cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شۆشانا دامەری
ژیاننامە
وێنۆک|ڕاست|گۆڕی شۆشانا داماری لە [[گۆڕستانی ترامپێڵدۆر|گۆڕستانی ترامپڵدۆر لە تەلئەبیب]] شۆشانا دامەری لە دامار لە یەمەن لەدایک بووە. خێزانەکەی لە ساڵی ١٩٢٤ کۆچیان کرد بۆ مەندەت فەلەستین و لە ڕیشۆن لێزیۆن نیشتەجێ بوون.
داماری ھەر لە تەمەنی گەنجییەوە تەپڵی لێدەدا و بە ھاوڕێیەتی بۆ دایکی دەوتەوە، کە لە ئاھەنگ و کۆبوونەوە خێزانییەکانی کۆمەڵگەی یەمەنییەکان لە ئیسرائیل گۆرانی دەگوت. لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا یەکەم گۆرانییەکانی لە ڕادیۆ پەخش کرا. لە ستۆدیۆی شولامیت لە تەلئەبیب گۆرانی و نواندن خوێندوویەتی و لەوێ شلۆمۆ بۆسمی بەڕێوەبەری ستۆدیۆکە ناسیوە کە بووە بە بەڕێوەبەری تایبەتی خۆی. لە ساڵی ١٩٣٩ ھاوسەرگیریان کردووە و کچێکیان بە ناوی ناڤا بووە.
خەڵات و ناساندن
لە ساڵی ١٩٨٨ داماری خەڵاتی ئیسرائیل بۆ گۆرانی عیبری پێبەخشرا
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ٢٠٠٦ پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئیسرائیلی پۆل:ئەکتەری شانۆی ئیسرائیل پۆل:گۆرانیبێژانی یەمەنی پۆل:مەرگەکان بە سیەسۆ
ئێمیل ڤیرارێن
ئێمیل ڤیرارێن شاعیر و شانۆنووسی سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٥ پۆل:مردووانی ١٩١٦
لویس سوارێز
200px|وێنۆک|چەپ|لویس سوارێز لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئوروگوای لویس ئەلبێرتۆ سوارێز دیاز لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨٧، یاریکەری تۆپی پێی ئوروگواییە لە ئێستادا یاری بۆ یانەی ئەتلەتیکۆ مەدریدی ئیسپانی و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئۆروگوای دەکات، سوارێز درێسی ژمارە ٩ دەپۆشێت لە یانەکە و ھەڵبژاردەکەی، بەر لە یانەی بەرشەلۆنا یاری بۆ یانەکانی ناسیۆنالی ئۆروگوایی و گرۆنینگین و ئەیاکس ئەمستەردامی ھۆڵەندی و یانەی لیڤەرپوولی ئینگلیزی کردووە کە لەگەڵ لیڤەرپوولدا باشترین ئاستی ژیانی پێشکەشکردووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣ پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩ پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ھۆڵەندا پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئوروگوایی پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەتلەتیکۆ مەدرید پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی لیڤەرپوول پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
٢٠٣٧
ساڵی ٢٠٣٧ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٣٧
یەسمەن
یەسمەن شارۆچکەیەکی شارستانی ڕەشتە، لە ناوچەکانی سەربە کۆمار لە وڵاتی تاجیکستان.
سەرچاوەکان
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:ناوچەکانی سەربە کۆمار
ئەکبەراوا
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی نیاوەن پۆل:گوندەکانی شارستانی نیاوەن
٢٠٣٨
ساڵی ٢٠٣٨ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٣٨
بڵاڤۆک
بڵاوکردنەوە واتە ناوەرۆکێک بەئاشکرایی بناسێندرێت. زۆربەی جاران ئەم وشەیە بۆ بەشینەوەی دەق یان وێنە لەسەر کاغەز یان بۆ دانانی ناوەرۆک لەسەر ماڵپەڕ بەکاردەھێنرێت.
وشەی بڵاڤۆک (ھەروەھا: بڵاوکراوە) ئاماژە دەکات بە ھەر چەشنە نووسراوەیەک کە ڕوونڤیسەکانی (کۆپییەکانی) بڵاودەکرێنەوە. نموونەکانی بڵاڤۆک بریتین لە پەرتووک، وەرزانە، گۆڤار، و ڕۆژنامە.
سەرچاوەکان
پۆل:بڵاڤۆکەکان پۆل:بڵاوکردنەوە
بڕیارنامەی ٤٩٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٩٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: ئانتیگوا و باربوودا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٣٠٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨١ پۆل:مێژووی ئانتیگوا و باربوودا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
ئیبراھیم ئەحمەد
ئیبراھیم ئەحمەد فەتاح ناسراو بە بلە (٦ی ئازاری ١٩١٤ – ٨ی نیسانی ٢٠٠٠) ڕووناکبیر و نووسەر و خەباتکاری ڕامیاری خەڵکی سلێمانی و باشووری کوردستان بووە. لە ڕۆژنامەکانی ژیان، خەبات، کوردستان کاری نووسینی کردووە. لە ساڵانی ٣٠یەوە ھاوکات لەگەڵ خوێندن، تێکۆشانی ڕامیاری دەستپێکردووە؛ بە جۆرێک دامەزرێنەی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق بووە. لەبەر ھەلومەرجی تایبەتی ئەو کات، ڕەوانەی دەرەوەی وڵات دەبێت و تا دوایی ڕۆژی تەمەنی لە شاری لەندەن دەمێنێتەوە.
ژیان
ئیبراھیم ئەحمەد لە ڕۆژی ٦ی مانگی ٣ی ساڵی ١٩١٤، لەبنەماڵەیەکی ناسراوی شاری سلێمانی لە‌دایکبووە. ڕەمزی فەتاح کە ئەفسەرێکی کورد بووە، مامی بووە و کاریگەری زۆری لەسەر ڕۆشنبیر بوونی برازاکەی ھەبوو، ھەر بۆیە زوو ڕەوانەی قوتابخانەی دەکات. ئەم کاریگەرییەی مامی، تا قۆناغەکانی دواناوەندی خوێندنی ئیبراھیم ھەر بەردەوام بوو. لە ساڵی ١٩٢٢ لە قوتابخانەی نموونەی سەعادەت لە سلێمانی دەستی بەخوێندن کردووە. لە ساڵی ١٩٢٣ گواستوویەتییەوە قۆتابخانەی لەتیفیە ئینجا چووەتە سەرەتایی یەکەم. پاشان لە ساڵی ١٩٣٢ لە قوتابخانەی ناوەندی سلێمانی بووە بەقوتابی. بەھۆی دەست کورتی ماڵی باوکییەوە مامی گرتوویەتییە خۆی و بردوویەتییە بەغدا. لە ساڵانی ١٩٣٤ – ١٩٣٧ لە شاری بەغداد کۆلێژی ماف (حوقووق) تەواو دەکات و دەبێتە پارێزەر. ماوەیەک خەریکی کاری پارێزەری دەبێت تا ساڵی ١٩٤٢ کاری دادوەری پێ دەسپێردرێ کارەکەی لە ھەولێر و ھەڵەبجە بە مووچەخۆری دەباتە سەر.
ژیانی ڕامیاری
ئیبراھیم ئەحمەد ھاوکات لەگەڵ نووسین، کاری ڕامیاری کردووە و چالاکی و بەشداری لە شۆڕشی ئەیلوول بە سەرۆکایەتی مەلا مستەفا بارزانی کردووە. ھەر زوو، ئیبراھیم ئە‌حمەد لەشاری سلێمانی گوێبیستی سروود و ھۆنراوەی نیشتمانپەروەران و ھەواڵی شۆڕشگێڕ، شێخ مەحموود بووە. ھەروەھا بۆردومانی شاری سلێمانی لەلایەن فڕۆکەکانی ئینگلیزەوە کاریتێکردووە. جگە لەوە ھەلوومەرجە تایبەتیی ئەوکاتەی سلێمانی، «مامە ڕەمزیشی» ڕێنوێنی کردووە بۆ ئاشناکردنی بە خەباتی ڕزگاریی و نەتەوایەتی. لە ساڵانی سییەکاندا و لەگەڵ کۆمەڵێک خوێندکاری کوردی لەبەغدا گرووپێکی پێکھێناوە بەناوی «لاوانی کورد» و گۆڤارێکیشی بەناوی «دیاری لاوان» بڵاوکردووەتەوە.
ئیبراھیم ئەحمەد بەدامەزرێنەر و لێپرسراوی کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان (ژ. ک) لە باشووری کوردستان دەناسرێت، کە سەربە مەڵبەندی کۆمەڵەی ژیانەوەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بووە. کە سەروەری دامەزراندنی کۆماری مەھاباد (مەھاباد ١٩٤٦)ی ھەیە لەگەڵ ھەڤاڵەکانیدا توانیبووی لەزۆر ناوچەی کوردستان لق بۆ کۆمەڵەی ژ - ک و پاشان بۆ حدک بکاتەوە. پاش ڕووخانی کۆماری مەھاباد لە ساڵی ١٩٤٧دا، ئیبراھیم ئەحمەد و لقی ژ - ک، لەپاش کۆبوونەوەیەک بڕیاریاندا بچنەناو پارتی دیموکراتی کوردستان. ئیبراھیم ئەحمەد بە سەرۆکی لقی سلێمانیی پارتی دیموکراتی کوردستان ھەڵبژێرا.
