cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڤەژینبوکس
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێبگە کوردییەکان
گۆڕستانی ئەلباقیع
گۆڕستانی ئەلباقیع کۆنترین و یەکەم گۆڕستانی ئیسلامی مەدینەیە لە ناوچەی حیجازی ئێستای سعودیە. دەكەوێتە باشووری رۆژهەڵاتی مزگەوتی پێغەمبەر كە گۆڕی بەشێك لە بنەماڵە و هاوڕێكانی پێغەمبەری محەممەدی تێدایە. هەروەها بە باقی غەرقەد ناسراوە.زەمینەکان گرنگییەکی زۆری هەیە بۆ موسڵمانان، شوێنی پشوودانی زۆرێک لە خزم و هاوەڵەکانی محەممەدە، بەمەش وەک یەکێک لە دوو پیرۆزترین گۆڕستان لە نەریتی ئیسلامیدا دیاری دەکرێت. زۆرێک لە گێڕانەوەکان باس لەوە دەکەن کە پێغەمبەر هەر جارێک بەسەردا تێپەڕیوە نوێژێکی دەرکردووە.
مێژوو
کاتێک پێغەمبەر محەممەد لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٦٢٢ی زایینی لە مەککەوە گەیشتە مەدینە، ئەلباقیع خاکێک بوو کە بە دار دڕکی لیسیۆم داپۆشرابوو. بەپێی تۆمارە مێژووییەکان، دوای هاتنی محەممەد، ماڵەکانی مەدینە لە نزیک ئەلباقیع گەشەیان کردووە، کە بۆیە وەک گۆڕی گشتی هەژمار دەکرا. گەشەکردنی برمبڵ پاککرایەوە و شوێنەکە پیرۆزکرا بۆ ئەوەی ببێتە گۆڕستانی داهاتووی ئەو موسڵمانانەی کە لە مەدیینە گیانیان لەدەستدا. هەروەها ئەلباقیع وەک شوێنێک ناسێندرا کە لای ڕۆژهەڵاتی نەخلە و لای ڕۆژئاوا خانووی تێدایە. لە ڕاستیدا پێش ڕووخاندن ئەلباقیع لە پشت خانووەکانی ناو شارەکە بوو.
لە کاتی دروست کردنی مزگەوتی پێغەمبەردا، لەو شوێنەی کە پێغەمبەر لە دوو منداڵی هەتیوی کڕیوە کاتێک دوای کۆچکردنی لە مەککەوە بۆ مەدینە گەیشتبوو، ئەسعەدی کوڕی زەرارە یەکێک بوو لە هاوەڵەکانی پێغەمبەر کۆچی دوایی کرد. محەمەد ئەو شوێنەی هەڵبژارد بۆ ئەوەی ببێتە گۆڕستان و ئەسعەد یەکەم کەس بوو کە لە ئەلبەقیع لە نێو ئەنسارەکاندا بەخاک سپێردرا.
پاش ماوەیەکی کەم لە هاتنی محەمەد لە بەدرەوە، عوسمان کوڕی مەزعوون لە ٥/٦٢٦-٧ کۆچی دوایی کرد و لە ئەلباقیع بەخاک سپێردرا. بە یەکەم هاوەڵی محەممەد لە موهاجیرونەوە دادەنرا کە لە گۆڕستانەکەدا بەخاک سپێردرا. هەروەها لەلایەن پێغەمبەرەوە بانگی کراوە کە یەکەم کەس بێت لە نێوانماندا کە دەچێتە قیامەت، هەروەها ئەو شوێنەی کە تێیدا نێژراوە ناوی بردووە ڕەوحە.
کاتێک ئیبراهیمی کوڕە بچووکەکەی مرد، فەرمانی دا کە لەوێش بنێژرێت، ئاوی گۆڕەکەی دا و ناوی ئەم شوێنەی نا زەورا. هەروەها بە فەرمانی خۆی دوو لە کچەکانی زەینەب و ئوم کەلثوم لە نزیک گۆڕی عوسمان کوڕی مەزعوون بە خاک سپێردرا.
سەرەتا خەلیفەی سێیەم عوسمان لە گۆڕستانی زەبەلاحی دراوسێی جولەکەکاندا بەخاک سپێردرا. یەکەم گەورەکردنی ئەلباقیع لە مێژوودا لەلایەن موعاویە کوڕی ئەبووسوفیانەوە ئەنجامدرا کە یەکەم خەلیفەی ئومەوی بوو. موعاویە بۆ ئەوەی ڕێز لە عوسمان بگرێت، گۆڕستانی زەبەلاحی جولەکەکانی خستە ناو گۆڕستانی ئەلباقیعەوە. خەلافەتی ئەمەوی یەکەم قوبەیان لە ئەلباقیع لەسەر گۆڕەکەی دروست کرد. لە سەردەمە جیاوازەکانی مێژوودا چەندین قوبە و پێکهاتە لەسەر چەندین گۆڕی بەناوبانگی ئەلبەقیع دروستکران یان دووبارە دروستکراونەتەوە.
یەکەم ڕووخاندن
گۆڕستانەکە لەلایەن هێزەکانی دڵسۆزی هاوپەیمانی وەهابی-سعودی لە ساڵانی ١٨٠٦ و ١٩٢٥ (یان ١٩٢٦) ڕووخێندرا.
لە سەرەتای کۆنترۆڵی سەدەی نۆزدەهەمی (١٨٠٦)ی وەهابیەکانی نەجد بەسەر مەککە و مەدینەدا، زۆرێک لە بینا ئاینییەکانیان ڕووخاند لەوانە گۆڕ و مزگەوتەکان، چ لە ناوەوە بێت یان لە دەرەوەی باقی، بەپێی تێگەیشتنیان لە  عەقیدەی ئیسلامی کە بتپەرستی قەدەغە دەکات. ئەمانە ڕووخێنران لەسەر زەوی و ڕووخێنران بەهۆی ئیدیعای وەهابییەکان بۆ گۆڕ پەرستن.
دووەم ڕووخاند
دووهه‌م رووخاندن له‌ مه‌جله‌س شۆره‌ی مه‌للی (مه‌جلیسی راوێژكاری نه‌ته‌وه‌یی ئێران) تاوتوێ كرا و كۆمه‌ڵێك له‌ نوێنه‌ران بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ ره‌وانه‌ی حیجاز كران. لە ساڵانی ڕابردوودا، هەوڵەکان لەلایەن زانایانی ئایینی و کەسایەتییە سیاسییەکانی ئێرانەوە بۆ نۆژەنکردنەوەی گۆڕستانەکە و مەزارگەکانی درا. هەردوو سوننە و شیعە ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر بەو وێرانکارییە و ساڵانە گردبوونەوە ئەنجام دەدرێت. ئەو ڕۆژە بە یوم غام ("ڕۆژی خەم") سەیر دەکرێت. ئیلاهیناس و ڕۆشنبیرە دیارەکانی سوننە دۆخی "ناشیاو"ی گۆڕستانی باقییان شەرمەزار کردووە بەڵام دەسەڵاتدارانی سعودیە تا ئێستا هەموو ڕەخنەکانیان پشتگوێ خستووە و هەر داواکارییەکیان بۆ نۆژەنکردنەوەی گۆڕ و گۆڕستانەکە ڕەتکردووەتەوە.
بەستەری دەرەکی
The oldest photos of Jannat al-Baqi
سەرچاوەکان
پۆل:بنەماڵەی محەممەد پۆل:مێژووی ئیسلام
ڕواندا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ڕواندا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
پاسکال (فیلم)
پاسکال فیلمێکی ئەکشن و سەربازی مالیزیی ساڵی ٢٠١٨ لە دەرھێنانی ئادریان تای و بەرھەمھێنانی لەلایەن کۆمپانیای ئاسیا ترۆپیکا بڵاوکرایەوە. ئەم فیلمە بە بوودجەی ١٠ ملیۆن ڕینگیت (٢٫٤ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی)، گرانترین فیلمی مالیزیایە کە تا ئێستا دروست کراوە.
وێنەگرتنی فیلمەکە لە کوالالامپور لە مانگی ئازار تا مانگی ئایاری ٢٠١٨ ئەنجامدرا. یەکەم نمایشی فەرمی لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ بوو. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت و بە گشتی نزیکەی ٣٠ ملیۆن ڕینگاتی مالیزی بەدەستھێنا، لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، فیلمەکە لەلایەن ڕۆژنامەی ناوخۆیی مالیزیا ھاریان میترۆ وەک یەکێک لە ١٠ فیلمە ناوخۆیییە سەرەکییەکانی ھەموو سەردەمێک ڕیزبەندی کرا.
چیرۆک
پاسکال یەکەیەکی نوخبەیە لە ھێزی دەریایی شاھانەی مالیزیا. ئەم فیلمە دوای ڕووداوە ڕاستەقینەکانی ئۆپەراسیۆنی پاسکال دێت کە بە سەرۆکایەتی فەرماندەی گشتی ئارمان ئەنوەر و تیمەکەی بۆ ڕزگارکردنی کەشتییەکی نەوتھەڵگر، کە لە ساڵی ٢٠١١ لەلایەن چەتەی دەریایی سۆماڵەوە ڕفێندرابوو، باس دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی مالیزیا پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨
بەڵاد (مۆسیقای کلاسیک)
بەڵاد دەستەواژەیەکە کە لە سەدەی ١٨وە لە مۆسیقای کلاسیکدا دەبیسترێت و بە ھەمان شێوەی بەڵادی وێژەییە، کە چیرۆکێکی شێعری دەنوێنێت.
سەرچاوەکان
پۆل:شێوەکانی مۆسیقای کلاسیکیی ڕۆژاوا
گۆڕێن
گۆڕێن گوندێکە، کەوتووەتە قەزای ماوەت، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
میتە فریدریکسن
میتە فریدریکسن (Mette Frederiksen؛ لە دایکبووی ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٧٧) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی دانیمارکییە، لەوەتەی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆک وەزیرانی دانیمارک. هاوکات لەوەتەی ٢٨ی حوزەیرانی بووەتە سەرۆکی پارتی سۆسیال دێموکراتی دانیمارک، ئەو دووەم ژنە کە هەریەکێک لەم پۆستانەی پێدرابێت، هەروەها گەنجترین ژنە سەرۆک وەزیرانە لە مێژووی دانیمارک.
