cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جەمشید خانی مامم کە ھەمیشە با لەگەڵ خۆیدا دەیبرد
نووسەر لە دیدارێکدا دەربارەی ناونیشانیی ڕۆمانەکە گووتی: "ھەستەکەم ناونیشانەکە تا حەددێک تەعبیر بێت لە ناوەڕۆکی ڕۆمانەکە، یەعنی نزیکە لە ناوەڕۆکی ڕۆمانەکەوە، نزیکە لە گەورەترین سیفەت لە کارەکتەری پاڵەوانەکە کە کەسێکە با ئەیبا. ھەتا ئەگەر لەڕووی مەجازیشەوە تەماشایبکەیت جەمشید خان کەسێکە کە وەکو یارییەک وایە بەدەست ڕووداوەکانەوە، وەکو کەسێک وایە ھەموو ڕووداو و کارەساتە مێژوویی یا ئەو شتە ڕۆژانە سادانەی کە لە دەوروبەری ڕووئەیات بە شێوەیەک لە شێوەکان لەگەڵ خۆیانا ئەیبەن و ئەیفڕێنن. لێرەوە ناونیشانی ڕۆمانەکەش لەوەوە ھاتووە کە جەمشید خان پاڵەوانێکە، کەسێکە کە زیاتر لەوەی کە ئیرادەی خۆی دەور ببینێ لە چارەنووسیا، شتەکانی چواردەوری دەور ئەبینن لە چارەنووسیا، ھئزەکانی تر دەور ئەبینن لە دیاریکرنی چارەنووسیا، وە ژیانی خۆی ھێندەی بەدەست ئەو ھێزانەی کەوەیە بەدەست خۆیەوە نییە…"
وەرگێڕانەکان
کتێبەکە دوو جار بۆ زمانی فارسی وەرگێڕدراوە، جارێک لەلایەن ڕەزا کەریم موجاور و جارێکیش لەلایەن مەریوان ھەڵەبجەیی.
فارسی (عمویم جمشید خان مردی که باد همواره او را با خود می برد)، ٢٠١٢
لە ساڵی ٢٠١٢دا وەرگێڕانە فارسییەکەی ڕەزا کەریم موجاور لەلایەن «نشر افراز» ەوە بڵاوکرایەوە. کتێبەکە لە ١٤٤ لاپەڕەدا لە بەرگێکی پەیپەرباک دا لە چاپدرا.
شێوەزارەکانی کورمانجی (Ape min Cemşid xan ku hertim be ew li ber xwe dibir)، ٢٠١٢
لە ساڵی ٢٠١٢دا وەرگێڕانی کورمانجیی بڵاوکرایەوە لەلایەن دەزگای «ئاڤێستا» وە. کتێبەکە لەلایەن بەسام مستەفاوە کاری وەرگێڕانی بۆکراوە.
فارسی (جمشید خان عمویم که باد همیشه او را با خود می‌برد)، ٢٠١٦
لەلایەن مەریوان ھەڵەبجەییەوە دووبارە کتێبەکە وەرگێڕدرایەوە سەر زمانی فارسی و لە ساڵی ٢٠١٦دا لەلایەن «نشر نیماژ» ەوە بڵاوکرایەوە.
نوێترین چاپ
پۆل:کتێبەکانی بەختیار عەلی پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان
گڵاڵ کەوەی حاجی نامیق
گڵاڵ کەوەی حاجی نامیق گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گڵاڵ کەوەی حاجی نامیق لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەوارەڕەقە و لە باشوور لەگەڵ گوندی ژاڵان ڕۆغزایی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەرکەلی عەزیز لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کاکەبرا.
نیسان ئاڵتیما
نیسان ئاڵتیما ئۆتۆمۆبیلێکی بەناوبانگی سیدان قەبارە ناوەندییە و لەلایەن کۆمپانیای نیسانی ژاپۆنی بەرھەمھێنراوە. لە ناوەڕاستی ساڵانی نەوەدەکاندا بۆ یەکەمجار دەرکەوت و لەو کاتەوە لە بەرھەمھێناندایە. ئاڵتیما بە یەکێک لە مۆدێلە مامناوەندە گونجاوەکان دادەنرێت و بە متمانەپێکراوی و ئاسوودەیی و دیزاینە شیکەکەی ناسراوە.
ئەلتیما دیزاینێکی دەرەوەی وەرزشی و مۆدێرن و ھێڵی تیژ و گڵۆپی پێشەوەی LED ی ھەیە. ناوەوەی ئۆتۆمبێلەکە فراوانە و بە باشی تەیارە بە تایبەتمەندییەکانی وەک سیستەمی زانیاری و یارییەکانی شاشەی تاچ ٨ ئینج، چوونە ژوورەوەی بێ کلیل، دەستپێکردنی دوگمەی پاڵدان و دەرچەی USB. ھەروەھا ئەلتیما کۆمەڵێک تایبەتمەندی سەلامەتی پێشکەوتووی پێشکەش دەکات، لەوانە ئاگادارکردنەوەی پێکدادانی پێشەوە، سووکانێکی فریاگوزاری ئۆتۆماتیکی، ئاگادارکردنەوەی ڕۆشتن لە ھێڵ و کۆنترۆڵی کروز گونجاو. ئەم تایبەتمەندیانە وای کردووە ببێتە بژاردەیەکی سەلامەت و متمانەپێکراو بۆ ئەو شۆفێرانەی کە ئۆتۆمبێلێکیان دەوێت کە سەلامەتی لە پێشینەی کارەکانیدا بێت. بە گشتی نیسان ئەلتیما ھەڵبژاردەیەکی نایاب و باشە بۆ ئەوانەی پێویستیان بە ئۆتۆمبێلێکی سیدان قەبارە ناوەندی ئارام و متمانەپێکراو و گونجاوە کە کارایی باش و تەکنەلۆژیای مۆدێرن پێشکەش دەکات
قووجغ
قووجغ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا نشیو، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
بەکرێگیراوەکان (زنجیرەفیلم)
وێنۆک|170px بەکرێگیراوەکان زنجیرە فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە کە زنجیرەیەک فیلم لەخۆدەگرێت، لەلایەن سیلڤێستەر ستاڵۆنەوە نووسراوە و لەسەر بنەمای کارەکتەرە دروستکراوەکانی دەیڤید کالاھام. کۆمەڵێک ئەکتەر لەم فیلمانەدا ڕۆڵ دەگێڕن، گرنگترینیان سیلڤێستەر ستالۆن و جەیسن ستەیتمە. ئەم کۆمەڵە فیلمە بۆ ڕێزگرتن لە فیلمە ئەکشنە بەناوبانگەکانی ساڵانی ھەشتاکان و نەوەدەکان دروست کراوە، ھەروەھا ڕێزگرتن لە ئەستێرە ئەکشنەکانی ئەو دەیان ساڵە، ھەروەھا ئەستێرە نوێیەکان. فیلمەکانی ئەم زنجیرەیە بریتیین لە "بەکرێگیراوەکان ١، بەکرێگیراوەکان ٢، بەکرێگیراوەکان ٣".
