cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سەربازە جنۆکەییەکان
ئەفغانستان
وێنۆک|ئەفغانییەکان کە بە فڕۆکەیەکی [[ئەمریکی بۆینگ سی-١٧ هەڵدێن لە کاتی کەوتنی کابول، ١٥ی ئابی ٢٠٢١. داڕمانی خێرای هێزە حکومییەکان کە ڕووبەڕووی تاڵیبانی داهاتوو بوون، بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ سەربازە جنۆکەییە بەربڵاوەکان، نزمی ئەخلاقی سەربازی و هۆکاری دیکە. ئەو داڕمانە بووە هۆی کۆچی ئەفغانییەکان.]] لە ساڵی ٢٠١٦دا، لانیکەم ٤٠%ی ناوەکانی ناو ڕیزبەندی سوپای نیشتمانی ئەفغانستان لە پارێزگای هێلمەند بوونیان نەبووە. ڕاپۆرتێکی ساڵی ٢٠١٦ی پشکنەری گشتی تایبەت بۆ ئاوەدانکردنەوەی ئەفغانستان دەڵێت، “نە ئەمریکا و نە هاوپەیمانە ئەفغانییەکانی نازانن لە ڕاستیدا چەند سەرباز و پۆلیسی ئەفغانستان بوونیان هەیە، چەندیان لە ڕاستیدا ئامادەن بۆ ئەرک، یان بە درێژکردنەوەی سروشتی ڕاستەقینەی تواناکانی ئۆپەراسیۆنەکانیان”. ئەفسەرەکان مووچە و بەشەخۆراکیان بۆ سەربازە جنۆکەییەکان وەرگرت، کە یەکێک بوو لە دیاردە سەرەکییەکانی گەندەڵی ئیندێمیک لە ئەفغانستان. لە هێلمەند، بنکەیەک کە ١٠٠ سەربازی تێدابوو، تەنیا ٥٠ سەرباز مابووەوە؛ نیوەکەی تر فەرمانیان پێکرا بگەڕێنەوە ماڵەوە لە کاتێکدا ئەفسەری فەرماندە مووچەکانیان دەخستە گیرفانیانەوە. کاتێک هێرش کرایە سەر بنکەیەکی دیکە کە بە فەرمی ٣٠٠ سەرباز بوو، لە ڕاستیدا تەنیا ١٥ سەرباز ئامادە بوون. ئەفسەرەکان نەیانتوانی ڕاپۆرتی وازهێنان و مردن یان ڕۆشتنی سەربازەکانیان بدەن، بۆ ئەوەی شکستەکان بشارنەوە و دەرماڵەی سەربازە جنۆکەییەکان بخەنە گیرفانیانەوە. لەم نێوەندەدا، سەربازە ڕاستەقینەکان لە بنکە گوندنشینە دابڕاوەکان و هێڵی پێشەوە ڕووبەڕووی مۆڕاڵێکی نزم و بارودۆخی ژیانی سەخت بوونەتەوە، لەگەڵ خۆراکی خراپ وەک برنج و چای سادە. ئەو سەربازانەی سەرقاڵی قاچاخکردنی ماددە هۆشبەرەکان بوون بۆ داهاتی زیاتر و بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان، کە دەتوانرێت ڕاپۆرت بکرێت بۆ هێزە دوژمنکارەکان و دەست بە هێرش بکەن کاتێک سەربازەکان هێشتا لە ژێر کاریگەری ئەو ماددە هۆشبەرانەدان. ستافی دەوریەی سنوور کە یەکەیەکی شەڕکەر نین، ناچار بوون بۆشاییەکان پڕبکەنەوە و لەکاتی پێویستدا بەرگری لە پێگەکان بکەن. لە کاتێکدا هێزی سەربازی و هێرشە ئاسمانییەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا سوودی سەربازی یەکلاکەرەوەی دابین کرد، بەڵام بۆ بەهێزکردنی هێزە سەربازییەکانی ئەفغانستان، چارەسەری ئابووری و کۆمەڵایەتی درێژخایەن پێویست بوو. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٩دا لانیکەم ٤٢ هەزار سەربازپپی جنۆکە لە لیستی مووچەپپی سوپای ئەفغانستان دوورخرانەوە. تا ماوەیەکی کەم پێش دەستبەسەرداگرتنی ئەفغانستان لە ١٥ی ئابی ٢٠٢١ لەلایەن تاڵیبانەوە، هێزە چەکدارەکانی ئەفغانستان لەسەر کاغەز سوپایەکی ٣٠٠ هەزار سەربازی ڕاهێنراو بوون کە لەلایەن هێزی ئاسمانی]] ئەفغانستانەوە پاڵپشتی دەکران، کە لە دوو دەیەی پێشوودا بە هەوڵەکانی ئەمریکا و ناتۆ دروستکرابوون. لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا لەلایەن هێزێکی زۆر بچووکتری تاڵیبانەوە شکستی هێنا، زۆربەی پایتەختەکانی پارێزگاکان بە بەرخۆدانێکی کەم یان هیچ بەرگرییەکەوە کەوتنە خوارەوە. خالید پایندە، وەزیری دارایی پێشووی ئەفغانستان، لە ساڵی ٢٠٢١، دوای داڕمانی حکومەتی ئەفغانستان، ڕایگەیاند، زۆربەی ئەو ٣٠٠ هەزار سەرباز و پۆلیسەی لە ڕیزبەندی حکومەتدا بوونیان نەبووە، و ڕەنگە ژمارەی فەرمیی ئەفغانستان شەش هێندەی ژمارەی ڕاستەقینەی ئەفغانستان گەورەتر بووبێت و پێشنیار کراوە وەک 50,000 سەرباز، یان نزیکەی +٨٠%ی سەربازە جنۆکەییەکان و گەندەڵییەکی بەرفراوان لە سەربازیدا هۆکارێکی سەرەکی بوو بۆ داڕمانی خێرای حکومەتی ئەفغانستان دوای کشانەوەی ئەمریکا.
سەرچاوەکان
پۆل:گەندەڵی لە ئەفغانستان پۆل:شەڕ لە ئەفغانستان (٢٠٠١-٢٠٢١)
٩٥٧ (ژمارە)
٩٥٧ (نۆسەد و پەنجا و حەوت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٥٦ و ٩٥٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مویۆلی شیللا
پاشا پاشا تایجۆنگ مویۆل یان کیم چون چوو، لە ٦٠٤ی زایینی دایکبووە و لە حوزەیرانی ٦٦١ی زایینی مردووە. ماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەی لەنێوان ساڵانی ٦٥٤ی زایینی تا ٦٦١ی زایینی بووە. بیست و نۆیەم پاشای شانشینی شیللا بوو. یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا. ئەو متمانە پێکراو بوو بۆ یەکخستنەوەی سێ شانشینەکەی کۆریا. ئەو هاوڕێی کیم یو-شین بوو. کە لەئەنجامدا بوو بە کوڕە خەزوری دوای هاوسەرگیریکردنی لەگەڵ دووەم خوشکی.
سەرچاوە
پۆل:فەرمانڕەواکانی شیللا پۆل:لەدایکبووانی ٦٠٤ پۆل:مردووانی ٦٦١ پۆل:پاشاکانی سەدەی ٧ەم لە ئاسیا
١١٧٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئیسرائیل
ئیسرائیل (بە عیبری: יִשְׂרָאֵל‎، بە عەرەبی: إسرائیل، بە ئینگلیزی: Israel)، بەفەرمیی وڵاتی ئیسرائیل (מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‎)، دەوڵەتێکە دەکەوێتە ڕۆژاوای ئاسیاوە، و ئەکەوێتە سەر کەناری ڕۆژاوای دەریای ناوەڕاست، لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ لوبنان، لە باکووری رۆژاواوە لەگەڵ سووریا و لە رۆژھەڵاتەوە لەگەڵ زیفەی ڕۆژاوایی فەلەستین و ئوردن و لە باشوورەوە لەگەڵ کەرتی غەززەی فەلەستینی و میسر دا سنووری ھەیە. وڵاتی ئیسرائیل لە ١٤ی ئایاری ١٩٤٨ دامەزرا، کە لەلایەن ئەنجومەنی جوولەکەی زایۆنیزمەوە راگەیەندرا لە فەلەستین، لەڕۆژی ئەنجام گەیەندراوی داواکاریی بەریتانیی، بەپێی بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان و بڕیاری بەریتانیا، لەژێر سێبەری شەڕ و ناکۆکیی جوو و عەرەب، بووە ھۆی نسکۆی فەلەستینیی، کە بووە ھۆی لەناوچوون و داڕووخانی گەلێک شار و دێی فەلەستین، و بەھاندانی ھەندێک لە سووپا عەرەبییەکانەوە کە داوایان لە فەلەستینییەکان کرد کە شوێنەکانییان بەجێ بھڵێن بە بیانووی پاکژکردنیان، بەجۆرێ کە دانیشتووانی ئەو شوێنانە وەک پەنابەر چوونە کەناری رۆژاوا و کەرتی غەززە و ھەندێک وڵاتی عەرەبیی تریش. وڵاتی ئیسرائیل ڕاگەیەندرا بەمەبەستی وەرگرتن و پێشوازییکردن لەو جوولەکانە کە دەرکرا بوون و رۆیشتبوون لە رۆژھەڵاتی ئەورووپا لەکاتی شەڕی جیھانیی دووەم و نیشتەجێ و نیشتمانیی کردنییان لە وڵاتێکی جوولەکەیی دا، ھەروەھا وەرگرتنی جوو لە ھەموو سەرانسەری جیھاندا.
