cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زیندانی نوگرە سەلمان
دەربارەی نوگرە سەلمان
ئەم زیندانە یادەوەری تاڵی لەلای ھەموو ئەو کەسانە ھەیە کە زیندانی کاتی ڕژێمی سەددام حوسێن بوون، بە تایبەتی لە قۆناغی یەکەمدا و ئەوانەی سەر بە پارتی کۆمۆنیستی عێراقی و پارتی دەعوەی ئیسلامی بوون. ئەندامانی ئەم لایەنانە زیندانی دەکران و بۆ زیندانی نوگرە سەلمان دوور دەخرانەوە.
لە قۆناغی دوومدا و بەتایبەتی لە شاڵاوەکانی ئەنفالدا خەڵکە ئەنفالکراوەکانی کوردستان بران بۆ باشووری عێراق و پێش زیندەبەچاڵکردنیان لە ناو زیندانی نوگرە سەلمان وەکو دوا قۆناغی ژیان و ئامادەکردنیان بۆ کۆمەڵکوژی دادەنران.
ئەم زیندانە لە ئێستادا چۆڵە و بۆ ھیچ مەبەستێک لەلایەن میری نوێی عێراقەوە بەکار ناھێنرێت. لەسەر دیوار، ڕاڕەوەکانی و ھۆڵەکانی نووسین و وێنەی ھەڵکۆڵراو و ھێمای زیندانییەکان ماون. وەکو پێویست ھەڵنەگیراون و بەبەڵگە نەکراون.
لە شاڵاوەکانی ئەنفالدا پارتی بەعس قەڵا سەربازییەکانی وەک زیندانی گەورە بۆ ئەو خەڵکە زۆرە بەکاردەھێنا. دوایین وێستگەی پێش کۆمەڵکوژی زیندانی نوگرە سەلمان بووە. یەکێک بووە لە مەترسیدارترین زیندانەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کە ژیانی چەندین کەس تێیدا کۆتایی ھاتووە، ئەنفال کراون، بێسەروشوێن کراون و بە خراپی ئەشکەنجە دراون، چەندین کەسیشیان لە ژێر ئەشکەنجەی تونددا مردوون. یان لە برسا مردوون کە خواردنی سەرەکییان سەموون و ئاو بووە، لە ھەندێک کاتدا کە زیندانەکە بەکارنەدەھات، خەڵکی گوندەکە ئاژەڵەکانیان لەناو تاوەرەکەدا بەخێو دەکرد.
مێژووی نوگرە سەلمان
زیندانەکە بۆ زیندانیکردنی زیندانیانی ڕامیاری بەکارھاتووە، لە ساڵی ١٩٦٤ خەڵکی سەماوە ناوبانگێکی جەماوەرییان بەدەستھێنا بەھۆی ڕزگارکردنی زیاتر لە ھەزار زیندانی ڕامیاری پارتی کۆمۆنیستی عێراقی کە بە شەمەندەفەرێک لە ساڵی ١٩٩٩ لە بەغداوە بۆ سەماوە لە ڕێگای زیندانی نوگرە سەلمان لە گەرمای ٥٠ پلەی سەدی نێردارن. شەمەندەفەرەکە لە وێستگەی شەمەندەفەر لەلایەن خەڵکی شارەوە ھێرشی کرایە سەر، زیندانییەکان ئاو و خۆراکیان پێدرا. زیاتر لە ١٠٠ کەس لە زیندانییەکان پێش ڕزگارکردنیان مردبوون.
لە کاتی چەوساندنەوەی کوردانی فەیلی لەلایەن میری سەددام حوسێنەوە، ئەو پیاوە کوردانەی بەتوانا بوون، ئەگەر نەنێردرانایەتەوە بۆ ئێران لە زیندانیشدا جیا دەکرانەوە.
لە ساڵی ١٩٨٢ دوای ھەوڵێکی شکستخواردووی تیرۆرکردنی سەددام حوسێن لە دووجەیل، چەندان کەس لە دانیشتووانی ناوچەکە لە زیندانەکەدا زیندانی کران و ئەشکەنجە دراون.
پێش ئەوەی لە کۆتایی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا زیندانێکی نوێ دروست بکرێت، لە سەرەتای ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا بۆ چەند ساڵێک جێھێڵرا.
لەکاتی ھەڵمەتی ئەنفالدا کە ئاڕاستەی کورد کرابوو، ھەزاران زیندانی ڕەوانەی نوگرە سەلمان کران و ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ (HRW) مەزەندە دەکات کە ژمارەی زیندانەکان لە نێوان ٦ ھەزار بۆ ٨ ھەزار کەس بووە.
کۆمەڵەی یەکەم پێکھاتبوون لە بەساڵاچووانی تەمەن نێوان ٥٠ بۆ ٩٠ ساڵ، لە سەرەتای مانگی نیساندا بە کاروانێکی پاس گواستراونەتەوە کە لە کەمپەکانی باکووری عێراقەوە دەھێنران. ھەروەھا لە مانگی ئایاردا کۆمەڵێکی تری بەساڵاچووانی ناوچەکە لە دەوروبەری زابی بچووک گەیشتنە ئەوێ. لە مانگەکانی ھاویندا کۆمەڵێک ژن لەگەڵ منداڵەکانیان پێکەوە ھێنران، لە دیبسەوە ھێنرابوون کە کەمپی دەستبەسەرکردنی ژنان بوو.
لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٨٨ سەدان زیندانی لە ھەڵەبجەوە ھێنران، لە ئێرانەوە گەڕابوونەوە، ڕەوانەی نوگرە سەلمان کران. گرووپی ھەڵەبجە بریتی بوو لە خەڵکی ھەموو تەمەنێک لە پیاو و ژن و منداڵ.
نوگرە سەلمان لە ساڵی ١٩٨٨
ڕژێمی بەعس لە ساڵی ١٩٨٨دا لە ھەڵمەتێکی سەربازی گەورە و پلان بۆ داڕێژراو لە ڕێگەی ھەشت قۆناغی جیاوازەوە پرۆسەی ئەنفالی دەستپێکرد، وەکو جێبەجێ کردنێکی وردی ڕامیاری کۆمەڵکوژی کورد و لەناوبردنی گوندەکانی کوردستان.
بەپێی گێڕانەوەی ئەوانەی لە پرۆسەی ئەنفالدا ڕزگاریان بووە، سەرجەم ئەوانەی کە لە ئەنفالدا دەستگیرکران لە تۆپزاوا کۆکراونەتەوە و دواتر گەنجەکان لەلایەک و ئافرەت و منداڵ و بەتەمەنەکانیش لە لایەکی تر جیا کراونەتەوە، گەنجەکان بە پاسی تایبەت بەرەو زیندەبەچاڵکردن ڕەوانە کراون و ئەوانی تریش بەرەو زیندانی نوگرە سەلمان گواستراونەتەوە.
ئەرژەنتین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
زیندانی نوگرە سەلمان
نوگرە سەلمان لە ساڵی ١٩٨٨
ئەوانەی بەرەو نوگرە سەلمان گواسترانەوە زیاتر لە پێنج مانگ لەو زیندانەدا دەستبەسەر بوون، دواتر زۆربەی ئەو خێزانە ھەڵەبجەییانەش، کە لە ئێران دەگەڕانەوە بەرەو نوگرە سەلمان دەھێنران.
ئەو ھەزاران ئەنفالدیدەیەی لە زیندانی نوگرە سەلمان دەستبەسەر بوون ڕۆژانە ئازاری دەستی جەلادێک دەچێژن، ئەو جەلادە ناوی عەجاج تکریتی بوو کە لەسەر زمانی ئەنفالدیدەکانەوە بە حەجاج ناوی دەبرێت، کە سەرپەرشتیاری زیندانی نوگرە سەلمان بوو، ئازار و ئەشکەنجەی چەندان زیندانی بە خراپی داوە.
سەگەکانی نوگرە سەلمان
ئەو کەسانەی لە شاڵاوەکانی ئەنفال گەڕانەوە دەڵێن، سەدان کوردی ئەنفالکراو بوونە خۆراکی سەگەکانی نوگرە سەلمان. ئەنفالدیدەکان باس لە سەگەکان دەکەن و دەڵێن: «سەگەکان زیندانیانی ترساندبوو، سەگەکانیش سەگی ئاسایی نەبوون، تووکیان درێژ و زۆرینەیان ڕەنگی ڕەش و گەورە بوون، گۆشتی مردووانیان پێدەدرا، خێزانەکان لە کاتی نەخۆشکەوتنی منداڵانیان لەوە دەترسان ببنە خۆراکی سەگەکان».
تەکسی (زنجیرەفیلم)
فیلمی تەکسی زنجیرەیەک فیلمی کۆمیدییە کە لەلایەن سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فەرەنسی لوک بێسۆن دروست کراوە و لە پێنج فیلم پێکھاتووە و زۆربەیان لە شاری مارسیلیا ڕوودەدەن. سەرەڕای ئەوەش، دووبارە دروستکردنەوەی ئەمریکی-فەرەنسی لە ساڵی ١٩٩٨ی ئەسڵی لە ساڵی ٢٠٠٤ دروست کرا.. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٤دا زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی-فەرەنسی بە ناوی بروکلینی تاکسی پەخشکرا.
