cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مەلاسانی
مەلاسانی شارێکە لە پارێزگای خووزستان، ئەم شارە ٣٥ کیلۆمەتر لە ئەھواز دوری ھەیە.
ئەمانەش ببینە
پارێزگای خووزستان شارستان باوی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:شارەکانی پارێزگای خووزستان
ئیبن مەجووسی
عەلی بن عەبباس مەجووسی ناسراو بە ئیبن مەجووسی، یەکێک لە پزیشکە بەناوبانگەکانی دەوڵەتی عەبباسی، فارسی بوو.
ژیان
ئەو لە ئەھواز لە دایک بووە، موسڵمان بوو لە ڕەچەلەکی زەردەشتی، پزیشکی لە (أبي ماهر موسى بن سيار) فێر بووە، چووەتە بەغدا و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردووە، خزمەتی (عَضُد الدولة)ی کردووە و کتێبێکی بۆ نووسی پێی دەگووترێ (الكتاب الملكي)، ئیبن ئەبی ئوسەیبیعە وتویەتی: (کتێبێکی گرنگە چەند بەشێکی پزیشکی لەخۆدەگرێت بە زانست و کردار)، جەمالەددین قیفتی وتویەتی: (خەڵکی لەو کاتەدا گرنگیان پێ دەدا، تا کتێبەکەی ئیبن سینا دەرکەوت ئینجا گرنگیان بەودا). لە ڕۆژاوادا بە (Haly Abbas) ناسراوە.
پزیشکێکی شارەزا بوو بە پیشەسازی پزیشکی، ھەروەھا یەکێک لە گرنگترین پزیشکەکانی ئەو سەردەمی کە ڕۆژاوا ناسیویەتی.
ئیبن مەجووسی بە زۆری کارەکانی ناوبانگی دەرنەکرد، لە ڕاستی دا ئەو بەناوبانگ بوو بە کتێبی (كامل الصناعة الطبية الضرورية) کە ناسراو بوو بە (الکتاب الملکي) کە بوو بە سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ پزیشکان.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی سەدەی ١٠یەم پۆل:داھێنەرە موسڵمانەکان پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام پۆل:خەڵکی ئەھواز
خەندەکورلە
خەندەکورلە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئیسێوێ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خەندەکورلە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زێوەڵە و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی ڕەبەن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بێناسە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی لبانە.
کورتەزنجیرە
کورتەزنجیرە یان چکۆلەزنجیرە بریتییە لە زنجیرەیەک کە لە ١٠ ئەڵقە یان کەمتر پێک ھاتبێت، ئەوەی کورتەزنجیرە لە زنجیرەی ئاسایی جیا دەکاتەوە ئەوەیە کە چیڕۆکەکانی کورتەزنجیرە ھەمووکات لە یەک وەرزدا کۆتایییان پێ دێت، لەکاتێکدا زنجیرەی ئاسایی چەندین وەرزی نوێی لێ بەرھەم دەھێندرێت؛ یەکەمین کورتەزنجیرەکان لە شەستەکانی زایینیدا و لە ئەمریکا ساز کران.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
فیلادلیف فلایەرز
فیلادلیف فلایەرز (بە ئینگلیزی: Philadelphia Flyers) بریتییە لە تیمێکی هۆکی سەهۆڵی ئەمریکی پڕۆفیشناڵ یاری دەکات لە بەشی ڕۆژهەڵات لە خوولی هۆکی نێونەتەوەی (NHL). دوو جار بۆتە خاوەنی جامی ستانلی لە ساڵی ۱۹۷٥ و ۱۹۷٦.
حوسێن ئاوا
حوسێن ئاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
حوسێن ئاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گولی و لە باشوور لەگەڵ گوندی چیچەکلو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەرەتەپە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی یەنگرخ.
پەراوێزەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
حەما
حەما شارێکە لە سووریا. کەوتووەتە پارێزگای حەما. دانیشتووانی شارەکە ٣١٢٬٩٩٤ کەسن. حەما ٢٨٩ مەتر لە ئاستی دەریا بەرزترە. شارەکە لە پلەی چوارەمی گەورەترین شارەکانی سووریا دێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی سووریا پۆل:شام
گشتپرسیی دەستووریی ١٨٠٤ فەڕەنسا
گشت پرسیی دەستووری فەڕەنسای ١٨٠٤ ڕاپرسییەک بوو بۆ دامەزراندنی ئیمپراتۆریەتی یەکەمی فەڕەنسا وە لە تشرینی دووەمی ١٨٠٤ ئەنجامدرا. مەبەست لە ڕاپرسییەکە گۆڕینی پلەی ناپۆلیۆن بۆناپارت بوو لە کۆنسوڵی یەکەمەوە بۆ ئیمپراتۆری فەڕەنسا. لەئەنجامدا بە ڕێژەی ٩٩.٩٣٪ی دەنگدەران گۆڕانکارییەکە پەسەندکرا. لەکۆی ٧ ملیۆن دەنگدەر، ٥٢.٨٠٪ی دەنگدەران بەشدارییان نەکرد.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گشتپرسی لە فەڕەنسا پۆل:ناپۆلیۆن بۆناپارت
کایەی ڤیدیۆیی
وێنۆک|کایەی ئەرکەید یەکێک لە جۆرەکانی کایەی ڤیدیۆ وێنۆک|[[سوپەرتوکس، کایەی ڤیدیۆ]] کایەی ڤیدیۆ یان کایەی ئەلیکترۆنی یان کایەی کۆمپیوتەر بریتییە لە کایەیەکی دروستکراو لەلایەن کۆمپیتەرەوە، وە بە گشتی کایەی پێدەکرێت بە سیستمی کایەی ڤیدیۆ کە پەخش دەکرێت لەسەر تەلەڤیزیۆن دوای گەیاندنی ئامێرەکە پێیەوە. ئامێری کارکردن لە کایەی ڤیدیۆییدا بە گشتی بریتییە لە دەستی کۆنتڕۆڵ، یان دوگمە (لە ئامێرەکانی ئەرکەیددا)، یان مشک، وە چەندەھای تر. کایەی ڤیدیۆ دەکرێت کار بکات لەسەر ئامێری تایبەت کە دەگەیەندرێت بە تەلەڤیزیۆن یان ئامێری دەستی یان کۆمپیوتەر یان مۆبایل یان کۆمپویتەری گیرفانی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان پۆل:کایە ڤیدیۆییەکان
کایەی ساڵ
کایەی ساڵ خەڵاتێکە کە لەلایەن بۆنە جیاوازەکانی خەڵاتکردن و بڵاوکراوە میدیایییەکانەوە دەدرێت بە یارییەکی ڤیدیۆیی کە ھەست دەکەن نوێنەرایەتی لووتکەی یاریکردنیان کردووە لەو ساڵەدا. چەندەھا جۆری خەڵات ھەیە کە دەدرێت بە یارییەکانی ساڵ، بۆنموونە: خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی ئاھەنگێکی ساڵانەی خەڵاتکردنی بەریتانییە کە ڕێز لە «دەستکەوتی داھێنەرانەی ناوازە» لە پیشەسازی یارییە ڤیدیۆیییەکان دەگرێت. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٤ دوای داڕشتنەوەی خەڵاتی کات بەسەربردنی کارلێککاری بافتا پێشکەشکرا، خەڵاتەکان لەلایەن ئەکادیمیای ھونەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی بەریتانی (بافتا) پێشکەش دەکرێن، و بەم پێیەش بە شێوەیەکی باو بە خەڵاتی یارییەکانی بافتا ناودەبرێن. ھەروەھا خەڵاتی باشترین یارییەکانی ساڵی چیک خەڵاتی ساڵانەیە کە دان بە دەستکەوتەکان دەنێت لە پەرەپێدانی یارییە ڤیدیۆیییەکان. ھەروەھا خەڵاتی دی ئای سی ئی لەلایەن ئەکادیمیای ھونەر و زانستە کارلێککارەکانەوە (AIAS) دەبەخشرێت، کە ڕێکخراوێکی قازانج نەویستە بۆ کاری پیشەسازیی.
لار
وێنۆک|لار
کەنگر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گژوگیاکانی یۆنان
لار
لار شارێکە لە باشووری پارێزگای فارس و ناوەندی شارستانی لارستانە؛ کە دەکەوێتە ٣٣٠ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژھەڵاتی شاری شیراز و ١٩٠ کم لە باکووری ڕۆژاوای بەندەر عەباس. شاری لار لە ساڵی ٢٠١٥دا ٦٢ ھەزار و ٤٥ کەس دانیشتووی ھەبووە. زمانی دانیشتووانی شارەکە لارییە. زاراوەی لاری یەکێکە لە زاراوە باشووری ڕۆژاوایییەکانی زمانە ئێرانییەکان، کە پەیوەندی بە زمانەکانی لوڕی و تاتییەوە ھەیە. ئایینی خەڵکی لارستان ئیسلامە و ٦٠٪ دانیشتووانی لارستان شیعەن و ٤٠٪ سوننەن.
