cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
١٨٦٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1866 (توضيح)
چوارملیا
چوارملیا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری زەڕنە، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
کەیلی مەککیۆن
کەیلی مەککیۆن ( لەدایکبووی ١٢ی تەممووزی ٢٠٠١) مەلەوانی ئوسترالی و خاوەن مەدالیای زێڕی مەلەوانی ١٠٠ مەتری لە جۆری پشتەمەلە لەسەر ئاستی خانمان لە یارییەکانی ھاوینی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ کە لە ساڵی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو. ڕیکۆردێکی نوێی تۆمار کرد دوای ئەوەی ماوەی پێشبڕکێکەی بە ٥٧٫٤٧ چرکە تەواوکرد و گەیشتە خاڵی کۆتایی ڕکابەرییەکە. کەیلی لە پێشبرکێی مەلەوانی جیھانی لە ساڵی ٢٠١٧ جۆری ٢٠٠ مەتری بەشداری کرد بەڵام نەی توانی ھیچ مەدالیایەک بەدەست بھێنێت. کەیلی توانی ڕیکۆدری ئێمیلی سیبۆھمی ھاونیشتیمانی بشکینیت لە پشتە مەلەی ١٠٠ مەتری لەسەر ئاستی خانمان کە پێشتر ئێملی توانی بووی ئەو ماوەیە بە ٥٨٫٢٣ چرکە تەواو بکات لە ئۆڵمپیادی ھاویینەی ٢٠١٢ لەندەن. ھەروەھا دووەم مەدالیای زێری لە ژیانی وەرزشی خۆی بەدسەت ھێنا دوای ئەوەی یەکەم مەدالیای زێر لە ئۆڵمپیکی ھاوینەی لاوانی ٢٠١٨ لە بوێنس ئایریس، ئەرژەنتین.
سەرچاوەکان
پۆل:ئوسترالیا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١ پۆل:زیندووان پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای بڕۆنز پۆل:براوەکانی مەدالیای بڕۆنزی ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی پۆل:ئوسترالیا براوەکانی مەدالیای زێڕ پۆل:براوەکانی مەدالیای زێری ئۆڵمپیاد لە مەلەوانی پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیاد لە ئوسترالیا پۆل:مەلەوانانی ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠٢٠
پڵنگە
پڵنگە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
پڵنگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قۆخی حاجی ڕەشید و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھەرمێلەی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مامەخەلان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی خمانێ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئوسترالیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
ئوسترالیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
ئەحمەد بن بێللێ
وێنۆک
محەممەد ئەحمەد بن بێللێ (لەدایکبووی ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩١٦ – کۆچی دوایی ١١ی نیسانی ٢٠١٢) سەرۆکی سیاسی جەنگی سەربەخۆیی جەزائیر بووە، یەکەم سەرۆکوەزیران و یەکەم سەرۆکی هەڵبژێردراوی جەزائیر بووە، کە وڵاتەکەی بەرەو ئابوورییەکی سۆسیالیستی بردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:پاڵەوانەکانی یەکێتی سۆڤیەت پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٦ پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی جەزائیر پۆل:سەرکردەکانی شەڕی سارد پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون پۆل:مردووانی ٢٠١٢ پۆل:شۆڕشگێڕەکان
کۆڕنێل ھیمانس
کۆڕنێل جێن فڕانسویس ھیمانس  (؛ لەدایکبووی ٢٨ی مارسی ١٨٩٢ – مردووی ١٨ی تەممووزی ١٩٦٨) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی بەلجیکا بوو. ساڵی ١٩٣٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی دەوری گیرفانەکانی لوت لە کرداری ھەناسەداندا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢ پۆل:مردووانی ١٩٦٨ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
پێڕستی فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان
یرەی یەکەم لە ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٤ پەخشکرا، زنجیرەکان بە ڕیزبەندی پەخشکران تا گەیشتن بە زیاتر لە ٨٧٦ زنجیرە، و بەمەش پلەی پێنجەمی «خشتەی زۆرترین ئەنیمێکان لە ڕووی ژمارەی زنجیرەکانەوە»ی بەرکەوت. ھەفتانە یەک زنجیرە لە ئەنیمێکە لەسەر نیپۆن تیڤی پەخش دەکرێت، بێجگە لە نمایشکردنی فیلمەکانی، کە لەوانەیە بۆ ماوەی دوو ھەفتە یان زیاتر دوا بخرێت. ھەروەھا ئەم زنجیرەیە ٢١ فیلمی لەسەر دروستکراوە، و دواتر فیلمەکانی تر بە تێکڕای یەک فیلم بۆ ھەر ساڵێک دەرچوون. ھەروەھا ١٢ کورتە زنجیرەی ڤیدیۆیی دەرچووە، کە ماوەی ھەر یەکێکیان نزیکەی ٢٥ خولەکە.
ئەم کارە ھونەرییە بە «زیندووکردنەوەی کەسایەتی لێکۆڵەر شێرلۆک ھۆڵمز بە وێنەیەکی سەردەمی» دادەنرێت. ئەم زنجیرەیە لە چوارچێوەی ڕووداو کە تایبەتمەندە بە تاوان و لێڵی لەگەڵ کەمێک ڕۆمانس خۆی دەبینێتەوە؛ و ھەروەھا کارە ھونەرییەکە بە شێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا چاند و ژیانی ھاوچەرخ لە ژاپۆن بۆ بینەرەکانی دەگوازێتەوە؛ ئەمە بە شێوەیەکی ڕوون دیارە لە فیلمەکاندا. گۆشۆ ئۆیاما بۆ ماوەی زیاتر لە بیست ساڵ بەرپرس بووە لە گێڕانەوەی ڕووداوەکانی زنجیرەکە و بەستنەوەی زنجیرەکان بەبێ تێھەڵچوون لە ڕێگەی مانگاکەوە، و ھەروەھا ئاوازدانەر کاتسۆ ئۆنۆ سەرکەوتوو بووە لە پاڵپشتیکردنی چیرۆکەکە لە ڕێگەی مۆسیقا و گۆرانی سەرەتا و کۆتایی زنجیرە و فیلمەکان.
.tm
tm. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی تورکمانستانە و لە ساڵی ١٩٩٧دا دامەزراوە.
پێڕستی فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان
فیلمەکان
تا ئێستا ٢١ فیلم لە زنجیرە فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان دەرچووە کە بە گشتی لەلایەن نووسەر گۆشۆ ئۆیاماوە نانووسرێت، بەڵکو نووسەری تر ھەن بەشدارن لە نووسینی فیلمەکاندا، و ھەندێ جار یەک فیلم لەلایەن یەک نووسەرەوە دەنووسرێت. بە گشتی وا باوە فیلمەکان لە مانگی نیسانی ھەر ساڵێک لە سینەمادا دەرچێت (ژاپۆن). زنجیرەکە لە ١٩ی نیسانی ١٩٩٧ کە یەکەم فیلم لەژێر ناوی کاتی تەقاندنەوەی تەلارە بەرزەکە، و لەو کاتەوە مانگی نیسانی ھەموو ساڵێک گەواھیدەری فیلمێکی نوێیە کە زیاد دەکرێت بۆ زنجیرە فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان .
.tm
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
پێڕستی فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان
فیلمەکان
کۆتا دانە لەو فیلمانەی پێشکەش کراوە بریتییە لە فیلمی بیست و یەک (نامەی خۆشەویستی سوور) کە پێشکەش کرا ١٥ی نیسانی ٢٠١٧. لە لایەکی ترەوە، فیلمی بیستەم (ڕەشترین مۆتەکە) بە تایبەت دادەنرێت، ئەمەش چونکە فیلمەکە دادەنرێت بە بەشێک لە ئاھەنگێڕانی تیمەکە بە تێپەڕبوونی ٢٠ ساڵ بەسەر مانگاکە، و فیلمەکە پێشکەش کرا لە ١٦ی نیسانی ٢٠١٦. لەگەڵ ئەوەی فلیمی ھەشتەم (جادووگەری ئاسمانی زیوی) بەرزترین ڕێژەی فرۆشتن بۆ فیلمە بەرھەمھاتووەکان لە ژاپۆن بە دەست ھێنا بۆ ئەو ساڵە بەڵام فیلمی بیست و یەک (نامەی خۆشەویستی سوور)، بەرزترین ڕێژەی فرۆشتنی بەدەست ھێنا لە زنجیرە فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان بە قازانجێک گەیشتە ٦. ٨٧ ملیارد یەنی ژاپۆنی، کە دەگاتە ٦٣٫١ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی. بە دوایدا فیلمی بیستەم (ڕەشترین مۆتەکە) دێ، کە دووەم بەرزترین ڕێژەی فرۆشتنی بەدەست ھێنا لە زنجیرە فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆناندا بە قازانجێک گەیشتە ٦٫٢٦ ملیارد یەنی ژاپۆنی، کە دەگاتە ٥٧. ٥ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی. دواتر فیلمی نۆزدە (تەپکە گوڵە بەڕۆژەی دۆزەخی) دێت کە بوو خاوەنی قازانجێک گەیشتە ٤. ٤٥ ملیارد یەنی ژاپۆنی، دواتر فیلمی ھەژدە (نیشانەشکێن لە گەردوونێکی ترەوە) کە بووە خاوەنی قازانجێک گەیشتە ٤ ملیارد یەن، کە بەڕۆڵی خۆی سەرکەوت بەسەر فیلمی ھەڤدە (چاوێکی شاراوە لە دەریایەکی دوور) کە بووە خاوەنی قازانجێک گەیشتە ٣. ٥ ملیارد یەن، کە بەمەش سەرکەوت بەسەر فیلمی سیازدە (بەدواکەوتووی ڕەش) کە تێیدا ڕێکخراوی ڕەش دەردەکەوێت؛ و ئەوەش شایەنی باسە کە لە فیلمی دووەمەوە (ئامانج چواردە) و تا ئێستا، فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان ھەموو کات لە پلەیەکدا بوون کەمتر نەبووە لە پلەی بیستەم لە زۆرترین فلیلمە قازانج کراوەکان لە ژاپۆن.
فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان لەسەر شێوەی کاسێتی ڤیدیۆ یان دی ڤی دی یان دێسکی بلو ڕای دەردەچێت، زۆربەی کات لەبەرگیراوەیەک دەبێت لە یەک دێسکدا، بەڵام ھەندێک جار لەبەرگیراوەیەک لە دوو دێسکدا دەردەچێت. لە ناوەڕاستی کانوونی یەکەم لە ساڵی ٢٠١٥ پۆستەری ڕیکلامی بۆ فیلمی بیستەم بە ناونیشانی ڕەشترین مۆتەکە دەرچوو.
زنجیرە فیلمەکان
ساڵی ٢٠١٢ گەواھیدەری دەستپێکی زنجیرە دەرچوونە تایبەتەکانی فیلمەکانە، ئەمەش چونکە لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ فیلمی لوپینی سێیەم دژی لێکۆڵەر کۆنان (بە ژاپۆنی: (ルパン三世VS名探偵コナン بە ڕۆماجی: Rupan Sansei Vāsasu Meitantei Konan The Movie) دەرچوو، ئەم فیلمە بە دووەم دەرچوون دادەنرێت کە کەسایەتی لوپینی سێیەم و کەسایەتی لێکۆڵەر کۆنان کۆبکاتەوە. ئەم فیلمە بە دوای زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی تایبەتدا دێت.
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:فیلمەکانی لێکۆڵەر کۆنان پۆل:خشتەی فیلمەکانی ئەنیمێ
یاسای شێرلۆک ھۆڵمز
چەپ|thumb|225px|[[شێرلۆک ھۆڵمز و نووسەری ژیاننامەکەی دکتۆر واتسۆن]]
بە گشتی، یاسای شێرلۆک ھۆڵمز لە ٥٦ چیرۆکی کورت پێکدێت کە لە لایەن سێر ئارسەر کۆنان دۆیڵەوە نووسراوە. لەم بووارەدا، ئاماژەی "یاسا" بۆ جیاکردنەوەی کارە ڕاستەقینەکانی دۆیڵ لە کاری نووسەرەکانی تر بەکاردێت کە ھەمان ناویان بۆ کارەکانیان بەکارھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئارتەر کۆنان دۆیڵ پۆل:شێرلۆک ھۆڵمز
١٨٦٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1867 (توضيح)
سەبیحە گورەیمان
وێنۆک
سەبیحە ڕەفعەت (ئەجەبیلگە) گورەیمان (١٩١٠، ماناستر – ٤ی ژانویەی ٢٠٠٣، ئیزمیر ) ئەندازیاری بیناسازی و یاریزانی بالەی تورک بوو. ئەو یەکەم ئەندازیاری شارستانی ژن لە تورکیا بوو و بۆ ماوەی ١٠ ساڵ وەک سەرۆک ئەندازیار لە دروستکردنی گۆڕستانی عەنتکابیر ، گۆڕستانی مستەفا کەمال ئەتاتورک ، کاری کرد. یەکەم یاریزانی بالەی ژن بوو لە یانەی فەنەرباخچە SK, و یەکەم ژنی تورک بوو کە بەشداری یاری بالەی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی تورک پۆل:مردووانی ٢٠٠٣ پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠
کۆریای باکوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
کۆریای باکوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
.tl
tl. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی تیمۆری ڕۆژھەڵاتە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
زانکۆی دۆنگگوک
زانکۆی دانگگوک (بە کۆری:동국대학교 بە ھانجا:東國大學校) زانکۆیەکی تایبەتی تێکەڵاوە لە کۆریای باشور لەسەر بنەمای بودیزم، لە ١٩٠٦ وەک قوتابخانەی میۆنگجین دامەزراوە (ھانگول: ھانجا:) لەلایەن مامۆستا بودیزمەکان زانکۆکە لە ١٩٥٣ بووە زانکۆیەکی تەواو و دامەزرا، زانکۆکە بە یەکێک لە زانکۆ پەیوەندیدار بە بودیزمەکانە لە جیھان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زانکۆی دۆنگگوک پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکان لە سێئول پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکانی گیۆنگجو پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکانی بودیزم لە کۆریای باشوور پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٠٦ لە کۆریا پۆل:دامەزراوە پەروەردەییەکان لە ١٩٠٦ پۆل:زانکۆ و کۆلێژە تایبەتەکانی کۆریای باشوور پۆل:ناوچەی جونگ، سێئول
ئاختاق
ئاختاق گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەحمەداوا، ناوچەی تەختی سڵێمان، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئاختاق لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زاکیرکەندی و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەڕەشۆران و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خدرچوپان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حارەبشا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
گوڵەکانی
گوڵەکانی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی نەوجول، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
١٨٦٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1868 (توضيح)
گوڵەکانی
جوگرافیا
گوڵەکانی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەپەسەوز و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاغزەمەرشن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کۆرمۆری گەورە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شەمجور.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەبیحە سوڵتان
وێنۆک
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٧١ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٤ پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی تورکی
نارینجەک
جوگرافیا
نارینجەک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٨٦٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1869 (توضيح)
مافەرا
مافەرا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مافەرا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
.tk
tk. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی تۆکلاوە بەشێک لە نیوزیلاند، لە ئۆسترالازیادا و لە ساڵی ١٩٩٧دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:موڵکە ئینتەرنێتییەکان کە لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراون
١٨٧١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1871 (توضيح)
چاڵەخەزێنە
چاڵەخەزێنە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چاڵەخەزێنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چۆڕک و لە باشوور لەگەڵ گوندی توانا، شارباژێڕ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چەمەک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زیە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
.tj
tj. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی تاجیکستانە و لە ساڵی ١٩٩٥دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ژمارە تەلەفۆنی فریاکەوتن
لە زۆر وڵاتی جیهان ژمارەی تەلەفۆنی گشتی هەیە کە ڕێگە بە خەڵک دەدات پەیوەندی بە خزمەتگوزاری فریاکەوتنی ناوخۆییەوە بکەن بۆ ئەوەی داوای یارمەتی بکەن. ژمارەی تەلەفۆنی فریاکەوتن لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر جیاوازی هەیە، کە بە زۆری سێ ژمارەییە بۆ ئەوەی بە ئاسانی لە بیرت بێت و بە خێراترین کات پەیوەندی پێوە بکەیت.
کۆریای باکوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
کۆریای باکوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
دووک
دووک کەسێکی خانەدانە، و بە پێی مێژوو لە پاشا یان شاژن پلەی کەمترە، و فەرمانڕەوایی میرکچ دەکات. نازناوەکە لە Dux Bellorumی زمانی لاتینییەوە ھاتووە، و واتە "فەرماندەی سەربازی" ھەروەھا وشەکە لە لایەن گەلە جێرمانییەکانەوە بەکارھێنراوە. بە گشتی نووسەرە ڕۆمانەکان بۆ ئاماژەدان بۆ سەرکردەی شەڕەکانیان بەکاریان ھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرەبەگایەتی پۆل:نازناوی خانەدانەکان
ڕایباک
ڕیڤێس لە سێ ناوچەی گەشەسەندووی خۆی گرێبەستی گەشەکردنی لەگەڵ WWE واژوو کردووە، وە لە سێ شوێنی دیکەی زۆرانبازی گرێبەستی واژوو کردبوو وەک: زۆرانبازیDSW و زۆرانبازی دۆڵی ئۆھایۆ OVW و زۆرانبازی پاڵەوانێتی فلۆریدا FCW. ساڵی ٢٠١٠ وەک سکیپ شیفێڵد بەشداری وەرزی یەکەمی ئێن ئێکس تی کرد، وە چووە ڕیزی کارنامە سەرەکییەکەی WWE وەک بەشێکی The Nexus. دوای گەڕانەوەی ساڵی لە ٢٠١٢ وەک ڕیباک، چەندین ڕووداوی بە نرخی بۆ ھەر بینینێکی WWE خستە سەر دێڕی ڕووداوەکان، بە گشتی لە ململانێدا بۆ پاڵەوانێتی WWE بووە پاڵەوانی یەک جار لە نێوان کیشوەرەکان پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦ لە کۆمپانیاکە دوور بکەوێتەوە.
