cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
یەکێتیی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان
سەرکردایەتی و پێکهاتەی کارگێڕیی
سەرکردایەتی "یندک" لەدەسەڵاتە ھەڵسووڕێنەرە باڵاکانی "یندک" ـە، بۆ ماوەی نێوان دوو کۆنگرە لە سکرتێری گشتی و ٨ ئەندامی ھەمیشەیی و ٢ ئەندامی یەدەگ پێکدێت.
ڕێژەی کۆتای ژن لەسەرکردایەتی
رێژەی کۆتا بۆ ژنان نییە و لەھەموو ستافەکانی کاردەکەن و دەتوانن بۆ لێپرسراویەتی ھەر پۆستێک خۆیان کاندید بکەن.
سکرتێری گشتی
دەسەڵاتەکانی سکرتێری گشتی
پێکهاتە و ئەرکی ڕێکخستنەکان
ھەڕەمی رێکخستن "یندک" لە خوارەوە بۆ سەرەوە بەم شێوەیە پێکدێت:
شانە
خانەسەرەکییەکانی رێکخستنی "یندک"ە لەسەر بنچینەی شوێنی کار و دانیشتن دادەمەزرێ‌، سنووری کارەکانی خۆی لەمانە دەگرێتەوە:
پۆڵ
لە ٣-٥ شانە پێکدێت و لێپرسراوێتیی دەدرێتە دەست ئەندامێکی ڕێکخراو، بەرپرسیشە کە ھەفتانە ڕاپۆرت بۆ رێکخراو بەرزبکاتەوە.
ڕێکخراو
لە ھەر گوند یا گەڕەکێک لە ٣ ئەندام ٢ یەدەگ پێکدێت و سەرپەرشتیی ٣-٥ پۆڵ دەکات و لێپرسراوێتی دەدرێتە دەست ئەندامێکی ناوچە و بەرپرسیشە کە ١٠ رۆژ جارێک ڕاپۆرت بۆ ناوچە بەرز بکاتەوە.
ناوچە
لەھەر ناوچەیەک یا شارۆچکەیەک یا قەزایەکدا لیژنەیەکی رێکخستن لە ٣ کارگێڕ و ٢ ئەندام پێکدێت و چالاکییەکانیشی لە سنووری دەسەڵاتی خۆیدا ئەنجام دەدات. لێپرسراویشە بەرامبەر ھەرێم و راپۆرتەکانی ١٥ رۆژ جارێک بۆ ھەرێم بەرز دەکاتەوە.
ھەرێم
لەسەر ئاستی پارێزگایەک لە ٤ کارگێڕ و ٢ ئەندام پێکدێت (بەڕەچاوکردنی چڕیی دانیشتوان و فراوانی ناوچەیەکی جوگرافی پێکدێت). بەپێی سنووری بەڕێوەبردنی دەسەڵاتی باڵای هەیە و لێپرسراوە بەرامبەر بە مەکتەبی ناوەندی رێکخستن و لێپرسراوێتی ھەرێمیش دەدرێتە دەست ئەندامێکی کۆمێتەی سەرکردایەتی. ئەمانەش جێبەجێدەکات:
مەکتەبی ناوەندی رێکخستن
دەزگایەکی ناوەندییە بۆ سەرپەشتیکردنی سەرجەم رێکخستنەکان و لە ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی و سێ ئەندامی کارگێڕ پێکدێت و بەرپرسیاریشە بەرامبەر ھەموو دەزگاکانی سەرووی خۆی.
سنووری جوگرافی کار
لەھەموو کوردستان کارو چاڵاکی خۆی دەکات.
ھەڵوێستی سەبارەت بە سیاسەتی گشتی باشووری کوردستان
پەرلەمان و حکوومەتی کوردستان بە دەسکەوتی ھەموو خەڵکی کوردستان دەزانێت، بۆیە پاراستنیشی بە ئەرکی ھەموو تاک و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان دەزانێت و پێیوایە کە دەبێت حکومەتی کوردستان حکوومەتی ھەموو خەڵکی کوردستان بێت و بەچاوی یەکسان سەیری ھەموو لایەک بکات و دوور بێت لە دەستێوەردانی حیزبی. وای دەبینێت کە حکوومەتی کوردستان حکوومەتێکی بنکە فراوان بێت و ڕەنگدانەوەی واقیعی سیاسی و نەتەوەیی کوردستان بێت و بۆ ئەوەی بەھەق ببێتە نوێنەری ھەموو چین و توێژەکانی خەڵک، بۆئەمەش پێویستە نوێنەری ھەموو لایەنە سیاسییەکان بگرێتەخۆ، ھەروەھا سیستماتیککردن و بەدامەزراوەییکردنی دەزگاکانی حکومەت بە فاکتەری سەرکەوتنی حکومەت دەزانێت.
وای دەبینێت کە پێویستە دەسەڵاتی کوردستان لە داڕشتنی سیاسەتی گشتیدا راوێژ بەھەموو لایەنەکان بکات، بۆئەوەی سیاسەتێکی نەتەوەیی و نیشتمانی دابڕێژێت و ھەموو لایەکیش ھەست بە بەرپرسیارێتی بکەن.
بۆچوونی سەبارەت بە پەیوەندی حزبەکان لەگەڵ داگیرکەرانی کوردستان
سیاسەتی ئەوەیە کەوا پەیوەندی لەگەڵ داگیرکەرانی کوردستان نەبەستێت و پێیوایە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی دەبێت پەیوەندییەکان لە رێگەی حکوومەتی کوردستانەوە بێت نەک حیزبەکان، لەبەرئەوەی پەیوەندی حکوومەتەکان دەبێ لەگەڵ حکوومەت بێت نەک حیزبەکان.
بۆچوونی سەبارەت بە کێشە ھەڵواسراوەکانی حکومەتی ناوەندی
پێیوایە حکومەتی ناوەندی کار ناکات بۆ چارەسەرکردنی کێشە ھەڵواسراوەکانی لەگەڵ کوردستان، مێژوویش ئەوەی سەلماندووە کە ھیچ دەسەڵاتێکی عەرەبی لە عێراقدا ئامادە نییە کەرکووک و ناوچە بەعەرەبکراوەکانی دیکە بگەڕێنێتەوە سەر کوردستان، بۆیە دەبێت سەرکردایەتی کوردستان بیر لە رێگە چارەی دیکە بکاتەوە بۆ ئازادکردنی ئەو ناوچانە تا دەگاتە بەکارھێنانی ھێزیش، لەبەرئەوەی ساڵانی رابردوو ئەوەیان سەلماند کە لە رێگەی یاسایی و دەستوورییەوە ئەو ناوچانە ئازاد نابن و ناگەڕێنەوە سەر کوردستان، بۆیە دەبێت خۆمان کار بکەین و ئەو ناوچانە ئازاد بکەین و بیانگەڕێنینەوە باوەشی کوردستان.
سەرچاوە
پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان پۆل:حیزبەکانی عێراق پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان
سەمای بالێ
thumb|وێنەیەکی سەماکە، ساڵی ٢٠٠٤، ڤێنا thumb|دیمەنێکی سەمای بالێ، شانۆی تێرێسا کارینۆ لە [[ڤەنزوێلا]] thumb|جوڵەیەکی سەمای بالێ سەمای بالێ جۆرێکە لە نمایشی سەمایی کە لەلایەن ئیتاڵیەکانەوە داھێنراوە لە دەی پازدەھەم ، دواتر پەرەی پێدرا و کرا بەنمایشێکی گەورە و پەرتەوازەی کردە فەڕەنسا و ڕوسیا. سەماکە پێویستی بە چەندەھا ساڵ ڕاھێنانکردنە و لە قوتابخانە تایبەتیەکانی بالەدا لە جیھان فێردەکرێت.
پڕژە (جوگرافیا)
لە جیۆمۆرفۆلۆژیا، پڕژە نزمترین خاڵە لەسەر پشتە شاخێک لە نێوان دوو لووتکە ھەڵکەتبێت. ھەروەھا زۆرجاران پێی دەوترێت کەلێنە چیا. بەگشتی پڕژە ھەر بە چیا دەناسرێت لە ھەندێک ناوچە ھەروەک ناوی تایبەت بە پڕژە بانگی دەکەن، جاروبار بە ڕێڕەوی کۆتر یان ڕێگای شاخەوانان دەناسرێت. دەستەواژەی پڕژە زیاتر پەیوەندی بە چیا بەرزەکانەوە ھەیە نەک تەپۆڵک و کێو و گردەکان. وێنۆک|225px| بەرزایی لووتکەیەک لەسەر بەرزترین پڕژەکەی (پێی دەوترێت پڕژەی کلیل) بە شێوەیەکی کاریگەر پێوانەیە بۆ بەرزی تۆپۆگرافی شاخێک. بە زۆری پڕژەکان لەسەر ھێڵی ئاوی تواوی بەفر لە نێوان دوو شاخدا ھەڵدەکەوێت کە وەک کەندەڵانێکی کراوە وایە. بۆ نموونە، بەرزترین پڕژە لە نەمسا پڕژەی Obere Glocknerscharte (" لە بەرزایی ٣٬٧٦٦ مەتر ھەڵکەوتووە.
زۆرینەی پڕژەکان ناونراون و یان لەسەر ڕێگای مرۆڤ نین. زۆرینەی لووتکە دووانەیییەکان جیادەکرێنەوە لەلایەن پڕژەکانەوە. جیاکردنەوەکە لەگەڵ ناوەکانی تر بۆ شکاندن لە پشتە شاخەکان وەک زین، کەلێنی با یان نوچ بە توندی پێناسە نەکراوە و لەوانەیە لە شوێنەوە بۆ شوێنێکی تر جیاواز بێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شێوەزەوییەکان
کۆندۆم
ڕووبەری ھەندێک لە کۆندۆمەکان بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی متمانە لەبەر بەرگریکردن لە سکپڕی بە شلاوێکی تۆو کووژ دادەپۆشن. کۆندۆمەکان دوو جۆری پیاوانە و ژنانەن. بۆ ئافرەتان، ئەچێتە ناوەوەی ئەندامی زاوزێی مێینە و ، بۆ پیاوان ئەندامی زاوزێی نێرینه دادەپۆشێت.