پەڕاوێز
پۆل:شارەکانی پارێزگای فارس پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:پارێزگای فارس
ئالان
ئالان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئالان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حاسڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی مرواری و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەڵتەکەی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی داری قەلان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بێن ١٠ ھێزی بیانی: ھێرشەکانی ڤیلگاکس
بێن ١٠ ھێزی بیانی: ھێرشەکانی ڤیلگاکس سێیەم یارییە لە زنجیرەی یارییە ڤیدیۆیییەکانی بێن ١٠، ھەروەھا دووەم یارییە کە لەسەر بنەمای زنجیرەی بێن ١٠: ھێزی بیانی بێت. یەکەم یاری لەسەر بنەمای دوو وەرزی یەکەمی زنجیرەکان بوو؛ لەکاتێکدا ڤیلگاکس ئەتاکس لەسەر بنەمای وەرزی سێیەم و کۆتایی زنجیرەکە دروست کراوە. لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کایەی ڤیدیۆیییەکانی کارتۆن نێتوۆرک پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان پۆل:یارییەکانی وی پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢ پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠ پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٩
چای شی-ڕا
چای شی-ڕا (لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە لە سێئول لەدایک بووە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی دەنگ لە کۆریای باشوور پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨ پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:مۆدێلەکانی سێئول
ئومبریا
ئومبریا ناوچەیەکە لە ناوەڕاستی ئیتاڵیا، ڕووبەرەکەی بە ٨،٤٥٦ کیلۆمەتر دووجا، و دانیشتووانەکەی بە ٨٨٩،٠٠١ خەمڵینراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەرێمەکانی ئیتالیا
پارێزگای فێرمۆ
پارێزگای فێرمۆ (بە ئیتاڵی:provincia di Fermo) پارێزگاییەکە لە ناوچەی مارکێی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٧٤٫٣٥٨، و ڕووبەرەکەی بە ٧٨٢٫٢٢کم دووجار خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
جەنگی تشرینی یەکەم
جەنگی تشرینی یەکەم یان دەیەمی جەنگی ڕەمەزان وەک لە میسر ناسراوە یان جەنگی ڕزگاری ئۆکتۆبەر وەک لە سووریا ناسراوە یان جەنگی ڕۆژی لێخۆشبوون (بە عیبری: מלחמת יום כיפור) وەک لە ئیسرائیل ناسراوە, شەڕێکە کە ھەردوو میسر و سووریا لە ھەمان کاتدا دژی ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٧٣ ئەنجامیاندا، پێنجەمین جەنگی عەرەب و ئیسرائیلە دوای شەڕی ١٩٤٨ (جەنگی فەلەستین), شەڕی ١٩٥٦ (جەنگی سوێس)، شەڕی ١٩٦٧ (شەڕی ڕۆژ) و شەڕی پەرتبوون (١٩٦٧-١٩٧٠) لە جەنگی سێیەمدا ئیسرائیل نیمچە دورگەی سینای میسری داگیرکرد. وە بەرزاییەکانی جۆلان لە سووریاوە جگە لە کەناری ڕۆژئاوا کە لەژێر دەسەڵاتی ئوردوندا بوو و کەرتی غەززە کە ئەوکاتە لەژێر دەسەڵاتی سەربازی میسردا بوو. شەڕەکە لە ڕۆژی شەممە ٦ ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣ی زایینی دەستی پێکرد کە ھاوتایە لەگەڵ ١٠ی ڕەمەزانی ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی بە ھەماھەنگی دوو ھێرشی لەناکاو و ھاوکات بۆ سەر ھێزەکانی ئیسرائیل. یەکێک لەوانە سوپای میسر لە بەرەی داگیرکراوی سینا، وە ئەوەی دیکەش لەلایەن سوپای سووریا لە بەرەی داگیرکراوی جۆلاندا. ھەندێک وڵاتی عەرەبی بەشدارییان لە شەڕەکەدا کرد، جا چ بە پشتیوانی سەربازی بێت یان ئابووری.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٧٣ پۆل:شەڕی یۆم کیپور
مۆزەخانەی بیلاڕووسی بۆ سروشت و ژینگە
وێنۆک|مۆزەخانەی نەتەوەیی میژوو و کلتووری مینسک، بیلاروسیا
مۆزەخانەی بیلاڕووسی بۆ سروشت و ژینگە مۆزەخانەی سروشت و ژینگەی کۆماری بیلاروسیا مۆزەخانەیەکی شاری مینسکی بیلاروسیایە، لە ساڵی ١٩٩١ لە مینسک دامەزراوە، لەسەر سروشتی مۆزەخانەی مێژوو و کلتوری نەتەوەیی بیلاروسیا داندراوە. زیاتر لە ٤٠ ھەزار پێشانگا لە نێو ڕووبەری پێشانگاکەدا ھەیە، کە ٣٥٠ مەتر چوارگۆشەیە. لە ٦ ژووری (کانزای، سروشت، ڕووبار، دەریاچە، دارستان) سەبارەت بە دەوڵەمەندی سروشتی گیانلەبەران لە کۆنەوە تا ڕۆژی ئێستا نمایش دەکات. بە ئەنجامدانی کاری توێژینەوە بۆ ھەڵسەنگاندنی دۆخی ئێستای سروشت، داتابەیس (گروپی ڕوەک و ئاژەڵ، مێتاڵورگی و پەلۆنتۆلۆگی) دروست دەکات و مەعریفەی ژینگەیی پێشدەکەوێ.
سەراوقات
سەراوقات گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پەنجە عەلی باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
سەراوقات ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مۆزەخانەی ئەدەبی ماکسیم باھدانۆڤیچ
مۆزەخانەی ئەدەبی ماکسیم باھدانۆڤیچ مۆزەخانەیەکی شاری مینسکی بیلاروسیایە، بۆ نووسەر ماکسیم باھدانۆڤیچ (١٨٩١–١٩١٧) تەرخانکراوە.
لوبنان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
لوبنان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
ئالوکارد
ئالوکارد (؛ ھێپبێرن: Ākādo, lit. Arucard)، پێشتر ناوی کونت دراکولا (Dorakyura) بوو، کەسایەتییەکی خەیاڵییە و پاڵەوانی مانگا و وێنەی جووڵاوی ھێڵسینگە کە لەلایەن کۆتا ھیرانۆوە دروستکراوە، خوێنمژێکە کە بە تەواوی تەرخانکراوە بۆ سەرۆکی بنەماڵەی ھێڵسینگ، ئینتێگرا ھێڵسینگ. ئالوکارد لەگەڵ ڕێکخراوی ھێڵسینگ دژی خوێنمژ و ھێزە خراپەکانی تر کاردەکات، بە دڕندەییەوە شەڕ دەکات، ھەندێکجار ئامانجەکە ناکوژێت تا پەککەوتە دەبێت و سووکایەتی پێ دەکات، لە ھەمان کاتدا زۆرجار دەرفەت بە دووژمنەکانی دەدات بۆ کوشتنی (ھەرچەندە تەنیا بەدوای کوشتنیدا دەگەڕێت لەلایەن مرۆڤ، بۆیە لە نەمری و ژیان بێزار بووە). کونت دراکولا لەلایەن ئەبراھام ڤان ھێڵسینگەوە شکست دەھێنێت و دەبێت بە خزمەتکاری دڵسۆزی خێزانەکە. دوای چەند دەیەیەک، نەوەی ڕاستەوخۆی ئەبراھام ئارسەر ھێڵسینگ ناوی «ئالوکارد»ی لێنا. دوای زیاتر لە سەد ساڵ ئالوکارد و ڕێکخراوی ھێڵسینگ ناچار دەبن شەڕ لەگەڵ پاشماوەی کەتیبەیەکی نازیدا بکەن. ھەروەھا ئالوکارد لە زنجیرەی «ھێڵسینگ: بەیانی» دەرکەوت، کە شێوەیەکی مێینەیی دەگرێتەبەر شانبەشانی ھاوبەشەکەی واڵتەر سی دۆرنێز بۆ کۆتاییھێنان بە جەنگی جیھانیی دووەم لە شەڕێکدا دژی نازییەکان.
سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی
سرکەی ھەنار
سرکەی هەنار،شلەیەکی خەستە،دروستدەکرێت لە دنکی هەنار.تامەکەی زۆر ترشە لەگەڵ بوونی کەمێک تامی شیرینی.ڕەنگەکەی سورەکی تاریکە.
دروستدەکرێت بە کوڵاندنی شەربەتی هەنار تا خەستدەبێتەوە.
سوودی پزیشکیشی هەیە بۆ کێشەکانی نێو زار و پووک. سوودی دیکەشی هەیە وەک ڕێگرتن لە دروستبوونی بەردی گورچیلە ،یارمەتی هەرسکردنیش دەدات.
بەکاردێ لە ئامادەکردنی خۆراک وەکو بەکارهێنانی بۆ خۆشکردنی گۆشت،بامیە،کفتە و پەلکەمێو و چەندین بەکارهێنانی دی.
پارێزگای فێرارا
پارێزگای فێرارا (بە ئیتاڵی:provincia di Ferrara) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیا ی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٥٠٫٢٣٨، و ڕووبەرەکەی بە ٢٫٦٣٢کم دووجا خەمڵێنراوە.
سرکەی ھەنار
سەرچاوەکان
پۆل:چێشتی ئازەربایجانی پۆل:چێشتی ئێرانی پۆل:چێشتی ئیسرائیلی پۆل:چێشتی شامی پۆل:چێشتی تورکی
پارێزگای فێرارا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
وانگ ئانشی
وانگ ئانشی (بە چینی:王安石 ) (لەدایکبووی ٨ی کانونی یەکەمی ١٠٢١ تا ٢١ی ئایاری ١٠٨٦ی زاینی) سیاسەتمەدار و شاعیر و نووسەر و شالیار و خۆشنووسی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ بوو لە مێژووی دێرینی چین وەک شالیار لە ئیمپراتۆریەتەکە خزمەتکردووە و بەشداری لە چەندین ریفۆرمی ئابوری کۆمەڵایەتی کردووە وەک سیاسەت و ڕێسای نوێی ئیمپراتۆریەتەکە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٠٢١ پۆل:مردووانی ١٠٨٦ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١١یەمی زایینی پۆل:ئابووریزانەکان لە جیانگسی پۆل:شاعیرانی جیانگسی پۆل:شالیارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ لە جیانگسیەوە پۆل:فەیلەسووفە چینییەکانی سەدەی ١١یەمی زایینی پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ پۆل:فەیلەسووفانی ئابووریزانی پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:فەیلەسووفەکانی بواری زانستی کۆمەڵایەتی پۆل:ئابووریزانانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ
گەمژە (ڕۆمان)
گەمژە (بەڕووسی: Идиот) ڕۆمانێکە کە ڕۆماننووسی ڕووسی فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی لە سەدەی نۆزدەھەمدا نووسیوویەتی، لەنێوان ساڵانی ١٨٦٨–١٨٦٩ بە شێوەیەکی زنجیرەیی لە گۆڤاری پەیامبەری ڕووسیدا بڵاوکراوەتەوە.
