cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئەحمەندە
ئەحمەندە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھێرۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ناحیەی باوەخۆشێن
ناو
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی باوەخۆشێنە، ناوی باوەخۆشێن تا ئێستا یەکلایی نەبوەتەوە کە ئایا ناوەکەی لە چیەوە وەرگیراوە و لەلایەن کێوە ئاوەدان کراوەتەوە.
ئەحمەندە
جوگرافیا
ئەحمەندە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی بەرد و لە باشوور لەگەڵ گوندی بێناسە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سیوەڵە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاوەکە.
ناحیەی باوەخۆشێن
جوگرافیا
ناحیەی باوەخۆشێن ھاوسنوورە لەگەڵ؛ لە باکوورەوە ناحیەی زەڕایەن، لە باشوورەوە ناحیەی شێخ تەویل، لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی دەربەندیخان، لە ڕۆژاواوە ناحیەی سێوسێنان.
ئەحمەندە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ناحیەی باوەخۆشێن
مێژوو
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی [[قەزای دەربەندیخان لە ساڵی ۱۹۷۱دا]]
کارگێڕی
١٠ گوند سەر بە ناحیەی باوەخۆشێنە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
لی جونگ ھا
لی جونگ ها (بە ئینگلیزی:Lee Jung ha) ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە. بە ڕۆڵەکانی لە زنجیرەکانی وەک Rookie Historian Goo Hae-ryung و Run On و Nevertheless ناسراوە.
ژیاننامە و پیشە
لە ٢٣ـی شوباتی ١٩٩٨ لە کۆریای باشوور لەدایکبووە. لە ڕۆژانی خوێندندا حەزی لە کاری نواندن بووە لەسەر شانۆ. هەر لەو ساڵەدا کاری نواندنی کرد و بۆ یەکەمجار لە زنجیرەی وێبی Heart Attack Warming دەرکەوت. هەروەها ئاودیشنی بۆ فیلمی The Unit کردووە. دواتر لە چەندین زنجیرەی وەک Run On و Rookie Historian Goo Hae-ryung و Nevertheless بەشداری کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨ پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:کوڕە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن
ناتالیا پۆنس دی لیۆن
ھێرش
ناتالیا دی لیۆن، دەگەڕێتەوە بۆ پایتەخت، دوای ئەوەی ماوەیەک لە لەندەن ژیا بەمبەستی خوێندنی زمانی ئینگلیزی ھەروەھا لەوێ لە ڕێستوورانتێک کاری گارسۆنی دەکرد. کاتێک گەڕایەوە بۆ کۆڵۆمبیا، لەگەڵ دایکی دەستیکرد بەکارکردن، کە درووستکردنی جلی فەرمی قوتابخانەکان بوو. بەشێوەیەکی چاوەڕواننەکراو، لە ڕۆژی ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤، لەلایەن جۆناتان ڤێگا لیترێک لە ئەسید دەپرژێتە سەر ڕووخساری ناتالیا، ئەمەش لەوکاتەی کە ناتالیا سەردانی دایکی دەکرد لە سانتا باربارا. جۆناتان ڤێگا، دراوسێیەکی کۆنی ناتالیا بووە، کەبەپێی ڕاپۆرتەکان ناوبراو ئەو کارەی کردووە لەدوای ئەوەی ناتالیا داواکاری ئەوی ڕەتکردۆتەوە بۆ درووستکردنی پەیوەندی خۆشەویستی. ٢٤٪ جەستەی ناتالیا سووتا لەکاتی ھێرشەکە. ناتالیا ٣٧ نەشتەرگەری کردووە بۆ ڕووخسار و جەستەی لەوەتەی ھێرشەکەی کراوەتەسەر.
یاسای نوێ
وێنۆک|ناتالیا لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی، ٢٠١٧. کەیسەکەی ناتالیا یەکەم کەیسی وڵاتەکە نەبوو، بەپێی ڕاپۆرتەکان ئەوا کۆلۆمبیا یەکێکە لەو وڵاتانەی کەزۆرترین ھێرشی ئەسیدی تێدا ڕوودەدات لەجیھان. لەگەڵ ئەوەشدا، یاسایەکی کاریگەر نەبووە ھەتاکوو ناتالیا کەمپەینێکی سازکرد ڕێک دوای مانگێک لە ھێرشەکە. یاسا نوێیەکە کە ھەر بەناوی ناتالیاوە کراوە، کە ھێرشکردن بە ئەسید وەک تاوانێکی تایبەت ھەژمار دەکرێت کە سزای بەندکردنی ھەیە تاکوو سنووری٥٠ ساڵ لە زیندان. ھەروەھا یاساکە قەرەبووی بۆ کەسی قوربانی تێدایە، بۆ چارەسەری پزیشکی و نەشتەرگەری و چارەسەری دەروونی. ناتالیا دوای دەرچوونی یاساکە، ھیوای ئەوەی ئەوەی خواست کە یاساکە ببێتە ڕێگرێک لەبەردەم ئەوانەی کە دەیانەوێت ھێرشی ئەسید بکەن.
ڕووماڵی میدیایی
ناتالیا دی لیۆن ئازایانە قسەی بۆ میدیا و ڕای گشتی دەکرد لەکاتی درووستکردنی کەمپەینەکەی ئەوا بە ماسکێکەوە دەرکەوت، دواتر بڕیاریدا کە ڕووخساری خۆی نیشانبدات کاتێک لە نیسانی ٢٠١٥، کتێبێک لەسەر ژیانی خۆی بەناونیشانی ژیانەوەی ناتالیا پۆنس دی لیۆن "renacimiento de Natalia Ponce de León" بڵاوکرایەوە.
کۆنستانتین پۆبێدۆنۆستێڤ
وێنۆک|کۆنستانتین پۆبێدۆنۆستێڤ (١٨٢٧–١٩٠٧) کۆنستانتین پترۆڤیچ پۆبێدۆنۆستێڤ (بە ڕووسی: Константи́н Петро́вич Победоно́сцев٣٠; تشرینی دووەمی ١٨٢٧ – ٢٣ی ئازاری ١٩٠٧)یاساناس و دەوڵەتمەدار و ڕاوێژکاری سێ تزاری ڕووسی بووە. ئەو بوو بە وتەبێژی سەرەکی بۆ ھەڵوێستە کۆنەپەرستانەکان و زەبر و زەنگی سیاسەتی ئیمپراتۆری لە سەردەمی ئەلێکساندەری سێیەمی ڕووسیا (١٨٨١–١٨٩٤)، لە نێوان ساڵانی ١٨٨٠ و ١٩٠٥دا پۆستی ئۆبەر-پرۆکیتۆری پیرۆزترین سینۆدی بەدەستەوە بوو ئەو بەرپرسە ڕووسییەی کە غەیرە ڕۆحانییە و سەرپەرشتی کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕووسی دەکرد.
نووسینەکانی لەسەر سیاسەت و یاسا و ھونەر و کولتوور جەختیان لەسەر توخمە ئەرێنییەکەی یەکگرتنەوەی ڕۆحی و عەلمانی ڕووسیا لەگەڵ قبوڵکردنی ئایینی مەسیحی کردەوە. ناوبراو ھۆشداریدا لە توخمە نەرێنییەکەی ڕووسیا و بزووتنەوە دیموکراسی و لیبراڵەکانی وەک دوژمنی یەکێتی نەتەوەیی و ئایینی گەلی ڕووسیا نیشان دا. پۆبێدۆنۆستێڤ دەڵێت بەدەستھێنانی کۆمەڵگەیەکی ھاوسەنگ بەو مانایە بوو کە بەرپرسیارێتییەکی بەکۆمەڵ ھەیە بۆ بەرزڕاگرتنی یەکێتی سیاسی و ئایینی، ھەربۆیە چاودێریکردنی وردی ڕەفتار و بیرکردنەوەی ڕووسیا پێویستییەک بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٧ پۆل:مردووانی ١٩٠٧ پۆل:سیناتۆرەکانی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا پۆل:فەیلەسوفانی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا
بەندەری ئیلات
بەندەری ئیلات (بە عیبری: נמל אילת) تاکە بەندەری ئیسرائیلە لەسەر دەریای سوور، دەکەوێتە سەر لووتکەی باکووری کەنداوی عەقەبە.
مێژوو
بەندەری ئیلات لە ساڵی ١٩٥٢ ڕاگەیەندرا، و لە نێوان ساڵانی ١٩٥٢–٥٦ دروست کرا. ئەمڕۆ بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ بازرگانیکردن لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی دوور بەکاردێت. ڕێگە بە کەشتییە ئیسرائیلییەکان دەدات بگەنە زەریای ھیندی بەبێ ئەوەی پێویست بکات بە کەشتی سوێسدا بڕۆن.
گەمارۆدانی دەریایی میسر لە گەرووی تیران کە کۆنترۆڵی چوونە ژوورەوە بۆ ئیلات دەکات، بە شێوەیەکی بەرچاو لە ڕووداوەکاندا دەرکەوت کە بووە ھۆی دوو ململانێی گەورەی عەرەب و ئیسرائیل: شەڕی سینا و جەنگی شەش ڕۆژە.