چۆنیەتی بەکارھێنانی کۆندۆمی پیاوانە
وێنۆک|وێنەی وێناکردن کە چۆن کۆندۆم لەبەر بکرێت کۆندۆمی پیاوانە پێویستە پێش لە نزیکی کردن (سێکس کردن) بەکار بێت لەبەر ئەوەی ئەو پێشاوەی پێش لە ھاتنەوەی ئاو دەری ئەدەن لەوانەیە ھەڵگری ڤیرووس گەلێک وەک ئێج ئای ڤی بێت و ببێتە ھۆی گواستنەوەی نەخۆشی. ھەروەھا ئەو پێشاوە ھەڵگری ھەندێک تۆوە کە توانایی زگپر کردنی کەسی بەرامبەری ھەیە.
ئەبێ کۆندۆمەکە بەسەر چووکی رەپ بوو دا بکێشرێ و بە شێوازێک بەکار بێت کە بۆشاییەکی بچووک لە سەری کۆندۆمەکەدا بمێنێتەوە تا کاتی ئاوھاتنەوە تۆوەکە لەو بۆشاییەدا کۆ ببێتەوە. پێویستە کۆندۆم ھەموو درێژایی چووکی پیاو لە سەرەوە تا خوارەوە دابپۆشێ. دەسبەچێ دوای ئاو ھاتنەوە کاتێک کە ھێشتا چووک حاڵەتی رەپ بوونی ماوە ئەبێ لە سێکس کردن دەست ھەڵبگیرێ و کۆندۆمەکە دەربھێندرێ. پێویستە کاتی دەرھێنانی کۆندۆم، لێواری کۆندۆمەکە بگیرێ تا ئاوەکە نەیێتە دەرەوە.
ھەر کۆندۆمێک پێویستە یەکجار کەڵکی لێوەربگیرێت و دوای بەکارھێنان فڕێ بدرێت. لە کاتی بەکارھێناندا سەرنج بدرێ کە کۆندۆمەکە کون نەبێت یان بە نینۆک و کەرەسەی تر نەدڕێ.ھەروەھا پێش لە بەکارھێنانی کۆندۆم ئەبێ ڕێکەوتی بەسەرچوونی کاتەکەی (ئێکسپایەر) سەیر بکرێت. ئەبێ کۆندۆم دوور رابگیرێت لە گەرمای زۆر و تیشکی تاو و شێ چونکە ئەم ھۆکارانە ئەگەری دڕان و کونبوونی کۆندۆمەکە زیاتر ئەکەن. ئەگەر کۆندۆم لە کاتی نزیکی کردن دا بدڕێ واتە کاتێک کە چووکی پیاو لە ناو لەشی ژندایە ئەبێ خێرا نزیکی کردن راگیرێت و کۆندۆمێکی نوێ بەکاربێت.
پیشەسازی فیلمی گەورەساڵان
لە ساڵی ٢٠١٢دا لایەنگران لە ڕێگەی دەستپێشخەرییەکی هاوڵاتیانەوە لە ناوچەی لۆس ئەنجلۆس ٣٧٢ هەزار واژۆی دەنگدەریان کۆکردەوە بۆ ئەوەی ڕێوشوێنی بخەنە سەر دەنگدانی ساڵی ٢٠١٢. لە ئەنجامدا ڕێوشوێنی دەرچوو کە یاسایەک کە پێویستە کۆندۆم لە بەرهەمهێنانی فیلمی پۆرنۆگرافیدا بەکاربهێنرێت. ئەم مەرجە ڕەخنەی زۆری لێ گیراوە و لەلایەن هەندێکەوە دەوترێت دژە بەرهەمە، تەنها ناچار دەکات ئەو کۆمپانیایانە کە فیلمی پۆرنۆگرافی دروست دەکەن بەبێ ئەم مەرجە بگوازنەوە بۆ شوێنەکانی تر.
ئەرکفەخشاد
ئەرکفەخشاد (، ) ھەروەھا ناسراو بە ئەرفاکساد یان ئەرفاکساد یەکێکە لە کوڕەکانی سامی کوڕی نووح. ناوەکە لە کتێبی تەوراتی عیبری (یان پەیمانی کۆنی ئینجیلی مەسیحی) تۆمار کراوە و دواتر لە کتێبی ئینجیلی جیاوازدا کۆپی کراوە، لەوانە ئینجیلی لۆقا لە پەیمانی نوێدا. ئەرکفەخشاد دوو ساڵ دوای زریانەکەی نووح لەدایکبوو. براکانی ئەرکفەخشاد، ئیلام، ئاشوور، لوود و ئارام بوون. کوڕەکەی یەکەمی ئەرکفەخشاد ساڵح یان شاڵح بوو، کوڕی دووەمی کینان و کوڕەکەی دیکەی مەکران بوو. لە کتێبی یووبیلدا، ئەرکفەخشاد وەک باپیری ھۆزەکانی ئوور و کێشان ھاتووە. ئەرکفەخشاد قەڵای ئۆرکەلدانی لە کەناری باشووری فورات دامەزراند. ئەرکفەخشاد چوارسەد و سی و ھەشت ساڵ ژیا. ناوی لە ڕەچەڵەکەکەی داوود، عیسا و محەممەد ھاتووە. شاری ئەرکفەخشاد لە ئێستادا دەکەوێتە باشووری عێراق.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون پۆل:نووح
زەین
thumbnail|250px|چەپ|نەخشەیەکی فرێنۆلۆژیکاڵ لە مێشک. [[فرێنۆلۆژی (کەللەسەرناسی) یەکێکە لە هەوڵە سەرتایییەکانی مرۆڤ بۆ پێکەوەگرێدانی کارکردەکانی زەین و بەشەکانی مێشک.]] زەین لە واتای بەربڵاوی خۆیدا، بە تێکڕای دیاردەگەلی گیانی و دەروونیی گیاندار دەوترێ، واتە ھەموو ئەو سیستمانەی کە بە جۆرێ پەیوەندییان بە ھەست و سۆز و ڕەفتار و پێزانین و ناسیارییەوە ھەیە؛ بەم واتایە، زەین وەک تەواوێتییەکی ڕێکخراو چاوی لێ دەکرێ کە لە پرۆسەگەلی گیانی و بەشگەلی پێکھێنەر و کاربەڕێکەری تر، کە پرۆسە گیانییەکان پشتی پێ دەبەستن، دروست دەبێت. لە واتایەکی بەرتەسکتریدا، زەین تەنیا بۆ ئەو چالاکی و جموجووڵانە دەگەڕێتەوە کە سەر بە مەعریفەت و ناسیاری بن، وەک پێزانین و بەدیکردن و سەرنجدان و بیرکردنەوە و چارەسەرکردنی پرس و قسەکردن و فێربوون و بەبیرھێنانەوە.
چۆنێتیی پەیوەندیی زەین لەگەڵ لەشدا، بەتایبەت مێشک و میکانیزم و چالاکییەکانی، ھەمیشە بابەتی مشتومڕ و وتووێژی زانایان و فەیلەسووفان بووە. (بڕوانە فەلسەفەی زەین)
توانایییە زەینییەکان
مەبەست لە توانایییە زەینییەکان (Mental faculties) کارکردنە جۆراوجۆرەکانی زەینە، یا ئەو کارانەی زەین ئەتوانێت بیکات.
ناوەرۆکە زەینییەکان
ناوەرۆکە زەینییەکان (Mental contents) ئەو بابەتانەن کە بڕوا وایە لە «ناو» زەیندا بن و پرۆسە و لێھاتووییەکانی زەین شێوەیان پێ ببەخشن و دەساژۆیان بکەن و کایەیان لەگەڵا بکەن. ھزر، چەمک، بیرەوەری، باوەڕ  و ھەروەھا کۆی ئەو شتانەی ھەستیان پێ ئەکرێ یان نیەتیان لێ ئەکرێت چەن نموونەیەکن لەو چەشنە بابەتانە.
سەرچاوەکان
پۆل:زەین پۆل:فەلسەفەی زەین پۆل:نیرۆسایکۆلۆژی پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە پۆل:دەرھەستکاری پۆل:شیکار پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی پۆل:ھۆشیاری پۆل:ژیری پۆل:زانین پۆل:لۆژیک پۆل:مێتافیزیک پۆل:ھەبوونناسی پۆل:چەمکە فەلسەفییەکان پۆل:لۆژیکی فەلسەفی پۆل:فەلسەفەی ژیان پۆل:فەلسەفەی ئایین پۆل:واقیع پۆل:ئاوەزان پۆل:خۆ پۆل:سەرچاوەکانی زانین پۆل:ھزر پۆل:ڕاستی پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان پۆل:تیۆرییە فەلسەفییەکان پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک
کۆلۆن
٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|لەم وێنەدا ژمارەی ١،٢،٣،٤ پێکەوە دەکەنە کۆلۆن. کۆلۆن بەشێکە لە بەشەکانی ڕیخۆڵە ئەستوورە. ڕیخۆڵە ئەستوورە خۆی سێ بەشی ھەیە(کۆلۆن، رێکتۆم، کۆم).
بەشەکانی کۆلۆن
کۆلۆن خۆی لە چوار بەش پێک ھاتووە کە ئامانن:
سەرچاوەکان
https://web.archive.org/web/20120905115940/http://www.colonfunction.com/
پۆل:کۆئەندامی ھەرس پۆل:ئەندامەکان پۆل:کۆلۆن
مارسێل مارتینێ
مارسێل مارتینێ نووسەری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧ پۆل:مردووانی ١٩٤٤ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:سۆسیالیستە فەڕەنسییەکان
بڕیارنامەی ٦٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی ئازاری ١٩٩٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٩٠٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پیتەر ھیگز
سەرچاوەکان
[//en.wikipedia.org/wiki/Peter_Higgs ویکی ئینگلیزی]
پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن پۆل:فیزیکزانانی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی بریتانی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئینگلیز پۆل:بێدینەکان
ئاسایشی ھەرێمی کوردستان
ئاسایش دەزگای ھەواڵگریی کوردی سەرەکییە کە لە ھەرێمی کوردستان کاردەکات. ڕێکخراوەکە لە ئەیلوولی ١٩٩٣ دامەزراوە و زۆرجار بە «ھەواڵگری»، "ھێزی ئاسایش»، «خزمەتگوزاری ئاسایش»، «خزمەتگوزاریی ئاسایش»، «خزمەتگوزاری نھێنی»، «پۆلیسی نھێنی»یان «پۆلیسی کوردی» ناودەبرێت.    ئاسایش بە ھاوئاھەنگی لەگەڵ ھەواڵگری پاراستن و زانیاری کاردەکات بۆ پاراستنی خزمەتگوزاری نیشتمانی.
