cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خڤیچا کڤاراتسخێلیا
ناپۆلی
لە ١ی تەممووزی ٢٠٢٢، یانەی خولی پلە یەکی ئیتاڵی ناپۆلی گرێبەستی لەگەڵ کڤاراتسخێلیا پشتڕاست کردەوە ھەتا ساڵی ٢٠٢٧ لە یانەی داینامۆ باتومی بە بڕی ١٠ بۆ ١٢ ملیۆن یۆرۆ. لە ١٤ی تەممووزدا یەکەمین یاری خۆی بۆ یانەکە ئەنجامدا، لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر یانەی خولی ئسێلێنزا ئاناونێ ڤال دی نۆن، دوو گۆڵی تۆمارکرد و ئەسیستێکی کرد.
یەکەم یاری فەرمی بۆ یانەکە لە ١٥ی ئابی دا کرد، لە یەکەم یاری خولی پلە یەکی ئیتاڵی بەرامبەر ھێلاس ڤیرۆنا؛ گۆڵ و ئەسیستێکی کرد لە یەکەم یاریدا لە بردنەوەی ٥–٢. دوو گۆڵی تۆمارکرد لە یاریی دواتردا، بەرامبەر مۆنزا لە ٢١ی ئابدا، یەکەم دوو گۆڵی لە یارییەکدا لە بردنەوەی ٤–٠. دوای ئەم یاریانە، کڤاراتسخێلیا لە سەرەوەی لیستی گۆڵکارانی خولی ئیتاڵی بوو، کە بوو بە یەکەم یاریزان لە مێژووی ناپۆلی کە سێ گۆڵ تۆمار بکات لە دوو یاریدا لە خولدا. ھەروەھا، بە باشترین یاریزانی مانگی خولی ئیتاڵی دانرا بۆ مانگی ئابی ٢٠٢٢.
کاروانی نێودەوڵەتی
کڤاراتسخێلیا یەکەم یاری ئەنجامدا بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی جۆرجیا لە ٧ حوزەیرانی ٢٠١٩، وەک یاریزانی سەرەکی لە پاڵاوتنی یۆرۆ ٢٠٢٠ بەرامبەر جەبەل تارق. لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی تۆمارکرد لە یارییەکی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا لەگەڵ مەقدۆنیای باکوور. لە ٢٨ی ئازاری ٢٠٢١، کڤاراتسخێلیا گۆڵێکی تۆمارکرد بەرامبەر ئیسپانیا، دوای سێ ڕۆژ گۆڵێکی دیکەی تۆمارکرد بەرامبەر یۆنان. لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، دوو گۆڵی کڤاراتسخێلیا یارمەتی جۆرجیا دا بۆ بردنەوە لە سوید.
سێ گۆڵی تۆمارکرد لە چوار یاریی قۆناغی یەکەمی خولی نەتەوەکانی ٢٠٢٢–٢٣ و لە لە سەرەوەی یاریزانان بوو لە دوو پاڵاوتندا، لەناویاندا ڕیزبەندی کۆتایی.
ژیانی کەسی
خڤیچا کوڕی یاریزانی پێشوو بەدری کڤاراتسخێلیایە. دوو برای ھەیە، و برا بچووکەکەی تۆرنیک (لەدایکبووی ٢٠١٠) ھەروەھا یاری تۆپی پێ دەکات.
خەڵاتەکان
یانەی لۆکۆمۆتیڤ مۆسکۆ
یانەی ناپۆلی
تاکەکەسی
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ڕووسیا پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١ پۆل:Pages with unreviewed translations پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ناپۆلی
١٩٧٨ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٧٨ لە نەرویژ
باشووکە
باشووکە(کە هەندەک جاریش بە باشوکە دەنووسرێت) ،باشوو یان واشە،بریتیە لە جۆرێک لە باڵندە گۆشتخۆرەکان
کە قەبارەیان گچکەیە.ئەو جۆرە باڵندە لە خێزانی بازەکانە.لە باکووری ئەفریقا و ئۆڕاسیا بوونی هەیە.
شێوەی دەرەکی نێرەکان جیاوازە لە مێیەکان ،نێرەی پێگەییوی باشووکە ڕەنگی پەڕوباڵیان لەنێوان بۆر و شیندایە کە هێڵی پرتەقاڵی بوونیان هەیە لە بەشی خوارێی جەستەیان.
لەکاتێکدا مێیەکانیان و بەچکە پێگەییوەکانیان بەشی سەرێیان ڕەنگی قاوەییە و بەشی خوارێیان هێڵی قاوەیی تێدایە.قەبارەی نێر و مێ جیاوازە کە مێیەکانیان بە ڕێژەی ٢٥ لە سەت گەورەترن لە نێرەکان
ئەوەش وادەکات کە جیاوازی نيوان نێرەی و مێیەی باشووکە ببێتە گەورەترین جیاوازی لەنێو جیهانی باڵندە.باشووکە ڕاوکەرێکی نێو دارستانەکانە و پتر پاڵندە گچکەکان ڕاودەکات.دەکرێت لە شوێنی دیکە کە باڵندەی تێدا دەژیێن وەکی باخچەی گشتی و باخچەی نێو ماڵان و شار و گوندەکان ببیندرێت کە ئەو باڵندانە ڕاوبکات.نێرەی باشووکە باڵندەی قەبارە گچکە ڕاودەکات بەڵام مێیەکەی قەبارەی گەورەتر ڕاودەکات.
کێشی مێینەکەی لەنێوان ١٨٥ بۆ ٣٤٢ گرامە و نێرەکەی لەنێوان ١١٠ بۆ ١٩٦ گرامە
تێکرای تەمەنی باشووکەی ٤ ساڵە.
کارباید
لە زانستی کیمیادا، ھەر ماددەیەک کارلێکی لەگەڵ کاربۆن بکات و ئاوێتە پێک بێنێت، پێی دەگوترێ کارباید. جگە لە ماددەی قوڕقوشم و قەڵای گشت ماددە کانزاکانیتر توانای کارلێکیان ھەیە لەگەڵ کاربۆن و ماددەی سێرامیک دروست دەکەن.
پەراوێزەکان
پۆل:خوێیەکان
بەڕێوەبەریی پرۆژە
بەڕێوەبردنی پرۆژە بریتییە لە کردارەکانی دەستپێکردن، پلاندانان، جێبەجێکردن، کۆنترۆڵکردن، و داخستنی پرۆژەیەک، لەلایەن دەستەیەکەوە، بە مەبەستی بەدەستھێنانی ئامانجگەلی دیاریکراو. پڕۆژە ئیشێکی کاتی و بێھاوتایە، ئامانجی پڕۆژە ئەکرێ بەرھەمھێنانی بەرھەمێک یان ڕاژەیەک بێت. دەبێت ھەموو پڕۆژەیەک کاتی دەستپێک و کاتی کۆتایی دیاریکراو بێت. ئامانجی بەڕێوەبردنی پڕۆژە ئەوەیە کە ئامانجەکانی پڕۆژەکە بھێنێتەدی، لەو ماوەیەی بۆی دیاریکراوە، و بەو بودجەیەی بۆی دانراوە، و بەپێی ئەو مەرجانەی لەسەری ڕێککەوتوون.
سەرچاوەکان
پۆل:بەڕێوەبردنی پرۆژە پۆل:بەڕێوەبردن بەپێی چەشن
سینەمای ئەفریقا
وێنۆک|پۆستەری فیلمی ئەلناسر سەڵاحەدین (١٩٦٣) لە تونس|190px سینەمای ئەفریقا ئاماژەیە بۆ فیلمسازی لە کیشوەری ئەفریقا. سەرھەڵدانی ئەم پیشەسازییە دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی ٢٠ەم؛ کاتێک فیلمی بزوێنەر تەکنەلۆژیای سەرەکی بوو کە بۆ فیلمسازی بەکاردەھێنرا. سینەمای نەیجیریا گەورەترین پیشەسازی فیلمە لە ئەفریقا لە ڕووی ئاڵوگۆڕ و ژمارەی فیلمە بەرھەم ھێنراوەکان و بینەرەوە. ھەروەھا پیشەسازی فیلمی نەیجیریا لە ڕووی داھات و ژمارەی فیلمە بەرھەم ھێنراوەکانەوە لە پلەی سێیەمی جیھاندایە. لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمدا، ئەفریقا بە شێوەیەکی بەرچاو لەلایەن سینەماکارانی ڕۆژاوایییەوە نوێنەرایەتی دەکرا. یەکەمین لووتکەی فیلمی ئەفریقا لە ساڵی ٢٠٠٦ لە باشووری ئەفریقا بەڕێوەچوو. دواتر کۆنگرەی نۆیەمی FEPACI بەڕێوەچوو. خەڵاتی ئۆسکاری فیلمی ئەفریقا لە ساڵی ٢٠٠٤ (AMOA) ئاھەنگێکە بۆ گەشەکردنی پیشەسازییە ناوخۆیییەکانی فیلمەکانی وەک نەیجیریا. سینەمای ھاوچەرخی ئەفریقا مامەڵە لەگەڵ چەندین بابەتی جۆراوجۆر دەکات کە پەیوەندییان بە پرسە مۆدێرنەکان و کێشە گشتگیرەکانەوە ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:سینەمای ئەفریقی
ڤینس ڤاون
ڤینس ڤاون (لەدایکبووی ٢٨ی ئازاری ١٩٧٠) ئەکتەرێکی ئەمەریکیە.
سەرچاوەکان
١.ویکیپیدیای ئینگلیزی سادە.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئێڵەنۆی پۆل:سیناریۆنووسانی ئێڵەنۆی پۆل:سیناریۆنووسانی مینیسۆتا
ماددە کانزاییەکان
بە شێوەیەکی گشتی مادە کانزاییەکان گشت ئەو توخمی کیمیایی، ئاوێتە وداڕشتە کیمیاییانە دەگرێتەوە کە توانای گەیاندنی کارەبایی و گەرمی باشیان ھەیە. ھەروەھا ماددەیەکی نەرمن و توانای چەمانەوەی باشیان ھەیە. جگەلە جیوە گشت توخمە کانزاییەکانی تر لە پلەی گەرمی ژووردا لە دۆخی ڕەقی دان. ڕێژەیەکی بەرچاو لە ماددە کانزاییەکان لە پەیکەری کریستاڵی ئەڵماس پێک ھاتونە.