پاراستنی ژینگە
بەھۆی نیگەرانی ژینگەیییەوە، دەسەڵاتی بەندەری ئیلات ملیۆنان دۆلاری خەرج کرد بۆ دروستکردنی بارھەڵگرێک کە ڕێگری دەکات لە بڵاوبوونەوەی تۆزی فۆسفات بۆ ناو دەریا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیلات پۆل:بەندەرەکانی ئیسرائیل
گورزەیی
گورزەیی گوندێکە دەکەوێتە شارۆچکەی پردێ سەر بە پارێزگای کەرکووک
جوگرافیا
دێی گورزەیی کەوتووەتە ناحیەی پردێ، سەر بە پاریزگای کەرکووک. لە بناری زورگی کانی دوومەڵانە، لە دەشتی ساڵەیی.
ناو
گورزەیی پاڵانیشی لەگەڵدا وتراوە، یا سەردەمێک ناوی دێیکە (پاڵانی) بووە و لەوەدوا گورزەیی ناونراوە.
دەوترێ وشەی گورزەیی لە گورز گورزانی یان لە گورگ زاییوە ھاتووە، ئەمە ھەر قسێکە وتراوە و بیستراوە بێ ھیچ سەرچاوەیەک.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گوندەکانی پردێ
دویسبورگ
دویسبورگ شارێکە لە ئەڵمانیا لە ویلایەتی باکووری ڕاین لەو شوێنەیە کە ڕاین و ڕووباری ڕور بەرامبەر یەکن، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٥٠٠،٠٠٠ خەملێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارە ئیمپراتۆرییە ئازادەکان پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ڕاین پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئەڵمانیا پۆل:پارێزگای ڕاین پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک
١٩٦٠ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی سالی ١٩٥٩ لە نەرویژ
قەراغاج، بەکشلوچای
قەراغاج گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
قەراغاج ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
دەستەی سوێندخۆران
وێنۆک|جێگەی دەستەی سوێندخۆران لە دادگایەکی ئەمریکایی [[شاری پێرشینگ، نێڤادا]] وێنۆک|وێنەی کێشراوەی دەستەیەکی سوێندخۆری بریتانیایی لە ساڵی ۱۸۶۱ دەستەی سوێندخۆران یان دەستەی ژووری کۆمەڵێ کەسی سوێندخواردوون کە لە دادگایەک سەرقاڵ دەبن بە پێشکەشکردنی فەرمی بڕیارێکی بێ لایەنە (دۆزینەوەی ڕاستی و درووستی لە پرسێکی دادوەری) یان بۆ دەستنیشان کردنی سزا یان دادوەری کردن. لە سەردەمی مودێڕندا دەور و ڕۆڵی دەستەی سوێندخۆران لە دادگا دەرخستنی تاوانباربوون یان تاوانبارنەبوونی کەسێکە کە پێدەچێت تاوانبار بێت یان تاوانێکی بەسەردا سەپاوە. بە پێی یاسا لە زۆر وڵاتدا دەنگی دەستەی سوێندخۆران بایەخێکی تەوەری زۆرینەییان نییە لە دەنگدانا و ڕێڕەوی دەرکردنی بڕیار هەتاکوو هاوڕابوونی گشت ئەندامەکان ئەخایەنێت.
داری قەلان
داری قەلان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
داری قەلان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ ھەڵەبجەی تازە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قلیجە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی کەوەی جوخ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی یەخشی سەروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بای وەرزی
بای وەرزی جۆرێکە لە با کە بەھۆی بارودۆخی پەستانی بەرگەھەواوە دروست دەبێت کە گۆڕانکاری گەورە لە نێوان وەرزی ھاوین و وەرزی زستاندا بەسەردا دێت.
دێکە (فیلم)
فیلمی گوندەکە (بە ئینگلیزی: The Village) یا دێکە فیلمێکی ترسێنەری ئەمەریکییە کە لە سالی ٢٠٠٤دا بەرھەم ھاتووە. فیلمەکە لە نووسین و دەرھێنانی م. نایت شیامالانە و مۆسیقاکەشی بەرھەمی جەیمس نیوتن ھواردە.
بای وەرزی
بای وەرزی لە ھەندێک کاتدا بەسەر ئەو ناوچانەدا ھەڵدەکات کە لە ناوچە خولگەییەکاندا قەتیس کراون. بای وەرزی بە بارانبارینی زۆر لە ھاویندا و وشکبوونەوەی زۆربەی ھەڵکردنیان لە زستاندا و بە ئاراستە جیاوازەکانی لە ھەردوو وەرزەکەدا دەناسرێتەوە.
دێکە (فیلم)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤ پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ٢٠٠٤ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە سەدەی ١٩ داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە پەنسێلڤانیا داندراون
بای وەرزی
سەرچاوەکان
پۆل:لافاو پۆل:مەترسییەکانی کەشوهەوا پۆل:با پۆل:مەترسییەکانی کەشوھەوا
قەرەجالو، نازی
قەرەجالو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
قەرەجالو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
دواھەمین ھەناری دونیا
دواھەمین ھەناری دونیا ڕۆمانێکی بەختیار عەلییە، ڕۆمانەکە لە ساڵی ٢٠٠٢دا بڵاوکرایەوە. لە ساڵی ٢٠٠٣دا، خەڵاتی باشترین ڕۆمانی وەرگرت لە فێستیڤاڵی گەلاوێژ لە سلێمانی.
کورتەی ڕۆمانەکە
لەسەر کەشتییەک بۆئەوەی بیبات بۆ خۆراوا لەگەڵ چەند پەنابەرێکدا، موزەفەری سوبحدەم چیرۆکەکەی دەگێڕێتەوە. کە پێشمەرگەیەکی پلەبەرز بوو، کە جارێکیان سەرکردەیەکی شۆڕشگێڕی ڕزگارکرد و دەورەدران بە سوپاکانی ڕژێمەوە. بیستویەک ساڵ بە دیلی بەسەردەبات، لە ناوەڕاستی سەحرادا.
کە ئازاد دەبێتەوە، دەستدەکات بە گەشتێکی دوورودرێژ بۆ ئەوەی بزانێت چی بەسەر وڵاتەکەیدا ھاتووە. گەشتێک بەناو چیرۆک، نھێنی، و بەناو خەڵک کە یارمەتیی دەدەن بۆ دۆزینەوەی کوڕە ونبووەکەی. گەشتێک کە لە کۆتاییدا بە ڕێگایەکیدا دەبات کە ھەزارانی دیکە پێش ئەو بڕیویانە ئەویش ڕێگای دەریای سپییە بۆ خۆراوا.
وەرگێڕانەکان
دواھەمین ھەناری دونیا تا ئێستا بە زمانی کوردی کورمانجی، ئەڵمانی، عەرەبی، فارسی و فەڕەنسی،ئیتالی بڵاو کراوەتەوە. بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە زمانی ئینگلیزی بڵاوبێتەوە.
ئەم ڕۆمانە تا ئێستا لە لایەن سێ وەرگێڕی جیاوازەوە کە بریتین لە (مەریوان ھەڵەبجەیی، ڕەزا کەریم موجاور و ئارەش سەنجابی) وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فارسی.
فارسی (آخرین انار دنیا)، ٢٠٠٩
ئەم وەرگێڕانە یەکەم وەرگێڕان بوو بۆ کتێبەکە. لەلایەن ئارەش سنجابییەوە وەرگێڕدرایە سەر زمانی فارسی لە ساڵی ٢٠٠٩دا. وەرگێڕانەکە لەلایەن نشر افرازەوە کاری بڵاوکردنەوەی بۆکرا و لە شاری تاران بڵاوکرایەوە. کتێبەکە پێکھاتووە لە ٣٣٩ لاپەڕە.
زەیدکەندی
زەیدکەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
دواھەمین ھەناری دونیا
ئەڵمانی (Der letzte Granatapfel)، ٢٠١٦
ئەم وەرگێڕانە ئەڵمانییە لەلایەن وەرگێڕی کورد ڕاوێژ سەلیم و خانمە وەرگێڕی ئەڵمانی ئوتە کانتێرا لانگ کاری وەرگێڕانی بۆکراوە. لە ساڵی ٢٠١٦دا، لە ئەڵمانیا لەچاپدراوە و لەلایەن دەزگای یۆنیۆنسفێرلاگی ئەڵمانییەوە کاری دابەشکردنی بۆکراوە. کۆی لاپەڕەکانی ئەم وەرگێڕانە ٣٥٢ لاپەڕەیە.
شێوەزاری کورمانجی (Hinara Dawî ya Dinyayê)، ٢٠١٧
لە ساڵی ٢٠١٧دا، کتێبەکە وەرگێڕدرایە سەر شێوەزاری کورمانجی لەلایەن بەسام مستەفاوە و لەلایەن دەزگای ئاڤێستاوە بڵاوەکرایەوە لە تورکیا و شارەکانی باکوری کوردستان. پێکھاتووە لە ٣٥٢ لاپەڕە.
زەیدکەندی
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
دواھەمین ھەناری دونیا
عەرەبی (آخرُ رمان الدنیا)، ٢٠١٨
ئەم وەرگێڕانەیان لەلایەن نووسەر و وەرگێڕی میسری غەسان حەمدانەوە بوو کە لە ساڵی ٢٠١٨دا بڵاویکردەوە. غەسان حەمدان وەرگێڕانەکەی لە فارسییەوە کردووە بۆ عەرەبی و پێکدێت لە ٣٨٢ لاپەڕە.
عەرەبی (آخر رمَّانات العَالم)، ٢٠١٨
لە ساڵی ٢٠١٨دا، دووبارە ڕۆمانەکە بە عەرەبی لەلایەن ئیبراھیم خەلیل و عەبدوڵڵا شەیخۆوە بڵاوبۆوە.
