cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دەیڤد بێکام
گەڕانەوەی مانچستەر یونایتد
بێکام شوێنی خۆی لەناو یاریگا لە ھێڵی ناوەڕاستی لای ڕاست دۆزییەوە و توانیی لە وەرزی ١٩٩٥–١٩٩٦ پرێمەر لیگ و جامی ئێف-ئەی-کەپ لەگەڵ مانچستەردا بەدەست بھێنێت. بێکام لە یاریی پێش کۆتایی جامی ئێف-ئەی-کەپی ئەو ساڵە گۆڵی سەرکەوتنی یانەکەی بەرامبەر یانەی چێڵسی تۆمار کرد. جگە لەوەش، لە یاریی کۆتاییدا گۆڵێکی بە کۆرنەر بۆ ئیریک کانتۆنا دروست کرد. لەدوای کۆتاییھاتنی ئەو وەرزەش نەیتوانی پشوو بدات چونکە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٩٦ لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا دەستی پێ کرد.
وێنۆک|بێکام لەیاریی کۆتاییی جامی ئێف ئەی کەپی ١٩٩٩ لەیاریگای وێمبلی
بێکام لە وەرزی ١٩٩٦–١٩٩٧دا درێسی ژمارە ١٠ی پۆشی کە پێش ئەو لەلایەن مارک گوگێسەوە دەپۆشرا. ١٧ی ئابی ١٩٩٦ یەکەم یاریی پرێمەر لیگ ئەنجام درا. بێکام ناوبانگێکی باشی بەو گۆڵە پەیدا کرد کە لە دژی ویمبلدۆن تۆماری کرد کە ئەو گۆڵە لە ناوەڕاستی یاریگادا تۆمارکرا کاتێک بێکام تۆپەکەی ئاڕاستەی گۆڵ کرد و بەھۆی ھۆشیارنەبوونی گۆڵپارێزی ویمبلدۆن تۆپەکە چووە نێو گۆڵەکەوە. لە ساڵی ٢٠٠٢ لە ڕاپڕسییەکی کەناڵ ٤ی ئینگلیزی، ئەو گۆڵەی بێکام بە ھەژدەیەمین جوانترین گۆڵی مێژووی تۆپی پێ لەنێو ١٠٠ گۆڵدا دیاری کرا، و دەوترێت کە ئەو لاپچینەی کە بێکام گۆڵەکەی پێ تۆمار کردووە لە یارییەکە بەھەڵە پێی درابوو. لە ماوەی وەرزی ١٩٩٦–١٩٩٧ بێکام بەگەورەترین ھۆکار و یاریزانی مانچستەر دانرا بۆ بوون بە پاڵەوانی پرێمەرلیگ. لەوەرزی ١٩٩٧–١٩٩٨دا مانچستەر سەرەتایەکی باشی بەخۆوە بینی، بەڵام لە نیوەی دووەمی وەرزەکە ئاست و ئەنجامەکانی دابەزی کە لە کۆتاییدا توانییان پلەی دووەم بەدەستبھێنن لەدوای ئارسناڵ.
لەبەر ئەوەی پۆلس سکۆڵز لە ناوەڕاستی بەرگریکار یاریدەکرد و ڕۆی کەینیش سزا درابوو، ئەوا بێکام لەھێڵی ناوەڕاستدا یاریی کرد کاتێک لەگەڵ یانەکەی بوونە پاڵەوانی چامپیۆنزلیگی ١٩٩٨–١٩٩٩ ئەوکاتەی لەیاری کۆتاییدا لە یانەی بایەرن میونشنی ئەڵمانییان بردەوە. لەو یارییەدا مانچستەر خەریک بوو کاتێک تا کۆتایییەکانی یارییەکە ئەنجامی ١–٠ بوو، دەدۆڕا، بەڵام لە کاتی کۆتاییی یارییەکە و کاتی زیادکراودا ئەنجامی یارییەکە بە ٢–١ بۆ مانچستەر یونایتد یەکلایی بوویەوە. ئەوەی جێگای سەرنجە ھەردوو گۆڵەکە لە ڕێگای کۆرنەرەوە بوو کە بێکام ئەنجامی دا. ئەو دوو گۆڵەی بێکام لە یاریی کۆتاییی دروستی کرد وای کرد ناوبراو ببێتە دووەم باشترین یاریزانی جیھانی ساڵی ١٩٩٩، ھەروەھا دووەمی باشترین یاریزانی ئەورووپای ١٩٩٩، ئەمەش لەدوای یاریزانی بەڕازیلی ڕیڤاڵدۆ.
وێڕای ئەو دەستکەوتانەی بێکام لەوەرزی ١٩٩٨–١٩٩٩ لەگەڵ یانەکەی بەدەستی ھێنا، دەرکرانیان لە جامی جیھانیدا کاریگەرییەکی نەرێنیی خستە سەر بێکام بە جۆرێک دەنگۆیەکان دووبارە ھاتنەوە کە یانەی مانچستەر یونایتد ئامادەیە دەستبەرداری بێکام ببێت بۆ یانەی یۆڤانتۆسی ئیتاڵی، بەڵام دواتر بەھەوڵی ڕاھێنەر بۆ وەرزی ١٩٩٩–٢٠٠٠ مایەوە و لەو وەرزەدا بێکام توانیی پێنج گۆڵ تۆمار بکات کە دوایین گۆڵی لەبەرامبەر یانە تۆتنھام ھۆتسپێر بوو. لە وەرزی دواتر، کێشەکانی بێکام جارێکی دیکە سەرییان ھەڵدایەوە و، فێرگوسۆنی ڕاھێنەر لە ساڵی ٢٠٠٧ سەبارەت بەو کێشانە ئەوەی گوت کە بێکام تاکوو ھاوسەگیریی نەکردبوو یاریزانێکی باش بوو و پابەند بوو بە یانەکەی، بەڵام دوای ھاوسەرگیریکردنی دۆخەکە گۆڕا.
لەگەڵ دەستپێکی وەرزی ٢٠٠٢–٢٠٠٣، بێکام، کە تازە لە پێکانەکەی چاک ببوویەوە، نەیتوانی شوێنی پێشووی خۆی لە یانەکە بگرێتەوە ئەمەش لەبەر دابڕانی بێکام و ھاتنەپێشەوەی یاریزانی یانەکە ئۆلی سولشار. پەیوەندیی بێکام و فێرگوسۆنی ڕاھێنەر زیاتر داڕما کاتێک لە ١٥ی شووباتی ٢٠٠٣دا، لە ژووری خۆگۆڕیندا لە یاریی کۆتاییی ئێف-ئەی-کەپدا کە بە ئارسیناڵ دۆڕان، فێرگوسۆن بەتووڕەیییەوە پێڵاوە وەرزشییەکەی فڕێ دەدات     و بەنزیک چاوی بێکام دەکەوێت. ئەم ڕووداوە دەنگۆیەکی زۆری لە میدیای وەرزشی نایەوە، بەتایبەت کە دەگوترا یان بێکام یانەکە جێدەھێڵیت یانیش فێرگوسۆن. لەم وەرزیدا، مانچستەر سەرەتایەکی زۆر خراپی ھەبوو، بەڵام دواتر ئەنجامەکانی لە مانگی کانوونی یەکەمدا باش کردەوە و لەکۆتاییدا بوونە پاڵەوانی پرێمەر لیگیش. لەم وەرزەدا بێکام توانیی ١١ گۆڵ لە کۆی ٥٢ یاریدا تۆماربکات لە سەرجەم پاڵاوانێتییەکان. لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٣دا خەڵاتی شاھانەی بەریتانی (OBE)ی پێدرا بۆ ئەو کارانەی بۆ تۆپی پێی ئینگلتەرای کردبوو.
بێکام لەگەڵ مانچستەر یونایتددا ٢٦٥ یاریی لە پرێمەر لیگ ئەنجام داوە و ٦١ گۆڵیشی تۆمار کردووە. لەچامپیۆنز لیگیش ٨١ یاریی ئەنجام داوە و ١٥ گۆڵی تۆمار کردووە. لەماوەی یاریکردنی بۆ مانچستەر توانیی ٦ جار ببێتە پاڵەوانی پرێمەرلیگ، دوو جاریش جامی ئێف-ئەی-کەپ و جارێکیش ئینتەرناشیۆنال کەپ. بێکام ١٢ ساڵ یاریی بۆ یانەی مانچستەر یونایتد کرد.
ڕیال مەدرید
لە ھاوینی ٢٠٠٣ کاتێک دەرگای گواستنەوەی یاریزانەکان کرایەوە، دەنگۆ زۆر ھەبوو کە مانچستەر یونایتد بێکام بە یانەی بارسێلۆنا بفرۆشێت. لەوکاتەدا دوو یانە ھەوڵی نزیکبوونەوەیان دا بۆ بێکام، بەڵام لەکۆتاییدا ناوبراو بە بڕی ٣٥ میلیۆن یۆرۆ گرێبەستی کرد لەگەڵ یانەی ڕیال مەدرید. بێکام بوو بە کۆتا یاریزانی ھاوینە بگوزارێتەوە یانەیەکی تر، کە ئەمەش بەسیاسەتی سەرۆکی ئەوکاتەی یانەی ڕیال مەدرید فلۆرەنتینۆ پێریز پێی دەناسرایەوە کە بەئیسپانی پێی دەڵێن (Galácticos). گواستنەوەی بێکام بۆ ڕیاڵ مەدرید بووە ھەواڵێکی شۆک بۆ خوان لاپۆرتای سەرۆکی تازە ھەڵبژێردراوی یانەی بارسێلۆنا. ھەواڵەکە بۆ لاپۆرتا شۆکھێنەر بوو لەبەر ئەوەی ناوبراو لەکاتی بانگەشەکانی بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی یانەی بارسێلۆنا، بانگەشەی کڕینی بێکامی دەکرد. بەڵام لە کۆتاییدا ناوبراو چووە ڕیال مەدریدەوە. لە ١ی تەممووزی ٢٠٠٣ گواستنەوەی بێکام بە فەرمی ڕاگەیەندرا و، بێکام بووە سێیەم ئینگلیز لە مێژووی یانەکە یاری بکات، ئەمەش لەدوای لاوری کونینگھام و ستیڤ مکمەنھام. ڕۆژی دواتر لەدوای تەواوکردنی پشکنینی پزیشکی بە سەرکەوتووانە، بێکام بەرامبەر ٥٠٠ ڕاگەیەندنکار لە ٢٥ وڵاتی جیاواز پێشکەش کرا. ھەر لەوێ، بێکام پۆشاکی سپیی ڕیال مەدریدی پێ درا لەلایەن ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ. بێکام نەیتوانی لە ڕیاڵ مەدرید پۆشاکی ژمارە ٧ی پێشوو بپۆشێت کە لە مانچستەر و ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا دەیپۆشی. ئەمەش لەبەر ئەوەی ئەو ژمارەیە لەلایەن یاریزانی ڕیال مەدرید ڕائول گۆنزالێس خاوەندارێتی دەکرا؛ لەبری ئەو ژمارەیە، بێکام درێسی ژمارە ٢٣ی وەرگرت. ھۆکاری ئەو ژمارەیەش بۆ یاریزانی باسکەی ئەمریکی مایکل جۆردەن دەگەڕێتەوە کەئەویش ھەمان ژمارەی دەپۆشی لەوکاتە.
