ھەستی_دژەتورک
سەدەی ١٦ھەم
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Die_Osmanen_in_Europa.JPG/220px-Die_Osmanen_in_Europa.JPG|وێنۆک| لە سەدەی ١٦ھەم لە مۆزەخانەی نەتەوەیی ھەنگاریا وێنەیەکی بڵاوکرادەوە کەتیایدا وێنەی جەنگاوەرێکی تورکییە سەری منداڵێکی بچووک دەبڕێ. کاتێک عوسمانییەکان ئیمپراتۆرییەتەکەیان فراوان کرد بەرەو ڕۆژاوای ئەورووپا ڕۆیشتن لە ماوەی چوارەم جاری ھێرشی عوسمانییەکان دژی ڤینیسیایەکان، عوسمانییەکان قوبرسیان داگیر کرد. لە سەدەی شازدەھەمدا، نزیکەی ٢٬٥٠٠ نووسراوە دژی تورکی عوسمانی بڵاوکراوییەوە، و زیاتر لە ١٠٠٠ دانەی ھەر بە زمانی ئەڵمانی لە ئەورووپا بڵاوکرایەوە، تێیایدا وێنەی " تورکێکی خوێنڕێژ" نیشان دەدا. لە نێوان ساڵانی ١٤٨٠ بۆ ١٦١٠ دوو ھێندەی تر نووسراو وپەرتوک دەربارەی مەترسی ھەڕەشەی تورکی بۆ سەر ئەورووپا. جۆھان فابەری قەشەی کلێسەی ڤییەننا ڕایگەیاندنێکی بڵاو کردەوە تێیدا نووسیبووی: "ھیچ خراپەکارێکی دڕندەتر نییە لەم سەر زەمینە ھەبێ وەکو خراپی تورک، بەزەییان نایەت، نەک بە تەمەن وە نەک بە جەندەر بەڵکو دەستیان ناپارێزن لە کوشتکاری گەنج و پیر".[٦] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Saint_Jean_de_Capistran_Cathédrale_Vienne.jpg/214px-Saint_Jean_de_Capistran_Cathédrale_Vienne.jpg|alt=The dying, half-naked 'Turk' slips down along with his weapons. The body of the vanquished serves as a stepping stone for the transfigured Christian to ascend toward heaven. The baroque apotheosis (1738) above the Capistrano pulpit on the north side of St Stephen's Cathedral in Vienna shows John of Capistrano, canonized in 1690, as the vanquisher of the 'Turks'. Moreover, until after 1945 the inscription '1683 -schau Mahomet, du Hunt' (1683 -Look Muhammad, You Dog) hung resplendent above the main entrance of the cathedral. It was only removed by order of Cardinal Franz König.|وێنۆک|349x349پیکسڵ|"لاشەی مردوو نیوە ڕووتە 'کەسێکی تورک' بە چەکەکانییەوە خۆی دەخزێنێتە خوارەوە. لاشەی سەرکەوتووێک وەک بەردێک بۆ کرستیانەتی نیشان دەدات و بەرز دەبێتەوە بەرەو ئاسمان. بارۆک ئاپۆسیۆزیس لە ساڵی (١٧٣٨) کە دەکەوێتە سەرووی کاپیسترانۆ پەڵپیت کەلە باکووری کاتدرای سانت ستیڤن دا کەوتووە لە ڤییەنا وەوا نیشان دەدات جۆنی کاپیسترانۆ، بە ڕێوفەرمی ئایینەوە مردنی بەرێوە دەبرێ لە ساڵی ١٦٩٠، و وەکو سەرکەوتووێک بەسەر 'تورکەکان' نیشان دەدات. لەم کاتەدا ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی ھێرش دەکاتە بەلکان و داگیری دەکات و ڤییەننای گەمارۆ دەدا، ئەم ھێرشە دەبێتە ھۆی بڵاوبوونەوەی ترسێکی بێ ھاوتا لەنێو دانیشتووانی وڵاتانی ئەورووپا و بەشێوەیەکی سەرەکی لەوڵاتانی ئەڵمانیا.[٩] مارتن لوسەر سەرکردەیەکی پرۆتستانتی ئەڵمانی ئەم شێوە ترسە دەکاتە ھەلێک بۆ ئەوەی کار بۆ دارشتنەوەی پرۆستنتانت بکات بەوەی کە تورک وەکو شەیتان ناردراوە بۆ ئەو کەسانەی لە ئایین دوور دەکەونەوە.[١٠] چیرۆکەکانی «تورکی-سەگ» وێنەیەکی نەرێنیان تووندوتیژی تورک نیشان دەدات. تورک-سەگ لە شێوەی پیاوێکی مرۆڤخۆر کە نیوەی ئاژەڵ و نیو مرۆڤ نیشان دەدات و سەری سەگەو کلکی ھەیە. دوای جەنگی ڤییەننا لە ساڵی ١٦٨٣، وێنەی تورکی-سەگ بووە بە کارەکتەرێک بەکاردەھێنرا بۆ گاڵتەکردن بە تورکەکان. لەم کارنیڤاڵە دەمامکی گاڵتەجاریان بەکار ھێنا بەشێوەی کەسایەتی تورکی-سەگ شان بەشانی کەسانی جادووگەر کە کەسانی نابووت بوون لە نێو کۆمەلگەی ئەورووپی ئەوکات.[٦] عوسمانییەکان شێوازی تووندوتیژی بەرامبەر بەو نەتەوانەیان ئەنجام دەدا بە ھێرشکردنە سەر و خاکیان داگیر کردنیان و ئەنجامدانی بردنی منداڵی ئەم نەتەوانە، ئەم کردارە ناونرابوو دەڤشیرم واتای (منداڵ زەوتکردن یان باجدان بەخوێن) ئەم کارە سەربازانی عوسمانی فەرمان پێکراو بوون، منداڵی تەمەن ٨ وبچوکتر لە خێزانە فەلەکانی وڵاتانی بەلکان و وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی باشووری ئەورووپا بەزۆرەملێ دەیانبردن و بە موسوڵمانیان دەکردن و ڕاھێنانی سەربازیان پێ دەکردن و دەبوونە سەربازی پلە بەرزی عوسمانی و دەیاناردنە کۆنستانتابول (ئەستەنبولی) ھاوچەرخ.