cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڕێزبەندی ئەندامانی کۆمەڵەی جیھانی بۆ باخچەی ئاژەڵان و گۆمی ماسیان WAZA
ئەم خشتەیەی خوارەوە ئەندامی سەرەکی WAZA ن:
ئەمانەش ببینە
ڕێزبەندی باخچەکانی ئاژەڵان
سەرچاوەکان
http://www.waza.org/en/site/zoos-aquariums
پۆل:گیانلەبەران پۆل:ڕێکخراوه‌ ناحکومیه‌کان
شی ھاڵک
شی ھاڵک بە ناوی ڕاستەقینەی جێنیفر واڵتەرز کارەکتەری سووپەرھیرۆی خەیاڵییە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن مارڤێڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراونەتەوە. کارەکتەری شێ- ھالک لەلایەن نووسەر ستان لی و ھونەرمەند جۆن بوسێما دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە Wild She-Hulk #1 (شوباتی ١٩٨٠) دەرکەوتووە. جێنیفر واڵتەرز ئامۆزای یەکەمی ڕۆبەرت بروس بانەر یان ھاڵکی باوەڕپێنەکراوە. سەرەڕای جیاوازی تەمەنی پێنج ساڵ، جێنیفر و بروس لە منداڵییەوە وەک خوشک و برایەک پێکەوە گەورە بوون. کاتێک واڵتەرز خوێنێکی زۆری لەدەستدا بەھۆی برینێکی تەقەیەکەوە، خوێنی بەپەلەی لە بروس وەرگرت، لە ئەنجامدا وەشانێکی سووکتری ھالک دروست کرا.
یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی ئەم کارەکتەرە لە گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی شی ھاڵک (٢٠٢٢) لە خزمەتگوزاری دیزنی پڵەس، کە تاتیانا مەزلانی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت.
وەکو ھاڵک، شی-ھاڵک ھێز و خێرایی و بەرگەگرتن و چالاکی و چاکبوونەوەی خێرا و بەرگەگرتنی سەروو مرۆیی ھەیە. لە ڕواڵەتدا، شی-ھۆڵک خاوەنی ھێزی سەرووی زۆرە و دواتر، بە مەودایەکی دوور، کاتێک باری دەروونی بە ڕادەیەکی پێویست لەبارە، لە ڕووی جەستەیییەوە بە بەھێزترین کارەکتەری مێینە لە گەردوونی مارڤێڵ کۆمیکس دادەنرێت. بە پێچەوانەی بروس بانەر، نزیکەی ھەمیشە زیرەکی و کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی وەک شی-ھالک دەپارێزێت. ھەروەھا توانای گۆڕینی ھەیە لە شی-ھاڵکەوە بۆ جێنیفر واڵتەرز, بەڵام ھەمیشە توانای کۆنترۆڵکردنی گۆڕانکارییەکەی نییە. شی ھالک ھونەرمەندێکی جەنگی پیشەگەرە و لەلایەن کارەکتەرەکانی وەک کاپتن ئەمریکا و گامۆرا ڕاھێنراوە. تەنانەت جێنیفر واڵتەرزیش لە باری سروشتی خۆیدا بە ڕادەی پێویست لێھاتوویی لە ھونەری جەنگیدا ھەیە و لەم بوارەدا توانای شەڕکردنی لەگەڵ کەسانی گەورەتر لە خۆی ھەیە.
ھەروەھا سکارلێت ویچ سیحرێکی لەسەر شی-ھالک داناوە بۆ ئەوەی کەس نەتوانێت زیانی پێ بگەیەنێت و ناوی جێنیفر واڵتەرز بناسێنێت. بەڵام کاریگەرییە لاوەکییەکانی ئەم جادووە وای لە جێنیفر کرد داوای یارمەتی لە دکتۆر ستڕەینج بکات بۆ لابردنی ئەو جادووە.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمیکەکان دەربارەی ژنان پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکانی لۆس ئەنجلۆس پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی دروستکراون
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مێھرئاباد
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مێھرئاباد فڕۆکەخانەیەکی نێودەوڵەتییە کە دەکەوێتە شاری تاران، پایتەختی ئێران. ئەم فڕۆکەخانە ھەتا پێش دامەزراندنی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئیمام خومەینی، گرنگترین فڕۆکەخانەی تاران و وڵاتی ئێران بوو، بەڵام ئێستا زیاتر ھاتووچۆی ناوخۆیی تێدا ئەنجام دەگیرێت.
ئافور باکووری
ئافور یان گاکێوی لە دارستانەکانی باکووری تایگا لە گرینلەند، ڕووسیا، ئەلاسکا و کەنەدا دەدۆزرێتەوە. ئافورەکانی باکووری لە ئەورووپای باکووردا گیانلەبەری دەستەمۆن. دوو دەستە لەم گیانلەبەرە ھەن وەک: ئافور باکووری تەندرا و ئافور باکووری دارستان. دەستەی تەندرا لەناو ڕێوینگەکانی ٥٠٠ ھەزار سەریدا ساڵێک ٥٠٠٠کم دەگەڕێن. ئافورەکانی باکووری دارستانی لە تەندرا کەمترن. باڵای ئافوور باکووری نێر زیاتر لە ١٢٠ سانتیمەترە، و قورساییی ٢٥٠ کیلۆگرامە. ئافووری باکووری مێ لە نێر بچووکترە، بەڵام ھەردووکیان ئەسرۆیان ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاژەڵەکان پۆل:گیانلەبەران پۆل:گیانلەبەرە باربەرەکان پۆل:کۆلکەوتارەکانی گیانلەبەر پۆل:شیردەرەکانی ئاسیا پۆل:شیردەرەکانی ئەوڕووپا پۆل:ئای یوو سی ئێن لیستی سووری جۆرە لاوازەکان پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە پۆل:گواندارانی ئەورووپا
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
Democratic Republic of the Congo at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی
[[پەڕگە:Nominal GDP of Countries Crimea edited.svg|thumb|500x500px|وڵاتەکان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی لە ساڵی ٢٠١٩
]] تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) بەھای بازاڕ بۆ ھەموو کەلوپەلەکان و خزمەتە کۆتایییەکانی یەک وڵاتە لە ساڵێکی دیار. وڵاتەکان بەپێی بەراوردەکانی بەرھەمی ناوخۆیی لە ڕێکخراوە دارایی و ئامارییەکان ڕیزبەندی دەکرێن کە بەپێی بەھای دراوی کەسانی فەرمیی بازاڕ یان دەوڵەتی ھەژمار دەکرێت. تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی سەرنج ناداتە جیاوازییەکانی تێچوونی ژیان لە وڵاتە جۆراوجۆرەکان و ئاکامەکان دەتوانێت لە ساڵێک بۆ ساڵێکی تر بەپێی جووڵانەوەکانی بەھای دراوی وڵاتەکان جیاوازییەکی زۆری بەسەردا بێت. ئەو جۆرە جووڵانەوانە دەتوانێت ڕیزی وڵاتێکی لە ساڵێک بۆ ساڵێکی تر بگۆڕێت.
ھەڵسەنگاندنی داراییی نیشتمانیش زۆربە بەپێی بەرامبەری ھێزی کڕین (PPP) ئەنجام دەدرێت ھەتا جیاوازییەکان لە لێچوونەکانی ژیان لە وڵاتە جۆراوجۆرەکاندا ڕێکبخرێت. بە گشتی، ژمارەکانی سەرانەی بەرامبەری ھێزی کڕین لەچاو ژمارەکانی سەرانەی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بەربڵاوییەکی کەمتری ھەیە.
ڕیزبەندی ئابوورییەکانی نیشتمانی ھەموو کاتێک گۆڕانکارییەکی بەرچاوی بەسەردا ھاتووە، پێش ئەوەی کە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە بەرھەمھێنانی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی لە ساڵی ١٩١٦ وەپێش کەوێتەوە، بەریتانیا لە دەیەکانی پێش ئیمپراتۆریەتیی چینگ لە گشت بەرھەمھێناندا لەپێش بوو. چین لەدوای چاکسازیی ئابووری، بەرھەمھێنانی چووە سەر و ئەم وڵاتە لە ڕیزی نۆیەم لە ساڵی ١٩٧٨ گەیشتە ڕیزی دووەم لە ساڵی ٢٠١٦، چوونە سەری ئابووریی چین خێراتر بوو و بەشەکەی لە بەرھەمھێنانی ناوخۆییی جیھانی لە ٢٪ لە ساڵی ١٩٨٠ چووە سەر و گەیشتە ١٥٪ لە ساڵی ٢٠١٦. ھەروەھا ھیندستان لەدوای ئازادکردنی ئابووری لە یەکەمەکانی دەیەی ١٩٩٠ ئابوورییەکەی چووەتە سەر.
پێڕستی یەکەم بەراوردەکانی سندووقی نێونەتەوەییی پارە، پێڕستی دووەم نەتەوە یەکگرتووەکان و پێڕستی سێیەم بانکی جیھانی نیشان دەدات. وڵات و ھەرێمە کەمتر بە فەرمی ناسراوەکان (وەکوو کۆسۆڤۆ، فەلەستین و تایوان) لە پێڕستەکاندا جێیان گرتووە.
پێڕست
ھەر وڵات یان ھەرێمێک بە ئاخرین بەراورد ڕیزبەندی کراوە و دەتوانێت بە ھەر سەرچاوەیەک دیسان ڕیزبەندی بکرێتەوە.
نووسراوەکان لە ڕیزی «وڵات/ھەرێم» لە خوارەوە، بە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی یان ئابووریی وڵات/ھەرێم پەیوەندی ھەیە.
سەرچاوەکان
* پۆل:تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سورینام نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
٨ی گەلاوێژ
٨ی گەلاوێژ ١٣٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
کۆنگرەی نێودەوڵەتی ماتماتیکزانان
کۆنگرەی نێودەوڵەتی ماتماتیکزانان (International Congress of Mathematicians) گەورەترین کۆنگرەیە لە بواری بیرکاری ئەم کۆنگرە ھەر چوار ساڵ جارێک بە چاودێری یەکێتی بیرکاری نێودەوڵەتی (IMU) بەڕێوەدەچێت.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆنفڕانسە ئەکادیمییەکان
درێژکردنەوە
نموونە: (زمــــــــــانــــــــــی کــــــــــوردی شـــــیـــــریـــــنـــــە)
نموونەی نووسینێک لە دۆخی ئاسایی و کاتێک ھێمای درێژکردنەوەی لەگەڵدا بەکارھاتبێ. کۆدی ستانداردی ئەم ھێمایە لە سیستەمی یونیکۆد بریتییە لە U+0640 و بەناوی Arabic Tatweel تۆمارکراوە. وێنۆک|206x206پیکسڵ|لای ڕاستی ئەم بسم الله ھێمای درێژکردنەوەی لەگەڵدا بەکارھاتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھێڵکاری نووسین پۆل:ھێما و نیشانەکانی عەرەبی
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە لوبنان
پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی لوبنان بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لە مانگی شوباتی ٢٠٢٠دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکە پشتڕاستکرایەوە.
