cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گرێتا توونبەری
بەشداریکردن لە COP25
توونبەری لە ئەمریکا مایەوە، بەڕێگای وشکانی گەشتیکرد بۆ بەشداریکردن لە کۆنفڕانسی گۆڕەکانی ئاووھەوای نەتەوەیەکگرتووەکان (COP25)، سەرەتا وا دانرابوو لە سانتیاگۆ، چیلی لە مانگی کانوونی یەکەم بکرێت. بەڵام دواتر لەماوەیەکی کەمدا، ڕاگەیەندرا کە کۆنفڕاسی (COP25) لە مەدرید، ئیسپانیا دەکرێت بەھۆی بەڕیوەچوونی خۆپشاندانێکی گەورە لە چیلی. توونبەری ڕەتیکردەوە کە فڕۆکە بەکاربھێنێت، بەھۆی بەکارھێنانی کاربۆن لە ھەوادا، ھەربۆیە لە سۆشیال میدیاکانیدا، ئەوەی بڵاوکردەوە کەپێویستە گەشتی ئۆقیانووسی ئاتلانتیک بکاتەوە. ڕیلی وایتلیوم لەگەڵ ژنەکەی، ئیلیانا کاراوسو، دوو ئوسترالین کە بە یەختێک لەدەوری جیھاندا گەشتیان دەکرد، ئەوا پێشنیارێکیان خستەر بەردەم توونبەری تا لەگەڵ خۆیاندا بیبەن. لە ڕۆژی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩، ئەوا بە یەختەکە گەشتی ھامپتن، ڤیرجینایان دەستپێکرد بەرەو لیسبۆن، پرتووگال. لەکاتی دەرچوونی بۆ گەشتەکە، گرێتا وتی «پەیامی من بۆ ئەمریکییەکان ھەمان پەیامە بۆ خەڵکی ھەموو شوێنێک - کەیەکبگرن لەپشت زانست و کار بە زانست بکەن.»
لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، توونبەری گەیشتە لیسبۆنە. دواتر گەشتیکرد بەرەو مەدرید و وتاری لە کۆنفڕانسەکە پێشکەشکرد، ھەروەھا لەگەڵ خەڵکی شارەکە، بەشداریشی کرد لە ناڕەزایی ڕۆژی ھەینی وەک جاران. بەر لەو ڕێپێوانە، لەکاتی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی، گرێتا وتی پێویستمان بەکاری زیاترە، مانگرتنی قوتابخانە شتێکی وای بەدەستنەھێنا، چونکە بەکارھێنانی گازی سەوز بەردەوام ڕوو لەبەرزبوونەوە دەکات بەڕێژەی ٤٪ لەوەتەی ٢٠١٥.
چالاکی دیکە لە ئەورووپا
وێنۆک|گرێتا لەکاتی قسەکردن بۆ لیژنەی ژینگە لە پەرلەمانی ئەورووپا. لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩، لە ڕادیۆی بی بی سی. چاوپێکەوتنێکی لەبارەی گۆڕانەکانی ئاووھەوا کرد، لەگەڵ سێر دەیڤد ئەتینبرە، سەرۆکی بانکی ئینگلتەڕا، ماڕک کارنی ھەروەھا ڕۆبێرت دل ناجا، بەڕێوبەری شێل ئۆیل کرد. دواتر بی بی سی چاوپێکەوتنەکەی بەشێوەی پۆدکاست بڵاوکردەوە. لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، گریتا داوای لە کۆمپانیای سێمێنس کرد کە چیتر کەلووپەلی شەمەندەفەر نەنێرێت بۆ کۆمپانیایەکی ھیندی بەناوی ئەدانی لە ئوسترالیا، بەڵام ڕۆژی ١٣ی کانوونی دووەم، سیمێنس ڕایگەیاند کە ئەوە شانازییە بۆ ئەوان کە بەردەوامبن لە ڕێککەوتنەکەیان لەگەڵ کۆمپانیای ئەدانی.
لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، توونبەری گەڕایەوە بۆ بەشداریکردن لە کۆڕبەندی ئابووری جیھان، کە لە داڤۆس، سوویس بەڕێوە چوو، لەوێ دوو وتاری پێشکەشکرد، ھەروەھا بەشداربوو لە پانێلێکی نیویۆرک تایمز و کۆڕبەندی ئابووری جیھانی لە قسەکانیدا، گرێتا کۆمەڵێک لە وتەکانی پێشووی باسکردەوە، بەڵام زیاتر جەختی لە «ماڵەکانمان ھێشتا لەنێو ئاگردایە» کردەوە. وەک گاڵتەیەکیش، گرێتا وتی ئەو ناتوانێت گلەیی لە گوێ لێنەگیران لێی بکات، وتی «ھەمیشە گوێ بۆمن گیراوە.»
لە ٤ی ئازاری ٢٠٢٠، توونبەری لە دانیشتنێکی گرنگی لیژنەی ژینگە لە پەرلەمانی ئەورووپا بەشداریکرد و قسەی لەبارەی یاسای ئاووھەوای ئەورووپا کرد، ئاماژەشی بەوەکرد کە داواکارییە نوێکەی لیژنەی ژینگە لە پەرلەمانی ئەورووپا خۆبەدەستەودانە.
شوێنی لە گۆڕانەکانی ئاووھەوا
وێنۆک|گرێتا لە کۆڕبەندی ئابووری جیھانی ساڵی ٢٠١٩، داڤۆس. توونبەری پێی وایە مرۆڤایەتی ڕووبەڕووی قەیرانێکی گەورەدەبێتەوە بەھۆی گەرمبوونی زەوی وە نەوە باڵغبووەکانی ئێستا ھۆکاری درووستبوونی ئەو کێشەیەن. زۆرجار بەوێنە و گڕافیک (نموونەی "خانووەکەمان دەسووتێت") بەکاردێنێت بۆ پشتگیریکردن لە قسەکانی لەبەرامبەر بازرگان و کەسایەتییە سیاسییەکان، ھەروەھا بۆ کارە ھەڵەکانی ئەوان، لەمەر ھەنگاونان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە. توونبەری ئاماژە بەوەدەکات کە گۆڕانەکانی ئاووھەوا کاریگەری دەبێت لەسەر گەنجەکان و داھاتووی مرۆڤایەتی. ھەروەھا تووێژ لەسەر ئەوە دەکات، کە ئەم نەوەیە ھیچ داھاتوویەکی نابیت، چونکە «ئەو داھاتووە فرۆشراوە بۆئەوەی ژمارەیەکی کەم لە خەڵک، بڕەپارەیەکی بێ ھەژمار قازانج بکەن». گرێتا ئاماژەش بەوەدەکات، کە خەڵکی نیوەگۆی باشووری زەوی (ئاسیا، ئەفریقا و ئەمریکای لاتین) بەھۆی گۆڕانەکانی ئاووھەوا تووشی زۆرترین ناڕەحەتی دەبنەوە، وێڕای ئەوەی ئەوان بەشدارن لەکەمتر بەکارھێنانی کاربۆنی دائۆکساید. توونبەری پشتگیری لە گەنجە چالاکوانەکانی وڵاتە گەشەسەندووەکان دەکات، کە ئێستا ڕووبەڕووی گۆڕانەکانی ئاووھەوا بوونەتەوە. لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، لە مەدرید وتی: «ئێمە باسی داھاتوومان دەکەن، ئەوان باسی ئێستایان دەکەن.»
لەو کۆڕبەندانەی کە گرێتا بەشداربووە، ڕەخنەی لە سەرکردەکانی جیھان گرتووەم لەسەر کەمتەرخەمیان بۆ بابەتەکە. ھەروەھا ئەوەشی ڕاگەیاند کە کەمکردنەوەی دووکەڵ و گاز بەس نابێت، تا ئەوکاتە ئاستەکەی نەگەیەندریتە سفڕ ئەمەش ئەگەر زەوی وا بەردەوام گەرمببێت بۆ کەمتر لە ١٫٥ سلیزی. لەنیسانی ٢٠١٩، قسەی بۆ پەرلەمانی بەریتانیا کرد، گرێتا وتی: "ئەو ڕاستییەی کە ئێمە لەکاتی قسەکانمان لەبڕی وشەی "وەستان" وشەی "کەمکردنەوە"ی بەکارھێنانی دووکەڵ و گاز ئەوا لەوانەیە گەورەترین ناچاری بەھۆی بەردەوامی بازرگانییەکانەوە بێت وەک ھەمیشە". بۆئەوەی کاری پێویست بکرێت، گرێتا ئەوەشی بە سەرکردەکان وت کە پێویست ناکات گوێ لە ئەو بگرن، بەڵکوو دەبێت گوێ لە زاناکان بگرن کە چۆن ئەو قەیرانە چارەدەکرێت.
بەدیاریکراوتر، توونبەری وتوویەتی ئەو ڕێککەوتننامەیەی لە پاریس کراوە بەس نییە بۆ سنووردارکردنی گەرمبوونی زەوی لە ١٫٥ پلەی سلیزی. پێویستە ئاستی بەکارھێنانی گازی گرینھواز کەمبکرێتەوە پێش ٢٠٢٠، وەک لە وردەکارییەکانی ڕاپۆرتی ٢٠١٨ی ئای پی سی سی لەسەر گەرمبوونی زەوی بڵاوکراوەتەوە. لە شووباتی ٢٠١٩، لە کۆنفڕانسێکی کۆمیتەی ئابووری و کۆمەڵایەتی ئەوورووپا، گرێتا وتی کەمکردنەوەی دووکەڵ بەڕێژەی ٤٠٪ بۆ ساڵی ٢٠٢٠ «بەس نییە بۆ پاراستنی داھاتووی ئەو منداڵانەی ئەمڕۆ گەورەدەبن» وە دەبێت ئەورووپا ڕێژەی کەمکردنەوەی گازی دووانەئۆکسیدی کاربۆن بەڕێژەی ٨٠٪ کەمبکاتەوە.