حەفتەیەک پێش ئەوەی بێکام پێشکەشی یانەکە بکرێت، کارلۆس کیرۆش بوو بە ڕاھێنەری یانەی ڕیاڵ مەدرید. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت بێکام تووشی ھەمان کێشەکانی پێشووی دەبێتەوە کە لەگەڵ مانچستەردا تووشی دەبوو، لەبەر ئەوەی کیرۆش یاریدەدەری ڕاھێنەری ئەلێکس فێرگوسۆن بوو لە مانچستەر یونایتد کە بەیەکەوە لە ھەمان ساڵدا ھاتنە ڕیال مەدرید. وەک وەرزەکانی پێشووتر، لە کۆتایییەکانی تەممووزی ٢٠٠٣ یانەی ڕیال مەدرید لەگەڵ بێکام بۆ خۆئامادەکردنی وەرزی نوێ یەکەی مەشقەکانیان بردە ئاسیا و، لە گەشتی ئەم جارەدا، بێکام وەک براندێکی نوێی ڕیال مەدرید ناسێندرا.
لە ئابی ٢٠٠٣ ڕیال مەدرید بووە پاڵەوانی جامی سووپەری ئیسپانی، ئەمەش دوای بردنەوەی یاریی چوون و ھاتن لە بەرامبەر یانەی ڕیال مایۆرکا. لەو کاتەدا ڕیال مەدرید یانەیەکی پڕئەستێرە بوو، لەوانە: زینەدین زیدان، ڕۆناڵدۆ، ڕائول گۆنزالێس، ڕۆبێرتۆ کارلۆس. ئیکەر کاسیاس و چەندین ئەستێرەی تر یارییان بۆ یانەکە دەکرد، ئەمەش وای کرد بێکام ئاسانتر شوێنی خۆی لە یانەکە بکاتەوە. بێکام لە ١٦ یاریی یەکەمیدا لەگەڵ یانەکەی توانیی پێنج گۆڵ تۆمار بکات. کارلۆس کیرۆشی ڕاھێنەر لەوکاتەدا حەزی دەکرد بەپێکھاتەی (٥-٣-٢) یاری بکات، کە دوو یاریزانی بەرگری پشتەوە ھەمیشە لە ھێرشەکان دەھاتنە پێشەوە و، ئەوانیش میشێل سەلگاردۆ و ڕۆبێرتۆ کارلۆس بوون. ئەو کاتە بێکامیش لە ناوەڕاست بوو لەپاڵ ھەریەکە لە زێدان و فیگۆ. ڕیال مەدرید پلەی دووەمی لە جامی شای ئیسپانیا بەدەست ھێنا. لە چامپیۆنز لیگیش لە قۆناغی ٨ەمدا دەرکران. لە خولی لالیگاش پلەی چوارەمیان بەدەست ھێنا. واتا، ئەوەی سەرۆکی یانەکە فلۆرەنتینۆ پێریز پێشبینیی بۆی دەکرد کە لالیگا یان چامپیۆنزلیگ بەدەست بھێنن، نەھاتە دی.
وێنۆک|بێکام بە درێسی لۆس ئەنجەلۆس|ڕاست
لە تەممووزی ٢٠٠٤ ئەمجارەیان ڕیال مەدرید یەکەی مەشقەکانی ھاوینەی ھەر لە ئیسپانیا ئەنجام دا. لەم وەرزەدا، یانەکە ڕاھێنەری خۆی گۆڕی. خۆزییە ئەنتۆنیۆ کاماچۆ بووە ڕاھێنەری نوێی ڕیال مەدرید. کاماچۆ تەنیا دوای سێ یاریی یەکەمی یانەکەی دەستی لەکار کێشایەوە و، ڕیال مەدرید دابەزیی بۆ پلەی ھەشتەم. ماریانۆ گارسیا مینۆنی یاریدەدەری بووە ڕاھێنەری یانەکە، ئەمەش بەشێوەیەکی کاتی تاکوو شوێنگرەوەیەکی گونجاو دەدۆزنەوە. بێکام لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ بووە سەردێڕی میدیاکان بەوەی لە یارییەکی نێودەوڵەتیی لەنێوان ئینگلتەرا و وێڵزدا، کاتێک بەتوندی لە بێن تاتچەری دا. بەھۆی ئەم کارەیەوە، بێکام بۆ یارییەک سزا درا. دواتر لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئینگلیزی داوای ڕوونکردنەوەی لێ کرا لەسەر ئەو ڕووداوە. بێکامیش کە لەسەر ئەم بابەتە ڕوونکردنەوەیدا وتی: «ھەڵەیەک بوو کردم» و داوای لێبوردنی کرد. دواتر لەگەڵ یانەکەشی لە یاریی بەرامبەر یانەی ڤالێنسیا لەمیانی خولی ئیسپانیدا، لەکاتی فاوڵێکدا ناوبژیوان کارتێکی زەردی بەبێکام دا و لە کاردانەوەیدا بێکام بەشێوەی گاڵتەجارانە چەپڵەی بۆ لێدا. ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی ناوبژیوان ڕاستەوخۆ کارتی زەردی دووەم بە بێکام بدات و بیخاتە دەرەوەی یاریگا.
لە ماوەی کرسیمسی ٢٠٠٤، تیپەکە لە پلەی دووەمی لالیگادا بوو، گارسیا ڕیمۆن شوێنی گۆڕا بە ڤاندەرلی لۆکسومبۆرگۆ. سەرباری گۆڕینی ڕاھێنەری یانەکە، ڕیال مەدرید بە بەدەستھێنانی پلەی دووەمی خولەکە وەرزەکەی کۆتایی پێ ھێنا. لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥دا، بێکام بۆ جاری سێیەم لەیاریگادا دەرکرا لە یارییان بەرامبەر یانەی خیتافی. ڕۆژێک دوای ئەوە ڕیال مەدرید ڕاھێنەری لە لوکسەمبۆرگۆوە گۆڕی بۆ خوان ڕۆمان لۆپێز کارۆ. لەگەڵ کۆتاییی وەرز بێکام بووە ئەو یاریزانەی لالیگا کە زۆرترین گۆڵی کردبێت.
لە ماوەی وەرزەکە، بێکام ئەکادیمیایەکی یاریی تۆپی پێی لە لۆس ئەنجلۆس لە ئەمریکا و لە ڕۆژھەڵاتی لەندەن لە بەریتانیا کردەوە. لە کۆتاییی وەرزدا ڕیال مەدرید پلەی دووەمی لالیگای بەدەستھێنا، بە جیاوازیی ١٢ خاڵ خولەکەی بۆ یانەی بارسێلۆنا لەدەست دا. ئەم وەرزە کۆتاییی بە سەردەمی سەرۆکایەتیی فلۆرێنتینۆ پیرێز ھێنا. ناوبراو لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ دەستی لەکار کێشایەوە. ڤیکتۆر بلۆودا وەک وەکیلێک کاری سەرۆکایەتیی یانەکەی بەشێوەیەکی کاتی گرتە ئەستۆ تا کۆتاییی وەرزەکە.
وێنۆک|کۆتا وەرزی بێکام لەگەڵ ڕیاڵ مەدرید
لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧، ڕاگەیەندرا کە بێکام گرێبەستی لەگەڵ یانەی لۆس ئەنجەلۆسی ئەمریکی واژوو کردووە بۆ ماوەی پێنج وەرز کە لە ١ی تەممووزی ٢٠٠٧ دەست پێ دەکات. لە ١٣ی کانوونی دووەمیشدا، فابیۆ کاپێلۆی ڕاھێنەریش وتی کە «بێکام دوایین یاریی خۆی لەگەڵ ڕیال مەدرید ئەنجام داوە و ئەو دەتوانێت لە مەشقەکاندا لەگەڵمان بێت.» دوای چەند ڕۆژێک کاتێک کالدیرۆنی سەرۆکی یانەکە قسەی بۆ قوتابییانی زانکۆی ڤیلانۆڤا دەکرد لە ئیسپانیا، وتی کە بێکام دەیەوێت ببێتە نیمچە ئەستێرەیەکی فیلم لە ھۆلیوود.
لەدوای مانگێک لەو باسە، کاپێلۆی ڕاھێنەر لە قسەکانی پێشووی پاشگەز بوویەوە و بێکامی بانگھێشت کردەوە بۆ یارییەکەیان بەرامبەر یانەی ڕیال سۆسیداد لە ١٠ی شووباتی ٢٠٠٧. بێکام لەو یارییە وەڵامی ڕاھێنەری دایەوە بە تۆمارکردنی گۆڵێک لە دووریی ٢٧ یاردەوە لە ڕێگای لێدانی ناڕاسەوخۆوە و یارییەکەیان بەئەنجامی ٢–١ بردەوە. لەم وەرزیدا یانەی ڕیال مەدرید لە قۆناغی ١٦ی چامپیۆنز لیگ دەرکرا کاتێک بە ئەنجامی ھەردوو یاری بەرامبەر یانەی بایەرن میونخ چووە دەرەوە. لە ھەردوو یاریدا بێکام ڕۆڵی ھەبوو لە تۆمارکردنی ھەر سێ گۆڵی یانەکە. ئۆلیڤەر کانی گۆڵپارێزی یانەی بایەرن میونخ وەک نموونەیەکی باڵا وەسفی بێکامی کرد.
