cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئێڤەنێسنس
١٩٩٥–٢٠٠١: دامەزران و ساڵانی پێشوو
ئێڤەنێسنس لە لایەن گۆرانیبێژ و پیانۆژەن ئەیمی لی وە گۆرانیبێژ و گیتارژەنی پێشوو بێن موودی دامەزراوە. ئەو دووانە لە ساڵی ١٩٩٤ یەکتریان ناسی لە کامپێکی گەنجان لە لیتل ڕاک، کاتێک کە موودی گوێی لە لی بوو گۆرانی «ئەتوانم ھەمووشتێک بکەم بۆ خۆشەویستی» دەوت لەسەر پیانۆکەی. یەکەم گۆرانیان پێکەوە ناوی «تەنیایی» و «پێمی ببەخشە» بوون و ھەردووکیان نووسراوی دەستی لی بوون، وە «تێگەیشتن» و «نەمرەکەم» ھەردووکیان نووسراوی دەستی موودی بوون و ھەردووکیان گۆڕانکاریان تێداکردوون. دوو گۆرانییان لەسەر ڕادیۆی ناوخۆ پەخشکرا و خەڵکی دەستیانکرد بە ناسینیان و ھەردووکیان بیریان لە کۆنسێرتێک کردەوە، دوای ماوەیەک گرووپەکە کۆنسێرتێکی ڕاستەوخۆیان ئەنجامدا و بوون بە بەناوبانگترین گرووپ لەو ناوچەیە.
دوای ھەڵسەنگاندنی ناو وەکو: «خواستی منداڵانە» و «بریندارکراو» گرووپەکە ئێڤەنێسنسی ھەڵبژارد کە بە مانای کاڵ بوونەوە یاخود ون بوون دێت. (لە وشەی ئێڤەنێسی زمانی لاتینی وەرگیراوە کە بە مانای ون بوون یاخود نەمان دێت). گرووپەکە دوو تۆمارکراوی درێژخایەنیان بڵاو کردەوە یەکەمیان بە ناوی گرووپەکەوەیە «ئێڤەنێسنس» کە لە ساڵی ١٩٩٨بڵاو کرایەوە کە نزیکەی ١٠٠ کۆپی لێ درووستکرا و لە کۆنسێرتەکاندا دابەشکرا و دووەم تۆمارکراوی درێژخایەنیش بە ناوی «لە خەوتوو دەچێت» و بە «چرپە» ناسراوە لە ساڵی ١٩٩٩ بڵاو کرایەوە وە ھەروەھا تۆمارکراوێکی درێژخایەنی تریشیان ھەبوو کە ناسرابوو بە میستری کە لە ساڵی ٢٠٠٣ بڵاو کرایەوە لە ئەلبومی ئۆریجن کە ٢٫٥٠٠ کۆپی لێ فرۆشرا. لە چاوپێکەوتنێکی سەر ڕادیۆدا، موودی و لی ھانی گوێگرەکانیاندا کە گۆرانییە کۆنەکانیان لە ئینتەرنێتەوە دابگرن.
٢٠٠٢–٢٠٠٥: کەوتوو و ھەرشوێنێک جگە لە ماڵەوە
یەکەم چاوپێکەوتنیان لەگەڵ کۆمپانیاکان لەگەڵ ئاردین ستودیۆس بوو لە مێمفیس و زۆریش بە دڵیان بوون. دەرھێنەر پیت ماتیوس ھەندێک لە گۆرانییەکانی بۆ ھاوڕێکەی، دیانا مێڵتزەر لێدا لە وایند-ئەپ ڕیکۆردز. کاتێک کە گوێی لە گۆرانی نەمرەکەم بوو، گرووپەکە سەرنجی ڕاکێشا و بوو بە سپۆنسەریان و وتیشی کە ئەو دەیزانی کە «سەرکەوتنی گەورە بەدەست دێنێت» نووسەرەکانی وایند-ئەپ ڕیکۆردز ھەرچەندە کە وتیان ئەندامانی گرووپەکە جیاواز و بەھرەمەندن، بەڵام ھەر پێیان وابوو ھێشتا گەنجن و دەبێت وانەیان پێ بگوترێتەوە، وتیشیان کە «ئەگەر کات و ھەلیان بدرێتێ، ئەوا دەتوانن دەنگێکی سەرسامکەریان ھەبێت» کاتێک کە گرووپەکە گرێبەستیان کرد لەگەڵ کۆمپانیاکە، نێردرانەوە بۆ لۆس ئانجلۆس و باڵەخانەیەکیان پێ درا، بۆ ئەوەی بتوانن لەوێ کاروباری خۆیان بەڕێوە ببەن. لەوێ لی وانەی نواندن و ڕێکیی دەنگی خوێند. دوای نزیکەی دوو ساڵ دەرھێنەر دەیڤ فۆرتمن بە کرێ گیرا بۆ دەرھێنانی یەکەم ئەلبومیان بە ناوی کەوتوو لە سەرەتادا کۆمپانیای بڵاوکردنەوەکە ڕەتیکردەوە کە ئەلبوومەکە بڵاوبکەنەوە مەگەر ئەوەی گۆرانیبێژێکی نێرینە زیادبکەن بۆ گرووپەکە، ئەیمی لی لە پۆستێکدا ڕایگەیاند «ئەوان دەیانویست بە من بڵێن کە تۆ تەنھا کچی ئەم جۆرە گۆرانیانە بڵێت، کەس گوێت لێ ناگرێت بە تەنھا دەبێت گۆرانیبێژێکی نێرینە ھەبێت لە ئەلبومەکە.» کاتێک کە گرووپەکە بەم مەرجە ڕازی نەبوون، بەڕێوەبەرانی کۆمپانیاکە دەستیان ھەڵگرت لە داواکارییەکەیان، بەڵام ھێشتاش سوور بوون لەسەر ھەبوونی گۆرانیبێژێکی نێرینە لە تاکی ئەلبومەکە بمھێنە بۆ ژیان. ھەرچەندە لی ئەمەشی پێ خۆش نەبوو بەڵام ھەر ڕازی بوو.
ئەلبومی کەوتوو ٤٣ ھەفتە لە چارتەکانی ١٠ باشترین ئەلبوم مایەوە، ٧ بڕاوانامەی پلاتینەمی پێبەخشرا لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و زیاتر لە ١٧ میلیۆن کۆپی لێ فرۆشرا لە جیھاندا. ئەلبومەکە دوای ئەوەی لە ١٠ باشترین ئەلبوم نەما، بۆماوەی ١٠٤ ھەفتە لە (٢٠٠ باشترین ئەلبوم) مایەوە. وە یەکێک لەو ٨ ئەلبومانە بوو کە بۆ ماوەی ساڵێک لەسەر چارتی (٥٠ باشترین ئەلبوم) مایەوە.
لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٣ بێن موودی گرووپەکەی بەجێھێشت، وەک و لی و موودی دەڵێن بەھۆی جیاوازی ھونەرییەوە بووە. لە کاتی چاوپێکەوتنێک دا دوای چەند مانگێک لی وتی «ئێمە گەشتین بە بڕیارێک ئەگەر شتێکمان نەگۆڕیایە، نەمان دەتوانی ئەلبومێکی دیکە بکەین» ئەمە یەکسەر بووبە دوودڵییەک لە نێوان گوێگرەکانی ئێڤەنێسنس چونکە موودی و لی لە ئەلبومی کەوتوو گوتویانە کە ئەوان باشترین و نزیکترین ھاوڕێن. لی وتی کە ئەوە شتێکی باش بوو کە ئەو ڕۆیشت لەبەر ئەو گرژییەی لە گرووپەکەدا دروست ببوو. لە چاوپێکەوتنێکی تردا، لی وتی «نازانم، من چاوەڕێی ئەمەم دەکرد، ئەو کەسێکە کە ئارەزووی لە ناوبانگ و ناودارییە و من وا نەبووم، من ئارەزوم دەکرد شتێک بکەین کە جیاواز بێت و ئەویش دەیەویست ئەوە بکات کە خەڵکی حەزیان لێیە گوێیان لێبێت، بۆیە ئەوە بەشێکی زۆری ھۆکاری ئەوەی کە ئێستە نووسین زۆر خۆشترە ئەوەیە کە بیر لەو شتانە ناکەینەوە، کارەکان زۆرتر دەربارەی ئەوەن کە 'حەزمان لە چییە؟'، 'چی خۆشە؟' و 'دەمانەوێت چی بکەین کە جیاواز بێت؟'» تێری باڵسامۆ ئەندامی پێشووی «کۆڵد» جێی موودی گرتەوە.
تاکی ئێڤەنێسنس «بمھێنە بۆ ژیان» بە یارمەتی گۆرانیبێژ پۆڵ مەککۆی ئەندامی «١٢ ستۆنس» یەکێک بوو لە سەرکەوتووترین گۆرانی گرووپەکە لە ھەموو جیھاندا، توانی بگاتە ژمارە ٥ لە بیلبۆردی (باشترین ١٠٠ گۆرانی).
لە بەریتانیا بۆ ماوەی مانگێک پلەی پێنجەمی بەرکەوت و بووبە ساوندتراکی فەرمیی دەبلیوو دەبلیوو ئی: ڕێگای چوونەدەرەوە نییە لە ساڵی ٢٠٠٣. یەکێکی تر لە ھەرە بەناوبانگترین تراکی ناو ئەلبومەکە نەمرەکەم بوو کە چووە ژمارە حەوتی باشترین ١٠ گۆرانی لە بەریتانیا و ویلایەتە یەکگرتووەکان وە ھەردوو گۆرانییەکە لە فیلمی «دەیردێڤڵ» بەدی دەکرێن. «بمھێنە بۆ ژیان» ئەو تراکە بوو کە بووە ھۆی بردنەوەی «باشترین نواندنی ڕۆک» و ھەروەھا بردنەوەی باشترین ھونەرمەندی نوێ لەلایەن باندەکەوە. دوو تاکەگۆرانییەکەی تری ئەلبومی کەوتوو بریتین لە ژێرکەوتن کە لە ژمارە ٥ی بیلبۆردی باشترین ١٠ گۆرانی بەریتانیا بوو وە دەبەنگی ھەمووان لە ژمارە ٣٦ی «ڕۆکی مۆدێرنی ویلایەتە یەکگرتووەکان» مایەوە. ئەلبومی کەوتوو لە ژمارە ٦ی باشترین فرۆشراوی ١٠ ساڵی ڕابردووە.
