cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئەڤیچی
٢٠١٤–٢٠١٥ ئەلبومی "چیرۆکەکان"(stories) و کاری ھاوبەشیی مەزن
لە ٢ ی کانوونی یەکەمی ھەمان ساڵ بێرگلین ئەلبومی <<چیرۆکەکان stories>>ی بڵاو کردەوە لەگەڵ سێ تراکی تاک کە "تیرە شکاوەکان" (broken arrows) لەگەڵ زاک براون و "خۆشەویستیت لەگەڵ دەکەم" (gonna love ya) لەگەڵ ساندرۆ کاڤازا و "دە ڕۆژی دیکە" (ten more days) لەگەڵ زاک ئەبێڵ ی لە خۆ گرتبوو.
٢٠١٦:کۆتایی ھێنان و وازھێنانی لە گەشتکردن
لە ٢٩ ی مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١٦ ئەڤیچی لە پەڕەی فەرمی خۆی لە فەیسبوک ڕایگەیاند کەوا بەمزووانە واز لە گەشت کردن دەھێنێ. لە ٢٨ ی مانگی ئابی ھەمان ساڵدا ئەڤیچی کۆتا پێرفۆرمانسی ڕاستەوخۆی خۆی ئەنجامدا لە ئیبیزا و چیدی گەشتی نەکردەوە بە مەبەستی ئەنجامدانی شۆوی ڕاستەوخۆ.
٢٠١٧–٢٠١٨:ئیپیەکانی ئەڤیچی و فیلمی دۆکیومێنتاری «چیرۆکە ڕاستەقینەکان»
لە ١٠ ی ئابی ساڵی ٢٠١٧ ئەڤیچی ٦ تراکی لە ئیپیەکدا بڵاو کردەوە،ئەڤیچی خۆی ئەوکات دەربارەی ئەو ئیپیە گوتی:'''من زۆر بە پەرۆشم تاکو دووبارە بگەڕێمەوە سەر میوزیک. ماوەیەکی زۆرە کە ھیچم بڵاو نەکردۆتەوە و ھیچم نەکردووە، وە ماوەیەکی زۆریش دەبێ کە بەوجۆرە بە پەرۆش نەبووم'.''ئیپیەکە پێکھاتبوو لەم تراکانە:
لە ١١ ی مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٧ ئەڤیچی ڕایگەیاد کە فیلمێکی دۆکیومێنتاری بە ناوی "ئەڤیچی:چیرۆکە ڕاستەقینەکان" بڵاو دەکەنەوە، فیلمەکە دەربارەی مێژووی خۆی لە سەرەتای دەستپێکردنیەوە و ھۆکارەکانی وازھێنانی لە گەشتکردن و ھەروەھا لە فیلمەکەدا چاوپێکەوتن لەگەڵ دەیڤید گێتا و ویسلێف جین و نایڵ ڕۆجەرس و کریس مارتنی کۆڵدپلەی ئەنجامدراوە و قسە دەکەن لەسەر ئەڤیچی.
پاش مردنەکەی ئەڤیچی لە ساڵی ٢٠١٨ دا، ھەواڵەکان و ڕاپۆرتەکان بڵاویان کردەوە کە ناوبراو زیاتر ل ٢٠٠ گۆرانی بڵاو نەکراوەی ھەیە و ھەندێکیان ھێشتا لە پەرەپێداندان و ھەندێکیان تەواون، ھەروەھا وا ھاتووە کە ناوبراو پێش مردنەکەی باشترین گۆرانیەکانی خۆی بەرھەم ھێناوە و زۆر ناوازەن.
ژیانی تایبەتی
لە ٢ ی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٢ تیم لە نەخۆشخانەیەک لە نیویۆرک دەخەوێندرێت بۆ ماوەی ١١ ڕۆژ بەھۆی ئازاری تیژی پەنکریاسیەوە، کە بەھۆی زۆر خواردنەوەی خواردنەوە کھولیەکان توش دەبیت. لە ٢٠١٦ باروودۆخی تیم خراپتر بوو ئەوەش وایکرد واز لە گەشتکردن بھێنێ و لە فیلمە دۆکیومێنتاریەکەیدا باس لە باروودۆخە جەستەیی و ئەقڵیەکەی خۆی دەکات کە لە چ باروو دۆخێکی نا ھەمواردا بووە و سەڕەڕای ئەوەش بەڕێوبەرەکەی ھەر فشاری خستۆتە سەری بۆ ئەوەی بەردەوام بێ لە نمایشە ڕاستەوخۆکانی.
مردن
"تیمی ئازیزی ئێمە زانخواز بوو، ھونەرمەندێکی ڕۆح ناقایل بوو کە لە پرسیارە وجودیەتەکان دەگەڕا. کەسێکی زێدە دەسکەوت بوو کە گەشتی دەکرد و بە جدی کاری دەکرد تا گەیاندیە ئاستێک کە فشارێکی ئێجگار زۆری بخاتە سەر.
کاتێک ئەو لە گەشت کردن وەستا، ویستی ھاوسەنگیەک لە ژیانیدا ڕابگرێ تا خۆشحاڵ بێت و ئەوە بکات کە حەزی لێیە کە میوزیکە.
ئەو زۆر دڕدۆنگ بوو سەبارەت بە مانای ژیان و خۆشبەختی.
بەڵام تیم خۆی لە شێوەی ئامێرێکی پارە پەیداکردندا دۆزیەوە، کە ئەو ئەوەی نەدەویست و بۆ ئەوە دروست نەببو؛ ئەو کەسێکی ھەستیار بوو کە ھەوادارەکانی خۆشدەویست و خۆی لە چاوی کامێراکان بەدوور دەگرت.
تیم تۆمان بۆ ھەتایە خۆشدەوێت و زۆر بیرت دەکەین.
ئەو کەسایەتیەی کە تۆ و میوزیکەکەت ھێناتانە بوون،یادگاریەکانت بە زیندوویی ڕادەگرن.
خۆشمان دەوێیت.
-خێزانەکەت"
لە ١ ی مای دا سایتی تی ئێم زێت ڕایگەیاند کەوا ھۆکاری مردنەکەی ئەڤیچی خۆکوشتن بووە و بە بتڵێکی شکاوی شەراب خۆی بریندار کردووە و ئەڤیچیش بەھۆی خوێنبەر بوونەوە کتوپڕ مردووە. لە ٢٢ ی ھەمان مانگ خێزانەکەی نەیان ھێشت مەراسیمی بە خاک سپاردن و پرسەکەی گەورە بێت و تەنھا ئەو کەسانە بەژداریان تێدا کرد کە زۆر لە ناوبراوەوە نزیک بوون و لە گۆڕستانی سکۆگسکیرکۆگاردن لە ستۆکھۆڵم بە خاک سپێردرا.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
فیلمی Avicii: true stories
سایتی فەرمی ئەڤیچی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرھەمھێنەرانی مۆسیقی سویدی پۆل:دی جەیە سوییدیەکان پۆل:مردووانی ٢٠١٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:وتارەکان بە hCard پۆل:ئەڤیچی پۆل:گۆرانینووسانی سویدی
بێن موودی
بێنجمن ڕۆبێرت «بێن» موودی (لەدایکبووی ٢٢ی کانونی دووەمی ١٩٨١) گۆرانیبێژ و گۆرانی نووسێکی ئەمریکییە، چەند ئامێرێکی مۆسیقا دەژەنێت وەک: تەپڵ، گیتار، پیانۆ، هەروەها ئەکتەریشە. ناسراوە بە دۆزەرەوە و گیتارژەنی سەرەکی گرووپی ڕۆکی ئێڤەنێسنس. دوای وازهێنانی لە ئێڤەنێسنس، ئەو لەگەڵ چەند هونەرمەندی جیاجیا کاری کردووە و ئێستا ئەندامی گرووپی ڕۆکی وی ئار زە فۆڵێن و «زە ھەیڵۆ میتد»ە.
ئێڤەنێسێنس
موودی لە لیتل ڕۆکی ئارکنساس لە دایک بووە، ئەیمی لی لە کەمپێکی گەنجان ناسی و دواتر بوون بە هاوڕێ. دواتر بەیەکەوە دەستیان کرد بە گۆرانی وتن لە بازار و قاوەخانە ناوخۆییەکان. کاتێک دەستیان کرد بە فرۆشتنی سیدی دێمۆکانیان، کۆمپانیای تۆمارکردنی وایند-ئەپ بووبە سپۆنسەریان و یەکەم ئەلبومی دەرکەوتنی بۆ بڵاو کردنەوە بە ناوی فۆڵێن کە سەرکەوتنێکی بێ وێنەی تۆمار کرد. دواتر لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣ موودی گرووپەکەی بەجێھێشت و وتیان کە بەهۆی "جیاوازی هونەرییەوەیە." لە کاتی چاوپێکەوتنێکی ئەیمی لی لەگەڵ MTV وتی "من نازانم من پێشبینی ئەمەم ئەکرد، ئەو کەسێکە کە حەزی بە ناوبانگە و دەیویست کە کارەکانمان بە دڵی خەڵکی بێت، بەڵام من ئەوەم نە ئەویست، من ئەمویست شتێک بکەم کە بە دڵی خۆم بێت، ڕاستییەکەشی ئێستە زۆر خۆشترە کە ئەو ڕۆیشتووە لەبەر ئەو ناخۆشییەی کە لە گروپەکە دروستی کردبوو. بەڵام ئێستا زۆر خۆشترە کە ئەوی لێنییە، بە دڵی خۆمان کار دەکەین."