ڕۆمانی گەمژە شانبەشانی بەرھەمەکانی تری دۆستۆیەڤسکی وەک یەکێک لە گرنگترین بەرھەمەکانی سەردەمی زێڕینی وێژەی ڕووسی ڕیزبەندی دەکرێت. ناونیشانی پەرتووکەکە ئاماژەیەکی گاڵتەجاڕانەیە بۆ پاڵەوانی ڕۆمانەکە، شازادە (نیاز) لێڤ نیکۆلایڤیچ میشکین، گەنجێک کە زۆرێک لە کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکە بە ھەڵە وا دەزانن کە زیرەکی و ژیری نییە؛ بەھۆی کارە چاکەکانی و دڵی باشی و سادەیی و ساویلکەییەکەی. دۆستۆیەڤسکی ویستوویەتی شازادە میشکین وەک «پیاوێکی باش و جوان بێ جێی گفتوگۆ» نیشان بدات. ڕۆمانەکە بەدواداچوون بۆ دەرئەنجامەکانی دانانی تاکێکی وەھا تایبەت، لەناو ململانێ و ئارەزوو و خولیای کۆمەڵگەی ئاساییدا دەکات، چ بۆ خودی مرۆڤ چ بۆ ئەوانی دیکە.
جۆزێف فرانک پەرتووکی گەمژە بە «گرنگترین بەرھەمی کەسی لە ھەموو بەرھەمە سەرەکییەکانی دۆستۆیەڤسکی وەسف دەکات، ئەو پەرتووکەی کە نزیکترین و دڵسۆزانەترین باوەڕە پیرۆزەکانی تێدا بەرجەستە کردووە». ڕۆمانەکە وەسفی ھەندێک لە تاقیکردنەوە کەسایەتییەکانی نووسەر لەخۆدەگرێت، وەک نەخۆشی سەرئێشە و ھیپۆکۆندریا و بەدواداچوون بۆ کاریگەرییە ڕەوشتی و گیانی و فەلسەفییەکانیان دەکات. پاڵنەری سەرەکی لە نووسینی ڕۆمانەکەدا ئەوە بوو کە ئامانجی کۆتایی خۆشەویستی خاچ پەرستی ڕاستەقینە بخاتە ژێر چەقۆی کۆمەڵگەی ھاوچەرخی ڕووسیا.
ئینگرید ماتسن
ئینگرید ماتسن (لەدایکبووی ١٩٦٣) ھەڵگری بڕوانامەی دکتۆرایە لە خوێندنی ئیسلامی چالاکی سیاسی ھەبووە لە ئەمریکای باکوور، لە شاری ئۆنتاریۆ لە دایک بووە و فەلسەفەی لە زانکۆی واتەرلو خوێندووە. ئەو بروانامەی دکتۆرای ئیسلامی بەدەست ھێناوە لە زانکۆی شیکاگۆ لە ساڵی ١٩٩٩ و وەکوو مامۆستا کاردەکات لە خوێندنی ئیسلامی.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:زیندووان پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو
چاکەت
وێنۆک چاکەت بریتییە لە جلوبەرگێک کە بەزۆری قۆڵی درێژی ھەیە و لەلایەن ھەردوو ژن و پیاوەوە بۆ مەبەستیی مۆدە و گەرمکردنەوە لەبەر دەکرێت. چاکەتەکان لە پێشەوە کراوەن و بە دوگمە و زیپ و تەوقەی چەسپاو و کلیپی تایبەت و پشتێنی تایبەت بەیەکەوە بەستراونەتەوە. ھەندێک چاکەت گۆچان و کابۆیان ھەیە. ڕەش فۆرماڵیترین ڕەنگە بۆ عەزی.
تیۆرمی ڕۆل
300px|چەپ|وێنۆک| ئەگەر [[فانکشنی ڕاستەقینە|فانکشنی ڕاستەقینەی f لە ماوەی داخراوی [a,b] بەردەوام بێت و لە ماوەی کراوەی (a,b) توانای گرتەی ھەبێت و f(a)=f(b)، ئەوا لانیکەم خاڵێک وەکوو c لە نێوان ماوەی (a,b) بوونی ھەیە کە . ]] لە ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاریدا بەپێی تیۆرمی ڕۆل یان لێمی ڕۆل ئەگەر فانکشنی f لە ماوەی [a,b] بەردەوام بێت و لە ماوەی (a,b) توانای گرتەی ھەبێت و f(a)=f(b)، ئەوا لانیکەم خاڵێک وەکوو c لە نێوان ماوەی (a,b) بوونی ھەیە کە پاسادانی  دەکات.
چاکەت
مێژوو
چاکەت یەکێکە لە کۆنترین وشەکانی جلوبەرگ لە زمانی ئینگلیزیدا کە بەڵگەکانی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست.
تیۆرمی ڕۆل
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ژمێرەی جیاکاری و تەواوکاری پۆل:تیۆرمەکانی شیکاریی ڕاستەقینە
چاکەت
جۆرەکانی بڕین
جیاوازی نێوان دەوری سنگ و دەوری کەمەر پانتۆڵەکە بە پشتبەستن بە ئینج پێی دەوترێت دابەزین و لە نێوان ٢ بۆ ٨ ئینجدایە. درۆپ ئەم جۆرەی ھەیە: ١.
سەرچاوەکان
پۆل:جلوبەرگ پۆل:واوشە فەڕەنسییەکان
پارێزگای فۆگیا
پارێزگای فۆگیا (بە ئیتاڵی:Provincia di Foggia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئەپۆلیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٧ ژمارەی دانیشتووانی بە ٦٢٧٫١٠٢، و ڕووبەرەکەی بە ٧٫٠٠٧.٥٤کم دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
لادانی پێوانەیی
وێنۆک|گۆڕەکی هەرەمەکی (شین). لادانی پێوانەیی σ پەرتبوونی بەها هەرەمەکییەکان لە بەهای ناوەندی، μ، دیاری دەکات. لە زانستی ئاماردا لادانی پێوانەیی (ھێما دەکرێ بە σ) پێوەرێکە لە  پێوەرەکانی پەرتبوون و بۆ بەراوردکردن و شیکاریی پێدراوەکان بەکار دێت. لادانی پێوانەیی بریتییە لە ڕەگی دووجای ڤاریانس. ڤاریانس بەم شێوە \sigma^{2} ھێما دەکرێت و بریتییە لە ناوەندی دووجاکانی جیاوازی نێوان پێدراوە جیاوازەکان و ناوەندی پێدراوەکانی کۆمەڵەکە:
لەم ھاوکێشەدا ناوەندی پێدراوەکان و {N} ژمارەی پێدراوەکانە.
کورتەمێژوو
دەستەواژەی لادانی پێوانەیی یەکەم جار لەلایەن کارڵ پێرسۆن لە ساڵی ١٨٩٤ پێشنیار کرا پێشتر چەند ناوێکی تر پێشنیار کرابوو بۆ نموونە گاوس پێی دەوت ھەڵەی ناوەند.
نموونە
دۆزینەوەی لادانی پێوانەیی بۆ کۆمەڵە پێدراوی:
تا بەھای لادانی پێوانەیی بچووکتر بێت، پێدراوەکان پەرتبوونیان کەمترە و تا بەھای لادانی پێوانەیی گەورەتر بێت پێدراوەکان پەرتبوونیان زیاتر دەبێت.
ھەڵەی ستاندارد
بۆ ھەژمارکردنی ھەڵە (error bar) لادانی پێوانەیی دابەش دەکرێت بەسەر ڕەگی دووجای ژمارەی پێدراوەکان:
سەرچاوەکان
پۆل:وشە ئاماریەکان
بێن ١٠ کۆتاییی بیانی: لەناوبردنی گەردوون
سەرچاوەکان
پۆل:کایەی ڤیدیۆیییەکانی کارتۆن نێتوۆرک پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠ پۆل:یارییەکانی وی پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣ پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢ پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٠ پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
پارێزگای فۆرلی-چێزێنا
پارێزگای فۆرلی-سیزن (بە ئیتاڵی:provincia di Forlì-Cesena) پارێزگاییەکە لە ناوچەی ئیمیلیا-رۆمانیای ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٩٨٫٣٢٢، و ڕووبەرەکەی بە ٢٫٣٧٨.٤کم دووجا خەمڵێنراوە.
نەواف ئەحمەد جابر سەباح
نەواف ئەحمەد جابر سەباح (؛ لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٣٧) ئەمیری کووەیتە دوای مردنی سەباح ئەحمەد جابر سەباح. لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ بووە میری کووەیت و فەرماندەی ھێزە چەکدارەکان. لە ساڵی ٢٠٠٦ وەک جێنشینی میری کووەیت دەستنیشنکرا، دوای دەنگدانی ئەنجومەنی نیشتمانی بە فەرمی وەک میر دەستبەکار دەبێت . وەک وەزیری ناوخۆ و بەرگری کاری کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧ پۆل:زیندووان
کایەی ئۆتۆمۆبیل
سەرچاوەکان
پۆل:ژانرەکانی یاری ڤیدیۆیی
ئیلێکتۆکراسی
عێراق وەک نموونەیەک لە ئیلێکتۆکراسی ھەروەھا تایلاند پێش کودەتای ساڵی ٢٠٠٦ ئاماژەی پێکراوە. زانای سیاسی چینی وانگ شاوۆگانگ دیموکراسی ڕۆژاوایی خۆی وەک ئیلێکتۆکراسی دەبینێت. زۆرێک لە وڵاتانی دوای-کۆمۆنیستی جۆری جیاوازی ئیلێکتۆکراسیان وەک فۆرمێکی حکوومەت پەسەند کردووە، ھەریەکەیان لە ژمارەی ھەڵبژاردنەکانی ساڵانە دەگۆڕێت. ھەندێک لە کۆلۆنییە کۆنەکانی بەریتانیا وەک مالیزیا ئیلێکتۆکراسیان ناساندووە وەک جێگرەوەی سیستەمی سیاسی بۆ کۆمۆنیزم کە بوو بە ھەڕەشەیەک بۆ حکوومەتی مالیزیا دوای جەنگی جیھانی دووەم.
