cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پێپا پیگ
وێنۆک|247x247پیکسڵ|دەرکەوتنی پێپا پیگ لە شانشینی یەکگرتوو. پێپا پیگ زنجیرە ئەنیمەیشنێکی تەلەڤیزیۆنی منداڵانەیە لە دەرھێنانی ئاستلی بەیکەر دەیڤیس لەگەڵ میدیای ئینتەرتەینمێنت وۆرک، نیک جۆنیۆر و چانەڵ ٥. زنجیرەکە باس لە بەرازێک دەکات بە ناوی پێپا، خێزانەکەی و ھاوڕێکانی. زنجیرەکە بۆ یەکەم جار لە ٣١ی ئایاری ٢٠٠٤ پەخشکرا، و لە ئێستادا ٦ وەرزی پێپا پیگ بڵاوکراونەتەوە، نوێترینیان کە لە شوباتی ٢٠١٩ بوو لە شانشینی یەکگرتوو. زنجیرەکە لە ١٨٠ ناوچە لە شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆیییەکان گونجاندووە
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
بورجگە
بورجگە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
بورجگە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
قۆخی بەرکەچەڵ
قۆخی بەرکەچەڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قۆخی بەرکەچەڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانیخەراتە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی گلێنەبەڕۆژ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کونەووشک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سووراو لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مافەکانی ترانسجێندەر لە ئەرجەنتین
مافەکانی ترانسجێندەر لە ئەرجەنتین ئەرجەنتین یەکێکە لە باشترین لەو وڵاتانەی مافی خەڵکانی ترانسجێندەری داوە کە یاساکەی کە لە ٢٠١٢ دەرچووە «تاکە وڵاتە کە ڕێگای بە خەڵکانی ترانسجێندەر داوە کە مافی خۆیان ھەبێت لە بوون بەخۆیان بەبێ ئەوەی چارەسەری ھۆرمۆنی، نەشتەرگەری بکەن»  لە ٢٠١٥ سەنتەری تەندروستی جیھانی وڵاتی ئەرجەنتینی بە نموونە ھێنایەوە لەو وڵاتانەی کە مافی ترانسجێندەریان دابێت کە لەناو وڵاتەکە چالاکوانانی ترانسجێندەر ھەن وەکوو لۆھانا بێرکینس (Lohana Berkins)، دیانا ساکایان (Diana Sacayán)، ماریلا مونۆز (Mariela Muñoz)، ماریا بێلین (María Belén)، مارلینێ وایار (Marlene Wayar)، کلاودیا پیا بودراکۆ، سوسی شۆک، لارا بێرتۆلینی، کە لە ئێستادا کاردەکەن بۆ پشتگیریکردنی کەسانی ترانسجێندەر بە شێوەی یاسایی دژی سووکایەتی پێکردن و وەستاندنی کوشتنی کەسانی ترانسجێندەر
سەرچاوەکان
پۆل:ترانسجێندەر پۆل:مافەکانی تڕانسجێندەر بەپێی وڵات پۆل:یاسای ترانسجێندەر پۆل:مافەکانی ترانسجێندەر لە ئەرجەنتین
ئەندازیاریی میکانیکی
250px|وێنۆک|دیزاینکردن و دروستکردنی [[مەکینەکان کارێکە لە کارەکانی ئەندازیاریی میکانیکی]] ئەندازیاریی میکانیکی لقێکی ئەندازیارییە کە بنەما فیزیکی و بیرکارییەکان لەگەڵ زانستی ماددە گرێ دەدات بەمەبەستی دیزاینکردن، شیکردنەوە، دروستکردن، و ھێشتنەوەی سیستەمە میکانیکییەکان. ئەندازیاریی میکانیکی یەکێکە لە لقە کۆن و فراوانەکانی لقەکانی ئەندازیاری.
وانە بنەڕەتییەکانی ئەندازیاریی میکانیکی ئەمانەن:
ستاتیک، دینامیک، میکانیکی ماددەکان، سێورانی بەشەکان، میکانیکی شلەمەکان، تێرمۆدینامیک، و لەرینەوەی میکانیکی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیا و زانستە جێبەجێکارەکان پۆل:ئەندازیاریی میکانیکی پۆل:لقەکانی ئەندازیاری پۆل:ئەندازیاری پۆل:ڕشتەکانی ئەندازیاری
ئوغڵانی میرئەحمەد
ئوغڵانی میرئەحمەد  گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سیامەنسور، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئوغڵانی میرئەحمەد  ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئاودی کیو٣
300px|وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی ئاودی کیو٣
ئاودی تی تی ئۆتۆمۆبیلێکی خێزانی بچووکە. ئۆتۆمۆبیلەکە درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە و لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠١١دا یەکەم مۆدێلی لێ درووستکراوە.
بەستەرەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی
گی دۆ مۆپاسان
هێنری ڕێنێ ئەلبێر گی دۆ مۆپاسان (بە فەڕەنسی: Guy de Maupassant) (٥ی ئابی ١٨٥٠ - ٦ی تەممووزی ١٨٩٣) نووسەرێکی فەڕەنسیی سەدەی نۆزدەیەم بوو. ئەو وەک شارەزایەکی فۆرمی کورتە چیرۆک و نوێنەرێکی قوتابخانەی سروشتیناسی دەناسرێتەوە کە ژیانی مرۆڤەکان، چارەنووسەکان و، هێزە کۆمەڵایەتییەکانی بە شێوازێکی بێھیوایانە و زۆرجار ڕەشبینانە نەخشاندووە.
مۆپاسان شاگردێکی گۆستاڤ فلۆبێر بوو و هەندێک خەسڵەتی چیرۆکەکانی بریتی بوون لە پوختەبێژی و گرێکردنەوەی کارامە و سروشتی. زۆربەی چیرۆکەکانی لە سەردەمی جەنگی فەڕەنسا-پرووسیای ساڵانی ١٨٧٠دا ڕوو دەدەن، باس لە بێهوودەییی شەڕ و ئەو هاووڵاتییە مەدەنییە بێتاوانانە دەکەن، کە بەهۆی گیرۆدەبوون بە ڕووداوگەلێک کە لە دەرەوەی کۆنترۆڵی ئەوان بوون، لەڕێی ئەزموونەکانیانەوە بۆ هەمیشە دەگۆڕێن. مۆپاسان ٣٠٠ کورتە چیرۆک، شەش ڕۆمان، سێ گەشتنامە و، یەک بەرگی هۆنراوەی نووسیوە.
ئان جی-ھیون
ئان جی-ھیون (لەدایکبووی ١٠ی تەمموزی ١٩٩٢) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.
گی دۆ مۆپاسان
ژیاننامە
گی دۆ مۆپاسان، لەدایکبووی ٥ی ئابی ١٨٥٠ لە کۆشکی میرۆنۆمیل-ی دروستکراو لە کۆتاییی سەدەی ١٦، یەکەم کوڕی لۆر لۆ پواتڤەن و گۆستاڤ دۆ مۆپاسان بووە کە هەردووکیان منداڵی بنەماڵەگەلێکی بۆرژوازیی زەنگین بوون. دایکی، کاتێک لە ساڵی ١٨٤٦ هاوسەرگیریی کرد، داوای لە هاوسەرەکەی کرد وەک ناوی خێزانی، مافی بەکارهێنانی ناسناوی «دۆ مۆپاسان» وەربگرێت لەبری «مۆپاسان» ئەمەش بە مەبەستی پیشاندانی ئەوەی کە ئەمان نەجیبزادەن.
ئان جی-ھیون
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی بوسان
گی دۆ مۆپاسان
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٠ پۆل:مردووانی ١٨٩٣ پۆل:نووسەرانی فەنتازیی فەڕەنسی
ئاودی تی تی
ئاودی تی تی ئۆتۆمۆبیلێکی وەرزشی بچووکی دوو دەرگایە. ئۆتۆمۆبیلەکە درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە و لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٩٨دا یەکەم مۆدێلی لێ درووستکراوە.
ئاودی تی تی بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٥ لە پێشانگای مۆرۆتی فرانکفۆرت وەک بیرۆکەیەک پیشاندرا و دیزاینەکەشی لەلایەن جەند دیزاینەرێکەوە دیزاینی بۆ کرا بەڵام وەک دیزاینەری سەرەکی پیتەر شرایەر بە دیزاینەری ئاودی تی تی دادەنرێت.
ناو
ناوی ئاودی تی تی لە پێشبرکیەکی بزوێنەری ناوداری ساڵانەی بەریتانی وەرگیراوە بە ناوی خەڵاتی دوورگەی مان ی گەشتیاری (Isle of Man Tourist Trophy).