کەڵەشێرە
کەڵەشێرە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
گرێتا توونبەری
لەبارەی ڤایرۆسی کۆرۆنا (کۆڤید-١٩)
لە ئازاری ٢٠٢٠، گرێتا وایزانی کە تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووە بەڵام، بەڵام تەنھا بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی لەشی بوو. لەمبارەیەوە توونبەری ئاماژەی بەوەدا کە ئێستا دەبێت ھاوتەریبانە کاربکرێت لەسەر کێشەی ئاووھەوا و چارەسەری ڤایرۆسی کۆرۆنا، وە قەیرانی تەندرووستی نەکرێتە بیانوو بۆ کەمکردنەوەی بەکارھێنانی دووکەڵی کاربۆن. توونبەری لەچاوپێکەوتنێکی دیکەشدا وتی «ئەگەر یەک ڤایرۆس بتوانێت کێشە بۆ تەواوی سیستمی ئابوور درووستبکات لەماوەی چەند حەفتەیەکدا، ھەروەھا بتوانێت کۆمەڵگاکان دابخات، ئەوە دەرخەری ئەو ڕاستییەیە کە کۆمەڵگاکان پتەونین. ھەروەھا ئەوەش پشاندەدات لەکاتی فریاکەوتندا، ئێمە دەتوانین کاربکەین و ئاکارەکانمان بەخێرایی بگۆڕین.»
کەڵەشێرە
جوگرافیا
کەڵەشێرە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قۆچ بڵاخ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی بی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شورناخ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی بی شێخ عەبدوڵا.
گرێتا توونبەری
کاردانەوەکان
گرێتا توونبەری ستایش و ڕەخنەی تووندی پێگەیشت لەلایەن کەسایەتییە سیاسیی و ڕاگەیاندنەکان.
سینان ئۆغان
سینان ئۆغان (؛ لەدایکبووی ١ی ئەیلوولی ١٩٦٧ لە ڕەشقەلاس) سیاسەتوانێکی تورک و نوێنەری پێشووی ڕەشقەلاس لە پەرلەمانی تورکیا (٢٠١١–٢٠١٥) لە سەر لیستی پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست بوو.
کەڵەشێرە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گرێتا توونبەری
پێشوازی نێودەوڵەتی
لە شووباتی ٢٠١٩، ٢٤٤ کەسایەتی ئەکادیمی نامەیەکی کراوەی پشتگیریان واژووکرد، کەتێیدا کە گرێتا بۆتە سەرچاوەی ئیلھام بەخش بۆیان بە مانگرتنی لە قوتابخانە، بەمەبەستی گوێگرتن لێی. سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەنتۆنیۆ گۆتیرێس پشتگیری گرێتای کرد لە مانگرتنی لە قوتابخانە، دانی بەوە دانا کە «نەوەی سەردەمی من شکستیان ھێنان لە وەڵامدانەوەیەکی باش بۆ گۆڕانە دراماتیکییەکان ئاووھەوا. ئەوە بەقووڵی لەلایەن گەنجەکانەوە ھەستی پێدەکرێت. سەرسام نیم کە ئەوان تووڕەبن.» لەکاتی قسەکردنی لە بۆنەیەک، لە ئایاری ٢٠١٩، نیوزلاند ئەوا گوتیرێس وتی «نەوەی ئێمە نەمانتوانی لە جەنگی گۆڕانەکانی ئاووھەوا سەرکەوتووبین» ئێستا لەسەر گەنجەکان ماوەتەوە کە «ھەسارەکە ڕزگاربکەن».
سینان ئۆغان
ئەو لە بنەماڵەیەکی ئازەربایجانی لە ڕەشقەلاس (ئیدر) لە ساڵی ١٩٦٧ لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٨٩ بەشی بەڕێوەبردنی زانکۆی مەڕمەڕە دەرچووە. لە ساڵی ١٩٩٣ ھەتا ٢٠٠٠ ئۆغان وەکوو جێگری سەرۆکی زانکۆی ئابووریی دەوڵەتی ئازەربایجان کاری کردووە. لە خولی یەکەمی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی تورکیا لە ساڵی ٢٠٢٣ كاندیدا لە ھاوپەیمانی ئاتا بوو، بەڵام دەنگی تەواوى بەدەست نەھێنا و تەنیا ٥٪ دەنگەکانی بردەوە و بۆ گەڕى دووەم لە کێبرکێی ھەڵبژاردن دوورخرایەوە. بەگوێرەی ھەواڵەكان بەر لە دەنگدان بۆ گەڕى دووەم داواى لە لایەنگرانی کردووە کە دەنگی خۆیان بدەن بە ئەردۆغان، پاش رێککەوتن لەسەر درێژەدان بە شەڕ دژی پارتی کرێکارانی کوردستان و گەڕاندنەوەى پەنابەرانی شەڕی سووریا. لەلای خۆی، ئەردۆغان بێ ئاگایی نیشاندا لە ھیچ رێككەوتنێكی مەرجدار و پێشوەختە لەگەڵ ئۆغان.
گرێتا توونبەری
سیاسییەکان
کاندیدانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا، کامەلا ھاریس، بیتۆ ڕۆرکی لەگەڵ بێرنی ساندەرس پشتگیری خۆیان بۆ قسەکانی گرێتا لە نیویۆرک، ئەیلوولی ٢٠١٩ ڕاگەیاند. ئەنجێلا مێرکل، ڕاوێژکاری ئەڵمانیا، ئاشکرایکرد کە چالاکییەکانی گەنجێکی وەک گرێتا وای لە حکوومەتەکەی کردووە کە ھەنگاوی خێراتر بنێت لەسەر گۆڕانەکانی ئاووھەوا.
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
ھاوئەنجامی ئۆیلەر یان ھاوکێشەی ئۆیلەر بریتییە لە ھاوئەنجامی
سینان ئۆغان
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:زیندووان پۆل:كاندیدەكانی هەڵبژاردنی 2023 توركیا
گرێتا توونبەری
سیاسییەکان
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٩، ڤلادمیر پۆتین لە وەسفی گرێتا وتی «کچێکی بەڕێز و خۆشەویستە»، لەھەمان کاتدا ئاماژەی بەوەکرد کە ئەو یاری پێدەکرێت بەپێی ویستی کەسانێک. پوتین ڕەخنەی لەئەو گرت و بە «کەم شارەزا» ناوی برد: «ھیچ کەسێک بۆ گرێتای ڕووننەکردۆتەوە کە جیھانی مۆدێرن ئاڵۆز و جیاوازە وە خەڵکی لەوڵاتانی ئەفریقا یان ئاسیا دەیانەوێت بەھەمان سەرمایەی کەسێکی سوێدی بژین.» گرێتا ھاوشێوەی کاردانەوەی بۆ قسەکانی تڕەمپ، ئەوا لەتوویتەر لە بەشی بایۆکەی نووسی لە کاردانەوەی وەسفەکەی پۆتین نووسی «کچێکی بەڕێز بەڵام بەزانیاری کەمەوە». Multiple sources:
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
لەم ھاوکێشەدا e ژمارەی ئۆیلەر، بنچینەی لۆگاریتمی سروشتی، i (یەکەی خەیاڵییە و پاسادانی ئەم ھاوکێشە دەکات i^2=-1)، و \pi بریتییە لە ڕێژەی چێوەی بازنەیەک بە تیرەکەیدا. ھاوئەنجامی ئۆیلەر بەناوی ماتماتیکزانی سویسی لیۆنارد ئۆیلەر ناونرا و بە یەکێک لە جوانییەکانی بیرکاری دادەنرێت.
شرۆڤە
ھاوئەنجامی ئۆیلەر بریتییە لە حاڵەتێکی تایبەتی فورمووڵی ئۆیلەر لە شیکاریی ئاوێتەدا کە دەڵێت بۆ ھەر ژمارەیەکی ڕاستەقینە وەکوو x:
گرێتا توونبەری
سیاسییەکان
لەچاوپێکەوتنی لەگەڵ سوین ھایننز لە گۆڤاری تایم، گرێتا وتی «زۆر گاڵتەجارانەیە کاتێک ھەموو ئەوشتەی کەسانێک دەتوانن بیکەن، بریتییە لە گاڵتەکردن پێت، یان باسی ڕووخسار و کەسایەتیت دەکەن، وەک ئەوەی ئەوان ھیچ وتووێژ و قسەیەکی دیکەیان نەبێت بۆ گوتن.» جۆو بایدن، جێگری پێشووی سەرۆککۆماری ئەمریکا و کاندیدی داھاتووی دێموکراتەکان بۆ ھەڵبژاردنی ٢٠٢٠، لە وەڵامی توویتە گاڵتەئامێزەکەی ترەمپ وتی «تۆ چ جۆرە سەرۆکێکی کە گاڵتە بە ھەرزەکارێک دەکەیت؟ @دۆننالدترەمپ، تۆ دەتوانی شتگەلێک لە گرێتاوە فێربیت لەبارەی سەرکردایەتیکردن.»