لە ٢٧ی شوبات دا پیاوێكی ٧٧ ساڵانی ئێرانی کە لە ٢٤ی شوبات دا لە ئێرانەوە گەیشتبووە وڵاتەکە پشکنینەکەی ئەرێنی دەرچوو و گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەی زانکۆیی رەفیق حەریری لە بەیروت. هەروەها لە ٢٨ی شوبات دا ژنێكی بەڕەچەڵەك سوریی پشکنینەکەی ئەرێنی دەرچوو و دواتر ئەویش گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەی زانکۆیی رەفیق حەریری لە شاری بەیروت. لە ٢٩ی شوبات کۆی ژمارەی تووشبووان ٧ کەس بوو.
لە ١ی ئازاردا وەزارەتی تەندروستی ٣ باری تووشبوونی نوێی ڕاگەیاند و ئەم سێ تووشبووە لەگەڵ گەیشتنیان لە ئێرانەوە بۆ لوبنان هەستابوون بە خۆ کەرەنتینە کردن  و کۆی ژمارەی تووشبووانی دەگەیاندە ١٣ کەس.
ڕێگەگرتن و گەمارۆدانی نەخۆشییەکە
لە ٢٨ی شوبات دا وەزیری پەروەردە (تارق ئەل مەجزوب) ڕایگەیاند کە تەواوی ناوەندە پەروەردەییەکان لە ٢٩ی شوباتەوە دادەخرێن هەتا ٨ی ئازار. بڕیارەکە بە بڕیارێکی ناپێویستی توند لەقەڵەم دەدرا لەلایەن (زانکۆی ئەمریکی بەیروت، زانکۆی ئەمریکی لوبنانی و زانکۆی سەینت جۆزیف) و داوای کردەی بڕیاردانیان دەکرد بە پشتبەستن بە بەڵگە بۆ دوورکەوتنەوە لە پەشۆکان و هەرا. دوای ڕاگەیاندنی بە کرانەوە مانەوەی زانکۆکە لە کاتی پەتا جیهانییەکە و پشتگوێ خستنی داواکەی وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا بۆ داخستن لەلایەن زانکۆیە دواترە لە سەرەتای مانگی ئازاری ٢٠٢٠دا زانکۆکە داخستنی ناوەندەکانی ڕاگەیاند  و هەروەها دوای مشتومڕێکی زۆر لەنێوان زانکۆکانی دیکە و وەزیردا زانکۆکانی دیکەش پابەند بوونی خۆیان بە بە بڕیاری داخستنەکە ڕاگەیاند. لە ئەنجام دا زانکۆی ئەمریکی بەیروت هەستا بە دامەزراندنی ئەنجومەنێكی شارەزای بۆ زانیاری و ڕاوێژکاری سەربەخۆ دەربارەی پەتا جیهانییەکە.
دوای هاتنە ناوەوەی چەند کەسێكی تووشبوو بۆ ناو لوبنان لەو وڵاتانەی کە پێشتر بە تووشبوو پۆلێن نەکرابوون، لە ٦ی ئازاردا وەزیری تەندروستی (حەمد حەسەن) ڕایەگەیاند کە "لوبنان چیدیکە لە قۆناغی گەمارۆدانی نەخۆشییەکەدا نەماوە" بە واتای ئەوەی نەخۆشییەکە لەناو وڵاتەکەدا بڵاوبۆتەوە و هۆشداری دایە هاوڵاتیان کە ڕێکارەکانی خۆپارێزی بەکاربهێنن و دوور کەونەوە لە شوێنە گشتییەکانی وك سەیرانگا و شانۆ و سینەماکان. دوابەدوای ئەم لێدوانە ڕێکاری داخستنی قوتابخانە، زانکۆ و دایەنگاکان هەتا ١٤ی ئازار درێژکرایەوە.
لێکەوتە ئابوورییەکان
دوابەدوای بڵاوبوونەوەی پەتا جیهانییەکە دیاردەی دواکەوتن و پێنەدانی مووچە سەریهەڵدا. قەیرانی ئابووری سەخت وای لە لوبنانییە هەژارەکان کردبوو کە لەڕێی تەنها داهاتێكی زۆر کەم یان هیچەوە مامەڵە لەگەڵ بارودۆخە سەخترەکەدا بکەن.
لە ١٠ی تەمموزدا میشێل باچلێت (لێپرسراوی باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ) هۆشداریدا لەسەر قەیرانی کۆمەڵایەتی-ئابووری لوبنان. لە لێدوانەکەی دا ژمارە و زانیاری لوبنانی و نەتەوە یەکگرتووەکانی وك سەرچاوە بەکاردەهێنا کە دەیخەمڵاند لە %٧٥ هاوڵاتیانی لوبنانی پێویستیان بە یارمەتییە. لە تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩ەوە لیرەی لوبنانی زیاد لە %٨٠ نرخەکەی خۆی لەدەستداوە و لەم ساتەدا بڕانی وزەی کارەبا بۆتە دیاردەیەكی باو. سەرەڕای ئەوە زیاد لە ٢٥٠ هەزار کرێکار لە لوبنان کاردەکەن کە زۆرینەی ئەم کرێکارانە دووچاری لەدەستدانی کارەکانیان بوونەتەوە، مووچەکانیان پێنەدراوە، بێ ماڵ ماونەتەوە یان ناتوانن بڕی دراوی دارایی بۆ خێزانەکانیان بنێرنەوە لە وڵاتەکانی خۆیان. باچلێت داوای لە لایەن و حیزبە سیاسییەکانی وڵاتەکە کرد دەستبەجێ هەستن بە ئەنجامدانی چاکسازی و لە پێشینە دانانی پێویستییە سەرەکییەکانی وك وزەی کارەبا، خۆراك، تەندروستی و پەروەردە.
سەرچاوەکان
پۆل:پەتای کۆڤید-١٩ بەپێی وڵات
قەزای لوشۆتۆ
وێنۆک|قەزای لوشۆتۆ لە ھەرێمی تانگا وێنۆک|[[چیای ئوسامبارا.]]
لوشۆتۆ یەکێکە لە یازدە قەزای ھەرێمی تانگا لە تانزانیا. لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ کینیا ھاوسنوورە، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ قەزای موحێزە، لە باکووری ڕۆژاوا لەگەڵ ھەرێمی کیلیمانجارۆ، لە ڕۆژاوا لەگەڵ قەزای کۆرۆگوێ و لە باشوورەوە لەگەڵ قەزای بومبولی. پایتەختی قەزاکە و گەورەترین شارۆچکەی لوشۆتۆیە.
بەپێی سەرژمێری نیشتمانی تانزانیا لە ساڵی ٢٠٠٢، ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی لوشۆتۆ ٤١٩٩٧٠ کەس بووە. تا ساڵی ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووان بۆ ٤٩٢٤٤١ کەس زیادی کردبوو. لە ساڵی ٢٠١٦، قەزای لوشۆتۆ لە قەزای بومبولی لەوێ جیاکرایەوە بۆ ژمارەی دانیشتووانی لوشۆت لە ساڵی ٢٠١٢ ٣٣٢٬٤٣٦ کەس بوو.
سەرچاوەکان
لوشۆتۆ
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦ بوو کە لە ٦ تا ١٥ی نیسانی ١٨٩٦ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٨٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٨٩٦
٩ی گەلاوێژ
٩ی گەلاوێژ ١٣٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
ئیمیلیا کلارک
ئیمیلیا ئیسۆبێل یوفیمیا رۆس کلارک (لەدایکبووی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٦) خانمەئەکتەرێکی ئینگلیزە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز
ڕۆژی جیھانیی ڕاگرتنی تووندووتیژی بەرانبەر ژنان
کۆڕی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی وەک ڕۆژی نێودەوڵەتی ڕاگرتنی تووندووتیژی بەرامبەر ژنان دەستنیشانکرد. گرنگی ڕۆژەکە بۆ بەرزکردنەوەی ھۆشیارییە لەسەر ئەوەی ژنان لە سەرانسەری جیھان ڕووبەڕووی دەستدرێژیی سێکسی، توندوتیژی خێزانی و چەندین جۆری دیکەی توندوتیژی دژی ئافرەتان دەبنەوە.
ئەمیر
وێنۆک|ئەمیر محەممەد خان، ئەمیری بوخارا ١٩١١ ئەمیر نازناوێکی ڕێزلێنانە لەزمانی عەرەبیدا و بەمانای سەرکردە دێت، لەمێژووی ئیسلامدا بۆ سەرکردەی سوپا بەکارهاتووە، پێغەمبەر محەممەد ئەو نازناوەی بۆ عەبدوڵڵا کوڕی جوبەیر بەکارهێناوە و کردووەیەتی بە سەرکردەی تیرهاوێژەکان لە جەنگی ئوحود. لە ئێستادا بۆ سەرۆکی وڵاتەکانی کوێت و قەتەر ئەو نازناوە بەکاردەهێندرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە عەرەبییەکان پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان پۆل:نازناوی خانەدانەکان پۆل:پلەکانی سەربازی پۆل:سەرۆکی دەوڵەتەکان
ڕۆژی جیھانیی ڕاگرتنی تووندووتیژی بەرانبەر ژنان
مێژوو
لە پەیامەکەی دا بەڕێوبەری جێبەجێکاری (یەکەی نەتوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی ڕەگەزیی و بەھێزکردنی ئافرەتان) فومزیلی ملامبوو نیگوکا لە یادی ٢٥ تشرینی دووەمی ٢٠١٤ دا وتی:"«نزیکەی بیست ساڵ لەمەوبەر و لە ساڵی ١٩٩٥ دا، ١٨٩ حوکمەت لە پەکین کۆبوونەوە. ڕێکەوتن بە پەیڕەوکردنی کۆمەڵە کردەیەک کە دەستنیشانکەری چەند ڕێکارێکی گرنگی بوو بۆ کۆتای ھێنان بە توندوتیژی دژی ئافرەتان، بەھێزکردنی ئافرەتان و بەدیھێننانی یەکسانی ڕەگەزیی. بەڵێنامەکانی ٢٠ ساڵ لەمەوبەر ھێشتا کارپێکراوە ئەمڕۆ. ھەموومان پێکەوە دەبێت ساڵی ٢٠١٥ بکەین بە دەستپێکی کۆتایی نایەکسانی ڕەگەزیی و ئێستا کاتی کردارە.»"لە پەیامەکی دا سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بانکی مۆن لە رۆژی یادەکە لە ساڵی ٢٠١٣ دا وتی:"«پێشوازی ئەو کۆمەڵە دەنگە دەکەم بانگەشەی کۆتایھێنانی توندوتیژی دەکەن کە لە کۆی ھەر سێ ئافرەتێک کاریگەری ھەیە لەسەر یەکێکیان لە ماوەی ژیانی دا. دەستخۆشی دەکەم لەو سەرکردانەی یارمەتیدەرن بۆ جێبەجێکردن و سەپاندنی ئەو یاسایانە و گۆرینی بیروڕاکان. ھەروەھا ستایشی ھەموو ئەو قارەمانانە دەکەم کە یارمەتی قوربانیان دەدەن چاک ببنەوە و بوونەتە بریکار و نوێنەری گۆران لە سەرتاسەری جیھان دا.»"