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:پیانۆژەنان پۆل:ھونەرمەندانی کۆمپانیای تۆمارکردنی وایند-ئەپ پۆل:پیاوە گۆرانیبێژەکان پۆل:ژەنیارانی ڕۆک پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:گۆرانیبێژان پۆل:ئەندامەکانی ئێڤەنێسنس پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە
بڕیارنامەی ١٩٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٨ی تەمموزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سوودانی باشوور. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٧٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:سوودانی باشوور لە ٢٠١١
بەزمی بەزم
بەزمی بەزم شانۆگەرییەکی کۆمیدی وە پڕۆگرامێکی تەلەفزیۆنی شانۆیی کوردی بوو لەهۆڵی میدیا لەشار هەولێر و کەناڵی کوردماکس نمایش دەکرا. شانۆگەرییەکە لەسیناریۆ و دەرهێنانی بارزان سەنگاویی و لەنووسینی ئومێد کەمال بوو. ئامانجی شانۆگەرییەکە ڕەخنەگرتنە لە کەمووکوڕییەکانی کۆمەڵگەی کوردی لەڕێگای کۆمێدیاوە.
بەشداربووان
لەئەکتەرە بەشداربووەکانی بەزمی بەزم
پێشتر
ئەوانەی پێشتر لەپڕۆگرامەکە بەشدرابوون
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شانۆ کوردییەکان
پارکی نەتەوەییی باکووری ڕۆژھەڵاتی گرینلەند
300px|وێنۆک
سەرچاوەکان
پۆل:پارکە نەتەوەیییەکان پۆل:پارکە نەتەوەیییەکانی دانمارک پۆل:گرینلەند
شیراز
شیراز شارێکە لە باشووری ڕۆژئاوای ئێرانەوە و ناوەندی پارێزگای فارسە. لە سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١٦دا ژمارەی دانیشتوانەکەی ١،٥٦٥،٥٧٢ کەس بوو. شیراز لە دوای شارەکانی تاران، مەشھەد، ئەسفەھان، کەرەج پێنجەمین شاری گەورەی ئێرانە.
سەرچاوەکان
پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای فارس پۆل:شیراز پۆل:شارستانی شیراز پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای شیراز
B
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:پیتە لاتینیەکان
مەکینتۆش، ئەلاباما
مەکینتۆش (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی واشینگتن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٣٨ کەس بووە. ڕووبەری ٢٫٥٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٩٢٫٢٥ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
فێلیکس مێندلسۆن
فیلکس مندلۆسین بارتولدی ناسراو بە فیلکس مندلسۆن (ماوەی ژیان: ٣ی شووباتی ١٨٠٩ - ٤ی تشرینی دووەمی ١٨٤٧) کەسایەتی مۆسیقاژەنێکی ئاڵمانی بووە و سەرکردەی ئۆرکسراتبووە، لە ھامبۆرگ لەخێزانێکی بەڕەچەڵەک جوولەکە لەدایکبووە.
ژیان
لەتەمەنی ٦ ساڵیدا وانەی ئامێری پیانۆی لەسەر دەستی دایکی خوێندووە و لەساڵی ١٨١٧ لەسەر دەستی مۆسیقاری ئەڵمانی کاڕڵ فریدرتش زیلتەر وانەی دانانی مۆسیقای خوێندووە و لەتەمەنی ١٣ ساڵیدا چەند پارچە مۆسیقایەکی داھێناوە.
مندلسۆن سەرەڕای مۆسیقاش لەزانکۆی برلین فەلسەفە و ھونەری خوێندووە و خولیای وێنەکێشان ھەبووە و زمانەکانی ئینگلیزی و ئیتاڵی و لاتینی زانیوە و لەنێوان ساڵی ١٨٢١ بۆ ساڵی ١٨٢٣، ١٢ سیمفۆنیای داھێناوە، لەساڵی ١٨٢٤ کە تەمەنی گەیشتۆتە ١٥ ساڵان یەکەم سەمفۆنیای بۆ ئۆرکسترا داھێناوە و لەساڵی ١٨٢٥ پێنچ سەمفۆنیای دیکەی داھێناوە و ئیتر ناوبانگی دەرکردووە، لەساڵی ١٨٢٦ بۆ ساڵی ١٨٢٩ پەیوەندی بە زانکۆی برلینەوە کردووە و لەسەر دەستی فەیلەسوفی ئەڵمانی بەناوبانگ ھیگل عیلمی جوانی خوێندووە و ھەروەھا وانەی مێژوو و جوگرافیاشی خوێندووە.
مندلسۆن لەساڵی ١٨٢٩ ڕۆشتووە بۆ لەندەن و ناوبانگێکی زۆر گەورەی دەرکردووە لەمۆسیقادا و وەکو سەرکردەی ئۆرکسترا لەسەرۆکایەتی ئەکادیمیای برلین بۆ مۆسیقا دامەزراوە و دەستو باڵایەکی بەرچاوی ھەبووە لەپێشخستنی ھونەری مۆسیقا و خاوەنی ڕێچکەیەکی تایبەت بووە لە مۆسیقادا و بەدەیان پارچە مۆسیقا و سەمفۆنیا و ئۆکسترا و ئۆپرای داناوە، لە ٤ی تشرینی دووەمی ١٨٤٧ کۆچی دوایی کردووە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٩ پۆل:ئاوازدانەرانی ئۆپێرا پۆل:مردووانی ١٨٤٧ پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم پۆل:پیانۆژەنانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم پۆل:ئاوازدانەرانی پیانۆ
کۆشکی ئەبوونەسر
وێنۆک|کۆشکی ئەبوونەسر
کۆشکی ئەبو نەسر یاخود قصر ابونصر ناوی پاشماوەی بینایەکە کە دەکەوێتە شاری شیراز لە پارێزگای فارسی ئێران. بەپێ لێکۆڵینەوەکان لە سەردەمی {ئیمپڕاتۆڕیەتی پارسی}دا بنیات نراوە و زاناکانی بواری شوێنەوار ھەندێ دراوی جۆراوجۆریان لە ناوچەکەدا دۆزیوەتەوە کە دەگەڕێتەوە بۆ چەند سەردەمێکی مێژوویی جیاواز لە یەکتری. کاتێک موسوڵمانەکان دەستیان گرت بەسەر ئێراندا ناویان لە کۆشکەکە نا (باوکی سەرکەوتن: ابونصر). ئەم کۆشکە لە ساڵی ١٩٣٢دا لە لیستی شوێنەوارە مێژووییەکانی ئێران تۆمارکرا لەژێر ناوی تەختی سلێمان.
پەراوێز
پۆل:کۆشکەکانی ئێران
کانیی ماران
کانیی ماران شوێنێکی گەشتیارییە، دەکەوێتە خۆرئاوای شاری سۆران، لەسەر ڕێگای (ھەولێر-سۆران)، نزیکەی (٩٦ کم) لە شاری ھەولێر دوورە. ناوی کانیی ماران لەوەوە ھاتووە کە ئاوەکەی ھێندە کەم بووە تەنھا بەشی ماری کردووە، بەڵام لەدوای درووستکردنی ڕێگاکە و فراوانکردنی، ئاوەکە زیاتر بووە و وەکوو کانی لێھاتووە کە بەردەوام ئاوی تێدا دەمێنێتەوە.
ژێدەرەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی سۆران پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی ھەولێر
چەشنی مۆسیقا
چەشنی مۆسیقا (به‌ ئینگلیزی Music genre) پێکھاتووە لە پۆلێک بۆ جیاکردنەوە و ڕێکخستنی جۆرە جیاوازەکانی مۆسیقا، کە ھەریەکەیان تایبەتییەکیان ھەیە و زۆربەیجار تایبەتن بە نەتەوەیەک. بە گشتی، ھەموو چەشنەکانی مۆسیقا دەکەونە ژێر سێ پۆلەوە کە پێکھاتوون لە:
چەشنی مۆسیقای بەناوبانگ
ھەریەکێک لەو چەشنانە دەگرێتەوە کە بەشێوەیەکی بەرچاو و فراوان بەناوبانگ بوون (ھەندێکجار بۆ ماوەیەکی کەم)
چەشنی مۆسیقای کرۆسۆڤەر
بە جۆرە مۆسیقاییەکی نوێ دەوترێت کە دروست بووە لە تێکەڵکردنی دوو جۆرە چەشن یاخود سەرچەشنی مۆسیقای تر (بەتایبەتی بەناوبانگەکان) بە مەبەستی ئەوەی سەرنجی گوێگران ڕابکێشێت، یاخود بۆ مەبەستی ھونەری.
چەشنی مۆسیقای دەربڕی
پێکھاتووە لە دەربڕینی تایبەتی کەسێک یاخود گرووپێک، باشترین نموونە لەسەر ئەمە گرووپی ڕۆکی ئێڤەنێسنسە کە کێشە ھەیە لە دیاریکردنیاندا لە پۆلێکی تایبەتدا و دەنگەکەیان بە درێژایی کات گۆڕاوە.
چەشنەکان
پۆل:چەشنەکانی مۆسیقا
سەردەمی بەستەڵەک
وێنۆک|چەپ|وێنەی چینەکانی بەستەڵەک کە لە جەمسەری باشووری گۆی زەوی گیراوە، ھاوشێوەی سەردەمی بەستەڵەک سەردەمی بەستەڵەک سەردەمێکە لە سەردەمەکانی مێژووی گۆی زەوی، کە لەم سەردەمەدا چینەکانی بەفر ناوچەیەکی بەرفراوانی گۆی زەوی داپۆشی بوو، مەزندە دەکرێت کە چەندین سەردەمی بەستەڵەک ھەبووبێت کە ھەر یەکەیان ملیۆنان ساڵی خایاندبێت. لە دوایەمین سەردەمی بەستەڵەکدا ئاژەڵە شیردەرەکان تووشی لەناو چوون بوون کاتێک بەستەڵەک زۆربەی خاکەکانی داپۆشی.
پۆل:مێژووی کەش پۆل:سەردەمی بەستەڵەک پۆل:زەویناسیی مێژووییی زەریاچە گەورەکان پۆل:پۆل:مێژووی_ئاووھەوا پۆل:مێژووی زانست
بڕیارنامەی ١٩٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١
بڕیارنامەی ١٩٩٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٩٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی تەممووزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سوودان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٧٩ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:سوودانی باشوور لە ٢٠١١ پۆل:سوودان لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سوودان
پێڕستی کەناڵە کوردییەکان
ژمارەیەک کەناڵی لۆکاڵی و جیھانی ھەن کە بە زمانی کوردی وەشانی پڕۆگرامەکانیان دەکەن. لەم پەڕەیەدا پێڕستی کەناڵە کوردییەکانە.