مێژوو
بەنی ئیسرائیلییە عیبرییەکان لە فەلەستین لەسەرەتای سەدەی شانزدەھەمی پێش زایینەوە نیشتەجێ بوون، لەئێستادا جووە ھاوچەرخە نوێیەکان خۆیان بە وەچەی ئەوان دەزانن و خۆیانییان بۆ دەگەڕێننەوە، پێشییان وایە کە فەلەستین نیشتمانی نەمری خۆیانە. لەکۆتایی دووھەزارەکانی پێش زاییندا، پادشایەتی بەنی ئیسرائیل دامەزرا پاشان جودا بووەوە بۆ دوو پادشایەتی، ھیچییان خۆیان پێ ڕانەگیرا و جێگیر نەبوون تەنھا پادشایەتی یەھوزا نەبێت کە لەسەرەتای سەدەی یەکەمی زایینییدا داڕووخا. لە سەدەی یەکەمی پێش زاییندا، ڕۆمانییەکان پادشایەتی یەھوزایان کردە بەشێک لە ئیمپڕاتۆرییەکەیان، بەڵام پاش دووجار یاخییبوونی جوو لێیان لەسەدەی یەکەم و دووەمی زایینیدا، جوویان لەکۆڵخۆیان کردەوە و دەرییان ھێنان لە گرینگییەکانییان، ناوی فەلەستینییان لەخۆگرت لەبری ناوی ھوزا وەک ناوێک بۆ ئەو پارێزگایەی ئیمپڕاتۆرییەتەکە. لەو کاتەوە ژمارەی جوو لەو نیشتمانەدا خێرا زۆر بوو، ناو فەلەستینیش ئەگەڕێتەوە بۆ ناوی نەتەوەی فەلەستینی کۆن. پاشان خەلافەتی ڕاشدین ھاتە کایەوە و لەگەڵیشیدا فتووحاتی ئیسلامی کە فەلەستینیشی گرتەوە، ئەمەش لە سەدەی حەڤدەھەمی زایینیدا، لەسەردەمی عومەری کوڕی خەتاب دا.
شەڕی ١٩٤٨
وێنۆک|[[ئورشەلیم]]
دوای وازھێنانی ئینگلیز لە خاکی فەلەستین و دەرگا واڵا کرا بەڕووی ئیسرائیل تا ڕاگەیاندنی وڵاتی جوولەکە بە سەرکردایەتی پڕۆفیسۆر تیۆدۆر ھێرتسل کەپێشتر لە پڕۆتۆکۆڵاتی ساڵانی ١٨٩٠ دایان ڕشتبوو بەمەش عەرەبەکان ڕازی نەبوون. بەو ھۆیەوە شەڕێکی خوێناوی ڕوویدا.
لەدوای جەنگی ١٩٦٧
ئەم جەنگە لەنێوان عەرەب و جوولەکە بوو تیاییدا لە کۆتایدا بەھاوکاری ئەمریکا، ئیسرائیل سەرکەوت بەسەر عەرەبەکان و ئیسرائیل بەرزایییەکانی جۆلان نیمچە دوورگەی سینای داگیرکرد لە ماوەی ٦رۆژدا، ئەم جەنگە کە بەھێرشی ئیسرائیل دەستی پێکرد وای کرد کە فەڕەنسا ھاوکاریەکانی بۆ ئیسرائیل ڕاگرت.
جوگرافیا
ھەریەکە لە لوبنان و سوریا ھاوسنووری ئیسرائیلن لە باکوور و ئەردەن یش لە ڕۆژھەڵات و میسریش لە باشووری ڕۆژاوا، لەڕووی کەش و ھەواشە زۆرتر کەش و ھەوایەکی شێدار و گەرمە بەمانایەکی تر زۆرتر گەرم و ووشکە ئەمە لە ھاوین بەڵام لە زستان باران دەبارێت بەتایبەت لە مانەگەکانی تشرینی دووەم تاکوو نیسان.
بنەمای یاسا
لە بواری یاسای دا پشت بە پەرتووکی تەلموود دەبەسترێت کە لەلاینەن حاخامی جوولەکە لە ساڵانی ٣٠٠ی زایینی نووسراوە.
"بەڵێننامەی بلفۆر"
دامەزراوەکانی داپێدانان بە ئیسرائیل لە گۆڕەپانی فەلەستینییدا
ئەم وڵاتانەش دان بە ڕەگەزنامەی ئیسرائیلی نادەن بە ھۆکاری جیاوازەوە:
دامەزراوەی لەشکەری ئیسرائیلی
لە ڕووی سووپا و سەربازەوە یارمەتی لە ئەمریکا وەردەگرن بەھۆی کەمی سەربازیانەوە کەنزیکەی ٥٠٠ ھەزار سەربازی ھەیە. بەڵام چەکی قوڕس بەکاردەھێنن بەرامبەر بە دووژمنەکانی (نموونە عەرەب) وەک چەکی قەدەغەکراوی فسفۆڕی و ھتد.
گەشتیاری
گەشتیاری یەکێکە لەو ھۆیانەی کە پەرەی بە ئابووری ووڵاتی ئیسرائیل داوە، یەکێک لەو ھۆکارانەی کە گەشتیاران ڕووی تێدەکەن بوونی شوێنەوارە پیرۆزەکانی ھەرسێ ئاینیی جوو و ئیسلام و مەسیحی، و ڕەخساندنی تایبەت لەلایەن کەرتی تایبەتی وڵات لە خزمەتگوزاری ھۆتێل و شوێنی حەسانەوەو و چێشتخانە، لەساڵی ٢٠٠٩ دا ئیسرائیل سەروو ٢٫٧ میلیۆن گەشتیاری ھەبووە.
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠٢١ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئیسرائیل ٨،٦٠٠،٠٠٠ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫١١ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٠٫١ ساڵە. ھەروەھا ٩٢ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین. و کوردی جوولەکە نشین نزیکەی ٣٥٠٠٠ ھەزار کەس دەخەملێنرێت.
وەرزش
لە ڕووی وەرزشییەوە سەر بە یەکێتی تۆپی پێی ئەوڕووپان تا ئێستا ھیچ دەستکەوتێکیان نەبووە
لەیاریزانە ناودارەکانی تۆپی پێش تا ئێستا یوسی بنعیون کە لە یانەکانی خوولی ئینگلیزی لیڤەرپوول و چێلسی یاری کردووە. و لە یانە بەناوبانگە وەرزشیە کانیان ماکابی تەلئەبیب و ماکابی حەیفا کە ئەو دوویانەیە چەند جارێک بەشداریان لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوڕووپا لە یاری تۆپی پێ و باسکە کردووە
سەرچاوەکان
* پۆل:شام پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:کۆمارەکان پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٨ لە ئیسرائیل پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٨ پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژهەڵات پۆل:ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست پۆل:ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژھەڵات
بازنە (ئەندازە)
وێنۆک|بازنەیەک لەگەڵ چێوە (C) بە ڕەنگی ڕەش، تیرە (D) بە ڕەنگی شینی ئاسمانی، نیوەتیرە (R) بە ڕەنگی سوور، و چەق (O) بە ڕەنگی سووری ئەرخەوانی.
بازنە شێوەیەکی سادەیە لە ئەندازەی ئیقلیدسیدا بریتی لە ھەموو ئەو خاڵانەی سەر ڕووتەختێک کە دوورییان لە خاڵێکی دیاریکراوەوە یەکسانە. بەو خاڵە دەوترێ ناوەند (چەق)؛ بە مەودای خاڵەکانی بازنە لە ناوەندیشەوە دەوترێ نیوەتیرە.
بازنەکان کەوانەگەلی داخراوی سادەن کە ڕووتەخت دەکەنە دوو ناوچەی ناوەوە و دەرەوە. لە کاربردی ھەرڕۆژەدا، زاراوەی "بازنە" دەکرێ بۆ ئاماژە بە ھەرکام لە سنووری شێوەکە (پێی دەوترێ چێوە یان کەمەرە) یان گشت شێوەکە بریتی لە ناوەوەشی، ببردرێتە کار. بەڵام، لە کاربردی بەرتەسکی تەکنیکیدا، "بازنە" تەنیا ئاماژە بە چێوەکە دەدا، لە حاڵێکا بە ناوەوەی بازنەکە دەوترێ پەپکە یان دیسک.
ھاوکێشەی بازنە
ھاوکێشەی بازنەیەک بە چەقی (c(h,k و نیوەتیرەی r بەم شێوەیە:
ڕووبەر و چێوەی بازنە
2\pi r = چێوەی بازنە
= ڕووبەری بازنە
سەرچاوەکان
پۆل:بازنەکان پۆل:شێوە سەرەتایییەکان پۆل:چەماوەکان پۆل:بڕگە قوچەکییەکان پۆل:پای
زانکۆی پلۆڤدیڤ
زانکۆی پلۆڤدیڤ پایسی ھیلێندارسکی ھەروەھا بە زانکۆی پایسی ھیلێندارسکی لە پلۆڤدیڤ ناسراوە، زانکۆیەکە دەکەوێتە شاری پلۆڤدیڤ لە بولگاریا. لە ١ی تەممووزی ١٩٦١ دامەزراوە و خاوەنی ٩ فاکەڵتییە.
سەرچاوەکان
پلۆڤدیڤ پۆل:پلۆڤدیڤ
داکار
داکار پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی سینیگالە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٠٣٠,٥٩٤ کەس بووە.
پۆل:داکار پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سێنیگال پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٧ پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٥یەمی پ.ز
بڕیارنامەی ١٥٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٥٠٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی لیبیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٨٢٠‌ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٣ پۆل:لیبیا لە ٢٠٠٣
پۆکیمۆن گۆ
یاری Pokémon Go كە یارییەکی بێ بەرامبەری مۆبایلە زیرەکەکانە و پشت بە شوێنی بەکارهێنەر دەبەستێت، ڕۆژ بە ڕۆژ بەکارهێنەرانی ڕووی لە زیادبوونە و لە ئێستاشدا گەرمترین هەواڵەکان لەسەر ئەو یارییەن. ئەم یارییە کە یارییەکی ڕاستەقینەی خۆڕاییە، لەسەر بنەمای شوێنی بەکارهێنەر کاردەکات ئەمەش بۆ دۆزینەوەی ئەو دروستکراوانەی کە لە یارییەکەدا بوونیان هەیە. ئەم یارییە لەلایەن کۆمپانیای Niantic ـی ئەمریکی گەشەی پێدراوە و بۆ دروستکردنی یارییەکەش پشت بە بزوێنەری Unity بەستراوە، هەروەها لەلایەن کۆمپانیای Pokémon بڵاوکراوەتەوە.