نەوەی یەکەم - جۆر 8N
ماوەی بەرھەم ھێنان : ١٩٩٨–٢٠٠٦
دیزاینەر : پیتەر شرایەر، فریمان تۆماس
بزوێنەر : ١٬٨ لیتر، ھێلی ٤ پستۆن، ٢٠ ڤالڤ، تۆربۆچارج
درێژی : ٤ مەتر
پانی : ١٬٧ مەتر
بەرزی : ١٬٣ مەتر
نەوەی دووەم - جۆر 8J
ماوەی بەرھەم ھێنان : ٢٠٠٦–٢٠١٤
دیزاینەر : والتەر دێ سیلڤا
٢٫٠ لیتر ھێلی ٤ پستۆن تۆربۆچارج
٢٬٥ لیتر ھێلی ٥ پستۆن تۆربۆچارج
٣٬٢ لیتر ڤی ٦ پستۆن
٢٬٠ لیتر ھێلی ٤ پستۆن تۆربۆچارج ی دیزڵ
درێژی : ٤٬٧ مەتر
پانی : ١٬٨ مەتر
بەرزی : ١٬٣ مەتر
نەوەی سێیەم - جۆر 8F
وێنۆک|نەوەی سێەم ماوەی بەرھەم ھێنان : ٢٠١٤ - ئێستا
دیزاینەر : جۆرگان لۆفەر
بزوێنەر : ١٬٨ لیتر ھێلی ٤ پستۆن تۆربۆچارج
٢٫٠ لیتر ھێلی ٤ پستۆن تۆربۆچارج
٢٬٥ لیتر ھێلی ٥ پستۆن تۆربۆچارج
٢٬٠ لیتر ھێلی ٤ پستۆن تۆربۆچارجی دیزڵ
پانی : ١٬٨ مەتر وێنۆک|کۆک پیت ڕاستەقینەی ئاودی لە نەوەی سێیەم بەرزی : ١٫٣ مەتر
ئاودی تی تی ئۆف ڕۆد
وێنۆک|تی تی ئۆف رۆد لە پێشانگای ئۆتۆمبێل چاینا لە ساڵی ٢٠١٤، کۆمپانیای ئاودی نماشی جۆرێکی نوێان لە ئاودی کرد بە شیوەی بیرۆکە Concept بە ناوی ئاودی تی تی ئۆف ڕۆد، کە ھەڵگری بزوێنەرێکی چوار پستۆنی بوو بە توانای ٤٠٨ ئەسپ.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی
ئاودی کیو٥
300px|وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی ئاودی کیو٥
ئاودی تی تی ئۆتۆمۆبیلێکی کۆمفۆرتی گرانبەهایە. ئۆتۆمۆبیلەکە درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە و لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٨دا یەکەم مۆدێلی لێ درووستکراوە.
بەستەرەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
دوورگەکانی کووک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئیدارە
ئیدارە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئیدارە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چیاسەوز و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەی کەوەن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەردەعەلی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی شیرینە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شێخ ئەمیر، سەرکەپکان
شێخ ئەمیر شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرکەپکان، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شێخ ئەمیر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کەوبێنی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دارەبەن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆمتان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردانگە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ناوچەی بیوت (کالیفۆرنیا)
وێنۆک| نەخشەی ناوچەی بیوت لە ویلایەتی کالیفۆرنیا
ناوچەی بیوت (بە ئینگلیزی: Butte County) یەکەکە لە ناوچەی ویلایەتی کالیفۆرنیا لە وڵاتی ئەمریکا.
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەرژمێری نێزیکەی (٢٢٢٬٠٩٠) کەس بوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزراوی ١٨٥٠ پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا
کارۆلی یەکەم
کارۆلی یەکەم (بە ڕۆمانی : Carol I, Rege al României, Principe de Hohenzollern-Sigmaringen, بە ئەڵمانی : Karl Eitel Friedrich Zephyrinus Ludwig von Hohenzollern-Sigmaringen ; ٢٠ی نیسانی ١٨٣٩ - ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩١٤) ئەفسەرێکی ئەڵمانی بوو و کوڕی دووەمی شازادەی ئەڵمانیا کارل ئەنتۆن. لە ساڵی ۱٨٦٦ هەڵبژێردرا بۆ پۆستی باڵادەستی میرنشینە یەکگرتووەکانی ڕۆمانیا و لە ساڵی ۱٨٨۱ بە پاشای ڕۆمانیا ڕاگەیەندرا. ئەندامی فەخری ئەکادیمیای ڕۆمانیا لە ساڵی ١٨٦٧ وە سەرۆکی فەخری و پاترۆنی ئەکادیمیا لە ساڵی ١٨٧٩ تا ١٩١٤، جەنەڕاڵ-فیڵد مارشاڵی سوپای ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا و فەرماندەی هێزەکانی ڕۆمانی و ڕووسیا کە لە ڕۆمانیا و بولگاریا لە شەڕی عوسمانی و ڕووسیا دژی سوپای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی شەڕیان کردووە (١٨٧٧- ۱٨۷٨).
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٩ پۆل:مردووانی ١٩١٤ پۆل:خەڵکی ڕۆمانی بە ڕەگەز ئەڵمانی
ئێدمنتن گرادز
ئێدمنتن گرادز تیپێکی کەنەدی خانمانەیە بۆ تۆپی دەست، تیپەکە خاوەنی بەرزترین ئاستی تۆماربووە لە ئەمەریکای باکوور بۆ ماوەیەکی درێژ، توانیویانە ڕکابەری ھەموو تیپە بەرھەڵستەکانیان بکەن ھەروەھا بگەن بە ڕێزبەندی دووەم لەHarlem Globetrotters بۆ تۆماری ساڵ لە ١٩٢٠ دا، ھەروەھا خاوەنی یەکەم نازناوی تیپی سەبەتەی خانمانە لە جیھاندا.
بنەچە
لە ساڵی ١٩١٢ مامۆستا جۆن پێرسی لە ئۆنتاریۆوە گوازرایەوە بۆ ئێدمنتن (ئەلبێرتا)، لە خوێندنگەی ناوەندی بابەتە بازرگانیەکانی داوەتەوە، لەناوەندی ماکدوگال، کاتێک بڕیاردرا تیپێکی تۆپی سەبەتە بۆ قوتابخانە دروست بکرێت، مامۆستا جۆن قوتابیە کچەکانی ھەڵبژارد بۆ ڕاھێنان، کە لە ھەفتەیەک دوو جار ڕاھێنانی پێدەکردن، لەکاتێکدا ھیچ ھۆڵێکی ڕاھێنانیان نەبوو، یاریزانەکان وەک دڵسۆزیان لە ھۆڵە کراوەکان ڕاھێنانیان دەکرد لەژێڕ کاریگەری سەرمای زستانی کەنەدا، لە ساڵی ١٩١٤ وەک یەکەم ئەزموونیان نازناوی پاڵەوانێتی تۆپی سەبەتەی کچانیان بۆ قوتابخانەی ناوەندی ماکدۆگال بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزش پۆل:وەرزشی کەنەدا پۆل:کەنەدا پۆل:تۆپی سەبەتە
بەھرام ڕادان
بەهرام ڕادان (؛ لەدایکبووی ٢٨ی نیسانی ١٩٧٩) ئەکتەر و بەرھەمھێنەرێکی ئێرانییە. چەندین خەڵاتی جۆراوجۆری بردووەتەوە، لەوانە دوو خەڵاتی کریستاڵی سیمۆرغ و یەک خەڵاتی حافز.
ژیانی هونەری
لە ساڵی ١٩٩٩ خولێکی نواندنی لە قوتابخانەی «هیوا فیلم» تەواو کردووە و لە هەمان ساڵدا هەڵبژێردرا بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی «شور عشق» کە لە دەرهێنانی «نادر مقدس» بووە.
ڕادان لە یەکەم دەرکەوتنی سینەماییدا لە فیلمی «شور عشق» ناسرا. بەڵام فیلم لە دوای فیلم، شارەزایی سینەمایی خۆی زیاد کرد و توانی فێری هونەری نواندن بێت تا لە چوارەمین ڕۆڵی لە فیلمی «ئاوازی قاز»دا، پاڵێوراو بوو بۆ وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی لە پێنجەمین فێستیڤاڵی سینەما. پاشان ڕادان دوو خەڵاتی کریستاڵ سیمۆرغی بەدەستهێنا بۆ ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکانی «شمعی در باد» و «سنتوری». هەروەها ئەلبوومێکی مۆسیقای لەژێر ناوی «روی دیگر» بڵاوکردەوە.
ژیانی تایبەتی
ڕادان لە ساڵی ٢٠٢٢، پۆستێکی لە ئینستاگرام بڵاوکردەوە و دەستپێکردنی پەیوەندی خۆی لەگەڵ مینا موختاری دیزاینەری جلوبەرگ ڕاگەیاند. پاشان لە ساڵی ٢٠٢٣دا هاوسەرگیریان کرد.
باڵیۆزی بەرنامەی جیھانی خۆراک
لە ساڵی ٢٠٠٩ بەھرام ڕادان وەک یەکەم باڵوێزی ئێرانی بەرنامەی جیھانی خۆراک بۆ شەڕی برسێتی دەستنیشان کرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان پۆل:خەڵکی تاران پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩
ئانا شاریھنا
ئانا بۆریسڤنا شاریھنا لەدایکبووی ١٩٧٨، چالاکوانی بواری فێمێنیت و ھاوڕەگەزخوازی ئۆکڕانییە. ھاودامەزرێنەری دامەزراوەی کۆمەڵەی ژنانی سفێرە، کە ڕێکخراوێکی فێمێنیستی لێزبیانە لە خارکیڤ. ھەروەھا لە ڕێکخراوی ناحکومی کیڤ پراید (تایبەت بە ھاوڕەگەزخوازان)، وە ئەندامی لیژنەی پراید پارادایس لە کیێڤ.
چالاکییەکان
"ئامانجی ئەم بۆنەیە بۆ گەڕاندنەوەی مەبەستی سەرەکی لە درووستبوونی ڕۆژی جیھانیی ژنانە، ئەمەش ئەوەیە کە ژنان یەکدەگرن لەوکاتەی ناڕەحەتی دەچێژن لەپێناو مافەکانیان. ئەمە ڕۆژی ژنانە، نەوەک ھەبوونی بووتیک (دووکانی مۆدە) و خواردنی شیرینی. حەفتەی یەکگرتنی ژنان، پڕۆژەیەکی پەروەردەییە، ئێمە لەدژی ھیچ شتێک یەکمان نەگرتووە، بەڵام ئامانجمان گەشەپێدانی ژنانە، کۆمەڵگای ژنان وە تەواوی کۆمەڵگای ئوکراینا."
لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ئانیا ڕەخنەی مایک پەمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا گرت، بەوەی سەردانی ئوکراینای کردووە بەبێ دیدارکردن لەگەڵ سەرکردەکانی کۆمەڵەی ھاوڕەگەزخوازان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانی مافەکانی ھاوڕەگەزخوازان لە ئوکراینا
دەماری ڤیستیبول
دەماری ڤێستبول بریتییە لە یەکێک لە دوو لقەکەی دەماری ژمارە ھەشتی کاسەی سەر (دەماری بیستن لقەکەی ترێتی). لە مرۆڤدا دەماری ڤێستبول ھەستەدەمارە و بەرپرسیارە لە گواستنەوەی زانیاری دەربارەی شوێنی سەر لە بۆشاییدا. ئەم زانیاریانە دەگوازرێنەوە لە لەلایەن موەخانەکان کە دەکەونە ناو مەشکاڵە و کیسۆڵە ھەروەھا ھەرسێ جۆگەی کەوانەیی بۆ دەمارەگرێی ڤێستیبول. زانیاری لە سێ جۆگەی کەوانەیی ھەست دەکات بە گۆڕانکاری لە ھێزی کێشکردنی زەوی وجوڵەی سەر. ھاتنی زانیاری لە سێ جۆگەی کەوانەی دەبێتە ھۆی جوڵەی تۆپەی چاو بە پێچەوانەی جوڵەی سەر. ھەردووکیان گرنگن بۆ ڕاگرتنی ھاوسەنگی جەستە و بینینی وێنەیەکی ڕون لە کاتی جووڵەدا.
ئەکسۆنی دەماری ڤێستیبول لەگەڵ ڤیستیبولەناوک لێل دەدەن کە دەکەوێتە پرد و موخەوە لە تەنیشت دیواری سکۆڵەی چوارەم.
دەماری ڤێستیبیول لە کۆمەڵێک دەمارەخانەی دوو بەستی پێکدێت کە دەکەونە دەمارەگرێی ڤێستیبول، لە بەشی سەرەوەی دەرچەی دەرەوەی کەناڵی ناوەوەی بیستن.
بنیادی ڕیشاڵەکان دابەش دەکرێن بۆ سێ کۆمەڵە (ھەندێ سەرچاوە دوو دانە ھەژمار دەکات):
کار
کاری سەرەکی دەماری ڤێستبول بریتیە لە گواستنەوەی زانیاری ڤیستبولی (پەیوەندی بە ھاوسەنگیەوە ھەیە) کە پەیوەندی ھەیە بە شوێنی سەر بە گوێرەی شوێنی جەستە. دەماری ڤێستیبیول لە کاتی جوڵەدا بەھۆی شوێنی سەر بە بەراورد لەگەڵ جەستەدا بە شێوەیەکی بەردەوام چوارچێوەی پەراوێزی جوڵەکان نوێ دەکاتەوە، بۆ نموونە:کاتێک ڕێک وەستاویت و ڕووت کردووەتە پێشەوە، و دەتەوێت سەر بە لای ڕاستدا بجوڵێنیت لەو کاتەدا پێویست دەکات بەرەو لای چەپ خۆت بکشێنیتەوە بۆ دابین کردنی ھاوسەنگی.
تێکچوون
بە ھۆی فرمانی گواستنەوەی ھاوتا، دەماری ڤێستیبول ھاوسەنگی پەستانی خوێن ڕادەگرێت لە کاتی جووڵەدا، ھێشتنەوەی ھاوسەنگی، بیرکەوتنەوە و ڕێدۆزی بۆشایی. باوترین ڕێگە بۆ تێکچوونی دەماری ڤیستبول بریتیە لە بەرەنگاربونەوەی لەگەڵ ئەو دژە بەکتریایانەی کە ژەھرن بۆ دەماری ژمارە ھەشت. ئاسایی یانە ئەو کەسانەی کە دەماریان زەرەری پێگەیشتووە دەناڵێنن بە دەست گێژبوونێکی تیژ لەگەڵیدا دڵتێکھاتن/ ڕشانەوە، ئەستەنگی لە ڕێک وەستانی جەستە ھەروەھا چاوبزۆکی بە شێوەیەکی ئاسۆییانە.
شایستە کاری
جەستە دەتوانێت بە شیوەیەکی خێرا کار بکات بۆ پڕکردنەوەی ئەو کەمتواناییە دەماری ڤیسبول و ئەمەش دەردەکەوێت لە ماوەی ٧ بۆ ١٠ ڕۆژ لە ڕۆژی تێکچونەوە. بەشێکی کەمی نەخۆشەکانی توشبووی تێکچوونی دەماری ڤێستبول دووبارە نیشانەکانی تێدا دەردەکەوێتەوە. ئەم نەخۆشانەش گێژبوونەکەیان جێگەی خۆی ناگرێتەوە لە ئەنجامدا دووچاری گێژبوونی درێژخایەن دەبن. بە ھۆی بەکارھێنانی دەرمانی(betahistine) دەتوانیت نیشانەکانی گێژبوون کەم بکرێتەوە ھەروەھا نەخۆش دەتوانێت ھاوسەنگی بگەڕێنێتەوە لە ڕێگەی چارەسەری سروشتی.
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
ئیسپانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤ بوو کە لە ٤ی ئایار تا ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
ئاودی کیو٧
300px|وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی ئاودی کیو٧
ناوچەی کالاڤێراس (کالیفۆرنیا)
ناوچەیکالاڤێراس (بە ئینگلیزی: Calaveras County) یەکەکە لە ناوچەی ویلایەتی کالیفۆرنیا لە وڵاتی ئەمریکا.
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەرژمێری نێزیکەی (٤٤٬٥١٥) کەس بوە.
ئاودی کیو٧
بەستەرەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠
ناوچەی کالاڤێراس (کالیفۆرنیا)
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزراوی ١٨٥٠ پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا
چارەسەری دانانەوەی جێندەر
[[پەڕگە:Laws concerning gender identity-expression by country or territory.svg|وێنۆک|ئەم وڵاتانەی کە تیایدا یاسا ڕێگە دەدات پرۆسەکەی تیایدا ئەنجام بدرێت لە ناویاندا وڵاتان بە
/ یاسایەک نییە بۆ کردارەکە
/ یاسا پشتگیری دەکات
بێ ڕەنگ / دۆخ نەزانراوە]]چارەسەری دانانەوەی جێندەر شێوازێکی چارەسەری پزیشکییە لەکاتی ترانزشن، کە چارەسەرەکە ئامانج دەخاتە سەر ڕێکخستنەوە و چارەسەرکردنی جێندەری کەسێک کە لەگەل ناسنامە جێندەرییەکەیان بگونجێت و پێناسەی خۆیان بکات. لەوانەیە پێک بێت لە چارەسەری ھۆرمۆنی بۆ چارەسەرکردنی کارەکتەری و گەشەی کەسێک، نەشتەرگەری دانانەوەی جێندەر بۆ چارەسەرکردنی کەسەو خستنەوە سەر ڕەگەزەکەی، و شتەکانی تریش لەناویاندا لابردنی ھەمیشەیی مووی زیاد بۆ ئافرەتێکی ترانس لەم کەیسانەی کە نائارامیی جێندەری لە پلەیەکی بەرز دایە چارەسەری دانانەوەی جێندەر باشترینە کاتێک باس دێتە سەر ستانداردەکانی گرنگی پێدان بەپێی و
سەرچاوەکان
پۆل:ترانسجێندەر پۆل:گوێزانەوەی جێندەر و دەرمان پۆل:تەندروستی سێکسی
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
دوورگەکانی کووک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
دڵاوەر یەعقووبی
دڵاوەر یەعقووبی (بە پەشتۆ: دلاور یعقوبي؛ لەدایکبووی نزیکەی ١٩٧٩ – ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢) جووتیارێکی ئەفغانی و شۆفێری تاکسی بووە کە لەلایەن سەربازانی سوپای ئەمریکاوە لە خاڵی کۆکردنەوەی باگرام کە ناوەندێکی دەستبەسەرکردنی سەربازی ئەمریکایە لە ئەفغانستان، ئەشکەنجەی گیانی لەدەستداوە.
ژیان
لە باگرام، دلاوەر بە زنجیر بە سەقفی خانەکەیەوە بەسترابوو، و بۆ ماوەی چوار ڕۆژ بە مەچەکەکانیەوە هەڵواسرا. قۆڵەکانی لە جومگەکانەوە دەلەرزین، هەرکاتێک پاسەوانەکان بۆ لێکۆڵینەوە کۆیان دەکردەوە، بە لاوازی دەسوڕانەوە. لە کاتی دەستبەسەرکردنیدا قاچەکانی دلاوەر لێیان دراوە تا ئێسکەکانی هێندە شکاون هەستیان بە خوێ کردووە. قاچەکانی پێویستیان بە بڕین بوو. لە 10ی کانوونی دووەمی ساڵی 2002 کۆچی دوایی کردووە، هاوسەرەکەی و کچەکەیان ڕەشیدە بەجێهێشتووە.
