cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئێکس ئێکس ئێکس: گەڕانەوەی ئێکسەندەر کەیج
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەکشنە سیخوڕییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە میامی وێنەیگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە کۆماری دۆمینیکان وێنەیان گیراون پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای هەستبزوێن پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن برایەن تایلەر تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە ھۆنگ کۆنگ داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون پۆل:فیلمەکان کە لەسەر فڕۆکە داندراون پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری تۆرنتۆ وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە بەرنامەکانی بۆشایی پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی جۆی ڕۆت پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی ڤێن دیزڵ
گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠
وێنۆک|ڕێنمای خۆپارێزی پەتای گشتگیری ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ نەخۆشیی بەردەوام گشتگیری ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩، دەبێتە ھۆی ھەوکردنی کۆئەندامی ھەناسە و سیەسۆ و لە ھەندێک کەسدا دەبێتە ھۆی مەرگ. سەرھەڵدان یەکەمی، لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، لە شاری ووھان پارێزگای ھوبێی، وڵاتی چین دیاری کرا، و لەلایەن ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی (ئەوەی کە) لە ١١ ئازار ٢٠ ھەروەکێک پەتای گشتگیر ناسراوە.
بەشێوەیەکی گشتی ڤایرۆسەکە لەنێوان خەڵکی دا بڵاودەبێتەوە کە بەرکەوتەیەکی نزیکیان ھەیە و زۆرجاریش لەڕێی بڵاوبوونەوەکە دڵۆپەی بچووکی بەرھەمھاتوو لە کاتی کۆکە، پژمین و قسەکردنەوە دەبێت. ئەم دلۆپانە دەکەونە سەر زەوی یان ڕووەکان وەک لەوەی لە ھەوادا بۆ مەودایەکەی دوور بگوازرێنەوە. ھەروەھا دەکرێت گواستنەوەی ڤایرۆسەکە ڕووبدات لەڕێی ئەو دلۆپە زۆر بچووکانەی توانایان ھەیە بۆ ماوەیەکی زیاتر لە ھەوادا بمێنەوە. دەشکرێت خەڵکی ڤایرۆسەکەیان بۆ بگوازرێتەوە لەڕێی دەستدان لە ڕوویەکەی پیسبوو بە ڤایرۆسەکە و دواتر دەست بردن بۆ دەموچاویان بەڵام ئەمە بەڕێگەیەکی کەمتر باو دادەنرێت بۆ گواستنەوە. نەخۆشییەکە زۆرترین توانای تووشکردنی کەسانی دیکەی ھەیە لەماوەی سێ ڕۆژی یەکەمی دوای دەرکەوتنی نیشانەکان وە تەنانەت پێش دەرکەوتنی نیشانەکانیش دەکرێت بڵابوونەوە ڕووبدات.
نیشانە باو و دیارەکانی نەخۆشییەکە بریتییە لەمانە: تا (پلەی گەرمی بەرز)، کۆکە، ھیلاکی و ماندوویی، کەمی ھەناسە و لەدەستدانی ھەستی بۆن کردن. ھەوکردنی سییەکان و نەخۆشی ئازاری سەختی کۆئەندامی ھەناسە بەشێکن لە گرفت و ئاڵۆزییە تەندروستییەکانی نەخۆشییەکە. بەشێوەیەکی گشتی مەودای کات لە بەرکەوتن بە ڤایرۆسەکە تا دەرکەوتنی نیشانەکان ٥ ڕۆژە و دەکرێت ٢–١٤ ڕۆژیش بێت. ھیچ کوتانێک یان چارەسەرێکی دژە ڤایرۆسی دیاریکراو بوونی نییە لەدژی ئەم نەخۆشییە و لەئێستادا تەنھا چارەسەر بریتییە لە چارەسەری نیشانەیی و پاڵپشتیکەریی.
ڕێکارە خۆپارێزییە پێشنیارکراوەکان بریتییە لە دەست شتن، دەپۆشینی دەم و لوت لە کاتی کۆکەدا، ھێشتنەوەی دووری لەنێوان کەسەکان دا، بەکارھێنانی دەمامکی دەم و لوت لە شوێنە گشتییەکان دا، پاکژکردنەوەی ڕووەکان، زیادکردنی ھەواگۆرکێ وە چاودێری کردن و خۆ کەرەنتینە کردن (خۆ جیاکردنەوە)ی ئەو کەسانەی گومانی تووشبوونیان لێ دەکرێت. لە چواردەوری جیھان دا، لێپرسراو و بەرێوبەرایەتییەکان ھەستاون بە جێبەجێ کردنی سنووردارکردنی گەشت، قەدەغەکردنی ھاتوچۆ (کەرەنتین کردن)، دەستبەسەرداگرتنی مەترسییەکان لە شوێنی کار و داخستنی تەواوەتی ناوەندەکان. سەرەڕای ھەموو ئەم ڕێکارانە چەندین شوێن ھەوڵی زیادکردنی توانا و ژمارەی پشکنینەکان داوە لەگەڵ بەدواداچوون و شوێن ھەڵگرتنی ئەو کەسانەی بەرکەوتەیان ھەبووە لەگەڵ کەسانی تووشبوودا.
پەتا جیھانییەکە بۆتە ھۆی تێکچوون و شێواوی لایەنە کۆمەڵایەتیی و ئابوورییەکان لە تەواوی جیھان دا لەگەڵ ڕوودانی گەورەترین پاشکشەی ئابووری جیھانی و برسێتی کە کاری کردۆتە سەر ٢٦٥ میلیۆن مرۆڤ. ھەروەھا بۆتە ھۆکاری دواخستن یان ھەڵپەساردنی بۆنە و مەراسیمە وەرزشی، ئاینیی، سیاسی و کلتوورییەکان وە بڵاوبوونەوەی بەرفراوانی کەمی پێداویستییەکان لە ئەنجامی کڕین بەشێوەیەکی بەپەلە و پەشۆکاویی لەگەڵ کەمبوونەوەی دووکەڵ و گازە گەرمەکان (ئەو گازانەی یارمەتیدەرن لە گەرمبوونی زەوی دا). لە ١٧٢ وڵات دا لەسەر ئاستی سەرتاسەری یان ناوچەی قوتابخانە، زانکۆ و پەیمانگاکان داخراون کە کاری کردۆتە سەر نزیکەی لە ٪٩٨٫٥ ی تەواوی ژمارەی خوێندکارانی جیھان. لە ڕاگەیاندن و تۆرە کۆمەڵایەتییەکان دا ھەواڵی نادروست و ساختە دەربارەی ڤایرۆسکە بڵاوکراوەتەوە لەگەڵ بوونی ڕووداوی جیاکاری کردن و ترس لە کەسانی بیانی بەرامبەر بە ھەوڵاتیانی چینی یان ئەوانەی وەک چینی دەردەکەون یان ئەو کەسانەی خەڵکی ناوچە تووشبووەکانن.
نیشانەکانی نەخۆشییەکە
بەشێوەیەکی گشتی ماوەی نێوان تووشبوون بە ڤایرسەکە و دەرکەوتنی نیشانەکان لە ١ ڕۆژ بۆ ١٤ ڕۆژدایە و بەشێوەیەکی زۆر باو دوای پێنج ڕۆژە دەرکەوتنی نیشانەکان. ھەندێک لە کەسانی تووشبوو خاوەنی ھیچ نیشانەیەک نین بە (ھەڵگری بێ نیشانە - Asymptomatic Carrier) ناودەبرێن و دەکرێت کردەی گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لەم جۆرە کەسانەوە بۆ کەسانی دیکە ڕووبدات. ھەتا ڕێکەوتی ٦ی نیسان ڕێژەی کەسانی بێ نیشانە لە نێوان ٪٥–٨٠ کەسەکان دەخەملێنرا.
بەشێوەیەکی گشتی نیشانەکانی کۆڤید-١٩ دەکرێت نادیاریکراو بێت بەڵام دوو دیارترین و باوترین نیشانەکان بریتیین لە تا (پلەی گەرمی بەرز) کە لە ٪٨٨ جارەکان بوونی ھەیە لەگەڵ کۆکەی وشک کە لە ٪٦٨ جارەکان بوونی ھەیە. نیشانە کەمتر دیار و باوەکانیش ئەمانەن: ھیلاکیی (بێھێزیی)، دروست بوونی بەڵغەم، لەدەستدانی ھەستی بۆنکردن، لەدەستدانی ھەستی تامکردن، کەمی ھەناسە، ئازاری ماسولکە و جومگەکان، ھەوکردنی قورگ، سەرێشە، سەرما و لەرز لێھاتن، ڕشانەوە، کۆکەی خوێناوی، سکچوون و پەڵە و سوورھەڵگەڕانی پێست.
نیشانە لەناکاوەکان بریتییە لە سەختیی لە ھەناسەدان، ئازار یان پەستانی سنگ بە بەردەوامی، سەرلێشوانی کتوپر، سەختی لە بەئاگاھاتنەوەدا لەگەڵ شینبوونەوەی ڕەنگی دەموچاو و لێوەکان. لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا کەسەکە پێویستی بە چاودێری پزیشکیی خێرا ھەیە. بەروپێشچوون و گەشەکردنی زیاتری نەخۆشییەکە دەکرێت ببێتە ھۆی ھەوکردنی سییەکان، نەخۆشی ئازاری سەختی کۆئەندامی ھەناسە و لەکارکەوتنی گورچیلەکان.
ڕێگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە
ڕێکارەکان بۆ ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوە و گواستنەوەی ڤایرۆسەکە بریتییە لە ھەبوونی پاکژییەکی تاکەکەسیی باش، شتنی دەستەکان، دوورکەوتنەوە لە دەست بردن بۆ چاو و لوت و دەم بە دەستی نەشۆراوەوە لەگەڵ بەکارھێنانی دەسڕ لە کاتی پژمین و کۆکەدا و یەکسەر فرێدانی دەسڕەکە. ڕێنمای تووشبووان دەکرێت ھەستن بە بەکارھێنانی دەمامکی پزیشکی لە شوێنە گشتییەکان دا وە پاراستنی مەودای دووری نێوان کەسەکانیش بەھەمان شێوە ڕێنمایکراوە بۆ ڕێگرتن لە گواستنەوەی ڤایرۆسەکە.
ھەرچەندە چەندەھا ڕێکخراو و ناوەندی زانستی لە ھەوڵی بەردەوامدان بۆ پەرەسەندنی کوتانێک لە دژی ڤایرۆسەکە بەڵام ھیچ کوتانێک یان چارەسەرێکی تەواوەتی لە دژی ڤایرۆسەکە بوونی نییە، لەبەر ئەم ھۆیە چەندین زانیاری نادروست و ھەڵە تێگەیشتن بڵاوکراوەتەوە دەربارەی ڕێگرتن لە تووشبوون، بۆ نموونە وەردانی ماددە پاککەرەوەکانی لە دەم و شووشتن یان پاککردنەوەی لووت ھیچ کاریگەرییەکی نییە لەسەر تووشبوون بە ڤایرۆسەکە.
بارەکانی تووشبوون
بارە تووشبووە فەرمییەکان ژمارەی ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە پشکنینی (کۆڤید-١٩)یان بۆ ئەنجام دراوە و بەپێی پرۆتۆکۆلە فەرمییەکان ئەنجامی پشکنینەکانیان ئەرێنی بووە. ھەتا ڕێکەوتی ٢٤ی مایسی ٢٠٢٠، ئەو وڵاتانەی زانیارییەکانیان بڵاودەکردەوە لەسەر ژمارە و ئەنجامی پشکنینەکانیان، ژمارەیەکی یەکجار زۆر لە پشکنینیان ئەنجامدابوو کە بە نزیکەی دەیکردە لە ٪٢٫٦ی تەواوی ژمارەی دانیشتوانی وڵاتەکەیان و ھیچ وڵاتێک نەیتوانیوە ژمارەی پشکنینە ئەنجامدراوەکانی بگەیەنێتە لە ٪١٧٫٣ تەواوی ژمارەی دانیشتوانەکەی. لە سەرەتای بڵاوبوونەوەکەدا چەندین وڵات سیاسەتی فەرمیان ھەبوو لە ئەنجام نەدانی پشکنین بۆ ئەو کەسانەی تەنھا خاوەنی نیشانەی کەم و سووکن. ھەڵسەنگاندنێک لەسەر قۆناغی سەرەتایی بڵاوبوونەوەکە دەیخەمڵاند کە ھەتا ٢٣ی کانوونی دووەم لە ٪٨٦ی نەخۆشەکانی کۆڤید-١٩ دەستنیشان نەکراون و ئەم ڕێژەیە دەستنیشان نەکراوە سەرچاوەی لە ٪٧٩ تووشبووە دەستنیشانکراوەکانە. چەند لێکۆڵینەوەیەکی دیکە لەڕێی بەکارھێنانی چەند شێوازێکی ھەمەجۆرەوە دەیخەمڵاند کە لە چەندین وڵات ژمارەی تووشبووان بەڕێژەیەکی بەرچاو زیاترە وەک لەوەی تووشبووانەی دەستنیشان کراون و پشتڕاستکراونەتەوە.
گیانلەدەستدان
زۆرینەی ئەو کەسانەی تووشووی ڤایرۆسی کۆڤید-١٩ دەبن چاک دەبنەوە. بەڵام بۆ ئەو کەسانەی کە چاک نابنەوە ماوەی نێوان دەرکەوتنی نیشانەکان و گیانلەدەستدان لەنێھەتاوان ٦ بۆ ٤١ ڕۆژدایە و بەشێوەیەکی گشتی ١٤ ڕۆژە. ھەتا ڕێکەوتی ٢٠ی تەممووزی ساڵی ٢٠٢٠، ٦٠٦ ھەزار باری گیانلەدەستدان بەھۆی کۆڤید-١٩ ەوە تۆمارکراوە. لە وڵاتی چین ھەتا ١٤ی تەممووز، لە ٪٨٠ بارەکانی گیانلەدەستدان لە کەسانی تەمەن ٦٠–٧٥ ساڵی ڕوویدابوو کە کێشەی تەندروستی لەپێشتریان ھەبووە وەک نەخۆشییەکانی دڵ و شەکرە.
لە ڕێکەوتی ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا یەکەمین باری گیانلەدەستدان لە شاری ووھان پشتڕاستکرایەوە. یەکەمین باری گیانلەدەستدان لە دەرەوەی وڵاتی چین لە وڵاتی فلپین لە ڕێکەوتی ١ی شوباتی ٢٠٢٠دا تۆمارکرا و یەکەمین باری گیانلەدەستدانی لە دەرەوەی کیشوەری ئاسیا لە وڵاتی فەرەنسا لە ڕێکەوتی ١٤ی شوبات دا تۆمارکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئاھۆی گشتی پۆل:پەتا جیھانیەکان پۆل:ڕووداوە ھەنووکەیییەکان پۆل:پەتای کۆڤید–١٩
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
لیبێریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
بێخواییی مەسیحی
بێخواییی مەسیحی یان بێباوەڕیی مەسیحی سیستمێکی ئەخلاقی و مەزھەبییە لەسەر بنەمای ژیان و فێرکردنەکانی عیسا کە لە پەیمانی نوێ دا ئاماژەی پێکراوە و ھەرچەندە پەیڕەوکارەکانی باوەڕیان بە خودای مەسیحی نییە و پەیڕەوی بیروباوەڕی ئایینی مەسیحی یی نین، بەڵام پەیڕەوی لە فێرکردنە ڕەوشتییەکانی مەسیح دەکەن ھەرچەندە مەسیحییە بێدینەکان باوەڕیان بە ئەلوھییەتی عیسا نییە، بەڵام خاڵێکی ناوەندی لە چەمکی ئەوان داگیر دەکات، چونکە زۆربەی بێدینانی مەسیحی عیسا بە مامۆستایەکی ڕەوشت بەرز و نموونەیەکی باڵا تر دەزانن و فێرکردنەکانی قبوڵ دەکەن، بەڵام ڕەتکردنەوەی بیرۆکەی خوانەناسی، چونکە باوەڕیان بە خودا نییە.
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
بێخواییی مەسیحی
سەرچاوەکان
پۆل:بێخوایی پۆل:ئایین
شانیک
شانیک یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی بارزان سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
مۆزەخانەی نیکۆپۆلیسی شوێنەواری
مۆزەخانەی نیکۆپۆلیسی شوێنەواری مۆزەخانەیەکی نیکۆپۆلیسە، لە یەکەی ھەرێمی پریڤێزا لە باکووری ڕۆژئاوای یۆنان.
باباگەنجە
جوگرافیا
باباگەنجە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
شاخی داڵانپەڕ
37.16°N, 44.8°W
شاخی داڵانپر یان داڵامپر شاخیک له زنجیرە چیای باکووری زاگرۆس بە بەرزایی 3449 مه تر و پێگەی جوگرافی (N: 12.380-37 و E: 47.395-44) دەکەوێتە خاڵی سنووری هەر سێ وڵاتی ئێران, تورکیا و عێراق, بەجۆرێک که لوتکەی ئەم شاخە بە هاوبەشی سەر بەم سێ وڵاتەیە. ئەم شاخە دەکەوێتە شاری ورمێ، گوندی مه رگور له قه زای سیلۆنا کە بە واتای ئەو شوێنەیە کە هەڵۆکان تێیدا دەفڕن و بە یەکێک لە پاکترین و جوانترین ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دادەنرێت. ئەم شاخە دەکەوێتە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا و نزیکترین شاری لێیەوە شاری سیلوانە. بۆ گەیشتن بەم ناوچەیە دەبێت ئەو ڕێگایە چیایە ببڕیت کە بەناو شاری سیلوانێدا تێدەپەڕێت و دەگاتە لوتکە. ئەم ڕێگایە بەناو شاری سیلوانێدا تێدەپەڕێت و دەگاتە شاری دیزج، پاشان بە گوندەکانی کەسیان و کۆلێهبەهی و دواجار سولە دوکەلدا تێدەپەڕێت و لە کۆتاییدا دەگاتە شاخی دالامپەر.ئەگەر بچینە لوتکەی شاخەکە، هه لۆی بەرز فڕ دەبینین.زۆرێک لە شاخەوانان بینیویانە که چونه لوتکه که.
