cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
باشترینی من (فیلم)
وێنۆک باشترینی من فیلمێکی ڕۆمانسییە لە دەرھێنانی مایکل ھۆفمان و لە ساڵی ٢٠١٤ نمایشکراوە. چیرۆکی ئەم فیلمە لەسەر بنەمای ڕۆمانی نیکۆلاس سپارکسە کە لەلایەن ویل فیتەرز و جەی میڵز گودلۆوە نووسراوە و لە ساڵی ٢٠١١ بە ھەمان ناو دروست کراوە. چیرۆکی فیلمەکە بە یەکەوە لە نێوان دیمەنەکانی پەیوەندی داوسن و ئاماندا لە ساڵی ١٩٩٢ و ژیانی ئێستایان بە جیا دەگۆڕێت. داوسن کۆل لە کەناراوەکانی ویلایەتی لویزیانا لە وێستگەیەکی نەوتدا کاردەکات. تەقینەوەیەک لە نزیکیدا ڕوودەدات و فڕێی دەداتە ناو ئاوەکە، بەڵام بە شێوەیەکی سەیر ڕزگاری دەبێت. لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١١، کۆمپانیای وارنەر برۆس مافی فیلمی ڕۆمانی باشترینی منی لە نووسینی نیکۆڵاس سپارکس بەدەستھێنا. لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٢ ڕاگەیەندرا کە ستۆدیۆکە دەستی بە سیناریۆنووس جەی میڵز گودلۆ گرتووە بۆ ئەوەی کتێبەکە وەربگێڕێت. وێنەگرتنی سەرەکی لە ٦ی ئازاری ٢٠١٤ لە شاری نیو ئۆرلینز لە ویلایەتی لویزیانا دەستیپێکرد بۆ وێنەگرتنی ٤٢ ڕۆژە. لە ٣٠ی نیسان و یەکەمی ئایار وێنەگرتنی فیلمەکە لە ناوچەی ناوەندی شاری کۆڤینگتۆن ئەنجامدرا. ھەروەھا وێنەگرتن لە بەشێک لە شاری پیرڵ ڕیڤەر لە ویلایەتی لویزیانا ئەنجامدرا. ھەروەھا لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ڕاگەیەندرا کە ئارۆن زیگمان ئاوازدانەری مۆسیقای فیلمەکە تۆمار دەکات. فیلمی "باشترینی من" لە ئەمریکای باکوور لە ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ لە سەرانسەری ٢٩٣٦ سینەما نمایشکرا. داھاتی لە ئەمریکای باکوور ٢٦٫٨ ملیۆن دۆلار و لە ناوچەکانی دیکەش ٩٫٢ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێناوە و کۆی گشتی داھاتی جیھانی ٣٥٫٩ ملیۆن دۆلارە.
قادر سەیاحی
سەرەتای ژیان
قادر سەیاحی، کوڕی مەحیەدین سەیاحی، لە ٤ حوزەیرانی ساڵی ١٩٤١ (١٤ جۆزەردانی ١٣٢٠ی ھەتاوی) لە مەھاباد لە دایکبووە، گەرچی لە پێناسە ٢٣ی پووشپەڕ نوسراوە. پەروەردەی سەرەتایی لە مەھاباد تەواو کردووە و ھەر لە قۆناغی مناڵیدا بەھۆی دەنگی بلاوێن و ھەروەھا حەز و بەھرەیەکی سەرسووڕگەر لە مۆسیقا، گەرچی لە بنەماڵەیەکی زۆر دیندار و مەزبەھیش بووە بەڵام لە ھەر دەرفەتێک و لە کاتی تەنیا بوونەکانی، ھەروەھا کە بۆخۆی گێڕاوێتییەوە، بە دەفەی تایبەت بە زیکر، گۆرانی ئەویندارانەی گووتوە.
باشترینی من (فیلم)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:ئەو فیلمانەی لە ٢٠١٣ بەرھەمھێندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو ئۆرلینز وێنەکەی گیراوە پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ڕۆمانسییەکان پۆل:ڕیزبەندی فیلمە میدیاییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە ١٩٩٢ داندراون
قادر سەیاحی
سەرەتای ژیان
جەوی مەزھەبی ناو بنەماڵە و ئیمکاناتی مەھابادی ئەو کات بۆ پەروەردەکردنی بەھرەی ھونەری سەیاحی گەنج کافی نەبووە و ھەر بۆیەش پاشی تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی، ڕێگای تاران دەگرێتە بەر و پاشان وەگرتنی ژوور دیپڵۆمی موسیقی لە ھونەرستان، وەکوو مامۆستای مۆسیقای سووپای زانست (سپاە دانش) و پاشان وەک سەرۆک و سەرپەرشتی ئۆرکێسترای "یانەی ئەفسەرانی ورمێ" دادەمەزرێت کە وەک کاربەدەست ھەتا ساڵی ٥٧ ھەتاوی لەسەر کاری خۆی بەردەوام دەمێنێتەوە.
وەکوو ئامێری مۆسیقا سەرەتا چەن ساڵ تەنیا ساکسفۆن ئاڵتۆی ژەندووە بەڵام پاشان ماوەیەک بە بەرچاو گرتنی چەن خاڵی پسپۆڕانە، کلارینێت ھەڵدەبژێرێت و تا کۆتا ڕۆژەکانی ژیانی ھونەری تەنیا کلارینێت دەژەنێت.
دەیەی شێستی زایینی
وێنۆک|قادر سەیاحی لە ١٩٦٦، کلاسی دەرسی مووزیکی سوپای زانست ([[سپاە دانش)|ڕاست]] ساڵەکانی سەرەتایی دەیەی شێستی زایینی لە تاران نیشتەجێ دەبێت و لەم ساڵانە سەرقاڵی وانەبێژی و وەرگرتنی ئەزموون و تاقی و ھەوڵە بۆ دۆزینەوەی زاراوە و زمانی ھونەری تایبەتی خۆی.
کار لە ورمێ لە کۆتایییەکانی دەیەی شێستی زایینی دەبێتە ھۆکاری ئاشنا بوونی لە یانەی ئەفسەران و کۆشکی لاوانی (کاخ جوانان) ورمێ لەگەڵ تاقمێک ژەنیار و گورانیبێژی گەنج و دامەزراندنی یەکەم گرووپی موزیکی سێ زمانەی (کوردی، تورکی و فارسی) ڕادیۆ و پاشان تەلڤیزیۆنی ورمێ.
گەرچی وەک کاربەدەست سەرقاڵی کاری ڕۆژانەی بووە بەڵام بۆخۆی سەرپەرشتی ئەم گرووپەشی گرتووەتە ئەستۆ. ھۆکاری ئەمەش ئەوە بووە کە ھیچ کام لەم گەنجانەی گرووپەکە زانستی ئەکادێمیکی مۆسیقایان نەبووە و ناچار ھەموو کاری دابەش کردن و سازبەندی و ڕێبەری لەسەر شانی سەیاحی بووە.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
قادر سەیاحی
دەیەی شێستی زایینی
تاقمێک لە ئەندامانی ئەم گرووپە کەسایەتی وەکوو: ئیسمائیل شاھی، ئەسگەر سادقی، فارۆق مەتین، ئیرەج شارۆخ، مەلیحە ئابادی (گۆرانیبێژ)، ئیران موجەڕەد (گۆرانیبێژ)، ڕەشید فەیزنژاد و فرەیدوون وەردە (گۆرانیبێژ)، پەری نیکنەواز، ھیدایەت قانعی و قادر سەیاحی (ژەنیار و گۆرانیبێژ و سەرپەرەشت) بوونە. ئەم گرووپە زۆربەی بەرھەمەکانی مۆسیقای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی ئەو کاتی وڕمێ تومار کردووە و ھەروەھا بە دەرکردنی ناوبانگێکی باش لەلایەن چەن شاری ئێران بۆ کۆنسێرت بانگھیشتن دەبێت.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
قادر سەیاحی
دەیەی شێستی زایینی
لەم وەرزە، چەن بەرھەمی ئامادەی ھەبووە بۆ تۆمارکردن کە بەم ئامانجەش چەن جار سەردانی ڕادیۆ کرماشان دەکات کە بەداخەوە بۆ تۆمارکردنیان ھاوکاریی لەگەڵ ناکرێت بۆیە ھەتا دەیەی ھەفتای زایینی (٥٠ ھەتاوی) کە لە مەھاباد دەرفەتی تۆمارکردنیان ھەڵدەکەوێت، گۆرانییەکانی لە کۆنسێرت و کۆبوونەوەکان ئیجرا دەکات.
دەیەی ھەفتای زایینی
alt=|وێنۆک|"کۆنسێرتی ساڵی ١٩٧٣ زایینی لە [[مەھاباد" ژەنیاران لە ڕاستەوە: ئیسمائیل شاھی، ڕەشید فەیزنژاد، ھیدایەت قانعی، کەریم ڕیختێگەر، دەشتی، عەسگەر سادقی، فیوزی، ئەلیزادە و قادر سەیاحی (گۆرانیبێژ و ژەنیاری کلارینێت و سەرپەرەشت).]] نیشتەجێ بوونی لە ورمێ دەبێتە ھۆکاری ئەوەی کەپاشان چەن ساڵ بتوانێت ھات و چۆی زێدەکەی واتە مەھاباد بکات کە ئەنجامی ئەم دەرفەتەش خوڵقانی دۆستایەتی لەگەڵ چەن ژەنیاری گەنجی تر وەکی ئەحمەد (خانە) ئەحمەدزادە، بەھمەن مەتلووب و ئەحمەد نازڵوو دەبێت و لە ھات و چۆیەکانی بۆ مەھاباد ھاوکاریشی وەکوو سەرپەرەشت و دابەشگەر لەگەڵ ئەم گرووپە کە زۆربەیان لە ڕادیۆی ئەوکاتی مەھاباد کاریان دەکرد دەس پێدەکرێت.
