cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڕۆنی سووتەمەنی
بەکارھێنانەکان
و ئەو سووتەمەنییانەی کە بۆ ماوەیەکی درێژ بە کار نەھاتوون بەکارھێنانی کەمتری ھەیە بەھۆی ئەوەی کە لینجییەکی زۆریان ھەیە کە بە یارمەتی سیستەمێکی گەرمی تایبەتەوە گەرم دەکرێن پێش بەکارھێنانیان و لەوانەیە کەمێک پیسیان تێدابێ ,بەتایبەتی گۆگرد کە دوانە ئۆکسیدی گۆگرد پێک دێنێ لە دوای سووتان، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو تایبەتمەندییە نەویستراوەی وای کردووە کە ھەرزان بێ و نرخێکی کەمی ھەبێ، لە ڕاستیدا ھەرزانتری جۆری سووتەمەنی شلەیە کە بەردەست بی لەو کاتەی کە پێویست بوو گەرم بکرێ پێش بەکارھێنانی، و ھەروەھا ڕۆنی بەجێماو نا توانرێ لەسەر شەقام بەکار بھێنرێ، یان لە کەشتی بچووک، و ھەروەھا ئامرازی گەرمکردنەکە بۆشایەکی باش دەگرێ و وا لە ماشێنەکان دەکات کیشی زیاتر بێ. و گەرمکردنی ڕۆنەکە کردارێکی ناسکە و بێسوودیشە بەھۆی خێرای ماشێنەکان، سەرەرای ئەوەش بۆ بۆ بەھێز کردنی ڕوەک ڵەگەل کەشتی گەورە بەکاردێ.
سووتەمەنی بەجێماو لە دروستکردنی کارەبا بەکارھێنانی کەمی ھەبووە لە ساڵی ١٩٧٣، کە سووتەمەنی بەجێماو دەبووە ھۆی دروستبوونی کارەبا بە ڕێژەی ١٦٫٨٪ لە نەتەوە یەکگرتوەکان بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣ کەمی کرد بۆ ٦٫٢٪؜، و لە ساڵی ٢٠٠٥، و دروستکردنی کارەبای بۆ ھەموو شێوەکانی نەوتی خاو، کە دێزل و سووتەمەنی بەجێماو لە خۆ دەگرێ کە بەرەنجامی نرخی ململانێیەکە کەم بووەتەوە لەگەل گازی سروشتی و سنوەردار کردنی بڵاوکردنەوی گازەکان بە ناو ژینگە دا، بۆ توانای ڕوەکەکانیش، نرخی گەرمکردنی سووتەمەنییەکە؛ و کۆنترۆلکردنی پیسییە زیادەکان سەرەرای ھێشتنەوەیان کە پێویستە بۆ ماوەیەکی دیاری کراو کە نرخێکی کەمیان ھەیە سووتاندنی ڕۆنی سووتەمەنی، بەتایبەتەی سووتەمەنی بەجێماو کە دوانە ئۆکسیدی کاربۆنی زۆر دروست دەکات بە بەراورد لەگەل گازی سروشتی.
سوتەمەنی کەشتی
لەلایەکیترەوە «سوتەمەنییەکانی کەشتی» کە لەوانەیە بخرێتە سەر تەختەی بەلەمەکە بۆ بارکردنی سوتەمەنییەکە و بڵاوکرنەوەیان بە درێژایی ھەڵگرە سوتەمەنییە ڕێگە پەدراوەکان (لە ناو تانکی سوتەمەنییەکان).
لە کۆتاییدا. لە چوارچێوەی پیشەسازییەکانی ڕۆن لە نێجیریا، سووتەمەنی کەشتی ھاتوون کە ئاماژە بۆ لادانی نا یاسایی نەوتی خاو بکان (زۆر جار سووتەمەنییەکەینان پووخت دەکرد بۆ ئەوەی بۆ ئەوەی کێشی سووکتر بێ بۆ گواستنەوە) کە زۆر جار بەشێوەی قاچاخ ئەو بۆریانەیان کون دەکردو بۆ گواستنەوەی نەوتەکان بە بۆڕی، کە زۆر جار بە خاوی و پرمەترسییەوە و دەبوە ھۆی ڕژان.
تا ساڵی ٢٠١٨، نزیکەی ٣٠٠ ملیۆن تەن لە سووتەمەنی بەکاردەھێنرێ بۆ عەمبارەکانی کەشتی لە یەکی کانوونی دووەمی ساڵی٢٠٢٠چەندین ڕێنمایی دادەنرێ لەلایەن ڕێخراوی دەریای نێودەوڵەتی (UN) کە ھەموو دەفرەکانی کەشتێ دەریایەکان داوای بەکارھێنانێکی کەمتری سووتەمەنی گۆگرد دەکەن (کە لە ٠٫٠٥٪ گۆگرد یان سیستەمێکی پاکردنەوەی گازەکان دابمەزرێنێ بۆ پاکردنەوەی ئەو دوانەئۆکسایدی گۆگردە زیاد لە پێویستە) و ئەم ڕێنمایە نوێیانە دادەنرێن تا بەرەنگاری ئەو گازانە ببنەوە کە لەو خانووانە دا ھەیە کە ڕووکەکانی تیادا گەشە دەکات. ھەرچەندە چاوەڕێ دەکرێ کە زیاد لە پێویست ھەرزانتر بکرێ و ھێشتا ئەم سووتەمەنییە پیسانە لەوانەیە ڕێگایەک بدۆزنەوە بۆ بازارەکان کە ئەمەش شوێن گۆرینی ھەندێک لەو وزە دروست کەرانەی کەناری دەریایەکان لە خۆ دەگرێ لە ناوچە ھەژارەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرھەمە نەوتییەکان
وەرەخەل
وەرەخەل یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
بارستەی خۆری
وێنۆک|بارستاییی خۆر و ئەستێرەی سەگی گەورە و ئەستێرەی رەوی کورسی و ئەستێرەی ئەلفا راوچیەکان
بارستاییی خۆر باڵانسێکی پێوانەیە بەکاردێت لە بەشی فیزیایی فەلەکناسیدا و زانستی فەلەکناسی بۆ پێوانەکردنی بارستاییی ئەستێرەکانی گەردوون و تەنەکانی گەردوونیش بە گشتی. بارستاییی خۆر پێکدێت لە ١ بارستایی کە ٣٣٢٫٩٥٠ ھەزار جار لە بارستاییی زەوی گەورەترە، کە نیشانەکەی پێکدێت لە:
پۆل:خۆر پۆل:یەکەکانی بارستە پۆل:گەردوون
داھۆمی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
جەنگی دەنگ
سەرچاوە
وکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
مایڵز مۆرایڵز
مایڵز گۆنزالۆ مۆرایڵز  کارەکتەرێکی خەیاڵی کتێبی کۆمیکی ئەمریکییە کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراوەتەوە، و یەکێکە لەو کارەکتەرانەی کە بە سپایدەرمان ناسراوە. ئەم کارەکتەرە لە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن نووسەر برایان مایکل بێندیس و وێنەکێش سارا پیکلی دروست کراوە.
مایڵز مۆرالێس بۆ یەکەمجار لە Final Fall #4 (ئابی ٢٠١١) دەرکەوت دوای مردنی پیتەر پارکەر. ھەرزەکارێکی ئەفرۆ-لاتینییە، مایڵز دووەم سپایدەرمانە کە لە فیلمەکانی Ultimate Marvel دەرکەوتووە، کە ھێڵی کاتیی جیاوازە لە گەردوونی سەرەکی مارڤڵ. ھەرچەندە مۆرالێس لە زنجیرە کتێبی کۆمیکی Ultimate Spider-Man دەرکەوت، بەڵام ناوبانگەکەی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ئەنیمەیشنی Ultimate Spider-Man ەوە ھاتووە کە لە نیسانی ٢٠١٢ لە دیزنی XD دەستی بە پەخشکردن کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ٢٠١٦دا زیادکرا بۆ کاستی سەرەکی. کارەکتەری سەرەکییە لە فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکە: بۆ نێو جیھانی جاڵجاڵۆکە لە ساڵی ٢٠١٨ کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلمی ئەنیمەیشنی بەدەستھێنا. دوای کۆتایی ھاتنی The Ultimate Marvel Universe لە ساڵی ٢٠١٥، مایڵز کرایە کارەکتەری سەرەکی لە گەردوونی مارڤێڵ، لە چیرۆکەکانی Everything New, Everything Different Marvel دەرکەوت کە لەو ساڵەدا بۆ یەکەمجار دەرکەوتن. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە
سەرچاوەکان
پۆل:سووپەرھیرۆ منداڵەکان پۆل:خەڵکە ئەفریقی-ئەمریکییە خەیاڵییەکان
٣٠ی پووشپەڕ
٣٠ی پووشپەڕ ١٢٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٤٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٤٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی پووشپەڕ
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
سورینام نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
شیفکێ
شیفکێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
ھەلەوێ
ھەلەوێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
زەردکاوا
زەردکاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٣١ی پووشپەڕ
٣١ی پووشپەڕ ١٢٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٤١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٤٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی پووشپەڕ
لەحم بەعجیین
لەحم بەعجیین خواردنێکی پارچەی تەنکی ھەویر لەگەڵ گۆشتی قیمەکراوە (زۆرتر گۆشتی گا یان بەرخ)، کە لەسەری لەگەڵ قیمە، سەوزە وەک پیاز، تەماتە و مەعدەنووس ھەروەھا بەھارات وەکوو بیبەری سوور، بیبەری شیرین، کەمون و دارچینی بەسەردا دەکرێت پاشان دەبرژێندرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:چێشتی ئاشووری پۆل:چێشتی ئیسرائیلی پۆل:چێشتی ئێرانی پۆل:چێشتی تورکی پۆل:چێشتی شامی پۆل:چێشتی عەرەبی پۆل:چێشتی عێراقی پۆل:چێشتی کوردی
پێکول
پێکول یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئاڕ١٣٦ئەی١
وێنۆک| وێنەیەک بە تەلیسکۆبی تیشکی ژێر سووری ئەستێرەی R136a1
ئاڕ١٣٦ئەی١ یان R136a1 ئەو ئەستێرەیە یەکێکە لە ئەستێرە گەورەکانی گەردوون و ڕەنگی شینە، و لەڕووی بارستەوە گەورەترین ئەستێرەیە ھەتا ئێستا ڕوانگەکرابێت، و بارستایییەکەی دەگاتە ٢٦٥ بارستایی خۆر.