لە ساڵی ٢٠٠٤، ئێڤەنێسنس ئەلبومێکی نوێی بڵاوکردەوە بە ناوی ھەرشوێنێک جگە لە ماڵەوە کە کۆنسێرتەکانی پاریسی تێدابوو ھەروەھا ڤیدیۆی پشت کامێراشی تێدا بڵاوکرابۆوە کە پێک ھاتبوو لە مەشق کردنی گرووپەکە پێش کۆنسێرتەکە و چاوپێکەوتنی گرووپەکە لەگەڵ گوێگرەکانیان؛ و ھەر لە ھەمان ئەلبوم لی کەڤەرێکی بۆ گۆرانی «بێ باک» کرد کە تایبەت بوو بە گرووپی ڕۆکی کۆرن.
٢٠٠٦–٢٠٠٩: دەرگا کراوەکە
یەکێک لە ئەندامی کۆمپانیاکە ١٤ی تەممووزی ساڵی ٢٠٠٦ وای بڵاو کردەوە کە ویڵ بۆید گرووپەکەی بەجێھێشتووە لەبەر ئەوەی نەیویستووە کە «گەشتێکی گەورەی تر بکات» و ئارەزووی کردووە «لە خێزانەکەیەوە نزیک بێت.» دواتر ئەیمی لی خۆی پۆستێکی کرد بۆ ئەوەی بە گوێگرەکانی بڵێت لە ماڵپەڕێکی نا فەرمی ئێڤەنێسنس. لەکاتی چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ MTV ئەیمی لی ڕایگەیاند کە تیم مەککۆرد ئێستە جێی ویڵ بۆید ئەگرێتەوەو بەیس لێدەدات، ھەر دواتریش لە ١٠ی ئابی ساڵی ٢٠٠٦ لە ماڵپەڕەکەی خۆیاندا بڵاوی کردەوە. وێنۆک|ئەیمی لی لە ساو پاولو، ٢٠٠٧|170px|ڕاست
ئەلبومەکە لەبەر چەند ھۆیەک دواخرا، یەکێک لە سەرەکیترین ھۆکارەکان ئەیمی لی بوو کە ئارەزووی نەکرد پەلە بکات و گۆڕانکاری ھونەری تێدا ئەنجام بدات، ھۆکارەکانی تریش ئەوەبوون کە گیتارژەن تێری باڵسامۆ تووشی سەکتە ببوو، ھەروەھا بەڕێوەبەرەکەی پێشویان لەدەستدا. ھەرچەندە ئەیمی لی لە بڵاوکراوەیەکدا وتی کە ئەلبومەکە لە مارتی ٢٠٠٦ تەواو دەبێت، بەڵام دواخرا لەبەر ئەوەی کۆمپانیای تۆمارەکانی وایند-ئەپ ویستی گۆڕانکارییەک لە تاکی ئەلبومەکە بکات کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت کە لە ھەردوو ڕادیۆی ڕۆکی مۆدێرن و ڕۆکی جۆراوجۆر لە ٧ی ئابی ساڵی ٢٠٠٦ پەخش کرا. ئەلبومەکە لە ١٣ تراک پێکھاتووە و بەناوی دەرگا کراوەکە، کاتێک لە ئەیمی لیان پرسی بۆچی ئەو ناوەی ھەڵبژاردووە لە چاوپێکەوتنێکدا وتی «لەبەر ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٦ لە کاتی دروست کردنی ئەلبومەکە، زۆر دەرگای نوێ کرایەوە لە ژیانم دا، ئەوەش ھۆکاری سەرەکییە» ئەلبومەکە لە کەنەدا و ویلایەتە یەکگرتووەکان بڵاو بۆوە لە ٣ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦، لە بەریتانیا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦ لە ئوسترالیاش لە ٣٠ی ئەیلولی ساڵی ٢٠٠٦ بڵاو بۆوە. ئەلبومەکە ٤٤٧٬٠٠٠ لێ فرۆشرا لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە یەکەم ھەفتەدا، وە چووە ژمارە یەکی باشترین ٢٠٠ ئەلبومەکانەوە، وە بوبە ٧٠٠ھەمین ئەلبووم کە بچێتە ژمارە یەکی چارتەکە لە ساڵی ١٩٥٦ وە.
کلیپی گۆرانییەکی «کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت» لە لۆس ئەنجیلس گیراوە کە ئەیمی لی تێیدا ڕۆڵی «کڵاو سور» دەبینێت، ئەلبومەکە لە ئایتیوونز بڵاو بۆوە ھەر لە ساڵی ٢٠٠٦.
کۆنسێرتی ئەلبومەکە دەستی پێکرد لە ٥ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٦، کە سەردانی باکوری ئەمەریکاو ئەوروپایان کرد، بەردەوام بوون لە سەردانی وڵاتەکان بەتایبەتی جاپان و سیدنی، کۆنسێرتی «دەرگا کراوەکە» بەردەوام بوو تاکو ٥ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٧.
لە ٤ی ئایاری ساڵی ٢٠٠٧ جان لێکامت ڕایگەیاند کە لە گرووپەکە دەرکراوە، وە وتیشی کە دوای ڕۆیشتنی ئەو ڕاکی گرەییش وازی لە گرووپەکە ھێناوە. دواتر کۆمپانیای تۆمارەکانی وایند-ئەپ لە ٢٧ی ئایاری ساڵی ٢٠٠٧ ڕایگەیاند کە دوو ئەندامی نوێ بشداری گرووپەکەیان کردووە بە ناوی ویڵ ھەنت و ترۆی مەکلاوەرن. وا گوترابوو کە ھەنت و مەکلاوەرن ھەتاکو کۆتای گەشتی فامیلی ڤالیوز لەگەڵ ئێڤەنێسنس دەبن، بەڵام ھەردووکیان تاکو کۆتای گەشتی دەرگا کراوەکە مانەوە.
٢٠٠٩–٢٠١٥: ئێڤەنێسنس و پشووەکەیان
وێنۆک|چەپ|ئەیمی لی لە فێستیڤاڵی ماکویناریا لە ساڵی ٢٠٠٩
لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠٠٩ ئەیمی لی لە بڵاو کراوەیەکدا ڕایگەیاند کە ئەوان خەریکی نووسینی گۆرانی نوێن بۆ ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٠ بڵاوی بکەنەوە، وتیشی کە ئەم ئەلبومەیان تایبەت دەبێت «باشترو بەھێزترو سەرنج ڕاکێشتر ئەبێت» ئێڤەنێسنس کۆنسێرتێکیان کرد لە مانھەتانی نیویۆرک لە مانھەتان سێنتەر گراند باڵڕوم لە ٢٠٠٩ لەگەڵ گرووپی «سیڤیڵ توایلایت.» پسوڵەکان لەماوەی پێنج خولەکدا فرۆشران. وەک ڕاھێنانێک وابوو بۆ کۆنسێرتە گەورەکەیان لە فێستیڤاڵی ماکویناریا لە ساۆ پاولای بەڕازیل.
ئەوکاتەی کە گرووپەکە خەریکی تۆمارکردنی ئەلبومەکە بوون بڕیار وابوو کە لە ئاب یاخود ئەیلولی ٢٠١٠ بڵاوبکرێتەوە بەڵام لە ٢١ی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٠ ئەیمی لی لە ماڵپەڕێکی |Evthreads.com نا فەرمی ئێڤەنێسنس بڵاویکردەوە کە بۆ ماوەیەکی کاتیی ستودیۆیان بەجێ ھێشتووە بۆ ئەوەی کاری زیاتر لەسەر ئەلبومەکە بکەن. ھەروەھا ئاماژەی بەوەش کرد کە کۆمپانیای تۆمارەکانی وایند-ئەپ بە «ھەندێک کاتی سەخت دا» تێپەڕ بوون ئەمەش دەبێتە ھۆی دواخستنی ئەلبومەکە. گرووپەکە دەستیان بە تۆمارکردن کردەوە لە مانگی نیسانی ٢٠١١، گرووپەکە ئەوەشی ئاشکرا کرد کە ئەلبومەکە لە مانگێکی ساڵی ٢٠١١ بڵاودەکرێتەوە بەڵام «ھێشتا دیاری نەکراوە.»
دواتر لە ١٢ی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١١ ئەیمی لی لەسەر تویتەرەکەی بڵاوی کردەوە کە ڕۆژی بڵاوبوونەوەی ئەلبومەکە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ دەبێت. وە یەکەم تاکی ئەلبومەکە ناوی چیت دەوێت دەبێت. ئەلبومەکە لە «بلاکبێرد ستودیۆ» تۆمار کراوە لە ناشڤیڵ لە کاتی چاوپێکەوتنێکی ئەیمی لی لەسەر کەناڵی!Karreng ئەیمی لی وتی کە ناوی ئەلبومەکە بە ناوی گرووپەکەوە خۆی ئەندرێت ئێڤەنێسنس وتیشی ئەم ناوەی بۆیە ھەڵبژاردووە لەبەر خۆشەویستییەکەی بۆ ئێڤەنێسنس. وە ھەروەھا زۆرێک لە ئەندامانی گرووپەکە بەشدار بوون لە نووسینی گۆرانییەکان، کە پێشتر ئەمە ڕووی نەداوە، ئەوەش ھۆکارێکی تر بوو. دەڵێت «ئەمە یەکەم جارە شتێکی وا ببێت، من پێشتر زۆر لەم شتە ئەترسام، بەڵام لە کۆتایدا ئەلبومێکی زۆر نایاب دەرچوو وە زۆریش بەدڵم بوو» چەند ناوێکی تریشی ھەیە وەک زی ئۆشنس، کوێست فۆر فریدۆم و ''فۆڵین ئین ڵۆڤ. ''
وێنۆک|ئێڤەنێسنس لە شانۆی ویلترنی کالیفۆرنیا، ٢٠١٥|250px|ڕاست گەشتەکەی ئەلبومی ئێڤەنێسنس لە ١٧ی ئابی ٢٠١١ دەستی پێکرد، یەکەم کۆنسێرتیان لە «وار مێمۆریال ئۆدیتۆریوم» بوو لە ناشڤێڵ. دواتر گرووپەکە لە «ڕۆک ئۆن دە ڕانج» ی وینپینگ دووەم کۆنسێرتیان کرد لە ٢٠ی ئابی ٢٠١١، بەدوایدا لە «ڕۆک ئین ڕێۆ» لە ٢ی تشرینی یەکەم. دوای چەند کۆنسێرتێکی ئێڤەنێسنس لە باکووری ئەمریکا، ئەوان گەشتێکیان کرد بۆ ئەورووپا و سەردانی پاریس، ئەڵمانیا و بەریتانیایان کرد بۆ چەند کۆنسێرتێک. ئێڤەنێسنس کۆنسێرتێکیان کرد لە «نۆبڵ پییس پڕایز کۆنسێرت» دوو لە گۆرانییەکانیان پێشکەش کرد کە بریتی بوون لە «بمھێنە بۆ ژیان» و «لە بەھەشتدا ون بووم.»
