cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قەزای بەعاج
ڕزگارکردنی قەزای بەعاج
ڕۆژی یەکشەممە ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧ ھێزە چەکدارەکانی عێراق و ھێزەکانی حەشدی شەعبی(الحشد الشعبی) قەزای بەعاجیان لە کۆنترۆڵی تەواوی داعش ڕزگارکرد.
سەدان عێراقی ئاوارە لە گەلی بەعاج بەدەست رێوشوێنەکانی حکومەتەوە دەناڵێنن، لەوانە سزادانی بەکۆمەڵی خەڵکی قەزای بەعاج، وەک لە راپۆرتێکی ھیومن ڕایتس وۆچدا ھاتووە،کە ھێزە چەکدارە ناوخۆییەکان لە قەزای بەعاج، لە باکووری عێراق لە مانگی شوباتی ٢٠١٨ فەرمانێکی دەرکرد بۆ ڕێگریکردن لە گەڕانەوەی کەسوکاری ئەندامانی ڕێکخراوی “دەوڵەتی ئیسلامی”، ھەروەھا ڕێکخراوەکە ڕایگەیاندووە، “لە نێو ئەو ١٢ ھەزار دانیشتووی بەعاج کە ھێشتا لە کەمپەکاندان، مەزەندە دەکرێت لە سەدا ٢٠یان خزمێکی نزیکیان ھەیە کە پەیوەندی بە داعشەوە کردووە، بۆیە بەو فەرمانانە نەیاندەتوانی بگەڕێنەوە. ئەگەر ھەریەکێک لە شێخەکان یان موختارەکان یاساکان بشکێنن و مۆر لەسەر ڕەزامەندی ئەمنی خێزانێک دابنێن کە توخمەکانی داعش لەخۆدەگرێت، ھێزەکانی حەشدی شەعبی دەستگیری دەکەن بۆ لێپرسینەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێزیدی پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:کوردستان
مەلا شاخی
ابوبکر محمدحاجی ( ناسراوە بە (مەلا شاخی) لەدایکبووی ساڵی١٩٥٣) لە بنەماڵەیەکی نیشتیمانپەروەردا گەورە بووە. بەشداری شۆڕشی ئەیلولی کردووە. لە ساڵی (١٩٧٥) پە یوە ندیکردووە بە (ی.ن. ک) ە و. لە ساڵی(١٩٨١) بووەتە پێشمەرگە. کادیرێکی جەماوە ڕی چالاک بووە. ئە ندامی یە کێتی نووسەرانی کوردستان بووە. ئە ندامی پەرلەمانی کئردستان بووە. ئە ندامی (یە کێتی پە ڕلە مانتارانی کوردستان) ە. ئە ندامی (سە ندیکای ڕۆژنامە نووسانی کوردستان) ە. ئە ندامی (یە کێتی زانایانی ئاینی کوردستان) ە. لە گۆڤار و ڕۆژنامەکانی شاخ وشاردا بە ڕھە مە کانی بڵاوکردووەتە و. ئە ندامی دامە زرێنە ڕی (کۆری ڕۆشنبیری لاوانی کورد) بووە. ئە ندامی دە ستەی نووسە ڕانی گۆڤاری (کرمانج) بووە. دە ڕچووی خولی پێگە یاندنی ئە کتەر بووە. لە دەیان گۆڤار و ڕۆژنامە بابە تی بڵاوکردووەتە و. لە دامە زرێنە رانی (کۆمە ڵە ی ڕووناکبیری کەرکوک) بووە. یەکەم سەرنووسەری گۆڤاری (کە ڕکوک) بووە. بەڕێوەبەری نووسینی گۆڤاری (شەھید) ە. ئەم نووسەرە کەرکوکە خەڵاتی ڕێز و پێزانینی پێدراوە، کە بە چەک و قەڵەم بەشداری شۆڕشی کردووە. نوێنەری سەرۆک مام جلال بوو و لە کەرکووک. تائێستا (١٢) کتێبی چاپ و بڵاو کراوەتەو.
بەستەرە دەرەکیییەکان
پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد
بڕیارنامەی ٣٤٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٤٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٤ی نیسانی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-لوبنان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٦٩‌ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لوبنان
ئانخێل دی ماریا
thumb|ئەنخێل دی ماریا بەدرێسی هەڵبژاردەی نیشتمانی ئارجەنتین ئەنخێل دی ماریا لەدایکبووی ١٤ی شووباتی ١٩٨٨، یاریکەی تۆپیپێی ھەڵبژاردەی نیشتمانی ئارجەنتین و یانەی تۆپی پێیی فەرەنسی پاریس سان جێرمان لەھێڵی ناوەند ، بەر لە پاریس سان جێرمان، یاری بۆ مەنچستەر یونایتد و یانەکانی ڕۆساریۆ سێنترالی ئارجەنتینی و بەنفیکای پۆرتوگالی و ڕیال مەدریدی ئیسپانی کردووە، لەگەڵ بەنفیکای پۆرتوگالی توانی لە ساڵانی ٢٠٠٩ و ٢٠١٠ جامی پۆرتوگال بباتەوە و لەگەڵ ڕیال مەدریدیش خولی ئیسپانی ٢٠١١-٢٠١٢ و جامی سووپەری ئیسپانی ٢٠١٢ و جامی شای ئیسپانیای ٢٠١١ بباتەوەو خولی ئیسپانیای ٢٠١١-٢٠١٢ و جامی مەلیکی ٢٠١٣-٢٠١٤ و چامپیونس لیگی ٢٠١٣-٢٠١٤ و سووپەری ئەوڕووپاش لەساڵی ٢٠١٤ و لەگەڵ ھەڵبژاردەی نیشتمانی ئارجەنتین لەساڵی ٢٠٠٨ لەمیانەی ئۆڵەمپیادی پەکین مێدالیای زێڕی بردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:ئارجەنتینییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٨ پۆل:مێدالیاوەرگرانی زێڕی ئۆڵمپیکی ئارجەنتینی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩ پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی یانەی پاریس سان جێرمان پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی پۆل:یاریزانانی لیگ ١ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر یوونایتد پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ڕۆساریۆ، سانتا فێ
کەماخ
کەماخ یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای ئەرزگان ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ٦٫٥٢٦ کەس بووە، کە نزیکەی ١٫٩٢٩ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەرزگان
١٥٦٨
ساڵی ١٥٦٨ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٦٨
گورگەیی
گورگەیی (Gurgeyî، ) دێیەکە لە گوندستانی ڕەزاو، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی گورگەیی بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٣٧٦ کەس لە ٩٧ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
ویلیام زابکا
ویلیام زابکا (لەدایکبووی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٥) ھەروەھا ناسراو بە بیڵی زابکا، ئەکتەرێکی ئەمریکییە. بە ڕۆڵی جۆنی لۆرێنس لە مناڵی کاراتێ (١٩٨٤) و کۆبرا کای (٢٠١٨–ئێستا) ناسراوە. لە ٢٠٠٤دا، پاڵێورا بۆ خەڵاتێکی ئۆسکار بۆ نووسین و بەرھەمھێنانی کورتە فیلمی Most.
ژیانی سەرەتایی و تایبەتی
زابکا لە نیویۆرک سیتی لەدایکبووە، کوڕی نانسی زابکا، کە پەیوەندیکاری بازرگانی و بەرھەمھێنەر و یاریدەدەری بەرھەمھێنان، و ستان زابکا، کە دەرھێنەر و نووسەر و مۆسیقادانەرە. برایەک و خوشکێکی ھەیە. باوکی، دەرھێنەری یاریدەدەری The Tonight Show Starring Johnny Carson بووە لە دوو ساڵی سەرەتای بەرنامەکەدا، و وەک بەڕێوەبەری بەرھەمھێنەر لە چەندان وێنەی جووڵاودا کاری کردووە، لەوانە فیلمی Forced Vengeance (١٩٨٢)ی چاک نۆریسە. لە ٢٠٠٨دا، ھاوسەرگیری لەگەڵ ستەیسی زابکادا کردووە و دوو منداڵیان ھەیە. زابکا مەسیحییە.
پیشە
لە ١٩٨٠کاندا، زابکا دەرکەوت لە فیلمە کۆمێدییەکانی Just One of the Guys (١٩٨٥) و Back to School (١٩٨٦)دا. زابکا ھەروەھا ئەستێرەی ھاوبەشی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی The Equalizerی سی بی ئێس بوو لە ڕۆڵی کوڕی کەسایەتییە سەرەکییەکە (١٩٨٦–٨٩). ھەروەھا ڕۆڵی جاکیشی گێڕا، کە خۆشەویستی ئۆدرییە، لە National Lampoon's Europian Vacation (١٩٨٥).دواتر ھەوڵیدا دوورکەوێتەوە لە ڕۆڵگێڕانی کەسانی ملھوڕیکەر. لە چاوپێکەوتنێکدا ئاماژەی داوە کە خەڵک ھەندێکجار ھەراسانیان کردووە بەھۆی ئەو کەسایەتییە خراپەکارانەی کە ڕۆڵی گێڕاون.
لە ١٩٩٠کان و ٢٠٠٠کاندا، بەزۆری لە فیلمە ئازادەکاندا ڕۆڵی دەگێڕا و فیلمسازی دەخوێند. لە ٢٠٠٣دا، کورتە فیلمی Mostی نووسی و بەرھەمھێنا، و لە کۆماری چیک و پۆڵەندادا وێنەگیرا. یەکەم پەخشی Most لە فێستیڤاڵی فیلمی سەندانسی ٢٠٠٣دا بوو و چەندان خەڵاتی بردەوە لە چەندان فێستیڤاڵی جیاجیا، لەوانە خەڵاتی باشترینی فێستیڤاڵ لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی کورتە فیلمەکانی پام سپرینگ لە ٢٠٠٣. لە ٢٠٠٤دا، پاڵێورا بۆ خەڵاتێکی ئۆسکار بۆ Most لە پۆلی کورتە فیلمی ڵایڤ ئاکشن.