ئاشکرابوون
بڵاوکرایەوە کە ئەستێرەیەکیان دۆزیوەتەوە لە ساڵی ٢٠١٠. کۆمەڵە زانایەکی فەلەکناسی لەژێر سەرپەرشتی مامۆستای دکتۆر پاول کرۆسێر لە بەشی فیزیای فەلەکی لە زانکۆی شیفیلد تەلیسکۆبی گەورەیان بەکار ھێنا بۆ دۆزینەوەی ئەو ئەستێرەیە کە سەر بە ڕوانگەی باشووری ئەورووپایە لە وڵاتی چیلی.
تایبەتمەندییە فیزیایییەکانی
ئەستێرەی ئاڕ١٣٦ئەی١ یەکێکە لە ئەستێرەکانی ۆوڵف رایت بەو ئەستێرانە دەگوترێت کە بارستایییەکەیان سەروو ٢٠ جار گەورەتر بێ لە بارستاییی خۆر، پلە گەرمی سەر ڕووەکەی دەگاتە ٥٠٬٠٠٠ کێلڤن، وە بارستایییەکەی ٣٢٠ جار گەورەترە لە بارستایی خۆر
بینین
لە ئاسمانی شەودا ئاڕ١٣٦ وەک تەنێکی گەورەی یەکێک لە 10 تەنەکانی پۆلی تانەی گازیی (NGC 2070 )دەردەکەوێت کە لە هەوری گەورەی ماگێلانیدا دیاریکرایە، پێویستی بە تەلەسکۆبەکی ٣.٦ مەتر هەبوو بۆ دیاریکردنی (R136a) لە ساڵی ١٩٧٩،هەروەها ئەگەر کەش و هەوا لەباربێت و پیس نەبی دەتواندرێ بە درێژایی ساڵ لە ئاسمان ببیندرێ.
١ی گەلاوێژ
١ی گەلاوێژ ١٢٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٤٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٤١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
حوسێناوای کەمەرزەرد
جوگرافیا
حوسێناوای کەمەرزەرد ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مێژووی کۆریای باکوور
مێژووی کۆریای باکوور دەگەرێتەوە بۆ سەرەتای دابەش بوونی کۆریا بۆ دووبەشی سەرەکی لە ساڵی ١٩٤٥ بە دەستی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت یاخود ڕووسیای ئێستا سنووری جیاکەرەوەیان ھێلی ٣٨ بوو دواتر ئەم دەوڵەتە لە ساڵەکانی دواتردا زیاتر بە ڕووی جیھان داخرا و بەرەو حکومەتێکی دیکتاتۆری ھەنگاوی نا و دەسەڵاتدارانی گرینگی زۆریان بە دروستکردنی چەک و تەقەمەنی دا تا ئەوەی بوونە خاوەن چەکی ئەتۆمی ئەمەش وایکردن وڵاتانی جیھان بەرەو ڕووی بوێستنەوە بە مەترسی بۆ سەرخۆیانی دابنێن
قۆناغی دابەشکاری
وێنۆک|سنوری ھەردوو کۆریا لە ماوەی شەری نێوانیان
لە کۆتایی ساڵی ١٩١٠دا، ژاپۆن کۆریایی داگیرکرد، ئەمشە بە مەبەستی فروانکردنی دەسەڵاتەکانیان ئەم داگیر کارییە مایەوە تا ڕۆژگاری جەنگی جیھانیی دووەم دوای ئەوەی ژاپۆن پشتیوانی خۆی بۆ نازییەکان دەڕبری بووە یەکێک لە دووژمنە سەرەکییەکانی ئەمریکا ھەرچەند دەسەڵاتی نازییەکانی کۆتایی ھات بەڵام ژاپۆن بەردەوام بوو لە شەڕکردن و ھێرشکردنە سەر ئەمریکا ئەم دۆخە بۆ ئەمریکا جێگای قبوڵ نەبوو بۆیە ھێرشی ئەتۆمی کرایە سەر ئەمەش وای کرد کە ژاپۆن خۆی بدات بە دەستەوە و تەسلیم بێت لە سەرجەم ئەو ناوچانەی لەژێر دەسەڵاتی بوو بەتایبەت لە ناوچەکانی کۆریا لە ساڵی ١٩٤٥دا، یەکێتیی سۆڤیەت و ویلایەتە یەکگرتووەکای ئەمریکا، سوپای ژاپۆنیان لە کۆریا ناچار بە تەسلیمبوون کرد، دواتر ھەریەکە لەم دوو دەوڵەتە کۆریایان دابەشکرد بۆ دوو بەش، کە یەکێتی سۆڤیەت دەسەڵاتی بەسەر بەشی باکور و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش دەسەڵاتی بەسەر ئەمریکای باشوردا سەپاند، بەمجۆرە ئەم دابەشکارییە وایکرد ھەریەکێک لەم دوو پارچەیە لە دەوری ئایدۆلۆژیا و سیستەمێکی سیاسی وئابوری جیاوازی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت بسوڕێنەوە.
جەنگی نێوان کۆرییەکان ١٩٥٠–١٩٥٣
دوای ئەوەی لە کانونی یەکەمی ١٩٤٨دا، ئەمریکا و یەکێتیی سۆڤیەت لە ھەردوو بەشەکەی کۆریا کشانەوە. دواتر کۆریای باکوور، لە ٢٥ حوزەیرانی١٩٥٠، ھێڵی پانی ٣٨ی (کە سنوری جیاکراوەی ھەردوو کۆریاکەبوو)، بە زاند و ھێرشی کردە سەر کۆریای باشوور داگیر کرد. ئەم ھەنگاوەی کۆریای باکور جێگای نیگەرانی نەتەوەیەکگرتووەکان بوون بەتایبەتیش ئەمریکاش کاردانەوەی توندی نیشاندا و ھاوکاری کۆریای باشووری کرد بۆ گرتنەوەی سنورەکانی خۆی پاشان کۆریای باشوور تا ناوچە سنورییەکانی چین دەستیان گرت بەسەر کۆریای باکور بەڵام دواتر بە ھاوکاری چین دەستیان کردەوە بە ھێرشکردنە سەر ھێزەکانی کۆریای باشوور ئەمەش وایکردن ھێزەکانی کۆریای باشوور بکشێنەوە دواتر بە ڕێکەوتنێک ئاگربەست لە نێوانیان بەسترا بەڵام ئەم ئاگربەستە بەردەوام نەبوو ئەم ھێرشەی کۆریایی باکور بۆسەر کۆریای باشوور دەست پێکێک بوو بۆ جەنگێکی خوێناوی بوو لە نێوانیان. ئەم جەنگە بۆ ماوەی سێ ساڵ بەردەوام بوو (١٩٥٠–١٩٥٣) ئەمریکا و ژاپۆن و کۆریای باشور لەبەرەیەکدابوون و چین و یەکێتی سوفییەتی و کۆریایی باشور لەبەرەیەکی تردابوون، لە ساڵی ١٩٥٣ دا ھەرد دوو لا ئاگربەستیان مۆر کرد و بەفەرمی نیوە دورگەی کۆریا بۆ دوو بەشی باکوور و باشوور دابەش کرا و ناوچەیەکی تامپۆن قەدەخەکراو ی بێچەک، لە نێوانیان دا دەستنیشان کرا. تائێستاش بۆ کۆریای باشوور و کۆریای باکوور کاریگەری ئەم دابەشبوونە تاکوو ئێستاش بەردەوامە بەوەی باشوور بە دیموکراسییەتی سەرمایەداری ماوەتەوە و بەشی باشووریشی تەنانەت دوای ڕووخانی یەکێتیی سۆڤیەت بە فەرماڕەوایی کۆمۆنیستی ماوەتەوە لە ماوەی شەڕەکەشدا دوو میلیۆن و نیو لەھەردوو لا کوژران ئەمەو زۆرتر لە سێسەد ھەزار کەسیش شوێنبزربوون. وێنۆک|چەند دیمەنێک لەشەڕەکە
مێژووی کۆریای باکوور لە ١٩٥٣ تا ٢٠٠٠
ساڵی ١٩٥٣ جەنگی نێوان ھەردوو کۆریا تەواو بوو بە ڕێکەوتنێک لە نێوان ھەر دوولایەن ئەمەش دوای ئەوەی زیاتر لە دوو ملوێن کەس کوژران و ھەزارانی دیکەش بێ ماڵ و حاڵ مانەوە. ساڵی ١٩٦١ پەیمانی ھاوکاری لەگەڵ چین مۆر کرد و لە ساڵی ١٩٧٣ بڕیاری دەستوری نوێ درا بە وەرگرتنی سەرۆک کۆمار بە ئەنجومەنی جێبەجێ کردن دوای چەند ساڵیک لەگەڵ کۆریای باشوور دانیشتن بەمەبەستی یەکگرتنەوە بەڵام بێ ئەنجام بوو ١٩٨٥ پەیوەندی لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەت بەرەوباشتر بوو ساڵی ١٩٩١ کۆریای باکوور بووە ئەندامی نەتەوەیەکگرتووەکان و پەیمانی شەڕنەکردنی لەگەڵ کۆریای باشوور مۆر کرد ساڵی ١٩٩٣ لە پەیمانی بڵاونەکردنەوەی چەکی ئەتۆمی کشایەوە ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی لەلایەن وڵاتانەوە زیاتر لە جاران لە دژی بوێستنەوە و گەمارۆی بخەنە سەر بەتایبەت لەلایەن ئەمریکاوە کە چەندین جار ئەگەر ھەڵگیرسانی جەنگ لە نێوانیان ھاتووەتە ئاراوە ساڵی ١٩٩٤ کیم ئیل سۆنگ دوای چل ساڵ لە حکومڕانی کۆچی دوای کردوو و کوڕەکەی بە ناوی کیم جۆن ئیل دەسەڵاتی وەرگرت و لەسەردەمی ئەمیشدا کۆریای باکور ھیچ گۆڕانیکارییەکی لە بار و دۆخی خەڵک نەگۆڕا. مێژووی کۆریای باکوور لە ٢٠٠٠ تا ئێستا