سەرچاوەکان
پۆل:ھێزەکانی ڕێکخستنی عێراقی پۆل:ھەرێمی کوردستان پۆل:ڕێکخراوە ھەواڵگرییەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پۆل:ڕێکخراوە ھەواڵگرییەکانی عێراق
شەریف ئاوا
شەریف ئاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگاو، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شەریف ئاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەستێڵی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەروارەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەڵخە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی پەیتەش.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باوەڕ
کاتێ مرۆڤ شتێک بە ڕاست و دروست دەزانێت، بەتایبەت ئەگەر بەڵگە و ئیسپاتی پێ نەبێ، ئەوە لە ڕوانگەیەکەوە سەیری ئەو شتە دەکات یا ھەڵوێستێکی بەرامبەر بەو شتە گرتووە، بەو ڕوانگە و ھەڵوێستە دەڵێن باوەڕ یا بڕوا. مرۆڤێکی پێگەیشتووی ئاسایی باوەڕی بە زۆر شت ھەیە، بەڵام لەو زۆرە لە ھەر ساتدا تەنیا ژمارەیەکی کەمیانی لە پێش زەیندایە. واتە باوەڕمەندی بە شتێ پێویستی بە بیرکردنەوەی چالاکانە لەبارەی ئەو شتەوە نییە. زۆرێ لەو شتانەی باوەڕمان پێیانە تا ڕادەیەک ئاسایی و ناسەرنجڕاکێشن: ئەوەی کە ئێمە سەرمان ھەیە، ئەوەی کە ئێستا لە سەدەی ٢١داین، یان ئەوەی کە گوڵدانەکە لەسەر مێزەکەیە. بۆیە، دروستکردن و شێوەدان بە باوەڕەکان بە یەکێک لە بنەڕەتیترین و گرینگترین تایبەتمەندییەکانی زەین دەژمێردرێ و تێگەیشتەی باوەڕ ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێ لە فەلسەفەی زەین و مەعریفەتناسیدا. لە فەلسەفەی زەیندا، بۆ وێنە، «پرسی زەین-لەش» پرسێکی زۆر بنچینەیییە و، بەشێکی دەپەرژێتە سەر ئەوە کە ئاخۆ ئۆرگانیزمێکی بەتەواوی فیزیکی چۆن دەتوانێ خاوەن باوەڕ بێ. بەشێکی زۆری مەعریفەتناسیش لە دەوری ئەم پرسیارە دەسووڕێتەوە کە چۆن بۆ باوەڕەکانمان پاساو دەھێنینەوە و چ باوەڕێک ھێژای ئەوەیە پێی بوترێ ناسیاری (knowledge).
لە فەلسەفەی ھاوسەردەمدا
بە لای زۆربەی فەیلەسووفانی ھاوسەردەمەوە باوەڕ «ھەڵوێستێکە لەبارەی قەزییەیەکەوە». لێرەدا قەزییەش ھەمان قەزییەیە لە لۆژیکدا، واتە ئەوەی کە وتەیەک یا ڕستەیەک دەری دەبڕێت. «ھەڵوێست لەبارەی قەزییەوە» وەھا شێوەیەکی ھەیە: S A that P، کە تێیدا S کەسی خاوەن ھەڵوێستە، A ھەڵوێستەکەیە و، Pش قەزییەکە. بۆ نموونە: ئەحمەد (خاوەن ھەڵوێست) بە ھیوایە (ھەڵوێست) کە ژیان لەسەر مەریخ دەدۆزرێتەوە (قەزییە)، یا ئالان (خاوەن ھەڵوێست) گومانی ھەیە لەوە (ھەڵوێست) کە چوارسەد ساڵی تریش شاری لەندەن ھەیە (قەزییە).
وشەڕەتناسی
وشەی بڕوا شێوەی شێواوی وشەی باوەڕە. var لە ئەوێستادا بە مانای باوەڕپێکردنە. باوەڕ و بڕوا ھەر لەم ڕیشەن و ئەوانەش تاقیکردنەوەیەکی ئیلاھی بوون بۆ جیاکردنەوەی ڕاست لە درۆ. ڤەر دوو جۆر بووە: ڤەری سارد و ڤەری گەرم. لە ڤەری گەرم بۆ سەلماندنی بێتاوانی، لە ئاگر و ڕۆنی داخ کەڵکیان وەرگرتووە و لە ڤەری سارد، ژەھر و شتی لەم بابەتەیان بەکار ھێناوە. واتە بۆ نموونە کابرایان دەخستە ئاگرەوە، ئەگەر نەدەسووتا دەیانوت ئەوە ڕاست دەکا و دەبێ باوەڕ بە قسەی بکەین، ئەگەریش دەسووتا (کە دیارە دەسووتا) دەیانوت ئەوە درۆی دەکرد بۆیە سووتا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕاستی پۆل:زاراوە فەلسەفییەکان پۆل:زاراوەکانی کۆمەڵناسی پۆل:سەرچاوەکانی زانین پۆل:فەلسەفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:فەلسەفەی کۆمەڵایەتی پۆل:ناسیاریناسی پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی پۆل:چەمکەکانی دەروونناسی
ئیڤانیچ-گراد
ئیڤانیچ-گراد شارێکی ویلایەتی زاگرێبی کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٤٬١٩٦ کەس بووە.
٨ی شوبات
٨ی شوبات ٣٩یەم ڕۆژی ساڵە. ٣٢٦ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ ( ٣٢٧ لە ساڵی پڕدا).
بۆنەکان
پۆل:شوبات پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
گاردیان
گاردیان (بە ئینگلیزی: The Guardian) ڕۆژنامەیەکی بەریتانییە و بەزمانی ئینگلیزییە کە لە ساڵی ١٨٢١ دامەزراوە و دەستی بە وەشانی خۆی کردووە ھەتا ساڵی ١٩٥٩ بەنێوی مانچستەر گاردیان بووە ئینجا کراوە بە گاردیان، ڕۆژنامەکە لە ڕۆژانی یەکشەممە وەشاندەکرێت و ئایدیای ڕۆژنامەکە چەپی ناوەڕاستە و مایل بە لیبرالیزمە و پێشتر سێ لە سەرنووسەرەکانی ڕۆژنامەکە ئەندامی حیزبی سۆشیالدیموکراتی بەریتانیا بوون و ماوەیەکیش ڕۆژنامەکە لەلایەن تۆنی بلێر ی سەرۆک وەزیرانی پێشووی بەریتانیا و سکرتێری حیزبی کرێکارانی بەریتانیا پاڵپشتی دەکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕۆژنامەکانی لەندەن پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٢١ لە ئینگلستان پۆل:مێژووی مەنچستەر پۆل:بڵاڤۆکەکان، دامەزرانی ١٨٢١ پۆل:گاردیان پۆل:ڕۆژنامەکانی ڕۆژانە کە لە بەریتانیا بڵاودەکرێنەوە پۆل:ڕۆژنامە نێودەوڵەتییەکان کە لە بەریتانیا بڵاودەکرێنەوە پۆل:ڕۆژنامەکانی رۆژانە کە لە بەریتانیا بڵاودەکرێنەوە
ویلیەم ئەلێکساندەر
thumb|ویلیام ئەلێکساندەر ویلیەم ئەلێکساندەر لەدایکبووی ٢٧ی نیسانی ١٩٦٧ ، پاشای ئێستای شانشینی هۆڵەندا یە وە ئەو بەتەمەنترین کوڕی بیاتریکس ھۆڵەندا ، ویلیام لە ڕۆژی ٣٠ی نیسانی ٢٠١٣ لەلایەن دایکییەوە بیاتریکس ھۆڵەندا کرا بە پاشای نوێی هۆڵاندا.
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧
ساوە
ساوە یەکێک و دووەمین شاری گەورەی پارێزگای مەرکەزیی ئێرانە. شاری ساوە ناوەندی شارستانی ساوەیە. دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٦ بەرامبەر لەگەڵ ٢٢٠،٧٦٢ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ساوە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ساوە پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای مەرکەزی
ژۆرژو بێرنانوس
ژۆرژو بێرنانوس نووسەری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان پۆل:وتارنووسانی فەڕەنسی پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨ پۆل:مردووانی ١٩٤٨ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
ڤربۆڤێتس
ڤربۆڤێتس شارێکی ویلایەتی زاگرێبی کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٣٬٩٨٤ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
بڕیارنامەی ٦٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی ئازاری ١٩٩٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەمەریکای ناوەندی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٩١٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٠ پۆل:مێژووی ئەمریکای ناوەندی
پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی
وێنۆک|نویسی یەکەم: 1687
پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی (بە لاتین: Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica؛ بە ئینگلیسی: Mathematical Principles of Natural Philosophy) یان بە کورتی پرینسیپیا ماتماتیکا (Principia Mathematica)، یان ھەر پرینسیپیا، پەڕتووکێکی سێ بەرگییە نووسینی ئیساک نیوتن کە بۆ جاری یەکەم لە ٥ی جولای ١٦٨٧ بڵاەبووەوە. نیوتن ھەروەھا دوو نوسینی دیکەشی بڵاوکردەوە، دوھەمین لە ١٧١٣، و سێھەمین لە ١٧٢٦دا.
ناوەڕۆکی پرینسیپیا بریتییە لە یاساکانی جووڵەی نیوتن کە پێکھێنەری بناغەی میکانیکی کلاسیکن، وە ھەروەھا یاسای ڕاکێشانی گەردوونییەکەی و وەرگیرانێک لە یاساکەی کیپلەر بۆ جووڵەی ھەسارەکان (کە سەرەتا بە شێوەی ئەزموونی بەرھەم ھاتبوو).