فەڕەنسی (Le dernier grenadier du monde)، ٢٠١٩
وەرگێڕانەکە لەلایەن خاتوو ساندرین ترایدیاوە لە کوردییەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فەڕەنسی و لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن دەزگای "میتالیێ"وە بڵاوکراوەتەوە. وەرگێڕانی ڕۆمانەکە ٢ ساڵی پێچووە و پێکھاتووە لە ٢٢٠ لاپەڕە. ھاوکات ئەمە یەکەمین ڕۆمانی بەختیار عەلییە کە بکرێت بە فەڕەنسی.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:کتێبەکانی بەختیار عەلی
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
لیبێریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
جەنەت غەزی
جەنەت غەزی ژنە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی عێراقییە، جێگری بەڕێوبەری ڕێکخراوی ئازادی ژنانی عێراقییە. جەنەت و ڕێکخراوەکەی یارمەتی ئەو کەسانە دەدەن کەکەوتوونە ژێر کاریگەری شەڕی ناوخۆیی عێراق (٢٠١٤–٢٠١٧)، ئەوان یارمەتی کچانی ئێزیدی و ئەو ژنانەشی ڕایانکدووە لە ژێردەستی چەکدارانی داعش دەدەن. ڕێکخراوەکەیان وێڕای ئەو ھەڕەشە و مەترسییانەی کە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە بەڵام لەکارەکانیان بەردەوامن، جگە لەوانەش یارمەتی ئەو ژنانەش دەدەن کە لە ناوخۆی عێراق تووشی تووندووتیژی دەبنەوە، جەنەت خۆشی یەکێکە لە قوربانییانی دەستی تووندووتیژی چونکە بنەماڵەکەی پێیان وایە ناوبراو شەڕەفی ئەوانی لەکەدارکردووە. لە ساڵی ٢٠١٧، جەنەت لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا. دوای بردنەوەی خەڵاتەکەی لەگەڵ ھاوبەشێکی خەڵاتەکە، سیستەر کارۆڵ بەیەکەوە سەردانی مینیسۆتا کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنان بە پێی پیشە پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە پۆل:خەڵاتی بوێری پۆل:ئافرەتە چالاکوانە عێراقییەکان پۆل:چالاکوانە عێراقییەکانی مافەکانی مرۆڤ
بەڕێز خۆرەتاو (زنجیرە تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور)
وێنۆک بەڕێز خۆرەتاو (بە کۆری:미스터 션샤인; خوێندنەوە:میستۆ سەنشاین) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوورە لەلایەن کیم ئیون سووکەوە نووسراوە و لەلایەن لی ئیونگ-بۆکەوە دەرھێنانی بۆ کراوە. ئەوانەی ڕۆڵیان گێراوە بریتین لە لی بیونگ-ھون، کیم تای-ری، یو یۆن-سیۆک، کیم مین-جونگ و بیون-ھۆ-ھان زنجیرەکان لە ھانسیۆنگ (ئەمڕۆ: سێئول) تۆمارکراون لە سەرەتاکانی دەیەی ١٩٠٠، و تیشک دەخاتە سەر ئەو چالاکوانانەی بۆ سەربەخۆیی وڵاتەکەیان کۆریا دەجەنگن.
فەی دوناوەی
لە ساڵی ١٩٦٧، بۆ یەکەمینجار بە فیلمی (The Happening) لە شاشەکانی سینەما دەرکەوت. ھەر لەو ساڵەدا سەرەتای ناوبانگ دەرکردنی بوو، کاتێک لە فیلمی (Bonnie and Clyde) دەرکەوت، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەشەوە یەکەم پاڵێوراوی خۆی لە خەڵاتەکانی ئۆسکار بەدەست ھێنا، دواتر لە ساڵی ١٩٦٨ لە فیلمێکی تاوان ئامێز بەناوی (The Thomas Crown Affair) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٧٤، کاتێک لە فیلمی چاینەتاون بەشداریکرد ئەوا دووەم پاڵێوراوبوونی بۆ باشترین خانمەئەکتەری خەڵاتەکانی ئۆسکار بەدەست ھێنا.
لە ساڵی ١٩٧٦، دوای بەشداریکردنی لە فیلمی نێوتۆرک ئەوا خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پێدرا لە خەڵاتەکانی ئۆسکار.
ژیانی تاکەکەسی
زۆربەی کات فای وەک کەسێکی داخراو و خۆپارێز دەھاتە بەرچاو، لە ژیانیدا زۆر بەدەگمەن چاوپێکەوتنی کردووە لەگەڵ میدیاکان، زۆر بەکەمیش دەردەکەوت لە بۆنەکان. دوای دروست کردنی پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ ھەریەکە لە لێنی بروس، جێری شاتزبێرگ و مارچێلۆ ماسترۆیانی، ئەوا ناوبراو دووجار ھاوسەرگیری کرد، یەکەمیان لەگەڵ گۆرانیبێژ پیتەر وۆلف، دواتریش لەگەڵ وێنەگر تێری ئۆنیل، کە لەگەڵ ئەوەی دووەمیاندا کوڕێکیان بوو بەناوی لیام.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١ پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆلێژی ھونەرە جوانەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ھونەر و وێژە بە پلەی ئەفسەر (فەڕەنسا) پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
مۆزەخانەی تۆسیتسا بارۆن لە میسۆڤۆ
مۆزەخانەی تۆسیتسا بارۆن لە میسۆڤۆ مۆزەخانەیەکی ھونەری فۆلکلۆرییە، لە میسۆڤۆ، یۆنینا، یۆنان.
ئەپڵ تیڤی پڵەس
ئەپڵ تیڤی پڵەس خزمەتگوزارییەکی میدیایی ستریمینگ بۆ فیلم و زنجیرەکان لەلایەن ئەپڵەوە، لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ دەستیپێکرد. تیڤی پڵەس لە ساڵی ٢٠١٩ لە میانی مەراسیمێکی تایبەتدا نمایشکرا کە لە ٢٥ی ئازار لە شانۆی ستیڤ جۆبس بەڕێوەچوو. ئەکتەر و دەرھێنەرە بەناوبانگەکان لەوانە جێنیفەر ئانیستن و ئۆپرا وینفری و ستێڤن سپیلبێرگ و جەی جەی ئەبرامز و ھایلی شتاینفێڵد و جەیسۆن مۆموا و کریس ئیڤانس و ڕیس ویزەرسپون و ئیسیتۆ کورل و بری لارسن و ئارۆن پاوڵ و ئۆکتاڤیا سپێنسەر و کامیل نانجیانی و تۆم ھۆڵاند و براکانی ڕوسۆ ھاوکاری ئەم خزمەتگوزارییەیان کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت پۆل:خزمەتگوزارییەکانی بەشداریکردنی ڤیدیۆ لەسەر داواکاری
بێکلۆی خواروو
جوگرافیا
بێکلۆی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نۆڕستە و لە باشوور لەگەڵ گوندی وەسوێنە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قۆریان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گیرە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
محەممەدشا
چەپ|وێنۆک|308x308پیکسڵ|محەممەدشا محەممەدشای قاجار لە ٥ی جانیوێری ١٨٠٨ لە تەورێز لەدایکبووە. محەممەدشا نەوەی فەتحعەلیشا و کوڕی عەباسمیرزایە. ئەو سێیەمین شای قاجار لە ئێران بووە. محەممەدشا پێش لەوە کە ببێت بە شا بە محەممدمیرزا دەناسرا و نازناوی جێگری دووەمی بوو. محەممەدشا لە ٥ی سێپتەمبری ١٨٤٨ لە تەجریش کۆچی دوایی کرد.
گۆڕانکارییە کولتووریەکان
محەممەدشای قاجار یەکێک لە چەندین پاشای سەرەکی بوو کە لە ئێران دەستیان دایە ناردنی خوێندکار بۆ دەرەوەی وڵات. هەروەها لە سەردەمی محەممدشا یەکەمین دەزگای چاپ هاتە ئێرانەوە و درێژە بە کاری بزووتنەوەی وەرگێڕانی کتێب لە فەڕانسی و ئینگلیزییەوە درا. هەروەها، یەکەمین خوێندنگەی ئەورووپایی بە شێوەی مۆدێرن لە سەردەمی دەسەڵاتداری محەممەدشا لە شارەکانی ئێران دامەرزدرا.
دەستهەڵگرتن لە  سلێمانی
لە ٣ی فێبریوێری ساڵی ١٨٤٦ی زایینی محەممەدشای قاجار بە هۆی پێداگرییەکانی بریتانیا و ڕووسیا، دەستی لە سلێمانی هەڵگرت و بەخشیی بە عوسمانی.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مردووانی ١٨٤٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٨
ڕور
ڕور ڕووبارێکە دەکەوێتە ڕۆژاوای ئەڵمانیا، ڕووبارەکە دەڕژێتە ناو ڕووباری ڕەین، ڕووبەرەکەی ٢١٨ کیلۆمەتر درێژە. ڕور لە نزیک شارۆ١چکەی ڤینتێربێرگەوە دەست پێدەکات و بەرەو ڕووباری ڕاین دەچێت و بەناوی دەڕژێت لە نزیک دوسلدۆرف. ڤینتەربێرگ دەکەوێتە ناوچەی ساوالاند و لەباکووری ئەڵمانیا دوسلدۆرف و بەرەو ڕاینی باکوور دێتەوە. بەناو شارەکانی ئارنسبێرگ، ئیزەلۆن، شڤێرتە، بۆخوم و ئێسن و شارەکانی تردا دەچێت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕووبارەکانی ئەڵمانیا
شاھوار
شاھوار (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پیرتاج، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پێشانگای ئاڤیرۆف
پێشانگای ئاڤیرۆف مۆزەخانەیەکی ھونەرییە، لە شاری میتسۆڤۆی یۆنان. لە ساڵی ١٩٨٥ دروستکراوە و لە ساڵی ١٩٨٨ کراوەتەوە، لە ساڵی ١٩٩٤ باڵەخانەکە فراوان کرا بۆ ئەوەی باڵێکی نوێ لەخۆ بگرێت و ئاسانکارییەکانی بەرزبکرێتەوە. کۆکراوە سەرەتایییەکەی لە ٢٠٠ تابلۆ و پەیکەر لەلایەن ھونەرمەندانی یۆنانی لە سەدەکانی ١٩ و ٢٠ پێکھاتووە، کە تا ئێستا بەشێکن لە پێشانگا ھەمیشەیییەکەی دوای فراوانبوونی مۆزەخانەکە، کۆمەڵەیەکی زۆر زیادکرا.