لە ٢٠٠٧دا، زابکا موزیک ڤیدیۆیەکی باندی نەو مۆر کینگس بە ناوی «Sweep the Leg»ی دەرھێنا و ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. ڤیدیۆکە لە نواندنی زابکایە لە ڕۆڵی کاریکاتێرێکی خۆی، کە لە کەرەڤانێک لە بیاباندا دەژیێت و ئالودەی ڕۆڵەکەی لە مناڵی کاراتێدا بووە. ڤیدیۆکە کامیۆی چەندان بەشداربووانی مناڵی کاراتێی تێدایە، لەوانە مارتن کۆڤ و ڕاڵف ماچیۆ. لە ٢٠١٠دا، زابکا کاری دەرھێنانی بۆ موزیک ڤیدیۆی گۆرانیی «Why Wait»ی ڕاسکاڵ فلاتس کرد و دواتر کاری دەرھێنانی بۆ «Yours If You Want It»ی ھەمان باند کرد. ھەروەھا لە ٢٠١٠دا، زابکا دەرکەوتنێکی کامیۆی ھەبوو لە فیلمی کۆمێدیی Hot Tub Time Machineدا دەرکەوت. لە ٢٠١٣دا، زابکا، لەگەڵ ماچیۆ، وەک میوان لە ئەڵقەی «The Bro Mitzvah»ی چۆن دایکتانم بینیدا دەرکەوتن. زابکا لە چەندان ئەڵقەی وەرزی نۆیەمی سیتکەمەکەدا دەرکەوتووە. ھەروەھا زابکا کاری دەرھێنانی بۆ ڕئکلامەکانی بریکارەکانی وەک لیتڵ تایکس و ڤێرایزن کرد لە ھێرسی لە ڤێنیس، کالیفۆرنیا. thumb|زابکا لە ٢٠١٥ لە ٤ی ئابی ٢٠١٧دا، ڕاگەیەندرا کە زابکا دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆڵی جۆنی لۆرێنس لە زنجیرەیەکی دە ئەڵقەیی پاشکۆی مناڵی کاراتێ بۆ یوتیووب پریمیەم بە ناوی کۆبرا کای کە لە ٢٠١٨دا پەخشکرا. ھەروەھا بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری ھاوبەشی زنجیرەکەیە لەگەڵ ڕاڵف ماچیۆدا. زنجیرەکە باسی ٣٤ ساڵ دوای پێشبڕکێی کاراتێی ئۆڵ گالیی ١٩٨٤ە و چیرۆکەکە لە دەوری جۆنی لۆرێنس (زابکا) دەسوڕێتەوە کە – بۆ ڕێکخستنەوەی ژیانی، و تۆڵەسەندنەوە لە پێشبڕکێکەی ١٩٨٤ – دۆجۆی کۆبرا کای دووبارە دەکاتەوە. ئەمە دوژمنایەتییەکەیان لەگەڵ لاروسۆ، کە ئێستا سەرکەوتووە، گەرم دەکاتەوە و لاروسۆش ھەوڵدەدات ھاوسەنگیی ژیانی بھێڵێتەوە بێ ڕێنماییەکانی بەڕێز میاگی، کە ئێستا کۆچی دوایی کردووە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
زەیتوون، ماڵتا
زەیتوون شارێکی ناوچەی ماڵتای باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ١١٫٣٧٩ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ١١٫٤٢٥ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:زمنی ماڵتی پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
میسینمادینۆن
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکان میسینمادینۆن، ھەروەھا بە (deacetylsuperlutin) یان (16-methylene-6-dehydro-17α-hydroxyprogesterone)یش ناسراوە، دەرمانەکە سترۆید (پرێگنانێ)یە کە ھەرگیز نەخراوەتە مارکێتەکانەوە.
زێبوج
زێبوج شارێکی ناوچەی ماڵتای ڕۆژاوای وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ١٠٫٣٩٨ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ١١٫٢٩٠ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
ئالدۆ ڕۆسی
ئالدۆ رۆسی (بە ئینگلیسی: Aldo Rossi)، (لەدایکبووی ٣ی ئایاری ١٩٣١)، تەلارسازێکی ئیتالیایییە.
ئالدۆ رۆسی ساڵی ١٩٩٠ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
مامە ڕیشە
نەجمەدین شکور ڕەئوف زەنگەنە ناسراو بە مامە ڕیشە ناوێکی دیار و ناسراو لە ناو کوردان و عێراقدا، بەھۆی ئازایەتی و چاو نەترسی، کە پێشمەرگەیەکی قارەمان و ئازا بووە و خەباتی بۆ ئازادی کوردستان کردووە و لەو پێناوەدا جەنگاوەو گیانی خۆی بەخت کردووە، ئەم ئازایەتی و گیان فیداییەی بوو وایکرد کە بەناوبانگ بێت.
ئالدۆ ڕۆسی
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانانی ئیتالی پۆل:مردووانی ١٩٩٧ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر پۆل:تەلارسازە نووسەرە ئیتاڵییەکان
مامە ڕیشە
ژیان
ساڵی ١٩٥٥ لە گوندی تاڵەبانی قەزای چەمچەماڵ لە ناوچەی گەرمیان، لە بنەماڵەیەکی جوتیاری کوردپەروەر و لە ژینگەیەکی پاک و بێگەردی کوردایەتیدا ھاتۆتە دنیاوە، لەبەر ھەژاری و دەست کورتی بنەماڵەکەی خوێندنی بۆنەکراوە.
لاوێتی
بەکاریگەری کات و سەردەمی لاوێتی ئەوکاتەی کە سەرەتای شۆڕشەکانی ئازادی گەلان و سەربەخۆیی نەتەوەکان بوو وە شۆڕشی کوردیش گەشتبووە سەقامگیری و بەدەستھینانی ئەو مافانەی کەداوای دەکرد سەرەتای ئاشتی نێوان حکومەتی عێراق و جوڵانەوەی کوردی بوو بەیانی ١١ی ئازار دەرچوو بوو، لەھەمان کاتدا گەرمەی جوڵانەوەی شۆڕشی ئازادی خوازی فەڵەستینیەکان بوو، بۆیە ئەم زاتەش وەک لاوەکانی سەردەمی خۆی خولیای شۆڕشگێڕی لە ناخیدا جوڵابوو ھەر ئەمەش بووە پاڵنەری ئەوەی کە پەیوەندی بکات بە ئازادیخوازانی فەڵەستینەوە و لەگەڵیان دا خەبات بکات و بەشداری جەنگی تشرینی یەکەم بکات و وە تێیدا بریندار بووە.
پێشمەرگایەتی
ساڵی ١٩٧٨ کە ڕژێم شاڵاوی تەعریب و ڕاگواستنی لە کوردستاندا گەیاندە ترسناکترین ئاست، کارەساتی گوندە کاولکراو و جوتیارە ڕاگوێزراوەکان مامە ڕیشەی والێکرد چەکی پێشمەرگایەتی لە شۆڕشی نوێدا بکاتە شان و لە ڕیزی ھەڤاڵەکانیدا دڕ بە شەوەزەنگی داگیرکردن بدات. سەرەتا لەبەر بێ متمانەی و باوەڕ نەبوون پێی لە پێشمەرگایەتی وەرنەگیراوە، ئیتر خۆی بەتەنھا و بە چەکی خۆی گونداوگوند گەڕاوەو پڕوپاگەندەی بۆ پێشمەرگە کردووەو ھەر ئەم ھەڵوێستەش وای لێکردووە کە لە پێشمەرگایەتی وەربگیرێت.
لەبەر ھەژموون و گەورەیی ھێزی چەکدار و ھەڵسانەوەی شۆڕش و پەیڕەوی دروست و کۆبوونەوەی جەماوەر و بەھێزترین ھێزی چەکدار و سنوری ناوچەی ڕیشە وەک لانکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان ئەم ھۆکارانە وەھای کرد ببێتە پێشمەرگەی ئەو پارتە سیاسیە.
ناوبانگ بوون
ڕیشەی قارەمان لە ماوەیەکی کەمدا بە چالاکییە پڕ جەربەزەکانی توانی نەک ھەر دڵسۆزی خۆی بۆ شۆڕش بسەلمێنێ، بەڵکو وەک پاڵەوانێکی کەموێنە ناوبانگی دەرکرد، لەو دەشتە کاکی بەکاکییانەی ناوچەکانی (ھەمەوەند و جەباری و قادرکەرەم و دەوروبەری شاری کەرکوکدا)، گورزە بەھێزەکانی مامە ڕیشە لە ھێزی داگیرکەر ھێندە کاریگەر بوون، کە ھەر ناوبردنی ئەو جەنگاوەرە جوامێرەی گەل بەس بوو بۆ زارەترەک کردنی لەشکری دوژمن.
لە ساڵی ١٩٧٩ەوە ئەم ئازایەتییە دەگمەنەی تێکەڵاوی کاری پێشمەرگانە و پێشخانی شۆڕش کردووە و لە کەرتی (٤)ی بازیان درێژەی بە خەباتی پێشمەرگایەتیدا. لەگەڵ ھەموو چالاکییەکدا ناوبانگی ئەم شۆڕەسوارە بەرزتر دەبووەوە و خۆشەویستییەکەی لە دڵی میللەتدا زیاتر دەبوو.