زانیارییە کۆکراوەکان لەسەر توندوتیژی دژی ئافرەتان
وتارێکی ئازاری ساڵی ٢٠١٣ لەسەر تۆری ڕاگەیاندنی ئینتەرنێتی (The Conversation) بە ناوی (کۆتایی ھێنانی توندوتیژی دژی ئافرەتان بۆ ھەمووانە - Ending violence against women is good for everyone) کە لەو ساڵەدا پەیوەست بوو بە یادی رۆژی جیھانی ئافرەتانەوە. وتارەکە بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە ھەرچەندە ڕای گشتی ئوستراڵی پێی وایە توندوتیژی دژی ئافرەتانی ئوستراڵی کەمتر سەختە بە بەراورد بە نەتەوەکانی تر بەڵام دەزگای ئاماری ئوستراڵی دەرخەری ئەو ڕاستییەیە کە لە کۆی ھەر سێ ئافرەتێک یەک ئافرەت دووچاری توندوتیژی جەستەیی دەبێتەوە لە ماوەی ژیانی دا و ڕێژەی ٢٣٪ - ٢٨٪ ئافرەتان ڕووبەروی ئازاری سێکسی یان سۆزداری دەبنەوە و ئامارەکان لە ڕاپۆرتێکی بڵاوکراوەی ساڵی ٢٠٠٥ وەرگیرابوو بە ناونیشانی (توێژینەوەی سەلامەتی تەندروستی ئوستڕاڵی).
وتارەکەی لیندا مورەی و لێسڵی پریوت زانیاری زیاتری خستەڕوو لەسەر ئوستڕاڵیا بەوەی کە توندوتیژی ھۆکاری سەرەکی مردن، نەخۆشی و کەمئەندامی ئافرەتانی ئوستراڵییە لەنێوانی تەمەنی ١٥ بۆ ٤٤ و بەرپرسیاری سەرەکییە بۆ بارەکانی مردنی پێشوەختە وەک لە ھەر ھۆکارێکی تری بەرپێگیراوی وەک قەڵەوی، جگەرەکێشان و بەرزی پەستانی خۆێن.
نەخشەڕێگەی نەتەوەی ڕێکارێکی کردەیی دادەنێت بۆ ١٢ ساڵی داھاتوو. ئەم نەخشەیە پابەندبوونی ئوستراڵیا پیشان دەدات بە پشتگیری کردنی مافەکانی مرۆڤی ئافرەتانی ئوستراڵی لەڕێی (پەیمانی بنبڕکردنی ھەموو جۆرەکانی جیاکاری کردن دژی ئافرەتان)، (ڕاگەیاندنی کۆتایی توندوتیژی دژی ئافرەتان) و (ڕاگەیاندنی پەکین و پەیڕەوی کردەیی).
سەرچاوەکان
پۆل:توندوتیژی دژی ژنان پۆل:ڕۆژەکانی ھۆشیارکردنەوەی تەندروستی پۆل:ڕۆژەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان
جینگژۆو (چینی دێرین)
جینگژۆو یان پارێزگای جینگ یەکێک بوو لە نۆ پارێزگاکەی مێژووی دێرینی چین کە لە سەرچاوە مێژووییەکانی وەک (یو گۆنگ)، (ئێریا)، (رایتەکانی ژۆو) ئاماژەی پێدراوە جینگژۆو بووبە بەشە پارێزگایەکی بەرێوەبەری ژێر ئیمپراتۆر وو لە ڕۆژاوای ھان (٢٠٦ تا ٩ی زایینی).
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگاکانی چینی دێرین پۆل:پارێزگاکانی پێشووی چین
قوڵەگیسکان
جوگرافیا
قوڵەگیسکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دۆستەدەرە و لە باشوور لەگەڵ گوندی مکڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەشتی خەرمان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گوێزەکوێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ساری (ئینگلتەرا)
ساری شارستانێکە لە باشووری ئینگلتەرا. ڕووبەرەکەی ١،٦٦٣ کیلۆمەتر دووجایە، بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٢ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ١،٠٥٩،٠٠٠ ملیۆن کەس خەملێنراوە. و دەکەوێتە نزیک لەندەن، گەورەترین شارۆچکەکەشی ناوی گیڵدفۆردە، لە گیڵدفۆرد زانکۆییەکیشی لێیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشووری ڕۆژھەڵاتی ئینگلتەرا
فڕۆکەخانەی ئەردەوێڵ
فڕۆکەخانەی ئەردەوێڵ فڕۆکەخانەیەکە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەردەوێڵ، باکووری ڕۆژاوای ئێران ھەڵکەوتووە.
قەندەھار (فیلمی ٢٠٢٣)
قەندەھار فیلمێکی ھەستبزوێنی ئەکشنی ئەمریکییە لە دەرھێنانی ڕیک ڕۆمان. لەم فیلمەدا تراڤیس فیمێل و جیرارد باتلەر و ئۆلیڤیا مەی بارێت و عەلی فازل و نەڤید نەجیبان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن و فیلمەکە لە ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٣ لە سینەماکان لەلایەن کۆمپانیای ئۆپن ڕۆد فیلمزەوە نمایشکرا. لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی جۆراوجۆری وەرگرت.
کورتە
تۆم ھاریس یەکێکە لە کارمەندە نھێنییە و کار بۆ سی ئای ئەی دەکات بۆ ئەوەی بەرنامەی زیانبەخش بخاتە ناو دامەزراوەیەکی لێکۆڵینەوەی ئەتۆمی ئێرانەوە. بەرگەکەی تۆم تەکنیکاری مەیدانییە بۆ بەڵێندەرێکی پەیوەندییە سویسڕییەکان. ئەرکەکەی سەرکەوتووە بوو و بەرنامە زیانبەخشەکە دەبێتە ھۆی ئەوەی دامەزراوەکە خۆی لەناو ببات.
حکوومەتی ئێران چاودێری ڕۆژنامەنووسێکی بەریتانی دەکات لە ئێران. کە بەڵگە لە کەسێکی زانیاریدەرەوە لەبارەی تێکدانی بەردەوامی سی ئای ئەی بۆ بەرنامە ئەتۆمییەکانی ئێران وەردەگرێت. دوای وێرانبوونی ئەو دامەزراوەیە، لەلایەن دەزگایەکی ئاسایشی ئێرانەوە دەستگیر دەکرێت. بە ئێرانییەکان دەڵێت گومانی لە پەیوەندی نێوان لەناوچوونی دامەزراوەکە و بەڵێندەری سویسڕیدا ھەیە، چونکە گرێبەستەکانیان لە تەنیشت شوێنە حکوومییەکانە.
ھارلم
ھارلم گەڕەکێکی مێژوویییە و دەکەوێتە بەشی باکووری ناوچەی مانھاتن لە شاری نیویۆرک. گرنگییەکی دەوڵەمەندی کولتووری و مێژوویی ھەیە، بەتایبەتی لە چوارچێوەی مێژووی ئەفریقایی-ئەمریکی و گەشەسەندنی بزووتنەوە ھونەری و فیکرییەکاندا.
ھارلم بەدرێژایی ساڵان بە قۆناغی جۆراوجۆری گۆڕانکاریدا تێپەڕیوە. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا بووە ناوەندێک بۆ ڕێنێسانسی ھارلم، کە قۆناغێکی گەشەسەندنی ھونەری و فیکری بوو لەنێو ئەمریکییە ئەفریقییەکان. لەم ماوەیەدا، ھارلم شوێنی کەسایەتییە دیارەکانی وەک لانگستۆن ھیوز، زۆرا نیل ھێرستن، دوک ئێلینگتۆن و چەندین کەسی دیکە بووە کە بەشدارییەکی زۆریان لە ئەدەب و مۆسیقا و ھونەر و دەربڕینی کولتووریدا کردووە.
ئەم گەڕەکە لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمدا بەھۆی ململانێی ئابووری و پرسە کۆمەڵایەتییەکان دابەزینی بەخۆیەوە بینی؛ بەڵام لە دەیەکانی ڕابردوودا، ھارلم ھەوڵی بوژاندنەوەی بەسەردا ھاتووە کە یارمەتیدەر بووە لە گەڕاندنەوەی زیندوویی و گرنگی کولتوورییەکەی. جێنتریفیکاسیۆن گۆڕانکاری لە دیمۆگرافیا و دیمەنی ناوچەکەدا ھێناوە بەڵام مشتومڕەکانی لەسەر پاراستنی میراتە دەوڵەمەندە کولتوورییەکانی لێکەوتەوە.