تەکسی (١٩٩٨)
فیلمی تەکسی لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن جیرارد پیێرەوە گیراوە بە پشتبەستن بە سیناریۆی لوک بێسۆن. چیرۆکی دانیال دەگێڕێتەوە کە شۆفێرێکی گەنجی تاکسییە و زۆر حەزی لە مەترسی و خێرایی بەرزە، کە لەگەڵ پۆلیسێکی چەقەڵ بە ناوی ئیمیلیان یەکدەگرن بۆ دەستگیرکردنی باندێکی دزی بانکی ئەڵمانی. دواجار بەھۆی فێڵبازی دانیالەوە لە ئامانجەکەیان سەرکەوتوو دەبن. فیلمەکە داھاتی ٤٤٫٤ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسدا بەدەستھێناوە و بوودجەی ٨٫١ ملیۆن دۆلار بووە.
کوتانی سەروو
کوتانی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەنسار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
کوتانی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قرخلی و لە باشوور لەگەڵ گوندی پاپاڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاسمان بوڵاغی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تگرباری.
شوێنەوار
ئەم گوندە یەکێکە لە گوندە دێرینەکان، کە ئەو وێنەوارە کۆنانەی لە دەوری ئەم گوندەن گەواھیدەری ئەم ڕاستییەن، وەک قەڵای مامان، ئەم گوندە لێکۆڵینەوەیەکی گەورەی دەوەت بۆ دەرخستنی مێژووی.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
پاڵەوانی کێشی قورس (کایەی ڤیدیۆیی)
وێنۆک
پاڵەوانی کێشی قورس زنجیرەیەکە لە یارییە ڤیدیۆییەکانی بۆکسینگ کە لەلایەن سیگاوە بڵاوکراوەتەوە، یارییە ڕەسەنەکەی لە ئارکەید لە ساڵی ١٩٧٦ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە
درۆزنەی گەورە
درۆزنەی گەورە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
درۆزنەی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سێگردان و لە باشوور لەگەڵ گوندی وەلی ھەیەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ملەسوور لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی درۆزنەی بچوک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نیوزیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
نیوزیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
کانی سارد، شارباژێڕ
کانی سارد گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیتەک، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی سارد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوا، چوارتا و لە باشوور لەگەڵ گوندی گەڕەدێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چنگیان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سیتەک.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئارتیسان ئینتەرتەینمنت
ئارتیسان ئینتەرتەینمنت یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
ئاوباریک، چەرداوڕۆ
ئاوباریک گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژھەڵات، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئاوباریک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
مارف عومەر گوڵ
مارف عومەر گوڵ نووسەر، شاعیر و یاساناسی کوردە. مارف عومەر گوڵ ١٩٥٦ لە گوندی ھەشەزینی، ‏ناحیەی سەنگاوی سنووری قەزای چەمچەماڵ، لەدایک بووە. چەندین کتێبی لە بواری یاسا ھەروەھا چەند کتێبێکی لەبواری شیعریشی نوسیووە، بڕوانامەی ماجستێر و دکتۆرای لە شاری کێیڤ پایتەختی وڵاتی ئۆکرانیا بەدەست ھێناوە، دوا پیشەی سەرۆکایەتی زانکۆی گۆیژە بووە لە سلێمانی کە زانکۆیەکی ناحکوومییە.
بڕوانامە
بەکالوریس: زانکۆی بەغداد /کۆلێژی یاسا ساڵی ١٩٨٢، ماجستیر: زانکۆی کییڤ/ ئوکراینا ساڵی ١٩٩٠ ناونیشانی نامەی ماجستیر: ئامراِزە یاسایییەکانی بەربەندکردنی تاوانی جینۆساید لە یاسای گشتی نێودەوڵەتیدا. دکتۆرا: زانکۆی کییڤ/ئوکراینا ساڵی ١٩٩٥ ناونیشانی نامەی دکتۆرا: کێشەی کەسایەتی یاسایی نێونەتەوەی گەلی کورد لە یاسای نێودەوڵەتیدا
دیوانی شیعری
مارف عومەر گوڵ خاوەنی پێنج دەفتەری شیعرییە بە ناوەکانی ھێلانەی نوغرۆ، خۆری زیندان، شایییەکی نھێنی، نیشتمانم دارستانی دەم ڕووبار بوو و شکۆی باڵگرتوو. دوایین بەرھەمی چاپکراویشی کۆکردنەوەی تەواوی دیوانە شیعرییەکانێتی لە دوتوێی یەک کتێبێکدا بە ناوی پێنج دێوان.
بێچوارچێوە|ناوڕاست|280x280پیکسڵ بێچوارچێوە|ناوڕاست بێچوارچێوە|ناوڕاست بێچوارچێوە|ناوڕاست
ناونیشانی گۆڕەکەی
ناونیشانی گۆڕەکەی دەکەوێتە سەر ڕێگای چەمچەماڵ-دەربەندیخان نزیک گوندی ھەشەزینی (لەسەر نەخشەی گۆگڵ دانراوە بەناونیشانی گۆڕی پرۆفیسۆر مارف عومەر گوڵ)
وێنۆک|گۆڕی مارف عومەر گوڵ
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦ پۆل:مردووانی ٢٠٢٢
١٧٢٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1729 (توضيح)
نەرویژ لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٥٢
نەرویژ میوانداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٥٢ کرد لە شاری ئۆسلۆ، لە ١٤ تا ٢٥ی شوباتی ١٩٥٢بەرێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
قالیجۆی سەروو
قالیجۆی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی پانکەی خواروو و لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی قالیجۆی خواروو و لە ڕۆژھەڵاتەوە لە گەڵ گوندی موانی حەمەحسن و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کاژاوی حەمەساڵەح.
کۆماری ئارتساخ
ئارتساخ بە فەرمی کۆماری ئارتساخ (Արցախի Հանրապետություն Arts'akhi Hanrapetut’yun) و ھەروەھا کۆماری شاخاویی ناگۆرنۆ قەرەباغ وڵاتێکی سەربەخوی دی فاکتۆیە بە زورینەی دانیشتووانی ئەرمەنی لە باشووری ناوچەی قەوقاز. ئەم کۆمارە یەکێکە لە ناوچە کێشە لە سەرەکانی باشووری ناوچەی قەوقاز و کێشەیە لە نێوان ھەر دوو وڵاتی ئازەربایجان و ئەرمینیا. لە سەردەمی سۆڤیەتیدا ناگۆرنۆ قەرەباغ، کە زۆربەی ھەرە زۆری دانیشتووانی ئەرمەنی بوون، وەک ناوچەیەکی ئۆتۆنۆمی لە نێو خاکی کۆماری ئازربایجاندا بوو.
بایک دو-جین
بایک دو-جین (لەدایکبووی ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٠٨ تا ٥ی ئەیلولی ١٩٩٣) سیاسەتوانێکی کۆریای باشوور بوو کە وەک سەرۆک وەزیران ڕۆلی دەگێرا چوارەم سەرۆک وەزیرانی کۆریای باشوور بوو
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی کۆریای باشوور پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی سەرمایەگوزاری کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨ پۆل:مردووانی ١٩٩٣ پۆل:وتەبێژەکانی دەستەی نیشتمانی (کۆریای باشوور) پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھیتۆتسوباشی
٦٠٨ (ژمارە)
٦٠٨ (شەش سەد و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٠٧ و ٦٠٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کوژرانی ناھێل مەرزووق
لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣، ناهێل مەرزوق هەرزەکارێکی فەرەنسی تەمەن ١٧ ساڵ و بە ڕەچەڵەک جەزائیری ، لەلایەن ئەفسەرێکی پۆلیسەوە لەکاتی پشکنینی هاتووچۆدا لە نانتێری شار پاریس لە فەرەنسا تەقەی لێکرا و کوژرا. دەسەڵاتداران ئەو ئەفسەرە پۆلیسەیان دەستگیرکرد کە تەقەی لە ناهێل کردووە.ڕووداوی کوشتنەکە ناڕەزایەتی و ئاژاوەی بەرفراوانی لێکەوتەوە و هۆڵەکانی شارەوانی و قوتابخانەکان و بنکەکانی پۆلیس و هەروەها باڵەخانەکانی دیکەی وەک مارکێتەکان هێرشیان کرایە سەر، هەروەها ئۆتۆمبێل و سەبەتەی زبڵەکان ئاگریان تێبەردرا. بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی ناوخۆ، زیاتر لە هەزار و ٣٥٠ ئۆتۆمبێل ئاگریان تێبەردراوە و زیاتر لە هەزار و ٣٠٠ کەسیش بە تۆمەتی ئاژاوە گێڕی دەستگیرکراون.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٢٣ پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٦
١٧٣٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1730 (توضيح)
سپۆنجبۆب سکوێرپانتس
سپۆنجبۆب سکوێرپانتس (بە ئینگلیزی: SpongeBob SquarePants) زنجیرە کارتۆنێکی کۆمیدی ئەمریکییە کە لەلایەن زیندەوەرناسی دەریایی و ئەنیمەیشنکار ستیفن ھیلینبەرگ دروستکراوە، کە بۆ یەکەم جار لە ١ی ئایاری ١٩٩٩دا لە کۆمپانیای نیکلۆدیۆن پەخشکرا. زۆرێک لە بیرۆکەکانی زنجیرەکە لە ناوچەی تیدالەوە سەرچاوەیان گرت، کە پەرتووکێکی پەروەردەیی بڵاونەکراوەیە، و لە ساڵی ١٩٨٩ دا لەلایەن ھێلنبێرگەوە دروستکراوە، بۆ ئەوەی خوێندکارەکانی لەژێر دەریادا فێری ژیان بکات.