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
شرۆڤە
کە تێیدا بەھاکانی فانکشنە سێگۆشەیییەکانی \sin و \cos بە یەکەی پێوانی ڕادیان دەپێورێت. واتە ئەگەر x=\pi، ئەوا:
گرێتا توونبەری
ڕاگەیاندن
لە ئابی ٢٠١٩، سکۆت والسمان لە ساینتفیک ئەمێریکان نووسی ڕەخنەگرانی گرێتا، ڕەخنە لە کەسایەتی و ئۆتیزم بوونی دەگرن. ئەدیتیا چاکربۆرتی، لە گاردیان نووسی کە ستوونووسانی وەک بریندان نیل، تۆبی یەنگ، بلۆگی گویدۆ فاوکس لەگەڵ ھێلین دەیل و ڕۆد لیدل لە سپێکتەتۆر و سەندەی تایمز بەشێوەی ناشرین ھێرشدەکەنە سەر کەسێتی گرێتا. پێشکەشکاری تەلەفزیۆنی بەریتانی پیرس مۆرگەن، ئەویش گاڵتەی بە گرێتا کرد. وێنۆک|مانگرتن بۆ ئاووھەوا، لە [[ژنێڤ|ژنێف، ئەیلوولی ٢٠١٩.]]
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
شرۆڤە
لەبەر ئەوەی
گرێتا توونبەری
کاریگەرییەکەی گرێتا
گرێتا کاریگەری لەسەر ژمارەیەک ھاوتەمەنی خۆی درووستکرد، ئەمەش بە «کاریگەرییەکەی گرێتا» وەسفدەکرێت. لە وەڵامی وتارەکانی، ئەوا چەند سیاسییەکیش باسی ئەویان کرد لەگەڵ پێویستی کارکردن لەسەر گۆڕانەکانی ئاووھەوا. سکرتێری ژینگەی بەریتانیا، مایکل گۆڤ، وتی: "کاتێک گوێ لەتۆ دەگرم، ھەست بە ئاسوودەیییەکی زۆر دەکەم. لەھەمان کاتیش بەرپرسیارێتی و تاوان. من لەنەوەی دایک و باوکتم، دەشڵێم کە ئێمە بەدەم پێویستی چارەسەرکردنی قەیرانی گۆڕانەکانی ئاووھەوا و ژینگە نەچووین، کە ئێمە یارمەتیدەربووین بۆ درووستبوونی." ئێد میلاباند، سیاسیی لە حیزبی کرێکارانی بەریتانیا، کە بەرپرسیاربوو لە ناساندنی بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانەکانی ئاووھەوای ٢٠٠٨، وتی: :تۆ ئێمەت بەخەبەر ھێنایەوە، سوپاست دەکەین. ھەموو ئەو گەنجانەی کە چوونەتە مانگرتنەکە ئەوا ڕەنگدانەوەیەکی وەک ئاوێنەیان بەکۆمەڵگای ئێمە بەخشی… تۆ فێری وانەیەکی گرنگت کردین. تۆ لەناو قەرەباڵەغییەکدا بەرز وەستایت."
١٩٨٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1988 (توضيح)
گرێتا توونبەری
کاریگەرییەکەی گرێتا
لە شووباتی ٢٠١٩، گرێتا لە ستەیج لەگەڵ سەرۆکی کۆمسیۆنی ئەورووپا، جان کلۆد یەنکەر وەستا، لەوێ جان ئاماھەی بەوەدا «لە بودجەی ساڵانی داھاتوو ٢٠١٢ بۆ ٢٠٢٧، لە ھەر چوارەم یۆڕۆیەک لە بودجەی یەکێتیی ئەورووپا، دەچێتە بودجەی بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانەکانی ئاووھەوا.» لە ئایاری ٢٠١٩، باسکردنی گۆڕانەکانی ئاووھەوا، باسێکی گرنگی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەوورپا بوو، ھەربۆیەش پارتە سەوزەکان باشترین دەنگیان لەمێژووی خۆیاند ھێنا، کە ژمارەی ئەندامەکانیان لە پەرلەمان لە ٥٢ بەرزبوویەوە بۆ ٧٢. زۆرێک لەو کورسیانە، بەدەنگی خەڵکی وڵاتانی باکووری ئەورووپا بەدەستھاتبوون، کە لەژێر کاریگەری گرێتا ناڕەزاییان دەردەبڕی.
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
شرۆڤە
کەوایە:
گرێتا توونبەری
کاریگەرییەکەی گرێتا
لە ئابی ٢٠١٩، بڵاوکراوە و کتێبی منداڵان لەبارەی قەیرانی گۆڕانەکانی ئاووھەوا بۆ دوو ھێندەی ساڵی پێشتر زیادیکرد. دەزگاکانی چاپ، ئەوەیان بۆ کاریگەری گرێتا توونبەری گەڕاندەوە. لەژێر کاریگەری گرێتا، سەرمایەدار و وەبەرھەمھێنەرە خێرخوازەکان لە ئەمریکا بڕی ٦٠٠ ھەزار دۆلاریان بەخشی، بۆ پشتگیرکردن لە گرووپە یاخیبوو و مانگرتووەکانی قوتابخانە بۆ دامەزراندنی ڕێکخراوی ھاریکاری فریاکەوتنی ئاووھەوا. تاڤۆن نێلسن، یەکێک لەو خێرخوازانە ئاماژەی بەوەکرد، سەد ھێندەی دیکە کۆمەک کۆدەکرێتەوە لە ھەفتە و مانگەکانی ئایندە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩، نیو ساینتیست لەوەسفی گرێتا و کۆمەڵەکەی نووسی: «ساڵی بەخەبەرھاتنەوەی جیھان بۆ گۆڕانی ئاووھەوا.»
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
شرۆڤە
لەمەوە دەردەچێت
گرێتا توونبەری
فڕینی شەرم
گرێتا پێشەوایەتی لە بزووتنەوەی دژە-فڕین دەکات، لەبەرامبەردا بانگەشە بۆ گەشتکردن دەکات لەڕێگای شەمەنەدەفەر لەبڕی فڕین. ئەو وشەیەی کە وەسفی ئەم بزووتنەوەیە دەکات، بریتییە لە (flygskam) یان فڕینی شەرم. ئەوە ھەستێکە کە لای خەڵک درووستدەبێت، بۆ بەکارنەھێنانی فڕۆکە بەھۆی زۆر بەکارھێنانی گاز لەلایەن کۆمپانیاکانی ھێڵێ فڕۆکەوانی. لە بنەڕەتدا، ئەم ھەنگاوە دەگەڕێتەوە بۆ یاریزانی ئۆلەمپیکی سوێدی بیرن فێری، بەڵام دەنگدانەوەیەکی گەورەتری بەدوای خۆی ھێنا لەدوای چالاکییەکانی گرێتا، کە ڕەتی کردەوە بەفڕۆکە گەشتبکات لەپێناو ژینگە. گرێتا لە کەمپەینەکانی داوای فڕینی کەمتری دەکرد، ھەروەھا کردییە بەشێک لە قسەکانی ساڵی ٢٠١٩ لەکاتی گەشتی ھۆشیارکردنەوەکەی لە ئەورووپا. دواتر سوێد بڕیاریدا، کە ٤٪ گەشتە ناوخۆیییەکان کەمبکاتەوە، لەبەرامبەردا گەشتی شەمەندەفەر زیاتر بکات. بی بی سی نووسی کە ئەم بزووتنەوەیە دەکرێت کاریگەری بخاتە سەر گەشەکردنی ڕێژەی گەشتە ئاسمانییەکان، بەڵام فڕۆکە ئاسمانییەکان و بۆینگ لەبەرامبەردا دەڵێن، ئەوان پێشبینی دەکەن ٤٪ گەشتەکان زیادبکەن تاکوو ساڵی ٢٠٣٥. لە حوزەیرانی ٢٠١٩، ھێڵی شەمەندەفەری سوێد ڕایگەیانند کە ژمارەی گەشتە ناوخۆیییەکان لەڕێگای شەمەندەفەر بەڕێژی ٨٪ بەرزبوونەتەوە بەراورد بە پارساڵ.
ھاوئەنجامی ئۆیلەر
سەرچاوەکان
پۆل:شیکاریی ئاوێتە پۆل:لیۆنارد ئۆیلەر پۆل:ھاوئەنجامە بیرکارییەکان
گرێتا توونبەری
ناوبانگ لە کەلتور و ھونەر
گرێگا توونبەری لەبواری کەلتوور و ھونەر بۆتە ناوێکی دیار. گریتا ئەند زە گیانتس، ناوی کتێبێکە لەلایەن زۆی تەکەر و زۆی پەرسیچۆ نووسراوە، ھەروەھا لەلایەن دەزگای کتێبی منداڵانی فرانسیس لینکۆڵن بڵاوکراوەتەوە، کە لە چیڕۆکی ژیانی گرێتاوە سەرچاوەی گرتووە. وێنەکێشی ئەمریکی، ئیلیزابێت پەیتن پۆرترەیتێکی گرێتای، لەیەکێک لە وێنە سەرەکییەکانی پێشانگایەکی دانا. گرێتا لەسەر ڕووپەڕی گۆڤاری تایم دەرکەوت، لەچاپی ئایاری ٢٠١٩، کە وەک کەسێکی کاریگەر پشاندرا، ھەروەھا وەک سەرکردەیەکی دواڕۆژ. گرێتا و ١٥ چالاکوانی دیکە لەسەر ڕووپەڕی گۆڤاری فاشن، ڤۆگ دەرکەوتن لە ئەیلوولی ٢٠١٩.