ھارلم بە دیمەنە ھونەرییە زیندووەکانی ناسراوە، چەندین شانۆ میوانداری نمایشەکانیان دەکەن لە نمایشەکانی برادۆیەوە تا بەرھەمە ناوخۆیییەکان. شانۆی ئەپۆلۆ شوێنێکی ئایکۆنییە کە ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبووە لە نمایشکردنی بەھرەمەندە ئەفریقییەکان-ئەمریکییەکان لە ساڵی ١٩٣٤ەوە کە کرایەوە. ھەروەھا گەڕەکەکە شانازی بە چەندین شوێنی دیارەوە دەکات وەک پارکەکەی مارکوس گارڤی (لە بنەڕەتدا ناوی پارکی ماونت مۆریسە)، کە شوێنی سەوزایی بۆ چالاکییە وەرزشییەکان پێشکەش دەکات و میوانداری بۆنە کۆمەڵایەتییەکان دەکات. مۆزەخانەی ستۆدیۆ لە شاری ھارلم ھونەری ھاوچەرخی ئەفریقایی-ئەمریکی پیشان دەدات لە ھەمان کاتدا کارە مێژوویییەکانی پەیوەست بە کولتوری ڕەشپێستەکان دەپارێزێت.
چێشتخانە ڕۆڵێکی دانەبڕاو دەگێڕێت لە ناسنامەی ھارلم لەگەڵ چەندین چێشتخانە کە خواردنی ڕۆحی تایبەت پێشکەش دەکەن وەک مریشکی سوورکراوە، سەوزەی کۆلارد، ماکارۆنی و پەنیر، لەنێو خواردنەکانی تردا. چێشتخانەی سیلڤیا یەکێکە لە بەناوبانگترین شوێنەکان کە لە ساڵی ١٩٦٢ەوە بە پێشکەشکردنی خواردنی ئاسوودەیی نەریتی باشوور ناسراوە.
ئەمڕۆ ھارلم بەردەوامە لە کۆمەڵگەیەکی ھەمەچەشن کە دانیشتووانەکەی لە پاشخانی جیاوازەوە ھاتوون. وەک ناوەندێکی ڕۆشنبیری گرنگ دەمێنێتەوە، ئاھەنگ دەگێڕێت بۆ مێژووەکەی و پەرەپێدانی دەربڕینی ھونەری لە ڕێگەی گەلەری و شوێنی مۆسیقا و بۆنە کۆمەڵایەتییەکان. تێکەڵە ناوازەکەی ھارلم لە مێژوو و ھونەر و کولتوور، وای لێدەکات کە گەڕەکێکی سەرنجڕاکێش بێت بۆ گەڕان و ئەزموونکردن.
شارۆچکەی شارستان
شارۆچکەی شارستان گرنگترین شارۆچکەیە لەھەر شارستانێکی ناو بەریتانیا و ئێرلەند.
بەبازاڕکردنی تۆڕ
بەبازاڕکردنی تۆڕ ،فرۆشی ھەڕەمی یان بەبازاڕکردنی فرە ئاست  کورتکراوەی ئێم ئێڵ ئێم  جۆرێک شێوەی فرۆشتنە کە کۆمپانیاکان بەرھەمەکان و کاڵاکانی خۆیان بە بێ بانگەوازکردن(ڕێکلام) و بە بێ کارراستکەر (دەڵاڵ) دەفرۆشن، موشتەرییەکان پاش کڕین ئەگەر پێیان خۆش بێت دەتوانن بەرھەمەکانی کۆمپانیا بازارگەڕی بۆ بکەن و سوودی خۆیان لە فرۆشتن وەربگرن. داھات لە بەبازاڕکردنی تۆر ھەم لە فرۆشی ڕاستەوخۆ دەبێت ھەم لە فرۆشی ھێلی خوارەوەی بە دەست دێت.
لە بەبازاڕکردنی تۆر، بازاڕگەرەکان بە شێوەی بانگەواز زارەکی «ڕیکلامی زارەکی» یان «ڕیکلامی ڕووبەڕوو» کرداری فرۆشتنی کاڵاکانی کۆمپانیا ئەنجام دەدەن. لە ئێستادا ولاتانی ئەمریکای باکوور، چین، ولاتانی ئەورووپی وەکوو ئیتالیا و ژاپۆن لە بواری بەبازاڕکردنی تۆر یەکمن.
مێژوو
بیرۆکەی داھات لە بەبازاڕکردنی تۆر لە ھاوکێشەی پێشکەوتووخوازەوە وەرگیراوە، کە لە سەدەی ٦ی پێش زایین دا لەلایەن فیثەگۆراس و لە سەدەی ٣ ی پێش زایین لەلایەن ئیقلیدس لە کتێبی بەناوبانگی " سەرەتایییەکان " دا بە جیھان ناسرا.
بۆ یەکەمجار کۆمپانیایەکی پاسکیل سواری لەڕوسیا ئەو بیرۆکەیەی بەکارھێناو پلانێکی داڕشت تا ڕێگە بە کڕیارەکان بەپێدانی ١٠ ڕوبلە لەبری ٥٠ ڕوبڵ ئەگەر چوار کڕیاری تریان ناساند ببن بە خاوەنی پاسکیل، بەڵام فرۆشتنی کۆمپانیاکە بەخێرایی بەسرا. لە ڕووسیا بە " کۆمپانیای ڕنو " و " تۆپی بەفر " لە فەرەنسا ناوبانگی دەرکرد و ١٠٠٪ بە ساختە و ساختەکاری دادەنرا. لەو کاتەوە زۆرێک لە سیاسەتمەداران و ئابووریناسان و کۆمەڵناسان بە دوای دۆزینەوەی ڕێگەیەک دان بۆ بەکارھێنانی ئەم بیرۆکەیە بۆ بەرژەوەندی ھەمووان.
یەکەم کۆمپانیا کە لە ساڵی ١٩٣٠ دا بە فەرمی دەست بە بازاڕکردنی فرە ئاستی دەکات، ڤیتامین کالیفۆرنیا بوو، کە لە ساڵی ١٩٣٩ دا ناوەکەی گۆڕی بۆ نۆترایڵت و ئێستا لە ڕێگەی کۆمپانیای ئێم ڤی بەرھەمەکانی دەفرۆشێت.
لوشۆتۆ
وێنۆک|دیمەنێکی ئاسمانی شاری لوشۆتۆ.
لوشۆتۆ شارۆچکەیەکە لە چیای ئوسامبارا لە تانزانیا. پایتەختی قەزای لوشۆتۆیە لە ھەرێمی تانگا. سەرژمێری نیشتمانی ساڵی ٢٠١٢ ژمارەی دانیشتووانی بەشی لوشۆتۆی بە ٢٨٬١٩٠ کەس خەمڵاندووە.
قوتابخانەی ئیرێنتی بۆ کچە نابیناکان دەکەوێتە شاری لوشۆتۆ، لەلایەن کەنیسەی لووەتەرانەوە لە ساڵی ١٩٦٣ دروست کراوە.
مێژوو
لە سەردەمی دەسەڵاتی کۆلۆنیالی ئەڵمانیادا، لوشۆتۆ بە ویلھێلمستاڵ (دۆڵی ویلیام) ناسرابوو و ناوی ئیمپراتۆر ویلھێلمی دووەمی لێنرا. سیاسەتمەداری ئەڵمانی، کای ئووی ڤۆن ھاسێل لە ساڵی ١٩١٣ لێرە لەدایکبووە.
سەرچاوەکان
لوشۆتۆ لوشۆتۆ
شەپۆڵە مەزنەکەی کاناگاوە
وێنۆک|چەپ|بڕوانە [[چیای فوجی لەگەڵ بەلەمی ماسیگران کەچۆن لەنێو شەپۆڵەکان گەوزاینە]] شەپۆڵە مەزنەکەی کاناگاوە (؛ ھەروەھا بە چەندین ناوی تر وەک: لەژێر شەپۆڵی کاناگاوە یان شەپۆڵەکە ناسراوە) تابڵۆیەکی ژاپۆنییە کە لەلایەن نیگارکێشی ژاپۆنی ھۆکوسای کێشراوە لە ١٨٣٢(ماوەی ئیدۆ)، ئەم تابڵۆیە بەشێکە لەو ٣٦ کارە نایابەی ھۆکوسای کە کێوی فوجی تێیدا دەرکەوتووە و بەناوبانگترین کارەکانییەتی. دەتوانرێت چیای فوجی بەدی بکرێت لەبەشی دواوەی شەپۆڵە مەزنەکە لەگەڵ ھەندێک لە بەلەمی ماسیگران، لە تابڵۆکە ئەوە ڕوون کراوەتەوە کە شەپۆڵەکە بەھۆی تسۆنامییەوە دروست نەبووە بەڵکوو بەھۆی بای ئاسایی دەریاوە دروست بووە.
ئەم تابڵۆیە لە ھەریەکە لە مۆزەخانەکانی میترۆپۆلیشیانی نیویۆرک و مۆزەخانەی بەریتانی لە لەندەن و خانەی کڵۆدمۆنیێ لە فەڕەنسا نمایش کراوە. بە یەکێک لەسەرمایە نیشتیمانییەکانی ژاپۆن دادەنرێت.
ئێستا
ئێستا کاتی بەستراو بە ڕووداوگەلێکە کە ڕاستەوخۆ و بۆ جاری یەکەم بەدی دەکرێن، نەک ئەوانە وا بە بیردا دێنەوە یان بە سۆسە و گومان چاوەڕوان دەکرێن. کاتی نێوان ڕابردوو و داھاتووە و لە ساتێکەوە ھەتا ڕۆژێک یا زیاتر مەعناکەی دەگۆڕدرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کات
گەشبینی
وێنۆک|left|مۆنۆمێنتی دیواری بەرلین (دیمەنی ڕۆژئاوا). لای ڕۆژئاوای دیوارەکە بە گرافیتی داپۆشراوە کە ڕەنگدانەوەی هیوا و گەشبینییە. گەشبینی (بە ئینگلیزی: Optimism) ئەو هەڵوێستەیە کە گوزارشتە لە باوەڕێک یان ھیوایەک کە دەرەنجامی هەندێک هەوڵ و کۆششی دیاریکراو، یان دەرەنجامەکان بە گشتی، ئەرێنی و گونجاو و پەسەند بێت. زاراوەیەکی باو کە بەکاردێت بۆ نیشاندانی گەشبینی بەرامبەر ڕەشبینی شوشەیەکی پڕە لە ئاو بۆ نیوەی ڕێگا: گەشبینێک دەگوترێت شوشەکە بە نیوەی پڕ دەبینێت، لە کاتێکدا ڕەشبینێک شوشەکە بە نیوەی بەتاڵ دەبینێت.