زۆربەی داستانە پڕ سەروەرییەکانی ھێزی پێشمەرگەی کوردستان، ھەر لە شەڕی تەپەعارەبی نەریمان و حەمک تا داستانی ڕزگار کردنی بێتواتە جێپەنجەی مامە ڕیشەی پێوە دیارە، ئەم پێشمەرگە چاونەترسە لە شەڕی پێشمەرگایەتیدا چوار جار بریندار کراوە و لەسەر ئەو ھەڵوێست و ناوبانگەش کاربەدەستانی ڕژێم باوکی مامەڕیشە و ئەحمەدی برایان شەھید کردووە.
مەرگ
مامەڕیشە بە پلانێکی پێشوەختەی ئەوکاتی حکومەتی بەعس و بەکارھێنانی خۆفرۆشان (جاش)، ئەم زاتەیان لەخشتە برد بەناوی دانوسان و ھاتنە ڕیزی پێشمەرگە لەگەڵ کۆمەڵێک لە خۆفرۆشان بچێتە کۆبوونەوە، کاتێک بەڕێدەکەوێت بۆ ناوچەی کۆبوونەوە و شوێنی نھێنی لەڕێگادا و لەناوچەی جەباری سەر ڕێگای نێوان گوندی خاڵە بازیانی و گوندی کەوەڵە دا دەکەوێتە بۆسەی خۆفرۆشانەوە لەگەڵ دوو ھاوڕێ و ھاوسەنگەری بەناوەکانی (سەردار و موحسین) شەھید دەکرێن بە دەستی (تەحسین شاوەیس )کە بە پلانی پێش وەختەو بە فەرمانی (مسعود مستەفا بارزانی ) وە بە ٢٤ی کانونی دووەمی ساڵی ١٩٨٥. داخەوە لە ئێستا دە تیرۆرستان پلەی شەهیدیان پێ بەخشراوە لە ڕۆژی
غەیرت، تاجیکستان
غەیرت شارۆچکەیەکی شارستانی فەرخارە، لە پارێزگای خەتلان لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی تاجیکستان. ژمارەی دانیشتووانی ١١٩٢٠ کەسە.
سەرچاوەکان
پۆل:جەماعەتەکانی تاجیکستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی تاجیکستان پۆل:پارێزگای خەتلان
بڕیارنامەی ٣٤٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٤٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٨ی ئایاری ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئێران-عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٧٠‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێران پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
ژان باپتیست لوفێڤر دو ڤیلبروون
ژان باپتیست لوفێڤر دو ڤیلبروون پزیشک و وەرگێڕی سەدەی ھەژدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٨یەم پۆل:وەرگێڕەکانی ئینگلیزی–فەڕەنسی پۆل:وەرگێڕە فەڕەنسییەکان پۆل:وەرگێڕەکانی ئەڵمانی–فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٢ پۆل:مردووانی ١٨٠٩
ئارێت
ئارێت (Arêt، ) دێیەکە لە گوندستانی شێوەسەر، لە ناوچەی باینگانی شارستانی پاوە، پارێزگای کرماشان، ئێران. خەڵکی ئارێت بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ١٤٣ کەس لە ٣٣ بنەماڵەدا بووە.
بەعاج
بەعاج(بە عەرەبی: البعاج، ئینگلیزی: Al-Ba'aj) شارۆچکەیەکە لە قەزای بەعاج لە پارێزگای نەینەوا لە باکووری عێراق. شنگال دەکەوێتە ئەوپەڕی خۆراوای پارێزگای نەینەوا، ١٤٠م لە شاری مووسڵەوە دوورە و دەکەوێتە خۆراوایەوە. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٤ بە ٨٨،٤٠١ کەس مەزەندە کراوە، و زۆرینەیان عەرەبن.
ئارێت
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە
بەعاج
ناو
سەبارەت بە ھۆکاری ناونانی بەعاج، خەڵک باسی ناوی شارەکەیان دەکەن، ھەندێکیش دەڵێن بەدەوییەکان بەو ناوچەیە دەڵێن (بەعج) کە زریانی تۆزاوی تیایدا زۆرە. وە لە گێڕانەوەیەکی تردا کە لە کۆندا بیرێک ھەبووە کە ھۆزەکان لە دەوری کۆدەبوونەوە، بۆیە لە ڕووداوێکدا کە ھۆزێک ھاتنە لای بیرەکە بۆ ئەوەی سوود وەرگرن لە ئاوی بیرەکە، بۆیە پیاوێکی مردوویان لە بنی بیرەکە بۆیە گوتیان: ئەمە بیری جەستەیە(ھذە بئر تبعج الأجساد)، لەم دەربڕینە ناوی (البعاج)ی وەرگرتووە. بەڵام بۆچوونێکیکە ئەو ناوە پەیوەندی بە سروشتی زەویەوە ھەیە، سەدەیەک لەمەوبەر ئەم زەوییە بۆ کشتوکاڵ گونجاو نەبوو و تووشی نەزۆکی بوو، کاتێک خاکی سەری گۆڕدرا بۆ فۆڕمی جیۆلۆجی. گۆڕانی شلەمەنی بەھۆی بارانەکانەوە سەریھەڵدا، و لەناکاو چاندنەکە دەرکەوت، زەوییەکە کە ڕووەک و لەوەڕگەکانی تێدا دەرکەوت(انبعج).
سەرچاوەکان
پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ
١٥٦٩
ساڵی ١٥٦٩ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٦٩
پڕێگنانێ
وێنۆک|پێکھاتەی دەرمانەکە پڕێگنانێ، ھەروەھا وەک (17β-ethylandrostane) یان (10β,13β-dimethyl-17β-ethylgonane) ناسراوە، سترۆیدێکی (C21)ـە، بە شێوەیەکی ناراستەوخۆ، باوانی پڕۆجێسترۆنە،
ڕۆبێرت ڤێنتوری
رۆبێرت ڤێنچووری (بە ئینگلیسی: Robert Venturi)، (لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٢٥)، تەلارسازێکی ئەمریکایییە. ساڵی ۲۰۱۸ بەھۆی نەخۆشیی ئەلزھایمەر کۆچی دوایی کرد.
رۆبێرت ڤێنچووری ساڵی ١٩٩١ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانانی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥ پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر پۆل:مردووانی ٢٠١٨ پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی
فگورا
فگورا شارێکی ناوچەی حاربوری باشووری وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ١١٫٠٤٢ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ١١٫٢٧٦ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
بڕیارنامەی ٣٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٤٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئایاری ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٧١‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤
کاربرێتەر
ئەم وتارە پێویستی بە چاککردن و پێداچوونەوە هەیە!
کاربرێتەر (بە ئینگلیزی:carburetor). کە ئامرێکە ھەواو سووتەمەنی تێکەڵ دەکات. لەناو ئامێرەکەدا کە ڕێژەیەک ھەوای پێویستە بۆ سووتانی سوتەمەنییەکە. ھەندێک جار بە کورتکراوەی پێی دەگوترێت کاربۆھیدرات. لە ئەمریکای ،(carbration) بە تایبەتی پێی دەگوترێت (carby) باکوور یان وڵاتی ئوسترالیا پێی دەگوترێت
ئەمەش وەک پێکھاتەیەک لە دروستکردنی سەیارەدا بەکار دێت، و بە شێوەیەکی کەمیش لە درئست کردنی فرۆکەدا بەکاردەھێنرێت لە ڕێگەی تێکەڵ کردنی ئاو و سوتەمەنی ھەروەھا بە شێوەیەکی گشتی و بڵاو لە دروستکردنی ئامێری بچووکدا بەکار دێت…
توێژینەوەی وشە داتاشین
ھاتوە، واتە تێکەڵ دەکرێت لەگەڵ (carbure) وشەی کابرێتەر لە فەرەنسییەوە لە وشەی
لارانی ژوورن
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی پاوە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە
ئێمینێم
مارشاڵ بروس مازەرسی سێیەم (لەدایکبووی ١٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٢)، ناسراو بە ناوی ئێمینێم (؛ کە زۆرجار بە EMINƎM دەنووسرێت)، ڕاپەر، گۆرانینوس، و بەرھەمھێنەری گۆرانیی ئەمریکییە. کە ناسراوە بەھۆی بەناوبانگکردنی ھیپ ھۆپ لە ناوەڕاستی ئەمریکا، و بە یەکێک لە باشترین ڕاپەرەکانی مێژوو دادەنرێت.
کاربرێتەر
توێژینەوەی وشە داتاشین
یەکەم کابرێتەر لەلایەن (ساموێل مۆری) لە ساڵی ١٨٢٦ داھێنرا، و یەکەم کەس لە مەکینەدا بەکاری ھێنا لە ئامێری بترۆڵدا (سیگفید ماکۆس) بوو لە ساڵی ٦ جون ١٨٧٢دا کە سوتامەنی و ئاوی تەکەڵ دەکرد.
