cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
یەکسانکەر (فیلم)
بەرھەمھێنان
لە حوزەیرانی ٢٠١٠ ڕاگەیەنرا، کە «ڕاسڵ کرۆ» بەدوای ئەوەدا دەگەڕێت کە فیلمی یەکسانکەر بھێنیتە سەر شاشەی گەورە کە لەلایەن پۆڵ ھاگیسەوە دەرھێنراوە، لەگەڵ کرۆ بۆ ڕۆڵگێرانی ڕۆبێرت ماککۆڵ. لە مانگی کانوونی یەکەم ٢٠١١ ھەواڵی ئەوە درا، کە دێنزڵ وشنگتن لە ڤێرژنی فیلمەکەدا ئەستێرەی بۆ تەرخان دەکرێت، کە لەلایەن سۆنی پیکچەرز ئینتەرتێمینت و ھونەرز ڕایتەوە پارەیان بۆ تەرخان کراوە. دەرھێنەر ئانتۆین فوکوا لە ٢١ی ئازاری ٢٠١٣ ڕاستەوخۆ ھاتە سەر تەختە، دوای ھاوکاری سەرکەوتوویان لە ڕۆژی ڕاھێنانی فیلم بە بەدەستھێنانی خەڵاتی ئەکادیمیایی ٢٠٠١ لەگەڵ واشنتندا یەکبگرنەوە. کلۆی گرەیس مۆرتز لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٣ وەک ھاوئەستێرە ڕاگەیەندرا، ئانا کێندریک، کێڵی ماکدۆناڵد و نینا دۆبرێڤیش لەبەرچاو گیران. لە ٣١ی ئایاری ٢٠١٣، مێلیسا لیۆ لە فیلمەکەدا نوێنەرایەتی کرا. لیۆ پێشتر لە گەشتی فڕینی ٢٠١٢ لەگەڵ واشنتن کاری کردووە و لەگەڵ فوکوا لە ئۆڵمپس ٢٠١٣ دووبارە کاری کردووە. مارتۆن سیکواس ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی لە ١٧ ئایاردا ڕۆڵی خراپەکاری بکات.
بڵاوکردنەوە
یەکەم وێنەی فەرمی فیلمەکە لە ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ بڵاو بوو. سۆنی لە بنەڕەتدا پلانی داتاشی ڕۆژی بڵاوکردنەوەی ١١ی نیسانی ٢٠١٤ بوو، بەڵام بۆ ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ی گەڕاندنەوە. یەکەمین پۆستەری فەرمی فیلمەکە لە ١٦ی نیسانی ٢٠١٤ بڵاو بوویەوە. ڕۆژی ٢٢ی نیسان، USA TODAY وێنەی ئەو فیلمەی ئاشکرا کرد، ڕۆژی ٢٤ی ئایار، ترەیلەری فیلمەکە ئازادکرا. ڕۆژی ١٢ی حوزەیران، ترێلەرێکی دیکەی فەرمی بۆ فیلمەکە ئازادکرا. ڕۆژی ١٦ی تەممووز پۆستەرێکی ئای ماکس بۆ فیلمەکە بڵاوبوویەوە. فیلمەکە لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٤ لە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی تۆرێنتۆ نمایشکرا. سۆنی لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ لە شانۆی «ئای ماکس» دا فیلمەکەی لە سەرتاسەری جیھان بڵاو کردەوە.
پێشوازی
یەکسانکەر ١٠١٬٥ میلیۆن دۆلاری لە ئەمریکای باکوور و ٩٠٬٨ میلیۆن دۆلار لە ھەرێمەکانی تر کۆکردەوە، بە گشتی ١٩٢٬٣ میلیۆن دۆلار، بە بەراورد بە بودجەی پوختی بەرھەمھێنان کە ٥٥ میلیۆن دۆلارە. ئەم فیلمە لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە، و لە یەکەم شەوی کردنەوەیدا بڕی ٦٬١٢ میلیۆن دۆلاری لە ٣٢٣٦ شانۆ کۆکردەوە، کە لە ٢٦٩٣ شاشەی شەوی پێنجشەممەوە ١٬٤٥ میلیۆن دۆلاری تێکەوت، لە ڕۆژی لە ڕۆژی سێیەمدا بڕی ٥٬١٣ میلیۆن و ٨٬١ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ھۆشیارەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەکشنییە تاوانکارییەکانی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی ئیسکەیپ ئارتیست پۆل:فیلمەکان دەربارەی مافیا ڕووسییەکان پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی ئەنتۆنی فوکوا پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی دێنزێل واشنتۆن پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی مایس نیوفێڵد پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھاری گرێگسۆن-ویلیامزەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن دانراون پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە ویلایەتی ماساشوستس وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی ڕیچارد وێنک پۆل:یەکسانکەر پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز
ھیچ شتێک نییە بۆ لەدەستدان
ھیچ شتێک نییە بۆ لەدەستدان فیلمێکە لە دەرھێنانی ستیڤ ئۆدیکیرک و لە ساڵی ١٩٩٧ بەرھەم ھێنراوە.
کورتە
کاتێک نیک بۆی دەردەکەوێت ھاوسەرەکەی پەیوەندی ھەیە لەگەڵ بەڕێوەبەرەکەی، سواری ئۆتۆمبێلەکەی دەبێت و بە سەرشێتانە لێی دەخوڕێت بۆ شوێنێکی نادیار. لەڕێگادا لەلایەن گەنجێکەوە ئۆتۆمبێلەکەی دەدزرێت و پەیوەندی ھاوڕێیەتی لەنێوانیان دروست دەبێت.
خوڕخوڕەی خواروو
خوڕخوڕەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خوڕخوڕەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی خوڕخوڕەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلی پەکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تازەدێ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ناوماچک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەرمێکوتە
سەرەمێکوتە بۆقێکی پێنەگەیشتووە لەناو ئاودا دەژی و بەھۆی ڕیشووەکان ئۆکسجین بەدەست دەھێنن. وێنۆک|نموونەیەک لە سەرەمێکووتە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وشکاوییەکان
ھونەرە جەنگییەکانی چین
ھونەرە جەنگییەکانی چین (بە چینی: 中國武術) بە سەرجەم ئەو ھونەرە جەنگاوەرییانە دەوترێ کە لە وڵاتی چینەوە سەرچاوەی گرتبێ. کونگ فو و وشوو وشەگەلێکی گشتین کە لە درێژەی کاتدا وەکوو مانایەک بۆ ھونەرە جەنگییەکانی چین دانراون. ھەرچەندە ئەم دوو وشەیە جیاوازییەکی زۆریان لە بنچینەی واتاییدا لەگەڵ یەکدا ھەیە.
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠ بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ١٢ی ئەیلوولی ١٩٢٠ لە ئانتورپ لە بەلجیکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠
ئەحمەد فەرتوون ڕاد
ئەحمەد فەرتوون ڕاد (١٢٥٩-١٣٥١ھەتاوی) کەمانژەن و ئاوازدانەر و ڕێبەری و موزیکژەنی ئێرانی بوو.
ئەحمەد فەرتوون ڕاد لە ساڵی ١٢٥٩ لە تاران لە دایک بووە لە بەشی مۆسیقای کۆنسەرڤەتیو قوتابخانەی مۆسیقا دا خوێندووی لە ماوەی سەرۆکایەتی عەلینەقی وەزیری لە ئامادەیی مۆسیقا دا بە کرێ گیرا ساڵی ١٩٣٢ لە دەستەی ئۆرکێسترای بەلەدیە (شارەوانی) بوو لە پاڵ مۆسیقاژەنانی وەک: ڕووحوڵڵا خالقی، جەواد مەعرووفی و عەلی محەممەد خادەم. ئەو زۆر کارامە بوو لە ژەنینی کەمانچە، ھەندێک جار لە بەرنامەدا سۆلۆژەنی دەژەنی.
فیڵ ھای (سیناریۆنووس)
فیڵ ھای سیناریۆنووسێکی ئەمریکییە. کاری لەچەندەھا فیلمدا کردووە. لە دەرەوەی شاری ئەکرۆن لە ویلایەتی ئۆھایۆ بەخێو کراوە. لەکاتێکدا لە کۆلێژ بوو لە زانکۆی براون پەیوەندی بە گرووپێکی کۆمیدی ئیمپرۆڤەوە کرد و لەوێ ھاوبەشی نووسینی داھاتووی مات مانفرێدی ناسی.
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرچووانی زانکۆی برۆون پۆل:زیندووان پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢٠ەم
ژنان لە ساردکەرەوەدا (کۆمیک)
ژنان لە سارکەرەوەدا ماڵپەڕێکە لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن کۆمەڵێک ھەواداری کتێبی کۆمیکی فێمینیستەوە دروست کراوە و نموونەی نەخۆشی ژن لە ساردکەرەوەدا دەخاتە ڕوو، کە ترۆپێکی ئەدەبییە کە تێیدا کارەکتەرە ژنەکان بریندار دەکرێن، دەستدرێژی دەکرێنە سەر، دەکوژرێن، یان دەسەڵاتیان لێدەسەندرێتەوە (ڕووداوێک کە بە زمانی ئاخاوتن بە ساردکردنەوە ناسراوە)، ھەندێک جار بۆ ھاندانی تایبەتمەندییە «پارێزەرەکان»، و زۆرجاریش وەک ئامێرێکی پڵۆت کە مەبەست لێی جووڵاندنی کەوانە چیرۆکی کارەکتەرێکی نێرە بۆ پێشەوە، و ھەوڵدەدات شیکاری بکات کە بۆچی ئەم ئامێرە پڵۆتانە بە شێوەیەکی ناڕێژەیی لەسەر کارەکتەرە مێینەکان بەکاردەھێنرێن.
سەرچاوەکان
پۆل:ماڵپەڕە فێمینیستەکان
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
دوورگەکانی سولەیمان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
جان بلووم
جان بلووم ( ١٩ ی شوباتی ١٩٤٤ - ١٥ ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ ) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:مردووانی ١٩٩٩ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی
ساڵی فیل
ساڵی فیل بەرامبەر ساڵی ٥٧٠–٥٧١ زایینیی لەو ساڵەدا ئەبرەھە سەرۆکی یەمەن ھێرشی کردە سەر شاری مەککە. بەمەبەستی ڕوخاندنی کەعبە و ناچارکردنی عەرەبەکان بۆ سەردانکردنی کەنیسەی قەلیس لە یەمەن. ھەر لەو ساڵەدا پێغەمبەر محەممەد لەدایک بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:ژینی محەممەد پۆل:کەعبە
ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی ستانداردسازی
ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی ستانداردسازی بە کورتە ئایزۆ (بە ئینگلیزی: ISO) ڕێکخراوەیەکی ستانداردی نێونەتەوەیییە کە لە نوێنەرانێک لە ڕێکخراوەکانی ستانداردسازیی نیشتمانیی جۆراوجۆر پێکھاتووە.
ئەم ڕێکخراوە کە لە ٢٣ی شوباتی ١٩٤٧ دامەزرا، ستانداردەکانی لە ئاستی جیھانی تەکنیکی، پیشەسازی و بازرگانی گەشە پێدەدات و بڵاو دەکاتەوە، پێگەی ناوەندیی ئەو ڕێکخراوە لە ژنێڤ، سویسە و لە ١٦٥ وڵاتان کار دەکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٧
ھاودژی
ھاودژی لە لۆژیکدا چەشنێ بەرامبەری و بەرھەڵستیی نێوان دوو قەزیەیە کە تێیدا دروستیی ھاوکاتی دوو قەزیەکە نەگونجاو و، زڕبوونی ھاوکاتی ھەردووکیان گونجاوە. بۆ ئەوە، پێویستە کە دانراو و ھەڵگیراو لە دوو قەزیەکەدا یەکێک بن و ھەردووکیشیان تێکڕایی بن، بەڵام یەکێکیان ئەرێنی بێ و ئەوی دیکە نەرێنی. بۆ نموونە، قەزیەکانی «مەلان تێکڕا دەتوانن ھەڵبفڕن» و «ھیچ مەلێ تواناییی فڕینی نییە» هاودژن.
مەسعوود کەرامەتی
مەسعوود کەرامەتی (لەدایکبووی ٣١ی تەمووزی ١٩٥٦ لە تارانی ئێران) دەرھێنەر و ئەکتەری ئێرانییە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦
ھەڵبژاردنی کۆنگرەی نەتەوەیی فەڕەنسا ١٧٩٢
ھەڵبژاردنی کۆنگرەی نەتەوەیی فەڕەنسا ١٧٩٢ ھەڵبژاردنێکی کۆنگرەی نەتەوەیی بوو لە ئەیلوولی ١٧٩٢ بەڕێوە چوو. یەکەم ھەڵبژاردنی گشتی بوو، ڕێژەی بەشداری ١٠٪ بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ھەڵبژاردنە گشتیەکان لە فەڕەنسا
سۆچی
سۆچی (بە ڕووسی: Сочи)، (بە چەرکەسی: Шъачэ)، شارێکە دەکەوێتە ناوچەی کراسنۆدار لە ڕووسیا پێشتر شارێکی چەرکەسی بووە بۆ یەکێک لە ھۆزەکانی چەرکەس، ئەویش ھۆزی ئوبیخی سیرکازییە و لە ئێستادا بە ھاوینەھەواری ڕووسی لوکس دادەنرێت کە دەکەوێتە کەناری دەریای ڕەش ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٤٩٬٤٨١ کەس بووە. لە ٤ی تەممووزی ٢٠٠٧ شارەکە ھەڵبژێردرا بۆ ڕێکخستنی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٤، بەڵام چەرکەسییەکان لە ناوخۆ و دەرەوە دژی دامەزراندنی ئەم دانیشتنەبوون، کە لە شارێکدا بەڕێوەدەچێت کە گەواھیدەری ئەو کۆمەڵکوژییە خوێناویانە بوو کە ڕوویاندا، مێژوو لە ماوەی سەدەی نۆزدەھەمدا شتێکی لەو جۆرەی نەبینیووە بەرامبەر بە ھۆزەکانی چەرکەس، بەجۆرێک ئەم ڕووداوانە بووە ھۆی ئەوەی کە چەرکەسییەکان ھەڵبێن بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی دوای ڕووخانی سیرکاسیا لە ساڵی ١٨٦٤ دوای دوایین شەڕەکانیان لە دۆڵی خدز، کە لە بەرامبەردا عوسمانییەکان ئەوانی دیکەیان نارد بۆ بەرەکانی جەنگ لە باڵکان بۆ ئەوەی لە شەڕەکاندا بمرن جگە لە مردنیان بەھۆی نەخۆشی و خنکانیان لە دەریای ڕەشدا، کە تێیدا چەرکەسەکان ڕەتیدەکەنەوە ماسی بگرن تا ئەم ڕێکەوتە دوای ١٤٤ ساڵ بەھۆی خەم و پەژارەیان بۆ باوباپیرانیان کە فڕێدرانە ناو ئەم دەریایە، و پاشان نیشتەجێکردنی ئەوانی دیکەیان لە ناوچەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی (تورکیا، ئەردەن، فەلەستین، سووریا)، کە نموونەی ئیش و ئازاری نەتەوەیەکی کۆنی ئەورووپی دەخاتەڕوو، ھەزاران شەھیدیان لە شەڕەکاندا پێشکەشکرد، کە ئەفسانە بوون لە ئەسپ سواری و ڕەوشتی بەرزدا، ھەر بۆیە چەرکەسییەکان پێداگرن لەسەر ستایشکردنی باوباپیرانیان لەم یارییە ئۆڵۆمپییانەدا و ساڕێژکردنی ئەو ئازار و برینانەی کە لە ماوەی سەد ساڵی ڕابردوودا بەسەریاندا ھاتووە، بۆ ئەوەی زاراوەی کۆمەڵکوژی و پاکتاوی نەتەوەیی بۆ وڵاتە نوێیەکان بۆ یەکەمجار لەسەر خاکی سیرکاز (Circassia) جێبەجێیان کرد، کە بووە ھۆی نەمانی گوندەکانی ناوچەکانی قەوقاز لەگەڵ دانیشتووانەکەشیدا، و بەم پێیەش پێویستی بە چارەسەرێکە بۆ چەرکەسییەکان لە وڵاتانی ڕەوەند و پێویستی ناساندنیان وەک ھاووڵاتی سیرکاسیا، بۆ ئەوەی لاپەڕەکانی سەردەمی سەخت بۆ باوباپیرانیان بپێچنەوە.
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
دوورگەکانی سولەیمان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
بەرنامەی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان
بەرنامەی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بەرنامەیێکی نەتەوە یەکگرتووەکانە کە چاڵاکیی ژینگەیی ڕێکخراوەکەی ڕێک دەخات ویارمەتی پەرەسەندن وڵاتان لە جێبەجێ کردن سیاسەتی ژینگەیی دەدات.
تۆڕی حەقانی
تۆڕی حەقانی گرووپێکی ئیسلامیی ئەفغانییە، کە لە دەوری بنەماڵەی بە ھەمان ناو بنیات نراوە، و لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا شەڕی ناھاوسەنگیان لە ئەفغانستان بەکارھێناوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی ھێزەکانی سۆڤیەت، ھەروەھا ھێزەکانی ناتۆ بە سەرۆکایەتی ئەمریکا و حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئەفغانستان لە سەدەی بیست و یەکدا. تۆڕی حەقانی بە لەقێکی "نیمچە سەربەخۆ"ی تاڵیبان دادەنرێت. زۆرترین چالاکیی لە ڕۆژھەڵاتی ئەفغانستان و ئەودیوی سنوور لە باکووری ڕۆژاوای پاکستان بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە ئیسلامییەکان پۆل:ڕێکخراوە جیھادییەکان پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون
ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس
ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس   گۆرانیەکی زۆر بەناوبانگی کریسمس بوو، کە برێندا لی گۆرانیەکەی وتووە، لە نێوان ساڵانی ١٩٥٨ بۆ ١٩٥٩ دەرچوو، هەرچەندە لە ساڵی ١٩٦٠ گۆرانیەکە ناوبانگێکی باشی پەیاکرد. مۆسیقاژەنەکانی تر چەندین ساڵە ئەم گۆرانیەیان دەگوتوتەوە، لە نێوانیاندا ئیمی گراند، جێسیکا سیمپسۆن.
سەرچاوەکان
پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
کەیڵەب مەگڵاکڵین
کەیڵەب ڕێجیناڵد مەگڵاکڵین (لەدایکبووی ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١) ئەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکییە. بە ڕۆڵی لوکەس سینکڵەیر لە زنجیرەی نێتفلیکسی شتە نامۆکان  ناسراوە. کەیڵەب دەستی بە کاری نواندن کرد کە لە ئۆپێرایەکدا دەرکەوت بە ناوی Lost in the Stars لە کۆپەرستاون، نیویۆرک لە گڵیمەرگڵاس ئۆپێرا ھاوس. پاشان لە ستەیجی بڕۆدوەی ڕۆڵی سیمبای گەنجی گێڕا لە The Lion King. لە ٢٠١٧ دا، کەیڵەب لە کورتە زنجیرەی BET بە ناوی The New Edition Story دەرکەوت کە ڕۆڵی ڕیکی بێڵی بە گەنجی ئەگێڕا.
ژیانی سەرەتایی
کەیڵەب لە کاڕمێڵ، نیویۆرک گەورە بووە. لە قوتابخانەی کێنتی سەرەتایی بووە و پاشان چووە بۆ قوتابخانەی جۆرج فیسچەری ناوەندی بۆ ساڵێک. خۆی فێری دانس کردن کردووە بۆ ساڵێک لە قوتابخانەی Happy Feet بۆ دانس لە کاڕمێڵ، نیویۆرک، و پاشان لە قوتابخانەی ھاڕلێم بۆ ھونەر کە لەژێر دەستی ئاوبری لینچدا بوو، کە بەرھەمھێنەری پێشووی The Lion King بوو. کاتێک کە باوەڕە ئایینییەکانی نەزانراون، لە کاتی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ مەگڵاکڵین دەستی کرد بە، «ھەرچەندە پێکەوە نین ھێشتا ئەتوانین پێکەوە دوعا بکەین.» ئەو چەپەیە.
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (بەڕازیل)
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی پۆل:چاندی ئیسلامی پۆل:مزگەوتەکان پۆل:ئیسلام پۆل:١٩٨٣
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
سەرچاوەکان
١٩٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت
جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت گۆرانییەکی زۆر بەناوبانگی کریسمسە، لە ھەموو پشووێکدا پەخش دەکرێت. ساڵی ١٩٤٣ ڕالف بلەین ھۆنراوەکەی نووسیوە، ھەروەھا ھیو مارتن مۆسیقاکەی نووسیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانییەکانی دەیەی ١٩٤٠ پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
یاسای ناتەبایی
لە لۆژیکدا، یاسای ناتەبایی یا بنەواشەی ناتەبایی (ھەروەھا یاسای نەبوونی ناتەبایی و بنەواشەی نەبوونی ناتەبایی -شی پێ دەوترێ) ئەوەیە کە دەڵێ: ھەرگیز ڕێی تێ ناچێ دوو قەزیەی ناتەبا لەگەڵ یەک کۆ ببنەوە. یانی ناکرێ لە یەک کاتدا و بە ھەمان واتا و مەبەست ھەردووکیان دروست بن. بۆ وێنە، لە نێوان قەزیەکانی «مەسەلە x -ە» و «مەسەلە x نییە» -دا تەنیا یەکیان دەتوانێ دروست بێ.
ئەم بنەواشەیە بە لای لۆژیکزانە کۆنەکانەوە زۆر کرنگ بووە و بە «» ناسراوە. ئەرەستوو دەڵێ بەبێ یاسای ناتەبایی قەت نەماندەتوانی شتانێ کە دەزانین بزانین. نەماندەتوانی سنووری بابەتەکانی بوارە زانستییەکان، بۆ وێنە بیۆلۆجی یا ماتماتیک، دیاری بکەین و، بۆمان نەدەکرا جیاوازیی نێوان ئەوەی کە شتێ چییە، بۆ وێنە ئینسانە یا کەروێشکە و، ئەوەی کە چۆنە، بۆ وێنە سپییە یا بۆرە، دەسنیشان بکەین. لێک ھەڵاواردنی زات و عەرەز کە ئەرەستوو خۆی دای ھێنابوو دەستی نەدەدا و، بەگشتی قسەکردن و لێدوانی ئاقڵانە و ژیرانە ئەستەم دەبوو.
سێ شێوازی گێڕانەوی یاساکە
ئەرەستوو لە بەرھەمەکانی خۆیدا بە سێ شێوە یاسای ناتەباییی وتووەتەوە. بە واتایەکی دیکە، ئەم یاسایە سێ گێڕانەوەی ھەیە: گێڕانەوەی ئۆنتۆلۆژیک، گێڕانەوەی دۆکساستیک و، گێڕانەوەی سیمانتیک (مەعناناسانە). یەکەم گێڕانەوە بە تەنگ شتانێکەوەیە کە ھەن لە جیھاندا، دووەم گێڕانەوە لە بابەت شتانێکەوەیە کە دەتوانین باوەڕیان پێ بکەین و، سێیەم گێڕانەوەش پەیوەندی بە ڕاگەیاندن و ڕاستییەوە ھەیە.
گێڕانەوەی یەکەم ناسراوتر لەو دوانەکەی ترە و ئاوەھایە: «ھەم پێبڕیان و ھەم پێنەبڕیانی ھاوکاتی ھەمان ھەڵگیراو بە ھەمان دانراو لە ھەمان پەیوەندیدا، نەشیاوە». لێرە بڕێ مەرجی پێویست ھەن کە دەبێ لە جێی خۆیاندا بن. وەک ئەوەی کە ھەڵگیراو دەبێ «ھەمان» بێ و نابێ لە دوو مانادا بە کار بچێ. بۆ وێنە، دەشێ و دەگونجێ کە بوترێ «فڵانە کەس ھەم سەرتاشە و ھەم سەرتاش نییە»، ئەگەر یەکەم سەرتاش بە مانای وەستای سەرتاشین و، دووەم سەرتاش بە مانای ئامرازی سەرتاشین بێ. ھەروەھا، ھەرچەند شیاوە بۆ x کە بە فیعل F بێ و بە قووە پێچەوانەی F، بەڵام ناتوانێ بە فیعل F بێ و دیسان بە فیعل پێچەوانەی F بێ (قووە و فیعل ببینە). مێزێک دەتوانێ بە فیعل قایم بێ و بە قووە شەق و لەق، بەڵام ناتوانێ بە فیعل ھاوکات ھەم قایم بێ و ھەمیش شەق و لەق بێ.
گێڕانەوە دووەمەکە ئاوایە کە دەڵێ: «ھەم باوەڕکردن و ھەم باوەڕنەکردنی ھەمان شت نەشیاوە». یانی ناشێ ھەم F بە دروست بزانی ھەم پێچەوانەی F. بەتەواوی ڕوون نییە کە تێگەیشتنی ئەرەستوو لەم فۆرمولاسیۆنە دووەمە چۆناوچۆن بووە. دواتر بۆ خۆی بەڵگەیەکی لاواز دێنێتەوە بۆ ئەوە بیسەلمێنێ کە بناخەی ئەم گێڕانەوە دۆکساستیکە ھەر ئەو گێڕانەوە ئۆنتۆلۆژیکییەیە.
گێڕانەوەی سێیەم دەڵێ «ناشێ دوو ڕاگەیێندراوی دژبەیەک ھاوکات دروست بن». ھەروا کە دیارە، ئەم گێڕانەوەیە لە بابەت پێکھاتەی ناوەکیی ڕاگەیێندراوەکانەوە بێدەنگە، بەڵام بە بۆچوونی ئەرەستوو ھەموو ڕاگەیێندراوێ دەبێ شتێ بداتە پاڵ شتێکی ترەوە. زیاتر ئەم گێڕانەوەی سێیەمە وەک ڤاریانانتێکی تری گێڕانەوەی یەکەم لێک دەدرێتەوە.
کۆمەڵگەی کوردی بۆ ھاوکاری و پێشکەوتن
کۆمەڵگەی کوردی بۆ هاوکاری و پێشکەوتن لە مانگی ئەیلولی ساڵی ١٩٠٨ لە ئەستەمبوڵ دامەزرا. کۆمەڵگەکە جەلیدەیەکی بڵاوکردەوە کە یەکەم جەلیدەی یاسایی کوردی بوو، مشتومڕی لەسەر پرسەکانی دەوروبەری مێژوو، زمان، یەکێتی نەتەوەیی و چەندین بابەتی دیکە کرد کە کاریگەرییان لەسەر کورد هەبوون. یەکەمین ڕێکخراوی سیاسی کوردی بوو و لەژێر کاریگەری بیرۆکەی ئەوروپیدا. داوای بەئاگاهاتنەوەی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی کوردستانی کرد. ڕاگەیاندنەکە لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٠٨ درا و لەلایەن ٥٠٠ ڕۆشنبیر و دەوڵەتمەداری پێشەنگی کوردەوە پاڵپشتی کرا. ئەندامێتی کۆمەڵگا زۆر بە خێرایی گەشەی کرد لە شار و شارۆچکەیانەی کە ژمارەی دانیشتووانی کوردیان زۆر بوو. کۆمەڵگاکە لقێکی ڕۆشنبیری هەبوو، کە قوتابخانەیەکی زمانی کوردی بۆ منداڵان لە چەمبەرلیتاس (نزیك فاتیح) لە ئەستەمبوڵ دامەزراند بە سەرۆکایەتی عەبدولڕەحمان بەدرخان. ساڵی ١٩٠٩ داخرا و لە ساڵی ١٩١٧ دامەزرایەوە و ناوەکەی گۆڕدرا بە کۆمەڵگەی سەرهەڵدانی کوردستان.