پەراوێزەکان
پۆل:زانستی ماددە
دەوڵەتی نەتەوەیی
دەوڵەتی نەتەوەیی جۆرێکی دیاریکراوی دەوڵەتە کە تێیدا خاکێک بە شێوەیەکی سەرەکی یەک نەتەوەوە ی لەسەر نیشتەجێیە. دەوڵەتەکە قەوارەیەکی سیاسییە (حکومەت و ھتد)؛ نەتەوەکە یەکەیەکی کولتووری و/یان نەتەوەییە. دەستەواژەی "دەوڵەتی نەتەوەیی" بەو مانایەیە کە ھەردووکیان لەسەر یەک خاکن، ئەمەش دەوڵەتی نەتەوەیی لە جۆرەکانی تری دەوڵەت جیا دەکاتەوە کە ھەبوون.
نموونە
نموونەی ڕوونی دەوڵەتە نەتەوەییەکان بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:ناسیۆنالیزم پۆل:جوگرافیای سیاسی
قزل قایەی خواروو
قزل قایەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەدووری (٢٦کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی ساینقەڵا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
ڤیتۆر ڕۆکێ
ڤیتۆر ھوگۆ ڕۆکێ فێرێیرا (؛ لەدایکبووی ٢٨ی شوباتی ٢٠٠٥) ناسراو بە ڤیتۆر ڕۆکی، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە کە وەک ھێرشبەر یاری بۆ یانەی ئەتلێتیکۆ پارانائێنسێی کامپیۆناتۆ بڕازیلێیرۆ سێریێ ئا و ھەڵبژاردەی نەتەوەییی بەڕازیل دەکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥
پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی
کۆمەڵگای نەسر
کۆمەڵگای نەسر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کۆمەڵگای نەسر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەگۆلی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دسکەرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نیسکەجۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قسرتی خواروو.
شێری ئەمریكی
وێنۆک|چەپ شێری ئەمریکی (Panthera leo atrox یان P. atrox) (بە ئینگلیزی:American lion) ھەروەھا بە شێری ئەمریکای باکوور یان شێری ئەشکەوتی ئەمریکی ناسراوە. شێرێکی لەناوچووە و لە خێزانی پشیلە بووە. لە ئەمریکای باکوور و باکووری ئەمریکای باشوور نیشتەجێ بووە لە ماوەی چاخی پلایستۆسین کە ٣٤٠٬٠٠٠ بۆ ١١٬٠٠٠ ساڵی خایاندووە کە ماوەی ٠٫٣٣ میلیۆن ساڵ بەنزیکەیی بوونی ھەبووە ، وە لە ئەنجامی شیکردنەوەیەکی بۆماوەیی دەرکەوتووە کە نزیکی ڕەگەزی شێری ئەشکەوتی ئەورووپییە (Panthera leo spelaea یان P. spelaea) ، وە بەشێک بووە لە مێگافوانای پلایستۆسین کە بەشێکی گەورەن لە مەمکدارەکان کە لەو سەردەمەدا ژیاون، وە زۆربەی پاشماوەکانی لە چاڵە قیڕەکانی لایبریاوە ھاتووە.
وێنۆک|چەپ|بنیادنانەوە شێری ئەمریکی یەکێک بووە لە گەورەترین جۆرەکانی پشیلە کە دۆزراوەتەوە، و کەمێک گەورەتر بووە لە شێری ئەشکەوتی پلایستۆسینی ناوەڕاستی سەرەتایی، وە بە نزیکەیی ٪٢٥ گەورەترە لە شێری ئەفریقی ئێستا.
سەرچاوەکان
پۆل:شێرەکان پۆل:ئاژەڵە لەناوچووەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
١٩٧٩ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٧٦ لە نەرویژ
شێرلی مەکلین
شێرلی مەکلین بیتی (لەدایکبووی ٢٤ی نیسانی ١٩٣٤) خانمەئەکتەر، گۆرانیبێژ، نووسەر، چالاکوان، سەماکەری پێشووی ئەمریکییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا یەک جار خەڵاتی ئۆسکار، پێنج جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، خەڵاتێکی خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، دوو جاریش بۆ خەڵاتی بافتا.
شیرلی لە ڕیچۆمۆند، ڤیرجینا لە دایکبووە، سەرەتای کارەکانی وەک ئەکتەر لە تەمەنی نەوجەوانیدا بوو کاتێک بەڕۆڵی کورت بەشداری دەکرد. لە ساڵانی ١٩٥٣ و ١٩٥٤، لە دوو شانۆگەری بەناوەکانی (من و جۆلێت) ھەروەھا (یاری بێجامەکە) بەشداریکرد. دوابەدوای تێپەڕاندنی ئەم قۆناغەش، شیرلی لە ساڵی ١٩٥٥ لە فیلمێکی کۆمێدیای ڕەش بەناوی (The Trouble With Harry)، بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەری سەرەکی دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئەستێرەی نوێی ساڵی بەدەستھێنا لە خەڵاتەکانی گۆڵدن گلۆب. لە ساڵی ١٩٨٣، بەھۆی بەشداربوونی لە فیلمی Terms of Endearment، خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پێدرا لە خەڵاتەکانی ئۆسکار.
لە پاڵ نواندن، ئەوا شیرلی چەند کتێبێکیشی نووسیوە لە بارەی بابەتەکانی مێتافیزیک، ڕۆحانی، ھەروەھا دووبارە لەدایکبوونەوە و ژیان (فەلسەفەی ئایینی). لە ساڵی ١٩٨٣، کتێبێکی لەبارەی بیرەوەرییەکانی لەژێر ناونیشانی (Out on a Limb) بڵاوکردەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤ پۆل:نووسەرانی ئایینیی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
فەرمانگەی کۆچبەران یان ئەنجومەنی پەنابەرانی سوێد ی (بەسوێدی: migrationsverket ) فەرمانگەیەکی میری شانشینی سوێد ە لەژێر ڕکێفی وەزارەتی دادی سوێدی کاردەکات،ئەم فەرمانگەیە بە ناوەندی بڕیاردانی چارەنوسی پەنابەران و کاروبارەکانی پەنابەری و نشینگەیان دادەنرێت لە سوێد  .
مێژووی
فەرمانگەی کۆچبەران لەساڵی ١٩٦٩ دامەزراوە دوای لکاندنی ھەرسێ فەرمانگەی پەیوەندی دار بەکاروباری پەنابەران کەبریتی بوون لە:ئەنجومەنی پەنابەرانی سەربە ئەنجومەنی کێشە نێودەولەتیەکان ،نوسینگەی کێشەھاوبەشەکانی سەربەوەزارەتی ناوەخۆ،نوسینگەی کێشەی ھاوڵاتیان سەربەوەزارەتی ناوەخۆ ،مەبەست لەم ھەنگاوەیان زیاتر باشترکردنی کاروباری پەناخوازان بوو،(ھەرلەسەرەتای داواکاریەکانیان تا ئەنجام و چارەنوسەکانیان)لەدابین کردنی وەڕگێر و پۆڵی خوێندنی زمانی سوێدی و ھەلی کار و پاڵپشتی کردنی ڕێکخراوەکانی تایبەت بە پەنابەران و ...ھتد،تەنھا لەساڵی ٢٠٠٧  فەرمانگەی کۆچبەران نزیکەی ٥٤٠٠٠ بڕیاری پێدانی مافی پەنابەری بۆ پەناخوازان دەرکردوە،کە ئەم ژمارەیە بە بەرزترین ئاستی دەرکردنی بریار دادەنرێت لەمێژووی فەرمانگەکە،وە لەنێوان ساڵانی ٢٠١٢ - ٢٠١٣ - ٢٠١٤ ڕێژەی پێدانی مافی پەنابەری ٪٧٠ ئەرێنی بووە،ھەروەھا ئەم فەرمانگەیە لەماوەی ساڵانی دوایی ڕووبەڕوی زۆرێک لە ڕەخنەبۆتەوە ئەمیش بەھۆی پێچونی کاتێکی زۆر و چاوەڕوانیەکی دڕێژخایەن بەھۆی بەرزی ئاستی داواکاریەکان و زۆڕی ژمارەی پەناخوازان،کە ماوەکەی لە سێ مانگ تا ساڵێک یان ساڵێک و نیو دەخایەنێت،لەساڵی ٢٠١٣ ڕۆژنامەی Sydsvenskan  مانشێتێکی یڵاوکردەوە لەبارەی تێکدانی خانووبەرەو ترۆمبێلەکانی سەربە فەرمانگەی کۆچبەران لەلایان پەنابەرانەوە ئەمیش وەک کاردانەوەیەک بەرامبەر زۆری کاتی چاوەڕوانیەکانیان.
تایبەتمەندیەکانی فەرمانگەی کۆچبەران
- پێدانی ئاماژە(ڤیزە) بۆ سەردانی کورت خایەن. - پێدانی مافی مانەوە لە سوێد. - ڕوانین بەکێشەی پەنابەران و پێدان یان پێنەدانی مافی مانەوەیان. - دیاریکردنی بەشی سوێد بۆ لە ئەستۆگرتنی ئەوپەنابەرانەی لەلایان نەتەوە یەکگرتوەکانەوە دەنێردرێن. - کارکردن و بەستنەوەی فەرمانگە پەیوەندی دارەکانی سوێد بە وڵاتانی تری ئەوروپی. - ڕێککەوتن لەگەڵ شارەوانیەکانی سوێد بۆپێدانی یەکەی نیشتەجێبوون بۆ ئەو پەنابەرانەی مافی نیشتەجێبوونیان پێ دراوە.
بنەما بنەڕەتیەکانی فەرمانگەی کۆچبەران
فەرمانگەی کۆچبەران پشت بە یاسا میریەکانی شانشینی سوێد و فەرمانە میریەکانی حکومەت دەبەستێت بۆ ڕایی کردنی کاروبارەکانی.
