cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مادا
پەیوەندییەکی گوماناوی لەگەڵ مێدۆس و مێدیا
مێدۆس (Μηδος)(شازادەیەکی ئەسینا بوو وەک کوڕی پاشا ئیجیۆس) و مێدیای(کچی پاشا ئایتێسی کۆلکیسە، خوشکەزای سێرکە و نەوەکەی خوداوەندی خۆرە ھێلیۆس) دایکی، ھەروەھا لە مێژووی ئەفسانەیی کلاسیکی یۆنانیدا بە باوباپیرانی مادەکان ھەژمار دەکران. زانایانی مەسیحی پێشنیاری بەستنەوەی مادای عیبری و میدۆسی یۆنانییان کردووە لانیکەم لە سەردەمی ئیسیدۆری سێڤییا لە ساڵی ٦٠٠ی زایینیەوە.
کاری ئێڵوێس
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز
ھیندستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ھیندستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
دوا لیپا
دوا لیپا (؛ لەدایکبووی ٢٢ی ئابی ١٩٩٥) گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و مۆدێلێکی ئینگلیزییە. ئەو دوای گۆرانی گوتن لەگەڵ گرووپی وارنەر لە ساڵی ٢٠١٤، یەکەم ئەلبومی خۆی لە ٢٠١٧ بڵاوکردەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:موسڵمانانی ئینگلیز پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ
ھیندستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ھیندستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ئەبوو لەھەب
عەبدول عوزا کوڕی عەبدول موتەلیب مامی پێغەمبەر محەممەدە، بە کونیەی ئەبوو لەهەب ناسراوە و کونیەی ئەبوو عوتبە بووە، ساڵی ٦٢٤ی کۆچی مردووە، برای باوکیی عەبدوڵڵای کوڕی عەبدول موتەلیبی باوکی پێغەمبەر محەممەدە، عەبدول موتەلیبی باوکی کونیەی ئەبوو لەهەبی بۆ داناوە بەهۆی جوانیەکەیەوە. دژایەتیەکی زۆری ئیسلامی کردووە و یەکەم کەسبووە کە پێغەمبەر محەممەدی بەدرۆ خستۆتەوە، هەر بۆیەش لە قورئاندا باسکراوە و مژدەی چونە ناو دۆزەخی پێدراوە.
لە قورئاندا
لە قورئاندا لە سوورەتی مەسەددا باسکراوە
سەرچاوەکان
پۆل:بنەماڵەی محەممەد پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٦ەم پۆل:ژینی محەممەد پۆل:ڕەخنەگرانی ئیسلام پۆل:مردووانی ٦٢٤
نرخ
نرخ بەو بڕە پارەیە ئەوترێ کە لایەنێک لە بەرامبەر شتومەک یا خزمەتدا ئەیبژێرێ و ئەیدا بە لایەنێکی تر. نرخی شتومەک بەستراوە بە خەرجێ کە بۆ بەرھەمھێنانی ئەکرێ و ڕادەی دابینبوونی و ڕمێنی لە بازاڕدا. ھەروەھا، نرخ ئەتوانێ لە لایەن پاوانکەرەوە دیاری بکرێ، ئەشتوانێ بە ھۆی ھەلومەرجی بازاڕەوە خۆی بسەپێنێ.
وشەڕەتناسی
وشەی نرخ لە فارسیدا «نێرخ» و لە بەلووچیدا «نێھر»ە. ئەم وشانە لە ڕیشەی پرۆتۆئێرانیی -یەوە ھاتوون، کە خۆی دوو پارە و پێک ھاتووە لە پێشگری  بە مانای ژێر، خوار، بن +. ئەم پارەی دووەمی ھاوڕەگوڕیشەی وشەگەلی «خەریدەن»ی فارسی و «کڕین»ی کوردییە کە /xr/ -ەکەی چەپەوانە بووەتەوە و بووە بە /rx/.
نەخۆشخانەی چەمی ڕەزان
وێنۆک|تەلاری نەخۆشخانەی چەمی ڕەزان. نەخۆشخانەی چەمی ڕەزان نەخۆشخانەیەکی حکومییە، لە ساڵی ٢٠١٠ لە شاری سلێمانی دامەزرا. نەخۆشخانەکە سەر بە دەزگای تەندروستی پێشمەرگەیە هەروەها تایبەت کراوە بە پسپۆڕیی و نەخۆشییەکانی ئێسک و بڕبڕەی پشت.
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان پۆل:نەخۆشخانەکان لە سلێمانی
ھیندستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ھیندستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
وەزارەتی ھاوکاری و کار و چاودێری کۆمەڵایەتی ئێران
وێنۆک|150px وەزارەتی ھاوکاری و کار و چاودێری کۆمەڵایەتی دوای پەسەندکردنی ئەنجومەنی ئیسلامی لە ٨ی تەممووزی ١٣٩٠ و پەسەندکردنی ئەنجومەنی پارێزەران لە ١٢ی تەممووزدا، ھاوتا لەگەڵ پلانی کەمکردنەوەی قەبارەی حکوومەت، بە تێکەڵکردنی سێ وەزارەتی خۆشگوزەرانی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی، وەزارەتی کار و کۆمەڵایەتی پێکھێنرا. لەسەرەتا و دوای ڕەزامەندی پەرلەمان، ماوەی ئەم وەزارەتە لەژێر بەرپرسیارێتی عەبدولڕەزا شێخ ئەلئیسلامی بووە. ئەم وەزارەتە یەکێکە لە وەزارەتە ھەرە تەحەدییەکان لە ئێراندا، کە بەڕێوەبەرەکەی دەبێت مامەڵە لەگەڵ قەیرانەکانی وەک بێکاری، قەرزی حکوومەت بە ڕێکخراوی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و پرسی کۆمپانیای وەبەرھێنانی ئاسایشی کۆمەڵایەتی بکات. چالاکیی ھاوکاری لە ئێران مێژوویەکی دوور و درێژی نییە. یەکەمین کۆمپانیای ھاوکاری لە ئێران لە ساڵی ١٣١٤ دامەزرا. لە سەردەمی محەممەد ڕەزا پەھلەوییدا بەشدارییەکی زۆری لە پەرەپێدانی کەرتی ھاوکاری لە ئێراندا کردووە. ڕووداوی ڕیفۆرمەکانی زەوی، بواری چالاکیی ھاوکاری لە ئێراندا فراوانتر کرد. دوای شۆڕشی ساڵی ١٩٥٧ مەیلی چالاکی ھاوکاری زیاتر بوو لەگەڵ ھەڵگەڕانەوەی شۆڕشگێڕان لە سەرمایەداری. دەستووری ئێران، لە مادەی ٤٣ و ٤٤دا، باسی پێویستی فراوانکردنی تەعاونییەکان کراوە. پەرلەمانی سێیەم یاسای تەعاونی پەسەندکراو لەسەر ١٣ شەھریڤەر ١٣٧٠ لە ١٢ بابەتی و ٧٠ مادەدا داڕشت و وەزارەتەکانی تەعاونیش لەسەر بنەمای ئەم یاسایە دەستیان بە چالاکییەکانیان کرد.
ھیندستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ھیندستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دایگو
دایگو (بە کۆری: 대구, 大邱 بە مانای: دۆڵی بەرز دێت) شارێکە دەکەوێتە کۆریای باشوور. لە پێشوودا وەک تایگو دەخوێندرایەوە وە بە شێوەیەکی فەرمی وەک شاری شارەوانی دایگو ناسراوە. سێیەم گەورەترین شوێنی نیشتەجێبوونە لەدوای سێئول و بوسان لە کۆریای باشوور; و سێیەم گەورەترین شارەوانییە بە ھەبوونی ٢.٥ ملیۆن دانیشتوو; و دووەم گەورەترین شارە لەدوای بوسان لە ناوچەی یۆنگنام لە باشووری ڕۆژھەڵاتی نیمچە دوورگەی کۆریا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارە تایبەت و شارەوانییەکان لە کۆریای باشوور
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:یارییە ئۆڵۆمپیادەکان لە ئەڵمانیا
سەڵەواتاوا
سەڵەواتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
سەڵەواتاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھیندستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
ھیندستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ە کە لە ٢٦ی تەممووز تا ١١ی ئابی ٢٠٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە دەچێت.
سەرچاوەکان
٢٠٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
ئانا ھاشیمۆتۆ
ئانا ھاشیمۆتۆ کلارنێتژەنێکی بەریتانییە.
مسوڵمانانی پێشوو
موسڵمانانی پێشوو بەو کەسانە دەوترێ کە وەک موسڵمان پەروەردە کراون یان موسڵمان بوونە و دواتر وازیان لە ئیسلام ھێناوە. وازھێنان لە ئیسلام ئەزموونێکی تاکە کەسییە.
ئانا ھاشیمۆتۆ
ژیانی سەرەتایی
ھاشیمۆتۆ لە ژاپۆن لەدایک بووە، بەڵام کاتێک تەمەنی شەش مانگ بوو، خێزانەکەی چوون بۆ بەریتانیا. ئەو ئامادەی بەشی کۆلێژی شاھانەی مۆسیقا بوو پێش ئەوەی لە قوتابخانەی پورسێڵ دەست پێ بکات کە لەوێ لەگەڵ مایکڵ کۆلینز خوێندی کە دواتر بەردەوام بوو لە وانە لە ئەکادیمیای شاھانەی مۆسیقادا. لەکاتێکدا کە لە ئەکادیمیا بوو، ئانا لە نێوان چەندین خەڵاتی تردا خەڵاتی سکۆلارشیپشیپ و بۆفیە کرامپتۆن کلارنێت و خەڵاتی ڕیجێنسی بۆ دەرچوون پێ بەخشرا. دوای تەواوبوونی خوێندنەکەی، لە ساڵی ٢٠١١ دا خەڵاتی ھاوەڵیی میکەر-ی پێبەخشرا و پاشان لە ساڵی ٢٠١٤ دا کرا بە یاریدەدەری ئەکادیمیای شاھانەی میوزیک.