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٣، تۆمارەکانی وایند-ئەپ بەشێک لە کەتەلۆکی ھونەرمەندەکانی فرۆشت، کە ئێڤەنێسنس و تۆمارکراوەکانیانیشی لەخۆ گرتبوو، بە کۆمپانیای بایسیکیل میوزیک لە ٣ی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٤ بڵاو بۆوە کە ئەیمی لی سکاڵای لەسەر تۆمارەکانی وایند-ئەپ تۆمار کردووە بەھۆی ئەوەی کە ١٫٥ میلیۆن دۆلاری گرووپەکە قەرزارە. لە ئازاری ساڵی ٢٠١٤ بە تویتەرەکەی بڵاوی کردەوە کە تۆمارەکانی وایند-ئەپ چیتر کۆمپانیای تۆمارکردنی ئەوان نییەو ئێستا ئەوان سەربەخۆن.
٢٠١٥–ئێستا: گەڕانەوە و پرۆژەی سینتسز
وێنۆک|لی لە کۆنسێرتێکی ئێڤەنێسنسدا لە شانۆی ویڵتەرن لە لۆس ئەنجەلەس، کالیفۆرنیا لە ساڵی ٢٠١٥ لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە کە ئێڤەنێسنس کۆنسێرتێکیان لە ئۆزفێستی جاپان کردووە، کە یەکەم کۆنسێرتیان بووە لەکاتی پشووەکەیانەوە. لە ٧ی ئابی ھەمان ساڵ، لی بڵاوی کردەوە کە گیتارژەن تێری باڵسامۆ گرووپەکەی بەجێ ھێشتووەو ئێستا گیتارژەن و گۆرانی بێژی ئەڵمانی جێن ماجورا جێی گرتۆتەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٥، لی لە چاوپێکەوتنێکدا وتی کە ئێڤەنێسنس لە ٢٠١٦دا بەردەوام دەبێت لە کۆنسێرت کردن بەڵام لەڕووی تۆمارکردنی ئەلبومێکی نوێ، بەتەمای ئەلبومێکی سۆڵۆیەو (واتە ھەر ئەیمی لی بە تەنھا) و ئێستا بەتەمای ئەلبومێکی نوێ نییە بۆ ئێڤەنێسنس. لە کۆتایییەکانی ٢٠١٦دا، گرووپەکە چەند کۆنسێرتێکیان ئەنجامدا لە چەند شارێکی دیاریکراوی ویلایەتە یەکگرووەکان، ئەوان گرووپی ڕۆکی ڤێریدیایان ھەڵبژارد کە کۆنسێرتەکانیان بۆ بکاتەوە.
لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦دا گرووپەکە بڵاوکردنەوەی بۆکسێکی ڤینیڵیان ڕاگەیاند بە ناوی دوایین کۆکراوە کە ھەموو ئەلبومەکانی گرووپەکەی لەخۆگرتووە کە تاکو ئێستا بڵاوکراونەتەوە بە فەرمی، ئەلبومی ئۆریجنیش یەکێکە لەوان، ھەروەھا بڵاویانکردەوە کە جارێکی تر گۆرانی «ھەتا لە مردنیشدا» دووبارە تۆمارکراوەتەوە بەشێوازێکی نوێ و بۆکسەکە بەپێی ئەیمی لی «لەگەڵ چەند وێنەیەکی نەبینراودا دێن» و «پیتی e لەسەری ھەڵکەندراوە کە لەتاریکیدا دەدرەوشێتەوە.» بەرھەمەکە لە کانوونی یەکەم ٢٠١٦دا دەخرێتە بازاڕەکانەوە.
لە ١٨ی شوباتی ٢٠١٧دا، ئەلبومی چرپە ونبووەکان لە ئایتیوونز، سپۆتفای و ئەنغامی بە فەرمی بڵاوکرایەوە.
لە ٢٠ی ئازاری ٢٠١٧دا لەکاتی چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ AOL لەبارەی تاکەگۆرانییە نوێکەی لی بە ناوی لەگەڵم بدوێ، ئەو لەسەر ئەو ئەلبومە نوێیە قسەی کرد کە خەریکی بەرھەمھێنانین لەگەڵ ئێڤەنێسنس، وتی: «ئێمە کار لەسەر شتێک دەکەین [...] ئەو تەنھا ئەلبومێکی دواتری ئێڤەنێسنس نییە.» باسی گۆڕانی شێوازی مۆسیقاکەی کرد. لە ٢٣ی ئازاری ھەمان ساڵ لە چاوپێکەوتنێکدا، لی وتی کە کارەکە «شتێکی دەگمەنە، شتێکی ئاڵۆزە، شتێک کەمێک لە پێش ئەوانەوە – ھەروەھا بە دڵنیایییەوە ناوچەیەکی نوێیە بۆ ھەموومان.» وا داندراوە کە ئەلبومەکە لە ڕێکەوتێکی دیاری نەکراوی ساڵی ٢٠١٧دا بڵاو بکرێتەوە.
لە بڵاوکراوەیەکی فەیسبووکدا، لی ناوی ئەلبومە نوێکەیان، کە لە پاییزی ٢٠١٧ بڵاودەکرێتەوە، ئاشکرا کرد و ناوی سینتەسز دەبێت. بەپێی لی، ئەلبومەکە پارچەیەکی ئۆرکێسترایی دەبێت کە ئامێری مۆسیقی وەک براس و پێکھاتەی ئۆرکێسترایی تر. ئەو ھەروەھا ڕوونی کردەوە کە دەیڤد کامبڵ، ئەو کەسەی کە لەسەر ھەموو ئەلبومەکانی پێشووی گرووپەکە کاری کردبوو، دەگەڕێتەوە بۆ بەشداریکردن لە پرۆژەکە بە ئاوازدانان. لی وتی کە ئەلبومەکە «ئۆرکێسترا و ئەلیکترۆنیکا» دەبێت و گرووپەکەش چەند گۆرانییەکی دیاریکراوی کارە کۆنەکانیان دیاری دەکەن، گیتاری ڕۆک و تەپڵەکانیان لێ دەکەنەوە بۆ ئەوەی ھەموویان دووبارە لەگەڵ ئۆرکێسترا بنووسرێنەوە و نمایش بکرێن و ساوندتراکێکی لێ دەردەھێنن، کە لی بە ساوندتراکی ژیانی دەبات. ئەم ئەلبومە دوو گۆرانی نوێی نەبیاتراویش لەخۆ دەگرن. ئێڤەنێسنس دەست دەکەن بە گەشت بۆ ڕێکلامکردن و نواندنی ئەلبومە نوێکەیان لە پاییزی ٢٠١٧دا لەگەڵ ئۆرکێسترایەکی تەواودا.
لە میدیای تردا
لی وتی کە ئەو گۆرانییەکی نووسیوەتەوە بۆ فیلمی بەناوبانگی ٢٠٠٥ مێژووی نارنیا: شێرەکە، جادووگەرەکە و دۆلابی جلەکە کە ناوی لەکرایمۆسابووە و بەڵام ڕەتکراوەتەوە بەھۆی تاریکی گۆرانییەکەوە. لی وتیشی بۆیە شتێکی باشتر بوو بیکاتە ئەلبومی دەرگا کراوەکەوە. بەڵام دەرھێنەری فیلمەکە وتی کە ئەوان نەیانزانیوە کە یەکێک لە گۆرانییەکانی ئێڤەنێسنس ھەڵبژێردراوە بۆ ساوندتراکی فیلمەکە.
لە ٢٠١٠ ئێڤەنێسنس تاکێکیان بڵاوکردەوە بەناوی «جارێکی تر پێکەوە» کە بۆ ئەلبومی «دەرگا کراوەکە» نوسرابۆوە بەڵام بڵاو نەکرابۆوە، بۆیە دواتر بە دیجیتاڵی بڵاوکرایەوە دوای بومەلەرزەکەی «ھەیتی» وەک داوای لێبوردنێک بۆ قوربانییەکانی ڕووداوەکە.
چەشنی مۆسیقا
ئێڤەنێسنس بە گرووپێکی ڕۆک و مێتاڵ ناسراوە، بەڵام ھەندێک لە گرووپە ڕۆکەکان و میدیاکانی تر بە گۆتیک مێتاڵ ناویان دەبەن، مێتاڵ یاخود ڕۆکی گۆتیکی بریتییە لە جۆرێک لە مۆسیقای ڕۆک/مێتاڵ کە ناسراوە بە تاریکییەکەی و خەمبارییەکەی، زۆرێک لە ھونەرمەندانی ئەم جۆرە مۆسیقایە سوود لە ڕووداوەکانی ژیانیان وەردەگرن بۆ یارمەتیدانی گۆرانییەکانیان ھەروەک ئەیمی لی خۆی، کە لە چاوپێکەوتنێکدا وتی «من تەنھا لەکاتێکدا دەتوانم گۆرانییەکانم بنووسم کە غەمباربم، لە کاتێکدا کە دڵم خۆشبێت ھەست بەوە ناکەم کە توانای نووسینەوەی گۆرانیم ھەبێت و حەز دەکەم ڕابکەم.»
نیو یۆرک تایمز، ڕەف گاید و ڕۆڵینگ ستۆن پێناسەی ئێڤەنێسنس دەکەن وەک گۆتیک مێتاڵ،  بەڵام میدیای تر وەک IGN و سپین بە گۆتیک ڕۆک ناویان دەبەن. ھەروەھا بەراوردکراون بە گرووپی نیو مێتاڵ وەک لینکین پارک و گرووپی سیمفۆنیک مێتاڵ وەک نایتویش و ویتن تێمپتەیشن ھەروەھا گرووپە مێتاڵە کۆتیکەکان وەک لاکیونا کۆیڵ لە ماڵپەڕی فەرمی ئێڤەنێسنس ئەوان ھەر بە سادەیی بە جۆری مۆسیقاکەیان دەڵێن «ڕۆک.»
