cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نەجوا کەرەم
نەجوە کەرەم (لەدایکبووی ٢٦ شوباتی ١٩٦٦)، گۆرانیبێژی لوبنانیییە، بە یەکێک لە بەناوبانگترین ھونەرمەندەکانی جیھانی عەرەبی دادەنرێت. لە ناحیەی زاھلێ لە بنەماڵەیەکی مارۆنی لەدایک بووە. ژیانی وەک مامۆستا دەستی پێکردووە و لە ھەشتاکانی سەدەی بیستەم دەستی بە گۆرانی وتن کردووە. لە ساڵی ١٩٨٥ بەشداری لە پرۆگرامی «شەوانی لوبنان» کردووە و میدالیای زێڕی بەدەستھێناوە. لە ساڵی ١٩٨٩ یەکەم ئەلبوومی خۆی بە ناوی “ یا ھەبایب ” بڵاوکردەوە، پاشان دووەم ئەلبوومی خۆی بە ناوی “ خۆری دەوڵەمەندەکان ” لە ساڵی ١٩٩٢ بڵاوکردەوە، کە سەرکەوتنی گەورەی بەدەستھێنا، لە ساڵانی دواتردا چەندین ئەلبوومی دیکەی بڵاوکردەوە، بە ڕێژەی یەک ئەلبوومێک لە ساڵێکدا. ڕۆژنامەنووسی لوبنانی جۆرج ئیبراھیم ئەلخوری بە خۆری گۆرانی لوبنانی ناوی برد.
ناڕێ
ناڕێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دۆڵ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
نەجوا کەرەم
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦ پۆل:زیندووان
ناڕێ
جوگرافیا
ناڕێ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کۆڵەمستی بەرزکراو
سەرچاوەکان
پۆل:لۆگۆکان پۆل:ھێما سیاسییەکان پۆل:سڵاوەکان پۆل:ھێماکانی ١٩١٧
ئیمپراتۆر گۆ-سای
وێنۆک ئیمپراتۆر گۆ-سای (後西天皇, گۆ-سای تێنۆ، لەدایکبووی ١ی کانوونی یەکەمی ١٦٣٨ تا ٢٢ی ئازاری ١٦٨٥)  ھەروەھا وەک ئیمپراتۆر گۆ ساین (後西院天皇,گۆ ساین-تێنۆ) یش ناسراوە، ١١١مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، بەپێی کلتووری شوێن گرتنەوە، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٦٥٥ تا ١٦٦٣ بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٨ پۆل:مردووانی ١٦٨٥ پۆل:دەیەی ١٦٥٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٦٦٠ لە ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم
.mq
mq. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی مارتینیکە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٨٧دا دامەزرا.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
باتمان (زنجیرەئەنیمەیشن)
باتمان: زنجیرە ئەنیمەیشنەکان بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی سوپەرکەسایەتی ئەمریکییە کە لەسەر بنەمای کارەکتەری سوپەرکەسایەتی باتمان لە کۆمپانیای دی سی کۆمیکس دروست کراوە. زنجیرەکە لەلایەن بروس تیم و پاوڵ دینی و میچ برایان پەرەی پێدراوە و لەلایەن ئەنیمەیشنی وارنەر برازەوە بەرھەم ھێنراوە، بۆ یەکەمجار لە کەناڵی فۆکس کیدز بۆ ماوەی ٨٥ ئەڵقە لە ٥ی ئەیلوولی ١٩٩٢ تا ١٥ی ئەیلوولی ١٩٩٥ پەخشکرا. بۆ پازدە ئەڵقەی کۆتایی، زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکە بە ناوی The New Batman Adventures نمایشکرا، کە ھەروەھا بۆ دووبارە ھاشکردنی ئەڵقەکانی پێشوو بەکارھات.
سەرچاوەکان
پۆل:نیۆ نوار پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سووپەرھیرۆ ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:زنجیرە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:پەخشەکانی ھێڵی فۆکس پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکان لەسەر چیرۆکە نەخشێندراوەکانی دی سی کۆمیکس پۆل:ئەو بەرنامانەی خەڵاتی ئێمییان وەرگرتووە
چەرکەس
وێنۆک|نەخشەی ناوچەکانی بوونی چەرکەس لە قەوقاز
چەرکەسەکان کۆمەڵە خەڵکێکن کە بریتین لە دانیشتووانی باکووری قەوقاز لە ئەدیغەوە وچیچان و ئاڤارس ولەزگین و ئەوانی تر. لە ئەنجامی ئەو شەڕە فراوانخوازیانەی کە لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا لە ناوچە کە دەستیپێکرد، زۆر لە چەرکەسەکان ناچار بوون بەرەو زەویەکانی عوسمانی یان ڕووسی کۆچ بکەن دوای شەڕ و نائارامییەکان کە زیاتر لە سەد ساڵ بەردەوام بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی میسر پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەڵمانیا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق پۆل:قەومەکانی ئوردن پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی لیبیا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕووسیا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سووریا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سعودیە پۆل:چەرکەسەکان پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەلبانیا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کۆسۆڤۆ پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی بولگاریا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی جەزائیر پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەورووپا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی توونس پۆل:مێژووی باکووری قەوقاز
ڤایرۆسی کۆرۆنا
وێنۆک|ڤایرۆسی کۆڕۆنا وێنۆک|ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ ڤایرۆسەکانی کۆڕۆنا گرووپێک ڤایرۆسن کە مەمکدارەکان تووش دەکەن، لەوانەش مرۆڤەکان و باڵندەکان. لە مرۆڤەکاندا، دەبنە ھۆی ھەوکردنی موڵایمی کۆئەندامی ھەناسە، بەڵام لە ھەندێک بارودۆخ دا ڕەنگە کوشندە بن. لە مانگا و بەرازدا لەوانەیە ببنە ھۆی سکچوون، لە کاتێکدا لە مریشکدا دەبیتە ھۆی ژەھراویبوونی بەشی سەرەوەی کۆئەندامی ھەناسە. تا ئێستا ھیچ دەرمانێکی کوتانی یان خۆراکی بۆ چارەسەر و ڕێگرتن لە ئەم ڤایرۆسە نەدۆزراوەتەوە.
ناوی کۆرۆنا لە وشەی لاتینی corona وەرگیراوە کە بە مانای تاج دێت ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە شێوەی ڤایرۆسەکە لەژێر مایکرۆسکۆپدا بە شێوەی تاج دێتە بەرچاو. ئەم جۆرە لە ڤایرۆسانە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٦٥ز دۆزرایەوە و لێکۆڵینەوەکان لەسەری تا ساڵی ١٩٨٠ بەردەوام بوو. ئەو کەسانەی کە پێشتر ھەڵگری نەخۆشی تر بێت یاخود ئەو مناڵانەی کە ناخۆشی دڵیان ھەبێت خێراتر توشی ئەم نەخۆشیە دەبن. ڤایرۆسە کڕۆنیەکان زیادتر لە زستان و بەھاراندا خەڵک توشی نەخۆشی دەکەن. ھەرچەند ئەم خانەوادەیە لە ڤایرۆسەکان زیادتر لە ئاژەڵاندا بەدی کراوە بەڵام پێنج جۆریان کاریگەری دەخەنە سەر ھەناسەدانی مرۆڤ.
ئاشکرابوون
ئەو ڤایرۆسە لە ساڵی ١٩٦٠ ئاشکرا کرا. یەکەمین جۆری ئەو ڤایرۆسە کە ڤایرۆسی ھەوکردنی سیەکانی درم لە مریشک و دوو ڤایرۆس لە بۆشایی لووتەوە مرۆڤ نەخۆش دەکەن و تووشی سەرمابوون دەبن، ناوی لێنرا ڤایرۆسی کۆرۆنای مرۆڤی 229E و ڤایرۆسی کۆرۆنای مرۆڤی OC43. لەو کاتەوە پێکھاتەی ئەم خێزانە ڤایرۆسە دیاریکرا ھەروەک: ڤایرۆسی کۆرۆنا سارس لە ساڵی ٢٠٠٣ و ڤایرۆسی کۆرۆنای مرۆڤی NL63 لە ساڵی ٢٠٠٤. ڤایرۆسی کۆرۆنای مرۆڤی HKU1 لە ساڵی ٢٠٠٥. ھەروەھا ڤایرۆسی کۆرۆنا مێرس ئەم ڤایرۆسە کاتێک لە ساڵی ٢٠١٢ لە رۆژھەڵاتی ناوەڕاست سەریھەڵدا و بەتایبەتی لە وڵاتی سعودییە. دواتر ئەم ڤایرۆسە گوازرایەوە بۆ ئەفریقیا و ئاسیا و ئەورووپا، ئەم جارەش جۆرێکی دیکە لە ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە وڵاتی چین سەریھەڵداوە کە پێی دەگوترێت کۆڕۆنای ٢٠١٩ یاخود (٢٠١٩ - NCOV), زۆربەی ئەم ڤایرۆسانە ڕۆڵێکیان ھەیە لە بوونە ھۆی ھەوکردنی ھەناسەی تووند.