لە ساڵی ١٩٤٨ پاش ئەوەی دەسەڵاتداری ئەو کاتەی عێراق بەربووە گیانی شۆڕشگێڕانی کورد و پارتی دیمکراتی کوردستان، ئیبراھیم ئەحمەد بۆ ماوەی ساڵ و نیوێک بەندکرا. ئەو کاتەی ئازادکرا تا ھەڵگیرسانی شۆڕشی ١٤ی تەممووزی ساڵی ١٩٥٨ی عێراق ڕێگایی خەباتی نھێنی گرتە بەر.
لە شوباتی ساڵی ١٩٥١ لە میانەی کۆنگرەی دووەمی پارتی لە شاری بەغدا بەکۆی دەنگ، ئیبراھیم ئەحمەد بەسکرتیری گشتی پارتی ھەڵبژێردرا. ھەر لەمیانەی ھەمان کۆنگرەدا لەسەر پێشنیازی ئەو، ناوی «پدک» گۆڕا بۆ پارتی دیموکراتی کوردستان-ئێراق. لەسەر کار و چالاکی ڕامیاری، لە ھاوینی ساڵی ١٩٥١ لە سلێمانییەوە بۆ کەرکووک گوێزرایەوە. لە ساڵی ١٩٥٣ کۆنگرەی سێیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بە ڕێبەرایەتی ئێبراھیم ئەحمەد کرا و لەم کۆنگرەیەدا دامەزراندنی یەکێتی ژنان و لاوان و قوتابیان پەسەندکرا.
لە ساڵی ١٩٦١ ئیبراھیم ئەحمەد وەک سکرتێری پارتی دیموکراتی کوردستان و و سەرنووسەری ڕۆژنامەی خەبات کاری دەکرد، پێش داخستنی ڕۆژنامەی خەبات و ھەڵگرتنی مۆڵەتی حیزبەکەی لە کۆتایی ساڵی ١٩٦١ ناچاربوو بەغدا بەجێبھێڵێت و خۆی بشارێتەوە. لەگەڵ ھەڵگیرسانی شۆڕشی ئەیلوول ڕوویکردووەتە شاخ و لەڕووی ڕامیارییەوە شۆڕشەکەی بەڕێوەبردووە. لە ساڵی ١٩٦٤ تا ساڵی ١٩٧١ سکرتێری باڵی نووسینەگەی ڕامیاری پارتی دیموکراتی کوردستان بووە پاش ھەرەسی شۆڕشەکە، ڕوودەکاتە ھەندەران و زۆربەی ژیانی لەشاری لەندەنی پایتەختی بریتانیا گوزەراندووە.
ژیانی وێژەیی و ڕۆژنامەوانی
وێنۆک|ئیبراهیم ئەحمەد ئیبراھیم ئەحمەد ھەر لەسەرەتای ژیانییەوە دەستی داوەتە کاری نووسین و ڕۆژنامەوانی، ھەربۆیە لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا، لە ڕۆژنامەی ژیان کاریکردووە و نۆبەری نووسینەکانی لەوێ بڵاوکردووەتەوە. لەبەر شارەزایی لە نووسیندا، پیرەمێرد شاعیر و خاوەنی ڕۆژنامەی ژیان لە نووسێنێکدا ستایشی ئیبراھیم ئەحمەد دەکات و دەڵێت: ژیان چاوەڕێی ئەم کوردییە ڕەوانەیە پیرەمێردیش بەھیوای نەوجەوانانە. کاتیکێش خوێندن تەواو دەکات، دیسان پیرەمێرد باسی دەکات و دەڵێت: لە خوێندەوارە ھەڵبژێردراوەکانمان ئیبراھیم ئەحمەد کە کۆلێژی مافی تەواوکردووە.. ھتد.
لە ساڵی ١٩٣٩ بۆ ساڵی ١٩٤٩ لەگەڵ مامۆستا عەلائەدین سەجادی گۆڤاری گەلاوێژ دەردەکەن. ھەربۆیە ناچاردەبێت لە ساڵی ١٩٤٤ دەست لەکاری میریی ھەڵبگرێت. پاش سەرکەوتنی شۆڕشی ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨ مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی چەند ژمارەیەکی گۆڤاری ڕزگاری پێبەخشرا و ھاوکاتیش بەرپرسیارێتی ڕۆژنامەی خەباتیشی دەکرد.
ئیبراھیم ئەحمەد بێجگە لەو ڕۆژنامانە خاوەنی ڕۆژنامەی کوردستانیش بوو، کە جەلال تاڵەبانی (زاوای ئیبراھیم ئەحمەد) سەرنووسەری بووە. بەھۆی بڵاوکردنەوەی وتارێک بەڕووی دەسەڵاتدارانی عێراقدا، خەبات و کوردستان لە ساڵی ١٩٦١ داخران و فەرمانی زیندانیکردنیش بۆ ئیبراھیم ئەحمەد دەرچوو.
لە گۆڕەپانی وێژەشدا ئیبراھیم ئەحمەدی نووسەر و پارێزەر چەندین کاری بەنرخی نووسیوە، ئەویش بەچەند شاکارێکی بەنرخ وەک «ژانی گەل»، «کوێرەوەری»، «دوا تیری کەوان» و ھتد. نامێلکەی «الاکراد و العرب» کە لە ساڵی ١٩٣٧ بە عەرەبی نووسیویەتی ھەوڵێک بووە بۆ ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان کورد و عەرەب لەوڵاتی عێراقدا.
ئیبراھیم ئەحمەد لەتەمەنی ٨٦ ساڵیدا لە کاتژمێر ٥ی ئێوارەی ڕۆژی ٨ی نیسانی ٢٠٠٠ لە لەندەن کۆچی دواییکرد و تەرمەکەی گوێزرایەوە بۆ سلێمانی و ھەر لەو شارەش نێژرا.
ژانی گەل یەکێک لە گرینگترین بەرھەمەکانی ژیانی نووسەرایەتی ئیبراھیم ئەحمەد بووە. ئیبراھیم ئەحمەد خەزووری جەلال تاڵەبانی و مەزھەر خالقی بوو.
مردن
ئیبراھیم ئەحمەد لە ڕۆژی ٨ی نیسانی ساڵی ٢٠٠٠ لە لەندەن کۆچیی دوایی کرد. لە ٢٠ی نیسانی ئەو ساڵە تەرمی گەیشتەوە سلێمانی و لە گوڕستانی گردی سەلیم بەخاک سپێردرا.
شەڕی لوبنان (٢٠٠٦)
شەڕی ٢٠٠٦ی نێوان ئیسرائیل و لوبنان (بە عیبری: מלחמת לבנון השנייה، بە عەرەبی: ) جەنگێک بوو کە لە نێوان سوپای ئیسرائیل و حیزبوڵڵای لوبنان ڕوویدا و باکووری ئیسرائیل و ھەموو لوبنانی گرتەوە.
ئەو جەنگە ماوەی ٣٣ یان ٣٤ ڕۆژی خایاند و لە ڕێکەوتی ١٤ی ئابی ٢٠٠٦ بە بڕیاری ژمارە ١٧٠١ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆتایی پێ ھات. براوەی ئەم جەنگە ڕوون نییە و ھەریەک لە ھەردوو لایەن خۆیان بە براوە دەزانن. ھەروەھا ڕوون نییە کە دەستپێکەری ئەم جەنگە چ لایەنێک بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شەڕی لوبنان ٢٠٠٦
پۆل:شەڕەکان
٢٠٣٩
ساڵی ٢٠٣٩ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٣٩
١٢ی ئەیلوول
بۆنەکان
پۆل:ئەیلوول پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ
یاوان
یاوان شارۆچکەیەکی شارستانی یاوانە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٢٠٢٠٩ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:پارێزگای خەتلان
مەلای گەورە
مەلا محەممەدی کۆیە ناسراو بە مەلای گەورە (١٨٧٦ – ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٣) زانای ئیسلامی، شاعیر، ڕاڤەکاری قورئان، چاکساز و ڕەخنەگرێکی کورد بوو.
نموونەی شیعری
مەلای گەورە لە بەشێکی شیعری ئەم خاکە دەڵێت:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:توێژەرانی ئایینی ئیسلام پۆل:خەڵکی کۆیە پۆل:زانایانی ئیسلام پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٦ پۆل:مردووانی ١٩٤٣
عەربەت
عەربەت شارۆچکەیەکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئەم شارۆچکەیە ناوەندی ناحیەی تانجەرۆیە.
جوگرافیا
عەربەت لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چوارتاق و لە باشوور لەگەڵ گوندی باریکە، عەربەت و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خرابە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی یەخیماڵی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پێڕستی گوندەکانی قەزای ماوەت
ماوەت
قەزای ماوەت ، لە ناحییەی ناوەند پێکھاتووە.
لە ٧٨ گوند پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:پێرستی گوندەکانی باشووری کوردستان
خولی ڕەگبیی ئەمریکی
خولی ڕەگبیی ئەمەریکی ( بە ئینگلیزی NFL یان National Footaball League ) خولێکی وەرزشی پڕۆفیشناڵی ئەمەریکیە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
برە فرە
برە فرە (Bire Fire، ) دێیەکە لە ناوچەی خزڵی شارستانی نیاوەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤١٠ کەس لە ٨٩ بنەماڵەدا بووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی نیاوەن پۆل:گوندەکانی شارستانی نیاوەن
٢٠٤٠
ساڵی ٢٠٤٠ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٠
٢٠٤١
ساڵی ٢٠٤١ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤١
نەواباد (ڕەشت)
نەواباد  شارۆچکەیەکی شارستانی ڕەشتە، لە ناوچەکانی سەربە کۆمار لە وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٤٤٩٧ کەسە.
ویندۆز ٧
وێنۆک ویندۆز ٧ یەکێکە لە وەشانەکانی سیستمی کارگێڕیی مایکرۆسۆفت ویندۆزی کۆمپانیای مایکرۆسۆفت. تایبەت بە کۆمپیوتەرەکان. بە شێوەیەکی تەواو لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ بەردەستکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:سیستەمە کارگێڕییەکانی کۆمپیوتەر پۆل:سیستەمە کارگێڕییەکانی مایکرۆسۆفت پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٩ پۆل:سیستەمە بەکارخەرییەکانی مایکرۆسۆفت پۆل:سیستمی کارپێکردنی IA-32 پۆل:سیستمی کارپێکردنی ئێکس٦٦-٦٤
ژان مۆرێئاس
ژان مۆرێئاس نووسەر و شاعیری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
Jean Papadiamantopoulos, dit Jean Moréas
حوسامەدین چەلەبی
وێنۆک|250px|چەپ|ئارامگای حوسامەدینی چەلەبی لە [[قۆنیە، تورکیا]] حوسامەدینی چەلەبی سۆفیی بە ڕەچەڵەک کوردە کە لە سەدەی سیانزەھەمی زاینیدا ژیاوە. ھاوچەرخ و شاگردی مەولانای ڕوومی بووە و دوای مردنی ئەو بووە بە جێنشینی. ئەو کاریگەرییەکی گەورەی لە سەر مەولانا داناوە و مەولانا کتێبی مەسنەویی مەعنەویی لەسەر داوی ئەو داناوە و حوسامەدینیش لە نووسینەوە و پیاچوونەوەی کتێبەکەدا یارمەتیی داوە.
بڕیارنامەی ٤٩٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٩٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ڕاسپێری سەبارەت بە دانانی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٣١٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
حوسامەدین چەلەبی
ژیان
حوسامەدین لە دەوروبەری ساڵی ١٢٢٥ لە شاری قۆنیەی تورکیا لەدایک بووە. باپیری سۆفییەکی بەناوبانگی کورد بووە کە لە بنەڕەتدا خەڵکی ئورمیە بووە، بەڵام تەرمەکەی لە بەغدا نێژراوە. حوسامەدین لە قۆنیە شاگردی مەولانای ڕومی بووە. دواتر لە ساڵی ١٢٧٣دا، دوای مردنی مەولانا، بوو بە جێگری ئەو و موریدەکانی مەولانا شوێنی کەوتن. تا مردنی لە ساڵی ١٢٨٤دا لەو پۆستەدا مایەوە. دوای ئەو سوڵتان وەلەدی کوڕی مەولانا بوو بە سەرۆکی تەریقەتەکە.
بڕیارنامەی ٤٩٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨١
حوسامەدین چەلەبی
پەیوەندی لەگەڵ مەولانا
مەولانا لەدوای چوونی شەمسی تەورێزی ڕێزی زۆری لە حوسامەدین و شاگردێکی تری بە ناو سەلاحەدین زەڕکووب دەگرت و بێ ئەوان لە مەجلیسدا قسەی نەدەکرد. ئەو مەسنەویی بە ھاندانی حوسامەدین نووسی. خۆی لە مەسنەویدا دەڵێت: همچنین مقصود من زین مثنوی
ای ضیاء حق حسام الدین تویی واتە مەبەستی من لە نووسینی ئەم مەسنەوییە تۆی ئەی نووری خودا ئەی حوسامەدین.
سەرچاوە
",Franklin D. Lewis, (2003), "Rumi past and present, east and west: The Life, Teachings, and Poetry of Jalâl al-Din Rumi NewYork.
پۆل:خەڵکی ورمێ پۆل:خواناسانی کورد پۆل:مەولانای ڕۆمی پۆل:سۆفییە کوردەکان پۆل:مردووانی ١٢٨٤ پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٣یەم
شی ژنپنگ
شی ژنپنگ لەدایکبووی ١٥ی حوزەیرانی ١٩٥٣، جین پینگ کەسایەتی سیاسەتمەداری چینە و سەرۆکی کۆماری گەلی چینە و ھاوکاتیش لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ەوە سەرۆکی حیزبی کۆمۆنیستی چین و جینپینگ لە نەتەوەی ھانە و دەرچووی زانستە کۆمەڵایەتییەکانە، پسپۆڕیشە لە بیدۆزی ماڕکسیزم و توانای ھەیە بۆ وانەبێژی ئایدۆلۆژیا ھاوکاتیش خاوەنی دوکتۆرایە لە یاسا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣ پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان پۆل:بێدینەکان
ڤایبەر
وێنۆک|لۆگۆی ڤایبەر
ئەنتۆراج (فیلم)
ئەنتۆراج فیلمێکی کۆمیدیی ئەمریکی ۲۰۱٥یە، لە لایەن دۆگ ئێڵن نووسراوە و دەرھێنراوە و بەرھەمھێنراوە، و وەک تەواوکەری زنجیرەیەکی ئێچ بی ئۆ بە ھەمان ناو خزمەت دەکات.
ڤایبەر
ڤایبەر (بە ئینگلیزی: Viber) پڕۆگرامێکی نەرمەکاڵایە تایبەت بە نامەناردن و پەیوەندیی دەنگی، دواتر پەڕەی پێدرا بۆ پەیوەندیی ڤیدیۆش، کە بە خۆڕایی خزمەتگوزارییەکانی پێشکەش دەکات لەسەر زۆربەی سیستمی کارپێکردنە باوەکان کە پێویستیشی بە تەلەفۆنێکی کۆمپیوتەری هەیە بۆ کارکردنی، و ڕێگە بە بەکارهێنەرەکانی دەدات کە وێنە، دەنگی تۆمارکراو و ناونیشانی یەکدی بۆ یەکدی بنێرن.
ئەنتۆراج (فیلم)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەنتۆراج (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلم لەسەر زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دروستکراوە پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە میامی وێنەیگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھۆلیوود، لۆس ئانجلەس پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
ڤایبەر
سەرەتا ئەم نەرمەکاڵایە لەلایەن کۆمپانیایەکی ئیسرائیلی بە ناوی میدیای ڤایبەر گەشەیی پێدەدرا، دواتر لە ساڵی ٢٠١٤ ڤایبەر لەلایەن کۆمپانیایەکی چەندوڵاتی ژاپۆنی بە ناوی ڕاکوتەن کڕدرا و ئێستاش ئەوان بەڕێوەی دەبەن و ناوەی کۆمپانیاکەیان کردووە بە ڕاکوتەن ڤایبەر و بارەگای سەرەکیشیان لە لوکسەمبورگە.
مێژوو
سەرەتا ڤایبەر میدیا لە شاری تێل ئەبیب لە ئیسرائیل لە لایەن دوو هاوڕی بە ناوی ماکرۆ و ماگەزینیک دۆزرایەوە کە لە ناوەندی هێزی بەرگری ئیسرائیلی کاریان دەکرد. ڤایبەر میدیا لە ئیسرائیل پەرەی پێدرا دواتر گوێزرایەوە بۆ وڵاتی بیلاڕوس لەبەر هۆکاری نرخی کرێکار.
لە دوو ساڵی یەکەم ڤایبەر هیچ داهاتێکی نەبوو ، دواتر بەهۆی پەیوەندیە دەرەکیەکانی ڤایبەر ( ViberOut ) و وێنە نامەیەکانی ڤایبەر (ستیکەر sticker ) ڤایبەری توانی داهاتێک بۆخۆی پەیدا بکایت ، دواتر لەلایەن چەن سەرمایەداڕیکەوە پەرەی پیدرا کە ناویان لێنا (هاوڕێ و خێزان ) کە نزیکەی ٢٠ ملیۆنن دۆلاریان تیدا بەکارهێنا و بوونە خاوەنی ١٢٠ فەرمانبەر ئەمە تا ڕێکەوتی مەی ٢٠١٣.
لە فیبریوەری ٢٠١٤ ڤایبەر میدیا لەلایەن کۆمپانیای راکوتەن کردرا بە بری ٩٠٠ ملیۆن دۆلار و دواتر ناوە کۆمپانیاکەش گۆڕدرا لە ڤایبەر میدیا بۆ راکوتەن ڤایبەر  بارەگای سەریکش برایە لوکسەمبورگ. وێنۆک|دیمەنێک لە پرۆگرامی ڤایبەر لەسەر ئەندرۆید
بەکارھێنەران
ڤایبەر ساڵی ٢٠١٠ یەکەم جار لەسەر سیستمی ئایفۆن دەستی بە چالاکی کرد و توانی لە ماوەیەکی کەم‌دا بەکارھێنەرێکی زۆر بۆ لای خۆی ڕابکێشێ و دواتر توانی زیاتر لە ٤٠٠ میلیۆن بەکارھێنەری هەبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:کاناڵە کۆمەڵایەتییەکانی مۆبایل پۆل:کاناڵە کۆمەڵایەتییەکانی کۆمپیوتەر پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٠ پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:نەرمامێرەکانی بلاکبێری پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:میدیای کۆمەڵایەتی پۆل:یەکگرتنەوە و دەستکەوتن ساڵی ٢٠١٤ پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم
٢٠٤٢
ساڵی ٢٠٤٢ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
ئەنتۆنی (یاریزانی تۆپی پێ، لەدایکبووی ٢٠٠٠)
ئەنتۆنی ماتیۆس دۆس سانتۆس (؛ لەدایکبووی ٢٤ی شوباتی ٢٠٠٠) بە سادەیی بە ئەنتۆنی ناسراوە، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە کە وەک ھێرشبەرێک یاری بۆ یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتدی پرێمیەرلیگ و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل دەکات.
ئەنتۆنی دەرچووی سیستەمی لاوانی ساو پاولۆیە و شەش گۆڵی لە ٥٢ یاریدا بۆ یانەکەی تۆمارکردووە. لە ساڵی ٢٠٢٠ چووە یانەی ئەیاکس و دوو نازناوی خولی نایابی ھۆڵەندا و یەک جامی ھۆڵەندای بردووەتەوە.
ئەنتۆنی بوو بە خاوەنی مەدالیای زێڕین لەگەڵ تیمی خوار ٢٣ ساڵانی بەڕازیل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینی ٢٠٢٠. لە یەکەمین یاری نێودەوڵەتییدا بەرامبەر ڤەنزوێلا لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ گۆڵی تۆمارکرد.
ساو پاولۆ
لە شاری ئۆساسکۆ لەدایکبووە، ئەنتۆنی لە ساڵی ٢٠١٠ چووە سیستەمی لاوانی یانەی ساو پاولۆ. لە ساڵی ٢٠١٨، تیپەکەی بووە براوەی پاڵەوانێتی جەی لیگ لە ژاپۆن و بە باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە ھەڵبژێردرا.
لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨، ئەنتۆنی لەگەڵ ھێلینۆ و ئیگۆر گۆمێس بەرزکرانەوە بۆ پێکھاتەی یەکەمی یانەکە، و گرێبەستێکی واژوو کرد بۆ ماوەی پێنج ساڵ و تا ئەیلوولی ٢٠٢٣. لە ١٥ی تشرینی دووەمدا، یەکەمین یاری خۆی بۆ پێکھاتەی یەکەم ئەنجامدا، وەک یەدەگ لە جێگەی ھێلینۆ ھاتە یاریگاوە لە یارییەکدا کە ١–١ بەرامبەر بوون لەگەڵ گرێمیۆ.
ئەیاکس
لە ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٠، ئەیاکس گرێبەستێکی پێنج ساڵەی لەگەڵ ئەنتۆنی واژوو کرد بە ١٣ ملیۆن پاوەند، کە ڕەنگە زیاد بکات بۆ ١٨٫٢ ملیۆن پاوەند. لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠، یەکەم گۆڵی بۆ ئەیاکس تۆمارکرد لە بردنەوەی ١–٠ بەرامبەر سپارتا ڕووەتەردام. لە یارییەکی خولدا بەرامبەر ڤیتێسێ، دووەم گۆڵی بۆ ئەیاکس تۆمارکرد. لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، ئەنتۆنی یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا لە بردنەوەی ٢–١ی لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر میجتیلاند لە وەرزی ٢٠٢٠–٢١.
کاروانی نێودەوڵەتی
لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١، ئەنتۆنی بۆ تیمی خوار ٢٣ ساڵانی بەڕازیل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینی ٢٠٢٠ بانگھێشت کرا. ئەو لە ھەموو شەش یارییەکی بەرازیل بە شێوەی سەرەکی یاری کرد. لە یاری کۆتایی بەرامبەر ئیسپانیا، ئەسیستی گۆڵەکەی مالکۆمی کرد لە کاتی زیاد کراودا و بەھۆیەوە بەڕازیل نازناوەکەی بردەوە.
یەکەمین یاری خۆی بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل ئەنجامدا لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ لە پاڵاوتنی جامی جیھانی بەرامبەر ڤەنزوێلا. لە خولەکی ٧٧ ھاتە یاریگاوە و گۆڵێکی تۆمارکرد لە کاتی زیادکراودا و بە ئەنجامی ٣–١ بۆ بەڕازیل کۆتایی ھات.
یانە
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
خەڵاتەکان
ئەیاکس
بەرازیل خوار ٢٣ ساڵان
تاکەکەسی
زانکۆلاین
زانکۆلاین سیستەمێکی ئەلیکتڕۆنییە بۆ وەرگرتنی خوێندکارانی دانیشتووی هەرێمی کوردستان لە زانکۆ و پەیمانگا حکوومییەکانی هەرێمی کوردستانە ، پڕۆژەکە لەلایەن کۆمپانیای میدیاتیک پەرەیپێدراوە و لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پاڵپشتی دەکرێت ، بۆیەکەمیجار پڕۆژەکە لەساڵی ٢٠١١ جێبەجێکرا و تاکوو ئێستاش بەردەوامە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
سێکوچکەی بابان
سێکوچکەی بابان بەو سێ شاعیرە کوردە دەوترێ (نالی ، سالم و کوردی) ، ئەم سێ شاعیرە ڕێبەری و دامەزرێنەری شیعری کلاسیکی کوردی بوون لە سەردەمی میرنشینی بابان.
نالی
نالی ناوی خدرە (١٨٠٠-١٨٥٦)  کوڕی ئەحمەدی شاوەیسی ئاڵی بەگی میکایلیە لە گوندی خاک و خۆڵ ، لە دەشتی شارەزوور ھاتوەتە دنیاوە. ھەر لە تەمەنی منداڵی نراوەتە بەر خوێندن لە حوجرە. لە سەرەتاوە وردەکتێبی فارسی و قورئانی خوێندووە، دواتر زانستەکانی تری قورئان و فەرموودە و سەرف و نەحو و کەلام، بەلاغە، و فەلەک و فیقھ و سیرەی خوێندووە. تا خوێندنی ئەمانەی تەواو کردووە و دواتر ئیجازەی عیلمی وەرگرتوو، لە چەندەھا شوێن وەک سنە و سابڵاخ و ھەڵەبجە و سلێمانی و لای چەندەھا مامۆستای باشی ئەو سەردەمەی خۆی خوێندویه‌تی. دوای تەواوبوونی خوێندنەکەی، نالی مەلایەکی باش و ڕۆشنبیرێکی گەورەی لێده‌رده‌چێت، بێجگە لە زاراوه‌ی ده‌یکی که‌ کوردی بووه‌ فارسی و تورکی و عەرەبیشی بە باشی زانیوە، تەنانەت شیعریشی پێ نووسیوون. ده‌کرێت بوترێت نالی شاعیر به‌ردی بناغه‌ و دامە‌‌‌زرێنە‌‌‌ری قوتابخانە‌‌‌ی شیعری بابان بووه‌ و یه‌کێک بووه‌ لە گەوە‌‌‌رە‌‌‌ترین شاعیرانی سۆرانی له‌ سه‌رده‌می خۆی و له‌ ئێستاشدا.
سالم
عەبدوڕەحمان بەگی ساحێبقران (١٨٠٠-١٨٦٦) ناسراو بە سالم ھۆنراوەنووسێکی کلاسیکی زمانی کوردی بووە. سالم و مستەفا بەگی ساحێبقران ناسراو بە کوردی ئامۆزای یەکترن.سالم کوڕی محەمەد بەگی کوڕی ئەحمەد بەگی ساحێبقرانە و لە ساڵی ١٨٠٠دا لە شاری سلێمانی ھاتوەتە دنیا. لە ساڵی ١٨٦٦دا مردووە و لە گردی سەیوان لە شاری سلێمانی بە خاک سپێردراوە.
کوردی
مستەفا بەگی کوڕی مەحموود بەگی ساحێبقڕان، ناسراو بە کوردی، لە ساڵی ١٨١٢ز لە سلێمانی لەدایک بووە، ھەر لە سلێمانی لە ساڵی ١٨٥٠ز کۆچی دوایی کردووە و لە گردی سەیوان نێژراوە. شاعیر وەکو منداڵانی سەردەمەکەی خۆی لە حوجرە فێری خوێندەواری بووە، بەڵام درێژەی بە خوێندن نەداوە بۆ ئەوەی ببێتە مەلا. مستەفا بەگی کوردی بە یەکێک لە کۆڵەکەکانی قوتابخانەی شیعری بابان لەقەڵەم دەدرێت، بەڵام بەداخەوە بەرھەمێکی کەمی شاعیر کەوتۆتە دەست خوێنەران جگە لەوەش کە ناوی شاعیر لەتەک نالی و سالمەوە دێت، بەڵام وەکو پێویست ئاوڕی لێنەدراوەتەوە.
ژێدەر
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ویکی
ویکی بەو ماڵپەڕانە دەوترێت کە بەکارھێنەرەکان مافی شت نووسین، دەستکاری و سڕینەوەی ناوەڕۆکەکەیان ھەیە.
کەسکین
وێنۆک|شوێنی کەسکین لەناو تورکیادا. کەسکین شارۆچکە و ناحیەیەکی پارێزگای کرک کالە لە ھەرێمی ئاناتۆلیای ناوەندی تورکیا. لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ی تورکیادا ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ٥٩ ھەزار و ١٥٠ کەس بووە کە ٣٤ ھەزار و ٨٢٧ کەسیان لە شارۆچکەی کەسکین دەژین. بەپێی ئەو زانیاریانەی لە بەڵگەنامە ئەرشیفی عوسمانییەکانی ساڵی ١٨٥٠ دەستکەوتوون بنەچەی زۆرینەی خەڵکی کەسکین لە تورکستانەوە ھاتووە. جگە لەوەش تاتارەکانی کریمە ھەن کە بە دەربەدەری یان کۆچکردن ھاتوونەتە ناوەندی قەزاکە و ھەندێک لە گوندەکانی.
ویکی
یەکەمین ویکی لە ساڵی ١٩٩٤ دا دانرا بۆ نووسین لە ویکییەکاندا بە زۆری زمانێکی سادەکراو بەکاردێت کە لە زمانە وێبنووسییەکان ئاسانترە.
کەسکین
سەرچاوەکان
کەسکین پۆل:پارێزگای کرک کالە
ویکی
سەرچاوەکان
ویکیی ئینگلیزی؛ سێپتەمبەری ٢٠١٥
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ویکییەکان
دویخ نەوشا
دویخ نەوشا (بە سوریانی: ܕܒܝܚ ܢܦ̮ܫܐ؛ بە واتای وشە "کەسێک کە قوربانی دەدات") ڕێکخراوێکی سەربازی مەسیحی بوو کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤ دروست کرا بە مەبەستی بەرگریکردن لە دانیشتووانی ئاشوورییەکانی عێراق لە ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش)، ئەم میلیشیایە بەرگری لە شارە مەسیحییەکانی پارێزگای نەینەوا لە ناوچەی مێژوویی ئاشوور دەکات.
دویخ نەوشا بە ھەماھەنگی لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکانی ناوچەکە و نێودەوڵەتی کاردەکات.
سەرەڕای ئەوەی لەلایەن پارتی نیشتمانپەروەری ئاشووری سەرپەرشتی دەکرێت، بەڵام زۆربەی میلیشیاکان ئەندامی ئەو پارتە نین. چەندین شەڕڤانی بیانی مەسیحی پەیوەندییان بە دویخ نەوشا کردووە؛ ئەوان ئەمریکی و فەرەنسی و بەریتانی و ئوسترالی لەخۆدەگرن.
سۆنس ئۆف لیبرتی ئینتەرناشناڵ کە پێشتر مەشق و ڕاھێنانیان بە ھێزەکانی پاسەوانانی دەشتی نەینەوا کردبوو، لە پاییزی ٢٠١٥ ڕایان گەیاند کە دەست دەکەن بە مەشق و ڕاھێنانی دوێخ نەوشا لە شەڕی دژی داعشدا.
لە ڕاپۆرتێکی دامەزراوەی سیاسەتی ئاشوری کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە، ئیدیعای کردبوو کە دواجار دویخ نەوشا ھەڵوەشاوەتەوە و سەرجەم ئەکاونتەکانی سۆشیال میدیای سڕاونەتەوە.
سورۆی گیمگوان گایا
280px|وێنۆک|گۆڕی پاشا سورۆ لە [[کیمهایشی.]]
دویخ نەوشا
سەرچاوەکان
پۆل:باشووری کوردستان پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:سیاسەتی عێراق پۆل:وشە سیاسییەکان پۆل:ئایینەکانی کوردستان پۆل:ئاشوورییەکان و سوریانییەکان پۆل:ئاشوورییەکان پۆل:ئاشوورییەکانی باشووری کوردستان پۆل:ئاشوورییەکان لە عێراق پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٨
سورۆی گیمگوان گایا
پاشا "سورۆ" یان "سورۆوانگ"ی گایا (بە هانگۆل: 수로왕؛ بە ھانجا: 首露王)، لە دایکبوونی نادیارە بەڵام لە ١٩٩ زایینیدا مردووە، بە زۆری پێیەووترا کیم سورۆ، ئەو دامەزرێنەری ئەفسانەیی و پاشای وڵاتی گیمگوان گایاـبوو لە باشووری-ڕۆژهەڵاتی کۆریا.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئاسیا پۆل:کۆریا پۆل:سێ شانشینەکەی کۆریا پۆل:نیمچەدوورگەی کۆریا پۆل:فەرمانڕەواکانی گایا پۆل:مردووانی ١٩٩ پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١ەم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ٢ەم لە ئاسیا
ئازاد خانەقینی
ئازاد وەھاب ئەبدوڕەحمان ناسراو بە ئازاد خانەقینی (بە عربی: آزاد وەھاب عبدالرحمان) ھونەرمەندی گۆرانیبێژێکی کوردی خەڵکی شاری خانەقین لە بەشی کەڵھورنشین باشووری کوردستانە کە بە زاراوەکانی کەڵھوڕی و سۆرانی گوورانیی خوێندووە.
بڕیارنامەی ٤٩٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٩٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩٨١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٣١١‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:ھەوڵەکانی ئاشتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨١ پۆل:سووریا لە ١٩٨١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٨١
.pk
.pk دۆمەینێکی ئەلکترۆنییە و تایبەتە بەو ماڵپەڕانەی کە پەیوەندییان ھەیە بە کۆماری ئیسلامی پاکستان.
ناوی پاوانی .پاکستان
ناوی پاوانێکی ئاست-سەری ناونەتەویکراوی کۆدی وڵاتە کە تایبەت بە وڵاتی پاکستان و بە دەستنووسی عەرەبی دابین کراوە.
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
کورد کاناڵ
کورد کاناڵ کەناڵێکی تەلەڤزیۆنی سەر بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانە کە لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە دەستی بە وەشان کردووە. کورد کاناڵ بە ھەر دوو زمانی کوردی و فارسی بەرنامەکانی بڵاو دەکاتەوە. ناوەندی سەرەکیی ئەو تەلەڤزیۆنە لە شاری کۆیە لە باشووری کوردستانە و بەشی وەشانی ئاسمانی لە ئەورووپا ھەڵکەوتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی فارسی پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی کوردستان پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئێران پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی باشووری کوردستان پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگانەی لە ٢٠٠٦ دامەزراون
محەممەد حەلبووسی
حەلبووسی لە ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٤، یەک کورسی بەدەستھێنا و لەمکاتەوە وەکوو نوێنەری پەرلەمان خزمەت دەکات. لە ٢٩ی ئابی ٢٠١٧، ئەنجومەنی پارێزگای ئەنبار بە زۆرینەی دەنگ حەلبووسی کردە پارێزگار.
ژیاننامە
محەممەد حەلبووسی لە ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨١ لە کەرمە، شارۆچکەیەکی پارێزگای ئەنبار، عێراقی بەعسی لەدایکبوو. ئەو لە بازرگانی چالاک بوو ھەتا ئەوەی کە لە ساڵی ٢٠١٤ چوو ناو جیھانی سیاسەتی عێراق.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥
ویندۆز ١٠
وێنۆک|لۆگۆی ویندۆز ١٠ ویندۆز ١٠ (ئینگلیزی: Windows 10) سیستەمێکی بەکارخەرییە کە کۆمپانیای مایکرۆسۆفت دروستی دەکات. لە ئەیلوولی ٢٠١٤ وەشانی سەرەتاییەکەی ئاشکرا کرا و لە ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥ بە گشتی و بۆ فرۆشتن بڵاو کرایەوە. مایکرۆسۆفت، ویندۆز ١٠ی لە پاش ویندۆز ٨٫١ بڵاو کردووەتەوە و بۆ ھاندانی بەکارھێنەران بڕیاری داوە کە لە ساڵی یەکەمدا بۆ ئەوانەی کە پێشتر ویندۆز ٧ یان ویندۆز ٨یان کڕیبێت بە خۆڕایی بێت.
سەرچاوەکان
پۆل:سیستەمە بەکارخەرییەکانی کۆمپیوتەر پۆل:سیستەمە بەکارخەرییەکانی مایکرۆسۆفت پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٥ پۆل:سیستمی کارپێکردنی ARM پۆل:سیستمی کارپێکردنی IA-32 پۆل:سیستمی کارپێکردنی ئێکس٦٦-٦٤
چەم کاو
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی نیاوەن پۆل:گوندەکانی شارستانی نیاوەن
حوسێن توھی
سەید حوسێن مووسەوی (؛ لەدایکبووی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ لە تاران، ئێران) کە بەناوی ھونەری حوسێن توھی ناسراوە، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و گۆرانینووسێکی ئێرانییە کە گۆرانییەکانی بە دوو جۆری ڕاپ و پۆپ بڵاو دەکاتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی ئێرانی
٢٠٤٣
ساڵی ٢٠٤٣ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٣
فیلمی ڕازئامێز
وێنۆک فیلمی ڕازئامێز یان فیلمی نھێنیئامێز یەکێکە لە ژانەرەکانی فیلم، کە لەبارەی شیکردنەوەی تاوانێکەوەیە یان کێشەیەک کە زۆربەی کات لێکۆڵەرێک لە ڕێگەی زیرەکی و بەڵگە و سەرەداوەوە ھەوڵی شیکردنەوەی تاوانێکی ڕازئامێز دەکەوێت، فیلمی ڤێرتیگۆ بە یەکێک لە گرنگترین فیلمەکانی ئەم ژانەرە دادەنرێت و فیلمەکانی زۆدیاک و بێدەنگی بەرخەکان بە فیلمە دیارە ڕازئامێزەکان دادەنرێن کە ھاوکات لەگەڵیشیدا ترسێنەر.
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی فیلم
بینایی
بینایی بە توانایی فامکردنی دەوروبەر لە ڕێگای تاوتوێ کردنی نوور ئەگوترێت. لە مرۆڤدا پرۆسەی بینایی لە مێشکدا ئەنجام ئەدرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی دەماری پۆل:بینایی
٢٠٤٤
ساڵی ٢٠٤٤ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٤
خالید حوسێنی
خالید حوسێنی (؛ لەدایکبووی ٤ی ئازاری ١٩٦٥ لە کابول) ڕۆماننووس و فیزیکزانێکی ئەفغان–ئەمریکییە. نووسەری کتێبی «کۆلارەوان»ە. لە دوای تەواوکردنی کۆلێج خالید حوسێنی وەکوو پزیشک دەستی بە کار کرد کە یەکێک لە دەرەنجامەکانی ئەم کارە پێکھینانی ژیانی ھاوسەری لەگەڵ «ڕوئیا حوسێنی» بوو. تا ئێستا سێ ڕۆمانی لەچاپ داوە؛ کە گرنگترینیان «کۆلارەوان»ە کە ناوبانگێکی جیھانی ھەیە. گشت کتێبەکانی باس لە بارودۆخی ئەفغانستان ئەکات. لە دوای سەرکەوتنی کتێبەکانی، خالید حوسێنی پزیشکی وەلاوە نا و بە تەواوی کاتی خۆی تەرخانی نووسەری کردووە.
وەگێڕان بۆ کوردی
ئەم کتێبانە تا بەئێستاکە لە خالید حوسێنی وەرگێڕاوەتەوە بۆ زمانی کوردیی سۆرانی و لە چاپ دەرھاتووەتەوە:
سەرچاوەکان
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئەمریکی لە فەڕەنسا پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:موسڵمانانی ئەمریکی پۆل:چاکەکارانی ئەمریکی
بڕیارنامەی ٤٩٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٩٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٨١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٣١٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨١
کۆما جڤاکێن کوردستان
کۆما جڤاکێن کوردستان ناسراو بە کەجەکە (KCK) کەپێشتریش ناوی کۆما کۆمەڵێن کوردستان (KKK)، ڕێبەری کەجەکە عەبدوڵڵا ئۆجەلانە و سەرۆکی جێبەجێکاریشی موراد قەرەیلان، دیموکراسی و کۆنفدرالیزم ئایدۆلۆژیای کەجەکەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان پۆل:ڕێکخراوە ئاپۆییستەکانی تورکیا
٢٠٤٥
ساڵی ٢٠٤٥ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٥
کۆمەڵەی زانستی
کۆمەڵەی زانستی پێکھاتووە لە سەرجەم دەستەی زانستمەندان، پێوەندییەکانیان و ھاوکاریییەکانیان. کۆمەڵەی زانستی دابەشدەبێت بە چەن بن-کۆمەڵەوە کە ھەر یەکیان خەریکی کارن لە گۆڕەپانێکی تایبەت لە زانستدا (تماشای گۆڕەپانەکانی زانست بکە).
پێویست نییە ئەندامانی کۆمەڵ پێکەوە کاربکەن. پێوەندیی نێوان ئەندامان، یان لە ڕێگای بڵاوکردنەوەی ئەنجامی کۆڵینەوەکان و گریمانەکان لە گۆڤارە زانستییەکان دادەمەزرێت، یان لە ڕێگای بەشداریکردن لە کۆبوونەوەگەلی زانستی بەئامانجی پێشکەشکردن و ئاڵوگۆڕکردنی بیرۆکەکان.
پۆل:فەلسەفەی زانست پۆل:چەشنەکانی کۆمەڵ
کۆرنیە
وێنۆک|کۆرنیە (Cornea)
کۆرنیە بەشی ڕووتەنکی (شەفاف) چاوە کە رەنگێنە و بیبیلە دائەپۆشێت. کۆرنیە لەگەڵ لێنز ئەرکی داشکاندنی نوور و موتەمەرکزکردنی ئەویان بۆ سەر تۆڕەی چاو لە ئەستۆیە. کۆرنیە بە تەنھایی دوو لە سێی ھێزی چاوی پێیە.
پەراوێزوەکان
پۆل:ژینناسی پۆل:توێکاریی چاوی مرۆڤ
پیەر دوکوورسێل
پیەر دوکوورسێل نووسەر و شانۆنووسی سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:شانۆنامەنووسانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٦ پۆل:مردووانی ١٩٢٦ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی پاریسی
ھایتی
ھایتی وڵاتیێکە کە دەکەوێتە ڕۆژاوای دوورگەی ھوسپانیۆلایە (دوو لەسەر سێی ڕۆژھەڵاتی ئەو دوورگەیە لە وڵاتی دۆمۆنیک پێک ھاتووە) کە دەکەوێتە ناوچەی کاریبیا لە ئەمریکای ناوەند.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان پۆل:وڵاتانی لە حاڵی گەشەکردن پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ھایتی پۆل:مێژووی ھایتی پۆل:ئەمریکای لاتینی پۆل:کۆمارەکان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٠٤ پۆل:وڵاتەکانی ئەمریکای باکوور پۆل:وڵاتەکانی کارایبی پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان
دەیەی ٢٧٢٠ کوردی
دەیەی ٢٧٢٠ کوردی
حەیدەر عەبادی
حەیدەر عەبادی (عەرەبی: حيدر العبادي) سیاسەتوانێکی عێراقییە پێشتر سەرۆکوەزیرانی عێراق، پێشتر وتەبێژ و بەرپرسی مەکتەبی سیاسیی حیزبی دەعوەی ئیسلامی، و بەرپرسی نووسینگەی ئەو حیزبە بووە لە لەندەن، و لە کابینەکەی ئەیاد عەلاوی وەزیری پەیوەندییەکان بووە و، ئەندامی ھەر سێ خولەکەی پەڕلەمانی عێراق بووە و، ڕەگەزنامەی بەریتانیشی ھەیە.
ژیان
لە ساڵی ١٩٥٢، لە شاری بەغدا لەدایکبووە، باوکی سێ منداڵە و، باوکیشی پزیشک بووە و، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی دەروونی بووە لە بەغدا. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە کەڕادەی بەغدا تەواو کردووە و، ساڵی ١٩٧٥ بەکالۆریۆسی لە زانکۆی تەکنۆلۆژیای بەغدا وەرگرتووە و، ھەر لەوێش دامەزراوە.
ماستەر و دکتۆرای لە ئەندازیاریی کارەبا وەرگرتووە، لە دوای وەرگرتنی ئەو بڕوانامانە لە ساڵی ١٩٨٠ بەدواوە نەگەڕاوەتەوە بۆ عێراق. لە سی ڤی خۆیدا لە کاتی ھەڵبژاردنەکان نووسیبووی کە لە ساڵی ١٩٦٧ پەیوەندی بە حیزبی دەعوە کردووە، ئەو کاتەی تەمەنی تەنیا پازدە ساڵان بووە. لە خولی ڕابردووی پەڕلەمانی عێراق ئەوکاتەی باس لە گۆڕینی مالیکی دەکرا، ناوی عەبادیش وەک یەکێک لە جێگرەوەکانی دەھات، کە ئەوکات یەکێک بوو لە ڕاوێژکارە نزیکەکانی مالیکی.
لە ساڵی ١٩٨٠ بووەتە بەرپرسی نووسینگەی حیزبی دەعوە، لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و، لە ساڵی ١٩٨٣ لەبەر چالاکییە سیاسییەکانی لە دژی ڕژێمی بەعس پاسپۆرتی عێراقی لێوەرگیرایەوە، لە ساڵی ١٩٨٢ دوو برای لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە لەسێدارە دراون، کە یەکێکیان مامۆستای زانکۆ بووە، لە ساڵی ١٩٩٣ بووەتە بەرپرسی ڕێکخراوی پێشکەوتووی تەکنۆلۆژی و گواستنەوەی خێرا لە بەریتانیا، وەزیری پەیوەندییەکان بووە لە حکوومەتی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٤ پاشان لە ٢٠٠٥ بووەتە ڕاوێژکاری سەرۆکی حکوومەت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:شیعە عێراقییەکان
٢٠٤٦
ساڵی ٢٠٤٦ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٦
٢٠٤٧
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٧
وەحدەت، قەزای لەخش
وەحدەت شارۆچکەیەکی شارستانی جرگەتالە، لە ناوچەکانی سەربە کۆمار لە وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ١١٦٦٣ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:ناوچەکانی سەربە کۆمار
کۆمیکەکانی دی سی
وێنۆک|لۆگۆی کۆمپانیاکە
دی سی کۆمیک (بەئینگلیزی: DC Comics) بریتییە لە کۆمپانیایەکی بڵاو کەرەوەی کۆمیک و فیلمە، و شوێن کەوتەی کۆمپانیای وارنەر برەدرزە، کە یەکێکە لە لقەکانی کۆمپانیای تایم وارنەر.
ئەم کۆمپانیایە یەکێکە لە سەرکەوتووترین کۆمپانیاکانی بڵاوکردنەوەی کۆمیک لەسەر پاڵەوانە بەناوبانگەکانی وەک باتمان، سوپەرمان، وۆندەر ومان، فلاش، ئەکوامان، شازام، گرین ئاڕۆ و ھاوکمان، و شەڕانگێزەکانی وەک جۆکەر، لێکس لووتەر. پەنگوین و ڕائسل غول و دێت سترۆک. ھەروەھا کۆمپانیاکە بەرھەمی دوور لە خەیاڵی تر ھەیە وەک واچمێن (پاسەوانەکان) و ڤی ڤێندیتا و ڤێرتیگۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی ئەمریکی پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
گوستاڤ لانسۆن
گوستاڤ لانسۆن مێژووناس و ڕەخنەگری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕخنەگرە فەڕەنسیەکانی ئەدەبیات پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ پۆل:مێژووناسانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٧ پۆل:مردووانی ١٩٣٤
بڕیارنامەی ٤٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٨١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ سیشێل. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٣١٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨١ پۆل:سیشێل لە ١٩٨١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفریقای باشوور
٢٠٤٨
ساڵی ٢٠٤٨ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٨
چەشمەمای
چەشمەمای (Çeşmemay، ) دێیەکە لە ناوچەی خزڵی شارستانی نیاوەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٠٢ کەس لە ٧٩ بنەماڵەدا بووە.
عیرفان عەلی عەبدولعەزیز
سەرچاوەکان
پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:زیندووان
زمانی عیبری
زمانی عیبری لە جیھاندا
لە ئەمریکا ژمارەی ئەو کەسانەی کە بە زمانی عیبری قسە دەکەن دەگاتە نزیکەی ٢١٢ هەزار و ٧٤٧ کەس. لەنێو جولەکەکانی ئەمریکادا، نزیکەی ٥۰%یان زمانی عیبری دەخوێنن، لەکاتێکدا لە نێوان ۱۰% بۆ ۱۲% بە زمانی عیبری قسە دەکەن.
کەمال میراودەلی
کەمال میراودەلی لەدایکبووی ساڵی ١٩٥١ ە لە گوندی مەرگە سەر بە قەزای رانیە، کوڕی شاعیری نەتەوەیی کورد مەمەنداغای فانی یە.. ماستەری لە فەلسەفەو دکتۆرای فەلسەفەی لە ئەدەبیاتی رۆژھەلاتناسیی ئەوروپیی لە زانکۆی Essex لە بەریتانیا ھێناوە. ھەروەھا ماستەری زانستیی لە سیاسەت وئابووریی دا لە (London School of Economics (LSE لە لەندەن ھێناوە. د. کەمال کەسایەتییەکی سیاسی و رووناکبیری و شاعیرو نووسەرو رەخنەگرێکی دیارو پڕ بەرھەمە.. لە سالی ١٩٧١ لە بەشی ئینگکیزی لە زانکۆی بەغدا دەرچووەو بۆتە مامۆستای زمانی ئینگلیزیی لە قوتابخانەکانی ئامادەیی لە قەڵادزەو دوایی لە سڵێمانی.. لەساڵی ١٩٧٩ بە سەرۆکی یەکێتیی نووسەرانی کورد لەلقی سلێمانی و ئەندامی دەستەی نێوەندی یەکێتی نووسەرانی کورد لە بەغدا ھەڵبژێردراوە.. یەکەم بەرھەمی شیعری لە رێگای کۆڕی زانیاری کورد لە بەغدا بە ناوی (بارانی پەڵەھەورێکی کۆچەریی) لە سالی ١٩٧٨ دا یلاوکراوەتەوە. لە سالی ١٩٧٩-١٩٨٠ لەگەڵ د. کامل بصیر ھاوکاری کردووە بۆ دامەزراندنی بەشی دیراساتی کوردیی لە زانکۆی سلێمانی لە ھەموو  لقەکانی  زانست بە زمانی کوردیی و بۆ ئەم مەبەستەش لە سەر داوای زانکۆ کتێبی فەلسەفەی جوانیی و ھونەر (ئیستاتیکا) ی نووسی وەک کتییێکی مەنھەجی بۆ بەشی دیراساتی کوردی و لەلایەن زانکۆی سلێمانی یەوە چاپ کرا..
زمانی عیبری
سەرچاوەکان
پۆل:زمانی عیبری پۆل:زمانەکانی گیبرالتار پۆل:زمانەکانی ئیسرائیل
کەمال میراودەلی
سەرچاوە
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١
بشکی
بشکی (Bişkî، ) دێیەکە لە ناوچەی خزڵی شارستانی نیاوەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٦٨ کەس لە ٤٠ بنەماڵەدا بووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی نیاوەن پۆل:گوندەکانی شارستانی نیاوەن
شارستانی شەوت
شارستانی شەوت یان شارستانی شۆڤە، (بە فارسی شھرستان شوط، بە ئینگلیزی Showt County، بە ئازەری شوط بۆلگەسی) یەکێکە لە شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، لە باکووری ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە وڵاتی ئێران. لە باکوورەوە شارستانی پۆلدەشت و شارستانی شەوت، لە باشوورەوە شارستانی چایپارە، لە ڕۆژھەڵاتەوە شارستانی پۆلدەشت، لە ڕۆژاواوە شارستانی ماکۆ و شارستانی چاڵدێران. ناوەندی سیاسی و ئیداری ئەم شارشارستانە شارۆچکەی شەوت(شۆڤە)یە. شارستانی شەوت، سیاسیترین و بێبەشترین شاستانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوایە، ڕێگای ئاوریشم، ڕێگای ترانزێتی تەبرێز-بازەرگان و ڕێڕەوی خێرای بازەرگان-بەندەر ئیمام خومەینی، کە بە ڕێڕەوی ڕۆژئاوای ئێران ناسراوە، بەم شارستانەدا تێدەپەڕن.
شارستانی شەوت لەڕووی قەبارەوە لە پلەی ١٧ھەمیندایە، بەڵام لەڕووی چڕی دانیشتوان و گەشەی دانیشتوانەوە لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا لە پلەی ١٤ھەمیندایە و لەگەڵ شارستانی ماکۆ و شارستانی پۆلدەشت، ناوچەی (ئازادی ماکۆ) پێکدەھێنێت، ھەروەھا نوێنەرێکی لە ماکۆ و شەوت و پۆلدەشت و... بازنەکانی ھەڵبژاردنی چاڵدێران لە ئەنجومەنی ئیسلامیدا ھەیە.
مێژوو
بەپێی سەرچاوە و پەرتوکە مێژوویییەکان شاری شوتە سەر بە ئەرمینیا بووە، لەکاتی ئێستادا سەر بە دەوڵەتێکی ئیسلامییە و ئیسلام تێیدا نیشتە جێیە، ھەرچەندە لە ئێستادا بنماڵەیەکی ئەرمەنی تیادا نییە. تەنانەت ناوی ئەم شارەش دەلالەتە لەسەر ئەرمەنی بوونی ناوچەکە، لەسەرەتادا ناوی ئەم شارە (ئەشوت) بووە کەناوێکی ئەرمەنییە و بەپێی کات گۆڕدراوە و بووەتە شەوت.
تا ساڵی ١٩٩٠، گوندەواری شەوت لەژێر کۆنترۆڵی ناوچەی پۆلدەشت(پێش شۆڕش، ناوچەی شەھاباد)ی شارستانی ماکۆ بوو، بە ڕەزامەندی دەستەی حکومەت لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ ئەم بەشە لە شارستانی ماکۆ جیاکرایەوە و بەرزکرایەوە بۆ شارستان.
دانیشتوانی شارستانی شۆڤە
بەپێی دوایین سەرژمێری نیشتمانی لە ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتوانی شارستانی شەوت ١٥ ھەزار و ٧٥٦ ماڵ بووە و کۆی گشتی ٥٥ ھەزار و ٦٨٢ کەس بووە.
دانیشتوانی شار و گوند
شارنشین ٢٣،٣١٤ کەدەکاتە ٤٩٪.
گوندنشین ٢٨،٣١٤ کەدەکاتە ٥١٪.
زمان و ئایین
خەڵکی ئەم شارستانە بە ئازەری و کرمانجی قسە دەکەن. ئایینی خەڵکی شارستانەکە نیوەی یارسانە و نیوەکەی تری لە ئیسلام(شیعە و سوننە) پێکھاتووە.
دابەشی کارگێڕی
شارستانی شەوت لە ٢ ناوچە و ١ شارۆچکە و ٢ شارەدێ و ٤ گوندەوار و ٦٥ گوند پێکھاتووە:
گوندەکانی شارستانی شۆڤە
ژمارەی گوندکانی دەکاتە ٧٢ گوند:
کوردنشینەکان ١٣ گوند.
ئازەرینشینەکان ٥٣گوند.
تێکەڵەی کورد و ئازەری٦گوند.
گوندە کوردنشینەکان
پێکھاتووە لە ١٢ گوند.
گوندە ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ٥٢ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارستانی شەوت پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
٢٠٤٩
ساڵی ٢٠٤٩ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٤٩
ئەندازیار
وێنۆک|ئەندازیاران|250px ئەندازیار بە کەسێک دەوترێت کە بۆ پەرەپێدانی چارەسەرە بێوەی و بەقازانجەکانی کێشە کردەیییەکان کاردەکات. بۆ ئەو ئارمانجە، ئەندازیار لە بیرکاری و مەعریفەتی زانستی کەڵکوەردەگرێت بەڵام بێدەرەتانییە تەکنیکییەکانیش لە پێش چاو دوور ناخاتەوە.
وشەی ئەندازیار لە ئەندازەوە ھاتووە.
بەستەر بۆ دەرەوە
https://web.archive.org/web/20170918130416/http://endezyar.org/ پۆل:ئەندازیاران پۆل:پیشە زانستییەکان
تفەنگی ئێم ١٦
200px|چەپ|thumb|M16A1 M16A2 [[M4 (Sturmgewehr)|M4 (وەک جیاوازی) M16A4]]
چەکی ئێم ١٦ ،چەکێکی دروستکراوی ئەمریکییە و لە ساڵی ١٩٦٧ دروستکراوە و دراوەتە دەستی سەربازانی ئەوکاتەی ئەمریکا و هەتاوەکو ئێستاش چەندین گۆڕانکاریی گرنگی تێدا کراوە، چاکسازی تیادا کراوە. سێ لەم گۆڕانکارییانە بە پیت و ناوێک لەيەکتر جیا دەکرێنەوە.