میتە لە ماوەی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٤ بووە وەزیری کار، هەروەها لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٥ بووەتە وەزیری داد. لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩ سەرکردایەتی بەرەی ئۆپۆزسیۆنی کردووە.
میتە لە هەڵبژاردنی گشتیی ٢٠١٩ی دانیمارک ڕێبەرایەتی پارتەکەی کرد، لە ئەنجامدا بلۆکی چەپ براوەی هەڵبژاردنەکانن بوون، واتە حیزبە چەپڕەو و چەپە ناوەندەکان وەک سۆسیال دیموکرات، سۆسیال لیبرالەکان، پارتی سۆسیالیستی گەل، هاوپەیمانی سەوز-سوور، سۆسیال دیموکراتی فارۆیسی لەگەڵ چەند لایەنێکی دیکەی چەپ. دوای هەڵبژاردنەکان، لە ڕۆژی ٢٧ی حوزەیران بەفەرمی بوو بە سەرۆک وەزیرانی وڵات.
میتە ڕێبەرایەتی وڵاتەکەی کرد لە ڕووبەڕووبوونەوەی پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە دانیمارک.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧ پۆل:وێبگەی فەرمی لە ویکیدراوەدا نییە پۆل:Articles which use infobox templates with no data rows
پێرستی کۆدەکانی ئای سی دی ٩
کۆدە جێگیرەکانی نێودەوڵەتی بۆ دەست نیشانکردنی نەخۆشی و کێشە پەیوەندیدارەکان بە تەندروستی نۆیەم پێداچونەوە (ئای سی دی ٩) پێرستی کۆدەکانە کە نەخۆشی و کێشە پەیوەندیدارەکانی تەندروستی دیاری دەکات ئەم کۆدانە دەکەوێنە ژێر پاوانی گشتیەوە کۆدەکان لەلایەن ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی بڵاوکراونەتەوە زۆر جۆری کۆدی پەیوەندیدار ھەیە کە پێداوچونەوە و نوێکردنەوەی بۆ کراوە ئەمەی ئێستا نۆیەم پێداچوونەوەیە
ڕوونکردنەوەکان
<references group="ڕوونکردنەوە" />
قزڵ ھەرقی سەروو
قزڵ ھەرقی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەرەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قزڵ ھەرقی سەروو ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
جینان
جینان  (چینی سادەکراو:济南; چینی دێرین:濟南;) پایتەختی پارێزگای شاندۆنگە لە ڕۆژھەڵاتی چین بە ٩.٢ ملیۆن دانیشتوو، دووەم گەورەترین شاری شاندۆنگە لەدوای چینگداوۆ ناوچەی ئەمڕۆی جینان ڕۆلێکی گرنگی میژوویی ھەبووە لە سەرەتای دەستپێکی شارستانییەکان تا ئەوەی پەرەی سەندووە بۆ شوێنێکی نیشتمانی، ئابووری، شوێنی بازرگانی و گواستنەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پایتەختە پارێزگاکانی چین
کیم گیو-ری (خانمەکتەر، لەدایکبووی ١٩٧٩)
کیم گیو-ری (بە کۆری:김규리;، لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٧٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:زیندووان پۆل:ھونەرمەندانی چێژبەخشی ئێم بی کەی پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم
کریس سولیڤان
کریس سولیڤان (لەدایکبووی ١٩ی تەممووزی ١٩٨٠) ئەکتەر و مۆسیقاژەنێکی ئەمریکییە. ئەو ئێستا ڕۆڵی سەرەکی تۆبی ئەگێڕێت لە درامای ئێن بی سی This Is Us. بۆ ئەم ڕۆڵە، سولیڤان پاڵێورا بۆ خەڵاتی پڕایم تایم ئێمی بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر لە زنجیرەیەکی درامی لە ٢٠١٩.
ئەو ناوبانگی دەرکرد بۆ بەرجەستەکردنی تۆم کڵێری لە درامای Cinemaxی The Knick. ئەو ڕۆڵی تەیزەرفەیسیشی گێڕاوە لە Guardians of the Galaxy Vol. 2 و بێنی ھامۆند لە شتە نامۆکان.
ئەو لە یەک ئەڵقەی زۆرینەی زنجیرە تەلەڤزیۆنەکاندا ڕۆڵی ھەبووە: A Gifted Man (٢٠١٢)، Elementary, Law & Order: Special Victims Unit، و The Americans (٢٠١٣).
ئەو ڕۆڵی سپیریتی گێڕاوە لە فیلمی پاڵێوراوی ٢٠٠٨ی ڤیستیڤاڵی فیلمی سەندانسی North Starr، و لە فیلمەکانی وەک The Normal Heart و The Drop (٢٠١٤) دەرکەوتووە، ئەوەی کۆتایی لەگەڵ ھاوپیشە لە فیلمی The Knick جێرێمی بۆب.
زۆرینەی ئەزموونی سولیڤان لە دەستپێکی ستەیجدا لە شیکاگۆدا بوو، کە ڕاھێنانی باشتری وەرگرت لە iO Theater. سەروو ئەزموونی ستەیجی شیکاگۆی بوونی لە کاستی Defending the Caveman سینەمای ڵەیکشۆر و کاستی The Ballad of Emmett Till لە سینەمای گودمان بوو. دوای دەرکەوتنی لە کاستی ئۆریجیناڵی بڕۆدوەی Lombardi، سولیڤان بەژداری کرد لە دروستکراوەی دوور و درێژی Chicago لە ٢٠١١ دا.
سولیڤان کاری دەنگی کردووە. ئەو دەنگی وشترەکەی کردووە لە ڕێکلامی بەناوبانگی "Hump Day" ی کۆمپانیای بیمەی ئەمریکی GEICO.
ستەیج
سەرچاوە:
بوروندی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
بوروندی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ساڵۆن (کۆبوونەوە)
ساڵۆن پێکھاتووە لە کۆبوونەوەی کۆمەڵێک کەس لەژێر سەقفی کەسێکی ھونەری و کاریگەردا، بە سەرەکی بۆ کاتبەسەربردن و زیادکردنی ژیری بەشداربووان بە وتووێژ و دەمەقاڵێی ئەنجام دەدرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی فەڕەنسی پۆل:کۆبوونەوەکان
میر سەیفەددینی کرماشانی
میر سەیفەددینی کرماشانی (١٨٧٦ لە کرماشان - ١٩٣٣ لە تاران) ئەکتەر، شانۆنامەنووس و دەرھێنەری کوردی خەڵکی شاری کرماشان بوو. ئەو یەکەمین کەسێک بووە کە لە وڵاتی ئێران دەستی کردووە بە فێرکردنی شانۆ بۆ ھەمووان.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦ پۆل:مردووانی ١٩٣٣ پۆل:خەڵکی کرماشان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئێرانی پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان
کوردەمیر
40.33833°N, 48.16083°W
کوردەمیر ، شارێک لە وڵاتی ئازەربایجانە کە لە شارستانی کوردەمیردا داکەوتووە. بەپێی مەزەندەی دانیشتووانی ساڵی ٢٠١٤ دانیشتووانی ئەم شارە ١٩٬٠٨٨ کەسە. بەرزایی شارەکە ٩- متر لە ئاستی زەریا سەرترە.
ڕێژەی دانیشتووان
ڕێژەی دانیشتووانی شاری کوردەمیر بەپێی سەرژمێریی ساڵی ١٩٨٩، ١٥٫٣٨٥ کەس بووە. ئەم ژمارە لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٨ بە ١٧٫٨٠٠ گەیشتووەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی ئازەربایجان
فەتحی حومس
فەتحی حومس لەلایەن هێزەکانی خەلافەتی ڕاشدین لە کانوونی دووەمی ٦٣٥ تا ئازاری ٦٣٦ دانرا. ئەمەش بووە هۆی داگیرکردنی حومس کە شارێکی بازرگانی گەورەی ئیمپراتۆریەتی بیزەنتین بوو لە شام.
دانیشتووە ڕەسەنەکانی کەنەدا
خاوەنی کەلتووری تایبەت بە خۆیانن، ھەربۆیە کۆمەڵگەی تایبەت بە خۆیان درووست کردووەو پێکەوە دەژین و پێکرا یادی بۆنە کەلتوری و ئایینیەکانیان دەکەنەوە. ھەر چەندە بەشێکی زۆریان تێکەڵ بە کۆمەڵگەی ئەورووپی بوون لە ڕێگای ژن و ژنخوازیەوە. بۆیە لە کۆمەڵگە شارنشینەکانیش دەبینرێن، وە بەشداری کارایان ھەیە لە کایە دەوڵەتیەکاندا ھەر بۆیە بەپێی یاسا خاوەنی ماف و تایبەتمەندی خۆیانن لە خزمەت کردنیان لە دامودەزگاکانی کەنەدا.