لە ئاژەڵاندا
ئاشکراکراوە کە ئەو ڤایرۆسە ھۆکاری نەخۆشیە لە پزیشکیی ئاژەڵیدا لە سەرەتاکانی ساڵی `١٩٧٠، جگە بۆ ھەوکردنی سیەکانی درم، نەخۆشی گەورەی پەیوەندیدار بەو نەخۆشیە لە بنەڕەتدا نەخۆشی ڕیخۆڵەییە.
خۆپاراستن
ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی، چەن ڕێنمایەکی پێشکەش کردووە بۆ خۆپراستن لە ڤایرۆسەکە:
زانیاری زیاتر: ڤایرۆسەکە ئەتوانرێ لە ڕێگەی تریش بگوازرێتەوە جگە لەوانەی لە سەرەوە ئاماژەیان پێکراوە
وەکوو  تەوقە کردن  و پاشان بەبێ ئاگاداری دەست بدەیت لە رووخسارت، لەجیاتی ئەوە لەڕێگەی سەرتەوە
یان چەمانەوە پێشوازی لە بەرامبەر بکە پۆشینی دەستکێش، بەتەنھا ناتوانێت ڤایرۆسی-کۆرنا دووربخاتەوە
ئەگەر نەخۆشی دڵ یان کێشە لە سیستەمی ھەناسەدان یان شەکرەت ھەیە دووربکەوە لە شوێنی قەرەبالغ
یان شوێنێک لەوانەیە لەگەل کەسانی نەخۆش بەریەک بکەون ئەگەر کێشە لە سیستەمی ھەناسەدانت
شوێن ڕێنمایە تەندروستیەکان بکەوە لە نەخۆشخانەی شارەکەت یان ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی،
گوێ بگرە لەسەر دواین ھەواڵەکان دەربارەی کۆرۆنا ڤایرۆس، بۆ ئەوەی دووربیت لە دەنگۆ و پڕوپاگەندەکان
دەنگۆ و پڕوپاگەندە بڵاو مەکەرەوە، چونکە زیان ئەگەیەنێت بە وانەی گوێبیستی ئەبن.
ھەروەھا دکتۆر زاک سیکۆرا چەن ڕیێنمایەک پێشکەش ئەکات بۆ ئەوەی لەیادمان بێت کە دەست لە رووخسارمان نەدەین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نەخۆشییەکان پۆل:پاندێمی پۆل:نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان پۆل:ڤایرۆسی کۆرۆنا پۆل:پەتا جیھانیەکان
سیلڤیە کینیگی
سیلڤیە کینیگی (Sylvie Kinigi؛ لە دایکبووی ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٥٣) ژنە سیاسەتوانی بوروندییە. ئەو لە ماوەی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ تاکوو ٥ی شووباتی ١٩٩٤ بە وەکالەت بووە سەرۆک وەزیرانی وڵاتی بوروندی، ئەو یەکەم ژنە لەوڵاتەکەی کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت.
ژیان
سیلڤیە کینیگی لە ساڵی ١٩٥٢ لەخێزانێکی گوند نشین لە دایکبوو، باوکی بازرگان بوو، دایکیشی جوتیار بوو و زەوی دەکێڵا. ئەو سێیەم منداڵ بوو لە نێو شەش منداڵی خێزانەکەی. ئەو کچە گەورەی ماڵەکەیان بوو، هەربۆیە یارمەتی دایکی ئەدا لە کارەکانی ماڵەوە. خێزانەکەی ڕێگەیان پێدا کە لە قوتابخانەیەکی کریستیان بخوینێت. ئەو لە ناوچەکەی خۆی قوتابخانەی تەواو کرد. پاشان ڕووی کردە بوجومبورای پایتەخت بۆ ئەوەی لەبەشی ئابووری بخوێنێت.
دوای دەرچوونی لە زانکۆ ئەوا لە بانکی ناوەندی وڵاتەکەی دادەمەزرێت و لە هەمان کاتیشدا لە زانکۆ دەرسی دەگووتەوە. لە ساڵی ١٩٩١، بووە ڕاوێژکاری سەرۆک وەزیرانی وڵات، ئەو بەرپرس بوو لە ڕێکخستن و کەمکردنەوەی خەرجییە سەربازییەکان، هەروەها لە دامەزراندنی پڕۆگرامێکی چاکسازیی ئابووری.
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵی لەدایکبوونی نادڵنیا پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:زیندووان پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣
پێروو لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
پێروو نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
مزگەوتی مێمۆنی نوێ
مزگەوتی مێمۆنی نوێ  ناسراو بە مێمۆن مەسجید لە کەراچی، پاکستان، یەکێک لە گەورەترین و کۆنترین مزگەوتەکانی ئەو شارەیە،  کە لە شەقامی محەممەد عەلی جیناح ھەڵکەوتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مزگەوتەکانی کەراچی
داراغا
داراغا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
داراغا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی جێشانە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گڵەزەردە، تانجەرۆ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێخ وەساڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵاسورە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
.mp
mp. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی دوورگەکانی ماریانای باکوورە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٦دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
بەرموودا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
بەرموودا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
سوننەت (ئیسلام)
پێناسەی سوننەت لای موسڵمانان بە پێی بواری بەکارھێنانی جیاوازە:
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:سوننە
.mo
mo. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ماکاوە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٢دا دامەزرا.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
سارخ سو
جوگرافیا
سارخ سو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کۆلوس و لە باشوور لەگەڵ گوندی مورادلوی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاغۆتلوق لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گینگور.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی پۆلدەشت پۆلدەشت پۆلدەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پلانی فریاکەوتن
پلانی فریاکەوتن دەشێت بۆ ڕووداوە سرووشتییەکان بێت وەک لافاو، زریان یان هەر ڕووداوێکی دیکەی سرووشتی، هەروەها دەشێت بۆ بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و پەتا وەک ڤایرۆسی کۆڤید-١٩ یان سارس کە وایکرد سەرچاوە مرۆییەکان نەتوانن بچنە سەر کار و پیشەی خۆیان. لە لایەکی دیکەشەوە دەکرێت ئەم پلانە بۆ ئەو هەڵانەش بێت کە مرۆڤ لە کاتی پڕۆسەی کاردا دەیکات و دەبنە هەڕەشە لەسەر پڕۆسە ئاساییەکانی ڕێکخراو یان دەزگاکە.
ئیمپراتۆر ڕێگن
وێنۆک ئیمپراتۆر رێگن (霊元天皇،  ڕیگن-تێنۆ، لەدایکبووی ٩ی تەممووزی ١٦٥٤ تا ٢٤ی ئەیلوولی ١٧٣٢) ١١٢مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، بەپێی کلتووری شوێن گرتنەوە، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٦٦٣ دەست پێ دەکات تا ١٦٨٧.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٦٥٤ پۆل:مردووانی ١٧٣٢ پۆل:دەیەی ١٦٦٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٦٧٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٦٨٠ لە ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان
بۆ ناوی خۆت بژی
بۆ ئاستی ناوی خۆت بژی (بە کۆری:명불허전; خوێندنەوە: میۆنگبولھیۆجۆن: شایستەی ناوەکەت) زنجیرە درامایەکی تەلەڤیزیۆنی مێژوویی کۆریای باشوورە، کە باس لە ھیۆ ئیم (زانستخوازەکەی جۆسۆن ئەکات کە لەلایەن کیم نام-گیلەوە ڕۆلی بۆ ئەگێردرێ لە دراماکە ھیۆ ئیم گەشت ئەکات لە جۆسۆن بۆ کۆریای مۆدێرن و چاوی بە نەشتەرگار چۆی یۆن کیونگ (ڕۆلگێر: کیم ئاھ-جوونگ) ئەکەوێت و زنجیرەکە بەم شێوەیە دەست پێ ئەکات، لە کۆریا لە تی ڤی ئێن لە ١٢ی ئاب تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ بەردەوام بوو کاتژمێر ٨ی سەربە کۆریای باشوور.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دراماکانی تەلەڤیزیۆنی تی ڤی ئێن (کەناڵی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور) پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور کە لە ٢٠١٧ دەستیپێکردووە پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوورە کە لە ٢٠١٧ کۆتایی دێت پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی فانتازیای کۆریای باشوور پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە رۆمانتیک کۆمیدییەکانی کۆریای باشوور پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە پزیشکییەکانی کۆریای باشوور پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەسەر گەشت بەناو کاتدا لە کۆریای باشوور پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆی دراگۆن پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن کارگەی بۆنی جیھانی پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکانی کۆریای باشوور پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ڕۆمانسییە کۆمیدییەکانی کۆریای باشوور پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور دەربارەی گەشتکردن بەکاتدا پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ستۆدیۆی دراگۆن پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی لە شانشینی جۆسۆن ڕوودەدەن
زینۆنی ئێلیایی
زینۆنی ئێلیایی (۴۹۵ تا ۴۳۰ی پێش زایین) فەیلەسووفێکی پێشسوقراتیی خەڵکی ماگنا گراکیا و لە ئەندامانی قوتابخانەی ئێلیایییەکان بوو. ئەفلاتوون و ئەرەستوو بە داھێنەری دیالێکتیکیان داناوە. زۆرتر لەبەر پارادۆکسەکانی ناسراوە.