ژیانی تایبەتی
ڕیباک ئالین ڕیڤێس لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨١ لە لاس ڤێگاس لە دایک بووە. لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا دەستی بە تەماشاکردنی زۆرانبازیی پیشەگەرانە کرد، لە یەکێک لە بەشەکانی زۆرانبازی بەناوی فیدراسیۆنی جیھانی زۆرانبازی WWF بەشداری کرد، دواتر بۆ WWE چوو. ڕیڤێس لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا ویستووی ببێتە زۆرانبازێکی پرۆفیشناڵ، دەستی کرد بە بەرزکردنەوەی قورسایییەکان و بە ھەرزەکاری نازناوی «سیلڤەرباکی» وەک ھەرزەکارێک لەخۆینا، دوای ئەوەی ھاوڕێیەکی گاڵتەی بەناوەکەی کرد، وتی ناوەکەت لە گۆرێلا دەچێت، دواتر نیوەی ناوەکەی وەک ناوی خۆی لێناوە. ھەروەھا لە ساڵی یەکەم و قۆناغی یەکەمیدا لە کۆلێژی کۆمەڵگەی باشووری نیڤادا یاری بەیسبۆڵی دەکرد، بەڵام قاچی شکا و دوو وەرزی لە دەستدا، دواتر چوو بۆ یاری لەشجوانی. دوو ساڵی داھاتووی بە بیرەوە لە ڕاھێنان بەسەر برد، بۆ چوونە ناو زۆرانبازی پیشەیی، پێش چوونە بەشی زۆرانبازی لە ھۆتێل و گازینۆی مۆنتکارلۆ کاری دەکرد.
پیشەی زۆرانبازی
ڕیڤێس ڤیدیۆیەکی کورتی خۆی نارد، بۆ ئەوەی ببێتە پێشبڕکێکەر لە زنجیرە تەلەفزیۆنییە ڕاستەقینەکەی دەبلیو دەبلیو ئی «١٠٠٠٠٠٠ دۆلار بۆ بەشی قورس»، ھەروەھا بانگھێشت کرا بۆ کەناری ڤینیسیا لەگەڵ ٤٩ کەسی تر. لە ماوەی ھەفتەی یەکەمی مەشقکردندا ڕیڤێس تووشی نەخۆشی برۆنشیت و برینێکی پەراسوو بوو. لە کۆتایدا بوو بە یەکێک لە ھەشت کۆتاکانی دەرکەوتنی لەسەر «سماکداون» وە کۆتا دەنگی لەسەر درا. ھەرچەندە ئەو ڕکابەرییەی نەبردەوە، بەڵام ڕیڤێس بەرپرسانی WWE سەرسام کرد بەوەی کە واژۆی بکەن بۆ گرێبەستێکی گەشەسەندوو، ئەو لە ئازاری ٢٠٠٥ کاتی چاکبوونەوەی لە برینەکانی لە لاس ڤێگاس بەسەر برد پێش ئەوەی بچێتە ئەتلانتای جۆرجیا. دوای ڕاھێنان لە زۆرانبازیی «دیپ ساوث» بۆ زۆربەی ساڵەکانی ٢٠٠٥ و سەرەتای ٢٠٠٦، ڕیڤێس لە سەرەتای مانگی ئازاردا بۆ زۆرانبازیی دۆڵی ئۆھایۆ گوازرایەوە. لە مانگی تەممووزی ٢٠٠٦ ڕیڤێس بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژ ڕاگیرا، بەھۆی شکستھێنانی تاقیکردنەوەی دەرمان وەک بەشێک لە بەرنامەی WWE WELLNESS. لە ١٦ شوباتی ٢٠١٠ ڕیڤێس وەک یەکێک لە ھەشت پێشبڕکێکاری یانەی تۆپی پێی FCW ڕاگەیەنرا، بۆ ئەوەی لە وەرزی یەکەمی نمایشە نوێیەکەی ئێن ئێکس تیدا بەژداری بکات، وە لەوێ کۆتایی بە شەشەمین یاری ھێنا.
شەڕی ناوخۆییی ئیسپانیا
شەڕی ناوخۆییی ئیسپانیا ١٧ی تەممووزی ١٩٣٦–١ی نیسانی ١٩٣٩ (٢ ساڵ، ٨ مانگ، ٢ ھەفتە و ١ ڕۆژ) لە ئیسپانیا شەڕی ناوخۆیی بوو لە ١٩٣٦ تا ١٩٣٩ واتا نزیکی ٣ساڵی خایاند، کۆمارییەکان کە لایەنگری حکومەتی بەرەی جەماوەری-چەپن لە کۆماری دووەمی ئیسپانیا، بە ھاوپەیمانی لەگەڵ ئەنارکیستەکان، لە جۆرەکانی کۆمۆنیست و سەندیکالیست، لە دژی شۆڕشێک لەلایەن ناشیۆنالیستەکان، ھاوپەیمانی فەلەنگیستەکان، پاشایەتیخوازەکان، پارێزگاران و کاسۆلیکییەکان، بە سەرکردایەتی گروپێکی سەربازی کە جەنەڕاڵ فڕانسیسكۆ فڕانكۆ بەڕێوەی دەبرێن شەڕیان کرد، زۆر بە زووی ڕۆڵێکی زۆر باشی بەدەست ھێنا بەھۆی کەشوھەوای سیاسی نێودەوڵەتی ئەو کات، جەنگ چەندین ڕووی ھەبوو و بە جۆرەھا شێوەی خەباتی چینایەتی، شەڕی ئایین، خەبات لە نێوان دیکتاتۆری و دێموکراسی کۆماری، لە نێوان شۆڕش و دژە شۆڕش و لە نێوان فاشیزم و کۆمۆنیزمدا، سەیری دەکرد، بە زۆری پێی دەوترێت ڕاھێنانی جلوبەرگ بۆ جەنگی جیھانی دووەم ناسیۆنالیستەکان ئەو جەنگەیان بردەوە کە لە سەرەتای ١٩٣٩ کۆتایی ھات و ھەتا مردنی فرانکۆ لە تشرینی دووەمی ١٩٧٥دا حوکمی ئیسپانیای کرد، زیاتر لە ٥٠٠٫٠٠٠ھەزار کەس بە سەرباز و مەدەنی کوژران، شەڕەکە لە ئیسپانیا و سەحەرا و مەغریب و گوینیا دەستیپێکرد، وە بەرھەمی شەڕەکەش ئەوە بوو فرانسیسکۆ فرانکۆ دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسپانیای لەژێر فەرمانڕەوایی خۆی ڕاگەیاند.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیسپانیا لە دەیەی ١٩٣٠ پۆل:شەڕەکانی ئیسپانیا
ئەردەڵ
ئەردەڵ یا ئەردەل شارێکە لە پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری پۆل:شارەکانی ئێران
کڕاکۆف
وێنۆک|ناوەندی شاری کڕاکۆ کڕاکۆف یان کراکۆو گەورەترین و کۆنترین شاری پۆڵەندایە، یەکێکە لە ٥٠ شارە گەورەکانی جیھان، لەڕووی پیشەسازی و کشتوکاڵییەوە بە یەکەمین شاری پۆڵەندا دادەنرێت.
مێژوو
شاری کڕاکۆف پێشتر ناوی سڕاکوڤیا یان سیلینکی بووە. وشەیەکی ڕۆمانی-ئیتاڵییە بە مانای ئەژدیھای سیلینکی دێت، سەدەی ١٠ تاوەکوو ١٥ بە شارستانییەتی ئاڵتوونی کڕاکۆف دادەنرێت.
.th
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
١٨٧٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1872 (توضيح)
یۆنکۆ
لە جیهانی وەن پیسدا وشەی چوار پاڵەوان یان یۆنکۆ ئاماژەیە بۆ چوار کەس کە فەڕمانڕەوای زەریایەک دەکەن کە پێی دەوترێت "جیهانی نوێ"، وە ئەم کەسایەتییانە بریتیین لە: شانکس و مارشاڵ دی تیچ و بیگ مام و کایدۆ. پێشتر ڕیش سپی یەکێک بوو لە چوار یۆنکۆکە بەڵام دوای مردنی لە جەنگی ماریفۆرددا مارشاڵ دی تیچ شوێنی گرتەوە وەک یەکێک لە چوار یۆنکۆکە.