لە گوندەکانی دیکەی ئەم ناوچەیەدا دەتوانین باسی کاچێلێ بکەین. ئەو ڕێگایەی کە دەچێتە کەسیان قیر کراوە، هەروەها ڕێگایەکی خاکی نەرمی هەیە لە گوندی کیسیانەوە بۆ کۆلێ بێهی، هەروەها ڕێگایەکی زۆر زبر لە گۆلێ بێهیەوە بۆ گوندی سولێ دوکەڵ هەیە، بۆیە بۆ ڕۆشتن ئەم ڕێگایە زۆر قورس و ناخوشه. لە بەشی باکووری گوندی سولێ دۆکۆڵ تاڤگه یکی گەورە هەیە کە بە یەکێک لە دیمەنه سەرنجڕاکێشییەکانی ئەم ناوچەیە دادەنرێت. لە دوایین گوندەوە تا شاخەکە بە درێژایی ڕێگاکە ئاوی پێویست هەیە و شاخەوانان هەرگیز ڕووبەڕووی هیچ کێشەیەک نابنەوە. ڕێگای گوندەکە بۆ بنکەی چیاکە زیاتر لە 12 کیلۆمەتر دەبێت، کە دەبێت لەسەر لێوارێکی نەرم بە پێ بڕۆن، لەو وەرزانەی کە بەفر کەم دەبێت، نزیکەی 90 خولەک دەخایەنێت تا دەگاتە لوتکە. لە ڕووی ئەمنییەوە ئەم شاخە بەهۆی سنوورەکەیەوە مەترسی زۆر کەمی هەیە و هیچ کێشەیەکی ئەمنی و سەربازی بۆ شاخەوانان ناخاتە مەترسییەوە.
لەو ئاژەڵانەی کە لەم ناوچەیەدا دەژین، دەتوانرێت ئاماژە بە هەڵۆ و گورگ و سەلامەندەر بکرێت. لە گوندی سولێ دوکەڵ، ڕووماڵی ئەنتێنەی مۆبایل زۆر کەمه، بەڵام ئەگەری ڕووماڵکردنی ئەنتێنە لە ڕێگادا هەیە. لوتکەی ئەم چیایە لە ژیر ئەنتێنەکەی تورکیادایە.
ئەم شاخە سەهۆڵبەندانێکی هەمیشەیی هەیە و هەروەها لە لای ڕۆژئاوای شاخەکە تاڤگەیەک هەیە کە ڕەهەندەکانی ٤٠٠ x ٤٠٠ مەترە و شوێنێکی باشە بۆ شاخەوانان بۆ مەلەکردن لە وەرزی گەرمادا. لە نێو چیاکانی دەوروبەری دالانپار دەتوانین باسی چیای بزنی سینا و چیای بەنجول بکەین.بزنی سینا به بادینی یانی شاخی خۆڵەمێشی.
ڕووەک و گیاندار
ڕووەکی ئەم شاخە هاوشێوەی زۆربەی شاخەکانی زنجیرە چیای زاگرۆسە. لە نێو جۆرە ئاژەڵەکانی ئەم شاخەدا دەتوانین ئاماژە بە ورچی قاوەیی، گورگ، ڕێوی، جاکڵ، مار، دوپشک، بزنی شاخ، هەڵۆ و ..... بکەین. هەروەها ڕووەکی تایبەتی زاگرۆسی مامناوەند، وەک گۆرس، گێلاسی کێوی، بادەمی شاخ و زۆر شتی تر بە زۆری لە دالامپەردا ده دۆزرێتەوە.
ناو
دانیشتووانی مێرگور کوردی بادینین و داڵ به کوردی بە واتای هەڵۆ دێت.باز، ته‌ير، هه‌لۆ هەموو ئەو وشانە تاکن.داڵان به واتای هه‌لۆکان دیت.په‌ڕ به واتای هه مان تووک و په‌ڕ دیت لێرەدا بە واتای شوێنی فڕین دیت.داڵانپر به واتای شوێنی فڕینی داڵه کان.
جوگرافیای ئێران
وێنۆک ئێران وڵاتێکە لە باکووری ڕۆژاوای ئاسیا و لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا. پایتەختەکەی تارانە لە باکوورەوە لەگەڵ کۆماری ئازەربایجان، ئەرمەنستان، و تورکەمەنستان ھاوسنورە؛ لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ئەفغانستان و پاکستان ھاوسنورە؛ و لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ تورکیا و کۆماری فێدراڵی عێراقدا سنووری زەمینی ھەیە. ھەروەھا لە باکوورەوە سنووری دەریایی لە دەریای قەزوین (خەزەر) و لە باشوورەوە لە کەنداوی فارس و دەریای عەممان دا ھەیە. ئەو دوو ناوچەیە گرینگترین شوێنەکانی دونیا بۆ دەرھێنانی نەوت و گازن. ڕووبەری ئێران (١٬٦٤٨٬١٩٥) کیلۆمەتر دووجایە بە یەکێک لە وڵاتە خاوەن گەورەترین ڕووبەرەکانی جیھان دادەنرێت کەش و ھەواکەی لە ناوچەیەک بۆ ناوچەیەکی دیکەی دەگۆڕێت و زستانان بەفر و بارانێکی زۆر دەبارێت بە شێوەیەکی گشتی کەش و ھەوایەکی باشی ھەیە بۆ کشتوکاڵ کردن. ھەروەھا خاوەنی ناوچەی شاخاوی و دەشتایی زۆرە کە بەشێکی دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. ئێران دابەشبووە بەسەر (٣١) ھەرێمدا. ھەر ھەرێمێک دەسەڵاتدارێک بەرێوەی دەبات. ھەرێمەکان دابەش بوون بەسەر پارێزگاکاندا، دواتر دابەش دەبن بەسەر ناوچە و ناحیەکاندا. ئێران یەکێکە لەو وڵاتانەی کە بەرزترین ڕێژەی گەشەکردنی شارەکانی ھەیە. لە نێوان ساڵانی (١٩٥٠–٢٠٠٢) ڕێژەی بە شاریبوونی دانیشتوان لە (٢٧٪) بۆ (٦٠٪) بەرزبوەتەوە. بەپێی پێشبینییەکانی وڵاتە یەکگرتووەکان لە ساڵی (٢٠٣٠) لە (٨٠٪)ی دانیشتوانی ئێران دەبنە شاری. زۆربەی کۆچکەرە ناوخۆیییەکان دانیشتوی نزیک شارەکانی تاران، ئەسفەھان، ئەھواز، قومن.
جولیەت میڵز
وێنۆک|جولێت لە ساڵی ١٩٧٤
جولێت میڵز (لەدایکبووی ٢١ی تشرینی دووەم ١٩٤١) ئەکتەرێکی ئینگلیزیە لە فیلم و تەلەڤزیۆن و شانۆدا لە ساڵی ١٩٤٢ەوە کاری کردووە، لە ئێن بی سی ئۆڵی شانۆیی دەکرد. هەروەها لە بەرنامەکانی دیکەی تەلەڤزیۆنیدا نمایشی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
عەبدوڵڵا نەورۆڵی
عەبدوڵڵا نەورۆڵی یان عەبدوڵڵا محەمەد عەبدولمحەمەد (لەدایکبووی ١٩٥٧ -) لە شاری ھەڵەبجە لەدایکبووە، لەساڵی ١٩٧٩ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ئەندازیاریی شارستانی لەزانکۆی سلێمانی بەدەستھێناوە، پارێزگاری ھەڵەبجەیە (١ی حوزەیرانی ٢٠١٥ -).
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جوگرافیای ڤیێتنام
وێنۆک ڤێتنام وڵاتێکە لە کیشوەری ئاسیا و دەکەوێتە بەشی باشوری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا ھانۆی پایتەختەکەیەتی سنورێکی بەرفراوانی ئاوی ھەیە لەسەر کەناری نیمچە دورگەی ھیندی و چینی و دەریای چینی باشوورە بە درێژایی ١٠٠٠ میل. ڕووبەرەکەی ٣٣١٫٢١٠ کم چوارگۆشەیە بە پلەی ٦٥ دێت لە گەورەی ڕووبەرەکەی لەسەر ئاستی وڵاتانی جیھان. لە باکوور ھاوسنورە لە گەڵ چین لە ڕۆژاوا ھاوسنورە لەگەڵ ھەریەکە لە لاوس و کەمبۆدیا بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ڤیێتنام ٩٧٬٣٣٨٬٥٧٩ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ئاسیا پۆل:جوگرافیای ڤێتنام پۆل:جوگرافیای ڤیێتنام
١٩٥٧ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی سالی ١٩٥٧ لە نەرویژ
ناحیەی ناوەندی قەزای دەربەندیخان
ناو
قەزای دەربەندیخان ناوەکەی لە ناوەندەکەیەوە وەرگرتووە کە ئەویش شارۆچکەی دەربەندیخانە. سەبارەت بە ناوی دەربەندیخان دوو بۆ چوون ھەیە:-
جوگرافیا
ناحیەی دەربەندیخان ھاوسنوورە لەگەڵ؛ لە باکوورەوە ناحیەی زەڕایەن و ناحیەی سیروان، لە باشوورەوە ناحیەی بەمۆ و ناحیەی پێباز و ناحیەی مەیدان، لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی سیروان و شارستانی جوانڕۆ و شارستانی سەلاسی باوەجانی، لە ڕۆژاواوە ناحیەی باوەخۆشێن و ناحیەی شێخ تەویل.