سەرۆکەکانی کۆریای باکوور
وێنۆک|کیم جۆنگ ئون سێیەم سەرۆکی کۆریای باکوور بنەماڵەی کیم لە سەرەتاوە تا ئێستا حوکمی کۆریای باکوور دەکەن یەکەم کەس کیم ئیل سۆنک بوو دواتر کیم جۆن ئیلی دوای ئەویش کیم جۆنگ ئون کە ئێستا سەرۆکی کۆریای باکورە
تۆنی ستارک
تۆنی ستارک ھەروەھا بەپیاوی ئاسنین ناسراوە کارەکتەرێکی بەھێزە لە گەردوونی سینەمایی مارڤڵ، کە ڕۆبەرت داونی جونیۆر ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت، ستارک داھێنەرێکی نابغە و ملیاردێر و خێرخوازە کە لە کۆتاییدا دەبێتە پاڵەوانێکی سەرسووڕھێنەر بە بەکارھێنانی تەکنەلۆژیا و سامانەکەی بۆ دروستکردنی ھی ڕۆپوشە ئاسنینەکەی. بە درێژایی فیلمەکانی MCU، کارەکتەری ستارک گەشەیەکی بەرچاوی بەسەردا دێت. ئەو وەک پلەی بۆیییەکی تا ڕادەیەک خۆبەخش دەست پێدەکات کە زیاتر حەزی لە ئاھەنگگێڕان و پارە پەیداکردنە نەک پاڵەوان؛ بەڵام ئەزموونەکانی لە شەڕکردن لەگەڵ خراپەکارانی وەک ئۆبادیا ستان و ماندارین و تانۆس دەبێتە ھۆی ئەوەی کە بیر لە ئەولەوییەتەکانی بکاتەوە و زیاتر خۆبەخش بێت. ھەروەھا ستارک بە ژیری و زیرەکی و کەسایەتی دڵڕفێن ناسراوە. یەک لاینەرە گاڵتەجاڕییەکانی و ئاماژەکانی کلتوری پۆپ بوونەتە ھێمایەکی بازرگانی کارەکتەرەکە، توخمێکی گاڵتەجاڕانەی بۆ فیلمەکان زیاد کردووە. ڕەنگە یەکێک لە لایەنە ھەرە گرنگەکانی کارەکتەری تۆنی ستارک پەیوەندییەکەی لەگەڵ پاڵەوانەکانی دیکەی MCU بێت، بەتایبەتی لەگەڵ پیتەر پارکەر/سپایدەرمان. داینامیکی ڕاھێنەریان بەشێکی سەرەکییە لە ھەردوو فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکە: گەڕانەوە بۆ نیشتمان و پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتمان و ھاوڕێیەتی نێوان دوو کارەکتەرەکە ھەم دڵخۆشکەر و ھەم کاریگەرە. تۆنی ستارک کارەکتەرێکی خۆشەویستە و ڕۆڵێکی بەرچاوی لە MCU گێڕاوە، و میراتەکەی بەردەوام دەبێت تەنانەت دوای مردنە دڵتەزێنەکەی لە فیلمێکی تۆڵەستێنەکان.
مانگەکانی نێپتۆن
وێنۆک|لەسەرەوە وێنەیەکی نیپتۆن و لەخوارەوەش مانگی [[ترایتۆنە لەلایەن کەشتی ئاسمانی گەشتکەر٢ گیراوە]]
مانگەکانی نیپتۆن ئەو مانگانەی لە دەوری ھەسارەی نێپتۆن دەخولێنەوە ژمارەیان ١٤ مانگە، کە ناویان لێنراوە خواکانی ئاو لە میتۆلۆژیای یۆنانی، و گەورەترین مانگی نیپتۆن ترایتۆنە.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:کۆمەڵەی خۆر
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە عەرەبستانی سعوودی
قەدەغەی هاتووچۆ
کە ٨ی ئازاردا، حکوومەتی سعودییە ڕایگەیاند کە بەشێوەیەکی کاتیی هەموو هاتووچۆیەک بۆ ناوەوە و دەرەوەی پارێزگای قەتیف ڕادەگیرێت تەنها ڕێگە بە دانیشتووانی شارەکە دەدرێت بچنە ناوەوە و وەزارەتی ناوخۆ ڕایگەیاند کە لەو زۆرینەی هاووڵاتییە تووشبووە پشتڕاستکراوەکان خەڵکی ئەو پارێزگایەن. لە ٢٤ی ئازاردا قەدەغەی هاتووچۆی سەرتاسەری وڵات ڕاگەیەندرا و بەشێوەیەکی سنووردار هاتووچۆ ڕێگەپێدراو بوو تەنھا لە نێوان کاتژمێر ٧ی ئێوارە بۆ ٦ی بەیانی.
لە ٣٠ ئازاردا وەزارەتی ناوخۆ هەستا بە جێبەجێ کردنی قەدەغەی هەموو جۆرە هاتووچۆیەک بۆ ناوەوە و دەرەوەی پارێزگای جدە. لە ٢ی نیسان دا شارە پیرۆزەکانی مەککە و مەدینە قەدەغەیەکەی هاتووچۆی ٢٤ کاتژمێریان بەسەردا جێبەجێ دەکرا. لە ٦ی نیسان دا قەدەغەی هاتووچۆی ٢٤ کاتژمێری لە شارەکانی (ڕیاز‎، دەمام، تەبوک، زەهران و هوفوف) وە پارێزگاکانی (جدە، تائف، خوبەر و قەتیف)  جێبەجێ دەکرا و تەنها هاتووچۆی زۆر پێویستی لە نێوان کاتژمێر ٦ بەیانی بۆ ٣ی ئێوارە ڕێگەپێدراو بوو.
لە ٦ی حوزەیران دا سعودییە هەستا بە دووبارە جێبەجێ کردنەوەی قەدەغەی هاتووچۆ و سنووردارکردنەکان لە پارێزگای جدە لە ڕێکەوتی ٦ بۆ ٢٠ حوزەیران و ڕێکاری سنووردارکردنەکان هەڵپەساردنی نوێژەکانیشی لە تەواوی مزگەوتەکانی شارەکە دەگرتەوە.
لە ٣٠ی مایسی ٢٠٢٠ دا، حکوومەت ڕایگەیاندراوێكی بڵاوکردەوە کە ڕێکەوتی ٣١ی مایسەوە تەواوی مزگەوتەکان دەکرێنەوە جگە لە مزگەوتی گەورەی مەککە (مزگەوتی حەرام) و لە ١٩ حوزەیرانیش دا تەلەڤیزیۆنی فەرمی حکوومەت لێدوانی دا کە لە ڕێکەوتی ٢١ی حوزەیرانەوە ڕێگەدەدرێت مزگەوتەکانی شاری مەککە بکرێنەوە ئەگەر ڕێکارە تەندروستییە خۆپارێزییەکانی دژی ڤایرۆسی کۆرۆنا جێبەجێ بکرێن.
ڕێكارە ئابوورییەکان
لە ١٠ی مایسی ٢٠٢٠دا حکومەت ڕاگەیاندن کە لە ڕێكەوتی ١ی حوزەیران بەدواوە (دەرماڵەی ژیانکردن) هەڵدەسپێردرێت بە بڕی ١٠٠٠ ریاڵ لە رۆژکك دا، (باجی بڕیی زیادکراو - VAT ) لە %٥ بۆ %١٥ زیاد دەکرێت وە هەروەها حکوومەت هەڵدەستێت بە کەمکردنەوەی خەرجییەکانی بە بڕی ١٠٠ ملیار ریاڵی سعوودیی (٢٦،٦٠٠،٠٠٠،٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی). هۆکاری ئەم ڕێكاری کەمکردنەوانە دەگەرێتەوە بۆ کورتھێنان لە بودجەی چارەکەی یەکەمی ٢٠٢٠دا بە بڕی ٩ ملیار دۆلاری ئەمریکی بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت و کاریگەرییە ئابوورییەکانی پەتا جیھانییەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:پەتای کۆڤید-١٩ بەپێی وڵات
گەراڤێ
گەراڤێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
شارستانی نەوشەھر
شارستانی نەوشەھر یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای مازەندەرانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری نەوشەھرە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ساڵی ٢٠١٦دا، بەرامبەر لەگەڵ ١٢٣،١٦٧ کەس (٣١،٨٤٢ خێزان) بووە، کە زۆربەیان تەبەرین و لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.
گەراڤێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
شارستانی نەوشەھر
سەرچاوەکان
* پۆل:شارستانەکانی پارێزگای مازەندەران پۆل:شارستانەکانی ئێران
شازام (جادووگەر)
شازام  کەسایەتییەکی خەیاڵییە کە لە کتێبە کۆمیکە ئەمریکییەکانی ھەر یەکێک لە کۆمیکەکانی فاوسێت و کۆمیکەکانی دی سی دەردەکەوێت.