هەروەها
پۆل:کەسایەتییەکانی وەن پیس
ئوسترالیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
ئوسترالیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
چلزەری
چلزەری گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری زەڕنە، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
پیشەی دانیشتووانەکەی بریتییە لە بەخێوکردنی ئاژەڵ و کشتوکاڵ و مەڕدارەکانیش لە وەرزی زستاندا ڕوو لە گوندی کۆشک دەکەن، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە ئەم گوندە گوندێکی سەختە، بەڵام لە ڕووی کەمکردنەوەی بێبەشییەوە گرنگییەکی ئەوتۆی پێنەدراوە. بەڵام بەھۆی باش و مامناوەندی کەشوھەوا، ھەمیشە خانەخوێ بووە بۆ گەشتیارانی نەورۆز و دیمەنە سروشتییەکانی لەڕووی ھونەری فۆتۆگرافیەوە و ھتد، چەندین بەرھەمی مێژوویی دیمەنی سروشتییان ھەیە، ھەر ئەمەش وایکردووە خەڵکێکی زۆر سەردانی ئەم گوندە و ناوچەکە بکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
١٨٧٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1873 (توضيح)
دەن ئاریێلی
دەن ئاریێلی (بە عیبری: דן אריאלי؛ لەدایکبووی ٢٩ی نیسانی ١٩٦٧) پرۆفیسۆر و نووسەری ئیسرائیلی-ئەمریکییە. وەک پرۆفیسۆری جەیمس بی دوک لە دەروونناسی و ئابووری ڕەفتاری لە زانکۆی دوک کاری کردووە. ئاریێلی دامەزرێنەری دامەزراوەی توێژینەوەی ناوەندی پێشکەوتووی تێڕوانینە، ھەروەھا ھاوبەش دامەزرێنەری چەندین کۆمپانیایە کە لەسەر زانستی ئاکار کار دەکەن. قسەکانی ئاریلی لە TED زیاتر لە ٢٠ ملیۆن جار بینراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:ئەمریکییەکان پۆل:پیاوانی ئەمریکی‏ پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی
مەسیحیەت لە نێجیریا
مەسیحییەت لە نایجیریا یەکێکە لە ئایینە سەرەکییەکانی ئەو وڵاتە، نایجیریا لە ئاییندا کۆمەڵگەی هەمەچەلە، خەڵکی نەیجیریا بە نزیکەیی بەسەر مەسیحییەت و ئیسلامدا دابەش بوون، کەمینەیەکی کەمی شوێنکەوتوانی زیندەوەرزانی و ئایینەکانی دیکەن ڕێژەی مەسیحییەکان لە ۰. ٤۰% بۆ نزیکەی٤٨.۲% بەپێی لێکۆڵینەوە جۆراوجۆرەکان. مەسیحییەکانی نایجیریا گەورەترین کۆمەڵگەی مەسیحین لە جیهانی موسڵماناندا و لە ئەندەنوسیا و میسر بێزارن. توێژینەوەکانی تر بۆیان دەرکەوتووە کە مەسیحییەکان زیاتر لە نیوەی دانیشتوانی نایجیریا کە ٥۲, ۳ %ی دانیشتوانی مەسیحی نەیجیریایان هەیە ، بەپێی ئامارێکی سەنتەری توێژینەوەی پیو لە ساڵی ۲۰۱٦ دا و نزیکەی٤۷,۳%ی دانیشتوانی موسڵمانی نەیجیریا ( ٥ % ) بەپێی ئامارێکی دەزگای ئەفرۆبارۆمەتری ساڵی 2013 کە بۆیان دەرکەوتووە ٥٨%ی دانیشتوانی نایجیریا مەسیحین ، لە کاتێکدا ٤۱%ی دانیشتوانی نایجیریا موسوڵمانن.
تیروپشکی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢
تیروپشکی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ لە ١ی نیسانی ٢٠٢٢ بە ئامادە بوونی نوێنەرانی ھەڵبژاردە سەرکەوتووەکان بە جامی جیھانی و کەسایەتییە وەرزشییەکان بەڕێوەچوو لە شاری دەوحەی قەتەر. ھەڵبژاردە سەرکەوتووەکان بەسەر ٨ کۆمەڵەدا دابەشکران، ھەروەھا ئاستی ھەڵبژاردەکانیش بەسەر چوار ئاست دابەشکرا ڕیزبەندی یەکەمی سەرجەم کۆمەڵەکان لە ھەڵبژاردە ئاست بەرزەکان پێکھاتووە کە لە ڕیزبەندی فیفا لە پلەی پێشەوەن جگە لە ھەڵبژاردەی قەتەر کە وڵاتی خانەخوێیە، ئاستی دووەمی ھەڵبژاردەکان لە پلەی ٨ بۆ ٢٨ پۆلین کران، ئاستی سێیەم لە پلەی ١٦ بۆ ٢٣ پۆلین کران، وە ئاستی چوارەم لە پلەی ٢٤ بۆ ٢٩ دانران.
سێ پلەی دیکە تەرخان کرا بۆ براوەی یاری نێوان کیشوەرەکان و یاری پاشکۆی یوفا.
ڕاکێشانی تیروپشکی جامی جیھانی بە زنجیرەی لە کۆمەڵی ئەی بۆ کۆمەڵی ئێچ دەستی پێکرد یەکەم یاری لە نێوان ھەڵبژاردەی قەتەر و ھەڵبژاردەی ئێکوادۆر لە کۆمەڵی یەکەم ئەنجام دەدرێت لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢.
ھەڵبژاردن
ڕێوڕەسمی بەڕێوەچووونی تیروپشکی جامی جیھانی بەئامادەبوونی ٢٠٠٠ میوان بەڕێوەچوو، ھەریەکە لە کارلی لۆید، جێرمانی جێناس، سامانتا جۆنسۆ ئەرکی پێشکەشکاری ڕێوڕەسمەکەیان بەڕێوەبردن. لەلایەن کافۆ (بەڕازیل)، لۆتەر ماتیۆس (ئەڵمانیا)، عادل ئەحمەد مەلالە (قەتەر)، عەلی دایی (ئێران)، بۆرا میلوتینۆڤیچ (سربیا/مەکسیک)، جەی جەی ئۆکۆچا (نیجیریا)، ڕابە مادجەر (جەزائیر) و تیم کاھیل (ئوسترالیا) تیروپشکەکان ئەنجام دران.
ئاستەکان
ھەڵبژاردەکان بە پێی دواین ڕیزبەندی فیفا بۆ ھەڵبژاردە سەرکەوتووەکان ئاستەکانیان دیاریکرا. تێبینی:
.tg
tg. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی تۆگۆ یە و لە ساڵی ١٩٩٦دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
عامر کازمی
عامر فاضل حەسەن کازمی (؛ لەدایکبووی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٧) قورئانخوێنێکی عێراقی و خوێنەرێکی قورئانە لە عێراق و جیھانی عەرەبی. لە میسر، تورکیا، بەحرەین، سووریا و ئێران بوونی ھەیە و پەیوەندی باشی لەگەڵ کۆمەڵێکی زۆری خوێنەری قورئان لە ناوەوە و دەرەوەی عێراق ھەیە.
سەرەتا
شێخ عامر فاضل حەسەن کازمی لە دایکبووی ساڵی ١٩٥٧ لە شاری بەغدا - کازمییە و بە دیاریکراوی لە شاری جەوەدینی سەربە ئەنبار لە تەل سەمیلەت لەدایکبووە، دایکی لەگەڵی بوو لە مزگەوتی حەجی تورکی دا بووە کاتێک تەمەنی ٥ ساڵان و پاشان چوو بۆ قوتابخانەی سەرەتایی و وانەی ئاین ھەبوو کە جەواد کازم فەروسی سەرپەرشتی دەکرد بە ڕێکەوتێکی باش لە تەنیشت ماڵی حاج حەسون، شێخ محەممەد یوسف، کە قورئانی خوێن بوو بەو شێوەیە عەبدولباست عەبدوسسەمەد، باوکی عەین و عەبدولفەتاح شەعشاعی کە قورئانی دەخوێندەوە بە شێوازی عەبدولباست ڕۆژێک ھەوڵیدا سەرنجڕابکێشێ و چاوەڕێی کرد کە لە ماڵی خۆی ھاتە دەرەوە لە پاش نیوەڕۆ پاشان سوڕەتی زوحا خوێندەوە ھەر کە گوێی لێ بوو لە ھەنگاوەکانیدا دەستی بە خاوبوونەوە کرد. چووە کۆرسێک بۆ فێرکردنی زانستەکانی قورئان، پاشان گواستییەوە بۆ کۆمەڵەی خوێنەران و دەرچوو، یەکەم کەس لە جۆری ئەو. ئەو لە ئێستادا مامۆستای زانستە قورئانییەکانە، خەتمی تەواوی قورئانی تەواوکردووە و لە ئێستادا لە چەندین کەناڵی ئاسمانی جیھانی موسڵمانانەوە پەخش دەکرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:قورئانخوێنان پۆل:قورئانخوێنە عێراقییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧
١٨٧٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1874 (توضيح)
بیرپینسێل
بیێرپینسێل (فڵچەی بیرە، بە زمانی ئینگلیزی) نازناوی بینایەکە کە بەرزییەکەی ٤٧ مەتر دەبێت و لە ساڵی ١٩٧٦ دروست کراوە و دەکەوێتە سەر شلۆسستراس لە شاری ستێگلیتز لە بەرلین. بیناکە بە تەلارسازی ئاییندەیی ناوبانگی دەرکردووە. بیناکە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٧ەوە وەک پێکھاتەیەکی پارێزراو ڕیزبەندی کراوە.
چێشتخانەی تاوەری ستێگلیتز، لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٦ کرایەوە و لە نێوان ساڵانی ١٩٧٢ بۆ ١٩٧٦ لە قۆناغی دروستکردندا بوو، لەلایەن تەلارسازەکان ڕالف شولەر و ھاوسەرەکەی ئورسولینا شولەر-ویتەوە
سەرچاوەکان
پۆل:تاوەرەکان لە بەرلین
گۆمەتەپور
گۆمەتەپور گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی نەوجول، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سووکباتارین یانجما
سووکباتارین یانجما (بە زمانی ڕووسی: Сүхбаатарын Янжмаа؛ بە زمانی مەنگۆلی:  Нэмэндэен Янжмаа؛ لە دایکبووی ١٥ی شووباتی ١٨٩٣ - مردووی ١ی ئایاری ١٩٦٢) ژنە سیاسەتوانی کۆمۆنیستی مەنگۆلی بوو. ئەو لە ماوەی ٧ی ئەیلوولی ١٩٥٣ تاکوو ٧ی تەمموزی ١٩٥٤ وەک سەرۆکی ڕاسپێردراو لە وڵاتی مەزنی کورال (مەنگۆلیای ئەمڕۆ) کاری دەکرد، ئەو لەدوای خەرتک ئانچیما تۆک، دووەم ژنە سەرۆکی دەوڵەتە کە بەبێ میرات ئەو پۆستەی وەرگرتبێت. ئەو ژنی شۆڕشگێری مەنگۆلی دامدین سووکباتار بوو.
لە ڕۆژی ١ی ئایاری ١٩٦٢، سووکباتارین یانجما لە تەمەنی ٦٩ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
ژیان
سووکباتارین یانجما لە ڕۆژی ١٥ی شووباتی ١٨٩٣ لە ناوچەیەک لە نزیک ئولانباتۆر (ناوی ئێستا) لە دایکبوو. خێزانەکەی هەژار بوون، خەریکی کاری شوانی و گەرمیان و کوێستان بوون. ئەو لە ساڵی ١٩١٩ وەک پەیامنێرێک کاری دەکرد بۆ گرووپی شۆڕشگێڕیی سووکباتار، لە ساڵی ١٩٢٠ هاوسەرەکەی چووە یەکێتیی سۆڤیەت بۆ ئەوەی پەیوەندی لەگەڵ بۆلشڤیکییەکا درووست بکات. دوای ئەوەی هاوسەرەکەی لە شۆڕشی ١٩٢١ی مەنگۆلیا سەرکەوتنی بەدەستهێنا، ئەوا سووکباتارین یانجما بووە ئەندام لە یەکێتیی لاوانی شۆڕشگێریی مەنگۆلیا (MYRL).
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٦٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣
غەفاربەھی
غەفاربەھی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
غەفاربەھی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە)پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
شارستانی ئەردەڵ
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارستانەکانی_پارێزگای_چوارمەحاڵ_و_بەختیاری
چەمەک
چەمەک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چەمەک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سورەبانی نۆرک و لە باشوور لەگەڵ گوندی شێخەڵمارێن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سپیدارە (ڕوونکردنەوە) و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چاڵەخەزێنە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
.tf
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا پۆل:ئینتەرنێت لە فەڕەنسا
کۆریای باکوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
کۆریای باکوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
کۆڵنەدەر (گەڕۆک)
وێنۆک|وێنەیەکی کەشتی ئاسمانی کۆڵنەدەر لەسەر زەوی لە ناوچەی باسادینا لە تاقیگەی جوڵاندنی فەرارە
گەڕۆکی پێسەڤیەرەنس کەشتییەکی ئاسمانی بێ سەرنشینی تایبەت بە دەزگای ناسای وڵاتی ئەمریکایە، کەشتییەکە لەلایەن تاقیگەی پاڵنانی خێراەوە سەرپەرشتی ئەکرێ، بە ئامانجی لێکۆڵینەوە لە (چاڵی جێزێرۆ) لەسەر ھەسارەی بارام دەنێردرێتە سەر ھەسارەکە، ئەو کەشتییە ئاسمانییە لە ڕووی دروستکردنییەوە نێزیکە لە گەڕۆکی کیوریاستی، لە ٣٠ی تەممووزی ساڵی ٢٠٢٠ (کاژێر ٧:٥٠ بە کاتی ڕۆژھەڵاتی ویلایەتە یەکگرتووەکان) نێردرایە دەرێی زەوی، ھەروەھا لە ١٨ی شوباتی ٢٠٢١ (کاژێر ٨:٥٦ بە کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو) لەسەر ڕووی ھەسارەی بارام نیشتەوە، گەڕۆکەکە بە ٧ کەرەستەی زانستی کاردەکا لەسەر ڕووی ھەسارەکە لە گەرووی (چاڵی Jezero)، کەشتییەکە ھەڵگری ھەلیکۆپتەرێکی گچکەیە کە بە وزەی خۆر کاردەکا و خاوەنی ٢٣ کامێرا و ٢ مایکرۆفۆنە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان پۆل:گەردوون پۆل:کەشتیە ئاسمانییەکان پۆل:گەڕۆکی ئاسمانی
ئوسترالیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئوسترالیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ناحیەی سکتان
ناحیەی سکتان یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق، ڕووبەرەکەی ١٥٠ کیلۆمەتر دووجایە و ژمارەی گوندەکانی ١١ گوندە. رێژەی دانیشتوانیشی ٥٢٠٠ کەسن. ناوەکەی لە ناوی گوندی (سکتان) وە ھاتووە، کە لە کاتی دروست بوونی ئەم ناحیەیە لە لایەن لیژنەیەک پێشنیاری چەند ناوێک کراوە، بەڵام دواتر بڕیار لە سەر ناوی ئەو گوندە دراوە کە بووە بە ناوەندی ناحیەکە. سنووری ناحیەکە دەکەوێتە ناوچەی خۆشناوەتی کە بە دۆڵی (ھیران و نازەنین) ناسراوە، بە فەرمانی ئەنجومەنی وەزیران ژمارە (٣٠٩) لە ٠٥-٠٦-٢٠٠٥ بریاری دامەزراندنی دراوە، ژمارەی گوندەکانی (١١) گوندە و لە رووی ئیداریەوە سەر بە قەزای کۆیە یە، دووری لە ناوەندی پارێزگای ھەولێر (٨٠)کم، وە لە شاری کۆیە (٣٠)کم دورە وە ھاوسنوری شارەدێی ھیرانە کە (١٠) کم دوورە لێیەوە وە ژمارەی دانیشتوانی (٢٠٠ ٥) کەسە. تاکو ئێستا (١٢) فەرمانگە و بنکە لە ناوەندی ناحیەکە کراوەتەوە.
ھەڵکەوتەی جوگرافی ناوەندی ناحیەی سکتان شاخاویە. لە نێوان ھەردوو لوتکە شاخی کنێران و دارۆشە دایە، بەشی سەرەوی کەوتۆتە دۆڵێکی تەنگەبەر بە داری جۆراوجۆر ڕازاوەتەوە وە لە بەشی سەروەوی دۆڵەکە کانیاو ێکی جوان و رازاوەی لێیە بە ناوی سەروکانی وە لەسەر ئەو ئاوە ئاسەواری چەندین ئاشی ئاوی دەبینرێت کە مێژوو ەکەیان زۆر کۆنە. ناحیەی سکتان دەکەوێتە باکووری قەزای کۆیە وە لای رۆژئاوای ناحیەی ھیرانە وە لای باکووری ناحیەی بالیسانە وە لای رۆژھەڵاتی قەزای ڕانیە یە.
سنوری ناحیەی سکتان وەک لەسەرەوە ئاماژەی پێکرا، بەشێکە لە ناوچەی دۆڵی ھیران و نازەنین، سنورەکەی لە لاێک لە گوندی کونەفلوسە دەست پێ دەکات تاکو قاقا وە لە لایەکی تری لە گوندی نازەنین تا جەلی، رووبەرەکەی ١٥٠، ٧٠ کم دووجایە بەرێژەی ٥٤٪ شاخاوییە و رێژەی ٢٣٪ دەشتە و رێژەی ٢٣٪گردە، ناوچەکە سروشتێکی جوان و گەشتیاری ھەیە کە لە وەرزی ھاوین رێژەیەکی بەرچاوو لە گەشتیاران رووی تێدەکەن، وە باران بارین لە ساڵانی ئاسایی نزیکەی (٨٠٠)ملم لە ساڵێکدا بۆ نمونە ساڵی (٢٠١٣) (٩٤٠)ملم باریووە وە ئاو و ھەواکەی تا رادەێک شێدارە و لە وەرزی زستان رێژەیەکی باش بەفر ی لێ دەبارێت.