فەتحی حومس
دوای سەرکەوتنێکی یەکلاکەرەوە لە جەنگی ئەجنەدەین، سوپای موسڵمانان دوای گەمارۆیەکی درێژخایەن لە ئەیلوولی ٦٣٤ی زایینی دیمەشقی داگیرکرد. سوپا بەردەوام بوو لە ڕێپێوانەکەیان بەرەو باکوور و لە کۆتایی ساڵی ٦٣٥ی زایینیدا ئەبوو عوبەیدەی کوڕی جەڕاح خالید کوڕی وەلیدی بە پاسەوانە بەرگریکارەکەوە نارد بۆ دەستپێکردنی گەمارۆدانی حومس و دواتر بە درێژایی جەستەی سەرەکی سوپاکە پەیوەندی پێوە کرد. بەرگریکارەکانی بیزەنتین لە حومس و چیناسرین لەگەڵ سوپای موسڵمانان ئاگربەستیان کرد. رێککەوتن کرا کە حومس بڕی ١٠ هەزار دینار بدات و ١٠٠ عەبا برۆکاد رادەست بکات و لە بەرامبەردا سوپای موسڵمانان بۆ ماوەی ساڵێک هێرش نەکاتە سەر حومس. بەڵام ئەگەر هەر هێزێکی ڕۆمانی بگاتە دەست بۆ بەهێزکردنی بەرگریکارەکانی حومس، ئەوا ئاگربەستەکە لەکاردەکەوێت. هەر کە ئاگربەستەکە واژۆ کرا، دەروازەکانی حومس کرانەوە و دواتر هاتووچۆی ئازادی موسڵمانان لە بازاڕەکانی حومسدا هاتە ژوورەوە و دەرەوە، ئەمەش ئابووری شارۆچکە گەورەکانی بیزەنتین پێشڕەوی کرد. بەرگریکارەکانی قیناسرینیش بە هەمان مەرج ئاگربەستی کرد. بەڵام پارێزگارەکانی حومس و چیناسرین بە هۆکاری گونجاو ئاگربەستەکەیان کرد. هەردووکیان هیوایان خواست کە بەرگریکارەکان لەلایەن ئیمپراتۆر هەرقل بەهێزتر بکرێت و هەر کە ئەوە ڕوویدا زەوتکردنی موسڵمانان ڕەت بکەنەوە. سوپای موسڵمانان هەڵیانکوتایە سەر زۆرێک لە شارەکانی باکوری سوریا، هەروەها شارۆچکە گەورەکانی عەرەثوسە، حەما، شەیزەر، ئاپامیە (کە ئەمڕۆ بە قەڵات ئەلمەدیق ناسراوە) و ئەلمەعارە (ئێستا مەعەڕەت نوعمان) هەڵیانکوتایە سەر. یەک بە یەک هەر شار و شارۆچکەیەک کە کەوتە دەست سوپای موسڵمانان بە ئارامی خۆیان ڕادەست کرد و ڕازی بوون لەسەر پێدانی جزیە.
دانیشتووە ڕەسەنەکانی کەنەدا
بەپێی سەرژمێری سالی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتوانی خۆماڵی یا ڕەسەنی کەنەدا ١٬٦٧٣٬٧٨٥ کەس بووە. ئەم ڕێژەیەش دەکاتە لە ٤٫٩٪ ی دانیشتوانی کەنەدا. لەم ژمارەیەشدا ٦٥٫٠٢٥ کەس لە ھۆزی ئەنوت بوو. ھەروەھا ٥٨٧٬٥٤٥ کەس لە ھۆزی مێتیس بوو. لە ٧٫٧٪ دانیشتووانی ڕەسەنی کەنەدا تەمەنیان لە خوار ١٤ سالیەوەیە. ئەم گەلە ڕەسەنانە حکوومەتی خۆجێی تایبەت بە خۆیانەوە ھەیە بۆ گرینگی دان بە زمانەوانی کەلتووری و ھونەرو میوزیک. ھەروەھا ڕۆژێکی تایبەت بە خۆیانەوە ھەیە کە ھەموو ساڵ یادی دەکەنەوە بە ناوی «ڕۆژی نەتەوە ڕەسەناکانی کەنەدا».
فەتحی حومس
ئەوە لە کاتێکدا بوو کە موسڵمانان لە شەیزەر بوون کە گوێیان لە گواستنەوەی هێزی بەهێزی بیزەنتین بوو بۆ چینەسرین و حومس. ئەمەش بە شێوەیەکی سروشتی بووە هۆی هەڵوەشاندنەوەی ئەو ئاگربەستەی کە شاری حومس دایمەزراندبوو. هاتنی زستان دڵنیایی زیاتری بە بەرگریکارەکانی بیزەنتین بەخشی لە سەرکەوتن. لە قەڵاکانیاندا باشتر لە سەرما دەپارێزرێن لە چاو عەرەبە موسڵمانەکان کە بە سەرمایەکی توند ڕاهاتوون و تەنها چادرەکانیان بۆ ئەوەی پەنایان پێبدات بەهۆی زستانی سوریاوە ئازارێکی زۆریان دەچێژت. هەرقل بۆ هاربییس، حاكمی سه‌ربازی حومس نوسیویه‌تی: "خۆراكی ئه‌م خه‌ڵكه‌ گۆشتی حوشتره‌ و خواردنه‌وه‌یان شیره‌كه‌ییه‌، به‌رگه‌ی سه‌رما ناگرن. له‌ هه‌موو ڕۆژێكی سه‌رمادا شه‌ڕیان لەگەڵ بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی هیچیان نه‌مێنێته‌وه‌ تا بەهار".
دانیشتووە ڕەسەنەکانی کەنەدا
وشەڕەتناسی
لە بڕگەی سی-پێنج لە یاسای بنچینەیی دەستوری سالی ١٩٨٢، "خەلکە ڕەسەنەکانی کەنەدا ئەمانە لە خۆ دەگرێت نەتەوە یەکەمینەکان و ئنوت لەگەڵ مێتیس. لە کەنەدا وەک زاراوەکی یاسایی بە ھەموو ئەو خەلکانەی پێش ھاتنی ئەوروپاییەکان لە کەنەدا نێشتەجێ بوون دەوترێت (ھاوڵاتیە ڕەسەنەکان).
فەتحی حومس
سەرچاوەکان
پۆل:٦٣٥ پۆل:٦٣٦
دانیشتووە ڕەسەنەکانی کەنەدا
تیرە ھۆزەکان
تیرە نەتەوە یەکەمینەکان لە نێوان ساڵانی ٥٠٠ پێش زایین بۆ ١٠٠٠ زایینی لەسەرانسەری کەنەدا بڵاو بوونەتەوەو نیشتەجێ بوون. ھەر یێل لە تیرەکان خاوەنی کەلتوورو نەریتی تایبەت بە خۆیان بوون. لە بەشی باکووری خۆراوای کەنەدا تیرەکانی ئەسەپاسکان، سلاڤەی، دۆگرب، توتکۆن، لەگەڵ تلینگت. وە بە درێژایی کەناراوەکانی زەریای ھێمن تیرەی تسیمیشیان، ھایدا، سالیش، کواکویت، ھەیلتسوک، نووتکا، سینکاو لەگەڵ گیتسان بڵاو ببوونەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی کەنەدی پۆل:مێژووی کەنەدا
ئای سی دی
کۆدە جێگیرەکانی نێونەتەوەییی بۆ دەست نیشانکردنی نەخۆشی و کێشە پەیوەندیدارەکان بە تەندروستی ھەروەھا بە (ئای سی دی) ناسراوە پێرستی چەن کۆدێکە بۆ دیاریکردنی نەۆشخییەکان و کێشەکانی پەیوەندیدار بە تەندروستی، کە کۆدێکی تایبەت و بێ ھاوتای بۆ ھەر حاڵەتێک دیاریدەکرێت
ئای سی دی لەلایەن ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی بڵاوکراوەتەوە یەکێک لە ئامانجەکانی ئای سی دی بریتیە لەوەی ئەوە دڵنیا بکاتەوە کەوا دکتۆرە جیاوازەکان لە وڵاتە جیاوازەکان ھەمان چارەسەری دروست بەکاردەبەن بۆ نەخۆشەکانیان کە ئەوەش کار ئاسانی دەکات بۆ ئەوەی ئەوە بزانین کەوا چۆن نەخۆشییەک کار لە وڵاتێک بۆ وڵاتێکی تر دەکات و جیاوازیەکەی بزانرێت
ئای سی دی چەندین جار گۆرانکاری و نوێکردنەوەی بەسەر ھاتووە، دواین وەشانی ئای سی دی بریتیە لە ئای سی دی یانزەئای سی دی-١١ لەلایەن ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی لەبەر دەگیرێتەوە بۆ بەکارھێنان لە سەرەتای دەستپێکی مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٢
ماڵپەرەکانی تر
پۆل:پۆلاندنی نێونەتەوەییی نەخۆشییەکان
ئازادی گەل بەرەو پێش دەبات
لە ئێستادا، تابلۆکە لە مۆزەخانەی لووڤر دانراوە بۆ بینین.
سەرچاوەکان
پۆل:تابلۆکانی ١٨٣٠
ئیسێکای چوارینە
ئیسێکای چوارینە یان ئیسێکای کوارتێت (، بە رۆماجی: Isekai Karutetto) زنجیرە ئەنیمێیەکی ژاپۆنییە کە لەسەر شێوەی چیبی لە نێوان زنجیرە ڕۆمانە سووکەکانی کۆنۆسوبا و ئۆڤەرلۆرد و رێ: زێرۆ - دەسپێکردنی ژیان لە جیھانێکی تر و داستانی تانیا ھەڵگەڕاوەکەدایە، و ھەموویان لە لایەن کادۆکاوا دوانگۆ بڵاوکراوتەوە. وەرزی یەکەم لە ٢٠١٩دا پەخشکرا و وەرزی دووەمیش لە ٢٠٢٠ پەخشکرا، و کەسایەتی ھەڵسانەوەی پاڵەوانی قەڵغانی تێدابوو. وەرزی دووەم لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ بۆ یەکەم جار پەخشکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی پۆل:ئەنیمێ و مانگای کڕۆسئۆڤەر پۆل:ئەنیمێ و مانگای ئیسێکای پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە پۆل:فەنیمەیشن پۆل:کڕەنچیڕۆل پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٩ دەستیان پێکردووە
یاریگای پارکن
یاریگای پارکن یان پارکن (بە دانمارکی: Parken) گەورەترین یاریگایە لە وڵاتی دانمارک دەکەوێتە باکووری شاری کۆپنھاگن، لە ساڵی ١٩٩٠ دەست بە دروستکردنی کراوە و لە ساڵی ١٩٩٢ کراوەتەوە و لە ساڵی ٢٠٠١ و ٢٠٠٩ نوژەنکراوەتەوە. یاریگایەکە جێگای ٣٨٬٠٦٥ کەس دەبێتەوە. گرنگترین ئەو پاڵەوانییەتییەی کە لەوێ ئەنجام دراوە پاڵەوانییەتی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی دانمارک پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی دانمارک
مافەکانی مرۆڤ لە عێراقی سەددام حوسێن
ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ لە سەردەمی دەسەڵاتی سەرۆک کۆماری عێراق، سەددام حوسێن لە ساڵەکانی ١٩٧٩ تا ٢٠٠٣ بە سەردەمێکی ڕەش و خراپدا تێپەڕی، کە بە خراپترین دۆخی مافەکانی مرۆڤ ھەڵسەنگێنراوە.
