cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عەبدولڕەشید سۆفی
عەبدولڕەشید عەلی بن عەبدولڕەحمان سووفی ، یەکێکە لە قورئانخوێنەکانی قورئان، بە ڕەگەز سۆمالییە، ھەروەھا شارەزاشە بە تەجوید و قیڕائات، عەبدولڕەشید سووفی لە دە ساڵی دا قورئانی لەبەرکردووە، پاشان بە تەواوی فێری تەجوید بووە بە گێڕانەوەی حەفس لە باوکییەوە، دوای ئەمە حەوت قیڕائاتەکە لە ڕێگەی شاتبی و زیاتر لە سێ جار گوێی لە شیکردنەوەی شاتبییە گرتووە لە باوکی و لەبەری کردووە. لە ساڵی ١٩٨١ چوو بۆ پەیمانگەی قیڕائات لە میسڕ بۆ تەواوکردنی و لەوێش بڕوانامەی باڵای بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:قورئانخوێنان
پاشا لی ژۆو
پاشا لی ژۆو (بە چینی:周厲王 خوێندنەوە ژۆو لی وانگ) ناوی کەسی جی ھوو، دەیەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە مێژووی دێرینی چین، فەرمانڕایەتیەکەی لە ٨٧٧٧ تا ٨٤١ی پێش زاین یان ٨٥٧ تا ٨٤٢ی پێش زاین
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین
قیساس
قەساس لە ئیسلامدا بە واتای "تۆڵەکردنەوە" دێت.
تۆڵەسەندنەوە لەبەردەستی قوربانی یان میراتگرانی قوربانییەکەدایە لە دژی تاوانبارێک بەهۆی کوشتن یان زیانگەیاندن بە جەستەی بە ئەنقەست. لە حاڵەتی کوشتن، تۆڵەکردنەوە مافی کوشتنی بکوژەکە دەدات، ئەگەر بکوژەکە سزا بدرێت و دادگا پەسەندی بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
سەنتەری جۆناس مێکاس بۆ ھونەری بینراو
وێنۆک سەنتەری جۆناس مێکاس بۆ ھونەری بینراو سەنتەرێکی ھونەری نمایشە، لە شاری ڤیلنیۆس لە لیتوانیا. ئەم سەنتەرە لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ لەلایەن دەرھێنەری بەناوبانگی لیتوانیایی «جواس مێکاس» کرایەوە. یەکەم: نمایش-: لە فیوچەریزمەوە بۆ فلوکسس. بەشێک لە کۆکراوە ھونەرییە کڕدراوەکانی فلوکس کە لە ٢٦٠٠ پارچە پێکھاتووە، لە ناوەندی ھونەری بینراو پێشکەش بە ڕای گشتی دەکرێت. فلوکسوس گرووپ کۆی بەھای ١٢ میلیۆن لیتاسی ھەیە (٥٬٦ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی).
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ماڵدیڤ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
کانی گوڵی سەروو
جوگرافیا
کانی گوڵی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تازەدێی ئیمام محەمەد و لە باشوور لەگەڵ گوندی گردەڕەش و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی گوڵی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئیمام محەمەد.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٨٠
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٨٠ پێکھاتووە لەو ولاتانەی بوونەتە براوەی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی سێزدەھەم، کە لە لەیک پلاسید، نیویۆرک، ئەمریکا، لە ١٣ی شوبات تا ٢٤ی شوبات بەڕێوەچوو.
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستیی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە
پاولۆ دیبالا
پاولۆ ئێکسیکێل دیبالا (لەدایکبووی ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٣) یاریزانێکی پیشەگەری ئەرژەنتینییە و وەک هێرشبەر بۆ یانەی ڕۆمای خولی ئیتاڵیا و هەڵبژاردەی ئەرژەنتین یاری دەکات.
نازناوەکان
پالێرمۆ
یۆڤانتۆس
ئەرجەنتین
تاکە کەسی
تۆمارەکان
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیتالی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
زاھیرکەندی
زاھیرکەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چەرداوڕۆ، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
زاھیرکەندی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەئۆغڵان و لە باشوور لەگەڵ گوندی مەغمۆڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەمرچغی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئینجە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سەردەمی وەستاو
سەردەمی وەستێنراو (یان وەستاو) سەردەمێکی بەردەوامی نەدان  یان "بۆشایی" خستنە ناو سیستەمی حکومەت، ڕێکخراو، جێبەجێکاری کۆمەڵایەتیە، پێشووتر لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی وەستاندنی سەردەمێک بوو بەواتای دوورخستنەوەی پاشایەک و فەرمانڕەوایەتیکردن لەجیاتی نوێنەرێک تا ئەوکاتەی پاشای داھاتوو دێتە شوێن نوێنەرەکە.
مۆزەخانەی کاوناس بۆ نابینا
مۆزەخانەی کاوناس بۆ نابینا ئەم مۆزەخانەیە لە کاوناسی لیتوانیا لە ساڵی ٢٠٠٥ کرایەوە، یەکەم مۆزەخانەبوو بۆ نابینایان لە وڵاتانی باڵتیک و یەکێک بوو لە یەکەم مۆزەخانەکانی ئەوروپای ڕۆژھەڵات.
مۆزەخانەکە کە دەکەوێتە ناو ژێرخانێکی کەنیسەی سانت میشێلی ئارچەنجڵ، لە پڕۆژەی نێودەوڵەتی «ژێرخانی سەدەی ٢١» دروستکراوە، کە لەلایەن خوێندکارانی زانکۆی تەکنەلۆجیای کاوناس، بە سەرپەرشتی پەیکەرتاش ڕۆبێرتاس ئەنتیس ڕێکخرابوو. ھەروەھا خوێندکارانی یۆنان، تورکیا و ھەنگاریا بەشدارییان لە ئۆپەراسیۆندا کرد، پێشانگەکان لە ڕێگەی دەنگ و بۆن و لەمسەوە دەبینرێت.
کوڕەداوێ
ئەم گوندە کەتۆتە باکوری ڕۆژ هەڵاتی پارێزگایی سلێمانیەوە لە دووبەش پێکهاتوە کوڕەداوێی بچۆک و کوڕەداوێی گەورە ناوچەکە
دەوڵەمەندە بە گوێز،هەنار،قۆخ ، چوالە و هەڵوژە ، گوندەکە سرووشتێکی دڵگیرو جوانی هەیە و شادێی گوندەکانی شارباژێری سەختە لە ڕوی جوانی و ڕۆشنبیری و دڵپاکی و میوانداری خەڵکەکەیەوە ، لە ئێستاشا ئەم گوندە ئاوەدانەوە خەڵکەکەی سەرقاڵی ئاژەڵداری و کشتوکاڵن.
تەبەسوم عەدنان
تەبەسوم عەدنان (لە دایکبووی ١٩٧٢) ژنە چالاکوانی مافەکانی ژنانی پاکستانییە، لە دۆڵی سوات. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
ژیان
تەبەسووم دایکبووی ١٩٧٢، لە دۆڵەکانی سوات لە پاکستان گەورەبووە. لە ١٣ ساڵی شووی کردووە، دایکی چوار منداڵبووە و ڕووبەڕووی تووندووتیژی بۆتەوە، دواتر لە ھاوسەرەکەی جیابووەتەوە و بێ پشتگیری لەژیان ماوەتەوە.
بەبەشداریکردنی لە پڕۆگرامێکی بەھێزکردنی ژنان لە ناوچەکەی، ئەوا ھانی دەدات کە ببێتە ژنێکی چالاک و خاوەن بڕیار. لە ئایاری ٢٠١٣، شوێنێکی کۆبوونەوەی دامەزراند بەناوی "Khwendo". ئەو کۆمەڵەیەی تەبەسوم کە لە ٢٥ ئەندامی ژن پێکھاتبوو، ھەوڵی گۆڕانکاریکردن و فشارکردنە سەر سیستمی دادگا و نەھێشتنی بیرووباوەڕە کۆنەکانی دەدا لەسەر ژنان، ھەروەھا ڕاوێژکاری یاسایی بۆ قوربانییە ژنەکانی دابین دەکرد. کۆمەڵەکەیان داوای خوێندنی کچان، دابینکردنی تەندرووستی باش بۆ مێینە و پاراستنی ژنانی دەکرد لە تووندووتیژی، کووشتن لەژێرناوی شەڕەف، ھەڕەشەکردنی کووشتن لەپێناو میرات، پرژاندی ئەسید و گشت جۆرە تووندووتیژییەکانی دیکە. لە سەرەتای چالاکییەکانیدا، گرووپەکەی تەبەسووم لەلایەن پیاوان و چالاکوانە ژنەکانی مافەکانی مرۆڤ ڕەخنەی لێدەگیرا.