سەرچاوەکان
پۆل:مافە دەستوورییەکانی فیلمی ئەکشن پۆل:بەکرێگیراوەکان (زنجیرەفیلم) پۆل:بەکرێگیراوە خەیاڵییەکان
کروژیا
کروژیا یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ناوزەنگ
ناوزەنگ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ناوزەنگ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دۆڵەتوو لە شارستانی سەردەشت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی گەزێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نۆکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆچاڵ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سراو
سراو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سراو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری سراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
ئەلڤارۆ ئۆدریۆزۆلا
ئەلڤارۆ یۆدریۆزۆلا ئارزالوز (بە ئیسپانی: [ˈalβaɾo oðɾjoˈθola]؛ لەدایکبووی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥) یاریزانێکی پیشەگەری ئیسپانییە کە یاری بۆ یانەی ڕیال مەدرید و هەڵبژاردەی ئیسپانیا دەکات لە ڕۆڵی باڵی ڕاستەی پشتەوە، دەشتوانێ لە باڵی ڕاستەی سەرەوە یاریبکات.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:یاریزانانی سێگوندا دیڤیسیۆن بی پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا
تەنگری
تەنگری (بە تورکیی کۆن: 𐱅𐰭𐰼𐰃) خودای تەنگرییەت.
مێژوو
تێنگری خوداوەندی نەتەوەیی گۆکتورکەکان بوو، کە بە "خودای تورکەکان" ناویان دەبرد. سەرکردەکانی گۆکتورک بانگەشەی ئەوە دەکەن کە هێزەکەیان لە لایەن تێگرییەوە نێردراوە. ئەم فەرمانڕەوایانە بەگشتی وەک کوڕی تێنگری ناسراون کە نوێنەرایەتی ئەو دەکەن لەسەر زەوی، وەک پێغەمبەران. ئەوان نازناوی وەک «تەنگریکووت»، «کوتلووغ» یان «قوتاڵمش» یان لەبەردا بوو، لەسەر بنەمای ئەو باوەڕەی کە گەیشتوونەتە دەسەڵاتی ئاسمانی و ڕۆحی کە لەلایەن تەنگری ەوە پێی بەخشراوە. ئەو و شوێنکەوتووانی دوژمنی ئێرلیکن.
ئەمڕو
دوای ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت، تەنگریزم زیندوو بووەوە. تێنگریزم لە قیرغیزستان و کازاخستان ئامادەیی بەهێزی هەیە. لە تورکیا، نیهاڵ ئاتسز تەنگریزمی زیاتر لەلای ناسیۆنالیستە تورکەکان و پان تورکیستە تورکەکان بەناوبانگتر کرد. زۆرێک لە خەڵکی تورکیا لە ڕووسیاش ئەو تەنگرییەت قبوڵ کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئایین پۆل:تەنگرییەت
گرکال
گرکال یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ڤار، ئێران
گوندی ڤار گوندێکە لە ناوچەی ناوەندی شارستانی خۆی لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ئێران.
دانیشتووان
ئەم گوندە دەکەوێتە بەشی ناوەڕاستی شاری خوی و بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٨ی ھەتاوی، ژمارەی دانیشتووانی ٤٨٠٨ کەس (١١٠٠ ماڵ) بووە.
شەیتانی بچووک
شەیتانی بچووک (، ، ) نازناوێکی دژە زایۆنیزمی داشکێنەرە کە لەلایەن ڕێبەرانی ئێرانەوە بۆ ئیسرائیل بەکاردەبردرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕووحوڵڵا خومەینی
دانیاڵ گۆڵدین
دانیاڵ گۆڵدین (بە ئینگلیزی : Daniel Goldin) یەکێک بوە لە بەرێوبەرەکانی دەزگای بۆشایی ئەمریکا ناسا وە خاوەنی درێژترین بەرێوبەریە لە مێژووی دەزگای بۆشایی ئەمریکا کە ٩ ساڵ بەرێوبەر بوە، لە ١ نیسانی ساڵی ١٩٩٢ هەتا ١٧ تشرینی دوەمی ساڵی ٢٠٠١. پاڵێوراو بوو لە سەردەمی دەسەڵاتی جۆرج بۆشی باوک وە بەردەوام بوو تا سەردەمی دەسەڵاتی بیڵ کڵینتن و سەردەمی دەسەڵاتی جۆرج دەبلیوو بوش.
سەرچاوە
پۆل:بەڕێوەبەرانی دەزگای ناسا پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠ پۆل:زیندووان
گۆرەبوز
گۆرەبوز یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
شەیتانی گەورە
وێنۆک|پۆستەری ڕووحوڵڵا خومەینی کە بەپێی وتەکانی نووسراوە ئەمریکا شەیتانی گەورەیە، وزارەتی دەرەوەی ئێران لە تاران.
شەیتانی گەورە (، ) نازناوێک بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ڕاگەیاندنەکانی سیاسەتی دەرەوەی ئێرانە. ھەندێک جار ئەو وشانە بۆ شانشینی یەکگرتووش بەکاربردراوە.
ڕووحوڵڵا خومەینی ئەو دەستەواژەیەی لە ئاخاوتنەکەی لە ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ بۆ وەسفکردنی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەکاربرد کە ئەو وڵاتەی بە ئیمپریالیزم و پشتگیریکردنی گەندەڵی لە تەواوی جیھان تۆمەتبار کرد. ئەو ئاخاوتنە یەک ڕۆژ لەدوای قەیرانی بارمتەگرتنی ئێران ئەنجامدرا.
