cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سورک
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٤٦٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1465 (توضيح)
تارمۆ سومێرە
200px|وێنۆک تارمۆ سومێرە (لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٥٧) ماتماتیکزان و زانای دەریایی خەڵکی ئیستۆنیایە، لە ساڵی ٢٠١٤ەوە سەرۆکی ئەکادیمیای زانستی ئیستۆنیایە.
٥٥٠ (ژمارە)
٥٥٠ (پانسەد و پەنجا) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٤٩ و ٥٥١.
تارمۆ سومێرە
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:زیندووان
٥٥٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
مەغریب نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
گوو جیانمی
گوو جیانمی (لەدایکبووی تشرینی یەکەمی ١٩٦١) پارێزەر و چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی چینییە.
ژیان
گوو جیانمی لەدایکبووی تشرینی یەکەمی ١٩٦١، ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆماننوس و سیناریۆنووس لیو ژینیون کردووە. گوو لە ساڵی ١٩٨٣ چووەتە بەشی یاسا لە زانکۆی پەکین. دوابەدوای ئەوە لە وەزارەتی داد کاری کردووە. گوو لەگەڵ چەند کەسێک سەنتەری خزمەتگووزاری و تووێژینەوەی یاسایی ژنانیان لە زانکۆی پەکین کردۆتەوە. کە بووە یەکەم سەنتەر و ناوەندی ناحکومی لەچین کە کاری ڕاوێژی یاسایی بۆ ژنان ئەنجامبدات. لە ساڵی ٢٠١٠، سەنتەرەکە لە زانکۆی پەکین جیابوویەوە. لە ساڵی ٢٠٠١، بەشداری کردووە لە پێداچوونەوەی یاسای ھاوسەرگیری.
خەڵاتەکان
لە ساڵی ٢٠٠٥، یەکێک بوو لەو ١٠٠ کەسە پاڵێوراوەی ببنە وەرگری خەڵاتی نۆبێل لە ئاشتی. لە ساڵی ٢٠١٠، خەڵاتی سیمۆن دێ بۆڤوار وەرگرت. لە ساڵی ٢٠١١، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا. لە ساڵی ٢٠١٩، خەڵاتی ڕایت لیڤلھوودی بردەوە، لەبەرامبەر مانگرتنی لەخواردن بۆ زامنکردنی مافەکانی ژنان لە چین.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی چینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١ پۆل:ژنە پارێزەرانی چینی پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
ئازەربایجان لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئازەربایجان یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ .٤٤ وەرزشوان (٢٨ پیاو،١٦ ژن)  نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی  ، کاراتێ ، جۆدۆ ، تایکواندۆ ، گۆڕەپان و مەیدان  ، جمناسیک ، بۆکسینگ ، بەدمینتۆن لەگەڵ چەندین یاری دیکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە حەوتەمین بەشداربووی ئازەربایجان بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٩٦. بە شێوەیەکی گشتی ئازەربایجان توانیویەتی ٤٢ مەدالیای جۆراوجۆر بەدەست بهێنێت لە سەرجەم بەشدارییەکانی پێشتری لە ئۆڵمپیاد.
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی ئازەربایجان ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
تەنگباخ
تەنگباخ گوندێکی شارستانی مەریوانە. ژمارەی دانیشتووانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ڕانەگەیێنراوە.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
بارکردن
لە تۆڕی کۆمپیوتەری٫ بارکردن (بە ئینگلیزی: Upload) بۆناردنی داتا بۆ سیستەمی دوور وەک سێرڤەر یان خزمەتگوزارێکی تر بۆئەوەی سیستەمی دوور وێنەیێک خەزن بکات.
گواستنەوەی دوور
گواستنەوەی زانیاری لە یەک سیستەمی دوور بۆ یەکێکی تر لە ژێر کۆنتڕۆڵی گواستنەوەی ناوخۆیی پێیدەڵێن "بارکردنی دوور"
جامی جیھانی فیفا ٢٠١٠ (یاری ڤیدیۆیی)
وێنۆک مۆندیالی فیفا ٢٠١٠  یارییەکی ڤیدیۆییی وەرزشییە و یاری فەرمی مۆندیالی ٢٠١٠ یە، کە لەلایەن EA Canada دروستکراوە، لە زنجیرە یارییەکانی جامی جیھانیی فیفا. ئەم یارییە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٠ لەلایەن کۆمپانیای EA Games بۆ پلەیستەیشن ٣ و ئێکس بۆکس ٣٦٠ و ڤی بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٠ پۆل:یارییەکانی وی پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣ پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠ پۆل:یارییە هونەرییە ئەلکترۆنییەکان پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:یاری ڤیدیۆیی فرە یاریزان
کۆڵبەر نیووز
کۆڵبەر نیووز (له فارسی ) ماڵپەڕێکی هەواڵنێری بە دوو زمانی کوردی و فارسیە کە هەواڵەکانی تایبه‌ت بە کۆڵبەران و بزووتنەوەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران ڕۆماڵ دەکات.
١٤٦٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1466 (توضيح)
کۆڵبەر نیووز
ڕاپۆرتە ساڵانەکان
کۆڵبەر نیووز جگە لەهەواڵەکانی بزووتنەوەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران، هەواڵی تایبەت بە کووژران، بریندار بوون و دەسبەسەر کردنی کۆڵبەران لە بەشێک بە ناو ڕاپۆرتی ساڵانە، هەر ٦ مانگ جارێک یا ساڵی جارێک بە پێی ساڵی زاینی و هەتاوی (ئێرانی) بە زمانی فارسی بڵاو دەکاتەوە.
کوڵاندنەوە
کوڵاندنەوە لە کانزاناسی و زانستی ماددەدا، بەشێکە لە چارەسەری گەرمی کە چەندین گۆڕانکاری فیزیایی (و ھەندێجار گۆڕانکاری کیمیایی) بەسەر ماددەکەدا دێت و دەبێتە ھۆی بەرزکردنەوەی نەرمیەتی و کەم کردنەوەی ڕەقیەتی. بە ھۆی ئەم پڕۆسەیەوە ماددەکە ئاسانتر ئیشی لەسەر دەکرێت. لەم پڕۆسەیەدا پلەی گەرمی گونجاو کە بەرزتر بێت لە پلەی گەرمی دروست بوونی بەلور، بە ماددەکە دەدرێت. ھەروەھا بۆ کاتێکی گونجاو دەھێڵدرێتەوە و پاشان سارد دەکرێتەوە.
لە پڕۆسەی کوڵاندنەوەدا، گەردیلەکان باردەکەن لە دەنکۆڵەیەکەوە بۆ دەنکۆڵەیەکیتر. بەمھۆیەشەوە، قەبارەی ھەندێ لە دەنکۆڵەکان گەورەتر دەبێ و ھەندێکیشیان بەروبچووک بوونەوە و نەمان دەڕۆن. بۆ زۆرێک لە ماددەکان (وەک پۆڵا: ئاسن+کاربۆن) قەبارەی دەنکۆڵەکان بەندە لەسەر چۆنیەتی گەرم کردن و چۆنیەتی سارد کردنەوەی ماددەکە. ئیش کردن لەسەر ماددەکە لە شێوەی گەرم یا سارد کاریگەری لەسەر پەیکەری ماددەکە دادەنێت. بە زانینی ھێڵکاری دۆخی دوو ماددە (لەم جۆرە ھێڵکاریەدا تەوەرەیەک پلەی گەرمی و تەوەرەکەی تر پێکھاتەی دوو ماددەکە دەردەخەن)، چارەسەری گەرمی بەکار دێت بۆ گۆڕینی ماددەیەکی شکێنەور و ڕەق بۆ ماددەیەکی نارمتر.
لە ھەندێ ماددەی وەک مس، پۆڵا، زیو، و مسی سپی، ئەم پڕۆسەیە بەجێدەھێنرێ بە گەرم کردنی ماددەکە تا دەدرەوشێتەوە وە لە پلەی گەرمی دیاری کراو دەھێژرێتەوە و پاشان بە ئارامی سارد دەکرێتەوە بۆ پلەی گەرمی ژوور. لە پڕۆسەی کوڵاندنەوە بۆ ھەر یەک لە مس، زیو، و مسی سپی دەشێ بە ئارامی لە ھەوادا سارد بکرێنەوە یاخود دەشکری لە ڕێی کوینچ کردنەوە کتوپڕ سارد بکرێتەوە. بەڵام بۆ ئەو کانزایانەی کە تایبەتمەندی موگناتیسیان ھەیە (ferrous metal) تەنھا دەشێ بە ئارامی سارد بکرێنەوە. دوای بەجێ ھێنانی پڕۆسەی کوڵاندنەوە ماددە کانزاییەکە نەرم دەبێت و دەشێ زۆر بە ئاسانتر شێوەی پێ بدرێ.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی ماددە
ھان ھێ جین
ھان ھێ جین (بە کۆری: 한혜진؛ لەدایکبووی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٨١) خانمەئەکتەرێکی کۆرییە. ھان لە ساڵی ٢٠٠٥دا ناوبانگی دەرکرد کاتێک لە بیستەکانی تەمەنیدا بوو بە دەرکەوتنی وەک بێوەژنێکی سەرتاشی گەنج لە درامای بەھێز بە، گیوم سون!. ڕۆڵبینینە بەرچاوەکانی بریتین لە دەرکەوتنی وەک سۆسۆنۆ لە زنجیرە داستانی مێژوویی جومۆنگ، یەکەم دکتۆری ئافرەتی کۆری بەکارھێنەری چارەسەری ڕۆژاوایی لە جێنگونگون، و تەقەکەرێکی کارامە لە فیلمی ٢٦ ساڵ.