لە ساڵی ٢٠١٤، دوای ڕووداوێک بۆچوونی خەڵک لەبارەی ڕێکخراوەکە گۆڕا. کاتێک منداڵێک دەستدرێژی کرایە سەر و حکوومەت نەیتوانی ھەڵوێست وەربگرێت. دەزگاکەی تەبەسوم گردبوونەوەیەکی ناڕازیی درووستکرد بۆ بەرچاوخستنی کەیسەکە. کەسە گومانلێکراوەکان دەستگیرکران، بۆیەکەمینجار لە مێژووی پاشتون ژنێکیش بانگێشتکرا بۆئەوەی لەکۆبوونەوەی پیاوەکان بەشداربێت بۆ بڕیاردان لەسەر کەیسەکە. لە دوای سەرکەوتنی ئەو چالاکییەیان، ئەوا لە تەممووزی ٢٠١٤، تەبەسوم و ڕێکخراوەکەی داوای پشتگیریکردنیان دەکرد بۆ دانانی یاسایەک بۆ قەدەغەکردنی ھاوسەرگیری خوار ١٨ ساڵان. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٤، ئەنجومەنی خۆجێی پەنجاب بڕیارێکی لەسەر جێبەجێکردنی یاسایەک لەمبارەیەوەدا.
دوای سەرکەوتنەکانی ئەوا تا ئێستا تەبەسووم عەدنان بەردەوامە لە ھاوکاریکردنی ئەو ژنانەی کە لەژێر ھەڕەشەدان.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی پاکستانی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧ پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنانی پاکستانی پۆل:پەشتوون پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
قەزا (ئیسلام)
قەزا بە واتای "بڕیار" دێت. هەروەها دەتوانێت فەرمانی دادگا یان خزمەتگوزاری یاسایی بێت. قازی قەزا بەڕێوە دەبات.
بیرەوەرییەکانی ئەسپە ڕەش
بیرەوەرییەکانی ئەسپە ڕەش (بە کورمانجی: Bîranînên Hespa Reş) فیلمێکی کوردییە لە دەرھێنانی شەھرام عەلیدی.
چیرۆکی فیلم
ئاسکە لەگەڵ چەن لاوی تر ئەندامی گرووپێک بووە کە حەولی نەوژن کردنەوەی زمانی کوردی و چاپکردن و بڵاوکردنەوەی نھێی کتێب لە قوتابخانەکانی باکووری کوردستان دەدا کە لەناکاو لە ڕووداوێکدا شەھید دەبێ و ھەندێک وەسیەتی کردووە کە ھەڤاڵانی دانە بە دانە بەجێیان دێنن؛ یەکێک لە خواستەکانی ئاسکە دیتنەوەی دووبارەی ئەسپەکەیەتی کە لە منداڵییەوە لەگەڵی گەورە بووە و ناوی ماندانایە. زۆرینەی دیمەنەکانی فیلم لە چاوی مانداناوە دەگێڕدرێنەوە.
نمایشکردن
ئەم فیلمە سەرەتا لە سینەماکانی سنە و مەریوان پیشان درا و دواتریش لە دوازدەھەمین فیلم فێستیڤاڵی جیھانیی کوردی بە شێوەی ئۆنڵاین و خۆڕایی بڵاو کراوە.
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ماڵدیڤ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
بیرەوەرییەکانی ئەسپە ڕەش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە کوردییەکان پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:ئەو فیلمانەی لە کوردستان داندراون
کانی گوڵی خواروو
کانی گوڵی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی شێخ تەویل، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی گوڵی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چەمی شۆراوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەڵەشێرەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دڕکەی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی گوڵی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مۆزەخانەی جەنگی ھێمن
مۆزەخانەی جەنگی ھێمن لە گوام، پێشانگایەکە پەیوەست بە سوپا لە شانۆی ھێمن لە جەنگی جیھانی دووەم بە سەرنجدان لەسەر ڕابردووەکانی ئەمریکا لە خۆ دەگرێت. جۆن گێربەر جەنگاوەری جەنگی ڤێتنام، ئەم مۆزەخانەی دروستکرد، لە ساڵی ٢٠١١ مۆزەخانەکە خەڵاتی پایە بەرز بۆ دامەزراویی مێژوویی بردەوە.
زیووە
زیووە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری قسڵان، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
مێژوو
مێژووی ئەم گوندە ئەگرێتەوە بۆ ئەو سەردەمانە کە خێلات وعەشیرەتەکان ناۆچەی گەرمیان کاتی هاوێن  وگەرما ئەهاتن بۆ ئەم ناۆچانە کە پێ دەوترا ئێلاخان. لە سەدەی 18پیاوێک لە گەرمیان هات بۆ ئەم ناۆچەو ولە نێزیک قەسڵان بارگاێکی لە سەر گلکۆی ئیمام زادە وێسوو یان یوسف ساز کرد.کە بە کوردی پێ دەوەترێ ئیمام هۊسب.هەتا ئێستایش گۆرستانی قەسڵان کە ناۆەندی ناوچەی ئەسپەن ئاوا بووە هەر هالە ئەم گوندە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەڕوو (کورتەفیلم)
بەڕوو (بە بەدرخانی: Berû)، (بە ئینگلیزی:Acorn) کورتە فیلمێکی کوردییە لە دەرھێنانی نازمی کارامان کە ساڵی ٢٠٢٠ بەرھەم ھاتووە.
چیرۆکی فیلم
ئەم فیلمە بەسەرھاتی بنەماڵەیەکی ئێزدی لە دێھاتێکی شنگال؛ لە کاتی ھێرشی داعش بۆ سەریان دەگێڕێتەوە.
نومایش کردن
بەڕوو لە دوازدەھەمین فیلم فێستیڤاڵی جیھانیی کوردی بە شێوەی ئۆنڵاین و خۆڕایی پیشان درا.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە کوردییەکان پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
نیساب
نیساب کەمترین بڕە پارەیە لە شەریعەتدا کە پێویستە موسڵمان پێش ئەوەی زەکات بدات هەیبێ. زەکات بەپێی سامانی بەدەست هێنراو دیاری دەکرێت؛  مرۆڤ تا سەروەت و سامانی زیاتری هەبێت، بەهای زەکات زیاتر دەبێت. ئەگەر موڵکی مرۆڤ لە نیساب کەمتر بێت زەکات نادات.
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
بێتی دەیڤز
ڕوت ئیلیزابێت «بێتی» دەیڤز (٥ی نیسانی ١٩٠٨–٦ی تشرینی یەکەمەی ١٩٨٩) خانمەکتەرێکی ئەمریکی بوو، ئەو لە ماوەی ٥٠ ساڵدا چالاکیی ھەبوو، لە نزیکەی ١٠٠ فیلمدا بەشداربووە. ئەو بە ڕۆڵگێڕانی کارەکتەری کۆمێدی دەناسرایەوە، لەگەڵ ئەوەشدا لە زۆر ژانەری دیکەشدا ڕۆڵی گێڕاوە وەک میلۆدراما، مێژوویی، ترسناک، دراما و ڕۆمانس. ئەو دووجار بووەتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار، ھەروەھا یەکەم ئەکتەرە کە ١٠ جار پاڵێوراوبێت بۆ ئەو خەڵاتە.
بێتی سەرەتا لە شانۆی برۆدوەی دەرکەوت، لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، واتە لە ساڵی ١٩٣٠ ڕوویکردە فیلم و ھۆلیوود. لە ساڵی ١٩٣١، بۆیەکەمینجار لە فیلمی خووشکی خراپ (Bad Sister) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٣٤، بە فیلمی بەندایەتی مرۆڤ (Of Human Bondage)، لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ستایشکردنی باشی وەرگرت.
لە ساڵی ١٩٣٥ بە فیلمی ترسناک (Dangerous)، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٣٨ بەبەشداربوونی لە فیلمی جیزابێل (Jezebel) بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر. لە کانوونی دووەمی ١٩٤١، بووە یەکەم ژن کە ببێتە سەرۆکی ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو. ئەو یەکەم ژنە ئەکتەرە کە خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەی ئێف ئای بۆ سەرجەم بەرھەمەکانی ژیانی لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکی پێدرابێت. لە ساڵی ١٩٩٩، بێتی ناوی لەدوای کاترین ھەپبێرن ھات وەک مەزنترین خانمەئەکتەران لە سەردەمی سینەمای ھۆلیوودی کلاسیک.
سەرچاوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨ پۆل:مردووانی ١٩٨٩ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی مەمک پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ڕێزلێنانی سیزار
نوێنەرایەتیی گۆنگھێ
نوێنەرایەتی گۆنگھێ (بە چینی: خوێندنەوە:گۆنگھێ) سەردەمێکی وەستاوی مێژووی چین بوو لە ٨٤١ تا ٨٢٨ی پێش زاین، دوای ئەوەی پاشا لی دوورخرایەوە لەلایەن خانەدانەکانی ئەو وڵاتە بە کودەتایەک،  ھەرچۆنێک بێت دەنگۆی ئەوە ھەیە بەھۆی گەندەڵی پاشا لی لە فەرمانڕەوایەتی دوورخراوەتەوە، سەردەمە درێژەی کێشا تا ئەوکاتەی کوڕەکەی پاشا سوان ھاتە سەر تەخت.