سەددام حوسێن لەھەموو ڕوویەکەوە، دەسەڵاتەکانی بۆ سەرکوت کردن و لەناوبردنی نەیارەکانی بەکار ھێنا. ئەگەر چی عێراق لە جاڕنامەی جیھانیی مافەکانی مرۆڤی لە ساڵی ١٩٤٨ دا پەسەند کردبوو، بەڵام ڕژێمی سەددام حوسێن ئەوانەی ھەموو پشتگوێ خستبوو، چاپ و بڵاوکردنەوەی سێ لاپەڕەکەی جاڕنامەی جیھانیی مافەکانی مرۆڤ قەدەغەکرابوو، کە باسیان لە مافەکانی ئازادیی و سیاسی دەکرد. دەنگی ناڕەزایی ھاونیشتمانیانی کورد لە باکوور و شیعە مەزھەبەکان لە باشوور بە کوشتن و ھەڵواسین وەڵام دەدرایەوە. ژمارەی ئەوانەی سەددام حوسێن کوشتوونی و لەناوی بردوون لەسەردەمی دەسەڵاتیا تاکو ئەمڕۆ تەواو نەزانراوە، ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ بە ٢٥٠ ھەزار کەس خەمڵاندویەتی. کە زۆرینەی ئەم خەڵکانە لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان و ئەنفال و کیمیاوی بارانی ھەڵەبجە و ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ دا بوون.
ئەنفالەکان
"بابەتی سەرەکی: ئەنفال"
ئەنفال یان جینۆسایدی ئەنفال بە کۆمەڵ کوژیی کوردانی باشووری کوردستان دەڵێن کە لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراق بە سەرۆکایەتیی سەددام حوسێن لەژێر ناوی کەمپەینی ئەنفال، ئەنجام درا. لە کۆمەڵ کوژییەکە ٥٠٬٠٠٠ بۆ ١٨٢٬٠٠٠ کەس کوژران. عەلی حەسەن ئەلمەجید سەرکردەی ئەم کەمپەینە بوو، کە لە کۆتاییی شەڕی ئێران و عێراق ئەنجام درا. وڵاتانی سوێد، نەرویژ، و بریتانیا بەشێوەیەکی ڕەسمی کۆمەڵ کوژیی ئەنفالیان بە جینۆساید داناوە. لە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ پەرلەمانی سوێد بڕیاری لەسەر ناساندنی ئەم جینۆسایدە دا. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٣ خانەی عەوامی بەریتانیا (British House of Commons) بەشێوەیەکی یاسایی جینۆسایدی ئەنفالی ناساند. بکەری ئەم تاوانە، عەلی حەسەن ئەلمەجید لە پاش دادگاییکردنی لە سێدارە دراوە. شوێنەواری ئەم کارە ناڕەوایە تاکو ئەمڕۆ لەسەر هزر و بیری خەڵکی ئەو ناوچانەدا ماوەتەوە. بە درێژایی ئەو چەند ساڵەی کە دوای ئەم کارە سەددام حوسێن لە دەسەڵاتدا بووە، نە نەتەوە یەکگرتووەکان و نە وڵاتانی مافپەروەر هیچ کردارێک و باسێکی ئەوتۆیان لەسەری نەدرکاندوە، کە ئەمە خودی مافەکانی مرۆڤ و واژۆی جاڕنامە جیهانییەکان دەخاتە ژێر پرس.
کیمیابارانی ھەڵەبجە
"بابەتی سەرەکی: کیمیابارانی ھەڵەبجە"کیمیابارانی ھەڵەبجە یان کۆمەڵ کوژیی ھەڵەبجە لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕوویدا لە کۆتایی ڕۆژەکانی جەنگی ئێران-عێراق، لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە کە شاری ھەڵەبجەی بە گازی کیمیایی کیمیاباران کرد، زیاد لە ٥٬٠٠٠ ھاووڵاتی کوردی بێتاوانی پێکھاتوو لە ژن و مناڵ و گەنج شەھیدکران و ١٠٬٠٠٠ کەسی تریش بریندارکران ئەمە جگە لە ونبوونی چەندەھا منداڵ. کیمیابارانکردنی بە گەورەترین تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی دادەنرێت بە گازی کیمیایی لە مێژووی مرۆڤایەتیدا.
کۆمەڵکوژی
سەددام حوسێن لە چەندین ڕووداوی جۆراوجۆردا کۆمەڵ کوژی ئەنجام داوە، لە ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ دا، دوای کۆتاییھاتنی جەنگی کەنداوی دووەم، سەدان ھاووڵاتی کورد لە ناوچە کوردنشینەکان و لە باکووری عێراق ھاووڵاتیانی ڕاپەڕیووی کۆمەڵ کوژ کرد، کە ھەندێکیان دوای لەناوبردنی ڕژێمەکی لە ساڵی ٢٠٠٣ دا لە گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا دۆزراونەتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:عێراق پۆل:یاساکانی عێراق پۆل:سیاسەتەکانی عێراق پۆل:مافەکانی مرۆڤ لە عێراق پۆل:سەددام حوسێن
ڕواندا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ڕواندا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
مۆڵان، ماوەت
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئارنۆ باباجیان
ئارنۆ ھاریتینۆڤیچ باباجانی (بە ئەرمەنی: Առնո Բաբաջանյան؛ بە ڕووسی: Арно Арутюнович Бабаджанян؛ ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٢١ - ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣)، ناسراو بە باباجانیان ، ئاوازدانەرێکی ئەرمەنی-سۆڤیەتی بوو. لە ساڵی ١٩٧١ وەک ھونەرمەندی گەلی یەکێتی سۆڤیەت ناسێندرا.
ژیاننامە
باباجانیان(باباجان لە ڕووسیا) لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٢١ لە شاری یەریڤان لە ئەرمەنیای سۆڤیەتی لەدایکبووە، لە تەمەنی ٥ ساڵیدا بەھرەی مۆسیقایی پێوە دیار بووە، دوای دوو ساڵ، لە ساڵی ١٩٢٨، باباجانیان چووە ناو پەیمانگای مۆسیقای میریی کۆمیتاس، لە یەریڤان. لە ساڵی ١٩٣٨ لە مۆسکۆ لەگەڵ ئاوازدانەری سۆڤیەتی ڤیساریۆن شێبالیەن، بەردەوامیدا بە خوێندن.
دواتر گەڕایەوە بۆ یەریڤان و لە ساڵی ١٩٥٠ تا ١٩٥٦ لە پەیمانگای مۆسیقا وانەبێژ بوو. لە ساڵی ١٩٥٢ سێ کاسیەتی پیانۆی بە زمانی F-sharp minor نووسی. بەخێرھاتنێکی گەرمی لێکرا و ستایشی زۆری کارەکانی لێکرا، و ھەر لە کاتی نمایشکردنەکانیدا وەک شاکارێک تەماشا دەکرا. دواتر بەگەشتی کۆنسێرتەکانی لە سەرانسەری یەکێتیی سۆڤیەت و ئەوروپا بەردەوامیدا. لە ساڵی ١٩٧١ وەک ھونەرمەندی گەلیی یەکێتیی سۆڤیەت ناسێندرا.
سەرچاوەکان
https://www.earsense.org/chamber-music/Arno-Babadjanian-Piano-Trio-in-f-sharp-minor/
https://www.allmusic.com/artist/arno-babadjanian-mn0002287531/biography
پۆل:گۆرانیبێژە ئەرمەنییەکان پۆل:مۆسیقای ئەرمەنی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١ پۆل:مردووانی ١٩٨٣ پۆل:هونەرمەندانی ئەرمینیا پۆل:هونەرمەندانی سۆڤیەت پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:پیانۆژەنە کلاسیکەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ستالین
جۆرج، دەبلیو، جۆنسن (گۆرانیبێژ)
جۆرج واشنتن جۆنسن (لەدایکبووی تشرینی یەکەمی ١٨٤٦ تا ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩١٤) میوزیکژەن و گۆرانیبێژێکی ئەمریکی بوو، و یەکەم ئەفریقی ئەمریکی بووە کە ببێتە ئەستێرەی فۆنۆگراف
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٦ پۆل:مردووانی ١٩١٤
زانکۆی شاندۆنگ
زانکۆی شاندۆنگ (چینی سادەکراو:山东大学، چینی دێرین:山東大學;خوێندنەوە: شاندۆنگ داسوێ) زانکۆییەکی لێکۆلینەوەییە لە جینان، شاندۆنگ یەکێکە لە گەورەترین زانکۆکی چین بەپێی ژمارەی قوتابیانی (٥٧،٥٠٠ قوتابی لە ٢٠٠٩) وە بە ڕاستەوخۆیی لەلایەن حکوومەتەوە پشتگیری لێکراوە. لە چین زانکۆکە پلانی پڕۆژەی ٩٨٥ و پڕۆژەی ٢١١یە کە لەلایەن وەزارەتی پەروەردەی چینەوە دانی پێدانراوە. زانکۆی شاندۆنگ ئۆفەری بڕوانامەی ماستەر و دکتۆرا دەکات لە ھەموو بابەتە ئەکادیمییەکانی زانستە مرۆیییەکان، زانست و ئەندازیاری، ھەروەھا پزیشکی.