دجیمۆن ھۆنسو ڕۆڵی جادووگەری کۆن شازامی گێڕاوە لە فیلمە شانۆییەکەدا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خێزانی مارڤڵ پۆل:جادووگەران لە خەیاڵدا پۆل:سولەیمان پۆل:زیووس پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە ھێزێکی سەرووسروشتی پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی کە جادوو بەکاردەھێنن پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان هەیە پۆل:جیوە (ئەفسانە)
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
زەردۆیی، ناڵپارێز
زەردۆیی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
زەردۆیی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دۆڵەچەوت و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەوڵۆس و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دۆڵەسوور و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەنارو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قەزای تانگا
وێنۆک|قەزای تانگا لە ھەرێمی تانگا وێنۆک|بینای مۆزەخانە، بەشی ناوەندی، قەزای تانگە تانگا یەکێکە لە یازدە قەزای ئیداری ھەرێمی تانگا لە تانزانیا. ڕووبەری قەزاکە ٥٩٦٫٥ کم٢ (٢٣٠٫٣ میل چوارگۆشە) دەگرێتەوە. قەزای تانگە لە باکوورەوە لەگەڵ قەزای مکینگا ھاوسنوورە، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ زەریای ھیندی، لە باشوور و ڕۆژاوا لەگەڵ قەزای موحێزا ھاوسنوورە. کورسی قەزاکە (پایتەخت) شاری تانگایە. قەزاکە ناوەندی کارگێڕی و ئابووری ھەرێمی تانگەیە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ٢٧٣٣٣٢ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:قەزاکانی ھەرێمی تانگا
تانگا، تانزانیا
وێنۆک|دیمەنێکی ئاسمانی شاری تانگا. تانگا ھەم ناوی باکووریترین شاری بەندەری تانزانیایە لە ڕۆژاوای ئۆقیانووسی ھیندی، ھەمیش پایتەختی ھەرێمی تانگایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١٢دا ٢٧٣٣٣٢ کەس بووە، ناوی تانگا لە زمانی سەواحیلیدا بە واتای «کەشتی» دێت.
شاری تانگا لەسەر زەریای ھیندی دانیشتووە، و پایتەختی ھەرێمی تانگەیە. ھەروەھا شارەکە پایتەختی قەزای تانگایە.
پەیوەندی ئاسمانی
وێنۆک|ھۆڵی گەیشتن بە فڕۆکەخانەی تانگە. تانگا فڕۆکەخانەیەکی بچووکی ھەیە و لە ئێستادا تەنھا لەلایەن دوو ھێڵی ئاسمانی ناوچەیی ئاوریک ئایر و کۆستاڵ ئەڤییەیشن خزمەتگوزاری پێشکەش دەکرێت کە خزمەتگوزارییە بەرنامەبۆداڕێژراوەکان بۆ دارەسەلام و دوورگەی پێمبا و زانزیبار پێشکەش دەکەن. لە ساڵی ٢٠١٤ فڕۆکەخانەکە خزمەت بە کەمتر لە ٣٠ ھەزار سەرنشینی کردووە. ھەروەھا ژمارەیەکی کەم لە ھێڵی ئاسمانی تایبەت لە دەوروبەری دەوروبەری شارەکەدا ھەیە کە ئاسانکاری بۆ ئیستێتە تایبەتەکان و پیشەسازییەکانی دەوروبەری دەکەن.
پەیوەندی شەمەندەفەر
وێنۆک|وێستگەی شەمەندەفەری تانگا. تانگە خاڵی دەستپێکی تۆڕی شەمەندەفەری باکووری تەسکە کە لە ئاروشا کۆتایی دێت. دروستکردنی ئەم ھێڵە لە سەدەی نۆزدەھەمدا لەلایەن ئەڵمانییەکانەوە دەستی پێکردووە. لە ساڵی ٢٠١٨دا حکوومەتی تانزانیا بڕی ٥٫٧ ملیار شیلینگی تانزانیای وەبەرھێنا بۆ نۆژەنکردنەوەی ھێڵەکە. لە تەممووزی ٢٠١٩ەوە، شەمەندەفەرە بارھەڵگرە دیزڵییەکان جارێکی دیکە وێستگەی شەمەندەفەری تانگە بەجێدەھێڵن و بڕیارە لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٩دا گواستنەوەی سەرنشین لە نێوان تانگە و ئاروشا دەست پێبکات.
سەرچاوەکان
تانگا پۆل:ھەرێمی تانگا
٢ی گەلاوێژ
٢ی گەلاوێژ ١٢٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٤٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
تینکیرەر (کەسایەتیی خەیاڵی)
تینکیرەر (فینییەس مەیسن) کارەکتەری خەیاڵییە کە لە کتێبە کۆمیکەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە.
مانگەکانی پلووتۆ
وێنۆک| وێنەیەک لەلایەن تەلیسکۆبی [[تەلیسکۆپی بۆشاییی ھەبڵ|تەلیسکۆبی ھەبڵ کە ھەر ٤ مانگەکەی پلۆتۆ تێیدا دەرچوە]]
دیتنەوەی مانگەکان
مانگە گەورەکەی پلووتۆ مانگی شارۆن(مانگ)، کە لەلایەن جەیمس کریستی لە ٢٢ی یۆنیۆی ١٩٧٨، پاشی یەک سەدە لە دیتنەوەی پلووتۆ ئەوجە تانیمانی وێنەی ٢ مانگی دەوری بە شێوەکی گران بگرین لەلایەن تەلیسکۆبی تەلیسکۆبی ھەبڵ لە ساڵی ٢٠٠٥، پاشی لێکۆلینەوە دیتنەوەی مانگەکان و دیتنیان ناویان لێنرا مانگەکانی: مانگی ھیدرا:ئەی ئێس/٢٠٠٥ بی 1 (Hydra:S/2005 P1) و نیکس (مانگ):ئەی ئێس/٢٠٠٥ بی 2 (Nix: S/2005 P2)،
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:کۆمەڵەی خۆر
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سورینام نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سیدان
سیدان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ھیزان
ھیزان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
٣ی گەلاوێژ
٣ی گەلاوێژ ١٢٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹ ـ ۱۹۳۰
خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹ ـ ۱۹۳۰ بەبەشداری ۱۰یانە بەڕێوەچوو یاریەکان لەڕۆژی ۱ی کانوونی یەکەمی ۱۹۳۰ دەستیپێکرد و لەڕۆژی ۳۰ی ئاداری ۱۹۳۰ کۆتاییان هات. یانەی ئەتلەتیک بلباو بە کۆکردنەوەی ۳۰خاڵ بووە پاڵەوانی خولەکە و یاریزان گویلیرمۆ گۆرۆستیزا بە تۆمارکردنی ۲۰گۆڵ.
٣ی گەلاوێژ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
خولی ئیسپانی وەرزی ۱۹۲۹ ـ ۱۹۳۰
ڕیزبەندی
یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید لەخولی پلە یەکی ئیسپانیا دابەزی.
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە ئەردەن
هەر لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەواڵی دەرکەوتنی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ لە چین لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٠دا، لە ڕێکەوتی ٢٦ کانوونی دووەم دا ئەنجومەنی نیشتمانی پەتا ناوچەییەکانی ئەردەن و وەزارەتی تەندروستی هەستا بە تەرخانکردنی چەند نەخۆشخانەیەکی دیاریکراو بۆ چارەسەرکردنی تووشبووەکان و دانانی چەند ڕێکارێك بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ڤایرۆسەکەدا دوای گەیشتنی بۆ ناو وڵاتەکە.
سەرەرای ئەو ڕاستییەی وڵاتی ئەردەن هەتا ١٤ی ئازار تەنها خاوەنی یەك تووشبووی ڤایرۆسەکە بوو بەڵام حکومەت هەستا بە داخستنی قوتابخانەکان، قەدەغەکردنی کۆبوونەوەی گشتی و داخستنی تەواوی سنوور و فرۆکەخانەکان وك وەڵامێك بۆ ئەو بڵاوبوونەوە خێرا و هەڕەمەکییەی لە وڵاتانی چواردەور و تەواوی جیهان دا ڕوویدەدا. پێش داخستنی تەواوی سنوور و فرۆکەخانەکان، لە ١٥ی ئازاردا حکومەت هەستا بە جێبەجێ کردن نەخشەڕێگایەك بۆ کەرەنتینە کردنی کەسانی هاتوو بۆ ناو وڵاتەکە.
سوپای ئەردەنی ئەرکی جێبەجێ کردنی نەخشەڕێگاکەی پێ سپێردرابوو بۆ ئاسانکردنی گواستنەوەی ٥ هەزار سەردانیکەری هاتوو لە فرۆکەخانە و خاڵە سنوورییەکانەوە بۆ ناوچەی گەشتیاریی دەریای مردوو کە شوێنێکی گەشتیارییە و لە کاتی نەخۆشییەکەدا بە ناوچەیەکی سەربازی داخراو دادەنرا و وك شوێنی مانەوەی ناچاری بەکاردەهات لە کاتی کەرەنتینەی ٢ هەفتەیی دا و ئەرکی خەرجیی شوێنەکەش لە ئەستۆی حکومەت بوو.
ڕێکارەکانی حکومەت
لە ٦ی ئازاردا حکەموتی ئەردەنی هەستا بە ئەنجامدانی ڕێکەوتێنك لەگەڵ تۆری کۆمەڵایەتی (فەیسبووک - Facebook)دا بۆ بڵاوکردنەوەی هەڵمەتێكی هۆشیاریی دەربارەی پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩. بەپێی ڕێکەوتنەکە فەیسبووك بۆ بەکارهێنەرانی ئەردەنی هەڵدەستێت بە پیشاندانی بەستەرەکانی ماڵپەری وەزارەتی تەندروستی و هاندانی بابەتەکانی ماڵپەرەکە بۆ زیادکردنی هۆشیاری دەربارەی تەشەنەکردنی نەخۆشییەکە، ڕێکارەکانی خۆپارێزی، زانیاری بۆ کەم کردنەوەی بڵاوبوونەوە و ناوەندە پەیوەندیدارەکان کە دیاریکراون بۆ پشکنین و چارەسەرکردن.