ئێمینێم
ژیاننامە
ئیمێنیم تاکە منداڵی مارشاڵ بروس مازەرس جونیۆر و دێبەرە ڕێیی دایکی بوو. باوکی ھەر لەساوایی ئیمینێمەوە خێزانەکەی بە جێھێشتووە و دایکی شووی کردووەتەوە، زڕ باوکی و دایکی زۆر بۆ ئیمینێم خراپ بوون و ئیمینێم ھەر لە منداڵییەوە چەند جارێک توشی خەمۆکی بووە و ھەوڵی خۆ کوشتنی داوە، لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا سێ ساڵ لە قوتابخانە لە پۆلی ٩ کەوتووە، دواتر وازی لە قوتابخانە ھێناوە. ھەر لە قوتابخانە کچێکی ناسیووە بە ناوی کیم سکۆت کە ھاوسەرگیریان کردووە و سێ کچیان ھەیە بە ناوەکانی ھەیلی، وینتی، ئالیانا، ئیمینێم لەگەڵ ھاوسەرەکەی زۆۆربەی کات کێشەیان ھەبووە و لێی جیابووەتەوە و لە ساڵی ٢٠٠٦ ئاشت بوونەوە و دووبارە جیابوونەوە، ئیمینێم لە ساڵی ھەشتاکانەوە تێکەڵی ھونەری ڕاپ بووە، لەڕێ ڕاپی سەرشەقامەوە «باتێڵ ڕاپ» خۆی ناساندوە و یەکەم ئەلبوومی لە ساڵی ١٩٩٦ بەناوی ئینفەنەت (بێسنوور) بڵاوکردەوە دواتر ئیمینێم خۆی بە ڕاپەری گەورە دکتۆر دری ئاشنا کردوەو لەگەڵیدا کاری کردوە لێرەوە دەرگای ناوبانگ بە ڕووی ئیمێنیمدا دەکرێتەوە و ئەلبوومی دووەمی لە ساڵی ١٩٩٩ بە یارمەتی دکتۆر دری بڵاو کردەوە بەناوی سلیم شەیدی ڕاستەقینە کە بووە باشترین ئەلبوومی ساڵ و چەندین خەڵاتی دی بەدەست ھێنا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:ئێمینێم پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی خەڵکی ئەمریکا پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی خەڵکی ئەمریکا پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:تۆماری بەرهەمهێنەرانی هیپ هۆپی ئەمریکی پۆل:بەڕێوەبەرانی پیشەسازی مۆسیقایی ئەمریکی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:تۆماری بەرھەمھێنەرانی ھیپ ھۆپی ئەمریکی پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان پۆل:باشترین گۆرانی ڕەسەنی گۆرانیبێژانی خاوەن خەڵاتی ئۆسکار پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
کاربرێتەر
توێژینەوەی وشە داتاشین
.(کارڵ بێنز) زیاتر گەشەی بەم کارە دا لە ساڵی ١٨٨٨دا کە بوە ھۆی زیاتر پێشکەوتنی ئامێرەکان
ئ سووتانی ناوەکی، کاربۆنی سەرەتای لە ڕوکەشدا، کە دەچێتە سەر بەنزین بە خێرای یەکدەگرن.
بە خێرای یەکدەگرن؛ و لە ساڵی ١٨٨٥دا ھەردوو (ویلییەم مایباج و جۆتیب دیاملەر) کابرێتەریان گەش پێداو کردیانە بەخاخ. مایباچ گەشەی پێداو فراوانی کرد بەڵام ئاما بوە ھۆی ناڕەزایی، کە یەکەم شوێن بوو بۆ (Daimler) حاکمی بەریتانییا و ڕەتکردنەوەی لەسەر داوای کۆمپانییای
دروستکرنی کابرێتەر. (ئیدوارد بوتلەر) لە ساڵی ١٨٨٤دا بەکاریھێنا لە سووڕی بەنزیندا،
ئەندازیار جانوس جسنۆک بەکاریھێنا لە دروستکردنی ئامێرێکی جێگیردا لە ساڵی ١٨٩٣.
لە ساڵی١٩٩٠ بەگشتی لەم ئۆتۆمبێلانەدا بەکار ھێنرا: (Olds mobile cruiser, Buick Estate Wagon, Cadillac Brougham,Honda Prelude (base model),Subaru Justy).
v 1991 (police): (Ford Crown Victoria interceptor) with the 5.8L (351 cu in)V8 engine.
v 1991(SUV): Jeep Grand with the AMC 360 cu in(5.9L)V8engine.
v 1994(Light truck):Isuzu.
لە ئوسترالیا ھەندێک سەیارە بەردەوام بوون لەبەکارھێنانی کابریتەر ساڵی ١٩٩٠ کەئەمانە دەگەرێتەوە (ھۆندا سیڤیک ١٩٩٣ فۆرد لاسێر ١٩٩٤ مازدا ٣٢٣ ئوتۆمۆبیلی مستەربۆشی و ماگنا سیدانس سالی ١٩٩٦ و دایستو کاردی ١٩٩٧ سوسوکی سویفت ١٩٩٩ کەمترین لە ئوسترالیا. بەردەوام بوون لە بەکارھێنانی کابرێتەر 4WDS تچوون بۆ ئۆتۆمۆبیلی کارگوزاری
ھەتا لەشوێکی تر بە تاییبەتی سەیارەی لادا کابرێتەر بەکارێنھا تاکو ٢٠٠٦. ھەندێ ماتورسکیل لەبەر سادەیی کابرێتەر کابرێتەریان بەکار ھێنا. کابرێتەر پێویست ناکات ھیچ سیستەمێکی کارەبایی تێدا بەکاربێت. کابرێتەر لسەر ئەو ئۆتۆمبێلانە ئیش دەکات کە مەکینەیان بچووکە وەک ئەو سەیارە کۆنە تایبەتەکان یاخوود ئەو ئۆتۆمبێلانەی بۆ پێشبڕکێ بەکاردێت
لە ئەورووپا بەرە بەرە کۆتایی ھات بە باکارھێنانی کابرێتەر لە ئۆتۆمبێلدا لە ساڵی ١٩٨٠. ئیتر بەشێکی نوێ لە مەکینە دروستکرا کە زۆر گرانتر بوو لە کابرێتەر کە تەنھا لە ئۆتۆمبێلە گران و ئۆتۆمبێلە وەرزشییەکان.luxury بەھاکاندا بەکار ھێنرا وەک ئۆتۆمبێلە کۆنە تایبەتاکان و ئۆتۆمبێلە وەرزشییەکان
بنەماکانی کابرێتەر:
کاربرێتەر لەسەر بنەمایی بڕۆنلی ئیش دەکات بەخێرایی ھەوا دەگوازریتەوە بە پەستانێکی جێگیری کەم و پەستانێکی داینامیکی زۆر، دەمەوانەکە ناتوانێت بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەست بەسەر سوتەمەنییەکەدا بگرێت، لەجیاتی ئەوە کاربرێتەرەکە ھانی دەدات بڕیپێوست ھەوا بۆ بزوێنەر بنێرێت، بەخێرایی دەڕوات، دوایی ئەوە بە پەستانێکی جێگیر، وایی لێدەکات بڕێکی پێوست سوتەمەنی بنێریێت.
کاتێک کاربرێتەر لە پستنی فڕۆکەدا بەکار دەھێنرێت، شێوازێکی تایبەت و جیاوازی بۆ کراوە کە پێوستە نەیەڵێت سوتەمەنی لێببڕێت لەکایی فڕیندا، کاربرێتەرەکە سوتەمەنی دەنێریت و ڕدواتر بزوێنەرەکە دەیپەستێنرێت.
زۆرترین بەکارھێنانی کابرێتەر لە بزوێنەردا دژی ئەوەیە کەسوتەمەنییەکی زۆر بەکاربێت یەک کابربێتەر ھەواو سوتەمەنییەکە تێکەڵدەکات و بەشێوەیەکی ھەمەجۆر دەینێرێت بۆ دەمەوانەکان. ھەرچەندە ھەندێ بزوێنەر وەک (ماتۆرسکیل) دوو کابرێتەر بەکاردەھێنین. دوو ئەوەندەکردنی کاربێتەرەکان بەشێوەیەکی باو زیاد دەکرێ بۆ پشتگیری کردنی بزوێنەرەکە.
لە سالی ١٩٥٠ تا ناوەرەستی سالی ١٩٦٠ پشتگیری لێکرا ھەروەھا بۆ ماوەی ١٠ سال [USA] پشتگیری لێکرا، ھەر کابرێتەێک بڕێک سوتەمەنی دەنێرێت بۆ دەمەوانەی بزوێنەرەکە.
بزوێنەرە کۆنەکان جۆری ئەپدارف کابرێتەرییان بەکارھێناوە، کاتێک ھەوا داخل دەبێت لە بەشی خوارەوەی کابرێتەرەکە، ھەوا بەناویدا تێپەڕ دەبێت و لەبەشی سەرەوەی دەچێتە دەرەوە. ھەر شلەیەکی سووتەمەنی بییەوێت تێپەڕێت بەنەو کابرێتەرەکەدا بەرھەڵستی دەکرێت لەلایەن ھەروەھا خۆی ڕادێنێت بۆ بەکارھێنانی ڕۆن لە حەوزی ھەوا .(Intake manifold)
پاک کەرەوەکەدا، لە بەشی خوارەوەی کابرێتەر حەوزێکمان ھەیە کە توخمەکان وەردەگرێت و دەینێرێتە سەرەوە، و ھەوا یەکسان دەبێت لەناو تۆڕی ڕۆنەکەدا. ئەمەش کاریگەری دەبێت لە سستەمەکەدا لەو کاتەدا کاغەزی ھەوا پاڵێوەکە نایتە دەرەوە.