لە کۆتاییی وەرزدا دوای چەندین کێشە و ناکۆکی لە نێوان ڕیال مەدرید و لۆس ئەنجلۆس گالاکسی لەسەر گواستنەوەی بێکام، بێکام دواجار پەیوەندیی کرد بە یانەی لۆس ئەنجلۆس گالاکسیی ئەمریکی بەبڕی ٣٥ میلیۆن یۆرۆ. گۆڤاری فۆربێس لە ڕاپۆرتێکی ئاماژەی بەوە کرد لەو چوار ساڵەی کە بێکام یاریی بۆ ڕیاڵ مەدرید ئەنجام دا، ئەوا یانەکە توانیویەتی فرۆشە بازرگانییەکانی بۆ ٦٠٠ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی بەرز بکاتەوە.
لۆس ئەنجلۆس گالاکسی
لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ بەفەرمی ڕاگەیەندرا کە بێکام پەیوەندیی بە یانەی لۆس ئەنجلۆس گالاکسییەوە دەکات. گرێبەستەکەی بێکام دەنگۆیەکی گەورەی نایەوە و، ژمارەی گرێبەستەکەیان بەپارەیەکی خەیاڵی وێنا دەکرد کە ٢٥٠ میلیۆن دۆلار بێت. بەڵام لە کۆتاییدا بۆندەکەی بێکام بۆ پێنج وەرز یاریکردن بوو لە یارییەکە لەبەرامبەر ٣٢٫٥ میلیۆن دۆلار واتە ساڵانەش ناوبراو ٦٫٥ میلیۆن دۆلار وەردەگرێت.
لەگەڵ لۆس ئەنجلۆس دووجار بووە پاڵەوانی خولی ئێم ئێل ئێس کە بەرزترین خولی تۆپی پێیە بۆ یانەکانی ئەمریکا و کەنەدا. ھەروەھا لە ٢٠١٠ و ٢٠١١ش دووجار جامی (MLS Supporters' Shield)ی بەدەست ھێنا.
میلان
وێنۆک|ڕاست|بێکام بە درێسی میلان لە ساڵی ٢٠٠٨ بێکام لە سەردەمی کاپێلۆ بانگھێشتی تیپی ھەڵبژاردەکە کرایەوە. بۆیە بۆ بێکام باشتر بوو بگەڕێتەوە خولەکانی ئەورووپا. لە ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، یانەی میلان ڕایگەیاند کە بێکام بەشێوەی خواستن پەیوەندیی بە یانەکەوە کردووە. ئەو کاتە بێکام ڕایگەیاند کە خولی ئەمریکای جێ نەھێشتووە و بۆ وەرزی ٢٠٠٩ لە مانگی ئازار دەگەڕێتەوە بۆ یانەی لۆس ئەنجلۆس گالاکسی.
بێکام لەگەڵ میلان لەپاڵ چەندین یاریزانی دیکەی ناسراودا یاریی دەکرد لەوانە ڕیکاردۆ کاکا، ڕۆناڵدینھۆ، ئاندریا پیرلۆ، پاولۆ ماڵدینی، سیدۆرف و، چەندانی دیکەش. یەکەم یاریی بۆ میلان لە بەرامبەر ڕۆما بوو لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩. یارییەکە لە یاریگای ئۆلەمپیکۆی تایبەت بە ڕۆما ئەنجام درا. یارییەکە ٢–٢ کۆتاییی ھات و، بێکام لەیارییەکە ٨٩ خولەک یاریی کرد. یەکەم گۆڵی بێکام لە سێیەم یاریی خۆیدا بوو لە خولی ئیتاڵیا کاتێک لە بەرامبەر یانەی بۆلۆنیا یارییان کرد و میلان ٤–١ براوە بوو.
دوای ھاتنی مانگی ئازار، بێکام دەبووایە بگەڕێتەوە ئەمریکا و بۆ یانەی گالاکسی یاری بکات، بەڵام بۆ ئەوەی بەشدار بێت لە جامی جیھانیی ٢٠١٠، بێکام نیازی ئەوەی ھەبوو لەگەڵ میلان بمێنێتەوە. لەو کاتەدا پڕوپاگەندەی زۆر کرا کە بێکام دەمێنێتەوە تاوەکوو ناوەڕاستی مانگی تەممووزی ٢٠٠٩. دوای ئەوە بێکام گەڕایەوە بۆ یانە ئەمریکییەکە، تا کۆتاییی وەرزی ٢٠٠٩ یاریی کرد. ئەم مامەڵەکردنەش بە شێوازێکی بێھاوتا دانرا.
یاریکردنی نێونەتەوەیی
بێکام بۆ جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ لە سەرجەم یارییەکانی قۆناغی پاڵاوتن بەشداریی کرد، بەڵام ڕاھێنەری ئەو کاتەی ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا، گلێن ھۆدل، بڕیاری دابوو بەشدارییەکی ئەوتۆ بە بێکام نەکات لە میانی پاڵەوانییەتیی جامی جیھانیی فیفا. دواتر لە قۆناغی کۆمەڵەکان، لە یاریی یەکەم و دووەم دەرنەکەوت، بەڵام لە یاریی سێیەم لە پێکھاتەی سەرەکی لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆڵۆمبیا دەرکەوت. لەو یارییەدا بێکام یەکەم گۆڵی بە فاول لە دووریی ٣٠ یارد تۆمار کرد و یارییەکەشیان بە ئەنجامی ٢–٠ بردەوە. ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا بە دووەمی کۆمەڵە سەرکەوت بۆ قۆناغی ١٦: بەدوای ڕۆمانیا کە پلەی یەکەمی کۆمەڵەکەی گرتبوو.
لە قۆناغی دووەم یان قۆناغی ١٦، بێکام لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئارجەنتین بە کارتی سوور کرایە دەرەوە. ئەمەش لەو کاتەدا بوو کە بێکام فاولێکی لەدژ گیرا لەسەر دیێگۆ سیمیۆنیی یاریزانی ئارجەنتین. بێکام لەوکاتەدا بە قاچ بەتوندی لە سیمیۆنی دەدات کە لەسەر زەوی ڕاکشابوو؛ لە ئەنجامدا سیمیۆنی تووشی ئازاری ماسوولکەش بوو. دواتر، سیمیۆنی دانی بەوەدا نا کە زیاد لە باری ئاسایی نواندنی کردووە بۆ ئەوەی بێکام لە یارییەکە دەربکرێت و یاریزانانی ھەڵبژاردەکەشی ھان داوە کە قسە لەگەڵ دادوەری یاریگا بکەن بۆ دەرکردنی بێکام. دواتر ئینگلتەرا یارییەکەی بە لێدانی یەکلاکەرەوەی سزا دۆڕاند. دوای ئەم ڕووداوانەش بێکام لەلایەن میدیا و دەزگا ئینگلیزییەکان بە ھۆکارێکی سەرەکی دانرا بۆ چوونەدەرەوەی ھەڵبژاردەکە لە مۆندیال و تەنانەت ھەڕەشەی کوشتنیشی لێ کرا.
ھەڵمەتی ھێرشکردنە سەر بێکام لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستی پێ کردەوە لەکاتی یۆرۆی ٢٠٠٠ کاتێک ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ٣–٢ بە پۆرتوگال لە پاڵەوانییەتییەکە کرایە دەرەوە. لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠، لەدوای دەستلەکارکێشانەوەی ڕاھێنەری ئینگلتەرا، کێڤن کیگان و، دەستبەکاربوونی پیتەر تایلۆر وەک ڕاھێنەری کاتی ھەڵبژاردەکە، بێکام پلەکەی بەرز کرایەوە بۆ کاپتنی ھەڵبژاردەکە. دواتر ھەر بە کاپتنی مایەوە کاتێک بەفەرمی سڤین گۆران ئەریکسۆن بوو بە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەکە.
لە یارییەکانی پاڵاوتن بۆ مۆندیالی ٢٠٠٢، بێکام ڕۆڵێکی گەورەی گێڕا بۆ سەرکەوتنی ھەڵبژاردەکە بۆ ئەو پاڵەوانێتییە کە یەکێک لە یارییەکانی پاڵاوتن ئینگلتەرا ٥–١ لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیای بردەوە لە ناو میونشن. لە کۆتاییدا بێکام لە لۆمەکردن و پیاوخراپییەوە بوو بە پاڵەوانی وڵات بەتایبەت دوای یارییەکەیان بەرامبەر ھەڵبژاردەی یۆنان کە دوایین یاری بوو لە پاڵاوتنەکان بۆ مۆندیالی ٢٠٠٠ کە لە ٦ی تشرینی یەکەم بەڕێوە چوو. ئەمەش لەبەرئەوەی لەو یارییە ئینگلتەرا پێویستی بە بردنەوە یان بەرامبەربوون ھەبوو بۆ ئەوەی بگات بە مۆندیال، بەڵام ئەنجامی یارییەکە ٢–١ لە بەرژەوەندیی یۆنان بوو تاوەکوو لێدانێکی ناڕاستەوخۆ (فاوڵ) بۆ ئینگلتەرا ھەژمار دەکرێت و لە دووریی ٨ یاردەوە لە ناوچەی لێدانی سزای یۆنان توانیی گۆڵەکە تۆمار بکات و ھەڵبژاردەکەی بگەیەنێتە مۆندیال. بێکام لەو ساڵەدا بووە دووەم باشترین یاریزانی جیھان لەدوای فیگۆ.
لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ کە لە ژاپۆن و کۆریای باشوور بە ھاوبەشی بەڕێوە چوو، بێکام توانیی شوێنی خۆی لە پێکھاتەی سەرەکی بکاتەوە. لە یەکەم یاریی ھەڵبژاردەکەی بەرامبەر سوێد یاریی کرد. ھەروەھا دوای ٤ ساڵ لە ڕووداوەکانی مۆندیالی ١٩٩٨، بێکام توانی تۆڵەی خۆی بکاتەوە دوای ئەوەی بە لێدانی سزا تاکە گۆڵی سەرکەوتنی ئینگلتەرای بەرامبەر ئەرجەنتین تۆمار کرد و وای کرد ئەرجەنتین لە مۆندیال دەربکرێت لە قۆناغی کۆمەڵەکان. لە قۆناغی ١٦دا بێکام یارمەتیی ھەڵبژاردەکەی دا بۆ سەرکەوتن بەسەر دانیمارک کاتێک ٣–٠ بردیانەوە و بێکام گۆڵێکی دروست کرد لە یارییەکەدا، بەڵام دواتر لە قۆناغی ٨، ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا لە پاڵەوانێتییەکە دەرچوون کاتێک بە گۆڵی ڕۆناڵدینھۆ بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل تووشی شکست بوون.
دواتر لە یۆرۆی ٢٠٠٤دا، بێکام لە سەرجەم یارییەکانی ئینگلتەرا لەو پاڵەوانێتییە بەشداریی کرد. لە قۆناغی ٨ ڕووبەڕووی پۆرتوگال بوونەوە؛ یارییەکە ٢–٢ کۆتاییی ھات لەکاتی ئاساییی خۆی، بۆیە بەناچاری پەنا برایە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە کە تێیدا ٥–٦ پۆرتوگال براوە بوو، لە لێدانە یەکلاکەرەوەکان بێکام یەکەم دانەی ئینگلتەرای فەوتاند کاتێک خۆی جێبەجێی کرد.
بێکام بوو بە باڵیۆزی چاکەخوازیی ڕێکخراوی یوونیسێف و ڕۆڵی ھەبوو لە ڕێکلامکردن بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی ئۆڵمپیادی ٢٠١٢ لە لەندەن. بێکام لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ بۆ جاری دووەم وەک کاپتنی ئینگلتەرا لە یارییان بەرامبەر ھەڵبژاردەی نەمسا کرایە دەرەوە. لە مانگی دواتر بێکام ٥٠یەمین یاریی وەک کاپتنی ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا ئەنجام دا بەرامبەر ئەرجەنتین لە یارییەکی دۆستانەدا.
لە ٢٢ی ئابی ٢٠٠٧، بێکام یارییەکی بەرامبەر ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا ئەنجام دا، ئەمە لەو کاتەدا بوو کە بێکام لە ھیچ یانەیەک یاریی نەدەکرد. دواتر لە یارییەکانی پاڵاوتنی یۆرۆی ٢٠٠٨ بەردەوام بوو. ئینگلتەرا لەگەڵ ھەڵبژاردەی کرواتیا دووچاری ئاستەنگی زۆر بوویەوە کاتێک یاریی یەکەم ٢–٢ بوو، و یاریی دواتریش ٣–٢ بەمەش ئینگلتەرا لە پاڵاوتنەکانەوە دەرچوو لە گەیشتن بە یۆرۆی ٢٠٠٨. سەرباری ئەوەش بێکام نەیدەویست واز لە یاریی نێودەوڵەتی بھێنێت و دەیویست بەردەوام بێت لە پۆشینی درێسی ھەڵبژاردەکەی.
دواتر ڕاھێنەری پێشووی ڕیال مەدرید، فابیۆ کاپێلۆ بوو بە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا و بێکامیشی بۆ پێکھاتەکەی بانگھێشت کرد. بێکام لە یارییەکانی پاڵاوتن بۆ مۆندیالی ٢٠١٢ بەشداریی کرد، بەڵام دواتر بەھۆی پێکان و دوورخستنەوەی فەرمی لەلایەن ھەڵبژاردەکەیەوە بەشداریی لە یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ لە باشووری ئەفریقا نەکرد. لەو کاتە بێکام لە کۆی ٢٠ یاری لە سەردەمی کاپێلۆدا، لە ١٦ یاریدا بەشدار بوو. دواتر بۆچوونی کاپیلۆ لەسەر بێکام ئەوە بوو کە بێکام داھاتووی لەگەڵ ئینگلتەرا نییە و، پێویستە ھەل بە یاریزانی دیکەی ئینگلیزی بدرێت لەبری بێکام. ئەگەر کرا، ئەوا یارییەکی دۆستانە بۆ ماڵئاواییکردن لە بێکام ڕێک بخرێت لە وێمبلی.
لە یارییەکانی ئۆڵەمپیادی ٢٠١٢ی لەندەن، بێکام لە پێکھاتەی سەرەکیی بەریتانیا بانگھێشت کرابوو. بەڵام دواتر لە پێکھاتەی کۆتایی لەلایەن ڕاھێنەر ستیوارت پێرس دوور خرایەوە.
ژیانی تایبەتی
وێنۆک|بێکام و ڤیکتۆریا بێکام لە ساڵی ١٩٩٧ەوە، دەستی کرد بە ژوانبەستن لەگەڵ خانمە نمایشکاری جلوبەرگ و گۆرانیبێژی ئینگلیزی ڤیکتۆریا ئادەم. دواتر ڤیکتۆریا لە یارییەکانی یانەی مانچستەر یونایتد دەبینرا. پەیوەندیی بێکام و ڤیکتۆریا لەو کاتەدا سەرنجی زۆربەی میدیاکانی بەلای خۆدا ڕاکێشابوو. میدیاکان پەیوەندیی نێوان بێکام و ڤیکتۆریایان ناو نابوو (Posh and Becks). لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨ بێکام لە خواردنگەی ناوچەی چیزەنت لە ئینگلتەرا داخوازیی لە ڤیکتۆریا کرد.
لە ٤ی تەممووزی ١٩٩٩، لە قەڵای (Luttrellstown) بێکام و ڤیکتۆریا ھاوسەرگیرییان کرد. ڕێوەڕەسمەکە دوور بوو لە چاوی میدیاکان. تێچووی ئاھەنگەکەش ٥٠٠ ھەزار پاوەند بوو و ٤٣٧ کەس وەک کرێکار لە ڕێوەڕەسمی ئاھەنگەکە کاریان کرد.
بێکام و ڤیکتۆریا چوار منداڵیان ھەیە: برووکلین جۆزێف (لەدایکبووی ٤ی ئازاری ١٩٩٩ لە لەندەن)، ڕۆمیۆ جەیمز (١ی ئەیلوولی ٢٠٠٢ لە لەندەن)، کرووز دەیڤد (٢٠ی شوباتی ٢٠٠٥ لە مەدرید) و کچێکیش بەناوی ھارپەر سێڤن (١٠ی تەممووزی ٢٠١١ لە لۆس ئەنجلۆس، ئەمریکا). ھەرسێ کوڕەکەی بێکام لە ئەکادیمیای یانەی ئارسیناڵ یارییان کردووە.
دەستکەوتەکان
ڕیال مەدریدی ئیسپانی
لۆس ئانجلۆسی ئەمریکی
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
<references group="kurdish-alpha"/>
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ئیتالیا پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ئیسپانیا پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان پۆل:فیفا ١٠٠ پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئینگلیز پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلیز پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا پۆل:کەسایەتی وەرزشی بی بی سی باشترینەکانی ساڵ پۆل:یاریزانانی بریم داون ڕۆڤەرز ئێف سی پۆل:بلۆگەرە نێرەکانی بەریتانیا پۆل:پادشاکانی بەریتانیا پۆل:دەیڤد بێکام پۆل:یاریزانە دیاریکراوەکانی ئێم ئێڵ ئێس پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا پۆل:هەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی لاوانی ئینگلتەرا پۆل:هاندەرانی هۆڵی ناوبانگی تۆپی پێی ئینگلیزی پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا پۆل:بلۆگەرە ئینگلیزەکان پۆل:وەرزشکارانی تاراوگەی ئینگلیزی لە فەرەنسا پۆل:وەرزشوانانی تاراوگەی ئینگلیزی لە ئیتالیا پۆل:وەرزشکارانی تاراوگەی ئینگلیزی لە ئیسپانیا پۆل:سەرۆک و سەرمایەدارانی تۆپی پێی ئینگلیزی پۆل:مۆدێلی پیاوانی ئینگلیزی پۆل:باڵیۆزی نیازپاکی یونسێف پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
نازک مەلائیکە
نازک سادق مەلائیکە شاعیرێکی عێراقیە و لە ٢٣ی ئابی ساڵی ١٩٢٣ لەکەشت وبارێکی ڕۆشنبیریدا لەدایک بووە و لەساڵی ١٩٤٤ لە دار لموعەلیمینی باڵا تەخەروجی کردووە و پاشان چۆتە پەیمانگای ھونەرەجوانەکان و لەساڵی ١٩٤٩ بەشی مۆسیقای تەواوکردووە و لەساڵی ١٩٥٩ لە زانکۆی ویسکۆنسن مادیسۆن لەئەمریکا بڕوانامەی ماجستێری لەوێژەدا وەرگرتووە و بۆتە مامۆستا لە زانکۆی بەغدا و بەسرا و کوەێت. شاعیری عیراقی نازک مەلائیکە یەکەم کەس بووە لەساڵی ١٩٤٧ شیعری حوڕی نوسیوە و قەسیدەی کۆلێرای بەیەکەم شیعری ئەدەبی دەژمێردرێت لە وێژەی عەرەبیدا و ئەو سەردەمەی کە دەستی کردووە بە شیعر نووسین زۆر لە سەردەمی شاعیران بەدر شاکر سەیاب و شازل تاقە و عبد وەھاب بەیاتیەوە نزیکبوە و ھەر چواریان بەپێشەوایانی نووسینی شیعری حوڕ لەعێراقدا دەژمێردرێن. نازک مەلائیکە لەشاری بەغدا لەنێو خانەوادەیەکی ڕۆشنبیر پەروەردە بووە و دایکی نازک مەلائیکە بەناوی دایکی نەزاری مەلائیکەوە لەڕۆژنامە وگۆڤارە عێراقیەکان شیعری بڵاوکردۆتەوە و باوکیشی کە بە سادق مەلائیکە ناسراوبووە چەند نووسراوێکی لەپاش بەجێمابووە گرنگترینیان فەرھەنگی ئینسایکۆلبیدیای خەڵکی کە لە ٢٠ بەرگدا نوسرابۆوە و باوکیشی نازناوی ناکی بۆ ھەڵبژاردبوو بەخۆشی ناوی شۆڕشگێڕی سوریەوە نازک عابید کە شۆڕشێکی سوری دژ بە داگیرکارە فەرەنسیەکان بەرپاکردبوو. نازک مەلائیکە زمانی عەرەبی خوێندووە و ساڵی ١٩٤٤ تەخەڕوجی کردووە و پاشان مۆسیقای خوێندووە و دواتر زمانەکانی لاتینی و ئینگلیزی و فەرەنسی لەویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا خوێندووە و ماوەی ساڵێک لەبەیروت ژیاوە و ساڵی ١٩٩٠ لەدوای ھەڵگیرسانی جەنگی کەنداوی یەکەم ڕۆشتووە بۆ قاھیرە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە ساڵی ١٩٩٦ خەڵاتی بابتینی بەدەستھێناوە و لەساڵی ١٩٩٩ یش دەزگای ئۆپرای میسری ئاھەنگێگیان بۆ گێڕا و خەڵاتیان کرد بەبۆنەی تێپەڕبوونی نیو سەدە بەسەر سەرھەڵدانی شیعری حوڕ لەنیشتیمانی عەرەبیدا کە دەستپێکی سەرھەڵدانەکەی لەوەوە دەستی پێکردووە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە لەساڵی ١٩٩٠ لەقاھیرە ژیاوە و بەھۆی نەخۆشیەوە لە ٢٠ ی یۆنیۆی ساڵی ٢٠٠٧ و لەتەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە و لەقەبرسانێکی تایبەت بەخێزانەکەیان لە خۆرئاوای قاھیرە نێژراوە.