زنجیرەکە سەرگەرمی و چیرۆکەکان دەگێڕێتەوە دەربارەی کەسایەتی سەرەکی، سپۆنجبۆب و ھاوڕێکانی لە شارێکی خەیاڵی ژێر ئاو لە زەریای ھێمن بە ناوی «بنی گرووپەر». بەناوبانگبوونی زنجیرەکە وای کردووە کە زنجیرەکە ببێتە سەرکەوتنێک کە ھەموو ڕاگەیاندنەکان دەیانەوێت، ھەروەھا بەرزترین ڕیزبەندی لە کەناڵی نیکلۆدیۆن، ھەروەھا یەکێک لە بەناوبانگترین کارتۆنەکانی پینکتۆن. و زۆرترین خاوەندارێتی دابەشکراو لە تۆڕەکانی MTV (کۆمپانیای باوک). ئەم فرەنچایزە میدیاییە ٨ ملیار دۆلاری لە داھاتی بازرگانی بۆ کۆمپانیای نیکلۆدیۆن بەدەستھێناوە.
بیرۆکەی دیزاینکردنی کەسایەتی سپۆنجبۆب لە ساڵی ١٩٨٤ بە خوێندنی بایۆلۆجی دەریایی لە پەیمانگای ئۆشن لە دانا پوینت لە کالیفۆرنیا لە ئەمریکا ھاتە مێشکی ھیلینبێرگ، لەوێ سیناریۆیەکی بۆ ناوچەی خێزاو و نیشتاو نووسی، کە تێیدا شێوەکانی ژیانی دەریایی بەرجەستە کرد، لەوانەش سپۆنجبۆب. ھیلنبێرگ لە ساڵی ١٩٨٧ پەیمانگاکەی بەجێھێشت و بوو بە پەخشکەر، دواتر لە ساڵی ١٩٩٢ پەیوەندی بە پەیمانگای ھونەری کالیفۆرنیا کرد.
لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی بە پەرەپێدانی سپۆنجبۆب کرد وەک زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی دوای ھەڵوەشاندنەوەی زنجیرەیەک بە ناوی «ژیانی ھاوچەرخی ڕۆکۆ» و گواسترایەوە بۆ کەسێک بە ناوی تۆم کێنی کە لەگەڵ ھێلنبێرگ کاریان کردووە بۆ پەرەپێدانی زنجیرەکە بە مەبەستی دەربڕینی کەسایەتی سەرەکی تێیدا. ناوی «سپۆنجبۆب» بوو لە سەرەتادا بە ناوی «سپۆنجبۆی» و زنجیرەکە ناوی «سپۆنجبۆی ئەھۆی» بوو، بەڵام ئەو ناوانە گۆڕان چونکە ئەو ناوە لەسەر زەویسڕێک بڵاوکراوەتەوە.
ئەڵقەی تاقیکاری بۆ یەکەمجار لە ١ی ئایاری ساڵی ١٩٩٩ لە کەناڵی نیکلۆدیۆن لە ئەمریکا پەخشکرا، دوای پەخشکردنی خەڵاتی ھەڵبژاردەی منداڵان لە ساڵی ١٩٩٩، زنجیرەکە لە سەرانسەری جیھاندا ستایشی زۆری ڕەخنەگرانی لێکرا و لە وەرزی دووەمیدا ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێنا. فیلمە درێژەکە بەناوی سپۆنجبۆب سکوێرپانتس لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ لە سینەماکان نمایشکرا و بەدواداچوونێکی بۆ دەکرێت، کە بڕیارە لە ١٣ی شووباتی ٢٠١٥ نمایشبکرێت، لە ٢١ی تەممووزی ٢٠١٢ زنجیرەکە نوێکرایەوە و وەرزی نۆیەمی بوو پەخش کرا، لە ئەڵقەی «شوێنە توندڕەوەکان» دەستی پێکرد..
فیلمەکان
فیلمی سۆپۆنجبۆب سکوێرپانتس لە ساڵی ٢٠٠٤ بڵاوکرایەوە، کە تێیدا چیرۆکی دزینی تاجی شا نەپتون لەلایەن سامسۆنەوە دەگێڕێتەوە بۆ ئەوەی مستەر کرابس تێوەگلێنێت، کاتێک پاشا دەست دەکات بە لەسێدارەدانی مستەر کرابس، سپۆنجبۆب خۆبەخشانە دەچێتە شاری گوێچکەماسی بۆ دۆزینەوەی تاجەکە و لە کۆتا ساتدا ئەنجامی دەدات. فیلمەکە سەرنجی باشی پێدرا، و داھاتی ١٤٠ ملیۆن دۆلاری لە سینەماکاندا بەدەستھێنا. مەبەست ئەوە بوو کە فیلمەکە کۆتایی ئەڵقەکانی زنجیرەی سپۆنجبۆب بێت، بەڵام زنجیرەکە بۆ وەرزی نوێ بەردەوام بوو، تاکە گۆڕانکاریش کە ڕوویدا، تەرخانکردنی نووسینی ئەڵقەکان بوو بۆ نووسەرێکی نوێ.
فیلمەکە بە ھاوبەشی نێوان کۆمپانیای پارامۆنت پیکچەرز و کۆمپانیای نیکلۆدیۆن موڤیس بەرھەم ھێنراوە و دابەشکراوە و تایبەتە بە ڕۆحی جوڵس ئەنگڵس، سینەماکار و ھونەرمەند و دەرھێنەر و پەیکەرتاش و پەروەردەکارێکی جوولەکەی ھەنگاری-ئەمریکی و لە ساڵی ٢٠٠٣ کۆچی دوایی کردووە و لە سەرەتاکانی ژیانی لە واڵت دیزنی ساڵی ٢٠٠٣دا کاری کردووە. تا ٢٨ی شوباتی ٢٠١٢؛ فیلمی دووەم کە درێژەی ئەم فیلمەیە، ڕاگەیەندرا و لە ساڵی ٢٠١٤ لە سینەماکان نمایشکرا.
١٧٣١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1731 (توضيح)
بەرنامەسازی کایەی ڤیدیۆیی
بەرنامەسازی کایەی ڤیدیۆیی بەزۆری کەسێک یان دەستەیەکە کە لە بواری دروستکردن، پەرەپێدان و بەرھەمھێنانی نووسینی کۆدی یاری یان دروستکردنی یاری ڤیدیۆیی کاردەکەن. دروستکردن و دیزاینکردنی یارییە ڤیدیۆیییەکان بەزۆری پێویستی بە توانای تایبەت ھەیە وەک کۆدکردن، دیزاینی کارەکتەری سێ ڕەھەندی، دروستکردنی دەنگ و ستراتیژ، بۆیە ئەم کارە بووە بوارێکی تایبەت بۆ گەشەپێدان. تیمێکی پەرەپێدان پێویستە بۆ دروستکردنی ھەر یارییەک.
سەرچاوەکان
پۆل:پیشەکانی کۆمپیوتەر
٦٠٩ (ژمارە)
٦٠٩ (شەش سەد و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٠٨ و ٦١٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
نیوزیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
نیوزیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
مانیساروس
پاشا مانیسارۆس (لە نزیکەی ساڵی ١١٥ی زایینی کۆچی دوایی کردووە) پاشایەکی سەدەی دووەمی کاردۆخ بووە، کە دەوڵەتێکی بچووکی ژێردەستە بووە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمدا. لە ماوەی حوکمڕانیدا کۆنترۆڵی بەشێک لە ئەرمینیا و میزۆپۆتامیا دەکات و ئۆسرۆی یەکەمی پارتیا شەڕی دژی ڕاگەیاند. مانیساروس داوای یارمەتی لە ئیمپراتۆری ڕۆمانی تراجان کرد و بەڵێنی پێشکەش کردنی ھەر خاکێکی دا کە کە لە لایەنگرانی ئۆسرۆس بسەندرێت لە بەرامبەر پشتگیرییەکەیدا، پێشنیارێک کە باوەڕ وایە پەسەند کرابێت. ھەروەھا تراجان لەم کاتەدا شانشینی کۆردۆنی بەدەستھێنا بەڵام تەنھا بۆ ماوەیەکی کاتی. چەپ|وێنۆک| نەخشەیەک کە [[کاردۆخ وەک خۆی لە ساڵی ٦٣ پێش زایین نیشان دەدات]]
مەلکەڕەش
جوگرافیا
مەلکەڕەش ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
لوولەی شۆک
بۆ سەرەتای پڕۆسەی داخکردن، سەردانی لینکی تەقاندنەوەی شۆکی لولەیی بکە، شینەکە کلیک لەسەربکە گەر ویستت. وێنۆک|چەپ|350x350پیکسڵ|تاقیکردنەوەی شۆکی لولەیی لە زانکۆی ئۆتاوا، لە کەنەدا چەپ|وێنۆک|400x400پیکسڵ|پاشماوەی کانزا تەنکەکانی ئەلەمنیۆم لابراوە لەلایەن خوێندکارانەوە چەپ|وێنۆک|400x400پیکسڵ|شۆکێکی لولەیی نمونەیی. وێنەکە جیاوازی شەپۆلەکان نیشاندەدات کەبە جارێک بەر لولەکە دەکەون، بەربەستەکە دەیانبڕێ
ئامێرێکە یاخود ئامرازێکە بەکاردێ بۆ نوشتانەوەو شەپۆلی باوو ڕەشەبای
ڕاستەوخۆ، لەگەڵ سوتان و توانەوەی گازو تەقەمەنی، بەھۆی ھەستەوەرێکەوە بۆ
ئەوەی ڕاستی ڕوداوو تەقینەوەکان و کاریگەریەکانیان پیشان بدات، عادەتەن
ئەمەش بەپێوەرێکی بچوک ئەنجام دەدرێ. بابەتی تری پەیوەست بەم ئامێرەوە کە
ھاندەری ئاسانکاریە لەوانە: تونێلی لولەیی، تونێلی کشان، ھەروەھا کشانی لولەیی.