گەشبینی هەڵوێستێکی ئەرێنییە بۆ دنیای دەوروبەر و کەسێکی گەشبینیش بەو جۆرە هەڵوێستەیەوە هەوڵ دەدات جیهان باشتر ببینێت. گەشبینان دەزانن کە جیهان تەواو و نموونەیی نییەوە، هیچ کەسێک ناتوانێت هەموو چاکە و سیفەتە تەواوەکانی هەبێت، بەڵکو هەوڵ دەدەن لایەنە ئیجابییەکانی شتەکان ببینن و هیواخوازن کە جیهان بەرەو چاکە هەنگاوبنێت.
چەمکەکان
تیۆرەکانی گەشبینی بریتین لە مۆدێلی داسەپاندن، و مۆدێلی شێوازی ڕوونکردنەوە. شێوازەکان بۆ پێوانەکردنی گەشبینی لە هەردوو سیستەمی تیۆریدا پەرەی سەندووە، وەک فۆرمە جۆراوجۆرەکانی تاقیکردنەوەی ژیان، بۆ پێناسەی ڕەسەنی گەشبینی، یان پرسیاری شێوازی تێگەیشتنی دیزاین کراوە بۆ تاقیکردنەوەی گەشبینی لە ڕووی شێوازی ڕوونکردنەوەوە.
گەشبینی وەک شێوازێکی لێکدەرەوە یان ڕوونکەرەوە
بەبۆچوونی سێلیگمان گەشبینی شێوازێکی لێکدانەوە یان ڕوونکەرەوەیە کە خەڵک بەکاری دەهێنن بۆ پاساودانی سەرکەوتن و شکستەکانیان. گەشبینەکان سەرکەوتنەکان بۆ فاکتەرە ناوەکی و بەردەوامەکان و بڵاوکەرەوەکان دەگێڕنەوە لە کاتێکدا شکستەکان بە هۆکاری دەرەکی و کاتی و دیاریکراو ڕادەگەیەنێ. بەپێچەوانەوە ڕەشبینەکان سەرکەوتن بۆ فاکتەرە دەرەکی و کاتی و دیاریکراوەکان دەگێڕنەوە و هاوکات شکستەکان دەدەنە فاکتەری ناوخۆیی و هەمیشەیی و چەسپاوەوە. سێلیگمان پێی وایە کە شێوازی بیرکردنەوەی ڕەشبینانە لە کۆتاییدا دەتوانێت ببێتە هۆی بێدەسەڵاتی فێربوو، لەو ماوەیەشدا مرۆڤ تووشی خەمۆکی و نەخۆشی جەستەیی و دەروونی دەبێت.
گەشبینی نەخۆشیانە یان مانیا
هەرچەندە گەشبینی بەرز سوودی زۆرمان بۆ دەهێنێت، بەڵام لەوانەیە ئامادەییمان کەم بکاتەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کێشە و ڕووداوەکانی ژیانی ڕاستەقینە و مانیا (بە ئینگلیزی: Mania) لە ئێمە دروست دەبێت و کاتێک هەست بە ڕەشبینی و بێدەسەڵاتی دەکەین، جۆش و خرۆشی هەڵسوکەوتمان گوزارشت لە خەمۆک دەکات و بە چاوەڕوانییەکانمان و هەموو ئەو شتانەی لە دەوروبەرمان دەیبینین خەمگین دەبین. بۆیە پێویستە گەشبینییەکی زۆر بە هەڵسەنگاندنی دروستی بارودۆخەکە یان کێشەکە هەبێت. پێویستیمان بە گەشبینی هەیە بۆ ئەوەی متمانە بە یەکتری بکەین بەڵام گەشبینییەکی زۆر لە ڕاستیەکانی ژیان دوورمان دەکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئابووری پۆل:هاندان پۆل:کەسایەتی پۆل:فەلسەفەی ژیان پۆل:تیۆرییە فەلسەفییەکان پۆل:وشە ئەدەبیەکان
١٠ی گەلاوێژ
١٠ی گەلاوێژ ١٣٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
گیڵدفۆرد
گیڵدفۆرد شارۆچکەی شارستانی ساریە لە ئینگلتەرا. بەپێی سەرژمێری ٢٠١٨ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە نزیکەیی ١٤٧،٨٨٩ کەس خەملێنراوە.
١١ی گەلاوێژ
١١ی گەلاوێژ ١٣٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٣٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
ئەبوولقاسم خۆیی
سەید ئەبوولقاسم مووسەوی خۆیی (؛ ؛ ١٩ی تشرینی دووەمی ١٨٩٩ – ٨ی ئابی ١٩٩٢) مەرجەعی ئایینی شیعەی ئێرانی-عێراقی بوو.
قۆرچی
قۆرچی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قۆرچی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەشتی خەرمان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ڕەزڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گوڵانی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دۆستەدەرە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
عەبدوڵڵا کوڕی جوبەیر
وێنۆک عەبدوڵڵا کوڕی جوبەیر (مردووی ٣ی کۆچی/٦٢٥ی زاینیی) یەکێکە لە هاوەڵانی پێغەمبەر محەممەد، لە بەنوو سەعلەبەی کوڕی عەمر لە هۆزی ئەوس، بەشداری بەیعەتی عەقەبەی کردووە، هەروەها بەشداری شەڕی بەدری کردووە، پێغەمبەر محەممەد کردوویەتی بە سەرکردەی پەنجا تیرهاوێژ لە جەنگی ئوحوددا لەسەر چیای عەینەین، و پێیگووتن ″لە جێگای خۆتان بمێننەوە و پشتەوەمان بپارێزن، ئەگەر بینیتان سەرکەوتین لە جێگای خۆتان مەجوڵێن، وە ئەگەر بینیتان دەکوژرێین سەرمان مەخەن″. بەڵام کاتێک تیرهاوێژەکان بینیان موسڵمانان سەرکەوتوون شوێنەکانی خۆیان بەجێهێشت، هەرچەندە عەبدوڵڵا هەوڵیدا ڕێیان لێبگرێت بەڵام سوودی نەبوو، کەمتر لە دە کەس مانەوە، دواتر خالید کوڕی وەلید لە پشتەوە بۆیان هات و تیرهاوێژەکانی کوشت و بووە هۆی شکستی موسڵمانان. دوای کوشتنی عەبدوڵڵا بێباوەڕەکان جەستەکەیان شێواند.
سەرچاوەکان
پۆل:ھاوەڵەکان پۆل:مردووانی ٦٢٥
ئێف پی ئێس
ڕێژەی فەرەیم یان بە کورتکراوەی ئێف پی ئێس بریتییە لەو فرێکوێنسییە (ڕێژەی) کە وێنەی یەک لە دوای یەک (چوارچێوە) کە تێیدا دەگیرێن یان پیشان دەدرێن. ئەم زاراوەیە بۆ فیلم و گرافیکی کۆمپیوتەر و سیستەمی گرتنی جووڵە دەگرێتەوە. ھەروەھا دەتوانرێت ڕێژەی فرەیم (چوارچێوە) وەک فرێکوێنسی چوارچێوە بەکاربھێنرێت و بە یەکەکانی ھێرتز دەربڕدراوە.
١٢ی گەلاوێژ
١٢ی گەلاوێژ ١٣٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٢٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٣٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
لیو بیاوۆ
وێنۆک|لیو بیاۆ لیو بیاوۆ (بە چینی:劉表; خوێندنەوە: لیو بیاۆ) ژەنەڕال، سیاسەتوان، لۆردی جەنگی بوو کە لەسەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان لە مێژووی دێرینی چین ئەژیا، پارێزگاری پارێزگای جینگ بوو (لە مۆدێرینی ئەمرۆدا ھوبێی و ھونان)
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠٨ پۆل:سیاسەتمەدارەکانی ئیمپراتۆریەتیی ھان لە شاندۆنگ پۆل:لۆردە جەنگییەکانی ئیمپراتۆریەتی ھان پۆل:ھەڵگرانی-پۆستی-سیاسی لە ھوبێی پۆل:سیاسەتمەدارەکانی جینینگ پۆل:پەیوەندیدارەکان بە لیو بیاوۆ
ڕۆزەلیند فرانکلین
ڕۆزەلیند ئێڵسی فرانکلین (؛ لەدایکبووی ٢٥ی تەممووزی ١٩٢٠–مردووی ١٦ی نیسانی ١٩٥٨) کیمیاگەر و شارەزایەکی ئینگلیز بوو لە بواری زانستی شێوە و پێکھاتەی بلووری تیشکی-x ((x-Rayو کارەکانی ئەو بایەخێکی زۆریان ھەیە بۆ تێگەیشتنی پێکھاتەی گەردی دی ئێن ئەی(DNA) واتە ترشی دی ئۆکسیدی ڕیبۆنوکلیک و ئاڕ ئێن ئەی (RNA) واتە ترشی ڕابۆنۆکلیک و، ڤایرۆسەکان و، خەڵووز و گرافایت. ھەرچەندە کارەکانی لە بارەی خەڵووز و ڤایرۆسەکان لەو کاتەی لە ژیاندا بوو بەرز نرخێنرا، بەڵام کارەکانی لەبواری دۆزینەوەی پێکھاتەی دی ئێن ئەی (DNA) بە شێوەیەکی بەرفراوان لە دوای مردنی ناسرا.