) کابرێتەر کە جۆرێکی گرنگی کابرێتەر بوو بۆ Downdarft لە سەرەتای ساڵی ١٩٣٠ز (خۆبزووێنەری ئۆتۆمبێل دروست کرا کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەکار دەھات. لە) کە بۆشییەکی زیاتری تێداDowndarf یان دەگۆری بۆ(sidedarft) ئەورووپا کابرێتەری
کابرێتەریان بەکارھێنا (su) بۆ بزوێنەرەکە کە لیکەکانی کەم دەکردوە، وەھەروەھا جۆری
(پارچەی چوونییەکەی پیشەگەر) زیادکرا ھەندێکپەروانەی سووڕاوی بچووک وەستان لە بەکارھێنانی
کاربێتەر لەبەرئەوەی یەکێک لەسلندەرەکان داوای دەکات زیانی سەرەکی بنکەی (Updraft)
حەوزی کابریتەر لەسەر بنەمای برۆنلییە، بونی شلە ھۆیەکە بۆ جووڵە، پەستان کەمدەبێت لەبۆری ڤێنتەری لاردا و لار دەبێت و ھاوڕێژە دەبێت و ڵەگەڵ خێرایی ھەوادا، فەڕاڕەی سوتەمەنی زۆر بچووک کەبەشێوەیەکی لار ھاورێژە دەبێت لەگەڵ جیاوازی پەستاندا،
کارپێکردن
بۆری ڤێنتەری جێگیر:
خێرایی ھەوا دەگۆرێت لە بۆری ڤێنتەری بۆ کۆنترۆڵ کردنی لێشاوی سوتەمەنی بەگشتی زۆرترین جۆری کابرێتەرە کە لەسەر ئۆتۆمۆبێلەکان دادەنرێت.
بۆری ڤێنتەری جوڵاو:
کاتێک فەڕاڕەی سوتەمەنی دەکرێتەوە سوتەمەنی بەشێوەیەکی ھەمەجۆر دەجێتە ناو خەزانەکەوە (لەھەمان کاتدا لێشاوی سوتەمەنی دەگۆڕی) لە کابرێتەری جێگیردا لەبستۆنەکاندا بۆشایەک دروستدەبێت کە دەرزییەکان دەبەستێت بە خەزانی سوتەمەنییەوە، لەسەر ماتۆر سکیلە بچووکەکان دادەنریت. بە شێوەیەکی گشتی ڤێنتری جێگیر (جێگیری دابەزاندن) ئەو جۆرە، Zenith-Stromberg کابرێتەر و مۆدێلێکی چونییەکن لە sidedarft SU کابرێتەرانەن
Zenith-Stromberg یە و کۆمپانییای UK کابرێتەر شوێنییەکەی لە SU.Hitachiwe. بەوUKیارمەتی کابرێتەرەکان دەدات ھەڵدەستێت بە دەستبەسەرداگرتنی باراێەکانی سەیارە لە
پێیە کابرێتەر بەشێوەیەکی بەرفراوان بەکارھات لە (ڤلڤۆ)، لە بەڕییتانییا لە سەیارەی تردا بەکارنەھێنرا. بەشێوەیەکی چوونییەک دیزاینی بۆ کرا بەکارھێنرا لە ھەندێک لە ئەوروپاو کەمێک لە سەیارەکانی جاپان. کابرێتەرەکان ئاماژە بە (خێرایی تاودان) یان (بۆشایی جێگیر دەکەن) بەشێوەیەکی بنچینەی ڤێنتەری جێگیر دەکرێت لەسەر لاتەنیشتی کابرێتەر. ڤێنتەری تەسک دەبێتەوە بۆناوەوەی گەروەکە دەجووڵیت و فراوان دەبێت و بە بەرزترین خێرایی. وا دیزاین کراوە بە باشترین شێوە ھەوا و سوتەمەنی تێکەڵ بکات. لەسەر مەودایی خێرایی بزوێنەر (vv) ھەرچەندە سەلمێنراوە کابرێتەری ێکەڵ بکات. لەسەر مەودایی خێرایی بزوێنەر (vv
مەرجەکانی ئشپێکردنی کابرێتەر لەبزوینەر:
-پێوانەی بڕی خێرایی ھەوای بزوێنەر دەکات
-دابین کردنی بڕی پێوستی سوتەمەنی بۆ تێکەڵکردنی سوتەمەنی /ھەوا بەشێوەیەکی گونجاو (ڕێکخستنی بلەی گەرمی)
-تێکەڵکردنی ھەواو سوتەمەنی بەبڕێکی یەکسان
-ساردیی سەرەتا
-گەرمی سەرەتا
-خاوی کارپکردن
-توندی
-بەرزترین خێرایی/بەزترین توانا بۆ خنکاندن
بنچینە
کابرێتەر بێکدێت لەبۆرییەکی کراوە لەناو ھەوا دابەشکەرێک بۆ ناوەوەی دەروازەیەکی ھەمەجۆر لە بزوێنەرەکەدا بۆرییەکە لەناو ڤێنتەرییەکدا لە بەشێکدا تەسک دەبێتەوە پاشان فراواندەبێتەوە خێرایی ھەوا لەبەشییە تەسکەکەدا زیاد دەبێت لە خوارەوەی ڤێنتەری دەمەوانەیەک ھەیەبۆ ڕێک خستنی ئەو ھەوایییەی کە دێت بۆ مەکینەکە پێیدەوتری دەمەوانەی پەبوولە، دیسکێکی خولاو ھەیە کەدەتوانیت کۆتایی بە دەڕپەرینی ھەوا بێنێت، بۆیە بەدەگمەن دیاری دەکرێت بڕی سوتەمەنی بۆ ھەمووی بڕوات، دیسکە سووڕاوەکە دەتوانێت بخولێتەوەو بەتەواوی ڕێگری بکات لە تێپەربوونی ھەوا، دەمەوانەکە دەتوانێت کۆنتڕوڵی لێشاوی ھەوا لەناوەوەی کابرێتەرەکە بکات.
بەمشێوەیە بڕی پێوستی سوتەمەنی و ھەوا بەسیستەمەکە دەگات. بەو جۆرە خێرایی و وزەی بزوێنەرەکە ڕێکدەخرێت. سوتەمەنی لە جۆگەی ھەوا لە ناو کونی بچووک لە ڤێنتەرییەوە دەنێرێت بۆ ناوەوە، بەشە تەسکراوەکە لەناو ڤێنتەریدا دەپەسترێورێت بە پەستانێکی کەم، سوتەمەنی بەلێشاو دەنێرێت واتە بەوردی دەپێورێت دەنێرێت بۆ فەرارەکان لە ڕێڕەوی سوتەمەنی
کاتێک خولەکە دادەخرێت
کاتێک دەمەوانەی ڕێکخستنی ئەو سوتەمەنییە کە دەچێتە بزوێنەرەکە کەمێک دەکرێتەوە بەتەواوی دەدەخرێت لەلایەن ئەو شوێنەوە و. پلێتی دەمەوانەکە سوتەمەنی زیاد لەپشتی کونەکان پلێتی دەمەوانەکە بەپەستانەکی کەم ڕووبەریکی زیاد دابێت بۆ ئەو دەمەوانەی سوتەمەنی دەنێرێت بۆ مەکینەکە بڕی ھەوا ڕادەگرێت؛ و ڕێگە دەدات سوتەمەنی بێت کاتێک دەمەوانەکە کراوەیە، بەم شێوەیە گواستنەوەکە بە شێوەیەکی ڕێک و پێک ڕوو دەدات
کاتێک دەمەوانەکە دەکرێتەوە
کاتێک ئەو دەمەوانەی کە سوتەمەنی دەنێرێت بۆ مەکینەکە دەکرێتەوە، ھەموو جۆرە بۆشییەک کەم دەکاتەوە، کە بەستراوە بە ڤێنترییەوە. بڕی سووتەمەنی بۆ خولەکە دەوەستێت. ڤێنتری پێک دێت لە کابرێتەر کە لە ناوەوە ئیش دەکات. بنەمای بڕۆنلی (خێرایی زۆردەبێت، پەستان کەم دەبێت). لە ڤێنتری خێرایی ھەوا زیاد دەبێ بۆ بەرزترین ئاست بەمشێوەیە کەمترین پەستان سووتەمەنی دەمژرێت لەلایەن جۆگەکانی ھەواوە لەناو نۆزڵ کەدەکەوێتە ناوەڕاستی ڤێنتری. ھەندێک جار نۆزڵێک یان زیاتر زیاد دەکرێت بۆ ڤێنتری کە لەسەر یەک تەوەرەن لەسەرەتای ڤێنتری بۆ زیادکردنی کاریگەری.
کاتێک کە دەمەوانەکە دادەخرێت خێرایی کە لە ناو ڤێنتری تا کەمترین پەستان
وزەی دەمەوانە
بۆ کردنەوەی دەمەوانەکە بۆ تێکەڵ کردن و بەرھەم ھێنانی تێکەڵەی (ھەوا/سووتەمەنی) وزەیەکی زیاترمان پێویست دەبێت؛ و وزەی پێویستی دەمەوانەکە ناھێڵێت پێش داگیرساندنی بزوێنەرەکە بتەقێت، و بزووێنەرەکە دەپارێزێت لە ساردکردنەوە، و عادەتەم شوێنەکە پڕکراوە لە تێکەڵەی (سوتەمەنی /ھەوا) لەلایەن دەگیرێت و دادەخرێت لەلایەن بۆشایی بزوێنەرەکەوە، کاتێک کە دەمەوانەکە دەکرێتەوە بۆشایییە ھەمە جۆرەکان کەم دەکات سپرینگەکە دەکرێتەوە و دەمەوانەکە سوتەمەنی زیاتر بۆ خولەکە دەنءرێت
کاتێک دەمەوانەکە دادەمەزرێت وزەی پێویست بۆ بزووێنەرەکە دابین دەکات، کابرێتەر پێوانە کردن بەکار دێنێت لەلایەن تووڵەکانییەوە، زیاد کردنی تووڵەکان بۆ سیستەمەکە و دەوڵەمەن کردنی سووتەمەنی تێکەڵکراو سنووردارە.