مێژووی بەغدا
وێنۆک شاری بەغدا گەورەترین شاری عێراقە و لە نێوان وڵاتانی عەرەبیدا لە پاش قاھیرە دووەم شاری گەورەی عەرەبییە. لە نێوان ساڵانی ٧٦٢ بۆ ٧٦٤. لە سەردەمی خەلیفە ئەبووجەعفەری مەنسوور دروستکراوە لە سەرەتادا ناوی مەدینەت سلام بوو پاشان ناوەکەی گۆرا بۆ بەغدا تا ئێستاش ئەو ناوە بەکاردێت. پاش مردنی ھارونە رەشید لە ساڵی ١٩٣ی کۆچیدا کە بەرامبەر بە ٨٠٩ زایینی دەکات، ئەمینی کوڕی ھارونە ڕەشید، بە خەلیفە ھەڵبژێردرا، لە سەردەمی ئەمیندا، ئاشوب و شەڕو شۆڕێکی زۆر، کەوتە شاری بەغداوە تا بە کوشتنی خۆی کۆتایی پێھات، دوایی ئەو مەئمونی برای کرا بە خەلیفەی بەغدا لە ساڵی ٨١٤ی زایندا، لە دوای مردنی ھارونە ڕەشید بە دوو ساڵ ناکۆکی دەکەوێتە نێوان ئەمین مەئمونەوە و بەم جۆرە دەسەڵاتێکی سەربازی تێدا ھاتەکایەوە، لە سەردەمی مەئموندا بەغدا بۆ یەکەمین جار ماوەی ١٤ مانگ گەمارۆی ئابووری سەپاوە بە سەریداو بە حوکمی ئاگرو ئاسن چووە بەڕێوە. لە کۆتایی ٨١٢ی زایین دا ھەردوو سەرۆکی سوپای مەئمون کە ناویان (ھەرسەمەو گاھیر) بوو توانیان لە دوو قۆڵەوە گەمارۆی شاری بەغدا بدەن، بەو شێوەیە خەلیفە لە کۆشکی سەرۆکایەتی خۆیدا کە بە کۆشکی خولد ناسراوە و دەکەوێتە سەر کەناری دیجلە، بە تەنیا مایەوە، لەکاتێکدا کە ھەوڵی خۆدەربازکردنی دەدا بەدیل گیراو کوژرا، بەو شێوەیە گەمارۆکە کۆتایی پێھات، بەڵام بە کوشتنی ئەمین خەڵکی شاری بەغدا زۆر توڕەو نیگەران بوون، بەم شێوە وێرانی و قاتوو قڕی ڕووی لەو شارە کرد و جوانییەکەی پێشوی نەما.
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
٢٠٠٣
لەساڵی ٢٠٠٣ لەبەر ڕۆشنایی گەندەڵی دوو لێکۆلەری سەر بەفەرمانگەی کۆچبەران درانە دادگا لەشاری نۆڕشۆپینگ بەھۆی وەرگرتنی بڕێک پارە بەرامبەرپێدانی مافی مانەوە بە پەنابەرێک کە شایستەی مافی مانەوەی نەبوو.کە دوای ساڵێک دادگا مافی مانەوەی لەو کەسە سەندەوە کە ئەم کارەی کردبوو،لەگەڵ ڕێککارە یاساییەکانی سزادان بەرامبەر بە دوو لێکۆلەرەوەکە.
٢٠٠٤
لەساڵی ٢٠٠٤ فەرمانگەی کۆچبەران ڕووبەڕوی ڕەخنەی ڕۆژنامەوانان بویەوە بەرامبەر ناڕونی لە چارەنوسی منداڵە پەناخوازە بێ سەرپەرشتەکان.
٢٠٠٥
زۆڕینەی کێشەکان لەم ساڵەدا درێژەی ماوەی چاوەڕوانی بوو.
مێژووی بەغدا
پشێوی سەردەمی عەبباسی
وێنۆک|نەخشەی دەوڵەتی عەباسی لە سەردەمی ھاروونە ڕەشید پاش دروستبوونی پشێوی‌و شەڕو شۆڕ لە بەغدادا، نزیکەی دوو ساڵێک ئیبراھیمی کوڕی مەھدی عەباسیی، بەسوود وەرگرتن لەو ناکۆکیانەی کە لە نێوان خەڵک و عەباسییەکاندا ھەبوو، خەریک بوو دەسەڵات بگرێتە دەست، بە لام بەھۆی ناپاکی لێکردنی سەرکردەکانییەوە ناچار بوو دەسەڵات بداتەوە دەست مەئمون، لەبەر ئەوەی مەئمون فارسەکان پشتیوانیان لێدەکرد و ھەوڵی دەدا کە پایتەختی عەباسی بگوازێتەوە بۆ خوراسان بۆ ئەوەی بە باشی کۆنتڕۆڵی کاروبارەکانی دەوڵەت بکات، داوای ئەویش حەسەنی کوڕی سەھل خەلافەتی وڵاتی عێراق و حیجاز و یەمەنی گرتە دەست، بەو شێوەیە باری ئەمنی بەغدا ڕووی لە خراپی کردو بشێویی و فیتنە باڵی بەسەردا کێشا بە یەکجاری، تا ئەو کاتەی کە مەئمون لە ساڵی ٨٢٠ گەڕایەوە بەغداو ئەو شارەش کەمێک گەرایەوە سەر دۆخی جارانی خۆی، تا ساڵی ٨٣٤ زایین مەئمون کۆچی دوایی کردو خەلافەت درایە دەست موعتەسەمی برای. لەو کاتەوە بەغدا ئارامی بەخۆیەو نەبینی تا ساڵی ١١٥٧ زایین، لەو مەملەکەتە گەورە و ئاوەدانە تەنھا شارەکۆنەکە خۆی و ھەندێک لە دەوروبەری مانەوە. لە ساڵی ١٢٥٨ دا ھۆلاکۆش بە سوپایەکی گەورەوە گەمارۆی بەغدای داو داگیری کرد، ئاگری شەڕو فیتنەی ناوخۆش ھەر بەردەوام بوو، تا ئەو دەمەی تەتارەکان چونە بەغدا و کۆتاییان بە دەسەڵاتی موعتەسەم ھانی و خۆیی و ماڵ و منداڵ و دارو دەستەکەیان ھەموو کوشت و قەتڵ و عامێکی گەورەشیان لەو شارەدا بەرپاکرد و بەزەیییەیان بە ژن و منداڵ و پیریشدا نەھاتەوە، بەو شێوەیە کۆتایی بە دەسەڵاتی خەلافەتی عەبباسی ھات کە زیاتر لە پێنج سەدەی خایاند. شاری بەغدا لە سەردەمی ئەحمەد جەلائیریدا تەیمووری لەنگ زیاد لە جارێک پەلاماری‌دا و دواجاریان لە ساڵی ١٤٠٠ زایندا داگیری کردو ئازارو ئەشکەنجەیەکی زۆری دانیشتوانەکەی داو پەرژو بڵاوەی پێکردن و لە ماوەی ھەفتەیەکدا کارێکی وای پێکردن بەھیچ زمانێک باسناکرێت. پاش ئەوەی تەیموری لەنگ لە ساڵی ١٤٠٤ی زایندا کۆچی دوایی کرد، جارێکی دیکە سوڵتان ئەحمەد جەلائیری گەڕاوە بۆ بەغداد لە ١٤٠٥دا، دوای ئەویش ناکۆکی کەوتە نێوانیان لەگەڵ سوڵتان قەرە یوسفی تورکمان نەژاددا و تورکمانەکان لە ساڵی ١٤١٠ دا توانیان سوڵتان ئەحمەد بکوژن و لە ساڵی ١٤١١ بە سەرۆکایەتی محەممەد شا بچنە سەر حوکم و دەسڵاتی شاری بەغدا بگرنەدەست دوای ئەوەی دەرگاکانی ئەو شارە لەلایەن خەڵکەکەیەوە داخرا بە ڕوویاندا. بەو شێوەیە بەغدا لەژێر دەسەڵاتی تورکمانەکاندا مایەوە تا ساڵی ١٥٠٩ زاینیی، تا ئەو کاتەی سەفەوییەکان بە سەرکردایەتی شا ئیسماعیلی سەفەوی بەغدایان داگیر کرد لە ساڵی ١٥٣٥ زاییندا، لە دوای ئەوانیش جارێکی دیکە عوسمانییەکان ھاتنەوەو دەسەڵاتیان لە سەفەوێکان سەندەوە و دواجار جارێکی دیکە سەفەوییەکان توانیان لە ساڵی ١٦٢٤دا دەسەڵاتیان لێبسەننەوە و تا ساڵی ١٦٣٩ فەرمانڕەوایی بەغدایان کرد، تا ئەو دەمەی سوڵتانی عوسمانیی مرادی چوارەم حوکمی بەغدای گرتە دەست و تا ئەو کاتەی کە ئینگلیزییەکان لە ئازاری ١٩١٧دا ھاتن و دەسەڵاتیان گرتە دەست ھەر ئەوان حوکمی بەغدایان کردووە. بەمشێوەیە بەغدا ھەروەکو زۆربەی ناوچەکانی دیکەی عێراق کەوتە ژێر فەرمانڕەوایی و ئینتدابی بریتانیاوە تا ئەو کاتەی شۆرشی بیست واتە پورە ئەلعەشرین دەستی پێکرد.
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
٢٠٠٦
نزم بوونەوەی ماوەی چاوەڕوانی بۆ دوو مانگ تاوەکو پێنج مانگ.