کەناڵەکانی باشووری کوردستان
سلێمانی
سەرچاوەکان
پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کوردی
مەکێنزی، ئەلاباما
مەکێنزی (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی بەتلەر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٥٣٠ کەس بووە. ڕووبەری ٩٫٦٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٥٤٫٧ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
قەرەچوغ
قەرەچوغ بریتییە لە زنجیرە چیایە بەرزترین لوتكەی دەگاتە (874.7) مەتر لە ئاستی رووی دەریا، لە لای باشووری رۆژئاوای ئەو زنجیرەیە گردەكانی زورگەزراو كەندێناوە لە هەولێر جیا دەكاتەوە
لە لای رۆژهەڵات سنووری دەشتی هەولێر بریتییە لە شێ،ی ( بەستۆڕە) و چیای ( دێدەوان) كە بەرزاییەكەی 1245 مەترە لە لای باكوریش هەریەك لە چیاكانی سەفین هەیە كە سنووری دەشتەكەی 758 كیلۆمەترە و پانیەكەی (35) كم. ئەو زنجیرە چیایە باشترین شوێنی گەشت و سەیرانە لەوەرزە گەشتیاریەكانی بەهاردا بە تایبەت بۆ ئەو گەشتیارو خەڵكانەی كە خەڵكی رەسەنی ئەو ناوچەن.
ڕاست (ئەلبومی ئەڤیچی)
ڕاست ئەلومێکی بەرھەمھێنەر و دیجەی سویدی ئەڤیچییە، کە پێکھاتووە لە ٩ تراک، بۆ یەکەم جار لە ١٣ ی ئەیلولی ٢٠١٣ دا بڵاوی کردەوە. لە نێو تراکەکان تراکی «ھەڵم بستێنە» لە ھەموویان زیاتر ناوبانگی دەرکرد و بووە ھۆی ئەوەی بۆ خەڵاتی گرامی بپاڵێورێت. ماوەی ئەلبومەکە ٤٦ خولەکە و کۆمەڵە تراکێکی تری لەخۆ گرتبوو، لەوانەش «سڵاو براکەم» و «ھۆگرت بووم.»
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ئەڤیچی پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠١٣
ڕۆمانیا
ڕۆمانیا (بە زمانی ڕۆمانی: România (13px|link=|alt=بیبیسە)) وڵاتێکە لە کیشوەری ئەورووپا. پايته‌ختى (بوخارێست)ه ، رووبارى دانووب به‌ باشوورى خاكه‌كه‌يدا ره‌ت ده‌بێت. هه‌ڵكه‌وتى رۆمانيا له‌ ناو جغزى ولاتانى به‌لكانه‌و كه‌وتۆته‌ باكووريه‌وه‌.‌ ده‌لتاى دانووب له‌ ناو خاكى رۆمانيادا ده‌رژێته‌ ده‌رياى ره‌ش. چياكانى كاربات له‌ باشوورو ناوه‌ڕاستن. سنووره‌كانى:‌ له‌ باكوور ئۆكرانيايه‌و له‌ باكوورى رۆژهه‌ڵات مۆلداڤيا و له‌ باشوور بولگارياو له‌ رۆژهه‌ڵات سربيا و هنگاريا. ده‌وڵه‌تى نوێى رۆمانيا پێكهاته‌ى يه‌كگرتنى ده‌وڵه‌تى رۆمانياو مولدۆڤيا به‌ سه‌ركردايه‌تى ئه‌ليكساندروا ئيوان كۆزا. ساڵى 1918 ترنسلڤانياو بوكوڤيناو بيسارابيا چوونه‌ ناو ئه‌و يه‌كێتيه‌و ناونرا رۆمانياى مه‌زن به‌ رووبه‌رى 295.641 كيلۆمه‌تردوجا2. كۆمارى رۆمانيا (نيوه‌ سه‌رۆكايه‌تي)ه و نۆهه‌مه له‌ ئاستى ئه‌وروپا‌ له‌ رووى رووبه‌ره‌وه‌ (238.391) و حه‌فته‌مينيشه‌ له‌ رووى دانيشتووان(22 مليۆن).‌ ئه‌ندامه‌ له يه‌كێتى ئه‌وروپا و‌ ناتۆ و يه‌كێتى لاتينى و رێكخراوه‌ زمانه‌فه‌ره‌نسيه‌كان ناسراو به‌ فرانكۆفۆن.
ناوى رۆمان
ناوه‌كه‌ român يان rumân له‌ بنه‌ڕه‌تدا له‌ ووشه‌ى لاتينى رومانوس-romanus هاتووه‌ كه‌ به‌واتاى (كه‌سێكى دانيشتووى شارى رۆما)ى كۆن دێت. گه‌شتياره‌ ئيتاڵيه‌كان له‌ سه‌ده‌كانى پازده‌هه‌مى زايين له‌ كاتى گه‌شته‌كانيان بۆ خاكى ترانسلڤانيا و ڤالاخياو مولداڤيا ئه‌م ناوه‌يان له‌ دانيشتووانى ئه‌وێده‌ر ناوه ريشه‌ى نه‌ته‌وه‌ى رۆمانيا دوگه‌ڕيته‌وه‌ بۆ رۆژگارى (داكيا) كه‌ ناوى ئه‌و هه‌رێمه‌ بوو له‌ رۆژگارى رۆميه‌كان و بريتى بوو له‌ تێكه‌ڵبوونى هۆزه‌ رۆمانيه‌كان له‌گه‌ڵ دوو هۆزى دێرينى هاوزار به‌ ناوى تراك و گيت كه‌ هه‌ريه‌ك له‌ سترابۆن و هيرۆدۆتى مێژوونووسى گريك ناويان هێناون له‌ باسى شه‌ڕى شاى فارس داريۆشى گه‌وره‌و تراجانى رۆمى ، ئه‌مانه‌ به‌ ريشه‌ى زمانه‌وانى  هيندۆ-ئه‌وروپى بوون  له چاخى برۆنزى دا‌ له‌ رۆمانيادا ژياون به‌ڵام له‌ ژێر هه‌ژموون و كاريگه‌رى ده‌سه‌ڵاتى ئيمپراتۆريه‌تى رۆما زمان و نه‌ريتى ده‌سه‌لاتدارانيان په‌يڕه‌و كردووه‌  .‌ له‌ سه‌ده‌كانى ناوه‌نددا رۆمانيه‌كان له‌ سێ ده‌ڤه‌ر ده‌ژيان : ڤالاك (ئه‌فلاخيا)و مولداڤيا و ترانسلڤانيا كه‌ دواتر ترانسلڤانيا بووه‌ به‌شێك له‌ شانشبنى(هنگاريا) و له‌ سه‌ده‌ى شازده‌هه‌م كرا به‌ ميرنشيمێكى سه‌ربه‌خۆ به‌ هه‌مان ناو وتا 1711 درێژه‌ى كێشا. له‌ ڤالاك و مولداڤياش زۆر ميرنشينى په‌يدابوون بۆ رووبه‌روو بوونه‌وه‌ى هه‌ژموونى توركه‌ عوسمانيه‌كان كه‌ دواى سه‌ده‌ى چوارده‌هه‌م په‌لي بۆ ناو ئه‌وروپا ده‌هاوێشت. له‌ ساڵى 1541 وڵاتى به‌ڵكان به‌ گشتى و به‌شێكى هنگاريا مه‌جه‌ڕ كه‌وته‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتى توركه‌كان و تا سه‌ده‌ى نۆزده‌هه‌م هه‌رسێ ده‌ڤه‌رى ڤالاكيا و مولدۆڤياو ترانسلڤانيا وه‌ك ويلايه‌تى سه‌ر به‌ ده‌سه‌ڵاتى عوسمانى مانه‌وه‌. به‌شێكى رۆمانياى ئه‌مرۆ به‌به‌ر شانشينى هنگاريا كه‌وت و دواتر بوون به‌ به‌شێكى ئيمپراتۆريه‌تى نه‌مسا-هنگارى. كه‌ دواترينيان ناوچه‌ى ئۆلتينيا بوو له‌ ساڵى 1718. ساڵى 1878 به‌ گوێره‌ى په‌يماننامه‌ى سان ستيڤانۆ ى نێوان تورك و رووس ، رۆمانيا له‌ ژێر نيرى ده‌وڵه‌تى عوسمانى رزگارى بوو. سه‌ربه‌خۆيي راگه‌ياند و پاش يه‌كگرتنه‌وه‌ى ده‌ڤه‌ره‌كانى و هه‌لبژاردنى بۆخارست وه‌ك پێته‌ختى شانشينى رۆمانيا ساڵى 1881. له‌ جه‌نگى جيهانى يه‌كه‌مدا لايه‌نگرى هاوپه‌يمانان بوو. له‌ جه‌نگى دووه‌ميش لاينگره‌ ئه‌ڵمانه‌كان بوو له‌ دژى سۆڤيه‌ت كه‌ ساڵى 1944 رۆمانيايان داگيركردو ساڵى 1945 حكومه‌تێكى شيه‌عى دامه‌زرا و ساڵى 1947 رژێمى شانشينى لادراو كۆمارێكى گه‌لى راگه‌يه‌نرا و بووبه‌ به‌شێك له‌ فراكسيۆنى كۆمۆنيستى سه‌ر به‌ سۆڤيه‌ت و له‌ 1974 نيكۆلاى چاوچيسكۆ كرايه‌ سه‌رۆكى رۆمانيا و ده‌سه‌ڵاتى ديكتاتۆريانه‌ى تا ساڵى1989خاياندو به‌ شێوه‌يه‌كى دراماتيكى له‌گه‌ڵ ژنه‌كه‌ى كوژران. ئيوان ئيلسكۆ جێگه‌ى گرته‌وه‌و وتا ساڵى 1996 دواتر له‌ هه‌ڵبژاردنى 2000 دووباره‌ بوو به‌ سه‌رۆك تا 2004 و ترايان باسيسكۆ هاته‌ شوێنى.