ڕکاوا
ڕکاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دووکان(ناوەند)، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ھان ھێ جین
ژیانی کەسی
ھان لە ساڵانی ٢٠٠٣ تا ٢٠١٢ لە پەیوەندیی سۆزداری بوو لەگەڵ گۆرانیبێژی کۆری ناول. ھان لە مانگی ئازاری ٢٠١٣ دا دووپاتی کردەوە کە لە پەیوەندی دایە لەگەڵ کی سونگ یونگی یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی یانەی ڕیال مایۆرکا،  و دوو مانگ دواتر ڕایگەیاند کە دەستگیرانی یەکن. ھان ھەشت ساڵ لە مێردەکەی بەتەمەنترە.
ڕکاوا
جوگرافیا
ڕکاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی پەڵکۆ و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی دووکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی جۆبڵاخ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تۆپزاوا.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھان ھێ جین
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:پێشکەشکارانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور پۆل:ژنە پێشکەشکارەکانی تەلەڤیزیۆن لە کۆریای باشوور پۆل:خەڵاتی نایاب بۆ براوەکان لە خەڵاتی ئێس بی ئێس ئینتەرتەینمێنت
نێرگس محەممەدی
نێرگس محەممەدی (؛ لەدایکبووی ٢٩ی ئازاری ١٩٨۳) ئەکتەرێکی سینەما و تەلەڤیزیۆن و شانۆی ئێرانییە.
محەممەدی یەکەم جار ڕووی کردووەتە کاری شانۆیی، و یەکەمین ئامادەبوونی لە سینەمادا لە فیلمی ریسمان باز، لە دەرھێنانی مھرشاد کارخانی، ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی آناھیتا و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ستایش بوونە ھۆی پەیداکردنی ناوبانگی نێرگس.
خەڵاتەکان
خەڵاتی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی ژن لە ڤیستیڤاڵی شانۆیی فەجر ٢٠١٦
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥ پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم
ماری کلۆد نەداف
وێنۆک|ماری کلۆد نەداف ماری کلۆد نەداف چالاکوان و ڕاھیبەی سوورییە. لە ساڵی ١٩٩٤، پلەی دایکی باڵای وەرگرت لە ئاستی لوبنان و سووریا، لەلایەن کۆمەڵگا ئاینییەکەی لە دیمەشق. لە ساڵی ١٩٩٦، خوی و کۆمەڵگا ئاینییەکەی یەکەمین دامەزراوەیان ڕاگەیاند لە سووریا بۆ یارمەتیدانی قوبانییانی بازرگانیی مرۆڤ و تووندووتیژی خێزانی. ھەروەھا یەکەم ھێڵی گەرمی دامەزراند لە سووریا، بۆ یارمەتیدانی ژنانی ئاوارە. ماری کاریکردووە بۆ ئەوژنانەی گیراوی بنکەی پۆلیسن. ماری پڕۆگرامێکی خوێندنی پەرستیاریشی بۆ ژنە زیندانییەکانی دیمەشق کردووەتەوە. لە ئەیلوولی ٢٠١٤، سەردانی ھەولێری کرد بۆ بینینی ڕەوشی پەنابەرە سوورییەکان لە کوردستان و عێراق.
لە ساڵی ٢٠١٠، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی سووریا
ساکا
ساکا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما ئەڤراز، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ساکا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
توڵەبی، ڕزگاری
توڵەبی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
توڵەبی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەپەسەوز و لە باشوور لەگەڵ گوندی سێگردان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گوڵەجۆی حەمەجان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سێخڕان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ژمارەی فیبۆناچی
وێنۆک|300px|چەپ وێنۆک|چەپ|ئەنیمەیشنی زنجیرەی فیبۆناچی لە بیرکاریدا پاشیەکی فیبۆناچی بریتییە لە پاشیەکییەک لە ژمارە کە پەیڕەوی شێوازێک دەکەن و بەم شێوە پێناسە دەکرێن:
جگە لە دوو ژمارەی یەکەم ژمارەکانی تر بەو شێوەیە دروست کراون کە ھەر ژمارەیەک دەکاتە کۆی دوو ژمارەکەی پێش خۆی. لە خوارەوە چەند ژمارەیەک لەم پاشیەکییە پێرست کراون:
ناوی ئەم زنجیرە ژمارەیە لە ناوی لیۆناردۆ فیبۆناچی ماتماتیکناسی ئیتالیایی وەرگیراوە.
لوولپێچی فیبۆناچی
وێنۆک|چەپ|لوولپێچی فیبۆناچی
تێرمی گشتی پاشیەکی فیبۆناچی
بۆ ھەژمارکردنی تێرمی nـەمی پاشیەکی فیبۆناچی بەبێ بەکارھێنانی ئەو ژمارانەی پێش ژمارەیnـەم ھاتوون، چەند فورموولێک دۆزراوەتەوە، یەکێک لەمانە بەم شێوەیە:
لێرەدا \varphi (فی) بریتییە لە ژمارەی زێڕین و یەکسانە بە.
سەرجەمی تێرمەکانی پاشیەکی فیبۆناچی
سەرجەمی تێرمەکانی پاشیەکی فیبۆناچی لە ڕێگەی ئەم پەیوەندییە دەدۆزرێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ژمارەی فیبۆناچی پۆل:پاشیەکییەکان و زنجیرەکان
١٤٦٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1467 (توضيح)
جلخوەر
جلخوەر گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کەلان، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
ویلایەتی وو
وو (بە چینی:吳 خوێندنەوە: وو) یەکێک بوو لە ویلایەتەکانی چین لە سەردەمی رۆژھەڵاتی ژۆو وە سەردەمی بەھار و پایز ھەروەھا وەک گۆو وو (句吳 ) ناسراوە یان  گۆنگ وو (工/攻吳 ) بە شێوازی خوێندنەوەی سەردەمی ئەوکاتی ویلایەتەکە وو پێشوو تر دەکەوتە پێش ڕووباری یانگتزی واتا ڕۆژھەڵاتی ویلایەتی چوو، یەکەم پایتەختیشی بریتی بوو لە مێی لی (لەمرۆدا: لەوانەیە وو سی: بێت) وە دواتر گواسترایەوە بۆ گوسوو (姑蘇، لەمرۆدا سوژۆو)
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی پێنجەمی پێش زایین لە چین پۆل:مێژووی شانگھای پۆل:ویلایەتی وو پۆل:مێژووی جیانگسو
فەرموودەی مونقەتیع
بۆ نموونە ئیمامی حاکم دەڵێت (حديثا أبو النضر محمد بن يوسف الفقيه، ثنا محمد بن سليمان الحضرمي، حدثنا محمد بن سهل، حدثنا عبدالرزاق، قال ذكر الثوري عن أبي إسحاق عن زيد بن يثيع عن حذيفة قال، قال رسول الله صلى الله عليه وسلم "إن وليتموها أبا بكر فقوي أمين، لا تأخذه في الله، وإن وليتموها عليا فهاد مهدى، يقيمكم على طريق مستقيم" ). واتا پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم دەفەرموێت "ئەگەر خیلافەت بدەنە دەست ئەبوبەکر ئەوا کەسێکی بەهێز و جێمتمانیە، و لەبەر خاتری خوای گەورە لە لۆمەی لۆمە کار ناترسێت. خۆ ئەگەر خیلافەت بدەنە دەست عەلی ئەوا کەسێکی ڕێنوێنیکراو و ڕێنوێنیکەرە، دەتانخاتە سەر ڕێی ڕاست." لە ڕشتەی ئەم فەرموودەیەدا پچڕانێک هەیە لە نێوان سەوری و ئەبو ئیسحاقدا.
حوکمی فەرموودەی مونقەتیع
زانایان کۆدەنگن لەسەر ئەوەی فەرموودەی مونقەتیع فەرموودەیەکی زەعیفە و کاری پێناکرێت بەهۆی لەدەستدانی یەکێک لە مەرجەکانی فەرموودەی سەحیح.
فلۆر نەزەری
felor Nazarii (؛ لەدایکبووی ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لە لاھیجان، ئێران) ئەکتەرێکی سینەما، شانۆ و تەلەڤیزیۆنیی ئێرانییە.
سەرباری ھەبوونی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە بەڕێوبەرێتیدا و بڕوانامەی ئەکتەری لە زانکۆی سوورە، خولی فێربوونی ئەکتەری لەژێر چاودێری مامۆستایانی وەک محەممەد ڕەحمانیان و مەھتاب نەسیرپوور تێپەڕاندووە. لە ساڵی ١٩٩٧ەوە چالاکییەکانی دەست پێ کردووە، و لە ئێستادا لە ئەڵمانیا دەژیت. بێجگە لە پیشەی ئەکتەری مامۆستای زانکۆشە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩
شیوەڕەزی خواروو
شیوەڕەزی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
مەغریب نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
١٤٦٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1468 (توضيح)
ئیبن مەنزووڕ
ئیبن مەنزووڕ ، محەممەد بن جەلالەددین بن موکەڕڕەم بن عەلی، ئەبولفەدڵ جەمالەددین ئیبن مەنزووڕ ئەنساری ڕوەیفعی ئفریفی ، ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ ڕوەیفع بن سابت کە یەکێکە لە ھاوەڵان. ئیبن مەنزووڕ یەکێکە لە دیارترین زانایانی زمانی عەرەبی، چەندەھا کتێبی کورت کردووەتەوە.
لە ساڵی ٦٣٠کـ بەرامبەر ١٢٣٢ز لەدایکبووە، شوێنی لەدیاکبوونیشی ڕای جیای لەسەرە، ھاتووە لە میسڕ یان لە تونس یان لە تەڕابلوس. لە تەڕابلوس قازی بووە، پاشان گەڕاوەتەوە بۆ میسڕ و لە کۆتایییەکانی تەمەنی بینایی لە دەستدا، ھەر لە میسڕ لە ساڵی ٧١١کـ بەرامبەر ١٣١١ز مردووە.