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:ڕاسپێردراوەکانی چین پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٩یەمی پێش زایین پۆل:نوێنەرایەتی (حکومەت) پۆل:وەستێنراوەکان پۆل:سەدەی نۆیەمی پێش زایین لە چین
ماری کلێر چیکۆلا
وێنۆک|ماری کلێری چیکۆلا. ماری کلێر چیکۆلا پەرستیار و ڕزگاربوویەکی نەخۆشیی ئێبۆلا یە لە وڵاتی گینیا. ماری چالاکوان و فێرکەری خەڵکە بۆ جەنگان لەژی ئەو نەخۆشییە. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
ژیان
ماری لە گوندێکی بچووکی گینیا لەدایکبوو. یەکەم ژنبوو لە بنەماڵەکەی کە توانی بخوێنێت. توانی لەبەشی پەرستیاری خوێندن تەواوبکات و ببێتە پەرستیار لە نەخۆشخانەی دۆنکا لە وڵاتەکەی. لە تەممووزی ٢٠١٤، تووشی ئیبۆلا دەبێت، لەوکاتەی کە ماری ئەرکی چارەسەر و مامەڵەکردنی لەگەڵ چەند تووشبوویێکی ئیبۆلای لەسەرشان بوو، ئەمەش سەرباری کەمی پزیشک و کارمەندی تەواو، ھەروەھا کەم و کوڕی لە پێویستییە پزیشکییەکان. لەوکاتەدا نەخۆشییەکە بە بەربڵاوی لە ڕۆژاوای ئەفریقا بڵاودەبوویەوە. لەدوای چارەسەربوونی لە نەخۆشییەکە، ئەوا دەگەڕێتەوە سەر پیشەکەی لەژووری فریاکەوتن وەک پەرستیارێک لە نەخۆشخانەی دۆنکا.
خاوەن ماڵەکەی ماری، ئەوا ماری دەدەکات بەھۆی ترس و بەھەڵە تێگەیشتن لەنەخۆشییەکە. خەڵکی و ھاوڕێکانی ماریش ھەمان چیڕۆکیان ھەبوو، ئەوانەی کاریان ھەبوو ئەوا ڕێگەیان پێنەدەدرایەوە بێنەوە سەر کارەکانیان. خەڵکی پێیان وابوو کە ئیبۆلا وەک سزای مەرگ وایە، ئەوانەی تووشدەبن دەبێت بمرن بۆئەوەی ئەوانی دیکە بە سەلامەتی بمێنننەوە. منداڵان و ھەرزەکاران دووردەخرانەوە لەترسی تووشبوون. ئەمەش وایکرد ٤٠٠٠ منداڵ وەک ھەتیو لە گینیا تۆماربکرێن. ئەمەش لەبەرئەوەی تووشبوو و چارەسەرکراوەکان پێیان وانەبوو بتوانن منداڵەکانیان بەخێوبکەن لەترسی تووشبوونی ئەوانیش، ئەوا داواکارییەکەیان بۆ یوونسێف پێشکەشدەکرد تاکوو مناڵەکانیان بەخێوبکات.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی گینیا پۆل:زیندووان پۆل:پەرستیارانی گینیا پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
مۆزەخانەی پیۆ کریستیانۆ
مۆزەخانەی پیۆ کریستیانۆ یەکێکە لە مۆزەخانەکانی ڤاتیکان، کاری جۆراوجۆر لەسەر بنەماکانی مەسیحی دەکەن و بەرھەمیان دێنن. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٨٥٤ لەلایەن پاپا پیۆسی یەکەم دامەزراوە، پاش دوو ساڵ لە دامەزراندنی کۆمسیۆنی پاپاتیکی بۆ پیرۆزیی بەھەشت.
نەفەقە
نەفەقە لە ڕووی یاسایی ئیسلامییەوە ئەو پاڵپشتییە داراییەیە کە مێرد دەبێت لە کاتی هاوسەرگیری و بۆ ماوەیەکی کورت لە دوای جیابوونەوە بۆ ژنەکەی دابین بکات. بەپێی گرێبەستی هاوسەرگیری ئیسلامی، مێرد پابەندە بە خەرجکردنی ماڵ و خواردن و جلوبەرگی هاوسەرەکەی لە کاتی هاوسەرگیریدا. دوای تەڵاقەکەش بۆ ماوەی سێ مانگ هەمان شت بکات. ئەگەر ژنەکە لە خێزانێکی زۆر هەژار بێت، ڕەنگە نەفەقێشیان پێشکەش بکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
بۆ ھەتاھەتایە، فەرماندە
وێنۆک|پەیکەری چێ لە شاری سانتا کلارا، [[کووبا.]] بۆ ھەتاھەتایە، فەرماندە (ناوی ڕەسەنی گۆرانی: Hasta Siempre, Comandante) گۆرانییەکە لەلایەن ئاوازدانەری کوبی کارلۆس پوێبلا لە ساڵی ١٩٦٥ بۆ چێ گێڤارا وتراوە. دەقی گۆرانییەکە وەک پەیامی ماڵاوایی نووسراوە بۆ چێ، ئەمەش کاتێک ناوبراو سانتا کلارا و کووبای جێھێشت بەرەو کۆنگۆ و پاشان بۆلیڤیا، کە ھەر لەوێ دەستگیرکرا و کوژرا.
گۆرانییەکە لەدوای مەرگی گیڤارا دەنگدانەوەی زۆری ھەبوو، زۆرێک لە ھونەرمەندە چەپەکان کەڤەری گۆرانییەکەیان کردەوە. گۆرانییەکە بە زیاتر لە ٢٠٠ وەشان (ڤێرژن) وتراوەتەوە. دیارترین لەو کەسانەی کە گۆرانییەکەیان کەڤەر کردووە؛ کەمپەنی سیگوندۆ، سۆلیداد براڤۆ. ئۆسکار چاڤێز، ناتالیا کاردۆنی، ڕۆبێرت یات، نۆمادی، ئینس ڕیڤێرۆ، سیلڤیۆ ڕدیریگز، ئەنخێل پارا.
شیعر
دەقی شیعرە ڕەسەنەکە بەزمانی ئیسپانی
دەقی شیعرەکە بە وەرگێڕانی کوردی؛ لەتۆوە فێری خۆشەویستی بووین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سروودەکانی سەبارەت بە شۆڕشگێڕەکان پۆل:وێناکردنی کولتووری چێ گیڤارا
مۆزەخانەی تێکۆشانی ئازادی ئیستۆنیا
مۆزەخانەی تێکۆشانی ئازادی ئیستۆنیا مۆزەخانەیەکی تایبەتە بە پێشانگاکانی جەنگی جیھانی دووەمی لە خاکی ئیستۆنییا یان سەربازە ئیستۆنییەکان بەشداریان تێدا کڕدووە.
وێرانبوو (کورتەفیلم)
چیرۆکی فیلم
ئەم فیلمە باس لە کوڕێکی نیگارکێش دەکا کە پارانۆیای ھەیە و بەتەنیا لە دیوێکدا ژیان بەسەر دەبا و لە ڕێگەی نیگارەکانییەوە بیرەوەری و حەز و دڵەڕاوکێیەکانی پیشان دەدا.
نومایش کردن
وێرانبوو لە دوازدەھەمین فیلم فێستیڤاڵی جیھانیی کوردی بە شێوەی ئۆنڵاین و خۆڕایی پیشان درا.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە کوردییەکان پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی
چۆنان
چۆنان (長南町، چۆنان-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێر ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٧٬٧٤٣، و ڕووبەرەکەی بە ٦٥٫٣٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ماڵدیڤ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
قەڵای تەپەگاڕووس
قەڵای تەپەگاڕووس گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی شێخ تەویل، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ناگارا، چیبا
ناگارا(長柄町، ناگارا-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٦٬٧٥٤، و ڕووبەرەکەی بە ١٩٫٠٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٨٤
پێرستی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٨٤ پێکھاتووە لەو ولاتانەی بوونەتە براوەی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی چواردەھەم، کە لە سارایێڤۆی یوگۆسلاڤیا لە ٨ تا ١٩ی شوباتی ١٩٨٤ بەڕێوەچوو.
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستیی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە
ئەلێکس لاوتەر
ئەلێکس لاوتەر (لەدایک بووی ٤ی مایسی ١٩٩٥) ئەکتەرێکی بەریتانییە. بەناوبانگە لە رۆڵی لە زنحیرە درامای تۆڕی نێتفڵکس، کۆتایی دونیای نەفرەتی، ھەروەھا لە رۆڵی ئالان تورینگی بچووک لە فلیمی یاری لاسییکردنەوە (٢٠١٤) بەشداری کردووە. ئەوە بووە ھۆی ئەوەی کە خەڵاتی باشترین نواندنی لاوی ساڵی بازنەی ڕەخنەگرانی لەندەنی پێبدرێت، ھەروەھا ستایشی رۆڵی ناسراو بە کیننی لە ئەڵقەی (بێدەنگ بە و سەما بکە) ی وەرزی سێی زنجیرەی خەیاڵی زانستیی ئەنتۆلۆژی ئاوێنەی رەش کراوە.