سەرچاوەکان
پۆل:سیستمە سیاسییەکان پۆل:شێوەکانی حکوومەت
قەرەتەپە، ساینقەڵا
قەرەتەپە گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قەرەتەپە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئۆبەبڵاغی و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی مەحمودچغ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی داودلوی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حوسێن ئاوا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سێ مەغ
وێنۆک| لە تابلۆکانی بیزەنتیندا، بەزۆری سێ سەغەکە لە جل و بەرگی فارسیدان، سێ مەغ, سێ مەجووس, سێ مەجووسیی ڕۆژهەڵاتی, سێ پاشا, سێ پاشای پیرۆز و سێ حەکیم، چەند کەسایەتی ئایینی بوون بە ناوەکانی کاسپار، مێلکیۆر و بالتازار کە بەپێی ئینجیلی مەتا, چوون بۆ بەرەوپیری عیسا؛ و زێڕ و موڕ و بخووریان بە دیاری برد بۆ ڕۆژی لەدایکبوونی. مەتا تاکە ئینجیلێکە کە ناوی سێ مەغەکەی تێیدا هاتووە و بە چەند کەسێکی خەڵکی ڕۆژهەڵات دەیانناسێنێت، کە هاتوون بۆ پەرستنی مەسیحی پاشای جوولەکەکان. هەرچەندە ژمارەی سێ مەغەکە لە کتێبی پیرۆزدا دیار نییە، بەڵام بە پشتبەستن بەو سێ دیارییە، وا گریمانە دەکرێت کە سێ کەس بوون.\ پۆل:مەسیحیەت پۆل:ئینجیلەکان پۆل:کتێبی پیرۆز
ئۆپێرای سابوون
زنجیرەکانی سابوون یان زنجیرەی ئاوەکی زنجیرە درامایێکە لەسەر شاشەی تەلەڤیزیۆن یان شەپۆلی ڕادیۆ بڵاو دەکرێتەوە و باسی ژیانی چەند کەسێک دەکات. ئەم جۆرە زنجیرانە ھەمیشە ئەنجامێکی خۆشیان ھەیە و ھەموو کێشەکان لە کۆتایی زنجیرەکەدا حەل دەبن. بەڵام پێش لەم ئەنجامە خۆشە، داستانەکە، ھەتا دەکرێت، درێژ دەکرێتەوە.
سەرچاوە
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:چەشنەکانی تەلەڤیزیۆن
خوێبیان
خوێبیان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئیسێوێ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خوێبیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چۆمە و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی کانی بەدار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەردەوران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باڵیڵان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
فیفا ٢٠
وێنۆک فیفا ٢٠ یارییەکی ڤیدیۆیی ھاوشێوەکردنی تۆپی پێیە لە ژانری وەرزشیدا کە لەلایەن کۆمپئییئەی سپۆرتز (Sports) وەک بەشێک لە زنجیرە یارییەکانی فیفا بڵاوکراوەتەوە. ئەم یارییە لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩، لەسەر پلاتفۆرمەکانی مایکرۆسۆفت ویندۆز و پلەیستەیشن ٤ و ئێکس بۆکس یەک و نینتێندۆ سویچ بڵاوکرایەوە، و وەشانی مۆبایلەکەی (فیفا مۆبایل) بۆ سیستەمی کارپێیکردنی ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٩ پۆل:یاریەکانی فرۆستبایت (بزوێنەری یاری) پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤ پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان پۆل:یارییەکانی ئیسپۆرتز
لوبنان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
لوبنان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ستۆدیۆی پیرۆ
کۆمپانیای پیرۆ (بە ژاپۆنی: 株式会社ぴえろ؛ Kabushiki-gaisha Piero?) ستۆدیۆیەکی وێنەی جووڵاوی ژاپۆنییە کە لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن کارمەندانی پێشووی کۆمپانیای تاتسونکۆ پرۆدەکشن و مۆچی پرۆدەکشن دامەزراوە، دەکەوێتە شاری میتاکا لە تۆکیۆ. ستۆدیۆکە بە کۆمەڵێک ئەنیمێی بەناوبانگ ناسراوە وەک ناروتۆ، بلیچ، مامۆستای گەورە ئۆنیزوکا، جی تی ئۆ و ھی دیکە. ستۆدیۆکە ناوی «Pierrot»ی لێنراوە کە بە زمانی فەڕەنسی بە واتای گاڵتەجاڕ دێت، بۆ ئەوەی دیمەنێک لە کارەکانی ستۆدیۆکە بدات و ئەوەش بۆ کات بەسەربردنە، تەنانەت لۆگۆی کۆمپانیاکە ڕووخساری ئەکرۆباتێکە کە پیرۆ لە پێشەوەی نووسراوە.
بایملە
بایملە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری عەلی شیروان، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کۆنستنتین دووەم، پاشای یۆنان
وێنۆک|١٩٨٧
کۆنستەنتینی دووەم ( بە یۆنانی : Κωνσταντῖνος Β؛ لەدایکبووی ٢ی حوزەیرانی ١٩٤٠ - کۆچی دوایی لە ١٠ی ژانویەی ٢٠٢٣) لە ساڵی ١٩٦٤ تا هەڵوەشاندنەوەی دەسەڵاتی پاشایەتی لە ساڵی ١٩٧٣ پاشای یۆنان بووە.
پەراوێز
پۆل:پاشاکانی یۆنان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠ پۆل:مردووانی ٢٠٢٣ پۆل:خاوەن میدالیای ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ١٩٦٠
١٩٣٨ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٣٨ لە نەرویژ
مرۆڤی کورتەباڵا
ھۆمۆ فلۆریسنس یان مرۆڤی فلۆریس کە نازناوی مرۆڤی کورتەباڵای لێنراوە کە کۆمەڵە مرۆڤێکی دێرینن لە دوورگەکانی (فلۆریس)ی ئەندەنوسیا ژیاون تاوەکو ٥٠ ھەزار ساڵ لەمەوبەر کە دەکاتە کاتی دەرکەوتنی مرۆڤی نوێ.
لە ساڵی ٢٠٠٣ دا لە ئەشکەوتی (لیانگ بووا) لە دوورگەی (فلۆریس)ی ئەندەنوسیا پاشماوەکانی تاکێک دۆرزراوەتەوە کە بەرزی باڵای ١٫١ مەتر بووە. نیمچە ئێسکەپەیکەری نۆ تاک و کەلەسەرێکی تەواو دۆزراونەتەوە (لەژێر ناوی زانستی LB1) کە خراونەتە ژێر لێکۆڵینەوەی ورد بۆ دیاریکردنی کە ئایا ئەم پاشماوانە جۆرێکی جیاواز لە مرۆڤی نوێ پێکدەھێنن یان نا، وە کۆدەنگییە باڵادەستەکە ئەوەیە کە پاشماوەی ئەم تاکەنە پیشاندەری جۆرێکی جیاوازن بەھۆی ئەو جیاوازییە بۆماوەی و توێکارییانەی ھەیانە.
دۆزینەوە
یەکەمین نموونەکان لە دوورگەکانی ئەندەنوسیا (فلۆریس) لە ساڵی ٢٠٠٣ دا لەلایەن کۆمەڵەیەکی ھاوبەشیی شوێنەوارناسانی ئوسترالی و ئەندەنووسیەوە دۆزراونەتەوە لە کاتی گەڕانیان بە دوای بەڵگەی کۆچ کردنی مرۆڤی دێرین لە ئاسیاوە بۆ ئوسترالیا. بەڵام لە جیاتی دا بنیادێکی ئێسکەپەیکەریی بچووکی تەواویان (LB1) دۆزیەوە لە ئەشکەوتی (لیانگ بووا)دا وھەڵکەندنە یەک بەدوای یەکەکان بووە ھۆی ئاشکراکردن و دۆزینەوەی حەوت ئێسکەپەیکەری دیکە کە مێژووەکەیان دەگەرێتەوە بۆ ١٣ ھەزار-٣٨ ھەزار ساڵ لەمەوبەر.
(LB1) تاڕادەیەکەی باش ئێسکەپەیکەرێکی تەواوە و کەلەسەرێکی نیمچە تەواویش لەخۆدەگرێت کە دەگەرێتەوە بۆ ژنێکی ٣٠ ساڵ و نازناوی "خانمی بچووکی فلۆریس" یان 'فلۆ"ی پێدراوە.
لە ساڵی ٢٠٠٦ دا دوو کۆمەڵە ھەوڵیاندا بە دەرھێنانی تۆماری (ناوکە ترشی ڕایبۆزی کەم ئۆکسجین - DNA) لە ددانێکی دۆزراوەی ساڵی ٢٠٠٣ دا بەڵام ھەردوو کۆمەڵەکە لە کارەکەیان دا سەرکەوتوو نەبوون و پێشنیاکراوە ھۆکاری شکستھێنانەکە بگەرێتەوە بۆ دەرھێنانی نموونەکە لە پێکھاتەی شێوەی ئێسکی ددانەکەوە لەلایەن کۆمەڵەکانەوە و لێکۆڵینەوەی نوێ پێشنیاردەکات کە پێکھاتەی ناوەندیی ددان خاوەنی ڕێژەیەکی زیاتری کۆبوونەوەی (DNA) بێت و ھەروەھا دەکرێت گەرمی بەرھەمھاتوو لە خولانەوەی خێرای ئامێری کونکردنەکەوە بووبێتە ھۆی لەناوبردنی چینی زیندەیی (DNA)ەکە.
توێکاری
گرنگترین و دیارترین خەسڵەتە جیاکەرەوەکانی جۆری (ھۆمۆ فلۆریسنس) قەبارەی بچووکی جەستە و بچووکی ڕووبەری مێشکیانە. پیتەر بڕاون و مایک مۆروود ھەستاون بە دەستنیشانکردنی چەند خەسڵەتێکی کەمتر ئاشکرا کە (LB1) جیادەکاتەوە لە (ھۆمۆ سەیپیەن) و چەند خەسڵەتێکی دیکە، وەک: پێکھاتەی ددانەکان، نەبوونی چەناگە و گۆشیەکەی بچووکتر لە سەری ئێسکی قۆڵ. ھەریەکێک لەم خەسڵەتە جیاکەرەوانە بەشێوەیەکی تێروتەسەل وردبینی و پێداچوونەوەی بۆ کراوە لەلایەن کۆمەڵگەی زانستییەوە و ھەر کۆمەڵەیەکی لێکۆڵینەوە گەیشتوونەتە ئەنجامێک لەسەر ئەوەی ئایا ئەم خەسڵەتانە ھاوڕێکن لەگەڵ پێناسەی جۆری نوێ یان تەنھا پیشاندەری ئەوەن نموونەکانی (LB1) ھۆمۆ سەیپیەنی زۆر نەخۆشن.