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٢٤
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستیی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە
جوگرافیای سووریا
وێنۆک سووریا یەکێکە لە وڵاتە عەرەبییەکان لە کیشوەری ئاسیا لە بەشی باشووری ڕۆژھەڵات لە ھەمان کاتیش یەکێکە لەو وڵاتانەی دەکەوێتە ڕۆژھەلاتی ناوەڕاست بەشێکیش لە سنورەکەی دەکەوێتە سەر دەریای ناوەڕاست. لەگەڵ چەند وڵاتێک ھاوسنورە لە باکوورەوە لەگەڵ تورکیا و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ عێراق و لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ لوبنان و دەریای ناوەڕاست و لە باشوورەوە لەگەڵ ئەردەندا (لە ئێستادا سنوری ئیسرائیلە بەهۆکاری سیاسی)سنووری ھەیە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری دیمەشقە. ڕووبەرەکەی ١٨٥٫١٨٠کیلۆمەتر چوارگۆشەیە بەرترین لوتکەی شاخ لە سوریا شاخی شێخە (جبل الشیخ) کە بەرزییەکەی ٢٬٨١٤ مەترە و دەکەوێتە سەر سنوری نێوان سوریا و لوبنان. ڕووباری فورات بە خاکی سوریا دەچێتە خاکی عێراق.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای سووریا
مۆزەخانەی جەنگی کالپاکی
مۆزەخانەی جەنگی کالپاکی مۆزەخانەیەکی شاری کالباکی، یۆنینای یۆنانە، کە تایبەتە بە شەڕی یۆنان و ئیتاڵیا لە نێوان ١٩٤٠ بۆ ١٩٤١.
سینەمای تامیل
وێنۆک|140px سینەمای تامیل لقێکی فیلمسازی ھیندستانە کە مامەڵە لەگەڵ فیلمەکانی زمانی تامیل دەکات.
تاوەری ئاتزلبێرگ
تاوەری ئاتزلبێرگ (بە ئەڵمانی: ئاتزلبێرگ تورم "تاوەری شاخی ئەتزێل")، کە بۆ ماوەیەکی زۆر بە تاوەری چاودێری ئاتزلبێرگ ناسراوە، تاوەرێکی چاودێری تۆڕی داری ئەڵمانی بوو کە بەرزییەکەی ٣٠٫٣٩ م بوو (٩٩٫٧ پێ). (١٬٦٦٢ پێ) شاخی ئاتزلبێرگ. تاوەری ئاتزلبێرگ ژمارەی نھۆمەکانی ٦ نھۆمی ھەبوو کە ھەردوو نھۆمی خوارەوە و سەرەوەی تێدابوو. نھۆمی سەرەوەی تاوەری ئاتزلبێرگ ٣٠٫٣٩ م (٩٩٫٧ پێ) لە ئاستی دەریاوە بەرز بووەتەوە. ھەروەھا تاوەرەکە سەقفێکی ھەبوو کە قەبارەکەی ٣١ م (١٠٢ پێ) لە زەوییەوە بوو. نھۆمی سەرەوەی تاوەری چاودێری تەنیا لە ڕێگەی پلیکانە ١٥٠ ھەنگاوییەکانییەوە دەتوانرێت بگاتە ئەو شوێنە. تاوەرەکە لە ساڵی دروستکردنییەوە، ١٩٨٠، تا ٥ی ئابی ٢٠٠٨ بەکارھاتووە، کاتێک بەھۆی ئاگرکەوتنەوە کە بەھۆی سووتاندنەوە بووە، وەک تاوەرێکی چاودێری لە لووتکەی ئاتزلبێرگ، کە شتێکی باشی بۆ بینەران و/یان چاودێران دابینکردووە دیمەنی ناوچەکانی دەوروبەری.
سەرچاوەکان
پۆل:تاوەرەکان لە ساڵی ١٩٨٠ تەواو بوون پۆل:تاوەرەکان لە ئەڵمانیا
سینەمای ئەڵمانیا
سەرچاوەکان
پۆل:سینەمای ئەڵمانیا
یاسای بنەڕەتی ژماردن
وێنۆک|upright| چەپ یاسای بنەڕەتی ژماردن یان یاسای لێکدان یەکێک لە یاسا بنەڕەتییەکانی ژماردنە. بە دەستەواژەیەکی سادە بەپێی یاسای بنەڕەتی ژماردن ئەگەر a ڕێگا بۆ ھەڵبژاردنی یەکەم و b ڕێگا بۆ ھەڵبژاردنی دووھەم ھەبێت ئەوا a · b ڕێگا بۆ ھەر دوو ھەڵبژاردنەکە بە یەکەوە ھەیە.
کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان
کاتی سەرکێشی: خاکە دوورەدەستەکان زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی سنوورداری ئەمریکییە لەسەر زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمەیشنی کاتی سەرکێشی بەندە، کە لەلایەن پێندڵتن وارد دروست کراوە و لە بنەڕەتدا لە ٢٠١٠ تا ٢٠١٨ لە کارتوون نێتوۆرک پەخش کرا. لە چوار ئەڵقەی تایبەتی یەک-سەعاتی پێک ھاتووە، لەلایەن ستۆدیۆکانی فرێدێرەیتۆر و ستۆدیۆکانی کارتوون نێتوۆرک بەرھەم ھێنراوە؛ یەکەم ئەڵقەی تایبەت لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە ئێچ بی ئۆ ماکس بڵاو کرایەوە. ئەوانی تر لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ٢٠ی ئایاری ٢٠٢١ و ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ بڵاو کرانەوە.
زنجیرەکە بە شێوەیەکی گشتی شوێنی سەرکێشییەکانی کوڕێک بە ناوی فێن و باشترین ھاوڕێ و برا ھەڵگیراوەکەی جەیک، کەسەگێکە ھێزی جادوویی ھەیە دەتوانێت قەبارە و شێوەی بە ویستی خۆی بگۆڕێت دەکەوێت. فێن و جەیک لە خاکی ئووی پۆست-ئەپۆکالیپتیکدا دەژین، لەوێ لەگەڵ کەسایەتییە سەرەکییەکانی تری زنجیرەکە، لەوانە شازادە بنێشت، مارسێلین، بیمۆ و ئەوانی تردا تێکەڵاوییان دەبێت. خاکە دوورەدەستەکان سەرنج دەخاتە سەر کەسایەتییە گەڕاوە و نوێیەکانی ناوچە پێشتر نەگەڕاوەکانی گەردوونی کاتی سەرکێشی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کاتی سەرکێشی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠
ئەپڵ سکرێپت
ئەپڵ سکرێپت کە لەلایەن ئەپڵەوە پەرەی پێدراوە و لە سیستەمی ٧ەوە لە مەک ئۆ ئێس بەکاردێت. وشەی "AppleScript" لەوانەیە ئاماژە بێت بۆ خودی سیستەمی دەستکاریکەر یان دەقێکی ناوازە کە بە زمانی تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە ئەپڵسکڕێپت نووسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٩٣ پۆل:زمانە بەرنامەسازییە ئاستبەرزەکان پۆل:زمانە نووسراوەکان پۆل:پەرەپێدانی مەک ئۆ ئێس
ڤیرۆنیکا سیمۆگون
ڤیرۆنیکا سیمۆگون (لە دایکبووی ١٩٦٢) ژنە چالاکوانێکی مافەکانی ژنانە و لە دژی تووندووتیژی کاردەکات لە وڵاتی پاپوا گینێی نوێ. لە ساڵی ٢٠١٧، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا، ئەمەش دوای ئەوەبوو لەلایەن باڵیۆزی ئەمریکی کارتین ئیبەرت گرەی لەوڵاتی پاپوا گینێی نوێ کاندیدکرا بۆ وەرگرتنی ئەو خەڵاتە.
لیبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
لیبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
ڤیرۆنیکا سیمۆگون
ژیان
ڤیرۆنیکا لەدایکبووی گوندی ئوریپ، لە ساڵی ١٩٦٢. ڤیرۆنیکا بڕواننامەی لە فڕۆکەوانی مەدەنی بەدەستھێنا، دوای خوێندنی لە کۆلێژی مەشقی فڕۆکەوانی مەدەنی. بۆماوەی شەش ساڵان لە کەرتی فڕۆکەوانی مەدەنی کاری کرد. کاتێک گەڕایەوە گوندەکەی ئەوا ھەوڵیدا کۆمەڵگاکەی بگۆڕێت، دەستیکرد بە درووستکردنی کەمپەینی دژ بە تووندووتیژی لە کۆمەڵگاکەیدا.
لیبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ڤیرۆنیکا سیمۆگون
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ پۆل:ژنانی پاپوا گینێی نوێ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
دەق، وارماوا
دەق گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دەق لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی کوێرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی وازۆڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی مرواری و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قلیجە.
ھوجام سورچی
هوجام عه‌بدولڕه‌حمان خدر ناسراو بە هوجام سورچی (لەدایکبووی ١٩٧٠ - مردووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥) پێشمەرگەیەکی کوردستان بوو، لە شەڕی داعش لەلایەن چەکدارانی داعشەوە بە دیل گیرا. دواتر لە کۆتاییەکانی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ بە ڤیدیۆ سەربڕینی ئەو لەلایەن چەند داعشێکی کوردەوە بڵاوکرایەوە.
هوجام لە دایکبووی گوندی بەردەسوور،  شارۆچکەی رۆڤیای پارێزگای دهۆک بوو.
لە ئازاری ٢٠١٥، لە بەردەڕەش پەردە لەسەر پەیکەرێک بۆ هوجام سورچی لادرا، ئەم پەیکەرە وەک ڕێزێک لە نەبەردی ئەو درووستکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:مردووانی ٢٠١٥
شەو موڵکی ئێمەیە (فیلم)
شەو موڵکی ئێمەیە ( بە ئینگلیزی: We Own the Night) فیلمێکی تاوان و درامیی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ بەرھەمھێنراوە لە نووسین و دەرھێنانی جەیمس گرەییە
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی برا پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەشی پۆلیسی نیویۆرک پۆل:فیلمەکان دەربارەی مافیا ڕووسییەکان پۆل:فیلمە دەرھێنراوەکانی جەیمز گرەی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ١٩٨٨ داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ١٩٨٩ داندراون
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٢٨
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٢٨ پێکھاتووە لەو وڵاتانەی کە بوونەتە براوەی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٢٨ کە لە شاری سانت مۆریتز لە سویس بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی نەرویژ بۆ جاری دووەم لەسەر یەک پلەی دووەمیان بەدەستھێنا دوای بەدەستھێنانی ١٥ مەدالیای ئۆڵۆمپیادەکە(٦ زێڕ، ٤ زیو، ٥ بڕۆنز)، ھەروەھا وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پلەی دوەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستیی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە
یاسین بۆنۆ
یاسین بۆنۆ (؛ ؛ لەدایکبووی ٥ی نیسانی ١٩٩١)، ناسراو بە بۆنۆ، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری مەغریبییە کە وەک گۆڵپارێز یاری بۆ یانەی تۆپی پێی سێڤیلیا و ھەڵبژاردەی نەتەوەییی مەغریب دەکات.
لە مەغریب دەستی بە پیشەی وەرزشی کردووە و یاریی بۆ یانەی وەرزشیی ویداد کردووە. زۆربەی ژیانی وەرزشی لە ئیسپانیا بەسەر بردووە، زیاد لە ١٠٠ یاری لە لا لیگا بۆ جیرۆنا و سێڤیلیا کردووە، ٥٦ یاریشی لە سێگوندا دیڤیسیۆن بۆ سەرەگۆسا و جیرۆنا کردووە. لە ٢٠٢٠دا، لەگەڵ سێڤیلیا نازناوی خولی ئەورووپای بردەوە.
یاسین لە کەنەدا لە دایک و باوکێکی مەغریبی لەدایک بووە، لە تەمەنی سێ ساڵیدا لەگەڵ خێزانەکەیدا گەڕاوەتەوە بۆ مەغریب. لە ٢٠١٣وە یاریزانێکی نێونەتەوەییی ھەڵبژاردەی مەغریبە، نوێنەرایەتیی وڵاتەکەی لە دوو پاڵەوانییەتی جامی جیھانی فیفا و سێ پاڵەوانییەتی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای کردووە. پێشتریش لە ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢دا یاری بۆ یانەی ژێر ٢٣ ساڵی کردووە.
دەستکەوتەکان
ویداد کازابلانکا
ئەتلەتیکۆ مەدرید
سێڤیلیا
تاکەکەسی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢
ئیمامزادە
ئیمامزادە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئیمامزادە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
سینەمای ماراتی
وێنۆک|120px سینەمای ماراتی پیشەسازییەکی فیلم ھیندستان پەیوەندی بە فیلمەکانی زمانی ماراتییەوە ھەیە. بنکەکەی لە شاری مومبای لە ویلایەتی ماھاراشترایە. دەکەوێتە شاری مومبای کۆن لە شاری پونە، کۆنترین پیشەسازی فیلمە لە ھیندستان.
بێکلۆی سەروو
جوگرافیا
بێکلۆی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی لاسۆکێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی قۆریان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کیفاراوێ لە شارستانی سەردەشت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دارەشمانە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لیبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
لیبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
بێشیر
بێشیر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھێرۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سارتکە، وارماوا
سارتکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
بێشیر
جوگرافیا
بێشیر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شڵەمڕە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قوڵەشار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆمان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بادین.
سارتکە، وارماوا
جوگرافیا
سارتکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سۆیلەمیش و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڵبەزە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەڵوڕان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەپەکەڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بێشیر
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سینەمای بەنگلادێش
وێنۆک|150px سینەمای بەنگلادێش ھەروەھا بە شێوەیەکی نافەرمی بە دۆلیوود ناسراوە ئاماژەیە بۆ پیشەسازی فیلم لە بەنگلادێش. «دۆلیوود» کورتکراوەی دوو وشەی داکا و ھۆڵیوود. یەکەمین فیلمی بە زمانی بەنگالی ناوی «چێھرێ و نیقاب»ە، کە لە ساڵی ١٩٥٦ لە ڕۆژھەڵاتی پاکستان بەرھەم ھێنراوە. بەنگلادیش مێژوویەکی دەوڵەمەندی ھەیە لە بواری مۆسیقا و تەلارسازی و پەیکەرسازی و نیگارکێشی. ئەدەبیاتی بەنگالی زۆر لەژێر کاریگەری زمان و ئەدەبیاتی فارسیدا بووە؛ بەڵام پێویستە سینەمای بەنگلادیش لە قۆناغی پێش سەربەخۆیی وڵات لە پاکستان و ھەروەھا لە ٤ دەیەی ڕابردوودا بخرێتە بەر لێکۆڵینەوە. سینەما لە ٢٤ی نیسانی ١٨٩٨ لە داکا لە وڵاتی ئێستای بەنگلادیش دامەزراوە. کۆمپانیایەکی ئینگلیزی بە ناوی برادفۆرد شانۆیەکی لەم شارەدا دامەزراند. لە ساڵی ١٩١٣ تا ١٩٢٠ یەکەم ھەنگاو بۆ بەرھەمھێنانی فیلمی بەنگالی لەلایەن ئینگلیزەکانەوە گیرا. لە ساڵی ١٩٣١ فیلمی Last Kiss و Gypsy بە ئەکتەرە ناوخۆیییەکانی داکا دروست کران. لە ساڵی ١٩٤٧ بە سەربەخۆیی پاکستان لە ھیندستان و پاشان لەگەڵ سەربەخۆیی بەنگلادیش لە ساڵی ١٩٧١ و تا دە ساڵ دوای ئەوە بەھۆی نائارامی سیاسی و ململانێی نەتەوەیی سینەمای ئەم وڵاتەش دابەزی.
فووکردن بە کەڕەنا
فوکردن بە کەڕەنا لە ئیسلام، ڕووداوێکی گەورەیە کە لە قورئان ئاماژەی پێ دراوە، بەر لە ھاتنی قیامەت ڕوو دەدات. ئیسرافیل فوو دەکات بە کەڕەنا و ھەموو دروستکراوەکان دەمرن و ئاسمانەکان و زەوی لەناودەچن.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:ژیانی دوای مردن
مەحموداوای سەروو
مەحموداوای سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
مەحموداوای سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قوزلوجە و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەسەنلو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەیدکەندی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ینگجە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
ئەو (فیلم)
فیلمی ئەو ( بە ئینگلیزی: Her) ئەوە فیلمێکی خەیاڵی زانستی و رۆمانسیە، ئەو فیلمە لە سالی ٢٠١٣ بەرهەمهاتیە لە لایەن نووسەر و دەرهێنەر (سپایک جۆنز)
سەرچاوە
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری شەنگەھای وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران
لەلەلی تۆراب
جوگرافیا
لەلەلی تۆراب ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کۆمەڵە جیاکراوەکان
لە بیرکاریدا، بە دوو کۆمەڵ وەکوو A و B، دەوترێت کۆمەڵە جیاکراوەکان ئەگەر ئەم کۆمەڵانە ھیچ دانە یان ئەندامێکی ھاوبەشیان نەبێت. بە دەستەواژەیەکی تر، کۆمەڵە جیاکراوەکان بەو کۆمەڵانە دەوترێت کە یەکتر نابڕن یان یەکتربڕینیان کۆمەڵێکی بەتاڵە. بە زمانی بیرکاری:
سەرچاوەکان
پۆل:چەمکە بنەڕەتییەکانی تیۆریی کۆمەڵە
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٣٢
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٣٢ پێکھاتووە لەو وڵاتانەی کە بوونەتە براوەی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٣٢ کە لە شاری لەیک پلاسید لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان دوای بەدەستھێنانی ١٢ مەدالیا (٦ زێڕ، ٤ زیو، ٢ بڕۆنز) پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیاندا، ھەروەھا وەرزشوانانی نەرویژ پلەی دوەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستیی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە
دەریاگری
چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ| ئاڵای هەندێک لە چەتەکانی دەریایی لە سەدەی ١٧دا چەتەی دەریایی، دزی دەریایی، دەریاگر یان دەریاوانی ئازاد بە کەسانێک دەڵێن کە بە پاپۆڕ یان بەلەمێک لە پاپۆڕەکان و بەلەمەکانی تر دزی دەکەن.