جەوی ئەوکاتی کوردستان و بەتایبەت موکریان ئەم گەنجانە دەگەیەنێتە سەر ئەم بڕوایە کە پێویستە ھەموویان بە دڵ و گیان ئەو پەڕی ھێز و توانای خۆیان بۆ لە سەرپێ ڕاگرتنی ھونەری کورد تەرخان کەن. بۆیە ئەم گرووپە بەبێ چاوەڕوانییەکی ئابووریی دەبێتە پشتیوانێکی بەھێز بۆ زۆربەی ئەم گەنجانەی گۆرانیبێژ و ژەنیاری ئەو کاتی کورد کە بۆ تۆمارکردنی بەرھەمەکانیان پێویستیان بە یارمەتیی ھەبووە. بۆ نموونە بە ھاوکاریی سەیاحی بوو کە گەنجێکی گۆانیبێژی ئەوکات وەکوو جەمال موفتی و کەسانی وەک ئەو تووانیان بەرھەمگەلێک تۆمار بکەن. پاشان ڕاھێنانێکی زۆر لەگەڵ ئەم گرووپە تۆمارکردنی بەرھەمەکانی لە ستۆدیۆ ڕادیۆ مەھاباد لە ساڵی ١٩٧٢ زایینی(٥١ ھەتاوی) دەست پێ دەکات.
ژەنیارانی ئەم ئاڵبۆمە بریتین لە کەسایەتی وەک: ئەحمەد ئەحمەدزادە (فلووت)، یوسف ڕەبیعی (سەنتوور) فارۆق مەتین (سەنتوور)، ڕەشید فەیزنژاد (ڤایۆلین)، حوسەین ڕەھبەر (زەڕب)، ئەحمەد نازڵوو (عوود)، محەممەد دانش (عوود)، بەھمەن مەتلووب (تار) و قادر سەیاحی (کلارینێت، گۆرانیبێژ و سەرپەرەشت). ھەروەھا تیمی تۆماری دەنگی ئەم ئاڵبۆمە لە محەممەد کەریمی، سەید محەممەد جەعفەری و مەناف ئیران پەنا پێک ھاتووە.
لەم شریتە بەرھەمگەلێک تۆمار کراون کە پاشان ٥٠ ساڵ ھێشتا ڕەنگ و بۆنی تازەیان پارێزراوە و بەشێکی حاشاھەڵنەگر لە بیری ئەوینداری زۆربەی گەنجانی جیلی کۆن و نوێی کوردستانن. وێنۆک|لە کۆنسێرتێک لەگەڵ ئۆرکێسترای فەرهەنگ و هونەری [[ورمێ، ساڵۆنی باڵەی ڕەشت 1977. ژەنیاران لە ڕاستەوە: ئیرەج شاهرۆخ، جارحان، بیژەن کاویانپوور، هیدایەت قانعی، یەحیا نیکنەواز(سەرپەرەشت و کۆنسێرت مەستێر)، پەری نیکنەواز و قادر سەیاحی(گۆرانیبێژ)]] گۆرانییەک وەک: بێ تۆ (بە قسەی عیشق و بەیادی ناسراوە)، کیژی مەھابادی، یادم کە، خۆشم دەوێی، جەمیلە، یارەکەم چاوی شینە، تۆی نازەنینم و دوعا، لە بوواری زانستی ئەکادێمیک و جوان ناسی و ھەروەھا تازەگری، مەودایەکی زۆریان لەگەڵ بەرھەمی گۆرانبێژانی ئەو سەردەمی کوردستان و بەتایبەت موکریان ھەبووە.
ھاوکات وەکوو دابەشکار و ژەنیار و ڕێبەری ئۆرکێسترا لەگەڵ زۆر گۆرانیبێژی گەنجی ئەوکات وەکوو عەزیز شاھڕۆخ (تۆ دەریامی)، جەمال موفتی و ئەحمەد ئیسلامی ھاوکاری دەبێت و جێی پەنجە و ھەستی دیارە.
لە کاتێک کە لەسەر ترووپکەی ڕێز و دڵوازی و سەرکەوتن بووە لە ساڵی ٧٧ زایینی لە جادەی زریاچەی ورمێ تووشی ڕووداوێکی سامناکی ھاتووچۆ دەبێت و سەبارەت بە دۆخی یەکجار ناخۆش و ناڵەباری، بە فەرمانی یەکێک لە پلەبەرزانی دەستەڵات بە باڵەفڕینەک (ھەلیکۆپتەر) دەیگەیننە تاران و چل شەو ژێر چاودێریی تیمێکی پسپۆڕ، چەندین جار نەشتەرگەری لەسەر دەکرێت و بەداخەوە تەواوی ددانەکانی لە دەست دەدات و تووشی خەسارێکی یەک جار زۆر دەبێت کە سەبارەت بە جۆری کێشەکە ئیدی تاسەر و بە ھیچ شێوازێک بەتەواوی بۆی چارەسەر نەکرا. ڕاست|وێنۆک|200x200پیکسڵ|قادر سەیاحی، مەهاباد، ساڵی ١٩٧٩ دەرمانکاری تەواوی لە تاران و ورمێ شەش مانگ درێژەی دەبێت و تاوانباری ڕووداوەکەش دەکەوێتە زیندان و لە حاڵێکدا کە سەرقاڵی کار و باری ئیداری ئەم ڕووداوە بوونە، لە ئێران ئینقلاب دەبێت و چەن مانگ پاشان ڕووخانی حکوومەتی پێشوو بە دەستووری خوومەینی نە تەنیا ھەموو تاوانبارانی ناو زیندانەکان ئازاد دەکرێن، بەڵکوو جێگای تاوانبار و بێ گووناھیش بە شەوێک دەگۆڕدرێت و ڕۆژگاری بێ کۆتایی ڕەشی سەیاحی دەس پیدەبێت.
بەبێ پرسیار و تێبینییەک لەسەر کار و پلەی لای دەبەن و تووشی خەسارێکی مەزنی ئابووریی دەبێت و لە تەنیشت بێ ڕێزییەکی بێ کۆتایی کە ئەزموون دەکات، داواشی لێ دەکرێت کە بۆ سەلماندی بێ تاوان بوونی ھاوکاریی حکوومەتی نوێ بکات کە لەئاکام، لە حاڵێکدا کە بەپێی یاسا وەکی کاربەدەستی حکوومەتی ھێشتا چەن ساڵ ماوەی خزمەتی مابوو بەچەند بیانوو و ھەنجەت خۆی خانەنشین دەکات. تەنیا بە بیانووی کاری ھونەری لە دەسەڵاتی پێشین، بێجگە لە چەن جار تاڵان بوونی ماڵی بە دەست ئەندامانی کۆمیتە و ئینقلابییەکان، ئەم ڤێلایەی ورمێ کە بەھۆی ھونەرمەندی نموونە بوون وەکی خەڵات لە لای دەستەڵاتی پێشوو پێی دیاری کرا و لە حاڵی سازکردن بوو لێی وەردەگیرێت و قەدەرێکی تریش ھەردێکی مەھابادیشی بە زۆری لێی ڕاسەر دەکرێت و پاشان لەسەر ئەم ھەردە مزگەوتێک ساز دەبێت.
پاشان ڕووخانی پەهلەوی، بۆ ماوەی دوو ساڵ نیشتەجێێ زێدەکەی مەهاباد دەبێتەوە و لەم دوو ساڵە، وەک سەرپەرەشتی ئۆرکێسترای ڕادیۆ و تەلڤیزیۆن بە تەواوی هەست و زانست و ئەزموونی چەن ساڵەی لە خزمەت گەل و ئاواتە دێرینەکانی دەبێت.
دەیەی ھەشتا و نەوەدی زایینی
گرووپی مۆسیقای سروە لە چەن ئەندامی دائیمی وەک: قادر سەیاحی (ئاوازدانەر و ژەنیاری کلارینێت و گورانیبێژ و دابەشکار)، محەممەد سەفایی (زەڕب)، ھیدایەت قانعی (ڤایۆلین)، ئەسگەر سادقی (تار)، ھوشەنگ ھیربوود (عوود)، محەممەد بەرزین (گۆرانیبێژ) پێک هاتبوو.
کەسانێکیش وەک ئیسمائیل شاھی، ڕەشید فەیزنیژاد، کەریم سەفەری سەرای، عەلی زەندی، ئەحمەد لاوە، ئیرەج شاھرۆخ وەک ئەندامی مێوان لەگەڵ گرووپی سروە ھاوکاریان ھەبووە.
گرووپی سروە زیاتر لە دە ساڵ چاڵاکی ھونەری ھەبوو و لە زۆر شارەکانی کوردستان و هەندەران کۆنسێرتی و ھەروەھا لە ھەر ساڵیادی کیمیابارانی ھەڵەبجە لە چەن وڵاتی ئەورووپا کۆنسێرتی بۆ ئەم کارەساتە بەڕێ دەبرد.
ساڵی ١٩٩٠ زایینی (١٣٦٩ ھەتاوی) فیلمی بووکی ھەڵەبجە بە بابەتی کیمیابارانی ھەڵەبجە ساز کرا کە سەیاحی بە سازکردن و خوێندنی گۆرانی "کاڵێ" و ھەروەھا خوێندنی مەقام لە بەشی مۆسیقای ئەم فیلمە بەشداریی بەرچاوی ھەبوو کە ناوی تەنیا وەک گۆرانیبێژ نووسراوە.
ھەرمان نوێنەی گۆرانی ئەویندارانە
پێدەچی لە جیلی کۆن و نوێ کوردی گشت پارچەی کوردستان کەمینەیەک بدۆزڕێتەوە کە گۆرانی بێ تۆ ی بە دەنگ گۆرانیبێژێکی مەڵبەند و زێدی خۆ نەبیستبێ یان کات و بیرەوەرییەکی ئەویندارانەی پێ ئەزموون نەکردبێ. ئەم گۆرانییە لە باکووری کوردستان بە بەیادی (Beyadî) و لە پارچەی تر بە قسەی عیشق و ھەرئەمنم ئەو کەسە ناوبانگی کردووە و لە بوواری دەشەی نوێبێژی و پێگەی دڵوازی، ڕەنگە نێوان گۆرانییەکانی ئەویندارانەی خاوەن ئاوازدانەری مێژووی کورد، خاوەن پلەی یەکەم بیت. ئەم گۆرانییە زیاتر لە سەدان جار بە دەس زۆر گۆرانیبێژی کوردستان بە دابەشکردنی جۆراوجۆر نوێبێژی بوویتەوە و لە زۆربەی جارانیش ھیچ ئاماژەیەک بە ناوی ئاوازدانەر نەکراوە و گۆرانی بە ناو خۆیان بڵاو بووە. ھەر بۆیە ھەتا ساڵانێکی زۆر لە باکوور و ڕۆژاوا ھەموو خەڵک ھۆزان سەرحەد و لە باشوور زیاد ئەسعەد یان بە ئاوازدانەری ئەم گۆرانییە ناسیوە.