قەبارە
بەپێی ئێسکی قاچەکان، باڵای (LB1) خەمڵێنراوە بە ١٫٠٦ مەتر و باڵای دووەم نموونەی ئێسکەپەیکەر (LB8) خەملێنراوە بە ١٫٠٩ مەتر. ئەم خەمڵاندنانە لە دەرەوەی بواری ئاسایی باڵای مرۆڤی نوێیە و تەنانەت کورترە لە بچووکترین مرۆڤی نوێ.
ئەگەرێکی زۆر ھەیە ھۆکاری بنیادی کورت و بچووکییان بگەڕێتەوە بۆ (کورتەباڵای ژینگەیی) کە دیاردەیەکە قەبارە بچووک دەبێتەوە وەک وەڵامدانەوەیەک بەرامبەر سەرچاوەی کەم لە سیستمەی ژینگەیی دوورگەیەک یان شوێنێکی داخراودا.
ئیبن ئەبی ئوسەیبیعە
موەففەقەددین ئەبولعەبباس، ئەحمەد بن سەدیدەددین قاسم بن خەلیفە بن یونس خەزرەجی ئەنساڕی ناسراو بە ئیبن ئەبی ئوسەیبیعە ، لە دیمەشق لە دایک بووە ساڵی (٦٠٠ کۆچی/١٢٠٣ زایینی)، گووتراویشە: لە قاھیرە ساڵی (٥٩٥ کۆچی/١١٩٨ زایینی).
کارەکان
ئیبن ئەبی ئوسەیبیعە بە کتێبی (عيون الأنباء في طبقات الأطباء) بەناوبانگ بووە، ئەم کتێبە ھەژمار دەکرێت بە یەکێ لە دایکانی سەرچاوەی مێژووی پزیشکی لای عەرەبەکان، دابەشکراوە بۆ ١٥ دەروازە، ژمارەی وەرگێڕانی گەیشتە ٤٠٠ لە گەورە زانایانی یۆنان و ڕۆمان و ھیند و عەجەم و سریان و مەسیحی و فارس و عێڕاق و شام و میسڕ و مەغریبی عەرەبی و ئەندەلوس، ، بەڕاستی کاریگەری ھەبوو لە مێژووی پزیشکی و زانستی لە ڕۆژھەڵات و سەدەکانی ناوەڕاست. ھەروەھا دەگووترێ کە چەند کتێبی تری نووسیوە کە دیار نین: (حكايات الأطباء في علاجات الأدواء) و (إصابات المنجمين) و (معالم الأمم) و (كتاب التجارب والفوائد) کە بەرھەم نەھێنراوە. ھەروەھا شاعیریش بوو، کە شیعری جوانی ھەیە لە کتێبەکانی و نامیلکەکانی.
سەرچاوەکان
پۆل:سوننە پۆل:خەڵکی دیمەشق پۆل:مێژووناسانی سووری پۆل:مردووانی ١٢٧٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٢٠٣ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٣یەم پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
ئیمپراتۆر شێنزۆنگی سۆنگ
ئیمپراتۆر شێنزۆنگی سۆنگ (لەدایکبوون ٢٥ی ئایاری ١٠٤٨ تا ١ی نیسانی ١٠٨٥) ناوی کەسی ژاۆ سو، شەشەم ئیمپراتۆری ئیمپراتۆریەتی سۆنگ بوو لە مێژووی دێرینی چین، ناوی ڕەسەنی خۆی بریتیە لە ژاۆ ژۆنگ-ژێن بەڵام ناوی خۆی گۆڕی بۆ  "ژاۆ سون"، فەرمانڕەوایی لە ١٠٦٧ تا ١٠٨٥ی زاینیدا بوو لە سۆنگ
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٠٤٨ پۆل:مردووانی ١٠٨٥ پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:ئیمپراتۆرەکانی باکووری سۆنگ پۆل:خەڵکی کایفێنگ
گەشەی دانیشتووان
گەشەی دانیشتووان بریتییە لە بەرزبوونەوەی ژمارەی تاکەکەسەکان لە کۆمەڵگا. لە ١٨٠٠وە ژمارەی دانیشتووان لە ١ بلیۆنەوە زیادبووە بۆ ٧٬٨ بلیۆن لە ٢٠٢٠ ھێشتا چاوەرێی زیاتر بوونی ژمارەکە دەکرێت، و بەپێی خەمڵاندنەکان ژمارەی دانیشتووان دەگات بە ٨٫٧ لە ناوەراستی ٢٠٣٠، ٩٫٨ بلیۆن لە ناوەراستی ٢٠٥٠ و ١١٫٢ بلیۆن لە نزیکی ٢٠١١ لەوانەیە ئەو نەتەوانەی ژمارەی دانیشتووانیان زۆر بێت شێوازی ژیانیان زەحمەت بێت و کوالێتییەکی خراپی ژیانیان ھەبێت، بە پێچەوانەشەوە لەوانەیە نەتەوانەی کەم دانیشتوون کوالێتی و ژیانێکی باشتر دابین بکەن بۆ خەڵکەکانیان
مێژوو
دانیشتووانی جیھان بەبەردەوامی لە زۆربوون دایە دوای کۆتایی ھاتنی مردنی ڕەش لە نێوان ساڵی ١٣٥٠ ژمارەی دانیشتووان دەستی بە گەورە بوون کرد بە شێوەیەکی فراوان لە جیھانی ڕۆژاوا لەساتی شۆرشی پیشەسازی زۆرترین زۆربوون کە بەرچاو بوبێت بەشێوەی جیھانی لە کاتی ١٩٥٠کان بووە، بەشێوەیەکی سەرەکی بەھۆکاری پێشکەوتنی دەرمان سازی و زیادبوون لە بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی
پرۆسەی ھابەر
بەشێوەی دراماتیکی، کاریگەری توانای مرۆڤ لەسەر بەرھەمھێنان و گەشەپێدانی خۆراک پڕۆسەی ھابەر، ناویلێنرا دوای ناوی لێنرا دوای داھێنەرەکان: کیمیازانی ئەڵمانی فریتز ھابەر کە خزمەتیکردووە وەک |تەقێنەرەوەی تەقینەوەی دانیشتووانی جیھان کە ڕێگای خۆشکرد بۆ دانیشتووانی جیھان بۆ ئەوەی گەشە بکەن لە ١٬٦ بلیۆن لە ١٩٠٠ بۆ ٧٬٧ بلیۆن لە تشرینی دووەمی ٢٠١٩
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زۆربوونی مرۆڤ
١٩٣٩ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٣٩ لە نەرویژ
محەممەد بەڕڕاک
محەممەد جاسم محەممەد بەڕڕاک ناسراو بە محەممەد بەڕڕاک (؛ لەدایکبووی ١٩٨٠ لە کووەیت) قورئانخوێنێکی کووەیتییە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی ئومەلقورا لە مەککە و پاشان بڕوانامەی دکتۆرای لە زانکۆی کووەیت لە مزگەوتی گەورەی کووەیت بەدەست ھێناوە. لە تەمەنی منداڵییەوە قورئانی لەبەر کردووە و ئیمامەتیی کردووە، بەڵام بە منداڵی دەوروبەری ٦٢ سووڕەتی تۆمار و بڵاو کراوەتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:قورئانخوێنە کوێتییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
مێرکری-رێدستۆن 1A
وێنۆک|وێنەی مێرکۆری رێدستۆن ئەی١
مێرکری-رێدستۆن 1A (بە ئینگلیزی : (MR-1A) لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٦٠ لە کۆکەرەوەی -5 (LC-5) لە ناوچەی کیپ کانیڤیرال لە فلۆریدا لە ئەمریکا ڕەوانەی دەرەوەی هەسارەی زەوی کرا.
سەرچاوکان
پۆل:گەردوون پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ١٩٦٠
پارێزگای فرۆزینۆنێ
پارێزگای فرۆزینۆن (بە ئیتاڵی:Provincia di Frosinone) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لازیۆی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٩ ژمارەی دانیشتووانی بە ٤٨٦٫٠٩٣، و ڕووبەرەکەی بە ٢٤٧٫٠٨کم دووجا خەمڵێنراوە.
پارێزگای گرۆسیتۆ
پارێزگای گرۆسیتۆ (بە ئیتاڵی:provincia di Grosseto) پارێزگاییەکە لە ناوچەی تاسکەنیی ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢٢٥٫٠٩٨، و ڕووبەرەکەی بە ٤٫٥٠٤کم دووجا خەمڵێنراوە.
پۆرن ھاب
پۆرن ھەب یەکێکە لە بەشەکانی تۆڕی ئینتەرنێتی پۆرن ھەب، ماڵپەڕێکە ڤیدیۆی سێکسی بڵاودەکاتەوە وە گوزارشت لە گەورەترین ماڵپەڕی سێکسی لە ئینتەرنێت دەدا، پۆرن ھەب لە شاری مۆنتریال لە وڵاتی کەنەدا لە ساڵی ٢٠٠٧ دامەزرا. ئەو ماڵپەڕە خزمەتگوزاری ھەیە لە شارە جیاوازەکانی وەک: سان فرانسیسکۆ، ھیووستن، لەندەن و نیو ئۆرلیانز. پۆرن ھەب لە ساڵی ٢٠١٠ ھەڵسا بە بەشداریکردن و کڕینی کۆمپانیای مان وین (کە ناوەکەی ئێستای مایندگیکە) کە خاوەندارێتیی بەشێکی زۆری ماڵپەڕە سێکسییەکان دەکەن.
زانیاری دەربارەی ماڵپەڕ
ئەو ماڵپەڕە بەخۆڕایی ڤیدیۆکانی نیشانی بینەرانی دەدات و لەڕێگەی ئەو ھۆکارەشەوە ماڵپەڕەکەی بەکاردەھێنێ بۆ کاری بازرگانی وەک: ڕێکلام.