مێژووی بەغدا
لەمێژووی شارستانیدا
وێنۆک|بەغدا لە ١٩٣٢ شاری بەغدا لە چوارچێوەی شارستانییەتی خۆیدا چەند گۆرانکارییەکی گەورەی بە سەردا ھاتووە، لە سەردەمی بابلیی و سلوقی و گریک و تورک و فارسەکانەوە کە بە شارەکانی کیسرا ناودەبرا دەستی پێکردوە ھەتاکو ئەمڕۆ کە بە بەغدای عێراقی فیدڕاڵ دەناسرێت. دوای ئەو ھەموو کارەسات و نەھامەتییەی کە بە سەر شاری بەغدادا ھاتووە لە مێژوودا، ھێشتا ھەروەکو خۆی ماوەو لە ھەردوو دەرگای سەروو خوارویەوە بە ڕووکاری ڕۆژئاوای دیجلەدا چەند ناوچەیەکی دیکەی نوێش چووەتەسەری. بەغدا لە سەردەمی ھارونە ڕەشیددا مەڵبەندی ڕۆشنبیریی و زانست بوو، لە ٨٠٠ زایندا ئەو دەمە دانیشتوانەکەی پتر لە یەک مایۆن کەس دەبووە، بەڵام بەھۆی شەڕە یەک لە دوایەکەکانی تورک و تەتار و فارس و مەغولەوە کاولو وێران بوو، ھەروەھا گەلێک کارەساتی وەک سوتان و لافاو نەخۆشی و برسێتیش ڕوویان تێکردووە. شاری بەغدا لە ساڵی ١٩٢١دا بووەتە پایتەختی عێراق و بەھۆی شەڕی ئێران و عێراقەوە لە ساڵانی ھەشتاکاندا و جەنگی کەنداوی دووەم لە ساڵی ١٩٩١دا و جەنگی کەنداوی سێیەم لە ساڵی٢٠٠٣، جارێکی دیکەش کەوتووەتەوە بەر شاڵاوی وێران کاریی و قات و قڕی و برسێتی و شەڕی برکوژیی و تایەفەچێتی بەھۆی سیاسەتی وڵاتانی دراسێیەوە. ئێستا شاری بەغدا دەکەوێتە سەرووی شاری بابل بە ٩٠ کیلۆمەتر و چەند کیلۆمەترێکیش لە سەروی شاری قتیسون واتە ئەلمەدائینی جارانەوەیە کە بە سەنتەری ناوەندی وڵات دادەنرا تا ئەو کاتەی لە سەردەمی عەباسێکاندا شاری بەغدای ئێستا جێگای گرتەوە.
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
٢٠٠٧
لەم ساڵە فەرمانگەی کۆچبەران تووشی ژمارەیەکی زۆر لە پەنابەرانی ئێراقی بوویەوە ئەمیش بەھۆی ئاڵۆزی ڕەوشی ئەولەیی ئێراق.
مێژووی بەغدا
مۆزەخانەو مزگەوت و قوتابخانە کۆنەکان
لە شاری بەغدادا چەند مۆزەخانەیەکی تێدایە پاشماوەی گەلێک ئاسەواری کۆنی تێدا نیشان دەدرێت وەکو خشڵ و دراوی کۆن و پەیکەری کۆنی سەدەکانی پێش زایین ھەتا سەدەی حەڤدەی زاینیی، ھەروەھا ئاسەواری سەردەمی خەلافەتەکانی ئیسلامی. لە شاری بەغدادا کۆنترین مزگەوتی مێژوویی تێدایە مێژوویان دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی موعتەسەم، لەوانەش مزگەوتی ئەلخولەفا کاتی خۆی بە مزگەوتی خەلیفە موعتەسەم ناوی براوە، ھەروەھا مزگەوتی ئەحمەدییە کاتی خۆی قوتابخانەکەی ئیمام ئەحمەدی حەنبەل بووەو مزگەوتی ئیمام موسای کازم و مزگەوتی مەرجان کە دەکەوێتە بازاڕی شۆریجەی شاری بەغداوە. ھەروەھا مزگەوتی مەنسور و مەھدی و مزگەوتی ڕەسافە مزگەوتی (ئۆزبەکی). ، ھەروەھا چەند قوتابخانەیەک کە خاوەنی مێژوویەکی دێرینن، وەکو قوتابخانەی ئەلشەرقییە لە نزیک مەزارگەی ئەبی حەنیفەی نوعمان و قوتابخانەی موەفەقییە، ئاسفییە، سلجوقییە، نازمییە.
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
٢٠٠٩
فەرمانگەی کۆچبەران شان بەشانی کۆمسیۆنی باڵای کاروباری پەنابەران کاری کرد بۆ ھەموارکردنەوەی یاساکانی پەنابەری.
مێژووی بەغدا
مێژووی بەغدا لە ٢٠٠٠- تا ئێستا
وێنۆک|چۆنییەتی ھێرشکردنی ھێزەکانی ئەمریکا بە ھاوکاری ھاوپەیمانانی بۆسەر عێراق لە ٢٠٠٣
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
٢٠١١
نەتەوە یەکگرتوەکان فەرمانگەی کۆچبەرانی بە باشترین فەرمانگە دەست نیشان کرد.
مێژووی بەغدا
بەغدا لە ٢٠٠٣
ساڵی ٢٠٠٣ وڵاتی عێراق ڕووبەروی ھێرشی ئەمریکا و ھاوپەیمانان بوونەوە لەم ھێرشە توانرا شکست بە حکومەتی بەعس و سەدام حسێن بھێنرێت و شارەکانی عێراق یەک لە دوای یەک ئازاد بوون تا ئەوەی توانرا بگەنە شاری بەغدا و لە دەست بەعسییەکان دەریان ھێنا و ئازاد بوو کە ئەمەش دەسپێکی قۆناغێکی نوێ بوو لە مێژووی عێراق.
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
٢٠١٢
فەرمانگەی کۆچبەران ڕووبەڕوی ژمارەیەکی زۆر لە کۆچبەران بوویەوە ئەمیش بەھۆی سەرھەڵدانی جەنگ لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و داعش لە سوریاو ئێراق.
مێژووی بەغدا
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێگای ئاوریشم پۆل:مێژووی بەغدا
فەرمانگەی کۆچبەرانی سوید
سەرچاوەکان
پێگەی فەرمانگەی کۆچبەران http://www.migrationsverket.se/Privatpersoner.html __INDEX__
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مەسعوود ڕەجەوی
وێنۆک|115px| مەسعوود ڕەجەوی مەسعوود ڕەجەوی، لە دایکبووی ٢٧ی ئابی ١٩٤٨، یەکێک لە ئەندامانی ناوەندیی سازمانی موجاھدینی گەل لە دەیەی کۆتایی ڕژیمی پەھلەوی و ڕێبەری ئەو ڕێکخراوە و سەرۆکی ئەنجومەنی بەرخۆدانی نەتەوەیی ئێرانە. دەرچووی بەشی یاسای سیاسی لە زانکۆی تاران. لە ساڵی ١٩٦٧ بووەتە ئەندامی سازمانی موجاھدینی گەلی ئێران، و لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٧١ لەلایەن ساواکەوە لە تاران دەستبەسەر دەکرێت. لە ڕۆژی دوای شۆڕشی ساڵی ١٩٧٨ ەوە، موجاھیدییەکان لەسەر دروشمی ئازادی وەستابوون. مەسعوود ڕەجەوی بەھۆی دژایەتیکردنی لەگەڵ پرەنسیپی دەسەڵاتی ئایینی لەلایەن سەید ڕوحوڵڵا خومەینی تووڕە بوو و ھەرچەندە لایەنگرانی لەلایەن لایەنگرانی خومەینییەوە ھێرشیان کرایە سەر، بەڵام پابەند بوو بە چالاکی سیاسیی ئاشتیانە و لە کاتی وتارەکانی جۆراوجۆردا جەختی لەسەر ئازادییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان دەکردەوە، ھەروەھا ڕێکخراوی موجاھیدیش، لەژێر ڕێنوێنی لە کۆتایی لێبوردەیی و خۆبەدەستەوەدانیدا، بە تێچووی زیاتر لە ٧٠ کوژراو و ھەزاران زیندانی، دوا دڵۆپی پانتایی سیاسی درێژکردەوە تا ٣٠ی جۆزەردانی ١٩٨١، کە خومەینی حکوومەتی دامەزراند. دوای کوژرانی خۆپیشاندانی ئاشتیخوازانەی موجاھیدین لە ٣٠ی خەرمانانی ١٩٨١ و دواتر لەسێدارەدانەکانی حکوومەتی خومەینی، سەردەمی چالاکییە سیاسییەکان و دەسپێکی خەباتی چەکداری دیار بوو. مەسعوود ڕەجەوی لە ٣٠ی گەلاوێژی ١٩٩٨ دامەزرانی ئەنجومەنی نیشتمانی بەرخۆدانی ئێران (NCRI) لە تاران ڕاگەیاند، پاشان لە ٧ی ئابی ١٩٩٩ لەگەڵ ئەبۆحەسەن بەنی سەدر لە بنکەی یەکەمی شیکاری لە تاران، و بە ھاوپەیمانی چوونە پاریس لەگەڵ ئەو و ژمارەیەک ھێزی دیکەی ئۆپۆزسیۆن حکوومەتی ئێران پێکھێنانی «ئەنجومەنی نیشتمانیی خۆڕاگری» وەک بەدیلێکی دیموکراسی بۆ حکوومەتی ئێران ڕاگەیاند. لە ١٧ی خەرمانانی ساڵی ١٩٨٦ مەسعوود ڕەجەوی دەچێتە عێراق و لە ساڵی ١٩٨٧دا «سوپای ڕزگاری نیشتمانی ئێران» لە دژی ھێزەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران پێکدەھێنێت. مەسعوود ڕەجەوی ئەم ھەموو ساڵە پێشەنگایەتی ئەو تەحەددایانە دەکات کە ڕووبەڕووی ئەم خۆڕاگرییە بووەتەوە.
لەدوای داگیرکردنی خاکی عێراق لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە لە ساڵی ۲۰۰۳ تائێستا ھیچ زانیارییەک لەسەر بارودۆخی مەسعوود ڕەجەوی لەبەردەستدا نییە؛ بەڵام ھەواڵی پەیامە دەنگییەکانی بڵاودەکرێتەوە.
سازمانی موجاھدینی گەلی ئێران
مەسعوود ڕەجەوی خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی فارابی سەرەتایی تەواو کردووە و بڕوانامەی بیرکاری لە ئامادەیی شەھرێزە لە مەشھەد وەرگرتووە. لە ساڵی خوێندنی ١٩٦٦–٤٦ لە فاکەڵتی یاسای زانکۆی تاران لە بواری یاسای سیاسی وەرگیراوە و لە مانگی خەرمانانی ساڵی ١٩٧١ سەرکەوتوو بووە لە بەدەستھێنانی بڕوانامەی بەکالۆریۆس. ڕەجەوی لە سەرەتای ساڵی ١٩٦٧ لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا بووە ئەندامی ڕێکخراوی موجاھدینی گەل. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٧٠ مەسعوود لەگەڵ چەند ئەندامێکی دیکەی موجاھیدندا چوونە ئوردن بۆ دانوستان لەگەڵ ڕێکخراوی فەتح. دوای گەڕانەوەی لە ئوردن لە ساڵی ١٩٧٠، مەسعوود ڕەجەوی چووە ناو ستافی ناوەندی ئەو ڕێکخراوە و لە ئەیلوولی ساڵی ١٩٧١ لەلایەن ساواکەوە دەستبەسەر کرا.
