام کاپوور
سۆنام کاپوور (بە ئینگلیزی: sonam kapoor) ئەکتەرێکی ھیندیە لەفیلمەکانی بۆلیوود لە دایکبووی ٩ی حوزەیرانی ١٩٨٥ لە مومبای، ھیندستان.
ژیانی ھونەری
سۆنام ژیانی ھونەری لە بۆلیوود دەستپێکرد لە رێگای فیلمی سەواریا لەگەل کورە ئەکتەر ڕانبیر کاپوور کە یەکەم فیلمی ئەو کورە ئەکتەرەش بوو. سۆنام تا ئیستا لە چەندھا فیلمی تر دەرکەوتووە خاوەنی دوو خەلاتە خەلاتەکانیش بریتین لە NDTV وەک نێردراوی بازرگانی سەرکەتوو لە سالی ٢٠١١ و خەلاتی Stardust Awards وەک باشترین ئەکتەری تازە دەرکەوتوو. لەساڵی ٢٠١٦ لەفیلمی نیرجا بەشداریکرد خەڵاتی فیلم فەیری بۆ باشترین کچەئەکتەری لەلایەن ڕەخنەگران پێدرا.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ھیندی پۆل:ئەکتەرە ھیندییەکان پۆل:خێزانی کاپوور پۆل:ھیندییە ھیندۆسەکان پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی پۆل:پەنجابییەکان
ئابدێلەک سێران
ئابدێلەک سێران نووسەر و مامۆستای زانکۆی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان
سیستمی نێودەوڵەتی یەکەکان (بە ئینگلیزی: International System Of Units) بۆ (SI) کورتدەکرێتەوە. بریتییە لە شێوەی سەردەمیانەی سیستمی مەتری، و پڕبەکارھێنترین سیستمی پێوانە.
ئابدێلەک سێران
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:زیندووان
سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکان
یەکە بنچینەیییەکان لە سیستمی نێودەوڵەتی یەکە (SI)
(SI) حەوت یەکەی بنەڕەتی (Base Units) دەگرێتەوە. کە درێژی و بارستایی و کات و بڕەکانی دیکەی پێ وەسف دەکرێت. وێنۆک|یەکە بنچینەیییەکانی سیستمی نێودەوڵەتی
چەند یەکەیەکی تری پەسەندکراوی داڕێژراو لە سیستمی نێودەوڵەتی (SI)
سەرەڕای دوو یەکە بێ ڕەھەندە داڕێژراوەکان ڕادیان (rad) و سترادیان ، ٢٠ یەکەی داڕێژراوی تر ھەن لەگەڵ ناوی تایبەتییان.
سەرچاوەکان
پۆل:سیستمەکانی یەکەکان
٤٧٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
نەنۆر
نەنۆر (Nenor، بە فارسی: ننور) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٣٠ کەس لە ٨٨ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
ڕوەک
ڕوەک یان گیا بوونەوەرێکی زیندووە چەندین شێوە و قەبارە دەگرێتە، خۆی ھەر لەوردیلە گژوگیای ئاویی زیان بەخشەوە تاکو دەگات بە درەختە گەورە بەرزەکان. ڕوەک لەلایەنێکی زۆر گرنگەوە جیاوازی دیاری ھەیە لەگەڵ گیانلەبەرانیتردا. ئەویش ئەوەیە کە لەڕێگای تیشکی خۆرەوە دەتوانێ خۆراک بۆ خۆی ئامادەبکا. بەلام گیانلەبەرانیتر بۆ دابینکردنی خۆراک پشت بەڕووەک دەبەستن، چونکە ناتوانن ئەمە بکەن.
پێگەیشتنی ڕووەک
نزیکەی ٣٨٠ ھەزار جۆری جیاجیای ڕوەک لەسەر زەوی ھەیە. لەوانەیە لەھەموو شوێنێکی وەک: کێڵگەو دارستان و بیابان و چیاکاندا بڕوێ و گەشە بکا. جگە لەھەوا ڕوەک پێویستی بە دووشتی تر ھەیە: ئەوانیش تیشکی خۆر و ئاوە. بەم پێیە، ڕوەک لەو شوێنانەدا نابینینەوە کە تەواو تاریک و وشکن!. گشت خۆراکی جیھان سەرچاوەکەی لەڕووەکەوە دەست پێ دەکات دەشێ تۆ ھێلکە یان گۆشت یان پەنیر بخۆیت، بەڵام نەمریشک و نەمانگا بەبێ ڕوەک ناتوانن ئەمانە بەرھەم بھێنن.
ڕووەکەکانی کوردستان
چوزین ڕوەکێکی بۆنخۆشە.
ژاژ چیت، چیتک، قەمیش، سەیری قامیش بکە. ە.ب.
گەنم ناوی لاتینی Triticum aestivum
پێورچە گیایەکی کوێستانییە گەڵاکانی وەکوو کاھوو وان و وڵاخ دیخوا.
چەمە مارە ناوی ئینگلیزی: wild bastard gress چەمە مارە، گیایەکە بۆ دەرمان دەشێ. سەیری پسڵ بکە. ناوی لاتینی Lepidum cardaria draba Star of Bethlehem ناوی لاتینی Ornithogalum stachyoides پرشنگ، سەیری ھەسارە ژمار بکە. Antennaria dioica L. گیایەکە گوڵەکەی لە پەنجەی پشیلە دەچێ.
ڕاپۆرتی موولەر
بەرگی یەکەمی ڕاپۆرتەکە زانیاری لەبارەی پەیوەندی تڕەمپ و ڕووسیەکان لە خۆدەگرێت و ئاماژە بە دەستێوەردانیان دەکات لە ھەڵبژاردنەکانی ئەمەریکادا.
بەرگی دووەمی ڕاپۆرتەکەش ھەوڵەکانی تڕەمپ بۆ شاردنەوەی بەڵگەی جۆراوجۆر لەڕێگەی دەستوورەوە لەخۆ دەگرێت.
ڕاپۆرتەکە ڕادەستی وەزارەتی دادی ئەمەریکی کراوە بۆ لێکۆڵینەوە لەبارەیەوە. ڕۆبێرت میولەر ھەر زوو داوایکرد کە کۆنگرێسی ئەمەریکا لێکۆڵینەوەکە ئەنجام بدات، بەوپێیەی وەزارەتی داد بۆ سەرۆک کاردەکات، بەڵام تڕەمپ لەڕێگەی مافە دەستووریەکانی سەرۆکایەتیەوە ڕێگری لەم داواکاریە کرد. ئەمەش سەرەڕای ئەوەی کە وەزیری داد ویلەم باڕ، میولەری دڵنیا کردبەوە کە تڕەمپ مافە دەستووریەکانی بۆ ئەم مەبەستە بەکارناھێنێت.
بەھۆی درووستبوونی گومان و ئاڵۆزی لەبارەی ڕێکارەکانی لێکۆڵینەوەکە، میولەر لە ٢١ی مایۆی ٢٠١٩دا دەستی لەپۆستی داواکاری تایبەت کێشایەوە و لە بەیاننامەی دەستلەکارکێشانەوەکەیدا ئاماژەی بەوەدابوو کە بەڵگەی پێویست تۆمار نەکرابوو بۆ تۆمەتبارکردنی تڕەمپ. ھەروەھا میولەر داواکار بوو کە "دەستووری ئەمەریکی گۆڕانکاری تێدابکرێت تاکو بواری زیاتر بە کۆنگرێس بدرێت لە لێکۆڵینەوە دەربارەی تاوانەکانی سەرۆک".
تایجۆی جۆسۆن
پاشا "تایجۆ"ی جۆسۆن، لە ۱۱ی تشرینی یەکەمی ۱۳۳٥ی زایینی لە ھامھونگ، پارێزگای ھامگیۆنگ لەدایکبووە و لە ٢٤ی ئایاری ١٤٠٨ی زایینی لە چاندۆکگونگ، شانشینی جۆسۆن مردووە. یەکەم پاشا و دامەزرێنەری شانشینی جۆسۆن بوو، ماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەی لەنێوان ٥ی ئابی ١٣٩٢ی زایینی تا ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٣٩٨ی زایینی بووە. ناوی کاتی لەدایکبوونی بریتی بوو لە یی سۆنگ گێ یان لی سیۆنگ گای دواتر گۆڕی بۆ ئی دان. یەکەم بەرپرسیار بوو لە خستنی گۆریۆ و دامەزراندنی شانشینی جۆسۆنی لە کۆریا و بووە یەکەم پاشای شانشینەکە. و لەساڵی ۱٨۹۹ی زایینی ئیمپراتۆر گۆجۆنگ پلەی پاشمەرگەی بەرزکردەوە بۆ ئیمپراتۆر.