سەردەمی پاشایەتی
وێنۆک|ناوەڕاست|450px|نەخشەی کارگێڕی لیوای سلێمانی لە ساڵی ١٩٣٦دا
سەردەمی کۆماری
320px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی کەرتەکانی قەزای دەربەندیخان لە ساڵی ۱۹۷۱دا
کارگێڕی
٤١ گوند سەر بە ناحیەی دەربەندیخانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
کوخان
کوخان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھێرۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کوخان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سپی ھەرمێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی قۆریان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بیکلۆی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دارەشمانە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کوڕە بێجامە خەتخەتەکە (فیلم)
چیڕۆک
کوڕێکی ھەشت ساڵان بەناوی برۆنو کە حەزی لە کتێب و بابەتی کاری گەڕان، دۆزینەوە و سەرکێشییە، بەھۆی ئەوەی باوکی ئەفسەرێکی ئەڵمانیای نازییە و شوێنی کارکردنی دەگۆڕێت ئەوا برونۆ لەھاوڕێکانی دادەبڕێت. دوای ئەوەی خێزانی برۆنو دەچنە ماڵە نوێیەکەیان برۆنو بۆچەند ڕؤژێک بێزاردەبێت و بیری ھاوڕێکانی دەکات بەڵام ئەوەی لەم ماڵە سەرنجی ڕادەکێشێت ئەو کرێکار و جوتیارانەن کە لەکێڵگەی تەنیشت ماڵەکەیان کاردەکەن کە ھەموویان بێجامەی خەتخەتییان پۆشیوە. بڕۆنو دەیەوێت زانیاری زیاتر لەسەر ئەو کەسانە بزانێت. ھەربۆیە ڕۆژێک لەو کێڵگەیە نزیک دەبێت کە خۆی لەڕاستیدا کەمپی جولەکەکانە بۆ کۆکردنەوە و سووتاندنی جوولەکەکان لەمیانی ھۆلۆکۆست. لەکاتی نزیکبوونەوەیدا لەو شوێنە ئەوا برۆنو ئاشنای مناڵێکی سەرتراشراوی جوولەکە دەبێت بەناوی شمول وە دوای چەندین یەکتربینین دەبنە ھاوڕێی یەکتری. ڕۆژێک شموڵ باوکی ون دەکات لەکەمپەکە ھاوکات برۆنو دەبێت لەماڵەکەیان بڕوات بەڵام بەرلەوە برۆنو بەڵێن بە شموڵ دەدات کە باوکی بۆ بدۆزێتەوە و بەھەمان بێجامەوە بێتە ناو کەمپەکە و بەدوای باوکی شموڵدا بگەڕێن. بەڵام لەکۆتاییەکی تراژیدا سەربازەکانی ئەڵمانیای نازی دەیان جوولەکە بەیەکەوە کۆدەکەنەوە بەبیانووی حەمامکرد دەیانسووتێنن وە برۆنو و شموڵیش دەبن بەقوربانی لەنێو سووتاوەکانی ھەڵمەتی ئەمڕۆژەیە.
ژێدەرەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی مناڵان پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس ھۆرنەرەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە بوداپێست وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ھاوڕێیەتی
جەرداسنە
جەرداسنە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
جەرداسنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بێسەلمێن و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەنداوی دەربەندیخان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تووەقوت و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گوڵانی حاجی فەرەج.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تاوەری خۆری جوولیچ
تاوەری خۆری جوولیچ تاوەرێکی وزەی خۆری چڕ و تاقیکارییە کە بەرزییەکەی ٦٠ مەتر (٢٠٠ پێ)ە، تاکە کارگەی ئەڵمانیایە کە ئەم جۆرە تەکنەلۆژیای وزەی خۆرە بەکاردەھێنێت. لە ئەیلوولی ٢٠٠٨ کارگەکە بە شێوەیەکی تاقیکاری خرایە بواری جێبەجێکردنەوە. زیاتر لە ٢٠٠٠ ئاوێنە دوو میحوەرییەکانی شوێنپێھەڵگرتنی خۆر ھەوا گەرم دەکەنەوە بۆ پلەی گەرمی ٧٠٠ پلەی سەدی، کە بەکاردێت بۆ دروستکردنی ھەڵم کە بەناو تۆرباینێکدا دەڕوات بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا. تانکە پۆڵا ئیزۆل کراوەکان ڕێگە بە ھەڵگرتنی گەرمی دەدەن بۆ ماوەی ١٫٥ کاتژمێر لە ئەگەری تێپەڕبوونی ھەورەکان بەسەریدا. کۆی بەرھەمی کارەبای وێستگەکە ١٫٥ مێگاواتە. لە ساڵی ٢٠١١ بە سەنتەری فڕۆکەوانی ئەڵمانیا فرۆشرا.
سەرچاوەکان
پۆل:تاوەرەکان لە ئەڵمانیا
قەڵاقوڕینە
قەڵاقوڕینە گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قەڵاقوڕینە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەزاغ و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەفیارخان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نەبی کەندی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی خەزایی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
لیبێریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ساڵحاباد
ساڵحاباد گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ساڵحاباد ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
دارچین
220x440px|وێنۆک دارچین، توێکڵی دارێکی چڕ و ھەمیشە سەوزە و بەرزییەکەی دەگاتە دە بۆ چل مەتر. شوێنە ڕەسەنەکەی لە سریلانکایە بەڵام لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و ئەمریکای باشوور و ڕۆژاوای ھیندستان دەچێنرێت. لە خێزانی سامرۆبیایە، بەرزییەکەی ٣-٥ مەتر دەبێت، گەڵاکانی یەک لە دوای یەکن و تێگەڵن، گوڵەکانی بچووک و زەردن، و بەرەکەی بچووکە و لە مێخەک دەچێت. توێکڵی دارچین ڕۆنی بۆنداری تێدایە، تا ٤٪.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکان پۆل:بەھارات
لەبەر ١٣ ھۆکار
لەبەر ١٣ ھۆکار زنجیرە درامایەکی نھێنی ئامێزی ئەمریکییە. زنجیرەکە لەلایەن تۆڕی نێتفلیکس پەخش دەکرێت. چیرۆکی زنجیرەکە لە ڕۆمانێک بە ھەمان ناوەوە وەرگیراوە کە لە نووسینی جەی ئاشەرە. وەرزی یەکەمی زنجیرەکە لە ٣١ی ئازاری ٢٠١٧ دەرچوو، چیڕۆکی زنجیرەکە لەسەر گێڕانەوەی کلای جێنسن کە خوێندکارێکی قۆناغی ئامادەییە و بەدوای ئەو هۆکارانە دەگەڕێت کە پەیوەندیدارن بە خۆکوشتنەکەی ھانا بەیکەر، ناوبراو یەکێک بوو لە هاوپۆلەکانی کلای. هانا پێش مردنی، سندوقێکی شریتی کاسێت بەجێ دەھێڵێت و وردەکارییەکانی کۆتاییھێنان بە ژیانی خۆی تۆمار دەکات و ھەروەھا ئەو کەسانەی کە پێی وایە بەرپرسیار بوون لە مردنی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٧ پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان
سینەمای نیوزیلاند
وێنۆک|کەمپی سینەمای پێشکەوتووی ئایماکس لە گۆڕەپانی ئاوت لە [[ئۆکلاند]] سینەمای نیووزیلاند ئەم ناوە ئاماژەیە بۆ پیشەسازی فیلمسازی لەم وڵاتە، بەرھەمھێنانی فیلمی ھاوبەش لەگەڵ وڵاتانی دیکە و کۆمپانیاکانی فیلمسازی، فێستیڤاڵە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان، دەستەی فیلم لە نیوزیلاندا، ھەروەھا پەیمانگا و قوتابخانەکانی فیلم لەم خاکەدا. ھەرچەندە سینەمای نیووزلەندا لە سروشتدا بچووکە، بەڵام لە ٣٠ ساڵی ڕابردوودا بە وەبەرھێنانی بیانی، بە یەکێک لە بەھێزترین وڵاتەکان دادەنرێت لە بەرھەمھێنانی فیلم و فیلمی بەڵگەنامەیی ھاوبەشدا.
ھاتنی سینەما بۆ نیووزلەندا و یەکەم نمایشی گشتی دەگەڕێتەوە بۆ ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٦ لە ئۆکلاند. یەکەم فیلمی ڕەسەنی ئەم وڵاتە فیلمێکی بەڵگەنامەیییە کە ماوەی ٥ خولەکە و لەلایەن ئەلفڕێد وایت ھاوسەوە لە ساڵی ١٨٩٨ دروست کراوە. ناوبراو بە دامەزرێنەری سینەما لە نیووزلەندا ناسراوە و لە نێوان ساڵانی ١٨٩٨ بۆ ١٩٠٠ نزیکەی ١٠ کورتە فیلمی بەڵگەنامەیی دروست کردووە. تاکە بەرھەمی ماوەتەوە کە ئێستا لە ئەرشیفی فیلمی نیووزلەندا ھەڵگیراوە، فیلمی «ڕۆشتنی ھێزی دووەم بۆ جەنگی بۆرەکان»ە، کە لە ساڵی ١٩٠٠دا فیلمێکە و باس لە ناردنی سەرباز بۆ جەنگی دووەمی بۆر دەکات. لە ساڵی ١٩١٤ یەکەم فیلمی درێژ دروست کرا.