دەستگیرکردن
لە ڕۆژێک پێش جەژنی ڕەمەزان، دلاوەر بە ئۆتۆمبێلێکی نوێ گوندە بچووکەکەی یاقووبی بەجێهێشت، کە ئۆتۆمبێلێکی جۆری تۆیۆتا کۆرۆلای بەکارهاتوو بوو کە خێزانەکەی وەک دیاری بۆیان کڕیبوو تا وەک تەکسی لێبخوڕێت. زۆر باشتر بوو لە ئۆتۆمبێلە کۆنەکەی. زۆر بە پەرۆش بوو بۆ لێخوڕینی تۆیۆتاکە. ئەو ڕۆژەی کە دیار نەما، دایکی دلاوەر داوای لێکردبوو کە سێ خوشکەکەی لە گوندەکانی نزیکی خۆیانەوە بهێنن و بۆ جەژن بیهێننەوە ماڵەوە. بەڵام پێویستی بە پارەی غاز بوو و لەبری ئەوە بڕیاریدا بە ئۆتۆمبێلەکەی بچێتە خوست پایتەختی پارێزگاکە کە نزیکەی ٤٥ خولەک لێیەوە دوورە، بۆ ئەوەی بەدوای ئەو کەسانەدا بگەڕێت کە پێویستیان بە سواربوونی تەکسی هەیە. لە خوست سێ پیاوی دۆزیەوە کە ئەوانیش خەڵکی یەعقوبی بوون کە دەیانویست بچنە یەعقوبی. لە ڕێگادا بەلای بنکەیەکدا تێپەڕین کە سەربازانی ئەمریکا بەکاریان دەهێنا. میلیشیاکانی لایەنگری ئەمریکا لە خاڵێکی پشکنین تۆیۆتاکەیان ڕاگرت. واکی تۆکی شکاویان لە یەکێک لە سەرنشینەکانی دلاوەر وەرگرت. لەناو سندوقی ئۆتۆمبێلەکەدا جێگیرکەرێکی کارەبایییان دۆزیەوە کە دلاوەر وەک دیاری جەژن بۆ خێزانەکەی هێنابووی، چونکە کارەبایان نەبوو. ئەو چوار کەسە دەستبەسەر کران و درانە سەربازانی ئەمریکی. دلاوەر و سەرنشینەکانی یەکەم شەویان لەوێ بە دەستبەندەوە بە سیاجێکەوە بەسەر دەبرد، بۆ ئەوەی نەتوانن بخەون. بەیانیەکەی کاتێک پزیشکێک پشکنینی بۆ کردوون، دواتر دەڵێت دلاوەری ماندوو بووە و بەدەست سەرئێشەوە دەناڵێنێت. دلاوەر و سەرنشینەکانی بێتاوان دەرکەوت، هەرچەندە دڵاوەر پێشتر مردبوو و سێ سەرنشینەکەی لە تاکسییەکەی کاک دلاوەردا لە مانگی ئازاری ٢٠٠٤، ١٥ مانگ دوای دەستگیرکردنیان ڕەوانەی ماڵەوە کران.
ئەشکەنجە
دلاوەر کیسەیەکی ڕەشی بەسەر سەریدا بوو بۆ ئەوەی توانای هەناسەدانی سنووردار بکات. سەربازە ئەمریکییەکان بە ئەژنۆکانیان سکیان لێدا. ئەژنۆکانی دلاوەر زیاتر لە ١٠٠ جار بە داری کانزا لێیان دراوە. هەروەها بە ڕیشەوە ڕاکێشرا و چەندین جار سەری بە دیوارێکی خشتەوە کەوت. ئەمریکییەکان چەندین جار دیلاوەریان لە ئەندامی زاوزێیدا لێدا و دواتر پێیەکانیان چەقاند. هەروەها سنگی دلاوەریان بە مێزێکەوە گرت و بە زنجیر بەستیان بە دۆخێکەوە کە هەرگیز نەتوانێت تێیدا بخەوێت.
لە ڕۆژی مردنیدا، دلاوەر بە درێژایی چوار ڕۆژی پێشوو بە مەچەکەکانیەوە بە زنجیر بەسترابوو بۆ سەرەوەی خانەکەی. پاسەوانێک هەوڵیدا دلاوەر ناچار بکات لەسەر ئەژنۆی بوەستێت. بەڵام قاچەکانی دلاوەر کە چەند ڕۆژێک بوو لەلایەن پاسەوانەکانەوە چەقێندرابوون، ئیتر نەیانتوانی بچەمێنەوە. کە دواجار دلاوەر ڕەوانەی ژووری زیندانەکەی کرایەوە، ئەمریکییەکان بە زنجیر بەستن بە سەقفێکەوە و لەوێ بەجێیان هێشت. چەند کاتژمێرێک تێپەڕی تا دواجار پزیشکێک دلاوەری بینی. تا ئەو کاتە دلاوەر کۆچی دوایی کرد. جەستەی شین بوو. دوای چەندین مانگ سەلمێندرا کە دلاوەر پیاوێکی بێتاوانە و تەنها لە کاتێکی هەڵەدا تەکسییەکەی لە لای بنکەی ئەمریکی لێخوڕیوە.
مەرگ
دلاوەر لە ئەنجامی ڕاستەوخۆی ئەشکەنجەدانەکەی کۆچی دوایی کرد. لە پشکنینی جەستەیدا دەرکەوت کە قاچەکانی تەخت بوون، ئەگەر دلاوەریش لە ژیاندا مابا، پێویست بوو قاچەکانی ببڕدرێت.
لیژنەی ڕێزلێنانی شەھیدەکانی جووڵەی جیھانی ئیسلامی
لیژنەی ڕێزلێنانی شەهیدانی جووڵەی جیھانی ئیسلامی یان  لیژنەی جیھانی بۆ ڕێزلێنانی هەڵسانوەی ئیسلامی بریتییە لە ڕێکخراوێک لە ئێران. لیژنەکە توانی ٦۰ هەزار واژوو بۆ ئۆپراسیۆنە گەواهیدانییەکانی فەڵەستین کۆبکاتەوە.
ئیسماعیل ئاوا
ئیسماعیل ئاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
لیژنەی ڕێزلێنانی شەھیدەکانی جووڵەی جیھانی ئیسلامی
ئەم ڕێکخراوە ۱٦ فیلمی بەرهەمهێناوە کە کۆتاییان لەسێدارەدانی فیرعەون بوو کە سەرۆکی پێشووی میسر ئەنوەر سادات بە "ناپاک" لەقەڵەم دەدات و بکوژەکەی خالید ئیسلامبوڵی بە "شەهید" دەناسێنێت. فیلمەکە دوو دڵی لە نێوان پەیوەندییە میسرییە ئێرانییەکان دروستکرد. هەروەها فیلمێکی پەیوەندیداریان بە هەمان بابەتەوە بە ناوی "۳٤ فیشەک بۆ فیرعەون" بۆ بەرهەمهێنا.
ئیسماعیل ئاوا
جوگرافیا
ئیسماعیل ئاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شروێنە و لە باشوور لەگەڵ گوندی چوێسە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چاژ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شێرزاد.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لیژنەی ڕێزلێنانی شەھیدەکانی جووڵەی جیھانی ئیسلامی
سەرچاوەکان دەڵێت ئەم لیژنە لە کانوونی یەکەمی ۲۰۰۳دا لە لایەن تەیاری پارێزگارەوە بۆ پووچەڵ کردنەوەی هەوڵەکانی سەرۆکی پێشووی ئێران محەممەد خاتەمی بۆ باشکردنی پەیوەندییە میسرییە ئێرانییەکان دروستکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێران
باریکە، قۆرەتوو
باریکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باریکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەورە و لە باشوور لەگەڵ گوندی وەلی ئاغا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بانزەمینی سەیدکەریم لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی کەلار.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گوندستانی ئاقاری باکوور
گوندستانی ئاقاری باکوور ناوی گوندستانێک لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کە لە ڕۆژاوای ئێراندا داکەوتووە. بەپێی سەرژمێریی ناوەندی ئاماری ئێران، ژمارەی دانیشتووانی گوندستانی ئاقاری باکوور لە ساڵی ٢٠٠٦ی زایینی ٨٢٠٦ کەس (١٨٠٥ بنەماڵە) بووە.
سەرچاوە
پۆل:گوندستانەکانی شارستانی ئارووناوا پۆل:شارستانی ئارووناوا
ئەرک: مەحاڵ (زنجیرەفیلم)
ئەرکی سەخت زنجیرەیەک فیلمی سیخوڕی ئەکشنی ئەمریکییە کە لەسەر بنەمای زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکە بە ھەمان ناو دروست کراوە و لەلایەن بروس گێلەرەوە دروست کراوە. زنجیرەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن تۆم کروزەوە بەرھەم ھێنراوە و ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، کە ڕۆڵی ئیتان ھانت دەگێڕێت کە بریکاری ھێزی ئەرکە سەختەکان (IMF)ە. فیلمەکان لەلایەن سینەماکار و تیمی جیاوازەوە دەرھێنراون و نووسین و تۆمارکراون، لە ھەمان کاتدا تەوەرە مۆسیقییەکانی زنجیرە ڕەسەنەکەی لالۆ شیفرینیان تێدا جێگیرکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین پۆل:فیلمەکانی کروز/ڤاگنەر پرۆداکشنز پۆل:زنجیرەفیلمە ھەستبزوێنەکان پۆل:زنجیرەفیلمە ئەکشنییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی
چێشتان
چێشتان یان چێشتەنگاو (ھەروەھا؛ قاوەڵتی، نانی قاوەڵتوونی) ژەمێکە لەنێوان تێشت و فراوین، لە ماوەی نێوان کاتژمێر ١٠ی بەیانی و ١٢ی نیوەڕۆ دەخورێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ژەمەکان پۆل:تێشت
جەبەل کەندی، تورکەمان
جەبەل کەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
جەبەل کەندی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ناوچەی کۆلوس (کالیفۆرنیا)
وێنۆک| نەخشەی ناوچەی کۆلوس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا
ئان سیۆ-ھیون
ئان سیۆ-ھیون (لەدایکبووی ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە وەک خانمەکتەرێکی مناڵ لە ٢٠٠٨ بەشداری لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنی و فیلم کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٤ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی سووۆن پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە منالەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
ڕۆژی پشوو
رۆژی پشوو رۆژ یان چەن رۆژێکی تایبەتە کە بەشێوەیەکی ئاسایی لەلایەن یاساوە رۆژەکە کراوەتە پشوو لەم رۆژەدا چالاکیەکان و کارکردن و تیایدا چوونە قوتابخانە رادەگیرێ یان کەمدەکرێتەوە.