دەستگیرکردن و زیندانیکردن
مەسعوود ڕەجەوی لەگەڵ ٧ ئەندامی دیکەی کۆمیتەی ناوەندیی موجاھدین و دەیان کادرەکەی لە ھێرشی ساواک بۆ سەر ماڵە کۆمەڵایەتییەکانیان لە شەھریڤەر ساڵی 1971 دەستبەسەر و تووشی لێپرسینەوە و ئەشکەنجەدان بوون لە زیندانی ئەڤین. ئەو و ژمارەیەک لە ئەندامانی دیکەی ستافی ناوەندی ئەو گرووپە، لە دادگای تێھەڵچوونەوەی ئاسایی و سەربازیی کە لە ساڵی ١٩٧١ حکوومەتی شا دامەزراندبوو، دادگایی کران و حوکمی لە سێدارەدانیان بەسەردا سەپێندرا. قسە و بەرگرییە سیاسی- ئایدۆلۆژییەکانی مەسعوود و موجاھیدییەکانی دیکە لەلایەن سەرۆکی دادگاوە بەردەوام ناڕەزایەتییان بەرامبەر دەکرا.
سێرامیک
وێنۆک|دووگۆزە لە جنسی سێرامیک بە ھەر ماددەیەک کە لەگەڵ کاربۆن (کارباید)، نایترۆجین (نایتراید) و ئۆکسیجن (ئۆکساید) کارلێکی کیمیایی کردبێت[٤]، دەگوترێ ماددەی سیرامیکی[٥]. ئەم ماددانە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە دەوروبەری خۆمان دەیانبینین وەک: شووشە، بەردەکان، خۆڵ و… ھتد. ماددە سێرامیکییەکان لە زۆر شوێن بەکار دەھێنرێن وەک دروستکردنی خانوو (کاشی، جامی پەنجەرە، گەچ (گێچ)).
سیرامیک ماددەیەکی ڕەقە پێکھاتەیەکی نائۆرگانیکە کە کانزا و ناکانزا و ئایۆن و بەندی ھاوھێز دەگرێتەوە. نموونە گشتییەکانی بریتییە لە دەفرێکی لە قوڕ دروستبوو، پۆرسەلین و خشت.
ڕێژەی بلووری یان کریستالی ماددە سیرامیکییەکان مەودایەکی جیاوازیان ھەیە لە بەرزی کریستال بۆ نیمچە کریستال، و بە شووشەبوون، ھەندێک جاریش بەتەواوەتی لێلن، واتە بە تەواوەتی نا بلوورن. زۆربەی جار سیرامیکی گەرمکراو یان سوورکراو یان بەشووشەبوو یان بە نیمچە شووشەبوو وەکو دەفرێکی لە قوڕ دروستبوو یان گڵکارێکی ڕەق لە جۆرێکی قوڕ دروست دەکرێت کە ڕێژەیەکی زۆر لە سیلیکای تێدایە یان پۆرسەلین. جیاوازی ڕێژەیی کریستال بوون و پێکھاتەی ئەلیکترۆنی لە ئایۆنی و بەندی ھاوھێزدا بووەتە ھۆی ئەوەی زۆربەی ماددە سیرامیکییەکان ببنە گەرمی دەر و نەگەیەنەرێکی باش (بە فراوانی توێژینەوەی لەسەر کراوە لە ئەندازیاری سیرامیک) لەگەڵ ئەم مەودا درێژەی ھەلبژاردنانەدا بۆ پێکھاتە یان بنیاتی سیرامیک بە نزیکەی ھەموو جۆرەکانی بەبەردبوون و ھەروەھا ھەموو ئاستەکانی ڕێژەی کریستاڵی، فراوانی بابەتەکە زۆر فراو انەو توانای ناساندنی ڕەوشتەکانی وەکو(ڕەقی، پتەوی، توانای گەیاندنی ئەلکترۆنی …ھتد) زۆر زەحمەتە تەواوی زانیارییەکان دیاری بکەی.
تایبەتمەندییە گشتییەکان
تایبەتمەندییە گشتییەکانی ھەر وەکوو. بەرزی پلەی گەرمی. توانەوە. بەرزی ڕەقی و پتەوی. کەمی لە گەیاندندا. پێوەری جیڕی (توانای کشان). بەرگری کیمیایی. کەمی توانای کشان ئەمانە بنەماکانییەتی، لەگەڵ شتە تایبەتییەکاندا بۆ ئەم تایبەتمەندیانە. بۆ نموونە (شووشەی گەرمی گواستنەوە، سیرامیکی گەرمی باش، (ئەو سیرامیکەی کە شازە و توانای گەیاندنی گەرمی زۆر بەرزە)......... ھتد). چەند ئاوێتەیەک یان پێکھاتەیەک وەکو فایبەر گلانی لە کاتێکدا ماددەکانی سیرامیک لە خۆ دەگرن بەڵام بە یەکێک لە خێزانی سیرامیک داناندرێت.
سەرەتاترین سیرامیک کە لەلایەن مرۆڤەوە ناسێندرابوو لەو شتانە بوون کە بە قوڕ دروست دەکران نموونە (دەفر) یان پەیکەری بچووک لە قوڕ دروست دەکران ئەمانە کە وتمان یان ھەر لە خۆی (تەنھا قووڕ) یان لەگەڵ ماددەکانی تردا تێکەڵ دەکران وەک (سلیکا) «پێکھاتەیەکی کریستاڵە بەگشتی لە لم و کوارتزدا دەدۆزرێتەوە». پتەو و ڕەقو و سفت دەکران لە ناو ئاگردا. سیرامیکەکانی دواتر بە کاشی ڕووپۆش دەکران و ئاگریان تێبەردەدرا بۆ دروستبوونی (ڕوویەکی لوس و بەڕەنگ)، بۆ کەم کردنەوەی کونیلەداری لەڕێگەی بەکارھێنانی شووشەیی بوون، بۆ دروستکردنی بەرگی سیرامیکە نادیارەکان لەسەرو سیرامیکە کریستاڵە بنچینەییەکانەوە). سیرامیکی ئێستا بەرھەمی ناو ماڵ(ناوخۆ)، پیشەسازی و بیناییەکان لەخۆ دەگرێت، ھەروەھا مەودایەکی فراوان لە جۆری سیرامیکیشدا دەگرێتەوە.
لە سەدەی بیست ماددەی تازەی سیرامیک بەرەو پێش برا بۆ ئەوەی بەسودی ئەندازیاری سیرامیک بەکاربھێنرێت وەکو نیمچە گەیەنەرەکان.
ماددەکان
ھەروەھا لەکاتێکدا زۆر ماددە تازەکان ئەلەمنیۆم ئۆکساید زیاتر بە گشتی ناسراوە بە «ئەلومینا»ـش دەگرێتەوە. ماددە سیرامیکە مۆدێرنەکان ئەوانەی پۆلێنکراون وەک سیرامیکی پێشکەوتوو بۆ نموونە (سلیکۆن کارباید، تەنگستن "توخمێکی کانزایی کارەبایییە")، ھەردوو لەم توخمانە بە نرخ دانراون لە بەرگریان دژی "ڕووشان" لەبەر ئەوە ئەمانە دەدۆزرێنەوە بۆ بەکارھێان لە ھەندێک بەرنامەدا وەکو ئەو پلێتە لەبەرکراوەی لە ئامێری شکاندا ھەیە کە بەکاردێت لە پرۆسەی کانەکاندا. سیرامیکە پێشکەوتووەکان یا مۆدیرنەکان ھەروەھا لە (دەرمان، بواری کارەبایی، پیشەسازی ئەلیکترۆنیوە ھەروەھا لە قەڵغانی لەشدا بەکاردێت).
سیرامیکی کریستاڵی (بلووری)
سیرامیکی کریستاڵی (بلووری) ماددە سیرامیکە بلوورییەکان زۆر خۆیان ناگرن لە مەودایەکی درێژی بەکارھێناندا (ئیش لەسەرکردنیان). ئەو ڕێگایانەی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم سیرامیکانەدا وا دەردەکەوێ دابەش دەبێت بەسەر دوو جۆردا: یان دروستکردنی سیرامیکەکە لە شێوەی ویستراودا لە کارلێکی ناوەیدا، یان بە پێکھێنانی پاودەر بۆ دروستبوونی شێوەی ویستراو و دوای ئەو گەرمکردنی تا پلەی پێش توانەوە پاشان ساردکردنەوە بۆ ئەوەی بارستەیەکی ڕەق پێکبێنێت بۆ تەکنیکی پێکھاتنی سیرامیک. دروستکردن بە دەست وەک (ھەندێ جار پڕۆسەی خولانەوە لە خۆ دەگرێ) کە بە فڕێدان ناسراوە دروستکردن یان بەرجەستەکردنی دانانی خلیسکی و دانانی تێپ قاڵب کردن و پڕۆسەی وشک بوونەوە دەگرێتەوە.
سیرامیکی نا کریستاڵی (نا بلووری)
سیرامیکی نابلووری لە شووشە دەچێت لە دروستبووندا وادەردەکەوێ لە تواوەکانەوە دروستبوون شووشە شێوە دەگرێت لەکاتێکدا کە بەتەواوەتی تواوەتەوە یان کاتێک لە دۆخی نیمچە تواوەدایە چەند ڕێگەیەکی وەکو فووکردن پیایدا لەناو قاڵبدا. ئەگەر مامەڵە گەرمکردنی دواتر بووە ھۆی ئەوەی ئەم گڵاسە ببێتە بەشێک لە کریستاڵی «بلووری بوون» دەرئەنجامی ماددەکە کە دەستمان دەکەوێت بە سیرامیکی بلووری دەناسرێت، بە فراوانی بەکار دێت وەک سەری تەباخی چێشت لێنان.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی ماددە
سپیرۆ
سپیرۆ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ژاراوە، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سپیرۆ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی توتمە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گردئێستر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کاولان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مام ژیلە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەر
وێنۆک|سەری [[ھەڵۆی سەرسپی|ھەڵۆیەکی سەرسپی]] سەر ئەو بەشەی زیندەوەرە کە عادەتەن گوێ، مێشک، تەوێڵ، ڕوومەت، چەناگە، چاو، لووت و دەم لە خۆ دەگرێت، ھەریەکەیان لە ئەرکە ھۆشەیییە جۆراوجۆرەکاندا وەکوو بینایی، بیسایی، بۆنایی و چێژایی یارمەتیدەرن. لەوانەیە ھەندێک لە گیانلەبەرە ھەرە ساکارەکان سەریان نەبێت، بەڵام زۆرێک لە گیانلەبەرە دوولایەنەکان (بەبێ گوێدان بە قەبارە) سەریان ھەیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سەر
قازانقەرە
قازانقەرە (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پیرتاج، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
قازانقەرە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
گەیم بۆی ئەدڤانس
سەرچاوەکان
پۆل:کایەکلێکانی دەیەی ٢٠٠٠
قاملو
قاملو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پەنجە عەلی باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری پەنجە عەلی باشوورە.