فیلمی Hinemoa لەلایەن ئێدوارد ئەندەرسۆنەوە بە بوودجەی ٥٠ پاوەند بەرھەم ھێنرا و لە دەرھێنانی جۆرج تار بۆ ماوەی ٤٢ خولەک بوو. فیلمی Hinemoa بۆ یەکەمجار لە شانۆی ئۆکلاند لە ١٧ی ئابی ١٩١٤ نمایشکرا. لە ساڵی ١٩٢٢ جۆرج تار دووەم فیلمی درێژی لە نیووزلەندا بە ناوی «دەە ھەزار میل لە خاچی باشوور» دروست دەکات. کۆنترین سینەما کە لە نیووزلەندا ماوەتەوە، دەکەوێتە شاری ڕۆکسبێری ئۆتاگۆ. ئەم سینەمایە لە ١١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٧ کرایەوە. لە نێوان ساڵانی بیست و شەستەکاندا، سینەمای نیووزلەندا زیاتر لەسەر فیلمە بەڵگەنامەیییە ھاوبەشەکان یان سەربەخۆکان بوو. بەڵام سینەماکارانی وەک ڕۆدۆل ھایوارد و جۆن ئۆشی لەم دەیان ساڵەدا چالاک بوون. لە کۆتایی شەستەکانەوە ھاتنە ناوەوەی حکوومەت بۆ ناو پیشەسازی سینەما جددی بووە.
لە ساڵی ١٩٧٠ فەرمانگەی نیشتمانی فیلمی نیووزلەندا بە ھاوکاری پەرلەمانی ئەم وڵاتە فیلمێکی بەڵگەنامەیی پیشەیی بە ناوی ئەمە نیووزلەندایە بەرھەم ھێنا. لە سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، لەگەڵ دامەزراندنی کۆمیتەی فیلمی نیووزلەندا وەک دەزگایەکی حکومی، بوودجەیەکی پێویست خرایە ناو دەزگای سینەمای نیووزلەندا.
نیلوفەر لاریپوور
نیلوفەر لاریپوور (لەدایکبووی ٢٧ گەلاوێژی ١٣٤٩) شاعیر، گۆرانینووس و ڕۆژنامەوانێکی ئێرانییە. لە نموونە کارەکانی دەکرێ ئاماژە بکەین بە کۆمەڵەشێعری «بی من فروغ نخوان»، «پر پرواز» ،«هزار و یک شب» و «شب برهنه»... . ناوبراو ھەروەھا نووسەری گۆڤاری چلچرایە.
ژیانی ھونەری
نیلوفەر خاوەنی بڕوانامەی کارناسی وێژەیە، لە ساڵی ١٣٧١ دەستی بە گۆرانینووسی کردووە و یەکەم بەرھەمی گۆرانییەک بوو بەناوی «بزەی بەھار». لە کارەکانی زۆربەی گۆرانیبێژە بەناوبانگەکانی ئێراندا لەوانە ناسر عەبدووڵڵاھی، شادمێھر عەقیلی، سەعید مودەریس، عەلی لۆھراسبی، مەجید ئەخشابی، مەسعود خادم، سەعید شەھروز، حەمید خەندان و... ناوی نیلوفەر وەکوو گۆرانینووس وەبەر چاو دەکەوێت.
دەستگیرکردن
نیلوفەر لاریپوور ڕۆژی دووشەممە ١٢ ڕێبەندانی ١٣٨٨ کاتژمێر ٦:٣٠ لەلایەن وەزارەتی ئیتلاعاتی ئێران فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچووبوو بەڵام دوای چەند ڕۆژ ئازاد دەکرێت. نیلوفەر چالاکی سیاسی نەبووە و تەنیا بە لایەنگری لە ئەمیرحسێن موسەوی لە خۆپێشاندانەکانی ساڵی ٨٨ لە ئێراندا بەشداری کردبوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠ پۆل:شاعیرانی ئێرانی
دایان کیتن
لە سەرەتای کارەکانیدا، کیتن ڕووبەڕووی سەختی و ئالنگاریی بوویەوە، ساڵی ١٩٧٠ بە ڕۆڵێکی پاڵپشت لە فیلمی دڵدارەکان و کەسە نامۆکانی دی (Lovers and Other Strangers) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٧٢، لە فیلمی سەرۆک خێزان وەک ئەکتەری سەرەکی دەرکەوت و ناوبانگی بەھۆی ئەم فیلمەوە پەیدا کرد، دواتر لە بەشی دووەم (١٩٧٤) و بەشی سێیەم (١٩٩٠)ی ھەمان فیلم دەرکەوت. دایان زیاتر لەو فیلمانە بەڕووی جیھان ناوبانگی ھەڵفری، کاتێک لەپاڵ وودی ئاڵندا دەردەکەوت و ھەر ئەویش دەرھێنانی بۆ دەکرد، وەک فیلمەکانی Play It Again, Sam (١٩٧٢)، Sleeper (١٩٧٣)، Love and Death (١٩٧٥)، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٧٧ کاتێک بەیەکەوە لە فیلمی ئانی ھال بەشداربوون، دایان کیتن بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە براوەی باشترین خانمەئەکتەر لە خەڵاتەکانی ئۆسکار.
بەھۆی دەرکەوتنی لە چەند فیلمێکی کۆمێدی، لە سەرووی ھەموویانەوە ئانی ھال، کیتن بڕیاریدا کە بچێتە ناو چەند فیلمێکی جیددی و درامی وەک فیلمەکانی، Looking for Mr. Goodbar (١٩٧٧)، Interiors (١٩٧٨)، ھەروەھا سێ پاڵێوراوبوونی بۆ خەڵاتی ئۆسکار وەرگرت بەھۆی بەشداریکردنی لە فیلمەکانی Reds (١٩٨١)، Marvin's Room (١٩٩٦)، ھەروەھا فیلمی Something's Gotta Give (٢٠٠٣).
سەرچاوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦ پۆل:وێنەگرانی ئەمریکی پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:ژنە وێنەگەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم پۆل:ژنە ئەمریکییە فۆتۆگرافەرەکان پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا پۆل:بلۆگەرە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:وێنەگرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئەمریکی پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:خەڵکی دیزنی پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا
براونشڤایگ
براونشڤایگ شارێکە لە باکوری ئەڵمانیا، لە ویلایەتی ساکسۆنیای خواروو شارەکە ئەگەری ھەیە لە سەدەی نۆییەمی زاینی دۆزرابێتەوە، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ٢٤٥،٠٠٠ دەخەملێنرێت و زانکۆییەکی تەکنیکی لێیە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ساکسۆنیای خواروو پۆل:پایتەختەکانی وڵاتە پێشووەکان پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک
گۆمان، ھێرۆ
گۆمان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھێرۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گۆمان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گیرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەروێنە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی وەسوێنە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قوڵەشار.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جافراوا، پیرتاج
جافراوا (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پیرتاج، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
جافراوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دێکستەر
لە نیسانی ٢٠١٣، شۆوتایم ڕای گەیاند کە وەرزی ھەشتەم دەبێتە کۆتا وەرزی دێکستەر. یەکەم ئەڵقەی وەرزی ھەشتەم زۆرترین بینەری ھەبوو کە زیاتر لە ٣ ملیۆن بینەری تێپەراند. کە زۆرترین بینەری ئەڵقەی دێکستەر بوو.
لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا، ڕاگەیەنرا کە دێکستەر بە زنجیرەیەکی سنوورداری ١٠ ئەڵقەیی دەگەڕێتەوە بەناونیشانی دێکستەر:خوێنێکی نوێ، کە مایکڵ سی ھۆڵ دووبارە ڕۆڵ دەبێنێت تێدا. کە لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بۆ یەکەم جار نمایش کرا و لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ کۆتایی ھات.