مسوڵمانانی پێشوو
سەرچاوەکان
پۆل:بێخوایی پۆل:موسڵمانان پۆل:بێدینی
ئانا ھاشیمۆتۆ
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:ژەنیارانی بریتانی پۆل:ژەنیارانی ژاپۆنی پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەیی مۆسیقا
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٠
ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ١٩٤٠ کە بە فەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی دوازدەهەم ناسراوە، لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ٢١ی ئەیلول تا ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٠ لە شاری تۆکیۆی ئیمپراتۆریەتی ژاپۆن بەڕێوەبچێت. بەڵام بەھۆی ھێرشی ئیمپراتۆریەتی ژاپۆن بۆ سەر چین لە ساڵی ١٩٣٧دا گواسترایەوە  بۆ شاری ھێلسنکی پایتەختی فینلاند بریاربوو لە ٢٠ی تەممووزەوە بۆ ٤ی ئابی ١٩٤٠ یارییەکانی بەڕێوەبچێت ، بەڵام بەھۆی ھەڵگیرسانی جەنگی جیهانی دووەم ھەڵوەشێنرانەوە. بەڵام لە ساڵانی دواتر شارەکانی  هێلسینکی و تۆکیۆ میوانداری ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ١٩٥٢ و ١٩٦٤ و ٢٠٢٠ یان کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٤
ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ١٩٤٤ کە بڕیار بوو بە فەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی سێزدەهەم بناسرێت، بەڵام بەهۆی درێژەکێشانی جەنگی جیهانی دووەمەوە ئەم خولەش هەڵوەشایەوە. شاری لەندەنی پایتەختی بەریتانیا وەک شوێنی بەڕێوەچوونی ھەڵبژێردرابوو ، ئەمەش دوای ئەوەی کە لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٣٩ی IOC لە یەکەم دەنگدانەوە توانی دەنگی زۆرتری لە ڕۆما، دیترۆیت، لۆزان، ئەسینا، بوداپێست، هێلسینکی و مۆنتریالدا  بەدەستهێنا. هەڵبژاردنەکە لە ٣٨هەمین کۆبوونەوەی IOC ئەنجامدرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ کە بەفەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی پازدەھەم ناسراوە و ئۆڵۆمپیادی ھێلسینکی ١٩٥٢شی پێ دەوترێت، چەند چالاکییەکی نێودەوڵەتیی فرەوەرزشی بوون کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکیی پایتەختی فینلاند بەڕێوە چوو. دوای ئەوەی ژاپۆن لە ساڵی ١٩٣٨ ڕای گەیاند کە بەھۆی بەردەوامیی جەنگیان لەگەڵ چین ناتوانن میوانداریی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٤٠ لە تۆکیۆ بکات، ھێلسینکی ھەڵبژێردرابوو بۆ میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٤٠ کە دواتر بەھۆی جەنگی جیھانیی دووەمەوە ھەڵوەشایەوە. لە کۆتاییدا تۆکیۆ لە ساڵی ١٩٦٤ میوانداریی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد و لەندەن میوانداریی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٤٨ی کرد، ساڵی ١٩٥٢ دوایین جارە کە دوو خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە لەسەر یەک لە ئەورووپا بەڕێوە بچێت. ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٥٢ دواتریش ئۆڵۆمپیادی زستانەی ساڵی ١٩٥٢ کە لە ئۆسلۆی پایتەختی نەرویژ ئەنجام درا دوو ئۆڵۆمپیادی یەک لەدوای یەکبوون کە لە باکووری ئەورووپا بەڕێوە چوون. یەکێتیی سۆڤیەت، کۆماری گەلی چین، ھۆنگ کۆنگ، ئیندۆنیزیا، ئیسرائیل، تایلەند و سارلاند بۆ یەکەم جار لە مێژووی خۆیاندا بەشداریی ئۆڵۆمپیادیان کرد. وەرزشوانانی ئەمریکا زۆرترین میدالیای زێڕ و کۆی گشتیان بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
چایخانەی مام خەلیل
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنەکانی ھەولێر
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
گابرێل پرێل
گابرێل پرێل (بە عیبری: גבריאל פרייל؛ ٢١ی ئابی ١٩١١ – ٥ی حوزەیرانی ١٩٩٣) شاعیرێکی عیبری مۆدێرن بوو کە لە ئەمریکا چالاک بوو، بە زمانی عیبری و ییدیش نووسیبووی. پرێل ڕۆبێرت فرۆست و واڵت ویتمانی وەرگێڕاوە بۆ زمانی عیبری.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١ پۆل:مردووانی ١٩٩٣ پۆل:شاعیرانی زمانی عیبری پۆل:شاعیرانی جوو
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ھێرشی مووشەکی بۆ سەر ھەولێر (٢٠٢٢)
ھێرشی مووشەکی بۆ سەر ھەولێر لە ٢٠٢٢ یەکی نیوەشەوی ١٣ی ئازار ڕوویدا کە ١٢ مووشەک لەلایەن ئێرانەوە بەرەو ھەولێر، ھەرێمی کوردستان ڕەوانە کران. لەو ھێرشەدا مووشەکەکانی فاتیح-١١٠ی سەر بە سوپای پاسداران لە ئێرانەوە ڕەوانەی ھەولێر کران.
لەلایەن بەرپرسانی حکوومەتی ئێرانە گوترا کە ئامانجی ئەو ھێرشە، تۆڵەسەندنەوەی کوژراوەکانی ھێزەکانی ئەو وڵاتە لە سووریا و لەناوبردنی ناوەندی سیخوڕیی ئیسرائیل لە ھەولێر بووە. ئەو وتانە لەلایەن پارێزگاری ھەولێر، ئومێد خۆشناو ڕەتکرایەوە و جەخت لەسەر ئەوە کرایەوە کە ھیچ بنکەیەکی ئیسرائیل لە ھەرێمی کوردستاندا بوونی نییە. میدیاکانی سەر بە کۆماری ئیسلامیی ئێران بەپێی ڕاگەیەندراوی سپای پاسداران، ھەواڵەکانی ھێرشی مووشەکی بۆ سەر بنکەی ئیسرائیلیان بڵاو کردەوە، کە ئەو ھەواڵانە لەلایەن ھەندێک لایەنەوە بە «پرۆپاگەندە» ناوی لێبردرا.
زیانەکان
بەھۆی ئەو ھێرشەوە زیان بەر باڵەخانەی کوردستان ٢٤ و چەند شوێنێکی تر کەوت. بە وتەی پارێزگاری ھەولێر ئومێد خۆشناو، باڵەخانەی نوێی کونسوڵخانەی ئەمریکا ئامانجی ھێرشەکە بووە.
کاردانەوەکان
مەسعوود بارزانی، مەسروور بارزانی، نێچیرڤان بارزانی، بەرھەم ساڵح، مستەفا کازمی، موقتەدا سەدر،   وەزارەتی دەرەوەی ولایەتە یەکگرتووەکان و ھەروەھا چەندین لایەنی دیکە سەرکۆنەی ئەو ھێرشەیان کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ھێرشە مووشەکییەکان بۆ سەر ھەولێر پۆل:باشووری کوردستان
پشتەپ (مەھاباد)
پشتەپ ناوی گەڕەکێکە لە باشووری شاری مەھاباد ھەڵکەوتووە. ئەو گەڕەکە لە سەرەتادا دێ بووە و دواتر بە گەورەبوونی شاری مەھاباد ئەویش بەو شارە زیاد بووە. پشتەپ بە سێ بەش دابەش کراوە بە ناوەکانی؛ شایەگان، لای مەدرەسە و شیلان.
سەرچاوەکان
پۆل:گەڕکەکانی مەھاباد پۆل:مەھاباد
لیا گۆڵدبێرگ
وێنۆک|لیا گۆڵدبێرگ لە ساڵی ١٩٤٦ لیا گۆڵدبێرگ  (بە عیبری: לאה גולדברג؛ ٢٩ی ئایاری ١٩١١، کۆنیگسبێرگ – ١٥ی کانوونی دووەم ١٩٧٠، قودس) شاعیرێکی بەتوانای زمانی عیبری، نووسەر، شانۆنامەنووس، وەرگێڕی ئەدەبی و توێژەری ئەدەبی بەراوردکاری بوو.
نووسینەکانی بە کلاسیکی ئەدەبیاتی ئیسرائیل دادەنرێت.
ستایش و یادکردنەوە
وێنۆک|ڕاست|١٠٠ شیکڵ گۆڵدبێرگ لە ساڵی ١٩٤٩ خەڵاتی ڕوپین (بۆ بەرگی "ئەل حەپریخا"). و لە ساڵی ١٩٧٠ خەڵاتی ئیسرائیل بۆ ئەدەبیات وەرگرت.
عیبری ئەمریکی، گابرێل پرێل، شیعرێکی لەسەر گۆڵدبێرگ نووسیوە: «غیابی لیا».
لە ساڵی ٢٠١١ گۆڵدبێرگ وەک یەکێک لە چوار شاعیری گەورەی ئیسرائیل ڕاگەیەندرا کە لەسەر دراوی ئیسرائیل دەردەکەون (بەیەکەوە لەگەڵ ڕەچەڵ بلوشتاین، شاول تچێرنیچۆڤسکی و ناتان ئەلتەرمان).
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١ پۆل:مردووانی ١٩٧٠ پۆل:شاعیرانی جوو پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان
ئاتیا شیتی
وێنۆک ئاتیا شیتی (لەدایکبووی ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢) خانمەکتەرێکی ھیندییە کە لە فیلمە ھیندییەکان دەردەکەوێت.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٠ی پارێزگای سلێمانی
ئەو خۆپیشاندانانەن کە لەلایەن دانیشتووانی پارێزگای سلێمانی لە سەرەتای مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ئەنجام دران. خۆپیشاندانەکان لە دژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بوون و بەشی زۆری خۆپیشاندەران لە چینی فەرمانبەران و مامۆستایان بوون، کە بەھۆی دواکەوتن و کەمکردنەوەی مووچە و خراپی بارودۆخی ژیانیان ھاتنە سەر شەقامەکان. داواکارییان ئەوە بووە کە ھەرچی زووە مووچە و شایستە داراییەکانیان پێ بدرێت. لەو خۆپیشاندانانە ئاڵۆزی و گرژی لەنێوان خەڵکی ناڕازی و ھێزە ئەمنییەکان دروست بوو و چەندین بریندار و کوژراوی لێکەوتەوە.
مزگەوتی قیبلەتەین
وێنۆک|مزگەوتی قیبلەتەین مزگەوتی قیبلەتەین ناسراویشە بە مزگەوتی بەنی سەلەمە دەکەوێتە خۆراوای مەدینە بە دووری چوار کیلۆمەتر لە مزگەوتی پێغەمبەر و بە ڕەنگە سپییەکەی بەناوبانگە. ھۆکاری ناونانی دەگەڕێتەوە بۆ ڕووداوی گۆڕینی قیبلە لە مزگەوتی ئەقساوە بۆ مزگەوتی حەرام لە کاتی نوێژی عەسردا لە ساڵی دووەمی کۆچی. لە قورئاندا:.
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٠ی پارێزگای سلێمانی
٢ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی ٢ی کانوونی یەکەمی٢٠٢٠ خۆپیشاندانی ناڕەزایی چین و توێژەکان بەتایبەت مامۆستایان و فەرمانبەران لە شاری سلێمانی لە بەردەم باخی گشتی لەسەر داوای ئەنجومەنی مامۆستایانی ناڕازی لە سلێمانی بەڕێوەچوو. لەم خۆپیشاندانەدا دروشمی جۆراوجۆر بەرزکرانەوە و لەلایەن خەڵکەوە دەوترانەوە داوای پێدانی مووچە و شایستە دارایەکانیان کرد کە بۆ ٥٠ ڕۆژە پێیان نەدراوە ھەروەھا دژی لێبڕینی مووچەکانیان بوون. لە یەکەم ڕۆژی خۆپیشاندانەکان کاردانەوەکانی لایەنەکان خێرا بوون. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند لە سبەینێوە واتە ڕۆژی پێنجشەممە دەست بە دابەشکردنی مووچە دەکەن و ئەگەر پارەش بەشی نەکرد ئەوە قەرز دەکەن لە پێناو دابین کردنی مووچەکانیان بەڵام ئەمە لەلایەن خەڵکەوە پێشوازی لێ نەکراو وەک ھۆکارێک بۆ ھێورکردنەوە و کۆتایی ھێنان بە خۆپیشاندانەکان لێک درایەوە.
٣ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ خۆپیشاندانەکان بەردەوامی ھەبوو لەگەڵ ئەوەی زیاتر ھێزە ئەمنییەکان خرانە حاڵەتی ئامادەباشییەوە و لە ناو شار بڵاوەیان پێ کرا، بەھەمان شێوەی ڕۆژی یەکەم بە وتنەوەی دروشمی جۆراو جۆر لە دژی حکوومەت بەردەوام بوون لەم ڕۆژەیە چەند ئەندام پەرلەمانێکی ھەرێمی کوردستان لە بزووتنەوەی گۆران و جووڵانەوەی نەوەی نوێ و لایەنە سەربەخۆکان بەشداریان کرد و پشتیوانی خۆیان بۆ خەڵک و مووچە خۆران دەربڕی، لە ڕۆژی دووەمدا گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان ھێزە ئەمنییەکان و خۆپیشانداران دروست بوو ھەربۆیە ژمارەیەک لە خەڵک دەستگیرکران و گازی فرمێسک ڕێژیان بەمەبەستی بڵاوە پێ کردنی خۆپیشاندەران بەکارھێنا لە ئەنجامدا بووە ھۆی بریندار بوون و خراپ بوونی باری تەندروستی ژمارەیەک لە خۆپیشاندەران و لە ناویشیان چەند ئەندام پەرلەمانێکی ھەرێمی کوردستان. ھێزە ئەمنییەکان ڕێکخەرانی ئەم ناڕەزایەتیەیان دەستگیرکرد و ڕوانەی بنکەی پۆلیس کران بەھۆی ئەوەی بەبێ مۆڵەت ئەم کارەیان ڕێکخستبوو ھەروەھا ژمارەیەک لەو پەرلەمانتارانەی بەشدار بوون لالەیەن ھێزەکانەوە توشی لێدان بوونەوە. ئەم کارانەش لەسەر ئاستی ناوخۆی کاردانەوەی توندی لێ کەوتەوە و ھاوڵاتیان بە شێوەی جیاجیا و لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان دژی حکوومەت ھەڵوێستیان نواند. لێژنەی ئارامی شاری سلێمانی ڕایگەیاند ڕێگا بە ھیچ کۆڕ و کۆبوونەوەیەک نادەین کە بەبێ مۆڵەت ئەنجامبدرێت، عوسمان گوڵپی، یەکێک لە ڕێکخەرانی خۆپیشاندانەکان پاراستنی گیانی گیراوان و خەڵکی ناڕەزای خستە ئەستۆی ھێزە ئەمنییەکان، داوای کرد ھەرچی زووە گیراوانیان ئازادبکرێن و وتیشی کە ئەم خۆپیشاندانانە بەردەوام دەبێت.
مزگەوتی قیبلەتەین
سەرچاوەکان
پۆل:مزگەوتەکانی مەدینە پۆل:نژیاروانیی عەرەبی
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٠ی پارێزگای سلێمانی
٤ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی ھەینی ڕێکەوتی ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ خۆپیشاندانەکان بەھۆی دەستگیرکردنی بەشێکی بەرچاو لە ڕێکخەران و چەند ڕۆژنامە نووس و پەیامنێرێکی کەناڵەکانی ڕاگەیاندن کەسانی ناڕازی کەمتربوونەوە و ھێزە ئەمنییەکان لە شار بڵاوەیان پێ کرابوو، لەم ڕۆژەدا سەرجەم ڕێکخەران و خۆپیشاندەرە دەستگیرکراوەکان ئازادکران و گەڕانەوە بۆ ماڵەوە بەڵام ڕایان گەیاند کە پلانی نوێ دادەنێن بۆ بەردەوامی خۆپیشاندانەکان. بەشێکی ھێزە سیاسییەکان و کەسایەتییەکان و ھونەرمەندان پشتگیری و پشتیوانی خۆیان بۆ داواکارییەکانی خۆپیشاندەران دەربڕی، بە شێوەیەکی گشتی بە پێچەوانەی ڕۆژەکانی دیکە ڕەوشی شار ھێمن تربوو.
٥ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ بە پێچەوانەی ڕۆژانی ڕابردوو لە ناو شاری سلێمانی ھیچ خۆپیشاندانێک بەڕێوەنەچوو بەڵکو لە قەزا و ناحیەکانی سەر بەشاری سلێمانی مووچە خۆران و کاسبکاران و مامۆستایان ناڕزایەتیان ئەنجامدا و گردبوونەوە، لە ھەریەکە لە ڕانیە و قەڵادزێ و پیرەمەگروون و چەمچەماڵ لە کات و ساتی جیادا بەشێک مووچە خۆران و کاسبکاران و مامۆستایان بەھۆی پێنەدانی مووچەکانیان و خراپی بارودۆخی ژیانیان و کەمی خزمەتگوزارییەکان دژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان گربوونەوە تێدا چەندین وتار و دروشمی جیاواز وترانەوە. ھێزە ئەمنییەکانی ئەو ناوچانە لە حاڵەتی ئامادە باشیدا بوون. لە ڕانیە سەرەتا بە شێوەی ھێمنانە خۆپیشاندانەکان بەڕێوەچوون بەڵام لە دوایدا گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان ھێزە ئەمنییەکان و بەشێک لە خۆپیشاندەران دروست دەبێت بەھۆی ئەوەشەوە ژمارەیەک ھاووڵاتی دەسگیر دەکرێن کە ژمارەیان حەوت گەنج بوو. بەشێکی دیکە لە سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوەداوە کە دەیان کەس لەو شارە دەستگیر کراون لەلایەن ھیزە ئەمنییەکانەوە کە بەشێکیان تەمەنیان لە خوار ١٨ ساڵییەوەیە.
٦ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی یەکشەممە ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ خۆپیشاندانەکان تەنھا لە ناحیەی پیرەمەگرون بەردەوام بوو لە قەزای ڕانیە بەھۆی ڕێگری ھێزە ئەمنییەکان خۆپیشاندان بەڕێوەنەچوو. لە پیرەمەگرون ئاڕاستەی خۆپیشاندانەکان سەر لە ئێوارەکەی بەرەو پشێوی و ئاڵۆزی ھەنگاوی نا، خۆپیشاندەران ھێرشیانکردە سەر کۆمیتەی ١٩ی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان توانیان دەستبگرن بەسەریدا و بارەگاکە بسوتێنن ھەروەھا ھەوڵیاندا دەست بگرن بەسەر بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستان بەڵام نەیان توانی لەلایەن پاسەوانانەوە پێش بە خۆپیشاندەرەکان گیرا و تەقەیان بەسەردا کردن بە مەبەستی بڵاوەپێکردنیان. بەھۆی ئاڵۆزییەکانەوە کارمەندێکی ھێزە ئەمنییەکان بریندار دەبێت، لە کاتەکانی شەویش لە شارۆچکەی بازیان بەھەمان شێوە بەشێک لە خەڵک ڕژانە سەر شەقامەکان و خۆپیشاندانیان دژی حکوومەت ئەنجامدا ئەمەش بووە ھۆی داخستنی ڕێگای نێوان کەرکووک -سلێمانی.
٧ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی دووشەممە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ بەھەمان شێوەی ڕۆژی ڕابردوو خۆپیشاندان لە بەشێک لە قەزا و ناحیەکانی سەر بەشاری سلێمانی دەستی پێکرد. لەقەزای ڕانیە خۆپیشاندان دەستی پێکردەوە لە پیرەمەگرونیش بەھەمان شێوە. لە ناحیەی سەید سادق بەشێک لەخەڵکی دژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بەھۆی خراپی ڕەوشی ژیانیان خۆپیشاندانیان ئەنجام دا گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان ھێزە ئەمنییەکان و خۆپیشاندەران دروست دەبێت لە ئەنجامدا کەسێک دەکوژرێت و چەند کەسێکی دیکەش بریندار دەبن، خەڵکی دەڤەری سەیدسادق بینای قایمقامی قەزای سەید سادق دەسووتێن ھەروەھا بەھەمان شێوە ھێرش دەکەنە سەر بارەگای ھێزەکانی گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵ و یەکگرتوو پارتی دەستیان بەسەردا دەگرن و دەیان سوتێنن. چەند کادرێکیان ڕووبەرووی لێدان دەبنەوە کە ئەمە لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان دەگدانەوەیەکی زۆری لێکەوتەوەو لایەنگرانی ئەم ڕێکخراوانە ئیدانەی ئەم کارانەیان کرد. لە قەزای چەمچەماڵیش خەڵک خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان ھێزە ئەمنییەکان و خۆپیشاندەران دروست دەبێت و لە ئەنجامدا کەسێک دەکوژرێت و کەسێکی دیکەش بریندار دەبێت لەکاردانەوەی خۆپیشاندانەکانی ئەم ناوچانە و گرژی ئاڵۆزییەکان مەسروور بارزانی  پەیامێکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند " حکومەتی ھەرێمی کوردستان، ھەست بە بارگرانی و سەختی ژیانی ھاووڵاتییان دەکات و سوپاسی خۆڕاگریشیان دەکات و خۆپێشاندانی ئاشتیانە و شارستانیانەش، بە مافێکی ڕەوا دەزانێت لە چوارچێوەی یاسادا، بەڵام ھەوڵی تێکدان و وێرانکاری جیاوازە لە داوای ڕەوای خەڵک، بۆیە دامودەزگا پەیوەندیدارەکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان، دەبێ لەگەڵ پاراستنی گیانی گشت ھاووڵاتییان، بە خۆپێشاندەرانیشەوە، ڕێگە لە ئاژاوە و پشێوی نانەوە و پەنابردنە بەر تووندتیژی و تێکدانی شوێنە گشتی و تایبەتی و بارەگاکان بگرن و سەرپێچیکارانیش ڕووبەڕووی یاسا بکەنەوە ". ھەروەھا لە بەشێکی پەیامەکەی داوای لە ھێزەسیاسییەکان کرد ھاوکاریان بن لە تێپەڕاندنی ئەم دۆخە.
٨ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی سێشەممە ٨ی کانوونی یەکەم ٢٠٢٠ خۆپیشاندانەکانی ناوچەکانی سەر بە پارێزگای سلێمانی بەردەوامی ھەبوو، لە ناوچەکانی دووکان و سەید سادق و دەربەندیخان و شارەزوور و ڕانیەدا خۆپیشاندان ئەنجامدرا و گرژی و ئاڵۆزی لە بەشێک لەو ناوچانەی خۆپیشاندانی تێدابوو ڕوویاندا و کوژراو و برینداریشی لێکەوتەوە. لە سەرەتادا بەشێوەیەکی ھێمنانە بەڕێوەچوون بەڵام دواتر توندوتیژی لێکەوتە لە خۆپیشاندانەکانی سەید سادق کەسێک کوژرا و دوو کەسی دیکەش بریندار بوون و چەند کەسێک بینای پەروەردەی شارەزووریان سووتاند. ھەروەھا لە ڕانیە بەھەمان شێوە گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان خۆپیشاندەران و ھێزە ئەمنییەکان دروست دەبێت لە ئەنجامدا ٩ کەس لە ھێزە ئەمنییەکان بریندار دەبن یەکێکیش لەوان بەھۆی بەرکەوتنی بەرد بە سەختی بریندار دەبێت بۆ ئەو مەبەستەش ڕەوانەی نەخۆشخانەی فریاکەوتنی سلێمانی کرا. لە دەربەندیخانیش بەھۆی خۆپیشاندانەوە ڕێگای نێوان دەربەندیخان و گەرمیان داخرا. ئەم خۆپیشاندانانە لەسەر ئاستی ناوخۆ و دەرەوە کاردانەوەی لێکەوتەوە، حیزبەکانی پارتی و یەکێتی و گۆڕان لە ڕاگەیەندراوێکدا ڕایانگەیاند" خۆپیشاندانی مە‌دە‌نیانە‌ی دوور لە گرژی و پە‌لاماردانی دامە‌زراوە فە‌رمییە‌کان و سەروماڵی ھاووڵاتیان، مافێکی ڕە‌وایە ". ھەروەھا ئەنجومەنی وەزیرانی ھە‌رێمی کوردستان لەبارەی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکانی ئەم چەند ڕۆژەی ڕابردوو بڕیاری کۆبوونەوەی دا. لێژنەی باڵای ئەمنی سلێمانیش قەدەغەی ھاتوو چۆی لە نێوان شاروشارۆچکەکانی سەربە پارێزگاکاکە ڕاگەیاند. بە شێوەیەکی گشتی خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوامی ھەبوو.
٩ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی چوارشەممە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ لەگەڵ ئەوەی لێژنەی باڵای ئەمنی سلێمانی قەدەغەی ھاتووچۆی ڕاگەیاندبوو بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێر بەڵام لە چەند ناوچەیەکی سنووری پارێزگاکە خەڵک پابەندی نەبوون وەک ڕۆژانی ڕابردوو بەردەوامیان دا بە خۆپیشاندانەکان. لە ناوچەکانی پیرەمەگرن و چەمچەماڵ و دووکان و عەربەت بەشێک لە خەڵک ھاتنە سەر شەقامەکان و خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و چەندین بارەگای حیزبی و حوکومی سوتێنران. لە ناحیەی پیرەمەگروون خۆپیشاندەران ھێرشیان کردە سەر بنکەی ھاتووچۆی ناحیەکە و سووتاندیان ھەروەھا بەھۆی بەکارھێنانی تایەی ئۆتۆمبێل و بەردەوە ڕێگای نێوان سلێمانی -دووکانیان داخست. لە دووکانیش ئاڕاستەی خۆپیشاندانەکان وەک ناوچەکانی دیکە بەرەو ئاڵۆزی و پێکدادان ڕۆیشت و لە ئەنجامدا ئەفسەرێکی پێشمەرگە کوژرا و چەند کەسێکیش بریندار بوون. لە چەمچەماڵ بەھۆی ئاڵۆزی و پێکدادانەوە کەسێک دەکوژرێت و پێنج کەسی دیکەش بریندار دەبن و مەکۆی بزووتنەوەی گۆڕانیش دەسوتێنن. لە سەید سادقیش بەھەمان شێوە بەشێک لە چین و توێژەکان ھاتنە سەرشەقامەکان ڕێگای ناو بازاڕیان داخست. شەوەکەی بەشێک لە دانیشتووانانی شارۆچکەی عەربەت بۆیەکەم جار دەستیان کرد بە خۆپیشاندان دژی حکوومەتی ھەرێم ھەر لە سەرتاوە گرژی و ئاڵۆزی دروست دەبێت بەھۆیەوە مێرمنداڵێک بە سەختی بریندار دەبێت. ھەروەھا لە ناحیەی قەسرێی سەر بە قەزای چۆمان کە سەر بە پارێزگای ھەولێرە، دە گەنج دەستگیرکران کە تەمەنی گەنجترینیان ١٧ ساڵ بوو و دوای ٥ ڕۆژ لە گرتنیان ئازادکران. لێژنەی باڵای ئەمنی ھەرێمی کوردستان لە پەیامێکدا ڕایگەیاند کە چیتر ڕێگا بە خۆپیشاندانی بێ مۆڵەت نادەن.
١٠ی کانوونی یەکەم
لەم ڕۆژەشدا بە ھەمان شێوەی ڕۆژانی ڕابردوو خۆپیشاندانەکان بەردەوام بوون. دوای دەستپێکردنەوەی خۆپیشاندانەکان لە رانیە و قەڵادزێ و کفری، ٢ کەس لە قەزای کفری برینداربوون کە دواتر ڕاگەیاندرا کەسێکیان بەھۆی سەختی برینەکەیەوە گیانی لەدەستداوە کە خوێندکاری زانکۆی گەرمیان بوو.
١١ی کانوونی یەکەم
وابڕیاربوو کە لەم ڕۆژەدا لە سەرجەم شار و شارۆچکەکانی ھەرێمی کوردستان خۆپێشاندانی دژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ئەنجام بدرێت گرووپێکی تایبەت بە ناوی کۆنگرەی دەنگە ناڕازییەکان کاتژمێر یەک و نیوی دوانیوەڕۆی لە سلێمانی لە بەردەم ئەنجوومەی پارێزگای سلێمانی دیاریکرد بۆ ئەو مەبەستە، بەڵام ھەر زوو لەلایەن ھێزە ئەمنییەکان بەشێک لە ڕێکخەری خۆپیشاندانەکان دەستگیر دەکرێن کە لە نێوانیاندا سێ پەرلەمانتاری پێشووی گۆڕان ھەبوون بەھۆی وەرنەگرتنی مۆڵەت، ھەروەھا ھێزێکی زۆر لە حاڵەتی ئامادە باشی دەبن لە نزیک لە ئەنجوومەی پارێزگای سلێمانی جێگیر دەکرێن. لەگەڵ ئەوانەشدا شاری سلێمانی دوای چەند ڕۆژێک بێدەنگی لە ڕانیە، چەمچەماڵ، کەلار، پیرەمەگرون و وقەڵادزێ خۆپێشاندان دەستی پێکردەوە لەم ڕۆژەدا بە شێک لە ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان و شاسوار عەبدولواحید سەرۆکی جووڵانەوەی نەوەی نوێ بەشدار بوون لە خۆپیشاندانەکانی سلێمانی بەشێکی دیکەشیان ڕێگریان لێ کرا بەشداربن کە لە شاری ھەولێرەوە بەڕێ کەوتبوون، دوای ماوەیەکی کەم گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان ھێزە ئەمنییەکان و خەڵکانی ناڕازی دروست دەبێت و گازی فرمێسکڕێژ بۆ بڵاوەپێکردنی خەڵک بەکاردەھێنرێت لە ئەنجامدا ژمارەیەک لە خۆپێشاندەران بارودۆخی تەندروستیان خراپ دەبێت. تا سەر لە ئێوارە ناڕزایەتییەکانی ناو شار و قەزاو ناحیەکانی سەر بە پارێزگاکە بەردەوام دەبێت کە خۆپیشاندانی تێدا بەڕێوەچوون. بە پێچەوانەی ڕۆژانی دیکە لە خۆپێشاندانەکاندا ھیچ کوژراوێکی لێ نەکەوتەوە. لێژنەی باڵای ئەمنی سلێمانی لە پەیامێکدا ڕایگەیاندن ئەو کەسانەی کە پێشێلی یاسا دەکەن و ڕۆڵیان ھەیە لە خۆپیشاندانەکان دەستگیریان دەکەین.
١٢ی کانوونی یەکەم
ڕۆژی شەممە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھیچ جۆرە جموجۆلێک و ناڕازایەتییەک کە جێی باس بێت ئەنجام نەدرا ڕەوشی پارێزگاکە بە شێوەیەکی گشتی ئارام و ئاسایی بوو. زیاتر لە ڕاگەیاندن و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بابەت و وتار و دیداری تەلەفیزیۆنی تایبەت سەبارەت بە ھۆکار و دەرئەنجامەکانی خۆپیشاندانەکان بڵاوکرانەوە.
داخستنی کەناڵەکان
بەھۆی بەردەوامی خۆپیشاندانەکان دەزگاکانی ڕاگەیاندن بەتایبەت دژبەرانی دەسەڵات و لایەنگرانی ئۆپۆزیسیۆن بەشێوەیەکی بەرچاو دەستیان کرد بە ڕوماڵکردنی خۆپیشاندانەکان و گواستنەوەی ھەواڵ و ڕاپۆرتی تایبەت بەو خۆپیشاندانە، کە کاردانەوەی جەماوەری لێ دەکەوتنەوە. لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ وەزارەتی ڕۆشنبری و لاوانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بڕیاری داخستنی کەناڵی ئاسمانی NRT دەرکرد بۆ ماوەی یەک ھەفتە بەھۆکاری ئەوەی لەکاتی ڕوماڵکردنی خۆپیشاندانەکان بە شێوەیەکی نابەرپرسیارانە و دور لە ڕێنمایەکان کاری کردووە بۆ سەر لە بەیانی ٨ی مانگ بڕیارەکە جێبەجێ کرا و ھێزێکی ئەمنی ڕاسپێدراو پەخشی کەناڵەکەیان ڕاگرت. داخستنی NRT کاردانەوەی ناوخۆی زۆری لێ کەوتەوە و سەنتەری میترۆ کە ڕێکخراوێکی ناحکومی تایبەتە بە چاودێری ڕەوشی ئازادی ڕۆژنامە نوسی لە ھەرێمی کوردستان ئیدانەی ئەوکارەی کردو بە پێشێلکاری بەرامبەر بە ئازادی ڕادەربرین و ئازادی لە کاری ڕاگەیاندن وەسفی کرد. ھەرچەند هەفتەیەک بەسەر داخستنی کەناڵەکە تێپەری بەڵام وازەرتی ڕۆشنبیری و لاوانی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند بەھۆی ئەوەی کەناڵەکە پابەند نەبووە بە بڕیارەکانی داخستنی کەناڵەکەی بۆ ماوەی ھەفتەیەکی دیکە درێژکردەوە. کەناڵی nrt بڕیاری داخستنی کەناڵەکەیانی بۆ قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان گەڕاندەوە. ھەروەھا وەزارەتی ڕۆشنبری کەناڵی ئاسمانیی پەیام کە لەلایەن کۆمەڵی دادگەریی کوردستان خاوەندارییەتی دەکرێ لە ڕێگای نوسراوێکەوە ئاگادار کردووەتەوە کە ئەگەر واز لە ڕوماڵی سووتاندن و پیشاندانی دیمەنی توندوتیژی و ھاندان بۆ ئاژەوەگێڕی نەهێنن ئەوە ڕێکاری توند لە بەرامبەریان دەگرنە بەر، بەھەمان شێوە کەناڵی ئاسمانی سپێدە سەر بە یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان ئاگادارکرایەوە لە ئەگەری پابەند نەبوون بە بڕیارەکانی وەزارەتەوە توشی سزای توندو داخستنی کەناڵەکەیان دەبنەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٠ پۆل:خۆپیشاندانەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:پارێزگای سلێمانی
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
نەخۆشخانەی نێونەتەوەیی سانتێ لایف
نەخۆشخانەی نێونەتەوەیی سانتێ لایف نەخۆشخانەیەکی ناحکومییە دەکەوێتە شاری هەولێر، باشووری کوردستان.
بەناحکوومی بوون
بەر لەکردنەوەی نەخۆشخانەکە لە بەرنامەیەکی تۆڕی میدیایی ڕووداو، نەخۆشخانەکە وەک نەخۆشخانەیەکی حکوومی ناسێنرا بۆ منداڵان، بەڵام لەگەڵ کرانەوەی نەخۆشخانەکە ئەوا بوو بە نەخۆشخانەیەکی کەرتی تایبەت. ئەمەش بووە هۆی درووست بوونی ناڕەزایی چالاکوانان. دلۆڤان محەمەد، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستیی هەولێر لەسەر ئەم بابەتە ڕایگەیاند کە “پێموایە لەسەر ئەرکی حکومەت دروستنەکراوە، بەڵام ئەگەر پێویست بکات بەدواداچوونی بۆ دەکەین و روونکردنەوەی زیاتر دەخەینەڕوو”.
بەستەری دەرەکی
پۆل:نەخۆشخانەکان لە ھەولێر پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ کە بەفەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی شازدەھەم ناسراوە و بە شێوەیەکی گشتی بە ئۆڵۆمپیادی مێلبۆرن ١٩٥٦ ناسراوە، پێشبڕکێیەکی فرەوەرزشیی نێودەوڵەتی بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦ لە شاری مێلبۆرن لە ویلایەتی ڤیکتۆریا لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو. لە ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٥٦دا بەگشتی ٦٧ وڵات بەشدارییان تێدا کردووە. ھەشت وڵات یەکەم جار لەم ئۆڵۆمپیادەدا بەشدارییان کرد: کەمبۆدیا، ئیتیۆپیا، فیجی، کینیا، لیبێریا، فیدراسیۆنی مالایا، بۆرنێۆی باکوور ( مالیزیا) و ئۆوگاندا. وەرزشوانانی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات و ئەڵمانیای ڕۆژاوا بە یەک تیم بەشدارییان کرد. ھۆڵەندا، ئیسپانیا و سویس بایکۆتی ئۆڵۆمپیادی مێلبۆرنیان کرد وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە لەشکرکێشیی یەکێتیی سۆڤیەت بۆ سەر مەجارستان.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
چەو
وێنۆک|وێنەی چەوی قەراخی زەریا چەو یان چەگل وردەبەردە کە دەنکەکانی لە خیز گەورترە. لە میکانیکی خۆڵدا چەو بەو خۆڵە دەگوترێت کە درێژایی دەنکەکانی لەنێوان ٢ تا ٦٠ میلیمەترە. چەو بەزۆری لە گوێی چەم و لای کانییەکاندا و لە کەناری دەریادا بە شێوەی سروشتی دەست دەکەوێت. چەو لەبەرەوەی دەنکەکانی گەورەن و ناوەڕۆکەکەی خۆڵی وردی کەم تێدایە، بە ئاسانی ئاو پێیدا ھاتوچۆ دەکات. واتە بەڕێوەکەریی ھیدرۆلیکیی چەو زۆرە و دەکاتە ١ سانتیمەتر لە چرکەدا (cm/s) و زیاتریش. بۆیە زەخیرەی ئاوی ژێرزەوی زۆر جار لەناو چەودا دەدۆزرێتەوە. چەو لە دروستکردنی زۆر ماددە و کەرەستەدا، وەک کۆنکریت و ڕووی ڕێگە، کەڵکی لێ وەردەگیرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرد پۆل:بەردی بینا پۆل:ڕووی ڕێگە پۆل:ماددە سروشتییەکان پۆل:نیشتووناسی
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
پاتریک بەیتمان
پاتریک بەیتمان کەسایەتییەکی خەیاڵییە کە لەلایەن ڕۆماننووس برێت ئیستۆن ئێلیسەوە دروست کراوە. پاڵەوانی خراپەکار و گێڕەرەوەیڕۆمانی ئەمریکی سایکۆی ئێلیسە لە ساڵی ١٩٩١ و لە فیلمی وەرگێڕانی فیلمی ساڵی ٢٠٠٠ لەلایەن کریستیان بەیلەوە ڕۆڵی تێدادەبینرێت. ئەو یوپییەکی دەوڵەمەند و ماتریالیست و بانکی وەبەرھێنانی وۆڵ ستریتە کە ژیانێکی نھێنی وەک بکوژێکی زنجیرەیی بەڕێوەدەبات. ھەروەھا بەیتمان بۆ ماوەیەکی کورت لە ڕۆمانەکانی تری ئێلیس و وەرگێڕانی فیلم و شانۆیی ئەواندا بەشداری کردووە.
ژیاننامە
بەیتمان، لە سەرەتای فیلمی شێتی ئەمریکی، پسپۆڕێکی تەمەن ٢٧ ساڵە لە یەکگرتن و بەدەستھێنان لە کۆمپانیای وەبەرھێنانی خەیاڵی وۆڵستریت و لە ٥٥ شەقامی ڕۆژاوای ٨١ دەژیت، ئاپەر وێست ساید لە نھۆمی ١١ی بینای باخچەی ئەمریکی (کە دراوسێی ئەکتەر تۆم کروزە). بەڵام بەیتمان لە ژیانی نھێنی خۆیدا بکوژێکی زنجیرەیە و چەندین کەس دەکوژێت، لەوانە ھاوکارەکانی و بێ ماڵ و حاڵ وکرێکارانی سێکس. تاوانەکانی- لەوانە دەستدرێژی، ئەشکەنجەدان، نەکرۆفیلیا و مرۆڤخواردن- لە ڕۆمانەکەدا بە شێوەیەکی گرافیکی باسکراون.
بەیتمان لە خێزانێکی دەوڵەمەندەوە ھاتووە. دایک و باوکی خانوویەکیان لە لۆنگ ئایلەند ھەیە، ئەویش باسی خانوویەکی ھاوینە دەکات لەنیوپۆرت. دایک و باوکی ماوەیەک پێشتر جیابوونەوە، لەکاتێکدا دایکی نەخۆش کەوت و ئێستا لە سەناتۆریۆمێک نیشتەجێیە. باوکی کە بۆیەکەمجار لە ڕۆمانی پێشووی ئیلیسدا دەرکەوتووە، ئێستا خاوەنی شوقەیەکە لە ھۆتێلی کارلایل لە مانھاتن. گریمانە دەکرێت کە مردووە وەکچۆن لە کاتی ڕۆمانەکەدا تەنیا لە کاتی ڕابردوودا باسی کراوە. (بەڵام لە وەرگێڕانی ماری ھارۆن لە ساڵی ٢٠٠٠دا باس لەوە کراوە کەباوکی باتمان بە کردەوە خاوەنی ئەو کۆمپانیایەیە کە پاتریک بەیتمان تێیدا کاردەکات، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە باوکی بەیتمان ھێشتا لەژیاندایە) برا بچووکەکەی بەیتمان لە کۆلێژی کامدن دەخوێنێت (و پاڵەوانی کۆلێژی ئێلیسە ڕۆمانی پێشووی بە ناوی یاساکانی ڕاکێشانکە پاتریک بەیتمان بۆ یەکەمجار تێیدا ناسێندرا). بەیتمان لە ئەکادیمیای فیلیپس ئێکستەر خوێندوویەتی بۆ قوتابخانەی ئامادەکاری. لە کۆلێژی ھارڤارد و قوتابخانەی بازرگانی ھارڤارد تەواو کردووە، و ڕووی لە شاری نیویۆرک کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییە نێرینەکانی نێو فیلم پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت پۆل:نارسسیزم لە خەیاڵدا پۆل:نیھیلیستە خەیاڵیەکان پۆل:نیهیلیستە خەیاڵیەکان
ساتۆمی ساتۆ
ساتۆمی ساتۆ (؛ لەدایکبووی ٨ی ئایاری ١٩٨٦) خانمەکتەری دەنگ و گۆرانیبێژێکی ژاپۆنییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:زیندووان پۆل:ژنەگۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژانی ئەنیمێ پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
کێریز
کێریز یان کارێزی باباخان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ (بە ئیتاڵی: Giochi Olimpici estivi del 1960)، بە فەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھەژدەھەم ناسراوە ھەروەھا بە ئۆڵۆمپیادی ڕۆما ١٩٦٠ ناسراوە، ڕووداوێکی فرە وەرزشی نێودەوڵەتی بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆمای لازیۆی ئیتاڵیا بەڕێوەچوو. ڕۆما پێشتر بۆ بەڕێوەبردنی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨ دەستنیشانکرابوو، بەڵام دوای تەقینەوەی چیای ڤیزۆڤیۆس لە ساڵی ١٩٠٦ لە شارەکە ھیچ ڕێگەیەکی دیکەی نەبوو جگە لە ڕەتکردنەوە و گواستنەوەی ئەو شەرەفە بۆ شاری لەندەن. یەکێتی سۆڤیەت لەم ئۆڵۆمپیادە زۆرترین مەدالیای زێڕ ومەدالیای گشتی بەدەستھێنا. ھەروەھا لەم خولەی ئۆڵۆمپیاددا بە گشتی ٨٣ وڵات بەشدارییان کرد. بۆ یەکەمجار وەرزشوانانی مەغریب و سان مارینۆ و سودان و تونس لەمێژووی خۆیاندا بەشداریان کرد.
کێریز
جوگرافیا
کێریز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
کێریز
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
قەرەدەروەن
قەرەدەروەن گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
قەرەدەروەن ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مارە زەقەکان
وێنۆک مارە زەقەکان ڕەگەزێکی مارە ژەھراوییەکانە، لە کاتی مەترسیدا ئەم مارە کلکی دەھەژێنێت و دەنگێک دەدات کە زۆر لە دەنگی زەنگۆڵە دەچێت. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە بە مارە زەنگۆڵەدارەکانیش ناسراوە. مار، وەک چۆن بەھۆی جیاوازی دەرەکی یان تایبەتمەندی ناوەکی دابەش دەبن بەسەر گرووپی جیاوازدا، ھەروەھا ھەر گرووپێکیان چەندین جۆر و ڕەگەزیان ھەیە. لە نێو مارە ژەھراوییەکان، مارە زەقە ئەڵماسییەکان کورتترینە. ٣٦ جۆری مارە زەقەکان دەستنیشانکراون کە ھەموویان ڕەسەنی کیشوەری ئەمریکان (لە کەنەدا تا ئەرجەنتین). پێوەدانی مارە زەقەکان پلەی یەکەمی ھەیە لە نێوان جۆرە جیاوازەکانی پێوەدان کە لە ئەمریکای باکوور ڕاپۆرتکراون و لە ئەمریکای ناوەڕاست و باشوور بە گرنگترینیان دادەنرێت. ئەم کۆمەڵە مارە بەزۆری خۆیان لە شوێنی کراوە و فراوان دەپارێزن بەھۆی نەتوانینی خۆیان لە خۆدزینەوە لە نێچیرەکان و بەگشتی ئەگەر مرۆڤەکان گێچەڵیان پێ نەکەن، ناتوانن بە ئەگەرێکی زۆرەوە مەترسیدار بن. مارە زەقەکان بە دەگمەن گاز دەگرێت مەگەر گێچەڵیان لێ نەکرێت یان ھەڕەشەیان لێ نەکرێت. زیاتر لە ٧٢٪ی قوربانیانی پێوەدانی ئەم کۆمەڵە مارە پیاو و گەنجن. نزیکەی نیوەی گازگرتنەکان لەو حاڵەتانەدا بووە کە قوربانییەکە مارەکەی بینیوە، بەڵام ھیچ ھەنگاوێکی نەکردووە بۆ جووڵاندنی. باشتر وایە دووربکەویتەوە لە نزیکبوونەوە لە مار تەنانەت ئەگەر بینیت و پێت وایە مردووە. مارە زەقەکان دەتوانن ببینن و زمانیان بجوڵێنن و تەنانەت بە شێوەیەکی ژەھراوی چەقۆیان لێبدەن بۆ ماوەی نزیکەی کاتژمێرێک تەنانەت کاتێک سەری لە جەستەیان جیا بووەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مارە ژەھراوییەکان پۆل:خشۆکەکانی سیند پۆل:مارەکانی ئەمریکای باکوور
سەنکاریا
وێنۆک|کەڤەری یەکەم کتێبی سەنکاریا. بە ناونیشانی ڕیا سەنکاریا وێنۆک|لۆگۆ: بە ژاپۆنی: سەنکاریا سەنکاریا: خۆشەویستییەکی نەمر (بە ژاپۆنی: さんかれあ) ناوی مانگا و ئەنێمێیەکی ژاپۆنییە کە نوسینەوە و وێنەکێشانی لەلایەن میتسرو ھاتۆرییەوە بۆ کراوە. مانگای سەنکاریا لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٩ و ٢٠١٤ دا بووە و لە یازدە کتێب پێکھاتووە. ئەنیمێی سەنکاریا لە ژاپۆن لە ساڵی ٢٠١٢دا لەلایەن ستۆدیۆی Deenەوە بڵاوکرایەوە. ڕۆمانی سەنکاریا لەلایەن ڕیۆ سوزکازێوە لە ساڵی ٢٠١٢ ئەمەریکادا بلاوکرایەوە.
چیرۆک
چھیرۆ فرویا کوڕێکی قوتابیی قوتابخانەی ناوەندییە، کە حەزێکی زۆری بۆ زۆمبییەکان ھەیە، و کۆکەرەوەی یارییە ڤیدیۆیەکان و ئەنیمی و مانگایە کە پەیوەندیدارە بە زۆمبییەکان، دوای مردنی پشیلەکەی (بابو)، ھەوڵی گێرانەوەی دەدات بۆ ژیان بە بەکارھێنانی سکرێپتی کۆن لەسەر زۆمبییەکان لەم کاتەدا کە چھیرۆ خەریکی پرۆسەی جێبەجێکردنی سکرێپتەکەیە لەسەر (بابو)، کچێک دەبینێت بەناوی ڕیا سەنکاریا کە لەماڵەوە ڕایکردووە بۆ ئەوەی کاری خۆکوژی ئەنجام بدات، کە دواتر نموونەک لە گیراوەی ژەھراوی ھایدرانجا (گوڵی Hydrangea) دەخواتەوە، بەڵام ئەم گیراوەکە شکست دەھێنێ لە ژەھراویکردنی، دواتر لە دەمەقاڵێیەک لەگەل باوکی لە بەرزایەک دەکەوێتە خوارەوە و وادیارە کە گیان لەدەست بدات، بەڵأم بەھۆی ئەم گیراوە ژەھراویەی کە چھیرۆ ئامادەی کردبوو و سەنکاریاش خواردبوویەوە، ئەوا ژیانی بە شێوەیەک لە شێوەکان ڕزگار دەکات، ھەرچۆنێک بێت سەنکاریا ژیانی مرۆڤێکی ئاسایی لەدەست دەدات و بەھۆی گیراوەکە نامرێت بەڵام دەبێت بە زۆمبی، کە بۆ ژیانی پێویستی بەوە دەبێت لەجیاتی خواردنی ئاسایی گوڵی ھایدرانجا (Hydrangea) بخوات،
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مانگا پۆل:ئەنیمێ پۆل:ئەلقەی تەلەفزیۆنی ئەنیمی ٢٠١٢ پۆل:مانگای کۆدەناشا پۆل:میتسرو ھاتۆری پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:مانگاکانی ٢٠٠٩ پۆل:فەنیمەیشن پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی پۆل:شۆنن مانگا پۆل:مانگاکانی کۆدانشا پۆل:کۆمیکەکان دەربارەی پشیلە
ئیرینا پالینا
وێنۆک ئیرینا پالینا (لەدایکبووی ١٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٠) یاریزانی پێشووی نێودەوڵەتی یاری تێنسی سەرمێزە لە ڕووسیاوە.
پیشەی تێنسی سەرمێز
مەدالیای زێڕی بردەوە لە لە تیمی ژنان لە جامی جیھانی تێنسی سەرمێز بۆ ساڵی ١٩٩٤.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:زیندووان
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر
ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر (١٩٩٧–٢٠١٦) ھەروەھا ناسراو بوو بە ڤیان ئەنتەر یان ڤیان قامیشلۆ ئەندامێکی یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) بوو کە بوو بە سیمبولی خەباتی ئازادیخوازانەی ژنان لە شۆڕشی ڕۆژاڤا و شەڕی دژ بە داعش لە میدیا جیھانییەکاندا.
ساڵی ٢٠١٤ و لەتەمەنی ١٦ ساڵی ڤیان پەیوەندی بە ھێزەکانی یەپەژەوە کرد بە ئامانجی شەڕ دژ بە چەکدارانی داعش. دوای ئەوەی وێنەکانی بە ئینتەرنێت و لە جیھاندا بڵاوبوویەوە، ڤیان لە میدیاکانی جیھاندا نازناوی ئەنجلینا جۆولیی کوردی لێنرا بەھۆی وێنا و ڕووخسارییەوە. ئەم چواندنەی ڤیان بە ئەنجلینا جۆولی ڕەخنەی چەکدارانی دیکەی کوردی بە دوادا ھات کە پێیان وابوو ڤیان دەبێت بۆ خەون و ئامانجەکانی سەرنجی بخرێتە سەر نەک وێنا و ڕووخساری.
ژیانی سەرەتایی
ڤیان لەناو خێزانێکی کوردی شاری قامیشلۆ لە ساڵی ١٩٩٧ لەدایکبوو، ھەر لە تەمەنی منداڵیدا ژیانی ھاوسەری پێکھێنا لە ھاوسەرگیرییەکدا کە پێشوەختە لەلایەن خێزانەکەیەوە ڕێکخرابوو. دوای چەند مانگێکی کەم ڤیان توانی جیاببێتەوە لە ھاوسەرەکەی بەھۆی ئەو یاسا نوێیانەی تازە لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە دانرابوون. ساڵی ٢٠١٤ و دوای جیابوونەوەکەی ڤیان پەیوەندی بە ھێزەکانی یەپەژەوە کرد بە ھیوای شەڕکردن بۆ ئازادی ژنان لەدەست زوڵمی ئەو کۆمەڵگە پیاوسالارییەی بوونی ھەیە لە ھەرێمەکەدا.
ناوبانگ لە میدیا
ڤیان سەرنجی جیھانی بۆ خۆی ڕاکێشا لە ساڵی ٢٠١٥ دوای ئەوەی وێنەگرێک وێنەیەکی گرت و بە «ئەنجلینا جۆولی کوردی» ناوی ھێنا. ژمارەیەکی زۆری میدیا وێنەکانیان بڵاوکردەوە و ھەواڵی لەسەر نوسرا و ھەندێکیش بە ئەکتەری ئیسپانی پێنێلۆپی کروز چواندیان.
دوای گیان لەدەستدانی ڤیان دووبارە بوو بە ھەواڵی میدیاکان و سەردێرەکان نووسرا بە «ئەنجلینا جۆولی کوردی گیانی لەدەستدا»، ئەمە جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ڤیان بۆ لێکچوونی لەگەڵ ئەنجڵینا جێگەی گرنگی پێدرا نەک بۆ بەژداری لە شەڕی دژ بە چەکدارانی داعش و خەون و ئامانجەکانی. ئەم کردەیەی میدیاکان لەلایەن پشتیوانانی دۆزی کورد و ھاوڕێیانی ڤیانەوە سەرکۆنە کرا.
کاردانەوە بەرامبەر جیاکاری ڕەگەزی
بچووککردنەوەی ڤیان لە ڕووخساریدا وەک سووکایەتی دانرا لەلایەن زۆرێک چالاکوانی کوردەوە، بەتایبەتی کە ڤیان شوێنکەوتوویەکی بیروباوەڕی فێمینیزم بوو. چۆمان کەنعانی، چالاکوانێکی کورد و چەکدارێکی یەپەگە، مامەڵەی میدیاکانی وڵاتانی ڕۆژاوای بەرامبەر ڤیان ڕەتکردەوە، لە ڕاپۆرتێکی بی بی سیدا چۆمان گووتی: «تەواوی فەلسەفەی یەپەژە ئەوەیە شەڕی دژ بە جیاکاری ڕەگەزی بکات و ڕێگا نەدات چی دیکە ژنان وەک کاڵایەکی سێکس بەکاربھێنرێن،» سەبارەت بە پێگەی یەپەژە لەسەر جیاکاری ڕەگەزی چۆمان گووتی:
مردن
ڤیان لە ڕۆژی ۳۰ی ئابی ٢٠١٦ کوژرا لە دەمی ھێرشێکدا لە شاری مەنبج دوای بەژداریکردنی لە ئازادکردنی شارەکە لە دەستی چەکدارانی داعش. ئەگەرچی ڕاپۆرتە سەرەتایییەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە ڤیان لەگەڵ ژمارەیەک چەکداری یەپەگە کوژراوە لە جەرابلوس لە ھێرشێکی سوپای ئازادی سووریا بەڵام ئەم دەنگۆیانە لەلایەن وتەبێژی یەپەژەوە ڕەتکرانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٧ پۆل:مردووانی ٢٠١٦ پۆل:فێمینیستە کوردەکان پۆل:چالاکانی کورد پۆل:ژنان لە جەنگ پۆل:کەسایەتییە ژنە کوردەکانی سوپای سەربازی و گروپە سەربازییە نافەرمییەکان
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
ئابی وۆلکە
ئابی وۆلکە خانمەکتەر و مۆدێلی ئەمریکییە. ڕۆلی ڤانێسا پەیجی گێرا لە کەناڵی دیزنی ستیکەم.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئابی وۆلکە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:زیندووان
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤، بە فەرمی بە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھەژدەھەم ناسراوە و ھەروەھا بە ئۆڵۆمپیادی تۆکیۆ ١٩٦٤ (، خوێندنەوە:دای جوھاچی-کای ئۆرینپیکو کیۆگی تایکای) ناسراوە، ڕووداوێکی فرە وەرزشی نێودەوڵەتی بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆی پایتەختی ژاپۆن بەڕێوەچوو، تۆکیۆ مافی ڕێکخستنی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٠ی پێبەخشرابوو، بەڵام بەھۆی لەشکرکێشی ژاپۆنەوە بۆ سەر چین مافی ڕێکخستنی لێ سەندرایەوە و گواسترایەوە بۆ ھێلسینکی، پێش ئەوەی لە کۆتاییدا بەھۆی جەنگی جیھانی دووەمەوە یارییەکان ھەڵبوەشێتەوە بۆ ماوەی ١٢ ساڵ. شاری تۆکیۆ لە ٥٥مین دانیشتنی IOC لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە ٢٦ی ئایاری ١٩٥٩ ھەڵبژێردرا.
یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٦٤ یەکەم ئۆڵۆمپیاد بوو کە لە ئاسیا بەڕێوەچوو، و یەکەمجار بوو ئەفریقای باشوور بەھۆی بەکارھێنانی سیستەمی ئەپارتاید لە وەرزشدا دوورخرایەوە، لیژنەی ئۆڵۆمپادی نێودەوڵەتی داوای ناردنی شاندێکی تێکەڵی کرد لە وەرزشوانانی سپی پێست و ڕەش پێست بەڵام دوای ئەوەی داواکەیان لەلایەن ئەفریقای باشوورەوە ڕەتکرایەوە، ئەوان لە بەشداریکردن دوور خرانەوە. ھەروەھا یارییەکانی پارالمپیکی ھاوینەی ١٩٦٤یش بەھەمان شێوە لە شاری تۆکیۆ بەڕێوەچوون. ئەمریکا زۆرترین مەدالیای زێڕی بەدەستھێناوە، یەکێتی سۆڤیەت زۆرترین مەدالیای گشتی بەدەستھێناوە. تۆکیۆ دوای ئەوەی میوانداری ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ی کرد، بووە یەکەم شاری ئاسیا کە دوو جار میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بکات. ھەروەھا ژاپۆن دوو جار میوانداری ئۆڵۆمپیادی زستانەی کردووە ساپۆرۆ ١٩٧٢ و ناگانۆ ١٩٩٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٦٤
جاکس تێلەر
جاکسۆن ناتانیێل “جاکس تێلەر” کارەکتەرێکی سەرەکی و پاڵەوانی زنجیرەی کورە ئاژاوە گێرەکانە کە لە لایەن ئەکتەر چارلی هونامەوە رۆلی تێدا دەگێرێت. ئەندامی یانەی ماتۆرسکیلی دەرەوەی یاسایە،زنجیرەکە وەک جێگری سەرۆک دواتر وەک سەرۆکی یانەی ماتۆرسکیلی کورە ئاژاوە گێرەکان بەسەر دەبات، کە بنکەکەیان لە شارۆچکەیەکە بە ناوی چارمینگ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا،کوری یەکێکە لە ئەندامانی دامەزرێنەری یانەکە “جۆن تێلەر”.
پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨ (؛ بە فەرمی، یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی چواردەھەم ، ھەروەھا بە ئۆڵۆمپیادی لەندەنی ١٩٤٨ ناسراوە) پێشبڕکێیەکی فرە وەرزشی نێودەوڵەتی بوو کە لە ٢٩ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٤٨ لە لەندەن، بەریتانیا بەڕێوەچوو. ئەم خولەی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە دوای پشوویەکی دوازدە ساڵە کە بەھۆی سەرھەڵدانی جەنگی جیھانی دووەمەوە دروست بوو، ئەنجامدرایەوە لە دوای یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٣٦ لە بەرلین بەڕێوەچوو. یارییە ئۆڵۆمپیادەکانی ساڵی ١٩٤٠ بۆ تۆکیۆ و دواتر بۆ ھێلسنکی گواسترابووەوە، لەکاتێکدا یارییە ئۆڵۆمپیادەکانی ساڵی ١٩٤٤ بە شێوەیەکی کاتی بۆ لەندەن پلانی بۆ دانرابوو. بەڵام بەھۆی جەنگی دووەمی جیھان ئەنجام نەدران. ئەمە دووەم جار بوو لەندەن میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بکات، پێشتر لە ساڵی ١٩٠٨دا،میوانداری کردبوو. ئۆڵۆمپیادەکە دوای ٦٤ ساڵ لە ساڵی ٢٠١٢ جارێکی دیکە گەڕایەوە لەندەن، بەمەش لەندەن بووە یەکەم شار کە سێ جار میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد بکات، ھەروەھا تاکە شارە تا ئیستا ئەو ئامارەی تۆمار کردبێت. پاریس و لۆس ئەنجلۆس لە ٢٠٢٤ و ٢٠٢٨ بۆ سێھەمین جار لە مێژووی خۆیان میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە دەکەن. ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٤٨ بەھۆی سەختی بارودۆخی ئابووری کە بەھۆی جەنگەوە دروست ببوو، ھیچ شوێنێکی نوێ بۆ یارییەکان دروست نەکرا. ٥٩ وڵات بە ٤١٠٤ وەرزشوان (٣٧١٥ پیاو و ٣٩٠ ژن) لە ١٩ پێشبڕکێی جیاوازی وەرزشیدا بەشداریان کرد. ئەڵمانیا و ژاپۆن بانگھێشت نەکرابوون بۆ بەشداریکردن لەم خولەی ئۆڵۆمپیاد بەھۆی ئەو ڕۆڵی خراپیان لە جەنگی جیھانیی دووەم؛ یەکێتی سۆڤیەت بانگھێشت کرا بەڵام ھیچ وەرزشوانێک نەنارد، لەبری ئەوە چاودێرانی نارد بۆ ئامادەکاری بۆ ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٥٢. بۆب ماتیاسی وەرزشوانی ئەمریکی لە تەمەنی حەڤدە ساڵیدا بووە بچووکترین وەرزشوانی پیاو کە تا ئێستا میدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادی بەدەستھێنابێت. زۆرترین میدالیای تاکەکەسی لەلایەن ڤیکۆ ھوھتانێنی وەرزشوانی فیلەلەندی بەدەستھێنا کە لە وەرزشی لەشجوانی پیاوان سێ خەڵاتی زێڕ و زیوێک و برۆنزی بەدەستھێنا. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا زۆرترین میدالیای زێڕ و کۆی گشتی بەدەستھێناوە، ھەریەکە لە گویانای بەریتانی (گویانای ئێستا)، بۆرما (میانماری ئێستا)، سیلۆن (سریلانکای ئێستا)، ئێران، عێراق، جامایکا، کۆریا، لوبنان، پاکستان، پورتوگال، سانگاپوور، سوریا، ترینیداد و تۆباگۆ، و ڤەنزوێلا بۆ یەکەم جار لە مێژووی خۆیاندا بەشداری ئۆڵۆمپیادیان کرد؛ و یەکەم جار بوو کە وڵاتانی فلیپین و ھیندستان و پاکستان وەک نەتەوەیەکی تەواو سەربەخۆ لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد دا بەشداریان کرد. ئەڵمانیا و ژاپۆن و بولگاریا لەژێر داگیرکاری سەربازی ھاوپەیمانان ڕێگەیان پێنەدرا وەرزشوانان بنێرن بۆ یارییەکان.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
سەرچاوەکان
پۆل:یارییەکانی ئۆڵمپیک لە شانشینی یەکگرتوو پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
جودی پیکو
وێنۆک جودی لین پیکو (لەدایکبووی ١٩ی ئایاری ١٩٦٦) نووسەرێکی ئەمریکییە، و ٢٧ ڕۆمانی بڵاو کردۆتەوە، تیایدا کورتە چیرۆک تێدایە، بە نزیکەی ٤٠ ملیۆن کۆپی لە کتێبەکانی چاپ کراون و فرۆشنراون. و وەڕگێردراون بۆ ٣٤ زمان. خەڵاتی کتێب فرۆشی ئینگلتەرای نوێی وەرگرت لە ٢٠٠٣.
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئیندۆنیزیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
جودی پیکو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦ پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئەمریکی پۆل:دەرچووانی زانکۆی پرینستۆن پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:زیندووان پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:نووسەرانی کۆمیکی ئەمریکی
ئیندۆنیزیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
قادر سەیاحی
قادر سەیاحی (٤ حوزەیرانی ١٩٤١ لە مەھاباد – ١٧ی نیسانی ٢٠٢٢ لە خۆی) ھونەرمەندی ئاوازدانەر، گۆرانیبێژ و ژەنیارێکی ناوداری کورد بوو. ناوبانگی سەیاحی زۆرتر بەھۆی بەرھەمە کەم بەڵام ھەرمانەکانێتی و ژمارەیەکی بەرچاوی گۆرانیبێژانی کورد، بەرھەمی ئەویان نوێبێژی کردووە. گەرچی زۆربەی جاران ھیچ ئاماژەیەک بە ناوی خاوەن بەرھەم، واتە قادر سەیاحی نەکراوە. بە وتەی زۆربەی مۆسیقاژەنەکانی کورد، قادر سەیاحی جیاوازییەکی تایبەتی لەگەڵ ھەموو ھونەرمەندانی ئاوازدانەری سەردەمی خۆی ھەبووە.
لە باشووری کوردستان، قادر سەیاحی بەھۆی ھەڵەیەک لە ساڵەکانی ھەشتای زایینی ھەتا ساڵانی زۆری پاشی ئەو بە سەعید قەندی ناوبانگی کردووە و ناوی لەسەر شریتەکەی نەنووسراوە. وەک بۆخۆی باسی کردووە لە گەشتێکی بۆ باشوور لە ساڵەکانی سەرەتایی ھەشتای زایینی لە ستۆدیۆیەکی ھەولێر، شریتەکەی خۆی بە ناوی سەعید قەندی پێی فرۆشراوە کە بووەتە مایەی پێکەنینی.