جوگرافیا
قاملو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
١٩٨٠ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٨٠ لە نەرویژ
قاملو
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
لیختنشتاین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ڕیا و سەکینە
ڕیا و سەکینە دوو خوشکی تاوانباری میسری بوون، ناویان ڕیا عەلی ھەمام و سەکینە عەلی ھەمام بوو، لەسەرەتای ژیانیانەوە لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەم لە شاری سەعیدی میسری کۆچیان کردبوو بۆ ئەسکەندەریە و ھەر لەوێش نیشتەجێبوون و گەورەببوون، سەرەتا بە گومانلێکراو ناوبران لەبارەی ڕفاندن و کوشتنی ژنان بە ھاوکاری موحەممەد ئەبد ئەلعالی ھاوژینی سەکینە، کە کاری دەستگێری دەکرد لەگەڵ حەسبوڵلا سەعید مەڕعی ھاوژینی ڕیا، لەگەڵ دوو کەسی تر بەناوەکانی عەرابی حەسسان و عەبدوڵ ڕەزاق یوسف، لە ٢١ و ٢٢ ێ دیسەمبەری ساڵی ١٩٢١ دەستگیرکران و لەسێدارەدران.
ڕیا و سەکینە لە ڕاگەیاندنەکان
چیرۆکی ڕیا و سەکینە کراوەتە گەلێک لە پەرتوک و فیلمی سینەمایی و کاری ھونەری جۆربەجۆر وەک:
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مردووانی ١٩٢١ پۆل:وڵاتە عەرەبییەکان
جۆن ئەبرەھامز
جۆن ئەبرەھامس یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، و ڕۆڵی لە چەندین فیلمی ئەمریکیدا بینیووە.
ستۆدیۆکانی ئەمازۆن
ستۆدیۆکانی ئەمازۆن کۆمپانیایەکی ئەمریکیی تایبەت بە بەرھەمھێنان و بڵاوکردنەوەی فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییە. سەر بە کۆمپانیای ئەمازۆنە. لە کۆتایییەکانی ٢٠١٠ دەستبەکاربووە. ناوەڕۆکەکەی لەڕێی ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ، و ڕاژەکانی دیکەی ئەمازۆن بڵاودەکاتەوە.
١٩٨١ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٨١ لە نەرویژ
قاز
وێنۆک|200px|جۆرێک قاز لەگەڵ مناڵەکانی قاز ناوی جۆرێک لە گیانلەبەرەکانە کە لە خێزانی مەلەکان جێیان گرتووە. قازەکان لەگەڵ مراوییەکان و قوویەکان لە لقی مراویان ھەڵکەوتوون. ئەم گرووپە لە قازەکان بە سێ بەش دابەش دەکرێن.
گەورەقەڵا، وارماوا
گەورەقەڵا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گەورەقەڵا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەردەکەڕ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەلەڕەش و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی ھەنجیر.
مەشکاوا نشیو
مەشکاوا نشیو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مەشکاوا نشیو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) و یارسانی پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
سەرخان
جوگرافیا
سەرخان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئالیەڕەش و لە باشوور لەگەڵ گوندی دوبێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کونەمارە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کوڵکوڵە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تەرەغە
تەرەغە کێوێکی قووچە بە بەرزایی ٢٢٠١ میتر لە ئاستی دەریا، لە ڕۆژئاوای شاری بۆکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ھەڵکەوتووە. گوندێکیش هەر بەو نێوە لە نزیک کێوی تەرەغە هەیە کە ژیگەی مامۆستا هەژاری مۆکۆریانییە.
سەرچاوە
پۆل:کێوەکانی کوردستان
پلەیستەیشنی ھەڵگرتنی
پلەی ستەیشنی ھەڵگیراو (پی ئێس پی) کۆنسۆڵێکی کایەی ڤیدیۆییە کە لەلایەن سۆنی کۆمپیوتەر دێڤێلۆپمێنتەوە پەرەپێدراوە و فرۆشراوە.
مێژوو
سۆنی کۆمپیوتەر دێڤێلۆپمێنت لە پێشوودا کۆنسۆڵی پلەی ستەیشمی ھەڵگیراوی لە کۆنفڕاسێکدا ڕاگەیاند.
سەرچاوەکان
پۆل:پلەیستەیشن (بڕاند) پۆل:کۆنسڵەکانی سۆنی
١٩٨٢ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٨٢ لە نەرویژ
پەیمانگای ڕاھێنان و توێژینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان
پەیمانگای ڕاھێنان و توێژینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان باڵی ڕاھێنانی دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکانە. پەیمانگای ڕاھێنان و توێژینەوە ڕاھێنان و چاڵاکیی پەرەسەندنی توانا دابین دەکات تا بەشێوەیەکی سەرەکی یارمەتی وڵاتی پەرەئەستێن لەگەڵ سەرنجی تایبەتی بۆ وڵاتی کەمتر پێشکەوتوو، دەوڵەتانی بچووک دوورگە، و گرووپ و کۆمەڵگای دیکە کە زۆر لاوازن، بریتی لە ئەوانە بارودۆخی ناکۆکیان ھەیە بدات.
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦٣ پۆل:یوونێسکۆ
ئۆستن ئەبرەمز
جۆن ئەبرەمز یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، و ڕۆڵی لە چەندین فیلمی ئەمریکیدا بینیووە.
لیختنشتاین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
لیختنشتاین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
١٩٨٣ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٩٨٣ لە نەرویژ
ڕەسوڵ خادم
وێنۆک|ڕەسوڵ خادم لە کۆمەڵگەی وەرزشی ئازادی لە تاران، کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٢ ڕەسوڵ خادم ئەزغادی لە دایکبووی ٢٧ی ئازاری ١٩٧١ زۆرانباز و بەڕێوەبەری وەرزشی و سیاسەتمەدارێکی خانەنشینکراوی ئێرانە. سەرۆکی پێشووی فیدراسیۆنی زۆرانبازی ئێران و ئەندامی خولی دووەم و سێیەمی ئەنجومەنی شاری تاران بووە. لە خولی دووەمی ئەنجومەنی شاری تاران سەرۆکی کۆمیسیۆنی فەرھەنگی و کۆمەڵایەتی و لە خولی سێیەمیشدا سەرۆکی کۆمیسیۆنی بەرنامە و بوودجە بووە. خادم ھەروەھا لە ساڵانی ٢٠١٣ تا ٢٠١٦ تیمەکانی زۆرانبازی نیشتمانی بەڕێوەبردووە، سەرۆکی ڕاھێنەری تیپی زۆرانبازی ئازادی نیشتمانی بووە لە ساڵی ٢٠١٣ تا ٢٠١٦ و ھەروەھا ٢٠١٧ تا ٢٠١٨، ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری لیژنەی ئۆڵۆمپی نیشتمانی بووە (٢٠١٣ تا ساڵی ٢٠١٧). خادم بە یەکێک لە باشترین زۆرانبازانی ئێرانی لە ھەموو سەردەمێکدا دادەنرێت و ڕێزلێنانی وەک پاڵەوانێتی لە ئۆڵۆمپیادی ئەتلەنتا ساڵی ١٩٩٦ و میدالیای برۆنزی ئۆڵۆمپیادی بەرشەلۆنە لە ساڵی ١٩٩٢، دوو پاڵەوانێتی و یەک پلەی دووەمی زۆرانبازی جیھانی پاڵەوانێتییەکان، میدالیای زێڕی یارییەکانی ساڵی ١٩٩٤ ئاسیا و خاوەنی پێنج میدالیای زێڕە لە پاڵەوانێتی ئاسیا. برای ئەمیرزا خادم و دکتۆر ئیبراھیم خەدیمە و کوڕی محەممەد خدیمە کە یەکێکە لە پاڵەوانەکانی پێشووی ئێران و جیھان
پەروەردە
خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە زانستە سیاسییەکان و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی وەزارەتی دەرەوە (١٩٩٩–١٩٩٥) و بڕوانامەی ماستەری لە زانستە کۆمەڵایەتییەکان (کۆمەڵناسی) لە زانکۆی ئازاد، لقی ناوەندی تاران (٢٠٠٥–٢٠٠٣) بەدەستھێناوە. . دکتۆرا لە کۆمەڵناسی (گرووپی کۆمەڵایەتی).
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:مێدالیاوەرگرانی برۆنزی ئۆڵمپیکی ئێرانی پۆل:خەڵکی مەشھەد پۆل:زیندووان پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
یەینکەن، پیرتاج
یەینکەن (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پیرتاج، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
یەینکەن ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئیبراھیم عەلیپوور
ئیبراهیم عەلیپوور (1368 بانە) هونەرمەند و وێنەگری کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە، براوەی دەیان خەڵاتی نێونەتەوەیی و نێوخۆی ئێرانە.
خەڵاتە جیهانیەکان
براوەی خەڵاتی تایبەتی لیژنەی هەڵسەنگاندن لە فستیڤاڵی CCCLUB لە بەشی سروشت دا دەیان خەڵات و رێزلێنانی تر...