چیرۆک
دێکستەر لە تەمەنی ٣ ساڵیدا ھەتیوو بوو، لەلایەن بازرگانانی دەرمانەوە دایکیان لەبەردەم چاوی بە شێوەیەکی دڕندانە بە مشاری کارەباییی پارچە پارچەکرد. لەو کاتەدا، ھاری مۆرگان (ئەفسەری پۆلیسی شاری میامی)، ئەوی برد بوو لای خوی. ھاری بە تێگەشتن لەو ئازارەی کە لەو تەمەنە بەسەر دێکستەرداھاتوە و مەیلی بوو سایکۆپاتی دەروات، دەستی کرد بە ڕاھێنانی دێکستەر بۆ کۆنترۆڵکردنی مەیلی خوێن ڕشتن و کوشتن ئەو لەسەر ڕێگایەکی تایبەت. بە درێژایی ڕێگا، دێکستەر لەلایەن زڕباوکییەوە مەشقی پێ دەکرا. تا لە جێیەی ئەوەی کە بەھۆی مەیلی خوێنەوە کە ھەیەتی ڕۆژێک ئەروات کەسێکی بێتاوان بکوژیت؛ و لە باتی ئەوە ببێت بە بکوژی ئەو تاوانبارانە کە لە یاسا ھەڵھاتوون، بۆ ئاسانکاری بۆ ئەم پرۆسەیە، دێکستەر لەلایەن پۆلیسی میامی وەک پسپۆڕێکی دادوەری بە شارەزایی شیکردنەوەی کاری خوێن دامەزرا دێکستەر زۆر وشیارە و ڕەچاوی ئەنجامدانی کوشتنەکەی دەکات. بەھۆی کارکردنی لە پزیشکیی دادوەریدا ئاگاداری ھەموو وردەکارییەکان و بەڵگەکانی دیمەنی تاوانەکانە. دێکستەر ھەمیشە بوو کوشتنەکانی ژووری تایبەتی (ژووری کوشتن) بەکاردێنێت کە ھەموو ژورەکە بە پلاستیک دادەپۆشێت؛ و دوای ئەنجامدانی کارەکە ئەندامی کوژراوەکە پارچە پارچە دەکات و دەخاتە ناو جانتا پلاستیکی و دەیبات و دەیخاتە ناو زەریایی گۆڵفی ئەتلەسی بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری بەدواداچوون و دەستگیرکردنی. بە درێژایی زنجیرەکە، دێکستەر ھەوڵ دەدات ژیانی دووانی خۆی بە شێوەیەکی سروشتی پێش ببات. ھەرچۆنێک بێت خۆی (وەک گێڕەرەوە) دەڵێت ئەم دوو مەرجە واتە ژیانی ئاسایی و دۆخی مەیلی بۆ کوشتن لێک جیاناکرێتەوە و ھەردووکیان بەشێکن لە بوونی ئەو.
خەڵاتەکان
دێکستەر بۆ ٢٤ خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم کاندید کرا، لە پۆلێنی زنجیرە دراما دیارەکان چوار جار لەسەر یەک، لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠١١، و ھەروەھا ئەکتەری پێشەنگی دیار لە زنجیرە درامایەکە (بۆ ھۆڵ) پێنج جار لەسەر یەک، لە ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٢. ھەروەھا بۆ دە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب ) (دوو براوە)، حەوت خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە کاندید کراوە و لە ساڵی ٢٠٠٧ خەڵاتی پیبۆدی وەرگرتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
مێتاکریتیک
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ترسناکە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:دێکستەر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
حەسارا باباگەنجە
حەسارا باباگەنجە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
حەسارا باباگەنجە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام(شیعە) دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ساموێل ئیتۆ
ساموێل ئیتۆ (لەدایکبووی ١٠ی ئازاری ١٩٨١)یاریزانی پێشوو و سەرۆکی ئێستای یەکێتی تۆپی پێی کامێرونییە لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ەوە. لە سەرەتای تەمەنیدا، ئیتۆ لەلایەن شارەزایانەوە وەک یەکێک لە باشترین ھێرشبەرەکانی جیھان سەیر دەکرا، و وەک یەکێک لە باشترین یاریزانە ئەفریقییەکان دادەنرێت، چوارجار لە ساڵانی ٢٠٠٣، ٢٠٠٤، ٢٠٠٥ و ٢٠١٠ وەک باشترین یاریزانی کیشوەری ئەفریقا دیاریکراوە.
ئیتۆ لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا ڕووی لە ڕیال مەدرید کرد. بەھۆی کێبڕکێ لە پێگەی خۆی لەگەڵ یاریزانە بەئەزموونەکانی زیاتر، چەندین یاری بە خواستن ئەنجامدا، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٠ گرێبەست لەگەڵ ڕیال مایۆرکا واژوو بکات کە ٧٠ گۆڵی تۆمارکرد. ئاستە بەرزەکەی وای کرد لە ساڵی ٢٠٠٤ پەیوەندی بە بارسێلۆناوە بکات و لە پێنج وەرزدا ١٣٠ گۆڵی تۆمارکردووە و ھەروەھا بووە خاوەنی ژمارەی پێوانەیی زۆرترین یاریی یاریزانێکی ئەفریقی لە لالیگادا. سێجار بردنەوەی لالیگا بوو، ئەندامێکی سەرەکی ھێرشبەری بەرشەلۆنە بوو، شانبەشانی ڕۆناڵدینھۆ کە لە ساڵی ٢٠٠٦دا سەرکەوتنی بەدەستھێنا لە یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا، لەگەڵ ئیتۆ لە یاری کۆتاییدا گۆڵی تۆمارکرد، ھەروەھا بەشێک بوو لە سێ پێشەوەی لیۆنێل مێسی و تیێری ھێنری کە لە ساڵی ٢٠٠٩ یاریی کۆتاییی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بردەوە، ئیتۆ جارێکی تر گۆڵی لە یاری کۆتاییدا تۆمارکرد. بووە دووەم یاریزان لە مێژوودا کە لە دوو یاری کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا گۆڵ تۆمار بکات. لە یانەی بەرشەلۆنە، ئیتۆ لە ساڵی ٢٠٠٥ پلەی سێیەمی بەدەستھێنا بۆ باشترین یاریزانی جیھان و دووجار ناوی لە ڕیزبەندی فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی تۆپی پێی پیشەگەران تۆمارکرا، لە ساڵانی ٢٠٠٥ و ٢٠٠٦. ئیتۆ وەک یاریزانێکی ھەڵبژاردەی کامیروون بەشێک بوو لەو پێکھاتەیەی کە میدالیای زێڕی لە ئۆڵۆمپیادی ساڵی ٢٠٠٠ بەدەستھێنا. ھەروەھا لە ساڵانی ٢٠٠٠ و ٢٠٠٢ جامی نەتەوەکانی ئەفریقای بەدەستھێناوە. ئیتۆ بەشداری لە چوار جامی جیھانی و شەش جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کردووە. پێشەنگی گۆڵکاری مێژووی جامی نەتەوەکانی ئەفریقایە، بە ١٨ گۆڵ، ھەروەھا پێشەنگی گۆڵکاری کامیروون و سێیەم یاریزانە زۆرترین گۆڵی تۆمارکردووە، بە تۆمارکردنی ٥٦گۆڵ لە ١١٨یاریدا. ئیتۆ لە مانگی ئابی ٢٠١٤ وازھێنانی لە تۆپی پێی نێودەوڵەتی ڕاگەیاند.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە قەتەر پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە تورکیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ڕووسیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیک لە تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٠ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی پۆل:یاریزانانی ئینتەر میلان پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی کامیروونی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١
ھەر کورد ئەبین
ھەر کورد دەبین (کورمانجی: Her Kurd ebîn، واتا: Em ê Kurd bimînin)، سروودێکی نیشتیمانی کوردییە، لە ھۆندراوی نووسەر و خەباتکەر ئیبراھیم ئەحمەدە، لە ساڵی ٢٠٠٣ وەک سروودێکی نیشتیمانی گوتراوە، لە ئاوازی شاناز ئیبراھیم ئەحمەد و گوتنی حەمید بانەیییە، ساڵی ٢٠١٧ سروودەکە بەشێوەی ئۆرکێسترا لەلایەن بەشێک لە سترانبێژەکانی کورد ئایدڵەوە گوترایەوە.
ھۆنراوە
داگیرکەری دڵ پڕ لە قین دڕندەی بێ ویژدان و دین گەر قەندیل و ئاگری و شیرین یەکسان کەی لەگەڵ ڕووی زەمین، ناتوانی واکەی کورد نەبین ھەر کورد بووین و ھەر کورد دەبین، لە پێش ئاگر پەرستی دا لە پێش موسوڵمانێتی دا لە دیلی و لە سەربەستی دا، ھەر کورد بووین و ھەر کورد دەبین، نە عەرەبم نە ئێرانیم نە تورکێکی شاخستانیم، نەک من ھەر خۆم مێژووش دەڵێ کە کوردم و کوردستانیم، نە نەنگییە و نە پیاوەتی جیاوازی نەتەوایەتی بڕیارە و مێژوو داوییەتی کە کورد بین و ھەر کورد دەبین، گەلان ھەموو برای منن ھەر زۆردارانم دوژمنن خەبات و چالاکی ئەوان بۆ من ھیوایە و پشتیوان، ورە و پەندیان لێ وەردەگرم ھاو خەباتیانم تا دەمرم، داوای وڵاتی کەس ناکەم پەنجە بۆ مافی کەس نابەم بۆ مافی گەل و خاکەکەم ھەتا ماوم خەبات ئەکەم، نیازی خەباتمان شەڕ نییە دەست خستنەوەی ئازادییە بەڵام کە نرخی ئازادی مردن بێ، دەمرین لە پێناوی.