دەسپەنجە
وێنۆک|قادر سەیاحی، ساڵی ١٩٩٠ زایینی|ڕاست قادر سەیاحی بە وتەی زۆربەی بڕوامەندانی مۆسیقای کوردی، کەسایەتییەکی زۆر جیاواز لەگەڵ گۆرانیبێژان و موزیسییەنەکانی ھاوکاتی خۆی بوو. زۆر سال لە ھاودەمانی خۆی لە پێش تر بوو و ھەر ڕەنگە بۆیەش ھیندە لە لای خەڵکی سەردەمی خۆی دەرک نەکرا. بەرھەمەکانی سەیاحی (بێجگە لە گۆرانی ئامینێ) ھەموو بە دەست خۆی ساز کراون و وەکوو زۆر گۆرانی بە نێوبانگی ئەو سەردەم نین کە پاشان چەن ساڵ سوور ببێتەوە کە لە گۆرانی گەلی دیکە کۆپی کراوە. بۆیە بە دڵنیایی دەکرێ ئەم کارانەی سەیاحی لە چارچیوەی مۆسیقای کوردی پۆڵبەندی بکرێت.
زیاد ئەسعەد بە نوێبێژی کردنی گۆرانی دوعا لە ساڵەکانی ھەشتای زائینی (بە بێ ناو ھێنانێک لە ئاوازدانەری بەرھەم) لە باشوور ناوبانگی کرد و پاشان دەیان ساڵ ئاماژەی بە خاوەن گۆرانی کرد. هەروەها ژەنیارێک وەک فەیزنیژاد لەژێر چاودێری و پشتیوانی سەیاحی بوو بە فەیزنیژاد کە بۆخۆی لە وت و وێژێک لەگەڵ گۆڤاری سروە تا ڕادەیەک ئاماژەی پێ کردووە.
هونەرمەند موراد کاوه چەند گۆرانی سەیاحی نوێژەن کردۆتەوە. گۆرانییەکان بریتین لە گوڵی مەهابادی، یارەکەم چاوی شینە و یارەکەم مریەمی ناو بوو.
بێجگە لە ڕۆژھەڵات، بەرھەمی سەیاحی بە دەس گۆرانیبێژانی ھەر سێ پارچەی تری کوردستان وەک ھۆزان سەرحەد(Hozan Serhad)، شەھریبان، نارین فەقێ، زیاد ئەسعەد، خێرۆ عەبباس، ھاوتاو ئەسعەد، عەدنان کەریم و ژیلیا و گۆرانیبێژانی جیلی نوێی ڕۆژھەڵات وەک سۆھەیل فەسیحی نوێبێژی کراوتەوە کە لەم بووارە پێدەچی سەیاحی تەنیا ئاوازدانەری خاوەن ڕیکۆردە چونکوو زۆربەی گۆرانی بەناوبانگەکان یان فۆڵکلۆڕن و یان پاشان دیاری کرا کە ھی گەلی تر بوونە و تایبەتمەندی بەرھەمی سەییاحی ئەوە بوو کە بە پێچەوانەی زۆربەی گۆرانیبێژەکان کە تەنیا گۆرانیبێژ بوون، ھەڵبەست و مێلۆدی بە دەس خۆی ساز دەکرا و بۆخۆشی کارەکەی دابەش دەکرد و دەیگووت و دەیژەند و وەک گۆرانیبێژانی تر ئاوازدانەر و دابەشکاری لەبەر دەس نەبوو.
ھەروەھا موزیکژەنی گەلی تریش وەک بیژەن مورتەزەوی (بیژن مرتضوی) بە بێ ھێنانی ناوی سەیاحی، بەرھەمێکی سەیاحی (یارەکەم چاوی شینە) بە ناوی خۆ تۆمار کردووە و ناویشی سەوزەڵە ناوە.
تەنیایی و بێنازی
وێنۆک|273x273px|قادر سەیاحی، ساڵی ١٩٩٦ گۆرانیبێژ ھاوتاو ئەسعەد ساڵی ٢٠٠٦ لە بەشێک لە وت و وێژی لەگەڵ کوردستان تی ڤی کە قادر سەییاحی مێوان کردبوو گووتی:
ڕەنگە ئەم لێدوانە بە جووانی دۆخ و بەسەرھاتی ھونەرمەندانی سەربەخۆی کورد ڕابگەینێت. لە درێژای ئەم چل ساڵەی کۆتایی (لە ھەشتای زائینی تە ئێستا) ڕەنگە یەک گۆرانیبێژی سەربەخۆی کوردیش ناوبانگی نەبووبێ و مێدیای کورد کە بە تەواوی لە دەس حیزبەکانە لە تەواوی ئەم ساڵانە خەریکی ڕێکلام کردن بۆ ئەندامانی خۆی بووە و لەم گۆڕەپانەش چ باکیان لە ئەفسانە و ئەستێرەسازکردن لە چەن دەنگبێژ و گۆرانیبێژی حیزبی نەبووە و ھەر موزیسییەنێکی گەنج، لە ھەر ئاستێکی ھونەری کە بەتەمای ناوبانگ و سەرکەوتنە، پێویستە سەرەتا ئەندامی حیزبێک بێت.
قادر سەیاحی وەک هونەرمەندێکی سەربەخۆ، تاسەر لەسەر ئەم بڕوایە ڕق ئەستوور ماوە کە گرینگخاڵی کاری ھونەری، سەربەخۆ بوونی ھونەرمەندە بۆیە مێدیای بە تەواو حیزبی کوردستان لە تەواوی ساڵانی ژیانی ھونەری سەیاحی، ئەم ھونەرمەندەی تەنیا بەجێ ھێشت و کەسایەتییەک وەک ئەو کە دەبا شەقام و کۆڵانی بە ناو کرابا، تەنانەت یاد و دەسخۆشییەکی سادەشی لێ نەکرا.
هیچ کام لەم گۆرانیبێژانەی کە بەرهەمی سەیاحیان لە ئاڵبۆمکانیان گووتەوە، ئیزنێکیان لێ وەرنەگرت و تەنانەت زۆربەی جاران ناویشیان نەهێنا هیچ کەس لەم کەسانەی وک ڕەشید فەیزنیژاد کە بەھۆی ژەنیاری و شاگردی کردن ژێر سەرپەرەشتی سەیاحی فێری مووسیقا بوون، جارێکیش ناویان نەبرد و وەک مامۆستایان دەسخۆشیان لێ نەکرد. زۆرن ئەم گۆرانیبێژانەی حیزبی وەک ھۆزان سەرحەد، و زیاد ئەسعەد کە بە بێ ناوھێنانێک لە سەیاحی بەرھەمەکانیان نوێبێژی کرد و گۆرانییەکانی سەیاحی بە ناو ئەوان نووسراو و ناوبانگی کرد و کەسیش لە مێدیای حیزبی لێیان بە جوواب نەھات. سەیاحی تاکوو لە ژیان بوو، کەمترین خزمەتیشی پێنەکرا و تەنانەت یەک جاریش لە لای گەلی کورد و بە فەرمی ڕێزی لێ نەگیرا و لە تەنیایی و بێنازی ژین و لە ئاکام کۆچی کرد.
تێپەڕ بوونی کات و بەرزتر بوونی ئاستی زانستی کۆمەڵی موزیکوانانی گەنجی کورد، ڕۆژ بە ڕۆژ پلەی ڕاستینی ئەم ھونەرمەندە زۆرتر و زۆرتر دەسەلمێنێ. زۆرن ئەم گەنجانەی کورد کە ساڵانی ساڵ بە گۆرانییەکانی سەیاحی ژین و ئەوینداریان کرد، کەچی ناوی سەیاحیان نەبیست و نەیانناسی.
مەرگ
قادر سەیاحی، ڕۆژی یەکشەممە، ٢٨ی خاکەلێوە ١٤٠١ ھەتاوی لە کاتی نەشتەرگەرییەک لە شاری خۆی پارێزگای ورمێ بەھۆی جەڵتەی دڵ کۆچی دواییی کرد و تەرمی بەپێی داوای پێشینی، پاشان ساڵانێکی زۆر گەڕایەوە بۆ ئامێزی زێدەکەی و لە گڵکۆی ھونەرمەندان و ناودارانی مەھاباد بە خاک سپاردرا.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی مەھاباد پۆل:ژەنیارانی کورد پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:ناودارانی کورد پۆل:ھونەرمەندانی کورد پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١ پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ (؛ بەفەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی نۆزدەھەم و بە شێوەیەکی گشتی بە ئۆڵۆمپیادی مەکسیک ١٩٦٨ ناسراوە) ڕووداوێکی فرەوەرزشیی نێودەوڵەتی بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو. ئەمە یەکەم جار بوو یارییە ئۆڵۆمپییەکان لە ئەمریکای لاتین ئەنجام درا و یەکەم ئۆڵۆمپیادیش بوو کە لە وڵاتێکی ئیسپانی زماندا ئەنجام درا. وەرزشوانانی ئەمریکا زۆرترین مەدالیای زێڕ و کۆی گشتی مەدالیاکانیان بەدەست ھێنا.