لە ١٠ی ئازاردا ئەم ڕێکارانەی خوارەوە راگەیەندرا:
لێکەوتە ئابوورییەکان
هەرچەندە لەلای هەندێك لە شارەزایان ڕێکارەکانی ئەردەن بەرامبەر بە پەتا جیهانییەکە بە یەکێك لە باشترینەکانی جیهانی عەرەبی دادەنرا و هەندێك جار بەراورد دەکرا بەو وڵاتە ئاسیاییانەی (وك کۆریای باشور، چین، سەنگاپور و ڤێتنام) توانایان هەبووە سەرکەوتوو بن لە مامەڵەکردن لەگەڵ نەخۆشییەکەدا بەڵام نیگەرانییەکی گەورە هەیە دەربارەی ئەو کاریگەرییە ئابوورییانەی دەکەوێتە سەر وڵاتەکە لە کاتێك دا ئابووری ئەردەن کەوتۆتە ژێر بارێكی سەخت بەهۆی پاشەکشەکردنی بەرچاوی کەرتی گەشتیارییەکەی. چاوەڕوان دەکرێت کە دوای چەند مانگێك بەشێوەیەکی بەرچاو کار لە ڕێژەکانی بێکاری و هەژاری بکات کە ڕێژەکان خۆیان لەم چەند ساڵەی کۆتایی دا بەرز بوون بەهۆی ناجێگیری هەرێمیی ناوچەکەوە.
هەروەها گوومان هەیە لە ئەگەری ئەوەی حکومەتی ئەردەنی بڵاوبوونەوەی پەتاکە بەکاربهێنت بۆ بێدەنگ کردن و نەهێشتنی کۆمەڵێك لە بەرهەڵستکاران و ڕەخنەگرانی حکومەت. دەسەڵاتی ئەردەنی هەستا بە دەستبەسەرکردنی خاوەنی وێستگەی تەلەڤیزیۆنی (Roya TV) فارس سایغ و بەرێوبەری هەواڵەکانی هەمان وێستگە (محەمەد ئەل خالیدی) بە تۆمەتی بڵاوکردنەوەی هەواڵێك لەسەر پیاوێك کە لە کاتی قەدەغەی هاتووچۆدا لە ناوەڕاستی مانگی نیسان دا هەڕەشەی دزین و فرۆشتنی ماددەی بێهۆشکەری کردووە بۆ بەخێوکردنی خێزانەکەی.
سەرچاوەکان
پۆل:پەتای کۆڤید-١٩ بەپێی وڵات
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
وێنەی ڕۆژانەی فەلەکی
وێنەی ڕۆژی ئەستێرەناسی (بە ئینگلیزی: Astronomy Picture of the Day)‏ (APOD) ناونیشانی ماڵپەرێکە لە تۆڕی ئەنتەرنێت، لەلایەن دەزگای بۆشاییی ئەمریکا (ناسا) و زانکۆی تەکنۆلۆژیاییی میشیگان سەرپەرشتی دەکرێت. ڕۆژانە چەندین وێنەی جیاواز بۆ ھەوادارانی ئەستێرەناسی بڵاودەکەنەوە. لەگەڵ وێنەکە ڕوونکردنەوە دەدرێت لەلایەن شارەزایانی ئەستێرەناسی. زۆرترین وێنەکانی ئەو ماڵپەرە گەڕان و دۆزینەوە نوێیەکانی ئەستێرەناسییە کە ڕۆژانە مرۆڤایەتی درکیان پێدەکەن.
سپایدەرمان: مایڵز مۆرایڵز
مارڤێڵز سپایدەرمان: مایڵز مۆرایڵز یارییەکی ڤیدیۆیی ئەکشن و سەرگەرمییە کە لەلایەن ئینسۆمنیاک گەیمز پەرەی پێدراوە و لەلایەن سۆنی ئینتەرەکتیڤ ئینتەرتەیمێنت بڵاوکراوەتەوە. ئەم یارییە لەسەر بنەمای پاڵەوانی سەرەکی مایڵز مۆرالێس لە مارڤێڵ کۆمیکس، و دووەم ناونیشانی زنجیرە یارییەکانی مارڤێڵز سپایدەرمانە، و درێژەی یاری مارڤێڵ سپایدەرمان (٢٠١٨)یە. چیرۆکی ئەم یارییە ساڵێک دوای یەکەم یاری ڕوودەدات و باس لە ھەرزەکارێکی ڕەشپێست دەکات بە ناوی مایڵز مۆرالێس کە جاڵجاڵۆکەیەکی تیشکدەر پێوەی داوە و ھێزی جاڵجاڵۆکەی بەدەستھێناوە. یارییەکە لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ بۆ کۆنسۆلی پلەیستەیشن ٤ بڵاوکرایەوە، ھەروەھا وەک یارییەکی دەستپێکردن بۆ کۆنسۆلی پلەیستەیشن ٥ بڵاوکرایەوە. ھەروەھا وەشانی مایکرۆسۆفت ویندۆز لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ بەردەست کرا.
یاریکردنی سەرەکی سپایدەرمان: مایڵز مۆرالێسی مارڤێڵ ھەمان یارییەکەی پێش خۆیەتی. یارییەکە جیھانێکی کراوە پەیڕەو دەکات و ژینگەکە لە ھەمان ناوچەی یارییەکەی پێش خۆیدا ڕوودەدات کە مانھاتن، نیویۆرک، کە بەفر داپۆشراوە. مایڵز مۆرالێس بە توانای بەکارھێنانی وارپ دەستپێدەکات بۆ خولانەوەی شار و ھێرشکردنە سەر دوژمنەکان و خۆخزاندن و ڕاکردن بەسەر دیوارەکاندا. لەکاتی یاریکردنی چیرۆکەکەدا، ڤینۆم پانچ (توانای بارگاویکردنەوەی کارەبا بۆ ناو ھێرشەکانی) نەبینینی کاتی بەدەست دەھێنێت.
کورتە
مایڵز مۆرایڵز ھەرزەکارێکی گەنجە کە بەم دوایییە توانای سەروو مرۆڤی ھاوشێوەی جاڵجاڵۆکەی ھاوشێوەی پیتەر پارکەری بەدەستھێناوە. یارییەکە دوای ساڵێک لە ڕووداوەکانی یاریی یەکەم ڕوودەدات، پیتەر پارکەر شاری نیویۆرک بەجێدەھێڵێت بۆ پشوو، مایڵز بەجێدەھێڵێت بۆ پاراستنی شارەکە لەکاتی غیابیدا. لەکاتێکدا مایڵز ڕۆڵی نوێی خۆی وەک سپایدەرمان لە باوەش دەگرێت، خۆی دەبینێتەوە کە ڕووبەڕووی تەحەدا و ھەڕەشەی جۆراوجۆر دەبێتەوە. یەکێک لە دژبەرە سەرەکییەکانی یارییەکە ڕێکخراوێکی تاوانکارییە کە بە ژێرزەمین (ئەندەرگراوند) ناسراوە و ژنێک بە ناوی تینکەرێر سەرۆکایەتی دەکات. ئەوان ھەوڵ دەدەن لە ڕێگەی کردەوەی تیرۆریستی و توندوتیژییەوە کۆنترۆڵی شاری نیویۆرک بکەن. مایڵز دەبێت بەناو وەشانێکی جیھانی کراوەی شاری نیویۆرکدا بڕوات، بەسەر بیناکاندا دەسوڕێتەوە و توانا ناوازەکانی وەک نەبینین و ھێرشی تەزووی کارەبایی بەکاربھێنێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی دوژمنەکان. شانبەشانی ھاوڕێکەی گێنکی کە وەک پاڵپشتی تەکنەلۆژی و متمانەپێکراوەکەی کاردەکات، مایڵز پیلانێک ئاشکرا دەکات کە نەک تەنھا ژیانی خۆی بەڵکو سەلامەتی ھەموو کەسێک لە شاری نیویۆرک مەترسی لەسەر دروست دەکات. بە درێژایی یارییەکە یاریزانەکان ئەزموونی گەشتەکەی مایڵز دەکەن لەکاتێکدا ھاوسەنگی لە نێوان سووپەرھیرۆبوون لەگەڵ ژیانی کەسی و پەیوەندییەکانیدا دروست دەکات. چیرۆکەکە بەدواداچوون بۆ بابەتگەلێکی وەک بەرپرسیارێتی، ناسنامە و واتای پاڵەوان بوون دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٠ پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:یارییەکانی پلەیستەیشن ٥ پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٤
٤ی گەلاوێژ
٤ی گەلاوێژ ١٢٨ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٧ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٨ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
موکا
موکا یەکێکە لە گوندەکانى ناحیەی شێروان مەزن سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر پۆل:گوندەکانی شێروان مەزن
جووڵێنەری نەجووڵ
جووڵێنەری نەجووڵ (بە یۆنانیی کۆن: ὃ οὐ κινούμενον κινεῖ، ھۆ ئو کینۆمینۆن کینەی، «ئەوەی دەجووڵێنێ بەبێ ئەوەی بجووڵێ») یا جووڵێنەری یەکەم چەمکێکە لە فەلسەفەی ئەرەستوودا  بە مانای ھۆکاری سەرەتایی یا یەکەم ھۆکاری بێھۆکار یا جووڵێنەری گشت جووڵەکان لە گەردووندا. ھەر بەو جۆرە کە لە ناوەکەشیەوە دیارە، جووڵێنەری نەجووڵ شتەکانی تر دەجووڵێنێ، بەڵام خۆی بە ھۆی ھیچ کردەوەیەکی پێشووترەوە نەجووڵاوە. لە کتێبی ۱۲ی میتافیزیکەکەیدا، ئەرەستوو بەم شێوەیە جووڵێنەری نەجووڵ وەسف دەکا: یەکجار جوانییەکی بێگەردی ھەیە، دابەش ناکرێ و، ھەر تەنیا لە بێخەوشترین شت ڕادەمێنێ، یانی لە خۆی.