مێژوو ( دیرۆک )
نزیکەی ٧٥ ساڵ پێش لەدایکبوونی مەسیح, پێش ئەوەی جولیۆس سێزار ببێتە پاشای پاشاکانی ڕۆم, لەلایەن چەتەکانی دەریاییی سیسیلییەوە گیرا و بۆ ماوەی ٦ ‌‌حەوتوو ( حەفتە ) لە دوورگەیەکی چووکەدا ڕاگیرا هەتاوەکوو ڕۆمییەکان پارەیەکیان بۆ ئازادکردنی دا. سێزاریش دوای ئازادبوونی لەگەڵ کۆمەڵێک سەرباز بۆ ئەوێ گەڕاوە و هەموویانی کوشت.
دەریاگریی کلاسیک کاتێک دەستی پێ کرد کە وڵاتانی داگیرکەر بیریان لە دەرهێنانی سەرچاوە لە ئەمریکا دەکردەوە. زۆرێک لە دەریاوانانی ئەو سەردەمە بۆ قازانجی زیاتر ڕوویان لە دەریاگری کرد. ژمارەیەکی زۆر لە چەتەکانی دەریایی لە سەربازانی هەڵوەدا (هەڵاتوو)، یاخییەکان، لامۆفەکەکان و ئەو کەسانەی یاسا لەدوویان بوو پێک هاتبوون.
دەریاگریی ئەوڕۆ لە هەژاریی زۆری وڵاتانی کەمەرەیی سەری هەڵداوە. ئەو دزەکردنە دەریاییە بە شێوەیەکی زۆر لەنێو هۆزەکانی سۆماڵیادا دەبیندرێ. ئێستاش شوێنی سەرەکیی ژیانیان لە کەنداوی عەدەن و کەناراوەکانی یەمەن و سۆماڵیادایە.
ئاڵا
وێنۆک| ئامارۆ فارگۆ یەکێک بوو لە بەنێوبانگترین چەتەکانی دەریاییی سەردەمی زێڕینی چەتەکانی دەریایی. ئاڵای چەتەکانی دەریایی لە ئەمریکا و ئەوروپا زۆرتر لە قاپێلکەسەرێک و دوو ئێسک یان قاپێلکەسەرێک و دوو شمشێر پێک هاتبوو. بەڵام لە بەشەکانی ئاسیا و بەتایبەت لە دوورگە گەرمەکانی وەک سینگاپوور, ئەم ئاڵایانە گۆڕدراون بۆ هێمای خێزان و تەنانەت لە هەندێک ئاڵادا هێماکانی وەک ماسی و ئەژدیها هەبوون.
لە هەندێک دۆخدا دزەکان ئاڵای درۆیان چاک دەکرد.
چاوبەستنی چەتەکانی دەریایی
بەگوێرەی تێوری زانایەکی بینین، چەتەکانی دەریایی بۆ داپۆشینی چاوە ناتەواوەکانیان چاوبەستیان دانەدەنا، بەو پێیەی دەبوو زۆرجار چووبانە سەرەوە و خوارەوەی پاپۆڕەکە و بەخێرایی سەرکردایەتیی هەردوو گرووپی سەرێ و خوارێی پاپۆڕیان کردبا، ناچار بوون بینینی باشیان هەبێت. لە دەرێ و سەرەوەی پاپۆڕ، دیمەنەکە لەژێر درەوشانەوەی تیشکی خۆر زۆر ڕووناک بوو و لەژێر و ژووری پاپۆڕیش تاریک بوو. کاتێک مرۆڤ لە ژینگەیەکی تاریکەوە دەچێتە نێو ژینگەیەکی ڕووناک، چاوەکانی بەخێرایی خۆیان لەگەڵ ئەو ڕووناکییە زۆرە ڕادێنن. بەڵام کاتێک پێچەوانەکەی ڕوو دەدا، کاتێکی زۆری دەوێ هەتا چاوەکان لەگەڵ تاریکی ڕادێن. ئەم چەند خولەکە کاتەی کە پێویست بوو بۆ ئەوەی خۆیان لەگەڵ تاریکیدا ڕابێنن هەندێک جار بابەتی ژیان و مردن بوو بۆ چەتەکانی دەریایی. بەڵام داخستنی چاوێک ڕێگەیان پێ دەدا زۆر خێراتر لە تاریکیدا ببینن هەر دەچوونە نێو ژینگەی تاریکەوە بە لابردنی چاوبەستەکەیان دەیانتوانی زۆر خێراتر و باشتر لە تاریکیدا ببینن.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە پۆل:دەریا پۆل:دەریاگر پۆل:چەتەکان پۆل:دز پۆل:دزی دەریایی پۆل:چەتە
شاری ئەردەستان
شاری ئەردەستان بە ڕووبەری ١١ ھەزار و ٥٩١ کیلۆمەتری چوارگۆشە و ژمارەی دانیشتووانی ٤١ ھەزار و ٤٠٥ کەس لە ١١٨ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ناوەندی پارێزگای ئیسفەھان ھەڵکەوتووە. ئەم شارە لە ٣ قەزا و ٣ شار و ٧ گوند و ٣٠٦ گوندی دانیشتوو پێکدێت. ناوەندی ئەم شارە شاری ئەردەستانە.
دابەشبوونی وڵات و دانیشتووان
بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٣ کۆی دانیشتووانی شاری ئەردەستان ٤١ ھەزار و ٤٠٥ کەس (١٢ ھەزار و ٩٣٠ ماڵ)ە. شار و قەزا و گوندەکانی ئەردەستان بریتین لە:
شارەکان: ئەردەستان، زاڤارە و مەھاباد
فیلی دارستانیی ئەفریقی
فیلی دارستانی ئەفریقی ناوی جۆرێکە لە جۆری فیلەکانی ئەفریقا، جۆرێکە لە ئاژەڵە دارستانییەکان لە بنەماڵەی فیلەکان کە دەتوانرێت لە حەوزی ڕووباری کۆنگۆدا بدۆزرێتەوە، ئەم جۆرە بچووکترین و دەگمەنترین جۆری فیلەکانە لە ھەموو جۆرەکانی فیل لە جیھاندا.
شاری ئەردەستان
ئابووری
ئابووری ئەردەستان بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر کشتوکاڵ، باخداری، ئاژەڵداری و کاری دەستی دامەزراوە. ڕووبەری کشتوکاڵی ئەم شارە نزیکەی ١٥ ھەزار ھێکتارە، کە بە ٢٨٠ بیری قووڵ و نیمچە قووڵ و ٥٠٠ کەناڵ ئاودێری دەکرێت. بەرھەمی کشتوکاڵی ئەم شارە بریتین لە ھەنار، دانەوێڵە و میوەی ھاوینە.
بڵاوکراوەکان
شاری ئەردەستان سێ گۆڤاری دەورەی ھەیە، حەفتەنامەی پیک زاڤارە (یەکەم گۆڤاری دەورەی شاری ئەردەستان)، مانگانەی نێگاە کاڤیر و چارەگی ئەنالیش حەمگانی.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئەسفەھان
جیھانی جوراسی
کۆمپانیای وێنەکانی گەردوون بەنیازبوو، لە ساڵی ٢٠٠٤ دەست بکات بە بەرھەمھێنانی چوارەمین فیلمی پارکی جوراسی، بۆ بڵاوکردنەوەی ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٥. دوای پێشنیازێکی بەرھەمھێنەری جێبەجێکار ستیڤن سپیلبێرگ، نووسەر ڕیک جافا و ئاماندا سیلڤەر بیرۆکەی پارکی داینەسۆری ئیشکەریان گەڕان، کاتێک تریڤۆرۆ لە ساڵی ٢٠١٣ وەک دەرھێنەر دامەزرا، ھەمان بیرۆکەی پەیڕەو کرد، لە کاتی گەشەپێدانی دەقێکی نوێ، لەگەڵ کۆنۆلی. وێنەگرتنی لە مانگی نیسانەوە تا مانگی ئابی ٢٠١٤ لە لویزیانا و ھاوایی بەردەوام بوو.