یارییەکە لەم مانگەدا بڵاوکرایەوە و سەرجەم بەکارهێنەران لە هەردوو سیستمی وەگەڕخەری Android و iOS دەتوانن یاری پێبکەن. ئەم یارییە ڕێگە بە بەکارهێنەر دەدات بۆ گرتن، پێکدادان و هەروەها ڕاهێنانی دروستکراوەکانی ناو یارییەکە، کە ئەم دروستکراوانە ناونراون بە Pokémon. هەروەها یارییەکە سوود لە هەردوو تایبەتمەندی کامێرا و شوێن (GPS) ـی بەکارهێنەر دەبینێت بۆ ئەنجامدانی تەواوی تایبەتمەندییەکانی ناو یارییەکە. Pokémon Go لە بنەڕەتدا یارییەکی بێ بەرامبەر و خۆڕاییە و سەرجەم بەکارهێنەران دەتوانن دایبمەزرێنن لەسەر مۆبایلەکانیان، بەڵام لە هەمان کاتدا پشتگیری لە کڕینی ناوخۆیی دەکات بۆ یارییەکە.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٦ پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان پۆل:یارییە ڤیدیۆیییە خۆڕایییەکان پۆل:مشتومڕی یارییە ڤیدیۆییەکان
١١٧٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
موساشینۆ (تۆکیۆ)
موساشینۆ (بە ژاپۆنی : 武蔵野市 Musashino-shi) شارێکە دەکەوێتە پارێزگای تۆکیۆ لە ژاپۆن. تا ١ی ئازاری ٢٠٢١، ژمارەی دانیشتوانی شارەکە بە ١٤٧٬٤٩٢ کەس لە ٧٧٬٧٧٩ ماڵدا بووە، و چڕی ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٣٬٠٠٠ کەس بووە لە ھەر کیلۆمەترێکدا.
کێوی سەودا
کێوی سەودا (بە عەرەبی: جبل ساودە، جبل ساودا( بە عەرەبی:) لوتکەکە دەکەوێتە زنجیرەچیاکانی عەسیر لە سعودیە، کە بەرزیەکەی ٣,١٣٣ مەترە . لە هەڵسەنگاندنێکی جی پی ئێس لە ساڵی ٢٠١٨ بەرزایی لوتکەکە بە بەرزایی ٢,٩٩٨.٧ مەتر پێوانە کرا بەو پێیە ٢.٩ مەتر نزمترە لە لوتکەی کێوی فێروا کە یەکێکی ترە لە لوتکەکانی سعودییە لەبەری ڕۆژهەڵات ، لە 17.92855°N, 43.26553°W.
گوندی سەواد ئێستا شارۆچکەیەکە دەکەوێتە بناریەوە شارۆچکەکە مەڵبەندێکی گەشتیارییە و تەلەفریکی هەیە بۆ سەرەوەی شاخەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرزرترین شوێنی وڵاتەکان پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:زنجیرەچیاکانی عەرەبستانی سعوودی
لێڤڵی ھێڵی لێزەر
وێنۆک|Laser line level لێڤڵی ھێڵ لێزەری لێڤڵی ھێڵی لێزەر (بە ئینگلیزی: Laser line level) ئامێرێکی ڕووپێویە، لەسەر بناغەی کاری ئامێری لێڤڵ دروست کراوە و نیِشاندەرێکی لێزەری لەسەرەکە توانای نیشاندانی ھێڵی ئاسۆیی و ستونی لەسەر ڕووەکانی بەرامبەری ھەیە بە وردبینیەکی زۆر بەرز.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕووپێوی پۆل:ئامرازەکانی ڕووپێوی
بڕیارنامەی ١٥٠٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٥٠٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان ئەریتریا و ئەتیۆپیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٨٢٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێریتریا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیتیۆپیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٣ پۆل:ئێریتریا لە ٢٠٠٣ پۆل:ئیتیۆپیا لە ٢٠٠٣
١١٧٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بیوڵێنت ئیناڵ
بیوڵێنت ئیناڵ ئەکتەرێکی لێھاتووی تورکە، لە رۆژی ١٩ی مایسی ١٩٧٣ لە شاری ئۆرڤا لە دایک بووە. دایکی پەرستاری نەخۆشخانە بووەو باوکیشی فارمانبەربووە لە فەرمانگەی پۆستەو گەیاندن. لەساڵی ١٩٨٦ باوکی کۆچی دوایی دەکات و ئیناڵ لەتەمەنی ١٣ ساڵیدا بە ھەتیووی دەمێنێتەوە. سێھەم مناڵی خێزانەکەیەتی، خوشکێک و برایەکی لەخۆی گەورەتر ھەیە. لەدوای تەواو کردنی قۆناغی ئامادەیی. پەیوەندی دەکات بە زانکۆی ئەجە، بەڵام بەھۆی بێزاربوونییەوە لە پاش ساڵێک واز دەھێنێت و پەیوەندی دەکات بە زانکۆی ٩ی ئەیلوول و دەچێتە بەشی شانۆ. لەدوای ٣ ساڵ ئەو بەشە بەسەرکەوتوویی تەواو دەکات. پاشان پەیوەندی دەکات بەگروپی شانۆیی گروپی رۆژئاوای یوجەل، کە گروپێکی سادەیەو باری ئابوریان باش نەبووە، بەڵام لە پاش ماوەیەک ئەو گروپە چالاک دەبن... پاشان لە زنجیرەی (ساڵە بەھەدەرچووەکان) بەشداری دەکات و بەتەواوی لە ناو خەڵکدا دەناسرێت... ئەم ھونەرمەندە پاش عاشق بوونی بە ھونەرمەند بەرەن سات، بەڵام بەھۆی کێشە لە نێوانیاندا لە ھاوینی ساڵی ٢٠٠٨ دا بە تەواوی ئەو پەیوەندییەیان نامێنێت. لە ساڵی ٢٠١١ لەگەڵ خاتوو (میلیۆس تویزۆس) ژیانی ھاوسەری پێکدەھێنێت و کوڕێکیان ھەیە بەناوی (چنار). لە ناو خەڵکدا بە ئەکتەرە ھێمن و لەسەرخۆکە ناسراوە.. ئەم ئەکتەرە لە چەندین فیلم و زنجیرەی دراماییدا بەشداری کردووە.
زنجیرە دراماکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ھونەرمەندانی تورک
زانکۆی ٩ی ئەیلوول
کۆلێژه‌کان
پۆل:زانکۆ و کۆلێجە حکوومییەکانی تورکیا پۆل:زانکۆی ٩ی ئەیلوول
٩٥٩ (ژمارە)
٩٥٩ (نۆسەد و پەنجا و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٥٨ و ٩٦٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٩٥٨ (ژمارە)
٩٥٨ (نۆسەد و پەنجا و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٥٧ و ٩٥٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سێ کوچکەی بابان
سێ کوچکەی بابان نازناوێکە بۆ هەر سێ هۆنراوەنووسی گەورەی کورد نالی و سالم و کوردی ، کە کاریگەری گەورەیان کردووەتە سەر ئەدەبی کوردی و زمانی کوردی.
جیبووتی (شار)
جیبووتی پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی جیبووتییە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٥٦٧٬٠٠٠ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:جیبووتی (شار) پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی جیبووتی پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەفریقا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٨٨ پۆل:پایتەختەکانی ئەفریقا
کریستیان بێڵ
چەپ|thumb|وێنۆک|کریستیەن بەیڵ لە ٢٠٠٩
کریستیەن بەیڵ ناوی تەواوی کریستیان چالیز فلیپ بەیڵ له‌دایکبوی ٣٠ کانوونی دووه‌می ١٩٧٤ له‌ هاڤه‌رفۆردوێست، وێڵز. دایکی له‌ سێرک کاری کردووه‌ و باوکی به‌ڕێوبه‌ری هونه‌ری و خاوه‌نکاری بازرگانی بوه‌ خاوه‌نی سێ خوشکه‌ ، دایکی ئینگلیز و باوکی له‌ ئه‌فریقای باشور له‌دایک بووە‌ به‌ڵام له‌ خێزانێکی ئینگلیز بووه‌ به‌یڵ دوپاتی کردۆته‌وه‌ که‌ ڕاسته‌ له‌ وێڵز له‌دایک بووه‌ به‌ڵام وێڵزی نیه‌ و خۆی به‌ ئینگلیزێک ئه‌زانێت به‌یڵ له‌ قوتابخانه‌ی بۆرنمۆث خوێندوێتی و له‌ ته‌مه‌نی ١٦ ساڵی وازی هێناوه‌
سه‌ره‌تای ده‌رکه‌وتنی به‌یڵ له‌ کاره‌ ڕیکلامیه‌کانا بوو یه‌که‌م کاری ڕیکلامی بۆ براندێکی ئه‌لکترۆنی بوو به‌ناوی لینۆر له‌ ساڵی ١٩٨٢ له‌ ساڵی دواتر ڕیکلامێکی گه‌وره‌ی بۆ یاری ئه‌لیکترۆنی پاکمان کرد ئه‌مه‌ش نزیکتری کرده‌وه‌ له‌ کاری هونه‌ری له‌ ساڵی ١٩٨٤ یه‌که‌م ده‌رکه‌وتنی له‌ شانۆی (ذه‌ نێردس) کرد له‌گه‌ڵ ڕۆوان ئاتکینسۆن دایک و باوکی به‌یڵ له‌ ساڵی ١٩٩١جیابوونه‌وه‌ دایکی و خوشکه‌که‌ی له‌ بۆرنمۆث مانه‌وه‌ خۆی و باوکی گه‌شتیان کرد بۆ لۆس ئه‌نجلۆس به‌م جۆره‌ش کاروانی هونه‌ری به‌یڵ به‌ره‌و دروستبون چوو
به‌یڵ به‌وه‌ ناسراوه‌ که‌ زۆر گرنگی به‌ ئاماده‌کاری بۆ فیلمه‌کانی ئه‌دات زۆرکات خۆی خستۆته‌ مه‌ترسیه‌وه‌ بۆ ڕۆڵبینین له‌ فیلمه‌کانی ئه‌ویش به‌ هه‌وڵدانی بۆ گۆڕینی کێشی به‌ جۆرێک کاتێک خۆی کێشی ٨٣ کیلۆ بوو له‌ ماوه‌ی ٤ مانگ کێشی خۆی که‌م کرده‌وه‌ بۆ ٥٥ کیلۆ تاوه‌کوو له‌ فیلمی (ذه‌ ماشینیست)ڕۆڵ ببینێت و دواتر له‌ماوه‌ی که‌متر له‌ ٦ مانگدا کێشی خۆی زیاد کرده‌وه‌ بۆ ٨٦ کیلۆگرام تاوه‌کوو بتوانێ ڕۆڵی باتمان ببینێت
کریستیان به‌یڵ براوه‌ی هه‌ریه‌ک له‌ خه‌ڵاته‌کانی (ئۆسکار و گۆڵدن گلۆب)ه‌ وه‌ بۆ هه‌ریه‌کێکیان ٣ جار پاڵێوراوه‌ ته‌نها یه‌کجار براوه‌ بوه‌ هه‌روه‌ها ٣ جار پاڵێوراوی (بافتا) بوه‌ به‌ڵام هیچکات به‌ده‌ستی نه‌هێناوه‌.