فرانکلین لە دایک بووی خێزانێکی دیاری جوولەکەیە و لە قوتابخانەیەکی تایبەت پەروەردە کرابوو لە ناوچەی نۆرلاند لە ڕۆژئاوای لەندەن ئەویش قوتابخانەی لیندۆرێس بۆ خانمانی لاوی سەسێکس بوو ھەروەھا قوتابخانەی سەینت پاوڵی کچان لە لەندەن. دواتر دەستیکرد بە خوێندنی زانستی سروشتی لە زانکۆی نیوھام لە کامبریج و پاشان لە ساڵی ١٩٤١ لەو زانکۆیە خوێندنی تەواوکرد. لەدوای ئەوە دەستی بەکار کرد وەک توێژەر لە تاقیگەی فیزیای کیمیایی لە زانکۆی کامبریج لەژێر چاودێری ڕۆناڵد جۆرج ڕیفۆرد نۆریش. لە ساڵی ١٩٤٢ کۆمەڵەی بەریتانی بۆ توێژینەوەی بەکارھێنانی خەڵووز (BCURA) کورسییەکی خوێندنی دکتۆرایان بۆ فرانکلین دابین کرد و ئەویش دەستیکرد بە لێکۆڵینەوە لەبارەی خەڵووز و ئەمەش یارمەتیدەر بوو بۆی کە بتوانێت بڕوانامەی دکتۆرا (Ph.D) لە ساڵی ١٩٤٥ بەدەستبھێنێت. پاشان لە ساڵی ١٩٤٧ ڕۆیشت بۆ پاریس وەک توێژەرێکی قۆناغی دوای دکتۆرا (پۆست دۆک) لەژێر چاودێری جاکویس مێرسینگ لە تاقیگەی سەرەکی چیمیکویس دێ ئیێتات (Chimiques de I’Etat) کە تێیدا فرانکلین بوو بە پسپۆڕ لە بواری زانستی پێکھاتە و سروشتی بلووری تیشکی-x (X-Ray). پاشان لە سالی ١٩٥١ فرانکلین بوو بە توێژەر لە کینگز کۆڵیج لەندەن و کاری لەسەر لادانی تیشکی-x دەکرد کە لە کۆتاییدا بوو بە کارئاسانی بۆ دۆزینەوەی پێکھاتەی لوولپێچی دووانی دی ئێن ئەی (DNA). لە ساڵی ١٩٥٣، واتە دوای دوو ساڵ، بەھۆی نەگونجانی خۆی و بەڕێوبەرەکەی جۆن ڕانداڵ و ھەروەھا لەگەڵ ھاوپیشەکەشی مۆریس وێڵکینس، ناچار بوو بڕوات بۆ کۆلیژی بیرک بێک. دوای ڕۆیشتنی بۆ کۆلێژی بیرک بێک، جۆن دیسمۆند بێرناڵ کە سەرۆکی بەشی فیزیا بوو لەو زانکۆیە ھەلی کارکردنی لە تیمێکی جیاوازی لێکۆڵینەوەی بۆ ڕەخساند. ڕۆزەلیند فرانکلین لە ساڵی ١٩٥٨ لە تەمەنی ٣٧ ساڵیدا بەھۆی شێرپەنجەی ھێلکەدان کۆچی دوایی کرد.
پەروەردە و سەرەتاکانی ژیان
فرانکلین لە دایکبووی ٢٥ی تەممووزی ساڵی ١٩٢٠ە کە لە ڤێلای چەسیتۆی ژمارە ٥٠ لە نۆتینگھیڵ، لەندەن، لە بنەماڵەیەکی دەوڵەمەند و ناسراوی جوولەکە لە دایک بووە. ئێڵسی ئۆثور فرانکلین (١٨٩٦–١٩٦٤)، باوکی فرانکلین بوو کە لە بانکی بازرگانی کاری دەکرد لە لەندەن و کەسێکی لیبراڵ بوو لەڕووی سیاسییەوە و (Working Men’s College) کاری دەکرد. ھەروەھا دایکیشی موریل فرانسیس واڵی (١٨٩٤–١٩٧٦) بوو. ڕۆزەلیند کچی گەورە و منداڵی دووەمی خێزانەکە بوو لە کۆی پێنج منداڵ. دەیڤد (لە دایکبووی ١٩١٩) برای ھەرە گەورە بوو، ڕۆناڵد (لە دایکبووی ١٩٢٦) و جێنیفەر (لە دایکبووی ١٩٢٩) کە بچووکترین خوشکیان بوو. خاڵی باوکی، ھێربێرت ساموێل بوو کە دواتر ناوی خۆی گۆڕی بۆ (ڤیسکاونت ساموێل) کە لە ساڵی ١٩١٦ وەزیری ناوخۆ بوو و یەکەمین جوولەکەی دیندار بوو کە لە کابینەی حکومەتی بەریتانیادا پۆستی وەرگرت. ھەروەھا پووری فرانکلین، ھێلین کارۆلین فرانکلینە کە لەناو خێزانەکەدا بە مامی ناسراوە، ھاوسەرگیری لەگەل نۆرمەن دێ ماتۆس بێنوسیچ کرد کە داواکاری گشتیی بوو لە فەڵەستین کە سەر بە بەریتانیا بوو لەو کاتەدا. ھێلین کارۆلین فرانکلین چالاکوان بوو لە ڕێکخراوی یەکێتی بازرگانی و جووڵانەوەی مافی دەنگدانی ژن و دواتر بوو بە ئەندام لە ئەنجومەنی پارێزگای لەندەن. ھەروەھا مامی فرانکلین، ھوگ فرانکلین کە یەکێک بوو لە کەسە دیارەکانی جووڵانەوەی مافی دەنگدان ھەرچەندە لەو بارەیەوە کارەکانی بووە مایەی شەرمەزاری خێزانی فرانکلین. ناوی دووەمی ڕۆزەلیند (ئێڵسی) ناوی خێزانی یەکەمی ھوگە کە لە سالی ١٩١٨ بەھۆی ڤایرۆسی ئیسپانییەوە کۆچی دوایی کرد. خێزانی فرانکلین بەشێوەیەکی چالاک بەشداربوون لە کۆلێژی وێرگینگ مێرنس کە لەوێدا باوکی وانەی دەربارەی بابەتی کارەبایی و موگناتیسی مێژووی جەنگی گەورە لە ئێواراندا دەگوتەوە، پاشانیش بوو بە جێگری سەرۆکی ئەو زانکۆیە.
دایک و باوکی فرانکلین یارمەتی ئەو پەنابەرە جوولەکانەیان دەدا کە لە دەستی نازییەکان لە ئەورووپا ڕایانکردبوو بۆ ئەوەی لە بەریتانیا جێگرببن و بە تایبەت ئەو جوولەکانەی لە ڕێگەی پرۆگرامی ڕزگارکردنی کیندەرتراسپۆرتەوە دەھاتن.
کامبریج و جەنگی جیھانی دووەم (II)
لە ساڵی ١٩٣٨، فرانکلین دەستی کرد بە خوێندن لە نیونھام کۆلێژ لە کامبریج. لەو زانکۆیە دەستیکرد بە خوێندنی کیمیا لەگەڵ زانستە سروشتییەکان. ھەر لەو زانکۆیە، فرانکلین چاوی کەوت بە بیڵ پرایز کە وەک کارمەندی تاقیگە پێکەوە لەوێ کاریان کرد و دواتر بوو بە یەکێک لە ھاوپیشە بەتواناکانی لە کینگز کۆلێژ لەندەن. پاشان لە ساڵی ١٩٤١، فرانکلین بەھۆی تاقیکردنەوەکانی کۆتایی، خەڵاتی ڕێزلێنانی پلەی دووھەمی پێبەخشرا. ھەروەھا لە کۆتا ساڵی لە زانکۆی کامبریج، چاوی بە پەنابەرێکی فەڕەنسی کەوت بە ناوی ئەندرین وێیل کە قوتابی پێشووی ماری کوری بوو. ئەندرین کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ژیان و پیشەی فرانکلین ھەبوو، ھەروەژا یارمەتیدا بۆ ئەوەی بتوانێت بە فەرەنسی قسە بکات.
پیشە و توێژینەوە
فرانکلین لەماوەی ژیانیدا لە پاریس و لەندەن کاری کردووە.
پاریس
لە ساڵی ١٩٤٥ لەگەڵ کۆتایھاتنی جەنگی جیھانی دووەم، فرانکلین داوای یارمەتی لە ئەندرین وێیل کرد دەربارەی ھەلی کار بۆ کەسێک کە کیمیاگەری فیزیایی بێت بەڵام کەم لە بواری کیمیای فیزیایی بزانێ بەڵام زۆر شارەزا بێت لە کونە خەڵوزییەکان. ئەوە بوو کە لە یایزی ساڵی ١٩٤٦، لەمیانەی کۆنفرانسێکدا وێیڵ فرانکلینی بە مارسێڵ ماثیوی بەڕێوبەری سەنتەری لێکۆڵینەوەی زانستی فەڕەنسا(CNRS) ناساند، کە ئەم سەنتەرە بریتی بوو لە تۆڕێکی تاقیگەی زانستی کە لەلایەن حکومەتی فەڕەنساوە پاڵپشتی دەکرا. ئەمەش بووە ھۆی دامەزراندنی فرانکلین بۆ کارکردن لەگەڵ جاکوس مێرینگ لە تاقیگەی ناوەندیی ئیتات بۆ خزمەتگوزاریی کیمیایی لە پاریس.
کۆلێژی کینگز لەندەن
لە ساڵی ١٩٥٠، فرانکلین کارێکی بەدەست ھێنا لەلایەن تۆرنەچی و نیواڵ (Turner & Newall) تاوەکو بۆ ماوەی سێ ساڵ کار بکات لە کینگز کۆلێژ لەندەن. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥١، دەستی بە کارکردن کرد وەک توێژەرێک لە یەکەی بایۆفیزیکسی ئەنجومەنی توێژینەوەی پزیشکی (MRC) کە لەلایەن جۆن ڕانداڵ بەڕێوە دەبرا. لە بنەڕەتدا فرانکلین دامەزرابوو بۆ ئەوەی کار لەسەر گۆڕانکاری تیشکی-xی پڕۆتین و چەوری بکات، بەڵام ڕانداڵ داوای لێکرد بۆ ئەوەی کار لەسەر ڕیشاڵەکانی(DNA) ترشی دی ئۆکسیدی ڕیبۆنوکلیک بکات، ئەمەش بەھۆی بەرەوپێشچوونە تازەکان لەم بوارەدا و ئەویش تەنھا توێژەر بوو لە کینگز کۆلێژ لەندەن کە شارەزایی و ئەزموونی لە پرۆسەی گۆڕانکاری تیشکەکان پەیدا کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:جووە ئینگلیزەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٠ پۆل:مردووانی ١٩٥٨ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان پۆل:جووە ئەگنۆستیکەکان پۆل:ئەو کەسانەی لە قوتابخانەی کچانی ست پۆل خوێندوویانە
کانا ھەنازاوا
کانا ھانازاوا (花澤 香菜) ئەکتەر، خانمەکتەری دەنگی و گۆرانیبژێکی ژاپۆنییە. زیاتر بە کارە دەنگییەکانی لە ئەنیمێدا، لەنێویشیاندا نادێکۆ سێنگۆکوو لە مۆنۆگاتاری، ئانری سۆنۆھارا لە دووڕاڕاڕا!!، ئەینجڵ/کانادێ تاچیبانا لە ئەینجڵ بیتز!، کیورۆنیکۆو/ڕووڕی گۆکۆ لە ئۆریێمۆ، مایووری شینا لە ستاینز؛گەیت، ئاکانێ تسونێمۆری لە سایکۆ-پاس، کۆساکی ئۆنۆدێرا لە نیسێکۆی، چیاکی نانامی لە دانگانۆنپا، کۆباتۆ ھاناتۆ لە کۆباتۆ، ڕیزێ کامیشیرۆ لە تۆکیۆ غول، ھیناتا کاوامۆتۆ لە ئازار وەک شێر دێتە ژوورەوە، ئیچیکا ناکانۆ لە The Quintessential Quintuplets و میتسوری کانرۆجی لە لەتکەری شەیتان ناسراوە. یەکەم گۆرانیی ھەنازاوا «ھۆشیزۆرا☆دیستینەیشن» (星空☆ディスティネーション) بوو، کە لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٢ لەژێر ناوی کۆمپانیای ئانیپلێکس/سۆنی میوزیک ئینتەرتەینمنت ژاپۆن بڵاو کرایەوە.