باوکی ئی جا چون تەنها بەرپرسێکی ئاسایی مەغۆل بوو، بەڵام ئەو لە ڕەچەڵەکی کۆری بوو، هەروەها باپیریشی یی چون کۆری بوو. لی سیۆنگ گای بوو بە ئەندام لە سوپای شانشینی گۆریۆ ، و لەوەوە بەرز ئەبووەوە تا دەستی گرت بەسەر تەختدا لە ساڵی ۱۳۹۲. و لە ساڵی ۱۳۹٨ پاشا تایجۆ وازی لە دەسەڵات هێنا، و لەساڵی ۱٤۰٨ مرد لەکاتی شەڕی نێوان کوڕەکانی پاشا جیونگجۆنگ و پاشا تایجۆنگ.
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی جۆسۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٣٣٥ پۆل:مردووانی ١٤٠٨ پۆل:خەڵکی گۆریۆ پۆل:خەڵکی کۆری بەڕەگەز چینی پۆل:ژەنەڕاڵەکانی کۆریا پۆل:پاشاکانی سەدەی ١٤یەم لە ئاسیا پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی ١٤یەم پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١٤یەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر
چەورییەکان
چەپ|400px|وێنۆک|وێنەی پێکهاتەی [[کیمیایی چەورییەکان]] چـــەوریــیــەکــان ( بە ئینگلیزی: Lipids بە عەرەبی: دهنیات ) گەردی ئەندامی ناجەمسەرگری گەورەن لە ئاودا ناتوێنەوە. لە گەردەکانی چەوریدا ڕێژەی گەردیلەکانی کاربۆن و هایدرۆجین زۆرترە لە ڕێژەی گەردیلەکانی ئۆکسجین ئەگەر بەراورد بکرێن لەگەڵ ئەوانەی لە کاربۆهایدرەیتەکاندا گەردەکانی چەوری بەوە جیا دەکرێنەوە کە ژمارەیەکی زۆر لە بەندەکانی کاربۆن_هایدرۆجینی تێدایە وزەیەکی زۆرتر کۆدەکەنەوە کە لە وزەی کۆکراوەی بەندەکانی کاربۆن-ئۆکسجین کە لە ناو ئاوێتە ئەندامیەکانی دیکەدا بڵاون.
سەرچاوە
پۆل:چەورییەکان
٤٧٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کوڕە خراپەکان (فیلم)
دە باد گویس (بە ئینگلیزی: The Bad Guys) فیلمێکی ئەنیمەیشن، سێ ڕەھەندی، تۆڵەسێنەر، کۆمێدی، ئەمریکی ساڵی (٢٠٢٢)یە. فیلمەکە لەلایەن کۆمپانیای دریم وۆرکس ئەنیمەیشن دروستکراوەو لەلایەن کۆمپانیای یوونیڤەرساڵ پیکچەرز بڵاو کراوەتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکانی داھاتوو پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمی کۆمیدی منداڵان بۆ دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمی کۆمیدی ساڵی ۲۰۲۲ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە دزییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئەنیمەیشنەکانی منداڵانی ئەمریکی پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز
وشتراوا
وشتراوا (Wiştrawa، بە فارسی: اشتر آباد) گوندێکە لە بەخشی نەنۆر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١١٢ کەس لە ٢٣ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
فیلیپ دۆلێرم
فیلیپ دۆلێرم ڕۆماننووس و نووسەری کورتەچیرۆکی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارنووسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
بڕیارنامەی ١٠١٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٠١٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٩٥دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٥٨١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٥ پۆل:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا لە ١٩٩٥ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٥ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
لیۆنێل مێسی
لیۆنێل مێسی (لەدایکبووی ٢٤ی حوزەیرانی ١٩٨٧)، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئەرژەنتینییە و وەک هێرشبەرێک بۆ یانەی ئینتەر مەیامی لە خولی تۆپی پێی ئەمریکا ناسراو بە MLS و هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین یاریی دەکات. لە تەمەنی ٦ ساڵیدا دەستی کردووە بە یاریکردن لە شاری (فراندولی) لەو یانەیەی کە باوکی لە ئارژەنتین بەڕێوەی دەبرد لەو کاتەدا سەرنجی خەڵکانی بۆ خۆی ڕاکێشاوە و بە خێرایی برووسک و ناوبانگی دەرکردووە کە لەگەڵ برا گەورەکەی (ڕۆدریگۆ) لە یانەکە دا یاریان کردووە، دکتۆرەکان پشکنینیان بۆ میسی ئەنجامدا بینیان دووچاری کەمبوونی (ھۆرمۆنی ئێسک) ھاتووە    کە دەبێتە ڕێگر لە بەردەم بەردەوامی لە یاریکردن داو لە بەردەم گەشەکردنی. بۆ ئەم مەبەستە پێویستی بە نەشتەرگەرییەکی گەورە ھەبوو پارەیەکی زۆری دەویست کە لە توانای (ئارژەنتین) نەبوو، ئەمە و باوکی پەیوەندی بە چەند خزمێکی کرد لە ھەرێمی (کاتالۆنیا) ئەو سەفەرەیان کرد بۆ (ئیسپانیا لەوێ یانەی بەناوبانگی (بارسێلۆنا)ی ئیسپانی خستییە ژێر چاودێری کە لەگەڵ یانەکەیان یاری بکات لە (ئەمریکای باشوور). لە یەکەم دەرکەوتنی (میسی) بە درێسی بارسێلۆنا لە یارییەکەدا توانی (٥) گۆڵ تۆمار بکات و وەک یاریزانێکی توانا دەرکەوت لەوکات دا یانەی بارسێلۆنە سەرسام بوو پێی خەرجی چارەسەرکردنی خستە ئەستۆی لەو کاتەی درێژی میسی (١٤٠سم) بوو، نەشتەرگەرییەکەی بە سەرکەوتوویی بۆ ئەنجامدراو درێژی گەیشتە ١٦٩ سم. میسی بەرامبەر ئەو چاکەیە باشترین یاری ئەنجامدا و توانی (٣٧) گۆڵ تۆمار بکات بۆ بارسێلۆنا، و ئەو چواردە مانگەیەی کە میسی لە بارسێلۆنا بووە ئەستێرەیەکی جیھانی تۆپی پێ.
لە ساڵی ٢٠٠٤ یانەی ئیسپانی داوایی لە میسی کرد لە ھەڵبژاردەکەیان یاری بکات و ڕەگەزنامەی ئیسپانیای پێ بەخشرا بەڵام میسی خۆشەویستی و لایەنگری بۆ ئارژەنتین بوو. ئەمە بووە ھۆی ئەوەی یاری بۆ گەنجانی ئەرجەنتین بکات بەرامبەر (پاراگوای) ئەمجارە میسی یارییەکی بۆ بارسێلۆنا ئەنجامدا بەرامبەر بە ئیسپانیۆل توانی بە گۆڵێک سەرکەوتن بەدەست بھێنێ، ئەمجارەیان لە یاری نێوان بارسێلۆنا و باسیستی ساڵی ٢٠٠٤–٢٠٠٥ بچێتە ھۆڵەندا لەمەیان لەیاری پاڵەوانی لاوان بشداری کرد و توانا و ھونەری کردنی بۆ جیھان دەرخست گەنجەکان پێی سەرسام بوون ڕاھێنەری (کۆڵۆمبیا) وەک باشترین یاریزانی گەنج ناساندی لەو یارییەدا سەرکەوت ونازناوی یاریزانی قاچ زێڕینی پێ بەخشرا بەو گۆڵانەی تۆماری کردن. میسی وەک یاریزانێکی بەناوبانگی جیھان ناسراو پێشکەوت وەک ئەفسانەیەکی تۆپی پێ ناسرا. ھەندێک وەک مارادۆنا بەیاریزانێکی بەھرە دار پێی سەرسام بوون، ئەو یاریزانە وای دەزانی ئەوە خەونێکە بەڵام کۆششی و ھەوڵدان بوو سەرکەوتنی مسۆگەر کرد. میسی ئەستێرەیەک بوو بەختێکی باشی ھەبوو کەوا فێربوو چۆن ببێتە یاریزانێکی وا توانا و بەناوبانگ ناوی بکەوێتە ناو گۆڤار و ڕۆژنامەکانی ئارژەنتین. لە یارییەکی نێوان (ئارژەنتین و مەجەر) لە دوایی دوو خولەک ناوبژیوان کارتی سووری بە ڕوویدا بەرزکردەوە کە بووە ھۆی نیگەرانی میسی.