ئەمانەش ئەتوانرێ بەکاربھێنرێ لە توێژینەوەی داینامیکی ھەوا لەژێر پلەگەرمیەک
و پەستانێکی وا کە نەتوانرێ بەئامرازەکانی تر چارەسەربکرێ و بەدەست بھێنرێ.
ھەروەھا شۆکی لولەیی بەکاردەھێنرێ لە لێکۆڵینەوە لە دیاردەی پەستاوتن و
لەم دوایانەدا، شۆکی لولەیی بەکارھاتوە لە توێژینەوەی بایۆمیدیکاڵ کەباس
لەوەدەکات، ئایا چۆن نمونەو شێوەی بایۆلۆجی کاری تێدەکرێ بەھۆی شەپۆلە
جیاوازەکانی باو ڕەشەباو گازەوە. شەپۆلێکی پاڵەپەستۆ لەناو شۆکی لولەیی لەوانەیە
بەھۆی تەقینەوەیەکی بچوکەوە دروست بووبێ یان بەھەبونی پەستانێکی بەرز
کەدەبێتە ھۆی تەقینی ناوپەنچک و لەگەڵ ئەوەشدا پەستان دەچێتە سەر شەپۆلەکەو
کاریگەریەکەی کەم دەبێتەوە.
مێژووی شۆکی لولەیی
خوێندنەوەیەکی دێرین لەسەر شۆکی لولەیی پەستاوتن بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٨٩٩
بڵاوکرایەوە لەلایەن زانای فەڕەنسی پاوڵ ڤێلی، لەناو ئامێرو ئامرازەکانی تردا،
لەساڵانی چلەکاندا بایەخدان بەم ئامێرە زیادیکردو لە چەندین توێژینەوەدا وەک
شۆکی لولەیی لەوانەش: خێرا جوڵانی گاز لەسەر شتەکان، کاردانەوەی کیمیایی و
فیزیایی قۆناغەکانی سوتانی گاز. لە ساڵی ١٩٦٦، دەف و بلاکویڵ باسی جۆرێکی
شۆکی لولەییان کردوە کەلە تەقەمەنیە ئاست بەرزەکاندا بەکارھێنراوە. ئەمەش
لەمەودای نێوان تیرەی بازنەیی ٠٫٦ بۆ ٢مەتر، ھەروەھا درێژی ٣ بۆ ١٥ مەتر.
لولەکان خۆیان دروست کراون لە مادەی ھەرزانبەھا، کە شەپۆلی پاڵەپەستۆیی
بەرھەم دەھێنن بە پەستانی داینامیکی 7MPA بۆ 200MPA، ھەروەھا ماوەی
کەمتر لەسەد مایکرۆچرکە بۆ چەندین میلی چرکە.
ھەردوو شۆکی لولەیی پەستاوتن و کورەی توانەوەی گازو تەقینەوە لەم دوایانەدا
بەکارھاتون لە بەکارھێنانە زانستی و سەربازیەکاندا. شۆکی لولەیی بۆ پەستاوتنی
گاز ئاسانترو زوتر دێتە دەست و چاودێری دەکرێ لەھەلومەرجی تاقیگەدا.
ھەرچەندە، شێوەی شەپۆلی پەستاوتن جیاوازە لەشەپۆلی گاز لەھەندێ ڕووی
گرنگەوە کەلەوانەیە گونجاوو شیاونەبێ بۆھەندێ لە بەکارھێنانەکان. کورەی گازو
تەقینەوە، شەپۆلی پەستاوتن دروست دەکات کەزۆر لەشەپۆلی ڕاستەقینەوە نزیکە.
لەگەڵ ئەوەشدا پێویستی بەئاسانکاری و دەزگایەکی شارەزایە بۆ لەخۆگرتنی
تەقەمەنی ئاست بەرز.
ھەروەھا، سەرەڕای شەپۆلی سەرەتایی پەستاوتن، پەستانی گازەکە دەبێتەھۆی
فیچقەکردنی گاز لە کونیلەکانەوە، یان بەرھەم ھێنانی گاز بە خێراییەکی
بەرفراوان، وە لەوانەیە تەوژم بگوازێتەوە بۆ سامپڵێک دوای ئەوەی شەپۆلی گازی
تەقینەوەکە پێیدا ڕۆشت. بەپێی زانیاریە نوێیەکان، پێوەری تاقیگەیی شۆکی لولەیی
تێکەڵەی ھەواو سوتەمەنی بەکاردەھێنێ و ئەمەش گەشەی پێدراوە لەبەرھەم ھێنانی
شەپۆلی سوتانی ڕاستەقینە، ھەروەھا دەتوانرێ لە تاقیگە ئاساییەکانیشدا
بەکاربھێنرێ.
گەردێکی گاز، کە بەھۆی پەستان لەسەر شۆکی لولەیی دروست بووبوو. لەمڕۆدا
قەبارەی بچوکترو بەھای کەمتری ترۆپکی پەستان دروست دەکرێ لەلایەن شۆکی
لولەییەوە، کەئەمەش وادەکات زیاتر بەسودبن لە بنچینەی سەرەتایی، تێستکردنی
مادەکان و وێران نەکردنیان، گونجاندنی پێوانی کەرەستەکان وەکو ئامێری
وزەگۆڕی خێرایی و پەستان بەرز، ھەروەھا توێژینەوەی بایۆمیدیکاڵ و
بەکارھێنانە سەربازیەکان.
شێوازی کارکردنی شۆکی لولەیی
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:U_of_ottawa_shock_tube_32.jpg|ڕاست|وێنۆک|کانزا تەنکەکانی ئەلەمنیۆم بەکاردەھێنرێ وەکو بەربەستێک لەنێوان بەشەکانی بۆری شۆکی لولەییدا.
شۆکێکی لولەیی سادە پێکھاتوە لە لولەکێک، بەشێوەی لاکێشەیی یان بازنەیی پانەبڕگە کەلە کانزا دروستکراوە، کە گاز لەپەستانی کەم ولەپەستانی زۆردا لێک جیادەکاتەوە بە بەکارھێنانی ھەندێ شێوازی بەربەست. بۆ بینینی زانیاری زیاتر لەم بارەیەوە، سەیری پارچە نوسینەکانی سۆلۆخین، گایدن، ھەرلی و برادلی بکە.
بەربەستە یاخود دیوارەکە کتوپڕ دەتەقێ و دەکرێتەوە لەژێر ئەو بارودۆخەی پێشتر بۆی دانراوە بۆ بەرھەمھێنانی شەپۆلی گەیاندن لەناو بەشی پەستان کەمدا. ئەو شۆکەی کەلە کۆتاییدا بەرھەمدێ، پلەی گەرمی بەرز دەکاتەوە لەگەڵ پەستانی ئەو گازەی تێستی بۆ دەکرێ. تێبینیەکان دەتوانرێ ھەبێ لەپشتی ڕووداوەکە یان لەسەر ڕووکاری ڕووداوەکە، یاخود سود لە درێژی کاتی تێستکردنەکە وەربگیرێ وپلەی گەرمی و پەستانی پشت شەپۆلی گەڕاوە بەرزبکرێتەوە.
گازە پەستان نزمەکە کەبە گازی وەگەڕخراو ئاماژەی بۆدەکرێ، دەکەوێتە ژێر کۆنتڕۆڵی شۆکی شەپۆلی. ھەروەھا گازە پەستان بەرزەکە کەبە گازی وەگەڕخەر ناسراوە، ھەروەھا ئەو دوو بەشەی لە لولەکەکەدا ھەیە بەھەمان شێوە پێیان دەوترێ، وەگەڕخراوو وەگەڕخەر واتا(driven, driver).
گازی وەگەڕخەر ھەمیشە ئەو گازانەن کە کێشی گەردیلەییان کەمە وەکو ھیلیۆم و ھایدرۆجین، لەبەرھۆکاری سەلامەتی وبەرزی خێرایی دەنگ. بۆبەدەست ھێنانی یاخود دەست کەوتنی بەھێزترین شۆک، پەستانی گازی وەگەڕخەر باشدەبێ لەژێر پەستانی ھەوا.