داگیرکەری دڵ پڕ لە قین دڕندەی بێ ویژدان و دین ناتوانی واکەی کورد نەبین ھەر کورد بوین و ھەر کورد ئەبین
لە پێش ئاگر پەرستی دا لە پێش موسوڵمانێتی دا لە دیلی و لە سەربەستی دا ھەر کورد بوین و ھەر کورد دەبین، نە عەرەبم نە ئێرانیم نە تورکێکی شاخستانیم نەک ھەر من خۆم. مێژووش دەڵێ کە کوردم و کوردستانیم
نە نەگییە و نە پیاوەتی جیاوازی نەتەوایەتی بڕیارە و مێژوو داوییەتی کە کورد بین و ھەر کورد ئەبین
گەلان ھەموو برای منن ھەر زۆردارانم و دوژمنن داوای وڵاتی کەس ناکەم پەنجە بۆ مافی کەس نابەم بۆ مافی گەل و خاکەکەم ھەتا ماوم خەبات ئەکەم. داگیرکەری دڵ پڕ لە قین دڕندەی بێ ویژدان و دین گەر قەندیل و ئاگری و شیرین یەکسان کەی لەگەڵ ڕووی زەمین ناتوانی واکەی کورد نەبین ھەر کورد بووین و ھەر کورد دەبین.
Dagîrkerî dil pirr le qîn Dirrindey bê wîjdan û dîn Natwanî wakey Kurd nebîn Her Kurd bûyn û her Kurd ebîn
Ne Erebim, Ne Êranîm Ne Turkêkî şaxistanîm Nek min her xom, mêjûş elê Ke Kurdim û Kurdistanîm
Ne nengî ew ne piyawetî Ciyawazî netewayetî Biryare û mêjû dawyetî Ke Kurd bîn û her Kurd ebîn Gelan hemû biray minin Her zordaranim dûjiminin Dawayî wilatî kes nakem Pence bo mafî kes nabem Bo mafî gel û xakekem Heta mawim xebat ekem
Dagîrkerî dil pir le qîn Dirrindey bê wîjdan û dîn Ger Qendîl û Agirî şîrîn Yeksan key legel rûy zemîn Natwanî wakey Kurd nebîn Her Kurd bûyn û her Kurd ebîn.
Invaders filled with hate, Savages without conscience or morals, You can't force us not to be Kurds! We have always been Kurds and always will be Kurds.
Before the time of fire worshiping Before the time of Islam, During imprisonment and freedom We have always been Kurds and always will be Kurds.
I am no Arab, no Iranian and no mountain Turk. Not only me, but history agrees that I am a Kurd, a Kurdistani!
We're not asking for any favours; Independence is not an outrageous demand, It's a decision made by history! That we are Kurds and always will be.
Other nations are all my brothers, Only dictators are my enemies. I am not asking for anyone else's land I am not trespassing on anyone else's territory; But for the rights of my people and my land As long as I'm alive, I will fight!
سەرچاوەکان
پۆل:سروودە کوردییەکان پۆل:سروودە نیشتمانییەکان پۆل:کوردستان
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
لیبێریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
نادین ئەشڕەف
نادین ئەشڕەف (؛ لە دایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٩٨) کەسایەتی ژنە چالاکوان و فێمێنیستی میسرییە. ئەو لە ڕێی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە کەمپەینی (#MeToo) بردە میسر. لە ساڵی ٢٠٢٠، لەلایەن تۆڕی بی بی سی، ناوی نەدین خرایە لیستی ١٠٠ کەسایەتی ژنی ساڵ.
ژیان
نادین لە ساڵی ١٩٩٨ لە قاھیرە، میسر لە دایکبووە. باوکی باوکی ئەندازیاری نەرمەواڵە و دایکیشی پسپۆڕی بواری خۆراکە. نادین لە ئێستادا (کە ٢٠٢١) ئەوا خوێندکار لە بەشی فەلسەفە و زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی ئەمریکی لە قاھیرە. لە شەوی ١ی تەممووزی ٢٠٢٠، نادین پەڕەیەکی لە تۆڕی ئینستاگرام کردەوە بەناوی «پۆلیسی دەستدرێژی»، کە تێیدا بووە یەکەمین ناوەندی ئاشکرا و گشتی بۆ ژنانی میسر کە تاوەکوو دەننگیان ھەبێت لە ناو بزووتنەوەی می توو. بەپێی ڕاپرسییەکی ساڵی ٢٠١٣، لە ٩٩٪ ژنانی میسر ئەوەیان درکاندووە کە ئەوان ڕزگاربوویەکن لە پرسی دەستدرێژی سێکسی.
لەسەرەتادا لە ھەژماری پۆلیسی دەستدرێژی، ئەوا ژنانی میسر چیڕۆکی ڕووداو و ھەوڵی دەستدرێژییەکایان بۆ ڕای گشتی بڵاودەکردەوە. بەھۆی ئەم ھەژمارەوە، دەستدرێژیکارێک بەناوی ئەحمەد باسم زەکی حوکمی سێ ساڵ زیندانیی بۆ دەرچوو. دواتر بەھۆی چالاکییەکانی ھەژمارەکە، مزگەوتی ئەزھەر وتارێکی لەسەر دژایەتیکردن بۆ پرسی دەستدرێژی سێکسی دا. بەشێک لەو ژنانەی کە لە ڕێی ھەژماری پۆلیسی دەستدرێژییەوە باسی ئەزموونی خۆیان کردووە ئەوا قوتابین.
سەرچاوەکان
پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨ پۆل:زیندووان
کلۆد دیبوسی
سەرچاوەکان
پۆل:ئاوازدانەرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٢ پۆل:مردووانی ١٩١٨ پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم پۆل:ئاوازدانەرانی پیانۆ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە فەڕەنسا پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی کۆڵۆن پۆل:ئاوازدانەرە کلاسیکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
چەم وژاڵە
چەم وژاڵە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی وارماوا، قەزای شارەزوور، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چەم وژاڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی یەخشی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی میرەدێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قلیجە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانێسکان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٩٥٨ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی سالی ١٩٥٨ لە نەرویژ
ھۆتێلی ڕواندا (فیلم)
فیلمی هۆتێل رواندا (بە ئینگلیزی: Hotel Rwanda) فیلمێکی درامیە و لە ولاتی ئیتاڵیا و لە باشووری ئەفریقا بەرهەم هاتوە لە سالی ٢٠٠٤ ، وە فیلمەکەش کاری دەرهێنانی بۆ کراوە لە لایەن کیر پیرجۆن و تێری جۆرج
چیرۆک
لە چیرۆکێکی راستی وەرگیراوە کە بەسەر ژیانی (پۆڵ ریسوساپاجینا) بەرێوبەری هۆتێلی رواندا بوە لە سەردەمی دەسەلاتی دژی میلیشیاکانی هۆتۆ لە ڕواندا
بوودجە و داهات
بەرهەمهێنانی فیلیمەکە پێویستی بە ١٧،٥٠٠،٠٠٠ ملیۆن دۆلار بوو بەلام توانی لە سینەماکانی جیهاندا بری ٣٣،٨٨٢،٢٤٣ ملیۆن دۆلار دەستەبەرد بکا
سەرچاوە
پۆل:ھۆتێل پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤ پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی فڕەنسی پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت پۆل:فیلمی درامی ساڵی ٢٠٠٥ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە نایابەکان لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەل لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆرۆنتۆ
لی دی
لی دی (چینی: 李迪) وێنەکێشێکی سەربە زنجیرە فەرمانڕەوای سۆنگ بوو.
لە ھێیانگ (河陽- ئەمڕۆ بە شارستانی مێنگ (孟县) ناسراوە لە پارێزگای ھێنان) لە دایکبووە. بەھۆی کێشانی وێنەی گوڵ، باڵندە، داری بامبو، بەناوبانگە.
ئیسرافیل
وێنۆک|ئیسرافیل ئیسرافیل بەپێی باوەڕی موسوڵمانان یەکێکە لە فریشتە نزیکەکان لە خوا، و تایبەت کراوە بە فووکردن بە کەڕەنادا.
سەرچاوەکان
پۆل:فریشتەکان لە ئیسلامدا پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
مۆزەخانەی پاڤلۆس ڤرێلیس لە مێژوویی یۆنان
مۆزەخانەی پاڤلۆس ڤرێلیس لە مێژوویی یۆنان مۆزەخانەیەکی تایبەت بە مۆمە، لە یەکەی ھەرێمی یۆنینای یۆنان. لە مانگی شوباتی ١٩٨٣ لەلایەن پاڤلۆس ڤرێلیسی پەیکەرتاشی بەناوبانگ، ئەم مۆزەخانەی مۆمەی لە یۆنان دروست کرد، مۆزەخانەکە لە ٣٧ بابەتدا میوانداری ١٥٠ مۆدێلی مۆم دەکات، کە ئیلھامی بۆ ڕووداوە جۆراوجۆرەکانی مێژووی یۆنان ھەیە.