وەکوو زۆرینەی فەیلەسووفانی پێش سوقرات، بەرھەمەکانی لە ناو چوون. پارمێنیدیس مامۆستای زینۆن بووە و، پێکەوە، کاتێ زینۆن چل ساڵان و پارمێنیدیس شەست و پێنج ساڵان بووە، سەفەری ئەتینایان کردووە و چاویان بە سوقرات کەوتووە کە ئەو دەم گەنجێک بووە. زینۆن لە فەلسەفەکەیدا ویستوویەتی لەسەر بیروڕاکانی پارمێنیدیسی مامۆستای بکاتەوە و دوو شتی بنەڕەتیی فەلسەفەکەی ئەو ساغ بکاتەوە: یەکەم، ڕەتکردنەوەی جووڵە؛ دووەم، ڕەتکردنەوەی فرەیی.
کوودەتای ١٩٥٣ی ئێران
وێنۆک|332x332پیکسڵ|[[محەممەد موسەددیق|محممەد موسەددیق سەرۆک وەزیرانی ئێران لە سەردەمی کوودەتای ١٩٥٣]]
کوودەتای ١٩٥٣ی ئێران، کوودەتایێکە بە پلان و پشتیوانی دارایی و عەمەڵیاتی دەزگای ھەواڵگری بریتانی و دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی ئەمریکا و بە ھاوکاری ئەرتەشی ئێران و یارمەتی لایەنگرانی محممەدڕەزا پاڵەوی و پشتیوانی نەیارانی محممەد موسەددیق (کەسانێک وەکوو سەید ئەبولقاسم کاشانی بە ئامانجی ڕووخانی دەوڵەتی یاسایی محممەد موسەددیق لە ھاوینی ساڵی ١٩٥٣ ڕووی دا. لە ئەمریکا بەم کوودەتایە دەڵێن عەمەلیاتی ئاژاکس (بە ئینگلیزی: Operation Ajax).
سەرچاوەکان
پۆل:ململانێکانی ١٩٥٣ پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان پۆل:CS1 errors: dates
ئەی تی ئار
215px|وێنۆک|چەپ|ئەی تی ئار٧٢ ئەی تی ئار (، بە مانای فڕۆکەی گواستنەوەی ھەرێمی دێت) بەرھەمھێنەری فڕۆکەی ئیتالی-فەڕەنسیە و بنکەی سەرەکی لە فڕۆکەخانەی تولووز بلانیاک لە شاری بلانیاکی فەرەنسا دایە. ئەم کۆمپانیا لەلایەن ئێرەوسپۆسیۆلی (ئێستا ێیەبەس) فەرەنسا (ئێستا ئێرباس) و ئێریتالیا (ئێستا لیۆناردۆ)ی ئیتالیا لە ١٩٨١ پێک ھێنرا. بەرھەمی سەرەکی فڕۆکە ئەی تی ئار ٤٢ و ئەی تی ئار٧٢ زۆرتر لە ١٬٥٠٠ فڕۆکەیان فرۆشتووە و لەسەر٢٠٠ کارپێکەری لە زیاتر ١٠٠ وڵات ھەیە.
پێروو لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
پێروو نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
جاک دیلان گرەیزەر
ژیانی سەرەتایی و پەروەردە
گرەیزەر لە لۆس ئانجلەس، کالیفۆرنیا لەدایکبووە، کوڕی ھەردوو ئەنجێلا لافێڤەر و گاڤین گرەیزەر، ئەکتەرێک. مامی، برایەن گرەیزەر، بەرھەمھێنەرە. گرەیزەر یاریدەدەری خوێندکارە ھەژارەکان دەکات لە قوتابخانەی ئادێڕڵێی بۆ ھونەرەکانی نواندن لە پەسیفیک پالیسەیدس، کە خوێندکارێکی پێشووی ئەوێیە. ساڵانە یارمەتی دوو خوێندکار دەدات.
وێنەی گشتی
لە ٢٠١٨دا، ھۆلیوود ڕیپۆرتەر گرەیزەری بەیەکێک لە ٣٠ باشترین ئەستێرە خوار تەمەن ١٨ ساڵەکان دانا.
ژیانی تایبەتی
لە تەممووزی ٢٠٢١دا، گرەیزەر لە پەخشێکی ڕاستەوخۆی ئینستاگرامدا بە دووڕەگەزخواز خۆی ئاشکراکرد.
فیلم
thumb|گرەیزەر لە [[کۆمیک-کۆنی سان دیێگۆی ٢٠١٨]]
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣ پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی دووڕەگەزخوازی ئەمریکی پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
.ml
ml. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی مالییە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٣دا دامەزرا.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
فانۆسی ڕەمەزان
وێنۆک| وێنەیەکی فانۆسی ڕەمەزان
ئەسڵی فانۆس
چەندین چیرۆک هەیە لەسەر ئەسڵی فانۆس، یەکەک لەو چیرۆکانە خەلیفەی فاتمیەکان شەوی دیاریکردنی مانگی ڕەمەزان و دیتنی هیلالی مانگ دەچووە سەر شەقام و منداڵەکان لەگەڵ ئەو دەچوونە دەرەوە لۆ ئەوەی ڕێگاکەی بۆ ڕووناک بکەن. هەر منداڵێک فانۆسی خۆی هەڵگرتبوو و منداڵەکانیش پێکەوە چەند گۆرانییەکی جوانیان دەخوێندەوە بۆ دەربڕینی خۆشحاڵی خۆیان لە گەیشتنی مانگی ڕەمەزاندا، چیرۆکێکی تر هەیە لەسەر یەکێک لە خەلیفەکانی فاتمی کە دەیویست بە درێژایی شەوەکانی ڕەمەزان شەقامەکانی قاهیرە ڕووناک بێت بۆیە فەرمانی بە هەموو شێخەکانی مزگەوتەکان کرد کە فانۆسەکان هەڵواسن کە مۆم لە ناویاندا دادەندرێت.
فانۆسەکان بە هێمایەکی تایبەتی ڕەمەزان دەمێننەوە بەتایبەتی لە میسر ئەم نەریتە لە نەوەیەکەوە بۆ نەوە پەڕیوەتەوە و ئێستا منداڵان لە مانگی ڕەمەزاندا فانۆس هەڵدەگرن و دەچنە سەر شەقامەکان و گۆرانی دەبێژن و فانۆسەکان دەجوڵێنن، هەروەها چەند ڕۆژێک پێش ڕەمەزان هەموو منداڵێک دەست دەکات بە چاوەڕوانی کڕینی فانۆسی خۆی و زۆر کەس فانۆسی گەورە و ڕەنگاوڕەنگ لەسەر شەقامەکان و بەردەم خانوو و شوقە و تەنانەت لەسەر دارەکان هەڵواسیوە.
جۆرەکانی فانۆس
هەندێک فانۆسی ئاڵۆز هەیە لە ڕووی دیزاینەوە وەک فانۆسی ناسراو بە "پەرلەمان"، کە ناوی فانۆسێکی هاوشێوە بوو کە لە هۆڵی پەرلەمانی میسر لە سیەکانی سەدەی ڕابردوو هەڵواسرابوو، هەروەها فانۆسەکە بە ناوی "فاروق"ەوە ناوی پاشای پێشووی میسری وە زیاتر لە 500 فانۆس لەم جۆرە لەو ڕۆژەدا بۆ ڕازاندنەوەی کۆشکی شاهانە کڕدرابوون.
پیشەسازی فانۆس بە تێپەڕبوونی کات گەشەی کردیە هەتا دەرکەوتنی فانۆسی کارەبایی، کە ڕووناکییەکەی پشت بە پاتری و گڵۆپەکە دەبەستێت لە جیاتی مۆمەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسلام پۆل:ڕەمەزان پۆل:فانۆس پۆل:فانۆسی ڕەمەزان پۆل:میسری کۆن پۆل:چاندی میسری
بەرموودا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
بەرموودا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
لق
لق بەشێکە لە دار کە لە قەدی دارەکەوە گەورە دەبێت و گەشە دەکات.