ژیاننامە
لە ساڵی ٢٠٠٩، لاوتەر کاری نوسین و ئەکتەری لە شانۆگەرییەکی یانەی دراما لە کۆلێژی چورچەر کرد. لاوتەر لە قوتابخانەکەی، رۆڵی ڕاتی بینی لە شنەبای نێوان بییەکان. لاوتەر درامای لە شی سی ئێس ئی نەخوێند، ھەتاوەکو یەکەمین کاری پیشەیی خۆی لە بواری نواندن، وا دانرابوو کە مێژوو لە کۆلێژی کینگیز لەندەن بخوێنێت. لاوتەر ڕاھێنانی لەگەڵ شانۆی نیشتیمانی لاوانی کرد.
پیشەگەری
لاوتەر لە تەمەنی شازدە ساڵییەوە، دەستی بە کاری ئەکتەری پیشەگر کرد، ئەو کاتەی کە لە رۆڵی جۆن بلاکمۆر کرد لە شانۆی ساوث داونسی دەیڤید ھەیر کرد لە فیستیفاڵی چێشتەری شانۆیی. یەکەم دەرکەوتنی لە سینەما، لە فلیمی براوەی خەڵاتی ئۆسکار گەمەی لاسییکردنەوە لە ساڵی ٢٠١٤ بوو. ئەم نواندنەی بووە ھۆی ئەوەی کە خەڵاتی باشترین نواندنی لاوی ساڵی بازنەی ڕەخنەگرانی لەندەنی ساڵی ٢٠١٥ی پێبدرێت.
لە ساڵی ٢٠١٦، لاوتەر رۆڵی سەرەکی ناسراو بە کینی بینی لە ئەڵقەیەکی وەرزی سێی درامای ئەنتۆلۆژی بەریتانیی خەیاڵی زانستی ئاوێنەی رەش. ھەر چەندە ئەڵقەکە، پێداچوونەوەی جۆراجۆری بۆ کرا، بەلام ستایشی لاوتەر ستایشی نواندن و دەرکەوتنێکی ناوازەی تێدا کرا. لە ساڵی ٢٠١٧، لەگەڵ جێسیکا باردن، رۆڵی سەرەکی جەیمس لە درامای تەلەفزیۆنیی رەسەنی نێتفڵکس، کۆتایی دونیای نەفرەتی بینی. نواندنەکەی لاوتەر، بووە ھۆی کە ستایشی زیاتری لە لایەن ڕەخنەگرانەوە پێبەخشرێت.
ناسینەوە
لاوتەر لە لایەن ماگی سمیث لەسەر کارەکانی ستایش کراوە، پێی وتووە کە «زۆرینەمان ژیانمان تەرخان کردووە بۆ ئەوەی ئەوە بە دەست بێنین کە تۆ بەم تەمەنە بچووکە بە دەستت ھێناوە». لاوتەر بەرواردی بین ویشاوی ئەکتەری پێ کراوە، کە خۆشی ئەوی بە ئادڵی خۆی داناوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی بەڕیتانی
خومس
سەرچاەەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:شیعە
کۆلو کۆرتس
کۆلو کۆرتس خانوویەکی ڕەسەنە و لە ساڵی ١٨٤٠ لە گوندی کۆلو، ھارجومالە بوو، لە ئێستادا وەک بەشێک لە مۆزەخانەی کراوەی ئیستۆنی نمایش دەکرێت و کاری بۆ دەکرێت.
بیناکە لە ساڵی ١٩٦٨ گواسترایەوە بۆ مۆزەخانەکە و لە ساڵی ١٩٦٩–١٩٧٣ دروستکرا، لە ساڵی ١٩٩٣ چێشتخانەیەک لەناو بیناکەدا کاری کردووە چێشتخانەکە خواردنێکی کۆنی ئیستۆنی پێشکەش دەکرد.
شوراوخان
شوراوخان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری قسڵان، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
شوراوخان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
عوسمان ئۆلن
زاھیرکەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چەرداوڕۆ، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
زاھیرکەندی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی جبیگلو و لە باشوور لەگەڵ گوندی سیوەرین و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەینەرجە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زارنجی.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مۆزەخانەی باندجۆن
مۆزەخانەی باندجۆن مۆزەخانەیەکی ھونەری و کلتورییە، دەکەوێتە شاری باندجۆن لە کامیرۆن.
وێنۆک
ئۆکوگۆمێ
ئۆکوگۆمێ (奥米) ناوچەیەکی شاخاوییە دەکەوێتە شاری کیمیتسو، لە چیبا، ژاپۆن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٥٢ پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
لوکا یۆڤیچ
وێنۆک|لوکا یۆڤیچ لەگەڵ ھەڵبژاردەی سڕبیا لە جامی جیھانی ٢٠١٨ لوکا یۆڤیچ (بە سڕبی: Лука Јовић) لەدایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧ یاریزانێکی سڕبییە کە بۆ یانەی ڕیال مەدرید و ھەڵبژاردەی سڕبیا یاری دەکات لە ڕۆڵی ھێرشبەردا.
ژیانی سەرەتایی
یۆڤیچ لەدایکبووە لە گوندی «باتار» لە نزیک شاری بیجێلجینا لە وڵاتی بۆسنیا، باوکی ناوی میلانە و دایکیشی ناوی سڤێتلانا یۆڤیچە. لە تەمەنی پێنج ساڵیدا، دەستی بە یاریکردن کرد لە شاری لۆزنیکا. ساڵی ٢٠٠٤، داخوازییەکی پێشکەش کرا بۆ ئەوەی یاری بکات لە «مینی ماکسی»، فێرگەیەکی تۆپیپێ بۆ منداڵانی تەمەن ٤ بۆ ١٢ ساڵان لە پایتەختی سڕبیا، بێلگراد. دوای تەنھا یەک یاری کە یۆڤیچ توانی سێ گۆڵ تۆماربکات، باوکی ئۆفەرێکی بۆھات لە فێرگەکەوە، فێرگەکە ٥٥ دۆلاری (٥٠ یۆڕۆ) دەبەخشییە باوکی یۆڤیچ بۆ ھەر یارییەکی یۆڤیچ لەگەڵیان و فێرگەکە پارەی یۆڤیچی دابیندەکرد بۆ گەشتەکەی لە باتارەوە بۆ بێلگراد. لە یەکێک لە یارییەکانیدا، وردبینی لەسەر کرا لەلایەن یاریزان ڕاھێنەری فێرگەکە «تۆما میلیچێڤیچ» بە مەبەستی زانینی توانا و بەھرەی یۆڤیچ، بانگھێشتی بۆ تاقیکردنەوەیەک لە تیپی «ڕێد ستار بێلگرەید». شێوازی یاریکردنی یۆڤیچ ڕێکەوتدکراوە لەگەڵ یاریزان دارکۆ پانچێڤ و رادامێل فاڵکاو.
لاوی
یۆڤیچ ئۆفەرێکی پێبەخشرا بۆ یاریکردن لەگەڵ یانەی ڕێد ستار بێلگراد، پێش ئەوەی ئۆفەرەکە قبووڵ بکات، میلانی باوکی یۆڤیچی برد بۆ مەشقکردن لەگەڵ یانەی «پارتیزان»، کە بۆ ماوەیەکی زۆر دەیانویست یۆڤیچ بگوازنەوە بۆ ڕیزەکانیان. یانەکە ئۆفەری ٢٢٠ دۆلار (٢٠٠ یۆڕۆ) لە مانگێکیان دا بە باوکی یۆڤیچ بۆ ئەوەی یۆڤیچ یاری کە تیمەکان بکات، بەڵام یۆڤیچ پێی باشتربوو لە ڕیزەکانی رێد ستار بێلگراد بمێنێتەوە.
وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤
لە ٢٨ی مانگی ئازاری ساڵی ٢٠١٤، لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا، ٥ مانگ و ٥ ڕۆژدا، یۆڤیچ یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا، یارییەکە لەدژی یانەی «ڤۆیڤۆدینا» بەڕێوەچوو لە شاری نۆڤی ساد. لەم یارییەدا، یۆڤیچ توانی ژمارەی پێوانەیی یارێزان «دێیان ستاکۆڤیچ» بشکێنی لە لاوترین گۆڵکار لە یارییەکی پیشەگەردا لە مێژووی یانەکەدا. یۆڤیچ گۆڵەکەی تۆمارکرد تەنھا دوو خوولەک دوای ھێنانەناوەوەی بۆ نێو یارییەکە، و ئەنجامی کۆتایی، ٣–٣، بەس بوو بۆ ئەوەی رێد ستار بێلگرەید ببن بە پاڵەوانی جامی سڕبیای وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤.