) کابرێتەر کە لە سالی Corter بەو پێێە سیستەمەکان مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ (
دوو ئەوەندە کردنی توڵەکان و دانانی مۆم لە بنکەکانیدا، فەرارەکانیان فراوانتر کرد و لووتکەی توڵەکان نووساون بە بۆشایی پستنەکەنەوە یان (گوێزەرەوەی میکانیکی) کە توڵەکان بەرز دەکەنەوە بۆ فەرارەی سەرەکی، کاتێک کە دەمەوانەکە کراوەیییە. (گوێزەرەوەی میکانیکی) کاتێک بۆشایی ھەمەجۆر لەسەر تولەکە دروست دەبێت سوتەمەنی لەفەرارەکان ەردەپەڕن وسوتەمەنی زیاتر دەڕوات بۆ بزوێنەرەکە. بڕێک سوتەمەنی دەدەچێت لەلایەن توولەکانەوە لەسەر دوو ڤێنتری سەرەتایی، بەڵام ھەندێکی
Accelerator pump
لەبەر ئەوەی بەنزینی شل چڕی زیاترە لە ھەوا بۆیە ھێواشترە لە ھەوا بۆ کاردانەوەی بەرامبەر ھێزێک کە کاری تێدەکا کاتێک دەمەوانەی ھەوا لە ناکاو دەکرێتەوە ڕۆشتنی ھەوا بەناو کابرێتەرەکەدا زۆر خێرا دوڕوات بە خێرایەک کە لە خێرایی ڕۆشتنی سوتەمەنی زیاترە ئەو ھەوا زیادەی کە بە ماوەیەکی کەم دێتە ناو کابرێتەرەکەی وا لە تێکەڵەکە دەکات تێکەڵەیەکی لاواز بێت (ھەوای زۆر بێت) ئەمەش وا لە بزوێنەرەکە دەکات باش ئی ناکات ئەمەش کاردانەوەی بەرامبەر کردنەوەی دەمەوانەی ھەوا کەئەمەش چارەسەر کراوە بە بەکارھێنانی پەمپێکی بستۆنی یان پەمپێکی پەردار، لەکاتێکدا ئیشپێدەکرێت بە لیکی دەمەوانەی ھەوا و لە بڕێکی کەم بەنزین کە بەناو حێتەکەیدا بڕوات بۆ ناو کابرێتەرەکە ئەو سوتەمەنییە کەمە زیادەی تێمان کرد دژی حالەتی لیکەکەدەوەستێتەوە لەناو دەمەوانەی ھەوا زۆربەی پەمپە گووڕپێدەرەکان یان بزوێنەرەکان دەتوانرێ دەستکاری قەبارە یان ماوەی ئشپێکردنیان بکەین بەپێی ھەندێ شت، پەپێی تێپەڕبونی کات خانەکانیی دەووری پەمپەکە کە تووشی داخوران دەبن ئەمەش وادەکات توانایی دەردانی پەمپەکەمان کەمببێتەوە
خنکێنەر
کاتێک مرکینەکە ساردە سوتەمەنییەکە کەمتر دەبێتە گاز و ھەوڵدەدات زیاتر چڕبێتەوە لەسەر دیوارەکانی ژوری ھاتنە ناوەوەی ھەوا، و سلندەرەکان برسی دەبن بۆ سوتەمەنی و وا لە مەکینەکە دەکات کە بە زە‌حمەت ئیش بکات.
بۆیە ڕەیچەر میکسچەر کە تێکەڵەیەکە کە ڕێژەیەکی زیاتر سوتەمەنی تێدایە بە بەراورد بە ھەوا کە پێویستە بۆ ئیش پێکردنی مەکینەکە ھەتاوەکو مەکینەکە گەرم دەبێت. میکسچەری دەوڵەمەند ئەو سوتەمەنییەیە کە ئۆکتانی بەرزە وخێراتر دەسوتێت ئیش پێکردنی بزوێنەرەکە ئاسان دەکات.
پشتگیری سوتەمەنی
پاکیی زیادە لەوانەیە بخرێتە ناو تێکەڵەی [کاربۆریتۆر/مانیفۆڵد]، وەک شێوەیەکی گەرم کردن تا ھەڵم کردنی سووتەمەنی یارمەتی بدات وەک و ئیڤاپەرێیکی سووتەمەنی زئ.
ھۆلی "ڤیسی-فلۆ" مۆدێل ١٩٠٤ ١٩٥٠ کان، کارگە سازی کابرێتەر ئامادە دەکات لەگەڵ جامی کاسەی ڕۆشن.
ئەمبارێک (دەفر) (بۆ نموونە تانکی سەر ئاو). لەکاتی بەکار ھێنانی سووتەمەنی، دڵۆپەی سەر ئاو، سەرەتا زمانەی دەرواخەکە دەکرێتەوە سووتەمەنی بەڕێدەکەوێت، لەگەڵ بەرزبئنەوەی ئاستی سووتەمەنی و بەرزبونەوەی سەرئاو زمانەی دەوازەکە دادەخرێت.
ئاستی سووتەمەنی ھێشتراوە لە جامی سەر ئاو کەوتوەکە عادەتەن دەتوانرێت ڕێک بخرێت، یاخود لەلایەن سێتسکرێوێک یان لەلایەن شتێکی خاو (کەرەستەی خاو) وەکو چەماندنەوەی باڵەکە بۆ سەر سەرئاوەکە پێک دەبەستێتەوە. ئەمە عادەتەن ڕاست کردنەوەیەژی گرنگە، ڕاستکردنەوەی لەبار ئیعتیماد دەکاتە نوسینی خەتەکان بۆ سەر پەنجەرەیییەک لەسەر جامی سەر ئاو، یاخود پێوانەیییەک کە چەنێک دورە سەرئاوەکە لە خوارەوە لە تەنیشت لوتکەی کابرێتەر ھەڵواسراوە ھاوشێوەن.
سەر ئاو کەوتوەکان دەتوانرێت لە ماددەی جیاواز بکرێن، وەک مسی سپی پەڕ لکاندنی بۆ شێوەیەکی ناو بۆش، یان لە پلاستیک. سەر ئاوی ناوبۆش دەتوانن دزە کردنی بچووک ھەل ببەزن و سەرئاوی پلاستیک دەتوانن کوندار بن و فلەوتێیشەنیان ون بکەن یان لە حاڵەتی سەرئاوەکە شکست دەھێننتا سەر ئاو بکەون. زمانەکە خۆی لەبەردەکات لە لایەکانی لەلایەن جووڵەی «کورسی» و سەرئەنجام ھەوڵ دەدات تا دابخرێت لە گۆشەیەک، بەم جۆرە نشستی دێنێت تا بەتەواوی دوور لە سووتەمەنییەکە دا بخات، دووبارە ئەمە ڕۆشتنی سووتەمەنی زید دەکات کرداری مەکینە زیاد دەکات و بەپێچەوانەوە. ھەروەک سووتەمەنییەکە لە جامی سەر ئاوەکە دەبێت بە ھەڵم، ئەو تڵپە بە جێدەھڵێت، وارنشکان کە ڕێڕەوەکان بەرھەڵست ودەتوانن دەست وەربدەن لە کرداری سارئاوکردنەکە
کار
لەکاتێکادا بنچینەی کابرێتەر یەک ڤێنتەری ھەبوو ھەندێ لەکابرێتەرەکان زیاتر لە ڤێنتەریان ھەبوو یان بەرمێک یان دوو یان چوار بەرمیلێک لە پێکاتەیدا ھەبوو. بەشێوەیەکی گشتی بۆ کاتی جووڵەی ھەوا لە بزوێنەرەگەورەکاندا، بەرمیلی کابرێتەری دوانی دەتوانێت جیاواز بێت لەوەی سەرەتا لەوەی دووەم بەرمیل لەڕووی قەبارەو ئەو ھەواو سوتەمەنییەی دێتە ناویەوە، دەتوانین بەتەواوی پشتیان پێببەسرێت لە بزوێنەرە گەورەکاندا ئەمەش پێشکەوتنێک بوو بۆ خۆی. بەرمیلی دووەم ناکرێتەوە ھەتاکو بەرمیلی یەکەم نەکرێتەوە. زۆرترین جووڵەی ھەوا بەناو بەرمیلی یەکەمدا دەروات ئەمەش وادەکات بزوێنەر بکاتە زۆرترین خێرای لە ڤێنتەری. دیاریکردنی جووڵەی ھەوا لە زۆرترین خێرایدا بەھۆی زیادکردنی
کابرێتەرە ھەوایییە جێگیرەکان
کابرێتەرە ھەوایییە جێگیرەکان کە پێشی دەوترێت کابرێتەرە چۆک گۆڕاوەکان و کابرێتەرە خێرایییە جێگیرەکان ئەو کابێتەرانەن کە کێبڵە ڕێگرەکان ڕاستەوخۆ دەبەستەێت بە پلێتی کێبڵە ڕێگرەکانەوە پەتە ڕادەکێشرێت و دەبێتە ھۆی چونەژورەوەی بەنزین بۆ ناو کابرێتەرەکە و دەردراوێکی زۆری دوانە ئۆکسیدی کاربۆن دروست دەبێت. کابرێتەرە خێرایییە جێگیرەکان داخەرێکی گۆڕاوی ھەیە لە دەرچەی جۆگەی ھەوا پێش ئەوەی پایدەری قاچەکە پلێتە ڕێگرەکە بخاتە ئیش ئەم گۆڕاوە کۆنتڕۆل دەکریت لەلایەن دەرچەی بزوێنەری پەستان /بۆشایی نئەم پەستانە کۆنتڕۆل کراوە ڕێژەییانە دەرچییەکی پەستان دەستەبەر دەکات لە خێرایی مەکینە لەناو جۆرەکانی تردا.