ئەو ماڵپەڕە بە چەندین زمان بەرھەمھێنانی دەکات ئەوانیش: ئینگلیزی، ڕووسی، ئەڵمانی، ژاپۆنی، فەرەنسی، ھۆڵەندی، ئیسپانی، ئیتاڵی، پورتوگالی، چیکی و پۆڵەندی.
سەرچاوەکان
پۆل:پۆرنۆگرافی پۆل:وێبگەکان پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت
مارینی دی لیڤێرا
مارینی دی لیڤێرا پارێزەر و چالاکوانی کۆمەڵایەتی سریلانکییە، ھەروەھا پێشتر سەرۆکی منداڵپارێزانی سریلانکا بووە. لە ساڵی ٢٠١٩، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
ژیان
مارینی دی لیڤێرا بڕواننامەی لە دەربڕین و دراما لە کۆلێجی ترینتی لە لەندەن بەدەستھێناوە، ھەروەھا دوای خوێندنی زانکۆ ئەوا دبلۆمی لە مافەکانی مرۆڤ بەدەستھێناوە. مارینی ناسراوە بەھۆی چالاکییە کۆمەڵایەتییەکانی لە سریلانکا، ناوبراو یارمەتی ئەو ژن و منداڵانەی داوە کە بوونەتە قوربانی تاوان و جەنگ، ھەروەھا ناوبراو خوولی کورت و چڕی ڕاھێنانی لەبواری مافەکانی مرۆڤ بۆ سوپای سریلانکا کردۆتەوە.
لە نیسانی ٢٠١٧، مارینی بوو بە سەرۆکی کۆمەڵەی منداڵپارێزانی نەتەوەیی لە سریلانکا ئەمەش دوای ئەوەی شوێنی ناتاشا بالیندرانی گرتەوە کەناوبراو بەھۆکاری کەسی خۆی دەستیلەکارکێشابوویەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنە چالاکوانەکانی مافەکانی ژنان لە سریلانکا پۆل:ژنە چالاکوانەکانی مافەکانی منداڵان لە سریلانکا پۆل:ژنانی سریلانکا پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە پۆل:ژنە دیبلۆماتکارەکانی سریلانکا پۆل:چالاکوانە ژنەکانی سریلانکا پۆل:پارێزەرانی سریلانکا
نێفرتیتی
نەفەرتیتی یان نەفەرتیتی ژنە گەورەی شاهانە (ژنە سەرەکییەکە)ی فیرعەونی میسر بوو، ئاخناتن, و بە هاوبەشی پاشایەتی هاوسەرەکەی ناسراوە. بە هۆی جوانییەکەیەوە بەناوبانگ بوو. دوای دۆزینەوەی پەیکەری لە ساڵی ١٩١٢ لە میسر ناوبانگی دەرکرد.
نەفەرتیتی و هاوسەرەکەی کە تەنها ڕێزیان لە یەک خوداوەند دەگرت کە ئاتۆن (تاکە خودایە) دامەزرێنەری شۆڕشێکی ئایینی بوون و لە مێژووی فیرعەونەکاندا بە یەکتاپەرستی و گۆڕینی ئایین بەناوبانگن. نەفەرتیتی کە لەگەڵ هاوسەرەکەی ئەخناتن لە سەردەمی ململانێی ئایینی لە میسردا وەک هاوپاشایەک یان لە هەندێک نووسراودا کە دواتر وەک فیرعەون دۆزرایەوە، حوکمڕانی میسری دەکرد؛ بەڵام شوێنەوارناسان بە تەواوی دڵنیا نین لەوەی کە ئەو بە پێگەی فیرعەون حوکمڕانی کردووە و زۆربەیان پێیان وایە کە ئەو ژنە وەک ژن و ڕاوێژکاری سەرەکی شاهانە حوکمڕانی میسری کردووە. حوکمڕانی نەفەرتیتی لەگەڵ ئەخناتن یەکێک بوو لە دەوڵەمەندترین قۆناغەکانی مێژووی میسر.
بۆشاییی دەرەکی
وێنۆک|120px دەرەوەی بەرگەھەوا ناوچەیەکی تاڕادەیەک چۆڵە لە بۆشایی ئاسمان لە دەرەوەی بەرگەھەوای زەوی. زاراوەی «دەرەوەی بەرگەھەوا» بەکاردێت بۆ جیاکردنەوەی بەرگەھەوای زەوی لە بۆشایی سەرەوەی، بەڵام لە بنەڕەتدا ھیچ سنوورێکی ڕوون لە نێوان بەرگەھەوای زەوی و بۆشایی دەرەوەی زەویدا نییە، بەڵام تا زیاتر لە بەرگەھەوای زەوی نزیک دەبینەوە لە بۆشایی ئاسمانەوە، چڕی زیاد دەکات؛ واتە چڕی گەردوون دوور لە بەرگەھەوا کەمترە.
نێفرتیتی
نەفەرتیتی یان نەفەرتیتی ژنە گەورەی شاهانە (ژنە سەرەکییەکە) ی فیرعەونی میسر بوو، ئەخناتن, و بە هاوبەشی شاهانەی هاوسەرەکەی ناسراوە. بەهۆی جوانییەکەیەوە بەناوبانگ بوو. دوای دۆزینەوەی جەستەی جەستەی لە ساڵی ١٩١٢ لە میسر ناوبانگی دەرکرد.
بۆشاییی دەرەکی
بۆشایی دەرەوە زۆر لە بۆشایی تەواو دەچێت، ئەمەش ڕێگە بە ئەستێرە و ھەسارەکان و مانگ دەدات بەبێ خۆلێدان بە درێژایی خولگەی خۆیان بجوڵێن.
نێفرتیتی
ناوی نەفرتیتی خۆی بە واتای ژنی جوان دێت.
بۆشاییی دەرەکی
سەرچاوەکان
پۆل:ژینگەکان پۆل:واڵایی پۆل:تەنە ئاسمانییەکان پۆل:بۆشایی
چۆی میونگ-گیل
چۆی میونگ-گیل (لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٦٢) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە چۆی خەڵاتی باشترین خانمەکتەری وەرگرت لە ڕۆل بینینەکانی لە کتێبەکانی کۆمیک. وە لە چەندین درامای تەلەڤیزیۆنی دەرکەوتووە.
نێفرتیتی
دوای کۆتایی هاتنی سەردەمی نەفەرتیتی و ئەخناتۆن ، هەوڵیان دا بە جۆرێک لە جۆرەکان لە مێژوودا بیانسڕنەوە. چونکە ئەخناتن خۆی گۆڕی بۆ ئایینی نەفەرتیتی کە خۆرپەرستییە
چۆی میونگ-گیل
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢
نێفرتیتی
ڕەنگە لە ڕەچەڵەکی میتانی هاتبێت، و ئەو تاتوخیپا بێت، شازادەی میتانی، کچی توشراتا.
هەروەها نەفەرتیتی لە مێژووی میسردا بەهۆی ملی درێژ و سەرنجڕاکێشی جەستەیی و جوانییەکەیەوە بەناوبانگە. لە ماوەی ژیانیدا شەش کچی لەدایک بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:میتانی
خەڵاتی نەتەوەییی فیلم
وێنۆک|ڤیگیان بەڤان، شوێنێکە کە ساڵانە ئەم فێستیڤاڵەی تێدا بەرێوەدەچێت خەڵاتی نەتەوەییی فیلم دیارترین ئاھەنگی خەڵاتکردنی فیلمە لە ھیندستان. لە ساڵی ١٩٥٤ دامەزراوە و لە ساڵی ١٩٧٣ەوە لەگەڵ فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ھیندستان و پانۆرامای ھیندستان لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی فێستیڤاڵەکانی فیلمی حکوومەتی ھیندستانەوە بەڕێوەدەبرێت. ساڵانە پانێڵێکی نەتەوەیی کە لەلایەن حکوومەتەوە دەستنیشان دەکرێت، بەشداربووی براوە ھەڵدەبژێرێت و ئاھەنگی خەڵاتکردنەکە لە نیوودێلھی بەڕێوەدەچێت، کە سەرۆکی ھیندستان خەڵاتەکان پێشکەش دەکات. دوابەدوای دەستپێکردنی فێستیڤاڵی نەتەوەییی فیلم، فیلمە خەڵاتکراوەکان بۆ ڕای گشتی نمایش دەکرێن. خەڵاتەکان بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٤ پێشکەش کران. حکوومەتی ھیندستان بیری لەم ئاھەنگە کرد بۆ ڕێزلێنان لەو فیلمانەی کە لە سەرانسەری ھیندستان دروستکراون، لەسەر ئاستی نەتەوەیی، بۆ ھاندانی پێشخستنی ھونەر و کولتوری ھیندستان. لە ساڵی ١٩٧٣ەوە بەڕێوەبەرایەتی فێستیڤاڵەکانی فیلمی ھیندستان ساڵانە لەگەڵ ڕووداوە گەورەکانی دیکەی فیلم لە ھیندستان ڕێوڕەسمەکە بەڕێوەدەبات. خەڵاتی نەتەوەییی فیلم لە دوو بەشی سەرەکیدا پێشکەش دەکرێت کە بریتین لە فیلمی درێژ و فیلمی نا-درێژ. لیژنەی دادوەری لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی فێستیڤاڵەکانی فیلم لە ھیندستان دەستنیشان دەکرێن. نە حکوومەت و نە بەڕێوەبەرایەتی کاریگەرییان نییە لەسەر ئەوەی کام فیلم بۆ ڕەچاوکردن ھەڵدەبژێردرێت و کام فیلم خەڵات بەدەستدەھێنێت. و پێوەرێکی توند ھەیە کە ئایا فیلمێک شایستەی ڕەچاوکردنی لەلایەن دەستەی دادوەرییەوەیە یان نا. ئەو فیلمانەی کە دەچنە ناو پێشبڕکێکە پێویستە لە ھیندستان بەرھەم بھێنرێن و لە حاڵەتی بەرھەمھێنانی ھاوبەشدا کە لایەنێکی بیانی تێدا بەشدارە، شەش مەرج ھەیە کە پێویستە جێبەجێ بکرێن بۆ ئەوەی فیلمەکە بتوانێت شایستەی خەڵاتەکە بێت. بەپێی پێوەرەکان، بۆ ئەوەی فیلمێک شایستەی ڕەچاوکردنی بێت لەلایەن دەستەی دادوەرییەوە، پێویستە لە نێوان ١ی کانوونی دووەم تا ٣١ی کانوونی دووەم لەلایەن دەستەی ناوەندی بڕوانامەی فیلمەوە بڕوانامەی پێبدرێت؛ و ئایا فیلمێک بە فیلمی درێژ یان نا-درێژ دادەنرێت، ئەوەیان لەلایەن دەستەی دادوەری فیلمی درێژەوە بڕیاری لەسەر دەدرێت.