جێسیکا سترۆپ
جێسیکا سترۆپ (لە لەدایکبووە) ئەکتەر و کۆمیدیاوانێکی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە کاردەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:زیندووان
یاریگای فرانز پوشکاش
یاریگای فرانز پوشکاش (بە زمانی مەجاری: Puskás Aréna) گەورەترین یاریگایە لە وڵاتی ھەنگاریا دەکەوێتە ناوەراستی شاری بوداپێست، لە ساڵی ٢٠١٧ دەست بە دروستکردنی کراوە و لە ساڵی ٢٠١٩ کراوەتەوە. یاریگایەکە جێگای ٦٧،٢١٥ کەس دەبێتەوە. گرنگترین ئەو پاڵەوانییەتییەی کە لەوێ ئەنجام دراوە پاڵەوانییەتی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریگا وەرزشییەکانی مەجارستان پۆل:یاریگاکانی تۆپی پێی مەجارستان
کارڵ ویلھێلم ڕاینموت
کارڵ راینموت لە ٤ی نیسانی ١٨٩٢ لە شاری ھێیدڵبێرگلە دایک بووە، کارڵ زانایەکی فەلەکناسی ئەڵمانیە، ئەو زانایە نێزیکەی ٣٩٥  ھەسارەی گچکەی دیتیتەوە.
پیشەی زانستی
زانای ئەڵمانی کارڵ لە ساڵی ١٩١٢ ھەتا ١٩٥٧ کاری کردیە لە ڕوانگەی ھێیدڵبێرگ.
ناوبانگ و شانازی
ھەسارەی بچووکی سەرەکی پشتوێنی ١١١١ رینمۆتە کە لەلایەن خوودی زانای بەناوبانگ کارڵەوە دیتراوە لە ساڵی ١٩١٢، ھەروەھا ھەر بە ناوی خۆیشی کراوە.
دۆزینەوەکان
گرنگترین دۆزینەوەکانی زانای ئەڵمانی کارڵ ھەسارەکانی نێزیک زەوییە ئەویش گەڕەستێرۆچکەی ئەپۆڵۆ ١٨٦٢ە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گەردوون پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢ پۆل:مردووانی ١٩٧٩
بەڕێوەبەری جێبەجێکار
بەرێوەبەری جێبەجێکار (CEO) یەکێکە لە بەڕێوەبەرانی کۆمپانیاییەک بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی ڕێکخراوێک - بەتایبەتی دامەزراوەییەکی یاسایی وەکوو کۆمپانیا یان ڕێکخراوێکی قازانج نەویست.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ناونیشانەکانی فەرمانڕەوایەتی پۆل:پیشەکانی بەڕێوەبردن پۆل:بەشی پێداچوونەوە
ھاری پۆتەر (کەسایەتیی خەیاڵی)
ھاری جەیمس پۆتەر کارەکتەرێکی خەیاڵییە و کارەکتەری سەرەکییە لە زنجیرە کتێبەکانی جەی کەی ڕۆولینگ بەھەمان ناوەوە. زۆرینەی چیرۆکی کتێبەکان باسی حەوت ساڵی ژیانی ھاری ھەتیو ئەکات، کە لە یازدەیەمین ساڵیادی لەدایکبوونیدا، ئەزانێت کە جادووگەرە. بەم شێوەیە، لە قوتابخانەی ھۆگوارتس بۆ جادووگەری ئەخوێنێت بۆ فێربوونی جادوو لەژێر ڕابەری بەڕێوبەری میھرەبان ئەڵبەس دەمبڵدۆر و مامۆستاکانی دیکە لەگەڵ ھاوڕێ نزیکەکانی ڕۆن ویزڵی و ھێرماینی گرەینجەر. ھاری بۆی دەردەکەوێت کە بەناوبانگە لە کۆمەڵگە جادوویییەکەی ڕۆمانەکە، و چارەنووسی بە لۆرد ڤۆڵدمۆرتەوە بەستراوەتەوە – جادووگەری ڕەشی ترسێنەری ناسراو و بکوژی دایک و باوکی، لیلی و جەیمس. زنجیرە فیلم و کتێبەکە باسی ناڕەحەتییەکانی ھاری ئەکات لە خۆگونجاندنی لەگەڵ جیھانی جادووگەری و بەزاندنی ڤۆڵدمۆرت. ھاری بە نیشانەیەکی گەورەی دونیای خەیاڵ دانراوە و لەلایەن زۆرینەی ڕەخنەگران، خوێنەران، و ھەوادارن بەیەکێک لە باشترین کارەکتەرەکانی ئەدەب و فیلم دانراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەفسەرانی پۆلیسی خەیاڵی پۆل:ئینگلیزە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم
ڕۆز کریستیانە ڕاپۆندا
ڕۆز کریستیانە ڕاپۆندا (Rose Christiane Raponda؛ لە دایکبووی ١٩٦٤) کەسایەتی سیاسەتوانی گابۆنییە، ئەو لەوەتەی ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ بووەتە سەرۆک وەزیرانی گابۆن، بەمەش بووەتە یەکەم سەرۆک وەزیراننی وڵاتەکەی. بەر لەوەش لە ماوەی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ تاوەکوو ١٢ی شووباتی ٢٠١٩ لە پۆستی سەرۆکی شارەوانی لیبرێڤیل بوو.
ژیان
ڕۆز کریستیانە ڕاپۆندا لە ساڵی ١٩٦٤ لە شاری لیبرێڤیل لە دایکبووە. ئەو سەر بە گرووپی ڕەگەزی مپۆنگوییە. ئەو بڕواننامەی لە ئابووری و دارایی گشتی بەدەستهێناوە لە پەیماننگای ئابوور و دارایی لە گابۆن.
ئەو لە ماوەی ١٢ی شووباتی ٢٠١٩ تاوەکوو ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ بووەتە وەزیری بەرگری گابۆن. ئەو لە ساڵانی ٢٠١٢ بۆ ٢٠١٤ لە پلەی وەزیری ئابووری و دارایی گابۆن بووە. لە ساڵانی ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٩، سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی گابۆنی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم
کودورو
وێنۆک| کودوروی بابلی کۆتایی سەردەمی کاسیت لە نزیک بەغدا لەلایەن ڕووەکناس ئەندرێ میشۆی فەرەنسی دۆزرایەوە
کودورو زاراوەیەکی کاسیە لە بنەڕەتدا بەکاردێت لۆ وەسفکردن و دانانی سنوورێک، کودورو جۆرێک بوو لە بەڵگەنامەی بەرد کە وەک بەردی سنوور و وەک تۆمارێک لە بەخشینی زەوی بە کەسێک کە زەویەکە وەردەگرێت لەلایەن کاسیتەکان و دواتر خانەدانەکانی بابلی کۆن لە نێوان سەدەی ١٦ و حەوتەمی پێش زایین بەکاردەهێنرا ، کودورۆی ڕەسەن بە شێوەیەکی گشتی لە پەرستگایەکدا هەڵدەگیرێت لە کاتێکدا ئەو کەسەی زەویەکەی پێدەدرا کۆپییەکی گڵینی پێدەدرا بۆ ئەوەی بەکاریبهێنێت بۆ پشتڕاستکردنەوەی خاوەندارێتی یاسایی.
ناوەڕۆک
لە کاتێکدا زۆربەی بەخشینی زەوییە تۆمارکراوەکانی کودورو هەندێکیان خزمەت بە مەبەستی تر دەکەن، لۆ نمونە دوو کودوروسی نەبوخودنەسری یەکەم (١١٢١-١١٠٠ پێش زایین) سەرکەوتنی بەسەر ئیلامییەکان و وەرگرتنەوەی پەیکەری کولتوری مەردوک، خوداوەندی شارەکەی بابل تۆمار دەکات کە ساڵانێک پێشتر لەلایەن ئەوانەوە گیرابوو، نموونەیەکی دیکە لە سەردەمی نابو-ئەپلا-ئیدینا (٨٨٦-٨٥٣ پێش زایین) یادی چاکبوونەوەی خوداوەندی شار-سیپار شەماش دەکاتەوە کە لە نزیکەی ساڵی ١١٠٠ پێش زایین لەدەستچوو کاتێک سوتییەکان چەندین ناوەندی کولتیان لە بابلدا گرت، ئەمەش جێگەی دیسکێکی گرتەوە کە لەلایەن فەرمانڕەوا سیمبار-شیپاک (١٠٢١-١٠٠٤ پێش زایین)ەوە وەک وەستانێک دانرابوو، کودوروەکانی تر کەیسە یاساییەکان تۆمار دەکەن.
کودورو بە دوو مەبەستی بەکارهێنراوە لەو سەردەمە:
نموونەی کودوروس
وێنۆک| کودوروی ئەداد-ئەتیر
سەرچاوە
پۆل:مێژوو پۆل:کاسییەکان پۆل:کودورو پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق
نێکۆلاس شۆپان
نێکۆلاس شۆپان (؛ ١٥ی ئازاری ١٧٧١—٣ی ئایاری ١٨٤٤) مامۆستایەکی زمانی فەڕەنسی بوو لە ناوچە پڕوسیاییەکان و باوکی فرێدریک شۆپان بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧١ پۆل:مردووانی ١٨٤٤ پۆل:خێزانی شۆپان
قوتابخانەی نۆرویچ بۆ نیگارکێشان
وێنۆک|نەخشەی نۆرویچ ١٧٨١ قوتابخانەی نۆرویچ بۆ نیگارکێشان یەکەم بزووتنەوەی ھونەری هەرێمی بوو کە لە بەریتانیا دامەزرا، لە سەرەتای سەدەی نۆزدەھەمدا چالاک بوو. ھونەرمەندانی قوتابخانەکە ئیلھامیان لە ژینگەی سروشتی دیمەنی نۆرفۆلک وەرگرتووە و ھەندێک کاریگەرییان قەرزاری کارەکانی نیگارکێشانی دیمەنی سەردەمی زێڕینی ھۆڵەندی وەک ھۆبێما و ڕوویسدایل بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی نۆرفۆلک
بوروندی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
بوروندی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
Burundi at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
خواجەوەند (شار)
خواجەوەند یان خاجەوەند ( خۆجاڤەند، مارتوونی)، شارێک لە پارێزگای مارتوونی لە کۆماری ئارتساخ و ھەروەھا لە شارستانی خواجەوەندی کۆماری ئازەربایجانە. بەپێی مەزەندەی دانیشتووانی ساڵی ٢٠١٥ دانیشتووانی ئەم شارە ٥٬٧٠٠ کەسە.