پرینسیپیا بە یەکێک لە گرنگترین کارەکانی مێژووی زانست دێتە ئەژمار. پێشتر، فیزیکزان و بیرکاری فەڕانسەیی ئالێکسیس کلۆرۆ بەمەی زانیبوو، ئەو دەڵێ: "پەڕتووکی بەناوبانگی پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی سەرەتای ڕاپەڕینێکی گەورەی لە فیزیکدا نیشاندارکرد. ئەو ڕێگایە کە نووسەرە ناودارەکەی، ئاغەی نیوتن، گرتیەبەر، تیشکی بیرکاریی خستە سەر زانستێک کە تا ئەو ڕۆژە لە تاریکاییی گومان و گریمانەدا مابوەوە".
سەرچاوەکان
پۆل:زانست لە دەیەی ١٦٨٠ پۆل:کتێبەکانی ١٦٨٧ پۆل:ئینگلستان لە ١٦٨٧ پۆل:زانست لە ١٦٨٧ پۆل:کتێبە فیزیکییەکان پۆل:کتێبە بیرکارییەکان پۆل:فەلسەفەی سروشتی پۆل:شۆڕشی کۆپەرنیک
گوگۆکچۆنی گۆگۆریۆ
پاشا "گوگۆکچۆن"ی گۆگۆریۆ (بە هانگۆل: 고국천왕، 국양왕؛ بە ھانجا: 故國川王، 國襄王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ١٩٧ی زایینیدا مردووە، ماوەی فەرمانڕەواییەتییەکەی لە نێوان ساڵانی (١٧٩ز بۆ ١٩٧ز)ـبوو، نۆیەم پاشای گۆگۆریۆـبوو، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا.
پوختە و فەرمانڕەوایی
گوگۆکچۆن دووەم کوڕی هەشتەم پاشای گۆگۆریۆ، گۆگۆریۆـبوو. هەرچەندە برا گەورەکەی (کو پالکی - 고발기)، لەبنەڕەتدا شازادەی جێنشین بوو، بەڵام دادگا بە شێوەیەکی فەرمی پاڵپشتیان لە گوگۆکچۆن کرد کە ببێتە شازادەی جێنشین لە ١٧٦ی زایینی.
سەرچاوە
پۆل:کۆریا پۆل:ئاسیا پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:پاشاکانی گۆگۆریۆ
پۆل:مردووانی ١٩٧ پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢ەم پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەواکانی گۆگۆریۆ پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی دووەم
فەقرەقا
فەقرەقا (فەخرەقا) لە ١٥ کیلۆمیتری باکوری ڕۆژھەڵاتی مەھاباد و لە سەر رێی مەھاباد - میاندواو و لە باشووری شارەدێی ئیندرقاش لە ناوەراستی کێوێک ھەڵکەوتووە.
"ئیشتاین" سەبارەت بە حەوشەی پێگەکانی سەر بەرزاییەکە دواوە و "کلایس" چەند پلانێکی لێ کێشاوەتەوە. لە ساڵی ١٨٩٦ دا کە دێمۆرگان پلانێکی گشتی بە ھەموو وردە کارێکانی ناو ئەو گڵکۆیە و کۆڵەکەکانی لەگەڵ کۆپیەک لە دەست نووسەکەی "راولینسۆن" کە لەوان دواوە دەر کرد. "سی اف لێمان ھاپت" لە ساڵی ١٨٩٨ دا ھاوکات لەگەڵ گەشتێکی لێکۆڵێنەرانەدا سەبارەت با ئەرمەنییەکان، گڵکۆکەی بەڕێکی پێوا. "ھێرتسفێڵد" بە پێی ئەو پلانانەی پێشوو ھێندێ پلانی­تری داڕشت کە بە گشتی زۆر جێگای متمانەن و لە ھەموو لێکۆڵینەوەکانی دوایی لە سەر ئەو گڵکۆشاخە کەڵکی لێ­وەرگیراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مەھاباد پۆل:ئەشکەوتەکانی کوردستان پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران پۆل:مێژووی مەھاباد
ڕیخۆڵەکوێرە
ڕیخۆڵەکوێرە یان سێکۆم ئەندامێکی بچووکی شێوە پەنجەیییە، بە درێژیی ١٠ سم لە ڕیخۆڵە ئەستوورە جیابووەتەوە. خواردن و پاشماوەی خواردنی تێدەچێت و بەردەوام خۆی پاک دەکاتەوە بۆ ناو ڕیخۆڵە ئەستوورە، بەڵام لەبەر بچووکی ھەندێک کات ناتوانێت خۆی بە باشی پاک بکاتەوە، ئەمەش دەبێتە ھۆی ھەوکردنی.
ھەوکردنی ڕیخۆڵەکوێرە حاڵەتێکی کتوپڕە کە دەست بەجێ پێویستی بە چارەسەرە. بە پێچەوانەوە ئەگەر بێت و پشتگوێ بخرێت، دەبێتە ھۆی تەقینی ڕیخۆڵەکوێرە و سەرەنجام ھەوکردنی دیواری ناوەوەی بۆشایی سک.
جەسان
جەسان یەکێک لە شارەدێیەکانی قەزای بەدرە، لە پارێزگای واسیت، ناوەندی ناحیەی جەسانە. شارەدێیەکە لەسەر گردێک دروستکراوە. ٧٠ کم لە شاری کووتەوە دوورە و ژمارەی دانیشتووانەکەی نزیکەی ٢٥ ھەزار کەسە لە نەتەوەی کورد و کەمینەی عەرەبن، بووە بە ناوەندی ناحیە بە ئیرادەی شاھانە لە ساڵی ١٩٢٩ دروستکراوە.
ناحیەی لاوەکیە پشت بە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری دەبەستێت، ھەروەھا (ھۆری شویجەی) ھەیە کە لە ڕۆژئاوای ناحیەکە تا نزیکەی ١٨ کم لە ڕۆژھەڵاتی کووت درێژ دەبێتەوە. یەکێکە لەو ئاوانەی کە لە وەرزی زستاندا فراوان دەبێت لە ئەنجامی باران بارین و دابەزینی ئاوی ڕووباری کەلال.
سەرچاوەکان
پۆل:کووت پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای واسیت پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق پۆل:قەزاکانی عێراق پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی دووەم بەپێی وڵات
دار
thumb|یەکێ لە دارە بەرزەکانی جیهان
دار گیایەکی چەنساڵەیە بە ناوقەدێکی درێژ و ھەڵکێشراو بۆ ھەڵگرتنی لقەکان و گەڵاکانی. ڕێژەی درێژیی دارەکان بە ١٠ مەتر خەمڵێنراون و تەمەنی دار بە پێی ژمارەی ئەڵقەکانی ناوی دەزانرێت. دار توانای گڕگرتنی ھەیە کە یەکێکە لە ھۆکارەکانی نەمانی، لەبەر ئەوەی کە مرۆڤەکان وەک سووتەمەنی بەکاری دێنن.
نەمام
نەمام درەختێکە کە تازە دەڕوێنرێ یان ڕوێنراوە، بەڵام لە بەر کەمی تەمەنی ھێشتا بەری نەگرتووە.
چیلکە
بە لقی باریک و درێژی دار دەوترێت چیلکە، کە مرۆڤ بۆ دروستکردنی کەپر و بۆ سووتاندن، و مەلی گەورە بۆ دروستکردنی ھێلانە بە کاری دەھێنن.
ڕەزا عەتاران
ڕەزا عەتاران (؛ لەدایکبووی ١٩٦٨ لە مەشھەد، ئێران) ئەکتەر، نووسەر، گۆرانیبێژ و دەرھێنەرێکی ئێرانییە. لە فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیدا ڕۆڵی بینیوە. براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەر بوو لە فێستیڤاڵی فیلمی کۆمێدی گوڵ ئاغا، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٤ خەڵاتی باشترین ئەکتەری فێستیڤاڵی فیلمی فەجر ی وەرگرت.
ژیان
ڕەزا عەتاران لەدایکبووی ١٩٦٨ی شاری مەشھەدە. خاوەنی بڕوانامەی دبلۆمە لە بوارەکەی خۆیدا، لە ساڵی ٢٠٠٨ لەگەڵ خاتوو فەریدە فەرامەرزی ھاوسەرگیری کرد کە براوەی خەڵاتی فەجری فیلمی «صندلی خالی» بوو.
جەیمی ئەلێکساندەر
thumb|left جایمی ئەلێکساندەر (لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٨٤) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، بە ڕۆڵی جێسی XX ناسراوە لە زنجیرەدرامای کایڵ XY.
هەروەها جەیمی بەشداربوو لە زنجیرەی خاڵی کوێری بەڕۆڵی جەین دۆ ، کە تیایدا لەلایەن ڕەخنەگرانەوە زنجیرەکە پێشوازیەکی باشی لێکرا.
ژیان
جەیمی لە گرینڤایل، کالیفۆڕنیای باشوور لەدایکبووە بەڵام لە گرەیپباین، تێکساس گەورەبووە. ھەنووکە لە لۆس ئانجلێس دەژی. جگە لە ڕۆڵبینینی، ئارەزووی چێشتلێنان و ڕاھێنانکردنی ھەیە.
پیشە
یەکەم ڕۆڵی جەیمی لە فیلمی داوی سمۆرەدا بوو کە ڕۆڵی سارای دەبینی. ھەر زوو بەدوایدا ڕۆڵێکی میوانی پێدرا لە ھەمیشە خۆرھەتاوە لە فیلادلفیا.
دوای ئەوە دوو ڕۆڵی گەوەرتری بینی لە ھەریەک لە فیلمی لاکەی تر کە ڕۆڵی ھانا تۆمسنی کچەھاوڕێی کەسایەتی سەرەکی فیلمەکەی دەبینی و زنجیرە درامای چاودێریم بکە، تیایدا ڕۆڵی کەیتلین پۆرتەری دەبینی.
لە ٢٠٠٦ یەکەم ڕۆڵی سەرەکی فیلمی بینی لە فیلمی ترسناکی پشوو بە ڕۆڵی نیکۆڵ کارۆ، کە بریتیبوو لە ڕۆڵی کچێک کە لە ماڵ ھەڵدێت و لەگەڵ کوڕەھاوڕێکەیدا بۆ گەشتێک ئەچێت کە بە ڕێکەوتێکی چاوەڕوان نەکراو گەشتەکەیان لەلایەن چەند بکوژێکەوە تێک دەچێت لە وەستانێک بۆ پشوودان.
لە ٢٠٠٧ دووەم ڕۆڵی سەرەکی فیلمی بینی لە فیلمی ترسناکی زەوی پیرۆزکراو کە ڕۆڵی ئەلیزابێث دەبینێت.