بەرھەمەکان
بێجگە لەمانەش.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٢٣٢ پۆل:مردووانی دەیەی ١٣١٠ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٣یەم
ڕێگای کۆیلایەتی
ڕێگای کۆیلایەتی (بە ئەڵمانی : Der Weg zur Knechtschaft) کتێبێکە لە نێوان ساڵانی ١٩٤٠ بۆ ١٩٤٣ لەلایەن ئابووریناس و فەیلەسوفی نەمسایی-بەریتانییەوە فریدریش هایک نووسراوە. لە ساڵی ١٩٤٤ەوە کە ڕێگای کۆیلایەتی لە نێو بیرمەندانی لیبڕاڵ (بەتایبەت کلاسیکی) و کۆنەپەرستدا بەناوبانگ بووە و لە گوتاری مۆدێرنیشدا ئاماژەی پێکراوە. وەرگێڕدراوە بۆ زیاتر لە ٢٠ زمان و زیاتر لە دوو ملیۆن دانەی لێ فرۆشراوە (تا ساڵی ٢٠١٠). کتێبەکە بۆ یەکەمجار لە بەریتانیا لەلایەن ڕۆتلێجەوە لە ئازاری ساڵی ١٩٤٤دا، لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بڵاوکرایەوە، و تاڕادەیەک بەناوبانگ بوو، ئەمەش وایکرد هایک ناوی ببات "کتێبە بەدەستنەهێنراوەکە"، هەروەها بەشێکی بەهۆی سنوردانان لەسەر کاغەز لەسەردەمی جەنگدا. لە مانگی ئەیلولی ساڵی ١٩٤٤ لەلایەن چاپخانەی زانکۆی شیکاگۆوە لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە و ناوبانگێکی زۆری بەدەست هێنا. بە ڕێکخستنی سەرنوسەر ماکس ئیستمان، گۆڤاری ئەمریکی ڕیدەرز دایجێست لە نیسانی ١٩٤٥دا وەشانێکی کورتکراوەی بڵاوکردەوە، ئەمەش وایکرد ڕێگای کۆیلایەتی بگاتە خوێنەرێکی فراوانتر کە ئەکادیمی نین.
بڕیار بوو ڕێگای کۆیلایەتی چاپی بەناوبانگی بەرگی دووەمی نوسراوی هایک بێت بە ناوی "خراپ بەکارهێنان و کەمبوونەوەی عەقڵ"، و ناونیشانەکە لە نووسینەکانی بیرمەندی لیبڕاڵی کلاسیکی فەرەنسی سەدەی نۆزدەهەم ئەلێکسیس دی تۆکڤیلەوە ئیلهامی وەرگرتووە بەناوی "رێگای خزمەتکردن". لە کتێبەکەدا، هایک " هۆشیاری دادات لە مەترسییەکانی ستەمکاری کە بە ناچاری لە ئەنجامی کۆنترۆڵکردنی حکومەت بۆ بڕیاردانی ئابووری لە ڕێگەی پلاندانانی ناوەندییەوە دێتە ئاراوە." زیاتر دەڵێت وازهێنان لە تاکگەرایی و لیبرالیزمی کلاسیک بە ناچاری دەبێتە هۆی لەدەستدانی ئازادی و دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی ستەمکار و ستەمی دیکتاتۆر و کۆیلایەتی تاک. هایک تەحەدای ئەو بۆچوونەی کرد کە لەنێو مارکسیستە بەریتانیەکاندا باو بوو، کە فاشیزم (لەوانەش نازیزم) کاردانەوەیەکی سەرمایەدارییە دژی سۆسیالیزم. ئەو دەیگوت فاشیزم، نازیزم و دەوڵەت-سۆسیالیزم ڕەگ و ڕیشەی هاوبەشیان لە پلاندانانی ئابووری ناوەندی و بەهێزکردنی دەوڵەت بەسەر تاکدا هەیە.
سەرەتا وەک وەڵامێک بۆ ئەو ڕاپۆرتە نووسراوە کە لەلایەن ویلیام بێڤێریج, سیاسەتمەداری لیبراڵ و ڕاگری قوتابخانەی ئابووری لەندەن کە لەو کاتەدا هایک کاردەکات، نووسراوە، کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر گوتاری سیاسی سەدەی بیستەم هەبووە، بەتایبەتی ئابووری کۆنەپەرست و ئازادیخوازی ئەمریکی و مشتومڕی سیاسی، کە زۆرجار ئەمڕۆ لەلایەن شرۆڤەکارانەوە ئاماژەی پێدەکرێت. جێگەی سەرنجی زۆرە، ئەو بیرۆکانەی کە لە کتێبی ڕێگای کۆیلایەتیدا بانگەشەیان بۆ کراوە، لە دوای بڵاوبوونەوەی کتێبەکەوە لەلایەن زۆرێک لە ئەکادیمییەکانەوە ڕەخنەی لێگیراوە و بەرگری لێدەکرێت.
پوختە
پلاندانانی ناوەندی لە بنەڕەتدا لە ڕوانگەی هایکەوە نادیموکراسییە، چونکە پێویستی بەوەیە "ئیرادەی کەمینەیەکی بچووک بەسەر خەڵکدا بسەپێندرێت". دەسەڵاتی ئەم کەمینانە بۆ مامەڵەکردن بە وەرگرتنی پارە یان موڵک و ماڵی خۆیان لە پێناوی ئامانجە ناوەندییەکان، سەروەری یاسا و ئازادییەکانی تاک لەناو دەبات. لەو شوێنانەی کە پلاندانانی ناوەندی هەبێت، "تاک زیاتر لە جاران دەبێتە ئامرازێکی سادە، بۆ ئەوەی لەلایەن دەسەڵاتەوە لە خزمەت ئەبستراکتەکانی وەک 'خۆشگوزەرانی کۆمەڵایەتی' یان 'چاکی کۆمەڵگا'دا بەکاربهێنرێت". تەنانەت زۆر هەژارانیش لە کۆمەڵگەیەکی کراوەدا ئازادی کەسییان زیاترە لە کۆمەڵگەیەکی پلان بۆ داڕێژراوی ناوەندی. "لە کاتێکدا دوا مەترسیی ئابوورییەکی کێبڕکێکار بەزۆر سەندنەوەی پارەیە، سزای کۆتایی ئابوورییەکی پلان بۆ داڕێژراو سێدارەیە." سۆسیالیزم سیستەمێکی دووڕووییە، چونکە ئامانجە مرۆییە بانگەشەبۆکراوەکانی تەنیا بە شێوازی دڕندانە "کە زۆربەی سۆسیالیستەکان پەسەندی ناکەن" دەتوانرێت بخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە. هەروەها ئەم جۆرە سیستەمە مەرکەزییانە پێویستیان بە پڕوپاگەندەی کاریگەر هەیە، بۆ ئەوەی خەڵک بگاتە ئەو باوەڕەی کە ئامانجەکانی دەوڵەت ئامانجی خۆیانە.
ڕوونکردنەوەکان
لە دوای بڵاوبوونەوەیەوە، هایک کۆمەڵێک ڕوونکردنەوەی پێشکەش کردووە لەسەر ئەو وشانەی کە زۆرجار بە هەڵە لێکدەدرێنەوە:
سەرچاوەکان
پۆل:لیبرالیزم پۆل:کتێبە ئابوورییەکان پۆل:Pages with unreviewed translations
١٤٦٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1469 (توضيح)
چەکی (کەسایەتیی خەیاڵی)
چەکی   کارەکتەرێکی خەیاڵی و خراپەکاری زنجیرەی یاری منداڵان (چەکێ) وەک بکوژێکی زنجیرەیی بەدناو وێنا دەکرێت کە ڕۆحی خۆی لە بووکەڵەی " پیاوی چاک " نیشتەجێ دەکات و بەردەوام ھەوڵ دەدات ڕۆحی لە بووکەڵەوە بۆ جەستەی مرۆڤ بگوێزێتەوە. کارەکتەر ەکە بووە بە یەکێک لە ھێما ھەرە دیارەکانی ترس، زۆر جار لە پاڵ فرێدی کروگەر و جاسۆن ڤۆورێس و تەنیا ڕووخسار و ماسکی چەرم و پێنی وارس و مایکڵ میەرز باسی کراوە و چەندین جار لە کەلتووری باودا باس کراوە. ساڵی ١٩٩٩ چاکێ بۆ خە ڵاتی فیلمی باشترین ڤێلائین بۆ بووکی چاکێ کاندید کرا لەلایەن نووسەر و دەرھێنەر دۆن مەنچینیەوە دروست کراوە و لەلایەن براد دوریف لە ھەردوو دەنگی زیندوو دا فیلم و دەربڕدرا.