وەرزی ٢٠١٤–٢٠١٥
لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٤، یۆڤیچ بوو بە لاوترین یاریزان کە لە دێربی (یانەی رێد ستار بێلگراد و پارتیزانن یاریبکات) لە تەمەنی ١٦ ساڵی و ٩ مانگ و ٢٥ ڕۆژیدا کە پێشتر بەڕێودەبردرا لەلایەن یاریزان «دێژان میلۆڤانۆڤیچ» کە لەتەمەنی ١٧ ساڵی و ٦ مانگیدا بەشداری دێربی دژی یانەی پارتیزان کرد. یۆڤیچ چەند دەرفەتێکی گەورەی لەدەستدا لە یارییەکەدا، لە نیوەی یەکەمی وەرزەکەدا، یۆڤیچ توانی شەش گۆڵ تۆماربکات، یەکەم گۆڵی یۆڤیچ لە وەرزەکەدا دژی یانەی ڤۆیڤۆدینا بوو، لە یارییەک کە تیمەکەی ئاھەنگی حەفتایەمین ساڵیادی تیمەکەیان گێڕا. یۆڤیچ یەک گۆڵی تۆمارکرد لە دژی یانەی «سپارتاک»، دوو گۆڵی لە یانەی «بۆراک» تۆمارکرد و گۆڵێکی یەکلاییکەرەوەی تۆمارکرد لە یانەی «ڤۆزڤۆداک» لەگەڵ گۆڵەکەی لە دێربی دژی یانەی پارتیزان. یۆڤیچ نەیتوانی لە کۆتایی وەرز و جامی جیھانی ئاستی ژێر ٢٠ ساڵان بەشداربێت بەھۆی پێکانەوە، لە ١٧ی ئازاری ساڵی ٢٠١٥، یۆڤیچ ڕێککەوتنێکی ٣ ساڵەی واژووکرد لەگەڵ یانەی رێد ستار بێلگراد.
وەرزی ٢٠١٥–٢٠١٦
لە دەستپێکی وەرزی ٢٠١٥ ٠ ٢٠١٦دا، یۆڤیچ وەک ھێرشبەرێکی سەرەکی دەرکەوت لەیانەکەیدا لەگەڵ یاریزان ھوگۆ ڤیێرا و توانی سێ گۆڵ تۆماربکات لە پێنج یاریدا دەستپێکی وەرزەکەدا. یۆڤیچ دیسانەوە گۆڵی لە یانەی «ڤۆزڤۆداک» تۆمارکرد، گۆڵێکی یەکلاییکەرەوەی کرد کە لە ئەنجامدا یارمەتی یانەکەیدا بە بردنەوەی یارییەکە لە یاریگای «ستادیۆن نا ڤراشارا». گۆڵێکی دیکەی لە یانەی سپارتاک تۆمارکرد لە شاری «سەبۆتیکا». لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٥، دزێک لە شاری لۆزنیکا ھەڕەشەی لە یۆڤیچ و خێزانەکەی کرد کە قاچی یۆڤیچ دەشکێنێت ئەگەر بڕێک پارەی نەدا پێی. ڕاستەوخۆیانە، گومانلێکراوێک دەستگیرکرا.
بەنفیکا
لە مانگی شوباتی ٢٠١٦، یۆڤیچ پەیوەندی بە یانەی بەنفیکاوە و کرد و ڕێککەوت لەگەڵ یانەکەدا تا ساڵی ٢٠٢١. لە ٩ی مانگی ئازاری ٢٠١٦دا، یۆڤیچ بۆ یەکەم جار دەرکەوت لە تیمی یەدەگی بەنفیکاوە لە یارییەکی یەکساندا (٢–٢) لەگەڵ یانەی «سپۆرتینگ کلوب دا کۆڤیلا» لە خوولی پورتووگالی ئاستی پلە دوودا (سێگوندا لیگا). یەکەم دەرکەوتنی یۆڤیچ لەگەڵ یانەکەدا لە ڕێککەتی ٢٠ی ئازاری ٢٠١٦ بوو کە وەک یاریزانێکی یەدەگ ھاتە نێو یارییەکە و بە ئەنجامی (١–٠) یارییەکەیان بردەوە لە دژی یانەی «بۆواڤیستا» لە خوولی پورتووگالی ئاستی پلە یەکدا (پریمێرا لیگا).
وەرزی ٢٠١٧–٢٠١٨
لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٧دا، یۆڤیچ بەشێوەیەکی خواستن پەیوەندی کرد بە یانەی ئاینتراخت فرانکفۆرت بۆ ماوەی ٢ ساڵدا کاتێک یانە نوێیەکەی بۆندێکی ھەمیشەییان خەستە بەر دەمی. یۆڤیچ پێنج دەرکەوتنی بۆ یانەکە کردوو و توانی جامی شای ئەڵمانیا بەرزبکاتەوە لەگەڵ یانەکەیدا و تاکە گۆڵی کرد لە بردنەوەکەیان دژی یانەی «شاڵکا» لە یاری پێش کۆتایی جامی شای ئەڵمانیا لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٨ بەڵام، یاری نەکرد لە یاری کۆتایی جامەکە کە بە ئەنجامی (٣–١) توانییان لە یانەی «بایرن میونشن» ببەنەوە و جامی شای ئەڵمانیا بەرزبکەنەوە.
وەرزی ٢٠١٨–٢٠١٩
یۆڤیچێ ٢٠ ساڵان بوو بە لاوترین یاریزان کە پێنج گۆڵ بکات لە یارییەکی بۆندسلیگادا (خوولی ئەڵمانیا)، توانیان یارییەکە بە ئەنجامی (٧–١) لە یانەی «فۆرتونا دەسلدۆرف» یان بردەوە لە ڕێکەوتی ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨. لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٩، یۆڤیچ گۆڵێکی یەکلاییکەرەوەی کرد دژی یانەی «ئینتەر میلان» لە بردنەوەیەکی (١–٠)دا کە یانەکەی گەیاندە چارەکی کۆتایی جامی یۆرۆلیگدا، ئەم گۆڵە حەفتەمین گۆڵی یۆڤیچ بوو لە جامەکەدا. ئەمە یارمەتی یانەکەیدا ببێت یەکەم یانەی ئەڵمانی کە ٨ بردنەوەی ھەبێت لە یۆرۆلیگدا.
لە ١٧ی نیسانی ٢٠١٩، یانەی ئاینتراخت فرانکفۆرت ھەوڵیاندا بۆندەکەیان لەگەڵ یۆڤیچ نوێبکەنەوە تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣.
ژنی سەرسووڕھێن (فیلمی ٢٠١٧)
ژنی سەرسووڕھێن یان پەرچوو یان وۆندەر ومان فیلمێکی سوپەر پاڵەوانانی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٧یە. فیلمەکە لەسەر کەسایەتی دی سی کۆمیکس دروست کراوە، بە ھەمان ناو. فیلمەکە چوارەم دەرچوونە لە بڵاو کراوەکانی جیھانی دی سی سینەمای و لە دەرھێنانی پاتی جنکیزە، و سیناریۆکە لە نووسینی ئالان ھاینبێرگە، لەسەر چیرۆکێک کە نووسراوە لەلایەن ھاینبێرگ و زاک سنایدەر و جاسون فوکس. گاڵ گەدۆت ھەڵ دەستێ بەڕۆڵ گێڕانی ژنی سەرسووڕھێنەر، و لەگەڵیا ھەر یەکێک لە کریس پاین و ڕۆبین ڕایت و دانی ھوستن و کونی نێلسن ڕۆڵ دەگێڕن. پێش خستنی فیلمەکە لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی پێکرد، و لە ساڵی ٢٠١٥ ڕێکەوتن لەگەڵ باتی جنکینز کرا. تۆمارکردنی سەرەکی لە ٢١ تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە شانشینی یەکگرتوو و فەڕەنسا و ئیتاڵیا دەستی پێکرد، لە پێش کۆتایی ھاتن لە ٩ ئایاری ٢٠١٦، و تۆمارکردنێکی زیادە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ کراوە. فیلمەکە دەرچووە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ڕێکەوتی ٢ حوزەیرانی ٢٠١٧ بە IMAX. فیلمەکە چەندین ستایشی پۆزەتیڤانەی وەرگرتووە لە ڕەخنەگرانەوە کە ستایشی دەرھێنانی جنکینزیان کردووە لەگەڵ ڕۆڵ گێڕانەکەی ھەر یەکێک لە گادۆت و پاین و مۆسیقا و سیناریۆ و دیمەنی جووڵەکان.
لوکا یۆڤیچ
ڕیال مەدرید
لە ٤ی مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩، یۆڤیچ بۆندێکی شەش ساڵەی واژووکرد لەگەڵ یانەی «ڕیال مەدرید» بە نرخی ٦٠ میلیۆن یۆڕۆوە. لە ڕێکەوتی ١٧ی مانگی ئابی ٢٠١٩، یۆڤیچ یەکەم یاری خۆی کرد لەگەڵ یانەکەدا کاتێک وەک یاریزانی یەدەگ ھاتە نێو یارییەکەوە و توانییان یارییەکە ببەنەوە بە ئەنجامی (٣–١) دژی یانەی سەلتا ڤیگۆ.