ئێڤەنێسنس لە سەرەتادا لە فرۆشگا کریستیانییەکان پرۆمۆت دەکران. دواتر گرووپەکە ڕوونیان کردەوە کە ئەوان نەیان دەویست کە بەشێک بن لە کریستیان مێتاڵ و نەیاندەویست بەو چەشنە مۆسیقایە بناسرێن. تێری ھێمینگس، سی.ئی. ئۆی مۆسیقای کریستیان پرۆڤیدێنت سەریسوڕما لە بڕیاری گرووپەکە و ڕایگەیاند «ئەوان بەڕوونی تێگەیشتبوون کە مۆسیقاکان لەم کەناڵە کریستیانانەدا دەفرۆشرێن.» دوای ئەوەی زۆرێک لە فرۆشگا کریستیانەکان دەستیان ھەڵگرد لە فرۆشتنی بەرھەمەکانی ئێڤەنێسنس، بەڕێوەبەری وایند-ئەپ، ئالان مێڵتزەر کۆبوونەوەیەکی ئەنجامدا لە ساڵی ٢٠٠٣ و بە فەرمی داوای کرد کە ئەم کارە ئەنجام بدەن. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ئەیمی لی بە بیلبۆردی ڕاگەیاند کە ئەوان «ھەر لە سەرەتاوە دژی ئەو بڕیارە بوون کە بە 'گرووپێکی کریستیان' بناسرێن.» و «ئەوە شتێکی بێن بوو.»
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵە ئەمریکییەکان پۆل:ھونەرمەندانی کۆمپانیای تۆمارکردنی وایند-ئەپ پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی بۆ باشترین ھونەرمەندی نوێ پۆل:گرووپە مۆسیقییە ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵە ئەمریکییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ١٩٩٥ پۆل:گرووپە مۆسیقییە نیو مێتاڵە ئەمریکییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە پێنج کەسییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە ڕۆکە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی
سووڕی خانە
وێنۆک|وێنەی سووڕی خانە
سووڕی خانە (ئینگلیزی: Cell cycle) ئەو قۆتاغانە دەگرێتەوە کەخانە دەگرێتەوە کەخانە لەماوەی ژیانیدا پیایدا دەڕوات. ئەو قۆناغانەش بریتین لەدابەشبوونی خانە وماوەی نێوان دوو خانە پێی دەڵێن نێوانەقۆناغ (Interphase) نێوانە قۆناغ لەسێ قۆناغ پێکدێت، بەڵام کرداری دابەشبوونی خانە بەدوو قۆناغدا ڕوودەدات، کاتی دابەشبوونی خانە، سایتۆپلازم و کرۆمۆسۆمەکان بەیەکسانی لەنێوان دوو خانەی نوێدا دابەش دەبن. دابەشبوونی خانەش دابەشبوونی ناووک و سایتۆپلازم دەگرێتەوە.
نێوانە قۆناغ
خانە زۆرترین ماوە لەسوڕی ژیانی خۆیدا لە نێوانە قۆناغ بەسەر دەبات. قەبارەی خانە نوێیەکان کە ڕاستەوخۆ دوای دابەشبوونی خانە پەیدا دەبن تاڕادەیەک نیوەی قەبارەی خانە بنەڕەتییەکەیە. کاتی قۆناغی یەکەم لەنێوانە قۆناغ کەپێی دەلێن گەشەی یەکەم (G1 Phase)یە، Gap1 خانە نوێیەکان گەشەدەکەن تابگەن بەقەبارەی پێگەیشتن. هێمای G1 بۆ ئەو ماوەیە دادەنرێت کەدوای دابەشبوون دێت و لەپێش کرداری دوو هێند بوونی (دی ئێن ئەی DNA) دایە،؛کاتێک خانەکان دەگەنە قەبارەی پێگەیشتن دەگوازرێنەوە بۆ قۆناغی دووەم، کە "قۆناغی درووست بوونە" (Synthesis (S) Phase)، ئەو قۆناغەیە کەتێدا لەبەرگرتنەوەی (دی ئێن ئەی، DNA) ڕوودەدات و دووهێندە دەبێت، "قۆناغی گەشەی دووەم" (Gap2 (G2) Phase ئەو ماوەیە دەنوێنێتکەلەدوای لەبەرگرتنەوەی (DNA)دا دێت، ئەم قۆناغەش ئەو ماوەیەیە کە تێیدا خانەکان دەتوانن خۆیان ئامادەبکەن بۆ دابەشبوونی خانە لەسووڕی خانە بێنەدەرەوە ئاسایی لەقۆناغی G1دا بچنە بارێکەوە پێی دەڵێن "قۆناغی خامۆش" G0. لەم قۆناغدا خانەکان ڕانابن بە لەبەرگرتنەوەی (DNA)ی خۆیان، خۆشیڵن بۆ دابەشبوونی خانە ئامادە ناکەن. خانەی زۆر هەن کە کەلە قۆناغی خامۆشی دادەمێنێتەوە بۆ نموونە: دەمارە خانە تەواو گەشەکردوەکان لەناوەندە کۆئەندامی دەماردا لە دابەشبوون (لەکاتی پێگەیشتندا) دەوەستن هەرگیز دابەش نابنەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:سووڕی خانە
مجێسە
مجێسە (Micêse، بە فارسی: مجسه) گوندێکە لە بەخشی ناوەندی لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٤٣ کەس لە ٢٧ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
٧١٩ (ژمارە)
٧١٩ (حەوت سەد و نۆزدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧١٨ و ٧٢٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ڕەسوڵ بسکۆڵ
ڕەسوڵ بسکۆڵ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی شۆڕش لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
ئاوێزەی نیکۆل
وێنۆک
ئاوێزەی نیکۆل (ئینگلیزی: Nicol prisim) ئەو جەمسەر گرەیە کە زانا (نیکۆل) لەساڵی ۱۸۲۹دا دروستی کرد، کە بەکاردەهێنرێت بۆ بەدەست هێنانی گورزەیەکی ڕووناکی جەمسەرگیراو، پێک هاتووە لە بەللورەیەکی (کالیسایت CaCO3) بە دووری گونجاو دەکرێتەدوو بەشەوە بەگۆشەی (°٦۸) بەپێی ئاستی ستوونی لەسەر تەوەرەکەی ئینجا دوو بەشەکە بەماددەیەکی لکێنەری ڕوونی تەنک (کەنەدا بەلسەم Canada Balsam) بەیەکتر چەسپ دەکرێن کە هاوکۆلکەی شکانەوەی (۱.٥٥)ە
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:١٨٢٨ پۆل:داھێنانە سکۆتلاندییەکان
حوروفیزم
حوروفیزم بزووتنەوەیەکی سۆفی بوو لەسەر بنەمای عیرفانی پیتەکان (حوروف) کە لە ئەسترابادەوە سەریھەڵدا و لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٤ و سەرەتای سەدەی پازدەدا بۆ ناوچەکانی ڕۆژاوای ئێران (فارس) و ئەنادۆڵ بڵاوبووەوە.
دامەزراوە
دامەزرێنەر و بەرپرسی مەعنەوی بزووتنەوەی حوروفی فەزڵوڵڵا ئەستارئابادی بوو (١٣٤٠-١٣٤٠-٩٤). لە شاری ئەستراباد (ئێستا گورگانی ئێران) لەدایکبووە، لە تەمەنێکی بچووکدا بە توندی بەلای تەسەوف و فێرکارییەکانی مەنسووری حەلاج و مەولەویدا ڕاکێشراوە. لە ناوەڕاستی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا فەزڵڵا دەستی کرد بە پڕوپاگەندەی فێرکارییەکانی لە سەرتاسەری ئێران و ئازەربایجان. فەزڵڵا لە کاتی نیشتەجێبوونی لە تەبرێز، شوێنکەوتووی نوخبەیەکی لە دەرباری سوڵتانی جەلەیریدا بەدەستھێنا. لەو سەردەمەدا فەزڵڵا ھێشتا لە ڕەوتی سەرەکی نەریتی سۆفیدا بوو. دواتر، ئەو بەڕاستی بەرەو ڕۆحانییەتێکی ڕازیتر ھەنگاوی نا و، کە نەیتوانی تەیمور بگۆڕێت، لە ساڵی ١٣٩٤ لە نزیک تاوەری ئەلینجە لە نەخچیڤان لەلایەن کوڕی فەرمانڕەوا، میران شاھ لە سێدارە درا. ڕاپەڕینە گەورەی حوروفییەکان چەقێندرا، بەڵام بزووتنەوەی جەماوەری بۆ ماوەی دە ساڵێکی دیکە یان زیاتر بە پۆشاکی جیاواز مایەوە
بەپێی کتێبی «مێژووی کامبریج لە ئێران»ی ڕ. حوروفیزم دەربڕینێکی ئیسماعیلیزم بوو لە ناسینەوەی عیرفانییانەی فیگەری مرۆڤدا بەڵام لە ناسینی حەقیقەدا لە جەوھەری پیتەکاندا جیاواز بوو نەک لە کەسایەتی ئیمامدا.
سەرچاوەکان
پۆل:فەلسەفەی سۆفی
قەقنەس
پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی یۆنان پۆل:نەمریی
چۆماک، گێغی
چۆماک گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
پۆل:گوندەکانی گێغی
٢١٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کتێبخانەی نەتەوەییی ڕووسیا
کتێبخانەی نەتەوەیی ڕووسیا (بە ڕووسی: Российская национальная библиотека) لە شاری سەنت پیتەرزبورگ دووەمین شاری گەورەی ڕووسیا ھەڵکەوتووە. ئەم کتێبخانەیە لە ساڵەکانی ١٧٩٥ی زایینی تاکوو ١٩١٧ وەک کتێبخانەی گشتیی پاشایەتی، پاشان لە میانەی ساڵەکانی ١٩١٧ تاکوو ١٩٢٥ وەک کتێبخانەی گشتیی ڕووسیا و لە ساڵەکانی ١٩٢٥ تاکوو ١٩٩٢ وەک کتێبخانەی گشتیی ویلایەتی ناسراوە. ئەم کتێبخانەیە کۆنترین کتێبخانەی گشتیی وڵات نییە، بەڵکوو ھەوەڵین کتێبخانەی نەتەوەیی ڕووسیا لە قەڵەم دەدرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کتێبخانەکانی سەنت پیتەرزبورگ پۆل:کتێبخانە نەتەوەییەکان پۆل:کتێبخانە گشتییەکان
دۆڵبیان
دۆڵبیان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بیارە، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دۆڵبیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی جاوری و لە باشوور لەگەڵ گوندی دارەتفێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شۆشمێ لە شارستانی پاوە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھاوار.
