خەتەنەکردنی_کچان
لە ئیسلامدا
سونییەکان دەڵێن: خەتەنەکردن بریتییە لە بڕینی پێستی زیادەی سەر کۆ ئەندامی زاوزێی نێر و مێ و لەسەر پیاوان ئەرکە و لەسەر ژنانیش سونەتە. موفتی ئەزھەر (ئیمام عەلی ئەلحەق) دەڵێت: خەتەنەکردنی کچان لە ئیسلام یەک جارەو شێوازی خۆی ھەیە کە نابێت زێدە ڕەوی تێدا بکرێت، بەڵکو دەبێت گرنگی بدرێت بەخەتەنەکردنیان بەو شێوەو وەسفەی کە پێغەمبەری خودا بۆ ئوم حەبیبەی کردووە و فێری کردووە. ئیبن باز دەڵێت: خەتەنەکردن کردارێکی تەواوکەری سروشتی مرۆڤە کە نێر و مێی دەبێت بۆیان بکرێت، بەڵام لە نێردا ناچارییە و لەمێدا سوننەتە و شەرەفمەندانەیە. ئەبوحەف سیراجودین ئەلحەمبەلی دەڵێت: «دامێنی ژنان، پێک ھاتووە لە سێ بەش: بەشی خوارەوەی کونێکە بۆ ئەوەی ئەندامی زاوزێی نێرینە بچێتە ناوی و بێتە دەرەوە، لە سەرووی ئەم کونە کونێکی تر ھەیە کە تێیدا میز دێتە دەرەوە لەسەرووی ئەم کونە پێست یان گۆشتێکی زیادە ھەیە کە پەیوەندی بە خەتەنەکردنەوە ھەیە، ئەم پارچە گۆشتە پێستاویە دەبردرێت بەمە دەوترێت خەتەنەکردن. شێخ عەلەم نەسار دەڵێت: «خەتەنەکردنی مێینە لە ئیسلامدا ڕێسا و ڕێوشوێنی تایبەتی خۆی ھەیە و سوننەتی پێغەمبەرە و فەرموودەی پێغەمبەرمان ھەیە لەسەری کە دەبێت پیاوان و ژنان بۆیان بکرێت بەڵام لە ژنان نابێت وەھا بکرێت کە بنبڕبکرێت بەلکو دەبێت حەزو ئارەزووی جنسی کەم بکرێتەوە بۆ ئاستی ناوەندی و ئەگەر لە کچێک ئەم پێستەی کەم بوو یان بچووک بوو ئەوە ھەر بۆی ناکرێت». ڕاست|وێنۆک|ئیمام و لێکۆلەری ئیسلامی ھاوچەرخ، محەممەد میتوەلی ئەلشەرەفی ڕایگەیاند، کە خەتەنەکردنی کچان سونەتێکە لە سونەتەکانی پێغەمبەری ئیسلام. ھەروەھا شێخ ئەحمەد بن تەیمییە دەڵێت: «ژنەکەی خەتەنە کراوە و خەتەنەکردنەکەشی وەک برینی پۆپیتەی کەلەشێر وابووە». ئیبن قیام جەوزییە دەڵێت: «ھیچ ناکۆکییەک لەسەر زەرورەتی خەتەنەکردنی مێینە نییە و لە ئەرکی خۆیدا جیاوازە». شێخ عەتییە سەقر دەڵێت: «ھاوار بۆ بێتوانایی شەریعەتی خەتەنەکردنی مێینە کە پێچەوانەی شەریعەتی ئیسلامە، چونکە لە قورئان و سوننەت ھیچ دەقێکی ڕاشکاوانە نییە لەسەر کردن و نەکردنی». وێنۆک|ئیمام یوسف قەرەزاوی، بڕیاری دا کە خەتەنەکردنی مێینە بۆ ئەو کەسانە ڕێگەپێدراوە، کە دەیانەوێت بە چەند مەرجێک ی دیاریکراو ئەو کارە بکەن، بڕیاری دا کە خەتەنەکردنی فیرعەونییەکان لە مافەکانی بێبەش بکرێت و مەترسی تەندروستی لەسەر دروست بکرێت ئوم عەتییە ئەلئەنسەرییە ڕایگەیاند کە جیاوازی نێوان خەتەنەکردنی شەرع و خەتەنەکردنی فیرعەونییەکان ئاشکرایە، بەڵام بە ئەنقەست سەرلێشێوان بۆ خانمان دروست دەکەن. کەمکردنەوەکە بۆ ژنێکە کە پێویستی بە خەتەنەکردن ھەیە شەرعییە و زانراوە کە دەبێت پزیشکێکی موسوڵمانی شارەزا ئەنجامی بدات، ئیمام یوسف ئەلقەرەزاوی دەڵێت: قەدەغەکردنی خەتەنەکردنی مێینە لە حاڵەتی تەجاویلی سوێند خواردندایە تا کۆتایی، واتا ڕیشەکردن و زیادەڕۆیی پارچەکان، کە بێ بەشکردنی ژنان لە چێژی شەرعی بەبێ پاساوی، کە ئەو شتەیە کە پێی دەڵێن «خەتەنەکردنی فیرعەونییەکان» یان بەردەوام بوون لەسەر ئەم خەتەنەیە جاھیلییە، پێویستە پزیشکانی شارەزا لەسەر شەریعەتی ئیسلامی ئەم کارە بکەن و ئەو ئامرازانەی کە بەکار دەھێنرێن دەبێت ئەستێور بکرێن، و گونجاو بێت بۆ پرۆسەکە، ھەروەھا ئەو شوێنەش گونجاو بێت کە ئەو کارەی لێ ئەنجام دەدرێت وەک نۆرینگە و نەخۆشخانە و بنکەی تەندروستی. دکتۆر ئەمەل ئەحمەد ئەلبەشیر ئەوەی خستەڕوو کە ھەنگاوی دروست لەخەتەنەکردنی ئەو کەسانەی کەپێویستیانەھیچ مەترسییەک دروست ناکات، ڕوونیشیکردەوە کەھەنگاوەکان دەست دەکەن بەئامادەکردنی منداڵەکە لەباری دەروونییەوەو ھەڵبژاردنی کاتی گونجاو بۆ منداڵەکەو دڵنیابوون لەوەی کە ھیچ حاڵەتی ھەوکردنی بۆماوەیی لەناو خێزانەکەیدا نییە، ھەروەھا ئەو گوتی: ئەو کەسانەی کە ھەڵدەستن بەم کارە دەبێت بە کەرەستەی ئەستێورکراو ئەم کارە ئەنجام بدەن بەبێ زیادە ڕەوی لە بڕین و بە پاککردنەوە و سڕینی بە ڤازلین و دانانی لۆکە و چاودێریکردنی خاوێنی برینەکە لە ڕۆژانی دوایدا کە دەبێت بە ئاو و سابوون و خوێ بشۆردرێن. دکتۆر محەممەد عەلی ئەلبار، وتی: پێی باشە شێوازی پزیشکیی/ئەتۆمی بەکاربھێنیت بۆ خەتەنەکردن.