٣٩٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کاوە عەلی ساڵح
کاوە عەلی ساڵح ناسراو بە دکتۆر سیروان (١٩٦٤ لە گوندی چەمیاڵەی ناوچەی شارباژێڕ - ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦ لە گوندی قەڵاچوغەی سەی کەریمی ناوچەی ئاغجەلەر)، سیاسەتوانێکی شۆڕشگێرێکی کورد بوو. دکتۆر سیروان چالاکیە سیاسیەکەی لەگەڵ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان دەستیپێکرد و پاشان بوو بە ئەندامی پارتی کرێکارانی کوردستان و لە ئاکامدا لە شەڕ بە دەستی ھێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەگەڵ ھەڤالەکانی کوژراو.
ژیان
کاوە عەلی ساڵح لە ساڵی ١٩٦٤ لە گوندی چەمیاڵە سەر بە ناوچەی شارباژێڕ، کە لە باکووری رۆژھەڵاتی شاری سلێمانی ھەڵکەوتووە لە دایک بووە. ساڵی ١٩٦٥ بنەماڵەکەی ھاتوەتە بۆ شاری سلێمانی و کاوە عەلی ساڵح لە ساڵی ١٩٧١دا چووە بۆ قوتابخانە. ساڵی ١٩٨٣دا وانەخوێندنەکەی تواو کردوە و چووە بۆ زانستگەی بەغدا و لە کۆلێژی زانستەکانی ئەو زانستگەیە وانە دەخوێنێتەوە. کاوە عەلی ساڵح کە لە ساڵەکانی قوتابخانە پەیوەندیی لەگەڵ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان گرتووە، لە ساڵەکانی خوێندکاری چالاکیی خۆی بەردەام دەکات و ساڵی ١٩٨٤دا بە ھۆی چالاکییە سیاسییەکانیەوە لە خوێندن دەستھەڵدەگرێتەوە.
لەو ساڵانە کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان بەشێک بوو لە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و کاوە عەلی ساڵح کە گەنجێک بوو لە ئێعتراز بە سیاسەتەکانی یەکێتی لەو ڕێکخراوە جیا بوو. کاوە عەلی ساڵح لە ساڵی ١٩٨٤دا بۆ ساڵ و نێوێک ھات بۆ ڕۆژھەڵاتی کوردستان ک لەو کاتە بەرەنگاری شەڕ و شۆڕش بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٥دا چوو بۆ دانیمارک و لەورەوە جێگر بوو. لەم ساڵانە خەباتی چەکدارانەی پارتی کرێکارانی کوردستان دەتپێدەکرێت و کاوە عەلی ساڵح لە دانیمارکدا لەگەڵ ئەم پارتیە سیاسیە ئاشنا دەبێت. لەورەوە فێری زمانەکانی ئینگلیزی و سوێدی و دانیمارکی دەبێت و بۆ سێ ساڵ وەکوو دیپلۆماتی پ.ک.ک چالاکی دەکات و پشتگێری و یارمەتی بۆ پ.ک.ک کۆ دەکات و لەگەڵ ڕێکخراوە شۆڕشگیرەکانی دونیا و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست پەیوەندی دەگێریت.
کاوە عالی ساڵح لە کۆتاییی ساڵەکانی ١٩٨٠، ھات بۆ دۆڵی بیقاعی لوبناندا کە لەو کاتە پایگای پارتی کرێکارانی کوردستان بوو و لەورەوە خولی پەروەردەییی گەریلایی تێپەڕاند و بۆ شەرکردن لە بەرامبەر حکۆمەتی تورکیا چوو بۆ باکووری کوردستان. لە ساڵی ١٩٩١ کە ھاوکات لەگەڵ شەڕی کەنداو ڕاپەڕینی جەماوەریی گەلی کورد ڕوو دا، کاوە عەلی ساڵح بەشداریی لە ناوچەکانی زاخۆ و حەفتانیندا کرد. لەم کاتە پارتیێک بە ناوی پارتیی ئازادیی کوردستان (پ.ا.ک) لە باشووری کوردستانەوە دامەزرا کە کاوە عەلی ساڵح لە ناوی ڕۆڵێکی ھەرە کاریگەری بوو. لە مانگی ئایاری ئەو ساڵە بۆ ڕێکخستن و ئامادەکردن و ھۆشیارکردنەوەی جەماوەر چوو بۆ ناوی گەلی باشوور و دەستی کرد بە چالاکیی ئایدیۆلۆژیایی و چەکدارانە.
بەدوای دامەزرانەوەی حکۆمەتی ھەرێمی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١ و یەکەم بڕیاری پەرلەمانی ئەوکاتی ھەرێم بۆ شەڕی دژ بە پەکەکە لە ساڵی ١٩٩٢دا، شەڕێکی ١٥ ڕۆژە دەسپێکرا کە حەمە عەلی ساڵح لە نێوی بریندار بوو، بەڵام بەدوای شەڕەکە ئەو بوو بە فەرماندەیەکی لێھاتوو و بەرپرسێتی فەرماندارێتی کامپێکی پەروەردەیی گرت لە ئەستۆەوە.
لە ساڵی ١٩٩٤دا بوو بە سەرپەرشتی رۆژنامەی وڵات لە باشووری کوردستان. لە ساڵی ١٩٩٥دا رێکخراوی یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان (یندک)ی لە باشووری کوردستان دامەزراند کە خۆی لە نێوی وەکوو سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرا.
مردن
کاوە عەلی ساڵح لە ڕێکەوتی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦دا لە گوندی قەڵاچوغەی سەی کەریم، سەر بە ناوچەی ئاغجەلەر بەر ھێرشی ھێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق کەوت و لەگەڵ چوار کەس لە ھەڤاڵانی بەناوەکانی حاجی قامشلۆیی، بابان، دیلان ماردینی و عەگید گەرمیانی تێرۆر کراو و کوژراو. تاوانباران و دەستبەکارانی ئەو تیرۆرە سیاسییە قەد دەستگیر نەکراون و نەدراونەتە دادگا.
ژێدەر
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:مردووانی ١٩٩٦ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:ئەندامانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان پۆل:ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان پۆل:سیاسییەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان پۆل:مارکسیستە کوردەکان
کاسانسای
کاسانسای شارێکە لە پارێزگای نەمەنگەن لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٤٦٫٤٥٢ کەس بووە.
ساڵی پڕ
ساڵی پڕ بریتییە لەو ساڵانەی کە ڕۆژێکیان زیاترە لە ساڵەکانی تر.
ئەو ساڵانەی کە ٣٦٦ ڕۆژن پێیان دەوترێت: "ساڵی پڕ" (کبیسە leap year). لە ڕۆژژمێری ھەتاویدا دەکرێ بوترێت لە ھەر ٣٣ ساڵ، ٨ ساڵی، ساڵی پڕە. ساڵی پڕ ئەو ساڵانەن کە کاتێ دابەش کرێن بەسەر ٣٣دا، پاشماوەکەیان دەبێتە یەکێک لەم ژمارانە: (٦، ٢٢، ١٧، ١٣، ٩، ٥، ١ و ٣٠). بۆ نموونە ئەگەر ١٣٧٠ دابەشی کەین بەسەر ٣٣دا، پاشماوەکەی دەبێتە ١٧، کەوا بێت ساڵی ١٣٧٠ ساڵێکی پڕە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕۆژژمێرەکان پۆل:یەکەکانی کات
چۆمان، بانە
چۆمان (گوندی بانە) (Çoman، بە فارسی: چومان) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٥١ کەس لە ٥٧ بنەماڵەدا بووە.
ڕیکۆڤر
ریکۆڤر بەرگی ١ کورتە–ئەلبومێکی ھونەرمەند ئەیمی لییە کە لە ١٩ی فێبرواری ٢٠١٦ بڵاوکراوەتەوە، ئەم ئەلبومە چوار گۆرانی کەڤەر دەگرێتەخۆ کە لەلایەن لییەوە تۆمارکراون.
لیستی تراکەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ئەیمی لی پۆل:مۆسیقای ڕۆک پۆل:ئەلبومە مۆسیقییەکان
٣٩٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سپلاتوون (زنجیرە)
وێنۆک
سپلاتوون یارییەکی ڤیدیۆیی تەقەکەری کەسی سێیەمە کە لەلایەن ھیساشی نۆگامییەوە دروست کراوە، و لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە پەرەی پێدراوە و خاوەندارێتی دەکرێت. زنجیرەکە لە زەوییەک دوای «ئاپۆکالیپتدا» جێگیرکراوە کە ئاژەڵە دەریایییە مرۆڤدۆستەکان تێیدا نیشتەجێن. بەھۆی بەردەستبوونی شێوازی یارییە کێبڕکێکارەکان لە سپلاتوون، پاڵەوانێتییەکانی وەرزشی ئەلیکترۆنی کێبڕکێکار بە خەڵاتی سپۆنسەرکراو ھەر لە ساڵی ٢٠١٦ لە ژاپۆن بەڕێوەچوون. بە بڵاوکردنەوەی سپلاتون ٢، کۆمپانیای نینتێندۆ پاڵەوانێتی جیھانی سپلاتون ٢ی دامەزراند و لە ساڵی ٢٠١٨ دەستی بە میوانداریکردنی پاڵەوانێتییە کێبڕکێیییەکان کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:دەستوورییەکانی نینتێندۆ پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دەستوورییەکان پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون
٣٩٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دوورگەکانی ئەلووشن
دوورگەکانی ئەلووشن (پێ دەچی زمانی چووکچی بێت aliat بە مانای "دوورگە") کۆمەڵێکە لە ١٤ دوورگەی گەورەی گڕکانی و ٥٧ دوورگەی بچووکتر کە لە باکووری ئۆقیانووسی ئارامە.