تاقیکردنەوەکە یاخود تێستەکە بە تەقینی بەربەستەکە دەست پێدەکات، ھەندێک شێواز ھەن کەبە شێوەیەکی باو لەم پڕۆسەیەدا بەکاردێن، ئەوانیش:
پەستێنەرێکی وەگەڕخەری میکانیکی ھەندێ جار بەکاردێ بۆ کونکردنی، یان پاتریەکی تەقەمەنی بەکاردێ بۆ تەقاندنی.
ئێلا لۆد
دکتۆر ئێلا لۆد (مردووی ٢٠٢١) پزیشکی مناڵبوون و پزیشکی ژنان بوو. لە ٢٠٢٠ بۆ بەشدارییەکانی براوەی خەڵاتی ناری شاکتی پوراسکار بوو.
لوولەی شۆک
شێوازی کارکردنی شۆکی لولەیی
شێوازێکی تر بریتیە لە بەکارھێنانی بەربەستێکی پلاستیکی یاخود کانزایی بۆ زانینی یان دیاریکردنی پاڵەپەستۆی تەقاندنەکە. پلاستیکەکان بەکاردێن بۆ کەمترین پاڵەپەستۆی تەقاندن یاخود نزمترین گوشاری تەقین، بەڵام ئەوانەی گوشاری زۆریان دەخرێتەسەر تابتەقێن ئەمانەن: ئەلەمنیۆم، مسی سور، پۆڵای پلە مامناوەند، پۆڵای ژەنگ نەگرتوو. ئەم جۆرە بەربەستانە زۆرجار بەشێوەی دووڕەگ و بڕەڕ تۆماردەکرێن لەپلەکاری قوڵاییدا بۆئەوەی دڵنیابنەوە کە وەک یەک بڕاون. ھەموو پیتاڵەکان ھێڵکاری دەکرێن و دەچەمێنرێنەوە، بەم شێوەیە تەواوی بەشەکانی لولەکەکە بەکراوەیی دەمێنێتەوە بە درێژایی کاتی تێستەکە.
زەردەخەنەی گلاسگۆ
زەردەخەنەی گلاسگۆ (ناسراو بە زەرەدەخەنەی چێڵسی، یان گلاسگۆ، چێڵسی، بیرکنھێد یان قاقای چێسھایر) برینێکە کە بەھۆی بڕین لە سووچی دەمی قوربانییەکەوە بۆ سەرەوە تا گوێچکەکان دروست دەبێت، کە جێ برینێک جێ دەھێڵێت لە شێوەی زەردەخەنەیەکدا.
کردارەکە زۆرینەی کات بە چەقۆیەک یان پارچەیەک لە شووشەی شکاو ئەکرێت، کە جێ برینێک جێ دەھێڵێت کە قوربانییەکە وا دەرئەخات کە زەردەخەنە بکات.
لوولەی شۆک
شێوازی کارکردنی شۆکی لولەیی
شێوازێکی تری بڕینی یاخود تەقاندنی بەربەستەکە سود وەرگرتنە لە تێکەڵەی ھەردوو گازە بسوتەکە لەگەڵ ھەبونی نەخشەیەکی بنچینەیی بۆ بەرھەمھێنانی تەقینەوەکە لەناو خۆیدا. شەپۆلی تەقینەوەکە دەبێتە ھۆی بەرزبونەوەی پلەی گەرمی و پەستانی گازی وەگەڕخراوو ھەروەھا نزمبونەوەی لێشاوەکەی بەئاراستەی شۆکی شەپۆلی بەڵام بەخێرایەکی تاودانی کەمتر لە شەپۆلی پێشەنگ.
بەربەستی تەقین زنجیرەیەک پاڵەپەستۆی شەپۆلی بەرھەمدێنێ، ھەر یەکێکیان خێرایی دەنگی شەپۆلەکەی دوای خۆی زیاد دەکات، بۆیە ھەموو ئەمانە دەپەستێورێن و دەبێتە ھۆی بڵاوبونەوەی شۆکێکی گەورە لەناو گازی وەگەڕخراو.
زەردەخەنەی گلاسگۆ
کردارەکە دەڵێن کە لە گلاسگۆ، سکۆتلاند سەری ھەڵدابێت، لە ١٩٢٠ ەکان و ٣٠ ەکاندا.
لوولەی شۆک
شێوازی کارکردنی شۆکی لولەیی
ئەم شۆکە شەپۆلیە دەبێتە ھۆی زیادبونی پلەی گەرمی و پەستانی گازیوەگەڕخراو.
لەھەمان کاتدا، شەپۆلی کەمبونەوەی پاڵەپەستۆی ھەوا کە زۆرجار بەشەپۆلیپراندتل- میەر ئاماژەی بۆدەکرێ کە دەگەڕێتەوە بۆگازی وەگەڕخەر.
زەردەخەنەی گلاسگۆ
بەشێوەیەکی دیار، ئەکتەری سکۆتلاندی تۆمی فڵانەگان جێ برینی گلاسگۆی ھەیە لەو کاتەی کە ھێرشی کرایە سەر لە دەرەوەی باڕێک لە سکۆتلاند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەشکنجە
لوولەی شۆک
شێوازی کارکردنی شۆکی لولەیی
ئەوڕووکارەی کە سنوری ھەردوو تێکەڵەکەی تێدایەو دەرەکەوێ، ھەردوو بەشیگازی وەگەڕخراوو گازی وەگەڕخەر لێک جودادەکاتەوە، کە ئەمەش ئاماژەیەبەپەیوەندی ڕووکارو ئەوەی دەکەوێتە دوای، لەخێراییەکی تاودانی کەمتر لەشەپۆلی پێشەنگ.
شۆکێکی لولەیی کیمیایی ھەردوو بەشی گازەکە لێک جیادەکاتەوە بەبەکارھێنانی
جوتێک لە بەربەست کەبەشێوەیەک دیزاین کراوە کەدەرنەچێ لەشوێنی خۆی، وە
کۆتایی ھاتوە بە تانکێک کە پانەبڕگەکە زیاتر دەکا. ئەمەش ڕێگە دەدا بە
کەمکردنەوەی ئەوپەڕی خێرایی لەپلەی گەرمی گازە گەرمکراوەکان.
بەکارھێنانەکان
سەرەڕای تێکڕای پێوانەیی مادەی کیمیایی کینتیکا، شۆکی لولەیی بەکارھاتوەبۆپێوانی وزەکانی توانەوەو جیاکردنەوە ھەروەھا تێکڕای خاوبونەوەی گەردیلەیی، لەگەڵ ئەوەشدا لەتاقیگەی داینامیکی ھەوادا بەکار ھێنراون. مادەی شلی لەناو گازیوەگەڕخراو دەتوانرێ بەکاربێ زیاتر لەناو تونێلی ھەوایی، کە ڕێگەدەدا بە پلەیگەرمی و پەستانی بەرزتر، بەشێوەیەک بارودۆخەکە دەگونجێ لەگەڵ بەشەکانیتۆربینی بزوێنەرەکە. ھەرچەندە کاتی تاقیکردنەوەکە سنوردارەو بریتیە لەبڕێکی کەم لە میللی چرکە.
لە بەرەنجامدا دەتوانرێ پلەی گەرمی بەرزتر لە خێرایی دەنگ
بەکاربھێنرێ بۆ گەڕانەوەی بەرگەھەوای کەشتی ئاسمانی، لێرەشدا کاتیتاقیکردنەوەکە ھەر سنوردارە. شۆکی لولەیی بەچەند قەبارەیەکی جیاواز بەرھەم ھێنراوە، قەبارەو شێوازی
دروست کردنی یاخود بەرھەم ھێنانی شەپۆلی پاڵە پەستۆیی، تیژی و ماوەیدرێژی پەستانی شەپۆلەکە دیاری دەکات.