کۆمەڵگەی کراوە
کۆمەڵگەی کراوە چەمکێکە یەکەم جار لەلایەن فەیلەسووفی فەرەنسی ھێنری بێرگسۆن پێشنیازکرا لە ساڵی ١٩٣٢ و لە ماوەی جەنگی جیھانیی دووەم لەلایەن فەیلەسووف؛ کارڵ پۆپەر پەرەی پێ درا. بێرگسن پێناسەی کۆمەڵگەی داخراوی کردووە وەکوو سیستەمێکی داخراوی یاسا، کە شتەکان نەگۆڕن، وەکوو مێشکێکی داخراو. بەپێچەوانەوە، کۆمەڵگەی کراوە وا وەسف دەکرێت کە پێکھاتەکەی زۆرتر شایان بە گۆڕانە، و تێیدا ئازادیی باوەڕ و ڕادەربڕین زیاترە.
بەشی کوشتن
پۆلی کوشتن (بەژاپۆنی: 暗殺教室) (بەئینگلیزی: Assassnation Classroom) بریتییە لە زنجیرە مانگایەکی ژاپۆنی لە نووسینی یوسی ماتسوی. زنجیرەکە دەستی بە بڵاو کردنەوە کردووە لە گۆڤاری ھەفتانەی شۆنن جەمپ لە تەمووزی ۲۰۱۲. زنجیرەکە سەرنج دەخاتە سەر ڕۆژانەی مامۆستایەکی ئاسمانی زۆر بەھێز وە قوتابییەکانی کە ھەوڵی کوشتنی دەدەن لەبەر ڕزگارکردنی زەوی. لە تشرینی یەکەمی ۲۰۱٥ دا کتێبی شانزەی تانکۆبۆن دەرچوو، وە چەندەھا تیراژی لێ فرۆشرا.
کازماوا
کازماوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پەنجە عەلی باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
بەشی کوشتن
چیرۆک
ھەسارەی زەوی مەترسی لەسەرە لەلایەن بونەوەرێکی ئاسمانی بەھێز کە پێشتر ۷۰% مانگی لەناو بردووە، وە وای لێکردووە لە شێوەی ھیلال بێت ھەتا ھەتایە. بونەوەرەکە وتی کە زەوی لەناو دەبەم دوای یەک ساڵ، بەڵام ئەو ھەلێکی بەخشی بە مرۆڤایەتی تا لەم مەترسییە ڕزگاری بێت. لە پۆلی ۳-ئی لە بنەڕەتی کونوگیجاوکا، دەستی کرد بە ئیش نەک تەنھا مامۆستایەتی بەڵکو فێرکردنی ڕێگەی کوشتنیش. حکومەت بەڵێنی داوە کە ۱۰ ملیار ین پێشکەش بە ھەر خوێندکارێک کە ئەو بکوژێت، کە ناویان لێنا "کۆرۆ-سێنسێ". بەھەر حاڵ سەلمێنرا کە ئەمە ئەرکێکی مەحاڵە، ئەمەش تەنھا لەبەر ھێزە گەورەکەی نا کە خێراییەکەشی دەگرێتەوە، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەو بووەتە باشترین مامۆستا لایان.
کازماوا
جوگرافیا
کازماوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەشی کوشتن
چیرۆک
وە ھەروەھا ئەوان لە ژێر باری چەندین گوشاردان کاتێک بەشەکەی ئەوان حاڵەتێکی تایبەتی ھەیە لە قوتابخانەکەدا، وە ھەروەھا بەڕێوبەر بیرۆکەیەکی سەیری ھەیە دەربارەی فێرکردن بۆیە ڕکابەرایەتی کۆرۆ-سێنسێ دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:شۆنن مانگا پۆل:مانگای ڤیز میدیا پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی پۆل:مانگاکانی ٢٠١٢ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکانی فوجی پۆل:فەنیمەیشن پۆل:ئەو مانگایانەی گۆڕدراوە بۆ فیلم پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:مانگای شوئیشا پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٥ دەستیان پێکردووە پۆل:تونامی
سەروەری ئێران بەسەر سێ دوورگە
وێنۆک|250px| دوورگەکانی ئەبو موسی، تونبە گەورە و بچووکەکان لەسەر نەخشەی ئێران و توران لە سەردەمی قاجار کە لەلایەن ئەدۆلف ستیلەرەوە کێشراوە. ڕەنگی دوورگەکان لەسەر نەخشەکە خاوەندارێتی خۆیان بۆ ئێران دەسەلمێنێت. سەروەری ئێران بەسەر سێ دوورگەی ئەبو موسا و تونبی گەورە و تونبی بچووکدا ڕەگ و ڕیشەی لە سەردەمی شانشینی ئیلامی، ماد، ھەخامەنی، پارتی و ساسانیدا ھەیە. لەم ماوەیەدا نەزم و ئاسایشی ئێران بەسەر تەواوی کەنداوی فارس و دوورگەکانیدا حوکمڕانی دەکرد. لە ساڵی ١٩٤٨دا ئەو سێ دوورگەیە بە تەواوی لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی بەریتانیاوە وەک پارێزەری فەرمی میرنشینە ئاشتەواوەکان داگیرکران، بەڵام تا ساڵی ١٩٧١ ھیچ کام لە حکوومەتەکانی ئێران لەو کاتەدا ئەم داگیرکارییەیان قبوڵ نەکرد و بۆموسی لەگەڵ بیگ تونب و تونبی بچووک لەکاتی دابەشبوونی وڵاتەکانی ئێران. لە ساڵی ١٩٧١ دوای ڕێککەوتنی نێوان ئێران و بەریتانیا و پێش کشانەوەی ھێزە سەربازییەکانی بەریتانیا لە ناوچەکە و دامەزراندنی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی، ئەبو موسا، لەگەڵ تونبی گەورە و تونبی بچووک، دواجار دوای نزیکەی ٧٠ ساڵ سکاڵای بەردەوام لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە لەدژی داگیرکاری ئینگلیز. بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:مێژووی ئێران پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
ئولا یەلپکە
ئۆرسۆلا یەلپکە ناسراو بە ئولا یەلپکە (بە ئەڵمانی: Ulla Jelpke)، (لەدایکبووی ٩ی حوزەیرانی ١٩٥١، ھامبورگ) ڕۆژنامەوان و سیاسەتوانێکی ئەڵمانییە. یەلپکە ئەندامی بوندێستاگە و لەوێدا وتەبێژی پارتی چەپگر لە کاروباری ناوییە و بەرپرسی ئەو پارتی لە کۆمیتەی کاروباری ناوی و کۆمیتەی کاروباری یاسایی بە ئەژمار دێت. ئولا یەلپکە بە ھۆی تاوتوێکردن و پشتگیری کردنی لە مافی کوردەکان لە کۆمەڵگای کوردی ناسراوەتەوە.
ژیان
ئولا یەلپکە لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٥١ لە شاری ھامبورگ لە دایک بووە. لە تەمەنی تازەلاوی وەکوو جوانکار و کتێبفرۆش کاری کردووە. بەدوای ئەو بڕوانامەی دیپلۆمای وەرگرتووە و لە زانکۆدا لە کۆمەڵناسی و ئابوورزانی وانەی خوێندووەتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٢ ھەتا ٢٠٠٥ لە ڕۆژنامەی یوونگ وێلت (جیھانی گەنج) لە بەرلین بەرپرسی میزی کاروباری ناوی بووە. لە ساڵی ٢٠٠٣ نویسیاری ھاوبەشی کۆڤاری ئۆسیێتسکی بووە.
یەلپکە جاران دوو کەڕەت لە ساڵانی ١٩٨١ و ١٩٩٠ دا لە پێڕستی کەسک-ئەلتەرناتیڤ ئەندامی پەرلمانی ھامبورگ بووە. لە ساڵی ١٩٩٠ و لە دەورەکانی ١٢یەم، ١٤یەم، ١٦یەم و ١٧یەمی بوندێستاگ ئەندامی پەرلمانی ئەڵمانیا بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١ پۆل:خەڵکی ھامبورگ
پارێزگای ئیمپێریا
پارێزگای ئیمپێریا (بە ئیتاڵی:Provincia di Imperia) پارێزگاییەکە لە ناوچەی لە لیگوریا ئیتاڵیا, بەپێی سەرژمێری ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢١٤٫٨٧٨، و ڕووبەرەکەی بە ١٫١٥٤.٧٨ خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
فرۆکەکانی ماکدۆنل
وێنۆک|نیشانەی کۆمپانیای ماکدونل
فرۆکەکانی ماکدۆنڵ (بە ئینگلیزی : McDonnell Aircraft) یەکێکە لە کۆمپانیایە ئەمەریکیەکان، بارەگاکەی دەکەوێتە شاری سانت لویس لە ویلایەتی میزوری ، ئەو کۆمپانیایە لە ساڵی ١٩٣٩ لە سەردەمی جەیمس سمیس ماکدونیل دامەزراوە، بانوبانگترین فرۆکەی ئەو کۆمپانیایە جۆری فرۆکەی ئێف٤ە ، دوو کۆمپانیا لێکیان دایەوە بە ناوی کۆمپانیای دۆگلاس بۆ فرۆکەوانی و کۆمپانیای ماکدۆنل دۆگلاس لە ساڵی ١٩٦٧.