ناوی سکتان
ناوی سکتان وەک خەڵکی ناوچەکە باسی لێوەدەکات دوو رای جیاواز ھەیە، لەوانە دەوترێت کە مێژووەکەی دەگەرێتەوە بۆ پێش ھاتنی ئاینی ئیسلام, لە ناوی کچی پاشا یەکی سەردەمی مسیحیەت ھاتووە کە ناوی سکتان بووە، وە رای دووەم دەوترێت لە ناوی گوڵێک ھاتووە کە ناوی (ستک) ە کە وەرزی بەھاران بەرێژیەکی بەرچاو لە سکتان دەروێت. وێنۆک|ناحیەی سکتان لە خۆرئاواوە
مێژووی ناحیەی سکتان
مێژووی یەکەی کارگێری ناحیەی سکتان لەبەر ئەوەی ناحیەیەکی نوێیە، لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە مێژووێکی ئەوتۆی نیە وەک یەکەی کارگێری، بەڵام ناوچەکە مێژووێکی دێرینی ھەیە لە بوونی چەندین گۆرستانی پێش ھاتنی ئاینی ئیسلام و شوێنەواری ھەندێ جۆگەی بەردین و ئاشەی ئاو و ژمارەیەک قەڵاتی بچوک لەوانە (قەڵاتی باسا اغا) کە پێگەیەکی سەربازی و کۆکردنەوەی داھات و بەروبومی کشتوکاڵی بووە لە سەردەمی میرنشینی سۆران، وە سەردمێک سکتان سنوری نێوان میرنشینی سۆران و بابان بووە تا ئەو کاتەی شەر روویداوە لە نێوان ھەردوو میرنیشن سنوری میرنشینی سۆران گەیشتۆتە قەزای دووکان وەک لە بەرگی دووەم بەشی یەکەمی (مێژووی کۆیە)ی  مامۆستا تاھیر حوێزی دا ھاتووە لە لاپەرە (٩١) بابەتی شەری سکتان وە لە ناوچەکە چەندین ئاسەواری مێژوویی گرنگی تیادایە وەک قەڵاتەڕەش لە گوندی نازەنین و ئاوەگرد و ئەشکەوت ی سەرگرد و ئەشکەوتی سۆری مێرابێ.
مێژووی بنەماڵەکان
وێنۆک|پایزی (١٩٦٠) سکتان لەراستەوە: (کوێخاعەوڵای گردەشێری - کوێخا حەمەدی سکتان - کوێخا حەوێزی کانی بەرد - کوێخا حەسەنی سکتان - جمال فەقێ حاجی). ئەم وێنەیە لە بەردەم کۆشکی کوێخا حەسەن گیراوە، کوێخا حەسەن پیاوێکی ناودارو بەخشندە و ناندەربوو لەناوچەی خۆشناوەتی سکتان بەشێکە لە دۆڵی خۆشناوەتی دەکەوێتە باکوری شاری کۆیە بە دوری ٣٠کم. لە ساڵی ١٣٥٠ی زایینی وەک گوند ئاوەدانکراوەتەوە کە پێنج کوڕ ی کەسایەتی بە ناوی (فەقی جعفر کوڕی سید بطل) لە گوندی گۆمەشینی سەیدانی دەڤەری گەردیانی دەشتی کۆیە دێن موڵکی سکتان دەکڕن. ئەم پێنج برایە بەناوی (عمر، خدر، مامەر، مەحمەر، فەقێ زوبێر) دەبن ئەم دەڤەرە ئاوەدان دەکەنەوە و زەوی زارەکەشی بەسەر خۆیاندا دابەش دەکەن، ئەوانیش پێنج تیرە یان لێ دروست دەبێت بەناوەکانی (میر عمری، میر خدری، میر مامەری، میر مەحمەری، فەقێ زوبێری)، کە ئێستا بەشی زۆری دانیشتوانی سکتان بە ناوی ئەم تیرانە بنەماڵە کانیان ناو دەھێن، کە خۆیان پێی دەڵێن (بەرەباب)، واتا دانیشتوانی سکتان بەسەر ئەم پێنج بەرەبابەدا دابەشبووە، وە ئەم پێنج کەسە نەوەی زۆریان لێ دەبێتەوە و چەندین بەرەبابی بچوکتریان لێ دروست دەبێت و بڵاوە دەبنەوە لە ھەولێر و شەقڵاوە و ڕانیە و کۆیە و تەقتەق و بێتواتە، وە ھەروەھا لە چەند گوندێک بڵاو دەبنەوە وەک (کاموسەک، سناوە، جەلی، کۆدەڵە، قەرەنی ئاغا، کانی بەرد، نواوە، دواوە، شێخ وەسانان، مامە جەلکە، عەوێنە) و چەندان گوندی تر کە ناوەکان لە بەردەستدا نین.
ناوی چەند بەرەبابێک لە تیرەی میر عمری کە وەک میر و سەرداری سکتان بوون لەم دەڤەرەدا: بەرە بابی فەقی ڕەسول یاخود (ڕەسول پاشا)، فەقی محمود لە کانی بەرد، بەرەبابی فەقی وسو لە شێخ وەسانان، بەرەبابی مام خەلیفە، بەرەبابی برایم ئاغا، بەرەبابی حاجی کریم فەقی علی لە گوندی عەوینە، بەرەبابی حەم و مەم (أحمد و محمد) یاخود حاجی ئەبابەکری (لە سکتان لە پاڵ پێنج بەرەبابە سەرەکیەکە چەند بنەماڵەیەک بە حاجی ئەبابەکری ناویان دەھێنرێت کە بەشێکن لە تیرەی میر عومەری).
باری ئابووری
وێنۆک|پارکی سکتان لە زستاندا دوای بارینی بەفر، وێنەکە لە ٢٠١٥ دا لە لایەن [[بەکارھێنەر:ڕەزوان سکتانی|ڕەزوان سکتانیەوە گیراوە.]] باری ئابووری خەڵکی ناوچەکە تا ڕادەێکباشە، بژێوی ژیانی خەڵکی ناوچەکە بەرێژەێک موچە خۆر ی حکومەت وە خەریکی کشتوکاڵن بە تایبەت خاوەنی باخچە ن, ناوەچەکەش بە میوە ی ھەنار بەناوبانگە بە تایبەت گوندی نازەنین، لە تەواوی سنوری ناحیەی سکتان رێژەێکی بەرچاو کانیاو و ئاوی سروشتی تێدایەکە سەرچاوەی ئاودانی باخچەکانیانن، بەپێی ئامار ی ھۆبەی کشتوکاڵی سکتان سنوری ناحیە (٥٨٣٢٤) دۆنم زەوییە لەو بریە (١٣٤٨٤) دۆنم شیاوە بۆ چاندن وە ئەمەش دابەش بووە بەسەر (١٤٣٧) دۆنم بەراوە وە (١١٢٣١) دۆنم پشتاو وە (٧٨٩) دۆنم رەزە، بری (٢٢١٢٤) دۆنم پاوانە وە (٣٣)کانی سروشتی لە ناوچەکە ھەیە، (٧) کێڵگەی پەلەوەرھەیە، بەپێی ئاماری بنکەی ڤێرتێنەری (٧٧٨ ٢٠) سەر سامانی ئاژەڵی ھەیە لە جۆری مەر  و بزن و ڕەشەوڵاغ لێیە.
باری کۆمەڵایەتی
باری کۆمەڵایەتی لە سنوری ناحیە لەرووی نەتەوە بەرێژی ١٠٠٪ کورد ن وە لە رووی ئاینی ١٠٠٪ موسڵمانن.
لە رووی پرۆژەی خزمەت گوزاری تا رادەێکباشە، دوو پرۆژەی ستراتیجی گرینگ لە ناوچەکە ئێستا لە قۆناغی جێبەجێ کردنن لەوان ھەردوو بەنداوی (جەلی و نازەنین) کە کاریگەرێکی باشی دەبێت لە گلدانەوەی ئاو لە سنورەکە کە ئەمەش دەکرێت سوودی لێ وەربگرێت بۆ مەبەست زیاتر فراوانکردنی پانتایی سەوزایی لە ناوچەکە وە بە گەشتیاری کردنی زیاتری سنورەکە.