ڕووحوڵڵا خومەینی ھەندێک جاریش دەستەواژەی ئیبلیسی بۆ ئاماژەکردن بە ویلایەتە یەکگرتووەکان و وڵاتانی تری ڕۆژاوا بەکاردەبرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕووحوڵڵا خومەینی
کریستیان ڕۆمێرۆ
کریستیان ڕۆمێرۆ (لەدایکبووی ٢٧ی نیسانی ١٩٩٨) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینیە و لە پێکهاتەی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین  بوو لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ ی قەتەر کە لەگەڵ هەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستهێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی پۆل:بەرگریکارانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر
بەڕێوەبەربردنی کار
بەڕێوەبەربردنی کار کە بە بەڕێوەبردنی بازرگانیش ناسراوە، بریتییە لە بەڕێوەبردنی شەریکەی بازرگانی. ھەموو لایەنەکانی چاودێری و سەرپەرشتیکردنی کارەکانی بازرگانی ڕێکخراوێک لەخۆدەگرێت. لە ڕوانگەی بەڕێوەبردن و سەرکردایەتییەوە، ھەروەھا ئەو بوارانە دەگرێتەوە کە بریتین لە کارگێڕی بینای نووسینگە، ژمێریاری، ماڵی، گەڵاڵەداڕێژی، پەرەپێدان، دڵنیایی جۆرایەتی، شیکاریی دراوە، فرۆشتن، بەڕێوەبردنی پڕۆژە، بەڕێوەبردنی فەنیاری زانیاری، توێژینەوە، پەرەپێدان، و بازاڕدۆزی.
سەرچاوەکان
پۆل:کاسبی پۆل:بەڕێوەبردن بەپێی چەشن
گامەخەڵ
گامەخەڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گامەخەڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەوارەڕەقە و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئەحمەدئاوای ڕۆغزایی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەرکەلی عەزیز لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کونەکۆتر.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
میر ھەزار خان کھۆسۆ
میر ھەزار خان کھۆسۆ (بە ئوردوو و بەلۆچی: میر ہزار خان کھوسو؛ لەدایکبووی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٢٩ – مردووی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١). مافناسێکی بەلۆچی پاکستانی بوو کە لە ٢٥ی ئازاری ھەتا ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣ سەرۆک وەزیرانی کاتی پاکستان بوو. کھۆسۆ دادوەرێک بوو کە لە پێشدا وەکوو سەرۆکی دادگای شەرعی و پاشان وەک سەرۆک وەزیرانی کاتی لە پێش ھەڵبژاردنی ٢٠١٣ی پاکستان خزمەتی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:بەلۆچ پۆل:سەرۆک وەزیرانی پاکستان
لیێی ژۆو
لیێی ژۆو (بە چینی:周烈王; خوێندنەوە: ژۆو لیێ وانگ) ناوی کەسی: جی سی، ٣٤م پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو ٢٢م پاشای بەشی ڕۆژھەڵات بوو.
سیانزار
سیانزار یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی سرۆچک، قەزای سەید سادق و پارێزگای سلێمانیە لە باشووری کوردستان. سیانزار دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری سلیمانی لەناوچەی شارباژێر. ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحییەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی دۆستەدەرە و لە باشورەوە گوندی بیوەک و لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی ڕەزڵە و مێرگەسوور لە ڕۆژاواوە گوندی چنارەی شێخ تەھا و زڵزڵەیە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
وێستگەی ھێکینان-چوۆ
وێستگەی ھێکینان-چوۆ (碧南中央駅, ھێکینان-چوۆ-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری ھێکینان، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
١٤٠٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
١٨٥٤ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٥٤ لە نەرویژ
لە دایک بوونە دیارەکان
١٤ی ئازار – ئۆلێ ئۆلسن، پزیشک، سیاسەتمەدار (مردن ١٩١٧) ٢٥ی ئازار - تیچۆ کیلەند، ڕۆژنامەنووس (مردن ١٩٠٤). ١٦ی حوزەیران - ھێربجورن گاوستا، ھونەرمەند (مردن١٩٢٤). ٢ی تشرینی یەکەم - ماتیاس لارسن بلیلی، سیاسەتمەدار
مردنەکان
١ی نیسان - پیتەر مۆتزفێڵدت، سیاسەتمەدار و وەزیر (لەدایکبووی ١٧٧٧).
گۆرەکروسک
گۆرەکروسک یان گۆرە بە کروسک یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
تازەکەند، ماکۆ
تازەکەند گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ساری سو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
تازەکەند ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مەکسیک لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
مەکسیک نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
مارماروک
مارماروک یان مارمارۆک یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی پیران سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ڕی میستەریۆ
ئۆسکار جووتێریز (؛ لەدایکبووی ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٤) زۆرانبازێکی پیشەگەری ئەمریکییە، واژووی لەگەڵ WWE کرد، لە بەشی «ڕاو» لەژێر ناوی "ڕی میستەریۆ" یاری دەکات.
جووتێریز لە چولا ڤیستا، لە کالیفۆرنیا لە دایک بووە و گەورە بووە، لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا دەستی بە کاری زۆرانبازیی کردووە. ساڵی ١٩٩٥ ماوەیەکی کورتی ھەبوو لە زۆرانبازی پاڵەوانێتی ECW پێش ئەوەی لەگەڵ پاڵەوانێتی WCW واژوو بکات. لە WCW میستەریۆ یارمەتی بەناوبانگکردنی دوو شێوازی زۆرانبازیی «lucha libre ,high-flying» داوە، ھەروەھا یارمەتی USA داوە بۆ دەست کردن بە دەرکەوتنی زۆرانبازییەکی نوێ بەناوی «کێشی کەشتی جەنگی» لە ئەمریکا. ھەروەھا لەماوەی ژیانیدا لەگەڵ کۆمپانیاکە ژمارەیەک پاڵەوانێتی بردەوە، لەوانە پاڵەوانێتی کێشی WCW و پاڵەوانێتی تیمی تاگی جیھانی WCW. دوای ئەوەی WCW لە ساڵی ٢٠٠١ داخرا، میستەریۆ بۆ مەکسیک گەڕایەوە، بەکورتی زۆرانبازی بۆ لوچا لیبری (CMLL) کرد، پێش ئەوەی واژوو لەگەڵ جیھانی زۆرانبازی ئینتەرتێمینتی WWE بکات. بەو ماوەیەی لەگەڵ کۆمپانیاکەدا بووە سەرکەوتنی بەردەوامی بەدەستھێناوە، «پاڵەوانێتی WWE» جارێک، «پاڵەوانێتی کێشی قورسی جیھانی» دووجار، «پاڵەوانێتی نیشتیمانی» دووجار، «پاڵەوانێتی ئەمریکا» دووجار، «پاڵەوانێتی تیمی تاگ» چوارجار، «پاڵەوانێتی کێشی کەشتی جەنگی» سێجار. ھەروەھا براوەی ڕۆیاڵ ڕومبڵی ساڵی ٢٠٠٥، و ٢١ ھەمین براوەی تریپل کراونە، و ٢١ ھەمین گراند سلامە لە مێژووی WWE.