مەبەستی ئەرەستوو ڕوونکردنەوەی ئەو جووڵانەوە و گۆڕانەیە کە ھەموو جیھانی ماددیی داگرتووە. لە ڕوانگەی ئەوەوە، ھەموو جیھان وەکوو کاروانێک وایە کە لە لێھاتوویی و لێوەشاوەیی و کەموکووڕی و نوقسانەوە بەرەو بەدیھاتوویی و فیعلییەت و کامڵبوون دەڕوات. جووڵێنەری یەکەمیش بەدیھاتووییی پەتییە و ئەم کاراوانە بەرەو لای خۆی دەکێشێت. جووڵێنەری نەجووڵ ھۆکاری دوایین یا کۆتایییە، نەک ھۆکاری فاعیلی.
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
ھاڵکی باوەڕپێنەکراو زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە کە لەسەر بنەمای کارەکتەری مارڤێڵ کۆمیکس ھالک دروست کراوە. زنجیرەکە لە تۆڕی تەلەڤیزیۆنی سی بی ئێس پەخشکرا و بیل بیکسبی ڕۆڵی دکتۆر دەیڤید بانەر و لو فێریگنۆ ڕۆڵی ھالک و جاک کۆلڤین ڕۆڵی جاک مەکگی گێڕا.
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
مێژووی مەنگۆلیا
وێنۆک
مێژووی مەنگۆلیا یاخود مەغۆل بۆ ھەزاران ساڵ پێش ئێستا دەگەرێتەوە یەکێکە لە میللەتە کۆنەکانی جیھان ئەم میللەتە لە چەنیدن ھۆز و تیرەی جیاواز پیچک ھاتوون و چەندین ئیمپڕاتۆرییەتی لێدروست بووە ساڵانێکیش بە شێکی زۆری جیھانی لەژێر دەسەڵات بوو مێژووی مەنگۆلیا لە سەردەمی جەنگیز خان زیاتر بە دەردەکەوێت کە توانی بەشێکی بەرچاوی ھۆز و تیرەکانی مەنگۆلیا کۆبکاتەوە یەکێک لە بەھێزترین ئیمپڕاتۆرییەت لە مێژوودا پێک بھێنیت. دوارتر نەوەکانی سنورەکانی جیھانیان بڕی تا ئەوەی دەسەڵاتی گەیشتە مەنجەر و ھۆڵندا دوای زیاتر لە سێ سەدە وردە وردە ناوچەکانی لە دەستدا کە دەستی بەسەردا دەگرتن ساڵی ١٦٩١ چین مافی ئۆتۆنومی پێ بەخشی لە دوای شۆرشی چین لە ساڵی١٩١١ لە ناوچوونی بنەماڵەی بانشوو لە ساڵی ١٩١٢ ئەمیرە مەنگۆلییەکان چینییەکانیان لە مەنگۆلیا دەرکرد و لە ساڵی ١٩٢١ سەربەخۆی خۆیان ڕاگەیاند لەژێر دەسەڵاتی خونوختوی بوزی و ڕوسیاش یارمەنی دەریان بوو لە ساڵی ١٩٢١ ھێزەکانی ڕووسیا چوە ناو مەنگۆلیا یارمەتی شۆڕشگێڕەکانی دا بە دامەزراندنی سیستەمێکی شیوعی لە دوای مردنی بوزی زیندوو، لە دوای پەیمانی نێوان ڕووسیا و چین چین وازی ھێنا لە داواکاری مەنگۆلیا و ھەربەناو بووە کۆمارێکی سەربەخۆ.
ھێرش بۆسەر بەغدا
وێنۆک|نەخشەی چۆنییەتی فراوانبوونی سنوری مەغۆلەکان
ئەمانەش ببینە
ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل ھۆلاکۆ خان
سەرچاوەکان
مەنگۆلیا پۆل:خەڵکی مەغۆل پۆل:مەغۆلەکان
شێخ شەمسەدینێ ئەخلاتی
شێخ شەمسەدینێ قوتبی ئەخلاتی (١٥٨٨ خەلات - ١٦٧٤ دھۆک) نووسەر و شاعیرێکی کورد بوو. شاعیرێکی کۆنی ئەدەبییاتی کوردییە، یەکەم شاعیری تەریقەتی خێڵەوەتییە لە ئەدەبیاتی کوردی.
ژیان
شێخ شەمسەدین لە ساڵی ١٥٨٨ لە ناحیەی خەلات بدلیس لە دایک بووە. بەھۆی شەڕەکانی دەوڵەتی عوسمانی و سەفەوییەکان خێزانەکەی کۆچیان کرد بۆ چیاکانی گەڤەر. شێخ شەمسەدین خوێندنی لە ئەندامانی خێزانەکەی وەرگرتووە ڕۆشەنبیر بوونە، بەڵام لە ساڵی ١٦٢٠ لەگەڵ براکەی چوونە ئامێدی لە بادینان، لە ساڵی ١٦٧٤ لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا، لە باشووری کوردستان، لە گوندی بیریفکان (لە ناوچەی بادینان) کە دەکەوێتە شاری دھۆک چووە بەر دلۆڤانی خودێ.
شێخ شەمسەدین ھاوچەرخی مەلای جزیری و فەقێی تەیرانە.
دیوانەکانی بە کورمانجی نووسیووە.
پەند
کو ئەو ڕووڤی بەلاڤی کی تبن مانندە شێر
ڕەخت مێران گەر بپۆشیت پیرەژن نابیتە مێر
مەعنا مێران تشی صورەت نەدیر ئیعتبار
لالێ صەڕڕافێ یەقین قەلبێ دەغل ناییێن ب کێر
کۆک ل دەعوا کەز شاھی وەقتم ئەبلەھست
قەت بلا ڤی شەخصێ برسی بێ گومان نابیتە تێر
ھشتیمە تاکو ھەستن مەعریفەت نایێ ژتە
لاڤ ئینسانێ مەکە حەیوان ئاساھد ب چێر
خەلوەتی ئیرشاد پیرخۆ بکەر موحکەم ب دەست
گو لە خەلقی قەت مەدێر مادام کو باقی بیت لێر
٥ی گەلاوێژ
٥ی گەلاوێژ ١٢٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
سام ئیسماعیل
وێنۆک
سام ئیسماعیل بەرھەمھێنەر و دەرھێنەر و سیناریۆنووسێکی ئەمریکییە و کۆمپانیای پڕۆدەکەشن ئیسماعیل کۆرپ بەڕێوەدەبات. زیاتر بە دروستکەر و نووسەر و دەرھێنەری زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی یو ئێس ئەی نێتۆرک ناسراوە کە خاوەنی خەڵاتە بەناوی بەڕێز ڕۆبۆت لە ڕۆڵی سەرەکی ڕامی مالیک. ھەروەھا فیلمی کۆمێت (٢٠١٤)ی نووسیوە و دەرھێنانی بۆ کردووە.
ژیانی سەرەتایی
ئیسماعیل لە دایک و باوکێکی کۆچبەری میسری موسڵمان لە شاری ھۆبۆکن لە ویلایەتی نیوجرسی لەدایکبووە. خوشکێکی گەورە و دوو برای بچووکی ھەیە، لەنێویاندا سامر ئیسماعیل کە ڕێکخەری پۆست پرۆدەکشن بووە بۆ بەرنامەی بەڕێز ڕۆبۆت و ھۆمکەمینگ.
شێخ شەمسەدینێ ئەخلاتی
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیران پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:کوردستان
سەرکان، ناڵپارێز
سەرکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گەشت بەرەو ڕۆژاوا
گەشت بەرەو ڕۆژاوا (چینی: 西遊記; خوێندنەوە: سی یۆو جی) ڕۆمانێکی فەنتازیای چینییە کە لە سەدەی ١٦یەم بڵاوکراوەتەوە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی مینگ و لەژێر ناوی وو چێنگان، و بە یەکێک لە مەزنترین ڕۆمانە کلاسیکە چینییەکان دانراوە، و بەشێوەیەکی بەناوبانگترین بەرھەمی وێژەیی لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا دانراوە،
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو ڕۆمانە چینییانەی کراونەتە فیلم پۆل:ڕۆمانە چینییەکان کە کراونەتە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی پۆل:ڕۆمانەکانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
سورینام نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
خوشاو
خوشاو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
خوشاو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە کوەیت
پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی کوەیت بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لە ڕێکەوتی ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکە پشتڕاستکرایەوە و هەتا ٢٠ی تشرینی یەکەم ژمارەی تووشبووانی پشتڕاستکراو ١١٧٫٧١٨ کەس لەگەڵ ١٠٩٫١٩٨ باری چاکبوونەوە و ٧١٤ باری گیانلەدەستدان.
لە سەرەتادا وڵاتەکە لە ١١ی ئازارەوە دەستی کرد بە پەیڕەوکردنی ڕێکاری مانەوە لە ماڵەوە بەشێوەیەکی ئارەزوومەندانە و داخستنی کارەکان لە تەواوی دامودەزگا حکومییەکان جگە لە ناوەندە خزمەتگوزارییە فریاگوزارییەکان. لە ١٤ی ئازارەوە هەموو جۆرە هاتووچۆییەك لەڕێی گەشتی ئاسمانیی و خاڵە سنوورییەکانەوە هەڵپەسێردرا. لە ٢٢ی ئازاردا قەدەغەی هاتووچۆی نیمچەیی لە نێوان کاتژمێر ٥ی ئێوارە بۆ ٤ی بەیانی جێبەجێ دەکرا وە لە سەرەتای مانگی ڕەمەزانی پیرۆزدا لە ٢٤ی نیسانەوە کاتەکانی قەدەغەی هاتووچۆی نیمچەیی دڕێژکرایەوە لە ٤ی ئێوارەوە بۆ ٨ی بەیانی لەگەڵ ڕێگەدان بە کارکردنی خزمەتگوزاری گەیاندن لە ٥ی ئێوارەوە بۆ ١ی شەو بە ڕەچاوکردنی ڕێکار و مەرجە تەندروستییەکان. پاشان لە ١٠ی مایس دا بەپێی هەڵسەنگاندنی وەزارەتی تەندروستی وڵاتەکە خرایە ژێر قەدەغەی هاتووچۆی سەرتاسەرییەوە.