گاسترین
گاسترین ھۆرمۆنێکە کە لابەن خانەکانی دیواری گەدە دەردەدرێن کە خانەی دیکەی گەدە ھاندەدات بۆ دەردانی ھەرسە ئەنزیمەکان و ترشی ھایدرۆکلۆریک، کە یارمەتی ھەرسکردنی خۆراک دەدات.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کۆئەندامی ھەرس پۆل:ھۆرمۆنەکان
مڕە
مڕە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھێرۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مڕە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی وەسوێنە و لە باشوور لەگەڵ گوندی زێوەڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی ھێرۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەروینە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا
وێنۆک|ھێڵی ترانس سیبیریا بە ڕەنگی سوور؛ [[ھێڵی سەرەکی بایکاڵ-ئامور بە ڕەنگی سەوز (نەخشەی کارلێککەر)]] ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا (بە ڕووسی: Транссибирская магистраль) تۆڕێکە لە ھێڵی ئاسن کە ڕۆژاوای ڕووسیا بە ڕۆژھەڵاتی دووری ڕووسیا دەبەستێتەوە. درێژترین ھێڵی شەمەندەفەرە لە جیھاندا، بە درێژییەکەی زیاتر لە ٩٢٨٩ کیلۆمەتر (٥٧٧٢ میل)، لە مۆسکۆ پایتەختی ڕووسیا و گەورەترین شارەوە بە تەواوی لەناو ئەورووپادا درێژ دەبێتەوە، تا ڤلادیڤۆستۆک کە دەکەوێتە بەدرێژایی دەریا لە ژاپۆن.
کێمنتس
کێمنێتس شارێکە لە ئەڵمانیا، لە ویلایەتی ساکسۆنیا. لە ٢٠٠٦ سەرژمێری دانیشتووانی شارەکە بە ٢٤٥،٠٠٠ خەملێنرا.
ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا
وەزیرانی حکوومەتی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا کە بە شێوەیەکی شەخسی لەلایەن ئیمپراتۆر ئەلێکساندەری سێیەمی ڕووسیا و لەلایەن کوڕەکەیەوە، تسارێڤیچ نیکۆلاس (دواتر ئیمپراتۆر نیکۆلاسی دووەم لە ساڵی ١٨٩٤) دەستنیشانکرابوون، سەرپەرشتی دروستکردنی ھێڵی ئاسنیان دەکرد لە نێوان ساڵانی ١٨٩١ بۆ ١٩١٦. تەنانەت پێش تەواوبوونی، ھێڵەکە گەشتیارانی بۆ لای خۆی ڕادەکێشا کە لەبارەی سەرگەرمییەکانیانەوە نووسیویانە. ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا لە ساڵی ١٩١٦ەوە ڕاستەوخۆ مۆسکۆ بە ڤلادیڤۆستۆکەوە بەستەوە. فراوانکردنی سیستەمی شەمەندەفەر لە ساڵی ٢٠٢١ەوە بەردەوامە، لەگەڵ ھێڵی ئاسنی بەستنەوە کە دەچنە ئاسیا، ئەوانیش مەنگۆلیا، چین و کۆریای باکوور. باس لە پەیوەندیکردن بە تۆکیۆ دەکرێت لە ڕێگەی پردی نوێی نێوان ویشکانی سەرەکی و دوورگەکانی ساخالین و ھۆکایدۆ.
کێمنتس
لە کاتی جیابوونەوەی ئەڵمانیا کێمنێتس لە بەرەی ڕۆژھەڵات بوو، وە لە ١٩٥٣ بۆ ١٩٩٠ کێمنێتس پێی دەگتورا "کارل-مارکس-ستات" کە ناوەکە ئاماژە بە بوو بە ناوی کاڕڵ مارکسی چاکسازیخواز. شارەکە ئێستا ناوە کۆنەکەی بەکاردێنێت و ناوەکە لە ڕووبارەوە ھاتووە کە بەناویدا تێپەڕ دەبێت.
ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا
سەرچاوەکان
پۆل:ھێڵی ئاسنی ترانس سیبیریا پۆل:گواستنەوەی شەمەندەفەر لە سیبیریا
کێمنتس
یەکەم باسکردنی شارەکە دەگەڕێتەوە بۆ ١١٤٣. شارەکە ڕۆلێکی گرنگی ھەبوو لە شۆرشی پیشەسازی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی ساکسۆنیا
ڕۆنی بۆندار
220x220px|وێنۆک|ڕۆنی داری سەندەڵ ڕۆنی بۆندار، بریتین لە دەرھێنراوەکانی ڕۆنی زوو شی بوون، کە لە ڕووەک یان لە بەشەکانییەوە بەدەست دەھێنرێن، کە تایبەتمەندن بە بۆنی بۆنخۆشیان وەک ڕۆنی مێخەک.
بە پێچەوانەی ڕۆنی چەوری، ڕۆنی بۆندار بە تەواوی دەبێت بە ھەڵم و ھیچ شوێنەوارێک لە دوای خۆی بەجێناھێڵێت. لە چەندین پێکھاتەی جیاواز پێکھاتووە، و لە چەوریدا شی دەبێتەوە ھەرچەندە ھیچ پێکھاتەیەکی چەوری تێدا نییە. تواوەیی ئەم ڕۆنانە لە ئاودا لاوازە، و دڵۆپی شل دروست دەکەن کە لەسەر ڕووی ئاوەکە دەسوڕێنەوە چونکە لە ئاو چڕییان کەمترە.
ڕۆنە بۆندارەکان بە ئاسانی جیا دەکرێنەوە لە ئەندامەکانی ڕووەک کە ھەڵیاندەگرن بە شێوازی جیاوازی پاڵاوتن و دەرھێنان.
١٩٥٩ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی سالی ١٩٥٩ لە نەرویژ
لەدایک بوونە دیارەکان
٢٧ی حوزەیران – پیور ئێریک لوند، نووسەر ٢١ی تشرینی یەکەم - ئەلازوگ ھاگا سیاسەتمەدار و وەزیر
گەیزەولە
گەیزەولە گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
گەیزەولە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حەسەن لۆلان و لە باشوور لەگەڵ گوندی سانجود و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بایرام قەڵاسی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قزل قەور.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
لیبێریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
لیبێریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ئەلێکساندەری سێیەمی ڕووسیا
وێنۆک|ئەلێکساندەری سێیەم ئەلێکساندەری سێیەم (بە ڕووسی: Алекса́ндр III Алекса́ндрович) ١٠ی ئازاری ١٨٤٥ – ١ی تشرینی دووەمی ١٨٩٤) ئیمپراتۆری ڕووسیا بووە، پاشای کۆنگرێسی پۆڵەندا و دوکی گەورەی فینلاند بووە لە ١٣ی ئازاری ١٨٨١ تا مردنی لە ساڵی ١٨٩٤. ئەو زۆر کۆنەپەرست بوو و ھەندێک لە چاکسازییە لیبراڵەکانی باوکی ئەلێکساندەری دووەمی پێچەوانە کردەوە. ئەم سیاسەتە لە ڕووسیا بە «دژە چاکسازی» ناسراوە (بە ڕووسی: контрреформы). لەژێر کاریگەری کۆنستانتین پۆبێدۆنۆستێڤ (١٨٢٧–١٩٠٧)، دژی ھەر چاکسازییەک بوو کە دەسەڵاتی خۆسەپێنەکەی سنووردار بکات. لە سەردەمی ئەودا ڕووسیا ھیچ شەڕێکی گەورەی نەکرد؛ بۆیە ناوی لێنرا «ئاشتیخواز» (بە ڕووسی:Миротворец). ھەر ئەو بوو کە یارمەتی دروستکردنی ھاوپەیمانی ڕووسیا و فەرەنسا دا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٥ پۆل:مردووانی ١٨٩٤ پۆل:ئەسکەندەری سێیەمی ڕووسیا پۆل:حاکمەکانی فینلاند
یاخیبوونی عێراق (٢٠١٧-ئێستا)
سەرچاوەکان
پۆل:شەڕەکانی عێراق
گاوبازە
گاوبازە (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری پیرتاج، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
گاوبازە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دوئێل
وێنۆک| دوئێل کێبڕکێیەکە لە نێوان دوو کەسدا بۆ تۆڵەسەندنەوە بەرانبەر بوختانێک و پاراستنی شەرەف بەپێی یاسا و ڕێسایەکی تایبەت کە ھەردووک لایەن لەسەری داکۆک بن و تیایدا تەنھا یەک کەس واتا ئەوەی پیرۆزی مەیدان بێت زیندوو دەمێنێت. دوئێل ڕەسمێکی کۆنی ئەورووپییە ھەرچەن لە مێژووی وڵاتانی تریشدا وێنەی بەدی کراوە. ئێستا ئەم ڕەسمە لە زۆربەی وڵاتانی جیھاندا لە بواری یاساییەوە قەدەغەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دوئێل پۆل:ڕەفتاری مرۆڤ
کاتژمێری ئەپڵ
سەرچاوەکان
پۆل:ئای ئۆ ئێس
مۆزەخانەی ئیتنۆگرافی پیرسۆگیانی
مۆزەخانەی ئیتنۆگرافی پیرسۆگیانی مۆزەخانەیەکی گوندی پیرسۆگیانی سەر بە ھەرێمی ماستۆرۆشۆرییە، لە یەکەی ھەرێمیی شاری یۆنینایی یۆنان، جەخت لەسەر دروستکردنی بەردی تەقلیدی دەکاتەوە و وێنە و نەخشە و پلان و ئامراز پێشکەش دەکات.
ناحیەی باوەخۆشێن
ناحیەی باوەخۆشێن یەکێکە لە دوو ناحیەی قەزای دەربەندیخان لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارۆچکەی دەربەندیخانە.