جۆن ناش
بیردۆزەکانی بە فراوانی بەکاردێن لە ئابووریدا. وەک توێژەرەوەی باڵای بیرکاری لە زانکۆی پرینسیتن لە دوا بەشی ژیانیدا کاری دەکرد، لە ساڵی ١٩٩٤دا خەڵاتی نۆبڵی بە ھاوبەشی لەگەڵ بیردۆزەری یاری ڕەینھارت سێڵتن و جۆن ھارسەنەی وەرگرتوە. لە ٢٠١٥، دیسان خەڵاتی نۆبڵی لەگەڵ لویز نیرنبێرگ وەرگرتوە بۆ کارەکانی لە بواری بەشە ھاوکێشە جیاکارییە ناڕێکدا. ناش تەنھا زانایە کە خەڵاتی نۆبڵی ئابووری و خەڵاتی ئابڵی وەرگرتبێت.
سەللھایدان، گێغی
سەڵیھایدان گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
پۆل:گوندەکانی گێغی
٧٢٠ (ژمارە)
٧٢٠ (حەوت سەد و بیست) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧١٩ و ٧٢١.
بڕیارنامەی ٨٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٨٦٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ عەمەلیاتی جێگیرکردنی ئاشتی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٢٨٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٣
٧٢٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سیرێ
سیرێ یەکێکە لە کۆمەڵگاکانی سەربە ناحیەی شێلادزێ، لە قەزای ئامێدی. دەکەوێتە ناوبەری ڕووباری شین و ڕووباری زێی گەورە، لەڕۆژهەڵاتی کۆمەڵگاکە گووندی بالندایە، وەلەڕۆژئاوای کۆمەڵگاکە کۆمەڵگای شێلادزێیەو لەباشووریش گوندەکانی (سارکێ، هلورا، خاستوی ژوری) هەن، کەدەکەونە ناوچەکانی ئامێدی وەلەباکوردا چیای مام ڕەشهەیە. لەساڵی (۱۹۷۸) کۆمەڵگاکە هاتووەتە دروستکردن لەکاتێکدا خەڵکی چەند ناوچەیەک نیشتەجێی ناوچەکە کراون، بەزۆرەملێ و لەم کۆمەڵگایە نیشتەجێ کراون.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مریەم (سوورەت)
سوورەتی مریەم سوورەتی ١٩ی قورئانە و ٩٨ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەیییە و دوای سوورەتی کەھف دابەزیوە.
ئایەتی ٥٦ و ٥٧
ئەم ئایەتەی سەرەوە باسی فەزڵ و گەورەییی پێغەمبەر ئیدریس دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان
سونەنی ترمزی
سونەنی ترمزی، ، یەکێکە لە شەش کتێبە ڕاستەکەی فەرموودە، ئیمام ترمزی هەستاوە بە کۆکردنەوەن پیاوانی ئایینی بە پێنجەم کتێبی ڕاستی فەرموودەی دادەنێن.
پۆل:فەرموودە پۆل:فەرموودەزانی پۆل:کتێبەکانی فەرموودە پۆل:کتێبەکانی ئەهلی سونە و جەماعە
کتێبخانەی نەتەوەییی ئیسپانیا
وێنۆک|کتێبخانەی نەتەوەیی ئیسپانیا
کتێبخانەی نەتەوەیی ئیسپانیا (بە ئیسپانی: Biblioteca Nacional de España) کتێبخانەیەکی گشتیی سەرەکییە کە لە مادرید پایتەختی وڵاتی ئیسپانیا ھەڵکەوتووە. ئەم کتێبخانەیە گەورەترین کتێبخانەی ئیسپانیایە و بە یەکێک لە گەورەترین کتێبخانەکانی جیھان لە قەڵەم دەدرێت. کتێبخانەی نەتەوەیی ئیسپانیا لە ساڵی ١٧١٢ی زایینی دروست بووە و ئێستا خاوەنی زیاتر لە ٢٦ میلیۆن بەرھەمە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کتێبخانەکانی مادرید پۆل:کتێبخانە نەتەوەییەکان پۆل:چاندی ئیسپانی
سونەنی ئەبوداوود
سونەنی ئەبوداوود، ، کتێبێکە لەسەر فەرموودەکانی پیغەمبەری ئیسلام، و ئەبوداوود کۆکردۆتەوە و ژمارەی فەرموودەکانی ئەگاتە ٥٢٧٤ فەرموودە و کە هەڵیبژاردوون و پۆڵێنی کردوون لە نزیکەی پێنج سەد هەزار فەرموودە.
دەرابرەی دانەرەکەی
ئەبوداوود سولەیمان کوڕی ئەشعەس سەجستانییە، خەڵکی سەجستانە کە هەرێمێکە دەکەوێتە ئێرانەوە و و چەندین دانراوی هەیە کە ناودارترینییان سوونەنی ئەبوداوودە، و یەکێکە لە دیارترین زاناکانی فەرموودە لە ئیسلامدا، و لە نێوان ساڵانی ٢٠٢ تا ٢٧٥ی کۆچی ژیاوە.
ڕێزبەندییەکەی
کتێبی سونەنی ئەبوداوود ریزبەندکراوە و دابەشی کردوون بۆ کیتاب و هەر کیتابێکیشی کردووە بە چەندین باب، و ژمارەی کیتابەکان سی و پێنج کیتابن، و کۆی بابەکانی ١٨٧١ بابە.
پلەی فەرموودەکان
ئەبوداوود خۆی دەربارەی پلەی ڕاستیەتی فەرموودەکانی سونەنی ئەبوداوود دەڵێت؛ سەحیحەکانم باسکردووە لەگەڵ ئەوانەی لەوان دەچن و لێیانەوە نزیکن، و زانایانی ئیسلام کۆکن لەسەر ئەوەی، کە سەرچاوەکانی فەرموودە لە ڕووی ڕاستی فەرموودەکانییەوە لە دوای هەردوو سەحیحی بوخاری و موسلیم سونەنی ئەبووداود دێت.
دەربارەی ووتویانە
ژمارەیەکی زۆر لە زاناین ستایشی سونەنی ئەبوداوودیان کردووە، لەوانە،
سەرچاوەکان
سایتی وەقفیە
پۆل:فەرموودە پۆل:فەرموودەزانی پۆل:کتێبەکانی ئەهلی سونە و جەماعە
٧٢١ (ژمارە)
٧٢١ (حەوت سەد و بیست و یەک) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧٢٠ و ٧٢٢.
نۆدێ کۆن
نۆدێ کۆن (Nodê kon، بەفارسی: نوده کهنه) گوندێکە لە بەشی ناوەندی لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٦ کەس بوو لە ۱ خێزاندا.
٧٢١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
نۆدێ کۆن
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
ڤارتاکوم، گێغی
ڤارتەقوم گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
پۆل:گوندەکانی گێغی
٢١٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕۆبێر ساباتیێ
رۆبێر ساباتیێ ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:مردووانی ٢٠١٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ١٩٢٣ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی پاریسی
یوری ڕاتاس
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨
ناحیەی ئەلقۆش
ناحیەی ئەلقۆش، (بە عەرەبی: ناحیة القوش، بە ئینگلیزی: Alqosh subdistrict) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای تلکێف لە پارێزگای نەینەوا لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی ئەلقۆشە.
مێژوو
لە ساڵی ١٩٣٦ بووە ناحیە کە سەر بە قەزای شێخان بوو، وە لە ساڵی شەستەکاندا بووە قەزای تلکێف دروستکرا و ناحیەی ئەلقۆش لە قەزای شێخان دابڕدراو خرایە سەری.
جوگرافیا
سنوری ناحیەی ئەلقۆش:
دانیشتووان
پێکھاتەی دانیشتووانی ناحیەکە بەم جۆرەیە: لێکۆڵینەوە لە پێکھاتەی دانیشتووانی قەزاکە، بە ھۆی کەمبوونی سەرژمێری ڕاستەقینە و دوور لە دەستکاری و ڕاگواستن و بە عەرەباندنە بەردەوامەکانی ناوچە کوردنشینەکانەوە کارێکی ئاسان نییە، بەڵام دەتوانینبڵێین کە لەم نەتەوانە پێک ھاتوون، زۆرینەی بە پلەی یەک کوردەکان و پاشان پلە دوو مەسیحیەکان و دواتر عەرەب.
کارگێڕی
لە ڕووی کارگێڕییەوە ئەم ناحیە پێک ھاتووە لە (٧٣) گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێزیدی پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:کوردستان پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
خاجتور، گێغی
خاجتور گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
پۆل:گوندەکانی گێغی
فەزڵوڵڵا ئەستارئابادی
فەزڵوڵڵا ئەستارئابادی (بە فارسی فضل اللە استرآبادی، ١٣٣٩/٤٠ لە ئەستێرەئاباد – ١٣٩٤ لە نەخچیڤان)، ھەروەھا ناسراوە بە فەزڵوڵڵا تەبریزی ئاسترابادی بە ناوێکی ساختەی ئەلحوروفی و ناوێکی قەڵەم، عارفێکی ئێرانی بوو کە بزووتنەوەی حورووفی دامەزراند. بیروباوەڕی بنەڕەتی حروفییە ئەوە بوو کە خودا لە جەستەی فەزڵوڵڵادا جەستەی گرتووە و کاتێک ڕۆژی دوایی نزیک دەبێتەوە وەک مەھدی دەردەکەوێت بۆ ئەوەی موسڵمانان و مەسیحی و جوولەکە ڕزگار بکات. شوێنکەوتووانی سەرەتا لە گوندی تۆقچی نزیک ئەسفەھانەوە ھاتبوون و لەوێشەوە ناوبانگی کۆمەڵگە بچووکەکەی لە سەرانسەری خوراسان و عێراق و ئازەربایجان و شیرواندا بڵاوبووەوە. ناوەندی کاریگەری فەتلوڵا نەعیمی باکو بوو و زۆربەی شوێنکەوتووانی لە شیروانەوە ھاتبوون. لە نێو شوێنکەوتووانیدا شاعیری بەناوبانگی حورووفی سەید عیمادادین نەسیمی ھەبوو کە یەکێک بوو لە گەورەترین شاعیرە عیرفانییە تورکەکانی کۆتایی سەدەی ١٤ و سەرەتای سەدەی پازدە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٣٤٠ پۆل:مردووانی ١٣٩٤ پۆل:سۆفیەکانی ئێران
تیتان (مانگ)
تیتان یان کەیوان VI (بەئینگلیزی:) گەورەترین مانگی هەسارەی کەیوانە
مانگی تیتان
لە سیستەمی خۆریدا زەوی ھاوشێوەیەکی ھەیە، مانگی ھەسارەی زوحەل، کە بە تیتان دەناسرێت، ھەمان شێوازی زەوی ھەیە. ئەو ساتەی ژیان بۆ یەکەمین جار لەسەر زەوی دروستبوو، ھەمان شێوازی ئێستای مانگی تیتانی ھەبووە. ئێستاکە زاناکان دەیانەوێت بزانن، ئایا تیتانی سەھۆڵاوی بەھەمان قۆناغە سەرەتاییەکانی زەویدا تێپەڕ دەبێت.