خالید شوانی
وێنۆک|خالید شوانی لەکاتی لێدوان لەگەڵ [[دەنگی ئەمریکا]] خالید سەلام سەعید شوانی (لەدایکبووی ١٩٧٥). لەوەتەی ١٠ی تەمووزی ٢٠١٩، لەسەر پشکی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان لە نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بووەتە وەزیری ھەرێم.لە ٢٧ ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بوەتە وەزیری دادی حکومەتی عێراق لە کابینەی محمد شیاع سودانی. خالید بەرلەوەی ببێتە وەزیر، لە دوو خوولدا بووەتە ئەندام پەرلەمانی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٦-٢٠١٠ وە ٢٠١٤-٢٠١٦، ھەروەھا ڕاوێژکاری یاسایی سەرۆککۆماری عێراق فوئاد مەعسووم بووە.
خالید بەکالۆریۆس و ماستەری لە یاسا ھەیە، لەئێستادا قوتابی دکتۆرایە لە کۆلێژی حقوقی زانکۆی مەنسوورە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی کەرکووک پۆل:وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی عێراق پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
قزڵداغی کورد
قزڵداغی کورد گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قزڵداغی کورد ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
جووتیار عادل
جووتیار عادل (لە دایکبووی ١٩٧٤) کەسایەتی سیاسیی و میری کوردە. لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٩ بۆ ٥ی تەممووزی ٢٠٢٣ وتەبێژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بوو. لە ئێستادا، سەرۆکی فەرمانگەی داتا و زانیارییە لە حکوومەتی هەرێم. ئەو خاوەنی بڕواننامەی ماستەر و دکتۆرایە لە زانستە سیاسییەکان.
ژیانی کارکردن
سەرۆکی بەشی زانستە ڕامیارییەکان لە زانکۆی سەلاحەدین بووە لە ساڵی ٢٠١٣. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٤، ئەندامی کۆمسیۆنی باڵای ھەڵبژاردنەکان لە ھەرێمی کوردستان بووە. ماوەیەکیش، ئەندام بووە لە بۆردی ڕاوێژکاری گۆڤاری زانستە سیاسییەکان بووە لە زانکۆی موستەنسریە لە بەغدا.
بڵاوکراوەکان
جووتیار تا ئێستا چەند لێکۆڵینەوە و بڵاوکراوەی ھەیە لە گۆڤارە زانستییەکان، جگە لە کوردی ئەوا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی دەزانێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:زیندووان پۆل:نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
دوورگەکانی دایمید
دوورگەکانی دایمید کە بە ناوی گۆزدێفیش ناسراون، دوو دوورگەی بەردینن کە لە نێوان تەنگاوی برینگ دا هەڵکەوتوون. ئەو دووڕگانە بریتین لە دوو دوورگەی دایمیدی گەورە کە هی وڵاتی ڕوسیایە و دووڕگەی دایمیدی بچووک کە بەشێکە لە خاکی ویلایەتی ئالاسکای ویلایەتە یەکگرتووەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:دوورگەکانی ئالاسکا پۆل:دووڕگەکانی چووکۆتکا پۆل:دوورگەکانی ڕووسیا پۆل:دوورگەکانی دەریای برینگ پۆل:دوورگەکانی دەریای چووکچی
ماھیزان سەرێ
ماھیزان سەرێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داجیوەن، ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. .
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مۆسیقای عەرەبی
مۆسیقای عەرەبی مۆسیقایەکی سەربەخۆ و زیندووە کە مێژوویەکی دوور و درێژی کارلێکی لەگەڵ چەندین شێوازی مۆسیقای ناوچە و چەشنەکانی دیکەدا ھەیە، ھەروەھا عەرەبەکان دەق و بەرھەمە مۆسیقییەکانی یۆنانییان وەرگێڕا و پەرەیان پێدا و شارەزابوون لە تیۆرییە مۆسیقییەکانی یۆنانی.
.mk
mk. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کۆماری مەقدوونیایە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٣دا دامەزرا.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
چەقژی خواروو
چەقژی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چەقژی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حەسەن تەپەی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی چەقژی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەڵەوانان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قایکەند.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەژدەرە
ناڕێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دۆڵ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ناڕێ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
شێخ مەزاری
شێخ مەزاری گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
نەژدەرە
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شێخ مەزاری
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
تەختی خەو
تەخت پارچەیەکە یان بەشێکە لە کەلوپەلەکانی نێو ماڵ کە خەڵک بۆ خەوتن بەکاری دێنن جێگای خەوتن پێکھاتووە لە دۆشەگێکی گەورەی نەرم، توولێکی تەنک بۆ داپۆشینی دۆشەگەکە بۆ ئەوەی خەڵک لەسەری بخەون. وە خەڵکی بە زۆری سەرین بەکاردێنن بۆ ژێر سەریان. و جێگاکانی خەوتن بە زۆر شێوە و قەبارە بەردەستن لەناویان جێگای خەوتنی تەنھا، یان دەبڵ بە قەبارەی پاشا
ئیمپراتۆر ھیگاشیاما
وێنۆک ئیمپراتۆر ھیگاشیاما (東山天皇,ھیگاشیاما-تێنۆ، لەدایکبووی ٢١ تشرینی یەکەمی ١٦٧٥ تا ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٧١٠( ١١٣مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو بەپێی کلتووری شوێن گرتنەوە، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٦٨٧ دەستی پێکرد تا وازھێنانی لە ١٧٠٩ دەستپێکی سەردەمی گێنرۆکو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٦٧٥ پۆل:مردووانی ١٧١٠ پۆل:دەیەی ١٦٨٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٦٩٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧٠٠ لە ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:فەرمانرەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٨یەم پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٨یەم
ئاگاتە ئوویلینگییمانا
ئاگاتە ئوویلینگییمانا (Agathe Uwilingiyimana؛ لە دایکبووی ٢٣ی ئایاری ١٩٥٣ تاکوو ٧ی نیسانی ١٩٩٤) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ڕوانداییە. ئەو لە ماوەی ١٨ی تەممووزی ١٩٩٣ تاکوو ٧ی نیسانی ١٩٩٤ بووە چوارەمینن سەرۆک وەزیرانی ڕواندا، ئەو یەکەمین ژنە لەو وڵاتە پۆستی سەرۆک وەزیرانی وڵاتی وەرگرتبێت.
ئەو لە خێزانێکی جووتیار لەدایک بوو. ئەو خوێندنی لە بەشی کیمیا و بیرکاری تەواو کردووە، لە ساڵی ١٩٧٣ بووەتە مامۆستای قوتابخانە. دواتر لە زانکۆی نیشتیمانیی ڕواندا بابەتی کیمیای وتۆتەوە. لە ساڵی ١٩٨٥، بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە کیمیا بەدەست هێناوە. ئەو لەلایەن کۆنەپارێزەکانی وڵاتەکەی ڕەخنەی لێگیرا لەبەر ئەوەی کە زانست و بیرکاری لە نێو کچان بڵاودەکردەوە.
لە ٧ی نیسانی ١٩٩٤، ئاگاتە ئوویلینگییمانا لە تەمەنی ٤٠ ساڵیدا تیرۆرکرا، کە ئەوکاتە هێشتا سەرۆک وەزیران بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ١٩٩٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣ پۆل:سەرۆکی حکوومەتە تیرۆرکراوەکان
خزمەتگوزاریی کورتەنامە
وێنۆک|ناردنی نامەیەکی کورتی وەک "لۆل" لە بەرنامەی [[ئایمەسج لەسەر شاشەی ئایفۆن ١٣]] خزمەتگوزاریی کورتەنامە بریتییە لە کردەی ئامادەکردن و ناردنی پەیامی ئەلیکترۆنی، کە بە شێوەیەکی گشتی لە پیتی ئەلفوبێ و ژمارەیی پێکدێت لە نێوان دوو یان زیاتر بەکارھێنەری ئامێری مۆبایل، کۆمپیوتەر-لاپتۆپ، یان جۆرێکی تری کۆمپیوتەری گونجاو. لەوانەیە نامەی کورت لە ڕێگەی تۆڕی بورجەکانەوە بنێردرێت، یان دەتوانرێت لە ڕێگەی مانگی دەستکرد یان ھێڵی ئینتەرنێت بنێردرێت. ئەم زاراوەیە لە سەرەتادا ئاماژەیە بۆ ئەو نامانەی کە بە بەکارھێنانی ڕاژەی کورتە پەیام (SMS) دەنێردرێت. گەشەی کردووە لە دەرەوەی دەقی ئەلفوبێی ژمارەیی بۆ ئەوەی پەیامەکانی مالتیمیدیای لەخۆبگرێت بە بەکارھێنانی خزمەتگوزاری نامە ناردنی مالتیمیدیا (MMS) کە وێنەی دیجیتاڵی و ڤیدیۆ و ناوەڕۆکی دەنگی لەخۆدەگرێت، ھەروەھا ئایدیۆگرامەکانی ناسراو بە ئیمۆجی (ڕوخساری دڵخۆش، ڕوخساری خەمناک و ئایکۆنەکانی تر)، و بەرنامەکانی نامەنووسی خێرا (بەزۆری ئەم زاراوەیە کاتێک لەسەر ئامێرە مۆبایلەکان بەکاردەھێنرێت). نامەی کورت بۆ مەبەستی کەسی و خێزانی و بازرگانی و کۆمەڵایەتی بەکاردەھێنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ناساندنەکانی تایبەت بە کۆمپیوتەر لە ساڵی ١٩٨٥
.mh
mh. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی دوورگەکانی مارشاڵیە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٦دا دامەزرا.
ئیمپراتۆر ناکامیکایدۆ
وێنۆک ئیمپراتۆر ناکامیکایدۆ (中御門天皇, ناکامیکایدۆ-تێنۆ، لەدایکبووی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٧٠٢ تا ١٠ی ئایاری ١٧٣٧) ١١٤مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو بەپێی کلتووری شوێن گرتننەوە، لە ١٧٠٩ دەبێتە فەرمانڕەوا، سەردەمی فەرمانرەوایەتییەکەی تا وازھێنانی لە ١٧٣٥ دەبێت و خانەنشین دەبێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٧٠٢ پۆل:مردووانی ١٧٣٧ پۆل:دەیەی ١٧٠٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧١٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧٢٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧٣٠ لە ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٨یەم پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان
شوربوڵاغی خواروو
شوربوڵاغی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری ڕۆژھەڵات، ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت، شارستانی پۆلدەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
شوربوڵاغی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شتلی و لە باشوور لەگەڵ گوندی گینگور و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کۆلوس لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مەخەند.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی پۆلدەشت پۆلدەشت پۆلدەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەرموودا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
بەرموودا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
داربەڕوو، بەرانان
داربەڕوو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
داربەڕوو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی سەفەر و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێکۆنی بابەعەلی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بنگرد، بەکرەجۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی لەنجاوا، بەرانان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سارە بەیات
سارە بەیات (؛ لەدایکبووی ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٩ لە مەشھەد، ئێران ) ئەکتەرێکی ئێرانییە.
پیشە
سارە دەرچووی پیشەسازی فەرش و باڵیۆزی پیشەسازییە دەستیەکانە. و خاوەنی بڕوانامەی ئەکتەرێتیە لە دامەزراوەی کارنامە ، ئەکتەرێتی شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای لە ساڵی ۲۰۰۰ دەستپێکرد. سارە بەیات سەرباری ئەکتەرێتی ، دیزاینی جلوبەرگ و وێنەکێشانیش ئەنجام دەدات. ئەو بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی مقلد شیطان ھاتە ناو سینەماوە. بەیات لە ساڵی ۲۰۱۰ بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی جیابوونەوەی نادر لە سیمین ھەڵبژێردرا و لەو میانەیەش دا، خەڵاتی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی تەواوکەری ژن ی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی فیلمی لەندەن و لەگەڵ لەیلا حاتەمی، سارینا فرھادی و کیمیا حسینی ورچی زیوینی باشترین ئەکتەری ژنی ڤیستیڤاڵی فیلمی بەرلین ی وەرگرت. ئەو لە ساڵی ۲۰۱۷ خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژنی ڤیستیڤاڵی حافزی بۆ زنجیرەی ئاشقانە وەرگرت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خەڵکی مەشھەد پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو
پێروو لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
پێروو نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ماستەرکردن (دەنگ)
ماستەرکردن پێکھاتووە لە پڕۆسەی ئامادەکردن و گواستنەوەی دەنگی تۆمارکراو لە سەرچاوەیەکەوە کە کۆتا وەشانی دەنگەکە لەخۆ دەگرێت بۆ خەزێنەی ناوەندیی دراوە (وەک سیدی و دیڤیدی، کە ماستەرەیەکەیە)، ماستەرەکەش دەبێتە سەرچاوەی ھەموو لەبەرگرتنەوەکانی داھاتووی بەرھەمەکە. ماستەرکردن پێویستی بە گوێگرێکی بەسەرنج ھەیە و پێویستە بە وردی گوێ بگیرێت، ھەرچۆنێک بێت، ھەندێک لە نەرمامێرەکانی کۆمپیووتەر کارەکە ئاسانتر دەکەن. ئەندیازەرەکانی ماستەرکردن ھەندێک دەستکاری لە دەنگەکان دەکەن تاکوو دەنگەکە لەسەر ھەموو سیستمەکان بە باشی ببیسترێت.
سەرچاوە
پۆل:ئەندازیاریی دەنگ پۆل:پیشەسازیی مۆسیقا
.mg
mg. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ماداگاسکارە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٥دا دامەزرا.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
کەی ئێف سی
وێنۆک|ژەمی باڵەکانی مریشک کەی ئێف سی، وەک ئێستا ناسراوە بە واتای وشەیی "مریشکی سورەکراوی کێنتاکی") - زنجیرەیەک چێشتخانەی خواردنی خێرایە کە بە شێوەیەکی سەرەکیی تایبەتمەندە بە مریشکی سوورکراوە. شوێنە سەرەکییەکەی لە شاری لویسڤیل لە ویلایەتی کێنتاکیی ئەمریکایە. دووەم گەورەترین زنجیرە چێشتخانەی خواردنی خێرایە لەڕووی فرۆشتنەوە لە جیھاندا لە دوای ماکدۆناڵدز .مریشکی سوورکراوەی کێنتاکیی نزیکەی بیست ھەزار لقی ھەیە لە ١٢٣ وڵاتدا دابەشکراوە تا مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٥. سەرەتا چێشتخانەکە لقێکی کۆمپانیای «یەم» بوو بە تەواوی لە ١٩٩٧-تا ئێستا. جگە لە زنجیرەکانی مریشکی سوورکراوەی کێنتاکیی و پیتزا ھاتت و تاکۆ بێڵ و وینگ ستریت ھەن. لە پارێزگای کیوبیکی کەنەدا، زنجیرە چێشتخانەکان خۆیان بە (Poulet Frit du Kentucky) یان بە کورتی (PFK) ناودەبەن.
کەی ئیف سی بە شێوەیەکی سەرەکی مریشکی سورکراوە, ساندویچ، زەڵاتە، یان بەرگر دەفرۆشێت. لەکاتێکدا ژەمە گرنگەکەی کۆمپانیاکە مریشکی سورکراوەیە، ھەروەھا مریشکی برژاو و شیرینی پێشکەش دەکات. لە دەرەوەی ئەمریکای باکوور، کۆمپانیای کەی ئێف سی بەرھەمی گۆشتی مانگا وەک بەرگر و کەباب پێشکەش دەکات، ھەروەھا بەرھەمی گۆشتی بەراز لە ناوچەکانی وەک ئەمریکا و چین پێشکەش دەکات، وەکو پەراسوو و ھەندێک خواردنی ناوخۆیی.
کۆلۆنێل ھارلاند ساندەرز لە ساڵی ١٩٥٢ کۆمپانیاکەی بە ناوی مریشکی سوورکراوەی کێنتاکیی (Kentucky Fried Chicken) دامەزراند بەڵام بیرۆکەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی ١٩٣٠.
سکۆت ئەدکینز
ژیانی تایبەتی
سکۆت ئێدوارد ئەدکینس لە دایکبووی ١٧ی حوزەیرانی ١٩٧٦، شاری بێرمینگام لە ئینگلتەرا، لەناو خێزانێکی گۆشت فرۆش. لە تەمەنی دە ساڵی ئارەزووی ھونەری جەنگی کرد کاتێک خۆی و باوکی و برا گەورەکەی چوونە (یانەی جودۆ-Club judo). کاتێک لە تەمەنی سێزدە ساڵی سکۆتیان ڕفاند، سکۆت زیاتر حەزی بۆ ھونەری جەنگی گەشەی کرد بۆ ئەوەی بەرگری لەخۆی بکات. لە ھەمان ساڵدا دەستی کرد بە تایکۆندۆ، لەتەمەنی ١٩ ساڵی پشتێنی ڕەشی وەرگرت. کاتێک تەمەنی بووە شازدە ساڵ ئەوا ناوبراو دەستی کرد بە بۆکسێن لەگەڵ (ئەنثۆنی جۆنس)، سکۆت ئەدکینز ھەروەھا ئەزموونی ھەیە لە نینجوتسو، کڕاڤ ماگا، کاراتی، وشوو، جیوجیتسوو، موای تایی، کاپۆێیرا، و بەتایبەتی جومناستیک.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانە نێرەکانی تایکواندۆی ئینگلیزی پۆل:خەڵکی ئینگلیزی بە ڕەچەڵەک ئیسپانی پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی شاری بێرمینگھام لە ویلایەتی وێست میدلەندز پۆل:خەڵکی سوتۆن کۆڵدفیڵد
بەیانی
بەیانی ساتێکە لە خۆرھەڵاتنەوە تا نیوەڕۆ. ھیچ کاتێکی تەواو دیار نەکراوە بۆ ئەوەی کە کەی بەیانی دەست پێدەکات (ھەروەھا ڕاستی ئێواران و شەو) چونکە دەکرێت جیاواز بێت بەپێی شێوازی ژیان و کاتژمێرەکانی ڕووناکی ڕۆژ و لێکەوتەی جوگرافی لە ھەر کاتێکی ساڵدا. لەگەڵ ئەوەشدا، بەیانی بە زۆری لە نیوەڕۆ کۆتایی دێت، کە پاشنیوەڕۆ دەست پێ دەکات. دەستپێکی بەیانی دەکرێت لە نیوەشەوەوە تا نیوەڕۆ پێناسە بکرێت.