ئێم ١٦ لە کوردستان
لەدوای شەڕی عێڕاق و ئەمریکا کەوتە دەست پێشمەرگەش. ئێستا ڕێژەیەکی زۆر لەو چەکە بە دەستی کوردە.
ئێم ١٦ لە جیھان
ئەم جۆرە چەکە لە زیاتر لە ٨٠ وڵاتی جیھاندا بەکار دەهێنرێت. بۆ نموونە: وڵاتانی ناتۆ و  بەریتانیا و ئیسرائیل
200px|چەپ|thumb|جیاوازی لە نێوان ئێم ١٦ و کلاشینکۆڤ
پۆل:چەکەکان
٢٠٥٠
ساڵی ٢٠٥٠ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:٢٠٥٠
بدلیس
بدلیس یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە و ناوەندی پارێزگای بدلیسە. ئەم شارە لە ڕۆژئاوای گۆلی وان ھەڵکەوتووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتووانی ٤٣,١٠٩ کەس بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بدلیس پۆل:شارەکانی تورکیا
بڕیارنامەی ٤٩٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٤٩٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٨١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٣١٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٨١ پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٨١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:سووریا لە ١٩٨١ پۆل:بەرزاییەکانی گۆلان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا
یەنگیشەھر (لەخش)
یەنگیشەھر  شارۆچکەیەکی شارستانی جرگەتالە، لە ناوچەکانی سەربە کۆمار لە وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ٨٧٨٦ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:ناوچەکانی سەربە کۆمار
زمانی دیولا
دیولا (یان جولا، دیوالا، جولاکان ߖߎ߬ߟߊ߬ߞߊ߲) بریتییە لە زمانێکی سەر بە خێزانی زمانەکانی ماندین قسەی پێدەکرێ لە بورکینا فاسۆ، کۆتدیڤوار و مالی، یەکێکە لە زمانەکانی ماندین و زۆر نزیکە لە زمانی بامبارا بەشێوەیەک کە قسەکەرانی ھەردوو زمانەکە بە ئاسانی دەتوانن لەیەکتر تێبگەن بەیەکەوە لەگەڵ زمانی مانینکا، زمانەکە بە زمانێکی بازرگانی ناسراوە لە ڕۆژاوای ئەفریقا وە لەلایەن ملیۆنان خەڵکەوە قسەی پێدەکرێت (ئەگەر وەک زمانی یەکەم بێت یان دووەم).
بە زمانی فەڕەنسی:
پۆل:زمانەکانی سێنیگال پۆل:زمانەکانی گینێ پۆل:زمانەکانی گامبیا پۆل:زمانەکانی کۆتدیڤوار پۆل:زمانەکانی مالی پۆل:زمانەکانی بورکینافاسۆ پۆل:زمانی ماندینگ
سووپەرمان
سوپەرمان سوپەر پاڵەوانێکی خەیاڵییە کە لە کۆمیکە ئەمەریکییەکان دەردەکەوێت، کارەکتەرەکە لە ساڵی ١٩٣٨ لەلایەن نووسەر جێری سیگڵ و وێنەکێش جۆو شەستەر دروستکراوە، دواتر کارەکتەرە فرۆشرا بە کۆمیکەکانی دی سی و بۆ یەکمجار لە ساڵی ١٩٣٨دا لەناو کۆمیکەکان دەرکەوت. لە ئەنجامدا لە چەندین زنجیرەی ڕادیۆیی، بەرگی ڕۆژنامەکان، بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی، فیلمەکان، و یارییە ڤیدیۆیییەکاندا دەرکەوت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سووپەرمان پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان پۆل:چاندی ئەمریکی پۆل:کارەکتەرەکانی تەلەفیزیۆنی کۆمیکەکانی دی سی
کەندی کراش ساگا
کەندی کراش ساگا کە بە واتای پوچاندنەوەی شیرینی یا زاڵبوون بەسەر شیرینیەکان و بەزاندنیان دێت، یەکێکە لەو یاریە ڤیدیۆییانەی کە دەچنە ڕیزی گەیاندنی سیانی. کە لەلایەن کۆمپانیای (King)ی بەشی تایبەت بە یاریە ڤیدییۆکان لە ١٢ی نیسانی ٢٠١٢ وەک و یاریەک لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک پەرەی پێدراوە، وە لە ١٤ی تشرینی دوھەمی ٢٠١٢ بۆ مۆبایلە ھۆشمەندەکان ئامادە کراوە. ئەم یارییە لە مانگی ئاداری ٢٠١٣ توانی پێشبگرێتەوە بە یاری فارم ڤیللە بە ئینگلیزی(Farm Ville 2) وەک بەناوبانگترین یاری لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک ئەویش بە ٤٦میلیۆن بەکارھێنەری مانگانە، وەبە پێی ئامارێک ئەوە دەرخراوە کە ئەم یارییە زۆرترین داگرتنی ھەبووە لە ساڵی ٢٠١٣. وە فراوانبونی سەرەکی ناسراوە بە "Dreamworld" کە بۆ یاریەکە زیادکرا لە مانگی کانونی یەکەمی ٢٠١٣. ئەم یارییە تازەکردنەوەی وەرزی ھەیە بەشێوەیەکی زۆر چالاک کە لەگەڵ ھەر تازەکردنەوەیەکدا ئەڵقە(Episode)ی نوێ و ئاستی نوێی بۆ زیاد دەکرێ. کە لە ئێستادا ھەر ئەڵقە (Episode)ێک لە ١٥ ئاست پێکدێت (بەڵام لە نوسخەی سەرەتایدا لە ١٠ ئاست پێکھاتبوو). ئەو تازەکردنەوە (Update)ی کە تێیدا فراوانبونی "Dreamworld"ی بۆ زیادکرا، لەو کاتەوە ڕێگە بەبەکارھێنەر دەدرێ کە دووبارە یاری بەئاستە کۆنەکان بکات بەڵام بە میکانیکێکی نوێ. وەلەنوێترین تازەگەریدا لە فەیسبووک کراوە لە مانگی ٨ی ٢٠١٤ لەفەیسبووک ئێستا یاریەکە پێکدێ لە ٦٥٠ ئاستی ئاسایی و ٣٨٠ ئاست لەسەر "Dreamworld"
یارییەکە
ئەم یارییە جیاوازترە لە یاریەکانی تری ھاوشێوەی وەک (Bejeweled) ھەر ئاستێکی یارییەکە پێکدێ لە تەختێک کە پڕە لە چەندین جۆر شیرینی(Candy) جیاواز، و ھەندی جار (بەرگر) یشی تێدایە. شیرینیەکانیش چەند رەنگێکی جیاوازیان ھەیە کە بریتین لە:١- فاسۆلیای جەلی، ٢- لەبزینەی بێ گۆشەی ڕەنگ پرتەقاڵی، ٣-سەرە مژمژەی شین، ٤- دڵۆپە لیمۆی زەرد، ٥- چوارگۆشەی سەوزی لا چەماوە، ٦- گوڵەشەکری مۆر. جوڵەی سەرەکی لەم یارییە بریتیە لە ئاڵوگۆڕکردنی شوێنی دوو شیرینی ھاوسێ بەشێوەیەکی ستوونی یان ئاسۆیی بەمەبەستی پێکھێنانی دەستەیەک لەسێ یان زیاتر شیرینی لەھەمان ڕەنگ. ھەر ئاستێک ئامانجێکی دیاریکراوی ھەیە کە دەبێ یاریکەر پێی بگات لە ژمارەیەکی دیاریکراو لە جووڵە (ھەندێ جاریش بەپێی کات) ە، ئامانجی یاریەکەش بریتیە لەوەی پێویستە یاریکەر جەلی سەر بۆردەکە بسڕێتەوە و تەختەکەی لێ پاک بکاتەوە، یان گەشتن بە خاڵێکی دیاریکراو یا بردنی خوارەوەی ھەندێکەرستە، لەوانەیە لە ئاستێکدا چەند بلۆکێکی تیا بێت بۆدژوارکردن و زەحمەت کردنی زیاتری یاریەکە، یەکێ لەوان بریتیە لە بۆمبەکان کە ئەویش لە ماوەی چەند جوڵەیەکدا دەتەقێتەوە و دەبێتە ھۆی ئەوەی یاریکەر یاریەکە بدۆڕێنێت.
سەرچاوەکان
[//en.wikipedia.org/wiki/Candy_Crush_Saga ویکیی ئینگلیزی: ١٥ی ئابی ٢٠١٤]
پۆل:یارییە کۆمپیوتەرییەکان پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٢ پۆل:یارییەکانی ئەندرۆید پۆل:یارییەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:گەمەکانی ویندۆز پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سەبارەت بە خۆراک و خواردنەوە
زانستیار
وێنۆک|300px|زانستیاران خەریکی کارن لە [[تاقیگەدا.]] زانستیار (ھەروەھا: زانستمەند، زانا)، لە گشتگرترین واتادا، بە کەسێک دەوترێت کە داسپێردراوە بۆ چالاکییەکی سیستەماتیک کە ئامانجەکەی وەدەستخستنی زانینە. لە واتایەکی بەرتەسکتریدا، زانستیار تاکێکە (کەسێکی شارەزا لە یەک یان چەن لقی زانست) کە میتۆدی زانستی بەکاردەھێنێت.