بەشێک لە فیلمەکانی
لیستێک له‌ باشترین فیلمه‌کانی:- Mio in the Land of Faraway (1987) Empire of the Sun (1987) Treasure Island (1990) Newsies (1992) Swing Kids (1993) Little Women (1994) Pocahontas (1995) Metroland (1997) All the Little Animals (1998) Velvet Goldmine (1998) A Midsummer Night's Dream (1999) American Psycho (2000) Shaft (2000) Laurel Canyon (2002) Reign of Fire (2002) Equilibrium (2002) The Machinist (2004) Batman Begins (2005) Harsh Times (2005) The New World (2005) The Prestige (2006) Rescue Dawn (2006) 3:10 to Yuma (2007) The Dark Knight (2008) Terminator Salvation (2009) Public Enemies (2009) The Fighter (2010) The Flowers of War (2011) The Dark Knight Rises (2012) Out of the Furnace (2013) American Hustle (2013) Exodus: Gods and Kings (2014) Knight of Cups (2015) The Big Short (2015) The Promise (2016) (2017) Hostiles (2018)Mowgli: Legend of the Jungle (Vice (2018 (2019) Ford v Ferrari (Thor: Love and Thunder (2022 (Amsterdam (2022 (The Pale Blue Eye (2022
پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:ئەکتەرە ئینگلیزەکان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
خوێندن لە ھەرێمی کوردستان
thumb|خوێندکارێکی کوردی شاری دهۆک لە قوتابخانە خوێندن لە ھەرێمی کوردستان لە باخچەی ساوایان دەست پێدەکات تاوەکوو تەواوکردنی زانکۆ یان پەیمانگاکان درێژەی دەبێت.
باخچەی ساوایان
لە ھەرێم لەتەمەنی چوار ساڵی منداڵ لە باخچەی ساوایان وەردەگیرێن بۆ پۆلی یەکەمی باخچەکە وە باخچەی ساوایان لە دوو ساڵ دەخایەنێت و لەدوای تەواوکردنی ئەم دوو ساڵەش خوێندکار دەچێتە ئاستی بنەڕەتی.
بنەڕەتی
ئاستی بنەڕەتی ئەو ئاستەیە خوێندکار تیایدا نۆ وەرزی خوێندنی ساڵ دەخوێنێت وە لەپۆلی نۆیەمی بنەڕەتی تاقی کردنەوەی نیشتیمانی ئەنجام دەدات و ئینجا دەچێتە پەیمانگاکان یاخوود ئامادەیی لە ئاستی وێژەیی یا زانستی ئەمەش پەیوەستە بە ئارەزووی خۆی، گشت کار و بارەکانی ئاستی ئامادەیی سەر بە وەزارەتی پەروەردەیە
ئامادەیی
قۆناغی ئامادەیی ئاستێکە لە سێ وەرزی خوێندنی ساڵ پێکدێت کە پۆلەکانی دە و یانزدە و دوانزدە دەگرێتەوە ، لەپۆل دوازدەدا خوێندکاران تاقیکردنەوەی نیشتیمانی ئەنجام دەدەن بۆ دەستکەوتنی نمرە بۆ چوونە کۆلێژەکان یان پەیمانگان ، گشت کار و بارەکانی ئامادەیی سەر بە وەزارەتی پەروەردەیە.
کۆلێژ و پەیمانگا
خوێندکار دەچێتە کۆلێژ یان پەیمانگاکان ئەمەش دوای تاقیکردنەوەی نیشتیمانی دەبێت لە پۆلی دوانزەی ئامادەیی یان بۆچوونە ھەندێ لەپەیمانگاکان لە پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی دەبێت ،ماوەی خوێندنی کۆلێژ و پەیمانگاکان لەنێوان دوو ساڵ دەبێت تا شەش ساڵ ، دوای تەواو کردنی ئەم قۆناغەش خوێندکاران لە دامودەزگاکانی حکوومەت یاخوود کەرتی تایبەت دێنە دامەزراندن ، گشت کار و بارەکانی کۆلێژ و پەیمانگاکان سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵایە.
گرێدان بۆ دەرەوە
پۆل:خوێندن پۆل:کوردستان
٩٦٠ (ژمارە)
٩٦٠ (نۆسەد و شەست) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٥٩ و ٩٦١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سێلین دیۆن
230px|وێنۆک|چەپ|سێلین دیۆن لە ساڵی ٢٠١٢ سێلین دیۆن (بە ئینگلیزی: Celin Dion) ناوی تەواوی (سێلین ماری کلاودێت دیۆن)ە. گۆرانی بێژێکی کەنەدی بەناوبانگی جیھانیە کە بە چەندین شێوازی (پۆپ, دانس, ئاڕ ئەند بی, پۆپ ڕۆک, سۆفت ڕۆک) گۆرانی دەڵێت. لەگەڵ گۆرانی وتن ئەم ھونەرمەندە تا ئێستا چەندین گۆرانی بەرھەم ھێناوە و ھۆنراوەی بۆ چەند گۆرانیەکی خۆی و گۆرانی بێژی دیکە نوسیوە.
ژیانی
لە (٣٠/٣/١٩٦٨) لە (شارلمەین)ی (کەنەدا) لە دایک بووە, ھەرچەندە ئەم خانمە گۆرانی بێژە لە کەنەدا لە دایک بووە , بەڵام باوکی بە ڕەگەز فەڕەنسیە و دایکیشی (ئیتاڵیی)ە. (سلین دیۆن), بە رێی کارە ھونەریەکانی و بە بەھێزی دەنگی توانیویەتی ناوبانگێکی باش بۆ خۆی پەیدا بکات و بگاتە ئەو ئاستەی کە بە سەدان خەڵاتی جیھانی بە دەست بھێنێت و تەنانەت چەندین ھونەرمەندانیش بە مامۆستای خۆیانی دەزانن. (سلین دیۆن) یەکەم گۆرانی بە زمانی فەڕەنسی لە تەمەنی ١٢ ساڵی دا بە ناوی (Ce n'était qu'un rêve) لەسەر شێوازی (پۆپ) بڵاو کردەوە کە لە لایەن دایک و باوکی و براکەیەوە ھاوکاری کرا بوو بۆ بەرھەم ھێنانی. دیۆن, دواتر و لە ساڵی ١٩٨٣ بە ئەلبومی D'amour ou d'amitié لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا توانی یەکەم خەڵات بە دەست بھێنێت ئەویش خەڵاتی Félix Award بوو کە خەڵاتێکی بەناوبانگی کەنەدیە.
ئەو ھونەرمەندە, لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا بەشداری لە چەند کۆرسێکی ڕێکخستنی دەنگ لەسەر پەیژەکانی مۆسیقا کرد, وە ٢ ساڵ دوای فێربونی زمانی ئینگلیزی لە ساڵی ١٩٩٠ دا یەکەم ئەلبومی بە زمانی ئینگلیزی بە ناوی Unison بڵاو کردەوە, وە لە ڕێگەی ئەو ئەلبومەوە توانی (ئەکادمی ئەوارد) بەدەست بھێنێت. سیلن دیۆن, لە ساڵی ١٩٩٧ دا و لە ڕێگەی فیلمی (تایتانک)ەوە توانی خەڵاتی ئاڵتونی (گۆڵدن گڵۆب) بەدەست بھێنێت, کە یەکێکە لە خەڵاتە ئاڵتونییە بەناوبانگەکان, وە ھەر لە ھەمان ساڵ دا گۆرانییەکی لەگەڵ ھونەرمەندی بەناوبانگ (بەربرا سترایسن) بە ناوی (تێڵ ھم) بڵاو کردەوە و دواتر سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەست ھێنا. ھەر لە ساڵی ١٩٩٧دا ,دیۆن لە شەقامی Hollywood walk of fame داخەڵاتی ئەستێرەی شەرەفی ھۆڵیودی بەدەست ھێنا دواتر و لە ساڵی ٢٠٠٠ دا بە گۆرانی (God blasé America) کە بۆ ڕوداوی ١١ی سێپتەمبەر وتبوی وەک گۆرانییەکی نیشتیمانی بۆ ئەمریکا دەستنیشان کرا. ھونەرمەند لە ساڵی ٢٠٠٢ دا بە ئەلبومی a new day has come گۆرانییەکانی بۆ billboard hot ١٠٠ ی ئەو ساڵە ھەڵبژێردرا.