عەبدولموتەڵیب کوڕی ھاشم
عەبدولموتەڵیب کوڕی ھاشم عەبدولموتەڵیب کوڕی ھاشم کوڕی عەبدولمەنناف کوڕی قوسەی باپیری پێغەمبەری خوا محەممەد و باوکی عەبدوڵا و ئەبو تاڵیب و حەمزەیە
نەژاد
عەبدولموتەڵیب کوڕی ھاشمی کوڕی عەبدولمەننافی کوڕی قوسەیی کوڕی کیلابی کوڕی مڕەی کوڕی کەعبی کوڕی لوئەیی کوڕی غالیبی کوڕی فەھری کوڕی مالیکی کوڕی نەزڕی کوڕی کینانەی کوڕی خەزیمەی کوڕی مدرکەی کوڕی ئلیاسی کوڕی مزڕی کوڕی نزاری کوڕی موعدی کوڕی عەدنان.
قوتب منار
وێنۆک|قوتب منار لە دێلھی قوتب منار یان منارەی قوتب یەکێکە لەتەلارەکانی قوتب کۆمپلێکس. قوتب منار یەکێکە لە شوێنەوەرارە جیھانییەکانی ڕێکخراوی یوونێسکۆ کە دەکەوێتە ناوچەی مێراولی، شاری دێلھی لە ھیندستان. بەرزی قوتب منار ٧٢ مەترە (یان؛ ٢٣٩٫٥ پێ). قوتب مینار لە پێنج چین پێکدێت. لەناوەوەیدا ٣٧٩ پەیژەی تێدایە. دیزاین و بیرۆکەی منارەکە لە منارەی جام ھاتووە کەدەکەوێتە ڕۆژاوای ئەفغانستانو خودی قوتب مناریش بووە ئیلھامێک بۆ دروستکردنی منارەی دیکە لەھیندستان لەوانە چاند منار و مینی قوتب منار (قوتب مناری بچووک).
دروستکردن
قوتبەدین ئەبیک کە دامەزرێنەری سەڵتەنەی دێلھی بوو، لە ساڵی ١١٩٢ دەستیکرد بە دروستکردنی چینی یەکەمی قوتب منار. دواتر کوڕە جێنشینەکەی ئەبیک کەناوی شەمسەددین ئلتوتمیشبوو بەردەوامی دا لەبنیاتنانی منارەکە و ئەویش توانی سێ چینی دیکە بۆمنارەکە دروستبکا لە ساڵی ١٣٦٩. دواتر بەھۆی برووسکەیەکەوە منارەکە زیانی پێکەوتووە و فەریووز شا توغلق دەستیکرد بەنۆژەنکردنەوەی وەھەروەھا چینێکی دیکەی بۆ زیادکرد. شێر شا سووری ئەویش دەروازەی چوونەژوورەوەی بۆ قوتب منار دروستکردووە.
میراوا، ماوەت
میراوا گوندێکە، کەوتووەتە قەزای ماوەت، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
میراوا لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەراو (ڕوونکردنەوە) و لە باشوور لەگەڵ گوندی کوڕەداوێی گەورە و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی دارەبەن (ڕوونکردنەوە) و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چنارە (ڕوونکردنەوە).
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر
ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر یەکێکە لە شەش ناحیەی قەزای پشدەر لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارۆچکەی قەڵادزێیە. ژمارەی دانیشتووانی ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر لە ساڵی ٢٠٢٠دا (٨٩٬٠٠٢)کەسە.
ڕواندا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ڕواندا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر
لەگەڵ دروستبوونی قەزای پشدەر لە ساڵی ١٨٥١دا لە کارگێڕی دەوڵەتی عوسمانیدا یەکەی ناحیە بوونی نەبوو، پاش چاکسازییەکانی (مەدحەت پاشا) یەکەی ناحیە بۆ یەکە کارگێڕییەکان زیاد بوو، بە پێی یەکە کارگێڕییەکان ناوەندی قەزا دەبێتە ناحیەی ناوەند و ناوی قەزاکە ھەڵدەگرێت و لێرەدا ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر دێتە کایەوە.
ڕواندا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر
قەزای پشدەر سەرەتا سەر بە سنجاقی سلێمانی بوو دواتر خرایە سەر سنجاقی ڕەواندز، لە ساڵی ١٨٧٣دا قەزای پشدەر بچووک کرایەوە و خرایە سەر قەزای مەرگە لە لیوای سلێمانی، دواتر لە ساڵی ١٩٠٧دا قەزای مەرگە ناوی گۆردراو بوو بە (المعمورة الحمیدیة) و ناوەندەکەی لە گوندی مەرگەوە گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی قەڵادزێ. لە ساڵی ١٩١٨دا بووە بە ناحیە و خرایە سەر قەزای شارباژێڕ، وە لە ساڵی ١٩٣٦دا بووەوە بە قەزا و ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر درووستبووەوە.
ناو
چەند بۆچوونێک ھەیە لەسەر ناوی پشدەر:
جوگرافیا
ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر ھاوسنوورە لەگەڵ؛
ڕووبەر
ڕووبەری ئەم ناحیەیە (١٥٣کم٢)یە لە (٠٫٧٥٪) پارێزگای سلێمانی پێکدەھێنێت و (١٠٫٨٦٪) قەزای پشدەر پێکدەھێنێت.
دانیشتوان
تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە کوردن، بە پێی پێشبینی دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٠ دانیشتوانی ئەم ناحیەیە (٨٩،٠٠٢)کەسە.
مێژوو
مێژووی ناحیەی ناوەند لەگەڵ مێژووی قەزاکەیەتی بەھۆی ئەوەی ھەمان ناوەندیان ھەیە.
سەردەمی عوسمانی
لە ساڵی ١٨٥١دا کە عوسمانییەکان میرنشینی بابانیان ڕووخاند دەسەڵاتیان گرت بەسەر تەواوی باشووری کوردستاندا سەرەتا لە ڕووی کارگێڕییەوە لە ویلایەت و سنجاق و قەزا و گوند پێکھاتبوو، دواتر لە دابەشی کارگێڕییەکاندا یەکەی ناحیە ھاتە کایەوە.
* لەنێوان ساڵانی(١٨٧٣-١٩١٨)دا
لەم قۆناغەدا چەندین گۆڕانکاری سازدرا، لەوانە لیواکانی دەوڵەتی عێراقی ئێستا کەمکرایەوە بۆ (٨)سنجاغ-لیوا، لیواکانی کەش کران بە قەزا و بەشێکی زۆری قەزاکانیش کرانە ناحیە. یەکە کارگێڕییەکانی باشووری کوردستان دەکەونە سنووری سنجاغەکانی(مووسڵ و شارەزوور و بەغدا). تا پێکھێنانی ویلایەتی مووسڵ لە ساڵی(١٢٩٦ک-١٨٧٩ز)دا ھەموو سنجاغەکانی سەرەوە سەر بە ویلایەتی بەغدا بوون و دوای ئەو بەروارە ھەردوو لیوای سلێمانی و شارەزوور خرایە سەر ویلایەتی مووسڵ.
وێنۆک|450px|ناوەڕاست|نەخشەی سنجاغی(پارێزگا) سلێمانی لە ساڵی ١٨٧٥دا وێنۆک|ناوەڕاست|450px|نەخشەی سنجاغی(پارێزگا) سلێمانی لە ساڵی ١٨٩٤دا لە ساڵی ١٩٠٧دا قەزای مەرگە ناوی گۆڕا بە (قەزای معمورة الحمیدیة) بە ناوی سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم و ناوەندەکەی لە گوندی مەرگەوە گواسترایەوە بۆ شارۆچکەی قەڵادزێ، پاش لابردنی سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم لە ساڵی ١٩٠٨دا لە دەسەڵات ناوی قەزاکە بووە قەزای مەعمورة. لەم مێژووەوە ئیتر ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر ھاتە کایەوە. وێنۆک|450px|ناوەڕاست|نەخشەی سنجاغی(پارێزگا) سلێمانی لە ساڵی ١٩١٢دا
لە سەردەمی ئینگلیز و پاشایەتییدا(١٩١٨ - ١٩٥٨)
لەدوای نەمانی دەسەڵاتی عوسمانیەکان و دەستپێکردنی سەردەمێکی نوێ، بۆ چەند ساڵێک ئیدارەی لیوای سلێمانی ڕاستەوخۆ لە ژێر ھەژموونی ئینگلیزدا بوو، بە پێچەوانەی لیواکانی تر کە سەر بە بەغدا بوون، بەڵام دوای واژۆکردنی پڕۆتۆکۆلێک لە نێوان بەریتانیا و عێراقدا، ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لە (١١/تەممووزی/١٩٢٣)دا بڕیاری لکاندنی سلێمانی بە عێراقەوە درا، ئەم بڕیارەش لە ساڵی دوایدا جێبەجێکرا بە ناردنی(٥) ئەندام وەکو نوێنەری لیواکە لە ئەنجوومەنی دامەزراندنی عێراقدا(المجلیس التأسیس العراقی)، دواتر لە کاتی لێکۆڵینەوەی تایبەت بە ناکۆکی نیوان عێراق - تورکیا لە سەر دواڕۆژی ویلایەتی مووسڵ، کۆمەڵەی گەلان لە شوباتی ١٩٢٥ز دا لیژنەی خۆی ڕەوانەی ئەم ویلایەتە کرد، بە کۆتایی ھاتنی ئەم کێشەیە ئیتر سلێمانی بووە بەشێک لە دەوڵەتی عێراق، ئەم سەردەمەش دابەشی سێ قۆناغ دەکرێت.