لەئەنجامدا شۆکی لولەیی دەتوانرێبەکاربھێنرێ وەکو ئامێرێک یان ئامرازێک بۆ ھەردوو بەشی داھێنان ودروستکردنی ڕاستەخۆی شەپۆلی تەقینەوە وەکو سینسۆرێک بۆ لاساییکردنەوەیتەقەمەنیە ڕاستەقینەھەروەھا ئەو وێرانکاریەی دروستی دەکا لە پێوەرو مەودایەکی کەمدا، بەو مەرجەی ئەم تەقەمەنیانە پلەی گەرمی بەرزکراوە ناگرێتەوە. دەرەنجامەکان کەلە شۆکی لولەیی بەدەست ھێنراون، دەتوانرێ بەکاربھێنرێ بۆ گەشەپێدان و پشتگیری کردنی ژمارەیەک مۆدێلی یاخود شێوازی وەڵامدانەوەی ماددەیەک یان کردارێک بۆ شەپۆلەکانی تەقینەوەی دەوروبەر. شۆکە لولەییەکان دەتوانرێ بەکاربھێنرێ بۆ ئەزمونکردن و دیاریکردنی ئەوەی کەچ مادەیەک و چ دیزاینێک بە باشترین شێوە دەگونجێت لەگەڵ شەپۆلەکانی تەقینەوەکە. پاشان دەکرێ ئەنجامەکە یەکبخرێ بۆ شێوەو شێوازێک کە پێکھاتەی شەپۆلی تەقینەوە دەپارێزێ بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی خەڵک نەبێتەوەو توشی زیان نەبن بەھۆیەوە. ھەروەھا شۆکی لولەیی بەکاردێ لە توێژینەوەی بایۆمیدیکاڵ بۆدۆزینەوەی ئەوەی کەچۆن بابەتە بایۆلۆجیەکان شەپۆلی تەقینەوە کاریان تێدەکات
بەدیلی تر ھەیە لەبری شۆکە لولەییە کلاسیکیەکان بۆ تاقیگەی ئەزمونی لەپەستانی پلەی بەرزدا، شۆکی لولەیی دەتوانرێ دروست بکرێ بەبەکارھێنانی چڕی بەرز و لیزەری کورت مەودا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئایرۆدینامیک
دێ بنە
دێ بنە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دێ بنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شاکەل و لە باشوور لەگەڵ گوندی چاڵەسورک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارۆچکەی کەلار لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حسێن کوردی.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
فیلمەکانی دێستنەیشن
سەرچاوەکان
پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٨ لە کالیفۆرنیا پۆل:کۆمپانیا ئەنیمێیەکان پۆل:سۆنی پیکچەرز ئێنتەرتەینمنت
ھونەرمەندی کایەی ڤیدیۆیی
ھونەرمەندی کایەی ڤیدیۆیی پێیان دەوترێت پرۆسەی دروستکەرانی وێنەی ٢دی یان ٣دی خاو بۆ شێوەی یارییەکان. ئەم بەشەی «پیشەسازی یاریکردن» ژێرکۆمەڵەیەکی پەرەپێدانی یارییە ڤیدیۆیییەکانە. ھونەرمەندانی یارییەکانی لەھەر شوێنێک بەزۆری دوو کەس یان زیاتر لەخۆ دەگرێت. ھونەرمەندان بۆ یارییە ڤیدیۆیییەکان ھەر لەگەڵ دروستکردنی یارییەکاندا سەریان ھەڵدا.
ستوودیۆکانی وێنەی جووڵاوی واڵت دیزنی
وێنۆک وێنەی جوڵاوی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی ستۆدیۆیەکی دابەشکردنی فیلمی ئەمریکییە، لە ناو "دیزنی میدیا و دیستریپشت ئینتەرتەیمێنت"ی دابەشکردنی کۆمپانیای واڵت دیزنییە. ئەم ستۆدیۆییە دەست دەکات بە دابەشکردنی شانۆیی و جارجارە دیجیتاڵ و بازاڕکردن و بەرزکردنەوەی ئەو فیلمانەی کە بەرھەم دەھێنرێت و بڵاوکراونەتەوە لەلایەن ستۆدیۆکانی واڵت دیزنی، واڵت دیزنی پیکچەرز، ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی، پیکسار، ستۆدیۆکانی مارڤڵ، فۆکسی سەدەی ٢٠ەم، لووکاس فیلم، فۆکس سێرچ لایت پیکچەرز، ئەم ستۆدیۆییە شانۆیی خۆبەڕێوەبەری و یەکەی بازاڕکردن بەڕێوە دەبات.
یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٥٦
یەکێتیی سۆڤیەت یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٥٦، کە لە شاری کۆرتینا دەمپێزۆی ئیتاڵیا بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی زستانە بەپێی ساڵ
١٧٣٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1733 (توضيح)
ئەرژەنتین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ئەرژەنتین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
ئیمێلی گرین بالچ
ئیمێلی گرین بالچ (بە ئینگلیزی: Emily Greene Balch؛ لە دایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٨٦٧ - مردووی ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٦١) ژنە ئابووریزان، کۆمەڵناس و ئاشتیخوازی ئەمریکی بوو، ئەو یەکێکە لە ھەڵگرانی خەڵاتی نۆبێل. ئەو کارکردنی ئەکادیمی لەگەڵ کۆلێجی وێڵێسیلێی گرێدا لەگەڵ کارەکانی لەبواری پرس و کێشەکانی کۆمەڵگا لەواننە ھەژاری، کارکردنی منداڵان و پرسی پەنابەران.
قاینەجە
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
ئیمێلی گرین بالچ
ئەو دەستپێکی جەنگی جیھانیی یەکەم لە ساڵی ١٩١٤، چووە پاڵ بزووتنەوە ئاشتی، لەگەڵ جەن ئادامس بەیەکەوە کاریان دەکرد. ئەو بووە سەرکردەی ناوەندی لە یەکێتیی نێونەتەوەیی ژنان بۆ ئاشتی و ئازادی (WILPF)، بنکەی سەرەکییان لە سوویسرا بوو، لەبەرامبەر ئەو کارانەی بۆ ئاشتی کردنی، لە ساڵی ١٩٤٦ لە پاڵ ئاشتیخوازی ئەمریکی جۆن مۆت خەڵاتی نۆبێلی لە ئاشتی پێدرا. ئەو بڕە پارەیەی کە بەھۆی خەڵاتەکەوە دەستی کەوت، بەخشییە ڕێکخراوەکەی یەکێتیی نێونەتەوەیی ژنان بۆ ئاشتی و ئازادی (WILPF). ئیمێلی گرین بالچ لە ژیانیدا ھاوسەرگیری نەکرد.
لە ڕۆژی ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٦١، ئیمێلی گرین بالچ لە تەمەنن ٩٤ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.
ڤالدیت ئدریزی
وێنۆک|ڤالدیت ئدریزی لەگەڵ میشێل ئۆباما، ساڵی ٢٠٠٨ لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی. ڤالدیت ئدریزی (لەدایکبووی ١٩٧٣) چالاکوانی کۆسڤۆییە. لەوەتەی ٢٠١٧، بووەتە دامەزرێنەر و بەڕێوبەری جێبەجێکاری پلاتفۆڕمی سیڤیکۆس. ئەو چالاکە لە کارکردن لەبواری ئاشتی و درووستکردنی پردی پەیوەندی لەنێو کۆمەڵگای ھەرێمی مترۆڤیسا لە کۆسۆڤۆ. چالاکییەکانی ڤالدیت بۆ ئاشتی نێوان سڕب و ئەلبانییەکانە، خۆشی ئەلبانییە و لە ساڵی ١٩٩٩، ناچاربووە ماڵباتی جێبھێڵێت کاتێک سڕبەکان ھاتنە وڵاتەکەی. لەم بوارەش بۆ ماوەی شەش ساڵ لەڕێگای ڕێکخراوەکەی کاری کردووە بۆ گەیاندنی پەیامی ئاشتی لەنێوان سڕب و ئەلبانیا. لە ساڵی ٢٠٠٨، ھێشتا ماڵەکەی لەدەست سڕیەکان بوو، ڕێکخراوی درووستکردنی میترۆڤیکا بەھۆی ھەوڵەکانییەوە توانیان چەند سڕیییەک بگەڕێننەوە وڵاتەکەیان لە کۆسۆڤۆ، بەھۆی ئەمەشەوە ئدریزی لەلایەن کۆسۆڤۆیی و ئەلبانییەکان ھەڕەشەی لێدەکرا.
لە ساڵی ٢٠٠٨، لەبەرامبەر چالاکییە ئاشتییەکانی، حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدا. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٩، خەڵاتی سۆرۆپتیمیستی نێودەوڵەتی بۆ ئاشتی وەرگرت.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی کۆسۆڤۆ پۆل:ژنانی ئەلبانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
نووسەری کایەی ڤیدیۆیی
نووسەری کایەی ڤیدیۆیی ئەو کەسانەی یارییە ڤیدیۆیییەکان دەنووسن بەشێکن لە دەستەی شێوەسازی. کار لەسەری چیرۆکی کایەیەکی ڤیدیۆیی دەکەن، و ھەروەھا دەتوانن کاری لەسەر دروستکردن و پەرەپێدانی کارەکتەرەکان یان جیھانسازیش بکەن.
کانی شێخان
کانی شێخان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیتەک، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٧٣٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1734 (توضيح)
ڕەخنەگرتن لە ئایینی زەردەشتی
ڕەخنەگرتن لە ئایینی زەردەشتی بەدرێژایی چەندین سەدە نەک تەنیا لە لایەنگرانی ئایینەکانی دیکەوە، بەڵکو لە نێو ئەو زەردەشتیانەی کە وازیان لە ئایینەکە هێناوە و ئەو زەردەشتیانەی کە بەدوای چاکسازی لە ئایینی زەردەشتی دا دەگەڕان، ڕوویانداوە.
وێژە
داساتیری ئاسمانی کە کۆمەڵە کتێبی پیرۆزی زەردەشتییە، سەردەمانێک لە لایەن پێکهاتە زەردەشتیەکانی ئێران و هیندستانەوە بە ئەسڵی وەرگیرا، هەرچەندە دواتر هەموویان دانیان بەوەدا دەنا کە ساختەکارییەکە لەلایەن ئازەر کەیوانەوە نووسیویەتی کە هەوڵی گۆڕینی کتێبە پیرۆزەکانی داوە.
زۆرێک لە ڕەخنەگران دەڵێن کە کتێبی (ئاڤێستا) نەدەکرا ئیلهامێکی خودایی بێت، چونکە بەشێکی زۆری دەقەکەی بە شێوەیەکی نەگۆڕ ون بووە یان تێنەگەیشتووە، و زۆرێک لە زانایانی ئایینی زەردەشتی، گاتاکان بە تاکە دەق و تاکە کتێبی پیرۆز دەزانن کە دەتوانرێت بگەڕێندرێتەوە بۆ زەردەشت.