ھەندێک لە وتار و وتەکانی گرێتا لەگەڵ گۆرانی و میوزیک تێکەڵکران. لە ساڵی ٢٠١٩، بەشداریکرد لە دانانی دەنگی بۆ گۆرانی زە ١٩٧٥، لەگەڵ گرووپێک کە ھەمان ناوی گۆرانییەکەیان ھەبوو. لە گۆرانییەکە، گرێتا دەڵێت «ھەمووان لەدەرەوەن، ئێستا کاتی خەباتی مەدەنییە. ئێستا کاتی یاخیبوونە.» میوزیکژەنانی ئوسترالی، مێگان واشینتن لەگەڵ ئاوازدانەر ڕۆبێرت دەیڤدسن درووشمی «چۆن دەوێریت» یان بەکارھێنا بۆ یەکێک لەبۆنەکانیان. دیجەی سلیم، تێکەڵەیەکی لە وتارەکەی گرێتا و سەمایەکی خۆی بەناوی 'ڕایت ھێر، ڕایت ناو' بڵاوکردەوە. جارێکی تر جیھانی گرێتا گەورەدەکەینەوە، فیلمێکی بەڵگەنامەیی ٣٠ خوولەکییە لەلایەن ڤیسەوە کە چاوپێکەوتنی تێدایە لەگەڵ کۆمەڵێک گەنجی سەرکردەی خۆپشاندەرەکانی ئەورووپا، ھەروەھا ڕێپێوانی ناڕەزایییەکانی گۆڕانی ئاووھەوای جیھانی ساڵی ٢٠١٩ لەخۆگرت. فیلمێکی بەڵگەنامەیی دیکە، لە تۆڕی ھولو، بڕیارە کاری بەرھەمھێنانی لەسەر بکرێت لەلایەن سیسیلیا نیسان و فرێدریک ھینگ، ھەروەھا لەلایەن ناتان گرۆسمان دەرھێنانی بۆبکرێت. لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، گرێتا ڕایگەیاند کە مافی بەکارھێنانی ناوەکانی «ھەینییەکان بۆ داھاتوو» ھەروەھا «مانگرتن بۆ ئاووھەوا» وەردەگرێت، بەمەبەستی بەکارنەھێنانی لەلایەن کەسانی دیکەوە بۆ بەمەبەستی بازرگانی.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆڕانی ئاووھەوا پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٣ پۆل:زیندووان پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشیی ئاسپێرگەریان ھەیە پۆل:کات کەسایەتیی ساڵ پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی
وەزارەتی ناوخۆ (عێراق)
وێنۆک| ئاڵای پێشووی وەزارەتی ناوخۆ، لە سەردەمی [[بەعسیزم|بەعس بەکاردەھات]] وەزارەتی ناوخۆیی عێراق ئەرکی پاراستنی ئاسایشی ناوخۆی عێراق و کونتڕۆڵکردن و چاودێریکردنی سنوورەکان لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و بازرگانیی ماددە ھۆشبەرەکان و چەک. پێکدێت لە چەند توخمێک، لەوانە پۆلیسی عێراق، پاسەوانی ڕێگاوبانەکان، بەشی ھاتوچۆ، یەکەی بەرپەرچدانەوەی فریاگوزاری، یەکەی فڕێدانی تەقەمەنی، خزمەتگوزاری ئاسایشی سنوورەکان. لە چاوەڕوانی دەرچوونی یاسای چاکسازیی پاراستنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان، وەزارەت ئامادەکاری دەکات بۆ جێگیرکردنی ئەو فەرمانبەرانە، لە ئێستادا بەڕێوەبەرایەتی پاراستنی دامەزراوەکان لەنێو وەزارەتەکانی تردا جێگیرکراوە. وەزارەتی ناوخۆ نزیکەی ٣٨٠ ھەزار و ٤٣٠ فەرمانبەری ھەیە و وەزارەتی دارایی ٣٫٨ ملیار دۆلاری بۆ بوودجەی ساڵی ٢٠٠٨ پەسەند کردووە، کە بە بەراورد بە ساڵی پێشوو ٢١٪ گەشەی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھێزەکانی ڕێکخستنی عێراقی
ئازەربایجان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئازەربایجان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
نەرویژ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
جوجوتسو کایسن
alt=لۆگۆی زنجیرەی جوجوتسو کایسن|وێنۆک|لۆگۆی زنجیرەی جوجوتسو کایسن جوجوتسو کایسن یان شەڕی نەفرەتییەکان   مانگایەکی ژاپۆنییە لەلایەن جیجی ئەکوتامی نووسراوە و وێنەکێشراوە، و لە مانگی ئازاری ٢٠١٨  لەلایەن ھەفتانەی شۆنن جەمپ بڵاوکراوەتەوە و وەرزە تاکەکان کۆکرانەوە و لەلایەن شوێشا بڵاوکرانەوە، لەگەڵ پازدە بەرگ لە ئازاری ٢٠٢١ بڵاوکرانەوە، چیرۆکەکە بەدوای خوێندکاری ئامادەیی یوجی ئیتادۆری دەگەڕێت کاتێک پەیوەندی بە ڕێکخراوێکی نھێنی جادوو بازانی جوجوتسو دەکات بە مەبەستی کوشتنی نەفرەتیەکی بەھێز بە ناوی ڕیۆمین سوکونا و یوجی دەبێتە میواندار بۆ ئەو، زنجیرەکە درێژەی زنجیرەی مانگای چوار وەرزە بەناوی قوتابخانەی تەکنیکی نەفرەتیەکان تۆکیۆ میترۆپۆلیتان کە لە مانگی نیسان تا تەممووزی ٢٠١٧ لە بەرنامەی گیگا جەمپی شوێشا بڵاوکرایەوە، دواتر لەژێر ناونیشانی جوجیتسو کایسن لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە، لەگەڵ فیلمێک بە ھەمان ناونیشان بەناوی جوجیستو کایسن ڕاگەیەندرا لە کانوونی دووەمی ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە.
و وەرزی دووەمی ئەنیمێیەکە ڕاگەیەندرا و بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٣ نمایش بکرێت.
شێخ لەنگەری گەورە
شێخ لەنگەری گەورە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوجوتسو کایسن
جوجوتسو کایسن مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی زمانی ئینگلیزی لە ئەمریکای باکوور لەلایەن کۆمپانیای ڤیز میدیاوە وەرگرتووە و لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دا مانگاکە بە چاپ بڵاودەکاتەوە، ھەروەھا شوێشا زنجیرەکەی بە زمانی ئینگلیزی لە ئەپ و ماڵپەڕی مانگا پڵەس بڵاودەکاتەوە، دوو پەرتووکی ڕۆمانی سووک لەلایەن بالاد کیتاگۆنی لەژێر چاپی جەمپ جی - بۆکس لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ و مانگی یەکی ٢٠٢٠ بڵاوکرانەوە، زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ٢٤ ئەڵقەییە کە لەلایەن ماپا ستۆدیۆ بەرھەم ھێنراوە، لە کەناڵی ئێم بی ئێس لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ تا ئازاری ٢٠٢١ پەخشکرا مۆڵەتی لە کۆمپانیای کڕەنچیڕۆلەوە وەرگرتووە بۆ پەخشکردن لە دەرەوەی ئاسیا، کە لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ بۆ یەکەمجار بە زمانی ئینگلیزی بڵاوکرایەوە، تراکی دەنگی ئەنیمێکە لە نیسانی ٢٠٢١ بڵاودەکرێتەوە.
شێخ لەنگەری گەورە
جوگرافیا
شێخ لەنگەری گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی ڕزگاری و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ماسی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گێژەکان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چاڵەڕەش.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جوجوتسو کایسن
پوختە
ڕیشەی چیرۆکەکە لە جوجوتسو کایسندا ھەموو زیندەوەران وزەیەک دەردەدەن کە پێی دەوترێت وزەیی نەفرین لێکراو (呪, جۆریۆکۆ) کە لە ھەست و سۆزە نەرێنییەکانەوە سەرھەڵدەدات کە بە شێوەیەکی سروشتی بەسەر ھەموو ئەندامەکانی جەستەدا بڵاودەبێتەوە. مرۆڤە ئاسایییەکان ناتوانن ئەم بڵاوبوونەوەیە لە جەستەیاندا کۆنتڕۆڵ بکەن. لە ئەنجامدا بە بەردەوامی وزەیی نەفرەت لێکراو نەفرەتەکان (呪، نۆرۆی) لەدایک دەکەن، کە جۆرێکە لە بوونەوەری گیانی(ڕوحی) کە ئارەزووی سەرەکیان زیانگەیاندنە بە مرۆڤایەتی.
جادوو بازانی جوجوتسۆ (呪، jujutsushi، "مامۆستاکانی تەکنیکە نەفرەت لێکراوەکان" یان "جادووگەرەکان") ئەو کەسانەن کە کۆنتڕۆڵی ڕۆیشتنی وزەی نەفرەت لێکراوی لە جەستەیان دەکەن، ڕێگەیان پێدەدات بەو شێوەیەی کە خۆیان حەزیان لێیە بەکاری بھێنن و ھەروەھا دەرکردنی ئەم وزە کەم بکەنەوە. جادووباز و نەفرەتکارە ئاست بەرزەکان دەتوانن ئەم وزەیە پاک بکەنەوە و بەکاری بھێنن بۆ ئەنجامدانی تەکنیکە نەفرەت لێکراوەکان (呪 術 式، جوجوتسۆشیکی) کە مەیلیان ھەیە تایبەت بن بە بەکارھێنەر یان خێزانەکەیان. فۆرمێکی پێشکەوتووی تەکنیکە نەفرەت لێکراوەکە بریتییە لە فراوانکردن(領域 開، Ryuki Tenkai)، کە تێیدا بەکارھێنەر دەتوانێت وزەی نەفرەت لێکراو بەکاربھێنێت بۆ دروستکردنی ڕەھەندێک کە لە بەرامبەردا ناوچەی دەوروبەری دادەپۆشێت کە تێیدا ھەموو ھێرشەکان بەھێزتر دەبن.