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ڕۆمانیا ٢١,٦٤٠,١٦٨ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٣٠ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٩.٧ ساڵە. ھەروەھا ٥٣ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.
پێكهاته‌ى دانيشتووان
به‌گوێره‌ى سه‌رژمێرى ساڵى 2002 ژماره‌ى دانيشتووان بريتيه‌ له‌ 21,680,974 كه‌س كه‌ 89.5%يان رۆمانين ،6.6% هنگارن   ، 2.5% (دۆمن) كه‌ به‌ رۆمنى خۆيان ناو ده‌به‌ن 535,250 كه‌س ئه‌وانى تر ئۆكرانى و جێرمان و تورك و ته‌ته‌رن. كه‌مى زايين كێشه‌يه‌كى دياره‌ له‌ رۆمانيا و ژماره‌ى مردووه‌كان زياتره‌ له‌ ژماره‌ى له‌ دايكبووان له‌به‌ر گه‌لێك هۆى كۆمه‌ڵايه‌تى و ئابوورى و مه‌زه‌نده‌ ده‌كرێت تا ساڵى 2050 دابه‌زێته‌ 15.9 مليۆن.
زمان
زمانى فه‌رمى (رۆمانشى)ـه‌ و له‌ خێزانى لاتينيه‌له‌ ريشه‌ى هيندۆئه‌وروپى. نزيكه‌ له‌ زمانى ئيتالى و ئيسپانى و فه‌ره‌نسى و پورتوگالى و كه‌تالانى. نزيكه‌ى 26 مليۆن كه‌س به‌ رۆمانشى قسه‌ده‌كه‌ن. زمانى ئه‌ڵمانى نزيكه‌ى 45000كه‌س ده‌بن و كه‌مينه‌يه‌كى تر به‌ توركى ده‌ئاخڤن و ژماره‌يان 32000 كه‌س ده‌بێت و له‌ شارى كونستانچا ده‌ژين.
ئايين
به‌گوێره‌ى خشته‌ى خواره‌وه‌ ئايينه‌كانى رۆمانيا ده‌رده‌كه‌ون.
شاره‌كان
بوخارست پايته‌خته‌و گه‌وره‌نريم باژێره‌كانى وڵأته‌ به‌ دانيشتووانه‌كه‌ى كه‌ نزيكه‌ى( 2 مليون كه‌س) پێنج شارى ترى رۆمانيا له‌ 100 شاره‌ هه‌ره‌گه‌وره‌كانى ئه‌وروپان له‌ رووى دانيشتووان: شارى ياش ( 285,868 كه‌س)، كلوج-نابوكا (نزيكه‌ى 298,156 كه‌س)، تيميشوارا( 283,121), كرايوفا( 296,079 ) هه‌ره‌ها شارۆژكه‌ى كه‌متر له‌ 200 هه‌زار كه‌س وه‌ك : گالاتس، براشوف، بلويشت، برايلا وئوراديا.
سه‌رچاوه‌كان
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ پۆل:وڵاتانی ئەندام لە یەکیەتی ئەورووپا پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات پۆل:کۆمارەکان پۆل:ڕۆمانیا پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٧٨ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٥٩
باھیا
وێنۆک|شوێنی ویلایەتی باھیا لە بەرازیل وێنۆک|ڕاست|[[پارکە نەتەوەییەکەی چاپادا دیامانتینا]] وێنۆک|تەلارسازی پورتوگالی کۆڵۆنیالی لە شاری پێلۆرینیۆ لە سەلڤادۆر باھیا یەکێکە لە ٢٦ ویلایەتی بەڕازیل، دەکەوێتە ھەرێمی باکووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکە. چوارەم گەورەترین ویلایەتی بەڕازیلە لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە (دوای ساوپاولۆ و میناس جیرایس و ڕیۆ دی جانیرۆ) و پێنجەم گەورەترین ویلایەتە لە ڕووی ڕووبەرەوە. پایتەختی باھیا شاری سەلڤادۆرە، لەسەر زەوییەکی تف کە کەنداوی ھەموو پیرۆزەکان لە زەریای ئەتڵەسی جیا دەکاتەوە. سەردەمانێک قەڵایەکی پاشایەتی بوو کە بەرژەوەندی کشتوکاڵی و کۆیلایەتی و ڕەنجداری زاڵ بوو، ئێستا دەوڵەتێکی پیشەسازی و کشتوکاڵی چینی کرێکارە. ئەم ویلایەتە ٧٪ی دانیشتووانی بەڕازیلە و ٤٫٢٪ی بەرھەمی ناوخۆیی وڵاتەکە بەرھەم دەھێنێت.
ئاسایشی گشتی
باھیا یەکێکە لە بەرزترین ڕێژەی تاوان لە وڵاتەکەدا، چوار لە دە شاری توندوتیژترین شاری بەڕازیل ھەیە. توندوتیژی بە دەمانچە لەم ویلایەتەدا لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠١٤ زیاتر لە دوو ھێندە زیادی کردووە و لە کۆی ٢٦ ویلایەتی بەرازیل لە پلەی یەکەمدایە. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٤دا، ئەو ویلایەتە زۆرترین ژمارەی کوشتنی لە وڵاتدا ھەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:باھیا
سوورچی
سوورچی ھۆزێکی کوردیی نیشتەجێی باشووری کوردستانە. سورچییەکان بەزۆری لە قەزاکانی سۆران، ئاکرێ و شەقڵاوە نیشتەجێن.
جوگرافیا و تیرەکان
عەشیرەتی سورچی بەسەر دوو ناوچە دابەشبووە، سورچیی بادینان و سورچیی سۆران. سورچیی بادینان لە ئاکرێ و بجیل و ڕۆڤیان و گوندەکانی دەوروبەریان نیشتەجێن، بەشێکی کەمیش لە بەردەڕەش نیشتەجێن. سورچیی سۆران لە ھەریر، خەلیفان، کەورگۆسک و سۆران هەندێک لە گوندەکانی چۆمان
سورچییەکان زمانێکی تاڕادەیێک جیایان ھەیە لە سۆرانی و بادینی بەڵام زیاتر بادینی بەکار دێنن، بەتایبەتی سورچیی بادینان کە زیاتر دەچێتەوە سەر بادینی، بەڵام شێوازی قسەکردنیان جیایە. زێی گەورە (زێی بادینان) سورچیی بادینی و سۆرانی لەیەکتر جیادەکاتەوە، شوێنی جوگرافیای ئەم عەشیرەتە لە ڕۆژھەڵاتەوە سیدەکان و قەزای سۆران و ھەریر، لە باکوورەوە چیای پیرس و ئاکرێ لە ڕۆژئاواوە ڕۆڤیان و بەردەڕەش، و لە باشوورەوە ھەولێر و مەخموور.
پۆل:ھۆزە کوردییەکان پۆل:سوورچی
کاتنامەی ساوتھامپتن
وێنۆک
ئەمانە کاتنامەی ڕووداوەکانی شاری ساوتھامپتن بەدرێژاییی مێژوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ساوتھامپتن ساوتھامپتن
بڕیارنامەی ١٩٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٩٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی تەمموزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێ لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا:سوودانی باشوور. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٨٢‌ەم،   پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:سوودانی باشوور لە ٢٠١١ پۆل:مێژووی سوودان باشوور پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سوودان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
مەکمولن، ئەلاباما
مەکمولن شارۆچکەیەکە لە کەرتی پیکێنز، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٠ کەس بووە. ڕووبەری ٠٫٢٨ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٣٥٫٧١ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
بڕیارنامەی ٢٠٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٠٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی تەمموزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆتدیڤوار. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٩١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پارکە نەتەوەییەکەی چاپادا دیامانتینا
وێنۆک|پارکە نەتەوەیییەکەی چاپادا دیامانتینا پارکە نەتەوەیییەکەی چاپادا دیامانتینا پارکێکی نیشتمانییە لە ناوچەی چاپادا دیامانتینا لە ویلایەتی باھیا لە بەڕازیل.
شوێن
پارکەکە لە بایۆمی کاتینگادایە، و ڕووبەرەکەی ١٥٢ ھەزار و ١٤٢ ھێکتارە (٣٧٥ ھەزار و ٩٥٠ دۆنم). بە فەرمانی ٩١٫٦٥٥ لە ١٧ی ئەیلوولی ١٩٨٥ دروست کراوە، و لەلایەن دامەزراوەی چیکۆ مێندێس بۆ پاراستنی جۆراوجۆری زیندوو بەڕێوەدەبرێت. ئەم پارکە بەشێک لە شارەوانییەکانی پاڵمێیراس، موکوگێ، لێنسۆیس، ئیبیکۆارا و ئەندارای لە ویلایەتی باھیا دەگرێتەوە.
سەرچاوەکان
چاپادا دیامانتینا پۆل:ناوچە پارێزراوەکانی باھیا
ناوم خانە (فیلم)
فیلمی ناوم خانە (بە ئینگلیزی: My Name Is Khan) فیلمێکی درامایی هیندییە لە ساڵی (٢٠١٠) دەرچووە ، دەرهێنەری ئەم فیلمە کاران جۆهەرە. ئەکتەری سەرەکی ئەم فیلمە شاروخ خان و کاجۆلە.
چیڕۆکی فیلم
ئه‌م فیلمه‌ باس له‌ گه‌نجێكی مسوڵمان ده‌كات به‌ ناوی (ڕیزوان خـــان) كه‌ له‌ وڵاتی (هیندستان) له‌گه‌ڵ دایكی دا ده‌ژیێت ، دوای ئه‌وه‌ی دایكی ده‌مرێت ، وه‌سیه‌ت ده‌كات بۆ خان كه‌ حان بچێته‌ ئه‌مریكا بژیێت له‌گه‌ڵ براكه‌ی (زه‌كیر) و ژیانێكی خۆش بۆخۆ دابین بكات. لەئەمریکا ژیانی هاوسەرگیری پێکدەهێنێت لەگەڵ ژنێک بەناوی (مەندیرا) کە کوڕێکی هەیە لەمێردەکەی پێشووی بەناوی سام. خێزانی خان بەکامەرانی دەژین تاکوو ڕوودانی هێرشەکەی ١١ی ئەیلوول (11 Sep) کە ئەم ڕووداوە دەبێتە هۆی تێکچوونی ژیانی خێزانی هەموو موسڵمانانی ئەمریکا و جیهان، خێزانی خانیش بەکووشتنی کوڕەکەیان لەلایەن کەسانێکەوە زەرەرمەندێکی گەورە دەبن وە ژنەکەی لەبەر ئەوەی هیندووە هۆکاری لەدەستدانی منداڵەکەی بۆ ڕەزوان خانی مێردی دەگەڕێنێتەوە کە ئەو موسڵمانە وە بەهۆکاری موسڵمانبوونیەوە منداڵەکەی (سام)ی لەدەستداوە. ئەم ڕووداوانە کار لە ڕەزوان خان دەکەن و ناوبراو بڕیاردەدات بەهەرجۆرێک بێت بێتاوانی موسڵمانان لەڕووداوە تیرۆریستییەکانی جیهان بسەلمێنێت لەپێناو ئەوەدەا چەندین هەوڵ و سەکێشی دەدات….
گوزاریش (فیلم)
گوزاریش (بە ھیندی: गुजारिश). (بە کوردی: سکاڵا نامە). فیلمێکی درامایی ھیندی. کەلەساڵی ٢٠١٠دا بڵاوکراوەتەوە و بڕی (١.١٢) میلیۆن دۆلاری تێدا خەرچکراوەو بڕی (١.٥) میلیۆن دۆلاری بەدەست ھێناوە. ئەکتەرانی فیلمەکە بریتین لە (ھریتیک ڕۆشەن، ئایشواریا ڕای، ئادیتیا ڕۆی کاپور).
چیرۆک
ئیسن ماسکارینھا (ھریتیک ڕۆشەن) سیحربازێکی بەناوبانگ دەبێت کە یاری سیحربازی لەسەر شانۆگاریەکان ئەنجامدەدات و ناوبانگێکی باش پەیدادەکات. بەڵام ماتێک کەلەیەکێک لە شانۆگەریەکاندا کەسێک ئەو پەتە دەبڕێت کەپێیەوە بەسترابوو و دەبێتە ھۆی بەربونەوە بەسەر ملیدا و تووشی'نەخۆشی ئیفلیجی'' دەبێت. لە وای لێدەکات نۆ ماوەیەکی دوور و درێژ پەمکەوتە ببێت لەسەر جێگاکەی و سۆفیا د'سۆوزا (ئایشواریا ڕای) وەک یارمەتیدەرێل بۆ ماوەی جەندین ساڵ لەگەڵی دەبێت. دوایی ماوەیەک عومەر سدیقی (ئادیتیا ڕۆی کاپور) وەکو فێرخوازێک داوا لە ئیسان دەکات کە یاریە جادوویی و سحربازیەکانی فێربکات، وە ئیسانش ڕازی دەبێت و دەستبە ڕاھێنان دەکەن. دوایی پەککەوتنی بۆماوەیەکی زۆۆر ئیسان بیرلە مردنی بێ ئازار دەکاتەوە بۆئەوەی کۆتایی بەو نەخۆشیەی بێنێت و لەوڕێگایەشدا پەنا دەبات بۆ دادگا و لەوێدا داوایەک تۆماردەکات. وە تۆمارکردنی داوایەکەشی کۆمەڵێک بیر و ھزەی جیاواز لەنێو خەڵکی پەیدا دەبن. بەڵام دوایی تێپەڕینی دوازدە ساڵ لە داوایەکی ئیسندا، سۆفیا شودەکات بە ئیسن.
پەراوێزەکان
پۆل:فیلمەکان بە پێی دەیە پۆل:فیلمەکانی خەیاڵی زانستیی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە گۆوا وێنەیگیراون
تاوەرەکانی پێترۆناس
وێنۆک|تاوەرەکانی پێترۆناس تاوەرەکانی پێترۆناس ھەروەھا ناسراوە بە تاوەرە دووانەییەکانی پێترۆناس دوو باڵەخانەی ھەوربڕن دەکەونە شاری کوالالومپور لە مالیزیا. بەگوێرەی ژمارەکانی (CTBUH) ئەوا لەماوەی ١٩٩٨ بۆ ٢٠٠٤ تاوەرەکانی پێترۆناس بەرزترین تاوەربوون لەئاستی جیھان، دواتر لەلایەن تایپێ ١٠١ پێشی درایەوە. لەئێستاشدا ھێشتا بەرزترین تاوەرن بەڵام لەلیستی تاوەرە دوانییەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:تاوەرە دوانەییەکان
مۆنتینیگرۆ
مۆنتینیگرۆ یان سرناگۆرا (کێوی ڕەش)، بە ڕەسمی کۆماری مۆنتینیگرۆ (بە زمانی مۆنتینیگرۆیی: РепубЛика Црна Гора) وڵاتێکە لە کیشوەری ئەورووپا.
ناوی وڵات
بە زمانی مۆنتینیگرۆیی بەم وڵاتە دەڵێن «سرناگۆرا» کە بە مانای کێوی ڕێشە. وشەی «مۆنتینیگرۆ» لە زمانی ئیتالییەوە چووەتە نێو زمانە ڕۆژاوایییەکانەوە کە ھەر بە مانای کێوی ڕەشە. لەوانەیە لە زمانەکانی تردا ناوی ئەم وڵاتە وەربگێڕدرێتەوە. (بۆ نموونە ئەڵبانی: Mali i Zi، بولگاری: Черна гора، ڕۆمانی: Muntenegru، سلۆڤاکی: Čierna Hora، تورکی: Karadağ)
دانیشتوان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی مۆنتینیگرۆ ٦٢١,٥٤٢ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠١ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٧.٣ ساڵە. ھەروەھا ٦٤ لەسەدی دانیشتوانی ئەم وڵاتە لە شارەکان دەژین.
سەرچاوەکان
پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی ئالبانی ئاخێو پۆل:بالکان پۆل:مۆنتینیگرۆ پۆل:کۆمارەکان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦ پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا
گیلعاد شەلیت
گیلعاد شەلیت لەدایک بووی ٢٨ی ئابی ١٩٨٦ ، سەربازێکی سووپای ئیسرائیل بوو لە ٢٥ی حوزەیران لەلایەن بزوتنەوەی حەماس دەستبەسەر کرا و ماوەی پێنج ساڵی دەستی بەسەر گیرابوو ، پاشان لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١١ بە ١٠٢٧ دیلی عەرەبی فەلەستین ئاڵووگۆڕی پێکرا ئەویش بەڕێکەوتنامەیەکی نێوان حەماس و ئیسرائیل.
سەرچاوەکان
پۆل:کێشەی ئیسرائیل و فەلەستین پۆل:زیندووان پۆل:جووە فەڕەنسییەکان پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:سەربازی ئیسرائیل
بڕیارنامەی ٢٠٠١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٠٠١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٨ی تەمموزی ٢٠١١دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٦٬٥٩٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:عێراق لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
فرانتس بێکنباوەر
thumb|فرانتس بێکنباوەر فرانتس بێکنباوەر یاریکەری پێشووی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا و ناسراو بە قەیسەری تۆپی پێ، ناوبراو لە ١١ی سێپتێمبەری ساڵی ١٩٤٥ لە شاری میونخ لە وڵاتی ئەڵمانیا لەدایک بووە، گرنگترین دەستکەوت لەکاتی یاری کردن بۆ ھەڵبژاردەکەی بردنەوەی جامی جیھانیی فیفا بوو بۆ ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا ئەویش بۆ ساڵی ١٩٧٤ دەگەڕێتەوە و لە کاتی ڕاھێنەرایەتی کردنی ھەڵبژاردەی ئەڵمان ھەمان دەسکەوتی بردۆتەوە ئەویش لە ساڵی ١٩٩٠.
سەرچاوە
پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٦٦ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٠ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٤ پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:فیفا ١٠٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئاڵمانی پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە فەڕەنسا پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٧٢ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ١٩٧٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥ پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
فڕۆکەخانەی ھەرێمیی شا عەبدوڵڵا
فڕۆکەخانەی شا عەبدوڵڵای ھەرێمی فڕۆکەخانەیەکی ھەرێمییە نزیکەی ٣ کم لەناوەندی شاری جازانەوە دوورە. لەساڵی ١٩٨١ کراوەتەوە و ڕووبەری زەوی فڕۆکەخانەکەش نزیکەی ٤.٧ کم٢ر.
لەساڵی ٢٠٠٦ فڕۆکەخانەکە بە فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتی ناسێنرا، بەڵام تا ئێستا پێشوازی لە ھیچ گەشتێکی نێودەوڵەتی نەکردووە ھیچ گەشتێکی بۆ دەرەوەی سعودیە ئەنجام نەداوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی عەرەبستانی سعوودی
مێمفیس، ئەلاباما
مێمفیس (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی پیکێنز، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٩ کەس بووە. ڕووبەری ١٫٠١ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٨٫٧١ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
جەنگاوەر (فیلم)
فیلمی جەنگاوەر فیلمێکی مێژووییە لە ساڵی ٢٠٠٠ دەرچووە و دەرھێنراوە لەلایەن ڕیدلی سکۆت. ئەکتەری سەرەکی ئەم فیلمە ڕاسڵ کرۆیە. کرۆ لەم فیلمەدا دەوری جەنەڕاڵی گەورەی ڕۆمی (ماکسیمۆس دەسیمس مەریدیۆس) دەبینێ. ئەم فیلمە لە سالی ٢٠٠٠دا بوو بە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:جەنگاوەر (فیلم ٢٠٠٠) پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمە مێژوویییە بەریتانییەکان پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن هانس زیمەر تۆمارکراون پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمە مێژووییە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:براوەکانی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی درامی پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین فیلم پۆل:فیلمە نایابە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز پۆل:خەیاڵ دەربارەی ڕژێمکوژی پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگی منداڵ پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ پۆل:فیلمەکان کە لە ئەفریقا داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین دیزاینی جلوبەرگ بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین تێکەڵکردنی دەنگ بەدەستھێناوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە پۆل:تولازی لە فیلم پۆل:فیلمەکان کە لە ئیتاڵیا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە
پاککردنەوە (فیلم)
پاککردنەوە (بە ئینگلیزی: The Purge) فیلمێکی ٢٠١٣ی ئەمەریکی ترسناک - زانستی/خەیاڵی - ھەستبزوێنە لەلایەن جەیمس دیمۆناکۆ نووسراوە و دەرھێنراوە. ئەکتەران ئێثان ھاوک، لینا ھێدی، ئادێلەید کەین ڕۆڵیان گێڕاوە لە فیلمەکە. فیلمەکە بەوە دیاریکرا کە خاوەنی کەمترین داھاتە و گەیشتۆتە سەرەوەی بۆکس ئۆفیس، کە تێچوونی فیلمەکە تەنیا ٣ میلیۆن دۆلارە و داھاتیشی ٨٩٫٣ میلیۆن دۆلارە.