لیتڵ میسفۆچن
لیتڵ میسفۆچن کایەیەکی ڤیدیۆییی سەرکێشیی ٢٠١٩یە کە لەلایەن ستۆدیۆی سەربەخۆی سویدی، کیڵمەندەی گەیمز گەشەی پێ دراوە و بڵاو کراوەتەوە. لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بۆ لینوکس، مەک ئۆئێس و مایکرۆسۆفت ویندۆز، لە ١٣ی شوباتی ٢٠٢٠ بۆ ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس و لە ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٠ بۆ پلەیستەیشن ٤، ئێکس بۆکس وەن و نینتێندۆ سویچ بڵاو کرایەوە. کایەکە لە ھەمان جیھانی فران بۆودایە، و بە دەوری کەسایەتیی سەرەکیی میسفۆچن کە کیژۆڵەیەکی تەمەن ٨ ساڵانە و بە خۆی دەڵێت «خانمە چکۆڵەکە» کە ھەمان ناوی کایەکەی ھەیە دەخولێتەوە و، بە ڕێپیشاندەری دەنگێک لە مێشکیدا کە میسفۆچن پێی دەڵێ بەڕێز ڤۆیس، بەدوای خەڵاتی دڵخۆشیی ھەتاھەتایی بۆ دایکی دەگەڕێت. میسفۆچن ھۆگری بێنجامین، کە ڕێوییەکی نادووە، دەبێت، بەڵام بەڕێز ڤۆیس بەتوندی میسفۆچن ئاگادار دەکاتەوە کە مامەڵەی لەگەڵ نەکات و خۆی لێ بەدوور بگرێت.
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:دەیەی ١٩٦٠ لە شاری مەکسیک پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ پۆل:وەرزشی مەکسیکی لە ١٩٦٨ پۆل:بۆنە فرە وەرزشییەکانی ١٩٦٨ پۆل:بۆنە وەرزشییەکانی مەکسیک لە تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ پۆل:یارییە ئۆڵۆمپیادەکان لە مەکسیک پۆل:پێشبڕکێیە وەرزشییەکان لە شاری مەکسیک
لیتڵ میسفۆچن
سەرەڕای ئەو پێشەکییەی کە بۆ منداڵ دەبێت، میسفۆچن بەخێرایی خۆی لەناو کۆمەڵێک گاڵتەوگەپی شۆکھێنەر دەدۆزێتەوە وەک، مەرگ، خووگرتن بە خواردنەوە مەی، خراپ بەکارھێنانی دەرمان، خۆکوژی، قسەی ناشرین، دزینی گۆڕ، ستریپ کڵاب، ڕووتی، ئەھریمەن، پێکدادانی ھاتوچۆ، توندوتیژی بەرامبەر ئاژەڵان، و فریشتەی مەرگ.
کەسایەتیی سەرەکی میسفۆچن دەنگەکەی لەلایەن نووسەر و دیزاینەر و ھونەرمەندی کایەکە، نەتاڵیا ماڕتنسن دەربڕدراوە کە لەپاڵ ھاوسەرەکەی، ئیساک ماڕتنسن کاری کردووە تا کایەکە دروست بکەن، لەکاتێکدا ھێنریک نۆرمان دەنگی بەڕێز ڤۆیس کە چیرۆکخوان و نەیاری کایەکەشە دەردەبڕێت. لیتڵ میسفۆچن بەگشتی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی تێکەڵاوی بەدەست ھێنا.
گەمەکردن
کایەکە بە شێوەی ٢ ڕەھەند و نیوی دروست کراوە، بۆیە یاریزانەکە تەنیا دەتوانێ بەرەو پێشەوە یان دواوە بجووڵێ. لە ھەندێ شوێنی دیاریکراوی نێو کایەکە، پێویستە یاریزانەکە بڕیار لەسەر میسفۆچن بدات، کە لەوانەیە ببێتە ھۆی پیشاندانی کورتەدیمەنی تایبەت. ھەروەھا کایەکە ڕێ بە یاریزانەکە دەدات دەستی میسفۆچن بجووڵێنێت تا ھەندێ جووڵەی دیاریکراو بکات یانیش ھەندێ یاریی سادەی وەک چاککردنەوەی گوڵدانێکی شکاو یانیش پیاکێشانی مشکەکوێر بکات.
چیرۆک
کایەکە باس لە ساڵی ١٩٩٣ دەکات، کە میسفۆچن ڕامیرێز ھێرناندزی ٨ ساڵان، ژیانێکی خەفەتاوی و تەنیاییی پڕ لە دەمەقاڵێ لەگەڵ دایک و باوکی لە دەوروبەری شارۆچکەیەکی خەیاڵی لە ئۆوپنفیڵدز لە سوێد دەژی. چیرۆکخوانەکە دەڵێ ئەمڕۆ ئەو ڕۆژەیە کە میسفۆچن دەمرێ، بەڵام کاتێک میسفۆچن دەڵێ کە دەتوانێت دەنگی بیبیستێ، سەری سووڕما. دەنگەکە میسفۆچن بانگھێشت دەکات تا یارییەک بکات کە تێیدا بڕیار دەدات، بەڵام «ھیچ ڕاست و ھەڵەیەک نییە، بەڵکوو تەنیا ئەنجام ھەیە». کاتێک لە یارییەکە دەیباتەوە، خەڵاتی دڵخۆشیی ھەتاھەتایی وەردەگرێت. میسفۆچن ڕازی دەبێت، و دەنگەکە پێی دەڵێت کە یەکەم ئەرکی ئەو ئەوەیە ماڵەکە بەجێبھێڵێت. بەپێی فەرمانەکانی، میسفۆچن بەنێو شەقامەکانی ئۆوپنفیڵدز دەڕوات، و ڕووبەڕووی ڕێوییەکی مرۆڤئاسا دەبێتەوە، کە میسفۆچن بە بێنجامین بانگی دەکات، بەڵام چەند جارێک چیرۆکخوانەکە ئاگاداری دەکاتەوە کە خۆی لێ بەدوور بگرێت، و کە میسفۆچن زۆر لێی نزیک دەبێتەوە، ئەو ڕادەکات.
کاتێک میسفۆچن شوێنی بێنجامین دەکەوێت تا بیگرێت، کتێبێک دەدۆزێتەوە کە وەک بوونەوەرێکی تر بەناوی «مۆرگۆ» باس لە چیرۆکخوانەکە دەکات. بەڕوونی بێنجامین پارێزەرێکە کە ھەوڵدەدات مناڵەکان لە مۆرگۆ بپارێزێت، بەڵام ڕێگەی پێ نەدراوە کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مامەڵەیان لەگەڵ بکات. میسفۆچن لە دەستی مۆرگۆ ڕادەکات، خۆی لە حەوشەی پشتەوەی ماڵەوەیان دەبینێتەوە و، لاشەی خۆی دەبینێت کە لەلایەن ئۆتۆمبێلێکەوە کراوەتە ژێرەوە. بێنجامین بەنێو دەروازەیەکدا بەرەو فۆڕت ڕیالیتی دەیبات کە تێیدا بەرەو پیریی مەرگ دەچێ، کە ئەویش پێی دەڵێت کە ئەوان چاوەڕێی ئەویان دەکرد. ئەگەر میسفۆچن لە ناوەڕاستی یارییەکەدا بریسەکە بپڕژێنێتە سەر ١٦ شتە دیاریکراوەکە، ئەوا کۆتایییەکی تری دەبێت کە تێیدا دایکی دڵخۆشیی میسفۆچن وەردەگرێت، دەمامکەکەی لادەبات و زەردەخەنە دەکات.
پەرەپێدان
لە کۆتاییی ٢٠١٥، کیڵمەندەی یەکەم یاریی خۆیان بەناوی فران بۆو تەواو کرد. یارییەکە گڵۆپی سەوزی بۆ ھەڵکرابوو و واش بڕیار بوو کە لەسەر ستیم بڵاو بکرێتەوە، بەڵام کاتی زۆر زیاتری پێ چوو لەوەی کە پێشبینی کرابوو چونکە کیڵمەندەی گەیمز پارەیان نەمابوو. فرۆشەکانی یارییەکە زۆر گرنگ بوو بۆیان تا بتوانن لە پەرەپێدان بەردەوام بن. دوای سەرکەوتنەکەی فران بۆو، کیڵمەندەی دەستی بە کارکردن لەسەر یارییە نھێنییەکەی ئەو کاتەیان کرد، کە دواتر بووە لیتڵ میسفۆچن.
لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٨، کیڵمەندەی ناونیشانی یارییە نوێیەکەیان ڕاگەیاند. لە نوێکردنەوەکانی مانگی دواتری ڕەوتی یارییەکە لەسەر کەناڵی یووتیووبەکەیان بارکرابوون، و تا کاتی بڵاوکردنەوەکە ھەفتانە ٢٦ نوێکردنەوەیان بار دەکرد. کیڵمەندەی لە ٢ی ئەیلوول ئەوەی ڕاگەیاند کە یارییەکە ڕێک کەمتر لە سێ ھەفتەی تر و لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بڵاو دەکرێتەوە. ڕۆژێک پێش بڵاوکردنەوەکە، ئەوە ڕاگەیەنرا کە ئەوانەی فران بۆویان کڕیوە، ١٠٪ داشکانیان لە لیتڵ میسفۆچن بۆ دەکرێت.
پێشوازی
لیتڵ میسفۆچن پێداچوونەوەی جۆراوجۆری لە ڕەخنەگران بەدەست ھێنا، کە ستایشی شێوازی ھونەریی کایەکە و لایەنە بابەتییەکانیان کرد، بەڵام ڕەخنەیان لە کەمیی دەسەڵاتی شێوازی گەمەکردنەکە، خراپ ڕەفتارکردن لەگەڵ ھەندێ بابەتی وەک ساویلکەییی منداڵان، و کورتی ماوەی کایەکە گرت. کایەکە لە مێتاکریتیک ٥٧ لە ١٠٠ی ھەیە، کە ئاماژە بە «پێداچوونەوەی تێکەڵ یان مامناوەند» دەکات.
سی دی ئاکشن ٤٥ لە ١٠٠ی داوە بە کایەکە، کە نووسیویەتی «چیرۆکەکە وای لێ کردم ناڕەحەت بم نەک لەبەرئەوەی پێم وا بوو: 'ئەوانە شتگەلێکن کە نابێت بە دەنگی بەرز بوترێن' بەڵکوو لەبەرئەوەی پێم وا بوو: ئەوە ناڕەحەتکەرە کە چەندە بە شێوەیەکی خراپ نووسراوە، چەندە خراپ وێنای ساویلکەییی منداڵێکیان کێشاوە و بۆچی ھەمووشتێکیش کەمێ زیادەڕەویی تێدا کراوە».