چیرۆکەکە چیرۆکەکە لەسەر یوجی ئیتادۆری دەسوڕێتەوە، کوڕێکی بلیمەت و خاوەن جەستەیەکی بەھێزە و لەگەڵ یانەی پارانۆرماڵی سەروو سروشت لە قوتابخانەکەدا کۆدەبێتەوە. ڕۆژێک ژیانی یوجی دەگۆڕێت لە پاش مردنی باپیری و چاوی بە مێگومی فوشیگۆرۆ دەکەوێت کە پێی دەڵێت خاوەن شتێکی نەفرەت لێکراوە پاشان یوجی یەک لە دوای یەک تووشی بەدبەختی دەبێت.
کارەکتەرەکان
لە خوێندکارانی قۆناغی دووەمە لە قوتابخانەی جیوجیتسو و پاندایە!
دەزگاکانی ڕاگەیاندن
ئەنیمێ
ئەنیمێیەکی تەلەڤیزیۆنی لە ژمارە ٥٢ی ھەفتانەی شۆنن جەمپدا ڕاگەیەندرا کە لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە، نووسەری مانگا جیجی ئاکوتامی و ئەندامانی کاستی سەرەکی لە فیلمی Jump Vista ٢٠ بۆ ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دەرکەوتن، زنجیرەکە لەلایەن ماپا (ستۆدیۆ) و لە دەرھێنانی سیۆنگ ھۆ پارک، ھێرۆشی سێکۆ بەرپرسیار بوو لە سیناریۆکان، تاداشی ھیراماتسو دیزاینی کارەکتەرەکانی دەکرد، ھیرۆکی تسوتسومی، یۆشیماسا تێروی و ئاریسا ئۆکیھازاما ئاوازی مۆسیقاکەیان بۆ دانا. لەکاتێکدا ئەنیمێکە لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ بۆ یەکەمجار لە یووتیووب و تویتەر بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ نمایشکرا، بەڵام بە فەرمی لە کەناڵی ئێم بی ئێس و تی بی ئێس لە سوپەر ئەنیمێیزم لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ تا ٢٧ی ئازاری ٢٠٢١ پەخشکرا، زنجیرەکە بۆ ماوەی ٢٤ ئەڵقە بەردەوام بوو. لە ئەڵقەی سێیەمەوە زنجیرەکە کورتە فیلمەکانی ئەنیمێ لەخۆدەگرێت بە ناونیشانی "(呪 術 さ ん ぽ, "Jujutsu Picnic")، کە تیشک دەخاتە سەر ژیانی ڕۆژانەی کارەکتەرە سەرەکییەکان. یەکەم گۆرانی لە سەرەتادا گۆرانییەکە بریتییە لە "کایکای کیتان" کە لەلایەن ئەیف پێشکەش دەکرێت، گۆرانی کۆتاییش بریتییە لە "ونبوو لە بەھەشتدا". ئی ئەل ئی دەیڵێت دووەم گۆرانی بریتییە لە "ڕووی زیندوو" کە لەلایەن ھۆ یا ئێکستێند ئەوە پێشکەش دەکرێت، لەکاتێکدا دووەم گۆرانی کۆتایی بریتییە لە "بیگەڕێنەوە" کە لەلایەن چو شو نی پێشکەش دەکرێت.
جەیسۆن بەیتمن
جەیسۆن کێنت بەیتمن (لە ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩ لەدایکبووە) ئەکتەر، و دەرھێنەر، و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە.
جوجوتسو کایسن
دەزگاکانی ڕاگەیاندن
ئەم ئەنیمێە لەلایەن کۆمپانیای کڕەنچیڕۆل مۆڵەتی پێدراوە بۆ پەخشکردن لە دەرەوەی ئاسیا. کڕەنچیڕۆل پەخشێکی زنجیرەکەی بە زمانەکانی ئینگلیزی، ئیسپانی، پورتوگالی، فەرەنسی، ئەڵمانی و عەرەبی بڵاوکردەوە، کە لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ بۆ یەکەمجار نمایشکرا، لەگەڵ دۆبلاژکردنی ئینگلیزیش لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ لە کەناڵی ئێچ بی ئۆ نمایشکرا، ڤیز میدیا زنجیرەکە لەسەر ڤیدیۆی ماڵەوە بڵاودەکاتەوە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، میدیا لینک مۆڵەتی بەم زنجیرەیە دا و لە ڕێگەی iQIYI لە چین پەخشی کرد.
جەیسۆن بەیتمن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
ئەڵمانیا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٩٨
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٩٨ پۆل:ئەڵمانیا لە ئۆڵۆمپیادی زستانە بەپێی ساڵ
جوجوتسو کایسن
دەزگاکانی ڕاگەیاندن
جوجوتسۆ کایسن لە نووسین و وێنەکێشانی جیجی ئاکوتامی. زنجیرەکە لە ھەفتانەی شۆنن جەمپی شوێشاەوە لە ٥ی ئازاری ٢٠١٨ دەستی پێکرد. بابەتەکانی لەلایەن شوێشا بە تاک بەرگ کۆکراونەتەوە و بڵاوکراونەتەوە. یەکەم بەرگی لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە، پازدە بەرگ لە ٤ی ئازاری ٢٠٢١شوێشا لە مانگی یەکی ٢٠١٩ دەستیکرد بە بڵاوکردنەوەی زنجیرەکە بە زمانی ئینگلیزی لەسەر ئەپ و ماڵپەڕی مانگا پڵەس. ڤیز میدیا سێ بەشی یەکەمی پەرتووکەکەی بڵاوکردەوە بۆ دەستپێشخەری کردن. لە مانگی ئازاری ٢٠١٩ کۆمپانیای ڤیس میدیا چاپی چاپکراوی ئەم مانگایەی لە ئەمریکای باکوور ڕاگەیاند. بەرگی یەکەم لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە، تا ١ی شوباتی ٢٠٢٢ تا ئێستا ١٤ بەرگ بڵاوکراونەتەوە.
ڕۆمانە سووکەکان
دوو ڕۆمانی سووک لە نووسینی بالاد کیتاگۆنی لەژێر چاپی فیلمی جەمپ جی-بۆکس بڵاوکراونەتەوە. یەکەمیان بە ناونیشانی (جوجوتسو کایسن: ھاوینی گەرم و پاییزی گەڕاوەبوو) لە ١ی ئایاری ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە. دووەم ڕۆمانی سووک، (جوجوتسو کایسن: ڕێگای گوڵان لەکاتی خۆرھەڵاتن) لە ٤ی جێنیوەری ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە
مۆسیقا
ساوند تراکی ڕەسەنی ئەنیمێی جوجوتسو کایسن بڵاودەکرێتەوە کە لەلایەن ھیرۆاکی تسوتسومی و یۆشیماسا تێروی و ئاریسا ئۆکیھازاما ئاوازی بۆ دانراوە، لە ٢١ی نیسانی ٢٠٢١ دا
میدیاکانی دیکە
پەرتووکی فەرمی ھەوادارانی جوجوتسو کایسن (جوجوتسو کایسن کۆشیکی ڤانبوکو) کە زانیاری تایبەتی لەبارەی زنجیرەکە، فایلە تایبەتەکان، لێدوانی نووسەران، و چاوپێکەوتن و دیالۆگێکی تایبەتی لە نێوان ئاکوتامی و نووسەری مانگاکای تیتە کوبۆ لەخۆدەگرێت، کە لەلایەن شۆئینشا لە ٤ی ئازاری ٢٠٢١ بڵاوکراوەتەوە
سەرچاوەکان
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨ پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٠ دەستیان پێکردووە پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە پۆل:ئەنیمێ و مانگای فەنتازیای تاریک پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:مانگای شوئیشا پۆل:شۆنن مانگا پۆل:مانگای ڤیز میدیا پۆل:ئەنیمێ و مانگا سەرووسروشتییەکان
١٩٨٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1989 (توضيح)
کێلڤن
کێلڤن بریتییە لە یەکەی پێوانەی گەرمی کە لە لایەن لۆرد کێلڤنەوە پێشنیار کراوە (١٨٢٤–١٩٠٧).
پێوەری کێلڤن بە پێوەرێکی ڕەھای پلەی گەرمی داندراوە کە لە سفرەوە دەست پێدەکات و ژمارەی ژێر سفر نیە. ئەم پلەی گەرمیە بە گشتی لەلایەن فیزیاناسان و کیمیاناسانەوە بەکار دێت، بە پێچەوانەی پلەی سەدی کە زانایانی بایۆلۆژی بەکاری دێنن. جیاوازی نێوان پلەی سادی و کێلڤن لە ڕێی ھاوکێشەی خوارەوە دەبینرێتەوە:
ھەروەک لە ھاوکێشەی سەرەوە دیارە جیاوازی پلەی گەرمی کێلڤن و سیلیزی یەکسانە، واتا:
مێژوو
لە ساڵی ١٩٥٤ کۆنگرەی گشتی لەسەر کێش و پێوانەکان بڕیاری دا بە پێناسە کردنەوەی پلەی کێلڤن لە سەر بنچینەی خاڵی سیانی ئاو (triple point of water). لەم پلەی گەرمیە تایبەتیەدا، ئاو لە ھەر سێ دۆخی ڕەقی، شلی، و گاز ی دایە. ئەم پلە گەرمیە یەکسانە بە ٢٧٣٫١٦ کێلڤن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:داھێنانە سکۆتلاندییەکان پۆل:زانستی ماددە
فەرموودەی مودڕەج
فەرموودەی مودڕەج ئەو فەرموودەیەیە کە ڕشتەکەی گۆڕدرا بێت، یان شتێک خرابێتە ناو ناوەڕۆکەکەی کە لە خۆی نەبێت بەبێ جیاکردنەوە.