لەمیانەی کۆنگرەی "International Astronomical Union" لەریۆ دی جانیرۆی بەڕازیل گەردوونناسان دوو لێکۆڵینەوەیان پێشکەشکرد، کە ئاماژە بە مانگی تیتان دەدەن و ڕاڤەی ئەوە دەکەن، کە مانگی ناوبراو ھاوشێوەیەکی زۆری لەگەڵ زەویدا ھەیە.
ھەرچەندە لەسەر مانگی تیتان پلەی گەرمی لە ژێر ١٨٠ پلەی سیلیزیەوەیە، کەچی زنجیرە شاخ، گرد و ڕووبار بوونیان ھەیە، ھەروەک لەسەر ڕووپەری بڵاوکراوەی "International Astronomical Union"دا ھاتووە. لەشوێنی ئاو میتانی شل ھەیە، کە وەک باران دەبارێت و ھەروەھا میتان ڕووبارەکان دروست دەکات. "International Astronomical Union" دەیەوێت لە ریۆ دی جانیرۆ چەند وێنە‌یەکی نوێ پێشکەش بکات، کە دە ئەوەندەی وێنە گیراوەکانی پێشووتر باشتر تیتان دەردەخەن.
رۆسالی لۆپێز لە "Jet Propulsion Laboratory" لە پاسادێنا سەر بەناوچەی کالیفۆرنیا دەڵێت: "جێگای سەرسامییە، کە بەشی دەرەوەی تیتان ھاوشێوەی زەوییە." تاکو ئێستا نەتوانراوە بسەلمێنرێت، کە ھاوشێوەی زەوی لە ھیچ لەکام لە تەنەکانی سیستەمی خۆریدا ھەبێت. رۆسالی لۆپێز لە درێژەی پەیڤەکانیدا دەڵێت: "سەرەڕای جیاوازی مەزنی پلەی سەدی نێوان زەوی و تیتان، کەچی دەتوانرێت ڕاڤەی ئەوە بکرێت، کە ھاوشێوەیەکی زۆر لەنێوان زەوی و تیتاندا ھەیە."
پێشتر زانرابوو، کە پلەی سەدەی سەر تیتان دەگاتە نزیکەی ١٨٠- پلەی سەدی، بەڵام ئەوەی توێژەرانی سەرسامکردووە ئەوەیە، کە لە بورکانە سەھۆڵاوییەکانەوە بەشێوەیەکی بەردەوام ئامۆنیاک بۆ سەر ڕووی تیتان دەردەھاوێژرێت. ئەو زانیارییە نوێیەش زاناکان توانیویانە لەڕێگای "Cassini"یەوە دەستیانبکەوێت. وەک دەزانرێت، کە بورکانەکانی سەر زەویش ئامۆنیاک دەردەھاوێژن.
ئێستا بەشێوەیەکی گشتی چینی ئەتمۆسفیری تیتان لە میتان و نایترۆجین پێکھاتووە. ھەردووکیان پێکەوە لەگەڵ ئامۆنیاک ھەمان ژینگەی دروست دەکەن، کە لەسەر زەوی لەکاتی دروستبوونی ژیاندا ھەبووە.
رۆسالی لۆپێز دەپرسێت، ئایا تیتانیش بەھەمان قۆناغی زەویدا تێپەڕ دەبیت.
پۆل:مانگەکانی کەیوان پۆل:تیتان (مانگ)
٢٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕاوە قارچک
ڕاوە قارچک، ڕاوە کارگ، و جۆرەکانی تر ئەو کارەن کە هەستانە بە کۆکردنەوەی قارچک لە سروشتدا، زۆربەی کات بۆ خواردن. ئەم کارە لە زۆربەی ئەوروپادا ناوبانگی هەیە، هەروەها لە وڵاتانی ئوسترالیا، ژاپۆن، کۆریا، کەنەدا، چەند شوێنێکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاشدا باوی هەیە.
سەرچاوە
https://en.wikipedia.org/wiki/Mushroom_hunting
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕاو
کایا کالاس
کایا کالاس (؛ لەدایکبووی ١٨ی حوزەیرانی ١٩٧٧) سیاسەتمەدارێکی ئیستۆنیە کە ئێستا سەرۆک وەزیرانی ئیستۆنیایە سوێندی یاسایی لە ٢٦ ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ خواردووە، لە ٢٠١٨وە سەرۆکی پارتی ئیستۆنیە، ئەندامە لە پەرلەمانی ئیستۆنیا لە ٢٠١٩وە، پێشووتریش لە ٢٠١١ بۆ ٢٠١٤، کالاس وەک ئەندام لە پەرلەمانی ئەورووپا خزمەتی کردووە لە ٢٠١٤ تا ٢٠١٨ نوێنەرایەتی لیبرالیسم و دیموکراسییەتی ئەورووپا دەکات، پێش ھەڵبژاردنەکەی بۆ پەرلەمان، پارێزەرێکی تایبەتمەندی ئەورووپا و ئیستۆنیا بووە لە پێشبرکێی یاسا،
خوێندن و ژیانی سەرەتایی
کایا لە تاڵین لە دایکبووە لە ١٨ ی حوزەیرانی ١٩٧٧ کایا کالاس کچی سیم کالاسی سیاسەتمەدارە، پێشوو تر وەک ١٤مین سەرۆک وەزیرانی ئیستۆنیا خزمەتی کردووە و دواتر بووەتە کۆمیسەری ئەورووپا لەکاتی دیپۆرتکردنەکەی سۆڤیەت لە ئیستۆنیا دایکی کایا کە تەمەن شەش ساڵ بووە ئەوکات دیپۆرت کراوە بۆ سیبریا، لەگەل دایکی و داپیرەی لەوێ ژیاون تا دایکی کایا تەمەنی بووەتە ١٠ ساڵ ، باپیرەی کایا ئیدوارد ئەلڤێر بووە کە یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی کۆماری ئیستۆنیا لە ٢٤ ی شوباتی ١٩١٨، و یەکەم بەرێوەبەری پۆلیسی ئیستۆنیا بووە لە ١٩١٨ بۆ ٢٤ ی ئایاری ١٩١٩ ، نەژادی کایا بەشێکی خەلکی لاتڤیایی و ئەڵمانی بەلتیکین کە خێزانی باوکی کایا دەگرێتەوە
کالاس لە زانکۆی تارتو خوێندوویەتی و لە ١٩٩٩ تەواوی کردووە بە بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە بەشی یاسا لە ٢٠٠٧ چووەتە قوتابخانەی بازرگانی لە ئیستۆنیا، و بڕوانامەی EMBA (ماستەری جێبەجێکار لە بەڕێوەبردنی بازرگانی) لە ئیکۆنۆمی لە ٢٠١٠ بەدەست ھێناوە
کاری پرۆفیشناڵ
کالاس بووەتە ئەندامی (Estonian Bar Association ) لە ١٩٩٩ و پارێزەر لە یاسا لە ٢٠٠٢ەوە کاری کردووە وەک سەرۆکی جێبەجێکار لە قوتابخانەی بازرگانی ئیستۆنیا، ھەروەھا لە ٢٠١١وە ئەندامە لە یەکگرتووی دژەمتمانەی ئەوروپی ، لە (Estonian Bar Association) وەک ئەندامێک دانرا.