ژیانی تایبەتی
ئۆسکار جووتێریز لە ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٤ لە چولا ڤیستا لە کالیفۆرنیا لە دایک بووە، جووتێریز و ئانجی ژنی دوو منداڵیان ھەیە: کوڕێک بەناوی دۆمین (لەدایکبووی ٥ی نیسانی ١٩٩٧)، کچێک بە ناوی ئەلیا (لەدایکبووی ٢٠ی ئابی ٢٠٠١). تاتۆی ناوی منداڵەکانی لەسەر بەستەڵەکی ڕاست و چەپی ھەیە، تاتۆی تایبەت بۆ ژنەکەی ئانجی و تاتۆیەک بۆ باشترین ھاوڕێی زۆرانبازی ھەیە، بەناوی «ئیدی گوێرێرۆ» کە لە ساڵی ٢٠٠٥ کۆچی دوایی کرد.
میدیاکانی دیکە
میستەریۆ لە ماوەی کاری زۆرانبازیدا بابەتی چەند دی ڤی دی بووە، لەوانە (ڕی میستەریۆ: ٦١٩) کە فیلمێکی دۆکیومێنتاری ساڵی ٢٠٠٣ کە پیشەی میستەریۆ و ژیانی تایبەتییەکەیەتی. میستەریۆ لە فیلمێکی ساڵی ٢٠٠٠ دەرکەوت، بەناوی «ئامادە بۆ ڕومبل» لەگەڵ چەندین زۆرانبازەکانی تر. ھەروەھا میستەریۆ چەندین کتێبی ھەیە، وەک «میستەریۆ، ڕی، ڕۆبێرتس» لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩. «ڕی میستەریۆ لە پشت ماسکەوە». «شاری نیویۆرک: کتێبەکانی WWE». ھەروەھا میستەریۆ کارەکتەرێکی بەکارھێنراوە لە چەندین یاری ڤیدۆیدا وەک:
پیشەی زۆرانبازی
جووتێریز لە ٣٠ی نیسانی ١٩٨٩ یەکەم دەرکەوتنی خۆی لە مەکسیک و لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا کرد. لەلایەن ڕەی میستیرۆی زڕ مامییەوە مەشقی پێکراوە، و زوو زوو لە مەکسیک زۆرانی دەکرد، لەوێ فێری شێوازی فڕینی بەرزی لوچا لیبر بووە، کە نیشانەی ئیشی زۆرانبازی ئەوە. ناوی ئەڵقەی ھەبوو وەک (لالاگارتیجا ڤێردێ، مارمێلکە سەوزەکان)، پێش ئەوەی مامی ناوی ڕی میستیریۆ جەی ئاڕ ی پێبدا. میستەریۆ لە مەکسیک خەڵاتی باشترین زۆرانبازی پێ بەخشرا، لەکاتێکدا کە زۆرانبازی وەک کۆلیبری دەکرد. میستەریۆ یەکەم دەرکەوتنی پاڵەوانییەتیی جیھانی زۆرانبازیی WCW لە ١٦ی حوزەیرانی ١٩٩٦ لە «باشی گەورەی ئەمریکی» کرد، بەرەنگاری دین مالینکۆ بۆیەوە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٧ میستەریۆ لەگەڵ شازادە ئیوکا لەسەر پاڵەوانێتی تەلەفزیۆنی جیھانی WCW شەڕیان کرد. میستەریۆ لە یاری نازناویدا بەرامبەر ئیوکیا لە «سوپەر براولی ڤی ئای» شکستی ھێنا، دوای ئەوەی یەزدان ستیڤن ڕیگال ھێرشی کردە سەری.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی پەیڕەوی کلێسەی کاسۆلیکی ڕۆم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرەکانی کالیفۆرنیا
ئوستاد
ئوستاد (لە استادی فارسییەوە) نازناوێکی ڕێزلێنانە بۆ پیاو کە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و باشووری ئاسیا و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیادا بەکاردێت. لە زۆربەی زمانەکانی جیھانی ئیسلامیدا بەکاردێت، وەک فارسی، ئوردوو، ھیندی، بەنگالی، دیڤەیی، پەنجابی، پەشتۆ، تورکی، ئیندۆنیزی، مالایی، و کوردی.
بەکارھێنان
نازناوەکە لە مێژوودا بە زۆری بۆ مامۆستا و ھونەرمەندە لێزانەکان بەکاردەھات. دەتوانرێت بە مانای «ماستەر»یان «مایسترۆ» ش بێت.
جیا لە ڕێزلێنانەکە، وشەکە بە گستی بۆ ماناکەی بەکاردێت بۆ ھەر مامۆستایەک و ماستەرێک یان پسپۆڕێک لە ئوردوو و پەنجابی و ھیندیدا.
لە فارسی و وڵاتە عەرەبیزمانەکاندا، بۆ ئاماژەدان بە پڕۆفیسۆری زانکۆش بەکاردێت.
نازناوەکە، ھەر چۆنێک بێت، لە ئیندۆنیزیا و مالیزیا و فلیپین و سینگاپۆر تەنھا بۆ زانا ئیسلامییەکان بەکاردێت. وەک ھاومانای شێخ لە جیھانی عەرەبدا، و مەولانا لە ناوچە ھیندییەکاندا. لە ماڵدیڤ، نازناوەکە بۆ ئەو کەسانە بەکاردێت کە ڕێگەپێدراون بۆ مامەڵەکردن لە یاسادا.
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەوشە فارسییەکان پۆل:وشە و دەستەوشە فارسییەکان
یەکەکانی پێوانی مەتریک
وێنۆک|نموونەی ئامێرەکانی پێوانی مەتریک
یەکەکانی پێوانی مەتریک یان دەزگای مەتریک دەزگایەکی پێوانی دە دەیییە. ھەوەڵ دەزگایە کە لە وڵاتی فەرانسە لە ساڵی ١٧٩١ قەبوول کرا و لە ئێستادا بنیچە و پایەی دەزگای پێوان لە تەواو وڵاتەکانی جیھانە بێجگە لە ئەمریکا، لیبێریا و میانمار. نموونە ھەوەڵینەکانی پێوان تا بەر لە ساڵی ١٨٧٥ زایینی لەژێر دەست و چاودێری وڵاتی فەرانسە بوو بەڵام دواجار کەوتە ژێر چاودێری ڕێکخراوەیێکی غەیرە دەوڵەتی بە ناوی کونفرانسی گشتی وەزنەکان و ئەندازەکان. لە ساڵی ١٩٦٠ ئەم ڕێکخراوە سیستمی نێونەتەوەییی یەکەکانی بە جێگەی دەزگای مەتریک بڵاو کردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە فەڕەنسییەکان
شتە نامۆکان
شتە نامۆکان زنجیرەیەکی خەیاڵی زانستیی ترسناکی ئەمریکییە کە لەلایەن برایانی دەفەرەوە دروستکراوە و لە نێتفلیکس بڵاوکراوەتەوە. دووانەکە بەڕێوەبەری زنجیرەکەن و لەگەڵ شۆن لێڤی و دان کۆھن بەرھەمھێنەری جیبەجێکارن. زنجیرەکە لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ لە نێتفلیکس پەخشکرا. زنجیرەکە کەوتووەتە ساڵی ١٩٨٠کان لە شاری خەیاڵیی ھۆکینس، ئیندیانا، و وەرزی یەکەم سەرنج دەخاتە سەر لێکۆڵینەوەی ونبوونی کوڕێکی منداڵ (ویڵ بایەرز) کە بە دوایدا ڕووداوی سەرووسروشتی لە دەوروبەری شارەکەدا ڕوودەدەن، وەک دەرکەوتنی کچێک (ئیلێڤن) کە توانای دوورەجووڵێنیی ھەیە. زنجیرەکە خاوەنی کاستێکی پڕ ئەستێرەیە کە پێکدێن لە وینۆنا ڕایدەر، دەیڤد ھاربەر، فین وۆڵفھارد، میڵی بۆبی بڕاون، گەیتن ماتەرازۆ، کەیڵەب مەگڵاکڵین، نۆوا شناپ، سەیدی سینک، ناتالیا دایەر، چارلی ھیتن، جۆو کیری، کارا بوۆنۆ، و دەیکرێ مۆنتگۆمەری.
برایانی دەفەر زنجیرەکەیان بەرھەمھێناوە بە تێکەڵەی ڕۆمانی لێکۆڵەریی درامی، لەگەڵ بابەتی سەرووسروشتی، کە بە ترسناک و خەیاڵی زانستی خراوەنتەڕوو، لەگەڵ ھەستی منداڵئاسا. برایانی دەفەر ئاماژەیان بە کولتووری بەناوبانگی ئەو سەدەیە داوە، ھەروەھا چەندین بابەت و ڕووی دەرھێنەرییان لە کارەکانی ستیڤن سپیڵبێرگ، جۆن کارپێنتەر، و ستیفن کینگەوە وەرگیراوە، ھەروەھا ئەنیمێ و کایە ڤیدیۆیییەکان. بیرۆکەشیان لە تاقیکردنەوە سەیرەکان وەرگرتووە کە لە کاتی جەنگی سارددا کراون، و بیردۆزی پلان و تاقیکردنەوەی نھێنیی حکوومەت.
شتە نامۆکان سەرنجی خەڵکانێکی زۆری ڕاکێشاوە و ھەوادارێکی ئێجگار زۆری ھەیە لە سەرانسەری جیھاندا. زنجیرەکە بووەتە خاوەنی ستایش بۆ کەسایەتییەکانی، کەش، نواندن، ساوندتراک، دەرھێنان، نووسین، و ڕێزلێگرتنی لە فیلمەکانی ١٩٨٠کان. زنجیرەکە زۆر خەڵاتی بردووەتەوە و بۆ زۆر خەڵات پاڵێوراوە، کە پێکدێن لە ٣٩ پاڵاوتن بۆ خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم (و بردنەوەی شەش دانەیان)، چوار پاڵاوتن بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب، پاڵاوتنێک بۆ خەڵاتی ئەکادیمیی تەلەڤیزیۆنیی بەڕیتانی، دوو پاڵاوتن بۆ خەڵاتی ڕێکخراوی دەرھێنەریی ئەمریکا، سێ پاڵاوتن بۆ خەڵاتی ڕێکخراوی نووسینەرانی ئەمریکا، و سێ پاڵاوتن بۆ خەڵاتی گرامی. خەڵاتێکی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە بردووەتەوە بۆ باشترین ڕۆڵ لە زنجیرەیەکی درامی، دوو خەڵاتی ڕێکخراوی فیلمی ئەمریکی، خەڵاتێکی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگرانی تەلەڤیزیۆن، و سێ خەڵاتی ھەڵبژاردەی خەڵکی. لە ئەیلوولی ٢٠١٩دا، زنجیرەکە نوێکرایەوە بۆ چوارەم وەرز. برایانی دەفەر وتویانە کە شتە نامۆکان ئەگەری تەواوبوونی ھەیە دوای وەرزی پێنجەمی.
چیرۆک
شتە نامۆکان لە شاری خەیاڵیی ھۆکینس، ئیندیانادایە، لە سەرەتای ١٩٨٠کان. تاقیگەی ھۆکینسی نێودەوڵەتی کە وا دیارە لێکۆڵینەوەی زانستی بۆ بەشی وزەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەکات، تاقیکردنەوەی نھێنی دەکەن لەسەر پارانۆرماڵ و سەرووسروشتی، کە بۆ تاقیکردنەوەکانیان مرۆڤ بەکاردەھێنن. بێئاگایانە، دەروازەیەکیان دروستکردووە بۆ گەردوونێکی تر، بە ناوی «سەرەوژێرە»وە. کارتێکردنی سەرەوژێر دەست دەکات بە تووشکردنی ھاووڵاتیانی ھۆکینس کە دەربارەی نازانن.
وەرزی یەکەم لە تشرینی دووەمی ١٩٨٣ەوە دەست پێ دەکات، کاتێک ویڵ بایەرز لەلایەن بوونەوەرێکی سەرەوژێرەوە دەڕفێندرێت. دایکی، جۆیس، و سەرۆکی پۆلیسی شارەکە، جیم ھۆپەر، دەگەڕێن بەدوای ویڵدا. لە ھەمان کاتدا، کچێکی منداڵ کە ھێزی دەروونیی ھەیە، بە ناوی ئیلێڤن، لە تاقیگەکە ھەڵدێت و یارمەتیی ھاوڕێکانی ویڵ دەدات، مایک، دەستن، و لوکەس، لە ھەوڵی خۆیان لە دۆزینەوەی ویڵ.
وەرزی دووەم دوای ساڵێکە لە ڕووداوەکانی یەکەم وەرز، کە لە تشرینی یەکەمی ١٩٨٤ەوە دەست پێ دەکات. ویڵ ڕزگارکراوە، بەڵام کەم کەس دەربارەی ڕووداوەکە دەزانن. کاتێک دەردەکەوێت کە ویڵ ھێشتا لەژێر کاریگەریی بوونەوەرەکانی سەرەوژێرە، ھاوڕێ و خێزانەکەی دەزانن کە ھەڕەشەیەکی گەورەتر لەسەر گەردوونەکەیانە لەلایەن سەرەوژێرەوە.