ڕێكارەکان
لە ڕێکەوتی ١٣ی ئازاردا هەموو گەشتە ئاسمانییەکان هەڵپەسێردران جگە لە فرۆکە بارهەڵگرەکان و ماوەی نێوان ١٢ بۆ ٢٦ی ئازار بە پشووی گشتی ڕاگەیەندرا و لە ٢٩ی ئازارەوە ناوندەکان دەست بە کار دەکەنەوە. حکومەت داوای لە خەڵك دەکرد بۆ نوێژی هەینی لە ماڵەکانی خۆیان بمێننەوە و لێدوانیان دا کە "دەرگای مزگەوتەکان بە داخراوی دەمێننەوە" وە فەتوایەکەیان بە نموونە دەهێنایەوە کە ڕێگەدەدات خەڵك بەژداری نوێژ نەکەن لە مزگەوتەکان دا.
پێدانی ڤیزای وڵاتەکە بەشێوەیەکی نیمچەیی هەڵپەسێردرا و کەرەنتینی ناچاری پێویست کرابوو لەسەر سەردانیکەرانی چەند وڵاتێكی خاوەن تووشبووی زۆر و هەروەها داوا دەکرا لە گەیشتوانی وڵاتانی دیکە بۆ فرۆکەخانەی نێودەوڵاتی کوەیت کە هەستن بە کەرەنتینە کردنی خۆیان بۆ ماوەی ١٤ رۆژ undefined و سنوورەکانی وڵاتەکە لەگەڵ عێراق و سعودییەدا داخران.
هەناردەکردنی هەموو جۆرە خۆراکێك قەدەغەکرا و وەزیری بازرگانی و پیشەسازی (خالید ئەل رودان) خەڵکی دڵنیا دەکردەوە کە وڵاتەکە خاوەنی بەشی پێویست خۆراکە و کردەی هاوردەکردنیش هەر بەردەوام دەبێت. بەهەمان شێوە لە ١٥ی ئازاردا وەزیری ناوخۆ (ئەنەس خالید ئەل سالح) بە خەڵكی ڕاگەیاندن کە پابەندی ڕێکارەکانی حکومەت بن و بە هیچ شێوەیەك بۆ کاری ناپێویست نەچنە دەرەوە و هۆشداری دا کە ئەگەر هاوڵاتیان پابەند نەبن ئەوا دەکرێت هەستن بە جێبەجێ کردنی قەدەغەی هاتووچۆی سەرتاسەری و کەسانی بیانیش بگەرێندرێنەوە بۆ وڵاتانی خۆیان.
لێکەوتەکان
هەڵپەساردنی خوێندنی قوتابخانەکان پێویست بوو بۆ ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە ناو منداڵ، هەرزەکار و گەنجان دا وە کاریگەریی هەڵپەساردنی خوێندن زۆرترین بوو لەسەر خوێندکارانی ئامادەیی (پۆلی ١٢ی ئامادەیی) بەهۆی ئەوەی ساڵانە کاتی دەرچوون دەکەوێتە نێوان مانگەکان مایس بۆ حوزەیران. بەڵام ساڵی خوێندنی ٢٠٢٠ لە مانگی ئاب دا دووبارە دەست پێ دەکاتەوە  کە ئەمەش واتای ئەوە دەگەیەنێت کردەی دەرچوونی خوێندکارانیش بەهەمان شێوە دوا دەکەوێت کە دەبێتەهۆی دواکەوتنی وەرگرتنی  زەمالەی خویندن لە زانکۆکان.
نەخشەسازی ورد و زیادەی خۆراك و پێویستییەکان بەشی شەش مانگ دەکات و تەواوی بازار و فرۆشگاکانی خۆراك خاوەنی هەموو ئەو بەرهەمانەن کە لە پێش داخستنی سنوورەوە بوونیان هەبووە بەڵام زۆرترین کاریگەریی لەسەر پیشە بچووکەکان بووە کە سەرەڕای بەرکەوتنی زیانێکی دارایی زۆر بەڵام هێشتا دەبێت کرێی شوێن و مووچەی کارمەندەکانیان بدەن. لە وەڵام دا حکومەت بەلێنی چەندین هەڵمەت و چارەسەری دارایی داوە کە ئەو پیشە و بازرگانییانە قەرەبووی زیانەکانیان دەکرێنەوە کە بەهۆی قەدەغەی هاتووچۆی نیمچەییەوە ڕووبەڕوویان بۆتەوە.
سەرەڕای ئەوە خەڵکی لە ماڵەکانی خۆیان دەمێننەوە بەڵام هێشتا ئارەزوویەك هەیە بۆ بەپەلە کڕینی شتوومەك لە کاتژمێرەکانی ڕێگەپێدراودا هەرچەندە حکومەتی کوەیتی چەندین جار دووبارەی کردبۆوە کە خاوەنی پێویستی و شتوومەکن بۆ ماوەی شەش مانگی دیکە.
سەرچاوەکان
پۆل:پەتای کۆڤید-١٩ بەپێی وڵات
سمایلەدۆڵ
سمایلەدۆڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سمایلەدۆڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سلێمانەدۆڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی بادانە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەردکاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی خدران.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کارجالی
کارجالی شارۆچکەیەکی پارێزگای کارجالی لە وڵاتی بولگاریایە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارۆچکەیە لە ساڵی ٢٠١١دا ٤٥٬٧٢٩ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای کارجالی پۆل:پارێزگاکانی بولگاریا پۆل:شارۆچکەکانی بولگاریا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کارجالی
یاس (گۆرانیبێژ)
یاسر بەختیاری (، لەدایکبووی ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٨٢ لە ڕزوانشەھر، ئێران)، ھەروەھا ناسراو بە یاس، گۆرانینووس و ڕاپرێکی ئێرانییە. یاس یەکێک لە بەناوبانگترین ڕاپرەکان لە ئێران و ڕۆژھەڵاتی ناوینە.یاس منداڵیێکی زۆر قورس و گرانی تێپەڕکردوە. ئەو ھەروەھا لەبەر پرپرە فرەوەھرەکەی، کە ھێمایەک لە ناسیۆنالیزمی ئێرانی و ئایینی زەردەشتە، دەناسرێت کە زۆرتری کاتان لە ملی دەکات دەکات. لە ٢١ کانوونی یەکەم ٢٠١١ یاس لە ئێم تیڤی لەلایەن دەنگدەران وەکوو ھونەرمەندی حەفتە ھەڵبژێردرا لەژێرناوی تاران ھارد-ھایتینگ ئێم سی.
یاس یەکێک لە دامەزرێنەرانی ڕاپی فارسییە، ئەو لە ساڵی ٢٠١٣ بوو بە یەکەمین ڕاپری ئێرانی کە لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە مافی بەڕێوەبردنی یاسایی ھەبوو.
زانکۆی تەکنۆلۆژیاییی میشیگان
وێنۆک|وێنەی کامپی زانکۆی تەکنۆلۆژیاییی میشیگان وێنۆک|ڕاگەیەندکراوەیەک لە قوتابخانەی میشیگانی مادی، دەگەرێتەوە ساڵی ١٨٩٥ زانکۆی تەکنۆلۆژیاییی میشیگان ھەروەھا بە میشیگان تێک (Michigan Tech)‏ ناسراوە. زانکۆیەکی توێژینەوەییی گشتییە کە بارەگایەکەی لە شاری ھۆتۆنە لە ویلایەتی میشیگان. لە ساڵی ١٨٨٥ لەژێر ناوی قوتابخانەی مادیی میشیگان دامەزراوە، بە ئامانجی ڕاھێنانی ئەندازیارانی مادە بۆ ئەوەی کاربکەن لەسەر پێکھاتەی ئەو ناوچەیە. پاشان لە ساڵی ١٨٩٧ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ کۆلێژی مادیی میشیگان. لە ساڵی ١٩٢٧ ناوەکەی کرا بە زانکۆی تەکنۆلۆژیاییی میشیگان.
گەڕان و پلەی زانستی
قۆناغی خوێندنی باڵای تێدا دەخوێندرێ لە بوارەکانی ئەندازیاری، زانستی سروشتی و فیزیایی، زانستی ژمێریاری و دارایی و کارگێری کار، ھەروەھا زانستی ژینگە و ئاووھەوا و ھونەر و کۆمەڵایەتی و زانستە مرۆڤایتییەکان.
بەشەکانی زانکۆ
زانکۆ دابەش دەبێتە سەر پێنج کۆلێژ و قوتابخانە:
بەناوبانگترین دەرچوانی کۆلێژ
مێلڤین کالڤین: وەرگری خەڵاتی نۆبڵ لە بواری کیمیا لە ساڵی ١٩٦١
سەرچاوەکان
پۆل:زانکۆکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
بەلخە
بەلخە گوندێکە لە ھەورامانی عێراق.
پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
٦ی گەلاوێژ
٦ی گەلاوێژ ١٣٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
بین سپۆرت
بین سپۆرت تۆڕێکی وەرزشی سەتەلایتە و خاوەنەکەی تۆڕی میدیایی ئەلجەزیرەیە و لە ۱ی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٢ دامەزراوە.