بەڵام ئەوەی بووە ھۆی بەناوبانگبوونی جایمی، ڕۆڵبینینی بوو لە زنجیرە درامای کایڵ XY بە ڕۆڵی جێسی XX، ڕۆڵەکەی بریتیبوو لە کچێکی گەنج کە توانای مێشکی و جەستەیی بەھێزی ھەیە و لەلایەن کۆمپانیایەکەوە لە خانەی دوو مرۆڤی تر دروستکراوە. جێسی XX وەک کچە ھەرزەکارێکی تازە لەدایکبوو ئەزموونی ژیان دەکات و لەگەڵ ھاوڕێ ھاوشێوەکەیدا، کایڵ XY دژی کۆمپانیایەکی تر دەوەستێتەوە کە ھەوڵی لەبەرگرتنەوەی کایڵ XY دەدات.
ھەروەھا ڕۆڵێکی میوانی ھەیە لە زنجیرەی سی ئێس ئای: مەیامی و لە ئێسکەکان. جایمی ڕۆڵی سیف دەبینێت لە فیلمی ثۆر کە لە ٢٠١١ نمایش دەکرێت.
بەستەری دەرەکی
پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی
کەباب
چەپ|وێنۆک|200px|برژاندنی کەباب
کەباب شێوەیەکە بۆ برژاندنی گۆشت بە بەکارھێنانی شیشی برژاندن و غەڵووز. خواردنێکی بەناوبانگە لە سەرانسەری جیھان بەتایبەتی لە وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، وەکو کوردستان، تورکیا، میسر، عێراق، یۆنان، قوبرس، فەلەستین، ئێران و ئەفغانستان.
ناوەکە
کەباب ناوێکە کە لە سەرچاوەیەکی عەرەبیەوە کە "کبابة" وەرگراوە، بە واتای "برژاو" دێت. ھەروەھا بۆی ئەچێ ووشەی "کبابو" لە زمانی کۆنی ئارامیەوە وەرگیرابێت بە واتای سوتاندن و بەغەڵووزکردن. لە سەدەی چواردەیەمدا، ناوی کەباب بەکارھێنرا بۆ شێوە تورکیەکەی برژاندنی گۆشت... اتنالن
سەرچاوەکان
پۆل:گۆشت Sinugba Kebab
پۆل:چێشتی شامی پۆل:چێشتی ئازەربایجانی پۆل:چێشتی تورکی
وەزارەتی داراییی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
وەزارەتی دارایی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا یان وەزارەتی خەزێنەی ویلایەتە یەکگرتووەکان (بە ئینگلیزی: United States Department of the Treasury)یەکێکە لە ١٥ وەزارەتەکەی حکوومەتی فیدڕاڵی ئەمریکا بەشەکە لە ساڵی ١٧٨٩ زایینی لەژێر پڕۆژە یاسایەکی کۆنگرێسدا دامەزراوە بۆ بەڕێوەبردنی دەستکەوتە دارایییەکانی حکوومەت و لەلایەن سکرتێری دارایی کە ئەندامی کابینەی ئەمریکایە بەڕێوەدەبرێت. بارەگای ڕێکخراوەکە لە واشنتن دی سیدایە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وەزارەتەکانی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:دامەزراوەکانی ١٧٨٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
دەرمان
thumb دەرمان دەرمان بەکاردێت لەکاتی دەستنیشانکردن، چارەسەرکردن، ڕێگەگرتن لە نەخۆشی. بەشی دەرمان بەشێکی گرنگی پزیشکییە پشت بە زانستی دەرمانناسی دەبەستێت.
ڕێگەکانی دەرمان
ھتد
جێگەی دەرمان
پزیشکەکان لە مەتەب یا ئافیسی تایبەت بە خۆیان، لە دەرمانگەکان و یان نەخۆشخانەکان نەخۆشەکانیان دەرمان دەکەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پیشەسازی دەرمان
سیامەک یاسمی
سیامەک یاسمی دەرھێنەری بەناوبانگی سینەمای ئێران، کوڕی ڕەشیدی یاسمی بوو. سیامەک خوێندنی خۆی لە بواری "ماف"دا لە زانستگەی "تولوز"ی فەڕەنسە تەواو کردبوو، بەڵام "ستودیۆ پوریا فیلم"ی لە تاران دامەزراند و بەماوەی ٢٣ ساڵ سەرقاڵی کاری سینەما بوو. بەرھەمی ئەو ھەوڵەی بووبە ٣٣ فیلم، کە نموونەکەی ئەمانەیە: (لیلی و مجنون، بر آسمان نوشتە، تنگە اژدھا، دالاھو، گنج قارون). سیامەک بە نەخۆشیی شێرپەنجە لە تاران کۆچی دوایی کرد. سیامەک شاعیریش بوو و کۆمەڵە ھۆنراوەکانی ٧ ساڵ دوای مەرگی چاپ و بڵاو کرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥ پۆل:مردووانی ١٩٩٤ پۆل:یارسانییەکان پۆل:سیناریۆنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی پۆل:خەڵکی کرماشان
شارستانی ساوە
شارستانی ساوە یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای مەرکەزیی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری ساوەیە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ساڵی ٢٠١٦ بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران بەرامبەر لەگەڵ ٢٨٣،٥٣٨ کەس بووە.
جوگرافیا
شارستانی ساوە لە باکووری پارێزگای مەرکەزی ھەڵکەوتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای مەرکەزی پۆل:شارستانی ساوە پۆل:شارستانەکانی ئێران
ئیڤانێتس
ئیڤانێتس شارێکی ویلایەتی ڤاراژدینی کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٣٬٩١٠ کەس بووە.
ژووشک
وێنۆک|ژووشک ژووشک (ھەروەھا: ژژو، ژڤژی، ژووژی، ژووژک، ژیژو، ژیژۆ، ژیژی، ژیشک، جیشک، شووژی، چولە، چووڵە، کوڵە؛ ناوی زانستی: Erinaceidae)، گیانلەبەریکی شیردەرە کە لە بنەماڵەی ژیشکەکان.
ئیڤانێتس
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
ژووشک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ژووشکەکان
ئێکسپلۆرەر ١
ئێکسپلۆرەر ١ یەکەم مانگی دەستکردی ویلایەتە یەکگرتووەکانە، وەکو بەشێک لە ساڵی جیۆفیزیکی نێونەتەوەیی ڕەوانەکرا، ئەم ڕووداوە لەپاش ڕەوانەکردنی دوو مانگی دەستکرد بوو لەلایەن یەکێتی سۆڤیەتەوە و دەستپێکی جەنگی ساردی نێوانیان بوو.
ئێسکپلۆرەر ١ بۆ ماوەی ١١١ ڕۆژ کاریکرد و دوایین پەیوەندی وەرگیراوی لە ٢٣ی ئایاری ١٩٥٨ بوو، لە ٣١ی ئاداری ١٩٧٠ لەکارکەوت.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یەکەم مانگی دەستکردی وڵاتێک
ئاکامگری
ئاکامگریی نادروست سەفسەتە یا ھەڵەبێژیی پێ دەوترێ.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاوەزان پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی پۆل:سەرچاوەکانی زانین پۆل:لۆژیک پۆل:مێژووی بیرۆکەکان پۆل:مێژووی لۆژیک پۆل:ھزر پۆل:چەمکەکان لە لۆژیک پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک
موسلم گویرسەس
موسلم گویرسەس (ماوەی ژیان:٧ی ئایاری ١٩٥٣ تاکوو ٣ی ئازاری ٢٠١٣) بەڕەسەن خەڵکی تیسا یە کەدەکەوێتە پارێزگای ڕحا ، بە یەکێک لە گەورەترین گۆرانبیژەکانی تورکیا دادەنرێت، هەمان کاتیش کاری نواندنی کردووە بە فیلم وەهەروەها جۆری گۆرانییەکانی تورکی میللی بوونە کە ناسراوە بە گۆرانی ئارابیسک. دایکی ناوی (ئەمینە) وە باوکی (محمد) بووە ، کە جوتیاربوون. گویرسەس تەمەنی سێ ساڵان بوە کاتێک خێزانەکەی بەرەو ئەدەنە کۆچیان کردوە. وە لە تەمەنی ( ۱۳ ) ساڵی دەستی ککردووە بە وتنی گۆرانی. گویرسەس لە ماوەی منداڵیدا کۆمەڵێک کاری کردووە وەکو ( بەرگدووری ، شاگردی ). یەکێک لەو تڕاژیدیانەی کە بەسەری هاتووە کوشتنی براکەی لەگەڵ دایکی لەلایەن باوکیەوە ، کە ئەمە بووە هۆی ئازارێکی گەورە بۆی. وە باوکی ( محمد ئەکباش ) دوای هاتنە دەرەوەی لە بەندینخانە دووبارە هاوسەرگیری کردەوە. یەکەم دەرکەوتنی گویرسەس دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ۱۹٦٨ بە تۆماری (Emmioğlu/ovada Taşa Basma). وە لە ساڵی دواتر بەرهەمی (sevda yuklu karvanlar ) ی بڵاو کرردەوە لە ئەستەنبوڵ کە ۳۰۰۰۰۰ کۆپی لێ فرۆشرا.
پۆل:خەڵکی خەلفەتی پۆل:مردووانی ٢٠١٣ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣
شەلەیی
شەلەیی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگاو، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شەلەیی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ژاڵەی کرپچنە و لە باشوور لەگەڵ گوندی مامران و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سێ گۆمەتان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەرزیلە.
ئانری بوسکو
ئانری بوسکو ڕۆماننووسی سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨ پۆل:مردووانی ١٩٧٦ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
خولی کۆنفرانسی ئەورووپی
خولی کۆنفرانسی ئەورووپا (بە کورتکراوەی UECL) کە بە خولی کۆنفرانسی یوفا ناودەبرێت، پێشبڕکێیەکی ساڵانەی یانەی تۆپی پێیە کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا (یوفا) بۆ یانەکانی تۆپی پێی شایستەی ئەورووپا ڕێکخراوە. یانەکان شیاون بۆ پێشبڕکێکە لەسەر بنەمای خۆیان لە خولی نەتەوەیی و پێشبڕکێی جامی خۆیان ئەمە سێیەمین پلەی تۆپی پێی یانەی ئەورووپایە، دوای خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا و خولی ئەورووپا.