وەرزی سێیەم دوای چەند مانگێکە لە ڕووداوەکانی دووەم وەرز، چەند ڕۆژێک پێش ٤ی تەممووزی ١٩٨٥. مۆڵی ستارکۆرتی نوێ بووەتە سەرنجی سەرەکیی دانیشتووانی ھۆکینس، کە کاری کردووەتە سەر فرۆشگاکانی تر. ھۆپەر زۆر نیگەرانی پەیوەندییەکەی نێوان ئیلێڤن و مایکە و ھێشتا دەیەوێت بایەخ بە جۆیس بدات. نەزانراو بۆ شارەکە، تاقیگەیەکی سۆڤیەتیی نھێنی لەژێر ستارکۆرت دەروازەیەک بۆ سەرەوژێر دەکاتەوە، کە ڕێگە بە بوونەوەرەکانی سەرەوژێر دەدات کە کۆنتڕۆڵی دانیشتووانی ھۆکینس بکەن، کە کارەساتێکی گەورەتر دروست دەکات.
کاست و کەسایەتییەکان
وێنۆک|[[برایانی دەفەر، شۆن لێڤی و کاستی سەرەکیی وەرزی دووەمی شتە نامۆکان لە کۆمیک کۆنی سان دیێگۆی ٢٠١٧.]]
پەرەسەندن
شتە نامۆکان لەلایەن مات و ڕۆس دەفەرەوە دروستکراوە، کە بە شێوەیەکی پیشەیی بە برایانی دەفەر ناسراون. دووانەکە نووسین و بەرھەمھێنانی فیلمی ٢٠١٥ی شاراوەیان تەواو کردبوو، کە تێیدا ھەوڵی لاساییکردنەوەی شێوازی ئێم. نایت شامەلانیان دابوو. ھەرچۆنێک بێت، بەھۆی گۆڕانکارییەکان لە وارنەر برۆس.، دابەشکاری فیلمەکە، فیلمەکە بە شێوەیەکی فراوان بڵاو نەکرایەوە و برایانی دەفەر دوودڵ بوون لە داھاتوویان. بۆ سەرسووڕمانیی خۆیان، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، دۆناڵد دێ ڵاین، پەیوەندیی پێوە کردن، کە سەرسام بوو بە دەقی شاراوە، و ھەلی ئەوەی پێ بەخشین کە کار لەسەر ئەڵقەکانی وەیوارد پاینز بکەن لەپاڵ شامەلاندا. دوو براکە ئامۆژگاری دەکران لەلایەن شامەلانەوە لە کاتی بەرھەمھێنانی ئەڵقەکاندا، و ئەو کاتەی کە تەواو بوون، ھەستیانکرد کە ئامادەن تا زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی خۆیان بەرھەم بھێنن.
برایانی دەفەر دەقێکیان ئامادەکرد کە لە بنەڕەتدا ھاوشێوەی ئەڵقەی یەکەمی زنجیرەکە بوو، لەگەڵ کتێبێکی بانگەشەی ٢٠ لاپەڕەیی بۆ یارمەتیدانیان لە فرۆشتنی زنجیرەکە بە تۆڕێک. چیرۆکەکەیان بە نزیکەی پانزە تۆڕی کەیبڵ نیشاندا، کە ھەموویان دەقەکەیان ڕەت کردەوە چونکە ھەستیان دەکرد دەقێک کە تێیدا منداڵ کەسایەتیی سەرەکی بن کار ناکات، و داوایان دەکرد کە بیکەن بە زنجیرەیەکی منداڵان یان منداڵەکان واز لێ بێنن و سەرنج بخەنە سەر لێکۆڵینەوەکانی ھۆپەر لەسەر پارانۆڕماڵ. لە سەرەتای ٢٠١٥دا، دان کۆھن، جێگری سەرۆکی ٢١ لاپس ئینتەرتەیمنت، دەقەکەی ھێنا بۆ ھاوکاری، شۆن لێڤی. ئەوان دوابەدوا برایانی دەفەریان بانگھێشتکرد بۆ نووسینگەکەیان و مافی زنجیرەکەیان کڕییەوە، و تەواوی مافی نووسەرییان بەخشییە براکان. دوای خوێندنەوەی ئەڵقەی یەکەم، خزمەتگوزاریی پەخشی نێتفلیکس تەواوی وەرزەکەی کڕی بە نرخێکی نەدرکێندراو؛ زنجیرەکە دوابەدوا ڕاگەیەندرا کە لە ٢٠١٦ بڵاودەبێتەوە لەلایەن نێتفلیکسەوە لە سەرەتاکانی نیسانی ٢٠١٥. برایانی دەفەر وتیان کە ئەو کاتەی کە بیرۆکەی زنجیرەکەیان دایە نێتفلیکس، خزمەتگوزارییەکە لەوەپێش بە پەخشە ڕەسەنەکانی تری ناسرابوو، وەک ماڵی کارتەکان و پرتەقاڵی ڕەشی نوێیە، بە بەرھەمھێنەری ناسراو لە پشتیانەوە، و ئامادەبوون کە ھەلێک ببەخشنە بەرھەمھێنەرانی وەک ئەوان. براکان دەستیانکرد بە نووسینی زنجیرەکە و لێڤی و کۆھنیان وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار دانا بۆ دەستکردن بە ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان و وێنەگرتن.
وێنۆک|left|بەرگی ئەو کتێبەی برایانی دەفەر دروستیانکرد بۆ فرۆشتنی مۆنتاوک. بۆ ئەمە، ئیلھامیان لە بەرگی کتێبەکانی [[ستیفن کینگەوە وەرگرت، وەک ئاگردەستپێکەر.]]
زنجیرەکە لە سەرەتادا بە مۆنتاوک ناسرابوو. شوێن و کاتی لە مانتاوک، نیویۆرکی ئەو کاتە و شوێنە نزیکەکانی ڵۆنگ ئایڵند بوو. مۆنتاوک دەستی وەردابووە ژمارەیەک لە بیردۆزی پلانی ڕاستی کە پەیوەندییان بە تاقیکردنەوەی نھینیی حکوومەتەوە ھەبوو. براکان مۆنتاوکیان ھەڵبژارد چونکە پەیوەندیی زیاتری سپیڵبێرگی ھەبوو بە فیلمی دەمەکانەوە، کە مۆنتاوک بەکارھاتبوو بۆ کات و شوێنی خەیاڵیی ئامیتی ئایڵند. دوای بڕیاردان لە گۆڕینی چیرۆکی زنجیرەکە بۆ ئەوەی لە شاری خەیاڵیی ھۆکینسدا بێت لەجیاتی، براکان ھەستیانکرد کە ئێستا دەتوانن شت لە شارەکە بکەن، وەک کەرەنتینەکردنی، کە نەیانتوانی شوێنێکی ڕاستی بێننە پێش چاو. لەگەڵ گۆڕینی شوێنەکەی، پێویست بوو کە بیر لە ناوێکی نوێ بکەنەوە بۆ زنجیرەکە لەژێر ڕێنوێنیی تێد ساراندۆسی نێتفلیکس تا بتوانن بیخەبە بازاڕی گشتییەوە. براکان بە بەکارھێنانی کۆپییەکی ڕۆمانی ئاگردەستپێکەری ستیفن کینگەوە دەستیان پێ کرد بۆ بایەخدان بە فۆنت و دەرکەوتنی ناونیشان، و پێڕستێکی درێژیان دروستکرد لە جێگرەوەی ڕێتێچوو. شتە نامۆکان لەبەرئەوە ھات چونکە ھاوشێوەی ڕۆمانێکی تری کینگ بوو، شتە پێویستەکان، لەگەڵ ئەمەشدا مات وتی کە ھێشتا «دەمەقاڵێیەکی زۆریان کرد» لەسەر ئەم ناونیشانەی کۆتایی.