پۆل:ڕۆژانی پشوو
گواستنەوەی جێندەر
گوێزانەوەی جێندەر پرۆسەیەکە تێیدا جێندەری کەسێک چارەسەر دەکرێت بۆ ئەو جێندەرەی کە لەگەڵ ناسنامەی جێندەریی کەسەکە یەک دەگرێتەوە. بە مانایەکی تر چاکردنەوە و چارەسەری جێندەرە کە پێشتر بەھەڵە لە نەخۆشخانە دیاریکراوە. ئەم پرۆسەیە پەیوەندیدارە بە چارەسەری دانانەوەی جێندەر (چارەسەری ھۆرمۆنی و نەشتەرگەری چارەسەری دانانەوەی جێندەرە) ئەمە بە مانای ئەوە دێت جێندەرەی پێشتر بۆیان دیاریکراوە لەگەل ناسنامەی جێندەرییەکەیان یەک ناگرێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ترانسجێندەر پۆل:گوێزانەوەی جێندەر
پێڕستی ئەو موسڵمانانەی خەڵاتی نۆبێلیان وەرگرتووە
لە ساڵی ٢٠١٨ دوازدە لە وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل موسڵمان بوون، زیاتر لە نیوەیان لە سەدەی ٢١ بوو، حەوتیان خەڵاتی نۆبێلیان وەرگرت سێ کەس لەم حەوت کەسەدا وەرگری خەڵاتی نۆبێلی ئاشتی بوون یەکێک لە وەرگرانی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیا، موحەمەد عەبدولسەلام، ئەندامی کۆمەڵەی ئەحمەدییە بوو لە پاکستان، یەکێکی تریان کە وەرگری خەڵاتی نۆبێل بوو لە کیمیا عەزیز سانجار بوو کە لە ساڵی ٢٠١٥ خەڵاتی نۆبێل لە کیمیا پێی بەخشرا لە بواری چاکسازیی دی‌ ئێن‌ ئەی.
سەرچاوەکان
پۆل:پێرستی موسڵمانان
ئاودی ئێس٤
300px|وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی ئاودی ئێس٤
ئاودی ئێس٤ ئۆتۆمۆبیلێکی پایەبەرزی گرانبەهایە. ئۆتۆمۆبێلەکە لەسەر شێوەی بنەڕەتی ئاودی ئەی٤ درووستکراوە. ئۆتۆمۆبیلەکە درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە و لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. بۆ یەکەم جار لە ساڵی دا یەکەم مۆدێلی لێ درووستکراوە.
بەستەرەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:وێستگەی عارەبانەکان
سووکەژەم
250px|وێنۆک| سووکەژەمێک؛ [[چەرەس|تێکەڵەی مێوژ و بادەم و شەکرۆک]] سووکەژەم ژەمێکی بچووکی خۆراکە، بەزۆری لەنێوان ژەمە سەرەکییەکان دەخورێت. سووکەژەم گەلێک چەشنی ھەیە، لەوانە سووکەژەمی نێو قوتووی بازاڕ و ئەو خۆراکانەی دیکە کە لە ماڵەوە دروست دەکرێن. سووکەژەمەکان وا دروست دەکرێن کە ئاسان و خێرا بخورێن.
سەرچاوەکان
پۆل:ژەمەکان
پێدرۆی دووەمی بەڕازیل
پێدرۆی دووەم ئیمپراتۆرییەتێکی لە لێواری ھەڵوەشانەوەدا بە میرات گرت، بەڵام بەرازیلی کردە زلھێزێکی سەرھەڵداو لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا. میللەتەکە گەشەی کرد و لە دراوسێ ئیسپانییەکانی جیاکرایەوە بەھۆی سەقامگیری سیاسییەوە، ئازادی قسەکردنی بە پەرۆشەوە، ڕێزگرتن لە مافە مەدەنییەکان، گەشەی ئابووریی زیندوو و فۆڕمی حکومەت- کە پاشایەتییەکی پەرلەمانی نوێنەرایەتی کارایی بوو. ھەروەھا بەرازیل لە جەنگی پلاتین و جەنگی ئۆرۆگوای و جەنگی پاراگوایدا سەرکەوتوو بوو، ھەروەھا لە چەندین ناکۆکی دیکەی نێودەوڵەتی و گرژی ناوخۆییدا زاڵ بوو. پێدرۆی دووەم سەرەڕای دژایەتی بەرژەوەندییە سیاسی و ئابوورییە بەھێزەکان، بە چەسپاوی پاڵ بە ھەڵوەشاندنەوەی کۆیلایەتییەوە نا. ئیمپراتۆر لە مافی خۆیدا زانا بوو، ناوبانگێکی وەک سپۆنسەرێکی بەھێزی فێربوون و کولتوور و زانستەکان دامەزراند و ڕێز و سەرسامی کەسانی وەک چارڵز داروین و ڤیکتۆر ھوگۆ و فریدریش نیچەی بەدەستھێنا و ھاوڕێیەکیش بوو بۆ ڕیچارد ڤاگنەر، لویس پاستور و ھێنری وادزوۆرس لانگفێلۆ و چەندانی تر.
ناوچەی کۆنترا کۆستا (کالیفۆرنیا)
وێنۆک|نەخشەی ناوچەیکۆنتا کۆستا لە ویلایەتی کالیفۆرنیا
ناوچەی بیوت یەکێکە لە ناوچەکانی ویلایەتی کالیفۆرنیا لە وڵاتی ئەمریکا.
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە بەپێی سەرژمێری سالی ۲۰۱۹ نزیکەی (۱،١٥٠،٠٠٠) کەس بوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزراوی ١٨٥٠ پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا
پیاوی جاڵجاڵۆکە (فیلمی ٢٠٠٢)
پیاوی جاڵجاڵۆکە (بە ئینگلیزی: Spider-Man) فیلمێکی ئەمریکی ساڵی ٢٠٠٢ە. فیلمەکە لە جۆری (سوپەر ھێرۆ)یە. فیلمەکە لە درووستکراوی ستۆدیۆیۆکانی (مارڤڵ)ە و لەلایەن سام ڕەیمی کاری دەرھێنانی بۆ کراوە. لەسەر بنەمای کارەکتەری سپایدەرمان یان پیاوی جاڵجاڵۆکە لە زنجیرە کۆمیکەکانی مارڤڵ کۆمیکس، یەکەم فیلمی سپایدەرمانە. لە نووسینی نووسەر دەیڤید کۆپ و دەرھێنانی سام ڕەیمی. لەم فیلمەدا تۆبی ماگوایەر، کیرستن دانست، ویلم دافۆ، جەیمس فرانکۆ، کلیف ڕۆبەرتسۆن، ڕۆزماری ھاریس ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. فیلمەکە باس لە چیرۆکی پیتەر پارکەری ھەرزەکار دەکات، کە دوای ئەوەی لەلایەن جاڵجاڵۆکەیەکەوە گازی لێ دەیگرێت و ئەو جاڵجاڵۆکەیە گۆڕدراوە بە شێوەیەکی بۆ ماوەیی، پیتەر پارکەر بەھۆی گازی جاڵجاڵۆکەکە توانایەکی سەروو مرۆیی ھاوشێوەی جاڵجاڵۆکە بەدەست دەھێنێت و پەرەی پێ دەدات. فیلمەکە بڕیار بوو لە ساڵانی ھەشتاکاندا دروست بکرێت و بڕیار بوو لە دەرھێنانی سینەماکاران تۆبی ھوپەر و جۆزێف زیتۆ و جەیمس کامیرۆن بێت. بەڵام بەرھەمھێنان وەستا بەھۆی وەرنەگرتنی مۆڵەت جگە لە بابەتە داراییەکان. دوای ئەوەی نزیکەی ٢٥ ساڵ لە بەرھەمھێنان وەستێنرا، کۆمپانیای کۆڵۆمبیا پیکچەرز لە ساڵی ١٩٩٩ مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی فیلمەکەی لە سەرانسەری جیھان بەدەستھێنا، دوای ئەوەی بژاردەی لە کۆمپانیای میترۆگۆڵدوین مایەر بەدەستھێنا لەسەر سیناریۆیەک کە لەلایەن کۆمپانیای کانۆن فیلمز و کارلۆکۆ و نیو کانۆن پەرەی پێدرا. لەنێو ئەو سیناریۆ زۆرانەدا؛ سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن جەیمس کامیرۆن، تێد نیوزۆم، جۆن برانکاتۆ، بارنی کۆھین، جۆزێف گۆڵدمان نووسرا و سۆنی دەیڤید کۆپی ھەڵبژارد بۆ نووسینی سیناریۆکە. بڕیار بوو فیلمەکە لە دەرھێنانی دەرھێنەران ڕۆلاند ئیمێریچ، ئەنگ لی، کریس کۆلۆمبۆس، یان دی بۆنت و ئێم نایت شیامالان و تۆنی سکۆت و دەیڤید فینچەر. بەڵام دەرھێنەر سام ڕەیمی لە ساڵی ٢٠٠٠دا کاری دەرھێنانی گرتە ئەستۆ، وێنەگرتنی فیلمەکە لە لۆس ئانجلەس و نیویۆرک لە ٨ تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠١ ئەنجامدرا و کۆمپانیای سۆنی پیکچەرز ئیمەیج ۆرک بەرپرسیار بوو لە کاریگەرییە بینراوەکان. فیلمەکە باس لە چیرۆکی خوێندکارێکی ئامادەیی دەکات بە ناوی پیتەر پارکەر. جاڵجاڵۆکەیەکی دەستکاریکراوی بۆماوەیی پێوەی دەدات، ئەویش توانای سەروو مرۆیی بەدەست دەھێنێت لە ئەنجامی تێکەڵبوونی بۆماوەیی جاڵجاڵۆکەکە لەگەڵ خۆیدا. سەرەتا ئەم ھێزە خراپ بەکاردەھێنێت و دەبێتە ھۆی مردنی مامی، دواتر دەگۆڕێت بۆ پاڵەوان بەناوی پیاوی جاڵجاڵۆکە. ھەر لە منداڵییەوە بە دراوسێکەی بەناوی ماری جین واتسۆن سەرسام بووە. لەگەڵ عیفریتی سەوز کە نوێنەرایەتی خراپەکاری دەکات و شەڕی توندی لەگەڵدا دەکات کە باوکی ھاوڕێکەیەتی بەناوی ھاری ئۆسبۆرن.