بەرهەم و خەڵاتەکانی
سلین دیۆن تا ئێستا خاوەنی ٢٥ ئەلبومە کە ١٢ یان بە زمانی فەڕەنسییە و ١٠ ئەلبومیان بە زمانی ئینگلیزییە و ٣ ئەلبومەکەی دیکەشی great hits ە کە لە کۆکراوەی ھەموو گۆرانییە خوشەکانی ئەو ھونەرمەندە پێک ھاتووە, دیۆن تا ئێستا بەشداری لە ٧ فیلمی سینەمایی دا کردووە و زیاتر لە ١٠٠٠ خەڵاتی بەدەست ھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨ پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کەنەدی پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی کەنەدی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی پۆل:ئاوازدانەرانی کەنەدی
بۆ نێو باوەشی ورچەکە (فیلم)
thumb|پۆستەری فیلم بۆ نێو باوەشی ورچەکە فیلمێکی ئەمریکیی ترسناک و ئەکشنە. لە دەرھێنانی دەیڤد ھاکڵ و لە نووسینی جەی ڕێرە. فیلمەکە لە نواندی ئەکتەران جەیمس مارسدن، تۆماس جەین و بیلی بۆن سۆرنتنە. فیلمەکە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە بە شێوەی بلوڕەی دیسک. چیڕۆک فیلمەکە باس لە دوو برای لێک دابڕاو دەکات کە یەک دەگرنەوە و گەشتێک دەکەن بەناو ئالاسکادا، بەڵام ئاگاداری ئەوە نین کە ورچێکی دڕندە چاوەڕێیان دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٥ پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئالاسکا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە دارستانەکان دانراون پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە پۆل:فیلمەکان دەربارەی برا
نیاگارا (ڕوونکردنەوە)
جوگرافیا
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
فرێدریکێ مۆرک
وێنۆک|فرێدریکێ مۆرک فرێدریکێ ئەندریا مۆلەروپ مۆرک (٩ی تشرینی دووەمی ١٨٦١ – ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٤) فێمینیست و سەرنوسەر و مامۆستای لیبڕاڵی نەرویژ بوو. لە ساڵی ١٩١٦ تا ١٩٢٧ وەک سەرنووسەری گۆڤاری مافی ژنان نایلاند و لە ساڵی ١٩٢٦ تا ١٩٣٠ وەک دەیەمین سەرۆکی کۆمەڵەی نەرویجی بۆ مافەکانی ژنان کاری کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦١ پۆل:مردووانی ١٩٣٤ پۆل:چالاکوانانی مافی ژنانی نەرویژ
سیۆ ھیون-جین
سیۆ ھیۆن-جین (بە ھانگۆل: 서현진؛ بە ئینگلیزی: Seo Hyun-jin)، لە دایکبووی ٢٧ی شوباتی ١٩٨٥ـە، گۆرانیبێژ و ئەکەتەری کۆریای باشوورـە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرانی کۆریای باشوور پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی سێئول پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خەڵکی سێئول پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک پۆل:زیندووان پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژەکانی سێئول پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥ پۆل:نایابی لە ڕۆلگێران، خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی ئەستێرەیی ئاپان
پەیوەندییەکی نامۆ
پەیوەندییەکی نامۆ (بە ئینگلیزی: Hideous Kinky) فیلمێکی فەڕەنسی - ئینگلیزییە، لە ساڵی ١٩٩٨ دەرھێنراوە. ئەم فیلمە باس لە ژنێکی ئینگلیزی خاوەن ئامانج دەکات. ژنەکە ھەردوو کچەکەی ھەڵدەگرێت و لەتاو مێردە خراپەکەی بەرەو مەغریب ڕادەکات. لەوێ ھەوڵی بژێوی پەیداکردن دەدات. لە ڕووی ڕۆحیشەوە حەزی لە ژیانی سۆفیگەرییە و لەدوای ئەو حەزەشی دەکەوێت. ناسینی ژنێکی سۆفیگەر، کاریگەریی خۆی بۆ سەری دەبێت و بەلایەنی کەمیشەوە بێت دەگات بەوەی کە چاوی دڵی ھێشتا نییە و پێویستە ھەیبێت. نەخۆش کەوتنی منداڵەکەی ناچاری دەکات بەرەو ئینگلتەرا بگەڕێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٨ پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی عەرەبی پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
١١٨٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٩٦١ (ژمارە)
٩٦١ (نۆسەد و شەست و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٦٠ و ٩٦٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
گیومری
مێژوو
وێنۆک|ڕاست|[[دێری مەرماشێن]] وێنۆک|ڕاست|ھۆڵی شارەوانی گیومری لە [[گۆڕەپانی ڤارتانانتس]] لە ساڵی ١٥٠١ زۆربەی ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی ئەرمەنستان لەوانەش گیومری لەلایەن بنەماڵەی سەرھەڵدانی سەفەوی ئێرانەوە بە سەرۆکایەتی شا ئیسماعیلی یەکەم داگیرکران. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٨٠٤ ھێزەکانی ڕووسیا لە سەرەتای جەنگی ڕووسیا و فارسی ١٨٠٤ و ١٨١٣دا کۆنترۆڵی ناوچەی شیراکیان کرد، کومایری بە فەرمی بوو بە بەشێک لە ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا لە پەیمانی گوڵستان کە لە ١ی ژانویەی ١٨١٣ لە نێوان ڕووسیای ئیمپراتۆری و فارسی قاجار واژوو کرا.
ساڵی ١٨٣٧ نیکۆلاسی یەکەمی تزاری ڕووسی گەیشتە گیومری و ناوەکەی گۆڕی بۆ ئەلێکساندرۆپۆل. ئەم ناوە بۆ ڕێزلێنان لە ھاوسەری تزار نیکۆلاسی یەکەم ھەڵبژێردرا، شازادە شارلۆتی پرۆس، کە دوای گۆڕینی بۆ ئایینی مەسیحی ئۆرتۆدۆکس ناوەکەی گۆڕیبوو بۆ ئەلێکساندرا فیۆدۆرۆڤنا.
لەژێر دەسەڵاتی سۆڤیەتدا ناوی شارەکە لە ساڵی ١٩٢٤ گۆڕدرا بۆ لینینکان دوای سەرۆکی سۆڤیەت ڤلادیمیر لێنین. شارەکە لە ساڵی ١٩٢٦ تووشی بوومەلەرزە بوو، کاتێک زۆرێک لە بینا بەرچاوەکانی وێران بوون. لەنێویاندا کڵێسای یۆنانی سانت جۆرج.
لینینکان بوو بە ناوەندێکی گەورەی پیشەسازی لە کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان و دووەم گەورەترین شارەکەی، دوای یەریڤانی پایتەخت.
لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦ پاپا فرانسیس لە گۆڕەپانی ڤارتانانتسی گیومری مەراسیمی پیرۆزی پێشکەش کرد. ھەروەھا کاسۆلیکۆکانی ھەموو ئەرمەنییەکان گارێگینی دووەم بەشداری لە مەراسیمەکەدا کرد.
داب و نەریتی ناوخۆیی
وێنۆک|ڕاست|[[زانکۆی گیومری لە گۆڕەپانی سەربەخۆیی]] دانیشتووانەکەی گیومری بە شێوەیەکی بەرفراوان بە کەسانی کۆنەپەرست ناسراون. نەریت و داب و نەریتی ناوخۆیی لەلایەن ھاووڵاتیانی ناوچەکەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان پارێزراون. لە نێو ئەرمەنییەکاندا زۆر باو و ئاسایییە کە ئاماژە بە کەرامەتی گیومری بکرێت (ئەرمەنی: Գյումրվա թասիբ).
گیومری بە «پایتەختی پێکەنین و نوکتە»ی ئەرمینیا دادەنرێت. نوکتە و حیکایەتەکانی نوکتەچییە ناوخۆیییەکانی وەک جگەر خاچیک و پۆلۆز موکوچ لەلایەن ھاووڵاتیانی ناوچەکەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسراون. زۆر بەرھەم بۆ گێڕانەوەی میرات و میراتی نوکتە لە گیومریدا بڵاوکراونەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای شیراک پۆل:گیومری پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز
بەرکەوتی ژیری
وێنۆک|نموونەیەک بڕگەی تێستی IQ بەرکەوتی ژیری یان IQ (لە دەستەوشەی Intelligenz-Quotient-ی زمانی ئاڵمانیایییەوە ھاتووە) نمرەیێکە وەرگیراو لە یەکێک لە چەندین تێستی ستانداردی جیاواز بۆ ھەڵسەنگاندنی ژیری. زاراوەی IQ لە ساڵی ١٩١٢، وەکوو شێوازێکی پێشنیارکراوی نوێ بۆ نمرەدان بە تێستەکانی ژیریی منداڵان کە پێشتر لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەمەوە پەرەیان گرتبوو، لەلایەن دەروونزانی ئاڵمانیایی ویلیام شتێرن-ەوە دانرا.
تووبا بویویکویستوین
تووبا بویویکویستوین یا تووبا بۊیۊکۊستۊن بە (زمانی تورکی: Tuba Büyüküstün) ئەکتەرێکی تورکە، لە رۆژی ٥ی تەمموزی ١٩٨٢ لە (ئیستەنبوڵ) لە دایک بووە. دەرچوی قوتابخانەی زانستی (دۆگۆس) ە. پاشان پەیوەندی کردووە بە زانکۆی (میمار سینان) لە وێ بەشی دیکۆر و جل و بەرگی تەواو کردووە. ھەر لەکاتی زانکۆیدا دەچێتە بواری راگەیاندنەوە. لەدوای چاوپێکەوتنی لەگەڵ دەرھێنەر تۆمریس گیرتڵ ئۆغڵو بەشداری لە چوار ئەڵقە کۆتایی زنجیرە درامای دەسەڵاتی سوڵتان دەکات. لە ساڵی ٢٠٠٤ بە تەواوی لەناو خەڵکدا ناسرا ئەویش بەھۆی بەشداری کردنی لە زنجیرەی Çemberimde gül oya، کە بەرۆڵی «زەریفە» بەشداری کردبوو. ھەر لەھەمان ساڵدا بەشداری فیلمی «باوکم و کوڕەکەم» کردووە. پاشان لە زنجیرەی ساڵە بەھەدەرچووەکان "Ihlamurlar Altında" بەشدار دەبێت کە لەگەڵ ھونەرمەند بیوڵێنت ئیناڵ رۆڵی سەرەکی لەم زنجیرەدا دەبینن و ناوبانگی خۆیان نەک لە تورکیا بەڵکو لە ھەموو نیشتمانی عەرەبیشدا مسۆگەردەکەن. لە ٢١ تەموزی ٢٠١١ ھاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری تورک ئۆنور سایلاک کرد و پاشان دوو کچی دوانەی لێبووە بە ناوەکانی (مایا و تۆپراک).
بەرکەوتی ژیری
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ژیری پۆل:ژیری بەپێی جۆر پۆل:ئەزموونەکانی ژیری
تووبا بویویکویستوین
بەشدارییەکانی
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢ پۆل:ھونەرمەندانی تورک
بڕیارنامەی ١٥٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٥٠٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی لیبەریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٨٣٠ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لیبێریا لە ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبێریا
جاک ڕیپەر (بکوژی زنجیرەیی)
جاک ڕیپەر (بە ئینگلیزی : Jack the Ripper) بکوژێکی زنجیرەیی نەناسراو بوو کە لە ساڵی ١٨٨٨ لە ناوچە هەژارەکانی وایتچاپڵ و دەوروبەری لە ئیست ئێند لە لەندەن چالاک بووە.لە ھەردوو فایلی کەیسی تاوانکاری و گێڕانەوەی ڕۆژنامەوانی هاوچەرخدا، بکوژەکە ناوی بکوژی وایتچاپڵ و پێشبرکێی چەرمی لێنراوە.
بڕیارنامەی ١٥٠٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٥٠٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سیەرالیۆن. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٨٢٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:شەڕی ناوخۆیی سیەرالیۆن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٣ پۆل:لیبێریا لە ٢٠٠٣ پۆل:سیەرالیۆن لە ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لیبێریا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سیەرالیۆن
٩٦٢ (ژمارە)
٩٦٢ (نۆسەد و شەست و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٦١ و ٩٦٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
نیزامەدین ئاریچ
250px|وێنۆک|نیزامەتین ئارچ لە بەرنامەی [[کورد ئایدڵ، ٢٠١٧]] نیزامەدین ئاریچ (Nîzamettîn Arîç) (لەدایکبووی ١٩٥٦؛ قەرەکۆسە، باکووری کوردستان) گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر، و دەرھێنەر ێکی کورد ە.
سەرەتا وەک ماقامبێژ ێک دەستی پێ کرد، بەڵام لەوەتەی ١٩٨٠ وەک گۆرانیبێژێکی پرۆفیشناڵ چالاکە، ئەو کات گۆرانیی فلکلۆریی تورکی دەوت، لەگەڵ ئەو گۆرانییانەی لە کوردی وەری گێڕابوون بۆ تورکی. لە ١٩٧٩ لە کۆنسێرتێک لە زێدەکەی لە ئاگری گۆرانییەکی خۆشەویستی بە کوردی گوت، لەبەر ئەوە و بە بیانووی جوداخوازی دەستگیر کرا، بڕیار درا کە ٥ بۆ ١٥ ساڵ زیندانی بکرێت، دواتر مافی پەنابەریی سیاسیی لە ئەڵمانیا بەدەست ھێنا، لەو کاتەوە نیشتەجێی بەرلینە.
ئەلبومەکان «بە کوردی»
== ئەلبومەکان «بە تورکی» ==
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦ پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:ژەنیارانی کورد پۆل:کورد پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد پۆل:کوردەکانی تورکیا
زانکۆی ویلایەتی سانت پترسبۆرگ
لە سەردەمی سۆڤیەتدا بە زانکۆی ویلایەتی لینینگراد ناسرابوو (بە ڕووسی: Ленинградский государственный университет). ناوەکەی لە ساڵی ١٩٤٨ بە ناوی ئەندرێی ژدانۆڤەوە گۆڕدرا و بە فەرمی ناوی لێنرا «زانکۆی ویلایەتی لینینگراد، کە بە ناوی ئە.ئە. ژدانۆڤەوە ناونراوە و بە فەرمانی لینین و فەرمانی ئاڵای سووری کار ڕازاوەتەوە». ژدانۆڤ لە ساڵی ١٩٨٩ لابرا و لینینگراد بەو ناوەوە لە ساڵی ١٩٩٢ بە فەرمی بە سانت پترسبۆرگ گۆڕدرا.
لە ٢٤ فاکەڵتی (بەش) و پەیمانگای تایبەتمەند پێکھاتووە، ھۆڵی وەرزشی ئەکادیمی، کۆلێژی پزیشکی، کۆلێژی ڕۆشنبیری فیزیایی و وەرزش، ئابووری و تەکنەلۆژیا. زانکۆکە دوو کەمپی سەرەتایی ھەیە: یەکێکیان لە دوورگەی ڤاسیلیێڤسکی و ئەوی دیکەیان لە پیتەرھۆف. (بە ڕووسی: СПбГУ, Санкт-Петербургский государственный университет)، ھەروەھا ناسراوە بە زانکۆی سانت پترسبۆرگ (SPbU)، زانکۆیەکی توێژینەوەی گشتی یە کە بنکەکەی لە سانت پترسبۆرگ، ڕووسیا. ئیدارەکەی بە کۆنترین زانکۆی ڕووسیا دەزانێت و یەکێکە لە گەورەترین زانکۆکان. زانکۆکە لە ساڵی ١٧٢٤ بە فەرمانی پیتەری گەورە دامەزراوە، ھەر لە سەرەتاوە گرنگی بە توێژینەوەی بنەڕەتی لە بواری زانست و ئەندازیاری و زانستە مرۆیییەکان داوە.
لە سەردەمی سۆڤیەتدا بە زانکۆی دەوڵەتی لینینگراد ناسرابوو (بە ڕووسی: Ленинградский государственный университет). ناوەکەی لە ساڵی ١٩٤٨ بە ناوی دەندرێی ژدانۆڤەوە گۆڕدرا و بە فەرمی ناوی لێنرا «زانکۆی دەوڵەتی لینینگراد، کە بە ناوی ئە.ئە. ژدانۆڤەوە ناونراوە و بە فەرمانی لینین و فەرمانی ئاڵای سووری کار ڕازاوەتەوە». ژدانۆڤ لە ساڵی ١٩٨٩ لابرا و لینینگراد بەو ناوەوە لە ساڵی ١٩٩٢ بە فەرمی بە سانت پترسبۆرگ گۆڕدرا.
لە ٢٤ فاکەڵتی (بەش) و پەیمانگای تایبەتمەند پێکھاتووە، ھۆڵی وەرزشی ئەکادیمی، کۆلێژی پزیشکی، کۆلێژی ڕۆشنبیری فیزیایی و وەرزش، ئابووری و تەکنەلۆژیا. زانکۆکە دوو کەمپی سەرەتایی ھەیە: یەکێکیان لە دوورگەی ڤاسیلیێڤسکی و ئەوی دیکەیان لە پیتەرھۆف.
ڕیزبەندی نێودەوڵەتی
لە ڕیزبەندی نێودەوڵەتیدا، زانکۆکە لە ڕیزبەندی ٣٣٩ھەمین ڕیزبەندی زانکۆکانی جیھانی QS لە ساڵی ٢٠٢٢، ٦٠٧ھەمین لەلایەن ڕاپۆرتی ئەمریکی نیووز و جیھانی لە ساڵی ٢٠٢١، ٦٠١–٨٠٠ لەلایەن ڕیزبەندی زانکۆکانی جیھانی خوێندنی باڵای تایمز، و لە پلەی ٣٠١–٤٠٠ لەلایەن ڕیزبەندی ئەکادیمی زانکۆکانی جیھان لە ساڵی ٢٠٢١.
تی دی کەی
تی دی کەی (بە ژاپۆنی : 東京電気化学工業株式) (بە ئینگلیزی :TDK Corporation) کۆمپانیایەکی ئەلیکترۆنی ژاپۆن ییە بە هێمای TDK واتە "Tokyo Denkikagaku Kogyo" بە واتای "تۆکیۆ ئەلیکترۆنیات و کیمیاییەکان-Tokyo Electronics and Chemicals".
سەرچاوەکان
پۆل:بڕاندە ژاپۆنییەکان
٩٦٣ (ژمارە)
٩٦٣ (نۆسەد و شەست و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٦٢ و ٩٦٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
زمانی ئەڵمانی
وێنۆک|چەپ|بڵاوبوونەوەی زمانی ئەڵمانی لە [[ئەورووپا]] زمانی ئەڵمانی (ناوی نێوخۆیی: Deutsch) بە دۆیچ دەخوێندرێتەوە، زمانی فەرمیی کۆماری ئەڵمانیای فیدراڵی و کۆماری نەمسایە و یەکێکە لە زمانە فەرمییەکانی یەکێتیی سویسرا. زمانی ئەڵمانی سەر بە زمانە جێرمانییە ڕۆژئاوایییەکانە و بە یەکێک لە زمانە زگماکە ھەرە بەربڵاوەکانی یەکێتیی ئەورووپا دادەنرێت.
لە دەرەوەی ئەورووپا
گەورەترین کۆمەڵگەی ئەڵمانی زمان لە دەرەوەی ئەورووپا و یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو ئەوانەن کە لە ئەمریکا، کەنەدا، بەڕازیل و ئەرژەنتینن، کە لە ماوەی ٢٠٠ ساڵی ڕابردوودا میلیۆنان ئەڵمانی کۆچیان کردووە، بەڵام زۆرینەی ڕەھای منداڵەکانیان چیتر بە زمانی ئەڵمانی قسەناکەن و تەنانەت فێری ببن، ھەروەھا لە وڵاتانی دیکەش بەھۆی کۆچی ئەڵمانییەکانەوە بۆ کەنەدا، مەکسیک، کۆماری دۆمینیکان، پاراگوای، ئوروگوای، چیلی، پیرۆ، ڤەنزوێلا، باشووری ئەفریقا و ئوسترالیا.
ئەمریکای باشوور
لە بەڕازیل گەورەترین کۆمەڵگەی ئەڵمانی زمان لە ئەمریکای باشوور و لە شارەکانی بەڕازیل ڕیۆ گراندە دو سول، سانتا کاتارینا، پارانا، ساوپاولۆ و ئێسپیریتۆ سانتۆ ھەیە، ھەروەھا لە ئەرژەنتین و پاراگوای و چیلی دەیدۆزیتەوە.
ئەمریکای باکوور
زمانی ئەڵمانی لە ئەمریکا پێنجەم زمانی قسەکردنە لە ماڵدا (١.٤ میلیۆن کەس) لەدوای ئینگلیزی، ئیسپانی، چینی و فەڕەنسی، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ی ئەمریکا، بەمجۆرە زمانی ئەڵمانی لە ئەمریکا یەکێکە لە گەورەترین کۆبوونەوەی زمانی ئەڵمانی لە دەرەوەی ئەورووپا، و زمانی ئەڵمانی لە ویلایەتی داکۆتای باکوور، داکۆتای باشوور، مۆنتانا و تەکساس (تەکساسی ئەڵمانی)، سانت لویس، شیکاگۆ و نیویۆرک چڕبووەتەوە.
کەنەدا
(ئەڵمانییە کەنەدییەکان) بەپێی دوایین سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ٦٢٢ ھەزار و ٦٥٠ زمانی ئەڵمانی زمان ھەیە، لە کیتچنەر و ئۆنتاریۆ کۆمەڵگەیەکی چالاکانەی ھەیە و شارەکانی مۆنتریال، تۆرۆنتۆ و ڤانکۆڤەر پشکی خۆیان لە کۆچی ئەڵمانییەکاندا ھەبووە.
مەکسیک
ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی ھەن، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە شارەکانی: مەکسیکۆ سیتی، پوویبلا، مازاتلان، تاپاچولا و ژمارەیەکی زیاتری دانیشتووانیش لە ویلایەتی چیواوا، دورانگۆ و زاکاتێکاسدا بڵاوبوونەتەوە.
ئۆقیانووس
لە سەدەی ١٨٤٠دا ئوسترالیا گەواھیدەری شەپۆلی کۆچبەران بوو لە پرووسەوە بەتایبەت لە ناوچەی سیلێسیا و لەگەڵ جیابوونەوەیان لە زمانی ئەڵمانی، زاراوەیەکی ئەڵمانی لەوێ لە تێکەڵەیەکی ئینگلیزی ئوسترالی و ئەڵمانی دروست بوو و لە جەنگی جیھانی دووەمدا زمانی ئەڵمانی بووە گەواھیدەری دابەزینی ڕێژەی فێربوونی، بەڵام ئێستا زمانی ئەڵمانی بووەتە قسەی کەسانی بەساڵاچوو.
گوندەواری برادۆست
گوندەواری برادۆست لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە سێ گوندەواری ناوچەی سۆما و برادۆست لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی ڕەوەندا نشیوە.
دابەشی کارگێڕی
لە (٥٢) گوند پێکھاتووە:
ڕاژەکانی زانیارییەکانی ئینتەرنێت
ڕاژەکانی زانیارییەکانی ئینتەرنێت (بە ئینگلیزی: Internet Information Services) - جاران پێی دەوترا ڕاژەکاری زانیارییەکانی ئینتەرنێت (بە ئینگلیزی: Internet Information Server) یان بەکورتکراوەیی IIS ڕاژەکارێکی وێب و کۆمەڵێک ماژوولی زیادکراوی دیکەیە کە لەلایەن مایکرۆسۆفتەوە بۆ بەکارھێنان لەگەڵ مایکرۆسۆفت ویندۆزدا بەرھەم ھێنراوە. IIS دوای ئاپاچی زۆرترین کاربردی ھەیە لەناو ڕاژەکارەکانی وێبدا. ئەو پرۆتۆکۆلانەی IIS پشتیوانییان لێ دەکا بریتین لە: FTP ، FTPS ، SMTP ، NNTP ، HTTPS ، HTTP.
بەرستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیای سێرڤەری مایکرۆسۆفت
ئیبن جەزلە
ئیبن جەزلە ناوی تەواوی ئەبو یەحیا کوڕی عیسا کوڕی جەزلە بە (لاتینی:Buhahylyha Bingezla) زانایەکی فیزیای سەدەی ١١یە لە بەغداد وە هەروەها نووسەری وتارێکی کاریگەرە لەسەر "پارێز" کردن یان "ڕێجیم"، کە وەرگێڕدراوە بۆ لاتینی لە ساڵی ١٢٨٠ز لەلایەن زانایەکی جوولەکەوە بە ناوی (فەرەج بن سالم).
شەمسەددین سەمەرقەندی
شەمسەددین موحەممەد بن ئەشرەف ئەلحوسەینی سەمەرقەندی، یەکێک بوو لە زانایانی موسڵمان، لە بیرکاریزان و لە گەورە گەردووناسان بوو، کتێبی نووسیوە لەسەر لۆژیک و خواناسی و گەردوونناسی، لە چەند قوتابخانەی جیاواز خوێندویەتی لە جیھانی ئیسلامی.
ئیبن جەزلە
ژیاننامە
ئیبن جەزلە لە خێزانێکی مەسیحی لە شاری بەغداد هاتووەتە ژیانەوە. لە ساڵی ١٠٧٤ز موسوڵمان بووە و باوەڕی بە ئیسلام هێناوە. لە ساڵی ١١٠٠ز کۆچی دوایی کردووە.
شەمسەددین سەمەرقەندی
سەرچاوە
پۆل:زانایانی سەردەمی زێڕینی ئیسلام پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:لەدایکبووانی ١٢٥٠ پۆل:مردووانی ١٣١٠ پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام پۆل:ئاسیای ناوەندی پۆل:حەنەفییەکان
ئیبن جەزلە
پەراوێزەکان
پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:موسڵمانانی عێراقی پۆل:مردووانی ١١٠٠ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکە عێراقییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
سۆنگ ئیل-گووک
سۆنگ ئیل-گووک یان سۆنگ ئیل کووک (بە هانگۆل: 송일국؛ بە ھانجا: 宋一國) ئەکتەرێکی بەناوبانگی کۆریای باشوورـە. بەشداری کردووە لە چەند زنجیرە درامایەکی مێژوویی کۆری وەک جومۆنگ و ئیمپراتۆری دەریا. دەرچووی کۆلێژی چۆنگجوـیە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەکتەرانی کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرە کوڕەکان لە سێئول پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن
بڕیارنامەی ١٥١٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفغانستان
ئیبراھیم پاشای بابان
ئیبراهیم پاشای بابان کوڕی ئەحمەد پاشای کوڕی سڵێمان پاشای بابان، یەکێکە لە میرە ھەرە بەناوبانگەکانی میرنشینی بابان و گەورەترین بەرھەمیشی دروستکردنی شاری سلێمانییە. ئیبراهیم پاشا شازادەیەکی ئازاو جوامێر بووە، لە بەڕێوەبردنی وڵاتدا شارەزاییەکی تەواوی ھەبووە. بەشێکی زۆری تەمەنی خۆی لە شاری بەغداد بەسەر بردووە، لەبەر ئەوە حەزی لە ژیانی شارستانی بووە، ھەر بۆیە لە ناو کاربەدەستانی ویلایەتی بەغدادا خۆشەویست و بەڕێز بوو.ئەو سەردەمەی مێژووی میرنشینی بابان، سەردەمی ناکۆکی نێوان میرەکانی بابان و دەستێوەردانی ڕۆم و عەجەم بوو لە کاروباری میرنشینەکەدا، بۆیە زوو زوو میرەکان دەگۆڕدران.
سەرچاوە مێژووییەکان دەڵێن: پاش ئەوەی کە لە نیوەی دووەمی سەدەی ھەژدەدا مەحموود پاشای بابان وڵاتی بەجێھێشت، والی بەغدا کە ناوی سڵێمان پاشا بوو، ئیبراھیم پاشای برازای مەحمود پاشای کرد بە فەرمانڕەوای بابان. یەکەمین ئیشی ئیبراھیم پاشا دوای دەستبەکاربوونی ئەوەبوو لە نزیک گوندی مەڵکەندی و لە نزیک ئەو سەرایەی کە ساڵی ١٧٧٥ مەحموود پاشا دروستی کرد بوو، بناغەی شارێکی ھاوچەرخی دامەزراند و ساڵی ١٧٨٤ ئەو شارەی کە ناوی نرا سلێمانی بوو بە پایتەختی میرنشینی بابان.
ئیبراھیم پاشای بابان، جگە لەو خزمەتە گەورەیەش، ھەمیشە ھەوڵی ئاوەدانکردنەوەو چەسپاندنی ئاسایشی داوە و توانی بە بێ شەڕ و ھەڵا، دەسەڵاتی بابانەکان بگەیەنێتە خانەقین و زەھا و و قەسری شیرین. بەڵام ڕووداوە ئاڵۆزەکان و بەرژەوەندی ھێزە دەسەڵاتدارەکان ھەمیشە دژی ئەوە بوون ئاشتی و ئاسایش لە وڵاتی باباندا جێگیرببێت و چەند جارێک ئەم پاشا خێرخوازەیان لەسەر کار لابرد و دووبارە کردیانەوە بە فەرمانڕەوای میرنشینی بابان. ساڵی ١٧٩٦ کاتێک کە ئیبراھیم پاشا بە خۆی و لەشکرەکەیەوە بۆ یارمەتیدانی والی عوسمانی چووبوونە ناوچەی سنجار، ئیبراهیم پاشا لە نزیک شاری موسڵ بە نەخۆشی کۆچی دوایی کرد و لە نزیک مەرقەدی حەزرەتی یونس بەخاکسپێردرا.
سەرچاوە
پۆل:میرەکانی میرنشینی بابان پۆل:کەسایەتییەکانی شاری سلێمانی پۆل:کەسایەتی سیاسی
١١٨٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٩٦٤ (ژمارە)
٩٦٤ (نۆسەد و شەست و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٦٣ و ٩٦٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
شەھریبانا کوردی
شەھریبانا کوردی (بە لاتینی: Şehrîbana Kurdî) (لەدایکبووی ١٩٧٣) گۆرانیبێژێکی کوردە.