بۆ فرۆشتنی زنجیرەکە، برایانی دەفەر وێنە، دیمەن و مۆسیقایان نیشاندا لە فیلمە ناسراوەکانی ١٩٧٠کان و ١٩٨٠کان وەک ئی تی بوونەوەرە ئاسمانییەکە، بەرکەوتنە نزیکەکان لە جۆری سێیەم، تارمایی، ھێڵڕەیزەر، لەگەڵم بە، ئاگردەستپێکەر، کابووسێک لە ئێڵم ستریت و دەمەکان، تا شێوەی زنجیرەکە جێگیر بکەن.
نووسین
لەگەڵ ھەبوونی نێتفلیکس وەک سەکۆ، برایانی دەفەر سنووردار نەکرابوون بە شێوەی ٢٢ ئەڵقەییی ئاسایی، و شێوە ھەشت ئەڵقەیییەکەیان ھەڵبژارد. نیگەران بوون لەوەی کە وەرزێکی ٢٢ ئەڵقەیی لەسەر تەلەڤیزیۆن «نیشاندانی چیرۆکێکی سینەمایی» ئەستەم دەکات بەو ئەڵقە زۆرانەوە. ھەشت ئەڵقە ڕێی پێدان کە کات ببەخشنە داڕشتنی کەسایەتییەکان لەپاڵ پەرەسەندی چیرۆکەکەدا؛ ئەگەر کاتی کەمتریان لەبەر دەستدا بوایە، دەبوایە پابەند بوونایە بە گێڕانەوەی فیلمێکی ترسناک لەو کاتەوەی کە دڕندەکە پێشوازی دەکرا و دەبوایە داڕشتنی کەساتییەکانیان پشتگوێ بخستایە. لە ھەشت ئەڵقەکەدا، براکان ھەوڵیاندا کە وەرزی یەکەم «وەک فیلمێکی گەورە نیشان بدەن» و ھەموو ھێڵە چیرۆکییە سەرەکییەکان تەواو بکەن تا «بینەران خۆشحاڵ بن»، بەڵام ئەوەندەیان بە وەڵام نەدراوەیی بەجێھێشت تا نیشانی بدەن کە «ئەفسانەناسییەکی گەورەتر ھەیە، و زۆر پرسیاری وەڵامنەدراوە ھەن لە کۆتاییدا»، شتێک کە دەتوانرێت بدۆزرێنەوە لە وەرزەکانی داھاتوودا ئەگەر نێتفلیکس بڕیاریدا کە وەرزی تر دروست بکات.
دەربارەی نووسینی کەسایەتییە منداڵەکان بۆ زنجیرەکە، برایانی دەفەر خۆیان بە دەرکراو دادەنا بەراورد بە قوتابییەکانی تر لە دواناوەندیدا و وەھا نووسینی مایک و ھاوڕێکانیان بە ئاسان زانی، بەتایبەتی باڕب. جۆیس لەسەر کەسایەتیی ڕێچارد دریفوسی ڕۆی نیری ئیلھامی لێوە ھاتبوو لە بەریەککەوتنە نزیکەکان لە جۆری سێیەم، چونکە «شێت و وێت دەردەکەوت» لەچاو کەسانی ترەوە کاتێک ھەوڵی دۆزینەوەی ویڵ دەدات.
ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان
ئەکتەرەکانی کە بۆ ڕۆڵی منداڵەکان بەشدارییان دەکرد دێڕیان لە فیلمی لەگەڵم بە دەخوێندەوە. برایانی دەفەر مەزندەیان کرد کە بە نێو ھەزار ئەکتەری منداڵی جیاوازدا گەڕاون بۆ ڕۆڵەکان. وتیان کە وۆڵفھارد لەوەپێش «لێزان»ی فیلمەکانی سەردەمی ١٩٨٠کان بوو و بە ئاسانی ڕۆڵەکەی وەرگرت، لە کاتێکدا پێیان وابوو کە تاقیکردنەوەکەی ماتەرازۆ زیاتر جێی باوەڕ بوو بەراورد بە زۆر لە تۆماری تاقیکردنەوەکانی تر، و دوای یەکجار لە سەیرکردنی تۆماری تاقیکردنەوەکەی ھەڵیان بژارد. چونکە ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان یەکسەر دوای پەسەندکردنی زنجیرەکە لەلایەن نێتفلیکسەوە دەستی پێکرد، و پێش ئەوەی دەقەکەی تەواو کرابێت، ئەمە ڕێی بە بۆچوونی ھەندێک لە ئەکتەرەکان لەسەر ڕۆڵەکان دا کە ڕەنگ بداتەوە بەسەر دەقەکەدا. ھەڵبژاردنی ویڵ و ھاوڕێکانی دوای تەواوبوونی یەکەم دەق تەواو بوو، و دەقەکانی دوای ئەمە ڕوانگەی ئەم ئەکتەرانی تێ تێکەڵکرابوو. براکان وتیان کە مۆدین یارمەتییەکی بەرچاوی تەرخان کردبوو لەسەر کەسایەتیی دکتۆر برێنەر، کە زۆر ئامادەیان نەکردبوو چونکە بە قورسترین کەسایەتی دایاننابوو تا لەسەری بنووسن بەھۆی دەرکەوتنە کەمەکەی لەنێو چیرۆکەکەدا.