ژنی سەرسووڕھێن (فیلمی ٢٠١٧)
چیرۆک
ڕووداوەکان لە ساڵی ١٩١٨ ڕوو دەدات، و چیرۆکی دیانا پرێنس کە لەسەر دوورگەی سمسکیرا دەژی دەگێڕێتەوە. دیانا چاوی بە فڕۆکەوانی ئەمریکی ستیڤ تریفۆر دەکەوێت کاتێک کە فڕۆکەکەی تێک دەشکێت لە نزیک لێوارەکانی دوورگەکە و باسی جەنگی جیھانی سووڕاوی بۆ دەکات. دواتر لەگەڵ ستیڤ نیشتیمانەکەی جێ دەھێڵێت ھیوای کۆتایی ھێنان بە جەنگ، و دەبێت بە ژنی پەرچوو لە کاتی ئەنجامدانی ئەوەدا.
لوکا یۆڤیچ
کاروانی نێودەوڵەتی
لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣، یۆڤیچ سێ گۆڵی تۆمارکرد بۆ یانەی نێودەوڵەتی سڕبیای ئاستی تەمەنی ژێر ١٧ ساڵان دژی یانەی کڕواتیای ئاستی تەمەنی ژێر ١٧ ساڵان لە بردنەوەیەکی (٤–١)دا. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٤، یۆڤیچ بەشداری کرد لە یۆڕۆی ئاستی تەمەنی ژێر ١٩ ساڵان. لە مانگی ئازاری ٢٠١٨، یۆڤیچ لە یانەی سەرەتایی سڕبیا ھەڵبژێردرا لە جامی جیھانی ٢٠١٨دا. لە ٤ی مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨، یۆڤیچ یەکەم یاری خۆی کرد بۆ یانەی نێودەوڵەتی سڕبیای پیشەگەر لە یارییەکی دۆستانەدا لەگەڵ ھەڵبژاردەی چیلی، کە وەک یاریزانێکی یەدەگ ھاتە نێو یارییەکە لە خوولەکی ٨٤دا. دواتر لە مانگی حوزەیرانئ ٢٠١٨، یۆڤیچ لە یانە ٢٣ یاریزانەکەی سڕبیا ھەڵبژێردرا لە جامی جیھانی ٢٠١٨دا، یۆڤیچ لە کۆتایی یاری دژی ھەڵبژاردەی بەڕازیل دەرکەوت کاتێک وەک یاریزانی یەدەگ ھاتە نێو یارییەکەدا.
ژنی سەرسووڕھێن (فیلمی ٢٠١٧)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە پاڵەوانییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا پۆل:ئەو فیلمانەی دانراون لە ٢٠١٧ پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:بکوژ لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا پۆل:فیلمەکانی خەیاڵی زانستیی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦ پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمە فانتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس پۆل:فیلمەکانی بەرەی ڕۆژاوا (جەنگی جیھانی یەکەم) پۆل:فیلمە فێمینیستییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ماتێرا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی ژنی سەرسووڕھێنەر پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن
پێدری
پێدرۆ گۆنزالێز لۆپێز (لە دایکبووی ٢٥ى تشرینی دووەم ٢٠٠٢)، بە پێدریناسراوە، یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئیسپانییە، یاریزانی هێڵی ناوەڕاستی یانەی بارسێلۆنا لە خولی تۆپی پێی ئیسپانی و یاریزانی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیایە.
لاس پالماس
لە شاری تیگێستێ، تێنیرف، دوورگەکانی کاناری لەدایک بووە، پێدری لە ساڵی ٢٠١٨ لە یانەی تۆپی پێی یوڤێنتود لاگونا پەیوەندی بە تیپی لاوانی لاس پالماس کرد. لە ١٥ی تەمووزی ٢٠١٩ کە تەمەنی تەنیا ١٦ ساڵ بوو، گرێبەستێکی ٤ ساڵەی پیشەگەری لەگەڵ یانەکە واژۆ کرد و لەلایەن بەڕێوەبەر پیپ مێڵەوە بۆ تیپی یەکەم بەرزکرایەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێوی ئۆڵمپیکی ئیسپانی پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
لوکا یۆڤیچ
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی سڕبیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا
مۆزەخانەی بابونگۆ
مۆزەخانەی بابونگۆ مۆزەخانەیەکی ھونەری و کلتورییە، دەکەوێتە شاری ساوداد لە کامیرۆن.
کیمیتسو، چیبا
کیمیتسو(君津市,، کیمیتسو-شی) شارێکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٨٣٬٠٥٨، و ڕووبەرەکەی بە ٣١٨٫٨٣ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
زمانی کەتەلۆنی
کەتەلۆنی، زمانێکی ڕۆمانی ڕۆژئاوایە لە لاتین وەرگیراوە و بەناوی ناوچەکانی کەتەلۆنیای سەدەکانی ناوەڕاست، لە باکوری ڕۆژھەڵاتی ئیسپانیای نوێ ناونراوە. ئەو زمانە تاکە زمانی فەرمیی وڵاتی ئاندۆرایە.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانە ئیتالییەکان پۆل:زمانەکانی بکەر–کار–بەرکار
قەڵاتۆپزان
قەڵاتۆپزان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی شێخ تەویل، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لینە ئەبووعاقلە
لینە ئەبووعاقلە چالاکوانێکی فەڵەستینی-ئەرمەنی بوو کە یەکێک بوو لەو ١٠٠ ژنەی لە ٢٠٢٢. لە ١٠٠ ژن لە بی بی سی ناوی تۆمارکرا ھەروەھا لە پێرستی تایم ١٠٠ ناوی تۆمارکراوە بۆ ساڵی ٢٠٢٢
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ پۆل:ژنە فەڵەستینییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ژنە فەڵەستینییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت پۆل:چالاکوانە فەڵەستینییەکانی مافی مرۆڤ پۆل:خەلکی ئورشەلیم پۆل:دەرچووانی زانکۆی سان فرانسیسکۆ
فیلمی گەورەپاڵەوان
وێنۆک|وێنەی جلی [[باتمان (پاڵەوان)|باتمان، یەکێک لە بەناوبانگرین کەسایەتییەکانی ناو فیلمە سوپەرھیڕۆکان]] فیلمی بەرزەقارەمان یان فیلمی سووپەرھیرۆ بریتییە لە فیلمێک کە سەرنج دەخاتە سەر کەسانێک کە خاوەنی توانای سەرووسروشتین، کە بەمەش جیاوازن لەگەڵ خەڵکی ئاسایی و ئەرکیان پاراستنی خەڵکە. ئەم فیلمانە بە گشتی چەند جۆرێک ھونەری تێدایە وەک جوڵە و فەنتازیا یان خەیاڵی زانستی. فیلمی سوپەرھیڕۆ بەگشتی درێژە دەکێشێت بۆ چەند بەشێک، کاتێک بەشی یەکەم سەرنج دەخاتە سەر ڕەچەڵەکی پاڵەوانەکە و چۆنیەتی بەدەست ھێنانی ئەو ھێزەی ھەیەتی. زۆربەی فیلمی سوپەرھیڕۆیەکان وەرگیراون لە کۆمیکەکانەوە.
کاپتن ئەمریکا
پیاوی ئاسنین
سۆر
بەناوبانگترین سوپەرھیڕۆیەکانی دیسی:
باتمان
سووپەرمان
فلاش (زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)
مەوتنی
thumb|مەوتنی، سروودی نیشتمانی عێراق بەمیوزیک
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
مالی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
مەوتنی
مەوتنی (بە ڕێنووسی عەرەبی: موطني‎، واتاکەی بە کوردی: نیشتیمانەکەم) لەساڵی ٢٠٠٤ەوە سروودی نیشتمانی عێراقە، ھەروەھا لەماوە ١٩٣٦ بۆ ١٩٩٦ بەشێوەی دی فاکتۆ سروودی نیشتمانی فەلەستین بووە کاتوو سروودی فیدا جێگای گرتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا سۆزی فەلەستینییەکان لەگەڵیدا ماوە و بەشێوەیەکی نافەرمی بەدووەم سروودی نیشتمانی خۆیانی دەزانن.
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
بوون و کات
بوون و کات (بە ئاڵمانی: Sein und Zeit) شاکار و ناسراوترین کتێبی فەیلەسووفی ئاڵمانی مارتین ھایدێگەرە کە بە یەکێک لە بەڵگەنامە گرنگەکانی ئێگزیستانسیالیزم دەژمێردرێ؛ یەکەم جار ساڵی ۱۹۲۷ چاپ و بڵاو بووەتەوە. کاریگەری و شوێنەواری بوون و کات بە سەر فەلسەفە و تیۆریی ئەدەبی و بوارەکانی تری دوای خۆیەوە، بەئاشکرا دەبینرێ. ھەرچەند مشتومڕ و ناکۆکیی لەسەرە، بەڵام، پلەوپایەی لە مێژووی ھزر و ئەندێشەدا بە ھاوشانی کارەکانی کانت و ھێگل دانراوە. ھایدێگەر لەو کتێبەدا ھەوڵ دەدات لە ڕێگای شیکردنەوەی دازاین (Dasein) یا «لە-جیھاندا-بوون»ەوە ئۆنتۆلۆژیی ببووژێنێتەوە. دەقی کتێبەکە پڕە لە وشە و ساڕستەی نویێ داھێنراو لە لایەن ھایدێگەرەوە.