ڕاک پەپپەر شاتگان پێداچوونەوەیەکی تێکەڵی بە یارییەکە کرد، و وتی «ھەندێک بابەت، وەک ھەڵسوکەتی خراپ و جنێودان، پشگیریی تەواوی گێڕانەوەکە دەکەن و بەگشتی دەبنە ھۆی ئەوەی بناغەیەک لە ناخۆشیی ڕاستەقینەی بدەنێ. بەڵام ھەست دەکرێ ھەندێ بابەتگەلی تری وەک خۆکوژی، وەک بەھای شۆکھێنەر فڕێدراونەتە ناوییەوە بەبێ ئەوەی ھەر ھاتبێتنەوە بەرباس و ھەوڵی چارەسەرکردنیان درابێت. ئەو ھەستە یارمەتیدەر نییە لەبەر یەکنەگرتنەوە لەگەڵ کەسایەتییە سەرەکییەکە کە ئەم ترسانەی پێگەیشتووان لەپاڵ گاڵتەوگەپی زۆر منداڵانەتر دادەنێت. زیادکردنی گاڵتەیەکی گەوجانە دوای نموونەی مردنی ئاژەڵ بێجگە لەوەی دڵنیایی دەدات کە وا لە یەکتری دەکەن بکەونە خوارەوە ھیچی تر نییە، کە بەتەنیا سەرکەوتن یان بەختی باش ھەر لە ئێستاوە ئەستەمە.
کۆتاکوو پێداچوونەوەیەکی ئەرێنی زیاتری بۆ کایەکە کرد، و وتی «گەرچی سەرکێشییەکەی لیتڵ میسفۆچن ماوەیەکی زۆر نییە (بۆ من نزیکەی ٢ سەعات و نیوی خایاند تا لە لایەکەی تر دەرکەوێت)، بەڵام زۆر پڕمانایە. میسفۆچن یەک پارچە خۆشییە، و دڵخۆشکەرێکە تا کاتی لەگەڵ بەسەرببەیت، گەرچی سەرکێشییەکانیشی دەگەنە کۆتایییەکی کتوپڕ. لەکاتێکدا میسفۆچن بەدڵخۆشی و بێخەمانە بە بەشە تاریکەکانی چیرۆکەکەی تێدەپەڕێت، گەشتێکی ناشرینی یانەیەکی شەوانەی ھامستەری تێدایە و ئەویش بەنێویدا دەڕوات، یاریزانان تەواو ئاگادار دەبن لەو جیھانە خراپەی کە میسفۆچن سەمای تێدا دەکات.»
گەیمەرزپاک پێداچوونەوەیەکی ئەرێنیی بۆ کایەکە کرد و وتی «لەوانەیە یارییەکە لەسەر بەرەنگارییەکان یان شێوازە کۆنەکەی گەمەکردن بە کایەکە کەمێک ئاشکرا و بێسەروبەر بێت، بەڵام پڕیشە لە گاڵتەوگەپی تاریک و دڵتەزێن. لیتڵ میسفۆچن بەھەمان شێوە دڵتەزێنەکەی کیڵمەندەی گەیمز کە لەگەڵ فران بۆو دەستی پێ کرد درێژەی پێ دەدرێت؛ بۆیە گەر تۆ خەریکی تێکەڵکردنی شتە ژیکەڵە و تۆقێنەرەکان بیت، ئەم کایەیە بۆ تۆیە».
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو کایە ڤیدیۆیانەی سەبارەت بە ڕێوییەکانن پۆل:ئەو کایە ڤیدیۆیانەی سەبارەت بە منداڵانن پۆل:ئەو کایە ڤیدیۆیانەی سەبارەت بە مەرگن پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە سووید پەرەیان پێدراوە پۆل:کایە سەرکێشییەکان پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٩ پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە بەشداریی کەسایەتیی سەرەکیی مێ پۆل:کایەکانی لینوکس پۆل:کایەکانی مەک ئۆئێس پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید پۆل:یارییەکانی ویندۆز
نەخۆشخانەی فێرکاریی ھەولێر
وێنۆک|نەخۆشخانەی ھەولێری فێرکاری نەخۆشخانەی ھەولێری فێرکاری کە ناسراوە بە نەخۆشخانەی جمھوری لەژێر بەڕێوبەرایەتی دکتۆر دلێرصابر، کە یەکێکە لە کۆنترین نەخۆشخانەکانی شاری ھەولێر لە کوردستان کە دەکەوێتە نزیک شەقامی شەست مەتری بەرامبەر مزگەوتی جەلیل خەیات، ئەم نەخۆشخانەیە لە ساڵی ١٩٥٧ کراوەتەوە کە پێک ھاتبوو لە چەندین بەشی جیاواز بۆ چارەسەر کردنی نەخۆش،
بەشێکی نەخۆشخانەکەدا شوێنێکی تایبەت ھەیە بە قوتابیانی زانکۆی پزیشکیی ھەولێر بەشەکانی پزیشکی گشتی، پزیشکی ددان، بەشی پەرستاری کە تێیدا وانەکانیان دەخوێنن و فێرری زانستی پزیشکی دەکرێن. وێنۆک|٫
مسی سپی
وێنۆک|[[ئیسترلاب دروست کراوە لە مسی سپی]] مسی سپی داڕشتەیەکە لە مس و زینک بەرھەم دێت، و تایبەتمەندی ھاوبەشی ھەردووک مادەی پێکھێنەری وەرگرتووە. لەم داڕشتەیەدا پەیکەری بلووری بە جۆرێکە کە ھەر یەک لە مس و زینک دەچنە شوێن یەکتر و بلووری نوێ دروست ناکەن.
نەخۆشخانەی فێرکاریی ھەولێر
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر
نیوەتیرەی گەردیلە
چەپ|وێنۆک|181x181پیکسڵ|گەردیلەیەکی [[ھیلیۆم|ھێلیۆم کە ھەورێکی ئەلێکتڕۆنی بەدەوریدا ھاتووە.]] نیوەتیرەی گەردیلەیی بریتییە لە پێوانەکردنی گەورەیی گەردیلەیەک، بۆ ئەم مەبەستەش دووری نێوان کۆتا بەرگی ئەلێکتڕۆنی تا ناوکی گەردیلەکە ئەژمار دەکرێت. لەبەر ئەوەی بەرگی کۆتایی بە تەواویی دیاری کراو نییە، بە ھەندێ ڕێی ناڕاستەوخۆ پێوانە کردنەکە دەکرێت، وەک: نیوەتیرەی ڤان دەر واڵس، نیوەتیرەی ئایۆنی، و نیوەتیرەی کۆڤاڵێنت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەتۆمەکان
ئولسان
ئولسان حەوتەم گەورەترین شاری شارەوانی کۆریای باشوور و ھەشتەم گەورەترینە لە وڵاتەکە، دانیشتووانەکەی بە ١.١ ملیۆن کەس خەملێنراوە. ئولسان دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکە، ھاوسێی بوسانە بەرەو باشوور، و دەکەوێتە بەردەم گیۆنگجو بەرەو باکوور.
ئولسان شوێنێکی کاریگەری پیشەسازیی کۆریای باشوورە. گەورەترین کۆمپانیای ھیوندای مۆتۆر ئۆتۆمۆمۆبیلی ھەیە لە جیھان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کۆریای باشوور پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
دابەزاندنی خاڵی بەستن
وێنۆک|پلەی بەستنی خوێ و ئاو دابەزاندنی خاڵی بەستن بریتییە لە دابەزاندنی پلی گەرمی بەستنی گیراوەیەک بەھۆی تێکەڵکردنی ماددەیەکی تر.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی ماددە
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ ، بە فەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی بیستەم ناسراوە و ھەروەھا بە میونشن ١٩٧٢یش ناسراوە، ڕووداوێکی نێودەوڵەتی فرە وەرزشی بوو لە میونشن، باڤاریا، ئەڵمانیای ڕۆژاوا، لە ٢٦ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٧٢ بەڕێوەچوو. شاری میونشن لە ٢٦ی نیسانی ١٩٦٦ لە ٦٤ەمین دانیشتنی IOC لە ڕۆمای ئیتاڵیا توانی دەنگی زۆرینە بەدەست بھێنێت لە شارەکانی دیترۆیت و مەدرید و مۆنتریالەوە کە ئەوانیش خۆیان بۆ میوانداریکردنی ئەم خولەی ئۆڵۆمپیاد کاندید کردبوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٧٢ پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:میونشن لە دەیەی ١٩٧٠ پۆل:وەرزشی ڕۆژاوای ئەڵمانیا لە ١٩٧٢ پۆل:بۆنە فرە وەرزشییەکانی ١٩٧٢ پۆل:بۆنەکانی ئابی ١٩٧٢ لە ئەورووپا پۆل:پێشبرکێییە وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان کە لەلایەن ڕۆژاوای ئەڵمانیا دابینکراوە پۆل:بۆنە فرە-وەرزشییەکان لە ڕۆژاوای ئەڵمانیا پۆل:یارییە ئۆڵۆمپیادەکان لە ئەڵمانیا پۆل:بۆنە وەرزشییەکانی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە ئەورووپا پۆل:پێشبڕکێیە وەرزشییەکان لە میونشن
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
نەخوشخانا تەنگاڤیا و ڕویدانا ل پارێزگەھا دھوکێ
پێشەکی
نه‌خوشخانا ته‌نگاڤیا و رویدانا ل پارێزگه‌ها دهوكێ‌ بسه ر رێڤه به ريا گشتى يا ساخله له ميا پارێزگه هادهوكێ, ژمارا فه‌رمانبه‌ران يى كاردكن ل نه خوشخانا ته‌نگاڤیا٣٢٠ فه‌رمانبه‌ر, ژمارا روژانه‌ یاسه‌ره‌دانین نه‌خوشخانئ گرین ١٤٦٧ نه خوش, ژمارا نه‌خوشين دهينا نڤاندن روژانه‌٦٠ نه خوش, ژمارا كریارێن نشته‌گه‌ری ١٥ ژمارا فه‌حسێن تاقیگه‌هێ‌ روژانه٢٦٠ ژمارا روژانه سونار ٥٢ تیشك ١٧٠ مفراس ١٥ نه‌خوشخانا ته‌نگاڤیا يا ڤه كريا٢٤ ده م ژميرا يو بيشوازكرنا نه خوشا.