وەلی محەممەد ئومێدی
وەلی محەممەد ئومێدی (١٩٢٢–٢٠٠٧) ناسراو بە وەلی محەممەد ئومێدی کارزانی، شاعیرێکی ئیلام بوو. شیعرەکانی لە بارەی پاڵەوانەکانی کورد بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢ پۆل:مردووانی ٢٠٠٧ پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:خەڵکی ئیلام
سارتکە، دووکان
سارتکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دووکان(ناوەند)، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سارتکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی دووکان و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەلان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارۆچکەی دووکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کلێسە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئازادی (ڕێکخستن)
200px|وێنۆک|دامەزرێنەری ئازادی، ھالید بەگ جیبران ئازادی بە فەرمی کۆمەڵەی ئازادی کورد (Civata Azadiya Kurd)، دواتر کۆمەڵەی سەربەخۆیی کورد (Civata Xweseriya Kurd) ڕێکخراوێکی نھێنی کورد بوو. بە گوێرەی ئەو کوردانەی کە ڕاپۆرتیان بۆ ئەفسەرانی ھەواڵگری بەریتانیا دەدا، ئازاد لە ساڵی ١٩٢١ لە ئەرزڕۆم لەلایەن ھالید بەگی جیبرانەوە دامەزراوە. ئامانجی ڕێکخستنی ئازادی گەیاندنی ژیانێکی ئازاد لە ژینگەیەکی پێشکەوتوودا بوو بۆ کورد.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان پۆل:سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا پۆل:ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا‏
شێنسی
شانسی (بە چینی:陕西, وەک شێنسی ئەخوێنرێتەوە) خاکێکی داخراوی پارێزگایەکی سەربە کۆماری گەلی چینە، بە فەرمی بەشێکە لە باکوور و باشووری چین سنووردارە لەگەڵ پارێزگاکانی وەک شانسی، ھێنان، ھوبێی، چۆنگچینگ، سیچوان، گانسو، نینگسیا، ناوەوەی مەنگۆلیا
شێنسی ڕووبەرەکەی زیاتر لە ٢٠٥ کیلۆمەتر دووجایە  (٧٩،١٥١ میل) بە ھەبوونی ٣٧ ملیۆن دانیشتووان. وە ھەروەھا یەکێکە لە کۆنترۆین شارەکانی چین وە یەکێکە لە چوار پایتەختە دێرینە مەزنەکە کە پایتەختی رۆژاوای ژۆو، ئیمپراتۆریەتی ھان، ئیمپراتۆریەتی جین، سوی، تانگ بووە لە زنجیرە فەرمانڕەواییەکان لە مێژووی چین، ھەروەھا وەک یەکێک لە پایتەختەکانی ئیمپراتۆریەتی چینیش دەژمێردرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:شێنسی پۆل:پارێزگاکانی کۆماری گەلی چین پۆل:ڕۆژاوای چین
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٠
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٠، لەنێوان ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆڤیەت و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی یۆگۆسلاڤیا لە یاریگای پارک دی پرێنس لە پاریس بەڕێوەچوو، کە بە ئەنجامی (٢–١) لە سودی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆڤیەتی پێشوو کۆتایی ھات
سەرچاوەکان
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٦٠
جەواد فرووغی
جەواد فروغی (لەدایکبووی ١١ی ئەیلوولی ١٩٧٩ لە ئیلام) یاریزانێکی تیرھاوێژییە کە بۆ ھەڵبژاردەی ئێران یاری دەکات. ئەو لە ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ کە لە شاری تۆکیۆ بەڕێوە چوو، لە رکابەرییەکانی یاریی نیشانە شکێنی ھەواییدا بە دەمانجە لە دووریی ١٠ مەتر، توانی پلەی یەکەمی ڕیزبەندی رکابەرییەکە بباتەوە و سێیەم میدالیای زێڕی ئۆڵەمپیادی تۆکیۆ و یەکەم میدالیای بۆ ئێران بەدەستھێنا. فرووغی لە یارییەکەدا ریکۆردێکی مێژوویی تۆمارکرد و توانی ٢٤٤.٨ خاڵ کۆبکاتەوە و مەدالیای زێڕی یارییەکەی لە بەرژەوەندی خۆی یەکلاکردەوە.
ژیاننامە
جەواد فرووغی خەڵکی شاری ئیلامی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە، جگە لە یاریی نیشانشکێنی فرووغی کاری پەرستاری دەکات، بۆ یه‌کەمجار له‌ ساڵی ٢٠١٠ ده‌ستی به‌ یاریی نیشانه‌شکێنی کرد، پاشان له‌ ساڵی ٢٠١٨ بووه‌ ئه‌ندام له‌ ھەڵبژارده‌ی نیشانه‌شکێنی ئێران. فرووغی ته‌مه‌نی ٤١ ساڵه‌ کە به‌ ته‌مه‌نترین وه‌رزشوانی شاندی ئێرانه‌ و خاوه‌نی ٣ منداڵه‌، بووه‌ یه‌که‌مین وه‌رزشوان كه‌ مێدالیای زێڕ له‌ نیشانه‌شکێن بۆ ئێران ده‌باته‌وه‌ و پێشتریش دوو مێدالیای زێڕی له‌ پاڵه‌وانێتی ھیند و كرواتیا بردووه‌ته‌وه‌ و پێشه‌نگی وه‌رزشوانانی نیشانه‌شکێنی گرتووه‌ له‌ جیھاندا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:خەڵکی ئیلام پۆل:وەرزشکارانی کورد پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
١٤٧٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1470 (توضيح)
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٤
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٤،  لەنێوان هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا و هەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆڤیەت لە یاریگای سانتیاگۆ لە مەدرید بە ڕێوەچوو. کە بە ئەنجامی (٢-١) لە سودی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا کۆتایی هات.
سەرچاوەکان
EURO 1964: all you need to know
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
مەغریب نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
مەناف یوونس
مەناف یوونس هاشم تکریتی(لەدایکبووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی عێراقییە و وەک بەرگریکاری ناوەڕاست یاری دەکات بۆ یانەی شوورتەی خولی نایابی عێراق و هەڵبژاردەی عێراق.
ژیانی وەرزشی یانەکان
لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ مەناف بەشێوەی خواستن تا کۆتایی وەرز گرێبەستی لەگەڵ یانەی شوورتە واژۆ کرد.
نێودەوڵەتی
عێراق
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦ پۆل:زیندووان
مۆڕتاڵ کۆمبات
مۆڕتاڵ کۆمبات یارییەکی ڤیدیۆیی ئەمریکییە، ناوەندەکەی لە زنجیرەیەکی یاری ڤیدیۆییدا ھەیە، لە بنەڕەتدا لەلایەن «یارییەکانی میدوەی» ساڵی ١٩٩٢ پەرەی سەندووە. پێشکەوتنی یەکەم یاری لە بنەڕەتدا لەسەر بیرۆکەی «ئێد بۆن و جۆن تۆبیاس» بوو، کە بیریان کردەوە یارییەکی ڤیدیۆیی بە ڕۆڵی ژان کلۆد ڤەن دام ئەنجام بدەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەی ئەو بیرۆکەیە کەوتە ڕێ دواتر یارییەکی شەڕی خەیاڵی دروست بوو لە جیاتی ئەوە، لەگەڵ ئەوەشدا کاراکتەری ئەستێرەی «جۆنی کەیج» ھاتە نێو یارییەکە کە سەرەتاکان و شێوازی تایبەتییەکەی دەنگدانەوەی ڤەن دام بوو. مۆڕتاڵ کۆمبات یەکەم یاری شەڕکردن بوو.
جوگرافیای نیپال
وێنۆک نیپال بە فەرمی کۆماری دیموکراتیکی فیدراڵی نیپال وڵاتێکە لە باشووری کیشوەری ئاسیادا. پایتەختەکەی شار کاتماندوویە. کەتووەتە نێوان چین و ھیند ڕووبەرەکەی ١٤٠٨٠٠ کم٢ بە یەکێک لە وڵاتە شاخاوییەکان ناسراوە چەندین شاخی بەرزی تێدا ھەڵکەوتووە. لە ڕووی ئیدارەوە دابەش بووە بۆسەر ١٤ ناوچە.
شاخەکان
وێنۆک|وێنیێکی چیای ئێڤرست بەشێک لە شاخەکانی وڵاتی نیپاڵ لەگەڵ بەرزییەکەیان
مۆڕتاڵ کۆمبات
یارییە ئەسڵییەکە چەندین پاشکۆی دروست کردووە، وە خولانەوەی لێدروست بووە، کە لە چەند یارییەکی سەرکێشی کردار پێکھاتووە، ھەروەھا لە زنجیرەیەکی کتێبی کۆمیدی و یاری کارت. مۆڕتاڵ کۆمبات بووە بە یەکێک لە سەرکەوتووترین مافی دەستووری شەڕکردن لە مێژووی یارییە ڤیدیۆیییەکان، وە یەکێکە لە بەرزترین و زەبرترین مافی دەستووری میدیا لە ھەموو کاتێکدا. زنجیرەکە ناوبانگی بۆ ئاستی بەرزی توندوتیژی گرافیکی ھەیە، مشتومڕەکان کە لە چواردەوری مۆڕتاڵ کۆمبات بوون، لە بەشێکیدا بووە ھۆی دروستکردنی سیستمی ھەڵسەنگاندن بۆ یاری ڤیدیۆیی ESRB.
یاریکردن
یارییە ڕەسەنەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات، مۆڕتاڵ کۆمبات (١٩٩٢)، مۆڕتاڵ کۆمبات دووەم (١٩٩٣)، مۆڕتاڵ کۆمبات ٣ (١٩٩٥)، ئاڵتیمەیت مۆڕتاڵ کۆمبات (١٩٩٥)، مۆڕتاڵ کۆمبات سیلۆجی (١٩٩٦)، بە شێوازی شەڕی 2D شێوازیان بۆ کراوە. دووانەکەی یەکەم بە پێنج دوگمە شەر دەکات مشتە کۆڵەی بەرز، مشتەکۆڵەی نزم، شەقی بەرز، شەقی نزم، مۆڕتاڵ کۆمبات ٣ دوگمەی ڕاکردنی بۆ زیاد کراوە، کاراکتەرەکان لە یارییە سەرەتایییەکانی مۆرتاڵ کۆمباتدا بە شێوەیەکی تەواو وەک یەک یاری بە یەکتری دەکەن، لەگەڵ ئەوەی تەنھا جیاوازییە گەورەکان جوڵە تایبەتەکانی خۆیانن. لە ماوەی ١٩٩٠ یارییەکانی گەشەپێدەر و بڵاوکەرەوەی «میدوەی» تاکە شێوازی شەڕیان بە چوار دوگمەی ھێرش دەھێشتەوە، بۆ ڕیزێکی جیاوازی مشتەکۆڵە و لێدان و بلۆک. یاری «مۆڕتاڵ کۆمبات: ھاوپەیمانی کوشندە» یەکەم یاری مۆڕتاڵ کۆمبات بوو کە کارەکتەرەکە توانی بە شێوەی 3D بجووڵێت، مۆڕتاڵ کۆمبات چواریش ھەوڵی بۆ دراوە کە بە شێوەی 3D دروست بکرێت، بەڵام بەھۆی سیستەمی میکانیکی کۆنەوە وەک خۆی کاری بۆ نەکراوە. ھەروەھا تێکەڵبوونی جوڵەکان لەیارییە کۆنەکانی مۆڕتاڵ کۆمبات گۆڕدرا، ئەمەش بەجیاکردنەوەی جووڵە ئاسایییەکانی کاراکتەرەکان و تەنانەت پێدانی چەندین شێوازی شەڕکردن پێیان. سەرەتا لە ھاوپەیمانی کوشندە تا مۆڕتاڵ کۆمبات: فێڵ کردن، کاراکتەرەکان سێ شێوازی شەڕیان بۆ ھەر کاراکتەرێک دەبوو: دوو شێوازی بێ چەک، یەک شێوازی بە چەک.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان پۆل:مۆرتاڵ کۆمبات پۆل:مافە دەستوورییەکانی وارنەر برۆس پیکچەرز پۆل:یاری ڤیدیۆیی شەڕکردن بەپێی زنجیرەکان پۆل:مردن لە خەیاڵدا پۆل:خوێن لە خەیاڵدا پۆل:ئەفسانە پۆل:دۆزەخ لە کلتووری باودا پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ فیلمدا گونجاون پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن پۆل:زنجیرە یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٢ ناسێندران پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان دەربارەی جنۆکەکان پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان گونجێنراون پۆل:زنجیرەکانی وانەر برۆس ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت
١٤٧١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1471 (توضيح)
داگرتن
داگرتن یان دابەزاندن لە تۆڕی کۆمپیوتەری، بۆوەرگرتنی داتا و فاییلە لە سیستەمی دوور وەک سێرڤەر، ئەمە پێچەوانەی بارکردنە، کاتێک داتا دەنێردرێت بۆ سیستەمی دوور، ئەو پەڕگەی کە پێشکەش کراوە بۆ داگرتن دەتواندرێت دابگیرێت و داببەزێنرێت، یان کرداری وەرگرتنی پەڕگە.
پێناسە
داگرتن بە شێوەیەکی گشتی گواستنەوەی تەواوەتی پەڕگە (فایل) بۆ بیرگەی ناوخۆی و پاشان بەکارھێنانی٫
شورک
شورک گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
شورک ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سۆماناوا
جوگرافیا
سۆماناوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
١٤٧٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1472 (توضيح)
سۆنگ ئۆک-سووک
سۆنگ ئۆک-سوک (لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٦٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە وەک خانمەکتەرێکی پشتگریکار لە چەندین درامای تەلەڤیزیۆنی کۆریا دەرکەوتووە لەناویاندا سۆناتای زستان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ پۆل:دەرچووانی زانکۆی یۆنسێی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ
شیوەڕەزی سەروو
شیوەڕەزی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٨
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٨، لە نێوان ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی یۆگۆسلاڤیا لە یاریگای ئۆڵمپیکی ڕۆما لە ڕۆما بە ڕێوەچوو. کە بە ئەنجامی (٢–٠) لە سودی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا کۆتایی ھات.
شیوەڕەزی سەروو
جوگرافیا
شیوەڕەزی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دوبێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەمەرکاکۆڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ناوزەنگ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شیوەڕەزی خواروو.
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٨
سەرچاوەکان
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٦٨
شیوەڕەزی سەروو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جەنگ لە بیگ ڕۆک (کورتە فیلم)
جەنگ لە بیگ ڕۆک کورتە فیلمێکی ئەمریکی ساڵی ٢٠١٩یە، لە دەرهێنانی کۆلین تریڤۆرۆ، مافێکی دەستووری هەیە لە بەشەکانی پارکی جوراسی، دوا بەدوای فیلمی جیھانی جوراسی: شانشینی کەوتوو (٢٠١٨). ئەستێرەکانی فیلمەکە بریتیین لە: ئەندرێ هۆلاند، ناتالی مارتینز، میلۆدی هەرد، بێرسەن سالڤادۆر. لە ١٥ی ئەیلولی ٢٠١٩ بۆ یەکەمجار لە کەناڵی FX نمایشکرا، دوواتر بە شێوەی ئۆنڵاین بڵاوکرایەوە.
چیرۆک
یەك ساڵ دوای ڕووداوەكانی جیھانی جوراسیك: شانشینی كەوتوو، خێزانێكی تێكەڵكراوی ئۆكلاند، كالیفۆرنیا بە گەشتێكی كامپینگدا تێدەپەڕێت لە باخچەی نەتەوەیی (بیگ ڕۆک) لە باكووری كالیفۆرنیا، بەنزیكەیی ٢٠ میل (٣٢كم) لەو ناوچەیەی كە داینەسوڕەكانی شانشینی كەوتوو بەجێھێڵران. فیلمەکە یەکەم ڕووبەڕووبونەوەی سەرەکی نێوان مرۆڤ و داینەسوڕەكان تۆمار دەکات. خێزانەكە چێژ لە كامپینگەكە دەبینن تا كاتێك لەناکاو لەلایەن ناسۆتۆکراتۆپ و منداڵەکەی پێشوازییان لێ دەکرێت. لە ناوچەكەیاندا ئاڵوسراوس وەك فریادڕەسێك ھێرش دەكاتە سەر ناسۆتۆكراتۆپ و دایكەكەش ھەوڵ دەدات مناڵەكەی بپارێزێت. جەنگێك لەنێوان دوو داینەسوڕەكان بەرپا دەبێت و خێزانەكە بڕیاریاندا كە خۆیان لەناو ئۆتۆمبێلە كابینەكەیان بشارنەوە. لەپڕ، ناسۆتۆكراتۆپی سێیەم لەناو دارستانەكەوە دەركەوت، كە بەرەو ئاڵوسراوسەكە دەڕۆشت. ناسۆتۆكراتۆپەكە ھەڵھات و مناڵی خێزانەكە دەستی كردە گریان، كاتێك گوێی لە گریانەكە بوو، ئاڵوسراوسەكە دەستی کرد بە تێکشکاندنی ئۆتۆمبێلی كابینەكە بۆئەوەی ئەو خێزانەی کە لە ناوەوە خۆیان حەشارداوە بكاتە خۆراك بۆخۆی، دوای تێكشكانی تەواوەتی ئۆتۆمبێلەكە، ترسی دایك و باوک و كوڕەكە زیاتر بوو. لەپێناو ئاسوودە بونیان، كچەكە بە تیرو كەوان لە سەر و چاوی ئاڵوسراوس دەدات، كە ئەمەش دەبێتە ھۆی ھەڵھاتنی داینەسوڕەكە. سەرەڕای ئەوەی لە شۆكێكی تەواودا بوون لەبەر ئەو ڕووداوە، بەڵام باوەشیان بەیەكتردا كرد.
بەرهەمهێنان
بیرۆکەی فیلمەکە کاتێک سەریهەڵدا کە ستۆدیۆکانی یوونیڤەرساڵ پرسیاریان لە تریڤرۆ کرد ئایا حەزت لە دروستکردنی کورتە فیلمێکی جیهانی جوراسی بە توانا هەیە، وە ئەویش وتی بەڵێ و قبوڵی کرد. تریڤرۆ کورتە فیلمەکەی لەگەڵ ئێمیلی کارمایکڵ نووسی، کە پێشتر کاری لەگەڵ دەکرد بۆ نوسینی فیلمی جیهانی جوراسی: ناوچەی باڵادەست.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فلیمی ئەهریمەنی ئەمریکی پۆل:فیلمە ئەهریمەنەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:کورتە فیلمەکانی ساڵی ٢٠١٩ پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەیناسۆرەکان پۆل:فیلمەکان لە دەرهێنانی کۆلین ترێڤۆرۆ پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئێرلەند دانراون پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی کۆلین ترێڤۆرو پۆل:فیلمە ئەهریمەنییە زەبەلاحەکان پۆل:فیلمە کورتەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠
١٤٧٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1473 (توضيح)
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٧٢
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٧٢، لەنێوان ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیای ڕۆژاوا و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سۆڤیەت لە یاریگای کینگ لە برۆکسل بە ڕێوەچوو. کە بە ئەنجامی (٣–٠) لە سودی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیای ڕۆژاوا کۆتایی ھات.
سەرچاوەکان
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٧٢
ئەرای (array)
ئەرای ڕێزکردنێکی سیستەماتیکێکە بۆ تەنە بچووکەکان، پێک دێت لە ھێڵی ئاسۆی و ستونی (row and columns).
لە پرۆگرامسازی
لە زمانە پرۆگرامسازییەکان و لە پرۆگرامسازی بە گشتی ئەرای گرینگییەکی زۆری ھەیە بۆ کارکردن کۆدەکان کە پێک دێت لە ڕێزێک لە ڤارێبڵ (گۆراو) کە تێیدا دەتوانرێت بەکاربھێندرێت.