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ماڵدیڤ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
بوون و کات
ساڵی ۲۰۱۲ دوکتۆر محەمەد کەمال کردوویە بە کوردی.
ماڵدیڤ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
مەوتنی
مەوتنی لەلایەن شاعیری فەلەستینی ئیبراھیم تۆقانەوە لەساڵی ١٩٣٤ نووسراوە. دواتر لەلایەن محەممەد فلەیفل ئاوازدانەری لوبنانی ئاوازی بۆ دانراوە.
عێراق
لەکۆتاییەکانی پەنجاکان و سەرەتای شەستەکان، عێراق بوو بە کۆماری عێراق وە سروودی نیشتمانییەکەی ھەر بەناوی مەوتنی بوو کەلەلایەن لویز زاباکاوە ئاوای بۆدانرابوو. لەگەڵ ئەوە ھەردوو سروودەکە ناویان مەوتنییە بەڵام گۆرانییەکی جیاوازە لەگەڵ سروودەکەی ئێستای عێراق. لەماوەی بەشێک حوکمڕانی سەددام حوسەین و لەسالانی ١٩٨١ بۆ ٢٠٠٤ سروودی وڵاتی دوو ڕووبار (أرض الفراتين) کرا بە سروودی نیشتمانی عێراق. دواتر لەساڵی ٢٠٠٣، بەشێوەی کاتی سروودە کۆنەکەی پەنجاکان و شەستەکان ھێنراوە و دواتریش گۆڕدرا بۆ ئەو مەوتنیەی کە ئێستا سروودی نیشتمانی عێراقە ئەمەش لەسەر پێشنیاری پۆل بریمەر بوو. لەئێستادا لەبۆنە فەرمییەکان سروودەکە تەنیا وەک ئاوازە میوزییکەکە بەکاردێت و بەبێ ھیچ دەق و شیعرێک.
ئەنجێلا دەیڤز
ئەنجێلا دەیڤز (؛ لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٤٤) کەسایەتی چالاکوانی سیاسیی، فەیلەسووف، ئەکادیمی و نووسەری ئەمریکییە. ئەو مامۆستای زانکۆیە لە زانکۆی کالیفۆرنیا، سانتاکروز. ئەو ھەڵگری بیری مارکسییە، ماوەیەکی زۆر ئەندام بوو لە حیزبی کۆمۆنیستی ئەمریکا (CPUSA). ئەو ئەندامی دامەزرێنەرانی کۆمیتەی ھاوبەشی دیموکراسی و سۆسیالیزمە (CCDS). ئەنجێلا تا ئێستا دە کتێبی نووسەر لەسەر چینی کۆمەڵایەتی، فێمێنیزم، نەژاد، ھەروەھا سیستمی زیندانیی ئەمریکا.
لە ساڵی ٢٠٢٠، لەلایەن گۆڤاری تایم ناوی ئەنجێلا دەیڤز بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسایەتییەکانی ساڵ دیاری کرا، ھەروەھا لەلایەن ھەمان گۆڤار بەژنی ساڵ بۆ ساڵی ١٩٧١ ھەڵبژێردرا.
سەرچاوەکان
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا پۆل:زیندووان پۆل:سۆسیالیستە ئەمریکییەکان پۆل:فێمینیستە ئەمریکییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤ پۆل:نووسەرانی سیاسیی ئەمریکی پۆل:نووسەرانی مارکسیست پۆل:ئەمریکییە سیاسەتوانەکانی سەدەی بیستەم پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە پۆل:چالاکوانانی مافە مەدەنییە ئەفریقی-ئەمریکییەکان پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی دژە جەنگی ڤێتنام
ئیسحاق ئیسرائیلی
چەپ|بێچوارچێوە ئیسحاق ئیسرائیلی کوڕی سولەیمان (لەدایکبووی ٨٣٢–مردووی ٩٣٢) فەیلەسووف و پزیشکێکی جوولەکە و یەکێ لە پێشەنگەکان بوو لە سەردەمی خۆیدا. بە باوکی ئەفلاتوونیزمی نوێ لە سەدەکانی ناویندا دادەنرێت. کارەکانی، کە ھەموو بە عەرەبی نووسراون و دواتر وەرگێڕاونەتە سەر عیبری و لاتین و ئیسپانیایی، ڕێی خۆیان بۆ ناو بەرنامە دەرسییەکانی زانستگاکانی سەرەتاکانی سەدەی سێزدەی ئەورووپا دۆزییەوە و تا کۆتایی سەدەکانی ناوین ھەر بەبرەو مانەوە.
ئۆنجوکو
ئۆنجوکو(御宿町، ئۆنجوکو-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری 30 November 2018 ژمارەی دانیشتووانی بە 7,523، و ڕووبەرەکەی بە 24.86 کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
باری بەسوود (ھەژمارکاریی)
باری بەسوود ئاماژەیە بۆ ئەو داتا یان ڕێنماییانەی کە لەلایەن بەرنامەیەکی نەرمامێر یان بەرنامەیەکی زیانبەخشەوە ھەڵدەگیرێن و لەسەر سیستەمێکی ئامانجدار جێبەجێ دەکرێن. دەتوانرێت باری بەسوود بۆ مەبەستی جۆراوجۆر بەکاربھێنرێت، لە سووکەوە تا زیانبەخش، بەپێی مەبەستی دروستکەر.
کێشەی ئاپۆلۆنیوس
وێنۆک| بازنە پەمەیییەکە، یەکێک لە شیکارییەکانی کێشەی ئاپۆلۆنیوسە کە لە سێ بازنەکەی تر [[لێکەوت|دەکەوێت.]] لە ئەندازەی ئیقلیدسیدا کێشەی ئاپۆلۆنیوس بریتییە لە کێشانەوەی بازنە‌گەلێک کە لە سێ بازنەی دیاریکراو لە ڕووتەختێکدا دەکەون.
ئاپۆلۆنیوس ئەم کێشەیەی لە کتێبی Ἐπαφαί (لێکەوتەکاندا) خستەڕوو و شی کردەوە.
خستنەڕووی کێشەکە
کێشەی ئاپۆلۆنیوس دەڵێت: بازنە یان چەند بازنەیەک بکێشە بە شێوەیەک کە لە سێ شتە دیاریکراوەکەی سەر ڕووتەختەکە بکەوێت. ھەر یەکێک لەم سێ شتانە دەکرێت خاڵ، ھێڵ یان بازنە بن. تێبینی ئەوە بکە کە لێکەوتی بازنەیەک لەسەر خاڵێک بەو مانایە دێت کە بازنەکە بە خاڵە دیاریکراوەکەدا تێپەڕ بێت.
لە خشتەی خوارەوەدا بازنە، ھێڵ و ئەو خاڵانەی بە ڕەنگی ڕەش دیاری کراون، دراوەکانی کێشەکە و بازنە پەمەیییەکان وڵامەکانی کێشەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی ئەندازە
تەنگرییەت
ئایینەکە
تەنگرییەتی شیرک بوو بەڵام دواتر بوو بە یەکتاپەرست، و تەنها تێنگری دەپەرست.
لە تەنگرییەتدا، شاخەکەی خان تەنگری زەوەی پێروز بێت و بە ناوی تەنگری ناونراوە. "خان تەنگری" بە واتای "پاشا تێنگری" دێت.
تەنگریزم ئایینێکی کۆن بووە و زیاتر لە دوای بڵاوبوونەوەی ئایینی مەسیحی و دواتر ئیسلام نەما. زۆرێک لە تورکەکان لە ساڵانی نەوەدەکاندا هەوڵیان داوە تێنگریزم زیندوو بکەنەوە، بە تایبەت لە قیرغیزستان، کازاخستان، تورکیا.
دوای ئەوەی ئەتاتورک لە ساڵی ١٩٢٣ تورکیای دروستکرد، ئایدۆلۆژیایەکی ناسیۆنالیستی تورانیزم و کەمالیزم و پان تورکیزم یارمەتیدەر بوو بۆ زیادکردنی تەنگریزم. ئیسلام زۆر سنووردار بوو بەڵام ڕێگەی بە تێنگریزم دەدرا بە ئازادی بوونی هەبێت. زۆربەی وشەکانی عەرەبی و فارسی و کوردی لە زمانی تورکی لابراون. ئاتاتورک وشەی «الله» بۆ خوا قەدەغە کرد و لە شوێنیدا تەنگریی گۆڕی.
نوسەر و مێژوونووسی دیاری تورک نیهاڵ ئاتسز، تێنگریست و ئایدیۆلۆژیکی تورانیزم بوو.