ديروكه نه خوشخانا ته‌نگاڤیا و رویدانا
نه‌خوشخانا ته‌نگاڤیا و رویدانا ل پارێزگه‌ها دهوكێ یا هاتیه‌ ڤه‌كرن ل مه‌ها(١١) سالا(١٩٩٨)ژ لایێ‌ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ‌ ڤه‌ قه‌باراوێ‌ یا گشتی دگه‌هیته‌(١٢٢)ته‌ختێن نڤستنێ‌ ویێت هاتینه‌ به‌لاڤكرن ب ڤی شێوێ‌ ل خوارێ‌:.
كارێ‌ پاقژیێ‌ و خارنێ‌ ل نه‌خوشخانێ‌ هاتیه‌ دان بو كومپانیا تایبه‌ت. هه‌ر ژ ده‌سپێكا كاری ل نه‌خوشخانێ‌ .. نه‌خوشخانه‌ بو یه‌ سه‌نته‌ر به‌ فێركرنا قوتابیێن خاندنا بلند. نه‌خوشخانه‌ زۆر جاران هاتیه‌ نیژه‌نكرن و ل سالا (2007). هاتیه‌ نیژه‌نكرن وبه‌رفرهكرن وئاڤاكرنا به‌شێن تیشك و چاره‌سه‌ریا سروشتی. وسێ‌ هول نه‌خوشخانێ ن نشته‌ر ه‌ریا. ريفه بريا نه خوشخانه ديار كر كو اژ ماركه مه زن ژه درمانا واندامى نه خوشخانا را ده خوازن ژه به ر, اوارى خه لكى موسلى وشنكالى ژي له دا فارا كوردستانى اوارا بونه.
ناڤ و نیشان
جادا شمك زه را تەلەفۆن : 0627222270_0627225555
پوستێ ئه‌لیکترونی : emergencyh@duhokhealth.org پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان پۆل:نەخۆشخانەکان لە دھۆک
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
بزوێنەری ھەڵمی
وێنۆک|نمونەیەکی مەکینەی ھەڵمی. وزەی گەرمی لەڕێی پاڵھێزی ھەڵمەوە دەگۆڕێت بۆ میکانیکە وزە. وێنۆک|شەمەندەفەرێک کە بە ھێزی ھەڵم ڕێ دەکات. لە ساڵی ١٩٤٢ تا ١٩٥٠ بەرھەم ھاتوە و تا ساڵی ١٩٨٨ بەردەوام بوە لە ئیش کردن. بزوێنەری ھەڵمی بریتییە لە ئامێرێک کە پاڵھێزەکەی کە ھەڵمی ئاو بە فیشاری بەرز وەردەگرێت. ھەرچەند بیرۆکەکە نزیک ٢٠٠٠ ساڵ لەمەو پێش ھەبووە بەڵام تا نزیک ٣٠٠ ساڵ لەمەوپێش نەخراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە. ئەم مەکینانە دەکرێ بەکاربھێنرێن لەو شوێنانەی ئاو و ڕەژووی بەردی و داری ھەبێت. لە سەرەتادا بزوێنەری شەمەندەفەرەکان و تەراکتۆرەکان بوو. ئەمڕۆ بۆ دروستکردنی کارەباش کەڵکی لێ وەر دەگیرێت.
مێژوو
یەکەم مەکینەی ھەڵمی لە ساڵی ١٦٩٠ لەلایەن دەنی پاپن، دروست کراوە. بەڵام جەیمز وات بە یارمەتی ھاوسەری (مارگارێت میلۆ) و دەوڵەمەندێک توانی یەکەم مەکینەی تیجاری دروست بکەت کە بوو بە ھەنگاوێکی گەورە لەم بوارەدا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گۆڕانی وزە پۆل:داھێنانە ئینگلیزییەکان
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
کونامار
جوگرافیا
کونامار ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شاری پزیشکی بەغدا
گومانی تێدا نییە کە عێراق لە کۆنەوە لە زۆر ناوچەی ژیاندا نموونەیەکی گەورەی دیاری کردووە بە ڕابەرایەتی بوارەکانی کلتوری، شوێنەواری، زانستی، هەروەها بواری پزیشکی و چارەسەری، ئەم دەستکەوتانەش بە دەستکەوتەکانی شارستانی وادی ڕافیدەین ناونراوە، کە بە یەکێک لە کۆنترین شارستانیەتی مرۆڤایەتی پۆلێن کراوە، لەوانە شاری پزیشکی بەغدا، کە لە ساڵی 1890 دا لەلایەن عێراقییەکانەوە دامەزراوە, و یەکێک لە ناوەندە گەورەکانی گەورەی پزیشکی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێکهێناوە.{{
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
شاری پزیشکی بەغدا
شاری پزیشکی شارێکی تەندروستی حکومییە و نەخۆشخانە و دامەزراوە تەندروستییەکان لە خۆ دەگرێت و گەورەترین شاری حکومی پزیشکییە لە عێراق و شوێنەکەی لەسەر ڕووباری ڕۆژهەڵاتی دیجلەیە لە ناوچەی باب ئەلموعزام لە ناوەڕاستی بەغدا.
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
شاری پزیشکی بەغدا
شاری پزیشکی لە بەغدا توانی سەنتەری پزیشکی و نەخۆشخانە کانی پەرت و بڵاو لە ناوچە پێشکەوتووەکانی ڕۆژئاوا وەک نەخۆشخانە کانی ئەمەریکا و ئەڵمانیا ئەنجام بدات کە لە بواری پزیشکیدا زۆر پێشکەوتوو بوون.
شاری پزیشکی چەندین نەخۆشخانەی پێشکەوتوو لە خۆوه دەگريت، کە بەرچاوترینیان ئەمانەن:
نەخۆشخانەی فێرکردنی بەغدا
کلینیکە تایبەتەکان بریتین لە:
نەخۆشخانەکە ڕاهێنان بۆ خوێندکارانی پزیشکی و دەرچوو پێشکەش دەکات.
نەخۆشخانەی لە هەموو بەشەکان ( 189 ) سەد و هەشتا و نۆ پسپۆری کار دەکات. ( 302 ) سێ سەد و دوو پزیشک پلەی خوێندنی باڵایان هەیە. توانای نەخۆشخانە ( 1000 ) هەزار قەڕوێڵە. ژمارەی نەخۆشەکان مانگانە دەبرێت " نزیکەی ( 2212 ) نەخۆشە . ژمارەی ئۆپەراسیۆنەکانی ( 380 ) سێ سەد و هەشتا لە مانگێکدا . ژمارەی نەخۆشەکانی کلینیکی ڕاوێژکاری ( 26883 ) بیست و شەش هەزارو هەشتاو سێ نەخۆشە لە مانگێکدا.
نەخۆشخانەی پاراستنی منداڵان
نەخۆشخانەی پاراستنی منداڵان یەکێکە لە کۆنترین نەخۆشخانەکانی شاری بەغدا, نەخۆشخانەکە خزمەتگوزاری چارەسەریی، پزیشکی، نەشتەرگەریی و ددانیی بۆ هەموو منداڵانی تەمەن شانزە ساڵان دابین دەکات.
نەخۆشخانەکە چەندین بەشی تێدایە لەوانە:
نەخۆشخانەکە ڕاهێنان پێشکەش بە خوێندکارانی کۆلێژ دەکات.
خۆری تار (کۆچی سوور)
خۆری تار-کۆچی سوور ڕۆمانێکی کوردییە، لە نووسینی ڕەئووف حەسەن؛ کە ساڵی ١٩٩٩ چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری لە ھەولێر چاپ و بڵاوی کردووەتەوە.
ناوەرۆک
حەمە دوای دەستبەسەربوونی بە تۆمەتی کوشتن، لە زینداندا بە بیرەوەرییەکانیدا دێتەوە و چیرۆکی خۆشەویستی و لێک دابڕانی خۆی و ئافتاو دەگێڕێتەوە.
شاری پزیشکی بەغدا
نەخۆشخانەی پاراستنی منداڵان
نەخۆشخانەکە لە سێ قات پێکهاتووە.
خۆری تار (کۆچی سوور)
کورتە
"بەوانەی لە ژیانی خۆم و ھاوڕێکانمدا کردوومانە، کۆڵەکەیەکی پتەوی ھیوا و ئومێدی دواڕۆژمان داکوتاوە.. چی لەوە زێتر گەشە و بەختیاری بە مرۆڤ دەبەخشێت، کاتێک بەوپەڕی لەخۆبوردن و دڵسۆزییەوە ژیانی بۆ کڵۆڵان و سەرگەردانان تەرخان بکات، تا خۆش گوزەرانی و ئاسوودەگی بۆ نەوەکانی دواڕۆژ مسۆگەر بکات! چی لەو ھەستە مەزنتر ھەیە!؟"
شاری پزیشکی بەغدا
نەخۆشخانەی پاراستنی منداڵان
توانای نەخۆشخانە (528) هەزار قەڕوێڵە.
خۆری تار (کۆچی سوور)
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:ڕۆمانەکان
شاری پزیشکی بەغدا
نەخۆشخانەی پاراستنی منداڵان
ژمارەی نەخۆشەکان لە مانگێکدا نزیکەی (1500) نەخۆشدەبێت.
ژمارەی ئۆپەراسیۆنەکان (700) لە مانگێکدا.
نەخۆشخانەی نەشتەرگەریی پسپۆڕ
کۆمپانیای هیوندای کۆری ئەو نەخۆشخانەیەی دروست کردووە کە لە کاتی شەڕی ئێران و عێراقدا تەواو بووە. نەخۆشخانەی نەشتەرگەریی تایبەتمەند لە کۆتایىەکانی نیسانی 1990 کرایەوە بەڵام یەکنەکرابوو و وەک یەکەم دەرهێنەری خۆی دەستی بەسەر دکتۆر ئەیاد ئەلبیر- ی پزیشکی میزۆلۆجیدا گرت، دوای ئەوە دکتۆر وەسیم عەلوان، پزیشکی نەشتەرگەری ئۆرتپاندیک دەستی بەسەر دا گرت نەخۆشخانەکە لە کۆتایی مانگی حوزەیرانی 1990 دا بە فەرمی کرایەوە.