کۆوێنەی پیر شالیار
کۆ وێنەی پیرشالیار لە ماڵپەڕی INTERNATIONAL INSTITUTE FOR THE STUDY OF KURDISH SOCIETIES
سەرچاوەکان
پۆل:وێنەگران پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی بانە
قزل قایەی سەروو
قزل قایەی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قزل قایەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زینالو و لە باشوور لەگەڵ گوندی پیچاقچی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی عەرەب شا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی عەلی باڵتا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
پلەی گەرمیی ژوور
وێنۆک|پلەی گەرمی ژوور پلەی گەرمی ژوور بریتییە لە مەودایەکی پلەی گەرمی کە لە ناو ماڵ دا بە جلێکی فەرمی (وەک: چاکەت و پاتۆڵ) ھەست بە ئاسودەیی بکەیت. ئەم پلەی گەرمیە بە ھۆی چەند فاکترێکی وەک شێی ھەوا لە گۆڕان دایە. بۆ نمونە لە ھاوین ٢٣ بۆ ٢٥٬٥ پلەی سیلیزی پێشنیار کراوە. لەگەڵ ئەمانەشدا، زۆرجار فیزیاییەکان کە سود لە پلەی کێلڤن وەردەگرن، پلەی گەرمی ژوور بە ٢٧ پلەی سیلیزی (٣٠٠ کێلڤن) دادەنێن.
ئاسودەی تاکەکان
ئەنجومەنی گەرماو سەرماو ئاڵوگۆڕی ھەوای ئەمریکا (ASHRAE) جەند پێوەرێکی بۆ پلەی گەرمی و بڕی جوڵەی ھەوای داناوە. ھەڵبەت پلەی گەرمی موناسب لە کەسێکەوە بۆ کەسێ دەگۆڕێت. بۆ نمونە لە بەریتانیا بۆیان دەرکەوتوە کە پلەی ٢١ سەدی بۆ خەڵکی بەتەمەن موناسبە. ھەڵبەت زۆر خەڵک بەتایبەت لە بەریتانیا ئەم پلەی گەرمیە بە گەرم دەزانن. ھەرەوەھا بە پێ جلوبەرگ و بڕی شێی دەوروبەر ئەم پلەی گەرمیە لە ھاوینان دەگۆڕێت. بۆ نمونە پلەی گەرمی پێشنیار کراو بۆ ھاوینان لە نێوان ٢٣ بۆ ٢٦ پلەی سەدی و لە زستانان لە ٢٠ بۆ ٢٣ پلەی سەدیە. ھەڵبەت بۆ خوپاراسنی لە ھەندێ نەخۆشی تێکڕای ٢٣ پلەی سەدیش پێشنیار کراوە.
بەکار ھێنانی لە کاروباری زانستی
لە کاروبارە زانستیەکاندا پلەی گەرمی ژوور لەنێوان ٢٠ بۆ ٢٥ پلەی سەدی دادەنێک یاخود ٢٣ پلەی سەدی وەک تێکڕا بەکار دێنن کە یەکسانە بە ٧٣ پلەی فاڕانھاید و ٢٩٦ پلەی کێلڤن. زۆرجار بۆ ئاسانی لە حیسابات، بڕی ٢٠ پلەی سەدی یاخود ٣٠٠ پلەی کێلڤن بەکار دێت. پێویستە ئەمەش بزانرێ کە ئەم پێناسانە پشتیوانیەکی زانستیان نیە و تەنھا بەھۆی بەربڵاو بوونی ئەم پلەیە گەرمیە لە زۆربەی بیناو باڵەخانەکان (کە لەم پلەیە مرۆڤ ھەست بە ئاسودەیی دەکات) سودی لێبینراوە.
پلەی گەرمی دەوربەر لەبەرامبەر پلەی گەرمی ژوور
پلەی گەرمی ژوور وەک ستاندەرێک لە نێو کۆمەڵگەی زانستی دا یەک پێناسەی ھەیە، بەڵام پلەی گەرمی دەوروبەر دەتوانێ ھەر بڕێک وەربگڕێت. لە ھەندێ حاڵەتیشدا پلەی گەرمی دەوروبەر یەکسان دەبێ بە پلەی گەرمی ژوور.
کەلانکانی
کەلانکانی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تەرگەوەڕ، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
لیو شان
لیو شان (٢٠٧ تا ٢٧١), ، ناو گۆنگسی، دووەم و دوایین ئیمپراتۆری ویلایەتی شوو ھان بوو لە سەردەمی سێ شانشینەکە. کە چووە سەر تەخت لە ١٦ ساڵی، لیو شان متمانەی ژوگێ لیانگ و لی یانی بەدەست ھێنا، فەرمانڕەوایی کردنە ٤٠ ساڵانەکەی درێژترین ماوەی فەرمانڕەوایی بوو لە تەواوی سەردەمی سێ شانشینەکە. لە سەردەمی لیو شان کەمپینی زۆر دروستکرا لە دژی چاوۆ وێی، للیو شان خۆی بەدەستەوە دا بۆ ویلایەتی وێی لە ٢٦٣ی زاینی دوای ئەوەی دێنگ ئای ھێرشێکی لەناکاوی کردە سەر پایتەختی شوو چێنگدوو، وە بە خێرایی چووە ناو لوۆیانگ (پایتەختی وێیی) و دواتر نازناوی دووک ئانلی پێ بەخشراو، و بە ئارامی ژیانی کرد تا دوا ساتەکانی ژیانی لە ٢٧١
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٧ پۆل:مردووانی ٢٧١ پۆل:ئیمپراتۆرەکانی شوو ھان پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٣یەمی زایینی پۆل:خێزانی لیو بێی پۆل:خەڵکی سیانگیانگ
کەلانکانی
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سینەمای تایلەند
وێنۆک|180px سینەمای تایلەند ئاماژەیە بۆ مێژووی سینەمای تایلەندی، شێوازی فیلم، فێستیڤاڵ و دامەزراوە فیلمەکان، ھەروەھا ئەو فیلمانەی لە تایلەند دروستکراون یان بە ھاوبەشی لەو وڵاتەدا بەرھەم ھێنراون. پیشەسازی فیلمی تایلەند قورسایی کەمتری ھەیە لە کێبڕکێ لەگەڵ سینەما ناوچەیییەکانی وەک سینەمای ئیندۆنیزیا، سینەمای فلیپین، سینەمای مالیزیا و سینەمای میانمار. ھەرچەندە بە بەراورد لەگەڵ سینەمای مانداریان و کانتۆنی و سینەمای ھیندستان بە بچووک دادەنرێت.
یەکەم نمایشی فیلم لە تایلەند لە بانکۆک لە ٩ی حوزەیرانی ١٨٩٧ لەلایەن برایانی لومێرەوە بەڕێوەچوو. ھەر لەو ساڵەدا لە کاتی سەفەری شای ئەوکاتی تایلەند چولالۆنگکۆرن بۆ ئەورووپا، فیلمێکی ئەم سەفەرە لەلایەن برای پاشا دروست کراوە و کەرەستەی وێنەگرتن لەلایەن ئەوەوە ھێنراوە بۆ تایلەند. پاشان شازادە تۆنگ تام سامبسترا کە بە «باوکی سینەمای تایلەندی» ناودەبرێت، دواتر چەندین بەرھەمی بەڵگەنامەیی دروست کرد کە لە بانکۆک نمایشکران. لە ساڵی ١٩٠٥ بازرگانانی ژاپۆنی سەرەتا لە بانکۆک و دواتر لە چەند شارێکی تر سینەما بچووکەکانیان دامەزراند.
بۆ ماوەی چەند ساڵێک ئەوەی لەم سینەمایانەدا نمایش دەکرا تەنھا فیلمی ژاپۆنی بوو تا فیلمە ئەورووپییەکان و بەتایبەت فیلمە بێدەنگەکانی ھۆلیوودیش بۆ نمایشکردن لەو سینەمایانە کڕدرابوون. بۆ ماوەیەکی زۆر بنەماڵەی شاھانەی چاکری بەرپرسی کاروباری فیلم و سینەما بوون لە تایلەند. یەکەم فیلمی تایلەندی بە ئەکتەرە ڕەسەنەکانەوە لە ساڵی ١٩٢٧ لەلایەن مانیت ڤاڤواتەوە لەژێر ناوی «چانس» دووبارە دروستکرایەوە. لە نێوان ساڵانی ١٩٢٧ بۆ ١٩٣٢ ١٧ فیلم لە بانکۆک دروستکراون، کە تەنھا چەند وێنەیەکی ئاساییان ماونەتەوە.
لە ساڵی ١٩٢٨ تا ١٩٣٢ فیلمە بێدەنگەکانی ژاپۆن ھێشتا لەلای بینەرانی تایلەند بەناوبانگ بوون. لە ١ی نیسانی ساڵی ١٩٣٢ یەکەمین فیلمی تاکی تایلەندی بە ناوی Lost لەلایەن کۆمپانیای براکانی واڤات بەرھەم ھێنرا. فیلمێک کە لە سەردەمی چاکسازییە سیاسییەکاندا بە فیلمێکی ئایدیۆلۆژی دادەنرا. ئەم فیلمە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێنا و بووە ھۆی دروستکردنی فیلمی زیاتر تا ساڵی ١٩٤٤. ئەم قۆناغە لەلایەن زانایانەوە بە «سەردەمی زێڕین» بۆ پیشەسازی فیلمی تایلەند دادەنرێت.
خەڵاتی کۆمەڵەی نیشتمانی فیلمی تایلەند کە بە "Supannahong Awards" ناسراوە، ساڵانە لەلایەن "کۆمەڵەی نیشتمانی فیلمی تایلەند"ەوە بەڕێوەدەچێت. پەیکەری ئەم خەڵاتە شێوە-ئەژدیھایەکی زێڕینە، کە لە تایلەند بە ھێمایەکی شاھانە و ئایینی دادەنرێت. فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بانکۆک یەکێکی دیکەیە لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی نێودەوڵەتی کە ھەموو ساڵێک لە نێوان مانگی تشرینی یەکەم و تشرینی دووەم لە بانکۆک بەڕێوەدەچێت. ئەم بۆنە ڕۆشنبیرییە لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە ھەموو ساڵێک لەم وڵاتەدا بەڕێوەدەچێت. لە تایلەند زیاتر لە ٧٥٠ سینەمای چالاک ھەیە. لە سینەمای مۆدێرنی (ئێستا)ی تایلەند، چەندەھا ئەکتەری نوێ ھەن، یەکێک لەو ئەکتەرانە بریتییە لە تۆنی جا کە ڕۆڵی لە چەندین فیلمدا بینیووە، و ھەروەھا لەگەڵ ئەکتەرە ناودارەکانی سینەمای ھۆڵیوود بەشدار بووە، و شارەزایییەکی زۆری لە ھونەرە جەنگییەکان ھەیە، و لە سێ بەشی فیلمی Ong bak بەشداری کردووە و ئەکتەری سەرەکییە.