تەنگریزم لایەنگری چالاکی زۆر کەمی هەیە، بەڵام بوژانەوەی ئایینێکی نەتەوەیی گەیشتە ئامادەبووانێکی گەورەتر لە بازنەی فیکری و ناسیۆنالیستیدا. سەرۆک کۆماری پێشووی کازاخستان، نورسوڵتان نازاربایڤ و عەسکەر ئاکایێڤ، تەنگریزمیان بە ئایینی نەتەوەیی و سروشتی گەلانی تورکیا ناوبرد. لە کاتی گەشتەکەیدا بۆ ڕووسیا لە ساڵی ٢٠٠٢، ئاکایڤ بە قسەی خۆشی باسی لەوە کرد کە سەردانێک بۆ ڕووباری یەنیسێی "زیارەتێک بۆ شوێنێکی پیرۆز بۆ قرغیزییەکان" پێکدەهێنێت. پەیڕەوانی تێنگریزم هەمیشە دەڵێن ئیسلام نامۆیە بۆ گەلانی تورک، بە هەمان شێوەی ئایینی مەسیحی و جوولەکە. پەیڕەوانی تێنگریزم زۆربەیان تورکە ناسیۆنالیستەکانن کە لە تورکیا و ئازەربایجان و ئاسیای ناوەڕاستەوە هاتوون.ژمارەیەکی زۆر لە تورکەکان ئیسلام بەجێدەهێڵن بۆ ئەوەی بچنە سەر تەنگریزم.
سەرچاوەکان
پۆل:ئایینەکانی ئاسیا پۆل:ئایین لە ئێران پۆل:یەکپەرستی پۆل:ئایین لە چین پۆل:ئایینە یەکتاپەرستییەکان پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:ئایین
داودلوی خواروو
داودلوی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چەرداوڕۆ، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
داودلوی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کەھرێز و لە باشوور لەگەڵ گوندی قشڵاقی بەختیار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئێخی جان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەرەتەپە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
لاوتارۆ مارتینێز
لاوتارۆ مارتینێز( لەدایکبووی ٢٢ی ئابی ١٩٩٧) یاریزانێکی پیشەگەری ئەرژەنتینییە و وەک هێرشبەر بۆ یانەی ئینتەرمیلانی ئیتاڵیا و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین یاری دەکات .لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ یەکەمجار بانگێشتی پێکهاتەی سەرەکی هەڵبژاردەی ئەرژەنتین کرا.
نازناوەکان
ئینتەرمیلان
ئەرجەنتین
تاکە کەسی
بەستەری دەرەکی
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ئینتەر میلان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
ناحیەی خەلەکان
ناحیەی خەلەکان یەکێکە لە شەش ناحیەی قەزای دووکان لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی خەلەکانە. ژمارەی دانیشتووانی ناحیەی خدران لە ساڵی ٢٠٢٠دا (٧٬٤٤٣)کەسە.
جوگرافیا
ناحیەی خەلەکان ھاوسنوورە لەگەڵ؛
سەردەمی کۆماری
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی قەزای دووکان لە ساڵی ١٩٧١دا
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی قەزای دووکان لە ساڵی ١٩٨١دا
سەردەمی حکوومەتی ھەرێم
لەم ماوەیەدا پارێزگای سلێمانی و پارێزگای ھەولێر و پارێزگای دھۆک لە لایەن بەرەی کوردستانیەوە بە ڕێوەدەبرا، کە لەسەر ھەمان سیستەمی یەکە کارگێڕییەکانی ساڵی ١٩٨٩ بەڕیوەدەبرا، لەبەرئەوەی گوندەکان تازە ئاوەدان دەکرانەوە، ھەروەھا لەڕووی کارگێڕییەوە ھەرێمی کوردستان دروست نەببوو تاوەکو لەساڵی ١٩٩٢ پەرلەمانی کوردستان پێکھێنرا. ئینجا یەکە کارگێڕییەکان دروستکرانەوە.
450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی ناحیەی چناران لە ساڵی ۱۹٥۷دا
کارگێڕی
ناحیەی خەلەکان لە ١٧ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
پاشا سییی ژۆو
پاشا سیێی ژۆو فەرمانڕەوایەتی پەسەند کرد کۆتا سەردەمی ئیمپرتۆریەتی ژۆوی رۆژاوا (١٠٤٦ تا ٧٧١ی پێش زاین)
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین پۆل:مردووانی ٧٥٠ی پێش زاین
پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر (فیلم)
پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر فیلمێکی سووپەرھیرۆی ٢٠١٢ی ئەمریکییە، لەسەر بنەمای کارەکتەرە کۆمیکەکانی ماڕڤڵ و بڵاوکردنەوەی ناونیشانی درێژترین زنجیرە کتێبی کۆمیکی کەسایەتییەکەیە لە ھەمان ناودا. چوارەم شانۆیی فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکەیە کە لەلایەن کۆلومبیا پیکچەرز و مارڤڵ ئینتەرتەینمێنتەوە بەرھەمھێنراوە، دووبارە دەستپێکردنەوەی زنجیرەکە لە دوای تریلۆجی پیاوی جاڵجاڵۆکەی سام ڕەیمی ساڵی ٢٠٠٢–٢٠٠٧ بوو. فیلمەکە لەلایەن مارک وێب دەرھێنراوە و لەلایەن جەیمس ڤاندێربیلت، ئەلڤین سارگێنت، ستیڤ کلۆڤس نووسراوە، ھەروەھا چیرۆکەکەشی لەلایەن جەیمس ڤاندێربیلتەوە وەرگیراوە. ئەستێرەکان بریتیین لە: ئەندروو گارفیڵد وەک پیتەر پارکەر شان بەشانی ئێما ستۆن، ڕیتس ئیفانس، دێنیس لێری، کامپێڵ سکۆت، عیرفان خان، مارتن شین و سالی فیڵد لە فیلمەکەدا، لە فیلمەکەدا، دوای ئەوەی پارکەر لەلایەن جاڵجاڵۆکەیەکەوە گازی لێدەدرێت، توانای نوێ و وەک جاڵجاڵۆکە بەدەست دێنێت، شارەکە لە دەستی خشۆکێکی گەورە دەپارێزێت و ڕزگاری دەکات.
دیزاینە نوێیەکانی کۆمیک، وەک ئامرازەکانی وێنەگرتنی دەستکرد، لەسەر وێب ناسێندراون، بەتایبەت بەکارھێنانی کامێرای RED Epic لە کۆمپانیای کامێرای سینەمای ڕێد دیجیتاڵ. وێنەگرتنی سەرەکی لە مانگی کانوونی یەکەم ٢٠١٠ لە لۆس ئانجلەس دەستی پێکرد پێش ئەوەی بڕوات بۆ شاری نیویۆرک. فیلمەکە لە نیسانی ٢٠١١ چووە پاش بەرھەمھێنان. 3ality Technica کوالیتی پڕۆسەی وێنەی 3Dی بە فیلمەکە ناساند، لەکاتێک سۆنی پیکچەرز چارەسەری کاریگەرییەکانی سی جی ئای دەکرد. ھەروەھا ئەمە دوایین فیلمی ئەمریکی جەیمز ھۆرنەر بوو کە تۆمارکرا و بڵاوکرایەوە لە ماوەی ژیانیدا، سێ ساڵ پێش مردنی لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥، بەھۆی کەوتنەخوارەوەی فڕۆکە. ھەروەھا فیلمی دەرھێنەر جی-مایکڵ ڕیڤا و دەرھێنەر لاورا زیسکینە، کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٢ کۆچی دوایی کرد. کۆتا فیلمی جی-مایکڵ ڕیڤا وەک دەرھێنەر جانگۆی ئازادکراو بوو، دوای پێنج مانگ بڵاوکرایەوە، و کۆتا فیلمی زیسکین وەک دەرھێنەر فیلمی The Butler بوو، کە دوای ساڵێک لە ٢٠١٣ بڵاوکرایەوە.
فیلمەکە لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ لە تۆکیۆ نمایش کرا، و لە ٣ی تەممووز دوای دە ساڵ لە دەرچوونی پیاوی جاڵجاڵۆکە (٢٠٠٢)، بە چەشنی 2D و 3D و IMAX 3D لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەرکرا. دووبارەکردنەوەی فیلمەکە پێشوازییەکی زۆر ئەرێنی وەرگرت، لەگەڵ ئەوەی ڕەخنەگران ستایشی ڕۆڵی ئەندرو گارفیلد و ئاراستەی وێب و شێوازی بینراو و تۆماری مۆسیقای جەیمز ھۆرنەر و دووبارە وێناکردن و وێناکردنی ڕاستەقینەی کەسایەتی ناونیشانەکەیان کرد، ٧٥٨ ملیۆن دۆلاری لە جیھاندا داھات بوو، ھەروەھا بووە حەوتەمین فیلمی پڕ داھات لە ساڵی ٢٠١٢، پیاوی جاڵجاڵۆکەی سەرسووڕھێنەر ٢، لە ٢ی ئایاری ٢٠١٤ بڵاو کرایەوە.