میسی لە کۆتایی یاریکردنی یانەکەیان بۆجامی جیھانی کە لەنێوان پاراگوای و ئەرجەنتین بوو توانی لە تایمی دووەم بەشداری بکات بەڵام نەی توانی گۆڵی بەرامبەر بکات بەڵام لەیارییەکی چاوەڕوانکراودا کەلە نێوان یانەی پیڕۆ ئەنجام دەدرێ جەماوەرەکەی چاوەڕوانییەکی باشی لێدەکەن کەسەرکەوتن بەدەست بھێنێت میسی وەک مارادۆنا بناسرێ و تیپەکەیان دڵخۆش بکا، و ھەروەھا دۆستیکی خۆشەویستی ڕۆناڵدینھۆ ی ئەستێرەی تۆپی پیی بەڕازیلە ئەمەش بەھۆی ئەوەی ئەو کاتەی ڕۆناڵدینھۆ لە بارسێلۆنا یاری دەکرد ھاوکارێکی مەزنی میسی بوو کە پاسە جوانەکانی بۆ میسی بوونە ھۆیسەرەتای دەرکەوتنی میسی و ناساندنی بە میدیاکان، کە میسی خودی خۆی دان بەم ڕاستییەدا دەنێت و دەلێت (ڕۆناڵدینھۆ ھاورێیەکی خۆشەویستمە وەک مامۆستای خۆم تەماشای دەکەم و شتی زۆری لێوە فێربووم)
ژیان
کاتێک تەمەنی پێنج ساڵان بوو دەستی کردن بە یاریکردن بۆ یانەیەکی ناوخۆیی بە ناوی گراندۆلی کە باوکی ڕاھێنەری ئەو یانەیە بوو. پاشان لە ساڵی ١٩٩٥ ڕوویکردە یانەی نیویڵس ئۆڵد بۆیس کە لە شارەکەی خۆی ڕۆساریۆ بوو.
بە بەھرەیەکی زۆرەوە لەگەڵ یانەی نیولز دەرکەوت، بە تێپەڕبوونی کات ھەست بە بچووکی باڵای و خاوی لە گەشەی دەکرا، ئەم کێشەیەش بە پلەی یەک خانەوادەکەی نیگەرانکرد و بە پلەی دووەمیش یانەکە، دایکی میسی لەو بارەیەوە دەڵێت: بەراوردمان لە نێوان ئەو و خوشک و براکانی دەکرد بە ئاسانی ھەستمان بە بچووکی باڵای دەکرد بە بەراورد لەگەڵ تەمەنی.
لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٩٧ کاتێک تەمەنی ١٠ ساڵ بوو باڵای میسی لە مەترێک و ٢٧ سم تێپەڕی نەدەکرد، بۆ ڕوبەڕووبونەوەی ئەو کێشەیە خێزانەکەی بڕیاریاندا پیشانی پزیشکێکی تایبەتمەندی بدەن سەبارەت بە بچووکی باڵای.
دیگۆ شوارزستاین پزیشکی بەرپرس لە نەخۆشخانەی شاری ڕۆزاریۆ دەڵێت: میسی یان بۆ ھێنام و پێیان وتم ئەستێرەیەکی تۆپی پێی بەھرەدارە و دەبێت ئاگاداری بم، ئەرکی من یارمەتیدانی بوو لە گەشەکردنی، پزیشکەکان دوای چەند پشکنینێک بۆیان دەرکەوت ھۆکارەکەی کەمی بەرھەمھێنانی جینێکی تایبەت بە گەشەیە لە لەشی میسی، چارەسەرەکەش ئەوە بوو ڕۆژانە دەرزی تایبەتی بۆ بکرێت بۆ ماوەیەکی زۆر بۆ ئەوەی جێگای ئەو ھۆرمۆنە بگرێتەوە کە لە لەشی میسی کەمبوو، خێزانەکەی نیگەرانبوون کە کوڕە نۆ ساڵانەکەیان دەبێت ڕۆژانە دەرزی لێبدرێت و ئازاری جەستەی بدرێت، بۆ زیاتر لە دوو ساڵ میسی ھەمووکات دەرزییەکی پێبوو تایبەت بە ھۆرمۆنی گەشەی دەستکرد کە لەژێر کۆگای جلەکانی دەیشاردەوە.
خوان کالۆس لیگۆپمان ھاوڕێی بنەماڵەکەیان، درێژەی ئەو باسەی لایە و دەڵێت: ئەو لەسەر جێگای نوستنەکەی پێش خەوتن دەرزییەکەی لە قاچی دەدا و نەشی دەھێشت کەس یارمەتیبدات کاتێک تەنیا ٩ ساڵ بوو. ڕۆژ لە دوای ڕۆژ خێزانەکەی زیاتر نیگەرانبوون بۆ کوڕەکەیان، ڕوبەڕووی کێشەیەکی تر بوونەوە، ئەویش پارەی مانگانەی دەرمانەکان بوو کە ١٥٠٠ دۆلار بوو، ەوە ئەو برەش لە توانای خێزانەیەکدا نەبوو دایکی میسی دەڵێت: نرخەکەی زۆر گران بوو و لە توانای ئێمە نەبوو بیدەین، (وەزارەتی دارایی) لە ڕێگای دامەزراوەیەکی خێرخوازی و بە ھاوکاری کۆمەڵەی ئەپێندەر بۆ کاروباری کۆمەڵایەتی بۆ ماوەی تەنیا دوو ساڵ یارمەتیان داین، دواتر ڕەتیان کردەوە چی تر یارمەتیمان بدەن. دوای بڕینی ھاوکارییەکە، دەرمانەکە پێویست بوو بۆ میسی ھەم وەک داھاتووی مرۆڤێک و ھەم وەک ئەوەی چارەنووسی یاریکردنی لە مەترسیدابوو. خێزانەکەی لە ھەموو درگایەکیاندا بۆ پەیداکردنی پارەی دەرمانەکانی مێسی، بۆیە باوکی میسی ناچاربوو قسە لەگەڵ یانەی نیۆلز بکات و دوای ھەوڵێکی زۆرئەوان ڕازیبوون چەند دەرمانێکی سەرەتایی بۆ دابین بکەن، بەڵام ئەوەش بەردەوام نەبوو تەنیا بۆ چەند مانگێک نەبوو، ئەمەش دایکی میسی توڕەکرد و مسسێلیا کۆچێتینی (دایکی میسی)ی گەیاندە بنکەی سەرەکی یانەکە و لەوێ چاوی بە ڕاھێنەر ئارنیستۆ ڤیچینۆ کرد، دایکی میسی لەوێدا ھەڕەشەی لێکردبوو وتبووی: قسەم لەگەڵ کردبوون سەبارەت بە دەرمانی لیۆ چەند جارێک، ئێمە بێزاربووین لە ھەستنەکردن بە بەرپسیارییەتی ئێوە و دابین نەکردنی دەرمانەکان، یەک شتت پێدەڵێم، ناھێلم بگەڕێتەوە بۆ یانەکەی و ئەگەر نەتوانن دەرمانەکانی بۆ ئامادە بکەن ڕوو دەکاتە یانەیەکی تر.