نەخشەیەک لە ساڵی ١٩١٦ی ناوچەی ئەلاسکا و دەریای بێرینگ
سەرچاوە
پۆل:تەندرا پۆل:دوورگەکانی دەریای برینگ پۆل:گڕکانەکانی ئوقیانووسی ئارام
ئەبوو زەری غەفاری
وێنۆک|left یەکێک بوو لە ھاوەڵانی پێغەمبەر محەممەد، کە داوای دادپەروەریی کۆمەڵایەتی دەکرد، دواتر دوور خرایەوەو لە غەریبی کۆچی دوایی کرد، ئەبوزەڕ کەسێک بوو لەبەر ڕاستگۆیی و حەقبێژییەکەی پێغەمبەر پێشبینی ئەوەی بۆ کردبوو کە بەتەنیا دەژی و بەتەنیا دەمرێ و بەتەنیا زیندوو دەکرێتەوە، ھەروەھا دەیفەرموو «مَا أَظَلَّتِ الْخَضْرَاءُ، وَلاَ أَقَلَّتِ الْغَبْرَاءُ عَلَی ذِی لَەْجَةٍ أَصْدَقَ مِنْ ابی ذَرّ» ئەمەش شایەتییەکی گەورەیە لەلایەن پێغەمبەرەوە بۆ ڕاستگۆیی ئەبوزەر و حەقبێژییەکەی.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٦٥٢ پۆل:ھاوەڵەکان
شیکاری و پەرەپێدانی کات بەسەربردنی نینتێندۆ
وێنۆک
کیتاب
کیتاب شارێکە لە پارێزگای قەشقەدەریا لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٤٣٫٩٦۱ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەشقەدەریا
ڕۆنو کامو
رۆنو کامو نووسەر، بیرەوەرینووس و وتارنووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس
خانقە
خانقە شارێکە لە پارێزگای خوارەزم لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٤٣٫۱٠٥ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای خوارەزم پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
ئامینە کاکەباوە
ئامینە کاکەباوە سیاسەتمەدارێکی بە ڕەچەڵەک کوردە کە لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە ئەندامی پەرلەمانی سوید بووە. ئامینە کاکەباوە لە دایک بووی ٦ کانوونی یەکەم ١٩٧٠ لە گوندی «تورجان»ی سەربە شاری سەقزی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لەدایکبوە. ئەو کاتێک دەبێتە ١٣ ساڵان پەیوەندی دەکات بە حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێرانوەو دەبێتە پێشمەرگە. ساڵی ١٩٩٢، ئامینە لە تەمەنی ١٩ ساڵاندا، کۆمەڵە بەجێدەھێڵێت و لە سوید دەبێتە پەنابەر، لەوێ وەک کچێکی کە خوێنەواری کەمەو نەچووەتە قوتابخانە، ئەژماردەکرێت. ساڵی ٢٠٠٥، لقی سویدی ڕێکخراوی فیمینستی فرەنسی بەناوی «نە لەشفرۆش و نە ستەمدیدە» دادەمەزرێنێت. ئەو ڕێکخراوە داکۆکی لە مافی کچانی کۆچبەرو پەراوێزنشینی سوید، دەکات.
ژیان
ئامینە، شەوانە دەخوێنێت و ڕۆژانە کاردەکات و ھاوکارییش بۆ خێزانە ھەشت کەسییەکەیان لە ئێران، دەنێرێتەوە. ئامینە کاکەباوە لە بەدەستھێنانی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە بواری ڕاوێژیی کۆمەڵایەتی و بڕوانامەی ماستەر لە فەلسەفە لە زانکۆی ستۆکھۆڵم سەرکەوتو بوو.
ئاودڕی بریستۆل
ئاودڕی بریستۆل (بە ئینگلیزی: Bristol Bay، بە زمانی یووپیکی ناوەندی: لیلگایاق) ناوی کەنداوێکە لە باکووری ئۆقیانووسی ئارام.
ئەو کەنداوە ڕۆژاوایی ترین قۆڵی دەریای بێرینگە.
چەند ڕووبار دەڕژێنە ئەو کەنداوە، لەوانە: .
٣٩٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ٩٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٧٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:ئەنگۆلا لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەنگۆلا
ژان-ئیڤ کۆلێت
ژان-ئیڤ کۆلێت نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
بڕیارنامەی ٩٦٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٩٦٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کۆماری فدرال یووگسلاڤیا (سربیا و مۆنتینیگرۆ). ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
ئافتەرمات
ئافتەرمات (ئینگلیزی: Aftermath) ئەلبومێکی ساوندتراکە بۆ فیلمی وار ستۆری تایبەت بە مارک جاکسن، کە نوسراوەتەوە و پێشکەشکراوە لەلایەن ئەیمی لی و دەیڤ ئێگەرەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ئەیمی لی پۆل:مۆسیقای ڕۆک پۆل:ئەلبومە مۆسیقییەکان
٣٩٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دوورکەوتنەوە لە عیشق
دوورکەوتنەوە لە عەشق زنجیرە دراماییەکەی تورکییە، باسی کێشەی نێوان دوو خێزان دەکات، خێزانی "شەھوارەکان" لە شاری "میدیات"، خێزانی "عەزیز بەگەکان" لە "ئەستەمبۆڵ". مەحسون کرمزگویل گۆرانیبێژ و ئەکتەری تورکی ڕۆڵی سەرەکی لەم زنجیرەیەدا دەبینێت بە ناوی "ھەزار". یەکێک لە کوڕەکانی "عەزیز بەگەکان" بە ناوی "ئاردا" لەلایەن کوڕی بنەماڵەی "ئەعزەم بەگ"ەوە دەکوژرێت، "ڕەسوڵ" حەز دەکات ئاگری ئەو کێشانە خۆشتربکات. بۆیە "ئاردا" دەکوژێت و لە پاشاندا تاوانی بێڕەوشتی دەدرێتە پاڵی. بەڵام لەلایەن خێزانی "عەزیز بەگەکان"ەوە ئەمە قبووڵ ناکرێت بە دوای بکوژی کوڕەکەیان دەگەرێن، براکەی ڕەسوڵ بە ناوی "جەلال" لە بری "ڕەسوڵ" دەچیتە بەندینخانەوە و داوای یەکێک لە کچەکانیان دەکەن بەناوی "زیلان" کە ھونەرمەند بەرەن سات ڕۆڵی دەبینێت. بەڵام مامی "ھەزار"، کە حوسەین ئەونی دانیاڵ بە ڕۆڵی "نزار" ڕۆڵ دەبینێت، حەز ناکات ئەو تاوانە بەو چارەسەرە کۆتایی بێت، بۆیە ھەوڵی تۆڵە کردنەوەی خۆی دەدات و دەزانێت کە تاوانبارەکە "ڕەسوڵ"ی برای "زیلان"ە... کێشەی دووەم ئەوەیە کە "ھەزار" حەزی لە کچێکی ترە بە ناوی "بورجو"، "بورجو" سکی لە "ھەزار" ھەیە، بەڵام ڕووداوەکان وا دەشکێنەوە کە "ھەزار" بە "بورجو" ئەڵێت ھەرشتێک پەیوەندی بە ئەوەوەیە لە ناوی ببات و لە ژیانیدا بێتە دەرەوە". بەڵام "بورجو" ھەر "ھەزار"ی خۆشدەوێت.
ھەردوو خێزان کۆمپانیای نەوتیان ھەیە و ھاتووچۆی وڵاتی عێراق دەکەن. ڕۆژێک ھەواڵ دەھێنرێت کە یەکێک لە شۆفێری تانکەرە نەوتەکان لەلایەن تیرۆرستانی عێراقەوە کوژراوە، بۆیە "ھەزار" ناچار دەبێت کە بەرەو عێراق بێت. لە پاش گەیشتنی بە عێراق لەلایەن تیرۆرستەکانەوە دەستبەسەر دەکرێت و کێشەکە قووڵتر دەبێتەوە وە پاشان "ھەزار" بەردەبێت و بەسەلامەتی دەگەڕێتەوە نێو خێزانەکەی پاشان ھەردوو عەشیرەت دەبن بە شەریک لە کۆمپانیا وە بەھۆی ئەوەوە چەندین کێشەیان بۆ دروست دەبیت لەلایەن "ڕەسول" و مامی "ھەزار" وە کێشەکە دەگاتە ئەو ڕادەیەی کە تەقە لەیەکتر دەکەن و لەو تەقە کردنە ھاوڕێیەکی خۆشەویستی جەسور گیان لەدەست دەدات و "ھەزار" بەسوکی بریندار دەبێت وە کاتیک جەسور باڕێک دەکاتەوە لە ڕۆژی کردنەوەکە "ڕەسوول" شوێنەکە دەتەقینیتەوە بەڵام کەسی تیادا نامرێت و پاشان ئاشکرا دەبێت کە "ڕەسول" شوێنەکەی تەقاندۆتەوە و "ئاردە"ی برای "ھەزار"ی کوشتووە وە پاشان ڕەوانەی زیندانی ھەتاھەتایی دەکرێت وە پاشان مناڵەکەی "بورجو" دەبێت وە پاشان لە ڕووداوێکی سەیارە "بورجو" دەمرێت بەڵام مناڵەکە سەلامەت دەردەچێت و "زیلان" دەزانێت مناڵی نابێت زۆری پێناخۆشە وە زۆر توڕە دەبێت وە بە "ھازار" و "زیلان" مناڵە گەورە دەکەن وە کێشەکانی نێوان "ھازار" و "زیلان" کۆتایی پێدێت بەم جۆرەش زنجیرەکە کوتایی دێت.
زانیاریی
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە تورکییەکان
زەڵێ
زەڵێ (Zellê، بە فارسی: زلی) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٠٩ کەس لە ٥١ بنەماڵەدا بووە.