بۆ وەرزی ٢٢٢–٢٠٢١ ناساند، خولەکە وەک ئاستی نزمی پێشبڕکێی خولی ئەورووپای خزمەتی دەکات، کە لە قۆناغی گرووپدا لە ٤٨ تیپەوە بۆ ٣٢ تیپ کەمکرایەوە. پێشبڕکێکە بە پلەی سەرەکی لەلایەن تیمەکانی کۆمەڵەی ئەندامە پلە نزمەکانی یوفا پێشبڕکێ دەکرێت. ھیچ تیمێک ڕاستەوخۆ بۆ قۆناغی گرووپەکە ئامادە نییە، لەگەڵ ١٠ تیم لە یارییەکانی خولی ئەورووپا و ئەوانی تر کە لە یارییەکانی خولی کۆنفرانسی ئەورووپاوە ھاتوون براوەکانی پێشبڕکێکە لە وەرزی داھاتوو کورسیێک یان پێ دەبەخشرێت لە خولی ئەورووپا پێ دەبەخشرێت، مەگەر بۆ خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا.
مێژوو
بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان یوفا بە زیادکردنی پێشبڕکێیەکی پلە سێی لە ساڵی ٢٠١٥ەوە بیر لەوە کردەوە کە پێشبڕکێیەکی ئاستی نزم دەتوانێت وەک ئامرازێک بۆ پێدانی یانەکانی وڵاتانی ئەندام لە ئاستی نزمتری یوفا کاربکات بۆ ئەوەی پێشڕەوی بکەن لە دوور لە لابردنی ئاساییان لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا و خولی ئەورووپا. لە ناوەڕاستی ساڵی ٤٨دا باس لە راگەیاندنێک چڕبووەوە، کە سەرچاوەکانی هەواڵ بانگەشەی ئەوە دەکەن کە پێشتر ڕێکەوتنێک کراوە بۆ ئەوەی پێشبڕکێکە دەستپێبکات و قۆناغی گروپی ٤٨ تیپی یۆرۆپا لیگ لە دوودا دابەش بکرێت، کە نیوەی خوارووی پێکهێنانی ناوکی ئەو ڕووداوە نوێیە.
لە ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨، یوفا ڕایگەیاند کە پێشبڕکێکە – بە کاتی بە "خولی ئەورووپا ٢" یان تەنها "UEL2" ناسراوە، وا بڕیارە وەک بەشێک لە خولی پێشبڕکێی سێ ساڵەی 2021-24 دەستپێبکات، لەگەڵ یوفا ئەوەشی وت "کە پاڵەوانیەتی نوێیەکە بۆ ئەوە دروست کراوە بۆ ئەوەی یانە ئاست نزماەکان زیاتر یاری ئەنجام بدەن".
لە ٢٤ی ئەیلولی ٢٠١٩دا ناوی فەرمی پێشبڕکێکە بە ناوی "خولی کۆنفرانسی یوفای ئەوروپا" ڕاگەیەندرا. لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢١ یوفا خەڵاتی پێشبڕکێ و ناسنامەی براندی ئاشکرا کرد یەکەم گۆڵ لە یارییەکانی خولی کۆنفرانسی ئەوروپا لە ٦ی تەموزی ٢٠٢١ لە لایەن یاریزانی مەستا ئیڤۆ ئیمێ کریست لە یاری گەیشتن بە خولەکە بەرامبەر سپارتاک ترناڤا تۆمارکرا.
پاڵاوتنەکان
هاوشێوەی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ، لێهاتوویی بۆ خولی کۆنفرانسی ئەورووپا دابەش دەکرێت بۆ دوو ڕێڕەوی پاڵەوانەکان و ڕێڕەوی لیگ. بە پێچەوانەی خولی چامپیۆنس، بەڵام ڕێگای چامپیۆنس تەنها لە لایەن ئەو تیمانەوە پێشبڕکێ دەکرێت کە لە قۆناغی گروپی چامپیۆنس لیگدا دۆڕاند و لە ئەنجامدا ڕاستەوخۆ لە خولی کۆنفرانسی ئەورووپادا هەڵوەشایەوە.
ڕیزبەندی کۆمەڵەکە لەسەر بنەمای پەیمانەکانی یەکێتی یوفا بەکارهێنراوە بۆ دیاریکردنی ژمارەی تیمە بەشداربووەکان لەڕێڕەوی خولەکە بۆ هەر کۆمەڵەیەک:
لەسەر ئەم ڕێکخستنەوەیە، هیچ کۆمەڵەیەک سودی نابێت لە تەختەی زیاتر بۆ تۆپی پێی کیشوەرەکان لەوەی کە پێش خولی پێشبڕکێی ٢٠٢١-٢٤ هەیانبوو، لەگەڵ پاڵەوانیەتیەکە لە بنەڕەتدا فەرمانی نزمتری خولی خولی ئەورووپایە بەڵام دابەش بوو بۆ خولی دووەمی.
قۆناغی کۆمەڵەکان و قۆناغی یەکلاکەرەوەکان
هاوکێشەی خولەکە بریتییە لە هەشت کۆمەڵە چوار تیپ دەبینێت و بەدوایدا قوناغی ١٦و چارەکی کۆتایی و پێش کۆتایی و کۆتایی دێت. خولێکی یەکەمی زیادە پێش قۆناغی ١٦ لە نێوان تیپەکانی ڕیزبەندی دووەم لە کۆمەڵەکانیان و تیپە پلە سێیەکانی کۆمەڵانی خولی ئەورووپا ئەنجام دەدرێت پێشبرکێی نوێ ١٤١ یاری زیاتر لە ١٥ هەفتەی یاری پێشکەش دەکات. ٥٦ تیم بەشداری دەکەن.
براوەی پێشبڕکێ نوێیەکە لە وەرزی داهاتوو مافی بەشداریکردنی لە خولی ئەورووپای دەبێت. یارییە نوێیەکانی پێشبڕکێ لە پێنج شەممەدا ئەنجام دەدرێت.
دابەشکردن (لە ٢٠٢١-٢٢ بۆ ٢٠٢٣-٢٤)
هەموو پشکەکان لەسەر گریمانەی یوفا کە هەر کۆمەڵەیەک یەک براوەی جامی ناوخۆیی وەک بەرزترین پلەی پێشبڕکی خۆی پێشکەش دەکات دوای ئەوەی ئەو کەسانەی شیاون بچنە ناو خولی چامپیۆنس لیگەوە، و بە پلەی خولی پێشوو دیاریی دەکەن ئینگلتەرا نزمترین پلەی شیاوی خۆی تەرخان دەکات بۆ براوەکانی جامی ئی ئێف ئێل یان ئەگەر پێش ئێستا شیاو بێت بۆ چامپیۆنس لیگ یان خولی ئەوروپا، بۆ شەشەمین یان حەوتەمی دانراوە لە پریمەرلیگ.
سپۆنسەرەکان
ژمارەیەک لە کۆمپانیا فرە نەتەوەکان سپۆنسەری ئەم پێشبڕکێیە دەکەن، کە هاوبەشی هاوبەشیان لەگەڵ خولی ئەورووپادا هەیە.
سپۆنسەرە سەرەکیەکانی پاڵەوانیەتیەکە بۆ خولی 2021-24 بریتین لە: کۆمپانیای مۆلتن سپۆنسەرێکی لاوەکییە و تۆپی یاری فەرمی دابین دەکات.
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی شاعیر، نووسەر و وەرگێڕی کوردی کرماشانی غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی ڕۆژی ٢٩ی خەزەڵوەری ١٢٧٥ی ھەتاوی، ڕێکەوتی ٢٠ی نوامبری ١٨٩٦ لە "گاوارە"ی سەر بە "داڵاھۆ"ی کرماشان لەدایک بوو.
خولی کۆنفرانسی ئەورووپی
پارەی خەڵات
هاوشێوەی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا و خولی ئەورووپا، ئەو خەڵاتەی کە یانەکان وەریگرتووە بەسەر پارەدانێکی جێگیردا دابەشکراوە لەسەر بنەمای بەشداری و ئەنجام و ئەو بڕە جیاوازانەی کە پشت بە بەهای بازاڕی تەلەفزیۆنەکەیان دەبەستن.
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی
ژیان
خەڵکی گاوارە لە عەشیرەتی "گۆران" و سەر بە ڕێبازگەی"یارسان"ن، کە لە ئایینە کۆنەکانی کوردستانە و کتێبە پیرۆزەکانیان بە زمانی کوردییە. "محەممەد وەلی‌خانی گۆران"ی باوکی، وێنەگەر و خۆشنووس بوو. یاسمی، خوێندنی سەرەتایی لە کرماشان و خوێندنی ناوەندی لەخوێندنگەی "سێن لوویی"ی تاران دوایی پێ‌ھێنا و ھەر لەو تەمەنەدابوو کە دەستی دایە ھۆندنەوەی شێعر. کە خوێندنەکەی تەواو کرد، "مەکۆی زانیاران"ی دامەزراند کە پاشان بە ھاوڕێیەتیی "محەممەد تەقی بەھار" ناسراو بە "ملک الشعرا" گۆڕا بە "ئەنجومەنی زانکۆ". ھاوکات لەگەڵ نووسین و لێکۆڵینەوە، خۆی فێری زمانی "عەرەبی، ئینگلیسی و فەڕەنسی" کرد و ھەروەھا لە لای مێژووناسی بەناوبانگی ئاڵمانی "ھرتسفلد ١٨٧٩-١٩٤٨"زمانی پەھلەوی فێر بوو. ساڵی ١٩٣٣ بوو بە مامۆستای "فێرگەی باڵا" و"زانکۆی ئەدەبیاتی زانستگای تاران" و بە دوای ئەوەدا بوو بە ئەندامی"کۆڕی زانیاریی ئێران". ساڵی ١٩٤٣ سەفەری ھیندی کرد و لە ١٩٤٥ ڕۆیشتە فەڕانسە و دوو ساڵ لەوێ مایەوە. یاسمی تا دوایی تەمەن ھەر بە مامۆستایەتیی زانستگای تاران مایەوە.