فرەخوایی
هەروەها ڕەخنەگران بە شێوەیەکی باو بانگەشەی ئەوە دەکەن کە زەردەشتیەکان پەرستنی خوداوەند و توخمەکانی تری سروشتن، وەک ئاگر، بە یەک دوعا، لیتانی بۆ ئاگر (آتش نیایش)، کە دەڵێت: "بانگهێشت دەکەم، (پەرستن)ی تۆ، ئاگر، ئەی کوڕی ئاهورا مەزدا پێکەوە لەگەڵ هەموو ئاگرەکاندا ئەنجام دەدەم". هەندێک لە ڕەخنەگران زەردەشتییان بە مونافیق ناوبردووە، و شوێنکەوتووی دائۆیزم، کە فرەخوایی پەرەستن بەڵام بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە شوێنکەوتووی یەکتاپەرستین لە سەردەمی مۆدێرن. ڕەخنەگران پێداگری لەسەر ئەوە دەکەن کە ڕوانگەی ڕیفۆرمخوازی یەکتاپەرستی بە پێچەوانەی ڕوانگەی ڕەسەنی زەردەشتیی جیهانبینییەکی دووانەیی دەبینرێت کە زۆرترین جار لە پەیوەندی نێوان ئاهورا مەزدا و ئەنگرا ماینودا دیارە. زانایانی تری ڕۆژئاوایی وەک مارتن هاوگ، ڕایانگەیاندووە کە زۆرێک لەو بۆچوونانەی لە ئایینی زەردەشتیدا هەن، گەندەڵی فێرکارییە ڕەسەنەکانی زەردەشتن، کە وردە وردە لەلایەن لایەنگرانی دواتری ئەو باوەڕەوە زیاد دەکرێن.
ڕق و کینە ناوخۆیی
چاکسازیخوازانی زەردەشتی، وەک مەنێکجی نەسروانجی داڵا، ڕەخنەیان لە زۆرێک لە ڕێوڕەسمەکانی زەردەشتی گرتووە، لەوانەش گرنگیدانی زۆر بە پاکی، بەکارهێنانی میزی گا بۆ پاککردنەوەی پیرۆز، ناچارکردنی سەگێک بۆ ئەوەی لە کاتی ڕێوڕەسمی پرسە چاوی لە تەرمی مردووەکە بکات، ئاشکراکردنی تەرمی مردووەکان لەسەر تاوەرەکان بۆ خواردنی کەروێشک و کۆتر،  و عەقیدەی ئایینی کە لەگەڵ ئایینەکەدا ناگونجێت. ئەم ڕکابەرییە لە نێوان زەردەشتیەکان کە دەیانەوێت ئایینەکە بگۆڕن و زەردەشتیەکان کە دەیانەوێت وەک خۆی بمێنێتەوە، چەندین سەدە بەردەوامە.
هەروەها دووبەرەکی و گرژی لە نێوان زەردەشتیەکانی ئێران و زەرتدەشتیەکانی هیندستان و لەسەر بابەتگەلێکی وەک دەسەڵاتی قەشەییەکی بۆماوەیی لە گواستنەوە و لێکدانەوەی باوەڕ و نەتەوەیی و سروشتی ئاهورامەزدادا هەیە. هەروەها لە ڕووی مێژووییەوە ململانێ لە نێوان مەزهەبە زەردەشتییەکانی زورڤانیزم، مەزداکیزم و مەزداییزمدا هەبووە.
گۆشەگیری لەسەر کەمینەکان
بە مەزەندەکردن ٢٠٠ هەزار کەسی غەیرە زەردەشتی لە سەرانسەری ئێرانی ساسانیدا کوژراون. گۆشەگیری لەسەر ئایینەکانی تر (زۆربەی مەسیحی) لەلایەن زەردەشتیەکانەوە، لە ئیمپراتۆریەتیی ساسانی، لە سەردەمی شاپووری دووەم (شاپور ذوالاکتاف) دەستی پێکرد و لە بێث گەرمای، لە کەرکوکی ئەمڕۆوە دەستی پێکرد. شاپوری دووەم تەنها گۆشەگیری لە کەمینە ئایینییەکان نەکرد بەڵکو کەمینە نەتەوەییەکانیش. لە کاتی شەڕدا لەگەڵ ئیمپراتۆری ڕۆمانی کۆنستانتیۆسی دووەم، شاپور باجی سەپاند بۆ دابینکردنی تێچووی زۆری شەڕەکە و غەیرە زەردەشتیەکان ئەوانە بوون کە دەبوو بیدەن. ئەوانەی پارەیان نەدا، گۆشەگیرییان لەسەر کرا و کوژران.
یەزدەگەردی دووەم هەوڵەکانی بۆ گۆشەگیریکردنی هەموو غەیرە زەردەشتیەکان نوێکردەوە بۆ ئەوەی نەتەوەیەکی تەواو زەردەشتی دروست بکات.
سێکسیزم
زەردەشتی ڕەخنەی زۆری لێ گیراوە بەهۆی ئەو بیرکردنەوە کە سێکسیزم بەرەوپێش دەبات، لە ڕێگەی ڕێساکانی وەک قەشەییەکی تەواو نێر و زانای هەموو پیاو و ڕێگەپێدانی فرەژنی، کە خودی زەردەشت ئەنجامی داوە، دەریدەبڕێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئایینی زەردەشتی پۆل:ئایینی زەردەشت پۆل:ڕەخنە لە ئایین
سەبیل
سەبیل گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەنسار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
سەبیل لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تەمای و لە باشوور لەگەڵ گوندی کوتانی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی عەرەبشا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گەزەدرە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٧٣٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1735 (توضيح)
ناری شاکتی پوراسکار
خەڵاتێکی ساڵانەیە لەلایەن وەزارەتی گەشەپێدانی ژنان و مناڵانی حکوومەتی ھیندستانەوە دەدرێت بەو ژنانە یان ڕێکخراوانەی کە لەسەر بەھێزکردنی ژنان کاریان کردووە و بەرزترین خەڵاتی شانازییە بۆ ژنان لە ھیندستان کە لەلایەن سەرۆکی ھیندستانەوە لە ڕۆژی جیھانی ژنان (٨ی ئازار) لە نیوودێلھی دەدرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو خەڵاتانەی ژنانیان شکۆدارکردووە پۆل:نیشان و مەدالیاکان بۆ ژنان
نیوزیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
نیوزیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
پیکچەر ھاوس (کۆمپانیا)
پیکچەر ھاوس یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی لە ٢٠٠٥ دامەزراون پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنەکان کە لە ٢٠٠٥ دامەزراون پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم
٦١٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٧٣٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1736 (توضيح)
قەزوان
قەزوان (ناوی زانستی: Pistacia atlantica) دارێکە لە بنەماڵەی پستە کە چەند جۆرەی ھەیە. ئەم دارە زۆرتر لە ناوچە شاخاوییەکاندا شین دەبێت و بە میوەکەی قەزوان دەگوترێت کە دەکرێتە ناو دۆ بۆ تامەکەی. لە داری قەزوان شیلەیەکی سپی دەرژێت کە بنێشتی کوردی لێ دروست دەکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان پۆل:ڕوەکە باخییەکانی ئەفریقا پۆل:گژوگیاکانی لوبنان پۆل:گژوگیاکانی بیابانی مەزن پۆل:گژوگیاکانی پاکستان پۆل:گژوگیاکانی ئەفریقای باکوور پۆل:دارەکانی ئێران پۆل:دارەکان پۆل:Articles with 'species' microformats پۆل:دارە ڕازاوەکان
٦١١ (ژمارە)
٦١١ (شەش سەد و یازدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦١٠ و ٦١٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ماریا بیلێتسکا
ماریا بیلێتسکا (لەدایکبووی ١٨٦٤ – ٣٠ کانوونی یەکەم ١٩٣٧) مامۆستایییەکی ئۆکرانی بوو. بەڕێوەبەری خانوویەک بوو لە لڤیڤ کە قوتابییەکان دەیان توانی تێیدا بمێنەوە، و پێشڕەوی جووڵانەوەیەکی ژنان بوو.
عیماد عەبدوسەلام ڕەئووف
عیماد عەبدوسەلام ڕەئووف (لەدایکبووی ١٩٤٨، بەغداد - مردووی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١، هەولێر) مێژوونووس و زانای گەورەی عیراقی دکتۆر عیماد عەبدوسەلام ڕەئووف، ساڵی ١٩٤٨ لە شاری بەغدا لەدایکبووە و بە ڕەچەڵەک خەڵکی دەوری مووسڵە. لەوێ دەستی‌کردووە بە خوێندن. سەرلەبەیانیی یەکشەممە ٢٠٢١/٦/٢٧ کۆچی دوایی کردووە.