یانەی نیولز لەو شەودا ئەو کەسەی لەدەستدا کە دوای ١٠ ساڵ وەک باشترین یاریزانی جیھان ھەڵبژێردرا و دایکی ھەڕەشەکەی بردە سەر و میسی نیۆڵزی بەجێھێشت. پێگەی داھاتووی میسی، (یانەی ڕیڤەرپلەیت) بوو، باوکی میسی خۆرخی میسی لەگەڵ کوڕەکەی پاسێکیان گرت و لە ڕۆساریۆوە بەرەو بۆینس ئایرسی پایتەخت بەڕێکەوتن، لە ڕۆژی دواتر ڕوویانکردە یەکێک لە یاریگاکانی ڕاھێنانی تیپی لاوانی ڕیڤەرپلەیت کە نزیکبوو لە یاریگای مۆنۆمنتالی تایبەت بە تیپی یەکەم و بۆ ئەوەی میسی بەشداری لە تێستێک بکات لەگەڵ لاواندا خۆرخی میسی دەڵێت: یاریزانەکان ڕیزیان بەستبوو یەک لە دوای یەک، کاتێک سەرەی میسی ھات کە بەڕێوبەرەکە کورتی باڵای بینی بێ ھیچ شتێک خستییە کۆتایی ڕیزەکە ڕاھێنەرەکان دەستیان کرد بە تاقیکردنەوە وەرزشییەکان و کەسیان گرنگیان بە میسی نەدا وەکو ئەوەی ھەر لەوێ نەبێت، لە بەربەستەکە نزیکبوومەوە کە یاریگای لە دەرەوە جیا کردبوەوە و داوام لە بەڕێوبەرەکە کرد بەشداری بە میسی بکات کە تاقیکردنەوەکان بەرەو تەواوبوون دەچوون بەڵام گوێی لێنەگرتم، دوای چەند خولەکێک یەکێک لە ڕاھێنەرەکان لە میسی نزیکووبوەوە و لێی پرسی لە کوێ یاری دەکەیت؟ میسی وەڵامی دایەوە لە ناوەندی ژمارە ٩، ڕاھێنەرەکە بێ باکانە وتی وەرە ناوەوە یاری بکە، میسی بچووک دەستی بە یاریکرد و دوو خولەک تێپەڕی و کە تۆپ گەیشتە پێی میسی بە جووڵانەوەیەک لە دوو یاریزان دەرچوو و تۆپێکی ئاراستەی گۆڵکرد کە گۆڵپارێزەکە بەزۆر دەریھێنایەوە و بووە لێدانی کۆرنە، دواتر بەڕێوبەرەکە بە دەنگێکی بەرزەوە وتی کێ باوکی ئەم بچووکەیە؟ خۆرخی میسی وەڵامی دایەوە: من باوکیم، زیاتر لە باوکی نزیکبووە و وتی: دەمانەوێت لە ڕیڤەر.
بەڵام کاتێک پشکنینی پزیشکی لە یانە تازەکەی بۆ ئەنجامدرا و تێیدا دەرکەوت کە کێشەی گەشەی ھۆرمۆنی ھەیە ڕیڤەر مێسی دوورخوستەوە و گرێبەستی لەگەڵ واژوو نەکرد. دوای ڕەتکردنەوەی لەلایەن ڕیڤەر، خێزانەکەی لە ھەموو کات زیاتر دڵنیابوون چارەسەرکردنی کێشەی کوڕەکەیان لە ناو وڵاتی تانگۆ نابێت ھەواڵی بوونی کوڕێکی بەھرەداری تۆپی پێ گەیشتە پایتەخی ھەرێمی کەتەلۆنیا.
چیرۆکەکە ڕێڕەوێکی تری وەرگرت کاتێک یەکێک لە دۆزەرەوەکانی یاریزانە بەھرەدارەکان لە ئارژەنتین کە ھاوکاری یانەی بارسێلۆنەی دەکرد، بە کارگێری بلوگرانای ڕاگەیاند کەوا کەسێکی بەھرەدار ھەیە شایستەی ئەوەیە چاودێری بکرێت لە شاری ڕۆساریۆی ئارژەنتینیە لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٠ ڕاپۆرتێکی بەپەلە گەیشتە نووسینگەی جۆسیب ماریا مینگیلا لە کارگێری یانەی بارسا کە دواتر خۆی پاڵاوت بۆ پۆستی سەرۆکی یانەکە لە ساڵی ٢٠٠٣ و ١٨٧٦ دەنگی ھێنا، ڕاپۆرتەکە سەبارەت بە لیۆ بوو، ھەرچەندە سەرەتا گرنگییەکی ئەوتۆی پێنەدا بەڵام ڕاپۆرت لە دوای ڕاپۆرت دەگەیشتە دەستی و سەرنجی ڕاکێشا، مینگێلا لەو کاتەدا باسەکەی گەیاندە کارگێری یانەکە لە سەروویانەوە خوان گاسبارت بەڵام ڕەتی کردەوە باس لەو بابەتە بکرێت بەھۆی بچووکی تەمەنی بەڵام لە ڕاستی دا ڕازینەبوونی پەیوەست بوو بە خۆپەرستی گاسپارت و نەبوونی بەرژەوەندی تایبەتی خۆی کاتێک سەبارەت بە میسی وتی: تەنانەت ئەگەر ببێتە باشترین یاریزانی جیھانی تاوەکو من سەرۆکی بارسا بم نایەت، دواتر مینگیلا قسەی لەگەڵ کارلیس ڕیکساک کرد کە ئەو کات پۆستی جێگری ڕاھێنەر لویس فانگال ی ھەبوو لە یانەکە، بابەتی میسی لەگەڵ ڕیکساک کردەوە، بەڵام کاردانەوەی ئەو لە سەرۆکەکە زۆر باشتر نەبوو بە مینگیلای وت: تۆ شێت بویت مینگیلا، ئێمە پێویستمان بە یاریزانی ١٨ ساڵە بۆ ئەوەی بۆ تیپی یەکەم یاری بکات نەک مناڵێکی ١٢ ساڵ. مێنگیلا سەرەڕای ڕەتکردنەوەی داواکەی دەستبەردار نەبوو، جارێکی تر بە تێلفۆن لە بارسێلۆناوە پەیوەندی بە شاری سیدنی ئوسترالیا کرد لە مانگی نۆی ساڵی ٢٠٠٠ و قسەی لەگەڵ ڕیسکاک کردەوە سەبارەت بە لیۆ کە ئەو کات ڕیکساک لە سیدنی بوو بەھۆی یارییەکانی ئۆلۆمپی، بە کاریگەری قسەکانی مێنگیلا یاریدەدەری ڕاھێنەرەکە لیۆ و خێزانەکەی بانگھێشتکرد دوای گەڕانەوەی لە سیدنی بۆ ئەوەی لە پایتەخی (ھەرێمی کاتالۆنیا) ئامادەبن بۆ تاقیکردنەوەی تواناکانی میسی، میسی و خێزانەکەی بۆ ماوەی دوو ھەفتە لە ھۆتێل پلازا مانەوە لە نزیک بینای ئۆلۆمپی، گەڕانەوەی ڕیسکاک لە سیدنی دوا کەوت و ئەوانیش بڕیاری گەڕانەوەیان بۆ ئارژەنتین دابوو جەرەسی تێلفۆنێک بیسترا لە شەوی چوارشەمەی سێی مانگی تشرینی یەکەم (مانگی دە)، لەو ژوورەی کە باوکی میسی لێ بوو لە ھۆتێلەکە و مێنگیلا داوای لێکردبوون یەک ڕۆژی تر بمێننەوە دوا دوو ھەفتەکە چونکە ڕیکساک بەیانی دەگەڕیتەوە بارسێلۆنا و خێزانەکەی لە یەکێک لە یاریگاکانی مەشقپێدانی نزیک کامب نوو ئامادە دەبن ڕۆژی ھەینی ڕیکساک بە تایبەت و لەلایەن خۆیەوە میسی تاقی دەکاتەوە بە ئامادەبوونی چەند ڕاھێنەرێک.