ھۆنراوەکانی ڕەشیدی یاسمی لەنێوان شێوازی کۆن و نوێدا بەیناوبەینن و ڕەخنەگرانی ئەدەب لە ڕێزەی "مەلیکوشوعەرای بەھار" و "ئیرەج میرزا" و "پەروین ئیعتیسامی"ی دادەنێن.
خولی کۆنفرانسی ئەورووپی
پارەی خەڵات
ھەر یانەیێک بگات بە قۆناغی یەکلایکەرەوە دەبێتە ھۆی بەخشینی خەڵاتی زیاتر بەبڕی: ٣٠٠ ھەزار یۆرۆ: بۆ خولی ٣٢ (٢٤)، ٦٠٠ ھەزار یۆرۆی قۆناغی ١٦، یەک ملیۆن یۆرۆ بۆ چارەگی کۆتایییەکان، وە دوو ملیۆن بۆ پێش کۆتایی، ئەوانەی گەیشتوون بە کۆتایی و دۆڕاون ٣ ملیۆن یۆرۆ وەردەگرن و براوەکان ٥ ملیۆن یۆرۆ وەردەگرن.
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی
ژیان
دیوانی ھۆنراوەکانی ڕەشیدی یاسمی بە زمانی فارسییە. لە دیوانەکەدا پارچەیەکی موستەزاد ھەیە بە ناوی"پروانە و گل"، کە مێژووی ١٢٩٥ی بە ژێرەوەیە و دەگەڕێتەوە بۆ تەمەنی بیست ساڵانەی یاسەمی، واتە ٩٨ ساڵ لەمەوبەر، و ئاوا دەست پێدەکا:
خولی کۆنفرانسی ئەورووپی
پارەی خەڵات
هەروەها هەر پاڵەوانێکی ناوخۆیی بۆ قۆناغی کۆمەڵەکان لە هەر خولێکی کۆتاییدا ٢٦٠ هەزار یۆرۆی زیاتر وەردەگرێت.
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی
ژیان
بە گل گفت پروانە‌ای در چمن / کەبا من بگوی
نۆڤسکا
نۆڤسکا شارێکی ویلایەتی سیساک-مۆسلاڤینای کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٣٬٧٦٥ کەس بووە.
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی
ژیان
کە دادە ترا و ندادە بە من / چنین رنگ و بوی
نۆڤسکا
سەرچاوەکان
پۆل:سلاڤۆنیا پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی
وەرگێڕەکان
ھەروەھا ئەم کتێبانەشی لە ئینگلیسی و فەڕەنسی و پەھلەوییەوە کردە فارسی:
جگە لەمانە، کۆمەڵێک وتاری گران و سەنگینی لە بوارەکانی: وێژەیی، دیرۆکی، فەلسەفی و ڕەخنەیی ھەیە کە لەپەخش و بلاڤۆکەکانی وەک: "نوبھار"، "ارمغان"، "آیندە"،"تعلیم و تربیت"، "یغما"، "مھر" و گۆڤارەکانی تردا چاپ کراون.
دیوانی ھۆنراوەکانی "محەمەدباقر میرزا خوسرەوی کرماشانی"ی باپیری دایکی، ھەر لە سەر ئەرک و تێکۆشانی یاسەمی ئامادە و چاپ کراوە. بە ماوەی ٣ ساڵ، لە ١٣٢٢-١٣٢٤ [١٩٤٣-١٩٤٥] گۆڤارێکی بە ناوی "نامە‌ی فرھنگستان" بڵاو کردەوە.
کۆچی دوایی
غوڵام‌ڕەزا ڕەشید یاسمی، ڕۆژی یازدەی ڕەشەمەی ١٣٢٧ی ھەتاوی، ڕێکەوتی ٢ی مارسی ١٩٤٩ لە زانستگای تاران، لە کاتی وتارداندا تووشی "سەکتەی دڵ" بوو، بەڵام چارەی کرا و سێ ساڵ پاشان، لە ١٨ی بانەمەڕی ١٣٣٠ی ھەتاوی، ڕێکەوتی ٩ی مەی ١٩٥١ لە تاران کۆچی‌دوایی کرد و لە گۆڕستانی "زەھیروددەولە"ی تەجریش نێژرا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥ پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی پۆل:شاعیرانی ئێرانی پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان پۆل:نووسەرانی ئێرانی پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٦ پۆل:مردووانی ١٩٥١ پۆل:وەرگێڕەکانی فەڕەنسی–فارسی پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خەڵکی پارێزگای کرماشان
ویندۆز ئێکس پی
ویندۆز ئێکس پی یەکێکە لەوەشانەکانی سیستەمی کارپێکردنی مایکرۆسۆفت ویندۆز کە یەکەم وەشانی لە ڕؤژی ٢٤ی ئابی ٢٠٠١ دەرچوو بەر لە ویندۆز ئێکس پی کۆمپانیای مایکرۆسۆفت ویندۆزی ٢٠٠٠ و ویندۆز می وەشاندبووە وە دوای ویندۆز ئێکس پی مایکرۆسۆفت ویندۆز ڤێستای وەشاند. لەڕۆژی ٨ی نیسانی ٢٠١٤ چیدی کۆمپانیای مایکرۆسۆفت پاڵپشتییەکانی خۆی بۆ ویندۆز ئێکسپی درێژنەکردەوە
پێداویستییەکان بۆ دامەزراندن
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مایکرۆسۆفت پۆل:سیستەمە بەکارخەرییەکانی مایکرۆسۆفت پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠١ پۆل:سیستمی کارپێکردنی IA-32
ئیزابێلا بیتۆن
ئیزابێلا ماری بیتۆن (؛ لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٨٣٦ – مردووی ٦ی شوباتی ١٨٦٥) ناسراو بە خاتوو بیتۆن ڕۆژنامەنووس، سەرنووسەر و نووسەرێکی بەریتانی بوو. ناوی ئەو بە تایبەتی پەیوەندی ھەیە بە یەکەم کتێبی کە لە ساڵی ١٨٦١ بڵاوی کردەوە، بە ناوی «خاتوو بیتۆن بۆ بەڕێوەبردنی ماڵ». ئەو لە لەندەن لەدایکبووە و دوای قوتابخانە لە ئیسلینگتۆن لە باکووری لەندەن و ھایدلبێرگی ئەڵمانیا ژیانی بەسەربرد. ھاوسەرگیری لەگەڵ ساموێل ئۆرچارت بیتۆن کرد کە بڵاوکەرەوەیەکی بە پەرۆش و سەرنووسەری گۆڤار بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٦ پۆل:مردووانی ١٨٦٥ پۆل:مردنەکان لەکاتی مناڵبوون
بڕیارنامەی ٦٥١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٥١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئازاری ١٩٩٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئێران-عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٩١٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٠ پۆل:ئێران لە ١٩٩٠ پۆل:عێراق لە ١٩٩٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی ئێران و عێراق
ھێز (فیزیک)
وێنۆک|300px لە فیزیکدا، ھێز یان زۆر (بە ئینگلیزی: Force) ھەر ھۆیەکی دەرەکییە کە گۆڕانێک لە جووڵەی تەنێکی ئازاددا بەدی بھێنێت. یاخوود دەتوانرێت کە پێناسێکی تری بۆ بکرێت کە ئەویش؛ ئەو کاریگەرەیە کە کار لە تەنێک دەکات و لەونەیە ببێتە ھۆی گۆڕینی بارەکەی لەوەستان یان لە جوڵاندن.
ھێزەکان گۆڕانی خێرایی
زۆۆرجار کاریگەری ھێزێک لە تەنێکی دیاریکراو دەبێتە ھۆی گۆڕینی خێراییەکەی. ھەروەھا ھێز دەتوانێت تەنێکی وەستاو بجوڵێنێت یان تەنێکی جوڵاو بوەستێنێت.
یەکەی پێوانەیی ھێز لە سیستەمی نوێودەوڵەتی
یەکەی پێوانەیی ھێز لە سیستەمی نێودەوڵەتی یەکەکاندا کەبە (SI) ناوسراون، نیوتنە. ھۆکارەکەشی ڕێزگرتنە لە زانا (ئیسحاق نیوتن (١٧٢٤-١٦٤٢)) چونکە داھێنانە زانیستیەکانی بوونە ھۆی باشتر تێگەیشتنی ھێز و جوڵە. یەکەی نیوتن، بە بڕی ئەو ھێزە پێناسە دەکرێت کە دەتوانێت تاودانێکی (1m/S2) بەو تەنەپەیدابکات کە بارستاییەکەی ١ کیلۆ گڕام بێت.
پۆل:چەمکە فیزیکییەکان پۆل:میکانیکی کلاسیکی
Neart پۆل:ھێز پۆل:فەلسەفەی سروشتی
تشرینی دووەم
ھێما
گوڵی نیشانەی مانگی نێڤەمبەر زێڕەمیناە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:تشرینی دووەم پۆل:مانگەکان
سانسانگی گۆگۆریۆ
پاشا "سانسانگ"ی گۆگۆریۆ (بە هانگۆل: 산상왕؛ بە ھانجا: 山上王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ٢٢٧ی زایینیدا مردووە، ماوەی فەرمانڕەوایییەکەی لە نێوان ساڵانی (١٩٧ز بۆ ٢٢٧ز)ـبوو، ١٠یەم فەرمانڕەوای گۆگۆریۆـبوو لە باکووری سێ شانشینەکەی کۆریا. سێیەم کوڕی هەشتەم پاشای گۆگۆریۆ، سیندایـبوو وە برا بچووکی نۆیەم پاشای گۆگۆریۆ، گوگۆکچۆن. مرد بەبێ هیچ میراتگرێک.
پوختە و چوونەسەر تەختی پاشایەتی
لەپاڵ مردنی پاشا گوگۆکچۆن، شاژنەکەی خاتوو یو پاڵپشتی بانگەشەی سانسانگی کرد و داینا لەسەر تەختی پاشایەتی. بووە شاژنی سانسانگ. ئەمە ئەوە نیشان ئەدات کە نیرتێکە لە هاوسەرگیری لەگەڵ ژن‌برا هێشتا ئەنجامئەدرا لە گۆگۆریۆ، بەڵام هەروەها خراوەتەڕوو کە خاتوو یو دەسەڵاتی هەییە لە دادگا.