ژیان
ساڵی ١٩٧٠ بەشی مێژووی کۆلیجی ئادابی زانکۆی بەغدا تەواوکردووە. ١٩٧٣ گەواهینامەی ماستەری لە مێژووی نوێ لەسەر “ولایة الموصل في العهد الجلیلي ١٧٤٩-١٨٣٤” وەرگرتووە. ١٩٧٦ دکتۆرای لە هەمان زانکۆ لەسەر “الحیاة الاجتماعیة في العراق في عهد الممالیک ١٧٥٠-١٨٣١” بەدەست‌هێناوە. سەرۆکی ناوەندی ژیاندنەوەی کەلەپووری زانستیی عەرەبی (مرکز احیاء التراث العلمي العربي) لە زانکۆی بەغدا و مامۆستای مێژووی نوێیش بووە لە کۆلیجی پەروەردەی هەمان زانکۆ. سەرپەرشتیی گەلێک ماستەر و دکتۆرای لە مێژووی ئیسلامی‌دا کردووە.
ماریا بیلێتسکا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٤ پۆل:مردووانی ١٩٣٧
عیماد عەبدوسەلام ڕەئووف
بەرهەمەکان
بەشێکی دانراوەکانی وەرگێڕدراونەتە سەر زمانەکانی ئینگلیزی، فەڕەنسەیی، تورکی، فارسی، کوردی و ئەندەنووسی و چینی. لە نزیکەی حەفتا گۆڤاردا نووسیویە، وەک: سومر، المورد، مجلة المجمع العلوم العراقي، آداب الرافدین، المسلم المعاصر، اسلامیة المعرفة، المؤرخ العربي، التجدید، العلم والایمان، مجلة جامعة أم القری، المعطار، الانسان، الدراسات الاسلامیة، مجلة التاریخ الاسلامي، آفاق الثقافة والتراث، حولیة کلیة الشتیعة والقانون والدراسات الاسلامیة، الافاق، ژین. ١٠٢ کتێبی لەچاپدراوی هەیە، لەوانە ٤٠یان ساغکردنەوە و ٦٢یان دانراون.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨ پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:خەڵکی مووسڵ پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
ستیفن ھیلینبەرگ
ستیفن مکدانێل ھیلینبەرگ  (لەدایکبووی ٢١ی ئابی ١٩٦١ –مردووی ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨) زیندەوەرزانی دەریایی، زانای دەریایی، بزوێنەر، نووسەر، بەرھەمھێنەر، ئەکتەر، ئەکتەری دەنگی و دەرھێنەری ئەمریکی بوو. ناوبانگی ستیفن زیاتر دەگەڕایەوە بۆ درووستکردنی زنجیرە کارتۆنی کۆمیدی ئەمریکی سپۆنجبۆب سکوێرپانتس کە لە ئێستادا پێنجەم درێژترین زنجیرە کارتۆنی ئەمریکییە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١ پۆل:مردووانی ٢٠١٨ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:کوڕە وێنەکێشە ئەمریکییەکان پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم پۆل:دەرهێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی پۆل:بەرهەمهێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:دەرهێنەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:خەڵکی نیکلۆدیۆن پۆل:نمایشكاران پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشنی ئەمریکی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەنیمەیشنی ئەمەریکی پۆل:دەرھێنەرانی ھونەرە ئەمریکییەکان پۆل:دەرھێنەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:نیگارکێشە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:نیگارکێشە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
زەنگاوا، چەرداوڕۆ
جوگرافیا
زەنگاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
فەریماهـ فەرجامی
وێنۆک
فەریماھ فەرجامی (بە فارسی: فریماە فرجامی)، (١٨ی ئایاری ١٣٣١–٩ی تەممووزی ١٤٠٢) ئەکتەری سینەمایی و تەلەڤیزیۆنی ئێرانیبوو. لە چەندین فیلم وەک «وڵاتی عەشق» و «ماڵی سەوز» ڕۆڵی بینیوە.
فەرجامی دوای دوو جەڵتەی مێشک لە تەمەنی ٧١ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢ پۆل:مردووانی ٢٠٢٣ پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران پۆل:خەڵکی تاران
١٧٣٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1737 (توضيح)
بزوێنەری کایە
بزوێنەری کایە نەرمەکاڵایەکی سیستەمە کە بۆ دروستکردن و پەرەپێدانی یارییە ڤیدیۆیییەکان بۆ کۆمپیوتەری ماڵەوە و کۆنسڵی یاری و تەلەڤیزیۆنی زیرەک و مۆبایل داڕێژراوە. بزوێنەری یارییەکان لانیکەم یەک بزوێنەری گرافیک بۆ وێنەکێشان و یەک بزوێنەری فیزیکی بۆ جێبەجێکردنی ژینگە فیزیکییەکان لەخۆدەگرێت. زاراوەی «بزوێنەر» ھاوشێوەی زاراوەی «بزوێنەری نەرمەکاڵا»یە کە لە پیشەسازی نەرمەکاڵادا بەکاردەھێنرێت.
سەرچاوەکان
حمه
فاین ڵاین فیچەرس
فاین ڵاین فیچەرس یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
سەرچاوەکان
پۆل:دەستکەوتەکانی دیزنی پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان
پاوڵ ئرلیچ
پاوڵ ئرلیچ (؛ لەدایکبووی ١٤ی مارسی ١٨٥٤ - مردووی ٢٠ی ئابی ١٩١٥) پسپۆڕێکی بواری زانستی پزیشکی ئەڵمانییە کە لە ساڵی ١٩٠٨ دا خەڵاتی نۆبڵی لە زانستی پزیشکیدا بەدەستھێنا بە ھاوبەشی لەگەڵ ئیلیا ئیلیچ میشینکۆڤ بەھۆی کارکردن لەسەر بەرگری لەش.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنەرانی ئاڵمانی پۆل:ژینناسانی ئاڵمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٤ پۆل:مردووانی ١٩١٥ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئاڵمانی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:زانایانی بواری سیستمی بەرگری لە ئەڵمانیا پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
ئەرژەنتین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ئەرژەنتین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
نیوزیلاند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
نیوزیلاند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
٦١٢ (ژمارە)
٦١٢ (شەش سەد و دوازدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦١١ و ٦١٣.
زەکی حاجی عەواد
زەکی حاجی عەواد گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
٦١٢ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
زەکی حاجی عەواد
جوگرافیا
زەکی حاجی عەواد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حەسیرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەیدماڵ ئەڵا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کارێزی حەمەکەیفە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پاشا.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٦٠
یەکێتیی سۆڤیەت یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٦٠، کە لە شاری سکووا ڤالی لە ویلایەتی کالیفۆرنیای ئەمریکا بەڕێوەچوو. وەرزشوانانی ئەم وڵاتە بەکۆکردنەوی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان بۆ جاری دووەم لە سەر یەک پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی زستانە بەپێی ساڵ
ھەباسەچەقەڵ
جوگرافیا
ھەباسەچەقەڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی خێوەتە (ڕوونکردنەوە) و لە باشوور لەگەڵ گوندی بابەکراوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قشڵاغ (ڕوونکردنەوە) و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مارەڕەش.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیلیا ئیلیچ میشینکۆڤ
ئیلیا ئیلیچ میشینکۆڤ (؛ لەدایکبووی ١٥ی ئایاری ١٨٤٥- مردووی ١٦ی تەممووزی ١٩١٦ پاریس) پسپۆڕێکی بواری زانستی پزیشکی  بوو خەڵکی ڕووسیاسە کە لە ساڵی ١٩٠٨ دا خەڵاتی نۆبڵی لە زانستی  پزیشکیدا بەدەستهێنا بە هاوبەشی لەگەڵ  پاوڵ ئرلیچ بەهۆی کارکردن لە سەر بەرگری لەش
سەرچاوەکان
پۆل:جووە ڕووسەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٥ پۆل:مردووانی ١٩١٦ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ڕووس پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل
قەدەفەری
قەدەفەری یان 'قەیەفەری گوندێکە، کەوتووەتە ناحیە خورماڵ، پارێزگای ھەڵەبجە ، باشووری کوردستان. سەر بە ناحیەی خورماڵە لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قول خورد. ملاوەیسە و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی قاجر. تەپەڕێزینە. خوڵام.ناوگردان.گوڵان. و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گوڵەخانە و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی گردەنازێ. مەستەکانی حاجی. مەستەکان عەشیرەت. ھارونی. نەورۆڵی. ھەورامی. . '
سەرچاوەکان
سەرچاوە:-
شێخ ھارون عطا قەدەفەری.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
ڤۆلین ئۆبلاست
ڤۆلین (بە ئوکراینی:Воли́нська о́бласть خوێندنەوە: ڤۆلینسکا ئۆبلاست، ھەروەھا وەک ڤۆلین، یان و ڤۆوین یان لۆدۆمێریا ئاماژەی پێدەکرێت) ئۆبلاستێکە (پارێزگا - ئۆبلاست) لە باکووری ڕۆژاوای ئوکراینایە، بەپێی سەرژمێری ٢٠٢١ ژمارەی دانیشتووانی بە ١،٠٢٧،٣٩٧ خەمڵینراوە و لە خوار ئاستی گەشەی ئاسایی دایە، ڕووبەرەکەی بە ٢٠،١٤٤ کیلۆمەتر دووجا خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٩ پۆل:ئۆبلاستەکانی ئوکراینا
١٧٣٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1738 (توضيح)
بەردێزی
بەردێزی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری برادۆست، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
بەردێزی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
برایانی لومیێر
وێنۆک|برایانی لومیێر: ئۆگۆست (چەپ)، لوویی (ڕاست)