ئاقتاش
ئاقتاش شارێکە لە پارێزگای سەمەرقەند لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٤۱٫٦۱٥ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سەمەرقەند
ئیگوشیک
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا
ئەبوو تاڵیب کوڕی عەبدولموتەڵیب
ئەبووتاڵیب عەبدومەناف کوڕی عەبدولموتەڵیب ئەبووتاڵیب کوڕی عەبدولموتەڵیب کوڕی ھاشمی کوڕی کینانە، نازناوی ئەبوتاڵیب لێنراوە، مامی و بەخێوکەری پێغەمبەر محەممەدە، باوکی چوارەمین خەلافەتی ڕاشدین عەلی کوڕی ئەبووتاڵیبە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مردووانی ٦١٩ پۆل:ھاوەڵەکان پۆل:بنەماڵەی محەممەد پۆل:لەدایکبووانی ٤٣٠ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٦ەم پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:خەڵکی مەککە
سەیفەدین خان غەفاری یۆرقوڵ
ژیاننامە
حاجی مەلا سەیفەدین خان غەفاری لە ئاوایی یۆرقوڵ سەر بە ناوچەی زێویە شارستانی سەقز لە دایک بوو. ئەو کوڕی فەتحعەلی خان کوڕی عەبدولغەفار سوڵتان، کوڕی یوسف سوڵتان، کوڕی حەسەنعەلی خان، کوڕی مستەفا خان، کوڕی عەباسقولی خان ئەردەڵانە کە لە کات و زەمانی خۆیدا حاکم و ئەمیری کوردستان ڕۆژھەڵات بووە. زۆربەی ژیانی خۆی بە فێرکاری و ئیمامەت و وەعز تەرخان دا و لە پێناو شەریعەتی ئیسلام خزمەتی بە خەڵک دەکرد. بە بڕوای خەڵک ئەو بێجگە لەوەی کە زانایێکی گەورە بوو، لە باری ڕۆحی و تەزکییە و عیرفان دا پلە و پایەی بەرزیێکی ھەبوو.
بەرھەمەکان
زۆربە کتێبە کانی سەیفەدین خان لە دوای پەنجا ساڵ لە کۆچی دوایی ئەو ھێشتا لە چاپ ندراوە.
ئاندرێ-ژۆزێف دوبوا
ئاندرێ-ژۆزێف دوبوا نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
٤٠١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کۆم بۆ دەم
قنگ بوو دەم لاناویکە بە ئەم مانا واتە دەرھێنانی ئەندامی نێرینە لە قنگی ھاوبەش دەر دینە و دەێنتە دەمی ھاوبەشی تر یان دەێنتە دەمی ھەر ئەو کەسە. (لە وینە کاندا دیارە) ئەم لاناوە لە دوای سالی ١٩٩٥ی زایێنی بە کار ھێنرا. ئەم کارە مەترسی تووش بوون بە چلک کردنی کوندامی ھەرسەکی ھەیە.
وێنۆک|[[مەڵیزا ڵورن کەسیکە کە لە فڵیمی پوڕن دا بە باشی قنگ بوو دەم ئەنجام دەدات ]] وێنۆک|قنگ بوو دەم.
سەرچاوەکان
پۆل:کرداری جنسی پۆل:پۆڕنۆگرافی
سیندێر
سیندێر یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل لە باشووری ڕۆژاوای دەریاچە و نیمچەدوورگەی بارۆیە.
درێژی ئەو ڕووبارە ٤٤ میلە (٧١ کیلۆمەتر)، لە ئیناکچاک و لە دروستکراوی بیرەوەری نیشتیمانی دەست پێ دەکات و دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا
سوپەر نینتێندۆ
وێنۆک
سوپەر نینتێندۆ یان سوپەر نینتێندۆ ئینتەرتەیمێنت سیستم کۆنسۆڵێکی ١٦-بیتی کە لەلایەن کۆمپانیای نینتێندۆوە بۆ ئەورووپا و ئەمریکای باکوور و ئوسترالیا و ئەمریکای باشوور لە نێوان ساڵانی ١٩٩٠ بۆ ١٩٩٣ بڵاوکرایەوە. لە ژاپۆن و باشووری ئاسیا ئەم کۆنسۆڵە لە ژێر ناوی Super Family Computer یان Super Famicom (بە یابانی: スーパーファミコン) بڵاوکرایەوە. ئەم کۆنسۆڵە بەھۆی ھێزی گرافیکی زۆر بەرز و ھەروەھا یاری جۆراوجۆر و دیزاینە سەرنجڕاکێشەکەیەوە ستایشی زۆری لێکرا و بووە پڕفرۆشترین کۆنسۆلی ١٦-بیتی. ئەم وەشانەی ئەم کۆنسۆڵە کە لە ساڵی ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە پشتگیری لە سیستەمی کارپێکردنی لینوکس دەکات. ڕکابەری ئەم کۆنسۆڵە پلەیستەیشن کلاسیکە. ئەم کۆنسۆڵە ٥ ملیۆن دانەی لێ فرۆشراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:کۆنسڵی یارییە ڤیدیۆییەکانی ماڵەوە
٤٠٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئانژێل کوستێر
ئانژێل کوستێر ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦
سەرسووڵ
سەرسووڵ (Sersûll، بە فارسی: سرسول) گوندێکە لە بەخشی نەمەشیر لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٣٠ کەس لە ٣١ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
پەرکەند
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای تاشکەند
چیمبای
چیمبای شارێکە لە پارێزگای قەرەقاڵپاغستان لە وڵاتی ئۆزبەکستان. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٠دا ٣٩٫٧٨٠ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای قەرەقاڵپاغستان پۆل:شارەکانی ئۆزبەکستان
کڤیچاک
alt=|وێنۆک|ڕووباری کڤیچێک
کڤیچێکیەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووبارەکانی ئالاسکا
بڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٤ پۆل:قوبرس لە ١٩٩٤
گرووپی ٢٠
گرووپی ٢١ یان گرووپی ٢٠ گرووپێک تێکەڵ لە وەزیرانی ئابووری و دارایی و بەڕێوەبەرانی بانکە ناوەندییەکانی بیست وڵاتی جیھانە. ئەم گرووپە تێکەڵە لە بەھێزترین وڵاتانی جیھان کە ٨٥٪ ئابووری جیھانیان لە دەست دایە. یەکەمین کۆبوونەوەی گرووپی ٢٠ لە ساڵی ١٩٩٩ لە بەرلین لە دوای قەیرانی دارایی ئاسیا لە ساڵی ١٩٩٧ ئەنجامدرا. چونکە ئەم قەیرانە کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر زۆربەی وڵاتانی جیھان ھەبوو. لە کۆبوونەوەکانی دەستپێکی گرووپی بیستدا، تەنھا وەزیرانی ئابوری و سەرۆکی بانکە ناوەندییەکان بەشداریان کرد؛ بەڵام دوای قەیرانی دارایی ساڵی ٢٠٠٧–٢٠٠٨، گرووپی ٢٠ کۆبوونەوەیەکی بەپەلەیان بە ئامادەبوونی سەرۆک و سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی ئەندام ڕێکخست، کە لەوکاتەوە بەم شێوەیە بەردەوام بووە.
ئەندامان
ئەم گرووپە لە وڵاتانی ژێرەوە پێکھاتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گرووپی بیست پۆل:ڕێکخراوە نێونەتەوەیییەکان پۆل:ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە ئابوورییەکان
پۆل:ڕێکخراوە نێونەتەوەیییە ئابوورییەکان پۆل:وڵاتانی گرووپی بیست
زاری پیۆنگئان
زاری پیۆنگئان (평안도 사투리)، لەلایەکی ترەوە باکووری-ڕۆژئاوای کۆری (서북 방언 - 西北方言)، زارێکی کۆریایە لە باکووری-ڕۆژئاواوی نیمچەدوورگەی کۆریا و هاوسێیە لەگەڵ چین.
٤٠٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
زاری پیۆنگئان
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زارەکانی کۆری پۆل:زمانی کۆری لە کۆریای باکوور پۆل:شێوەزارەکانی کۆری پۆل:زمانەکانی کۆریای باکوور
پەپوولە (کۆوار)
گۆڤارێکی ڕۆشنبیری پەروەردەیی زانستی مانگانەی منداڵانە، لە لایەن منداڵپارێزی کوردستان لە شاری سلێمانی دەردەچێت. یەکەمین ژمارەی گۆڤاری پەپوولە لە بەھاری ساڵی ١٩٩٢ دا دەرچووە. ئەم گۆڤارە لە لایەن ستافێکی کارامە و لێھاتوو لە بواری منداڵاندا بەڕێوە دەبرێت ، بەردەوامە. ھەموو مانگێک لەکاتی دیاریی کراودا دەردەچێت و دەگاتە دەست منداڵان و خوێنەرانی گۆڤارەکە.
مێژووى دروست بوونى گۆڤارى پەپوولە
لە پاییزی ساڵی١٩٩١ لە مانگی تشرینی دووەمدا لە لایەن خاتوو (ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد) و بیرۆکەی دروستبوونی ئەم گۆڤارە دەرکراوە. لە لایەن کۆمەڵێک رۆشنبیرو ھونەرمەندی کوردەوە سەرچاوەی دروست بوون و بڵاو بوونەوەی گۆڤارەکە سەریھەڵدا. کە بریتیبوون لە:
گۆڤارەکە چەندین ستافی گۆڕیوە، لە ساڵی ١٩٩٨ جارێکی تر دەستی کردۆتەوە بە بڵاو کردنەوەی بەرھەمەکانی و تا ئێستا بەشێوازێکی زۆر مۆدێرن و جوان و بەنرخ بڵاو دەکرێتەوە
..... بەشی ھونەری:.....
سەرچاوە
پێگەی گۆڤاری پەپولە لە منداڵپارێزی کوردستان:
http://www.ksc-kcf.org/
[(گۆڤاری پەپوولە)]
پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی کوردی
سیستمی ژماراڵ
264px|وێنۆک|ژمارەگەلی نووسراو بە سیستمگەلی ژماراڵی جیاواز.
ژماراڵ لە زمانەوانیدا ھەمان وشارەیە، وشەیەک بۆ دەربڕینی چەندایەتییەکی ژمارەکی. لە ماتماتیکدا وشە نییە، سیمبۆلە، بەڵام ھەمان کار دەکا. بۆ وێنە 6 (عەرەبی) و VI (ڕۆمی) و 110 (دوویی) سێ ژماراڵی جیاوازن بۆ نواندنی ژمارەی شەش.
سەرچاوەکان
پۆل:سیستمەکانی نووسین
سێجۆنگی مەزن
پاشا "سێجۆنگی مەزن"ی جۆسۆن، لە ١٥ی مەیی ١٣٩٧ لەدایکبووە لە ھانسۆنگ، شانشینی جۆسۆن وە لە ٨ی ئاپریلی ١٤٥٠ لە ھانسۆنگ، جۆسۆن مردووە. چوارەم پاشای خانەدانی جۆسۆن بوو، سێیەم کوڕی پاشا تایجۆنگ و شاژن مین بوو.