ئەو تۆڕە لە وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، باکووری ئەفریقا، قەتەر، فەرەنسا، تورکیا، ئەمریکا، ئەندەنوسیا، ئوسترالیا، کەنەدا، ھۆنگ کۆنگ و تایلەند لە ڕێگەی سەتەلایت وەردەگیرێت. بین سپۆرت یارییەکانی وەرزشی وەکوو تۆپی پێ، ڕەگبی، بالە، ماتۆڕسپۆرت و تۆپی دەست بڵاو دەکاتەوە. سەرۆکی تۆڕی تەلەڤیزیۆنی بین سپۆرت ناسر ئەلخەلیفیە سەرۆکی یانەی پاریس سان جێرمان.
یەک ڕۆژ (فیلم)
یەک ڕۆژ (بە ئینگلیزی: One Day) فیلمێکی کۆریای باشوو رە، لە چەشنی دراما. کە لە لایەن لی یوون هی کاری دەرهێنانی بۆکراوە و لە ڕۆڵگێڕانی ئەکتەران، کیم نام گیل و چون وو هی لە ٥ی نیسانی ٢٠١٧ بڵاو کراوەتەوە.
کورتە
فیلمەکە باس لە لێکۆڵەرێکی تازە دەکات کە مامەڵە لەگەڵ دۆسیەی ژنێک دەکات کە دوای توشبوونی بە ڕووداوێکی ئۆتۆمبێل دەچێتە کۆما. لێکۆڵەرەکە کاتێک ڕۆژێک لە نەخۆشخانە سەردانی ژنەکە دەکات ڕووبەڕووی ڕۆحی ژنەکە دەبێتەوە، و دواتر تێدەگات کە ئەو تاکە کەسە دەتوانێت بیبینێت.
بەرهەم هێنان
وێنەگرتن لە ١٢ی نیسانی ٢٠١٦ دەستیپێکرد و لە ٨ی تەمموزی ٢٠١٦ کۆتایی هات.
سلێمانەدۆڵ
سلێمانەدۆڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سلێمانەدۆڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ڕەنگێنەی شارباژێڕ و لە باشوور لەگەڵ گوندی سمایلەدۆڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەردکاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چنارەی شێخەڵمارێن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٧ی گەلاوێژ
٧ی گەلاوێژ ١٣١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
قەزای مکینگا
وێنۆک|قەزای مکینگا لە ھەرێمی تانگا وێنۆک|[[ڕووباری سیگی لە قەزای مکینگا]] مکینگا یەکێکە لە یازدە قەزاکانی ھەرێمی تانگا، تانزانیا. لە ساڵی ٢٠٠٧ لە قەزای موحێزەوە دروست کراوە، ڕووبەری قەزاکە ١٤٤٢ کم٢ (٥٥٧ میل چوارگۆشە) دەگرێتەوە. پایتەختی ئیداری قەزاکە دەکەوێتە شارۆچکەیەکی بچووک بەناوی پارونگو کاسێرا. قەزاکە لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ قەزای تانگا و لە باشووری ڕۆژاواوە لەگەڵ ناحیەی موحێزە ھاوسنوورە، لە ڕۆژھەڵاتەوە قەزاکە لەگەڵ زەریای ھیندی ھاوسنوورە، لە ڕۆژاوای کۆرۆگوێ قەزای کۆرۆگوێ و قەزای لوشۆتۆ، لە باکوورەوە قەزاکە ھاوسنوورە لەگەڵ کینیا. بەرزترین خاڵ لە قەزای کۆرۆگوێ لووتکەی مھیندۆرۆیە بە بەرزی ٩١٣م.
بەپێی سەرژمێری نیشتمانی تانزانیا لە ساڵی ٢٠١٢، ژمارەی دانیشتووانی قەزای مکینگا ١١٨ ھەزار و ٦٥ کەس بووە.
خوێندن و تەندروستی
تا ساڵی ٢٠٢٢، ٩٤ قوتابخانە لە قەزای مکینگا ھەبووە، ٧٩ قوتابخانەی سەرەتایی و ١٥ قوتابخانەی ناوەندیی.
لە ڕووی دامەزراوەکانی چاودێری تەندروستییەوە، تا ساڵی ٢٠٢٢ ناوچەی مکینگا شوێنی ٣ ناوەندی تەندروستی و ٢٧ کلینیکە.
سەرچاوەکان
مکینگا
میھیر ڤیج
میھیر ڤیج (ڤیاشالی ساھدیڤ لەدایکبووی ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٨٦) خانمەکتەرێکی فیلمی ھیندی و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییە. وەرگری خەڵاتێکی فیلمفەیرە. و ڕۆڵی لە درامای کۆمیدی، باجرەنگی بایجان (٢٠١٥) و درامای مۆسیقی، ئەستێرەی نھێنی (٢٠١٧) گێڕا. کە ڕیزبەندیی ھەردووکیان لەنێوان پڕداھاتترین فیلمە ھیندییەکانن لە ھەمووکاتێ؛ دواتر خەڵاتی فیلمفەیری بۆ پشتگیریکردنی باشترین خانمەکتەر بردەوە. لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەرکەوت لەنێوانیان، Kis Desh Mein Hai Meraa Dil و Ram Milaayi Jodi.
ژیانی تایبەتی
لە ٥ی تەممووزی ٢٠٠٩ لە مومبای ھاوسەرگیری لەگەڵ ماناڤ ڤیج کرد. پاش شوکردنی بە ماناڤ ڤیج، لە ٢٠٠٩ ناوی خۆی لە ڤیاشالی ساھدیڤەوە گۆڕی بۆ میھیر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەران لە تەلەڤیزیۆنی ھیندی پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای پونجابی پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی دەلھی پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھیندی پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خەڵکی دەلھی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
ھاڵک (فیلم)
ھاڵک فیلمێکی سووپەرھیرۆ بوو لە دەرھێنانی ئانگ لی و ئێریک، بروس بانەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا، ئەو زانایەی کە کاتێک توڕە دەبێت یان سترێس دەبێت دەگۆڕێت بۆ ئەھریمەنێکی سەوزی زەبەلاح کە بە ھاڵک ناسراوە. ھەروەھا لە فیلمەکەدا جێنیفر کۆنیلی ڕۆڵی بێتی ڕۆس، خۆشەویستی بانەر و تالبۆت وەک باوکی کە سەربازە بۆ ڕاوکردنی ھاڵک، ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. فیلمەکە بە کاریگەرییە بینراوەکانی داھێنەرانە دیار بوو، کە تەکنەلۆژیای گرتنی جووڵەی بەکارھێنا بۆ ئەنیمەیشنکردنی جووڵەکانی ھاڵک. ھەروەھا CGI Hulk بە شێوەیەک دیزاین کرابوو کە زیاتر لە وەشانی کتێبی کۆمیکی کارەکتەرەکە بچێت، بە ڕێژەیەکی زیادەڕەوی و جەستەیەکی گەورە و ماسولکەیی.
ھەرچەندە فیلمەکە لە نێو بینەران و ڕەخنەگراندا تا ڕادەیەک جەمسەرگیری بوو، بەڵام بە گشتی بەھۆی تەماح و بوێرییەکەیەوە ستایشی زۆری لێکرا. ھەندێک ستایشی گەڕانی فیلمەکەیان کرد بۆ بابەتەکانی دەروونی و ھەوڵەکانی بۆ ئەوەی ھاڵک بکاتە کارەکتەری ئاڵۆزتر؛ بەڵام ھەندێکی تر ھەستیان بەوە دەکرد کە فیلمەکە زۆر درێژخایەنە، و نەیتوانیوە ئەو کردار و وروژاندنە پێشکەش بکات کە چاوەڕوان دەکرێت لە فیلمێکی سووپەرھیرۆیی ھەبێت. سەرەڕای پێداچوونەوەی تێکەڵاو، فیلمی ھاڵک لە ساڵی ٢٠٠٣ سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستھێنا لە بۆکس ئۆفیسەکاندا، داھاتی زیاتر لە ٢٤٥ ملیۆن دۆلاری لە سەرانسەری جیھاندا بەدەستھێنا. لەو کاتەوە بووەتە کلاسیکێک لەنێو ھەوادارانی کتێبی کۆمیک و سینەمادۆستان، و وەک وەرگرتنی بوێرانە و ناتەقلیدی لە ژانری سوپەرھێرۆدا لەبیر دەکرێت.
ئالفۆنسۆ گارسیا ڕۆبلیس
ئالفۆنسۆ گارسیا ڕۆبلیس (؛ لەدایکبووی ٢٠ی ئازاری ١٩١١ - مردووی ٢ی ئەیلوولی ١٩٩١) دیپلۆمات و سیاسەتمەدارێکی مەکسیکی بوو ساڵی ١٩٨٢ بە ھاوبەشی لەگەڵ ئالڤا مێردال خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل وەرگرت. لە ماوەی ژیانی چەندین پۆستی سیاسی وەرگرتووە لە نێوان ساڵانی ١٩٦٢–١٩٦٤ باڵیۆزی مەکسیک بووە لە بەڕازیل.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١ پۆل:مردووانی ١٩٩١ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل
ڕێزبەندی ئەندامانی کۆمەڵەی جیھانی بۆ باخچەی ئاژەڵان و گۆمی ماسیان WAZA
ڕێزبەندی  ئەندامانی  کۆمەڵەی جیهانی بۆ باخچەی ئاژەڵان و گۆمی ماسیان دوو بەشن ؛بەشی یەکەم ئەوانەن کە ڕاستەوخۆ سەر بە ڕێکخراوەکەن WAZA و بنەماکانی ستانداردیان پەیرەو کردووە بەشی دووەمیش ئەوانەن کە ئەندامن لە   AZA کە بەردەوامن لەکارکردن تاوەکوو دێنە ڕێزبەندیە جیهانیەکان.