نەورۆزاوا
نەورۆزاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
نەورۆزاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی یەنگرخ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەحمەداوای داش کەسان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی عەباس بڵاغی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی قەڵا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شاری کۆنینەی شۆش
شۆش، دەکەوێتە پارێزگای خووزستان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. یەکێکە لە کۆنترین نشینگانی ناسراو لە جیهاندا، کە پێدەچێت لە ساڵی ٤٠٠٠ی پێش زایین دامەزراوە، هەرچەندە سەرەتایترین کارەکانی گوندێکی نیشتەجێبوون لە ٧هەزار ساڵ پێش زایین بە پێی بەڵگەنامە دێرینەکانی (susa=شۆش) یەکێکە لە شارە هەرە دێرینە گرنگەکانی ئێران و جیهان و چالاکی شوێنەواریی بەردەوامی هەیە.
شوێنەواری شۆش
شاری شۆشیی دێرین، جاران ناوەندی پێکدادانی دوو شارستانیەتی گرنگ بوو، کە هەر یەکەیان کاریگەری لەسەر ئەوی دی هەبوو، یەک شارستانییەت لە نێوان ڕودان و ئەوی تریان شارستانیەتی عیلام بوو. ناوچەی دەکەوێتە باکووری کەنداوی فارس و هەروەها دراوسێ لە نێو ڕودان دا کاریگەری زۆری لەسەر سەرهەڵدانی ئەو دۆخە تایبەتە دروست کردووە.
شۆشی پایتەخت
دەوروبەری ٢٧٠٠پ.ز ، پاشایەتی ئیلام لە پایتەختی شۆش دروست بوو. لە سەردەمی ئیلامیدا، شۆس بۆ هەزاران ساڵ ناوەندی ئەم شارستانیەتە گرنگە بوو و لە سەردەمی هەخامەنشییەکان، شۆش پایتەختی سیاسی ئەم ئیمپراتۆریەتە فراوانە بوو. دوابەدوای ئەوە، کاریگەری ڕووداوە مێژووییەکانی لەسەر بوو و وردە وردە مەرکەزیەتی خۆی لە دوای داگیرکردنی ئەسکەندەر لە دەست دا. لەسەردەمی ساسانیدا، شۆش لەگەڵ شووشتەر و جۆندی شاپور، بەناوەندی ئابووری بۆ بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی ئاوریشم بۆ هەموو جیهان دادەنران. لە ٦٨٨ زایینی بەرانبەر ١٧ کۆچیدا لەلایەن موسڵمانانەوە گیراوە. لەسەردەمی ئیسلامیدا هەروەها ماوەیەکی زۆر بوو کە شارە ئاوەدان و گەشەکردوەکانی زۆر بوون کاتێک ناوەندی خووشتان گواسترایەوە بۆ ئەهواز، شۆش گرنگی یەکەی لە دەستدا. لە سەردەمی هەخامەنشییەکان، زۆش شکۆی ڕابردووی خۆی بەدەستهێنایەوە و بوو بە دووڕیانێکی ڕۆژهەڵات و ڕۆژاوا. بە هۆی گرنگی و هەڵکەوتەی جوگرافی و سیاسی لە شۆش دا، ئەو ڕێگا زۆرانە بوون، بە تایبەتی ئەو ڕێڕەوە گەورەیەی کە بە ڕێگای شاهی ناسراوە، کە پەیوەندی شارەکەی بە ناوچە جیاجیاکانی جیهانەوە دامەزراند.
ڕێگای پاشایی
ڕێگای پاشا لەسەردەمی هەخامەنشی لەسەر فەرمانی داریووشی مەزن بنیات نراوە، رێبازەکەی شا شاری شۆش پایتەختی سیاسی دەوڵەتی هەخامەنشیی بەستەوە بە سەربەرد، پیرسپۆلیس و شارە ئیمپریالییەکانی دیکە، لەوانە شاری نامی سارد پایتەختی وڵاتی لیدی. دەکرێت ئەوەش بلێین کە بەڕێوەبردنی خاکی فراوانی ئێران و پاراستنی ئاسایش و گواستنەوەی خێرای یەکە سەربازییەکان و فراوانبوونی بازرگانی و گواستنەوە و ئاسانکاری ی گەشتکردن گرنگترین فاکتەر بوون لە دروستکردن و فراوانکردنی تۆڕی ڕێگا لەو ماوەیەدا.
چۆغازەنبیل
زیگورات چۆغازەنبیل نزیکەی ٤٠ کیلۆمەتر لە کەلەکەکانی کۆشکی ئاپادانای شۆش دوورە. بە گوێرەی ئینسایکلۆپیدیای ئێرانیکا، دەوروبەری ٤٢٠٠ پ.ز، شاری شۆش لە باشووری ڕۆژاوای ئێران دامەزراوە. گڵکاریی وێنەکێشراو لە نزیکەی ٣٥٠٠ پ.ز لە شۆشیی ئیلام، گوزارشت لە سەردەمی پێشکەوتوویی دیزاینە ئەندازەییەکان و دروستبوونی شێوازێکی دیاریکراو لە مرۆڤ و شێوەی ئاژەڵی لە نێویاندا دەکات.
کۆشکی ئاپادانی شۆش
ئاپادانای شۆش کۆشکی زستانی پاشاکانی هەخامەنشی و کۆشکی سەرەکی داریوشی مەزن بوو. کۆشکی پاشا لە شۆشا لەسەر فەرمانی پاشای هەخامەنشی داریوشی مەزن لە دەوروبەری ٥١٥-٥٢١ پ.ز لە شۆش بنیاد نرا. دیوارەکانی کۆشکەکە لە قوڕ دروست کراون و ستوونەکانی لە بەرد دروست کراون. کۆشکەکە لە هەڵکۆڵینی نێوان ١٩٣٢ و ١٩٣٥ هەڵکۆڵین کراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئێران
١٩٤٠ لە نەرویژ
ڕووداوەکان
لەم ساڵەدا نەرویژ ڕووبەرووی چەندین هێرشی داگیرکاری ئەڵمانیای نازی دەبێتەوە دوای دوومانگ زۆربەی خاکی نەرویژ لە لایەن ئەڵمانیای نازی داگیر دەکرێت
لوبنان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
لوبنان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
پارێزگای ئیزێرنیا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی ئیتالیا
ناوەندی ئەندازەیی
وێنۆک|400px|چەپ لە زانستی بیرکاریدا ناوەندی ئەندازەیی ، پێوەرێکە لە پێوەرەکانی ڕووکردنە چەق و یەکسانە بە ڕەگی nەمی ئەنجامی لێکدانی n پێدراوەکە. بۆ کۆمەڵە پێدراوی ، ناوەندی ئەندازەیی بەم شێوە پێناسە دەکرێت: بۆ نموونە ناوەندی ئەندازەیی دوو ژمارەی ۲ و ۸ یەکسانە بە
تایبەتمەندییەکان
ئەگەر لە کۆمەڵە پێدراوێکدا ھەموو بەھاکان لە ژمارەیەک بدەیت، ئەوا ناوەندی ئەندازەییش لە ھەمان ژمارە دەدرێت.
دەیڤید مۆرس
سەرچاوەکان
https://web.archive.org/web/20170921095324/http://esperstudio.com/alumni-of-esper-studio/ _ ڕێکەوتی سەیرکردن: ۳ تشرینی یەکەمی ۲۰۱۷
سیما گوانگ
سیما گوانگ (لەدایکبووی ١٧ی تشرینی دووەمی ١٠١٩ تا ١١ی تشرینی یەکەمی ١٠٨٦) مێژووناس، نوسەر، فەرمانبەر، سیاسەتمەدار و کەسێکی پلەبەرزی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ بوو مێژووناسێک بوو کە بەشداری لە نووسینەوەی مۆنۆمێنتی کتێبی مێژوویی زیژی تۆنگجیان کرد، سیما گوانگ سیاسەتمەدارێک بوو کە دژی ریفۆرم و رێکخستنەوەکانی وانگ ئانشی وەستایەوە
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٠١٩ پۆل:مردووانی ١٠٨٦ پۆل:چینییە مێژووناسەکانی سەدەی ١١یەمی زایینی پۆل:مێژووناسەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ پۆل:نووسەرەکانی سینیانگ پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ لە ھێنان پۆل:زانا چینییەکان پۆل:مێژووناسانی ھێنان پۆل:شالیارەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ
فانکشنی دیریکلیە
فانکشنی دیریکلیە فانکشنێکە بە ناو یوھان پیتێر گوستاف لوژون دیریکلیە ماتماتیکزانی ئەڵمانی(۱٨۲۹)، ناونراوە. دیریکلیە یەکەم کەس بوو پێناسەی نوێی بۆ فانکشن کرد بە پشتبەستن بەو فانکشنەی بە نێوی خۆی نووسراوە ، واتە ئەگەر ئەوا
(‌Q کۆمەڵەی ژمارە ڕێژەییەکانە) یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی فانکشنی دیریکلیە ئەوەیە کە ڕادەی نییە کاتێک کە x لە ھەر بەھایەکی ڕاستەقینە نزیک دەبێتەوە، بۆیەش لە ھیچ ژمارەیەکی ڕاستەقینەدا بەردەوام نییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شیکاریی ماتماتیکی پۆل:تۆپۆلۆژی پۆل:فانکشنە بیرکارییەکان پۆل:شیکاریی ڕاستەقینە
تیۆرمی بەھای ناوەند
300 px|چەپ|وێنۆک|بۆ هەر فانکشنێک وەکوو f کە لە ماوەی [a, b] بەردەوام بێت و لە ماوەی (a, b) توانای [[گرتەی ھەبێت، خاڵێک وەکوو c لە ماوەی (a, b) ھەیە بە شێوەیەک کە لێژیی ھێڵێک کە بە دوو خاڵی [a, b]دا دەڕوات ھاوبەر دەبێت لەگەڵ لێکەوتی فانکشن لە خاڵی c.]]
تیۆرمی بەھای ناوەند (بۆ فانکشنی بەردەوام) یەکێک لە گرینگترین تیۆرمەکانی ھەژماری جیاکاری و تەواوکاری و شێوەیەکی گشتییە لە تیۆرمی ڕۆل، واتە ئەگەر f فانکشنێکی بەردەوام بێت لە ماوەی [a,b] و لە ماوەی (a,b) توانای گرتەی ھەبێت، ئەوا خاڵێک وەکوو c \in (a,b) ھەیە کە ئەم ھاوکێشە پاسادان دەکات: