cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سەرئێشەی سترێس
پۆلێنکردن
وێنۆک|سیستەمی پۆلێنکردن بۆ سەرئێشەی سترێس نوێترین شێوازی پۆلێنکردنی سەرئێشەی سترێس لەلایان ڕێکخراوەی سەرئێشەی نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠١٨. ئەم سیستەمە پۆڵێنکردنە سەرئێشەی سترێس دەکات بە دوو بەش: سەرئێشەی سترێسی جاروباری و سەرئێشەی سترێسی بەردەوام. سەرئێشەی سترێسی بەردەوام پێناسەدەکرێت بەم جۆرە سەرئێشە سترێسەی کە بۆ ١٥ ڕۆژ لە مانگێک یاخود زیاتر سەرئێشەکەت ھەبێت بۆ درێژایی ٣ مانگ، یان بۆ ١٨٠ ڕۆژ لە ساڵێک یاخود زیاتر؛ و سەرئێشەی سترێسی جاروباری پێناسەدەکرێ بەم جۆرە سەرئێشە سترێسەی کە بۆ ١٥ ڕۆژ لە مانگێک کەمتر سەرئێشەکەت ھەبێت، یان بۆ ١٨٠ ڕۆژ لە ساڵێک کەمتر، و ھەروەھا دابەش کراوە بۆ دوو جۆریتر: زووزووی و دەگمەن. زووزوویییەکە بەمە ناسراوە ١٠ یاخود زیادتر ڕووداوی سەرئێشەت ھەبێ لە ١–١٤ ڕۆژدا ھەموو مانگێک، بۆ زیاتر لە ٣ مانگ، یاخود بە لایەنی کەم ھار ساڵێک ١٢ جار سەرئێشەکەت ھەبێت، بەڵام کەمتر لە ١٨٠ جار؛ دەگمەن بەمە ناسراوە ھەر ساڵێک لە ١٢ سەرئێشە کەمترت گرتبێت.
جیاوازی دەستنیشانکردن
پشکنینی گەورە و درێژەپێدراو پێویست نییە چونکە سەرئێشەی سترێس بە مێژوو و باری فیزیایی نەخۆش دەستنیشان دەکرێت. بەڵام، گەر نیشانەکان وا دەردەخەن کە نەخۆشییەکی گەورەتر باوە، ئەوا ئێم ئاڕ ئای پێویستە لێرە بۆ دەستنیشانکردنی ئەم نەخۆشییە گومانلێکراوانە، ھەندێک لەم نەخۆشییانە وەکو:
دەرمان وەرگرتن
ئەو کەسانەی کە ١٥ سەرئێشە یاخود زیاتریان ھەیە لە مانگێک، دەتوانن چارەسەر لە ڕێگەی ھەندێک دەرمانی دیاریکراوی جۆری دژە-وەستێنەر وەربگرنز ھەروەھا دەرمانی وەکوو ئامیتریپتیلین، میرتازەپین و ڤێنلافاکسین، کە ھەر یەکەو پیداوەستی تایبەتی خۆی ھەیە. ھەروەھا دەرمانی پرۆپانۆلۆل و ئارامکەرەوەی ماسوولکەش ھەن، بەڵام تاکو ئێستا بەڵگە بەلگە لەسەر کاریگەرییەکانیان سنووردارە.
چارەسەر
چارەسەر بۆ سەرئێشەی سترێس خواردنەوەی ئاوە و سەلماندنە کە جەستەت ئاوی پێوەستی ھەیە و وشک نییە. گەر نیشانەکانی سەرئێشە ھەر لانەکەوتن کاتژمێرێک پاش ئاو خواردنەوە، ئەوە پێویستە کەسەکە ئارام ببێتەوە و گوشاری دەروونی خۆی بەڕێوەبباتز
وەرزش کردن
چەندین بەلگە ھەن دەیسەلمێنن کە وەرزشی شان و مل زۆر سوودمەندن بۆ ئەم سەرئێشانە سترێسانەی کە پەیوەندییان بە ئازاری ملەوە ھەیە. وەرزشە سوودمەندەکان ئەمانە لە خۆ دۆگرێت:
سەرئێشەی سترێسی جاروباری
دەرمانی سەر کاونتەر، وەکو پانادۆڵ، ئەسپیرین، یاخود دەرمانی وەکو ئایبووپرۆفێن، ناپرۆکسین و کێتۆپرۆفین دەتوانن سوودمەند بن بۆ چارەسەری سەرئێشەی سترێس، بەڵام بە لایەنی زۆر ھەفتەی تەنھا چەندجارێک کاریگەرییان دەبێت. ئەو کەسانەی کێشەی گەدە و ڕیخۆڵەکیان ھەیە وا باشترە پانادۆل بخۆن لە شوێنی ئەسپیرین. ھەروەھا پێویستە گرنگی بدرێت کە ڕۆژانە زۆر خواردنی پانادۆڵ دەبێتە ھۆی زیان بەخشین بە جگەر، بە تایبەتی بۆ ئەو کەسانەی ڕۆژانە ٣ جار یاخود زیاتر دەخۆنەوە، یاخود ئەوانەی پێشکات کێشەی جگەریان ھەبووە. ھەروەھا ئایبووپرۆفێنیش دەتوانرێ وەکو چارەسەر بەکاربھێندرێت، بەڵام دەتوانێ نەخۆشەکە تووشی ناڕەحەتی گەدە و ڕیخۆڵەکان بکاتز
سەرئێشەی سترێسی بەردەوام
چەندین جۆر دەرمان سوودماندن لە چارەسەرکردنی ئەم سەرئێشەیە، بۆ نموونە ترایسایکلیک دژە-وەستێنەر، بێنزۆدیازێپاین (ڕێژەیەکی کەم لە کلۆنازێپام) و ھەروەھا ئارامکەرەوەی ماسوولکە (کە کاریگەرە بۆ ئەم نەخۆشانەی کە کرز بوونی ماسوولکەکانیان ھەیە)
بەڵام، ئەم دەرمانانە کاریگەرییان نامێنێت گەر بە ڕێژەیەکی زۆر بەکاربھێندرێن. پێش ھاموو چارەسەر گۆڕینێک پێویستە زیاد لە سنووری ڕێژەی بەکارھێنان کەم بکرێتەوە.
کۆریای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کۆریای باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
مندڕگ
مندڕگ (Mendiřig، ) دێیەکە لە گوندستانی حەسەن ئاوا، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی مندڕگ بە شێوەزاری کوردیی باشووری و بنزاری کەڵھوڕی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣١٣ کەس لە ٦٤ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی ئارووناوا
مەیسن گوودینگ
ماسۆن گودینگ (بە ئینگلیزی: Mason Gooding) لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ لە دایکبووە، ئەکتەرێکی ئەمریکییە. کوڕی ئەکتەر کوبا گودینگ جونیۆرە.
ژیانی سەرەتایی و پەروەردە
گودینگ لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ لە شاری لۆس ئەنجلۆس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبووە، لە دایک و باوکێک کە ناویان سارا (کاپفەر) و کوبا گودینگ جونیۆرە. باپیرەی لە لای باوکییەوە کوبا گودینگ گەورە بوو، گۆرانیبێژی سەرەکی پێشووی تیپی R&B, The Main Ingredient، و مامی ئەکتەری ناوداری ئەمریکی عومەر گودینگە. باپیرە گەورەی لە لای باوکییەوە لە بنەڕەتدا خەڵکی باربادۆس بووە.
ھیوا
هیوا (به ئینگلیزی: Hope) حاڵەتێکی گەشبینی عەقڵە کە لەسەر بنەمای پێشبینیکردنی دەرئەنجامە ئیجابییەکانە، لەگەڵ ڕێزگرتن لە ڕووداو و بارودۆخەکان لە ژیانی تاک یان جیهان بە گەورەیی.
هیوا بەسۆزە سەبارەت بەوەی کە ئایا ئێمە دەتوانین ئەو شتەمان هەبێت کە ئێمە دەمانەوێت، یان شتێک باشترین دەرەنجامی دەبێت بۆ ئێمە. گەشبینی جیاوازە لە گەل هیواداربوون. هیوا حاڵەتێکی سۆزدارییە، واتە یەکێک لە هەستەکانی مرۆڤ، بەڵام گەشبینی لە ئەنجامی میتۆد و قاڵبی بیرکردنەوەیەکی ئەنقەست و ئارەزوومەندانەیە (تێگەیشتن) کە دەبێتە هۆی مەزاج و ڕەفتاری پۆزەتیڤ لە مرۆڤدا.
هیوا حاڵەتێکی دەروونی پۆزەتیڤە لەسەر بنەمای هەستکردن بە سەرکەوتن و پلاندانان بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجانە. بە واتایەکی تر هیوا بیرکردنەوەیەکی مەبەستدارانەی کەسێکە کە تیشک دەخاتە سەر هاندەری بەدواکەوتنی ئامانجەکان و چاوەڕوانی گەیشتن بەم ئامانجانە.
سەرچاوەکان
پۆل:سۆزەکان پۆل:دەروونناسی پۆل:دەروونناسیی ئەرێنی پۆل:هەڵوێستی دەروونی ئەرێنی
مێژووی ئوردن
وێنۆک مێژووی ئوردن باسکردنە لە مێژووی وڵاتی ئوردن کە تێیدا باس لە ڕوودا و پێشھاتەکانی ڕابردووی ئەم وڵاتە دەکات ھۆکارێکە بۆ ئەوەی نەوەی ئێستا ئاشنای ڕابردووی ئەم وڵاتە بن لەم وڵاتە چەندین زلھێز حکومڕانییان کردووە و کردوویانە بە بەشێک لە خاکەکەی خۆیان وەک ئیمپراتۆری ڕۆم و بێزەنتی و دەوڵەتی ئیسلامی بۆ ماوەیەکیش لەژێر دەستی بەریتانییەکان بوو وێنۆک|نەخشەی ئوردن کاتێک بەشێ بوو لە دەوڵەتی عوسمانی.
مێژووی کۆن و ناوەڕاست
لە سەدەی سێیەمی پێش زاین ویلایەتی ئوردن لە ڕۆژھەڵات دامەزرا لە سەدەی چوارەمی پێش زاین قیبتییەکان کە بەزمانی عەرەبی ئەدوان ناوچەی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئوردنیان داگیرکردن. دوای ئەوان ڕۆمەکان ھاتن و داگیریان کرد تا ھاتنی ھێزی ئیسلامی و کۆتای ھێنان بەدەسەڵاتیان لەم ناوچەیە.
ئینتیدابی بەریتانیا
ئوردن لەدوای جەنگی یەکەمەوە تا ساڵی ١٩٤٦ لە ژیر چاودێری بریتانیا مایەوە و لەو ساڵەدا بنەماڵەی ھاشمی سەربەخۆیی ئوردنیان ڕاگەیاندو لەوەو بەدواش بە شانشینی ئوردنی ھاشمی ناسرا.
دامەزراندنی شانشینی ئوردن
وێنۆک|شا عەبدوڵای یەکەم ساڵی ١٩٢٦ بەریتانییە دەسەڵاتی ئینتیدابی لەسەر ئوردن ھەڵگرت ئەمەش بەھۆی ئەوەی لە ماوەی جەنگی جیھانیی یەکەم پشتیوانی بەریتانیا بوون ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی ئەوەی شانشینی ئوردن دروست بکرێت سەرەتا ناوی ئیماڕەتی ئوردنی بوو دواتر لە ساڵی ١٩٤٥ ناوەکەی بۆ شانشینی ئوردن گۆڕا شا عەبدوڵای یەکەم یەکەم پاشای ئەم شانشینە دوای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی، شا عەبدوڵای یەکەم بووە فەرمانڕەوای ئەم وڵاتە و دوای تیرۆرکردنی شا عەبدوڵا لە ساڵی ١٩٥١ دا لە شاری ئورشەلیم، تەلال بن عەبدوڵڵا بۆ ماوەیەکی کورت بووە پادشای ئوردن. گەورەترین سەرکەوتنی شا تەلال پەسەندکردنی دەستوور بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٥٢ دا لەبەر نەخۆشی ئێسکیزۆ فڕنی، لە دەسەڵات لابرا. لەبەر ئەوەی حسێنی کوڕی لەو کاتەدا تەمەنی نەگەیشتبووە ١٨ ساڵ، لیژنەیەکی کاتی وڵاتی ئوردنی بەڕێوەبرد. شا حسێن لە ساڵی ١٩٥٣ لەتەمەنی ١٨ ساڵیدا توانی دەسەڵات بگرێتە دەست و لە ماوەیەکی کورتدا پشتیوانی سوپا و عەرەبە ڕەسەن و عەرەبە فەلەستینییەکانی ئوردن بۆ خۆی مسۆگەر بکات. لە ساڵی ١٩٩١ کۆتایی بە ڕەوشی نائاسایی شانشینەکەی ھێنا و لە ساڵی ١٩٩٢ شدا بە پەسەندکردنی یاسایەک ڕێگەی بۆ دامەزراندنی پارتە سیاسییەکان خۆشکرد. دواجار لە ساڵەکانی ١٩٨٩ و ١٩٩٣ ھەڵبژاردنەکانی پەرلەمان لەو وڵاتە بەڕێوە چوون. گۆڕانکاری لە یاسای ھەڵبژاردندا ھەراوھۆریای زۆری لێکەوتەوە و لایەنە ئیسلامییەکان لە ھەڵبژاردنی ١٩٩٧ دا بەشداریان نەکرد. شا حسێن پاش ٤٦ ساڵ لە گرتنە دەستی دەسەڵات، لە ساڵی ١٩٩٩دا مرد و تەختی پادشایەتی بۆ شا عەبدوڵای دووەمی کوڕی بەجێھێشت. شا عەبدوڵڵای دووەم لە ساڵی ١٩٩٩ جێگەی باوکی گرتەوەو بە شێوەیەکی فەرمی ڕێکەوتننامەی ئاشتی لە گەڵ ئیسرائیل واژووکرد و پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا پتەوتر کرد و لە یەکەم ساڵی دەسەڵاتداریی خۆیدا چاکسازیی ئابووری خستە ئەولەوییەتی بەرنامەکانییەوە. وێنۆک|چەپ|شا [[عەبدوڵڵای دووەم]]
پەیماننامەی ئاشتی
وێنۆک|مەلیک حسێن لەگەڵ [[بیڵ کڵینتن و ئیسحاق ڕابین لە کاتی واژووکردنی پەیماننامەی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و ئوردن ١٩٩٤]]
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مێژووی شام
پەنک ڕۆک
پەنک ڕۆک یان ھەر بە سادەیی پەنک (ئینگلیزی: Punk rock) سەرچەشنێکی مۆسیقای ڕۆکە کە لە بەینی ١٩٧٤ بۆ ١٩٧٦ دامەزراوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، شانشینی یەکگرتوو و ئوسترالیا. گرووپە پەنکەکان بە گشتی تێمپۆیەکی خێرا بەکاردێنن، لەگەڵ مێلۆدی و گۆرانیوتنێکی تیژ و گڕ. ئەوان بە گشتی گیتاری کارەبایی بەکاردێنن.
سەرچاوەکان
پۆل:مۆسیقای ڕۆک پۆل:چەشنەکانی مۆسیقای ڕۆک پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٧٠ پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٨٠ پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٩٠ پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا پۆل:پەنک
توربۆپڕۆپ
توربۆپڕۆپ بزوێنەرێکی تۆرباینییە کە فڕۆکەیەکی جۆری پڕۆپێلەر دەجوڵێنێ (پێی دەفڕیت).
لە سادەترین پارچە پێکھێنەکانی بریتییە لە بەشی وەرگرتنی سوتەمەنی و ژوری پەستان و تۆربین و نۆزڵ. ھەوا وەردەگرێت و لە ژووری پەستان دەیپەستێت بە ھۆی کۆمپرێسەرەوە، دواتر سوتەمەنی دەچێتە سەر ھەوا پەستێوراوەکە کە لە ژووری پەستاندایە و دەسوتێنرێت. گازی سوتاوە گەرمەکە بە تۆربینەکەدا بڵاو دەبێتەوە. ھەندێک لە توانای بەدەستھاتووی تۆربینەکە بەکاردەھێنرێت بۆ بەکارخستنی کۆمپرێسەر. ھێزی پاڵنان بەردەستدەبێت بەھۆی گازە سوتاوەکە، پاڵدەنێت بۆ پێشەوە بە ئاڕاستەی ڕوویەک لەبەردەم گازە بڵاوبووەکە.
پاشماوەی تری ھێزە پاڵنەرەکە دەگوازرێتەوە بۆ پڕۆپێلەرەکە بەھۆی گێڕەوە. زایاتر گازەکە بڵاو دەبێتەوە لە نۆزڵئ پڕۆپێڵ کە گازەکە دەسوتێنریت بۆ پەستانی دەوروبەر. نۆزڵی پڕۆپێل ھێزێکی پاڵنەری تاڕاددەیەک بچووک بەرھەمدەھێنێ بەھۆی توانای پاڵنانەوە کە لە تۆربۆپڕۆپەوە دروستدەبێت.
تۆربۆپڕۆپێلەر پێچەوانەی تۆربۆجێتە کە گازە سوتاوەکە وزەی تەواو بەدەستناخات بۆ دروستکردنی ھێزی پاڵنەری بەھێز، لەبەر ئەمە ھێزی بزوێنەر بەکاردەھێنرێت بۆ بەگەڕخستنی پڕۆپێلەر.
تایبەتمەندی تەکنەلۆجیایی
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Turboprop_operation-en.svg|وێنۆک|وێنەیی ڕوونکردنەوەیی کە شێوازی کارکردنی بزوێنەری توربۆپڕۆب پیشان دەدات link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Gas_turbine_efficiency.png|وێنۆک|بەراوردی چوستی ھێز لە نێوان چەندجۆرێک بزوێنەری تۆرباینی گاز ھێزی پاڵنەری بەفیڕۆچوو لە توربۆپرۆب دەبێتە پاڵپشت بۆ توانای شەفت، کە بەردەستدەکەوێت لە بەدەستھێنانی توانای زیاتر (ئەمەش پەیوەستە بە زیاتر ئیشپێکردنی کۆمپرێسەر) لە کشانی تۆربین. پێویستی زیاتر دەخوازێت لە کشانی زیاتر لە سیستەمی تۆرباین، لەگەڵ ئەوەش وزەی بەھەدەرچوو لە نزمە.
لە ئەنجامدا وزەی بە ھەدەرچوو لە تئربۆجێت بە نزیکەیی لەسەدا دە ی ١٠٪ ی تێکڕای ھێزی پاڵنەرە. ڕێژەیەکی بەرزتر ھێزی پاڵنەر لە پڕۆپێلەرەوە دەستدەکەوێت لە خێرایی نزمەکان و کەمتر لە خێرایی زیاترەکان.
تۆربۆپڕۆبەکان دەتوانرێت ڕێژەی یارمەتیدەر لە ٥٠٪ بۆ ١٠٠٪، ھەروەھا ھەوای پاڵنەر کەمتر پێناسەکراوە بۆ پڕۆپێلەرەکان لە چاو پانکەکان.
پڕۆپێلەر دەبەسترێت بە تۆرباینەوە بەھۆی گێرەوە کە زەبری خولانەوەی شەفت لە (خولانەوەی زۆر و زەبری کەم) بۆ (خولانەوەی کەم و زەبری زۆر). خۆیلەخۆیدا پڕۆپێلەری خێرایی نەگۆڕ جۆرێکی ئاسایی پڕۆپێلەرە کە ھەمان ئەو جۆرەیە کە فڕۆکەی گەورە بەکار ھاتووە.
پانکەی تیرە بچووک بەکاردەھێنرێت بۆ بزوێنەرەکانی تۆربۆفان جێت. پڕۆپێلەری تیرە گەورە ڕێگە دەدات کە بڕێکی گەوەرەی ھەوا پێیدا تێپەڕ بێت، ئەمەش ڕێگە دەدات بە کەمتر خێرایی ھەوا تێپەڕ بێت بۆ ھێزێکی پاڵنەری دیاریکراو. چوستی زیاترە لە خێرای کەمدا بۆ تێپەڕبونی بڕێکی زیاتری ھەوا بە گۆشەیەکی بچووک بەراورد بە بڕێکی کەمی ھەوا بە گۆشەیەکی گەورەتر، لەودی پەپکەیەکی کەم (ھێزی پاڵنەر لە ڕووبەرێکی پەپکەدا) چوستی بزوێنەری فڕۆکەکە زیاد دەکات و بەکارھێنانی سوتەمەنی کەم دەکاتەوە.
پڕۆپێلەرەکان چوستی لە دەست دەدەن کاتێک خێرایی فڕۆکە زیاد دەکات لەبەر ئەوە توربۆپڕۆب بەکار ناھێنرێت لە دروستکردنی فڕۆکەی ئاستبەرزی خێرایی لەسەروی ٠٫٦ – ٠٫٧ خێرایی دەنگ. ھەرچۆنێک بێت بزێنەری جۆری پڕۆفان کە ھاوشێوەی بزوێنەری توربۆپڕۆبە دەتوانێت خێرایی فڕۆکە نزێک بکاتەوە لە ٠٫٧٥ خێرایی دەنگ. بۆ زیادکردنی چوستی پڕۆپێلەر بە شێوەیەکی فراوانتر لە خێرایی ھەواکان، توربۆپڕۆبەکان دروستدەکرێت بۆ خێرایی نەگۆڕی پڕۆپێلەر.
بلەیدەکانی پڕۆپێلەری خێرایی نەگۆڕەکان جوڵەی زیاد دەکات کاتێک خێرایی فڕۆکە زیاد دەکات، ڕێگەی تێپەڕبوونی زیاتری ھەوا بە خێرایییەکی زیاتر دەدات بەراورد بە پڕۆپێلەری جوڵەی نەگۆڕ. سودێکی ئەم جۆرە پڕۆپێلەرە ئەوەیە کە دەتوانرێت بەکار بھێنرێ لە دروستکردنی ھێزی پاڵنەری نێگەتیڤ کاتێک لە سەر ڕاڕەوی جوڵە کەم دەکات. ھەروەھا لەکاتی شکستی بزوێنەر دەتوانرێت ھاوشێوەی باڵ ڕەفتار بکات بۆ کەمکردنەوەی لە چاو پڕۆپێلەری بێ ئەرک.
لە کاتێکدا نوێترین بزوێنەرەکانی جۆری توربۆجێت و توربۆفان کۆمپرێسەری جۆری لێشاوی ھێڵی (axial-flow compressors)
بزوێنەری توربۆپڕۆب ئاسایی تەنھا یەک قۆناغی کۆمپرێسەری سێنتەرفیوجڵ ھەیە کە لایەنی باشی ئەوەیە کە سادە و بارستایییەکەی کەمە لە شێوەی ڕەو ھێڵدار.
لە کاتێکدا توانای تورباین لەوانەیە تەواو بێت لەگەڵ بەشی داینەمۆکەی، لەم سەردەمەدا توربۆپڕۆبەکان تایبەتمەندی تورباینی توانای ئازادی ھەبێت لە دوو شەفتی جیاوازی ھاوتەریب. ئەمەش وا دەکات کە پڕۆپێلەر بە شێوەی ئازاد بخولێتەوە، سەربەخۆ و جیا لە خێرایی کۆمپڕێسەر. ھێزی پاڵنەری دوانی تەنیشت لەسەر توربۆ شەفت دوور دەخرێتەوە بە کآشانی زیاتر لە سیسیتەمی تورباین یان کەمکردنەوە و گۆڕینی گازی سوتاو بە ١٨٠ پلە، بۆ دروستکردنی دوو جێتی بەرامبەر بەیەک. جیا لەمەی سەرەوە جیاوازییەکی زۆر کەم ھەیە لە نێوان توربۆپڕۆب و توربۆ شەفت.
باسێکی مێژووی
ئالان ئارنۆڵد گریفز نوسراوێکی بڵاوکردەوە دەربارەی دیزاینی بزوێنەری فڕۆکە (توربین) لە ساڵی ١٩٢٦ دەرئەنجامی کارکردنی لە دامەزراوەی فڕۆکەسازی شاھانە٠لێکۆڵینەوەی کرد دەربارەی دیزاینەکانی تۆرباینی تەوەرەیی٫ کە دەتوانرێت بەکاربھێنرێت کە توانا بدات بە شەفت لەوێشەوە بۆ پڕۆپێلەر٠ لە ساڵی ١٩٢٩ بەدواوە فڕانک ویتڵ دەستیکرد بەکارکردن لە دیزاینەکانی تۆرباینی سەنتەریفیوجل کە ھێزی پاڵنەری جێت بە پوختی دەگوازێتەوە٠
یەکەم توربۆپرۆپ لە جیھان دیزاین کرا لە لایەن ئەندازیاری میکانیکی ھەنگاری جیندراسک کە بیرۆکەی توربۆپرۆپی بڵاو کردەوە٠ ئەندازیار جیۆرجی جێندراسک لە ساڵی ١٩٢٨ و لە ١٢ی ٣ی ١٩٢٩ خاوەندارییەتی داھێنانەکەی کرد٠ لە ساڵی ١٩٣٨پێوەرێکی بچووکی (١٠٠ تونای ئەسپ؛ ٧٤٬٦ کیلۆوات) تۆرباینێکی گەورەتری گازی ئەزموونی Jendrassik Cs-1 بە پێشبینیکردنی ١٠٠٠ bhp، بەرھەمھێنراو تاقیکرایەوە لە کارەکانی گانز لە بوداپێست لە نێوان ١٩٣٧ و ١٩٤١. کە ئەوەش دیزاینی لێشاوی ھێڵی بوو لەگەڵ ١٢ کۆمپرێسەر و ٧ تۆرباین لە چەند قۆناغێکدا، ژوورێکی سوتانی ئەڵقەیی و چەند جۆرێکی تازە و نوێ٠ یەکەم کارپێکردنی لە ١٩٤١ بوو، کێشەکانی ژووری سوتان سنووردار بوو، بەرھەمی ٤٠٠ bhp بوو، لە ساڵی ١٩٤١ بزوێنەرەکان تەرخانکرابوون بۆ جەنگ، کارگە گۆڕا بوو بۆ بەرھەمھێنانی بزوێنەری زۆر٠ یەکەم بزوێنەری توربۆپڕۆب لە جیھاندا کە زۆرتری ژمارەی لێبەرھەم ھات دیزاینکرا لە لایەن ئەندازیاری ئەڵمانی، ماکس ئەدۆلۆف میوڵەر لە ساڵی ١٩٤٢. link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Rolls-Royce_RB50_Trent_Turboprop_On_Test_Rig_At_Hucknall.jpg|وێنۆک|بزوێنەری ڕۆلس ڕۆیز مۆدێلی RB.50 لەسەر سەکۆی تاقیکردنەوە لە ھوکناڵ، مانگی ٣ ساڵی ١٩٤٥ ٠ یەکەم ناوھێنانی بزوێنەرەکانی جۆری توربۆپڕۆب لە ڕاگەیاندنە گشتییەکان لە شوباتی ساڵی ١٩٤٤ بوو، لە فڕینی فڕۆکەوانی بەریتانی دەرچوو، لەو بڵاوکردنەوەیە زانیاری ورد و نەخشەکێشانی خرابووەڕوو کە داھاتووی ئەم جۆرە بزوێنەرانە چۆن دەبێت٠ یەکەم بزوێنەری توربۆپڕۆب ی بەریتانی ڕۆڵس ڕۆیسی RB.50 بوو کە لە دێروێنت ٢ کە بەسترابوو بە گێڕ و کۆمپانیای ڕۆتۆڵ ٧ پێ ١١ ئینچ (٢٬٤١متر) کە پڕۆپێلەری ٥ بلەیدی بوو٠ دوو ترێنت بەسترابوون بە فڕۆکەی جەنگی گلۆستەر میترۆ ئی ئی ٢٢٧، بەمەش بوو بەیەکەم فڕۆکەی خاوەن بزوێنەری توربۆپڕۆب کە تەنھا مەبەستی تاقیکردنەوە link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Kuznetsov_NK-12M_turboprop_on_Tu-95.jpg|وێنۆک|فڕۆکەی جۆری [[:en:Kuznetsov NK-12|Kuznetsov NK-12 تا ئێستاش بە تواناترین جۆری توربۆپڕۆب]] یەکێتیی سۆڤیەت لە جەنگی دووەمی جیھانی ئەڵمانیا پەرەیدا بە جەنکەرس مۆتۆرنوێرک (Junkers Motorenwerke)، لە ھەمانکاتدا بی ئێم دەبڵیو، ھێنکڵ ھێرز Heinkel-Hirth و دایملەر بێنز Daimler-Benz پەریاندا و چەند بەشێکی دیزاینەکەیان تاقیکردەوە٠ لە کاتێکدا یەکێتیی سۆڤیەت تەکنەلۆژیایی ھەبوو کە فڕەیمی ھەوای دروستبکات بۆ فڕۆکەی فیشکەداری جەنگی بەراورد بە بۆینگی بی ٥٢ ستراتۆفۆتریس B-52 Stratofortress, لە جیاتی ئەوە فرۆکەی توپۆلیڤ تی یو -٩٥ Tupolev Tu-95 بەرگریان بەرھەمھێنا، کە تونایپێدرابوو بە توربۆپڕۆبس کوزنێتسۆڤ ئێن کەی-١٢ Kuznetsov NK-12، کە ھەشت پڕۆپێلەری لەگەڵ ھاوپێچ کرابوو بە ڕەچاوکردنی خێرایی دەنگ و بۆ گەیشتن بە بەرزترین خێرایی ٥٧٥ میل لە کاتژمێرێکدا، خێراتر لە زۆربەی فڕۆکە دروستکراوەکانی ئەوسەردەمە و بەراورد بە فیشکەدارەکان بۆ زۆرترین ئەنجامدانی ئەرک، بەرگەرگرتن خزمەت دەکات وەک سەرکەوتوترین ماوەدرێژی و جەنگی زەمینی و فڕۆکەی چاودێریکردن ھێمای توانای یەکێتیی سۆڤیەت بوو لە ھەموو سەدەی بیستدا٠ ئەمریکا کە بە ھەمانگی لە توربۆپڕۆبی خولاوە ی بزوێنەری وەک جۆری ill-fated دوو بزوێنەری وەک ئەلیسۆن تی ٤٠ Allison T40، لە بنەڕەتدا دوو جووتی دوانی ئەلیسۆن تی ٣٨، بزوێنەری توربۆپڕۆب پەروانەکانی کۆنترا کار پێدەکات لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٠ کاندا وەک جۆری تی ٤٠ وەک Convair R3Y Tradewind کە لەسەر کەشتی دەفری ھەرگیز نەچووە بواری خزمەتی دەریایی ئەمریکا٠
بزوێنەرەکانی توربۆپڕۆب بەگشتی بەکاردەھێنرێت لە فرۆکەی بچوکی خێرایی خوار دەنگ بەڵام توپۆلیڤ تی یو-١١٤ دەتوانێت بگات ٤٧٠ ک ن (٨٧٠ کم\کاتژمێر، ٥٤١ میل\کاتژمێر)٠ فرۆکەی سەربازی گەورە وەک توپۆلیڤ تی یو-٩٥، فرۆکەی شارستانی وەک لۆکھید ئێڵ-١٨٨ ئیلێکترا ش تواناپێدراوی توربۆپڕۆپ٠ ئایەربەسی ئەی ٤٠٠ ئێم تواناپێدراوە بە چوار یۆرۆپڕۆپ بزوێنەری (تی پی ٤٠٠)، کە دووەم بە تواناترین بزوێنەرەکانی جۆری توربۆپڕۆبن کە بەرھەمھێنراون، لە دوای کوزنێتسۆڤ ئێن کەی-٢ کە توانای ١٥٠٠٠ ئەسپە٠
لە ساڵی ٢٠١٧، بەربڵاوترین بزوێنەرەکانی جۆری توربۆپڕۆپ کە لە خزمەتدابوون ئەی تی ئاڕ ٤٢\٧٢ (٩٥٠ فرۆکە)، بۆمباردیەر کیو٤٠٠(٥٠٦)، دیھاڤیلاند کەنەدا داش ٨–١٠٠\٢٠٠\٣٠٠(٣٧٤)، بیچکڕافت ١٩٠٠(٣٢٨)، دیلیس٠(ھاڤیلاند کەنەدا دی ئێچ سی-٦ توین ئۆتەر(٢٧٠) ساب ٣٤٠ (٢٢٥) زۆر بڵاو بوون و تەمەنیشیان زۆر بووە لەوانە بی ئەی ئی جێت ستریم ٣١،EMB 120 Brasilia, Fairchild Swearingen Metroliner, Dornier 328, Saab 2000, Xian MA60, MA600 and MA700, Fokker 27 and 50.)
توانای بەرگەگرتن
لە نێوان ساڵانی ٢٠١٢ و ٢٠١٦، ئەی تی ئێس بی چاودێری ٤١٧ ڕوداوی فرۆکەی توربۆپڕۆبی کردووە، ٨٣ ڕوداو لە ھەر ساڵێکدا، زیاتر ١٬٤ میلیۆن کاتژمێر فرین، ٢٬٢ ڕوداو لە ١٠٠٠٠ کاتژمێر فرینێکدا، لەوێ ڕوداوی ترسناک ھەبوون ەک پەککەوتنی بزوێنەر، نیشتنەوەی ناچاری بەیەک دانە بزوێنەر سێسنا ٢٠٨ کاراڤانس، چوار ڕووداوی ترسناکی ئاست مامناوەند و ٩٦٪ ترسناکی ئاست بچووک و برینداربوونی بچووک لە ئەنجامی پەککەوتنی بزوێنەر پێکدادانی فرۆکەی کشتوکاڵی، پێنچ ڕووداوی لە کاری ئاسمانی کە چواریان کشتوکاڵی و یەکیان لە ئەمبوڵانسی ھەوایی
بزوێنەرەکانی ئێستا
ھەموو مۆدێلەکانی فرۆکەکانی جیھان لە ساڵانی ٢٠٠٥–٢٠٠٦
غادە سەمان
غادە سەمان (؛ لە دایکبووی ١٩٤٢) نووسەر، ڕۆژنامەنووس، چیڕۆکنووس و ڕۆماننوسی سوورییە کە تا ئێستا زیاتر لە ٤٠ بەرھەمی جۆراوجۆری ھەیە لەو بواراننەی کە کاری تێداکردووە. غادە لە ساڵی ١٩٤٢ لە دیمەشق لەخێزانێکی ناسراو و کۆنەپارێز لەدایکبوو. غادە پەیوەندی خزمایەتی لەگەڵ شاعیری عەرەب نزار قەبانی ھەبوو. باوکی غادە سەرۆکی زانکۆی دیمەشق بوو، باوکی کاریگەری زۆری لەسەر غادە ھەبوو لەبەرئەوەی ئەوکاتەی غادە بچووکبوو دایکی کۆچی دوایی کرد.
ژیان
غادە لە ساڵی ١٩٦٣ بڕواننامەی بەکالۆریۆسی لە وێژەی ئینگلیزی بەدەستھێنا، دواتر وڵاتی جێھێشت بۆ لوبنان بۆ خوێندنی ماستەر لەبەشی شانۆی زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت. لەوکاتەوە نەگەڕایەوە سوریا. لە شەستەکانن غادە ھاوسەرگیری لەگەڵ بەشیر داعوق دەکات کە خاوەنی دەزگای بڵاوکرەرەوەی دار تال بوو. لەگەڵ بەشیر بوونە خاوەنی کوڕێک کە بەناوی حازم نا، کە یەکێکبوو لەپاڵەوانەکانی کورتەچیڕۆکەکانی شەوانی بێگانەکان.
دوورگەکانی تۆرۆنتۆ
دوورگەکانی تۆرۆنتۆ لە مێژوودا بە (منسینگ) واتە «لە دوورگەکان» لەلایەن میچی ساگیگ ئانیشینابەگ ئاماژەی بۆ کراوە و پێشتر بە دوورگەی ئەیوونواتە یان ھیواتا لەلایەن نیشتەجێبووانی سەرەتایی ئەورووپاوە ئاماژەی بۆ کراوە - زنجیرەیەک دوورگەی بچووکن لە دەریاچەی ئەنتاریۆ، لە باشووری لاندی لاندتۆرنو، ئۆنتاریۆ لە کەنەدا. کە تاکە گرووپی دوورگەیە لە بەشی ڕۆژاوای دەریاچەی ئۆنتاریۆ کە لە ١٥ دوورگە پێک دێ، دوورگەکانی تۆرۆنتۆ تەنھا لە دوورلە کەناراوی ناوچەی ناوەڕاستی شارەکەوە ھەن، کە پەناگەیەک بۆ تۆرنتۆ ھاربۆر دابین دەکەن، دوورگەکان پێک دێن لە؛ پارکی دوورگەی تۆرۆنتۆ، فڕۆکەخانەی شاری بیڵی بیشۆپ تۆرۆنتۆ، چەند یانەیەکی کاشینک و یەخت، پارکی ئەموسەمینت سەنتەرڤیل، کە ناوچەی نیشتەجێبوونە، لەگەڵ چەندین کەناراوی دەریایی، دوورگەکە بە گەورەترین کۆمەڵگەی بێ ئۆتۆمبێل لە ئەمریکای باکوور دادەنرێ، ھەرچەندە ھەندێک ئۆتۆمبێلی خزمەتگوزاری ڕێگەپێدراون بۆ چوونە ژوورەوە بە بەلەم.
غادە سەمان
ژیان
شەڕی شەش ڕۆژەی، عەرەب و ئیسرائیل کاریگەری دەخاتە سەر غادە، لەکاتی جەنگەکە وتارێکی نووسی کەدواتر بەناوبانگبوو لەژێر ناوی ئابڕووی خۆم ھەڵدەگرم بەرەو لەندەن احمل عاري إلى لندن لەدوای ئەم وتارە بۆ ماوەی شەش ساڵان ھیچ کتێبێکی نەنووسی، بەڵام وتارەکانی لەڕۆژنامەکان ئەوی زیاتر ناسراوکرد بەھۆی بوونی واقعییەت لەناوەڕۆکی وتارەکانی.
دوورگەکانی تۆرۆنتۆ
دوورگەکانی تۆرۆنتۆ شوێنی سەرنج ڕاکێش و گونجاوی ھەیە بۆ پایسکل سواری، ھەروەھا دەکرێت کانۆس و کایاک و بەلەمی سەوڵ لە دوورگەکە بەکرێ بگیرێت. کۆرسێکی یاری گۆڵفی دیسک لە دوورگەکە ھەیە، کەناردەریای سەرەکی بەدرێژایی کەناری باشوورە و کەنارەکەی خۆراواش شوێنی گەشتیارانی بێ جلوبەرگن. پارکێکی زۆر باش ھەیە کە گونجاوە بۆ سەیران کردن و چەندین شوێنی یاریکردن و یاری ئاو لەگەڵ چەندین باخچە.
کۆلۆمبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کۆلۆمبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
غادە سەمان
بەرھەمەکان
کارەکانی غادە وەرگێڕدراون بۆ زمانەکانی ئینگلیزی، فەڕەنسی، ئیتالی، ئیسپانی، ڕووسی، پۆڵەندی، ئەڵمانی، ژاپۆنی و فارسی.
کورەی خواروو
یەکێکە لەگوندەکانی بناری شارەزوور کەوتووەتە ناحیەی زەڕایەن ، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. هاوسنورە لەگەڵ گوندی ئاوەکەڵە.
غادە سەمان
بەرھەمەکان
بەشێک لەکارەکانی غادە سەمان:
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢ پۆل:موسڵمانانی سووری پۆل:فێمینیستەکانی سووریا پۆل:خەڵکی دیمەشق
کۆلۆمبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
خانووی ئۆپێرا
وێنۆک|چەپ|خانووی ئۆپێرا وێنۆک|چەپ|کۆنترین خانوی ئۆپێرا کە ھێشتا لەکارکردندایە خانووی ئۆپێرا (ئینگلیزی: Opera house) بینایەک یاخود شانۆیەکە کە دروستکراوە بۆ نواندنی ئۆپێرا. پێکھاتووە لە شانۆیەک، ژوور و شتومەکی ئۆرکێسترا، جێگەی بینەران و ژووری پشت شانۆ بۆ گۆڕینی جلوبەرگ و مەشق کردن.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیرخضری چەمپاراوی
ناوی تەواوی:
شێخ محی الدین نەقشبەندی پیرخضری چەمپاراوی ، کوڕی شێخ مەلا عبدالقادر نەقشبەندی کوڕی سەیید محمد، کوڕی سەیید ئەحمەد ، کوڕی سەیید مصطفى ، لە نەوەى مامۆستا مەلا سەیید حسنە ، کە مەزاری پیرۆزی لاى مەزارى (پیرمەسور ) لە گەڕەکی حاجی حانی شارى سولەیمانیە ، لە ساداتی پیرخضری شاهۆیە ، لە نەوەى حەزرەتی ئیمام (رضا)ی مەشهەدە.
لەدایکبوونی:
شوێنی نیشتەجێ بوون :
کوردستانی ئێران و عێراق.
مەزهەبی:
شافیعی مەزهەب بووە.
بیروباوەڕی:
لەسەر بیروباوەڕی پێشەوا ئەشعەری بووە.
تەسەووفی:
مورشید و ڕابەری تەریقەتی نەقشبەندی بووە.
بنەماڵەی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیر خچری چەمپاراوی
ئەم بنەماڵە پیرۆزە دەگەنەوە بە مامۆستا مەلا سەیید حەسەن کە لە (حاجی تەکیە)ی قەیوانەوە هاتونەتە شارى سولەیمانی ، وە دەچنەوە لە نەسەبا بۆ حەزرەتی ئیمام (رضا)ی مەشهەد.
پرۆسەى هاوسەرگیری:
لەگەڵ حاجی سەیید زادە (مینا) خانی کچی حاجی شێخ رەشیدی بۆسکانی ، لە ساداتی بەرزنجە لە رۆژی دوو شەممە 10/8/1953- زاینی ، پرۆسەى هاوسەرگیری ئەنجامداوە.
ئەولادەکانی:
1)  شێخ عین الدین      2)    فاطمە خان            3)    شێخ بهاء الدین.
زانست و خوێندنی:
سەرەتا لە 6/9/1939- زاینی ، رۆژی چوار شەممە لە خزمەت باوکیدا لە مەدرەسەی خانەقای شێخانی چەمپاراو دەست دەکات بە خوێندن.
پاشان لە خزمەت مامۆستا مەلا (نصر الله)ی کەندەسورەى ناوچەى بانە کەوانەبێژی مەدرەسەی خانەقای شێخانی چەمپاراو بووە لە ساڵی 1942- زاینی دەخوێنێت.
پاشان لە خزمەت مامۆستا مەلا ئەحمەدی نەمەشیری بانە ، کەوانەبێژی مەدرەسەی خانەقای شێخانی چەمپاراو بووە دەخوێنێت لە ساڵی 1944- زاینی.
پاشان لە خزمەت مامۆستا مەلا مەحمودی محمدی ئارمردەى ، کەوانەبێژی مەدرەسەی شێخانی نەقشبەندی چەمپاراو بووە، لە رۆژی چوارشەممە 13/3/1946- زاینی دەست دەکات بە خوێندن.
پاشان دەچێتە گوندی (بناویانی) ناوچەی پێنجوێن کە موڵکی شێخانی نەقشبەندی چەمپاراوە ، لەوێ لە خزمەت مامۆستا (مەلا صاڵح ی هەنگەژاڵ)ی دەخوێنێت لە ساڵی 1948- زاینی.
پاشان دەگەڕێتەوە بۆ مەدرەسەی خانەقای شێخانی نەقشبەندی چەمپاراو لە خزمەت مامۆستا مەلا حمە ئەمین بەلوەى ، کە وانەبێژی مەدرەسەی نەقشبەندی بووە لە خانەقای چەمپاراو درێژە بە خوێندن ئەدات لە ساڵی 1950- زاینی.
پاشان لە خزمەت مامۆستا مەلا کامیلی تەوێڵەیی کە وانەبێژی مەدرەسەی شێخانی نەقشبەندی چەمپاراوی بووە لە 1/7/1953- زاینی.
پاشان دەچێتە شارى سولەیمانی لە خزمەت مامۆستا (مەلا عبدالکریمی مدرس) لە ساڵی 1954- زاینی ، دەست دەکات بە خوێندن ، لە رۆژی سێ شەممە 25/9/1956- زاینی بڕوانامەی زانستی لە خزمەتیا وەردەگرێت لە مزگەوتی (حاجی حان) لە سولەیمانی.
تەسەووف و تەریقەتی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیر خضری چەمپاراوی
لە دوای تەواوکردنی زانستە شەرعیەکان و وەرگرتنی مۆڵەتی زانستی ، لە خزمەت باوکیدا مورشید و ڕابەری تەریقەتی نەقشبەندی حەزرەتی شێخ عزالدین نەقشبەندی ، دەست دەکات بە سەیرو سلوکی  عیرفانی ، پلەوپایەکانی عیرفان و تەریقەتی نەقشبەندی تەواو دەکات ، وە لە خزمەتیا مۆڵەتی ئیرشاد وەردەگرێت.
وە لە رۆژی شەممە 23/3/1974- زاینی دەبێتە جێگەدارو مورشیدی ناودارى رێبازی پیرۆزی نەقشبەندی.
چەند ئاکارو ئەخلاقی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی
لە تەریقەتی نەقشبەندی چەمپاراویدا دەبێت مورشید و عاریف خاوەنی ئەم ئاکارو ئەخلاقانە بێت :
●     سودو قازانجی خەڵکی لە پێش سودو قازانجی خۆت بێت.
●     دونیا نەویستی و سادە ژیان.
●     بێ نیازی و رونەکردنە بەرپرسانی دونیایی.
●     ڕازو نیازو پارانەوەى شەوانە.
تاڵینە
جوگرافیا
تاڵینە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سپیاوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی سارتکەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆمتان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەروکە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیرخضری چەمپاراوی
چەند ئاکارو ئەخلاقی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی
●     خواپەرستی و ریازەکێشانی تاقەت پروکێن.
●     هەڵسو کەوتی رێزدارانە لەگەڵ ناحەزان.
●     رێنمایی تەواوی ئیمانداران.
●     جێ بەجێ کردنی تەواوی بڕیارو دەقەکانی قورئان و فەرمودە زۆر بە وردی.
●     ئیخلآس لە ووتارو ڕەفتار.
●     زۆربەى شەو زیندوکەرەوە ، بۆ خوا.
●     ڕاستگۆیی.
دانراوەکانی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیر خچری چەمپاراوی
1.        موسوعە الأسئلە و الأجوبە فی مسائل شتى عدیدە.
2.        أصحاب الکهف ، هۆنراوە بە کوردی.
3.        چرای چاو ، هۆنراوە بە کوردی.
4.        ستایشی حضرت ،وە کەراماتی ئەولیا.
5.        رسالە البدعە ، عەرەبی.
6.        سؤال وجواب فی مسائل الفرائض ، عەرەبی.
7.         الوصیە السنیە للسالکین فی الطریقە النقشبندیە.
8.        هدایە العمریە فی التجوید ، فارسى.
9.        رسالە فی الدعاء.
10.     رسالە فی أنواع القلوب فی القرآن المحبوب ، عەرەبی.
11.     چرای مەجلیس  ، کوردی.
12.     شەوچەرەی ڕەمەزان ، هۆنراوە بە کوردی. .
13.     ئیخلآس نامە ، هۆنراوە بە کوردی. .
14.     سەفەری موسى و خچر  ، هۆنراوە بە کوردی..
15.     دیوان حەزین  ، 1800 هۆنراوەیە.
16.     چرای رێگە لە باسی تەریقەت ، کوردى.
17.     نور العرفان ، عەرەبی.
18.     وەرع ، کوردى.
19.     الأخلاص فی الطریقە النقشبندیە ، عەرەبی.
20.     الصدق فی الطریقە النقشبندیە ، عەرەبی.
21.     المحبە فی الطریقە النقشبندیە ، عەرەبی.
22.     من هو المرشد فی الطریقە النقشبندیە، عەرەبی.
23.     من هو الصوفی ، عەرەبی.
24.     مختصر الرسالە فی إثبات الأستغاثە (فارسی).
25.     صفحات الوردە منورە قلوب الزکیە، عەرەبی.
26.     تذکر الآخرە ، هۆنراوە.
27.     دیاری ڕەمەزان ، هۆنراوە بە کوردی.
28.     سودو خێری سلآوات  ، هۆنراوە بە کوردی.
29.     چرای ئیسلام ، هۆنراوە بە کوردی.
وەفاتی و دەرهێنانی تەرمی پیرۆزی بە بێ هیچ گۆڕانکاریەک
کۆچی دوایی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیر خضری چەمپاراوی ، لە رۆژی چوارشەممە ، 17/6/2009 – زاینی ، 23/6/1430- کۆچی لە شاری سولەیمانی کوردستانی عێراق ، کاتژمێر : 6 سەر لە بەیانی ، لە گۆڕستانی گوندی (چنارە)ی چوارتای پارێزگای سولەیمانی بە خاک سپێردرا.
لە بەرواری : رۆژی هەینی رێکەوتی 15/6/2012-زاینی ، تەرمی پیرۆزی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی پیر خضری چەمپاراوی ، لە گۆڕستانی(چنارە) دەرهێنراوە ، گواستراوە بۆ گوندی ( شێخ مەلا عبدالقادر) ناسراو بە (کۆخی شێخ) ، کە موڵکی بنەماڵەى شێخ محی الدین نەقشبەندیە.
بەبێ هیچ تێکچونێک ، لاشەو بەدەن و موی وەک خۆی وابوو ، تەنانەت کفنەکەى خراپ نەبوو بوو. ئەمەش یەکێکە لە کەڕامەتەکانی حەزرەتی شێخ محی الدین نەقشبەندی چەمپاراو.
ئامێری ژێدار
وێنۆک|چەند ئامێرێکی مۆسیقی تەلدار ئامێری ژێدار یان تەلدار (ئینگلیزی Stringed instruments) بە ھەرکام لەو ئامێرانە دەوترێت کە تەلیان پێوەیە، وەک گیتار، کەمانچە، کەمان و چێلۆ ھتد. ئامێرە تەلدارەکان ئاواز دەردەکەن لەڕێی ڕاکێشان و پێداکێشان بە تەلەکانیانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جۆرەکانی ئامێرە مۆسیقییەکان پۆل:ئۆرکێستراکان پۆل:ئامێرە ژێدارەکان
لالەدەرە
لالەدەرە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
لالەدەرە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عەواڵان و لە باشوور لەگەڵ گوندی قامیشلە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێرە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھۆبەسوتە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چێلۆ
چێلۆ یاخود چەلۆ (ئینگلیزی: Cello) ئامێرێکی تەلدارە و ٤ تەلی ھەیە. چێلۆ بەردەوام ئۆکتێڤێک نزمترە لە ڤایۆلا و لە خێزانی ڤایۆلین و ئامێرە تەلدارەکانە. چێلۆ زۆربەیجار وەک ئامێرێکی تەنھایی بەکاردێت، ھەروەھا لە مۆسیقا چامبەریشدا بەدی دەکرێت. چیۆلۆ لە ئۆرکێسترا و سیمفۆنی و ھەندێک مۆسیقای ڕۆکدا بەکاردێت. دووەم گەورەترین ئامێری کەوانەیی تەلدارە لە خێزانی ئامێرە تەلدارەکان. (یەکەم ئامێر دوو-بەیسە)
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
ستیڤ تۆلتز
ستیڤ تۆلتز (؛ لەدایکبووی ١٩٧٢ لە سیدنی) ڕۆماننووسێکی ئوسترالیا‌یییە. ڕۆمانی پاژێک لە تەواوەت یەکێک لە کارە ناسراوەکانییەتی.
کارەکان
یەکەم ڕۆمانی بەناوی پاژێک لە تەواوەت لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاو کردەوە کە پێشوازییەکی زۆری لێ کرا و لە ھەمان ساڵ بۆ خەڵاتی بووکەر پاڵێورا کە ئەمە زۆر کەم پێش دێت بۆ یەکەم ڕۆمانەکان. ئەم ڕۆمانەی یەکێک لە گەورەترین ڕۆمانەکانی مێژووی ئوسترالیایە. دووھەمین ڕۆمانی بەناوی، Quicksand، لە ساڵی ٢٠١٥ بڵاو کردەوە ئەم ڕۆمانەش خەڵاتی ڕاسێلی بردەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی سیدنی
بزوێنەری گەڕان (پێژمێری)
بزوێنەری گەڕان (بەئینگلیزی: Search Engine) سیستمێکی بەدەستھێنانەوەی زانیارییە کە دیزاین کراوە بۆ یارمەتیدان لە دۆزینەوەی زانیاریی کە ھەڵگیراوە لەسەر سیستمێکی کۆمپیوتەر. ئەنجامەکانی گەڕان زۆربەی کات نیشان دەدرێن وەک لیستەیەک و زۆر جار پێیان دەوترێت "hits". بزوێنەرەکانی گەڕان یارمەتی دەدەن بۆ کەمکردنەوەی کاتی پێویست بۆ دۆزینەوەی زانیاریی و ھەروەھا بۆ کەمکردنەوەی ئەو بڕە زانیارییەی کە پێویستە ڕاوێژیان پێ بکرێت. باوترین و دیارترین جۆری بزوێنەری گەڕان بریتییە لە بزوێنەری گەڕانی وێب کە بەنێو زانیارییەکانی تەونی بەربڵاوی جیھانیدا دەگەڕێت.
سەرچاوەکان
پۆل:بزوێنەری گەڕان پۆل:پێژمێری پۆل:زانستی کۆمپیوتەر پۆل:بەدەستھێنانەوەی زانیاری
ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ١٩٣٠
ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٠ بەڕێوەچوو. بۆ ھەر ٢٠ ھەزار دەنگدەری نێر ئەوا پەرلەمانتارێک ھەڵدەبژێردرا. ھەڵبژاردەکە بۆ سێیەمین خوولی پەرلەمانی عێراق بوو.
لەئەنجامی ھەڵبژاردنەکەدا نووری سەعید بوو بە سەرۆکوەزیرانی عێراق، ئەمەش دوای ئەوەی توانی ٧٥ کورسی پەرلەمان مسۆگەربکات و ئەم ژمارەیە ٢٥ کورسیشی زیاتربوو لە ژمارەی کورسی پێویست بۆ پێکھێنانی حکوومەت. پارتی گەل کەحیزبێکی ئۆپۆزسیۆنی بوو، لەم ھەڵبژاردنەدا بەڕێژەیەکی بەرچاو دابەزینی بەخۆیەوە بینی بە لەدەستدانی ٩ کورسی، لەئەنجامی ئەوەش بوونە کەمینەیەک لە پەرلەمانی عێراق. لەپاڵ ئەوانەشدا کەسە سەربەخۆکان پێنج کورسیان لە پەرلەمانی عێراق بەدەستھێنا.
هەڵبژاردن
بەپێی یاساکانی ساڵی ١٩٢٥، هاونیشتمانی نێری عێراقی کە تەمەن لەسەرووی ١٨ ساڵبێت مافی دەنگدانی هەیە. سیستمی هەڵبژاردن بەپێی سیستەمی نا ڕاوستەوخۆ بوو واتە دەنگدەر کاندیدی هەڵنەدەبژرارد و تەنیا ئەو حیزبەی کە زۆرینەی دەنگ بەدەستدەهێنێت دەتوانێت حکوومەت پێکبهێنێت.
ئەنجامەکان
ئەنجامی ھەڵبژاردنەکە بەمشێوەیەبوو:
سەرچاوەکان
پۆل:ھەڵبژاردنەکان لە عێراق
کۆلۆمبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کۆلۆمبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کۆریای باشوور لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
کۆریای باشوور نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
بلۆکەرەکانی ھەرزەکاری
بلۆکەرەکانی ھەرزەکاری ھەروەھا پێی ئەوترێ وەستێنەرەکانی ھەرزەکاری، دەرمانێکن بۆ دواخستنی ھەرزەکاری لە مناڵان، زۆرترین وەستێنەر کە بەکارھاتبێت بریتی بووە لە گۆنادۆترۆپین-بەرھەمھێنەری ھۆرمۆن (وەرگرەکانی GnRH) کە بەرھەمھێنانی ھۆرمۆنی سێکس ئەوەستێنێت لە ناویاندا تێستۆستیرۆن و ئیسترۆجین جگە لەمەش شێواز و جۆری بەکارھێنانیان جیاوازە بلۆکەرەکانی ھەرزەکاری بەکاردێت بەشێوەی بێ_پێداچوونەوە بۆ ترانسجێندەر لە مناڵان بۆ ئەوەی دووربن لەو گەشەسەندنە جێندەرییەی کە دوورە لە جێندەرەکەی خۆیان بۆ بەردەستەکردنی کاتی زیاتر بۆ ترانسجێندەرە ھەرزەکارەکان بۆ ئەوەی ناسنامە جێندەرەیەکەیان بدۆزنەوە
سەرچاوەکان
پۆل:گوێزانەوەی جێندەر و دەرمان پۆل:بلۆکەرەکانی ھەرزەکاری
مێژووی بەحرەین
مێژووی بەحرەین باسکردنە لە ڕابردووی وڵاتی بەحرەین و ئەو ڕووداوە و پێشھاتانەی لە سەدەکان و ساڵەکانی ڕابردوو لەم وڵاتە دا ڕوویانداوە بەمەبەستی ئاشناکردنی نەوەکانی ئێستا سەبارەت بەم وڵاتە وێنۆک|نەخشەیەکی کۆنی ناوچە مێژوویەکانی بەحرەین ١٧٤٥
مێژووی کۆن و ناوەڕست
وێنۆک|قەڵای بەحرەین بەحرێن لە سەدەی چوارەمی پێش زاین پارچەیەک بووە لە ئیمپڕاتۆرییەتی ساسانی ولاتی فارس لە سەدەی حەوت ئاینی ئیسلام لەم وڵاتە بلاوبووەوە و خەڵکی ئەم ناوچەیە پێی ئاشنا بوون ئەمەش بەھۆی فتوحاتی ئیسلامییەوە کە دواتر بووە ئاینی ڕەسمی لەم وڵاتە لە سەدەی ھەشتەمی زاینی لە ژێر دەسەڵاتی عەباسییەکان بوون ساڵی١٥٢١ پورتوگالییەکان داگیریان کرد و بۆماوەی ٨٠ ساڵ لە ژێرفەرمانڕەواییاندابوو سالی ١٦٠٢دووبارە کەوتەوە ژێردەسەڵاتی فارسە شیعەکان
سەرچاوەکان
تاریخ البحرین من الماضی الی الحاضر
مێژوو
سڕێ
سڕێ شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سڕێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بۆتێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تاڵینە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بازئەسپ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئاراس کۆیی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:خەڵکی کەرکووک پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی پۆل:خەڵکی کۆیە
گۆ یوون-جونگ
گۆ یوون-جونگ (بە کۆری:고윤정; لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٩٦) خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب
جۆزیفا فرانسیسکۆ
جۆزیفا فرانسیسکۆ (مردووی ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥) پارێزەرێکی فلیپینی و چالاکوانی یەکسانی ڕەگەزی و مافەکانی ژنان بوو. جۆزیفا بەشداری لەچەندین پڕۆگرامکرد بۆ کەمکردنەوە جیاکاری و بەشداری لەچەندین تووێژینەوەکرد لەبارەی یەکسانی ڕەگەزی و مافەکانی ژنان. لەچەند پڕۆژەیەکی جیاوازیش لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان کاری کردووە.
کارەکان
جۆزیفا لەپاڵ کارکردنی وەک مامۆستا و نووسەرم ئەوا ئەزموونێکی جیاوازی پشانی نەوەی نوێدا بەکارکردنی لەپاڵ بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان. لەماوەی ١٩٩٨ بۆ ٢٠٠٢، لەڕێکخراوی ئای ئێس ئای ئێس ئینتەرناشیۆنال کاریکرد، کە ڕێکخراوێکبوو لەسەر مافەکانی ژنان لەسەر ئاستی جیھانی کاریدەکرد. دواتر پەیوەندیکرد بە پەیمانگای ژنان و جێندەر (WAGI)، لەوێ وەک بەڕێوبەری جێبەجێکار کاری کرد. ڕێکخراوەکە بۆ ماوەی ٣ ساڵان، خوولی دەربارەی مافەکانی ژنان دەکردەوە لەسەر ئینتەرنێت بەشێوەی سەرھێڵ. جۆزێفا ئەندامی ڕێکخراوی جێگرەوەی گەشەپێدانی ژنانی ھاوچەرخ (DAWN) بوو، ئەم ڕێکخراوە کاری لەسەر گەیاندنی دەنگی ژنانبوو بۆ جیھان، جۆزیفا لەو ڕێکخراوە وەک یاریدەدەری کارووباری جیھانی کاریکرد. بەڕێبەرایەتی جۆزیفا ئەوا ڕێکخراوی داون لەگەڵ نەتەوەیەکگرتووەکان بەیەکەوە کاریان لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا کرد و بڵاوکراوەی داھاتووی ژنانی ئاسیامان دەوێت لە ساڵی ٢٠١٥.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:فێمینیستەکانی فلیپین پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤
میراودەلی تازە
میراودەلی تازە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
تاوانە جەنگییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
تاوانە جەنگییەکانی ئەمریکا ئاماژەن بۆ پێشێلکردنی یاسا و داب و نەریتی جەنگ کە لەلایەن ھێزە چەکدارەکانی ئەمریکاوە لە دوای واژۆکردنی پەیماننامەی لاهایەوە ئەنجامدراون. لەوانە لەسێدارەدانی شەڕڤانە دیلەکان، خراپ مامەڵەکردن لەگەڵ دیلەکان لە کاتی لێکۆڵینەوەکاندا، بەکارهێنانی توندوتیژی دژی غەیرە شەڕکەرانی مەدەنی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. دەتوانرێت تاوانی جەنگ لە ڕێگەی یاسای تاوانەکانی جەنگی ساڵی ١٩٩٦ دادگایی بکرێن.
زۆربەی تاوانەکانی جەنگ لەلایەن دادگای تاوانی نێونەتەوەیی و رێککەوتننامەی جنێڤ و یاساکانی جەنگەوە کە پەیوەندییان بە یاسا نێودەوڵەتییەکانەوە هەیە پێناسە کراون. تۆمەتی تاوانی جەنگ کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە ئەنجامدراوە تا ئێستا لە هیچ دادگایەکی نێودەوڵەتیدا لێپێچینەوەی لەگەڵ نەکراوە و نە سەلمێنراوە، بەڵام لە هەندێک حاڵەتدا ئەمریکا خۆی هەوڵیداوە لێپێچینەوە لەگەڵ ھێزە سەربازییەکانی بکات کە تۆمەتبارن بە تاوانی جەنگ. بەڵام ئەمریکا (بە پێچەوانەی زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا و وەک هەندێک وڵاتی دیکەی وەک کۆماری ئیسلامی ئێران ڕووسیا، چین، و هیندستان نه‌بووه‌ بە ئه‌ندامی دادگای تاوانی نێونەتەوەیی. یەکێک لە مەرجەکانی حکوومەتی ئەمریکا بۆ وەرگرتنی ئەندامێتی لەم دادگایە، مەحاڵنبوونی لێکۆڵینەوەیە لە تاوانە جەنگییەکانی سەربازەکانی، چونکە پێی وایە ئەم جۆرە دادگایانە "دەتوانن بە ئاسانی ببنە یارییەکی ململانێی سیاسی".
کوشتنی ھیندییە سوورەکان
لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٨٩٠، کەتیبەی حەوتەمی سوارچاکی ئەمریکا ٤٠٠ پیاو و ژن و منداڵی ھیندییە سوورەکان لە ئەژنۆی بریندار لە داکۆتای باشوور کۆمەڵکوژ کرد.
جەنگی جیھانیی دووەم
بە سەرنجدان بەوەی کە هاوپەیمانان جەنگی جیھانی دووەمیان بردبووەوە، هیچ کام لە تاوانەکانی جەنگی ئەمریکا لە جەنگی جیھانیی دووەمدا لەلایەن دادگاوە لێکۆڵینەوەیان لەسەر نەکرا. بەڵام هەندێک لەو تۆمەتانەی کە گوایە تاوانی جەنگی ئەمریکا خراونەتە پاڵ بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:مێژووی ویلایەتە یەکگرتووەکان
بەکارھێنان بەبێ پێداچوونەوە
نوسینی دەرمان نوسینی دەرمان بۆ شتێکی سنووردارکراو بە شێوەیەکی فەرمی ڕێگە پێدراوە کە کاریگەری باشیان دەبێت کە نوسینەکە لەلایەن کەسانی پسپۆر و شارەزایی بوارەکە دەکرێت، ھەرچۆنێک بێت دەرمان کڕین و فرۆشتن بەبێ ئاگاداری پسپۆران قەدەغەیە و مامەڵەی پێوە ناکرێت
پارتی لیبراڵ دێموکراتی کوردستان
پارتی لیبراڵ دێموکراتی کوردستان پارتێکی سیاسی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. ئەم حیزبە لە ساڵی ٢٠٠٩ دامەزرا و ئێستاکە چالاکییەکی نەماوەتەوە. میدیای ئەم پارتە ماڵپەڕی ڕۆژھەڵات نیوزە.
مێژوو
پارتی لیبراڵ دێموکراتی کوردستان لە ماوەی ساڵەکانی ٢٠٠٩ ھەتا ٢٠١١ دا چالاک بوو، بەڵام لە کۆتاییەکانی ٢٠١١ تووشی ناکۆکیی ناوخۆیی بوو و لەنێوان ھەندیک لە ئەندامانی جیایی داکەوت. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١١ چەندین کەس لە ئەندامانی ڕێبەرایەتیی پارتی لیبراڵ دێموکراتی کوردستان ڕایانگەیاند کە پارتەکە تێکەڵی پارتی سەربەستیی کوردستان بووەتەوە، بەڵام پارتی لیبراڵ ڕەتی کردەوە و درێژەی بە کاری خۆی دا. لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ لە ھەولێردا کۆمیتەیەکی ساخکەرەوە پێکھات کە دەیویست درێژە بە کار و چالاکییەکانی پارتەکە بدات، بەڵام ئەم پرۆسەیە باش بەڕێوە نەچوو. لەم قۆناخەش چەندین کەس لە ئەندامانی پارتەکە لەلایەن ڕێبەرایەتیی پارتی لیبراڵ لادران.
کۆنفرانسەکانی پارتی لیبراڵ
پارتی لیبراڵ دێمۆکراتی کوردستان لە سەردەمی دامەزراندا ٤ کۆنفرانسی بەڕێوەبردووە.
ھاوپەیمانیی نەتەوە بندەستەکانی ئێران
پارتی لیبراڵ دێموکراتی کوردستان لەگەڵ کۆمەڵەی سۆسیالدێمۆکرات و پارتی سەربەستیی کوردستان ھاوپەیمانیەکیان دامەزراند کە لە سەرەتادا لە ژێر ناوی ھاوپەیمانی سەربەخۆخوازانی کوردستان بوو و دواتر گوڕاو بۆ ھاوپەیمانیی نەتەوە بندەستەکانی ئێران.
بەڵام دواتر لەو ھاوپەیمانییە ھاتە دەرەوە و بە پێشنیاری عەلی زیرەک لەگەڵ یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان و پارتی ئازادی و دێموکراسی کوردستان ھاوپەیمانییەکی تازەتر دامەزراند.
خەباتی چەکدارانە
پارتی لیبراڵ دێمۆکراتی کوردستان لە مانگی شوباتی ٢٠١٥دا ڕاگەیاند کە باشووری کوردستان چۆڵ دەکات و لە رۆژھەڵاتی کوردستان دەست بە خەباتی سیاسی و سەربازیی خۆی دەکاتەوە. ھەروەھا ڕاگەیاند کە خەباتی چەکداری وەکوو یەکێک لە باشترین ئەگەرەکانی بەردەمی خۆی دەستنیشان دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
ڕۆھات ئالاکۆم
ڕۆھات ئالاکۆم (١٩٥٥ لە قەرس - ) نووسەر و لێکۆڵێنەرێکی کوردە کە کتێبەکانی بە سێ زمانی کوردی، تورکی و سوێدی دەنووسێتەوە.
ژیان
ڕۆھات ئالاکۆم لە ساڵی ١٩٥٥ لە گوندێک لە ناوچەی قاقزوان لە پارێزگای قەرس لە دایک بوو. ڕۆھات ئالاکۆم لە قاقوان چوو بۆ قوتابخانە، بەڵام پاشان بۆ خوێندنی باڵا چوو بۆ شاری ئەنقەرە پێتەختی وڵاتی تورکیا. بە دوای ئەوە ماوەیەک لە وڵاتی بولگاریا (١٩٨٠-١٩٧٩) و ماوەیەکیش لە ئەڵمانیا (١٩٨٢-١٩٢٠) ژیانی خۆی بە سەر بەرد و لە ئەکامدا چوو بۆ وڵاتی سوێد و تا بە ئێستاکە لە سوێددا دەژێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥ پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:خەڵکی قاقزوان پۆل:سویدییەکانی بە ڕەگەز کورد پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:کوردناسەکان
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠، زۆرجار ناسراو بە سیدنی ٢٠٠٠ یان ئۆڵۆمپیادی هەزار ساڵە، ٢٣هەمین خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە بوو کە لە ڕێکەوتی ١٥ی ئەیلوول بۆ ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی، نیو ساوت وێڵز، ئوستڕالیا بە بەشداری ١٩٩ وڵات یارییەکانی بەڕێوەچوو. ئۆڵۆمپیادەکە بۆ دووەمین جار لە ئوستراڵیا و نیوەگۆی باشوور میوانداریکرا ،کە یەکەمییان لە  ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ١٩٥٦ بوو. شاری سیدنی لە ساڵی ١٩٩٣ وەک شاری خانەخوێی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠ دیارکرا. خەرجی ئامادەکاریەکان ٦ی بیلۆین دۆلاری ئوسترالی تێچوو .لەلایەن وەرزشکاران و میدیاکاران وە هەروەها لێژنەی نێودەوڵەتی ئۆڵمپی ستایشی کارەکان کران وەک یەکێک لە سەرکەوتووترین پاڵەوانیەتی خولەکە لە قەڵەمدرا. ١٠٬٦٥١ ھەزار وەرزشوان لە ١٩٩ وڵاتی جیاواز لە ٣٠٠ پێشبڕکێ لە ٢٩ وەرزشی جیاوازدا ڕکابەری یەکتریان کرد بە مەبەستی بەدەست ھێنانی مەدالیا. وەرزشوانانی ٨٠ ولاتی جیاواز بوونە خاوەنی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیاد، ئەمریکا زۆرترین مەدالیای زێری بەدەست ھێنا کە ٣٧ دانەبوو و لە ھەمانکاتدا زۆرتین مەدالیای گشتی بەدەست ھێنا کە ٩٣ مەدالیا بوو. دوای ئەو وەرزشوانانی ولاتی ڕووسیا ھات بە بردنەوەی ٣٢ مەدالیای زێڕ و ٨٩ مەدالیای گشتی، و ولاتی چین پلەی سێیەمی بەدەست ھێنا پاش ئەوەی ٢٨ مەدالیای زێری بردەوە. ھەروەھا وەرزشوانانی ئوسترالیا وڵاتی خانەخوێ بەبردنەوەی ١٦ مەدالیا پلەی چوارەمی بەدەست ھێنا. ھەریەکە لە کامیرۆن، کۆڵۆمبیا، لاتڤیا، مۆزامبیک و سلۆڤێنیا بۆ یەکەم جار مەدالیای زێڕیان لە مێژووی خۆیاندا بەدەست ھێنا، لەکاتێکدا ڤێتنام، باربادۆس، مەکدۆنیا، کووەیت، قرغیزستان و سعودیە یەکەم مەدالیای ئۆڵۆمپیادیان بەدەست ھینا.
وڵاتی خانەخوێ
شاری سیدنی لە ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٩٣ وەک شاری میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠ هەڵبژێردرا ، پاش ئەوەی لە چوار خولی دەنگدان توانی لە هەریەکە لە شارەکانی بەرلین ، پەکین ، ئەستەمبۆڵ ، مەنچستر دەنگی زیاتر بەدەست بهێنێت .بەمەش بۆ دووەم جار لە مێژوودا ئوسترالیا میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کردەوە. پێشتریش ئوسترالیا شاری مێلبۆرنی بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ١٩٩٦ کاندید کردبوو بەلام نەیتوانی دەنگی پێویست بەدەست بهێنێت. پەکین لە میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٠ بێبەشکرا بەلام لە ساڵی ٢٠٠١ توانی مافی میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٨ بەدەست بهێنێت ، هەروەها مافی میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٢٢ لە ساڵی ٢٠١٥ وەرگرت. هۆکاری شکستی پەکین بەرامبەر سیدنی بۆ میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٠ وەک گورزێکی گەورە بۆ چین لێکدرایەوە لەگەڵ ئەوەش هێشتا هۆکاری دەنگدانی ئەندامانی لێژنەی نێودەوڵەتی  ئۆڵمپی بە سیدنی نەزانراوە بەڵام هەڵمەتەکەی هیومەن ڕایتس بۆ وەستاندنی پەکین لە پێشەلکاریەکانی  مافەکانی مرۆڤ کاریگەری هەبووبێت لەسەر پڕۆسەی دەگدان وەک وەلامێک بۆ چین. هەر زوو لە خولی یەکەم شاری ئەستەمبۆڵ بە ٧ دەنگ لە پڕۆسەکە دوورکەوتەوە پاشان لە خولی دووەم شاری بەرلین دورخرایەوە وە لەخولی سێیەم شاری مانچستەر دورخرایەوە. بەم شێوەیە ڕکابەرییەکە لە نێوان شاری پەکین و سدنی مایەوە. لەخولی چوارەم و کۆتایی سیدنی بە ٤٥ دەنگ بەرامبەر ٤٣ دەنگ بۆ پەکین مافی میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠ بەدەست هێنا.
شار وڵات خولی
خشتەی مەدالیاکان
ئەمە ڕیزبەندی دەیەکەمەکانی وەرگرانی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٠ ، ڕیزبەندیەکە لەو سەرچاوەکانی لێژنەی ئۆڵمپی نێودەولەتی وەرگیراوە
Host nation (Australia)
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٠