هۆکارەکانی
چەند هۆکارێک هەیە بۆ ئەوەی شتێک بخرێتە ناو فەرموودەیەکەوە ئەوانیش :
حوکمی فەرموودەی مودڕەج
فەرموودەی مودڕەج جۆرێکە لە جۆرەکانی فەرموودەی زەعیف، و حوکمی شەرعی لێوە وەرناگیرێت. بە کۆدەنگی زانایان لە فەرموودەناسان و شەرعزانان شت خستنە ناو فەرموودە حەرامە، تەنیا کاتێک وشەیەکی نامۆ ڕونبکرێتەوە ئەو کات ڕێگە پێدراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی فەرموودە پۆل:فەرموودەزانی پۆل:فەرموودە
ھێزەکانی ئاسایشی عێراق
220x440px|وێنۆک ھێزەکانی ئاسایشی عێراق، ھێزی سەربازین بۆ بەرگریکردن لە ئاسایش و سەروەری دەوڵەتی عێراق لە مەترسییە دەرەکی و ناوخۆیییەکان، ئەم ھێزانە لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تا ئەم کاتە چەندین شەڕیان کردووە.
ھێزەکانی ئاسایشی عێراق بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:عێراق پۆل:حکومەتی عێراق
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٢
نەرویژ یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٢، کە لە شاری سالت لەیک سیتی لە ئەمریکا لە ٨ تا ٢٤ی شوباتی ٢٠٠٢ بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٢ پۆل:نەرویژ لە ئۆڵۆمپیاد بەپێی ساڵ
٦٤٦ (ژمارە)
٦٤٦ (شەش سەد و چل و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٤٥ و ٦٤٧.
کەرەنتینە
وێنۆک|ناوەندێکی وەرزشی لەشاری وەھانی چینی کراوەتە ناوچەیەکی کەرەنتینکراو بەھۆی پەتای کۆڕۆناوە ٢٠١٩. کەرەنتینە یان ھاوێر بە ئینگلیزی quarantine بریتییە لە شوێنێکی پەرژینکراو یان جیاکراوە کە کۆمەڵە خەڵکێکی تێدا دەژیێت بە ھۆکارێکی تەندروستی یان ئاسایشی، یان ئاژەڵی تێدا ھەلدەگیرێت یاخود ھەندێک لە ئامراز و ئامێری تایبەت بەجۆرێک کە مەترسیداربن بۆ کۆمەڵگە. ماوەی کەرەنتینە بەگوێرەی ھۆکارەکەی دەگۆڕدرێت. کەرەنتینە لە بواری پزیشکی پێی دەڵێن کەرەنتینەی پزیشکی کە مەبەست لێی ڕێگریە لە گەشەسەندن و بڵاوبوونەوەی ڤایرۆس یان ھەر تەنەدوژمنێکی نامۆ بۆ پاراستنی کۆمەڵگا. ھەروەھا ڕێگایەکی گرنگە بۆ پێشگری لە دزەکردنی بەکتریا و ڤایرۆس لە تاقیگە و نەخۆشخانەکان.
دروشم و ئاڵاکان
ھەردوو ڕەنگی زەرد و ڕەش، ھەندێک جار سەوز بەکاردێت بۆ گشت شوێنە کەرەنتینەکراوەکان، بەڵام لە بەندەر و کەشتییە پەرێزخراوەکاندا ڕەنگی زەردی سادە بەکاردێت بۆ ئاڵای بەندەرە قەدەغەکراوەکان، ڕەنگی زەرد پێشتر بۆ ئەم ماڵانە بەکاردەھات کە دانیشتوانەکەی پەتای ھەوکردنی جگەر (زەرتک) یان ھەبوو، دواتر گوێزرایەوە بۆ نێو دەریاوانان، لە کاتی بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی تاعوون ئاڵای ڕەشیان لەسەر ئەو ماڵانە ھەڵدەکرد کە ھەڵگری نەخۆشییەکە بوون. ئاڵای ئێستا تێکەڵەی ھەردوو ڕەنگە کە پێی دەڵێن ئاڵای لیما. لیما جۆرێکی نەخۆشی بینینە بەجۆرێک کەسی تووشبوە بە لیما ناتوانێت ھەندێک جۆری ڕەنگ ببینێت، بۆیە ئەم ناوەیان ھەڵبژارد چونکە مرۆڤ بەرامبەر بە ڤایرۆس و میکرۆبەکان وەکوو ئەوە وایە کە لیمای ھەبێت چونکە نایانبینێ. لە زمانی ئینگلیزی ئەو شوێنانەی کە بۆ ماوەی کەمتر لە چل ڕۆژ دادەبڕدرێن (کوبێک) یان Q بەکاردێت وەک ھەندێک ڤایرۆسی سەردەم کە پێویست دەکات ٢١ ڕۆژ دووربخرێتەوە لە کۆمەڵگە یان ١٤ ڕۆژ جیا بکرێتەوە لە خەڵک.
نەتەوە یەکگرتووەکان و بنەماکانی سیراکوزا
لە کۆبونەوەی ١٩٨٤ی ئەنجومەنەکە ھاتووە لەبارەی دیاریکردنی کات و شوێنی سەرچاوەی ھێرشە زیندەییەکان یان ھەر ھێرشێکی دەرەکی بۆسەر دانیشتوانی زەوی بەمەبەستی ڕێگریکردن لەبارەی گەشەسەندنی تا دۆزینەوەی ڕێگاچاڕە، ڕێنماییەکانی کۆبوونەوەکە پشت ئەستوور بوو بە بنەماکانی سیراکوزا تایبەت بە ڤایرۆسی گەدە و پزیشکییە دادیەکان، بەجۆرێک ھەموو وڵاتانی ئەندام لە نەتەوە یەکگرتووەکان ناچار دەکات یارمەتی پاراستی بەھا ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانیانی خەڵکەکەیان بدەن. بنەماکانی سیراکوزا وەھا داڕێژراون کە سەپاندنی زیاتر دەخاتە سەر وڵاتان لەبارەی مافە مرۆیییەکان و سیاسییەکانیان، تا بەشێوەیەکی ڕوون و زانستیانە کەرەنتینە ئەنجام بدرێت، تێبینی ئەوەی کردوە کە تەندروستی گشتی کۆمەڵگە لە ئەستۆی کەسانی پسپۆر دایە دوور لە کاری سیاسی و بەرژەوەندی لایەنگری، کە دەزگا بەرپرسەکانی وڵاتانیش بە ڕاوێژ لەگەڵ ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی دەست دەکەن بە لێکۆلینەوە لە مەترسیەکان، بەم شێوازە:
لە کاتی جێبەجێکردنی کەرەنتینە یان پەرێزی پێویستە ئەمانە ڕەچاوبکرێت:
ھەموو وڵاتان پێویستە ئەم خاڵانە لەبەر چاوبگرن:
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
نەھمەتاوا
نەھمەتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
نەھمەتاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئازەربایجان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
بریاوە
بریاوە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
٦٤٧ (ژمارە)
٦٤٧ (شەش سەد و چل و حەفت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٤٦ و ٦٤٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
پینچاس ساپیر
دوو پۆستی وەزاری گرنگی ھەبووە، وەزیری دارایی (١٩٦٣–٦٨ و ١٩٦٩–٧٤) و وەزیری بازرگانی و پیشەسازی (١٩٥٥–٦٥ و ١٩٧٠–٧٢) ھەروەھا چەندین پۆستی باڵای دیکەی حکومی ھەبووە. زۆرجار بە 'باوک'ی ئابووری ئیسرائیل دادەنرێت، بەھۆی ھەوڵە بێوچانەکانی بۆ پەرەپێدانی گەشەسەندنی ئابووری لە ساڵانی پێکھاتنی وڵاتەکەدا
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٦ پۆل:مردووانی ١٩٧٥ پۆل:وەزیرانی دارایی ئیسرائیل
ئەڵمانیا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٦
ئەڵمانیا یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٦، کە لە تورینی ئیتاڵیا لە ١٠ تا ٢٦ی شوباتی ٢٠٠٦ بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزشی ئەڵمانیا لە ٢٠٠٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٦ پۆل:ئەڵمانیا لە ئۆڵۆمپیادی زستانە بەپێی ساڵ
یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان
یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان ڕێکخراوێکی مرۆییە لەبواری ئافرەتان کاردەکات لەکوردستانی باشور و مەڵبەندەکوردیە جیھانیەکان، ئەم ڕێکخراوە لە ١١/١٢/١٩٥٢ لەشاری سلێمانی دامەزرا، مەبەست لەدامەزراندنی ڕێکخراوەکە لەوساتەدا کۆکردنەوە و ڕێکخستنی تواناکانی ئافرەتان بوو لەبەشداریکردنیان لە شۆرشی ئەیلول و پایە ڕامیاری و کۆمەڵایەتیەکان. بەپێی دەستوور و پەیرەوی ناوەخۆی ڕێکخراوەکە پێویستە ھەر سێ ساڵ جارێک کۆنگرە ببەستێت بەڵام تاوەکو ئێستا تەنھا ھەشت کۆنگرەی بەستوە، کۆنگرەی یەکەمی بەبەشداری دەستەی دامەزرێنەرانی بەسترا کە ھەریەکە لەبەڕێزان (درەخشان جەلال حەفید، سورەیای مەلای گەورە و ناجیە موستەفا فەندی و ناجیە میرزا غەفوور) بوون.