سەرچاوە
پۆل:کۆریا پۆل:ئاسیا پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:پاشاکانی گۆگۆریۆ
پێڕستی زانکۆکانی ھەرێمی کوردستان
ئەمەی خوارەوە پێڕستی زانکۆکانی ھەرێمی کوردستانە کە بەپێی زانکۆ حکوومی و تایبەتییەکان جیا کراونەتەوە و بەپێی ئەلفوبێ ڕیزبەندی کراون.
زانکۆی کەرتی تایبەت
پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان پۆل:زانکۆکانی عێراق پۆل:فێرکاری لە عێراق
پێشانگای ھونەری ئانتاریۆ
بەستەرە دەرەکییەکان
ماڵپەڕی گالەریی ھونەری ئانتاریۆ
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مۆزەخانەکان لە تۆرنتۆدا
زاری بەختیاری
بەختیاری زارێکی لوڕییە و لەلایەن خەڵکی بەختیارییەوە قسەی پێ دەکرێت.
هەندێک لە سەرچاوەکان وەکوو شێخ محەممەدی مەردۆخ بەختیرای و هەموو شێوەزارە لوڕییەکان بەشێک لە زمانە کوردییەکان دەزانن.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زمانەکانی پارێزگای خووزستان پۆل:زمانەکانی پارێزگای ئەسفەھان پۆل:زمانەکانی پارێزگای لوڕستان پۆل:زمانەکانی پارێزگای بووشەھر پۆل:زمانەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری پۆل:زمانەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد
کەیتی ھۆڵمز
وێنۆک|180px|کەیتی ھۆڵمز ساڵی ٢٠٠٩ کەیتی ھوڵمز (بە ئینگلیزی: Katie Holmes) ئەکتەرێکی بەناوبانگی ئەمریکییە لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ لە ھەرێمی ئۆھایۆی ئەمریکادا لەدایکبووە، و بچووکترین منداڵی خانەوادەکە.
کەیتی لە ١٨ی نێڤەمبەری ساڵی ٢٠٠٦ی زایینی دا لەگەڵ (تۆم کرووز) ھاوسەرگیرییان کرد و ئێستا خاوەنی منداڵێکن بە ناوی «سووری کرووز».
سەرچاوەکان
پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:ئەکتەرە ژنە ئەمریکیەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم
شەڕی ناوخۆیی سووریا
400px|وێنۆک خۆپیشاندانەکانی سووریا لە ساڵی ٢٠١١، بریتییە لە زنجیرە خۆپیشاندانێک کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ بە دوای خۆپیشاندانەکانی ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست لە وڵاتی سووریا ئەنجام درا. thumb|خۆپشاندەرانی سووریا ئاڵای کۆنی سووریا دەشەکێننەوە
کوژراوەکان
ژمارەی کوژراو و بریندارەکانی خۆپیشاندانەکانی سووریا تا ڕێکەوتی ١٠ی شوباتی ٢٠١٢ بریتییە لە ٨١٦١ کەس، کە ئەم ژمارەیە ٨٣٤ ڕاکردووی ئەڕتەش و ھەروەھا ئەندامەکانی ھێزی ئاسایشی ئەم وڵاتە لە خۆ ناگرێ.
بەراوردەکانی‌تر لە نێوان ٣٧٠٧ تا ٧٣٣٩ کەسە. جگە لە بەراوردەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەنجومەنی ھاوئاھەنگی ناوچەیی کە زۆربەی تاکەکانی حکوومی و ڕاکردوو و ھێزەکانی ئاسایش بە حیساب ناھێنین یان تەنیا ژمارەیەک لە ھێزەکانی ئاسایش بە حیساب دێنن:
سەرچاوەکان
پۆل:شەڕی ناوخۆیی سووریا پۆل:ململانێکانی ٢٠١١ پۆل:ململانێکانی ٢٠١٤ پۆل:سووریا لە ٢٠١١ پۆل:سووریا لە ٢٠١٣ پۆل:ململانێکانی ٢٠١٢ پۆل:ململانێکانی ٢٠١٣ پۆل:سیاسەتی سووریا پۆل:ناڕەزایییەکان لە سووریا پۆل:شەڕەکانی ئێران پۆل:شەڕەکانی عێراق پۆل:شەڕەکانی عەرەبستانی سعوودی پۆل:شەڕەکانی سووریا پۆل:٢٠١٢ لە سووریا پۆل:شەڕەکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:شەڕەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:بەشار ئەسەد
دوگۆ سێلۆ
سەرچاوەکان
پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
دڵە مۆرەکان (فلیمی ٢٠٢٢)
دڵە مۆرەکان فلیمێکی ڕۆمانسییە کە دروست کراوە لەلایەن نێتفلێکس لە دەرھێنەری ئێلیزابێس ئالێن ئۆسەمبۆل، لەسەر بنەمای ڕۆمانی بە ھەمان ناوی تێس وەیکفیڵد دامەزراوە، ئەمە باس لە میوزیک نوسێک و گۆرانیبێژێک خەباتکار دەکات کە ناوی کاسییە و و دەریاوانێک ناوی لەکی یە، کە یەم دوانە دەکەونە زۆرترین کێشەوە بۆیە ئاشقی یەکتری دەبن؛ و ئەم فلیمە بڵاودەکرێتەوە لە ٧ ی ٢٩ ی ٢٠٢٢
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی داھاتوو پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی نێتفلێکس بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ڕۆمانسییەکان پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون
پیانۆژەن
پیانۆژەن (ئینگلیزی: Pianist) مۆسیقاژەنێکە کە توانای ژەنینی مۆسیقای ھەیە لەسەر ئامێری پیانۆ. پیانۆژەنەکان جۆریان ھەیە و ئەو مۆسیقایەی دەینووسنەوە لەسەر پیانۆ یاخود دەیژەنن جۆرەکەیان دیاری دەکات، بۆ نموونە پیانۆژەن ھەیە کە پێی دەوترێت "کلاسیکال" (کلاسیکی) کە پیانۆژەنە کۆنەکان وەک مۆزارت و بیتھۆڤن سەرنجیان ڕا دەکێشێت و ھەروەھا پیانۆژەن بۆ جۆری مۆسیقای تریش ھەن بۆ نمونە ڕۆک کە پیانۆ ژەنە کلاسیکییەکان سەرنجیان ڕادەکێشن و لە مۆسیقای مۆدێرندا ئەو ستایلە بەکاردێنن.
ئومێد ئاشنا
ئومێد ئاشنا (لەدایکبووی ١٩٤٥ لە سلێمانی، عێراق – مردووی ٢٠٠٠ لە سلێمانی) نووسەرێکی ناوداری کورد بوو، و خاوەنی چەندین پەرتووک بوو لە بواری وێژە (وێژەی کوردی) لە بنەماڵەیەکی ڕۆشنبیر و ئایینپەروەر لە شاری سلێمانی لە ساڵی ١٩٥٥ لەدایکبووە. ساڵی ١٩٧٨–١٩٧٩ پەیمانگای پێگەیاندنی مامۆستایانی لە شاری ھەولێر تەواوکردووە، و لە ناوچەکانی قەرەداغ، دوکان، دەربەندیخان و پاشان ناوشاری سلێمانی مامۆستا بووە. لە ساڵی ١٩٧٨ەوە ئەندامی یەکێتیی نووسەرانی کورد بووە. لەسەر داوای خۆی لە ساڵی ١٩٩٤دا خانەنشین کراوە، تاکوو دەرفەتی تەواوی ھەبێت بۆ خزمەتکردن لە بواری ساغ کردنەوە و کۆکردنەوەی بەرھەمی ئەدەبی و ڕۆشنبیری نەتەوەی کورد.
پرۆژەی سەد کتێبی کوردی
مامۆستا ئومێد پرۆژەیەکی ئەدەبی بەدەستەوە بوو بە ناوی (پرۆژەی سەد کتێبی کوردی)، توانی نزیکەی ٧٠ کتێب و نامیلکەی لێ چاپ بکات، بەڵام بە ژمارەی کەم بەھۆی بێ توانایی ماڵی، سامانێکی ئەدەبی زۆری جێھێشتووە بەڵام زۆربەیان دەستنووسن.
مردن
لە ڕۆژی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠دا لە تەمەنی ٤٥ ساڵیدا، کاتێ کە تەواو سەرقاڵی بەرھەمھێنانی ئەدەبی بووە، کۆچی دوایی کردووە و لە گردی سەیوان لە سلێمانی نێژراوە. ژمارەیەکی زۆر دەستنووس و ٣ جگەرگۆشەی بە ناوی (سیامەند، سایە و شاد) لە پاش بە جێ ماوە.
بەرھەمەکان
ئەم بەرھەمانەی لە دەزگای ئاراس لە ھەولێر بڵاوبوونەتەوە:
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی باشوری کوردستان پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥ پۆل:مردووانی ٢٠٠٠
جامی ئەورووپای ١٩٥٥-١٩٥٦
جامی ئەورووپای ١٩٥٥-١٩٥٦ یەکەمین وەرزی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپایە و ڕۆژی ٤ی ئەیلوولی ١٩٥٥ یەکەمین یاری ئەنجامدراو و کۆتا یاری پاڵەوانیەتیەکە لەڕۆژی ١٣ی حوزەیرانی ١٩٥٦ لەیاریگای پارکی دی پرێنسی شاری پاریسی فەڕەنسا، لەنێوان یانەی ڕیال مەدرید و ستێد ڕێمز ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا ڕیال مەدرید توانی بە ئەنجامی ٤-٣ بەسەر ستێد ڕێمزی ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.
یاریەکانی قۆناخی یەکەم (یاریەکانی چوون)
یاریگای (سان سیرۆ)بەئامادەبوونی ١٨٠٠٠ھاندەر
قۆناخی ھەشت (یارییەکانی چوون)
یاریگای (سانتیاگۆ بێرنابیۆ)بە ئامادەبوونی ١٠٥٥٣٢ھاندەر
یارییەکانی گەرانەوە
یاریگای (ئێم تی کەی ستادیۆن) بەئامادەبوونی ٣٥٠٠٠ھاندەر یاریگای (سان سیرۆ) /ناوبژیوان (لیۆ ھۆرن) ی ھۆڵەندی
قۆناخی پێش کۆتایی (یارییەکانی چوون)
(یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ)بەئامادەبوونی ١٢٩٦٩٠ھاندەر