بەھاما لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی بەھاما ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد
ئەرای (array)
لە پرۆگرامسازی
پۆل:بەرنامەسازی پۆل:زمانی پرۆگرامکردن پۆل:پرۆگرامسازی
١٤٧٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1474 (توضيح)
سورقاوشان
سورقاوشان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دووکان(ناوەند)، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سورقاوشان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دووئاوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی سورقاوشانی شێخان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تەلان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی عازەبان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
عەتا محەممەد
عەتا محەممەد (لەدایکبووی ١٩٧٠ لە سلێمانی، ھەرێمی کوردستان) نووسەر و وەرگێڕێکی کوردە، کە بە زمانی کوردیی ناوەندی چیرۆک و ڕۆمان دەنووسێت. یەکەم بەرھەمی کۆمەڵەچیرۆکێک بوو بە ناوی "پاشماوەی خێڵەکان" کە ساڵی ١٩٩٩ لە دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم چاپ و بڵاو کرایەوە. ساڵانێکە لەگەڵ ناوەندی ڕۆشنبیری و ھونەریی ئەندێشە کار دەکات و کتێبەکانی بۆ چاپ و بڵاو دەکەنەوە.
تۆماری دەنگ
تۆماری دەنگ ، لە مۆسیقادا، پێکھاتووە لە مەودایەک لە تۆن لە دەنگی مرۆڤەکاندا کە بەرھەم دەھێندرێت لەلایەن لەرینەوەی کۆردە دەنگییەکان. لەم تۆمارانە دەنگی مۆدال یان ئاسایی ھەیە، لە پاڵ دەنگی قرچاو، فاڵسێتۆ، و تۆماری فیکە. تۆمارەکان بەرھەم دەھێندرێن بە کارکردنی کشکشێ.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی ئۆپێرا پۆل:گۆرانیبێژی
عەتا محەممەد
ژیانی ئەدەبی
alt=بەرگی کتێبی پەراوێزنووسان|وێنۆک|بەرگی کتێبی پەراوێزنووسان یەکەم چیرۆکی خۆی لە ساڵی ١٩٩٣ بە ناوی پاشماوەی خێڵەکان بڵاو کردەووەتەوە، کە ئاوات ئەحمەد سوڵتان وەریگێڕاوەتە سەر زمانی عەرەبی. پاشان ئەو چیرۆکەی لە ساڵی ١٩٩٤ لەسەر وەختی شەڕی ناوخۆدا بە کوردی لە ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ بڵاو کردەووەتەوە. لە زۆر ڕۆژنامە و گۆڤار نووسینی بڵاو کردووەتەوە. لە یەکەمین فیستیڤاڵی گەلاوێژ خەڵاتی یەکەمی بۆ چیرۆک بە دەست ھێناوە. لە ساڵی ١٩٩٩ یەکەم کتێبی کە کۆمەڵەچیرۆکێک بووە، ھەر لەژێر ناوی پاشماوەی خێڵەکان چاپ کراوە، لە دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم بڵاو کردووەتەوە.
چیرۆکەکان
alt=بەرگی کتێبی کچە فیلم گێڕەرەوەکە|وێنۆک|بەرگی کتێبی کچە فیلم گێڕەرەوەکە
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١ پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد پۆل:وەرگێڕەکانی عەرەبی–کوردی *
فامنین
فامنین ناوی شارێکە لە پارێزگای هەمەدان. ئەم شارە ٧٠ کیلۆمەتر لە هەمەدان دوری هەیە.
ئەمانەش ببینە
پارێزگای هەمەدان
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی پارێزگای ھەمەدان پۆل:شارەکانی ئێران
شانسی
شانسی (بە چینی:) خاکێکی داخراوی پارێزگایەکی کۆماری گەلی چینە، بەشێکە لە ناوچەی باکوری چین پایتەخت و گەورەترین شاری تای_یووانە پارێزگاکا چڕەکانی تر بریتین لە چانگژی، داتۆنگ، دوای ویلایەتی جین، شانسی بوونی ھەبووە لە سەردەمی بەھار و پایز
شانسی مانای "ڕۆژھەڵاتی چیاکان ئەدات" سەرچاوەیەکە بۆ شوێنە پێشووترەکەی لە ڕۆژھەڵات چیاکانی تیاھانگ، شانسی سنووردارە لەگەڵ ھێبێی بۆ ڕۆژھەڵات، ھێنان بۆ باشوور، شێنسی بۆ رۆژاوا، ناوەوەی مەنگۆلیا بۆ باکوور
١٤٧٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1475 (توضيح)
عەبدولحوسێن زەڕڕینکووب
وێنۆک
عەبدولحسێن زەڕڕینکووب (٢٨ی ئازاری ١٣٠١–٢٤ی ئەیلوولی ١٣٧٨) نووسەر و مێژوونووس و ڕەخنەگری ئەدەبی و نووسەر و وەرگێڕی ئێرانی ھاوچەرخ بووە. بەرھەمەکانی وەک سەرچاوەیەکی سەرەکی لە توێژینەوەکانی سۆفیگەری و مەولاناناسیدا ناسراون. یەکێک لە مێژوونووسە دیارەکانی ئێرانە و خاوەنی بەرھەمی بەناوبانگە لەسەر مێژووی ئێران و ھەروەھا مێژووی ئیسلام. ئەم بەرھەمانە بەھۆی دەربڕینی ئەدەبی و داستانی مێژوو، بەرھەمی پڕفرۆشن لە نێو ئێرانییەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ١٩٩٩ پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران پۆل:مێژووناسانی ئێرانی پۆل:مامۆستای زانکۆ ئێرانییەکان
گووگڵ ئێرت
گووگڵ ئێرت نەرمامێرێکی نەخشەسازیی دیجیتاڵی بێبەرامبەرە کە لە لایەن گووگڵەوە پەرەی پێ دراوە. وێنەی وردی مانگی دەستکرد و داتای وێنەییی زەوی و شار و شوێنە سروشتییەکانی جیھان دەدات بە بەکارھێنەران. گووگڵ ئێرت تواناییی گەڕان بە دوای ناونیشان و شوێنە گرینگەکان و شوێنە بازرگانییە تایبەتەکان پێشکەش دەکات و، بژاردەی بینینی مۆدێلی سێ ڕەھەندیی شارەکان و خاڵە سەرنجڕاکێشەکانیشی ھەیە. ھەروەھا، بەکارھێنەران دەتوانن ڕێگا و گەشتی تایبەتی دروست بکەن و، مەودا و ناوچەکان بپێون و، لە چینەکانی داتا جوگرافییەکان بکۆڵنەوە، لەوانە کەشوھەوا و ھاتوچۆ و زۆر شتی تر. سەرەڕای ئەوەش، گووگڵ ئێرت ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات بەشداری لە پلاتفۆرمەکەدا بکەن بە زیادکردنی وێنە و زانیارییەکانی خۆیان بۆ نەخشەکە. گووگڵ ئێرت بووەتە ئامرازێکی بەناوبانگی پەروەردە و لێکۆڵینەوە و گەڕان و دیدێکی ناوازە بۆ جیھانەکەمان پێشکەش دەکات.
تیلەکۆی بچوک
تیلەکۆی بچوک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
گووگڵ ئێرت
ناساندن
بۆ یەکەمجار گووگڵ ئێرت لە ساڵی ٢٠٠١دا بڵاوکرایەوە، سەرەتا وەک بەرنامەیەکی سەر مێز و دواتر وەک وەشانی وێب و ئەپی مۆبایل. ئەم نەرمەکاڵایە لەسەر بنەمای داتابەیسی بەرفراوانی گووگڵ لە وێنەی مانگی دەستکرد و وێنەگرتنی ئاسمانی و سیستمی زانیاریی جوگرافی (GIS) دامەزراوە، کە بەردەوام نوێ دەکرێتەوە و فراوان دەکرێت. یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی گووگڵ ئێرت توانای دابینکردنی وێنەی مانگی دەستکردی کوالیتی بەرزە لە نزیکەی ھەر شوێنێکی ھەسارەکە، ئەمەش ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات لە ئاسوودەیی ماڵەکەیانەوە بە ناوچە جیاوازەکان و شوێنە گرینگەکان و ژینگە جیاوازەکاندا بگەڕێن. تایبەتمەندی Street Viewی گووگڵ ئێرت کە وێنەی پانۆرامای ئاستی زەمینی بەکاردەھێنێت، ھەروەھا بەکارھێنەران دەتوانن بە شێوەیەکی خەیاڵی بە شەقام و گەڕەکەکانی شارەکانی جیھاندا بگەڕێن.
ھەروەھا گووگڵ ئێرت کۆمەڵێک ئامراز و تایبەتمەندی پێشکەش بە بەکارھێنەران دەکات بۆ دروستکردن و ھاوبەشکردن و ھاوکاریکردن لەسەر ناوەڕۆک، لەوانە گەشت و نیشانەی شوێن و چینەکانی داتا جوگرافییەکان. ئەمەش وای لێدەکات ببێتە سەرچاوەیەکی بەنرخ بۆ توێژەران، پەروەردەکاران و گرووپە کۆمەڵایەتییەکان بۆ بینین و تێگەیشتن لە ڕەوت و نەخشە جوگرافییەکان. بە گشتی گووگڵ ئێرت ئامرازێکی بەھێز و کارلێککارانەیە بۆ گەڕان بە جیھان و بەرەوپێشبردنی خوێندەواری جوگرافی. جا تۆ پلانی گەشتێک دادەنێیت، لێکۆڵینەوە لە بابەتێک دەکەیت، یان تەنھا کنجکاو بیت لە جیھان، گووگڵ ئێرت ڕێگەیەکی ناوازە و سەرنجڕاکێش پێشکەش دەکات بۆ ئەزموونکردنی جوگرافیا و دۆزینەوەی زانیاری نوێ دەربارەی ھەسارەکەمان.