ڕا می-ران
ڕا می-ران (لەدایکبووی ٦ی ئازاری ١٩٧٥) خانمەکتەر و کەسایەتیەکی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوورە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرانی پشتگریکەر لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی شانۆگەری میوزیکی لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرچووانی پەیمانگای ھونەرەکانی سێئول پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
ویلایەتی لیانگ
وێنۆک لیانگ (بە چینی: خوێندنەوە:لیانگ) ویلایەتێکی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە سەردەمی بەھار و پایز لە مێژووی دێرینی چین، کە سنووردار بوو لەگەل ویلایەتی چین.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو
زیە
جوگرافیا
زیە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قازیاوای شارباژێڕ و لە باشوور لەگەڵ گوندی کارێز، شارباژێڕ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چاڵەخەزێنە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مێشولان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تەپەگوڵاوی
جوگرافیا
تەپەگوڵاوی دەکەوێتە دوو کیلۆمەتری باکوری ناحیەی سیروان لە پارێزکای ھەڵەبجە و لە دەشتی شارەزوور ھەڵکەوتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٢٠٢٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2024 (توضيح)
٢٠٢٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2025 (توضيح)
٦٤٨ (ژمارە)
٦٤٨ (شەش سەد و چل و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٤٧ و ٦٤٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
قەیران
قەیران داڕێژەیەکی تایبەت لە کێشەکان یان یەک بارودۆخە کە کەس، خێزان یان گرووپێک لەگەڵی ڕووبەڕوو دەبنەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان پۆل:ئاسایش
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
نەرویژ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
کارزان عوسمان
کارزان عوسمان محەممەد سیاسەت مەدار و ڕۆژنامەوان وبێژەر و پێشکەشکار لە ساڵی ١٩٨٤ لە شاری سلێمانی، کوردستانی عیراق لە دایک بووە. لە ساڵی ٢٠٠٧ وەک ڕۆژنامەوان دەستی بە کار کردووە. لە ڕۆژنامەی ھاووڵاتی، ئاسۆ و ڕووداو چەند مالپەڕی تر کاری کردووە. لە ئێستادا پەخشی کەناڵی ئێن ئاڕ تی وەک بێژەر و پێشکەشکار بەرنامەی تاوتوێ پێشکەش دەکات.
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
کارزان عوسمان
ژیاننامە
کارزان عوسمان لە ٣٠ی حوزەیرانی ١٩٨٤ لە گەڕەکی سەرشەقامی شاری سلێمانی، کوردستانی عیراق لەدایک بووە. خوێندنی سەرەتای لە قوتابخانەی شاکر فەتاح و ناوەندی لە قوتابخانەی ھەڵوان و دواناوەندی لە قوتابخانەی سەردەم ھەر لە سلێمانی خوێندووە. لە ساڵی ٢٠٠٩ لە پەیمانگای تەکنیکی سلێمانی بەشی ڕاگەیاندن دەرچووە.
پیشە
ھەر کە قوتابی زانکۆ بووە کاری لە بواری ڕاگەیاندندا کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٧ کاری کردووە بۆ ئەدەب و ھونەری کوردستانی نوێ، وەک ڕێپۆرتەر. لە ساڵی ٢٠٠٨ لە ڕۆژنامەی ھاووڵاتی دەست بەکاربووە و لە ساڵی ٢٠٠٩ لە ڕۆژنامەکانی (ڕووداو) و (ئاسۆ) کاری کردووە. خاوەنی چەندین تێکستی ئەدەبی و وتاری ڕەخنەیی و ئامانجی نووسین و کارە ڕۆژنامەوانییەکانی ڕووناکی خستنەسەر گەندەڵی و برینە کۆمەڵایەتییەکان بووە. لە ساڵی ٢٠١٠ لە سەرەتای دامەزراندنی کەناڵی ئێن ئاڕ تی NRT دەستبەکاربووە بە پێشکەشکردنی بەرنامەی تاوتوێ و تاوەکو ئێستا بەردەوامە لە کارەکەی.
بەرنامەی تاوتوێ
تاوتوێ بەرنامەیەکی سیاسیی ڕۆژانەیە و لە ئێن ئاڕ تی پێشکەش دەکرێت لەلایەن کارزان عوسمان. لە ساڵی ٢٠١٥ دەستی پێ کرد و تاکو ئێستا بەردەوامە. سەراڕای ئەنجامدانی چەندین بەرنامە و بابەتی ڕۆژنامەوانی ڕاشکاوانە و بوێرانە لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ھەرێمی کوردستان، بەرنامەی تاوتوێ بەرنامەیەکی ڕۆژانەی سیاسییە کە تێیدا ئەو بەرپرسە باڵایانە میوانداریی دەکرێن کە وتەو لێدوانەکانیان کاریگەریی لەسەر ڕەوتی ڕووداوەکان دەکات و ڕای گشتی لەسەر دروست دەبێت.. ناوەرۆکی بەرنامەکە شیکردنەوەیە بۆ ڕووداوە گرنگەکان و ڕۆژەڤی گەرمی ڕۆژ و ئەو پرسانەی کە پەیوەستن بە دۆخی سیاسی ھەرێمی کوردستانەوە. بەرنامەی تاوتوێ پڕ بینەرترین بەرنامەی سیاسییە لە ھەرێمی کوردستان و ساڵی ٢٠٢١ لە توێژینەوەیەکی زانستی زانکۆی سلێمانی، پلەی یەکەمی لە پڕ بینەرترین بەرنامەی سیاسی وەرگرتووە.
جێرمی ئینگڵاند
سەرچاوەکان
پۆل:فیزیکزانانی جوو پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢
زوۆ ژوان
زوۆ ژوان تۆمارێکی مێژووی چینیە کە سەرچاوەیەکی گرنگ بوو بۆ تێگەیشتن لە تۆماری مێژوویی بەھار و پایز (春秋 چونچیو) پێکھاتووە لە بەرگ کە باسی سەردەمی ٧٢٢ تا ٤٦٨ی پێش زایینی چین ئەکات، بە شێوەیەکی گشتی باس لە بابەتە دیپلۆماتییەکان، سیاسیەکان، سەربازییەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکانی سەردەمەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:دەقە مێژووییە چینییەکان
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٠
کەنەدا یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٠، کە لە ڤانکۆڤەری ویلایەتی بریتش کۆلۆمبیا لە کەنەدا لە ١٢ی شوبات تا ٢٨ی شوبات بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان بۆ یەکەمجار لە مێژوودا پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٠ پۆل:وەرزشی کەنەدا لە ٢٠١٠
عەلی ئەکبەرپوور
عەلی ئەکبەرپوور (   ، لەدایکبووی ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٥ لە تاران )، ناسراو بە سۆهەیل ئەکبەرپوور هونەرمەندێکی جەنگی تێکەڵاوی ئێرانی و شەڕکەری جیوجیتسۆی بەڕازیلییە. ئەندامی تیمی نیشتمانیی جوجیتسوی ئێرانە و بەپێی ئاماری فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی جوجیتسو (JJIF) لە پەیوەندی جوجیتسو پلەی یەکەمی هەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
٢٠٢٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2027 (توضيح)
شێخ لەنگەری بچوک
جوگرافیا
شێخ لەنگەری بچوک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی ڕزگاری و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ماسی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حاجی خەلیل لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەی موراد.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٦٤٩ (ژمارە)
٦٤٩ (شەش سەد و چل و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٤٨ و ٦٥٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئازەربایجان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ئازەربایجان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
جەنگی کەنداوی ھاربۆر
جەنگی کەنداوی ھاربۆر یەکێک بوو لە کۆتا جەنگەکانی شەڕی ناوخۆییی ئەمریکا لە نزیک مێکانێکسڤێڵ، ڤێرجینیا لە ٣١ی ئایار دەستی پێکرد تا ١٢ی حوزەیرانی ١٨٦٤ و بە خوێناوی ترین جەنگی ئەمریکا تۆمارکراوە کە ھەزاران کەس تیایدا مردن و بوونە قوربانی و چەندین ھەزار کەسی تریش برینداربوون، ون بوون.
کەندەشین
کەندەشین گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پیرەمەگرون، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کەندەشین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی شۆک و لە باشوور لەگەڵ گوندی چاڵاغ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حاجیتانی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دولکان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
درۆزن درۆزن (فیلم)
درۆزن درۆزن فیلمێکی کۆمیدی خەیاڵی ئەمریکی ١٩٩٧ ە دەرھێندراو لەلایەن تۆم شادیاک، نووسراو لەلایەن پۆڵ گوەی و ستیفن مەزور کە جیم کاری ڕۆڵی سەرەکی تێدا ئەگێڕێت، کە بەھۆیەوە پاڵێوراوە بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەر لە فیلمێکی کۆمیدی.