وێنۆک|[[ئەمین عالی بەدرخان]]
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
خوڕخوڕەی سەروو
خوڕخوڕەی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خوڕخوڕەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئازادی و لە باشوور لەگەڵ گوندی خوڕخوڕەی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەسار لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ناوماچک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
دوورگەکانی سولەیمان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئابووری کەینیزی
ئابووری کەینیزی بریتییە لە کۆمەڵێ بیردۆزی جیاوازی گەورەی ئابووری (ماکرۆئیکۆنۆمیک) ی ئابووریناس جۆن مەینارد کەینز دەربارەی ئەوەی کە چۆن لە داھاتووی کورتخایەندا - بە تایبەتی لە کاتی قەیرانی ئابووریدا (بچووکبوونەوەی ئابووری یان ڕیسێشن) دا دەرھاویشتەی ئابووری زۆر بەتوندی کاریگەری ئەکرێتە سەر بە "کۆی داواکاری" (بڕی گشتی خەرجکردن). بە ڕای کەینیزیانە، داوای گشتیی ئابووری مەرج نییە یەکسان بێ بە توانای بەرھەمھێنانی ئابووری؛ لەبری ئەوە، کاریگەری لەسەرە بە کۆمەڵێ فاکتەر و ھەندێ جاریش ھەروا کوێرانە ھەڵسوکەوت ئەکات، کە کاریگەری ئەبێ لەسەر بەرھەمھێنان، ھەلی کار و ھەڵئاوسان.
سەرچاوەکان
پۆل:جۆن مەینارد کەینز پۆل:ئایدۆلۆژییە ئابوورییە هاوتەریبەکان پۆل:قوتابخانەکانی بیری ئابووری پۆل:ئایدۆلۆژییە ئابوورییە ھاوتەریبەکان
یو ئێس ئێس جۆرج ئێج. دەبلیوو. بوش
350px|وێنۆک|کەشتی جەنگی یو ئێس ئێس جۆرج ئێج. دەبلیوو. بوش
'''یو ئێس ئێس جۆرج ئێج. دەبلیوو. بوش' بە(ئینگلیزی: USS George H.W. Bush) کۆتا جۆری کەشتی جەنگی جۆری نيميتسی هێزە ئاویەکانی ئەمریکا: United States Navy''ە. کەشتیەکە بەناوی ٤١ەمین سەرۆکی ئەمریکا '''جۆرج ئێج. دەبلیوو. بوش''' نراوە. ئەویش بەهۆی زیرەکی و بەشداریێکی کارای لەهێزە ئاویەکانی وڵاتەکەی لە جەنگی جیهانی دووەمدا. کەشتیەکە بڕی ٦.٢ میلیۆن دۆلار تێچووەکەی بووە و تایبەتە بە هەڵگرتنی فڕۆکەکانی وڵاتی ئەمریکای جۆری (ئێف - ١٦).
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کەشتیەکان پۆل:ئامرازە جەنگیەکان
ڕابردوو
ڕابردوو کۆمەڵەی گشت ئەو ڕووداوانەیە کە پێش ئێستا ڕوویان داوە. تێگەیشتەی ڕابردوو لەوە کەوتووەتەوە کە مرۆڤ بە شێوازێکی ھێڵی کات ئەزموون دەکا. ڕەوتی ڕووداوەکان لە چاو مرۆڤەوە وەکوو ھێڵێک لە ڕابردووەوە دێت و بە ڕێگەی ئێستاوە بەرەو داھاتوو دەڕوات. ئەوەی لە ڕابردوودا بە سەر کەسێکدا ھاتووە لە بیریدا دەمێنێتەوە. تەنانەت ئاژەڵانیش ڕابردوویان بە بیر دێتەوە. جگە لەوەش، لە سەرھەڵدانی زمانی نووسراو بەم لاوە، مرۆڤ ڕابردووی خۆی تۆمار کردووە و ناوی ناوە مێژوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:کات
ھاوسەنگیی ناوەکی
ھاوسەنگی ناوەکی پاراستنە لە جێگری باری ناوەوەی زیندەوەر لە ژینگەیەکی گۆڕاودا
ھەرچەند لە ژینگەی زیندەوەر لەوانەیە بگۆڕدرێت، بەڵام بارودۆخی ناوەوەی زیندەوەر دەبێت بە نەگۆڕی بمێنێتەوە چونکە زیندەکردارەکانی زیندەوەران زۆر لە کارلێکی کیمیایی جۆراوجۆر دەگرێتەخۆ. ئەمەش ڕوونادات ئەگەر بێتوو بارودۆخی کارلێکەکانی گونجاو نەبێت پارێزگاری لە بارودۆخی ناوەوەی بە نەگۆڕی پێی دەلێن ھاوسەنگی ناوەکی.
سەرچاوەکان
پۆل:زانست پۆل:فیزیۆلۆژیا
جەژنی کریسمس لەگەڵ خۆشەویستی
وێنۆک جەژنی کریسمس لەگەڵ خۆشەویستی یەکەم ئەلبوومی کلای ئایکنە بۆ کریسمس، لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ لەلایەن کۆمپانیای (RCA Records) بڵاوکرایەوە. وەک ئەلبومێکی پلاتینی بڕوانامەی پێدراوە، هەروەها لەلایەن بیلبۆرد وەک پڕفرۆشترین ئەلبومی کریسمس/پشوو لە ساڵی ٢٠٠٤ دەستنیشان کرا، وەک پڕفرۆشترین ئەلبومی مەسیحی لە ساڵی ٢٠٠٥ پشتڕاستکراوەتەوە. ئەلبومەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠٠٩ لەژێر ناوی کۆمپانیای سۆنی دووبارە بڵاوکرایەوە. جەژنی کریسمس لەگەڵ خۆشەویستی یەکەم جار لە ڕیزبەندی ژمارە چوارەمدا بوو لە لیستی (بیلبۆرد ٢٠٠)ی ئەمریکا، کە ٢٧٠ هەزار بەرگی فرۆشرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠٠٤
پاشا وێنی ژۆو
پاشا وێنی ژۆو (بەچینی: 周文王، شێوازی خوێندنەوە: ژۆو وێن کانگ، ژیان لە ١١١٢ تا ١٠٥٠ ی پێش زاین، پاشایەکی شارستێنی) دامەزرێنەر و پاشای ئیمپراتۆرییەتی ژۆوە، وێن پاشای ژۆو بوو لە دواین ساتەکانی ئیمپراتۆرییەتی شانگ لە مێژووی دێرینی چین
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١١٥٢ ی پێش زاین پۆل:مردووانی ١٠٥٦ پێش زاین پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین پۆل:یاریزانانی گوچین
ڕۆبێن ستودارد
وێنۆک
ڕوبێن ستودارد (لەدایکبووی ١٢ی ئەیلوولی ١٩٧٨) گۆرانیبێژێکی ئەفریقی و ئەمریکییە. وەرزی دووەمی بەرنامەی ئەمریکان ئایدڵی بردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:زیندووان
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦ بوو کە لە ١ تا ١٦ی ئابی ١٩٣٦ لە بەرلین لە ئەڵمانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٣٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
دوورگەکانی سولەیمان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ھەڵبژاردنی یاسادانانی فەڕەنسا ١٧٩٥
ھەڵبژاردنی یاسادانانی فەڕەنسا ١٧٩٥ ھەڵبژاردنێکی یاسادانانی فەڕەنسا بوو، لە نیسان و ئایاری ١٧٩٥ بەڕێوەچوو. لەم ھەڵبژاردنە تەنھا ئەوانەی باجیان دەدا مافی دەنگدانیان ھەبوو.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ھەڵبژاردنە گشتیەکان لە فەڕەنسا
ئەمریکان ئایدڵ
وێنۆک|200px ئەمریکان ئایدڵ بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنییە کە لەلایەن ھێڵی تەلەڤیزیۆنی فۆکس ئەمریکی و لەلایەن سیمۆن فۆلەرەوە بەرھەم ھێنراوە. ئەم بەرنامەیە لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠٠٢ بە مەبەستی گەڕان بەدوای ئەستێرەیەکی نوێی مۆسیقا دەستی پێکردووە و بەردەوامیشی ھەیە وەک یەکێک لە بەرنامە بەناوبانگەکان؛ و بە پشتبەستن بە پلەکانی نیلسن لە ساڵی ٢٠٠٢ تا ئێستا، یەکێکە لە بەناوبانگترین بەرنامەکانی مێژووی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکا. مەبەست لەم بەرنامەیە دۆزینەوەی باشترین گۆرانیبێژی ئەم وڵاتەیە بە پشتبەستن بە دەنگی بینەران. براوەکانی ئەم بەرنامەیە لەلایەن خەڵکەوە لە ڕێگەی تەلەفۆن و ئینتەرنێت و ڕاژەی کورتە پەیامەوە ھەڵدەبژێردرێن. تا ئێستا دوازدە وەرزی ئەم بەرنامەیە تێپەڕیوە و براوەکان بریتین لە: کێلی کلارکسن، ڕۆبێن ستودارد، فانتازیا بارینۆ، کاری ئەندەروود، تایلۆر ھیکس، جۆردن سپارکس، دەیڤید کوک، کریس ئالن، لی دەیڤز، سکۆتی مەککریری، فیلیپ فیلیپس، کاندیس گلۆڤەر، کالێب جۆنسۆن، نیک فارادیانی و مادی پاپی (براوەی ساڵی ٢٠١٨) و نۆڤا تۆمپسۆن (براوەی ساڵی ٢٠٢٢) بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٨ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ڕاستەوخۆییەکانی ئەمریکا پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە
دینا
دینا محمد خدر ناسراو بە دینا لەدایکبووی ١٩٨٨ لە ڕانیە، کچە گۆرانیبێژی کورد. دینا بەیەکێک لە قوتابییەکانی ئاوازدانەر ھەڵکەوت زاھیر دادەنرێت، لە تەممووزی ٢٠١٧ بۆیەکەمینجار بەھاوکاری ھەڵکەوت زاھیر دەرکەوت. دینا جگە لە کوردی ئەوا گۆرانی بە عەرەبی، تورکی و ھیندی وتووە.