* لە نێوان ساڵانی(١٩١٨ - ١٩٣٦)دا
بەم شێوەیە لیوای سلێمانی لە سییەکاندا لە(٣)قەزا و (١١) ناحیە پێکھاتبوو. وێنۆک|ناوەڕاست|450px|نەخشەی کارگێڕی لیوای سلێمانی لە ساڵی ١٩٣٦دا
* لە نێوان ساڵانی(١٩٣٦ - ١٩٤٧)دا
حکومەت لەم قۆناغەدا سەرلەنوێ (قەزای پشدەر)ی ھێنایە کایەوە بە دابڕانی لە قەزای شارباژێڕ، لەم بەروارەوە جارێکیتر ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر دروست بووەوە. بەم شێوەیە لیوای سلێمانی لە (٤)قەزا و (١٠) ناحیە پێکھاتبوو. وێنۆک|ناوەڕاست|450px|نەخشەی پارێزگای سلێمانی لە ساڵی ١٩٤٧دا
* لە نێوان ساڵان(١٩٤٧ - ١٩٥٨)
لەم ماوەیەدا قەزای پشدەر وەک خۆی مایەوە و ھیچ گۆڕانکارییەکی بەسەردا نەھات. لە ھەردوو (ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر و ناحیەی بنگرد) پێکھاتبوو. 450px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی قەزای پشدەر لە ساڵی ۱۹٤۷دا
لە سەردەمی کۆماریدا (١٩٥٨ - ١٩٩٠)دا
ئەم سەردەمە بە نەمانی دەسەڵاتی پادشایی و دەستپێکردنی سەردەمێکی نوێیە، ئەم سەردەمە پڕە لە گۆڕانکاری سیاسی، حکومی عەبدولکەریم قاسم (٥) ساڵ، نەتەوە پەرستەکان بە سەرکردایەتی عەبدولسەلام عارف، دواتر براکەی عەبدولڕەحمان عارف (٥) ساڵ، دەسەڵاتی بەعسییەکان لە دوو قۆناغدا، ئەحمەد حەسەن بەکر (١٩٦٨ - ١٩٧٩) و سەددام حوسێن (١٩٧٩ - ٢٠٠٣)، دەسەڵاتی سەددام لەسەر ئەم پارێزگایە تا ساڵی ١٩٩١ بوو. کاریگەری ئەم فرە دەسەڵاتە و دەستتێوەردانی وڵاتانی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی لە سیاسەتی عێراق، لەسەر گۆڕاکارییە کارگێڕییەکان بە زەقی دەردەکەوێت، زۆربەی زۆری ئەو گۆڕانکارییانە سیاسی بوو، ئامانجی لە ناوبردنی بزوتنەوەی سیاسی کوردستان بوو، وە گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچە ستراتیژییەکان بوو، بەتایبەت ئەانەی دەوڵەمەند بوون بە سامانە سروشتییەکان. ئەم سەردەمە دابەشی پێنج قۆناغ دەکرێت.
* لە نێوان ساڵانی(١٩٥٨-١٩٦٥)
لەم ماوەیەدا قەزای پشدەر وەک خۆی مایەوە و ھیچ گۆڕانکارییەکی بەسەردا نەھات. لە ھەردوو ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر و ناحیەی مەرگە پێکھاتبوو.
* لە نێوان ساڵانی(١٩٦٥ - ١٩٧٧)
لەم ماوەیەدا قەزای پشدەر پێکھاتبوو لە سێ ناحیە(ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر، ناحیەی ناودەشت و ناحیەی ھێرۆ). وێنۆک|ناوەڕاست|450px| نەخشەی کەرتەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر لە ساڵی ۱۹۷۲دا 400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی قەزای پشدەر لە ساڵی ۱۹۷۲دا
* لە نێوان ساڵانی(١٩٧٧ - ١٩٨٦)دا
ھەڵوەشاندنەوەی ناحیەی ھێرۆ و لکاندنی ھەموو کەرتەکانی بە ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەرەوە بە پێی فەرمانی کۆماری ژمارە(٥٠٣) لە ٣\١٠\١٩٧٩دا. 400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی قەزای پشدەر لە ساڵی ۱۹۷۹دا
* لە نێوان ساڵانی(١٩٨٨ - ١٩٩٠)دا
دوای وەستاندنی شەڕی ئێران و عێراق لە (٨-٨-١٩٨٨) ڕژێمەکەی (سەددام) لە (٢٠-٦-١٩٨٩)وە دەستی کرد بە ڕاگواستنی شاری قەڵادزێ و تەواوی قەزای پشدەر بۆ ئۆردوگاکانی خۆرئاوای ھەولێر(ئۆردوگای خەبات) و خۆرئاوای سلێمانی(ئۆردوگای بازیان) کەوا دوای چۆڵکردنی شارەکە و ناوچەکە لە ھاوڵاتیان بە بەکارھێنانی ماددەی (TNT) سەرجەم خانووبەرە و قوتابخانەو مزگەوتەکانی شارو ناوچەکە تەقێنرانەوە و خاپورکران و ناوچەکەش بە (ارض الحرام ویا محرمة واتە: خاکی حەرام و قەدەغەکراو) دانرا.
* لە ماوەی ساڵانی(١٩٩١ - ١٩٩٢)دا:
لەم ماوەیەدا پارێزگای سلێمانی و پارێزگای ھەولێر و پارێزگای دھۆک لە لایەن بەرەی کوردستانیەوە بە ڕێوەدەبرا، کە لەسەر ھەمان سیستەمی یەکە کارگێڕییەکانی ساڵی ١٩٨٩ بەڕیوەدەبرا، لەبەرئەوەی گوندەکان تازە ئاوەدان دەکرانەوە، ھەروەھا لەڕووی کارگێڕییەوە ھەرێمی کوردستان دروست نەببوو تاوەکو لەساڵی ١٩٩٢ پەرلەمانی کوردستان پێکھێنرا. ئینجا یەکە کارگێڕییەکان دروستکرانەوە.
کارگێڕی
ئەم ناحیەی لە ٤٥ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
سولەکان
سولەکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سولەکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێی ڕەمەزان و لە باشوور لەگەڵ گوندی دارەڕەش و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەدان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆماو، تانجەرۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڤیکتوار تۆمیگا داگبێ
ڤیکتوار تۆمیگا داگبێ (Victoire Tomegah Dogbé؛ لە دایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی تۆگۆیە، ئەو لەوەتەی ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ بووەتە سەرۆک وەزیرانی تۆگۆ، ئەو یەکەم ژنە لە وڵاتەکەی ئەو پۆستە وەربگرێت.
بەر لەوەی بێتە سەرۆک وەزیران، ئەوا لە ساڵی ٢٠٠٨ وەزیری گەشەپێدانی کۆمەڵ، لاوان و کار بوو. ڤیکتوار تۆمیگا داگبێ لە ساڵی ١٩٨٢، ماستەری لە ئابووری و بەڕێوەبردن بەدەست هێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩
ھۆڵی شارەوانی ھامبورگ
ھۆڵی شارەوانی ھامبۆرگ (بە ئەڵمانی: Hamburger Rathaus) شوێنی حکوومەتی ناوخۆیی شاری ئازاد و ھانزیای ھامبۆرگ لە ئەڵمانیایە. کورسی حکوومەتی ھامبۆرگ و بەو پێیەش کورسی یەکێک لە ١٦ پەرلەمانی ویلایەتی ئەڵمانیایە. ڕاتاوس دەکەوێتە گەڕەکی ئاڵتستاد لە ناوەندی شار و لە گۆڕەپانی ڕاتاوسمارک و نزیک دەریاچەی بینێناڵستەر و وێستگەی ناوەندی. ھۆڵی شارەکە لە ساڵی ١٨٨٦ تا ١٨٩٧ دروست کراوە تا ئێستاش ئەرکە حکومییە ڕەسەنەکانی خۆی لەگەڵ نووسینگەی یەکەمین سەرۆکی شارەوانی ھامبۆرگ و ژوورەکانی کۆبوونەوە بۆ پەرلەمان و ئەنجومەنی پیران (دەسەڵاتی جێبەجێکردنی شارەکە) لەخۆدەگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ھامبورگ
پۆڵ ھامفریز (فەیلەسووف)
پۆڵ ھامفریز (١٩٥٠–٢٠٢٢) مامۆستای فەلسەفەی بەریتانی بووە لە زانکۆی ڤێرجینیا، پسپۆڕی فەلسەفەی زانست و میتافیزیک و زانستناسی بووە. بەرژەوەندییەکانی بریتی بوون لە میتافیزیک و زانستناسی سەرھەڵدان و زانستی حیساباتی و ئەزموونگەرایی و ڕیالیزم. ھامفریز لە قوتابخانەی ئیلینگ گرامەری لە لەندەن خوێندوویەتی و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی ساسێکس بەدەستھێناوە و دواتر چووە زانکۆی ستانفۆرد و لەوێ دکتۆرای وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٧٦. لە ساڵی ١٩٧٨ پەیوەندی بە فاکەڵتی زانکۆی ڤێرجینیا کردووە، لەوێشدا بەردەوامی ژیانی پیشەیی خۆی بەسەر بردووە (جگە لە سەردانیکردنی کاتەکانی لە زانکۆی ئەریزۆنا، زانکۆی ستانفۆرد، زانکۆی پیتسبورگ و ئەوانی تر)، بەرزبووەتەوە بۆ پلەی «پڕۆفیسۆری فەلسەفەی کۆمۆنوێڵس». کەسێکی بەرچاو بوو لە فەلسەفەی تایبەتمەندییە سەرھەڵداوەکان، ھەروەھا بوارەکانی دیکەی فەلسەفەی زانست و فەلسەفەی ئەگەرەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:فەیلەسووفانی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠
ئارام قادر
ئارام قادر (ناوی تەواو: ئەییووب نیعمەت قادر) (لەدایکبووی ١٩٦٥ لە گەچێنە، ھەورامان) نووسەر و سیاسەتوانێکی کوردی باشووری کورستانە.