لە بەیانی ھەینی و لە یاریگای بچووککراوەی ژمارە ٣، یارییەک لە نێوان لاوانی بارسا ئەنجامدرا بە بەشداریکردنی یاریزانێک لە وڵاتی تانگۆ کە ئەوانی تر زۆر لەو گەورە تربوون، ڕیکساک چەند خولەکێک دوای دەستپێکردنی یارییەکە گەیشتە ئەوێ، لەگەڵ گەیشتنی تۆپ بۆ لیۆ ئەو جووڵانەوانەی دەست پێکرد کە تا ئێستاش نەوەستاون، لە چەند یاریزانێک دەرچوو و گۆڵێکی تۆمارکرد، ڕیکساک پرسیاری پێناسی ئەو یاریزانەی کرد کە بەو باڵا بچووکە ئەو ئاستە بەرزە نیشان دەدەات، وەڵامیان دایەوە: ئەوە ئەو ئارژەنتینیەیە کە دەبوو تاقیتکردایەوە، ڕاستەوخۆ ڕیکساک لەوێدا وتی دەبێت گرێبەستی لەگەڵ واژوو بکەین بە زووترین کات بە بێ دواکەوتن، پاشان لە باوکی پرسی چەند ڕۆژە لە بارسێلۆنان؟ ئەویش وتی ١٥ ڕۆژ. ڕیکساک وتی: کاتمان بە فیرۆ داوە و دەبێت بەزووترین کات گرێبەستی لەگەڵ واژوو بکەین.
دوای دوو ڕۆژ خێزانەکەی میسی جانتا و شتومەکەکانیان پێچاوییەوە و گەڕانەوە ڕۆساریۆ، بەڵام لە بارسێلۆنا واژووکردن وا ئاسان نەبوو بەھۆی ناڕەزایی ھەندێک لە کارگێڕەکانی یانەکە، کە بەھۆی بچووکی باڵای ھەندێکیان تەنانەت پێشنیاری ئەوەیان کرد ببێتە یاریزانی تۆپی پێی بچووککراوە، دوو مانگ تێپەڕی ھێشتا بلوگرانا گرێبەستی لەگەڵ ئەستێرەکەی ڕۆزاریۆ واژوو نەکردبوو، خێزانەکەی زوو زوو پەیوەندیان بە مینگیلا کرد و کە مینگیلا لەو کاتەدا زۆری لە ڕیکساک دەکرد بە زووترین کات گرێبەستی لەگەڵ واژووبکات بەھۆی ئەوەی چەند یانەیەکی تر ئەورووپی لەسەر ھێل بوون، ھەردووکیان لە یەکێک لە چێشتخانەکانی کەناری ڕووباری لابارپێلونیتا یەکیان بینی، لەو چێشتخانە بارسێلۆناییە کە لە کۆمەڵگایەکی وەرزشی دەچوو، دوای نان خواردن ڕیکساک کاغەزێکی دەرھێنا و لەسەری نوسی: من کارلیس ڕیکساک یارمەتیدەری ڕاھێنەری یانەی بارسێلۆنە بۆ تۆپی پێ، ڕایدەگەینم کە ئیلتیزام بە واژووکردنی گرێبەست دەکەین لەگەڵ لیۆنێل میسی لە باری ڕێکەوتن لەسەر مەرجەکانی ڕێکەوتنامەکە و بەھاکەی لەلایەن ھەردوولا. ئەم ھەواڵە گەیشتە بنەماڵەی میسی و ئێستا لە پێناو گرێبەست واژووکردن، دەبوو میسی ماڵاوایی لەو شارە بکات کە لێی گەورە بوو بوو ڕووبکاتە بارسێلۆنا.
خێزانەکەی کۆبونەوەیەکیان لە دەوری مێزێک گرێدا بۆ ئەوەی بڕیاری یەکلایی کەرەوە بدەن، میسی ئارەزووی خۆی بۆ گواستنەوەی بۆ خۆشەویترین یانەی خۆی کە بارسێلۆنا بوو دەربری، لەسەر ئارەزووی خۆی بە فڕۆکەیەکی ھێلی ئیبریا ڕاستەوخۆ بەرەو ئیسپانیا بەڕێکەوت و لە شاری بارسێلۆنا لە یەکێک لە ھۆتێلەکان نیشتەجێ بوو نزیک لە یاریگای کامبوونی جیھانی، ھەرچەندە نزیکبوو لە کامب نوو بەڵام میسی ڕۆژانێکی یەکجار ناخۆشی بەسەر برد لە سەرەتا، سەرەڕای ئەوەی دەبوو خۆی زۆربەی کارەکانی بکات کە تەمەنی زۆر لەوە بچووکتر بوو بتوانێت و سەرەڕای دووری لە نیشتمانی و خێزانەکەی و ھۆکارە دەروونییەکانی تر.
ژیانی تایبەتی
ماکارینا لیمۆس یەکەم خۆشەویستی مێسی بوو کە دانیشتووی ھەمان ئەو شارەیە مێسی تێدا لە دایک بوو. مێسی سەبارەت بە لیمۆس وتوویەتی کاتێک بەھۆی پێکان گەڕاوەتەوە ئەرجەنتین پێش جامی جیھانی ٢٠٠٦ چاوی بە لیمۆس کەوتەوە و ناسیویەتی؛ و ھەروەھا جگە لە لیمۆس مێسی پەیوەندی لەگەڵ لوسیانا سالازار ھەبووە کە کچە نمایشکارێکی ئارژەنتینیە. لە مانگی یەکی ٢٠٠٩ لە چاوپێکەوتنێکدا بۆ کەناڵی ٣٣ وتی: خۆشەویستێکم ھەیە لە ئارژەنتین دەژی و دڵخۆش و ئاسوودەم لەگەڵیدا. لەم دوایییەشدا لەگەڵ ئەنتۆنێلا ڕۆکوزۆ بینراوە کە ئەویش ھەر ئارژەنتینیە و خەڵک ڕۆساریۆیییە و تا ئێستاش لەگەڵ ئەوەدا پەیوەندی ھەیە. بەو پێیەی مێسی کەسێکە زۆر خۆی دەپارێزێت لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن و بەکەمی باسی ژیانی تایبەتی خۆی دەکات زانیاری ئەوتۆ لە بارەیەوە لەبەر دەستدا نییە. لە ٢٠٠٨ کاتێک لیۆ ٢٠ ساڵ بووە پەیوەندی لەگەڵ ئەنتۆنێلا ڕۆکوزۆ ھەبوو، دواجار ھاوسەرگیری لەگەڵدا کرد و دوو منداڵیان ھاتەو دنیاوە. لە ٢ی مانگی ١١ی ٢٠١٢ تیاگۆی کوڕی لەدایکبوو، و لە ١١ی مانگی ٩ی ٢٠١٥ دووەم کوڕی بەناوی ماتیۆ لەدایکبوو کە لەیاری یانەکەی و بەرامبەر ئەتلەتیکۆ مەدرید گۆڵەکەی پێشکەش بەو کرد.
میدیا
ڕاست|وێنۆک|وێنەی مێسی لەسەر بەرگی [[کایەی ڤیدیۆیی|یاری ڤیدیۆیی Pro Evolution Soccer]] وێنەی مێسی لەسەر بەرگی یاری ڤیدیۆیی (Pro Evolution Soccer 2009) و (Pro Evolution Soccer 2011) دانرا، ھەروەھا لە کەمپینی ڕیکلام بۆ ھەردوو یارییەکە بەشداربوو؛ و ھەروەھا لە ھەمان یاری ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ تۆرێس بە ھاوبەشی لەسەر بەرگی یارییەکە بوون، جگە لەم یارییەش مێسی وەک یاریزانی بەرگی یارییەکانی فیفا بەشدار بووە لە ساڵی ٢٠١٣ بۆ ٢٠١٧. مێسی گرێبەستێکی لەگەڵ کۆمپانیای ئەدیداس ھەیە و ڕیکلام بۆ ئەو کۆمپانیایە ئەنجام دەدات. و ھەروەھا لە ٢٠١٠ مێسی گرێبەستێکی لەگەڵ ”(ھێربا لایف)” واژووکرد کە سپۆنسەری دەزگا خێرخوازییەکەی مێسی دەکەن. لە ساڵی ٢٠١٢ مێسی لە ١٠٠ کەسە بەناوبانگەکەی (گۆڤاری تایمز) ھەڵبژێدرا، کە تایبەتە بەو ١٠٠ کەسەی کە لە ماوەی ئەو ساڵەدا زۆرترین کاریگەرییان لەسەر جیھان ھەبووە. لە مانگی چواری ٢٠١١، مێسی پەیجی فەرمی خۆی لە فەیسبووک کردەوە، کە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا زیاد لە ٦ ملیۆن ھاندەری کۆکردەوە و ئێستا پەیجەکەی مێسی خاوەنی زیاد لە ٤٨ ملیۆن ھاندەرە.