تیلەکۆی بچوک
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گووگڵ ئێرت
ناساندن
گووگڵ ئێرت بە خۆڕایی لەسەر کۆمپیوتەری سەر مێز و ئامێری مۆبایل (ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید) و لە وێبدا بەردەستە. نەرمەکاڵاکە کۆمەڵێک تایبەتمەندی ھەیە بۆ بەکارھێنەران بۆ گەڕان و دۆزینەوەی جیھان، لەوانە وێنەی مێژوویی، نەخشەسازیی بنی دەریای جیھانی، گەشتکردن بۆ شوێنە بەناوبانگەکان و زۆر شتی تر. جگە لە گەڕان بە جیھاندا، گووگڵ ئێرت دەتوانرێت بۆ چەندین مەبەستی پەروەردەیی و توێژینەوە کەڵک وەربگیرێت، لەوانە لێکۆڵینەوە لە جوگرافیا و دیمەنە سروشتییەکان، بەدواداچوون بۆ گۆڕانی کەشوھەوا، تێگەیشتن لە گەشەسەندنی شارەکان. سەرەتا گووگڵ ئێرت لەلایەن کۆمپانیای Keyhole, Inc پەرەی پێدراوە، کە کۆمپانیایەک بوو لە ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن گووگڵەوە کڕدرا، لەو کاتەوە بەرنامەکە بەردەوام نوێ دەکرێتەوە و فراوانتر دەکرێت بە تایبەتمەندی و داتای نوێ. ھەروەھا بەکارھێنەران دەتوانن کۆمەڵێک ئامراز و زیادکراوی لایەنی سێیەم دابەزێنن بۆ بەرزکردنەوەی ئەزموونی گووگڵ ئێرتیان، لەوانە شوێنپێھەڵگری کەشوھەوا و زۆر شتی تر. ھەروەھا گووگڵ گووگڵ ئێرت ئاوتریچی دروست کردووە، کە پرۆگرامێکە کە ڕاھێنان و سەرچاوە بۆ ڕێکخراوە قازانج نەویستەکان و پەروەردەکاران دابین دەکات بۆ بەکارھێنانی گووگڵ ئێرت بۆ مەبەستی داکۆکیکردن لە کۆمەڵایەتی و ژینگەیی.
مێژوو
لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ لەلایەن تیمێکی بچووکەوە بە سەرۆکایەتی جۆن ھانک لە کۆمپانیای کیھۆڵ پەرەی پێدراوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٤ لەلایەن کۆمپانیای گووگڵەوە کڕدرا، پێشتر تیمی کیھۆڵ کاریان لەسەر تەکنۆلۆژیای نەخشەسازی سێ ڕەھەندی کردبوو بۆ کۆمەڵگای ھەواڵگری ئەمریکا، بۆیە ئامێری ناوازەیان ھەبوو بۆ پەرەپێدانی بەرھەمێکی بازرگانی کە وێنەی مانگی دەستکردی بەکارھێنا بۆ دروستکردنی نەخشەی سێ ڕەھەندی ھەموو ھەسارەکە. یەکەم وەشانی گووگڵ ئێرت لە ساڵی ٢٠٠٥ خرایە بازاڕەوە، و بە خێرایی بوو بە بەرنامەیەکی گەورە بەھۆی وێنە وردەکارییە ناباوەرەکانی و ئامرازە بەھێزەکانی گەڕان و گەشتکردن. بەکارھێنەران دەتوانن زووم بکەن بۆ بینینی ماڵەکانی خۆیان لە بۆشایی ئاسمانەوە یان بە وردییەکی سەرسووڕھێنەرەوە بە ئایکۆنیترین شوێنەوارەکانی جیھاندا بگەڕێن. گووگڵ ئێرت بە خێرایی بوو بە ئامرازێکی دڵخواز بۆ ھەمووان لە گەشتیاران و ئارەزوومەندانەوە تا زانا و پەروەردەکاران. بەدرێژایی ساڵان گووگڵ بەردەوام بوو لە زیادکردنی تایبەتمەندی و کارایی نوێ بۆ گووگڵ ئێرت، لەوانە دیمەنی ئاستی شەقامەکان، ئامرازەکانی مۆدێلکردنی سێ ڕەھەندی، وێنەی مێژوویی و تەنانەت پشتگیری خەیاڵی-ڕاستەقینە. ئەمڕۆ گووگڵ ئێرت یەکێکە لە بەناوبانگترین ئامرازەکانی نەخشەسازی دیجیتاڵی لە جیھاندا، ملیۆنان کەس بەکاریدەھێنن بۆ ھەموو شتێک لە گەڕان بەناو گەڕەکەکانی خۆیانەوە تا پلاندانان بۆ گەشتە نێودەوڵەتییەکان.
سەرەتا گووگڵ ئێرت وەک بەرنامەیەکی سەربەخۆ بۆ کۆمپیوتەرەکانی سەر مێز لە ساڵی ٢٠٠٥ دەستیپێکرد، ئەو نەرمەکاڵایە ئەوەندە بەناوبانگ بوو کە وای کرد گووگڵ لە ھەمان ساڵدا بە بڕی ٣٥ ملیۆن دۆلار کیھۆڵ و تەکنەلۆژیاکەی بکڕێت. دوای کڕینی کۆمپانیای گووگڵ بەردەوام بوو لە باشترکردن و فراوانکردنی کارایییەکانی گووگڵ ئێرت، تایبەتمەندی نوێی وەک توانای بینینی زەوی و شەقامەکانی زیادکرد، ھەروەھا توانای گۆڕینی نێوان وێنەی مانگی دەستکردی سەرەوە و وێنەی ئاستی شەقام و مۆدێلی سێ ڕەھەندی.
ھەروەھا گووگڵ ئێرت وەک بەرنامەیەکی مۆبایل بۆ ئامێرەکانی ئای ئۆ ئێس و ئەندرۆید بەردەستە. ئەپی مۆبایلەکە زۆرێک لە تایبەتمەندییەکانی وەشانی سەر مێزەکەی پاراستووە، کە بەکارھێنەران دەتوانن بە جیھاندا بگەڕێن و زانیاری و وێنەی شوێنەکان لە شوێنی دەستیدا ببینن. جگە لە تایبەتمەندییە زۆرەکانی بۆ بەکارھێنەرانی گشتی، گووگڵ ئێرت بووەتە ئامرازێکی بەنرخ بۆ زانایان و توێژەران و پەروەردەکاران. بۆ لێکۆڵینەوە لە ھەموو شتێک لە گۆڕانی کەشوھەوا تا شێوازی بەکارھێنانی زەوی بەکارھاتووە، مامۆستایانیش بەکاریان ھێناوە بۆ دروستکردنی وانە کارلێککارەکان و گەشتی مەیدانی خەیاڵیی بۆ خوێندکاران. بە گشتی گووگڵ ئێرت شۆڕشێکی گەورەی لە شێوازی تێڕوانین و کارلێککردنمان لەگەڵ ھەسارەکەماندا کردووە، ئامرازێکی بەھێزی بۆ گەڕان و پەروەردە و لێکۆڵینەوە دابین کردووە.
وێنەگرتن
جگە لە وێنەی مانگی دەستکرد، گووگڵ ئێرت وێنەگرتنی ئاسمانی کوالیتی بەرز و دیمەنی ئاستی شەقامەکانی شار و شوێنە گرینگەکانیش پێشکەش دەکات. ئەم وێنەیە لەلایەن فڕۆکە تایبەتمەندەکانەوە گیراوە کە بەسەر شارەکان و ناوچە دانیشتووەکانی تردا دەفڕن بۆ گرتنی وێنەی وردی بەرزی زەوی ژێرەوە. پاشان ئەم وێنانە ڕێکدەخرێن و بەیەکەوە دەلکێنرێن بۆ دروستکردنی مۆدێلێکی سێ ڕەھەندی ناوچەکە.
ئەو مۆدێلە سێ ڕەھەندیانەی لە گووگڵ ئێرت بەکاردێن لە ڕێگەی تێکەڵەیەک لە وێنەی مانگی دەستکرد و وێنەگرتنی ئاسمانی دروست دەکرێن. ئەوان بە بەکارھێنانی تایبەتمەندییەکانی کۆمپیوتەر دروست دەکرێن کە چەندین وێنە دەگرن و شێوازێکی سێ ڕەھەندی دروست دەکەن بە دەستنیشانکردنی تایبەتمەندییە ھاوبەشەکان و ھاوتاکردنیان لە نێوان وێنەکاندا.
بۆشایی ئاسمان
وێنۆک|وێنە و دیمەنێکی [[مەریخ|ھەسارەی مەریخ]] ھەروەھا گووگڵ ئێرت تایبەتمەندییەک بە ناوی «سکای» پێشکەش دەکات، کە بەکارھێنەران دەتوانن لە کۆمپیوتەر یان مۆبایلەکانیانەوە گەردوون بگەڕێن. بە سکای بەکارھێنەران دەتوانن وێنەی ئەستێرەکان و گەلەستێرەکان و تەنەکانی تری بۆشاییی دەرەکی ببینن کە لەلایەن تەلەسکۆپەکانەوە لە ھەموو جیھانەوە وەرگیراون. تایبەتمەندی سکای گووگڵ ئێرت لەسەر بنەمای داتای چەندین لێکۆڵینەوەی فەلەکییە، لەوانە تەلیسکۆپی بۆشاییی ھەبڵ و ڕووپێوی ئاسمانی دیجیتاڵی سلۆن. بەکارھێنەران دەتوانن بە ھەردوو ڕووناکی بینراو و چەندین درێژی شەپۆلی دیکە، وەک ژێرسوور و سەروو بنەوشەیی، ئاسمانی شەو بگەڕێن.