پاشا سێجۆنگ بە کارەکانی لە بەرەو پێشبردنی زانست و تەکنەلۆژیا و ناساندن و پەرەپێدانی ئابووریزانی، سەربازی ناسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سێجۆنگی مەزن پۆل:فەرمانڕەواکانی جۆسۆن پۆل:بوداییەکان کۆریا پۆل:لەدایکبووانی ١٣٩٧ پۆل:مردووانی ١٤٥٠
پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٥یەم پۆل:خەڵکی سێئول
عەلی قەرەداغی
عەلی محیەدین قەرەداغی لەدایکبووی ساڵی ١٩٤٩ لە ناوچەی قەرەداغ سەر بەپارێزگای سلێمانی، عەلی قەرەداغی لە ئێستادا ئەمینداری گشتی یەکێتیی زانایانیی موسڵمانانە ھاوکاتیش سەرۆکی دەزگای ڕابیتەی ئیسلامیی کوردە لە باشووری کوردستان، عەلی قەردەاغی خاوەنی ڕەگەزنامەی وڵاتی قەتەریشە، لە ساڵی ٢٠٠٨ زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی (سلێمانی) لە لایەن ئەوەوە کرایەوە ، عەلی قەرەداغی جگە لە شارەزایی خۆی لەبابەتی ئاینی شارەزای ھزری سیاسیی و ئابووریشە.
بەرھەمەکان
عەلی قەرداغی چەندین کتێبی نووسیوە لەوانە:
=سەرچاوەکان=
پۆل:خەڵکی قەرەداغ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩ پۆل:ئیسلامییەکانی کورد پۆل:موسڵمانە سوننەکان پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان پۆل:ئابووری ئیسلامی پۆل:زیندووان پۆل:سوننە
کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩
کۆپا ئەمەریکای ٢٠١٩ دەبێتە ٤٦ەمین پاڵەوانیەتی لە زنجیرە پاڵەوانیەتەکانی کۆپا ئەمریکا کە چوار ساڵ جارێک ئەنجامدەدرێت. پاڵەوانیەتەکە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەمریکای باشوور (کۆنیمبول)ەوە سەرپەرشتی دەکرێت. پاڵەوانیەتیەکە لە وڵاتی بەڕازیل بەڕێوەدەچێت. ھەڵبژاردەی چیلی براوەی دوو پاڵەوانیەتی پێشوو بوونە لە ساڵانی ٢٠١٥ و ٢٠١٦.
میوانداری پاڵاوتنەکە، بەڕازیل، توانییان بۆ جاری نۆهەم پاڵاوتنەکە بەرز بکەنەوە دوای بردنەوەیان لە هەڵبژاردەی پێرو بە ئەنجامی ٣-١ لە یاری کۆتاییدا. ئەرژەنتین پلەی سێهەمییان وەرگرت بە بردنەوەیان لە هەڵبژاردەی چیلی بە ئەنجامی ٢-١.
وڵاتی خانەخوێ
لە سەرەتادا وادانرابوو کە چیلی خانەخوێی ئەم پاڵەوانیەتە بکات، و بەڕازیل خانەخوێی کۆپا ئەمەریکای ٢٠١٥ بێت. ئەم بڕیارەش بەھۆی ئەوەیە کە یەکێتی کۆنیمبۆل بەپێی ڕیزبەندی ئەلفوبێ وڵاتی خانەخوێ دیاردەکات. دواتر بەھۆی ئەنجامدانی سێ پاڵەوانیەتی گەورەی وەک جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣، جامی جیھانی ٢٠١٤ و ئۆڵۆمپیاتی ھاوینەی ٢٠١٦ لە وڵاتەکە، بەڕازیل لە میوانداریکردنی پاڵەوانیەتەکەدا کشایەوە. دوای کۆبوونەوە، یەکێتیەکانی تۆپی پێی بەڕازیل و چیلی لەسەر ئەوە ڕێکەوتن کەوا ساڵی خانەخوێیی پاڵەوانیەتەکەیان بگۆڕنەوە ، بەڕازیل خانەخوێیی ٢٠١٩ و چیلی ٢٠١٥ بێت. ئەم ڕێکەوتنە ھەر لە ساڵی ٢٠١٢ەوە لەلایەن یەکێتی کۆنیمبۆلەوە قبووڵ کرا.
کۆپا ئەمەریکای ٢٠١٩ دوایین کۆپا ئەمریکا دەبێت کەوا لە ساڵانی ژمارە تاک ئەنجامبدرێت بە ١٢ تیمەوە. لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە، پاڵەوانیەتەکە لە ھەمان ساڵەکانی پاڵەوانیەتەکانی یۆرۆ دەکرێت و ژمارەی تیمەکان دەبێتە ١٦ تیم.
تیمە بەشداربووەکان
بەدەر لە دە تیمی کیشوەرەکانی ئەمریکا کەوا بەشداریکردنیان ئاساییە، کۆنیمبۆل بڕیاریدابوو کەوا پاڵەوانیەتەکی پێکھاتوو لە ١٦ تیم درووستبکات بە بانگھێشتکردنی شەش تیمی دەرەوەی کیشوەرەکە. لە ١٦ی مارسی ٢٠١٨دا، کۆنیمۆل ڕایگەیاند کەوا سێ تیمی یەکێتی کۆنکەکاف و سێ تیمی یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا بۆ بەشداریکردن لە پاڵەوانیەتی کۆپا ئەمەریکای ٢٠١٨ بانھگێشت دەکرێن. لە ١٤ی نیسانی ٢٠١٨دا، ڕاگەیەنرا کەوا قەتەڕ، خانەخوێی مۆندیالی ٢٠٢٢، داوەتنامەی بەشداریکردنی لە پاڵەوانیەتەکەی قبووڵ کردووە.
لە ١٤ی مایسی ٢٠١٨دا، بڕیاری کۆتاییان لەسەر پاڵەوانیەتەکەدا کە تێیدا ھاتبوو تەنھا ١٢ تیم بەشداردەبێت و دوو تیمی لە ئاسیاوە تێدا دەبێت کە تیمەکانی قەتەڕ و یابان دەبن. ھەردوو تیمەکە توانیبوویان خۆیان بگەیننە یاری کۆتایی جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١٩، کە تێیدا قەتەڕ توانیبووی ببێتە پاڵەوان. بەشداریەکەی قەتەڕ لە پاڵەوانیەتەکەدا دەیانکەتە یەکەمین تیمی عەرەبی کە یاری لە پاڵەوانیەکەدا بکەن، لەکاتێکدا یابان دووەم بەشداریان لە خولەکەدا دەبێت، دوای ئەوەی یەکەم جاریان لە ساڵی ١٩٩٩ بوو. ھەروەھا ئەم کۆپا ئەمەریکایە، یەکەم کۆپا ئەمریکا دەبێت کەوا ھیچ تیمێکی ئەمریکا باکوور "کۆنکەکاف" لەخۆ نەگرێت دوای ئەوەی بڕیاردرا کە تیمەکانیان لە پاڵەوانیەتی ٢٠٢٠ بانگھێشت بکرێت. دیارترین وڵاتەکانی ئەمەریکای باکوور بریتی بوون لە مەکسیک و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کە ساڵی ٢٠١٦ خانەخوێش بوون.
یاریگاکان
لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨، ناوی یاریگاکان بۆ میوانداریکردنی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩ لەلایەن سەرۆکی یەکێتی تۆپی پێی بەڕازیلەوە ئاشکرا کران. تێیدا پێنچ شار بۆ میوانداریکردنی پاڵەوانیەتەکە ھەڵبژێردراون. یاری یەکەم لە یاریگای مۆرومبی لە ساو پاولۆ ئەنجامدەرێت. یاری کۆتاییش لە یاریگای ماڕاکانای بەناوبانگ ئەنجامدەدرێت.
لیستی یاریگاکان و شارەکانی کە یاریگاکانیان لەخۆ گرتووە:
تیروپشک
تیروپشک بۆ گروپەکانی کۆپا ئەمەریکای ٢٠١٩، لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩دا ئەنجام درا لە ڕیۆ دی جانیرۆ، بەڕازیل. ھەر ١٢ تیم دابەشکرابوونە سەر چوار ئاست، وەک لە خوارەوەدا ھەیە. بنەمای سەرەکی ئەم ئاستانە لەسەر ڕیزبەندی مانگانەی فیفادا دانراوە، جگە لە وڵاتی خانەخوێ (بەڕازیل) کە ھەمیشە لە ئاستی یەکەمدا دەبێت، و بڕیارەکە بۆ پاڵەوانیەتەکانی داھاتووش جێبەجێدەکرێت.
ھوود
هوود ‌کوری عەبوود کوری رەعیا کوری خولەد کوری عاد کوری عاوش کوری ئیرەم کوری سام کوری پێغەمبەر نووحە.
گه‌لی عاد به‌ درووستكرنی كۆشكی به‌رز به‌ناوبانگ بوون... شانازییان به‌ كردنه‌وه‌ی كۆشك و ته‌لاری زۆر به‌رزو جوان به‌سه‌ر یه‌كدا ده‌كرد... قورئان ده‌فه‌رموێ ئه‌و كۆشكه‌كانه‌ له‌( ئه‌حقاف) بوون، مێژوونووسانیش ده‌ڵێن ئه‌حقاف كه‌وتۆته‌ نێوان( یه‌مه‌ن) و (عوممان)وه‌... گه‌لی عاد زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندانه‌ ژیانیانیان به‌سه‌ر بردووه‌... خاكێكی سه‌وزو جوانیان هه‌بووه‌... مناڵی زۆریان هه‌بووه‌... ئه‌سپ و وشترو مه‌ڕوماڵاتیان ده‌شت و ده‌ریان پڕكردووه‌... به‌ڵام گه‌لی عاد خوای په‌روه‌ردگار ‌یان نه‌ده‌ناسی و سوپاسی خوای گه‌وره‌یان له‌سه‌ر ئه‌و هه‌موو رزق و رۆزییه‌ نه‌ده‌كرد، خۆیان له‌ به‌رد بتیان دروست ده‌كردو ده‌یانپه‌رست، سێ بتیان هه‌بوو به‌ناوی(صداء) و (صمود)و ( هباء) لێیان ده‌پاڕانه‌وه‌و داوای رزق و رۆزییان لێده‌كردن.