کاری خێرخوازی
لە ساڵی ٢٠٠٧، دەزگای لیۆ مێسی دامەزراند، کە دەزگایەکی خێرخوازییە بۆ پەرەپێدانی خوێندن و تەندروستی مناڵان. مێسی لەوبارەیەوە دەڵێت ” کە کەمێک بەناوبانگ بووم، ھەلی ئەوەم بۆ ڕەخسا کە یارمەتی ئەو مناڵانە بدەم کە پێویستیان پێیەتی ”.. بەو پێیەی خۆی لە مناڵیدا ئازاری زۆری چەشتووە بەدەست باری تەندروستی و ھەژارییەوە، مێسی زۆر کەسێکی بە سۆزەوە بەرامبەر مناڵان و نەداران. ھەر مناڵێکی ئارژەنتین چارەسەری لە وڵاتەکەی نەبیت، دەزگاکەی مێسی دەیھێنیتە ئیسپانیا و بێ بەرامبەر چارەسەری بۆ دەکات. لە ١١ی ئازاری ٢٠١٠ مێسی وەکو باڵوێزی UNICEF ی نییەتپاکی دەستنیشان کرا. کاری مێسی پارێزگاریکردنە لە مافی مناڵان و لەو ڕووەشەوە بارسێلۆنا یارمەتیدەرێکی گەورەی مێسییە، چونکە بارسێلۆنا و UNICEF پەیوەندییەکی پتەو لە نێوانیاندا ھەیە.
دامەزراندنی ئەکادیمیای تۆپی پێ لەوڵاتی ئەرجەنتین لە شارەکانی ڕۆزاریۆ و بۆینس ئایرس.
بارسێلۆنا
چەپ|250px|وێنۆک|مێسی لە کاتی یاریکردن لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|یانەی بارسێلۆنە]] لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٠٣ مێسی یاری بۆ چەند یانەیەکی پلە بچووکەکانی بارسێلۆنا ئەنجامدا وەکو (بارسێلۆنای بچووک – ب)، (بارسێلۆنا کادێتی ب)، (بارسێلۆنا کادێتی – آ) کە ھەموویان بەشێک بوون لە ئەکادیمیای لاماسیا. لەگەڵ کادێتی آ مێسی ٣٠ یاری ئەنجامداوە و ٣٧ گۆڵی تۆمارکرد. پاشان لە ساڵی ٢٠٠٣–٢٠٠٤ گوێزرایەوە بۆ پلەیەکی بەرزتر کە ”بارسێلۆنا جوڤێنیل – ب” بوو، ھێندەی نەبرد لەوێش نەماوە و پەیوەندی کرد بە ” جوڤینێل - آ) لە وێ جوڤینێل – آ مێسی ١٤ گۆڵی لە ٢١ یاری تۆمارکرد و سەرنجی مامۆستاکانی بۆخۆی ڕاکێشا. دوای تاقیکردنەوەی پێنج یانەی ئەکادیمیای لاماسیا، لە (٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣) مێسی یەکەم یاری خۆی بۆ یانەی سێھەمی بارسێلۆنا ئەنجامدا کە ٥ گۆڵی لە ٨ یاری بۆ تۆمارکرد. پاشان لە ٢٠٠٤ی ئازاری ٦ گوێزرایەوە بۆ تیمی دووەمی بارسێلۆنا کە لە خولی پلە دووی ئیسپانی یاری دەکرد.
مێسی لە ساڵی ٢٠٠٣ یەک یاری بۆ تیپی یەکەمی بارسێلۆنا ئەنجامدا بەرامبەر پۆرتۆ کە لەو کاتەدا تەمەنی ١٦ ساڵ و ١٤٥ ڕۆژ بوو. پاشان تێپەڕبوونی کەمتر لە ساڵێک لەگەڵ تیپی دووەم. لە ڕێکەوتی (١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤) ئەو کاتەی تەمەنی ١٧ ساڵ و ١١٤ ڕۆژ لەلایەن فرانک ڕیکاردی ڕاھێنەری ئەوکاتەی بارسێلۆناوە بانگھێشتی تیپی یەکەمی بارسێلۆنا کرا و بەشداری لە یاری بەرامبەر ئیسپانیۆل کرد. بەوەش بووە سێھەم گەنجترین یاریزان لە مێژووی بارسێلۆنا کە یاری لە لالیگا کردبێت بەڵام پاشان لە ساڵی ٢٠٠٧ بۆیاک کریکیچ ژمارە پێوانەییەکەی مێسی شکاند. مێسی ئەو کاتەی تەمەنی گەیشتە ١٧ ساڵ و ١٠ مانگ و ٧ ڕۆژ بووە گەنجترین یاریزان کە گۆڵی بۆ بارسێلۆنا تۆمارکردبێت لە لالیگا، بەڵام دووبارە ئەو ژمارە پێوانەییەی لەلایەن بۆیانەوە شکێنرا ھەرچەندە مێسی خۆی گۆڵەکەی بۆ دروست کرد. مێسی سەبارەت بە فران ڕیکارد دەڵێت:
وەرزی ٢٠٠٥ – ٢٠٠٦؛ گەیشتی مێسی بە تیمی یەکەم
لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٥، بۆ دووەمجار لە ماوەی سێ مانگدا گۆڕانکاری لە گرێبەستەکەی مێسی کرا. ئەمجارەیان مووچەکەی بەرزکرایەوە و وادەی گرێبەستەکەشی تا ٢٠١٤ درێژکرایەوە. ھەر لەو ساڵەدا مافی نیشتەجێبوون لە ئیسپانیا درا بە مێسی. ئەمەش ڕێخۆشکەر بوو بۆ ئەوەی بتوانێت بەشداری لە خولی ئیسپانی پلە یەکدا بکات. لەو وەرزەدا ١٧ یاری لە لالیگا ئەنجامدا و ٦ گۆڵی تۆمارکرد، ٦ یاری لە خولی پاڵەوانەکان ئەنجامدا و گۆڵێکی تۆمارکرد. ئەو وەرزەی خولی ئیسپانی ھەر لە مانگی سێ و بۆ مێسی بە کۆتا ھات چونکە تووشی پێکانێکی سەخت ھات لە یاری خولی پاڵەوانەکان بەرامبەر چێڵسی. بارسێلۆناکەی فرانک ڕیکارد و ڕۆناڵدینھۆ لەو ساڵەدا نازناوی خولی ئیسپانی و خولی پاڵەوانەکانیان بەرز کردەوە.
٢٠٠٦ – ٢٠٠٨؛ جێگیربوونی لە پێکتھاتەی سەرەکی
مێسی لەو وەرزەدا بە تەواوی جێگای خۆی لە پێکھاتەی سەرەکی یانەی بارسێلۆنە کردەوە، ١٤ گۆڵی لە ٢٦ یاریدا تۆمارکرد. بەڵام لە ١١/١٢ لە یاری بەرامبەر ڕیاڵ زاراگۆزا دووبارە پێکرا و بۆ ماوەی سێ مانگ دوورکەوتەوە. لە ٢/١١ لە یاری بەرامبەر ڕاسینگ سانتاندێر گەڕایەوە یاریگاکان و وەک یاریزانی یەدەگ بەشداری لە یارییە کرد. پاشان لە ٣/١١ لە کلاسیکۆی گەورە بەرامبەر ڕیاڵ مەدرید یەکێک لە باشترین ئاستەکانی خۆی تا ئەو کاتە پێشکرد، کاتێک ھاتریکی تۆمارکرد لەو یارییەی بارسێلۆناوە بە ١٠ یاریزانەوە (٣–٣) لەگەڵ ڕیاڵ بەرامبەربوون.
بەوەش بووە یەکەم یاریزان ھاتریک لە کلاسیکۆ تۆمارکرد لە دوای ئیڤان زامۆرانۆ کە لە ساڵی ١٩٩٤ تۆماری کردبوو؛ و ھەروەھا لیۆ گەنجترین یاریزانە کە گۆڵی لە کلاسیکۆدا تۆمارکردبێت. ھەر لەو وەرزەدابوو نازناوی مارادۆنای تازەی پێبەخشرا، بە تایبەت دوای تۆمارکردنەوەی گۆڵە مێژووییەکەی مارادۆنا لە یاری کۆپا دێل ڕەی بەرامبەر خیتافی لە (١٨ی نیسانی ٢٠٠٧) کە ھاوشێوەی ئەو گۆڵە بوو مارادۆنا لە جامی جیھانی ١٩٨٦ لە یاری بەرامبەر ئینگلتەرا تۆمارکرا و نازناوی جوانترین گۆڵی سەدەی پێبەخشرا.