فیلمەکە دووەم بەرھەمە لە سێ بەرھەم کە کاری و شادیاک پێکەوە کردبێتیان، یەکەم فیلم کە Ace Ventura: Pet Detective و سێیەم کە Bruce Almighty یە. دووەم کارە لە سێ کار کە گوەی و مەزور پێکەوە کردبێتیان. ئەوانەی دیکە کە The Little Rascals و Heartbreakers.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە یاساییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمە فانتازیا-کۆمیدییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە یاساییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان پۆل:فیلمە ڕیالییزمییە جادووییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ
ڕووسیا لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٤
ڕووسیا یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠١٤، کە لە ٧ تا ٢٣ی شوبات لە شاری سوچی ڕووسیا بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
پاڵەوانی گەورە ٦ (فیلم)
پاڵەوانی گەورەی ٦ بە (ئینگلیزی:Big Hero 6) فیلمێکی ئەمریکی ساڵی (٢٠١٤) جۆری (سێ دووری، کۆمێدی، پاڵەوانی،ئەنیمەیشن)ە. فیلمەکە درووستکراوی (Walt Disney Animation Studios)وە بڵاوکراوەی (Walt Disney Pictures)ە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی ئەکشن کۆمیدی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنە ئەمریکییەکانی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان پۆل:فیلمە درێژە ئەنیمەیشنییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی پۆل:ئەنیمەیشنییە ڕۆژاواییەکان کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھێنری جاکمانەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمە زانستییە خەیاڵییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە تەکنۆلۆژیا
٦٥٠ (ژمارە)
٦٥٠ (شەش سەد و پەنجا) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٤٩ و ٦٥١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
لیاوۆ (ئیمپراتۆریەتی ژۆو)
لیاۆ ویلایەتێکی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە سەردەمی بەھار و پایز لە مێژووی دێرینی چین. لەو سەردەمەدا دوو ویلایەت ھەبوو بەھەمان ناو یەکەمیان لە تۆماری زوۆ ژوان تۆمارکراوە زوۆ ژوان
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو
با دەمانبات
با دەمانبات فێلمێک لە عەباس کیاڕۆستەمی دەرھێنەری ئێرانییە. ئەو فیلمە لە ساڵی ١٩٩٩ لە گوندێکی کوردنشین لە ناوچەی دینەوەری پارێزگای کرماشان بەرھەم ھێنراوە. با دەمانبات لە فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز براوەی خەڵاتی گەورەی لیژنەی داوەرەکان و ھەروەھا خەڵاتی فیدراسیۆنی ناونەتەوەیی ڕەخنەکەرانی فیلم بووە.
ناوی فیلمەکە لە ھەڵبەستێک لە فرووغ فەڕوخزاد ژنە ھەلبەستوانی ئێرانی گیراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٩ پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمە فارسییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان
٢٠٢٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2028 (توضيح)
لۆرا لێنی
ڵۆرا ڵێگێت ڵێنی (لەدایکبووی ٥ی شوباتی ١٩٦٤) خانمەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:دەرچووانی زانکۆی برۆون
شیوی مەڕی
شیوی مەڕی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی زەلان، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شیوی مەڕی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چەمیاڵەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دۆڵپەموو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی خدران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چەمیاڵەی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تەکسی
تەکسی گواستنەوەیەکی گشتییە کە بۆ گواستنەوەی سەرنشینەکان بەکاردێت. بەزۆری تەکسی ئۆتۆمبێلێکە کە مۆڵەتی گواستنەوەی خەڵکی ھەیە، بە ڕەنگێکی جیاواز یان نیشانەیەک لە سەرەوە دەناسرێتەوە. تەکسی یەکێکە لەو ئۆتۆمبێلانەی کە بە کرێ دەدرێت کە زیاتر بۆ گەشتە کورت و ناو شارەکان بەکاردەھێنرێت. ھەرچەندە زۆربەی تاکسییەکان ئۆتۆمبێلی تایبەتن، بەڵام ڕەنگە تاکسی دەریایی و تەکسی ئاسمانی لە وڵاتانی جیاوازدا بەکاربھێنرێت بەپێی تایبەتمەندییە جوگرافییەکان. تاکسی ئاوی بەلەمی بچووکی نەفەرھەڵگر و تاکسی ئاسمانی لەوانەیە ھێلیکۆپتەر یان فڕۆکەی بچووک بێت.
سەرچاوەکان
پۆل:گواستنەوە
سۆفیا ھوبلیتز
سۆفیا ھوبلیت (لەدایکبووی ٢٠٠٠) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. لە کاتی ئێستادا ڕۆڵی شاڕڵۆت لە زنجیرەی ئۆزارکدا دەگێڕێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩ پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی
کۆگای ویندۆزفۆن
کۆگای ویندۆزفۆن (پێشتر بە Windows Marketplace ناسرابوو) کۆگایەکی تایبەت بە بەرنامەکانە، لەلایەن کۆمپانیای مایکرۆسۆفت بەرھەمھاتووە بۆ ئەو مۆبایلانەی بە سیستەمی کارپێکەری ویندۆزفۆن کاردەکەن کەلەڕێیەوە بەکارھێنەران دەتوانن چەندین بەرنامەی ھەمەجۆر دابەزێننە ناو ئامێرەکانیان، یەکەمین وەشانی ئەم کۆگایە بۆ سیستەمی کارپێکەری ویندۆزفۆن ٧ لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٠ بەردەستکرا.
لوو (سەردەمی بەھار و پایز)
لوو (بە چینی سادەکراو: 吕 چینی دێرین: 呂 خوێندنەوە: لوو) ویلایەتێکی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە سەرەتای سەردەمی بەھار و پایز.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو
٢٠٢٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2029 (توضيح)
تووڕەیی (ڕوونکردنەوە)
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
خاوەنی جادووگەری شین
شینە جادووگەرەکە بریتییە لە مانگایەکی ژاپۆنی لە لایەن کازو کەیتۆ نووسراوە و کێشراوە. لە گۆڤاری جەمپ سکوێر لە نیسانی ۲۰۰۹ەوە بڵاو دەکرێتەوە، مانگاکە بۆ زنجیرە ئەنیمێیەکی تەلەڤیزیۆنی لە لایەن ستۆدیۆی ئەی-۱ پیکچەرز لە ساڵی ۲۰۱۱ گۆڕدرا و لە ساڵی ۲۰۱۲ فیلمێکی لێ بڵاوکرایەوە.
چیرۆک
چیرۆکەکە لە دەوری ڕین ئۆکومورا دەسوڕێتەوە، کە بۆی دەردەکەوێت کە کوڕی ئەھریمەنێکە و لە دایکێکی مرۆڤەوە لەدایکبووە و دەسەڵاتەکانی بۆ ماوتەوە. کاتێک ئەھریمەن پەروەردەکارەکەی دەکوژێت، ڕێن بڕیار دەدات ببێتە جادووگەر بۆ ئەوەی بەھێزتر بێت و باوکی بکوژێت کە ناوی ساتنە بەڵام ھەژەندێک ڕوودەدات کاتێک دەچێتە ناو خوێندنگەی جادووگەرەکان و بۆی دەردەکەوێت کە براکەی مامۆستایەتی لە ئەکادیمیاکەدا.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی پۆل:ئەنیمێ و مانگای درامیی کۆمیدی پۆل:ئەنیمێ و مانگای فەنتازیای تاریک پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی پۆل:ئەی-١ پیکچەرز پۆل:شۆنن مانگا پۆل:مانگای شوئیشا پۆل:مانگای ڤیز میدیا پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت پۆل:مانگاکانی ٢٠١٣ پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٩ پۆل:ئەنیپلێکس پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی دەربارەی هەرزەکاران
تەپەسەرقوڵە
تەپەسەرقوڵە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خورماڵ، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تەپەسەرقوڵە لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی قەدەفەری و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تەپەتۆڵەکە و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گردی قازی لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کشەدەری.
شێتکان سالم
شێتکان سالم گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی کۆکس، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شێتکان سالم لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کاکۆڵی و لە باشوور لەگەڵ گوندی سامی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چاڵەسوک لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چاڵۆخالید.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٦٥١ (ژمارە)
٦٥١ (شەش سەد و پەنجا و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٥٠ و ٦٥٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
وەلیاوا
وەلیاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
وەلیاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
٢٠٣٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
2030 (توضيح)
مانفرێد ڤۆن ڕیچتۆفین
وێنۆک|150px مانفرێد ئەلبێرت فرایھێر ڤۆن ڕیچتۆفێن (بە ئینگلیزی: Manfred Albert Freiherr von Richthofen) (٢ی ئایاری ١٨٩٢ - ٢١ی نیسانی ١٩١٨) فڕۆکەوانێکی-جەنگیی ئەڵمانی بوو، کە بە بارۆنی سوور ناسرابوو. بەناوبانگترین فڕۆکەوانی تاک نیشان بووە لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەم، بە فەرمی زیاتر لە ٨٠ فڕۆکەی دووژمنی خستووەتە خوارەوە. ڕیچتۆفێن لە بنەماڵەیەکی ئەرستۆکراتی بووە و ژمارەیەک خزم و کەسوکاری بەناوبانگی ھەبووە.
ناوەڕاستە (ئەندازە)
thumb|left|220px|ناوەڕاستەکانی سێگۆشە (هێڵە سوورەکان).
لە ئەندازەدا ناوەڕاستە بە ھەر یەک لەو پارچەھێڵانە دەوترێت کە لە سەرێکی سێگۆشەوە دەست پێ دەکات و درێژ دەبێتەوە تا ناوەڕاستی لای بەرانبەری.