چیڕۆکی فیلم
لە ساڵی ٢٠٢٢، لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا، بارودۆخ جێگیر و باشە و ھیچ کێشەیەک لە ئارادا نییە. بەڵام لەو کاتانەدا شەوی پاککردنەوە دێت، ئەو شەوەی کە حکومەت دایناوە ھەموو تاوانێک ڕێگە پێدراو دەبێت لە شەوەوە تاوەکو ٧ی بەیانی، بەم شەوەش دەڵێن شەوی پاک بوونەوەی رۆحەکان. جەیمس ساندن بازرگانێکە کە سیستەمی پارێزگاری دەفرۆشێت بە خەڵکی بۆ ئەوەی پارێزگاری لەخۆیان بکەن. شەو دادێت و پاککردنەوە دەست پێ دەکات. خانەوادەی ساندن لە ماڵی خۆیان سیستەمی پارێزگاری بەکاردەخەن و چاوەڕێ دەکەن بەیانی دابێت و ڕزگاریان ببێت، بەڵام ڕووداوەکان دەگۆڕێت پاش ئەوەی کوڕە ١٤ ساڵەکەیان چارلی لە رێگەی کامێرای چاودێریەوە کەسێک دەبینێت کە داوای یارمەتی دەکات، سیستەمی پارێزگارییەکە لەکاردەخات و کەسەکە دەھێنێتەوە ماڵەوە. لە ھەمان کاتدا دۆستی کچەکە ١٧ ساڵەکەیان (زۆوی) لە ماڵەکەدا دەردەکەوێت و تەقە لە جەیمس دەکات و دەیەوێت بیکوژێت لەبەر ئەوەی ڕێگە نادات کچەکەی ببینێت. پاش ئەوە ئەو گروپەی بە دوای کەسەکە کەوتبوون دەگەنە ماڵەکە و داوای ئەوە دەکەن کە کەسەکەیان ڕادەست بکەنەوە ئەگینا سیستەمی بەرگرییەکە دەشکێنن و دێنە ماڵەوە و ھەموویان دەکووژن. ئایا جەیمس کە سەرۆک خێزانەکەیە چۆن بڕیارێک بدات، کەسێکی بێ تاوان ڕادەست بکات بۆ ئەوەی بکوژرێ، یان ژیانی خانەوادەکەی خۆی بخاتە مەترسییەوە؟
کاتی دەرچوونی فیلمەکە
فیلمەکە لە فێستیڤاڵی فیلمی ستانلی لە ٢ی ئایاری ٢٠١٣ پەخش کرا، ھەروەھا لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا کەوتە سینەماکان. ھەروەھا فیلمەکە بە شێوەی دیڤیدی و بلوڕای لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ بڵاوکرایەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمە ترسناکەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٣ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی مایکل بەی پۆل:فیلمەکان کە لە ساڵی ٢٠٢٢ داندراون پۆل:فیلمەکان لە لۆس ئەنجلۆس دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون
عومەر شەریف
وێنۆک عومەر شەریف ناوی ڕاستەقینەی عومەر شەریف میشێل دیمتری شەلھووب لە ١٠ نیسان ساڵی ١٩٣٢ لەخێزانێکی کاسۆلیکی لەئیسکەندەرییە لەدایک بووە. ھونەرمەندێکی میسریە و لەسینەمای ئەمریکیا زۆر ڕۆڵی بینیوە. لە ١٠ی تەممووز، ٢٠١٥ لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
ژیان
منداڵیەوە شانۆی خۆشویستووە و تاکو تەمەنی گەیشتۆتە ١٢ ساڵان بەدەیان جار ھەوڵی داوە تاکو ببێتە ھونەرمەندی سەر شانۆ. عومەر شەریف لەسەرەتادا کە دەرھێنەری میسری یوسف شاھینی ناسیوە بۆی باسکردووە کە شەیدای ھونەرە و بۆتە خولیای ئەویش چەند ڕۆڵێکی سینەمایی پێداوە و بەسەرکەوتوانە ڕۆڵەکانی بینیوە، لەسەرەتای شەستەکانا دەرھێنەری جیھانی دافید لینی ناسیوە و ئەویش چەند ڕۆڵێکی لەسینەمای جیھانیدا پێداوە و ناوبانگێکی بەربڵاوی لە ڕۆژئاواشدا دەکردووە و خەڵکی بەپەرۆشەوە سەیری فیلمەکانیان کردووە، ھەروەھا چەند ڕۆڵێکی کۆمیدیشی بینیوە و دواتر لەگۆڕەپانی ھونەر دوورکەوتۆتەوە و تەنھا بەشداری لە بەرنامە و ئەڵقەکان کردووە. عومەر شەریف لەفیلمە بیانیەکانیدا بەوە ناسراوە کە پیاوێکی ھێمن و لەسەر خۆ و نەرم و نیان و جێگای سەرنجی ئافرەتە، بەڵام لەفیلمە عەرەبیەکانیدا ھەموو ڕۆڵێکی گێڕاوە، دوا کارەکانی ئەڵقەی حنان وحنین لە ساڵی ٢٠٠٧ و حسن ومرقس لەساڵی ٢٠٠٨، لەساڵی ١٩٦٦ خەڵاتی گۆڵدن گڵوپی وەرگرتووە وەکو باشترین ئەکتەر، لەساڵی ١٩٦٢ ھەڵبژێردراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار، لەساڵی ٢٠٠٤ خەڵاتی بەناوبانگترین ھونەرمەندانی حیھانی عەرەبی وەرگرتووە، ھەروەھا چەندین خەڵاتی دیکەی جیھانی و عەرەبی وەرگرتووە. عومەر شەریف ساڵی ١٩٥٥ ھاوسەرگیری لەگەڵ ھونەرمەندی میسری فاتن حەمامەدا کردووە کوڕێکیان بووە بەناوی عمرەوە و گەورەترین چیرۆکی خۆشەویستیان لەمێژووی سینەمای میسریدا پێکەوە نوسیوەتەوە، لەساڵی ١٩٧٤ لەیەکجیابونەتەوە، بەڵام عومەر شەریف نەیتوانی لەدوای فاتن حەمامە ھاوسەرگیری لەگەڵ کەسی دیکەدا بکات.
پەراوێزەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢ پۆل:زیندووان پۆل:موسڵمانانی میسری پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی باشترین ئەکتەری فیلمی دراما پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:خەڵکی ئەسکەندەریە پۆل:خەڵکی قاھیرە
فڕۆکەخانەی ھەرێمیی حائیل
فڕۆکەخانەی حائیلی ھەرێمی فڕۆکەخانەیەکی ھەرێمییە و نزیکەی ٥ کم لەناوەندی شاری حائیلەوە دوورە و دەکەوێتە باشووری شارەکەوە. ساڵی ١٩٧٩ کراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی عەرەبستانی سعوودی
پیاوی جاڵجاڵۆکە: ڕەھەندە شکاوەکان
وێنۆک
پیاوی جاڵجاڵۆکە: ڕەھەندە شکاوەکان کایەیەکی ڤیدیۆیی ئەکشنییە،  لە ساڵی ٢٠١٠ لەسەر بنەمای سووپەرھیرۆی سەرەکی مارڤڵ کۆمیک سپایدەرمان دروستکراوە. یاریزانەکان چوار وەشانی جیاوازی سپایدەرمان کۆنتڕۆڵ دەکەن، ھەریەکەیان لە گەردوونێکی جیاوازەوە سەرچاوەی گرتووە لە فرە گەردوونی مارڤڵ کۆمیک. ئەکتەرە دەنگییەکانی پێشووی سپایدەرمان نیڵ پاتریک ھاریس، کریستوفر دانیال بارنز، دان گیلڤێزان و جۆش کیتۆن ھەریەکەیان دەنگ بە یەکێک لە چوار پیاوی سپایدەرمان دەدەن. ئەم یارییە لە ٣٠ی ئازاری ٢٠١٠ نمایشکرا، کە دوو لە گەردوونەکان بە ناوەکانی Amazing و Noirی تێدا ئاشکرا بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٠ پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٣ پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس ٣٦٠ پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:یارییەکانی وی پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە گەردوونە ھاوتەریبەکان لەخۆدەگرن پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون پۆل:یارییە ڤیدیۆییە دزێوەکان
سەنتەری شادی فێرکای بۆ پزیشکی خێزانی
سەنتەری شادی سەنتەرێکی ‌حکومی سەر بە وەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستانە دەکەویتە شاری هەولێر گەرەکی شادی تەنیشت گردی کلك مشك نزیک نەخۆشخانەی ڕۆژئاوا.