پیشە
وێنۆک|کانا ھەنازاوا لە ٢٠١٠ ھەنازاوا ئەوکاتەی لە باخچەی ساوایان بوو دەستی بە کاری نواندن کرد. دەرکەوتنی ئاساییی لە بەرنامەی ھەمەڕەنگی یاپپاری سانما دایسێنسێ ھەبوو.
یەکەم کاری نواندنی دەنگیی ھەنازاوا وەک ھۆڵی بوو لە دوایین شاربەدەرکردن. ڕۆڵی ڕیۆکۆ کامیناگیی لە زێگاپەین گێڕاوە. ھەنازاوا واژووی لەگەڵ بریکاری نواندنی دەنگیی ئۆفیسی ئۆساوا کرد.
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سورینام نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
کانا ھەنازاوا
پیشە
ھانازوا لە ٢٠٠٧ چووە زانکۆ، و لە ھەمان کاتیشدا دەستی بە دیاریکردنی ئامانجەکەی وەک ئەکتەرێکی دەنگی کرد. ھەنازاوا ڕۆڵی دەنگیی کەسایەتیی کۆتۆبای لە کۆتۆبا، سووۆو لە تاریکتر لە ڕەش: دووانەی نەیزەکەکە، نادێکۆ سێنگۆکوو لە باکێمۆنۆگاتاری، ئەینجڵ/کانادێ تاچیبانا لە ئەینجڵ بیتز، و ئانری سۆنۆھارا لە دووڕاڕاڕا!! بینیوە. لە ٢٠١٠ لەلایەن گوێگرانی بەرنامەی ڕادیۆییی ئەنیمێ سکڕامبڵی نۆنکۆ و نۆبیتا (ノン子とのび太のアニメスクランブル) وەک «باشترین خانمەکتەری دەنگی» دەنگی پێ درا. لە ٢٠١١ زانکۆی تەواو کرد، و لە ھەمان ساڵدا بووە ئەکتەرێکی دەنگیی تەواو. لە کۆتاییی ٢٠١٠دا، ھەنازاوا بۆ کۆبوونەوەی ئەنیمێی فێستیڤاڵی ئەنیمێ ئاسیا لە سینگاپوور بانگھێشت کرا.
سورینام لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
کانا ھەنازاوا
پیشە
لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٢، ئەوە ڕاگەیەندرا کە ھەنازاوا وێبگەی فەرمیی خۆی دەخاتە گەڕ. دوای چەند ڕۆژێک، لەکاتی «Kana Hanazawa Solo Debut Presentation Party event»، ئەوە ڕاگەیەندرا کە ھەنازاوا لە ساڵێکدا چوار گۆرانیی تاک بڵاو دەکاتەوە: «ھۆشیزۆرا☆دیستینەیشن» (星空☆ディスティネーション) لە ٢٥ی نیسان بڵاو کرایەوە، «ھاتسوکۆ ئینۆ ئۆتۆ» (初恋ノオト)، لە ١٨ی تەممووز بڵاو کرایەوە، «ھەپی ئێندینگس»، لە ٢٤ی تشرینی یەکەم بڵاو کرایەوە و وەک ئاوازی کۆتاییی ئەنیمێی ھەڵکردنی ڕەشەبایش بەکارھات، و «سایلێنت سنۆو»، لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ بڵاو کرایەوە. یەکەم ئەلبومی بەناوی Claire بوو، و لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٣ بڵاو کرایەوە، و دووەم ئەلبومی بەناوی  25  بوو، و لە ٢٦ی شوباتی ٢٠١٤ بڵاو کرایەوە. لە نیسانی ٢٠١٥، ئەلبومێکی بە ناونیشانی Blue Avenue بڵاو کردەوە، و لە ٣ی ئایار کۆنسێرتێکی کرد کە لە نیپۆن بودۆکان دەستی پێ کرد. وەشانە بلوڕەیەکە، Live Avenue Kana Hanazawa in Budokan، پلەی شەشەمی لە فرۆشەکان بەدەست ھێنا.
ھەنازاوا خەڵاتی باشترین خانمەکتەری پاڵپشتی لە ٩یەمین خەڵاتەکانی سێیوو بەدەست ھێنا. دواتر خەڵاتی باشترین خانمەکتەری دەنگیی نیوتایپی بەدەست ھێنا. ھەنازاوا لە یەکەم فیلمی ئاکشنی زیندووی خۆی بە ناوی بەدڵنیایییەوە باش نییە کە تۆ لێرە نیت (君がいなくちゃだめなんだ) ڕۆڵی گێڕا. دواتر ڤیدیۆکەی پلەی دەیەمی لە ھێڵکاریی بلوڕەییی دیسکی ئۆریکۆن بەدەست ھێنا. لە نیسانی ٢٠١٧، ھەنازاوا چوو بۆ کۆمپانیای ساکرا میوزیکی سەر بە سۆنی میوزیک ئینتەرتەینمنت ژاپۆن.
لە ٢٠٢١ و ئێستاشدا، ھەنازاوا واژووی لەگەڵ کۆمپانیای پۆنی کانیۆن کردووە.
ژیانی تایبەتی
دوای ئەوەی شووکان بونشون چەند بانگەشەیەکی لەسەر پەیوەندییەکەیان بڵاو کردەوە، لە شوباتی ٢٠١٧ و لەکاتی برەوپێدانی ستریمێکی ڕاستەوخۆ بۆ بڵاوکردنەوەی Opportunity، ھەنازاوا دووپاتی کردەوە کە ئەو و کێنسۆ ئۆنۆ بوونەتە دەزگیرانی یەکتر. لە ٨ی تەممووزی ٢٠٢٠، ڕایان گەیاند کە ھاوسەرگیرییان کردووە.
کایە ڤیدیۆییییەکان
<!-- NEED SOURCE
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەدەستھێنەرانی خەڵاتی سێیوو پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگیی خەڵکی تۆکیۆ پۆل:خانمەکتەرانی ژاپۆنی بۆ دەنگی مناڵان پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەگۆرانیبێژانی پۆپی ژاپۆنی پۆل:خانمەیووتیووبەرە ژاپۆنییەکان پۆل:زیندووان پۆل:ژنەگۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژانی ئەنیمێ پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تۆکیۆ پۆل:گۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:ھونەرمەندانی ساکرا میوزیک پۆل:یووتیووبەرە مۆسیقییەکان
١٣ی گەلاوێژ
١٣ی گەلاوێژ ١٣٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٢٢٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٢٢٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی گەلاوێژ
کانی ماران، ناڵپارێز
کانی ماران گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی ماران لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مەمەندئاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی سوێرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاروزەر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گوێزەڕەش.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دانمارک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨
دانمارک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨ بوو کە لە ٢٧ی نیسان تا ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨
کامپی نیوەمانگ
وێنۆک|دەستبەسەرانی جەنگ لە کامپی نیوەمانگ وێنۆک|مزگەوتی ڤوندزۆرف وێنۆک|جەنگاوەرە ڕاهێنراوە سۆڤیەتە بە ئاین موسوڵمانەکان، ئەوانەی لە جەنگی سۆڤیەت-پۆڵۆنیدا هەڵهاتبوون بۆ ڕۆژهەڵاتی پڕوشیا، ئەڵمانیا، لە بەشداریرکردن لە مزگەوتی ڤوندزۆرف، سەرەتای ١٩٢٠ەکان. کامپی نیوە مانگ (بە ئەڵمانی Halbmondlager) کامپێکی دەستبەسەرانی جەنگ بوو (ئەسیری شەڕ) لە ڤوندزۆرف (ئێستا بەشێکە لە زۆسن)، ئەڵمانیا نزیک بەرلین لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا.
کامپەکە نزیک ٤٠٠٠ - ٥٠٠٠ موسوڵمانی دەستبەسەری تێدابوو کە لە لایەنی هاوپەیمانانی جەنگی جیهانی یەکەم دا جەنگابوون. مەبەست لە دروستکردنی کامپەکە ئەوەبوو کەوا ڕابهێنرێن تا جیهاد بکەن دژی بەریتانیا و فەرەنسا. بەو مەبەستە، "دەستبەسەران تا ڕادەیەک لە ڕەفاهەتدا دەژیان و هەموو ئەوەی پێویستیان بێ بۆ ئەنجامدانی دینەکەیان بۆیان دابینکرابوو"، بەڕێوەبەری ئەم تاقی کردنەوەیە ماکس ڤۆن ئۆپنهایم بوو.
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
جەی ھۆ (فیلم)
جەی ھۆ فیلمێکی ئەکشنی درامییە، لەلایەن سۆھەیل خان دەرھێنراوە، ھەروەھا لەژێر کۆمپانیای «بەرھەمھێنانەکانی سۆھەیل خان» بەرھەمھێنراوە، لەلایەن کۆمپانیای «ئیرۆسی نێودەوڵەتی» بڵاوکراوەتەوە. ئەستێرەکانی فیلم سەلمان خان، تابو، دێزی شا، ئەدیتیا بانچۆلی، دانی دێنزنوجبا.
فیلمە ڕەسەنەکەی بە زمانی «تێلگو» بەناوی «ستالین» دوبارە دەکەنەوە، لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن A. R. Murugadoss بڵاوکرابۆوە. ھەروەھا درامایەکی ئینگلیزی بەناوی Pay It Forward ھانی فیلمەمەی دەدات. فیلمی جەی ھۆ لە ٢٤ی کانوونی یەکەم ٢٠١٤ بڵاوکرایەوە، پێداچوونەوەیەکی تێکەڵی لەبەر ڕەخنەگری بۆ کرا، لەگەڵ ئەوەشدا تێکرایی فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس تەنھا ١٤٠₹ کرۆر بوو.