بەیانی لە دوای دوانیوەڕۆ و ئێوارە و شەودا لە زنجیرەی ڕۆژێکدا پێش دێت. لەبنەڕەتدا زاراوەکە ئاماژەی بەھەڵاتنی خۆر دەکا.
سەرچاوەکان
پۆل:بەیانی پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک پۆل:دیاردە سروشتییەکان
نیوەڕۆ
وێنۆک|تاوەرێکی کاتژمێر لە [[بێرمینگھام، ئینگلتەرا، کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ پیشان دەدات]] نیوەڕۆ یان نیو ڕۆژ کاتژمێر ١٢ لە کاتی ڕۆژدایە. وەک کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ دەنووسرێت یان ١٢:٠٠ (بەکارھێنانی کاتژمێری ٢٤ کاتژمێر)یان ١٢٠٠ (کاتی سەربازی).
نیوەڕۆی خۆری ئەو کاتەیە کە خۆر وا دەردەکەوێت پەیوەندی بکات بە بەرزترین خاڵ لە خولانەوەکەیدا لە کاتێکی دیاریکراو و شوێنێکدا کە خەڵک لە ناوچەکەیان دەیبینن. ئەمە کاتێکە کە خۆر دەگاتە بەرزترین خاڵی ئاشکرا لە ئاسماندا، لە کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆدا. کاتی ناوخۆیی یان کاتژمێری نیوەڕۆی خۆری پشت دەبەستێت بە ھێڵی درێژی و کات و ڕۆژژمێر.
سەرچاوەکان
پۆل:نیوەڕۆ پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک پۆل:دیاردە سروشتییەکان
بزووتنەوەی ھیوا
بزووتنەوەی ھیوا جووڵانەوەیەکی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە، کە بۆ سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی دێمۆکراتیکی کوردستان خەبات و تێکۆشان دەکات. بزووتنەوەی ھیوا لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ( ۲۳ی سەرماوەزی۲۷۱۹ کوردی ) لە لایان کۆمەڵێک چالاکی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دامەزراوە و بە شێوەی ئەنجومەن بەڕێوە دەچێت. ‌
alt=240×240پیکسڵ|وێنۆک|220x220پیکسڵ
بزووتنەوەی هیوا، خەبات و تێکۆشان بۆ سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی دێمۆکراتیکی کوردستان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکات. هیوا خاوەن ئایدۆلۆژێکی دیاری کراو نییە، باوەڕی بە ئیڕادەی ئازادی تاکەکانی ناو کۆمەڵگا هەیە، سەروەری یاسا لە سەر بنەماکانی مافی مڕۆڤ لە کۆمەڵگایەکی دێمۆکراتیک، بە بنەما وەردەگرێت. هیوا لە سیاسەت و خواستەکانی خاوەن پرەنسیپەو، ئامانج و ستراتیژیی دیاریی خۆی هەیە.
ماڵپەڕە=https://dengihiwa.com/
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بۆلیڤیا
وێنۆک
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بۆلیڤیا نوێنەری وڵاتی بۆلیڤیایە لە پاڵەوانێتییەکانی تۆپی پێ ساڵی ١٩٢٥ دامەزراوە یەکەم یاری نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٢٦ بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی ئەنجام دا کە بە (٧–١) یارییەکەی دۆڕاند سێجار بەشداری جامی جیھانی فیفای کردووە سالی ١٩٦٣ بۆ یەکەم جار لە مێژووی خۆیدا نازناوی جامی کوپا ئەمریکای بەدەست ھێنا
خەڵکی ھیند
خەڵکی ھیند مەبەست لێی دانیشتووان و ھەڵگرانی ھاووڵاتینامەی ھیندستانە، خەڵکی ھیند بە دووەم گەورەترین دانیشتووانی جیھان دادەنرێن، ھیندییەکان ١٧٫٥٪ دانیشتووانی جیھان پێکدێنن و زیاتر ئەوانە دەگرێتەوە کە لە وڵاتی ھیندستانن نەوەک کۆمەڵەیەک لەسەر بنەمای نەژاد یان زمان دیاریکرابن بەھۆی کۆچکردنیانەوە، بەشێکی زۆر لە دانیشتووانی ھیند لە وڵاتانی دوورە کیشوەرن لە ئاسیا، ئەمریکای باکوور، ئەورووپا، وڵاتانی ، ئۆقیانووس و ئەفریقان، لە ئێستادا خەڵکی ھیند ئەوانە دەگرێتەوە کە سەر بە کۆماری ھیندستانن، بەر لە وەرگرتنی سەربەخۆیی ھیندستان لە ساڵی ١٩٤٧ ئەوا ڕووبەرێکی زۆرتری دەگرتەوە کە ئێستا بووەتە خاکی وڵاتانی پاکستان و بەنگلادێش.
لە کەنەدا، ئەمریکا و زۆرجار بە خەڵکی ھیند دەوترێت ھیندی ئاسیایی یان ھیندی ڕۆژھەڵاتی ئەمەش بۆ جیاکردنەوەیانە لە خەڵکی ڕەسەنی ئەو وڵاتانە کە ئەوانیش بەشێوەی بەربڵاو پێیان دەوترێت ھیندییەکان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھیندستان پۆل:گروپە نەتەوەییەکانی باشووری ئاسیا
ئیمپراتۆر ساکوراماچی
وێنۆک ئیمپراتۆر ساکوراماچی (桜町天皇,ساکوراماچی-تێنۆ، لەدایکبووی ٨ی شووباتی ١٧٢٠ تا ٢٨ی ئایاری ١٧٥٠) ١١٥مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو بەپێی کلتووری شوێن گرتنەوە، لە ١٧٣٥ دەبێت بە فەرمانڕەوا، فەرمانڕەوایەتییەکەی تا دەست لەکارکێشانەوەکەی لە ١٧٤٧ دەبێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٧٢٠ پۆل:مردووانی ١٧٥٠ پۆل:دەیەی ١٧٣٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧٤٠ لە ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٨یەم پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان
دارتووی مەولانە
دارتووی مەولانە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دارتووی مەولانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی پیسکەندی و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەڵەوانان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی مەنم و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حەسەن تەپەی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئایفۆن ١٣
وێنۆک|90px
سەرچاوەکان
پۆل:ئای ئۆ ئێس پۆل:ئایفۆن
.me
me. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی مۆنتینیگرۆیە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ٢٠٠٦دا دامەزرا.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
وزەی با
وێنۆک|وێستگەی بەرھەمھێنانی کارەبا لە با لە شاری شینژیانگ، چین. وزەی با یان ھێزی با بەکارھێنانی بایە بۆ پەیداکردنی وزەی میکانیکی لەناو توربینەکانی با بۆ سوڕاندنەوەی بەرھەمھێنەری کارەبا. وزەی با بە وزەیەکی خاوێن و نوێبووەوە دادەنرێت و کاریگەری کەمتری ھەیە لەسەر ژینگە بە بەراورد بە سووتاندنی خەڵووزی بەردین بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا.
وێستگەی با پێکدێت لە چەندەھا توربینی با کە بەستراون بە گۆڕەڕی ھێزی کارەبایی. با لە وشکاییدا سەرچاوەیەکی ھەرزانی وزەی کارەبایە، بە بەراورد لەگەڵ خەڵووز و کێڵگە گازییەکان. بەکارھێنانی وزەی با لەسەر وشکانی کاریگەریش دەکاتە سەر دەشت و لەوەڕگاکان بەوەی کە ڕووبەرێکی زیاتر داگیر دەکات بە بەراورد لەگەڵ وێستەگەکانی دیکەی کارەبا، چونکە دەبێ ڕێژەیەکی زۆر دابنرێت و لە شوێنی جیاجیاش. بەڵام بەکارھێنانی وزەی با لەناو ئاودا باشتر و بەھێزترە وەک لە وشکانی بەوەی کە کاریگەریان کەمترە لەسەر ژینگە، بەڵام تێچووی دروست کردن و بەردەوامی خزتمەتگوزاری زیاتر.
لە ساڵی ٢٠١٨ قەبارەی وزەی با لە سەرتاسەری جیھاندا بە ڕێژەی ٩٫٦٪ لە سەدا زیادی کردوو بوو بە ٥٩١ گێگاوات و بەرھەمھێانی وزەی کارەبا بەھۆی با گەیشتە ٤٫٨٪ لە سەدای تەواوی وزەی کارەبای جیھان و ھەروەھا ١٤٪ لە سەدی یەکێتی ئەورووپا.