مێژوو
لە ساڵی ٢٠١٣ کراوەتەوە  بەردەوام بووە لە کار و چالاکیەکانی لە چارەسەر کردنی نەخۆشەکان تا ساڵی ٢٠١٦ بوو بە پۆڵی کلینیک بە هەوڵ و کۆششی بەڕێوبەری پۆلیکلینکەکە ( د.سوزی جانباز ) لە ٢٠١٧ سەنتەری شادی کرا بە سەنتەرێکی خێزانی  بۆ پێشوازی کردن لە نەخۆشە کان بە شیوەیێکی هاوچەرخ پێشکەوتوو  وەکو وڵاتانی دراوسێ ئەویش بە ناونووس کردنەوەی پەڕاو بۆ نەخۆشەکان بە گشتی وە بە تایبەتی بۆ نەخۆشە درێژ خایەنەکان و بە تەمەنەکان کە هەموو چارەسەر و دەرمانەکان کاتی سەردانیان لە پەڕاوەکە دەنوسرێ تا لە کاتی پێویست بۆ چارەسەر هەموو زانیاریاکان بەردەست بێت بۆ کار ئاسانی وە بە کەمترین کات باشترین شیوە چارەسەر بکراین.
کارمەندەکان
کۆیان ٥٠ کەسە (١ بەڕێوبەڕی نەخۆشخانە ، ١ بەڕێوبەری کاریگەری ، ١ بەڕێوبەری خزمەتگوزاری ، ٢٦ دکتۆر،٢ دەرمانساز،٧ پەرستیار،٧ کارمەندی پسپۆری شیکردنەوەی نەخۆشیەکان(موختەبەر)،٢ بەردەست، ٢ پلێت بڕ،١ کارمەن لە بەشی تیشك)
١.بەشی خۆیەتی
بریتیە لە هەلسان لە راپەراندنی کارەکانی فەرمانی وەکو هاتن و دەرچوون وە بۆ راگەیاندنی فەرمەکانی سەنتەرەکە.
٢.بەشی خزمەت گوزاری
١ بەرێوبەری خزمەت گوزاری و ٢ بەردەست هەن، ئەم بەشە پاك و خاوێنی و رێك و پێکی سەنتەرەکە لەخۆی دەگرێت لەم سەنتەرە پاکو خاوێنی بەشێوەیێکی بەرچاو بەرجەستەیە لەگەڵ ئەمەش زۆر کاری جوانیان ئەنجام داوە بۆ کارئاسانی نەخۆشەکان ئەوانیش بریتیین لە: هەر لە چوونە ژوورەوە لە دەرگای سەنتەرەکە لەسەر زەمین شریتی ڕەنگاو ڕەنگ بەرچاو دەکەوێت کە بە درێژای هەموو زەمینی سەنتەرەکە دەبینرێت  ئەم شریتانە مەبەستیان رێ نیشان دانی نەخۆشەکانە بو ئەو بەشەی سەردانی دەکەن لە دیوار ڕۆنگەکان و بەشی پەیوەندیدار نووسراوە هەروەها چونکە ئەم سەنتەرە پێشوازی لە بەساڵاچوان دەکات لە دیوارەکەن شوێنی دەست گرتن تەڕخان کراوە.
٥. راوێژکاری پزیشکی چاو
٢ پزیشکی پسپۆر پێشوازی لە نەخۆشەکەن دەکەن ، ئەو ئامێرانەی بەردەستن بۆ دەستنیشان کردن و چارەسەر کردنی نەخۆشیەکانی چاو بریتین لە (ئۆتۆ رفراکتۆ مئتەر{ بۆ فەحسی دەرەجەی چاو بە کۆمپیوتەر}،سلیت لامپ [بۆ هەموو جۆرە فەحسی چاو]،لێنسۆ میتەر، دیخیتەڵ سنێلن چارت{ بۆ فەحسی دەرەجەی چاو}، ئۆففالمۆسکۆپ[ بۆ فەحسی فشاری خوێنی چاو]، ترابەڵ سێت {بۆ فەحسی عەدەسەی چاو}).
٦. راوێژکاری پزیشکی قوڕگ و لوت و گوێ
٢ پزیشکی پسپۆر پێشوازی لە نەخۆش دەکەن،ئامێرە بەردەستەکانی ئەم بەشە برییتین لە ( گلۆپی فەحسی نەخۆش {هێدلایت بیم}،ئۆرۆسکۆپ [بۆ فەحسی گوێ]،سەکەر{بۆ پاک کردنەوەی چێم و پیسای، ئاورەل سرنج[ بۆ ششتنەوەی ناو لوت و گوێ و دەم]،نێیزەل سپێکیولەم { بۆ فەحس کردنی لوت}،توث پەیس[بۆ فەحسی دەم]،تەنگ دیپرێسەر{ بۆ فەحس کردنی قورگ و دەم}).
٨. راوێژکاری پزیشکی بەساڵاچوان
ئەم بەشە بەشێکی مۆدرێنی تازە پەیرەو دەکرێت لە کوردستان هەر وەکو پێشتر ئامەژەمان پی کرد کە بە هەوڵ و کۆششی بەریوبەری نەخۆشخانە بۆ کردنەوەی ئەم بەشە  کە بەشی بە ساڵاچوانە  ئەویش بەشێیە لە بە شەکانی پسپۆری خێزانی.
٩.راوێژکاری پزیشکی دەم و ددان
ئەم بەشە پێك دێت لە ٦ پریشکی شارەزا لە دەم و ددان پێشوازی دەکەن بە تایبەتی لەو نەخۆشانەی کە ئازاری ددانیان هەیە یاخود کێشەی ددان و دەمیان هەیە.
١٠. راوێژکاری پزیشکی منداڵان
١ پسپۆر لەم بوارە پێشوازی دەکات لە مناڵی نەخۆش(تازە لە دایک بوو-١٢ ساڵی).
١٢.یەکەی دەروونی
١ پسپۆر پێشوازی لە نەخۆشیەکانی دەروونی دەکات، یەك کارمەندیش ناوی نەخۆشەکان تۆمار دەکات.
١٣. تاقیگە
ا.تاقیگەی بایلۆجی ٣ کارمەند و٢ خۆ بەخش ئەو ئامێرانەی بەکار دێن بۆ شێکردنەوەی نەخۆشیەکان (٢ئیکتیوبەیتەر، سپێکترۆفۆتۆمیتەر{بۆ پێوانی ڕێژەی چەوراتی لە لەش}،سەنتەرفیوج،٢ مایکرۆسکۆپ ،ئیلایزە تێست،....)
تاقیکەی کمیاوی
٢ کارمەند و ٤ خۆبەخش تیایدا پێشوازی لە نەخۆش دەکەن.
١٤.بەشی کوتان(تەلقیحات)
ئەم بەشەش هەڵدەستێت بە هەڵمەتی کوتان لە ساڵێ چەند جارێک بە گوێرەی بەرنامەی دارێژراو لەلایان وەزارەتی تەندروستی.
١٦.بەشی پتەوکردن و هۆشیاری تەندروستی
ساڵانە بە هەمەهەنگی لەگەڵ قوتابخانەکەن سەردانی قوتابخانەکان دەکرێت بە مەبەستی راهێنانی مامۆستایان و هۆشیار کردنی قوتابیان.
١٧.بەشی تیشك
١ یەك کارمەند تیایدا کار دەکات هەروەها ژووری خۆ گۆرینیش هەیە و ئامێری تیشکەکە گوازراوە جێگیر نییە.
١٨. بەشی سۆنەر
٥ شارەزای تیشک و سۆنەر لە سەنتەرەکە هەن وە هەروەها ئامێرێککی پێشکەویووی سۆنەر هەیە لە سەنتەرەکە.
١٩.بەشی چاودێری دایکان (فایلات)
کە هەلدەسنت بە دروست کردنی فەیل بۆ ئافرەتانی دوو گیان و فەشی رێکخستنی خێزان.
٢٠.بەشی پلت بڕین و تۆمار
ئەم بەشە یەکەم بەشی نەخۆشخانەیە کە پێشوازی لە نەخۆش دەکات ٢ کارمەند کاردەکەن لەم بەشە پلێتێکەن بە نرخێکی زۆر کەمە،لە کاتی پلێت بڕین ناوی نەخۆشەکانیش تۆمار دەکرێن بە مەبەستی زانین چەند نەخۆش رۆژانە سەردانی سەنتەرەکە دەکات، پێش پەتای کۆرۆنا ژمارەی تۆمار کراوی ڕۆژانە لە نێوان ٤٠٠-٦٠٠ کەس بوو بەڵام دوای کۆرۆنا ئەم ژمارەیە لەلایان وەزارەتی تەندروستی سنووردار کرا بۆ ٢٠٠ کەس ڕۆژانە.
٢١.بەشی دەرمانخانە
٢ دەرمانساز لە دەرمان پێشوازی لە نەخۆشەکان دەکەن و جۆرەها دەرمان بەردەسنت لە نە سەنتەرەکە.
٢٢.بەشی کۆگا
١ پزیشك و ٢ معاون تەبی ئەم بەشە بەرێوە دەبەن کە ئەرکیان دەستنیشان کردنی پێداوستیەکانی دەرمان و ئامێری سەنتەرەکەیە بەرپرسیاری کۆگای دەرمانن.
نەخۆشخانەی ئازادی (دھۆک)
سەردەمی کۆرۆنا
لە ساڵی ئابی ٢٠٢٠، لەدوای هاتنی پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩، بەشێک لە نەخۆشخانەکە تایبەت کرا بۆ ڕووبەڕووبونەوەی ڤایرۆسەکە لە شاری دهۆک. دواتر لە کۆتاییەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠، باری نەخۆشخانەکە ئاسایی بوویەوە و پێشوازییەکانی بۆ نەخۆشی دیکە دەستپێکردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشخانەکان لە دھۆک پۆل:نەخۆشخانەکانی کوردستان
سەرچاوەی سروشتی
200px|وێنۆک|چەپ|[[ئاو، یەکێکە لە سەرچاوە هەرە بنەڕەتییەکانی ژیانی مرۆڤ.]] سەرچاوەی سروشتی (بە ئینگلیزی: Natural Resource)، ئەو سەرچاوانە دەگرێتەوە کە لە سروشت وەرگیراون و بە دەستکارییەکی کەم بەکاردەهێنرێن. ئەمەش سەرچاوەی تایبەتمەندییە بەنرخەکانی وەک بەکارهێنانی بازرگانی و پیشەسازی، بەهای جوانکاری، بەرژەوەندی زانستی و بەهای کولتووری دەگرێتەوە. لەسەر زەوی، تیشکی خۆر، بەرگەهەوا، ئاو، زەوی، هەموو کانزاکان لەگەڵ هەموو ڕووەک و گیانلەبەرە کێوییەکان لەخۆدەگرێت.