بەرھەمەکان
شای ولات لە ٨ تراک پێک دێت
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:زیندووان پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی پۆل:خەڵکی ڕانیە
حەسارا قاپوچو
حەسارا قاپوچو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
حەسارا قاپوچو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ھەڵوەرینی قژ
قژھەڵوەرین کە ھەروەھا ناسراوە بە کەچەڵی یان (ئەلۆپیشیا)، ئاماژە دەکات بۆ لە دەستدانی موو لە بەشێکی سەر یان جەستە بەڵام زۆربەی جار دەبێتە ھۆی سەر رووتانەوە. توندی ئم حاڵەتە ئەتوانێت لە بەشێکی بچووکی جەستە تاکو ھەمووی بگرێتەوە. زۆربەی کاتەکان سووربون یاخود جێی برین بەجێ ناھێلێ. لە دەستدانی قژ ئەگەری ھەیە لە ھەندێ کەس توشی گوشاری دەروونی بکات.
ھەندێ لە دۆخە باوەکانی بریتیە لە لەدەستدانی قژی پیاو، لە دەستدانی قژی ئافرەت، (ئالۆپیشیا ئەریتیا)، (تیلۆجین ئفلووڤیەم) کە دۆخێکی لاوز بوونی قژە. ھۆی لە دەستدانی قژی پیاوان بریتییە لە ھەردوو بۆماوزانی (جینێتکس) و ھۆرمۆنیاتی پیاو پێکەوە، و ھۆی لە دەتدانی قژی ئافرەتان نادیارە، و ھۆی (ئالۆپیشیا ئەریتیا) کە بەرگری لەش ھێرش ئەکات بۆ سەر خانەکانی خۆی، و ھۆی (تیلۆجین ئفلووڤیەم) چەندەھا روداووە کە گوشار دەکاتە سەر دەروون یان جەستە. (ئالۆپیشیا ئەریتیا) زۆر باوە لە دوای دووگیانی لە ئافرەتان.
چەند ھۆی دی بۆ لە دەستدانی قژ کە زۆر باو نینە و بەبێ سووربون و برینن بریتیینە لە راکێشانی قژ، و چەند جۆرە چارەسەر وەکو چارەسەری کیمیایی، دەرمانی چارەسەری ئایدس، دەرمانی کەمچالاکیی پایرۆیدی فەرمانی سستی (ھایپۆثایرۆدسم)، و ھەروەھا خراپ خۆری.
ھۆی دیکە بۆ لەدەستدانی قژ، کە برین و سووربون بەجێ دەھێڵن، بریتیینە لە نەخۆشی سووربونی قارچک، نەخۆشی گورگە، چارەسەری تیشکدانەوە، دەردە سارکۆید. دەستنیشانکردنی حالەتی قژھەڵوەرین بە پێی ئەو شوێنانە دەبێت کە مووەکەی لێ ھەڵدەوەرێت.
چارەسەرێک بۆ قژھەڵوەرین ئەوەیە کە ئەم حاڵەتە پەسەند بکەی و پێی رازی بیت، واتە قبولی بکەیت. چەند چارەسەری دی بریتیینە لە بەکارھێنانی دەرمانی (مینۆکسدێل) و نەشتەرگەری چاندنی قژ.
(ئالۆپیشیا ئەریتیا) دەتواندرێت چارەسەر بکرێت بە دەرزی لێدانی ستێریۆید لەو بەشەی کە توشبووە، بەڵام بۆ ئەوەی ئەم دەرزی لێدانە کاریگەر بێت، دەبێت بە بەردەوام دووبارە لێبدرێتەوە.
قژ ھەڵوەرین کێشەیەکی باوە. لە ٥٠ ساڵیەوە قژھەڵوەرین توشی نیوەی پیاوان و چواریەکی ئافرەتان دەبێت. لە ٪‏٢ی خەڵکی توشی (ئالۆپیشیا ئەریتیا) دەبن لە قۆناخە جیاجیاکانی دیکەی ژیان دان.
نیشانەکان
مرۆڤ نزیکەی ١٠٠٬٠٠٠–١٥٠٬٠٠٠ مووی ھەیە لە سەری. ژمارەی مووە ھەڵوەریەکانی سەر نزیکەی ١٠٠ دەبێت لە رۆژێک دا. بۆ ئەوەی قژەکە درێژە پێبدرێت ئەبی مرۆڤ چەندی مووی قژ لە دەست دەدات نزیکەی ھەر ئەوەندە درووست بکاتەوە. یەکەم نیشانەی قژ ھەڵوەرین ئەوەیە کاتێک کەسێک مووی زۆر لەسەر شەیەکانیان دەبینن، یاخوود موو لەناو دەستیان دەبینن، لە کاتی سەر شوشتن بە شامپۆ. ھەروەھا چۆنییەتی داھێنانی قژ پێت نیشان دەدات کە لە چ شوێنێک قژ لە دەست دەدەی. یەکێکی دی لەم نیشانانە بریتییە لە بوونی چەوریەکی یان ووشکیەکی زیاد لە پێستی سەر. نیشانەیەک بۆ قژ ھەڵوەرین کە زۆر سەیرە ئەوەیە، کاتێک کەسێک ھەست بە ھەستێکی ناخۆشی دەروونی دەکات و وا ھەست دەکات کە پیر دەبێت، یان کە لە رووی رووخسارەوە جوانیەکەی لە دەست دەدات و لێی رازی نیە، ھەرچەندە ئەمە بێجگە لە قژ ھەڵوەرین لە وانەیە بۆ ھۆی تر بگەرێتەوە. بەڵام باشترین نیشانە ئەوەیە کە کەسێک قژێکی بەھێز و زۆری ھەبووە و بە تێپەڕینی کات بەرە بەرە قژەکە لاوز دەبێت و ھێز و ڕەنگی تێدا نامینێ.
پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو
پاشا ووی ئیمپراتۆریەتی ژۆو (بە چینی: 周武王، ژۆو وو وانگ) دووەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لەمێژووی دێرینی چین، دووەم کوڕی پاشا وێن بوو. مێژووی فەرمانڕەوایی کردنی ڕوون نییە بەڵام بە گشتی وا بڕوا دەکرێت لە ١٠٤٦ تا ١٠٤٣ی پێش زاین بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٠٤٣ ی پێش زاین پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:خەڵکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکان لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر
ھەڵوەرینی قژ
چارەسەر
تاکە چارەسەر کە ھەبێت تاوەکو ئێستا کە بەسوود بێ بۆ قژ ھەڵوەرین نەشتەرگەری چاندنی قژە.
سەرچاوەکان
پۆل:قژی مرۆڤ
دارئیمام
دارئیمام گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دارئیمام لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەسڵان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھۆمەرمل و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەمتەران لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارەدێی مەیدان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گەورەدێ، گاپیڵۆن
گەورەدێ گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی گاپیڵۆن، قەزای ماوەت، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گەورەدێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەڵاڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی مێو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قامیش و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گوێزیلە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شێروین حاجیپوور
ژیاننامە
لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، حاجیپوور بەشداری لە پێشبڕکێی مۆسیقای تەلەڤیزیۆنی وەرزی نوێدا کرد، کە لەوێ گەیشتە قۆناغی کۆتاییی خولی دووەمی وەرزی یەکەم، کە دواتر بەڕێوەبەری ھونەریی بەرنامەکە ڕایگەیاند کە ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگ نیگەرانی ئەوە بووە کە دواتر حاجیپوور کێشە دروست بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی بابۆلسەر پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی
بەردی زراو
بەردی زراو یەکێکە لە نەخۆشیەکانی تورەگەی زراو کە تێیدا بەرد لە ناو تورەگەی زراو لە پێکھاتەکانی زەرداو دروست دەبێت. زۆربەی خەڵکی توشبوو بە بەردی زراو (نزیکەی ٨٠٪) ھیچ نیشانەیەکی ئەو نەخۆشیەیان نیە. تورەگەی زەرداو بەشێکی کۆئەندامی ھەرسە دەکەوێتە ژێر جگەر، فەرمانی لە خۆگرتن و عەمبارکردنی ماددەی زەرداوە، کە لە کاتی پێویست دەریدەدات بۆ یارمەتی ھەرس کردنی چەوری. کاتێک بەردەکانی زراو ڕێڕەوەکانی زراو دەگرن، ھەندێک جار دەبێتە ھۆی دروست بوونی ژانەسکی لەناکاو لە بەشی سەرەوەی لای ڕاستی سک ، ئەمەش ساڵانە لە ١–٤٪ ی نەخۆشەکانی زراو دەردەکەوێ. ماکەکانی بەردی زراو بریتیە لە ھەوکردنی کیسەی زراو (cholecystitis), ھەوکردنی پەنکریاس (pancreatitis) , زەردوویی (jaundice) و ھەروەھا ھەوکردنی ڕێڕەوەکانی زراو (cholangitis). نیشانەکانی ئەو لێکەوتانە بریتیە لە ژانە سک بۆ ماوەی درێژتر لە پێنج کاتژمێر، تا، زەردوویی، ڕشانەوە، تۆخبوونی میز، و کاڵ بوونی ڕەنگی پیسایی.