نەخۆشخانەکە خزمەتگوزاری چارەسەری، پزیشکی، نەشتەرگەری و پەروەردەیی لە بەشە پزیشکییە جۆراوجۆرەکان دابین دەکات، لەوانە:
ئەم نەشتەرگەرییە لە نەخۆشانی قۆناغی کۆتایی گورچیلە دا ئەنجام دەدریت بۆ ئەوەی چۆنایەتی ژیانیان باشتر بکرێت و لە سنوورداریی دانیشتنەکانی شەکرە ئازاد بکرێت.
نەخۆشخانەکە ڕاهێنان پێشکەش بە خوێندکارانی پزیشکی و خوێندکارانی دەرچووی زانکۆ دەکات
لە نەخۆشخانەکەدا 92 پزیشکى پسپۆڕ لە هەموو بەشەکان و 306 دکتۆری خاوەن پلەی بەرز كار دەكەن. نەخۆشخانەکە توانای 528 جێگای هەیە ژمارەی نەخۆشەکان لە مانگێکدا نزیکەی 1500 نەخۆشە. ژمارەی ئۆپەراسیۆنەکان لە مانگێکدا 700.
نەخۆشخانەی پەروەردەی گەدە و پەتۆلۆجی
نەخۆشخانەکە خزمەتگوزاری چارەسەری و پزیشکی و نەشتەرگەری بۆ هەموو ئەو نەخۆشانە دابین دەکات کە نەخۆشیەکانی گەدە و جگەریان هەیە. نەخۆشخانەکە ڕاهێنان پێشکەش بە خوێندکارانی کۆلێژ دەکات.
بیست و پێنج پسپۆر و 20 خوێندکاری دەرچووی زانکۆ لە نەخۆشخانە کار دەکەن. نەخۆشخانەکە توانای 90 قەڕوێڵەی هەیە. ژمارەی نەخۆشەکان لە مانگێکدا 325 نەخۆشە, لە مانگێکدا سی و شەش ئۆپەراسیۆن.
بەشی پزیشکی دڵ
ئەم سەنتەرە خزمەتگوزاری چارەسەری و پزیشکی و نەشتەرگەری بۆ هەموو ئەو نەخۆشانە دابین دەکات کە نەخۆشیەکانی دڵ و دەماریان هەیە. سەنتەرەکە ڕاهێنان بۆ خوێندکارانی دەرچووی زانکۆ پێشکەش دەکات. توانای سەنتەری ( 70 ) حەفتا قەڕوێڵەیە.
نەخۆشخانەی تایبەتی پەرستاری
نەخۆشخانەکە خزمەتگوزاری چارەسەری، پزیشکی، نەشتەرگەری و پەروەردەیی لە بەشە پزیشکییە جۆراوجۆرەکان دابین دەکات، لەوانە:
چل و پێنج پزیشکی پسپۆر لە نەخۆشخانە کار دەکەن .نەخۆشخانەکە توانای 249 قەڕوێڵەی هەیە ژمارەی نەخۆشەکان مانگانە ( 908 ) نەخۆش. ژمارەی ئۆپەراسیۆنەکانی ( 321 ) سێ سەد و بیست و یەک ئۆپەراسیۆن لە مانگێکدا.
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە عێراق
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ھیۆکا
ھیۆکا (氷菓) ڕۆمانێکی ڕازامێزی ژاپۆنیی ٢٠٠١ە لە نووسینی ھۆنۆبوو یۆنێزاوا، یەکەم بەرگی زنجیرەی یانەی وێژەی کلاسیکی (古典部)یە. پێنج بەرگی دیکەش لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٢ و ٢٠١٦ بڵاو کراونەتەوە، لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ بڵاو کرایەوە. گونجاندنی مانگاکە بە نیگارکێشی لەلایەن تاسکۆھنا لە گۆڤاری شۆنن ئەیسی کۆداکاوا شۆتێن لە ئازاری ٢٠١٢ەوە کراوەتە زنجیرە و لە ١١ بەرگ پێک ھاتووە، لەلایەن کیۆتۆ ئەنیمەیشن زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمێی لێ بەرھەم ھێنراوە و لەلایەن یاسوھیرۆ تاکێمۆتۆ دەرھێنراوە، ئەنیمێیەکە لە ٢٢ی نیسان تا ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢ پەخش کرا. فیلمێکی لایڤ-ئەکشن بە ناوی ھیۆکا: نھێنییە قەدەغەکراوەکان، لە دەرھێنانی ماری ئاساتۆ و لە ڕۆڵگێڕانی کێنتۆ یامازاکی و ئاڵیس ھیرۆسێ لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بڵاو کرایەوە.
چیرۆکەکە
چیرۆکەکە لەسەر ھۆتارو ئۆرێکی دەسوڕێتەوە، گەنجێکی تەمبەڵ و بێباک و وزەکەی پاشەکەوت دەکات، پێدەچێت بێ بایەخ و بێباک بێت، تەنھا ئەوە نەبێت کە بە شێوەیەکی پەرجوو ئامێز مەتەڵەکان چارەسەر دەکات، و لەسەر لۆژیکی "ھیچ کارێک ناکەم گەر ناچار نەبم بیکەم و ئەوەی دەبێت بیکەم بە خێرایی ئەنجامی دەدەم" دەژی. ڕۆژێک، لەسەر داوای خوشکە گەورەکەی دەچێتە یانەیەکی ئەدەبی کلاسیک ەوە ، لەوێش کچێک بە ناوی چیتانادا ئیرۆ دەناسێت کە ئەویش پەیوەندی بە یانەکەوە کردووە و داوای لێدەکات ھاوکاری بکات لە چارەسەرکردنی کەیسێک کە ٤٥ ساڵ لەمەوبەر ڕوویداوە، و پەیوەندی بە یانەکەوە دەکات ھەروەھا فوکوبێ ساتوشی و ئیبارا مایاکا لە یانەکە بەژدار دەبن.
سەرچاوەکان
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٢ پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:ئەنیمێ و مانگا لێڵەکان پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە پۆل:شۆنن مانگا پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٢ دەستیان پێکردووە پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فەنیمەیشن پۆل:کیۆتۆ ئەنیمەیشن
کاریگەری جیابوونەوە
کاریگەری جیابوونەوە جیابوونەوەی دوو کەپڵ یان ھاوسەر کاریگەری دەخاتە سەر مناڵەکانیان بەشێوەی درێژخایەن و کورتخایەن. ئەو کەپڵانەی لەیەکتر جیابوونەتەوە بە زۆری کاریگەری: کەمبوونەوەی ئاستی بەختەوەری روودەدات. گۆڕان لە بارودۆخی ئابووری، و کێشەی ھەست و سۆز کاریگەرییەکانیش لەسەر مناڵان بریتین لە لایەنی ئەکادیمی، ھەڵسوکەوت، کێشە فیزیۆلۆجییەکان. لێکۆڵینەوەیەک دەری دەخات ئەو خێزانانەی جیابوونەوە و کێشە لەنێوانیان ڕوودەدات ئەگەری ئەم کاریگەریان ھەیە
لە مناڵاندا جیابوونەوەی باوانیان کاریگەری دەخاتە سەر داھاتوویان و کێشەی متمانە لە پەیوەندییەکانی داھاتوویان درووست دەکات وە جیابوونەوەشیان لا ئاسان دەبێت وەک لە ھاوسەرگیری.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تەڵاق
ئاشیلیا ئاکویون
ئاشیلیا ئاکویون (بە تورکی:Açelya Akkoyun) خانمەکتەرێکی تورکیە لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٢ لە ئادانا لەدایکبووە، لە ١٩٨٩ دەستی بە ڕۆڵگێران کردووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:خانمەکتەرە تورکەکانی سەر شانۆ پۆل:خانمەکتەرە تورکەکان
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
کری مالۆد
ئیمپراتۆر کری ما لۆد خانمە ئیمپراتۆری فەرمانڕەوای تبت بوو. دوو جار فەرمانرەوایی ئیمپراتۆریەتیی تبتی کردووە: لە ٥٧٥-٦٨٩ لە سەردەمێکی کەمی کوڕەکەی، و لە ٧٠٤-٧١٢ لە سەردەمێکی کەمی نەوەکەی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مردووانی ٧١٢ پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:فەرمانڕەواکانی ئاسیا لە سەدەی ٨ەم
ویلایەتی کاین
وێنۆک ویلایەتی کاین ھەروەھا وەک کۆتسولی یان ویلایەتی کارێن ناسراوە، ویلایەتێکە لە میانمار.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتەکانی میانمار
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
تەسلیمبوونی ماددە
تەسلیمبوونی ماددە یان خاڵی تەسلیم بوون خاڵێکی دیاری کراوە لە ھێڵکاری فشار-جیفشار (stress–strain). ئەم خاڵە سنوری تەواو بوونی تایبەتمەندی لاستیکی ماددە و دەست پێکردنی پلاستیکی ماددەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:میکانیک
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
ھاکا
ھاکا (بورمی:ဟားခါးမြို့; بە فەرمی ھاکا) پایتەختی ویلایەتی چینە لە میانمار. دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ویلایەتی چین، ڕووبەرەکەی بە ٣٢.٤ کیلۆمەتر دووجار خەمڵێنراوە.