ئەندام لە پەرلەمانی ئیستۆنیا (٢٠١١–٢٠١٤)
لە ٢٠١٠، کالاس بڕیاری دا بچێتە پاڵ پارتی ڕیفۆرمی ئیستۆنی و لە ٢٠١١ لە پەرلەمانی ئیستۆنیا دەستی بەکارکرد وەک نوێنەر بۆ وڵاتی ھارجو و ڕاپلا وەک، بە دەرچووی ٧٬١٥٧ دەنگ بووە ١٢مین ئەندام پەرلەمان لە ئیستۆنیا و سەرۆکی لێژنەی کاروباری ئابوری لە ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٤
ئەندام لە پەرلەمانی ئەورووپا لە (٢٠١٤–٢٠١٨)
لە ھەڵبژاردنەکانی ٢٠١٤، کالاس بووە ئەندام لە پەرلەمانی ئەورووپا بە دەرچووی ٢٤٬٤٩٨ دەنگ کالاس لە لێژنەی پەرلەمانی ئەورووپا لەسەر پیشەسازی، لێکۆلینەوە و وزە، خزمەتی کردووە، لێژنەی پەرلەمانی ئەورووپا کار لەسەر ناوخۆی مارکێتەکان و پاراستنی ھاوردەکاری دەکات، جێگری سەرۆک بوو لە نوێنەرایەتی ئوکراینا-ئەورووپا، ھەروەھا وەک لێژنەی ھەماھەنگی پەرلەمانی، وەک ئەندام لە نوێنەرایەتی بۆ (دەستەی پەرلەمانتاری Euronest ) و نوێنەرایەتی بۆ پەیوەندییەکان لەگەل ویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا وێنۆک|300x300پیکسڵ|کایا کالاس لە ٢٠١١جگە لە کارەکانی لە لێژنە، کالاس ئەندام بوە لە پەرلەمانی ئەوروپی بە گروپ لە ئەجێندای دیجیتاڵی و جێگری سەرۆکی (Youth Intergroup ) لەوکاتەکەی لە پەرلەمانە کالاس لەسەر ستراتیژییەتی تاکە مارکێتی، وزە، سیاسەتەکانی ھاوردەکار کاریکردووە، ھەروەھا ڕۆلی ھەبووە لە پەیوەندیی دیبلۆماسی لەگەل ئوکراینا، کالاس بەرگری لە مافی پڕۆژە قەبارە گەورە-ناوەند-بچووک کردووە، (SME) پشتگیری کاربووە لە داھێنانەکان و بەشێوەیەکی بەردەوام گرنگی و جەختی لەسەر ئەوە داوە کەوا یاساکان نابێت شۆرشی تەکنەلۆجیا سنووردار بکەن
کالاس وەک ڕێپۆرتاژێک بۆ شەش ڕاپۆرت خزمەتی کردووە: وەک بیرورا لەسەر پێشکەش کردنی یاسایەک لە پەرلەمانی ئەورووپا و ئەنجومەن کە گرنگی بە ڕێزلێگرتن لە ژیانی تایبەت و پارێزگاری لە بنکە زانیاری کەسی دەکات لە پەیوەندییە ئەلیکترۆنییەکان یاسای ھاونیشتمانی لەسەر ڕۆبۆتەکان ڕاپۆرت لە پێشبرکێی سیاسی ئەورووپا لەسەر گەیاندنی مامەڵەیەکی نوێ بۆ ھاوردەکارانی وزە زنجیرە یاساکان لەسەر (Custom infringements and sanctions)
لە پەرلەمان پاڵێوراو بوو بۆ (سەرکردە لاوە ئەوروپییەکان) (EYL40)
گەڕانەوە بۆ سیاسەتە نێودەوڵەتییەکان
لە ١٣ی کانوونی دووەمی٢٠١٧، سەرکردەی پارتی ڕیفۆرم ھانۆ پێڤکور ڕایگەیاند: کەوا لە کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بەدواوە ئەو چیتر سەرکردایەتی پارتەکەی ناکات،وە پێشنیاری کالاسی کرد بۆ سەرکردایەتی پارتەکە دواتر دوای ئۆفەرەکەی ھانۆ کالاس لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ ڕایگەیاند کەوا بانگھێشتەکەی پەسەندکردووە بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی پارتی ڕیفۆرم
لە ٣ ی ئایاری ٢٠١٩ دەست بەکاربوو وەک سەرکردەی پارتەکەو پارتی ڕیفۆرم لەلایەن کالاسەوە سەرکردایەتی کرا، کالاس بووە براوەی ھەڵبژاردەی گشتی بە ڕێژەی دەنگی %٢٩ لەگەل بەڕێوەبردنی پارتی ناوەندی ئیستۆنیا بە ڕێژەی %٢٣
لە ٢٥ ی کانوونی دوەمی ٢٠٢١، دوای دەست لەکارکێشانەوەی سەرۆک وەزیری پێشوو یوری ڕاتاسی، کالاس کابینەیەکی پێکھێنا لە حکومەت لەگەل ناوەندی پارتەکەی بووە یەکەم خانمە سەرۆک وەزیر لە مێژووی ئیستۆنیا
چالاکییەکانی تر
سەرچاوە:
ژیانی کەسی
لە ٢٠٠٢، کایا ھاوسەرگری لەگەل تاڤی ڤێسکیماگیدا کرد، ڤێسکیماگی سیاسەتمەدار و بازرگانی ئیستۆنیە کە لە ٢٠١٩ وەک وەزیری ئابوری خزمەتی کردووە، ھاوسەرگیری لەگەل ئارڤۆ ھالیکدا کرد، ئارڤۆ کاری سەرمایەگوزاری دەکات کایا جگە لە زمانی ئیستۆنی لە ھەرسێ زمانی ئینگلیزی و ڕووسی و فرەنسی بە ڕەوانی دەتوانێت قسەیان پێ بکات. کایا لە بەیانیاندا وەرزشی ڕاکردن ئەکات
تێبینییەکان
<references group="تێبینیی"/>
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئافرەتانی سەرۆک وەزیر پۆل:ژنە پارێزەرەکانی ئیستۆنیا پۆل:زیندووان پۆل:سەرکردە ژنەکان لە حکوومەت پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئیستۆنیا پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧ پۆل:ژنە سیاسەتمەدارانی ئیستۆنیا لە سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر
٧٢٢ (ژمارە)
٧٢٢ (حەوت سەد و بیست و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧٢١ و ٧٢٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سونەنی ئیبن ماجە
سونەنی ئیبن ماجە، ، لە کتێبە ڕاستەکانی فەرموودەیە، خاوەنی کتێبەکە ئەبوعەبدوڵڵا محەمەد کوڕی یەزید کوڕی ماجەیە، و ناسراوە پێی، و نزیکەی چوار ھەزار فەرموودە لە خۆدەگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:فەرموودە پۆل:کتێبەکانی فەرموودە پۆل:کتێبەکانی ئەهلی سونە و جەماعە
خاریخی خواروو، گێغی
پۆل:گوندەکانی گێغی
جاوری
جوگرافیا
جاوری لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەڵخە و لە باشوور لەگەڵ گوندی دۆڵبیان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سۆسەکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پاڵانیان.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق
ھالڤەلیان، گێغی
ھالڤەلیان گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
پۆل:گوندەکانی گێغی
بیبەکران
بیبەکران گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مەرگەوەڕ، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
بیبەکران ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
سوێروێ
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
تاھا (سوورەت)
سوورەتی تاھا سوورەتی ٢٠ی قورئانە و ١٣٥ ئایەتە. سوورەتێکی مەککەییە و دوای سوورەتی مریەم دابەزیوە.
گەورەی سووڕەتەکە
لە ئەبی ئەمامە لە پێغەمبەرەوە (سەلامی خوای لەسەر بێت) دەگێڕێتەوە:هەموو قورئانێک لەسەر خەڵکی بەهەشت دائەنرێ، بۆیە هیچ شتێکی لێ ناخوێننەوە جگە لە تاها و یاسین چونکە لە بەهەشتدا دەیانخوێننەوە.
کەڵبەجار
کەلبەجار (بە ئازەربایجانی: Kəlbəcər) شارێکە و پایتەختی قەزای کەڵبەجاری ئازەربایجانە. دەکەوێتە سەر دۆڵی ڕووباری تارتار، ٤٥٨ کیلۆمەتر (٢٨٥ میل) لە پایتەختی باکوو دوورە.
ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٧٢٤٦ کەس بووە پێش ئەوەی لە ٢ی نیسانی ١٩٩٣ لەلایەن ھێزەکانی ئەرمینیا دەستی بەسەردا بگیرێت، لە کاتی جەنگی یەکەمی ناگۆرنۆ-قەرەباغدا، کە بووە ھۆی دەرکردنی ھەموو دانیشتووانی ئازەربایجانی شارەکە دوای ئەوە جارێکی دیکە شارەکە لەلایەن نەتەوەیییەکانەوە دانیشتووی کردەوە ئەرمەنییەکان
شارەکە شانبەشانی ناحیەی دەوروبەری، بەپێی ڕێککەوتنی ئاگربەست کە کۆتایی بە شەڕی قەرەباغی ٢٠٢٠ ھێنا، لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ گەڕێندرایەوە بۆ ئازەربایجان.
سەرچاوەکان
پۆل:قەزای کەڵبەجار
لێڵڕەنگی
وێنۆک|نمونەی وێنەیەکی فۆتۆگرافی (لێڵ ڕەنگی)
لێڵ ڕەنگی (ئینگلیزی: Chromatic aberration) جۆرێکی لێڵییە، پەیدا دەبێت بەھۆی پابەندبوونی شکانەوە لەسەر درێژی شەپۆڵ. وەلەبەر ئەوەی ھاوکۆلکەی شکانەوەی مادەیەکی دیاریکراو دەگۆڕدرێت بەگۆڕانی درێژی شەپۆڵ، ئەو تیشکانەی کە درێژەشەپۆڵەکانیان جیاوازە، لەچەند تیشکۆیەکی جیا جیای ھاوێنەکەدا کۆدەبنەوە، بۆ نموونە: کاتێک تیشکێکی سپی دەکەوێتە سەر ھاوێنەیەک، ڕەنگی ڕووناکی بنەوشەیی شکانەوەی زیاتر دەبێت لەڕەنگی سوور.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نەخۆشییەکان
٧٢٣ (ژمارە)
٧٢٣ (حەوت سەد و بیست و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧٢٢ و ٧٢٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
پەرویز بەنەفشی
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی گیەڵان پۆل:شاعیرەکانی کوردیی باشووری پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شاعیرە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پاسەوانی سپی
وێنۆک|بەرگی پاسەوانی سپیپاسەوانی سپی (بە ڕووسی: Белая гвардия) ڕۆمانێکی میخائیل بۆلگاکۆڤە کە یەکەم جار لە ساڵی ١٩٢٥ لە گۆڤاری ئەدەبیی ڕۆسیا (Rossiya) بڵاو کراوەتەوە. ڕۆمانەکە تا ساڵی ١٩٦٦ لە یەکێتیی سۆڤیەتدا دووبارە چاپ نەکرایەوە.
پاشخان
پاسەوانی سپی یەکەم جار لە گۆڤاری ئەدەبیی ڕۆسیا-ی سەردەمی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٢٥ بە شێوەی زنجیرەیی دەرکەوت، بەڵام گۆڤارەکە پێش تەواوبوونی زنجیرەکە داخرا. کتێبە تەواوکراوەکە لە ساڵی ١٩٢٧ لە پاریس بڵاو کرایەوە. وەشانێکی سانسۆرکراو لە ساڵی ١٩٦٦ لە یەکێتیی سۆڤیەت بڵاو کرایەوە. ئینجا، پاش ماوەیەکی زۆر، وەشانە کامڵەکە لە ساڵی ١٩٨٩ بڵاو کرایەوە.
دوای ئەوەی دوو بەشی یەکەمی پاسەوانی سپی لە گۆڤاری ڕۆسیا بڵاو کرانەوە، بۆلگاگۆڤ بانگھێشت کرا بۆ نووسینی وەشانێک بۆ شانۆ. ئەو شانۆگەرییەکەی ناو نا ڕۆژەکانی تووربینەکان. ئەم کتێبە بۆ شانۆی هونەری مۆسکۆ بەرهەم هات و پێشوازییەکی گەورەی لێ کرا. بەپێی هەندێک سەرچاوە، ستالین بەلایەنی کەمەوە ٢٠ جار بینیویەتی. لە ڕاستیدا، شانۆکە بە تەواوی کتێبەکەی خستە پەراوێزەوە؛ هەڵبەت بەنزیکەیی هیچ فۆرمێکی کتێبەکەیش دەست نەدەکەوت.