فیلمەکە لە ٢٩ی نیسانی ٢٠٠٢ لە شانۆی فۆکس لە گوندی وێستوود بۆ یەکەمجار نمایشکرا و دوای چوار ڕۆژ لە ٣ی ئایار لە ئەمریکا نمایشکرا. فیلمەکە لەلایەن بینەران و ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت، کە ستایشی دەرھێنان و شێوازی دەرھێنەر ڕەیمییان کرد و دڵسۆزی بۆ ئەفسانەی پیاوی جاڵجاڵۆکە، زنجیرە ئەکشنەکان، کاریگەرییە بینراوەکان، نمرەی مووزیک کە بۆ دانی ئێلفمان دەگەڕێتەوە، ھەروەھا نمایشەکانی ڕۆڵگێڕەکان (بەتایبەت ماگوایەر، دافۆ، و جی کەی سیمۆنس). فیلمەکە سەرکەوتنێکی دارایی بەدەستھێنا، یەکەم فیلم بوو لە کۆتایی ھەفتەدا ١٠٠ ملیۆن دۆلاری بەدەستبھێنێت، ھەروەھا بووە سەرکەوتووترین فیلم کە لەسەر بنەمای پەرتووکێکی کۆمیک دروستکراوە لەو کاتەدا. بە کۆی گشتی زیاتر لە ٨٢١.٧ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی لە بۆکس ئۆفیسدا لە سەرانسەری جیھاندا و سێیەم فیلمە کە زۆرترین داھاتی ساڵی ٢٠٠٢ بووە، زۆرترین داھاتی فیلمی پاڵەوانێکی سەروو سرووشتی بوو، ھەروەھا شەشەم فیلمی دھاتی گشتی بوو لە کاتی بڵاوبوونەوەیدا. فیلمی پیاوی جاڵجاڵۆکە شانازیی بە پێناسەکردنەوەی جۆری فیلمی سووپەرکەسایەتی مۆدێرن دەکات و لە ھاویندا جێگەی سەرنجێکی گەورەبوو. سەرکەوتنی فیلمەکە بووە ھۆی بەرھەمھێنانی فیلمی «پیاوی جاڵجاڵۆکە ٢» لە ساڵی ٢٠٠٤ و فیلمی« پیاوی جاڵجاڵۆکە ٣» لە ساڵی ٢٠٠٧.
وێنەگرتن
بڕیار بوو لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠ لە شاری نیویۆرک دەست بە وێنەگرتنی فیلم بکرێت، لەسەر شانۆی دەنگی ستۆدیۆی سۆنی پیکچەرز. لە سەرەتادا بڕیار بوو فیلمەکە دوای ساڵێک نمایش بکرێت، بەڵام کاتی بڵاوبوونەوەی فیلمەکە لە ٣ی ئایاری ٢٠٠٢ دواخرا، وێنەگرتنی فیلمەکە لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١، لە شاری کولڤەر سیتی بە فەرمی دەستیپێکرد. دوای ھێرشەکانی ١١ی ئەیلولی ٢٠٠١، ھەندێک دیمەن دووبارە وێنەگیرا و ھەندێک وێنەی دوو بیناکە بە شێوەی دیجیتاڵی لە فیلمەکەدا سڕدرانەوە. تیم ھۆڵکۆمب کرێکاری بیناسازی تەمەن ٤٥ ساڵ، بەھۆی ئەوەی فۆرک لێفتێک خۆی بە سەبەتەیەکی بیناسازیدا کێشا کە فۆرک لێفتی تێیدا بوو، گیانی لەدەستدا. داوایەکی یاسایی بووە ھۆی ئەوەی وەزارەتی سەلامەتی و تەندروستی پیشەیی کالیفۆرنیا کۆمپانیای سۆنی پیکچەرز بە ٥٨ ھەزار و ٨٠٥ دۆلار سزا بدات.
لە لۆس ئانجلەس شوێنەکان بریتی بوون لە مۆزەخانەی مێژووی سرووشتی (بۆ تاقیگەی زانکۆی کۆڵۆمبیا کە پارکەر تێیدا جاڵجاڵۆکەکە پێوەیدا)، بینای کارەبایی باسفیک (بۆ ئۆفیسەکانی دەیلی باگل) و کۆشکی گرایستۆن (بۆ ناوەوەی ماڵەکەی نۆرمان ئۆسبۆرن). لە مانگی نیساندا ٤ جلوبەرگی سپایدەرمان دزرا و سۆنی خەڵاتی ٢٥ ھەزار دۆلاری پێشکەش کرد بۆ ھەرکەسێک کە بیاندۆزێتەوە. دوای ١٨ مانگ ھێنرایەوە و پاسەوانێکی پێشووی ستۆدیۆی فیلم دەستگیرکرا. بەرھەمھێنانەکە بۆ ماوەی دوو ھەفتە گواسترایەوە بۆ شاری نیویۆرک، لە شوێنەکانی وەک پردی کوینزبۆرۆ، پەرتووکخانەی یادەوەری لۆو، پەرتووکخانەی گشتی نیویۆرک و باخچەی سەربان لە سەنتەری ڕۆکفێلەر. تیمەکە گەڕانەوە بۆ لۆس ئانجلەس، لەوێ بەرھەمھێنان و وێنەگرتن لە مانگی حوزەیران کۆتایی ھات. ھەروەھا بینای فلاتیرۆن بۆ ڕۆژنامەی دەیلی باگل بەکارھات.
کاریگەرییەکان
جۆن دایکسترا سەرپەرشتیاری کاریگەرییە بینراوەکان بوو، لە ساڵی ٢٠٠٠دا دامەزرا، دەرھێنەر لە فیلمەکانی پێشوویدا زیاتر شێوازی باوی بەکارھێناوە. لەکاتی کارکردن لەسەر دەرھێنان زۆر شت لەبارەی کۆمپیوتەرەوە فێربوو و زۆر کاری کردووە بۆ پلاندانان بۆ پرۆسەی جووڵان لەنێوان بیناکاندا، وەک چۆن وەک «بالێیەک لە ئاسماندا» وەسفی کردووە. ئەم دیمەنە ئاڵۆزانە بوودجەی سەرەتایی فیلمەکەیان لە ٧٠ ملیۆن دۆلارەوە بۆ ١٠٠ ملیۆن دۆلار بەرزکردەوە.
دیزاین
پێش ئەوەی جێگیر بێت لەسەر ئەو دیمەنەی کە لە فیلمەکەدا بەکارھاتووە، ئەو سەرپۆشەی کە بۆ گرین گۆبلین دروستکرابوو، دەمامکێکی جووڵاو بوو کە لەلایەن کۆمپانیای ئامالگامێتد داینامیکسەوە دروستکرابوو. جەیمس ئەچێسۆن، یەکێک لە دیزاینەرانی جلوبەرگ، حەزی لە بیرۆکەی ھێمایەکی سوور بوو لەسەر جلێکی ڕەشدا. بیرۆکەکەی لە کۆتاییدا دەبێتە جلوبەرگی کۆتایی بۆ ڕۆڵگێڕەکە، ھێمایەکی فراوانکراو لەسەر سنگ و ھێڵی سووری لە لاکانی قاچەکاندا. بۆ دروستکردنی جلوبەرگی سپایدەرمان، جلێکی تەسک بۆ ماگوایەر دروست کرا، کە بە چینەکانی ماددە داپۆشرا بۆ دروستکردنی شێوەی جلەکە، وەک یەک پارچە دیزاین کراوە بە دەمامکەکەشەوە. لە ژێر دەمامکەکەدا توێکڵێکی ڕەق لەبەر کراوە بۆ ئەوەی شێوەی سەرەکە باشتر دەربکەوێت، ھەروەھا بۆ ئەوەی ماسکەکە بە باشی بمێنێتەوە لە ھەمان کاتدا ماگوایەر پێیەوە ئاسوودە بێت. بۆ ئەو دیمەنانەی کە دەمامکەکەی دادەکەنێت، جلێکی جێگرەوە ھەبوو، کە دەمامکەکە پارچەیەکی جیاواز بوو. پشتێنەکەی کە جلوبەرگەکە جیادەکاتەوە، بە کۆمپیوتەر سڕدرایەوە و چاوەکانی دەمامکەکە بە شێوەیەک دروست کرا کە وەک ئاوێنە دەربکەوێت.