خێرایی مەکینە لەناو جۆرەکانی تردا. کە (SV,Solex) ومەودایی جارەکەوە، باوترین دیزاین بۆ کابرێتەرە ھەوا جێگیرەکان (داخەرێکی لولەی بەکار دەھێنرێت کە لەلایەن بەربەستێکەوە دەخرێتە ئیس، لئلەکەکەو بەربەستەکە پێکەوە دەبەسترێن بە توڵمەتری سوتەمەنییەکەوە. کە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لە سوتەمەنییەکەوە دەدات بە دەرچوونی ھەوا بۆ ئیش پێکردنێکی نەرموو دەرچەی پەستانی زیاتر، بەربەستەکە شێدارێکی لینج دەبێت ئەم کابرێتەرە ڕێگە بە لێخوڕینێکی زۆر باش و چستی سوتەمەنی زۆر باش دەدات. ھەوەھا بە شێوەیەکی گونجاون بۆ باشتین چوستی و چالاکی.
پۆل:پێکھاتەکانی بزوێنەر پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان
ساتووقەڵا
ساتووقەڵا یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی تەقتەق لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
دانیشتوان
بە پێی سەرژمێری ناوخۆیی ناحیەی تەقتەق، لە ساڵی ٢٠١٣دا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە پێکھاتووە لە (٢٢٥) کەس و (٦٣) خێزان. - [ ]
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
ئاغجەلەر
ئاغجەلەر ناوەندی ناحیەی ئاغجەلەرە.
ناو
دوو بۆچوون ھەیە لەسەر واتای ئاغجەلەر:
جوگرافیا
ئاغجەلەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مایلە و لە باشوور لەگەڵ گوندی مۆتلیجە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بلوکێن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شێخ پاڵەوان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کوتاھیا
بەستەری دەرەکی
پۆل:شارەکانی تورکیا
١٥٧٠
ساڵی ١٥٧٠ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٠
مەحموواوا، سەوڵاوا
مەحموواوا (Mehmuwawa، ) دێیەکە لە گوندستانی ڕەزاو، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی مەحموواوا بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا کەمتر لە سێ بنەماڵە بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
ئاتارد
ئاتارد شارێکی ناوچەی ماڵتای ڕۆژاوای وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٩٫٢١٤ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ١٠٫١٨٦ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
ئالڤارۆ سیزا
ئالڤارۆ سیزا (بە ئینگلیسی: Álvaro Siza Vieira)، لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٣٣، تەلارسازی پۆرتوگاڵییە.
ئالڤارۆ سیزا ساڵی ١٩٩٢ توانی خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر مسۆگەڕ بکات.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣ پۆل:زیندووان پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر
مۆسە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەرزگان
ماھیر حەسەن
ماھیر حەسەن (لەدایکبووی ١٠ی کانوونی دووەمی ١٩٦٣) ئەکتەر و شانۆکاری کوردە، کە بە فیلمی یاخیبوونی ستار ناسرا.
ژیان
خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی ھەر لە سلێمانی تەواوکردووە، لەگەڵ باوکیدا چەند جارێک سەردانی سلێمانییان کردووە تا دواتر لە سلێمانی نیشتەجێ بوون و پاشان خوێندنی ناوەندی تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٨٠ دەستی کردووە بە کاری ھونەری، لە ساڵی ١٩٨١ چووەتە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان لە سلێمانی لە ساڵی ١٩٨٥ بەشی شانۆی تەواوکردووە لە ھەمان ساڵدا خەڵاتی ڕێزلێنانی بۆ باشترین ئەکتەر پێدراوە.
لە ساڵی ١٩٨٨دا خێزانی پێکھێناوە و خاوەنی دوو کوڕ و دوو کچە بە ناوەکانی کادێر و کۆدیار و کۆشەن و ئانیا.
ژیانی ھونەری
بەشداری زیاتر لە ٢٠٠ بەرھەمی ھونەریدا کردووە. یەکەم بەرھەمی شانۆگەریی (چینی چاوی چەوساوەی کرێکاران بە دەستی ئاغا و دەرەبەگدا) بووە. دیاترین بەرھەمەکانی بریتین لە (یاخیبوونی ستار، ھەمەڕەنگ، پەتریپۆت، ماڵەکەی مەعروف، بەخت ڕەش، فەنتەڵۆس، و کەشکۆڵ)، کە بە یاخیبوونی ستار ناوبانگی دەرکردووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣ پۆل:ھونەرمەندانی کورد پۆل:خەڵکی سلێمانی
گابۆن لە ئۆڵۆمپیاد
گابۆن بۆیەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٢ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی کرد. تەنھا لە ساڵەکانی ١٩٧٦، ١٩٨٠ بەشداری نەکردووە دوای ئەو ساڵانە بەشداری سەرجەم خولەکانی دیکەی کردووە. گابۆن ھیچ کاتێک لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا بەشدارییان نەکردووە. لە ١١ی ئابی ٢٠١٢، گابۆن یەکەم میدالیای ئۆڵۆمپی بەدەستھێنا کاتێک ئەنتۆنی ئۆبامێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ لە تایکواندۆ (کێشی +٨٠ کیلۆگرامی پیاوان) پلەی دووەم و مەدالیای زیوی بەدەستھێنا.
میراولی (ڕوونکردنەوە)
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی پاوە
میھاما (میێ)
میھاما ((御浜町,میھاما چۆ) شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای میێ لە ژاپۆن لەوەتەی ١ی نیسانی ٢٠٢١، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٨،٢٥٦ دەخەمڵێنرێت ڕووبەری گشتی شارەکە بە ٨٨٫٢٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای میێ
قەزای مەخموور
قەزای مەخموور یەکێکە لە قەزاکانی پارێزگای ھەولێر لە عێراق. ناوەندەکەی شاری مەخموورە. لە ساڵی ٢٠١٠دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم قەزایە ١٧٨٬٣١٩ کەس بووە. قەزاکە لە پێنج ناحیە پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:قەزاکانی عێراق
چاندی زاڵ
فەرھەنگی زاڵ بریتیە لە زمان، ئایین، ڕەفتار، ڕێوڕەسمەکان، و داب‌ونەریتی جێگیربوو لە نێو ئەو کۆمەڵگەدا. ئەم تایبەتمەندییانە زۆربەی کات دەبنە نۆرمی ھەموو کۆمەڵگاکە. فەرھەنگی زاڵ ئاساییانە بەڵام نەک ھەمیشە فەرھەنگی زۆرینەی کۆمەڵگاکەیە وە لە ڕێگەی کۆنترۆڵ کردنی دامەزراوە کۆمەڵایەتییەکانەوە بۆ نموونە ڕاگەیاندن، دامەزراوەکانی پەروەردە، نواندنی ھونەریی، یاسا، پرۆسەی سیاسی، و بیزنسەوە زاڵ دەبێت. ئەم چەمکە بەگشتی لە وتوبێژی زانستگایی دا لە ھەندێک بوار وەکوو کۆمەڵناسی، مرۆڤناسی و زانستە فەرھەنگییەکان دا بە کار دەھێنرێت. لە کۆمەڵگای فرەفەرھەنگ دا، فەرھەنگە جیاجیاکان بایەخیان پێ ئەدرێت وە بە یەک ئەندازە ڕێزیان لێ دەگیردرێت. فەرھەنگی زاڵ لەوانەیە ڕاستەوخۆ و بەئەنقەست بەرز بکرێتەوە یان لە ئاکامی سەرکوت کردنی فەرھەنگ و وردەفەرھەنگەکانی دیکە دروست ببێت.
ھاوبابەت
پۆل:زاراوەکانی کۆمەڵناسی پۆل:فەلسەفەی کۆمەڵگا پۆل:مرۆڤناسی
یەکێتیی ئەفریقا
یەکێتیی ئەفریقا (بە ئینگلیسی: African Union) رێکخراوێکە کە لە ٥٥ وڵاتی ئەفریقا پێک ھاتووە. بارەگای ئەم رێکخراوەیە لە شاری ئادیس ئابابای پایتەختی وڵاتی ئەتیۆپیایە. لە واقیعا یەکێتیی ئەفریقا جێگەی ڕێکخراوەی یەکگرتووییی ئەفریقاییی گرتەوە کە پێشتر لە ساڵی ١٩٦٣ ساز کرابوو.
وڵاتانی ئەندام
چەپ|thumb|نەخشەی یەکێتیی ئەفریقا
<div style="font-size:95٪;">
پۆل:یەکێتیی ئەفریقا پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠١
خانەگا، سەوڵاوا
خانەگا (Xanega، ) دێیەکە لە گوندستانی ڕەزاو، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەوڵاوا، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی خانەگا بە شێوەزاری ھەورامی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ٨١ کەس لە ٢٥ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەوڵاوا پۆل:گوندەکانی شارستانی سەوڵاوا
وێنەنوێن
وێنەنوێن یان وێنەگەڕ (بە ئینگلیسی: image viewer، image browser) بە نەرمامێر یان بەرنامەیەکی کۆمپیۆترییە کە دەتوانێت وێنەی گرافیکیی پاشەکەوتکراو پیشان بدات؛ ئەم بەرنامە ئاساییانە دەتوانێت بە فۆرمەتە جۆراوجۆرەکانی فایلی گرافیکی کار بکات. ئەم چەشنە نەرمامێرە ئاساییانە بەپێی ھەندێک تایبەتمەندیی نیشاندانی وێنە وەکوو قووڵایی ڕەنگ، ئاشکرایی نیشاندان، و پرۆفایلی ڕەنگ وێنەکە پیشان ئەدات.