بە سکای بەکارھێنەران دەتوانن بەدوای شتگەلێکی تایبەتدا بگەڕێن یان بە سادەیی ناوچە جیاوازەکانی ئاسمان بگەڕێن. ھەروەھا دەتوانن زووم بکەن لەسەر تاکە تەنەکان بۆ ئەوەی زیاتر دەربارەیان بزانن، وەک دوورییان لە زەوی و تایبەتمەندییەکانیان. ھەروەھا تایبەتمەندییەکە چینەکانی تێدایە کە ئەستێرە و ئەستێرەکانی تر پیشان دەدەن کە لە ناوچە جیاوازەکانی جیھانەوە دەبینرێن.
جگە لە سکای، گووگڵ ئێرت تایبەتمەندییەکیش پێشکەش دەکات بە ناوی «مەریخ» کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات بە وردی بەدوای ھەسارەی سووردا بگەڕێن. لەگەڵ مەریخدا بەکارھێنەران دەتوانن وێنەی ڕوونی بەرزی دیمەنی ھەسارەی مەریخ ببینن و تەنانەت بە شێوەی سێ ڕەھەندی بەسەر ڕووی مەریخدا بفڕن. تایبەتمەندی مەریخ لەسەر بنەمای داتای ئەرکەکانی ناسا لە مەریخ دروست کراوە و دیمەنێکی ناوازە و وردی ھەسارەی دراوسێمان پێشکەش دەکات. بە گشتی خستنەڕووی تایبەتمەندییەکانی گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسمان لە گووگڵ ئێرت ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات نەک تەنھا ھەسارەکەمان بەڵکو گەردوونی فراوانتریش بگەڕێن. ڕێگەیەکی ناوازە و دەستڕاگەیشتن پێشکەش بە بەکارھێنەران دەکات بۆ فێربوون دەربارەی بۆشایی و گەڕان بەدوای نھێنییەکانی گەردووندا.
وەشانەکان
وێنۆک|[[نەرمامێری گووگڵ ئێرت لەسەر سیستمی ئەندرۆید|120px]]
چەند وەشانێکی گووگڵ ئێرت بەردەستە، بەپێی پێویستی و ئارەزووەکانت، ھەر وەشانێکی گووگڵ ئێرت تایبەتمەندی و توانای ناوازەی ھەیە، بۆیە گرنگە ئەو وەشانە ھەڵبژێریت کە بە باشترین شێوە پێداویستییەکانتان دابین بکات، وەشانەکان بریتیین لە:
بزوێنەری گووگڵ ئێرت
بە بزوێنەری گووگڵ ئێرت بەکارھێنەران دەتوانن دەستیان بگات بە ئەرشیفێکی فراوانی وێنەی مانگی دەستکرد و داتا جیۆ-بۆشایییەکانی تر، لەگەڵ کۆمەڵێک ئامراز بۆ شیکردنەوە و بینین و ڕێکخستنی ئەم داتایانە. کەتەلۆگی داتاکانی پلاتفۆرمەکە پێتابایت داتاکانی مانگە دەستکردەکانی وەک لاندسات، سێنتینێل و مۆدیس لەخۆدەگرێت، ھەروەھا داتاکانی سەرچاوەی دیکەی وەک مۆدێلی کەشوھەوا و وێستگەکانی کەشوھەواش. ھەندێک لە تایبەتمەندی و سوودەکانی بزوێنەری گووگڵ ئێرت بریتین لە:
بزوێنەری گووگڵ ئێرت لەلایەن کۆمەڵێک ڕێکخراو و کەسی بەرفراوان بەکاردەھێنرێت، لەوانە زانایان، دەزگاکانی حکوومەت، گرووپەکانی پاراستن و ڕۆژنامەنووسان. بۆ چاودێریکردنی دارستانبڕین و بەدواداچوونی گۆڕانکارییەکانی بەکارھێنانی زەوی و تێگەیشتن لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و ئاگادارکردنەوەی بڕیارەکانی سیاسەت بەکارھاتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی گووگڵ پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠١ پۆل:گووگڵ ئێرت
یاریی کۆتاییی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٧٦
سەرچاوەکان
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٧٦
فلیکس بلۆخ
فلیکس بلۆخ (بە ئینگلیزی: Felix Bloch) (٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٥ - ١٠ی ئەیلوولی ١٩٨٣) فیزیکناسێکی سویسری بوو کە بە زۆری لە ئەمریکا کاری کردووە. فلیکس و ئێدوارد میڵس پورسڵ لە ساڵی ١٩٥٢ خەڵاتی نۆبێلیان لە فیزیادا وەرگرت بۆ پەرەپێدانی چەند ڕێگە و شێوازێکی نوێ بۆ (nuclear magnetic precision measurements). لە نێوان ساڵانی ١٩٥٤–١٩٥٥ وەک سەرپەرشتیار و بەڕێوەبەری یەکەمی دەزگای سێرن کاری کردووە.
ژیان و پیشە
وێنۆک|270x270پیکسڵ|فلیکس لە تاقیگەدا لە ساڵانی ١٩٥٠کاندا. فلیکس بلۆخ لە شاری زوریخ لە وڵاتی سویسرا لە خێزانێکی جوولەدا لەدایکبووە لە دایک و باوکێک بە ناوەکانی گوستاف بلۆخ و ئاگنێس بلۆخ.
بلۆخ لە پەیمانگای تەکنۆلۆژی زوریخ خوێندوویەتی لە شاری زوریخ لە سویسرا. لە سەرەتا لە بەشی ئەندازیاری دەیخوێند پاشان بەشەکەی گۆڕی بۆ زانستی فیزیا. لەم ماوەیەدا بەشداری ئەو وانە و سیمینارانەی دەکرد کە پیتەر دەبی و ھێرمان وەیڵ لە پەیمانگای تەکنۆلۆژی زوریخ دەیان وتەوە. پاشان بەشداری سیمینارەکانی ئێرڤین شروێدینگەری دەکرد لە زانکۆی زوریخ کە بەرامبەر زانکۆکەی خۆی بوو. یەکێکی تر لەو خوێندکارانەی کە بەشداری ئەم سیمینارانەی دەکرد جۆن ڤۆن نیومان بوو. دوای دەرچوونی لە زانکۆ و وەرگرتنی بڕوانامە لە فیزیادا لە ساڵی ١٩٢٧ ھەر بەردەوام بوو لە خوێندن و تا توانی لە زانکۆی لیپزیگ لەگەڵ ڤێرنەر ھایزنبێرگ لە ساڵی ١٩٢٨دا بڕوانامەی دکتۆرا بەدەست بھێنێت. تێزی دکتۆراکەی بووە ھۆی دامەزراندنی بیردۆزی کوانتەمی تەنە ڕەقەکان بە بەکارھێنانی بیردۆزی شەپۆلەکانی بلۆخ بۆ ڕوونکردنەوەی ئێلەکترۆنەکان. لە ساڵی ١٩٤٠ دا ژیانی ھاوسەرگیری لەگەڵ لۆرێ میسخ پێکھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥ پۆل:مردووانی ١٩٨٣ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی پۆل:فیزیکزانانی سویسی پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل پۆل:فیزیکزانانی جوو پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:کەسانی زانکۆی ھارڤارد
نیزاڵ قەسووم
بەرھەم و کارەکان
نیزاڵ قەسووم جەند کتێبێکی بڵاو کردووەتەوە بە زمانەکانی فەرەنسی، ئینگلیزی و عەرەبی، ئەوەی تێبینی دەکرێت کتێبەکانی زیاتر تیشک دەخاتە سەر ئەو بابەتانەی کە مشتوومڕیان لەسەرە لە نێوان ئایین زانست دا بە تایبەتیش ئایینی ئیسلام کە پێی وایە دەبێت میتۆدی زانستی ئیسلامی بگەڕیتەوە بۆ سەردەمی زێڕی خۆی، ھەروەھا پێی وایە کە بیردۆزی پەرەسەندن پێچەوانەی بنەماکانی ئایینی ئیسلام نیە و رەتکردنەوەی راستیە زانستیە سەلمێنراوەکان لە بەرژەوەندی موسڵمانانو ئایینی ئیسلامدا نیە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:زیندووان
سوێین فۆرکبییەرد
سوێین فۆرکبییەرد (نۆرسی کۆن: سڤین ھارەڵدسن تجوگوسکگ، دانیمارکی: سڤیند تیڤیسکلێگ؛ لە دایکبوون ١٧ی نیسانی ٩٦٣؛ مردن ٣ی شوباتی ١٠١٤) پاشای دانمارک بوو لە ٩٨٦ تا ١٠١٤، ھەروەھا پاشای ئینگلیز و پاشای نەرویژ بوو. ئەو باوکی پاشا ھارەڵدی دووەم بوو لە دانیمارک و پاشا کانۆتی مەزن و شاژن ئیسترید سڤیندسداتەر.
لە ناوەڕاستی ساڵانی ٩٨٠کاندا، سوێین لە دژی باوکی ھارەڵد بلووتوت ھەڵگەڕایەوە و تەختی پاشایەتیی لێ وەرگرت. ھارەڵد دەرکرا بۆ تاراوگە و پاش ماوەیەکی کەم لە تشرینی دووەمی ٩٨٦ یان ٩٨٧ مرد. لە ساڵی ١٠٠٠ بە دڵسۆزی ترۆندێجارل و ئێریک لە لاد، سوێین زۆربەی نەرویژی بەڕێوە دەبرد. لە ساڵی ١٠١٣دا، کەمێک پێش مردنی، دوای ھەوڵێکی زۆر بوو بە یەکەم پاشای دانمارکی ئینگلیزەکان.