دوای ئەو گۆڵە دەزگاکانی ئیسپانیا مێسیان ناونا مێسی دۆنە کە زیاد لە ٦٢ مەتری بڕی و لە ٦ یاریزان دەرچوو ھاوشێوەی مارادۆنا کە بە نزیکەیی لە ھەمان دوورییەوە بوو و لە ھەمان دووریشەوە گۆڵەکەی تۆمارکرد. دوای گۆڵەکەش بەرەو ئاڵای کۆڕنە ڕای کرد ڕێک وەک ئەوەی ٢١ ساڵ پێش ئەو گۆڵە مارادۆنا کردی. دوای یارییەکە دیکۆی ھاوڕێی مێسی سەبارەت بەو گۆڵە وتی ”ئەوە جوانترین گۆڵ بوو لە ژیانمدا بینیبێتم”.
جارێکی تر مێسی گەڕایەوە و گۆڵێکی دیکەی ھاوشێوەی مارادۆنا تۆمارکرد لە یاری بەرامبەر ئیسپانیۆل. گۆڵەکە بە دەست تۆماری کرد ھاوشێوەی ئەو گۆڵەی مارادۆنا لە چارەگی کۆتایی جامی جیھانی لە ئینگلتەرای تۆمارکرد.
لە سەرەتای وەرزی ٢٠٠٧ – ٢٠٠٨ مێسی پێنج گۆڵی لە یەک ھەفتەدا تۆمارکرد. سەرەتا لە ١١/١٩ یاری خولی پاڵەوانەکان بەرامبەر لیۆن گۆڵێکی تۆمارکرد لەو یارییەی ٣–٠ بردیانەوە، پاشان لە ١١/٢٢ ٢ گۆڵی لە یاری بەرامبەر سیڤیلیا تۆمارکرد و و لە ١١/٢٦ دوو گۆڵی لە ڕیاڵ زاراگۆزا تۆمارکرد لەو یارییەی ٤–١ بردیانەوە؛ و گۆڵی شەشەم لە ٢٩ی ئەو مانگەدا تۆماری کرد لە بەرامبەر لیڤانتی … لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٠٨ مێسی لە بەرامبەر ڤالەنسیا یاری ژمارە ١٠٠ی ئەنجامدا. مێسی پاڵێورا بۆ خەڵاتی باشترین ھێرشبەری فیفپرۆ،
پاشان ڕۆژنامەکانی ئیسپانیای وەکو مارکا و ئەلمۆندۆ دیپۆرتیڤۆ و سپۆرت پێیان وابوو مێسی خەڵاتی تۆپی ئاڵتوونی بەدەست دەھێنێت و فرانز پیکنپاوەری قەیسەری ئەڵمان پشتگیری لەو پێشھاتە کرد. بەڵام کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ نازناوەکەی بەدەست ھێنا مێسی لە مانگی سێ تووشی پێکان ھات و بۆ ماوەی ٦ ھەفتە دوورکەوتەوە، کە ئەوە چوارەم پێکانی ماسولکەکانی ڕانی ڕاستی بوو لە سێیەم وەرزیدا. کە گەڕایەوە لە پێکانەکەی دوایین گۆڵی خۆی لەو وەرزەدا تۆمارکرد لە یاری بەرامبەر ڤیاڕیاڵ. بەوەش کۆی گۆڵەکانی لەو وەرزەدا گەیاندە ١٦ گۆڵ و ١٣ گۆلیشی دروست کرد. وێنۆک|مێسی لەگەڵ ھاوتیمەکانی
وەرزی ٢٠٠٨ – ٢٠٠٩
دوای ڕۆیشتنی ڕۆناڵدینھۆ لە بلوگرانا، مێسی لەلایەک درێسی ژمارە ١٠ی پێبەخشرا و لەلایەکیش ئەرکێکی زیاتری پێدرا لە پێکھاتەی سەرەکی یانەکە. لە ٢٠٠٨ی تشرینی یەکەمی ١ لە یاری خولی پاڵەوانەکاندا بەرامبەر شاختار دۆنێتسک لە دوایین ٧ خولەکی یارییەکەدا ٢ گۆڵی تۆمارکرد کاتێک جێگای (تێری ھێنری) گرتەوە و شکستی گۆڕییەوە بە بردنەوە بە ئەنجامی ٢–١.
لە یاری دوای ئەوە بەرامبەر بە ئەتلەتیکۆ مەدرید یاری کرد بە جەنگێکی دۆستانەی نێوان مێسی و ئەگوێرۆ ناوبرا. مێسی لەو یارییەدا گۆڵێکی تۆمارکرد و گۆڵێکی دیکەشی دروست کرد و سەرەنجام بەرسا ٦–١ یارییەکەی بردەوە. ھەروەھا لە یاری کلاسیکۆی بەرامبەر ڕیاڵ مەدرید گۆڵی دووەمی بۆ یانەکەی تۆمارکرد و لەو یارییەی ٢–٠ بردیانەوە. لە ساڵی ٢٠٠٨ بە کۆکردنەوەی ٦٧٨ خاڵ لە پلەی دووەمی باشترین یاریزانی جیھان ھات لە دوای کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ.
مێسی یەکەم ھاتریکی ساڵی ٢٠٠٩ی لە یاری جامی شای ئیسپانیا بەرامبەر ئەتلەتیکۆ مەدرید تۆمارکرد لەو یارییەی ٣–١ بردیانەوە. مێسی دوو گۆڵی زۆر گرنگی تۆمارکرد کاتێک لە نیوەی دووەمدا بەشداری لە یاری بەرامبەر ڕاسینگ سانتاندێر کرد و دۆڕانی گۆڕییەوە بە سەرکەوتن لەو یارییەی بەرشە بە زەحمەت ٢–١ بردییەوە. کە دووەم گۆڵی لەو یارییەدا گۆڵی ژمارە ٥٠٠٠ی بارسێلۆنا بوو لە مێژووی لالیگا.
مێسی لەو وەرزەدا تووشی پێکانێکی ئەوتۆ نەھات و ئەمەش وای کرد بە ئاستێکی زۆر باشتر ببینرێت و ژمارەیەکی زۆری گۆڵ تۆماربکات. بەشێوەیەک لەگەڵ نزیکبوونەوەی کۆتایی وەرز گۆڵی ٣٥ ـەم و ٣٦ ـەمی خۆی لە بەرامبەر ڕیاڵ مەدرید تۆمارکرد، لەو یارییەی بارسا ٦–٢ سەرکەوتنی بەدەست ھێنا کە ئەوە قورسترین دۆڕانی ڕیاڵ مەدریدە لەوەتەی ساڵی ١٩٣٠ لە سانتیاگۆ بێرنابیۆ. مێسی دروستکەری گۆڵە مێژووییەکەی ئەندرێس ئینیێستا بوو لە یاری خولی پاڵەوانەکان بەرامبەر چێڵسی کە بەو گۆڵە بارسا گەیشتە یاری کۆتایی خولی پاڵەوانەکان لە بەرامبەر مانچێستەر یونایتد..
وەرزی ٢٠٠٩–٢٠١٠
دوای بردنەوەی جامی سوپەری ئەورووپا، پیپ گواردیۆلای ڕاھێنەری بارسێلۆنا مێسی بە باشترین یاریزان دانا کە لە ژیانیدا بینیبێتی. لە ٩/١٨ مێسی گرێبەستەکەی لەگەڵ بەرشلۆنە تاوەکو ٢٠١٦ درێژکردەوە، و ھەروەھا سزای ھەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەکەش بۆ ٢٥٠ ملیۆن یۆرۆ بەرزکرایەوە، مووچەکەشی بۆ ٩٫٥ ملیۆن یۆرۆی ساڵانە زیادکرا کە لەگەڵ زلاتان ئیبراھیمۆڤیج بوونە دوو خاوەن زۆرترین مووچە لە مێژووی لالیگا.