چیرۆک
برایان زاک و گرەی میشێل سەردانی جیھانی جوراسیک دەکەن، کە پارکی بابەتی دایناسۆرە لە ئایسلان ولار، کە پوریان کلێر دییەرینگ بەڕێوەبەری ئۆپەراسیۆنەکەیە کلێر زارای یاریدەدەری خۆی وەک ڕێبەری کوڕەکان دیاری دەکات، بەڵام کوڕەکان خۆیان لێ دزییەوە. لە شوێنێکی تری دوورگەکە، جەنگاوەری دەریایی ئەمریکا بەناوی ئۆون گرادی، مەشقیان بە چوار ڤێلۆسیراپتۆر (دەیناسۆری بچوک) بەناوەکانی بلوو، ئیکۆ، دێلتا، چارلی دەکرد. بە پشت بەستن بە توانای ڕاپۆرتەکان بۆ بەدواداچوون بۆ فەرمانەکان، سەرۆکی ئاسایشی ئینجین ڤیچ ھۆسکینس لەو بڕوایەدایە کە ئاژەڵەکان دەکرێت چەک بکرێن، بیرۆکەکە لەلایەن «ئۆون» و «باری» یاریدەدەری بە توندی دژایەتی ئەو بریارە دەکەن. کلێر و خاوەنی پارکەکە سیمۆن مەشاری نوێترین سەرنج ڕاکێشانی پارکەکە دەپشکنن، ئیندۆمینوسی ڕێکس (دەیناسۆرێکی گەورەیە) لەلایەن دکتۆر ھێنری وو بۆ ماوەیەک دروستکراوە، لە شوێنێکی سەوزای گەورە لەلایەن کلێر دانرابوو، کاتێک ئۆون بۆلای کلێر دەچێت، قسە لەگەڵ یەکتری دەکەن، لەکاتی قسەکردندا وا دەردەکەوێت کە دەیناسۆرەکە لەشوێنەکە دیار نییە، دواتر ئۆون و کلێر پێیان سەیر دەبێت، ئۆون لەگەڵ بریاکەرەکە دەچنە شوێنەکە بۆ پشکنین، لەو کاتەدە دەیناسۆرە گەورەکە ھێرشیان بۆ دەھێنێت، تەنھا ئۆون و کلێر ڕزگاریان دەبێت. دەیناسۆرەکە بەرەو دارستانەکە ڕادەکات، کلێر فەرمان دەکات کە دورگەکە چۆڵ بکەن، وە تیمێکی چەکداری کارەبای بۆ دارستانەکە دەنێرێت، بۆ ئەوەی دەیناسۆرەکە بێننەوە، بەڵام ئۆون کلێر ئاگادار دەکاتەوە، کە دەیناسۆرەکە بەم شێوەیە ناتوانرێت بھێنرێتەوە، ھەر لەو کاتەدا بە کامێرای چاودێری تیمەکە دەبینن، لەکاتی بەرەنگاربونەوەی دەیناسۆرەکە، دەیناسۆرەکە ھەموو چەکدارەکانی خوارد، دواتر کلێر بەقسەی ئۆونی کرد و بەپێی قسەکانی ئۆون دەرۆیشتنە ڕێوە.
بەرھەمھێنان
لە ئایاری ٢٠٠١ ستیڤن سپیلبێرگ دەستی کرد، بە پەرەپێدانی بیرۆکەکان بۆ «پارکی جوراسی چوارەم» کە پلانی بۆ داڕشتبوو، بۆ بەرھەمھێنانی سەرەتا «جۆ و جۆنستۆن» دەرھێنەری «پارکی جوراسی سێ» حەزی لە دەرھێنانی فیلمی چوارەم نەبوو. ساڵی ٢٠٠٢ «ولیام مۆناھان» وەک سیناریۆنووس ڕاگەیەنرا، وە لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٥ ڕێکەوتی بڵاوکردنەوەی دیاری کرا. کاتلین کەنەدی فیلمەکە بەرھەم دەھێنێت، وە سپیلبێرگیش وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار خزمەت دەکات. بیرۆکەی چیرۆکی سەرەتایی لەوانەیە بەشێک لە دایناسۆرەکان بەشداری بکات، کە بەرەو وشکانی کۆستاریکا کۆچ دەکەن، تیمێکی پسپۆڕ، لەوانە دکتۆر ئالان گرانت و دکتۆر ئیان کۆلمکۆم، گەشتێک بۆ دوورگەیەکی دوور لە کەنارەکان دەکەن.
مۆسیقا
تۆماری مۆسیقا لەلایەن مایکڵ گیاچینۆوە پێکھات، کە پێشتر دوو لە یارییە ڤیدیۆیییەکانی تۆمار کردووە: جوراسیک پارک، جیھانی ونبوو: جوراسیک پارک.
بڵاوکردنەوە
یەکەمین نمایشی جیھانی جوراسیک لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٥ لە سینەما گراند ڕیکس لە شاری پاریسی فەڕەنسا بەڕێوەچوو، فیلمەکە بە شێوەیەکی سینەمایی لە ١٠ تا ١٢ی حوزەیران لە ٦٦ خاکدا بڵاوکرایەوە. لە ئەمریکای باکوور نمایشی پێشکەوتن لە سینەماکانی «ماجێستیک ١٠» لە ویڵیستۆن ڤیرمۆنت لە ١٠ی مانگ بەڕێوەچوو، پێش کردنەوەی دوو ڕۆژ دواتر لە ٤٢٧٣ شوێنی دیکە نمایش کرا، کە گەورەترین ژمارە بوو، بۆ ھەموو شاشەکانی جیھان. فیلمەکە لە ٥ی ئاب لە یابان بڵاوکرایەوە، دواین بازاڕ کە تێیدا دەرچوو. لە سەرتاسەری جیھاندا، جیھانی جوراسی لە ٨٠٩ شانۆی IMAX بڵاوکرایەوە، ٣٦٤ شانۆی لە ئەمریکای باکوور بوون، کە کردیان بە سێیەم گەورەترین بڵاوکردنەوەی جیھان بۆ ھەر فیلمێک لە مێژووی IMAX. جیھانی جوراسی لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە دی ڤی دی و بلوڕای 3D بڵاوکرایەوە. لەسەر بڵاوکردنەوەکەی لە ھەفتەی یەکەمیدا نزیکەی سێ میلیۆن دانەی بلوڕای و دی ڤی دی فرۆشت، کە بە بەرزترین فرۆشترین فیلمی ئامێری ماڵ بە ڕاستەوخۆ تۆمارکرا، لە ساڵی ٢٠١٥. لە ھەموو چەشنە دیجیتاڵی و فیزیکییەکان، جیھانی جوراسیک لە ھەفتەی یەکەمیدا ٨٢٬٦ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە. لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٥ بە دووەم ڤیدیۆی پڕفرۆشترین ڤیدیۆی ساڵ لە بەریتانیا ناونراوە، کە لە دوای بڵاوکردنەوەیەوە ١٬٠٥ میلیۆن دانەی لێ دەفرۆشرێت، سێیەم پڕفرۆشترین دی ڤی دی و دووەم پڕفرۆشترین بلو-ڕەی بوو لەو وڵاتەدا.
جێرالدین پێج
جێرالدین سو پێج (٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٢٤–١٣ی حوزەیرانی ١٩٨٧) خانمەئەکتەر و دەرھێنەری ئەمریکی بوو. ئەو بە کارەکانی لە شانۆی برۆدوەی، فیلمەکانی ھۆلیوود و بەرھەمە تەلەفزیۆنییەکان ناوبانگی دەرکرد، چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا جارێک خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، دوو جار خەڵاتێکی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، ھەروەھا جارێکیش بۆ خەڵاتی بافتا، ھەروەھا جارێکیش پاڵێوراوبووە بۆ خەڵاتی تۆنی.
پێج خەڵکی کیرکسڤیل، میسووری بوو، ئەو لە پەیمانگای ھونەری شیکاگۆ خوێندبووی ھەروەھا لە نیویۆرکیش، لەگەڵ ھەریەکە لە یوتا ھیگن و لی ستراسبێرگ، ئەمەش بەرلەوەی لە ساڵی ١٩٥٣ بۆیەکەمیجار لە فیلمی Hondo دەربکەوێت، کە بەھۆی ئەم فیلمەشەوە پاڵێوراوکرا بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئۆسکار. پێج بەگومانی کۆمۆنیست بوونی، ماوەی ھەشت ساڵان لە ھۆڵیوود خرایە لیستی ڕەشەوە و ھیچ فیلمێکی پێەندرا، لەماوەی ئەم ھەشت ساڵەدا لە بەرھەمە تەلەفزیۆنییەکان دەرکەوتنی ھەبوو، بەم ھۆیەوەش پاڵێوراوێکی بەدەستھێا لە خەڵاتی تۆنی.
پێج لە فیلمەکانی ئێستا کوڕێکی گەورەیت (You're a Big Boy Now؛ ١٩٦٦) ھەروەھا پێت و تیلی (and Pete 'n' Tillie؛ ١٩٧٢) بوو بە پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار بۆ پۆلینی باشترین خانمەئەکتەر. لە ساڵی ١٩٧٨، بەشداری کرد لە فیلمی (Interiors)، کە لەلایەن وودی ئاڵن دەرھێنرابوو، پێج خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشتی لە خەڵاتەکای بافتا وەرگرت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرچووانی ئەکتەرز ستۆدیۆ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:مردووانی ١٩٨٧ پۆل:مەرگەکانی پەیوەندیدار بە نەخۆشی لە نیویۆرک پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:پێرستی ڕەشی ھۆلیوود پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ
ئەیووب عەلی
ئەیووب عەلی (لە دایکبووی ١٩٧٣، سەنگاو، چەمچەماڵ) گۆرانیبێژێکی کورد، بە زاراوەی سۆرانی گۆرانی دەڵێت، چەند بەرھەمێکیشی ھەیە بەزاری کرمانجی. وێنۆک|ئەیووب عەلی
خوێندن و ھونەر
ئەیووب عەلی قۆناغی خوێندن سەرەتایی لە شارۆچکەی سەنگاو تەواوکردووە، دواتر چۆتە سلێمانی خوێندنی ئامادەیی تەواوکردووە. دواتر لە ساڵی ١٩٩٣ دەچێتە زانکۆ، ئەیووب بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە ئەندازیاری میکانیک بەدەستھێناوە لە زانکۆی سەلاحەدین لە ساڵی ١٩٩٨. ئەیووب عەلی لە قۆناغی زانکۆدا چالاکییەکانی لەبواری میوزیک و گۆرانی دەستپێکرد بەبەشداریکردن لە چالاکی و گرووپەکانی ناو زانکۆ، دواتریش لە ساڵانی ١٩٩٥ بۆ ١٩٩٨ لە ڕادیۆ کوردییەکان گۆرانی تۆمارکرد.
لە ساڵی ١٩٩٩، کوردستانی جێھێشت و ڕوویکردە ئینگلتەرا و ئێستاش لەوێ دەژی. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٣، گۆرانی «دڵم مەشکێنە» ی بڵاوکردەوە بەدەنگی خۆی کە ئاواز و تێکستی خۆی دایڕشتبوو. لە ساڵانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٦ دوو ئەلبوومی گۆرانی بەناوەکانی «خە‌مێکی بێ کۆتایی» و «ماڵاوایی» بڵاوکردەوە. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٩، لەگەڵ ئاوازدانەر ھەڵکەوت زاھیر ئەلبوومی سێیەمی بەناوی مۆم بڵاوکردەوە، یەکەمجار بوو ئەیووب کار لەگەڵ ئاوازدانەرێک بکات. دواتر لە ساڵی ٢٠١١، ئەلبوومێکی دیکەی بەبێ ناونیشان بڵاوکردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:خەڵکی سەنگاو پۆل:خەڵکی چەمچەماڵ
سەلامەتیی ئۆتۆمۆبیل
یەکێک لە لێکۆڵینەوە ئەکادیمیە فەرمیەکان بۆ چاککردنی سەلامەتی ئۆتۆمبێل لە رێگای تاقیگەی (کرۆنێڵ) نیۆرک لەبەرگرتنەوەی بایەخدانی سەرەکی پشتێنی کورسیەکان و لە تابلۆکانی لێخورینی ناوەوە. لەگەڵ ئەوەشدا ئاراستە سەرەکییەکان بۆ مردن و پێکان پەیوەستە بە جوڵەی ھاتووچۆ کە بارستەو خێرایی نەگونجاو لەگەڵ ئۆتۆمبیلەکان بە بەراوردکردن زۆربەی قوربانیەکانی پیادە
ڕێکخراوەی جیھانی (WHO) 80% ئەو سەیارانەی فرۆشراوە لە جیھانە نەگونجاوەی لەگەڵ پێوەرەکانی سەلامەتی بنەڕەتی، تەنھا ٤٠ وڵات گرنگترین ٧ خشتەکانی سەلامەتی لە خۆ دەگرێ.
لە ئەمریکا لە ماوەی ٨ خولەکدا مرۆڤێکی پیادە توشی رووداو دەبیت ئەگەری زیادبونی روداوی مردنی سەرنشین بەھۆی ڕوداوی ئۆتۆمبیل لە ھەموو گەشتیکدا بە ریژەی ١٫٥ جار.
چاکسازی کە دیزاینی ریگاوبانەکان و ئۆتۆمبیلەکان بۆ دابەزاندنی ڕێژەی بریندار بون و مردن لە ھەموو وڵاتانی جیھان، سەرەڕای ئەوەی پێکدادانی سەیارەکان ھۆکاری سەرەکیە بۆ مردن و بریندار بوون ژە خەمڵێنراوە نزیکەی ١٫٢ میلیۆن لە ساڵی ٢٠٠٤ یان ٢٥٪ لە کۆی ھەموو روداوەکان لە کوژراوان بە ھۆکاری ئۆتۆمبێل کە نزیکە لە ٢/٣ ی پیادە. بەکارھێنانی سیستەمی قەرەبوو لە کاتی روداوەکان دژی ئامێری سەلامەتی وە رێنمایەکان و گۆرانکاری لە ئۆتۆمبیلەکان جگە لە کاریگەری ڕزگارکردنی گیانەکان.
کۆکردنەوەی تواناکان بۆ بەھێز کردنی سەلامەتی رێگاکان و ئۆتۆمبیلەکان (T.S.R) لە نێوان کۆمپانیەکان کەرتی تایبەتی جیھانی لە ریگای پیشەسازیەوە بە ھاوکاری کردنی یەکتر لەسەر چاککردنی سەلامەتی رێگاکان. (T.S.R) زانیاریەکانی ئەندامەکان و بەیاناتەکان و تەکنەلۆجیا وە تۆڕە جیھانیەکانی جیھان لە پێنج مەرجی سەلامەتی لەسەر ڕێگا بوەھۆی کاریگەریەکەی جیھانی لەناو کۆمەڵگەی ناوخۆیی.
ئاراستەی بەرزبونەوەی خواستی ئەو ئامیرانەی کە خۆ بەڕیوەبەرە، بەرەو ئامێرە گەورەکانی وەکو ئۆتۆمبێلی خۆبەڕێوەبەر بەشیکە لە چارەسەری سەلامەتی کێشەی ئۆتۆمبیلەکان، چاوەروان دەکرێ ئۆتۆمبێلی بێ شۆفێر سەلامەترە لە ئۆتۆمبێلە شۆفێردارەکان.
٧ ــ دەستنیشان کردنی پێوەری سەلامەتی وەکو (ISO) 26262 سەلامەتی داواکراو تاوەکو ئێستا باریکە لەسەر پیشەسازی داواکراو.
شۆفێری پیشەیی
ڕوداوەکانی ھاتوچۆی سەر جادە کە پەیوەستن بە کار و پیشەوە ھۆکاری سەرەکی مردن و برینداربوونی مەترسیدارن لە شوێنی کار لە ئەمریکادا. ئەم ڕوداوانە بەرپرس بوون لە مردنی ١٢ ھەزار کەس لە نێوان ساڵانی ١٩٩٢ تاکو ٢٠٠٠. مردن و برینداربوونەکانی ئەم ڕوداوانە ئەبنە ھۆی زیادبوونی خەرجی لەسەر خاوەنکاران و لەدەستدانی توانای بەرھەمھێنان جگە لەوەی ھۆیەکن بۆ ناڵاندی مرۆڤەکان. But while safety standards like the ISO 26262 specify the required safety, it is still a burden on the industry to demonstrate acceptable safety.
شۆفێری بارھەڵگرەکان قوربانی زیاتریان تێدایە وەک لە پیشەکانی تر، بەڵام نیگەرانیەکان دەربارەی سەلامەتی ھۆیەکانی گواستنەوە لە شوێنی کارکردن تەنیا پەیوەست نین بەوانەی کار بە بارھەڵگری گەورە دەکەن، ئەو کرێکارانەی کە لە دەرەوەی پیشەسازی پەیوەست بە بەکارھێنانی ئۆتۆمبیلن، زۆرجار ھۆی گواستنەوەی کۆمپانیاکان بەکاردێنن بۆ مەبەستی گەیاندنی کاڵا، فرۆشتنەکان، بانگکردنەکانی چاککردنەوە، سەردانیکردنی کڕیاران… ھتد. لەم حاڵەتانەدا، ئەو خاوەنکارەی کە ھۆیە گواستنەوەکە دابیندەکات ڕۆڵێکی سەرەکی دەبینێت لە دابینکردنی سەلامەتی، کوالێتی و یاساکانی سەلامەتی. وەک چۆن لە لێخوڕینی نا پیشەییدا ھەیە، شۆفێرانی گەنج بەتایبەت لە مەترسیدان. لە شوێنی کاردا، ٤٥٪ ی برینداریی کوشندەکان کە بەسەر ئەو کرێکارانەدا ھاتوون کە تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵەوەیە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٢ و ٢٠٠٠ لە ئەمریکا، لە ئەنجامی ڕوداوەکانی گواستنەوەوە بوون.
مریەم ڕەجەوی
وێنۆک مریەم ڕەجەوی (لە دایکبووی ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٥٣) سیاسەتمەدار و سەرۆکی ھەڵبژاردەی ئەنجومەنی نیشتمانی بەرخۆدانی ئێرانە. ھەروەھا لەگەڵ ھاوسەرەکەی مەسعوود ڕەجەوی سەرۆکی ڕێکخراوی موجاھدینی گەلی ئێرانە. ئەنجومەنی نیشتمانی بەرخۆدانی ئێران کە قۆڵی سیاسی سازمانی موجاھدینی گەل و گرووپە ھاوپەیمانەکانییە، ڕەجەوی وەک "سەرۆکی ھەڵبژێردراوی بەرخۆدانی ئێران بۆ قۆناغی ئینتقالی" ھەڵبژاردووە. پلانی دە خاڵیی مریەم ڕەجەوی بۆ "ئێرانی سبەینێ" گوزارشت لە تێڕوانین و ستراتیژییەکانی ئەنجومەنی نیشتمانیی خۆڕاگری و پلاتفۆرمی کردەیی بەرخۆدانی ئێران بۆ ئێرانێکی ئازادی سبەینێ دەکات.
ژیاننامە
مریەم قاجار ئازدانلوو لە بنەماڵەیەکی چینی-ناوەند لە تاران لە دایکبووە. دوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی، دەرچووی زانکۆی تەکنەلۆجی شەریف لە بواری ئەندازیاری کانزایە. لە تەمەنی ھەرزەکارییەوە دەستی بە چالاکیی سیاسی کردووە و پەیوەندی بە سازمانی موجاھدینی گەلی ئێرانەوە کردووە. دوای سەرکەوتنی شۆڕش (١٩٧٨)، لەگەڵ ڕێکخراوی موجاھدین درێژە بە چالاکییەکانی دەدات و وەک یەکێک لە بەرپرسانی بەشی کۆمەڵایەتی ئەو ڕێکخراوە کاری کردووە.