سەرچاوە سروشتییەکان دەتوانن بەشێک بن لە میراتی سروشتی مرۆڤایەتی یان لە یەدەگی سروشتیدا پارێزراو بن. ناوچە تایبەتەکان (وەک دارستانی باراناوی لە فاتو-هیڤا) زۆرجار جۆراوجۆری زیندوو و جۆراوجۆری جیۆگرافی لە ئیکۆسیستەمەکانیاندا نیشان دەدەن. ڕەنگە سەرچاوە سروشتییەکان بە شێوازی جیاواز پۆلێن بکرێن. سەرچاوە سروشتییەکان بریتین لە کەرەستە و پێکهاتەکان (شتێک کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت) کە دەتوانرێت لەناو ژینگەدا بدۆزرێتەوە. هەموو بەرهەمێکی دروستکراوی مرۆڤ لە سەرچاوە سروشتییەکان (لە ئاستی بنەڕەتی خۆیدا) پێکهاتووە.
سەرچاوەیەکی سروشتی لەوانەیە وەک بوونێکی جیا وەک ئاوی شیرین، هەوا، هەروەها هەر زیندەوەری زیندوو وەک ماسی بوونی هەبێت، یان لەوانەیە لەلایەن پیشەسازییە دەرهێنەرەکانەوە بگۆڕدرێت بۆ فۆرمێکی بەسوود لە ڕووی ئابوورییەوە کە دەبێت پرۆسێس بکرێت بۆ بەدەستهێنانی سەرچاوەکە وەک کانزا، توخمە زەوییە دەگمەنەکان، نەوت، دار و زۆربەی جۆرەکانی وزە. هەندێک سەرچاوە سەرچاوەی نوێبووەوەن، واتە دەتوانرێت بە ڕێژەیەکی دیاریکراو بەکاربهێنرێن و پرۆسەی سروشتی دەیانگەڕێنێتەوە، لەکاتێکدا زۆرێک لە پیشەسازییەکانی دەرهێنان زۆر پشت بە سەرچاوەی نوێنەبووەوە دەبەستن کە تەنها یەکجار دەتوانرێت دەربهێنرێن.
تەرخانکردنی سەرچاوە سروشتییەکان دەتوانێت لە ناوەندی زۆرێک لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئابووری و سیاسیدا بێت لە ناوخۆ و چ لە نێوان وڵاتان. ئەمە بە تایبەتی لە قۆناغەکانی زیادبوونی کەمیی و کەمیی (کەمبوونەوە و زیادەڕۆیی لە بەکارهێنانی سەرچاوەکان)دا ڕاستە. هەروەها دەرهێنانی سەرچاوە سەرچاوەیەکی سەرەکییە بۆ پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و زیانگەیاندن بە ژینگە. ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام و ئەجێنداکانی تری گەشەپێدانی نێودەوڵەتی زۆرجار سەرنجیان لەسەر دروستکردنی دەرهێنانی سەرچاوەی بەردەوامترە، لەگەڵ هەندێک لە زانا و توێژەران سەرنجیان لەسەر دروستکردنی مۆدێلی ئابووری، وەک ئابووری بازنەیی، کە کەمتر پشت بە دەرهێنانی سەرچاوە دەبەستێت، و زیاتر پشت بە دووبارە بەکارهێنانەوە و ڕیسایکلکردن و سەرچاوە نوێبووەکان دەبەستێت کە دەتوانرێت بە شێوەیەکی بەردەوام بەڕێوەبچێت.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:سەرچاوە سروشتییەکان پۆل:ژینناسی
بڕیارنامەی ٢٠٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠١١ پۆل:ئێریتریا لە ٢٠١١ پۆل:سۆماڵیا لە ٢٠١١ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێریتریا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سۆماڵیا
مێنتۆن، ئەلاباما
مێنتۆن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی دیکەب، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٦٠ کەس بووە. ڕووبەری ١٢٫١٢ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٢٩٫٧ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
دوورگەکانی فارۆ
وێنۆک| 300px|وێنۆک|چەپ|شوێنی دەزگای حکوومەتی فارۆ
دوورگەکانی فارۆ بە کۆمەڵێک دوورگە دەوترێت کە لە باکووری وڵاتی دانمارک دا ھەن و لە ژێر دەستی حکوومەتی دانمارک دان.
باشوری فارۆیی شانشینی یەکگرتوویە و باکوری دەریای نەرویجیە و ڕۆژھەڵاتی وڵاتی نەرویجە ڕۆژئاوای وڵاتی ئایسلەندایە.
پۆل:دوورگەکانی فارۆ پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان پۆل:ئەورووپای باکووری پۆل:گڕکانە کوژاوەکان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٨ پۆل:گڕکانەکانی دانمارک پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی پۆل:کۆلۆنیەکانی پێشووی نەرویج پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی باکوور پۆل:وڵاتانی ئەوروپای باکوور
حەوتەوانە، مەھاباد
حەوتەوانە (Ḧewtewane، بە فارسی: ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٦ کەس لە ٧ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد
زمانە ئەڵمانییە باکوورییەکان
زمانە جێرمەنییە باکوورییەکان یان زمانە سکاندیناڤییەکان بریتین لە ھەندێک زمان کە لە باکووری ئەڵمانیا بوونیان ھەیە.
پۆل:زمانە جێرمەنییە باکوورییەکان
فڕۆکەخانەی ھەرێمیی قەسیم
فڕۆکەخانەی قەسیمی ھەرێمی فڕۆکەخانەیەکی ھەرێمییە، نزیکەی ٢٠ کم دوورە لە شاری بوریدەی پایتەختی ناوچەی قەسیم. لەساڵی ١٩٧٤ کراوەتەوە. فڕۆکەخانەکە زیاتر لە ٣٥ گەشتی نێودەوڵەتی رێکدەخات لە ھەفتەیەکدا.
ئالفا قەنتۆری ب ب
ئالفا قەنتۆری ب ب  لە ١٧ ئۆکتۆبەری ٢٠١٢ دا ڕۆژنامەی ژینگە بڵاوی کردەوە کە ئەستێرەی ئالفا قەنتۆری ب هەسارەیەک بە دەوریدا دەسووڕێتەوە. ئەو هاسارەش یان گڕەئەستێرەیە ئالفا قەنتۆری ب ب بوو. ئەم گڕەئەستێرەیە یان هەسارەیە بە نزیکترین هەسارە هەژمار دەکرێت لە کۆمەڵەی خۆر.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون
شێرکۆ فایقی
شێرکۆ فایقی یاریزانێکی کوردی سویدییە و دوایین جار وەک یاریزانی ھێڵی ناوەڕاست یاری بۆ یانەی لینشۆپینگ سیتی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:سویدییەکانی بە ڕەگەز کورد پۆل:وەرزشکارانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩ پۆل:خەڵکی سەردەشت پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی سویدی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی سویدی
وشەناسی
وشەناسی پێکھاتووە لە ناسینی وشە و بەشەکانی و لێکۆڵینەوە لێیان.
ھیۆ جون
وێنۆک ھیۆ جون (허준, لەدایکبووی ١٥٤٦ تا ٩ی تشرینی یەکەمی ١٦١٥) پزیشکێکی کۆری بوو. پزیشکێکی دادگای شاھانەی جۆسۆن لە سەردەمی پاشا سیۆنجۆی جۆسۆنی شانشینی مێژوویی کۆریا.
پێشینە
لە تەمەنی ٢٩ ساڵی دەبێت بە پزیشکی شاھانە. چەندین دەقی پزیشکی نووسیوە، بەڵام لە نێوان گرنگترین و باشترین کارەکانی کتێبی پزیشکی دۆنگی بۆگام بوو  (واتا "ئاوێنەی پزیشکیی ڕۆژھەڵات") کە بە زۆری وەک پزیشکیی دێرینی کۆری ئاماژەی پێدەکرێت. کارەکەی دکتۆر ھۆرجۆن لە وڵاتانی ئاسیا بڵاو بوویەوە لەناویان چین، ژاپۆن، ڤیێتنام کە تا ئێستاش و ئەمڕۆش وەک یەکێک لە کتێبەکە گرنگی خۆی ھەیە ئەگەرچیش ھیۆ جون بۆ خێزانی شاھانە کاری دەکرد، ھەوڵێکی گەورەی دا بۆ ئەوەی کارەکانی و چارەسەرییەکانی لە نێوان خەڵکیش بڵاوە بسەنێت و ئەوانیش بتوانن دەستیان پێی بگات. لەو شوێنەی دکتۆر ھۆرجۆن کاری تێدا دەکرد (کۆشکی شاھانە) کە دەتوانرا کەلوپەلە و ڕووەکە گرانبەھاکان بدۆزرێنەوە، بەڵام لەجیاتی ئەوە دکتۆر تیشکی خستە سەر ڕێگای چارەسەری ئەو ڕووەکانەی کە بە ئاسانی خەڵکی کۆریا دەیان توانی دابینی بکەن و بەدەستیان بگات و چارەسەرییەکانیشی کاریگەر بوون. لە کاتی تۆمارکردنی ناوی ڕووەکەکان پیتی ھانگولی سادەی بەکارھێنا لە نووسینەوەیان لە جیاتی بەکارھێنانی ھانجا (پیتی چینی) کە ئەستەم بوو و خەڵک نەیان دەتوانی لێی تێبگەن.