ئومێد ئۆزداغ
وێنۆک ئومێد ئۆزداغ (لەدایکبووی ٣ی ئازاری ١٩٦١) سیاسەتمەدارێکی تورکی کە سەرکردەی پارتی سەرکەوتن ڕاستڕەوی و دژە کۆچبەرە و ئەندامی ئەنجومەنی نیشتیمانی گەورەی تورکیا. ئەو جێگری سەرکردەی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی (پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست) بوو لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥ەوە تا شوباتی ٢٠١٦. لە ساڵی ٢٠٠٦دا کاندیدایەتی خۆی بۆ سەرکردایەتیی پارتی ڕاگەیاند بۆ کۆنگرەی ئاسایی ھەشتەمی پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست، بەڵام دوو ڕۆژ دواتر ئەندامێتی ھەڵوەشێنرایەوە. دوای گەڕانەوەی بۆ پارتی دوای دادگایییەکی سەرکەوتوو، دیسان کاندیدایەتی خۆی بۆ سەرکردایەتی پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست ڕاگەیاند لە نیسانی ٢٠١٦ بۆ کۆنگرەی نائاسایی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی ٢٠١٦، کە لە کۆتاییدا ھەڵوەشێنرایەوە دوای چەندین ناکۆکی یاسایی. لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦دا ئەندامێتی لە پارتی ھەڵوەشێنرایەوە و چووە ناو پارتی ئییی. لە نیسانی ٢٠١٩، لە لیژنەی جێبەجێکاری پارتی دەست لەکارکێشایەوە بەڵام ڕای گەیاند کە بەردەوام دەبێت لە پارتەکە و بەردەوام دەبێت لە چالاکییەکانی پەیوەندیدار بە پارتەکە. لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ئۆزداغ لە پارتی ئییی دەرکرا. لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢١دا پارتی سەرکەوتن دامەزراند و یەکەم سەرۆکی ھەڵبژێردرا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١ پۆل:زیندووان
ئایین لە برونێی
وێنۆک|300x300پیکسڵ|مزگەوتی سوڵتان عومەر عەلی سەیفەدین شەوانە ئیسلام ئاینی دەوڵەتی برونێیە، بەڵام ئازادی ئایین مسۆگەرە. بەڵام ئەم ئازادییە بۆ چەند حاڵەتێک سنووردارە. مافی پراکتیزەکردنی تایبەت بە کۆمەڵێک ئایین دراوە. جگە لەوەش هەندێک جەژنی غەیرە ئیسلامی، وەک ساڵی نوێی مانگی، کریسمس، ڕۆژی ڤێساک و گەوای دایاک، دانپێدانراون. ئەم مافانە، بەڵام سنووردارن: پەروەردەی ئایینی کۆنترۆڵ دەکرێت، تەنانەت لە چینی و مەسیحی و قوتابخانە تایبەتەکان، و هەر ماددەیەکی ئایینی غەیرە ئیسلامی کە دابەش دەکرێت وەک نایاسایی و بە توندی قەدەغە دەکرێت، ڕۆژنامەنووس دەکرێت؛ کە ئەگەر بگیرێت دەبێتە هۆی دەستبەجێ سزای لەسێدارەدان بەبێ بڕیاردان و کەرەستەی پەیوەندیدار دەست بەسەردا دەگیرێت، بە پشتبەستن بە یاسای سزادانی شەرعی ساڵی ٢٠١٤. دەوڵەتی مەدحابی ئیسلام مەکتەبی شافیعی فیقهی ئیسلامی سوننەە. زۆربەی دانیشتوانی موسڵمانی برۆنێی بەشداری قوتابخانەی شافیعیش دەکەن و شافیعی سەرچاوەیەکی سەرەکی یاسایە بۆ وڵاتەکە بەڵام بە مۆڵەتی سوڵتان، یاسادانەران دەتوانن ڕاوێژ بە سێ قوتابخانەی تری سوننەی فیقه. برونێی لە نێوان 'ئاینەکان لە، ئیسلامی سوننە زاڵە. لە ساڵی ٢٠١٦دا مەزەندە کرابوو کە ٨٠.٩%ی دانیشتوانی برۆنێی موسڵمانن. بەڵام ئایینەکانی دیکەش پێگەیەکی بەرچاویان لە برۆنێی هەیە: 7%ی دانیشتووانەکەی مەسیحی و 7%ی دیکە بودایین. 5%ی دیکەش بەشداری ئایینە جۆراوجۆرەکان دەکەن، لەوانە ئایینە ڕەسەنەکان.. لە برونێی، غەیرە موسڵمانەکان ئەگەر بیانەوێت ببنە ئایینێکی تر، دەبێت تەمەنیان لە ١٤ ساڵ و ٧ مانگ کەمتر نەبێت. منداڵێکی کەم تەمەن ئەگەر دایک و باوکی موسڵمان بوون خۆکارانە دەبێتە موسڵمان.
پێڕستی کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەمە پێڕستێک لە کوردە ناودارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێرانە، کە بەپێی پیشە ڕیزبەندی کراون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پارک ھیونگ سیک
وێنۆک پارک ھیونگ-سیک (بەکۆری:박형식، لەدایکبووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩١) ئەکتەر و گۆرانیبێژی کۆریای باشوورە، دوای سێ ساڵ لە ڕاھێنانکردن چووە پاڵ گرووپە کوڕە کۆرییەکان بە ناوی ZE:A لە ٢٠١٠، و سەبارەت بە بەشدارییەکانی لە فیلم و درامادا ناسراوە بەھۆی جێنشینەکان (The heirs- 2013)، کۆمەڵگای باڵا (High soceity 2015)، ھوانگ: جەنگاوەرە گەنجە شاعیرەکە ٢٠١٦، کچە بەھێزەکە بۆنگ-سون (٢٠١٧).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:باشترین ئەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتی درامای ئێس بی ئێس پۆل:گۆرانیبێژەکانی کەی-پۆپ پۆل:زیندووان پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرەکانی کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:کوڕە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕە میوزیکییەکانی شانۆ لە کۆریای باشوور پۆل:کوڕە گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن پۆل:گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور
تارا سوتاریا
تارا سوتاریا (١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥) خانمەئەکتەرێکی ھیندییە، زیاتر لە سینەمای بۆلیوود دەردەکەوێت. سەرەتای کارەکانی لە ساڵی ٢٠١٠ بوو، کاتێک لە چەند بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنیی منداڵان لە کەناڵی دیزنی ئیندیا بەشدار بوو.
جوگرافیای ئیسپانیا
وێنۆک ئیسپانیا یەکێکە لە وڵاتەکانی کیشوەری ئەورووپا کە دەکەوێتە بەشی باشووری ڕۆژاوای کیشوەرەکە، لە ڕۆژاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ پورتوگال، ھەروەھا لە باکوری ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ فەڕەنسا و ئەندۆرا؛ ھەموو سنورەکانی تریشی سنوری ئاوین. لە ڕۆژھەڵات و باشووریدا دەکەوێتە کەناری دەریای سپیی ناوەڕاست و دەریای بالیار، لە باکورەوە دەکەوێتە کەناری زەریای ئەتڵەسی، و کەنداوی بەسکای یان گاسکۆنیا؛ ھەریەک لە دوورگەکانی بالیار لە دەریای ناوەڕاست و دوورگەکانی کەناری لە زەریای ئەتڵەسی سەر بە ئیسپانیان، و ھەروەھا کێشەی لەگەڵ مەغریبدا ھەیە لەسەر زەویەکانی سەبتە و مەلیلە. نزیکەی ٨٥٪ی نیمچە دوورگەی ئیبریای داگیر کردووە. ڕووبەری ئیسپانیا ٥٠٥٬٩٩٣ کم²؛ بەمەش دەبێتە سێیەم وڵاتی ئەوروپی لە ڕووی ڕووبەرەوە. لەگەڵ ھەریەکە لە پورتوگال و ئەندۆرا بەشداری دەکەن لە پاراستنی جبل تاریقی بەریتانی، چونکە ھەموویان دەکەونە دوورگەی ئیبریاوە. زۆربەی بەرزایی و شاخەکانی ئیسپانیا بەگشتی دەکەونە ناوەڕاست و باکوری وڵات، زنجیرە چیای (پێرینییە) سنووری سروشتیی لەگەڵ (فەڕەنسا) پێکھێناوە و ھەردوو وڵاتی لە یەکتری جیا کردووەتەوە، و لوتکەی (تیدە Teide=) دەکەوێتە دوورگەکانی (کەناری) و بەرزیبەکەی دەگاتە ٣٬٧١٨م، و بەرزترین لووتکە چیایە لەئیسپانیا. ھەروەھا شاخی (مۆلھاسین Mulhacén=) کە دەکەوێتە زنجیرەچیای (سییرا نیفادا) ی باشوور بەرزترین بەرزاییی سەر وشکایی‌ب ئیسپانیایە کە بەرزیبەکەی دەگاتە (٣٬٤٨٢) م، درێژترین ڕووبەر لەوپەڕی باکورەوە تا دەگاتە باشووری ئیسپانیا (٨٥٦)کم، لەکاتێکدا لەوپەڕی ڕۆژھەڵاتەوە درێژییەکەی تا ڕۆژاوا (١٠٢٠) کم. کەنارەکانی باشووری بەزۆری کەنداو جیا دەکرێتەوە و گرنگترینیان کەنداوی (قادس) ە.
تارا سوتاریا
لە ساڵی ٢٠١٩، تارا بۆیەکەمینجار لە فیلمێکی سینەمایی بەناوی خوێندکاری ساڵ ٢ لەپاڵ ھەریەکە لە تایگەر شرۆف و ئەنانیا پاندی دەرکەوت، کە بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی زی سینێ سینەمای بردەوە وەک باشترین خانمەئەکتەر بۆ یەکەم فیلم، ھەروەھا پاڵێوراوبوو بۆ خەڵاتی فیلم فەیر بۆ ھەمان پۆلین. دوای ئەم فیلمە، ھەر لە ساڵی ٢٠١٩ لە فیلمێکی ئاکشن بەناوی مەرجاڤان دەرکەوت، لە فیلمەکەدا تارا ڕۆڵی کچێکی لاڵی گێڕا.