ھۆکارەکانی زیاد بوونی مەترسی بەردی زراو بریتیە لە: بەکار ھێنانی حەبی کۆنتڕۆڵی لەدایکبوون، دووگیانی، بۆماوەیی لە ھەبوونی نەخۆشی بەردی زراو، قەڵەوی، شەکرە، نەخۆشی جگەر، و خێرا دابەزاندنی کێش. بەردی زراو لە کۆلیستڕۆڵ, زەرداو، خوێ و بیلیروبین (bilirubin) پێک دێت. خواردنی تەندروستی پڕ لە ڕیشاڵ و پاراستنی کێشی لەش لە رێگەی وەرزش کردن مەترسی دروست بوونی بەردی زراو کەم دەکەنەوە. کاتێک ھیچ نیشانەیەکی ئەو نەخۆشیە نەبێت ئەوا پێویست بە چارەسەر ناکات. بەڵام بۆ ئەوانەی کە ژانیان ھەیە نەشتەرگەری لابردنی تورەگەی زراو ھەندێکجار پێویستە. ئەو نەشتەرگەریەش لە ڕێگەی چەند برینێکی بچووک یانیش لە رێگەی برینێکی گەورە و بە بەکارھێنانی سڕکردنی گشتی ئەنجام دەدرێت. لە دوای نەشتەرگەری بە گشتی ئەنجامەکە باش دەبێت. لەو کاتانەی کە نەشتەرگەری ناتواندرێت ئەنجام بدرێت ئەوا ھەندێک دەرمان بەکار دێت بۆ شکاندن و توانەوەی بەردەکە. بەڵام نەخۆشەکە دەبێت بۆ ماوەی چەند ساڵێک دەرمانەکە وەرگرێت.
لە وڵاتە پێشکەوتوەکاندا ١٠–١٥٪ ی گەورەکان تووشی بەردی زراو بوون. بەڵام ئەم تێکڕایە لە ئەفریقیا کەمترە تا ڕادەی ٣٪. لە ساڵی ٢٠١٣ نزیکەی ١٠٤ میلیۆن کەس (١٫٦٪) تووشی نەخۆشیەکانی زەرداو بوون کە بە ھۆیەوە نزیکەی ١٠٦٬٠٠٠ کەس مردن. ڕەگەزی مێ زیاتر تووشی بەردی زراو دەبن لە نێر، و بە گشتی لە دوای تەمەنی ٤٠ ساڵی دەبێت. کەمی ھۆڕمۆنی خەو (مێلاتۆنین) بەشداری دەکات لە دروست بوونی بەردی زراو، لەبەر ئەوەی دەردانی کۆلێستڕۆڵ لە ناو تورەگەی زراو کەم دەکاتەوە.
نیشانەکان
گرنگترین نیشانەی بەردی زراو بریتی یە لە ژانە سک، کە دەکەوێتە بەشی سەرەوەی لای ڕاستی سک، بەشێوەیەکی گشتی کاتی خواردنی چەوری دوای نزیکەی ١–٢ کاتژمێر دەست پێدەکات، ھەندێک جار ژانەکە دەگوازرێتەوە بۆ شانی ڕاستی نەخۆشەکە، ئەگەر تورەگەی زراو تووشی ھەوکردن بێت ئەوکات ھێڵنج و ڕشانەوەی لەگەڵ دەبێت، ھەروەھا نەخۆش پلەی گەرمی لەشیشی بەرز دەبێتەوە. وە ئەگەر ڕێڕەوەکانی زەرداویش گیران بە ھۆی خزانی بەردەوە ئەوا نەخۆش تووشی زەردوویی دەبێت.
دەشتنیشانکردن
نیشانە کلینیکیەکان بەشێکی گرنگی دەستنیشان کردنە، ھەندێک لە پشکنینی خوێن دەکرێت سوودی لێ وەربگیرێت وەکو ڕێژەی خڕۆکە سپیەکان و ماددەی بیلوروبین لە خوێن. سۆناری سک یەکێکە لە ئامرازە ھەرە گرنگەکانی دەست نیشان کردن، کە تیایدا ڕێژەی ئەستووری دیواری توورەگەی زەرداو و قەبارەی توورەگەکە و ژمارە و قەبارەی بەردەکان و ھەروەھا تیرەی ڕێرەوی سەرەکی زەرداو دەست نیشان دەکرێت.
دەستنیشان کردنی نەخۆشی بەردی زراو زۆرجار لەڕێگەی سۆناری سک دەبێت، ھەندێک جار ڕێگەی تریش بەکار دێت. دەکرێ ھەندیک لە لێکەوتەکانی بەردی زراو لەڕێگەی پشکنینی خوێن دیاری بکرێت. بەردی زراو کە ١٫٩ سم دەبێت، کە دەبێتە ھۆی ھەوکردنی کیسەی زراو، دەتواندرێت لە سۆناردا ببینرێت. ھەندێکجار (٢٠٪) بەردی زراو لە تیشکی ئێکسی (x-ray ) ئاسایی دەردەکەوێت.
چارەسەر
لە کاتی ھەورکردن نەخۆش پێویستە بخەوێندرێت لە نەخۆشخانە و دەرمانی دژەبەکتریا وەربگرێت، نەشتەرگەری بە ناخبین (نازوور) باشترین چارەسەرە بۆ ئەوانەی ژانیان ھەیە، ئەگەر نەشتەرگەری نەکرێت، لە وانەیە بەردێک یان چەند بەردێک بخزێنە ناو ڕێڕەوی سەرەکی زەرداو و نەخۆش تووشی زەردوویی یان ھەوکردنی پەنکریاس بێت، ئەو کات چارەسەری قورستر دەبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێشی سک
ئەشقی کەشخە
ئەشقی کەشخە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی کۆمیدیی درامیی توکییە، بۆ یەکەم جار لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٩ پەخشکرا، لە نووسینی باڕش ئەردۆغان و ئیلکەڕ ئەرسەڵان و ئۆکشان تەڤەشۆگڵۆ و کوبرا سوتونە.
پەیمانی ئۆترێخت
وێنۆک|چاپی یەکەمی پەیمانی ئوترێختی ساڵی ١٧١٣ی نێوان بەریتانیا و ئیسپانیا بە زمانی ئیسپانی (چەپ) و چاپێکی دواتر بە زمانی لاتینی و ئینگلیزی. ئاشتی ئۆترێخت زنجیرەیەک پەیمانی ئاشتی بوو کە لەلایەن شەڕڤانانەوە لە جەنگی یەک لە دوای یەکەکانی ئیسپانیا واژووکرا، لە شاری ئوترێختی ھۆڵەندا لە نێوان نیسانی ١٧١٣ و شوباتی ١٧١٥. جەنگەکە سێ پاڵێوراوی تەختی بەتاڵی ئیسپانیا لەخۆگرتبوو، و زۆری لەخۆگرتبوو لە ئەورووپا بۆ زیاتر لە دە ساڵ. لە چالاکییە سەرەکییەکەدا فەرەنسا وەک بەرگریکاری ئیسپانیا لە دژی ھاوپەیمانییەکی فرەنەتەوەیی دەبینی. شەڕەکە زۆر گران و خوێناوی بوو و دواجار چەقبەستوویی بوو. لە بنەڕەتدا، پەیماننامەکان ڕێگەیان بە فیلیپی پێنجەم (نەوەکەی پاشا لویسی چواردەھەمی فەرەنسا) دا کە تەختی ئیسپانیا بھێڵێتەوە لە بەرامبەر دەستبەرداربوونی ھەمیشەیی لە داواکارییەکەی بۆ تەختی فەرەنسا، لەگەڵ گەرەنتی پێویستی دیکە کە دڵنیای دەدات لەوەی کە نابێت فەرەنسا و ئیسپانیا یەکبگرن، بەم شێوەیە پاراستنی ھاوسەنگی ھێز لە ئەورووپا.
پەیماننامەکانی نێوان چەند دەوڵەتێکی ئەورووپا، لەوانە ئیسپانیا، بەریتانیا، فەرەنسا، پورتوگال، ساڤۆی و کۆماری ھۆڵەندا، یارمەتیدەر بوون بۆ کۆتایی ھێنان بەو شەڕە. پەیماننامەکان لە نێوان نوێنەرانی لویسی چواردەھەمی فەرەنسا و فیلیپی نەوەکەی لە لایەکەوە و نوێنەرانی شاژنە ئانی بەریتانیا و پاشا ڤیکتۆر ئامادیۆسی دووەمی سەردەنیا و پاشا جۆن پێنجەمی پورتوگال و پارێزگا یەکگرتووەکانی ھۆڵەندا ئەنجامدرا ئەویتر. ھەرچەندە پاشای فەرەنسا تاجی ئیسپانیای بۆ شانشینەکەی مسۆگەر کرد، بەڵام پەیماننامەکان کۆتایی ھاتنی ئاواتەکانی ھەژموونی فەرەنسا لە ئەورووپادا کە لە شەڕە بەردەوامەکانی لویسی چواردەھەمدا دەربڕدرابوون، و ڕێگەیان بۆ سیستەمی ئەورووپی خۆش کرد کە لەسەر بنەمای ھاوسەنگی ھێز بوو. مێژوونووسی بەریتانی جی ئێم ترێڤێلیان دەڵێت:
ئەنجامێکی دیکەی بەردەوام دروستبوونی شانشینی بۆربۆنی ئیسپانی بوو کە تا ئێستاش بەسەر ئیسپانیادا حوکمڕانی دەکات لەکاتێکدا لقی فەرەنسی ماڵی بۆربۆن لە مێژە لە تەختی پاشایەتی لابراوە.