دانیمارک وڵاتێکە کە زۆرترین ڕێژەی بەکارھێنانی وزەی بای ھەیە کە لە ساڵی ٢٠١٧ ڕێژەی ٤٣٫٤٪ی کارەباکەی لە با وەردەگرت. بە لایەنی کەمەوە ٨٣ وڵاتی دیکە وزەی با بەکاردەھێنن بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا.
مێژوو
وزەی با بەکارھێنراوە ھەر لەو کاتەوەی مرۆڤەکان چارۆگەکانیان خستە بەر با. ئەو مەکینانەی کە بە با کاریان دەکرد بەکاردەھێنران بۆ دوورینەوەی گەنم و پەمپدانی ئاو. ئاشی ھەوایی و پەمپی با، لە وڵاتەکانی ئیران و ئەفغانستان و پاکستان پەرەیان پێدرا لە سەدەی نۆیەم.
وێنۆک|توربینی بای چارڵز برەش لە ١٨٨٨ یەکەم ئاشی ھەوایی کە بەکارھات بۆ دروستکردنی وزەی کارەبا لە سکۆتلەندا درووست کرا لە مانگی تەممووزی ساڵی ١٨٨٧ لە لەیان پرۆفیسۆر جەیمس بلیت لە کۆلێژی ئەندەرسۆن. توربینەکەی ١٠ مەتریەکەی بلیت لە ناو باخچەیەک لە خانوەیەکی لە ڕۆژێکی پشوودا دانا بۆ ئەوەی خانووەیەکی بۆ ڕوناک بکاتەوە کە دەبێتە یەکەم خانوو کە سەرچاوەی ڕوناککەرەوەکەی وزەی با بێت.
وزەی با
وزەی با وزەیەکی جوڵاوەی ھەوایە لە جوڵەدا، و پێشی دەوترێت با. بڕی تەواوی رۆشتنی وزەی با بەناو ڕوێکی خەیاڵی بە ڕووبەری A لە ماوەیەکی کاتدا t:
کە ρ چری ھەوایە؛ v خێرایی بایە؛ Avt قەبارەی ھەوایە کە تێپەڕ دەبێ بەناو A(کە وا دادەنرێت ئەستوون بێت لەگەڵ ئاڕاستەی با)؛ Avtρ ھەورھا بارستاییە m کە بەناو A تێپەڕ دەبێت؛ ½ ρv2 وزەی جوڵاوەی جوڵەیی ھەوایە بەپێت یەکەی قەبارە.
ھێز، وزەیە لەسەر کات، کەواتە وزەی با لەسەر ڕووبەر A (بۆ نموونە: یەکسانە بە ڕووبەری خولانەوەی توربینی با) ئەوەیە:
ماھیزان خوارێ
ماھیزان خوارێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری داجیوەن، ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. .
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مەزاری چل چەشمە
مەزاری چل چەشمە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مەزاری چل چەشمە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئاکرۆپۆلیسی ئەتینا
وێنۆک|چەپ
ئاکرۆپۆلیس (Ακρόπολη Αθηνών؛ بە زمانی یۆنانی کۆن: بەرزەشار یان قەڵای شار). دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی پارتێنۆن لە ئەتینا، پایتەختی یۆنان و بەرزایی لە ئاستی دەریاوە ١٥٠ مەترە. کۆمەڵەی مێژوویی ئاکرۆپۆلیس بۆ خەڵکی یۆنان ھێمایەکی نەتەوەییە و ھەر لەسەر ئەم بنەمایەش ھەر شارێکی یۆنان دژ یان قەڵایەکی پتەو و ڕاسای ھەبووە. کۆمەڵەی ئاماژەپێدراو بە وردبینی و وردەکاریی بەپێی ڕێساکانی ئەندازیاری و بیرکاری ساز کراوە. ئاکرۆپۆلیس بە فەرمی وەک بینایەکی تایبەت و بێوێنە لە ٢٦ی ئازاری ٢٠٠٧ لە ڕێکخراوەی کەلەپوورە کەلتووریەکانی ئەورووپادا تۆمار کراوە.
ئاکرۆپۆلیسی ئەتینا
پێشتر ئاکرۆپۆلیس بە ناوی «سکروپیا» وەرگیراو لە ناوی دیرۆکیی «پیاوی ماری»، بە ناوی «ککروپس» یان «سکروپس» یەکەمین پادشای ئەتینا ناو دەبردرا. بەشی ھەرەگەورەی ئەم بینایە لە ساڵەکانی ٤٢٩ تا ٤٦١ی پێش زایین، لەکاتی دەسەڵاتداریی پریکلس و ھاوکات لەگەڵ ڕۆژانی گەشەکردنی بیر و ھونەر لە ئەتینا، لەسەر بەشی قسڵانیی ئەو شوێنەدا تەختی ئەتینا دروست کرا. لەدوای ئەودا و لەسەردەمە جوربەجۆرەکاندا ھەندێ لە بیناگەلی «ئاکرۆپۆلیس» بەشێوەی کۆشکگەلی فلورانسی، مزگەوتگەلی ئیسلامی و نزاخانەگەلی تورکی ئاڵو‌گۆڕیان بەسەردا ھات. ئەم شوێنە تامی تاڵی شەڕیشی چێشتووە: کاتێکە سەربازە بەریتانیاییەکان لەساڵی ١٩٤٤دا چەکەکانی خۆیان لەنێوان کۆڵەکەکانی پارتێنۆن جێگر کرد. ئەمڕۆکە نزاخانەی ئارختێئۆم بە تێکۆشانێکی زۆر لەلایەن بەشی چاودێری سەرچاوەسرووشتییەکان بەشێوەیەکی تەواو، نۆژەن کراوەتەوە و نوێکردنەوەی «پارتێنون» و «پێش دروازە» لە ئاخرین دۆخەکانی خۆیدایە. تەنانەت بەوەی کە نۆژەنکردنی ئاکرۆپۆلیس نزیک بەتەواوبوونە، ئەم شارەکۆنە یاد و بیری ئەو خودادیرۆکیانەی کە ڕۆژگارێک دەیانپەرەستین بۆمان زیندوو دەکەنەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاکرۆپۆلیس پۆل:چاندی یۆنانی کۆن پۆل:چاندی یۆنانی پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە یۆنان
چاندریکا کوماراتونگا
چاندریکا کوماراتونگا (بە زمانی سینھالی: චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග ، بە زمانی تامیلی: சந்திரிகா பண்டாரநாயக்க குமாரதுங்க ، لە دایکبووی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٤٥) ژنە سیاسەتوانی سریلانکییە. ئە لەماوەی ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ تاکوو ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥، بوو بە پێنجەمین سەرۆکی سریلانکا. هەروەها لە ماوەی ١٩ی ئابی ١٩٩٤ تاکوو ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ سەرۆک وەزیرانی سریلانکا بوو. ئەو یەکەمین ژنە سەرۆکی سریلانکایە. ئەو لە ماوەی ١٩ی ئابی ١٩٩٤ تاکوو ١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤، ئەندام پەرلەمان بوو.
خوێندن
ئەو لە کۆلۆمبۆ لە زانکۆیەکەی ڕۆمان کاتۆلیکی بەشی یاسای دەستپێکرد بەڵام تەواوی نەکرد، دواتر چووە فەڕەنسا لەوێ لەڕێی سکۆلاریشیپێکەوە دەستی بەخوێندن کرد لە پەیمانگای فەڕەنسی، دوای ساڵێک لە خوێندنی زمانی فەڕەنسی ئەوا لە ساڵی ١٩٧٠ توانی بڕواننامەی دبلۆم لە زانستە سیاسییەکان وەربگرێت. ئەو لە ساڵانی ١٩٧٠ بۆ ١٩٧٣، هەر لە فەڕەنسا چووە بەر خوێندنی دکتۆرا لە گەشەپێدانی ئابووری. ئەو لە ئێستادا زمانەکانی سینھالی، ئینگلیزی و فەڕەنسی دەزانێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:خانمە سەرۆکەکان پۆل:زیندووان پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥ پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
بەرموودا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
بەرموودا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
پێروو لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
پێروو نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
باڵانش
باڵانش گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیوە.