داڕشتەی ڕۆمانەکە
چیرۆکی ڕۆمانەکە لە ئۆکراینا و لە کۆتایییەکانی ساڵی ١٩١٨ دەستی پێ دەکات و پەیوەندیی بە چارەنووسی بنەماڵەی تۆربینەوە هەیە لەو کاتەدا کە سوپا جۆراوجۆرەکانی جەنگی سەربەخۆییی ئۆکرانیا – سپییەکان، سوورەکان، سوپای ئیمپراتۆریی ئەڵمانیا و، ناسیۆنالیستەکانی ئۆکرانیا – لەسەر شاری کیێڤ شەڕ دەکەن. کەسایەتییە مێژوویییەکانی وەک پیۆتر ڕانگێل، سایمۆن پێتلیورا و، پاڤلۆ سکۆرۆپادسکی لە کاتێکدا دەردەکەون کە بنەماڵەی تۆربین بەهۆی کاریگەرییە پڕئاژاوەکانی شۆڕشی ئۆکتۆبەرەوە گیریان خواردووە.
کارەکتەرەکانی ڕۆمانەکە سەر بە بازنەی ڕۆشنبیران و ئەفسەرانی ئۆکراینی و ڕووسین. ئەوان وەک بەشێک لە سوپای هێتمان پاڤلۆ سکۆرۆپادسکی بەشداری لە بەرگریکردن لە کیێڤ لەبەرانبەر هێزە ناسیۆنالیستەکانی ئۆکراینا (بە سەرۆکایەتیی پێتلیورا) لە کانوونی دووەمی ١٩١٨ دەکەن. کارەکتەری میخائیل شپۆلیانسکی لەسەر بنەمای ڤیکتۆر شکلۆڤسکی وەرگیراوە.
ڕۆمانەکە چەندین توخمی خۆژیاننامەییی لەخۆ گرتووە. بولگاکۆڤ هەندێک لە تایبەتمەندییەکانی برا بچووکەکەی خۆی بە برا بچووکەکەی تۆربین بەخشی. وەسفی ماڵی تۆربینەکان هی ماڵی بنەماڵەی بولگاکۆڤە لە کیێڤ. (ئەمڕۆ وەک مۆزەخانەی میخائیل بولگاکۆڤ پارێزراوە و بەڕێوە دەبرێت.)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕۆمانە ڕووسییەکانی ١٩٢٥ پۆل:ڕۆمانە ڕووسییەکانی ١٩٦٦
بڕیارنامەی ٨٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٨٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ یووگسلاڤیای پێشوو. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٢٨٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٣ پۆل:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا لە ١٩٩٣ پۆل:کرواتیا لە ١٩٩٣ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٣ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کرواتیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ یووگۆسلاڤیا
٢٢١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
مەلەکان، گێغی
مەلەکان گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
پۆل:گوندەکانی گێغی
٧٢٤ (ژمارە)
٧٢٤ (حەوت سەد و بیست و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧٢٣ و ٧٢٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئەنبیا
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان پۆل:ئیسحاق پۆل:یەعقووب پۆل:نووح پۆل:سولەیمان
ئارک، گێغی
پۆل:گوندەکانی گێغی
٢٢٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئووسمان سامبێن
ئووسمان سامبێن نووسەر، ئەکتەر و شانۆنووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ٢٠٠٧ پۆل:ڕۆماننووسانی سەدەی ٢٠ەم
٧٢٥ (ژمارە)
٧٢٥ (حەوت سەد و بیست و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٧٢٤ و ٧٢٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئەمریکانۆ (فیلم)
وێنۆک|پۆستەری فیلمی ئەمریکانۆ ئەمریکانۆ فیلمێکی کۆمێدی کوردییە. بۆیەکەمینجار لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە سینەماکانی باشووری کوردستان نمایشکرا. فیلمەکە لەدەرھێنان و بەرھەمھێنانی حەسەن عەلییە.
چیڕۆک
باس لە ھاتنەوەی کچێکی کورد دەکات لە ئەمریکاوە بۆ دێیەکی کوردستان و دەچێتە ماڵی یەکێ لەھاوڕێکانی باوکی. لەوماڵەدا بەھۆی کلتووری جیایی ئەمریکا و کوردستان کچەکە کێشە بۆ ماڵەکە دەنێتەوە و تەنانەت دەبێتە ھۆی جیابوونەوەی خاوەن ماڵ بەوەی خاوەنماڵەکە تووشی خۆشەویستی دەبێت لەگەڵی.
کۆمپایلەر
کۆمپایلەر یان وەرگێڕ پڕۆگرامێکە کە (source code) دەگۆڕێت بۆ کۆدی مەکینە، ئەو زمانەی کە ئامێری کۆمپیوتەر لێی تێدەگات. بۆ پڕۆگرامسازان بەکاربردنی کۆمپایلەر زۆر باشتر و ئاسانترە لە نووسین بە کۆدی ئامێر لەلایەن خودی پڕؤگرامسازەکە بەوەی جۆرەھا کۆدی ئامێر بوونی ھەیە وە تێگەیشتن لێیان ئەستەمە.
نموونەی سەرچاوەی کۆ بەزمانی C
لەکاتی کۆمپایلەرکردن و بەکارخستنی ئەم کۆدە دەرەنجامەکەی دەنووسرێت "Hello world!"
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:بەرنامەسازی پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان
ئابڤانک، گێغی
ئابڤانک گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
کەوپێچ خواروو
کەوپێچ خواروو (Kewpêç xwarû، بە فارسی: کوپیچ سفلی) گوندێکە لە بەخشی ناوەندی لە شارستانی بانە. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٩٢ کەس لە ٦٩ بنەماڵەدا بووە.
ئابڤانک، گێغی
پۆل:گوندەکانی گێغی
کەوپێچ خواروو
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بانە پۆل:گوندەکانی شارستانی بانە
حەج (سوورەت)
سەرچاوەکان
پۆل:سوورەتەکانی قورئان پۆل:حەج
یاقووتی ڕۆمان
وێنۆک
یاقووتی ڕۆمان جۆرێکە لە ترێ، لە ویلایەتی ئیشیکاوای سەر بە وڵاتی ژاپۆن بەرھەم دەھێندرێت و دەفرۆشرێت. ئەم میوەیە ڕەنگی سوورە و قەبارەکەی ئەوەندەی تۆپێکی تێنسە. ئەم ترێیە یەکەم جار لە ئایاری ٢٠٠٨ دەرکەوت و پاشان بە نرخی ١٠٠٫٠٠٠ یەن(٩١٠ دۆلار) بۆ ھەر ٧٠٠ گرامێک (ھێشووییەک) یان ٢٦ دۆلار بۆ یەک دەنک (بۆڵ) فرۆشرا. لە تەممووزی ٢٠١٦، یەک ھێشووی ٢٦ دەنکی یان کێشی ٧٠٠ گرام بوایە، بە نرخی ١٫١ میلیۆن یەن (نزیکەی ٨٤٠٠ دۆلار) دەفرۆشرا. لە ساڵانی سەرەتادا لە کانازاوا نمایش دەکرا و دەفرۆشرا. ھەر دەنکێک وە شوێنی فرۆشتنەکانی چاودێرییەکی زۆر وردی کوالێتییەکەیان دەکرێت.
پەڕەوازەکردن
پەرەوازەکردن (ئینگلیزی: Dispersion) یەکێکە لە سیفەتە گرنگەکانی ھاوکۆلکەی شکانەوە کەبڕەکەی جگە لەبۆشاییدا بەندە لەسەر درێژە شەپۆڵی ڕووناکی، لەبەر ئەوە بەپێی یاسای سنێڵ ئەو ڕووناکییەی کەدرێژی شەپۆڵەکانی جیاوازە، بەگۆشەی شکانەوەی جیاواز لائەدەن یان دەشکێنەوە لەکاتی تێپەڕبوونی بە ماددەیەکدا.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئۆپتیک
ترشی دوو پرۆتۆنی
ترشی دوو پڕۆتۆنی (ئینگلیزی: Diprotic acid) ترشێکە، لە ھەر گەردێکیدا، دوو گەردیلە ھایدرۆجینی ئایۆنیوی تێدایە، وەک ترشی گۆگردیک.
سەرچاوە
پۆل:ترشەکان
٧٢٦ (ژمارە)
٧٢٦ (حەوت سەد و بیست و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٧٢٥ و ٧٢٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
یووسف قادریان
یۆسف قادریان (لەدایکبووی ١٣ی شووباتی ١٩٩٣ لە سەقز) زۆرانبازی کوردی هەڵبژاردەی زۆرانبازی ئێرانە.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزشکارانی کورد پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣ پۆل:خەڵکی سەقز پۆل:زۆرانبازانی کورد پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان
گواتیمالا لە ئۆڵۆمپیاد
گواتیمالا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٢ بەشداری لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد کرد، بەڵام دواتر تا ساڵی ١٩٦٤ بەشداری نەکرد. لەو ساڵەوە بەشداری سەرجەم ئۆڵۆمپیادەکانی ھاوینە کردووە، ئەم وڵاتە تەنھا یەکجار بەشداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کردووە ئەویش ساڵی ١٩٨٨ بوو. گواتیمالا یەکەم مەدالیای خۆی لە ساڵی ٢٠١٢ بردەوە دوای شەست ساڵ لەیەکەم بەشداریکردنی لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەدا، ئەویش لە ڕێگای ئێریک بارۆندۆ کاتێک لە پێشبڕکێی ٢٠ کم ڕۆیشتنی پیاسەی پیاوان پلەی دووەم و مەدالیای زیوی وەرگرت. لێژنەی ئۆڵۆمپیادی گواتیمالا ساڵی ١٩٤٧ دروست کرا و ھەر لەو ساڵەدا لەلایەن لیژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتییەوە بەفەرمی ناسێندرا.
سەرچاوەکان
پۆل:گواتیمالا لە ئۆڵۆمپیاد
ئاڤتارچ، گێغی
ئاڤتارچ گوندێکی سەر بە شاری گێغیی سەر بە پارێزگای بینگۆلی باکووری کوردستانە، کە لە لایەن میریی تورکیاوە وێران کراوە.
سەروەر عەبدوڵڵا
سەروەر عەبدولڕەحمان عەبدوڵڵا (لەدایکبووی ١ی ١١ی ١٩٦٧ لە ھەولێر - ) نووسەر، ڕەخنەکار و وەرگێڕ و مامۆستای زانکۆ لە پسپۆڕی فەلسەفەی ڕەخنەی ئەدەبیدا.