ئایشە تایلەر
ئایشا نیلاجا تایلەر (بە ئینگلیزی: Aisha Nilaja Tyler) لەدایکبووی ١٨ی ئەیلوولی ١٩٧٠ ئەکتەر، کۆمیدیاوان، دەرھێنەر و پێشکەشکاری بەرنامەی گفتوگۆی ئەمریکییە.
تایلەر تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە لە ١٨ی ئەیلوولی ١٩٧٠ لە شاری سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە، کچی ڕۆبن گریگۆری مامۆستا و جەیمس تایلەر فۆتۆگرافەرە. ئەم خێزانە ساڵێکیان لە ئەسیوپیا بەسەر بردووە و دواتر بۆ کات بەسەربردن چوونەتە ئاشرامێک لە ئۆکلاند لە ویلایەتی کالیفۆرنیا. دایک و باوکی لە تەمەنی دە ساڵیدا جیابوونەوە، دوای ئەوە باوکی ئەمی پەروەردە کرد. باپیرە گەورەی لە لای دایکییەوە تۆماس مۆنتگۆمێری گریگۆری بوو کە درامانووس و پەروەردەکار بوو، باپیرە گەورەی گەورەی مامۆستای زانکۆی ھاوارد جەیمس مۆنرۆ گریگۆری بوو.
ئەو تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە لە قوتابخانەی ئامادەیی ماکاتیر لە سانفرانسیسکۆ، کە بەرنامەیەکی تایبەتی ھەبوو بە ناوی قوتابخانەی ھونەر، ئێستا ناوی ڕوت ئاساوا قوتابخانەی ھونەری سانفرانسیسکۆیە، حەزی لە کۆمیدیای سەرەتایی بوو. تایلەر لەگەڵ سام ڕۆکوێڵ و مارگریت چۆ لە قۆناغی ئامادەیی خوێندوویەتی.
دوای ئەوەی بۆ ماوەیەکی کورت لە کۆمپانیایەکی ڕیکلامی سانفرانسیسکۆ کاردەکات، گەشتێکی بە وڵاتەکەدا کردووە و بەدوای پیشەی کۆمیدیدا دەگەڕێت لە ساڵی ١٩٩٦ ڕووی لە لۆس ئەنجلۆس کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان پۆل:ژنە ئەمریکییە سیناریۆنووسەکان پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:بێژەرە ئەمریکییەکان پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی سان فرانسیسکۆ پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئاوی ژێر پردەکە
ئاو لە ژێر پردەکە گۆرانییەکی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئینگلیزی ئەدێلە، شەشەمین گۆرانییە لە سێیەمین ئەلبوومی ستۆدیۆیی خۆی، لەلایەن ئەدێل و نووسینە بەردەوامەکانی ھاوبەشەکەی گرێگ کورستین.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانیەکانی ئەدێل پۆل:گۆرانیەکانی ٢٠١٥
سپەیسد
سپەیزد  سیتکەمێکی تەلەڤیزیۆنی بەریتانییە کە لەلایەن سیمۆن پێگ و جێسیکا ستیڤنسۆنەوە دروست کراوە و لەلایەن سیمۆن پێگ و جێسیکا ستیڤنسۆنەوە ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، و لەلایەن ئێدگار ڕایت دەرھێنراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کلتووری گەمژە پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٤٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
سوورێژە
سورێژە یەکێکە لە دیارترین نەخۆشیە ڤایرۆسیە گوازراوەکان کە بەھۆی ڤایرۆسی سورێژە (Measles virus) دەگوازرێتەوەو تووش ئەبێت. ئەگەری تووشبوونی ھەیە لەھەر تەمەنێکدا، بەڵام لە تەمەنی منداڵی تایبەت لە نێوان ٩ مانگ بۆ ٥ ساڵی باوترە وەک لە تەمەنەکانیتر. ساڵانە نزیکەی ٢٠ ملێون کەس تووشی ڤایرۆسی سورێژە ئەبێت بەتایبەتی لە ووڵاتەکانی کیشوەری ئاسیاو ئەفریقیا. نیشانەکان: نیشانەکان بۆماوەی ١٠–١٢ ڕۆژ دوای تووشبوون بە ڤایرۆسەکە دەرئەکەون و بۆماوەی ٧–١٠ ڕۆژ ئەمێننەوە. نیشانە سەرەتاییەکان بریتین لە؛ بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش (ڕەنگە بۆ سەروو ٤٠ پلەی سیلیزی بەرزبێتەوە)، کۆکە، پەسیو، ھەوکردن و سووربوونەوەی چاو، دەرکەوتنی برینی بچووکی سپی کە پێی ئەوترێت(koplik spots) لە ناو دەم، پەیدابوونی پەڵەی سوور لەسەر پێست دوای نزیکەی ٣–٥ ڕۆژ لەدەرکەوتنی نیشانە سەرەتاییەکان دەرئەکەوێت سەرەتا لە دوم و چاوو و پشت گوێ کان دەست پێ ئەکات ئینجا بەشی خوارەوەی لەش ئەگرێتەوە. چارەسەرکردن: چارەسەری ڤایرۆسی سورێژە بریتیە لە: چارەسەری نیشانە سەرەتاییەکان وەک تا، کۆکە.. ، لەگەڵ پێدانی ڤیتامین A بەتایبەت لە ووڵاتانی تازەگەشەسەندوو، لەگەڵ چارەسەرکردنی ھەوکردنی سیەکان و گوێ و پەردەی مێشک لەکاتی ڕوودانی أن کە ڕەنگە لە ھەندێ تووشبوو ڕووبدەن. خۆپاراستن لە ڤایرۆسی سورێژە: باشترین ڕێگە بۆ خۆپاراستن لە ڤایرۆسی سوورێژە لە ڕێگەی کوتان (vaccination) ەوەیە، کە بەشێوەیەکی بەرچاوو دراماتیکی ڕێژەی تووشبووانی بە بڕی ٨٠٪ کەمکردۆتەوە.
تۆمارەکانی وایند-ئەپ
چەپ|150px تۆمارەکانی وایند-ئەپ یاخود وایند-ئەپ ڕێکۆردز (ئینگلیزی: Wind-Up Records) کۆمپانیایەکی تۆمارکردنی مۆسیقی ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراوە لەلایەن ئالان و دایانا مێڵتزەرەوە. لە ئێستادا ئەم کۆمپانیایە لە نیویۆرک دیاری کراوە و باشترین ھونەرمەندەکانی ئێڤەنێسنس و کریدن.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی تۆمارکردن
وریاکەرەوە (فیزیۆلۆجی)
کارتێکەر یان وریاکەرەوە ھەرشتێکە ببێتە ھۆی کاردانەوە یان گۆڕان لە زیندەوەر یان لە بەشێکی زیندەوەردا
وێنۆک|کارتێکردنی تیشکی لامپایەک و کاردانەوەی ڕوو‏‏‏ەكەكە.
ھەموو زیندەوەران لە توانایندایە ھەیە بە گۆڕانکاری ژینگەکەیان کاریان تێ بکرێت ھەروەھا توانای وەلام دانەوەی ئەو گۆڕانکاریەیان ھەیە کاتێ بیلبیلەی چاوت بەر ڕۆشنایی دەکەوێت بچووک دەبیتەوە ئەمەش وەلام دانەوەیە ھەر گۆڕانێک لە ژینگەی زیندەوەر ڕوبدات ئەوا کار لە چالاکی زیندەوەرەکە دەکات پێی سەیری وێنە ئەم ڕووەکە بکە نمونەیەکە لەسەری
وەڵامدانەوە بۆ گۆڕانکاریە دەرەکیەکان
لەش پارێزگاری لە ھێشتنەوەی پلەی گەرمی لە سنووری ٣٧ سیلیزی دەکات کاتێک ھەست بە گەرما دەکەیت لەشت بە ئارەقەکردن وەلامدەداتەوە وە لە کاتی سەرمادا ماسوولەکەکان گرژدەبن ئەوەش ھەوڵدانێکە بۆ گەرم کردنەوەی لەش کە ئەمەش وات لێ دەکات کە بلەرزیت لەکاتی ئارەق کردنەوە یان لەرزین لەشت ھەوڵدەدات بگەرێتەوە بۆ باری سروشتی خۆی ھەروەھا گینەورانی دیکەش ھەن پێویستیان بە بارودۆخیی ناوەکی نەگۆڕ ھەیە بەلام زۆربەیان بەم شێوازە وەڵام نادەنەوە کە تۆ وەڵام دەدەیتەوە. ئەو گیانەوەرانە دەست دەگرن بەسەر پلەی گەرمی لەشیان بە گواستنەوەیان لە ژینگەیەکەوە بۆ ژینگەیەکی دیکە ھەستی بە گەرماکرد دەچێتە شوێنێکی سێبەر وە ئەگەر ھەستی بەسەرما کرد دەچێتە شوێنێکی خۆرەتاو
سەرچاوەکان
پۆل:زانست پۆل:فیزیۆلۆژیای دەماری
لی سوون-جای
لی سوون-جای (ڵەدایکبووی ١٦ی ئەیلولی ١٩٣٤) ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە بەشداری لە چەندین درامای تەلەڤیزیۆنی کردووە لەناویاندا (شاژن سیۆندۆک)، (جینھیونگی شیللا)، (ئی سان)، (سەرەوە)
سەرچاوەکان
<references group="upper-alpha" />
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین ئەکتەر لە وەرگرتنی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی سێئول پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی سێئول
دوورگەکانی سولەیمان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
بەڕێوبەرایەتی نیشتیمانی زەریایی و بەرگی ھەوا
وێنۆک| نیشانەی بەڕێوبەرایەتی زەریا و بەرگی ھەوا
بەڕێوبەرایەتی نیشتیمانی زەریایی و بەرگی ھەوا (کە دەناسرێت بە NOAA کوورتکراوەی National Oceanic and Atmospheric Administration) ئەوە بەڕێوبەرایەتیەکی ئەمریکیە، تایبەتە بە زانستی زەریا و کەش و ھەوا و ژینگەی تایبەت بە بەرگی ھەوا.