دوای چوار ڕۆژ لە تازەکردنەوەی گرێبەستەکەی لە یاری بەرامبەر ڕاسینگ سانتاندێر دوو گۆڵی تۆمارکرد و گۆڵێکیشی دروست کرد. مێسی خەڵاتی تۆپی ئاڵتوونی ٢٠٠٩ی پێبەخشرا و ڕۆناڵدۆ پلەی دووەمی پێبرا بەڵام بە جیاوازییەکەی زۆری دەنگ، ٤٧٣ دەنگ بەرامبەر ٢٣٣ دەنگ. پاشان مێسی بۆ گۆڤاری فرانس فوتبۆڵ ئەو خەڵاتەی پێشکەش بە خێزانەکەی کرد و سوپاسی کردن کە ھەمیشە لە پشتی بوون.
و لە ١/١٧ گۆڵی ژمارە ١٠٠ی خۆی بۆ بەرشلۆنە تۆمارکرد لەو یارییەی ٤–٠ لە سیڤیلیایان بردەوە. دوای ئەوە مێسی تەنیا لە پێنج یاریدا ١١ گۆڵی تۆمارکرد، گۆڵەکانیش بەرامبە ڕمەلەگا و ئەلمێریا و ڤالەنسیا و شتوتگارت و زاراگۆزا بوون. بووە یەکەم یاریزان لە مێژووی یانەکە بتوانێت ئەوە ئەنجام بدات. لە یاری بەرامبەر ئۆساسۆنا لە ٢٤ی ئازاری ٢٠١٠ مێسی یاری ژمارە ٢٠٠ی خۆی لەگەڵ بارسا بە ئەنجام گەیاند. لە ٢٠١٠ی نیسانی ٦ بۆ یەکەمجار لە ژیانیدا چوار گۆڵی لە یەک یاریدا تۆمارکرد لە بەرامبەر ئارسناڵ، لە دوای بردنەوەی بەرشلۆنە لە ئارسناڵ بە ئەنجامی ٤–١ لە خولی پاڵەوانەکان، ئارسن ڤینگەری ڕاھێنەری ئارسناڵ سەبارەت بە مێسی وتی
لە ٥/١ مێسی یاری ژمارە ٥٠ی خۆی لەو وەرزەدا ئەنجامدا و دوو گۆڵی تۆمارکرد لە بەرامبەر ڤیاڕیاڵ، دوای تەنیا سێ ڕۆژ دوو گۆڵی دیکەی لە تێنریفی تۆمارکرد و ژمارەی گۆڵەکانی تا کۆتایی وەرز گەیاندە ٣٤ گۆڵ، بەوەش ژمارە پێوانەییەکەی ڕۆناڵدۆی بەڕازیلی یەکسانکردەوە لە ڕووی تۆمارکردنی زۆرترین گۆڵ لە یەک وەرزدا. مێسی بۆ دووەم وەرزی لەسەر یەک نازناوی باشترین یاریزانی لالیگای پێبەخشرا.
وەرزی ٢٠١٠–٢٠١١
لە ٢١ی ئابی ٢٠١٠ مێسی ھاتریکی تۆمارکرد لە یاری جامی سوپەری ئیسپانیا بەرامبەر سیڤیلیا و ٤–٠ بردیانەوە کە بارسا لە یاری چووندا ٣–١ تووشی شکست ھاتبوو، بەمەش مێسی نازناوی جامی سوپەری ئیسپانیای بۆ بەرشلۆنە ەبدەست ھێنا؛ و ھەروەھا لە یەکەم یاری خولی ئیسپانیدا بەرامبەر ڕاسینگ سانتاندێر دوای تەنیا ٣ خولەک لە سەرەتای یارییەکە گۆڵی پێشکەوتنی تۆمارکرد.
مێسی درێژەی بە ئاستە نموونەیییەکەی دا لە یاری خولی پاڵەوانەکان بەرامبەر بە پاناسیناکۆس کاتێک دوو گۆڵی دروست کرد و دوو گۆڵیشی تۆمارکرد. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠ لە یاری بەرامبەر ئەتلەتیکۆ مەدرید تۆماس یۆفالوسی زۆر بە خراپی لە قاچی مێسی دا کە بە ئاشکرادیاربوو مەبەستی ئازارگەیاندن بوو بەو ئەفسانەیە، لێدانەکە لە خولەکی ٩٢ی یارییەکە بوو. لە سەرەتا ترسی ئەوە ھەبوو پاژنەی پێی مێسی شکاند بێت کە بەوە لانی کەم ٦ مانگ یاریزانەکە دووردەکەوتەوە لە یاریگاکان ب، ەڵام پشکنینی MRI مژدەی ئەوەیدا بە یانەکە و بە ھاندەران کە مێسی تەنیا تووشی کەمێک درز بووە و بە زوویی چاک دەبێتەوە.
کە مێسی گەڕایەوە لە پێکانەکەی گۆڵی بەرامبەری بۆ بارسا تۆمارکرد لەو یارییەی ١–١ لەگەڵ مایۆرکا یەکسان بوون، پاشان لە یاری خولی پاڵەوانەکان لە یاری بەرامبەر کۆپنھاگن گۆڵێکی تۆمارکرد و یارمەتی یانەکەیدا بۆ بردنەوە بە ئەنجامی ٢–٠. پ
لەو یارییەی بارسا ٨–٠ گۆڵبارانی ئەلمێریای کرد مێسی گۆڵی ژمارە ١٠٠ی خۆی لە لالیگا تۆمارکرد. پاشان لە ١٠ یاری یەک لە دوای یەکدا بە بێ گۆڵ لە یاریگا نەچووە دەرەوە. دوای ١٠ یاری، لە یاری کلاسیکۆی بەرامبەر ڕیاڵ مەدرید ژمارە پێوانەییەکەی مێسی وەستێنرا و نەیتوانی لەو یارییە گۆڵ تۆماربکات بەڵام دوو گۆڵی بۆ داڤید ڤیا تۆمارکرد کاتێک بەرشلۆنە ٥–٠ شکستی بە ڕیاڵ ھێنا.
یەکەم گۆڵی خۆی لە ٢٠١١ لە بەرامبەر دیپۆرتیڤۆ لاکۆرونا لە لێدانی ڕاستەوخۆ تۆمارکرد، بەڵام جگە لەو گۆڵە وەک ھەمیشە گۆڵی بۆ ڤیا و پێدرۆ دروست کرد. مێسی خەڵاتی تۆپی ئاڵتوونی ٢٠١٠ی بردەوە و پێش ھەردوو ھاوڕێکەی زاڤی و ئینیێستا کەوت.
وەرزی ٢٠١١–٢٠١٢
وێنۆک|مێسی بەدرێسی یانەکەی ساڵی ٢٠١٢
مێسی وەرزی تازەی بە بەرزکردنەوەی جامی سوپەری ئیسپانیا دەست پێکرد، کاتێک بە کۆی یاری چوون و ھاتن سەرکەوتن بەسەر ڕیاڵ مەدرید بە ئەنجامی ٥–٤، مێسی لەو دوو یارییەدا سێ گۆڵی تۆمارکرد و دوو گۆڵەکەی دیکەش ھەر ئەو دروستی کردن. پاشان لە یاری جامی سوپەری ئەورووپا لە پاسێکی گوارین یەک لە دوو گۆڵەکەی بارسای تۆمارکرد بەرامبەر پۆرتۆو ئەو جامەشیان بەدەست ھێنا.
لە یەکەم یاری خۆی لەلیگا بەرامبەر ڤیاڕیاڵ دوو گۆڵی تۆمارکرد. لە ١١/١٧ لەو یارییەی ٧–٠ شکستیان بە ئۆساسۆنا ھێنا و مێسی ھاتریکی تۆمارکرد، لە کاتی تۆمارکردنی گۆڵی یەکەمدا سەلماندی لە دەرەوەی یاریگاش باشترینە کاتێک گۆڵەکەی پێشکەشکرد بە کوڕێکی ١٠ ساڵەی مەغریبی بە سۆفیان کە ھاندەرێکی سەرسەختی بولگرانابوو تووشی حاڵەتێکی نەخۆشی دەگمەن ھاتووە و ژیانی لە سەرە مەرگدا بوو.