ژیانی سیاسی
ئارام قادر زیاتر لە ٢٨ ساڵ بەرپرسی باڵا بووە لە حیزبە ئیسلامییە سیاسییەکانی باشووری کوردستان. یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی ڕەوتی ئیسلامیی سیاسی.
لە خولی سێیەمی پەرلەمانی کوردستان لە ٢٠٠٩ تا ٢٠١٣ سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان بووە. لە بزووتنەوەی یەکبوونی ئیسلامی بەرپرسی مەکتەبی ڕێکخستن بووە. لە حیزبی کۆمەڵی ئیسلامی ئەندامی مەکتەبی سیاسی و بەرپرسی مەکتەبی ڕێکخستن بووە. یەکێک بووە لە دەستەی دامەزرێنەری ھاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەری. پاش دەستبەردانی بەرھەم ساڵح لە حیزبەکەی، ئارام قادر بوو بە سەرۆکی ھاوپەیمانیی نیشتمانی.
چالاکیی مرۆیی و ڕۆشنبیری
ئارام قادر چەند ڕێکخراوەیەکی ناحکوومی دامەزراندووە لە بوارەکانی پێگەیاندنی گەنجانی سەرکردە و پەرەپێدانی تواناکانیان بۆ بیری ڕۆشنبیری و خێرخوازی. وەک تۆڕی لیدەر بۆ پێگەیاندنی سەرکردە و پەیمانگای کوردی بۆ گفتوگۆ.
نووسەر و ڕۆژنامەنووسە، زیاتر لە ٢٥ کتێبی نووسیوە و وەری گێڕاونەتە سەر زمانی کوردی. لە گۆڤار و ڕۆژنامەکانی ھەرێمی کوردستان و دەرەوە وتارەکانی بڵاوکراونەتەوە.
بەستەر دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە
یۆشیتۆ سێنگۆکو
یۆشیتۆ سێنگۆکو سیاسەتمەدارێکی ژاپۆنییە لە ئەنجومەنی نوێنەران (ئەنجومەنی یاسادانانی نەتەوەیی) وەک ئەندامی پارتی دیموکراتی ژاپۆن خزمەت دەکات، لە پارێزگای تۆکوشیما لە دایک بووە. لە ساڵی ١٩٩٠ بۆ یەکەم جار بە ئەندامی پارتی سۆسیالیستی ژاپۆن ھەڵبژێردرا. ھاوپەیمانی سەرۆک وەزیران ناوتۆ کان بوو. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠ تا کانوونی دووەمی ٢٠١١ وەزیری داد بوو. لە مانگی ئازاری ٢٠١١ سەرۆک وەزیران یۆشیتۆیی وەک جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران دەستنیشان کرد، یۆشیتۆ تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ لە شاری تۆکیۆ لە تەمەنی ٧٢ ساڵیدا بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان پۆل:مردووانی ٢٠١٨ پۆل:وەزیرەکانی حکوومەتی ژاپۆن پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆکیۆ پۆل:ئەندامانی ئەنجوومەنی نوێنەران (ژاپۆن) پۆل:سیاسەتمەدارانی ژاپۆنی سەدەی ٢١ەم
تێد (فیلم)
تێد فیلمێکی کۆمیدیای ڕەشی ئەمریکی ساڵی ٢٠١٢یە. ئەم فیلمە لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە. فیلمەکە دەرھێنەر و بەرھەمھێنان و نووسینی سێس ماکفارلین بووە. ئەکتەرانی وەک مارک والبێرگ، میلا کونیس و سێس ماکفارلین ڕۆڵیان لەم فیلمەدا بینیوە. ئەم فیلمە توانی ژمارەی پێوانەیی فیلمی Terminator 2: Judgment Day بباتەوە و ببێتە زۆرترین داھاتی R-rated. سێس ماکفارلین ئاماژەی بەوەشکردووە، فیلمەکە لە فیلمی کارتۆنی «خێزانی پیاو»ەوە ئیلھام وەرگیراوە. سێس ماکفارلین لە ساڵی ٢٠١٠ ڕای گەیاند کە ناوی فیلمەکە تێد دەبێت و دواجار فیلمەکە لە ھاوینی ٢٠١٢دا بڵاوکرایەوە. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە
لە ساڵی ١٩٨٥ منداڵێک بە ناوی جۆن بینێت کە منداڵێکی تەنیایە، لە شەوی یەڵدا داوای لە خودا دەکات ورچە گەورەکەی بەناوی تێد زیندوو بکاتەوە بۆ ئەوەی ببێتە ھاوڕێی. دوعاکەی قبوڵ دەکرێت و سبەی بەیانی بووکەڵەکەی زیندوو دەبێتەوە. ساڵان تێدەپەڕێت و تێد (دەنگی سێس ماکفارلین) لەگەڵیدا گەورە دەبێت و پێکەوە دەژین. جۆن (مارک والبێرگ) کە گەورە بووە و پلانی ھەیە ھاوسەرگیری بکات، بەڵام تێد لەگەڵ ئاھەنگی شەوانە و پەیوەندییە ناتەندروستەکان و بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان و ھتد. . . ژیانی جۆن و دەزگیرانەکەی تێکدەدات تا دەزگیرانەکەی تۆم بڕیار دەدات تێد لە جۆن دوور بخاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ڕیالییزمییە جادووییەکان پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ٢٠١٢ داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون پۆل:فیلمە ھاوڕێییە کۆمیدییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کۆمێدییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە کۆمیدییەکانی ساڵی ٢٠١٢ پۆل:فیلمەکان کە لە ویلایەتی ماساشوستس وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە بریتیش کۆلومبیا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون پۆل:فیلمە فانتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە تەنزئامێزە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمی ھاوڕێی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ھاوڕێییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمە فانتازیا-کۆمیدییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٢ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییە ھاوڕێیەتییەکانی دەیەی ٢٠١٠
قشڵاق بەھلول
جوگرافیا
قشڵاق بەھلول ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ گروپی ئێف
گروپی F جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ لە ١٥ تا ٢٣ ی جوونی ٢٠٢١ یارییەکانی لە یاریگای پوساکاس ئەرێنا لە بوداپێست هەروەها لە یاریگای ئەلیانز ئەرێنا لە میونشن بەڕێوەدەچێت .گروپەکە لە هەریەکە لە هەڵبژاردەکانی مەجەرستان ،پورتوگال پاڵەوانی رابردووی جامەکە ، فەڕەنسا ،وە ئەڵمانیا یەکەم یاری ئەم گروپە لە نێوان هەردوو هەڵبژاردەی پورتوگال و هەڵبژاردەی هەنگاریا بەرێوەچوو.
مەجەرستان VS پورتوگال
<section begin="F1" /><section end="F1" />
فەڕەنسا VS ئەڵمانیا
<section begin="F2" /><section end="F2" />
فەڕەنسا VS مەجارستان
<section end=F3 />
پورتوگال vs ئەڵمانیا
<section begin=F4 /><section end=F4 />
پورتوگال vs فەرەنسا
<section begin=F5 /><section end=F5 />
ئەڵمانیا vs مەجەرستان
<section begin=F6 /><section end=F6 />
سەرچاوەکان
پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ پۆل:مەجارستان لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ پۆل:فەرەنسا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ پۆل:پورتوگال لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ پۆل:ئەڵمانیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ پۆل:ئەو وتارانەی ناوی ئینگلیزی تێدایە
زنجیرەی گرێگۆری
زنجیرەی گرێگۆری ھەروەھا بە زنجیرەی مادھاڤا-گرێگۆری یان زنجیرەی لایبنیتس ناسراوە، بریتییە لە کراوەیەکی دوانەھاتووی زنجیرەی تایلۆری فانکشنی ھەڵگەڕاوەی تانجێنت، کە لەلایەن ماتماتیکزانی ھیندی مادھاڤای سانگاماگراما لە (١٣٥٠–١٤١٠) دۆزرایەوە و لەلایەن جیمز گرێگۆری ساڵی ١٦٦٨ دووبارە دۆزرایەوە و پاش چەندین ساڵ دووبارە لەلایەن گۆتفرید لایبنیتس پێشکەش کرا، ئەو کەسەی فورموولی لایبنیتس بۆ پای دووبارە کردەوە (کە پێشتر لەلایەن مادھاڤا بەدەست ھێنرابوو) بۆ حاڵەتی تایبەتی x=1.
زنجیرەکە
کە ئەمە ھاوشێوەی زنجیرەی ساینە، بەو جیاوازییەی کە زنجیرەی ساین لەژێر کەرتەکەیدا فاکتۆریێلی ھەیە:
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرە ماتماتیکییەکان
ڕۆبێرت شوومان
ڕۆبێرت شوومان (؛ ٨ی حوزەیرانی ١٨١٠—٢٩ی تەممووزی ١٨٥٦) ئاوازدانەرێک و ڕەخنەگرێکی کاریگەری ئەڵمانی بوو. ئەو بە یەکێک لە باشترین ئاوازدانەرەکانی دەمی ڕۆمانتیک ناسراوە. شوومان لە ئەسڵدا خوێنکاری قانوون بوو، بەڵام خوێندنەکەی جێھێشت و بەدوای بوون بە پیانۆژەنێکی داھێنەر کەوت. ئەو لەلایەن مامۆستاکەیەوە پەیمانی ئەوەی پێ درا بوو کە دەبێتە باشترین بیانۆژەنی ئەورووپا، کە ھەر لە سەرەتاوە خەونی شومان بوو، بەڵام بەھۆی زیانێکەوە کە بەر دەستی کەوت، ئەم خەونە کۆتایی ھات. دوای ئەمە، شوومان خووی دایە ئاوازدانان لەجیاتی پیانۆژەنی.