مێژوو
ئەو بەڕێوبەرایەتیە دروست بوو لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٠، کە بەرێوبەرایەتیەک بوو تایبەت بە زانستی رووبار و بەرگی ھەوا. وێنۆک| درووشمی بەرێوبەرایەتیەکە بارەگای ئەو بەرێوبەرایەتیە دەکەوتە شاری واشتن، لە ئێستادا کاسرین سولیڤان سەرۆکایەتی دەکا.
یوو یۆن-می
یوو یۆن-می (لەدایکبووی ٧ی تەمموزی ١٩٩٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، دەستی بەکاری ڕۆلگێران کردووە وەک خانمەکتەرێکی مناڵ،
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی شانۆگەری میوزیکی لە کۆریای باشوور پۆل:خەڵکی دایگو
ما لین (وێنەکێش)
ما لین (بە چینی سادەکراو:马麟 بە چینی دێرین:馬麟 شێوازی خوێندنەوە: ما لین) وێنەکێشێکی تایبەت بە حکومەت بوو لەکاتی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ وێنەکێشێکی چالاک بوو لە ناوەراستی سەدەی سیانزەدا کوڕی وێنەکێشی بەناوبانگ ما یوانە کە لە ئەوەوە فێری وێنەکێشی بووە.
یەکێک لە باشترین وێنەکانی بریتیە لە چونەدەرەوەی شەوانە بە مۆمەوەیە. کە ناو وێنەکە پیاوێکە لەپێش دەرگای خانوویەک دانیشتووە لەپێش چوار مۆمی درێژ لە نێوانیشیاندا و لەپێش پیاوەکە گوڵ و گوڵزار و داری (AppleCrab) ھەیە. ئەوە وێنەکێشراوی شعرێکە لەلایەن شاعیری بەناوبانگ سو شی (شاعیر و ھونەرمەند) شیعرەکەی: " ترسم لە قوڵایی شەوەکانە، گوڵەکان ئەخەون و جیادەبنەوە لەیەک، بۆیە مۆمە درێژەکان دادەگیرسێنم بۆ پرشنگداربوونەوەی گوڵە ڕەنگ سوورەکان" (شیعری تەرجوومەکراوی سو شی)
سەرچاوەکان
پۆل:ھونەرمەندانی ھۆنگژۆو پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٢یەم پۆل:وێنەکێشە چینییەکانی سەدەی ١٣یەم
حەیدەراوا، نەغەدە
جوگرافیا
حەیدەراوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ و لە باشوور لەگەڵ بەنداوی حەسەنلو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ دەریاچەی ورمێ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی وەزنێ.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
چیلی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
چیلی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
بەرایێ
بەرایێ... (، بەمانای: بۆ...) گۆرانییەکی تەسنیف لە شێروین حاجیپوورە لە ساڵی ٢٠٢٢ کە وەکوو دروشمی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران ناسراوە. ئەو دەق و ڤیدیۆی گۆرانییەکەی بەپێی ئەو تویتە ناڕەزاییانە بە بابەتی «بۆ...» ساز کردووە و سەرئەنجام گۆرانییەکە بە «بۆ ژن، ژیان، ئازادی؛ بۆ ئازادی، بۆ ئازادی» کۆتایی پێدێت.
سەرچاوەکان
پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران
بایزاوا، گاپیڵۆن
جوگرافیا
بایزاوا لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی باڵخ و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەیوانی گەورە و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی کارێزە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قوڵەچاخ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جێنیفەر ئێسپۆزیتۆ
جێنیفر ئێسپۆزیتۆ خانمەکتەرێکی ئەمریکییە. بە ڕۆڵی لەچەندین فیلمدا بینیووە، بەناوبانگترینیان لەڕۆڵێکی ساڵی ٢٠١٦ تا ٢٠١٧ ڕۆڵی بریکاری تایبەت ئەلێکساندرا کوین لە زنجیرەی سی بی ئێس NCIS بینی. ھەروەھا ڕۆڵی جێگری بەڕێوەبەری سی ئای ئەی سوزان ڕینۆری لە زنجیرەی ئەمازۆن دەستەی ھاوڕێکان بینیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنە بیرەوەرییە ئەمریکییەکان پۆل:خەڵکی دوورگەی ستەیتن پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
عەبدوڵڵا ھەرکی
عەبدوڵا محەمەد عارس ناسراوە بە ( عەبدوڵا هەرکی ) لەدایکبووی ( ١ی کانوونی دووەم ١٩٨٩ ) لە گوندی سیلان دەکەوێتە ناحیەی گردەسین لە ئاکرێ سەربە پارێزگاى دهۆک، هونەرمەندەکی میللی کورده لە ساڵی ١٩٩٦ لە ناحیەی گردەسین دەستی بە خوێندنی سەرەتایی کردووە و هەمیشە خۆشەویستییەکی زۆری بۆ گۆرانی وتن هەبووە. مامۆستا و هاوڕێکانی لە سەرەتاوە زۆر هانیان دەدا گۆرانی بڵێت. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٥ لە بەرنامەی فەرەشین لە کەناڵی کوردستان تیڤی دەرکەوت و ناوبانگێکی زۆری هەبوو و ئەو بەرنامەیە بووە پاڵپشتێکی باش بۆی تا لە جیهانی مۆسیقادا هەنگاو بنێت.
ژیاننامە
عەبدوڵڵا هەرکی لە ساڵی ٢٠١١ هاوسەرگیری کردووە و لە ساڵی ٢٠١٢ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی دهۆک وەرگرتووە، دوای ئەوە توانی چەند بڕوانامەیەک لە بواری ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن و ڕۆشنگەری گەنجان بەدەست بهێنێت. لە ساڵی ٢٠١٣ وەک گۆرانیبێژێکی ناوخۆیی ناسرا و بەردەوام بوو لە هەنگاوە باشترەکان بە گۆرانییە نوێیەکانی. هەرکی زۆر گۆرانی بووکێنی بە تێکست و مێلۆدی خۆی بەرهەم هێناوە، هەروەها خاوەنی دەیان ڤیدیۆ کلیپیشە. نەک هەر لە هەرێمی کوردستان، لە هەر چوار پارچەی کوردستان، بە تایبەت لە باکور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان، تەنانەت لە وڵاتانی ئەوروپیش، لە ئاهەنگی هاوسەرگیری کوردیدا نمایش دەکات.
پێشکەشکاری بەرنامەی تەلەفزیۆنی
جگە لە کاری گۆرانی وتن، عەبدوڵا هەرکی لە ساڵی ٢٠٢٠ وەک پێشکەشکاری بەرنامە لە کەناڵی وار تیڤی دەستی پێکردووە و تا ئێستاش بەردەوامە.
بەستەرە دەرەکییەکان
گۆرانیبێژانی کورد
یۆتۆب عەبدوڵڵا هەرکی
پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی کورد
ئاسانە لەسەرم (گۆرانی ئەدێل)
ئاسانە لەسەرم گۆرانییەکی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئینگلیزی ئەدێلە. لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ دەرچوو، چوارەم ئەلبومی ستۆدیۆکەیەتی. لەھەمانی ڕۆژی دەرچوونی، ئەلبومەکە داوادەکرا. گۆرانییەکەی لەگەڵ بەرھەمھێنەرەکەی گرێگ کورستین نووسیوە.
دەربەندبێلولە
دەربەندبێلولە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دەربەندبێلولە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرتەک و لە باشوور لەگەڵ گوندی باوەیسی سالار کەریم لە شارستانی سەلاسی باوەجانی لە رۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سورمە لە شارستانی سەلاسی باوەجانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بێلولە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چەوریی فۆسفۆری
فۆسفۆلیپید یان چەوریی فۆسفۆری  مادەیەکی چەورییە، فۆسفۆر لە پێکھاتەکەیدا ھەیە. پەردەی خانە لێی پێکدێت.
زیاتر لەسەری
وێنۆک|ئ‏‏‏ە‏‏‏و‏‏‏ە‏‏‏ی ناو‏‏‏ە‏‏‏ڕاست فۆسفۆلیپیدە، ه‏‏‏ە‏‏‏رو‏‏‏ە‏‏‏ها ھۆنەگری ئاو وەک لە وێنەکە دیارە ناوە زانستییەکەی Hydrophobic tail ھەروەھا ھۆگری ئاو hydrophilic head سەرجەم خانەکان بە پەردە دەورە دراون کە پارێزگاری تەواو لە خانە دەکات و دەبێتە ھۆی پاراستنی بارودۆخی ناوەوەی خانەکە فۆسفۆلیپید گەردی گەورەن کە زۆربەی پێکھاتەی پەردەی خانە پێک دێنن سەری گەردی فۆسفۆلیپید ھۆگرن بە ئاو بەلام کلک ھۆگری ئاو نییە، ماددەیەکە بە زۆری لە خانەدا ھەیە کاتێک فۆسفۆلیپید لە ئاودا دەبێت کلکەکانیان لە یەکتر نزیک دەبنەوە و سەرەکانیان بەرەو ئاراستەی ئاوکە دەچن.
سەرچاوەکان
پۆل:چەوریی فۆسفۆری