ئەنیزۆکۆریا
وێنۆک|ئەنیزۆکۆریا
وێنۆک
وێنۆک|[[نەرمامێری وێنەنوێنی gThumb بە بەکارھێنانی وێنۆک نمایەکی گشتی لە چەندین وێنە نیشان ئەدات.]] وێنۆک (بە ئینگلیزی: thumbnail) بە نموونەی بچووک کراوی وێنە دەگوترێت، کە بە مەبەستی ناسینەوە، ڕێزکردن و ڕێکخستنی وێنەکان بەکار دەھێنرێت، وە ھەمان کار بۆ وێنەکان دەکات کە ئیندێکس بۆ وشەکان دەیکات. لە سەردەمی وێنەی دیجیتاڵ دا، بزوێنەری گەڕانی وێنەیی و بەرنامەکانی ڕێکوپێک کردنی وێنە ئاساییانە لە وێنۆک کەڵک وەردەگرن، ھەروەھا کە لە زۆربەی سیستەمەکانی کارپێکردنی ئەمڕۆژی دا لەوانە ویندەوزی مایکرۆسافت، Mac OS X ،KDE، و GNOME وێنۆک بەکاردەھێنرێت.
ئەنیزۆکۆریا
ئەنیزۆکۆریا حاڵەتی بەرانبەر نەبوونی ئەندازەی بیبیلە لە دوو چاودایە. ئەم حاڵەتە ٢٠ لە سەدی خەڵک گرفتار ئەکات. ئەم حاڵەتە ئەتوانێت بە تەواوی بێمەترسی بێت یان نیشانەی حاڵەتی نەخۆشی بێت.
وێنۆک
سەرچاوەکان
پۆل:گرافیکی کۆمپیوتەر پۆل:گرافیک دیزاین
١٥٧١
ساڵی ١٥٧١ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧١
دژە پرۆجێستۆجین
وێنۆک|پێکھاتەی میفێپریستۆن کۆدەکەی (RU-486) کە دژە پڕۆجێستۆجینە. دژە پڕۆجێستۆجین یان دژە پرۆجستینەکان، ھەروەھا بە دژە (چالاکاری ورەگرەکانی پرۆجێسترۆن) یان بلۆکەری پرۆجێسترۆن ناسراون، جۆرێکی دەرمانن کە ڕێگری لە پرۆجێسترۆن دەکەن تا چالاکییەکانی خۆیان لەناو جەستە ئەنجام بدەن، دژە پرۆجێستۆجین کاردەکات بە بلۆکردنی وەرگرەکانی پڕۆجێسترۆن یان وەستاندن و سەرکەوتن بەسەر بەرھەمھێنانی پڕۆجێسترۆن. دژە پرۆجێسترۆنەکان بەشێکن لە سێ بەشەکانی تر ئەوانی تر بریتین لە دژە ئەندرۆجین و دژە ئیسترۆجین
سەرچاوەکان
پۆل:دژە پڕۆجێستۆجینەکان
زوریق
زوریق شارێکی ناوچەی ماڵتای باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتی ماڵتایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩٩٥دا ٨٫٦٨٤ کەس بووە و لە ساڵی ٢٠٠٥دا گەییشتووەتە بە ٩٫٨١٦ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنجومەنە خۆماڵییەکانی ماڵتا پۆل:شارۆچکەکانی ماڵتا
نیکۆلا ئێدمی ڕێتیڤ دو لا برۆتۆن
نیکۆلا ئێدمی رێتیڤ دو لا برۆتۆن نووسەری سەدەی ھەژدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
بڕیارنامەی ٣٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٣٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی ئایاری ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٧٤‌ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:ھەوڵەکانی ئاشتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٧٤ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل
چارلس دی کێتێلار
چارلس دی کێتێلار (لەدایکبووی ١٠ی ئازاری ٢٠٠١)یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی بەلجیکییە کە وەک یاریزانێکی ناوەندی ھێرشبەر یاری دەکات بۆ یانەی خولی پلە یەکی ئیتاڵی ئەی سی میلان و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەلجیکا.
کلەب بروج
دی کێتێلار لە تەمەنی ٧ ساڵیدا چووە ناو یانەی کلەب بروج، ھەروەھا وەک ھێنەرەوەی تۆپ کاری دەکرد. ھەروەھا یاری تێنسی دەکرد لە لاوێتیدا، بەڵام تۆپی پێی ھەڵبژارد.
لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩ یەکەمین یاری خۆی ئەنجامدا لە جامی بەلجیگا و تەواوی یارییەکە بەشدار بوو لە وەرزی ٢٠١٩–٢٠ فرانکس بۆڕاینز.
لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩، یەکەمین یاری خۆی لە خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا ئەنجامدا بەرامبەر یانەی فەڕەنسی پاریس سانت-جێرمان. لە سەرەتای یارییەکەوە بەشدار بوو لە خولەکی ٥٧ دا دانیشت کە ئەنجامەکە ١–٠ بوو بۆ پاریس سان-جێرمان، یارییەکە لە کۆتاییدا بە ٥–٠ دۆڕان کۆتایی ھات. لە ٥ی شوباتی ٢٠٢٠، گۆڵێکی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٢–١ بەرامبەر زولتێ واریگام بۆ گەیشتن بە کۆتایی جامی بەلجیکا.
لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، دی کێتێلار گۆڵی بردنەوەی تۆمارکرد لە خولەکی ٩٣ بۆ بردنەوە لە زینیت سانت پیتەرزبێرگ ٢–١ لە قۆناغی کۆمەڵەکانی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠–٢١.
AC میلان
لە ٢ی ئابی ٢٠٢٢، دی کێتێلار چووە یانەی خولی پلە یەکی ئیتاڵی ئەی سی میلان بە گرێبەستێک تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٧.
کاروانی نێودەوڵەتی
دی کێتێلاێر بانگھێشت کرا بۆ یەکەم یاریکردنی لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ لە ھەڵبژاردەی بەلجیکا وەک یەدەگ لە دۆڕاندنیان بەرامبەر سویسرا. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی تۆمارکرد لە یاری دیاریکردنی پلەی سێیەمی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بەرامبەر ئیتاڵیا و ٢–١ یارییەکەیان دۆڕاند.
ژیانی کەسی
لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ەوە دی کێتێلار لەگەڵ دایکیدا ژیان بەسەر دەبات
ڕێزلێنان
یانەی برۆگ
تاکەکەسی
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠١ پۆل:CS1 French-language sources (fr) پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەلجیکی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەلجیکی پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەلجیکا
زەفەر، تاجیکستان
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای خەتلان
١٥٧٢
ساڵی ١٥٧٢ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
لەدایکبوونەکان
مەلا سەدرا
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٥٧٢
خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
alt=alt=Map displaying countries that won medals during 2014 Winter Olympics.|وێنۆک|300x300پیکسڵ|دەسکەوتی مەدالیای ھەر تیپێک لەماوەی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦.شرۆڤە : ئەو ولاتانەی لانیکەم یەک مەدالیای زێریان بەدەست ھێناوە. ئەو ولاتانەی لانیکەم مەدالیایەکی زیویان بەدەست ھێناوە بەبێ ھیچ مەدالیایەکی زێر. ئەو ولاتانەی لانیکەم مەدالیایەکی بڕۆنزیان بەدەست ھێناوە بەبی ھیچ مەدالیایەکی زیو و زێر. ئەو وڵاتانە بەشداربووانەی ھیچ دەستکەوتێکیان نەبوو. ئەو ولاتانەی بەشداری ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ نەکرد.]] خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ سەرجەم ئەو ولاتانە دەگرێتەوە کە ئەندامی لیژنەی ئۆڵۆمپی نەتەوەیین و بوونە خاوەنی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ی لەندەن پایتەختی بەریتانیا، لە ٢٧ ی تەممووزی ٢٠١٢ ئۆڵمپیاد دەستی پێکرد و لە ١٢ەی ئابی ٢٠١٢ کۆتایی ھات. لە پاڵەوانییەتییەکە لە ٢٠٤ وڵاتی جیاواز ١٠٬٧٦٨ ھەزار وەرزشوان بەشدارییان تێداکردووە. ٨٦ ولات لە ٢٠٤ ولات بوونە خاوەنی یەکێک لە مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد لە ناویاندا وەرزشوانانی ئەمریکا پلەی یەکەمیان وەرگرت لە بەدەست ھێنانی مەدالیاکان دوای ئەوەی توانیان ٤٦ مەدالیای زێر، و ١٠٤ مەدالیای گشتی بەدەست بھێنن. وەرزشوانانی چین پلەی دووەمیان وەرگرت بە بەدەست ھێنانی ٣٨ مەدالیای زێر و ٩١ مەدالیای گشتی. لەکاتێکدا وەرزشوانانی بەریتانیا وڵاتی خانەخوێ پلەی سێیەمیان بەدەست ھێنا بە بردنەوەی ٢٩ مەدالیای زێر و ٦٨ مەدالیای گشتی. بەحرەین و بۆتسوانا و قوبرس و گابۆن و گرینادا و گواتمالا و مۆنتینیگرۆ ھەموویان یەکەم مەدالیای ئۆڵمپیادی خۆیان بەدەست ھێنا ھەروەھا بەحرەین و گرێنادا یەکەم مەدالیای زێڕیان لە مێژووی بەشداریکردنیان لە ئۆڵمپیاد بردەوە.
ڕیزبەندی ولاتە براوەکانی مەدالیای ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
alt=Missy Franklin in 2012.|وێنۆک|میسی فرانکلین یەکسان بوو لەگەڵ مایکڵ فێلپس ھاونیشتیمانی لە بردنەوەی مەدالییەکان، ھەردوو مەلەوانەکە توانیان ٤ مەدالیای زێری لە کۆی شەش مەدالیا بەدەست بھێنن.