جوگرافیا
باڵانش ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
ئیمپراتۆر مۆمۆزۆنۆ
وێنۆک ئیمپراتۆر مۆمۆزۆنۆ (桃園天皇, مۆمۆزۆنۆ-تێنۆ، ١٤ی نیسانی ١٧٤١ تا ٣١ ئابی ١٧٦٢) ١١٦مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو بەپێی کلتووری شوێن گرتنەوە، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٧٤٧ دەست پێ دەکات تا مردنی لە ١٧٦٢
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٧٤١ پۆل:مردووانی ١٧٦٢ پۆل:دەیەی ١٧٤٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧٥٠ لە ژاپۆن پۆل:دەیەی ١٧٦٠ لە ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٨یەم
بێلقیس(شار)
بێلقیس (، ) شارێکی باکوری کوردستانە لە پارێزگای دیلۆک(گازی عەنتاب)
بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی ٩٦٬٢٢٩ کەس بووە، ٤٥کم لەناوەندی شاری دیلۆک دوورە و نزیکەی ٩٥کم لەشاری ئورفە دوورە، شارێکی کۆنی مێژووییە و ڕووداوی جۆربەجۆری بەخۆوە دیوە
مێژوو
بەھۆی نزیکی لەشارە ڕۆمانیە کۆنەکانی وەک زەوگما و ڕومکاڵا زۆرینەی مێژوو نووسان پێیان وایە تەنھا قەڵایەکی سەربازی بووە بۆ پاراستنی شارەکانی نزیکی بەڵام سەرچاوەی تر ئاوەدانی شارەکە بۆ سەردەمی مادەکان دەگەڕێننەوە ئەمەش بەھۆی شێوازی باڵاخانە کۆن و قەڵایەکەی وە شارێکی جوان و خنجیلانە بووە بۆیە کوردەکان ھەرلەکۆنەوە بە بەلقیس بانگیان کردووە، زۆرینەی خەڵک شارەکە لەگەڵ شاری نوسەیبین تێکەڵی دەکەن ئەمەش بەھۆی پتەوی پەیوەندی مئژووییان، چونکە بێلقیس لە ڕووباری فورات نزیکە ھەرچی نوسەیبینە کەوتۆتە بەری ڕووباری دیجلە، لەسی دەیەی سەدەی ڕابردوو تورکیا بەشێوازی جۆربەجۆر پێکھاتەی دانیشتوانەکەی شێواندووە بەھۆی گرنگی پێنەدانی خەڵکەکە ناچاری کۆچکردن بوونەتەوە لەزێدی ئەوان عەرەبە ئاوارەکانی سووریای نیشتەجێکردووە
محەممەد عەلی پاشای میسر خەڵکی ئەم شارەیە، ھەربۆیە خۆی سەرپەرشتی جەنگی ١٨٣٩ی نەزیبی کردووە.
.jp
jp. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ژاپۆنە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٨٦دا دامەزرا.
دێکۆنی بابەعەلی
دێکۆنی بابەعەلی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەکرەجۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دێکۆنی بابەعەلی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی داربەڕوو، بەرانان و لە باشوور لەگەڵ گوندی باڕۆیی گەورە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھەزارمێرد و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گاوانی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پرۆداکت ڕێد
وێنۆک|لۆگۆی کۆمپانیای ڕێد|190px پرۆدەکت ڕێد براندێکی مۆڵەتپێدراوە لەلایەن کۆمپانیای ڕێد، کە ھەوڵدەدات بەشداری کەرتی تایبەت بکات لە ھۆشیاری و بوودجە بۆ یارمەتیدانی نەھێشتنی ئایدز لە ھەشت وڵاتی ئەفریقا، ئەوانیش ئێسواتینی (پێشتر سوازیلاند)، گانا، کینیا، لیسۆتۆ، ڕواندا، ئەفریقای باشوور، تانزانیا و زامبیا. و مۆڵەتی کۆمپانیا ھاوبەشەکانی ھەیە لەوانە ئەپڵ، نایکی، ستارباکس، ئێلەکترۆنیک ئارتس، سوپەرسێڵ. سندوقی جیھانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئایدز و سیل و مەلاریا وەرگری پارەی برۆدەکت ڕێدە. وەک بەشێک لە مۆدێلێکی بازرگانی نوێ، ھەر کۆمپانیایەکی ھاوبەش بەرھەمێک بە لۆگۆی پرۆدەکت ڕێد دروست دەکات. لە بەرامبەر دەرفەتی زیادکردنی داھات لە ڕێگەی مۆڵەتی پرۆدەکت ڕێد، تا ٥٠٪ی قازانجەکانی ھەر ھاوبەشێک دەبەخشرێتە سندوقی جیھانی.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦
ئێوارە
وێنۆک|ئێوارە لە پارامبیکۆلام، [[کێرالا، ھیندستان]] وێنۆک|سەیری کەنداوی [[ناپلس بکە، سەیری کێوی ڤێسوڤیوس بکە لە کاتژمێر ٧:٣٠ی ئێوارە.m کاتی خۆر/ستانداردی ناوخۆیی]] ئێوارە یان ئێواران کۆتایی ڕۆژ و ھاتنی شەوە کە لە دوای کۆتایی دوانیوەڕۆوە دەست پێدەکات، لەکاتێکدا ڕووناکی ڕۆژ لە کەمبوونەوەدایە، تا کاتی خەوتن بەردەوام دەبێت.
ئێواران ساتێکی ڕۆژەکەیە کە لە کۆتایی دوانیوەڕۆوە دەست پێ دەکات تا سەرەتای شەو. ئەو کاتانەی کە ئێوارانی لێ دەست پێدەکات و کۆتایی دێت پشت بە شوێنی جوگرافی و کاتی ساڵ و کلتور دەبەستێت، بەڵام بە گشتی دەستپێکی کاتێکە کە خۆر لە ئاسماندا نزمە و تا کۆتایی بوومەلێڵ بەردەوام دەبێت. لەوانەیە لە کاتژمێر ٥ یان ٦ی ڕۆژەکە دەستپێبکات و تا شەو یان کاتی خەوتن بەردەوام بێت. لەوانەیە بە شێوەیەکی گشتی لەناو خەڵکدا بۆ زانین و لەخۆگرتنی سات و نیگای دوا دوانیوەڕۆ بەکاربھێنرێت تا کەمێک پێش خۆر ئاوابوون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئێوارە پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک پۆل:دیاردە سروشتییەکان
گۆڕەپانی مێردەکا
گۆڕەپانی مێردەکا (بە مالایی: Dataran Merdeka) گۆڕەپانێکە دەکەوێتە شاری کوالا لامپور، مالیزیا. دەکەوێتە بەرامبەر تەلاری سوڵتان عەبدولسەمەد. گۆڕەپانی مێردەکا بەمانای گۆڕەپانی ئازادی دێت. پێشتر وەک گۆڕەپانێکی یاری کریکێت یاری تێدا کراوە. لە ٣١ی ئابی ١٩٥٧، بۆیەکەمینجار ئاڵای یەکگرتوو (بەریتانیا) ھێنرایە خوارەوە و ئاڵای نوێی مالیزیا لێرە بەرزکرایەوە، لەم کاتەوە گۆڕەپاکەنە بووەتە شوێنێکی گرنگ بۆ بۆنە نیشتمانییەکانی مالیزیا.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای کوالا لامپور پۆل:گۆڕەپانەکانی مالیزیا
شوربوڵاغی سەروو
شوربوڵاغی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری ڕۆژھەڵات، ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت، شارستانی پۆلدەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
شوربوڵاغی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شتلی و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەرەباخ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پیزیک لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مەخەند.
ڕێنێتا ئیندژۆڤا
ڕێنێتا ئیندژۆڤا (بە زمانی بولگاری: Ренета Иванова Инджова؛ لە دایکبووی ٦ی تەمموزی ١٩٥٣) ژنە سیاسەتوانی بولگارییە، ئەو لە ماوەی ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٤ تاکوو ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥ بە وەکالەت بووە سەرۆک وەزیرانی بولگاریا. ئەو یەکەم ژنە بولگارییە کە پۆستی سەرۆک وەزیرانی وڵات وەربگرێت.
ژیان
ڕێنێتا ئیندژۆڤا لە ڕۆژی ٦ی تەمموزی ١٩٥٣ لە شاری نۆڤا زاگۆرا لە دایکبوو. ئەو بڕواننامەی دکتۆرای بەدەستهێناوە و بووەتە مامۆستای زانکۆ، لە زانکۆ بابەتی زانستە سیاسییەکانی گوتۆتەوە. ئەو لەگەڵ بۆیان سلاڤینکۆڤ هاوسەرگیری کردووە و بەڵام دواتر جیابوونەتەوە، ئەوان بەیەکەوە خاوەنی منداڵێکن.
لە ساڵی ١٩٩٥ خۆی هەڵبژارد بۆ سەرۆکایەتی شارەوانی سۆفیا، بەڵام لە نێوان کاندیدەکان پلەی سێیەمی وەرگرت و دەرنەچوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:زیندووان پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣ پۆل:سەرۆک وەزیرانی بولگاریا
گشتگری
گشتگری بەم جۆرە لە نەخۆشیانە دەگوترێ کە دەتوانێ لە ناو مرۆڤەکان دا بە خێرایی بڵاو بێتەوە و ببێتە لەناو بردنی گشت مرۆڤایەتی.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاھۆ
تازەکەندئادەخان
تازەکەندئادەخان گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
تازەکەندئادەخان ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.