نمایشکردن و داھات
کاتێک لە ٢ی ئایاری ٢٠٠٢ بۆ یەکەمجار لە ٣٦١٥ سینەمادا نمایشکرا، لە ماوەی کەمتر لە ھەفتەیەک لە کردنەوەیدا ١١٤،٨٤٤،١١٦ دۆلاری بەدەستھێنا و بووە خێراترین نمایشی سینەمایی کە گەیشتە ١٠٠ ملیۆن دۆلار. بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٦دا فیلمی چەتەی دەریای کاریبی: سندووقی پیاوی مردوو ئەم ژمارەی تێپەڕاند. ھەروەھا لە ماوەی یەک ڕۆژدا زۆرترین داھاتی بەدەستھێنا کە لە ٤ی ئایاری ٢٠٠٢دا داھاتی گەیشتە ٤٣،٦٢٢،٢٦٤ دولار، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٤دا فیلمی شرێک ٢ ئەم ژمارەی تێپەڕاند، لە کۆتایی ساڵدا ٤٠٣،٧٠٦،٣٧٥ دۆلار بەدەستھێنابوو و بووە بەرزترین فیلم لە ساڵی ٢٠٠٢.
و پلەی حەوتەمی لە بەرزترین داھاتی بلیتەکانی سینەمای بەدەستھێنا لە ئەمریکا، و پلەی ١٧یەم لە جیھاندا، کە لە سەرانسەری جیھاندا ٨٢١ ملیۆن و ٧٠٨ ھەزار و ٥٥١ دۆلاری کۆکردەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٢ پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون پۆل:فیلمەکانی پیاوی-جاڵجاڵۆکە پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:مشتومڕەکانی ڕیکلام و بازاڕکردن لە فیلمدا پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ئیان برایس پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون پۆل:فیلمی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکانی ماڕڤڵ پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:میمی تەلەڤیزیۆن و فیلمەکان
سێڵ (دراگۆن بۆڵ)
سێڵ (، بە رۆماجی: Seru) ئەو کەسایەتییەکی خەیاڵی ناو زنجیرە ئەنیمێ و مانگای دراگۆن بۆڵە، و لە لایەن ئاکیرا توریاماوە دروست کراوە. ئەو بۆ یەکەم جار لە ژمارەی ۳٦۱ دڕندە نادیارەکە، لە کۆتاییدا دەردەکەوێت!! (謎の怪物、ついに出現!! Nazo no Kaibutsu, Tsui ni Shutsugen!!) دەرکەوت. بۆ یەکەم جار لە ۱٦ی شوباتی ۱۹۹۲ لە ھەفتانەی شۆنن جەمپ بڵاوکرایەوە. سێڵ ژیانێکی دەستکردە، و بە بەکارهێنانی کرۆمۆسۆمی زۆرێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکان دروست کراوە، لە زنجیرەکەدا، ئەو بۆ ئەوەی تەواو بێت بۆ ڕابردوو گەشت دەکات. هەروەها بۆ ئەوەی بە ئامانجەکەی بگات، ئەو پێویستە لەسەری ئەندرۆید ۱۷ و ۱٨ بخوات.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:کەسایەتییەکانی دراگۆن بۆڵ پۆل:نارسسیزم لە خەیاڵدا
ئاودی ئێس٥
وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی ئاودی ئێس٥
ئاودی ئەی٣ ئۆتۆمۆبیلێکی گرانبەهای درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. ئۆتۆمۆبیلەکە خاوەن کۆمەڵێك جیاوازیە لەگەڵ ئۆتۆمۆبیلی بەرزی کارکردنە لەگەڵ ئاودی ئەی٥. ئۆتۆمۆبیلەکە لەساڵی ٢٠٠٧ەوە تاوەکوو ئێستا بەرهەمدەهێندرێت.
بەستەرەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
دوورگەکانی کووک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئیسپانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
بادەڵان
بادەڵان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی گەرمک، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بادەڵان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چوێسە و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەرەوەران لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بالیکەدەر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆخڵان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دەوڵەتاوا
دەوڵەتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
دەوڵەتاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
باشترکردنی ماڵ
پەرەپێدانی ماڵ یان نوێکردنەوەی ماڵ یان دوبارە دانانەوەی مۆدێل پرۆسەیەکی نوێکردنەوە یان زیادکردن و کەمکردنەوەی شتەکانی ماڵە پەرەپێدانی ماڵەوە وەک نوێکردنەوەی کەلوپەلەکانی بەردەستەکانی ئێستا و گۆرینەوەیان بە کەلوپەلێکی تر یان نوێکردنەوەی دەرەوەی ماڵەکە وەکوو باخچە و دەوروبەری باخەکە
خوێندنەوەی زیاتر
پۆل:پەرەپێدانی ماڵ پۆل:باڵەخانەکان
لوسیال باڵ
وێنۆک لوسیال باڵ (لەدایکبووی ٦ی ئابی ١٩١١ تا ٢٦ی نیسانی ١٩٨٩) کۆمیدیاکارێکی ئەمریکی، مۆدێل، خانمە ئەکتەر و بەڕێوەبەری ستۆدیۆ بوو. ھەروەھا ئەستێرەی سیتکەمەکانی "من لوسیم خۆش دەوێ"، "کاتژمێری کۆمیدی لوسی-دێزی"، "بەرنامەی لوسی"، "لوسی لێرەیە"، "ژیان لەگەڵ لوسی" لوسیال یەکێک بوو لە بەناوبانگترین و کاریگەرترین ئەکتەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ژیانیدا. وە درێژترین پیشەی ھەبوو لە ھۆڵیوود.
لە دەیەی ١٩٣٠ دەست بە کاری نمایش دەکات، لە دەیەی ١٩٤٠ بوو بە ئەکتەری ڕادیۆ و ئەستێرەی فیلمی بی. پیشەی تەلەڤیزیۆنییەکەی لە دەیەی ١٩٥٠ دەستیپێکرد وە لە دەیەکانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠ بەردەوام بوو لە بەشداریکردن لە فیلم. لە ١٩٦٢ بووبە یەکەم ژن کە ستۆدیۆییەکی تەلەڤیزیۆنی بەرێوە ببات. وە ستۆدیۆکە چەندین زنجیرەی بەناوبانگ و سەرکەوتووی پێشکەشکرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١١ پۆل:مردووانی ١٩٨٩ پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
گوندستانی شیان
گوندستانی شیان ناوی گوندستانێک لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی ئارووناوا، پارێزگای کرماشانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کە لە ڕۆژاوای ئێراندا داکەوتووە. بەپێی سەرژمێریی ناوەندی ئاماری ئێران، ژمارەی دانیشتووانی گوندستانی شیان لە ساڵی ٢٠٠٦ی زایینی ٦٨٠١ کەس (١٥١٢ بنەماڵە) بووە.
سەرچاوە
پۆل:گوندستانەکانی شارستانی ئارووناوا پۆل:شارستانی ئارووناوا
ماریا لیۆپۆڵدینای نەمسا
وێنۆک|دۆنا ماریا لیۆپۆڵدینا دۆنا ماریا لیۆپۆڵدینا لە نەمسا (٢٢ی ژانویەی ١٧٩٧ – ١١ی کانوونی دووەمی ١٨٢٦)یەکەم ئیمپراتۆری بەڕازیل بوو وەک ھاوسەری ئیمپراتۆر دۆم پێدرۆی یەکەم لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٨٢٢ تا مردنی. ھەروەھا شاژنی پورتوگال بووە لە ماوەی کورتی حوکمڕانی ھاوسەرەکەی وەک پاشا دۆم پێدرۆی چوارەم لە ١٠ی ئازار تا ٢ی ئایاری ١٨٢٦.
لە شاری ڤیەنا لە نەمسا لەدایکبووە و کچی ئیمپراتۆری ڕۆمانی پیرۆز فرانسیسی دووەمە و ھاوسەری دووەمی بە ناوی ماریا تێری زا خەڵکی ناپۆلی و سیسیلییە. لەنێو خوشک و برا زۆرەکانیدا ئیمپراتۆر فێردیناندی یەکەمی نەمسا و ماری لویس، دوچێسی پارما، ھاوسەری ناپلیۆن بۆناپارت ھەبوون.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٧ پۆل:مردووانی ١٨٢٦ پۆل:ماڵی ھابسبورگ-لۆرین پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٩یەم پۆل:مردنەکان لەکاتی مناڵبوون
بانزەمینی سەید محەمەد
بانزەمینی سەید محەمەد گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بانزەمینی سەید محەمەد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەرلوت و لە باشوور لەگەڵ گوندی بانزەمینی سەیدکەریم و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بانزەمینی مەلا سڵێمان لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی کەلار.
نەخۆشیی مەنێیر
وێنۆک|210x210پیکسڵ|ھێڵکاری گوێچکەی ناوەوە
نەخۆشیی مەنێیر بریتییە لە ناڕێکی و شێواوی لە گوێچکەی ناوەوە، سکاڵا سەرەکیەکانی ئەم نەخۆشییە بریتییە لە ھەستکردن بە:
ئاساییانە، لە سەرەتادا تەنھا کاریگەری لەسەر یەک گوێ دەبێت؛ ھەرچەندە، لەگەڵ کاتدا ھەر دوو گوێ دەکرێت تووش ببێت.
بە گشتی سکاڵاکان ماوەی ٢٠خوولەک بۆ کاتژمێرێک دەخایەنێت،
وە بە پێی تیپەربوونی کات لە دەستدانی بیستن و زرنگانەوە لە گویچکەدا لەوانەیە سەقامگیر ببێت.