چیرۆک
جەی ئەجنیھۆتری (سەلمان خان) لە سوپا کاری دەکرد، کەسێکی بەسۆزە و ھاوکاری خەڵک دەکات، لەگەڵ تاوانبارەکان شەر دەکات، سەربازێکی سەرەکی سوپای ھینیدی بوو، بەڵام بۆ ڕزگارکردنی کۆمەڵێک منداڵ لەلایەن گروپێکی تیرۆرستی فەرمانی suspended پشت گوێخست، لەبەر ئەم ھۆکارە لە سوپا ڕاگیرا، لەدوای ئەم ڕووداوە جەی لەگەڵ دایکی و خوشکەکەی «گیتا» دەژیا. ڕۆژێک کچێکی ئیفلیجی زیرەک لە قوتابخانە بەناوی سومان لەبەر ئەوەی دەستی نییە، ناتوانێت لە تاقیکردنەوە شت بنوسێت، جەی یارمەتی دەدات، بەڵام بۆ ڕۆژی دواتر کچەکە تاقیکردنەوەیەکی گرینگتری ھەیە، چاوەرێی براکەی «ڕۆھان» دەکات، تا بگاتە لای و یارمەتی بدات، بەڵام لە ڕێگا پۆلیس ھەموو ئۆتۆمبێلەکان دەوەستێنن، لەبەر ئەوەی کچی وەزیر بە ئۆتۆمبێل لەسەر ڕێگاکەدا دەروات، تا ڕۆھان دەگاتە قوتابخانەکە سومان تاقیکردنەوەکەی تەواو بوبوو، لە بێچارەیدا خۆی کوشت. کاتێک جەی خۆکوشتنی سومان دەبینێت، زۆر نیگەران دەبێت، سیستەمێکی نوێ دائەنێت«کە یارمەتی کەسێک بدات، بەو کەسەش بڵێت یارمەتی سێ کەسی تر بدەن»، پێی وابوو بەم شێوەیە لەناو کۆمەڵگا کاری چاکەکردن زۆر دەبێت. ڕۆژێک بە ئۆتۆمبێل جەی لەگەڵ ھاورێکانی دەرۆن، بەڵام مناڵێکی سەر شەقام خەریکی پاکردنەوەی ئۆتۆمبێلێکە، خاوەن ئۆتۆمبێلەکە ڕەفتاری خراپی بەرامبەر دەدوێنێت، جەی بەم کارە زۆر تووڕە دەبێت، وە پەلەماری پیاوەکە دەدات، ڕۆژی دواتر جەی و گیتا و ھاورێکەی گیتا بەناوی ڕینکی (پەمەیی)، بۆ شوێنێک دەرۆن، دواتر جەی شوێنەکە بەجێ دەھێڵێت، ئەو چەند کەسێکی خراپ کە پیاوی وەزیرەکەن، دێنە شوێنەکەوە، بە خراپی قسە لەگەڵ گیتا و ڕینکی دەکەن، بە گیتا دەڵێن پەیوەندی بە براکەتەوە بکە، دوای پەیوەندییەکە جەی بۆ شوێنەکە دێتەوە، زۆر توڕە دەبێت و لەوێدا شەڕ لەگەڵ کۆمەڵێک کەسی خراپ دەکات.
تراکی دەنگی
ساجد واجد، ئەمال مالیک، دێڤی سری پراساد ئەلبوم و تراکی دەنگی نۆ گۆرانیان بۆ فیلمی جەی ھۆ پێکھێنا، کە تێیدا مالیک بەشداری لە سێ تراک کردبوو، پراساد بەشداری لە یەک تراک کردبوو. ساجد، عیرفان کەمال، دنمارکی سەبری، سەمیر عەنجان، کەوسەر منیر، شەبیر ئەحمەد، ئەرمان مالیک، دێڤی سری پراساد ھۆنراوەکەیان بۆ ھەموو گۆرانی و ئەلبومەکان نووسی. ھەموو تراکی دەنگی ئەلبومەکە لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ بڵاوکرایەوە.
بازرگانی
فیلمی جەی ھۆ لە دەوروبەری ٣٩٠٠ شاشە لە ھیندستان لە ٦٥٠ شاشەی شوێنەکان تر بڵاوکرایەوە، لە شانۆی نیشتیمان و شوێنەکانی تر فرۆشرا، بۆ ١٬١₹ بلیۆن کرۆر (١٦ میلیۆن دۆلار). فیلمی جەی ھۆ بۆ بەرھەمھێنانی ٤٠₹ (٥٬٩ میلیۆن دۆلار) ی خەرج کرد. فیلمەکە ٦٥₹ (٩٬٦ میلیۆن دۆلار) ی تەواوی خەرج کرد، دواتر بەچاپکردنی لەبازارەکاندا زیادکرا، بەڵام ئەم ژمارەیە بەشی خەڵاتکردن ناگرێتەوە.
کریستۆفەر ڕیڤ
وێنۆک کریستۆفەر رییڤ ) (ماوەی ژیانی ۱۹٥۲ - ۲۰۰٤.) ئەکتەرێکی ناوداری ئەمریکی بووە، دەرھێنەری فیلم و بەرھەمھێنەر و نووسەر و چالاکوانیش بووە. لەساڵ ۱۹۷۸دا ڕۆڵی سوپەرمان (Superman)ی بینیوە. لە ساڵی ۱۹۹٥ لەسەر پشتی ئەسپێک کەوتە خوارەوە و بڕبڕەی پشتی بە سەختی زیانی پێکەوت بەوھۆیەوە وای لێکرد ئیتر ژیانی لەسەر کورسی کارەبایی بەسەربەرێت لەگەڵ ئامێرێکی ھەناسەدان بە درێژایی ژیانی چونکە تووشی ئیفیلجی چواری بووبوو. لەگەڵ ئەوەی داھاتوو ئەو وەکو ئەکتەرێک فەوتا و ئیتر نەیدەتوانی بەژدار بواری سینەما بکات بەڵام بریاریدا شتێکی جیاوازتر بکات. کریستۆفەر ڕێکخراوێکی خێرخوازی دامەزراند کە ناوی خۆی و ھاوسەرەکەی لێنابوو پاشان لە لایەن ژمارەیەک خەڵکی ترەوە پاڵپشتی لە ڕێکخراوەکە کرا. ڕێکخراوەکە زۆر گرنگی بە لایەنی لێکۆڵینەوە و توێژینەوەی زانستی دەدا سەبارەت بە ژیان پێکەوتوەکانی بڕبڕەی پشت و ئیفلیجی بە ھیوای دۆزینەوەی چارەسەر بۆ ئیفلیج بووەکان. تەنھا لە ساڵی ۲۰۱۳ ڕێکخراوەکەی کریستۆفەر پشتگیری توێژینەوەکانی کردبوو بە بڕی 110 ملیۆن دۆلار وە یارمەتی کەسە زیان پێکەوتوەکان و ئەو کەسانەی دابوو کە تووشی ئیفیلیجی بووبوون بە بڕی ۱٦ ملیۆن دۆلار.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢ پۆل:مردووانی ٢٠٠٤ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:پاڵێوراوانی هۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی پۆل:خێزانی وینترۆپ پۆل:مردنەکان بەھۆی نەخۆشی گەنینەوە پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک پۆل:پاڵێوراوانی ھۆڵی ناوبانگ لە نیوجێرزی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ لە شانشینی یەکگرتووی عەرەبیی
پەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی شانشینی یەکگرتووی عەرەبیی بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لەڕێکەوتی ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکەدا پشتڕاستکرایەوە کە یەکەمین وڵاتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بوو بەفەرمی باری تووشبوون ڕابگەیەنێت.
لە ٢٣ی کانوونی دووەم دا فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئەبوزەبی و فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی دوبەی ڕایانگەیاند کە هەر گەشتیار و سەردانیکەرێك ڕاستەوخۆ لە وڵاتی چینەوە گەیشتبێت دەبێت پلەی گەرمی لەشیان بپورێت.
کاریگەرییە ئابوورییەکان
لە ٢٣ی ئازاردا حکومەت تەواوی بازارە گەورەکانی بۆ ماوەی دوو هەفتە داخست لەگەڵ داخستنی بازارەکانی ماسی، گۆشت و سەوزەواتیش بۆ هەمان ماوە. لە ٢٣ی نیسان دا هەردوو حکومەتی ئەبوزەبی و دوبەی ڕایانگەیاند کە هەندێك لە ڕێکارەکان کەم دەکرێنەوە دەربارەی داخستنی ناوەندە بازارییەکان و هەروەها لێدوانیشیان دا کە لە گفتووگۆدان لەگەڵ خاوەن پشکەکان بۆ کردنەوەی بازار و مۆڵەکان بەشێوەیەکی هاوتەریبی لەگەڵ نەخشەسازییەکانی حکومەت دا بۆ بەرزکردنەوەی چالاکی ئابووری لە وڵاتەکەدا. ڕێگەپێدانی کردنەوەی فرۆشگەکان لە ژمارە و جۆردا زۆر سنوورداکراوبوون و لە هەر کاتێك دا لە %٣٠ تێکرای ژمارەی فرۆشگاکانی تێنەدەپەڕاند.
دوابەدوای پاشەکشەی ئابووری جیهان بەهۆی پەتای جیهانیی کۆرۆناوە، لە مانگی تەمموزی ٢٠٢٠دا حکومەتی شانشینی یەکگرتووی عەرەبی هەستا بە ڕاگەیاندنی دووبارە ڕێکخستنەوە و تێكەڵکردنی لە %٥٠ ناوەندە فیدرالیی، وەزاریی و بەرێوبەرایەتییەکانی وڵاتەکە.
کەرتی پەروەردە
لە ١٨ی ئازاردا شانشینی یەکگرتووی عەرەبیی بەو خوێندکارە ئیماراتییانەی  ڕاگەیاند کە لە دەرەوەی وڵات دەخوێنن ، لە کاتی داخستنی زانکۆکانیان دا دەستبەجێ بگەرێنەوە وڵاتەکەیان. لە ٢٤ی ئازاردا حکومەت داوای لە هەموو خوێندکارانی ئیماراتی دەرەوەی وڵات کرد لە ماوەی ٤٨ کاتژمێردا بگەرێنەوە.