ژیان
شەھریبان ساڵی ١٩٧٣ لە بنەماڵەیەکی کورددا لە شاری ئیزمیری تورکیا لە دایک بووە. یەکەم ئەلبۆمی خۆی لە ١٩٩١دا پێشکەش کردووە.
ژیانی ھونەری
لە تەمەنی ١٣ ساڵی لە ساڵی ١٩٨٣ لە کێبەرکێی موزیکی ساڵانەدا لەناو ھەموو خوێندکارانی شاری ئیزمیر پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا. کێبەرکێکە لەلایەن موزیکی گەلی تورک (Turk Halk Müziği) بەڕێوەدەچوو. ئەو سترانەی لەم ڕۆژەدا پێشکەشی کرد بە زمانی تورکی بوو ناوی سترانەکە (Ben Dogarken Aglamişim) واتە کاتێک ھاتمە دونیا، گریام. بەڵام بەشێوەی پرۆفێشناڵ لە ساڵی ١٩٩١ دەستی بە تۆمارکردنی گۆرانییەکانی کرد، و لە ساڵی ١٩٩١ یەکەم کاسێتی خۆی بەناوی ئەز کەچم کەچا کوردانم، بڵاو کردەوە.
نیوەتیرە
وێنۆک|نیوەتیرەی r خاڵی O (ناوەند) دەگەیێنێ بە خاڵی P لەسەر چێوەی بازنەکە. لە ئەندازەدا، بە ھەرکام لەو پارچەھێڵانەی ناوەندی بازنە یان گۆ دەلکێنن بە چێوەوە دەوترێ نیوەتیرە. ھەروا کە لە ناوەکەشیەوە دیارە، درێژیی نیوەتیرە بەقەد نیوەی تیرەیە.
نیوەتیرە لە چێوە
نیوەتیرەی بازنەیەک کە چێوەکەی C بێ ئەمەیە:
نیوەتیرە لە ڕووبەر
نیوەتیرەی بازنەیەک کە ڕووبەرەکەی A بێ ئەمەیە:
سەرچاوەکان
پۆل:درێژایی پۆل:بازنەکان پۆل:گۆیەکان
حوسنی موبارەک
محەممەد حوسنی موبارەک ناسراو بە حوسنی موبارەک (لەدایکبووی ٤ی ئایاری ١٩٢٨ – مردووی ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠)، کەسایەتی سیاسیی و سەربازی میسری بوو. لە ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٨١ تاوەکوو ١١ی شوباتی ٢٠١١ سەرکۆماری وڵاتی میسر بوو. چوارەمین سەرۆکی میسر بوو لەوەتەی دروستبوونی کۆمارەکەوە.
موبارەک پاش تێپەڕبوونی ١٨ ڕۆژ بەسەر خۆپیشاندانەکاندا لە شۆڕشی ساڵی ٢٠١١ی میسر، ڕێکەوتی ١١ی شوبات لە کار وەلا نرا.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی میسر پۆل:سەرۆک وەزیرانی میسر پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠ پۆل:وەرگرانی نیشانی ئەستێرەی نیپاڵ پۆل:ئەو کەسانەی ھەوڵی تیرۆریان دراوە
ئیحسان فەتاحیان
ئیحسان فەتاحیان (لەدایکبووی ١٩٨١ - مردووی ٢٠٠٩) شۆڕشگێڕێکی کورد بوو کە بە تۆمەتی شەڕ لەگەڵ حکومەتی ئیسلامی لە ڕێگەی پێشمەرگایەتی لە حیزبی کۆمەڵە دا بە دەستی کاربەدستانی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە بەندیخانەی سنە لە سێدارە درا.
ئێحسان فەتاحییان کوڕی عێزەتوڵڵا لەدایکبووی ساڵی ١٩٨١ لە شاری کرماشان، ساڵی ٢٠٠٨ لە شاری کامیاران قۆڵبەست کرا و بە تۆمەتی شەڕ لەگەڵ خودا (موحاریبە) لەرێگای تێکدانی ئەمنییەتی میللی ئێران لەلایەن «بابایی» سەرۆکی لقی ١ی دادگای شاری سنە بە ١٠ ساڵ زیندانی و دوورخستنەوە بۆ شاری رامھورموز مەحکووم کرا. پاش دەربڕینی ناڕەزایەتیی پاڕیزەری ئیحسان فەتاحیان لەم حوکمە، دادگای پێداچوونەوە لە سەر داوای دادستانی گشتیی کامیاران، بەپێی بەندی ٣ی ماددەی ٢٢ی یاسای سازدانی دادگای گشتی و ئینقلاب و بەندەکانی ١٨٦ و ١٩٠ و ١٩١ی یاسای سزای ئیسلامی، سزای زیندانییان بە لەسێدارەدان زۆرتر کرد و وەڵامی داواکاری پارێزی ناوبراویان ڕەتکردەوە.
ئیحسان فەتاحیان کاتژمێر ٦ی بەرەبەیانیی چوارشەممە ڕێکەوتی ١١/١١/٢٠٠٩، لە حەوشەی زیندانی شاری سنە لە سێدارە درا.
چالاکییەکان بۆ بەرگری لە لەسێدارەدان
ئەو شەوەی کە بڕیار وابوو بەیانی زوو ئیحسان لە سێدارە بدرێت، کۆمەڵێک لە خەڵکی شاری سنە و شارەکانی دەوروبەر بۆ نیشاندانی ناڕەزایەتی خۆیان لەو بڕیارە لە بەر زیندانی سنە کۆبوونەوە.
چالاکییەکانی پاش لەسێدارەدان
ئایەتوڵڵا حسەینعەلی مونتەزیری لە لێدوانێکدا ڕەخنەی توندی لە جێبەجێبوونی بڕیاری لەسێدارەدانی ئیحسان فەتاحیان گرت.
ئاندرێ ژدانۆڤ
وێنۆک|ئاندرێ ژدانۆڤ ئاندرێ ئەلێکساندرۆڤیچ ژدانۆڤ (٢٦ی شوبات (١٤ شوبات. ساڵنامەی جوولیانی) ١٨٩٦ – ٣١ ئابی ١٩٤٨) سیاسەتمەدار و ئایدیۆلۆژیستێکی کولتووری سۆڤیەت بووە. دوای جەنگی جیھانی دووەم وا بیردەکرایەوە کە ژدانۆڤ جێنشینی چاوەڕوانی جۆزێف ستالین بێت بەڵام پێش ئەو کۆچی دوایی کرد. لە ساڵی ١٩٤٥ تا ١٩٤٨ وەک «پڕوپاگەندەکاری سەرەکی»یەکێتی سۆڤیەت وەسف کراوە.
مردن
وێنۆک|ڕاست|گۆڕی ژدانۆڤ لە نەکرۆپۆلیسی دیواری کرێملین ژدانۆڤ لە ٣١ی ئابی ١٩٤٨ لە مۆسکۆ بەھۆی سستبوونی دڵەوە کۆچی دوایی کرد. لەوانەیە مردنی ئەو لە ئەنجامی ھەڵە دەستنیشانکردنی بە ئەنقەست بووبێت ژدانۆڤ لە نەکرۆپۆلیسی دیواری کرێملین بە خاک سپێردرا، لە یەکێک لە دوازدە گۆڕی تاکەکەسی کە دەکەوێتە نێوان گۆڕستانی لینین و دیواری کرێملینی مۆسکۆ.
میراتەکە
نیکیتا خروشچۆڤ لە کتێبی بیرەوەرییەکانی خرۆشۆڤدا بیری ھێنایەوە کە ژدانۆڤ کەسێکی مەیخۆر بووە و لە دوایین ڕۆژەکانیدا ستالین ھاوار دەکاتە سەری کە واز لە خواردنەوە بھێنێت و پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە تەنھا شەربەتی میوە بخواتەوە. ستالین باسی لەوە کردبوو کە ژدانۆڤ جێگرەوەی بێت، بەڵام ناخۆشی تەندروستی ژدانۆڤ، دەرفەتێکی بۆ ڕکابەرەکانی لە مەکتەبی سیاسی لاڤرێنتی بێریا و جۆرجی مالێنکۆڤ و نیکیتا خرۆشۆڤ ڕەخساند بۆ ئەوەی لەژێر کاریگەریدا بن. دواتر ستالین مردنی ژدانۆڤ دەخاتە ئەستۆی پزیشکانی کرێملین و پیلانگێڕانی «زایۆنیستەکان».
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٦ پۆل:مردووانی ١٩٤٨ پۆل:کۆمۆنیستە ڕووسەکان پۆل:سیاسەتدارانی سۆڤیەت پۆل:بەلشەفییە کۆنەکان پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش پۆل:ستالینیزم
تەلەڤیزیۆنی ئیسپانی
تەلەڤیزیۆنی ئیسپانی گەورەترین گرووپی میدیای ئیسپانیایە کە بە زمانی ئیسپانی پەخش دەکات، کە لەلایەن پارەی گشتیەوە پارەی بۆ دابین دەکرێت.
٩٦٥ (ژمارە)
٩٦٥ (نۆسەد و شەست و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٩٦٤ و ٩٦٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی
ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی جۆرێکی ڕێفراندۆمە کە تێیدا ھاوڵاتیانی ھەرێمێک بڕیار لەسەر ئەوە دەدەن کە ئایا ھەرێمەکە ببێتە دەوڵەتێکی سەربەخۆ یان نا. ھەموو جارێ بەدەستھێنانی دەنگی زۆرینەی بەڵێ لە ڕیفرادۆمێکدا نابێتە ھۆی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی و بەدەوڵەتبوون.
١١٨٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێفراندۆمەکانی سەربەخۆیی پۆل:جیابوونەوە پۆل:سەربەخۆیی
بڕیارنامەی ١٥١١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:عێراق لە ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
٩٦٦ (ژمارە)
٩٦٦ (نۆسەد و شەست و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٩٦٥ و ٩٦٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
دۆدۆما
دۆدۆما پایتەختی وڵاتی تانزانیایە کە لە ناوچەی دۆدۆما ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٢ ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٣٢٤٬٣٤٧ کەس بووە.