گرینگترین پرۆژەکانی سنورەکە لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠١٣
وێنۆک|كۆمەڵگای فەرمانگەكانی ناحیەی سکتان ١.    دروست کردنی (٦) بینای خوێندنگا ساڵانی (٢٠٠٥ و ٢٠١٠)
٢.    دروست کردنی دوو مەڵبەندی تەندروستی و (٣) بنکەی تەندروستی ساڵی (٢٠٠٦)
٣.    ڕاکشانی تۆری کارەبا بۆ دوا گوندی سنورەکە (کونەفلوسە – کۆدەرە) ساڵی (٢٠١٢)
٤.    دروست کردنی کۆمەڵگای فەرمانگەکان ساڵی ٢٠٠٨
٥.    ھۆڵی بۆنەکان ساڵی ٢٠٠٨
٨.    پرۆژەی قیرتاوکردنی رێگای گوندی نازەنین ساڵی ٢٠٠٨
٩.    بردنی ڕێگاو تێکەڵە ڕێژکردنی ڕێگای گوندی کونەفلوسە ساڵی ٢٠٠٨
١٠.    تۆری دابەش کردنی ئاو ی گوندەکانی (قاقا و کۆدەرە و کونەفلوسە و جەلی و کۆلکەرەش و کاموسەک)
١١.    لێدانی (١٧) بیری ئیرتوازی بۆ ئاودێری و ئاوی خواردنەوە لە ساڵی (٢٠٠٦ تا ٢٠١٣)
١٢.    دروست کردنی (٨) جۆگەی کۆنکریتی لە سنورەکە لە ساڵی (٢٠٠٥ تا ٢٠١٣)
١٣.    قیرتاو کردنی رێگای سکتانی سەروو ساڵی ٢٠٠٩
١٤.    دروست کردنی دارستان و سیاج کردنی و چاندنی (٣٥٠٠) دار ساڵی ٢٠١٠
١٥.    دروست کردنی بەشێکی زۆری زێرابی ناوەندی ناحیە ساڵی ٢٠١٠
١٦.    دوساید کردنی رێگای ناوەندی ناحیە ساڵی ٢٠١١
١٧.    قیرکردنی رێگای ھەردوو گوندی (کۆدەرە و کونەفلوسە) ساڵی ٢٠١٢
١٨.    نۆژەن کردنەوەی رێگای سەرەکی کە بە سنوری ناحیەکەدا تێدەپەرێت لە سەرەتاوە تا کۆتایی  ساڵی ٢٠١٢
١٩.    دروست کردنی پرۆژەی بەنداوی نازەنین ساڵی ٢٠١٢
٢٠.    دروست کردنی تۆری دابەش کردنی ئاو بۆ گەرەکەکانی سنوری شارەوانی ساڵی ٢٠١٢
٢١.    پرۆژەی کۆنکریت کردنی کۆڵانەکانی سنوری شارەوانی ساڵی ٢٠١٣
گوندەکان
ئەو گوندانەی سەر بە ناحیەی سکتانن ژمارەیان ١١ گوندە کە بریتین لەمانە:
سەرچاوەکان
پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
١٨٧٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1875 (توضيح)
١٨٧٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1876 (توضيح)
.td
td. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی چادە (فەڕەنسی: Tchad) و لە ساڵی ١٩٩٧دا بۆ بەکارھێنان خرایە بەردەست.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
گۆمەیی، نەوجول
گۆمەیی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی نەوجول، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گۆمەیی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی میل ناسر و لە باشوور لەگەڵ گوندی شێخ حەوێزی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تاڵاو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆشلان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جیداقیە
جیداقیە گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەحمەداوا، ناوچەی تەختی سڵێمان، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بۆرووجن
بۆرووجن یا برووجن شارێکە لە پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری. بۆرووجن لە نیگای جەماوەرەو دووهەمین شاری گەورەی ئەم پارێزگایەشە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری پۆل:شارەکانی ئێران
ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە
ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە (؛ کورت دەکرێتەوە بۆ C4JR) ھاوپەیمانێتیی نێوان کۆمەڵێک ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقییە کە سەر بە زمان و نەتەوە و ئایینە جیاوازەکانی ناو عێراقن. ھاوپەیمانێتییەکە پشتگیریی قەرەبووکردنەوەی ڕزگاربووان و قوربانییانی دیکەی ئەو تاوانانە دەکات کە لە ماوەی ململانێی چەکداریی سەردەمی بەناو دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)دا لە عێڕاق و سووریادا ڕوویان داوە.
بیرۆکەی دامەزراندنی ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە دەگەڕێتەوە بۆ دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ، کە ھەر لە سەرەتاوە ئەرکەکانی بنیاتنانی ھاوپەیمانییەکەی گرتووەتە ئەستۆ و توانیوێتی ھەماھەنگی لەگەڵ ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە عێراق درووست بکات بۆ بوون بە ئەندام لە ھاوپەیمانییەکەدا.
== بیروباوەڕە سەرەکییەکانی ھاوپەیمانێتییەکە ==
ئامانج
ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە ئامانجی بنیاتنانی بەرنامەیەکی گشتگیری قەرەبووکردنەوەیە، کە دەوڵەت پاڵپشتیی دارایی بکات و بۆ ھەموو قوربانییانی پێشێلکاریی قورسی مافەکانی مرۆڤ بێت، کە لە ماوەی ململانیی چەکداریی دەوڵەتی ئیسلامیدا لە عێراقدا ڕوویان داوە. ھاوپەیمانێتییەکە دەیەوێت دڵنیا بێت کە قەرەبووەکان دەگەنە بەوانەی ئەوانەی مەبەستیانن و شایەنیانە، ئەوەیش لەڕێی چاودێریکرنی جێبەجێکردنی یاساکانی ئێستا و داھاتووەوە کە تایبەتن بەو بوارە.
ھۆکاری درووستکردنی ھاوپەیمانییەکە
دروستبوونی ململانێ سەربازییەکانی داعش لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٤ عێراق دا، ھۆکار بوو بۆ تەشەنەکردنی توندوتیژی بەخێرایییەکی زۆر. ئەوەش بووە ھۆی کوژرانی زیاتر لە ٣٠ ھەزار ھاووڵاتی مەدەنی و برینداربوونی ٥٥٠٠٠ ھاووڵاتی، ھەروەھا زیاتر لە ٣ میلیۆن ھاووڵاتی سڤیل زێدی خۆیان جێ بھێڵن.
ئەوەی ھاوپەیمانییەکە بە کاری لەپێشینەی خۆی دەزانێت بریتییە لە کارکردن بۆ ھێنانی تاوانکارییەکانی داعش بۆ بەردەم دادگا. ژمارەیەکی زۆر لە قوربانییان بوونەتە قوربانیی دەستی ئەو تاوانانەی لەلایەن کەسانێکەوە کراون کە ناتوانرێت بھێنرێنە بەردەم دادگا لەبەر ئەوەی ئەو کەسانە یان لەژیاندا نەماون یان نەناسراون. ھۆکارێکی دیکەش ئەوەیە کە دادگاکانی تاوان بەشێوەیەکی گشتی ناگونجێن بۆ دابینکردنی قەرەبووکردنەوەکان بۆ ئەو کەسانەی بوونەتە قوربانیی ململانێ چەکدارییەکان.
سزای یاسایی تاوانباران دەکرێت وەک دڵدانەوەی زیانلێکەوتووان تەماشا بکرێت، بەڵام ئەم ھاوپەیمانییە لە باشترین حاڵەتدا تەنیا دەتوانێت قەرەبووکردنەوەی مادی بۆ قوربانییان بەدەست بھێنێت. وێنۆک|بۆیان گاڤرلۆڤج سیمینارێک دەربارەی ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە پێشکەش دەکات بۆ ڕێکخراوەکەنی کۆمەڵگەی مەدەنی عێراقی لە لقی سلێمانیی [[دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ.|alt=]]
بنیاتنانی ھاوپەیمانێتییەکە
ھاوپەیمانێتییەکە ٣١ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنی کۆ کردەوە بۆ پاڵپشتیکردنی قوربانیانی ململانێکانی سەردەمی داعش لە عێراقدا. لە ساڵی ٢٠١٩ بە چوار قۆناخ درووست کراوە، کە بریتین لەمانە:
یەکەم: بنیاتنانی پەیوەندیی
پەیوەندییکراوە بە چەند ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقی بەمەبەستی بانگھێشکردنیان بۆ ئامادەبوون لە کۆبوونەوەی خستنەڕووی زانیاری دەربارەی ھاوپەیمانییەکە، کە دەکرێت ببن بە ئەندام تێیدا. بۆ ئەو مەبەستەش سێ کۆبوونەوەیان لە ھەولێر و سلێمانی و دھۆک بۆ مەبەستی گەیاندنی زانیاری ئەنجام داوە و تیایاندا داوای ھاوکاری لە زیاتر لە ٣٠ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنی ھەرێمی کوردستان و بەشەکانی دیکەی عێراق کراوە.
دووەم: کۆکردنەوەی زانیاریی
ڕاپرسی نێرداروە بۆ ئەو ڕێکخراوانەی کۆمەڵگەی مەدەنی کە لە کۆبونەوەکانی پێشوودا دەستنیشان کراوبوون. ئەو ڕاپرسییە بۆ زانینی بۆچوونی ئەو کەسانە لەسەر سێ دۆکیومێنتە سەرەکییەکە ئامادەکراوە، کە بریتین لە نووسراوی بۆچوون و ھەڵوێستەکان لەسەر قەرەبووکردنەوەکان، پەیماننامەی دامەزرێنەران، پلانی چالاکییەکان. دواتر وەڵامی ڕێکخراوەکان وەرگیراونەتەوە و شیکارییان بۆ کراوە.
سێیەم: ڕێکەوتن
[[پەڕگە:The event of launching C4JR.jpg|alt=ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە بە فەرمی ڕاگەینرا|وێنۆک|ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە بە فەرمی ڕاگەینرا و ئامادەبووان بەشداریان کردن لە پانێڵێکی گفتوگۆی کراوەدا.]] سوود لە وەڵامەکان وەرگیراوە بۆ دانانی ڕەشنووسی سەرەتایی سێ دۆکیومێنتە بنچینەییەکەی ھاوپەیمانێتییەکە ، کە دواتر گفتوگۆ و ڕاوێژ لەگەڵ لەگەڵ ڕێکخراوەکان کراوە. لە کۆنفراسێکدا کە لە ڕۆژانی ٥ و ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩دا بەستراوە، دۆکۆمێنتە سەرەکییەکانی ھاوپەیمانێتییەکە لەلایەن ٢٥ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنییەوە قبووڵ کران و بەفەرمی ھاوپەیمانێتییەکەیان ڕاگەیاند.