ویلایەتی کایاھ
وێنۆک ویلایەتی کایاھ (بە بورمی:ကယားပြည်နယ်, بەفەرمی: ویلایەتی کارێنی) ویلایەتێکە لە میانمار، دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی میانمار، ھاوسنوورە لە باکوور لەگەڵ ویلایەتی شان، لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ پارێزگای مای ھۆنگ سۆنی تایلەند، و لە باشوور و ڕۆژاوا لەگەڵ ویلایەتی کاین. ڕووبەرەکەی بە ١١،٦٧٠ کیلۆمەتر دووجار خەملێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتەکانی میانمار
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ویلایەتی مۆن
وێنۆک ویلایەتی مۆن (بە زمانی مۆن: တွဵုရးဍုင်မန်; بە بورمی:မွန်ပြည်နယ်) بەشێکی بەڕێوەبەریی میانمارە. لەنێوان ویلایەتی کاین و دەریای ئاندامان بەرەو ڕۆژاوا درێژ دەبێتەوە، و ناوچەی باگۆ بەرەو باکوور و ناوچەی تانینساری بەرەو باشوور. وە سنوورێکی کورتی ھەیە لەگەڵ پارێزگای کانچانابوریی تایلەند لە تەوقی باشووری ڕۆژھەڵاتەکەی. ڕووبەرەکەی بە ١٢،١٥٥ کیلۆمەتر دوودا خەملێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٤ پۆل:دەریای ئاندامان پۆل:ویلایەتی مۆن پۆل:ویلایەتەکانی میانمار
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
زنجیرەی داونا
وێنۆک
زنجیرەی داونا (بورمی:ဒေါနတောင်တန်، بە تایلەندی: ทิวเขาถนนธงชัยตะวันตก, ทิวเขาดอยมอนกุจู) ھەروەھا وەک بەرزاییەکانی داونا  ناسراوە، زنجیرە چیایەکە لە ڕۆژھەڵاتی میانمار و باکووری ڕۆژاوای تایلەند. کۆتایی باکوورەکەی دەکەوێتە ویلایەتی کایاھ کە لەوێوە دەکەوێتە بەرامبەر زنجیرەی داین لاوۆ، کە ژێر زنجیرەییەکی بەرزاییەکانی شانە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرەچیاکانی تایلاند پۆل:زنجیرە چیاکانی میانمار
پەرژینکردن
وێنۆک پەرژینکردن (بە ئینگلیزی: Enclosure) زاراوەیەکی مێژوویە ، کە لە خاوەندارێتی زەویی ئینگلیزدا بەکاردێت، کە ئاماژە بە دەستبەسەرداگرتنی "زەوی ئاسایی" یان "زەوی هاوبەش" دەکات کە پەرژین دەکرێت و بە ئەنجامدانی ئەم کارە خەڵکی ئاسایی لە ماف و مافەکانیان لە دەستگەیشتن و مافەکانیان بێبەش دەکات. ڕێکەوتنەکان بۆ پەرژینکردنی زەوی دەکرێت لەڕێگەی پرۆسەیەکی فەرمی یان نافەرمی ئەنجام بدرێن. پرۆسەکە بە شێوەیەکی ئاسایی دەکرێت بە سێ ڕێگا ئەنجام بدرێت. یەکەم جار دروستبوونی "داخراوەکان" بوو، کە لە کێڵگە هاوبەشە گەورەکان جیادەکرانەوە. دووەم، پەرژینکردن هەبوو لەلایەن خاوەنەکانیانەوە، خاوەنەکان کە پێکەوە کاریان دەکرد، بە زۆری جوتیاری بچوک بوون، کە بووە هۆی داخستنی تەواوی کێڵکەکان. لە کۆتاییشدا بە یاساکانی پەرلەمان پەرژینکردن جێبەجێ کرا.
هۆكارە سەرەکییەكانی پەرژینکردن بریتی بوو لە باشترکردنی كاریگەری كشتوكاڵ. لەگەڵ ئەوەشدا، هۆكاری تر هەبوون، نموونەیەك ئەوەیە كە بەهای زەوی گەمارۆیەك بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەبێت. دەرئەنجامی كۆمەڵایەتی ئەم سیاسەتە هەبوو، لەگەڵ چەندین خۆپیشاندانی دژ بە سەندنەوەی ماف لە خەڵكی ئاسایی. توندوتیژیەکانی پەرژینکردن لەلایەن مێژوونووسانەوە وەک "فۆرمێکی پێشەنگ" لە خۆپیشاندانی کۆمەڵایەتی لە ساڵانی ١٥٣٠ بۆ ١٦٤٠ دەبینرێن.
مێژوو
دوای ئەوەی ویلیام یەکەم هێرشی کردە سەر ئینگلتەرا لە ساڵی ١٠٦٦، زەویی دابەش کرد بۆ ١٨٠ بارۆن، کە زەویەکەیان وەک کرێچی تیای بوون. بەڵام بەڵێنی بە خەڵکی ئینگلیز دا کە یاساکانی ئێدوارد دانپێدانەر دەپارێزێت. بەم شێوەیە خەڵکی ئاسایی هێشتا توانیویانە مافە نەریتەکانی خۆیان جێبەجێ بکەن. خاوەندارێتی زەوی لە بەریتانیا هێشتا لەسەر بنەمای سیستەمی دەرەبەگایەتی کە لەلایەن نۆرمانەکانەوە هێنرا کە هەموو زەوییەکان موڵکی شایە. گرێبەستی سەرەتایی ئەو کەسانە دەبەستێت کە زەویەکەیان داگیر دەکرد بۆ دابینکردنی جۆرێک لە خزمەتگوزاری. ئەمە پەرەی سەند بۆ ڕێکەوتنێکی دارایی کە ڕێگری کرد یان خزمەتگوزارییەکە جێگەی گرتەوە.
دوای ناساندنی سیستەمی دەرەبەگایەتی، گەشەی ئابووری و فراوانبوونی شارستانی وڵاتەکە زیادی کرد. لە سەدەی ١٣، لۆردەکان سەرکەوتووەکان لە ڕووی داراییەوە زۆر باش کاریان دەکرد، بەڵام جوتیاران کە ڕووبەڕووی بەرزبوونەوەی تێچووی (کولفە) بەردەوام دەبوون، و خاوەندارێتی زەوییان کەمبووەوە. بەڵام دوای بڵاوبوونەوەی مردنی ڕەش لە ناوەڕاستی سەدەی ١٤، کەمبوونەوەیەکی گەورە لە ژمارەی دانیشتوان و بەرھەمەکانی کشتوکاڵدا هەبوو. کەمبوونەوەی دانیشتوان کرێکارانی ڕزگاربوو لە مردن داواکارییەکی گەورەیان لەسەر بوو. خاوەن زەویەکان ناچار بوون یان داهات زیاد بکەن بۆ کرێکاران یان زەویەکانیان بە چۆڵی بهێڵنەوە. موچەی کرێکاران بەرزبووەوە و لە سەرتاسەری ئابووری دا بوو بە هەڵئاوسان. سەختیەکانی پەیداکردنی کرێکاران وەک هۆکارێک بۆ بەجێهێشتنی زەوی و لەناوچوونی سیستەمی فیدال دەبینرێت، هەرچەندە هەندێک لە مێژوونووسان پێشنیاری ئەوەیان کردووە کە کاریگەرییەکانی مەرگی ڕەش لەوانەیە تەنها پرۆسەکەی خێراتر کردبێت.
توندوتیژیەکانی پەرژینکردن
دوای مردنی ڕەش، لە سەدەی ١٤ بۆ ١٧، خاوەن زەویەکان دەستیان کرد بە گۆڕینی زەوی کشتوکاڵی بۆ مەڕداری، بە پاڵپشتی یاسایی لە پەیماننامەی مارتۆن لە ساڵی ١٢٣٥. گوندەکان بێ دانیشتوان بوون. جوتیاران بە زنجیرەیەک یاخیبوون وەڵامیان دایەوە. لە شۆڕشی جوتیاران لە ساڵی ١٣٨١، گەمارۆ یەکێک بوو لە کێشە لاوەکیەکان. لەگەڵ ئەوەشدا، لە یاخیبوونی جاک کید لە ساڵی ١٤٥٠ دا مافەکانی زەوی داخوازییەکی بەرچاوی بوون و لە کاتی یاخیبوونی کێت لە ساڵی ١٥٤٩ دا گەمارۆ کێشەیەکی سەرەکی بوو، هەروەک لە یاخیبوونی کاپتن پووچ لە ساڵی ١٦٠٤-١٦٠٧ دا کاتێک زاراوەی "leveller" (تەختکەر) و "digger" (هەڵکەنەر) دەرکەوتن، ئاماژەیان بەو کەسانە دەکرد کە خەندەق و پەرژینەکانیان تەخت دەکرد کە لەلایەن پەرژینکەرانەوە دروستکرابوون.
خۆپیشاندانەکان دژی پەرژینکردن تەنها لە ناوچە لادێییەکاندا نەبوون. هەروەها لە شار و شارۆچکەکانی ئینگلتەرا لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٥ و سەرەتای سەدەی ١٦ توندوتیژی پەرژینکردن ڕوویدا. توندوتیژیەکانی شار لە سەرتاسەری وڵات بڵاوبووەوە لە یۆرک لە باکوورەوە، بۆ ساوثمپتن لە باشوور و گڵۆستەر لە ڕۆژئاوا، بۆ کۆڵچێستەر لە ڕۆژهەڵات. توندوتیژیەکانی شار مەرج نییە کرێکارانی کشتوکاڵ بووبن بەڵکو لە کرێکارانی دەستی پێکهاتبوون وەک گۆشتفرۆشی، پێڵاو دروستکەر، بۆریچی، دروستکەرانی قوماش، سەرتاش، قەڵەمبەرەکان، قژبەرەکان، کاپسەرەکان، قەڵەوکەر، قۆپکەر، پێستەر، پێستکەر و شووشەکەرەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرەبەگایەتی پۆل:سەرمایەداری
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ویلایەتی چین (میانمار)
وێنۆک ویلایەتی چین (بە بورمی:ချင်းပြည်နယ်;) ویلایەتێکە لە ڕۆژاوای میانمار. چین ھاوسنوورە لەگەڵ بەشی ساگاینگ و ماگوای بەرەو رۆژھەڵات، ویلایەتی راخین بەرەو باشوور، بەنگلادێش بەرەو باشوور و ڕۆژاوا، و ویلایەتەکانی ھیندستان وەک میزۆرام بەرەو ڕۆژاوا مانیپور بەرەو باکوور. بەپێی سەرژمێری ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ٤٧٨،٨٠١ خەملێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتەکانی میانمار پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٧٤
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئێران لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ئێران نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
گۆجەکان
گۆجەکان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
نەخۆشخانەی فریاکەوتنی ڕۆژاوا (ھەولێر)
نەخۆشخانەی فریاکەوتنی ڕۆژاوای ھەولێر نەخۆشخانەیەکی حکوومییە، دەکەوێتە شەقامی قازی محەممەد (١٠٠م) لە شاری ھەولێر، باشووری کوردستان.