ھۆکاری نەخۆشیی مەنێیر نادیارە بەلام ھەر دوو ھۆکارەکانی بۆماوەیی و ژینگەیی بەشداری دەکات لە توشبوون بە نەخۆشیی مەنێیر. ژمارەیەک لە بیردۆز ھەن بۆ دۆزینەوەی ھۆکاری روودانی نەخۆشی مەنێیر، کەوا نزیکی بە ڕێژەی ١٠٪ کەیسەکان لەناو خانەوادەکاندا بۆماوەییە.
وا باوەڕ پیکراوە کەوا کۆ نیشانەکان ڕوودەدەن لە ئەنجامی زیاد بوونی درووست بوونی شلەمەنی لە توونی ناو خۆی گوێچکەدا.
دەستنیشانکردن و ناسینەوەی نەخۆشییەکە بەندە لەسەر کۆ نیشانەکان وە زۆر جار بە ئەنجامدانی پشکنینی بیستن.
بار و دۆخی دیکەش کە دەکرێت ھەمان کۆنیشانەکانی نەخۆشیی مەنێیر درووست بکەن بریتین لە نەخۆشییەکانی داڵانی ژانی نیوەی سەر (vestibular migraine) و کاتی ھێرشی ئیسکێمیا (transient ischemic attack).
ھێرشەکان بە زۆری لە لایەن دەرمانەوە چارەسەر دەکرێن، بۆ یارمەتی دان لە دڵ تێکەڵھاتن و دڵەراوکێ و بێ تاقەتی. پێوانەکان بۆ رێ گرتن لەم ھێرشە بە گشتی بە شیوەیەکی خراپ پالپشتی دەکرێن لە لایەن ئەم بەڵگەیەوە. وە خۆراکێکی کەم خوێ، دەرمانی میز پێکەرە، و ھۆرمۆنی کۆرتیکۆستیرۆیدس وەک چارەسەر دەتوانرێن بەکار بھینرێن.
دەرزی دان لەناو گوێجکە و نەشتەرگەریش دەتوانرێت تاقی بکرێتەوە بە ئەگەر پێوەرەکانی تر کاریگەری نەبوو.
نیشانەکان
نەخۆشی مەنێیر تایبەت دەکرێت لە لایەن گەرانەوەی نیشانە و ھەستکردن بە سەرەخولێ و سەرگێژبوون، کە دەکرێت تەواو بکرێت بە سەر ئێشە و ھەست کردن بە قورسای لە گوێچکەکاندا.
کەسەکان ھەروەھا لەوانەیە ئەزموونی کۆمەڵێک نیشانە بکەن کە پەیوەندی ھەیە بە کاردانەوەی نارێکی ئەو بەشەی مێشک کە لێپرسراوی ئەندامە خۆبزوێنەکانە (Autonomic nervous system).
نەشتەرگەری
ئەگەر نیشانەکان چارەسەر نەکرا لە لایەن چارەسەرە ئاساییەکان ئەوا لەوانەیە نەشتەرگەری ڕەچاو بکرێت. نەشتەرگەری بۆ شیتەڵکردنەوەی توورەکەی لیمفەکی ناوەوە (Endolymphatic sac) یەکیکە لە ھەڵبژاردەکان.
پێداچوونەوەیەکی پۆلینزانی لە ساڵی ٢٠١٥، ٣ شێوازی پەستان کەمکردنەوەیان دۆزیەوە کە بەکار ھینراون کە بریتیین لە: ھەندیک بەلگە دۆزراونەتەوە کەوا ھەر ٣ شێوازەکە بەسوود بوون بۆ کەم کردنەوەی سەرەخولێ و سەرەگیژیەکە، بەلام ئاستی بەلگەکە نزمە.
وا نرخێندراوە کەوا ریژەی ٣٠٪ کەسانی تووشبوو بە نەخۆشی مەنێیر تێکچوون و لەکارکەوتنی بۆری ئوستاکی'یان ھەیە. گوێی ناوەوە خۆی دەتوانرێت بە نەشتەرگەری لاببرێت لەڕێگەی بڕینی دەماری ڤێستیبیولار.
سەرچاوەکان
پۆل:Webarchive template wayback links
ئاودی ئێس٦
300px|وێنۆک|ئۆتۆمۆبیلی ئاودی ئێس٦
ئاودی ئەی٣ ئۆتۆمۆبیلێکی گرانبەهای خاوەن تایبەتمەندی بەرزە. ئێس٦ درووستکراوی کۆمپانیای ئاودیە لەژێر سەرپەرشتی گرووپی فۆلکسڤاگن. ئۆتۆمۆبیلەکە چوار نەوەی لێ درووستکراوە، یەکەم نەوەی ئۆتۆمۆبیلەکە لەساڵی ١٩٩٤ درووستکراوە. وە دوایینیان جۆری C7ە کەلە ساڵی ٢٠١٢ەوە بەرهەمدەهێندرێت.
بەستەرەکان
پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان پۆل:مۆدێلەکانی ئۆتۆمۆبیلی ئاودی پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:وێستگەی عارەبانەکان
دوورگەکانی کووک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دوورگەکانی کووک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
وێنەگرتنی شیلرن
وێنۆک|وەک لە وێنەکەدا دیارە (schlieren) پیشاندانی پاڵەپەستۆی نوکێکی بێ لادانە لە پێشەوە چەپ|وێنۆک|شەپۆل تووشی تاسان دەبن بەھۆی (T-38 Talon)دا بە پێی فرینی ڕووەکەی دروست دەبێ لە لێوارەکانی خۆردا وێنۆک|وێنەی دروستبووە کە لە شێوەی گولەی دەرچوو دەردەکەوێ چەپ|وێنۆک|رەنگ لە (Schlieren) وا وێنە دەکرێ وەک ئەوەی ڕووناکی دەرچووی مۆمێک بێ کە تێکشکابێ بە شەماڵێک لە لای ڕاستەوە وێنەگرتنی شیلرن کردارێکی بینراوە کەلە وێنەگرتندا بەکاردێت بۆ دەرخستنی شلەی نقووم بوو، بە پشت بەستن بە فیزیای (german لە August) دا لە (١٨٦٤) دا دیراسەی بۆ کراوە (Super sonic) پشت دەبەستێ بە ھەندەسەی (aeronautical) لە ڕووی وێنەگری بەدەوری ئەو تەنۆلکانەی کەلەھەوادا ھەن.
سیستەمی بینایی کلاسیکی
پێویستی بە ڕووناکی نیشاندراو (تەلیسکۆب) دەبێ بۆ پیشاندانی سەرچاوەی ڕوناکییەکە لە دواوەی ئامانجەکە، ئەو شێواندنانە دەبنە ھۆی پەیدابوونی جیاوازی توندی (ھێز) ی ڕووناکی کەبە شێوەیەکی ڕاست دێنە بەرچاو لەگەڵ سێبەری وێنەیی سیستەمەکە
لە شێوازی کۆنی (Schlieren) دا ڕێکردنی ڕووناکی پشت دەبەستێ بە ڕوپۆشی ئەو پێکھاتە تەنۆلکاییانەی دەوری (عادەتەن یان ھاوێنەیی بوو ئاوێنەی چەماوە) لەگەڵ لێواری چەقۆیی کە ئەوەش لە خاڵێکی سەرەکی بوو، شوێنێک بۆ نەھێشتنی نیوەیی ڕوناکی، و دەرخستنی چڕیی لەقوڵایی بە ناڕێکی دەرخەرێکی سادەیی وێنەگری بوو لە ڕاستیدا.
ناوچەی دێل نۆرت (کالیفۆرنیا)
وێنۆک| نەخشەی ناوچەی دێل نۆرت لە ویلایەتی کالیفۆرنیا
وێنەگرتنی شیلرن
سیستەمی بینایی کلاسیکی
بە ناڕێکی دەرخەری ڕووناکی لەگەڵ خاڵێکی گرنگ لەچەقدا لەگەڵ ئەو ڕوبەرەی دەوری داوە دەبێتە لابەری لێواری چەقوویی ئەنجام لەو دەرچوونی ڕوناکیانەدا و تاریکیانەدا پشت دەبەستێ بە چڕیی نقوم بوو بەشێوەی پۆزەتیڤ ونێگەتیڤ لە ئاڕاستەی ئاسایی لێواری چەقۆیی وە کاتێک کە لێواری چەقۆیی دروست بوو یەکسەر بە شێوازی گشتی ڕووی (Schlieren) ی وێنەگری دەردەکەوێ ئەگەر لێواری چەقۆیی بەکارنەھات ئەوا بەشێوازێکی گشتی سیستەمەکە دەبێتە سیستەمی وێنەیی سێبەری، کە دەبێتە پێوەری دووەم لە تێکدەری چڕیی
ناوچەی دێل نۆرت (کالیفۆرنیا)
ناوچەی بیوت (بە ئینگلیزی: Del Norte County) یەکەکە لە ناوچەی ویلایەتی کالیفۆرنیا لە وڵاتی ئەمریکا.
وێنەگرتنی شیلرن
سیستەمی بینایی کلاسیکی
لە قوڵایی شلەدا ناڕێکییەک ھەیە لە وێنەکەیدا کە وادەکات بەردەوام بێ بەڵام ھەر شڵەژانێکە و دەبێتە ھۆی پریشک لێبوونەوە، کە ئەمەش وەکو کاریگەری ڕوویەکی گەرمییە لەڕۆژێکی ھەتاویی
ناوچەی دێل نۆرت (کالیفۆرنیا)
رێژەی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە لە ساڵی ٢٠١٣ بەپێی سەرژمێری نێزیکەی (٢٧٬٨٧٣) کەس بوە..
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٧ لە کالیفۆڕنیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٧