چوارەم: ئەنجامدانی چالاکیی
ئەندامان بەناوی ھاوپەیمانییەکەوە ژمارەیەک چالاکی و کاری داکۆکییکردن و کەمپین ئەنجام داوە، لە ڕێی کۆنفرانسی ڕۆژنامەوانیی و کۆبوونەوە لەگەڵ چالاکەوانە نێودەوڵەتییەکانی ناو عێراق (دیپلۆماتکار و نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوە ناحکومییەکان و ھتد…) گفتوگۆ لەگەڵ سیاسەتمەدار و سەرکردە ناوچەیییەکان کراوە.
پرۆژە یاسا
ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە لەماوەی کاردکردنیدا توانیوێتی پرۆژەیاسایەک بۆ فەراھامکردنی قەرەبوو بۆ ڕزگاربووانی توندوتیژیی سێکسی ئامادە بکات، ئەویش بریتییە لە یاسای قەرەبووکردنەوە بۆ ڕزگاربووانی توندوتیژیی سێکسیی پەیوەندییدار بەو ململانێیانەوە کە لە سەردەمی داعشدا لە عێراق ئەنجام دراون [[پەڕگە:Bojan Gavrilovic.jpg|وێنۆک|وتاری بۆیان گاڤرلۆڤج لە مەراسیمی ڕاگەیاندنی ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە بە فەرمی.]]
ئەندامان
لە ئێستادا ٣١ ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنیی عێراقی ئەندامن لە ھاوپەیمانی بۆ قەرەبووکردنەوەی دادپەروەرانە. کە پێکھاتوون لەو ڕێکخراوانەی خوارەوە:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئێزدییەکانی عێراق پۆل:تۆڕی ڕێکخراوی ناحکوومی پۆل:ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان پۆل:قەرەبوو پۆل:یاسایی
١٨٧٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1878 (توضيح)
بانکی ئیسرائیل
بانکی ئیسرائیل (بە عیبری: בנק ישראל، عەرەبی: بنک إسرائیل) بانکی ناوەندی ئیسرائیلە. بارەگای سەرەکی بانکەکە دەکەوێتە شاری کیریات حەمەمشالە لە ئورشەلیم و نووسینگەی لقێکی لە تەلئەبیب ھەیە. پارێزگاری ئێستا ئەمیر یارۆنە.
ئامانجی سەرەکی بانکی ئیسرائیل پاراستنی سەقامگیری نرخ و سەقامگیری سیستەمی دارایی لە ئیسرائیلە. ھەروەھا سیاسەتی دراو لە ئیسرائیل بەڕێوەدەبات و جێبەجێی دەکات، کارەکانی دراوی بیانی ئەنجام دەدات، سەرپەرشتی و ڕێکخستنی سیستەمی بانکی دەکات، ئاگاداری یەدەگی دەرەکی و کارەکانی ژێرخانی بازاڕی دارایییە. بانکی ئیسرائیل بەپێی مادەی ٤١ و ٤٤ی پەیڕەوەکەی مافی تایبەتی ھەیە کە دراو و دراوی شیکلی ئیسرائیلی دەربکات.
سەرچاوەکان
ئیسرائیل پۆل:ئابووری ئیسرائیل پۆل:حاکمەکانی بانکی ئیسرائیل
.tc
tc. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی تایبەت بە دوورگەکانی تورکس و کایکۆسە و لە ساڵی ١٩٩٧دا دامەزراوە. بەو ھۆیەوە کە ئەم شوێنە لە کۆماری تورکیادایە زۆرجار لە لایەن وێبگەکانی تورکیاوە بەکار تێ.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
گێرھارد دۆماک
گێرھارد دۆماک (بە ئەڵمانی: Gerhard Domagk؛ لەدایکبووی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٥ - مردووی ٢٤ ی نیسانی ١٩٦٤) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی ئەلمانیا بوو. ساڵی ١٩٣٩ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی جێفشاری دژە بەکتریا لەسەر پڕۆنتۆسیل.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥ پۆل:مردووانی ١٩٦٤ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی
ئوسترالیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئوسترالیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
بەندەر دەیلەم
بەندەر دەیلەم یان دەیلەم شارێکە لە پارێزگای بووشێھر، لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دانیشتووان
خەڵک ئەم شارە زۆرینەیان لە نەتەوەی کورد و لە خێڵەکانی لوڕ، ئەردەڵانی، سۆرانی و کەڵهوڕن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای بووشێھر پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی ئێران پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی کەنداوی فارس
چۆڕک
چۆڕک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چۆڕک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سورەبانی نۆرک و لە باشوور لەگەڵ گوندی چاڵەخەزێنە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چەمەک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قازیاوای شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٨٧٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1879 (توضيح)
جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٤
جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٤ ،١٣هەمین خولی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بوو، کە پاڵەوانێتییەکی نێودەوڵەتی تۆپی پێی چوار ساڵە یە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا (AFC) ڕێکدەخرێت. لە 17ی تەمموز تا 7ی ئابی 2004 لە چین بەڕێوەچوو. ژاپۆنی پاڵەوانی خولی پێشوو، لە هەڵبژاردەی چینی بردەوە و بۆ جاری دووەم لەسەر یەک نازناوەکەی بەرزکردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤
فیلمەکانی ئینتەرمیدیا
فیلمەکانی ئینتەرمیدیا یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
سەرچاوەکان
پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩١
ھنریک دام
ھنریک دام (بە دانیمارکی: Henrik Dam؛ لەدایکبووی ٢١ی شوباتی ١٨٩٥ - مردووی ١٧ی نیسانی ١٩٧٦) پزیشک و توێژەرێکی خەڵکی دانیمارک بوو. ساڵی ١٩٤٣ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا بەھۆی دۆزینەوەی ڤیتامین کەی بە ھاوبەشی لەگەڵ زانای ئەمریکی ئیدوارد دۆیسی
براندن جانز
براندن ویلیام جانز (لەدایکبووی ٧ی ئایاری ١٩٨٨) ئەکتەر، مۆسیقاژەن، بەرھەمھێنەر، مۆدێل و وەرزشوانێکی ئەمریکییە، کە باشتر بە دەورەکانی لیام لە درۆم لەگەڵ بکە، ئاندرو لە شۆخە بچووکە درۆزنەکان، لیام لە «دە فۆستەرز» و چارلی لە سی-ئێس-ئایدا ناسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئینگلیزی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکان پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
نۆتی دۆگ
نۆتی دۆگ کە پێشتر ناوی جام سۆفتوێر  بوو، پەرەپێدەرێکی کایەی ڤیدیۆییی ئەمریکییە، بنکەکەی لە سانتا مۆنیکا، کالیفۆرنیایە. لە ١٩٨٤دا لەلایەن ئاندی گاڤن و جەیسن ڕۆبن دامەزراوە، ستۆدیۆکە لە ٢٠٠١دا لەلایەن سۆنی ئینتەراکتیڤ ئینتەرتەینمنت کڕ دراوەتەوە.
خەڵاتەکان
نۆتی دۆگ خەڵاتی «ستۆدیۆی ساڵ»ی لە خەڵاتەکانی ڤی جی ئێکسی ٢٠١٣، گۆڵدن جۆیستیکی ٢٠١٣ و ٢٠٢٠دا بردەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ناری دۆگ پۆل:دامەزراوەکانی ساڵی ١٩٨٤ لە فێرجینیا پۆل:یەکگرتن و دەستکەوتنەکانی ساڵی ٢٠٠١ پۆل:ستۆدیۆکانی پلەی ستەیشن پۆل:کۆمپانیای یارییە ڤیدیۆییەکان لە ئەمریکا
کۆریای باکوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
کۆریای باکوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
درەکێ
درەکێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بیارە، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
درەکێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نارنجڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی بنجەودڕەی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھانەگەرمڵە لە شارستانی پاوە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی خارگێڵان.
سیریماڤۆ باندرانایکا
سیریماڤۆ باندرانایکا (بە زمانی سینھالی: සිරිමා රත්වත්තේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක، بە زمانی تامیلی: சிறிமா ரத்வத்தே டயஸ் பண்டாரநாயக்கே؛ لە دایکبووی ١٧ی نیسانی ١٩١٦ - مردووی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠) ژنە سیاسەتوانی سری لانکایی بوو، ئەو یەکەمین ژنە سەرۆکوەزیرانی جیهان بوو، ژنە سیاسەتوانی سری لانکایی بوو، ئەو یەکەمین ژنە سەرۆکوەزیرانی جیهان بوو: ١٩٦٠–١٩٦٥، ١٩٧٠–١٩٧٧ هەروەها ١٩٩٤–٢٠٠٠.