وێنەگرتن
وێنۆک|left|دامەزراوەی تەندروستیی دەروونیی جۆرجیای زانکۆی ئیمۆریی پێشوو کە وەک تاقیگەی نێودەوڵەتیی ھۆکینس بەکارھێندرا. براکان دەیانویست کە لە دەوروبەری ناوچەی ڵۆنگ ئایڵند وێنەگرتنی زنجیرەکە بکەن تا ھاوشێوەی بیرۆکە سەرەتایییەکەی مۆنتاوک بێت. ھەرچۆنێک بێت، لەبەر ئەوەی وێنەگرتن داڕێژرابوو کە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بکرێت، ئەستەم بوو بۆیان کە لە ڵۆنگ ئایڵند وێنەی بگرن بەھۆی کەشە ساردەکەیەوە، و کۆمپانیای بەھەمھێن دەستیانکرد بە گەڕانی ناوچەکانی نێو و دەوروبەری ئەتلانتا، جۆرجیا بۆ دۆزینەوەی شوێنی شیاوی تر. براکان، کە لە کاڕۆڵاینای باکوور گەورەبووبوون، زۆر شوێنیان دۆزییەوە لەو ناوچەیەدا کە منداڵییانی بیردەخستنەوە، و ھەستیانکرد کە ناوچەکە باش دەبێت لەگەڵ گۆڕانە چیرۆکییەکە بۆ شاری خەیاڵیی ھۆکینس، ئیندیانا.
وێنەگرتنی وەرزی یەکەم لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥ دەستی پێکرد و بە شێوەیەکی بەربڵاو لە ئەتلانتا، جۆرجیا وێنەی گیرابوو، و برایانی دەفەر و لێڤی جیاجیا کاری دەرھێنانی ئەڵقەکانیان کردبوو. جاکسن بووە بناعەی شاری خەیاڵیی ھۆکینس ئیندیانا. شوێنەکانی تری وێنەگرتن بریتی بوون لە دامەزراوەی تەندروستیی دەروونیی جۆرجیا وەک تاقیگەی نێودەوڵەتیی ھۆکینس، بێڵوود کواری، دواناوەندیی پاتریک ھێنری لە ستۆکبریج، جۆرجیا، بۆ دیمەنەکانی قوتابخانەی ناوەندی و دواناوەندی، بەشی پەروەردەی بەردەوامی زانکۆی ئیمۆری، شارەوانیی پێشووی دەگڵەسڤیڵ، جۆرجیا، باخچەی ئەسپی نێونەتەوەییی جۆرجیا لە کۆنییەرس، جۆرجیا، دادگای سەلماندنی بەتس کەنتری، جۆرجیا، کتێبخانەی ئۆڵد ئیست پۆینت و یەکەم کڵێسای پیرۆزکردنی ئیست پۆینتی ئیست پۆینت، جۆرجیا، فایێتڤیڵ، جۆرجیا، باخچەی ستۆن ماونتن، پالمێتۆ، جۆرجیا، و وینستن، جۆرجیا. کاری سێت لە سکرین جێم ستوودیۆس کرا لە ئەتلانتا و زنجیرەکە بە کامێرایەکی ڕێد دراگۆن تۆمارکرا. وێنەگرتنی وەرزی یەکەم لە سەرەتاکانی ٢٠١٦ کۆتاییی ھات.
دوای تەواوبوونی وێنەگرتنی وەرزی سێیەم، بەرھەمھێنەران بیرۆکەی ھێشتنەوەی سێتی مۆڵی ستارکۆرت وەک ناوچەیەکی ھەمیشەیییان ڕەچاو کرد کە ھەواداران بتوانن سەردانی بکەن، بەڵام لە کۆتاییدا دژی بڕیاریاندا.
وەرزی چوارەمی شتە نامۆکان چاوەڕوان دەکرێت کە لە ھەشت ئەڵقە پێکھاتبێت، و یەکەم ئەڵقە بە ناوی «بەشی یەکەم: یانەی ھێڵفایەر»ەوەیە. وێنەگرتنی وەرزەکە وا دانرابوو کە لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ دەستپێبکات و لە ئابی ھەمان ساڵ کۆتاییی پێ بێت. بە بڵاوکردنەوەی تیزەرێک لە شوباتی ٢٠٢٠ بۆ وەرزی چوارەم، برایانی دەفەر یەکلایییانکردەوە کە بەرھەمھێنان دەستی پێ کردووە. ھەندێک لە وێنەگرتنی وەرزی چوارەم لە بەندینخانەی لوکیشکێس و دەوروبەری ڤیلنیوس، لیتوانیا کرا. لە ئازاری ٢٠٢٠دا، بەرھەمھێنان ڕاوەستێندرا بەھۆی گشتگیربوونی کۆڤید-١٩ەوە. بەرھەمھێنان لە ئەیلوولی ٢٠٢٠ دەستی پێ کردەوە.
کاریگەرییە دیدارییەکان
بۆ دروستکردنی کاریگەرییە کۆنەکەی زنجیرەکە، پیسیی فیلم زیادکرابووە سەر تۆمارەکە، کە بە پشکنینی فیلمی بەردەستی ١٩٨٠کان گیرابوو. برایانی دەفەر دەیانویست بینەران بترسێنن، بەڵام بەو شێوەیە نا کە زنجیرەکە توندوتیژی و خوێناوی بکەن، و دوای شێوازی بەکارھێنانی ھەڵسەنگاندی پی جی ١٣ی فیلمەکانی ١٩٨٠ی ئامبلین ئینتەرتەیمنت کەوتن. «زیاتر دەربارەی دۆخ و کەش و دڵەخورپە و ترس بوو وەک لە توندوتیژی»، بەڵام براکان لە زیادکردنی بەشی ترسناکی زیاتر دوودڵ نەبوون، بەتایبەتی لە کۆتاییی وەرزی یەکەمدا. براکان دەیانویست کە خۆیان لە ھەموو کاریگەرییەکی بە کۆمپیوتەر دروستکراو لابدەن بۆ دڕندەکە و بەشەکانی تری زنجیرەکە و لەگەڵ کاریگەرییە کردارەکییەکان بمێننەوە، بۆیە ئەنیمەترۆنیکێکیان دروست کرد تا ڕۆڵی دێمەگۆرگنەکە ببینێت. ھەرچۆنێک بێت، بەھۆی مانەوەی شەش مانگ بۆ وێنەگرتن، کاتی کەمی بۆ داڕشتن و تاقیکردنەوەی کاریگەرییە کردارەکییەکان ھێشتەوە بۆ ھەندێک لە دیمەنەکان. ئەوان کەلوپەلی دروستکراویان بەکارھێنا بە دانەیەکیش بۆ دڕندەکەوە ھەر شتێک بیانتوانیایە، بەڵام بۆ دیمەنەکانی تر، وەک ئەوەی کە دڕندەکە لە دیوارێکەوە دێتە دەرەوە، بڕیاریاندا کە کاریگەریی دیجیتاڵی بەکاربێنن. پاش بەرھەمھێنانی وەرزی یەکەم، مۆنتاژی وەرزەکە ھەفتەیەک پێش بڵاوبوونەوەی لە نێتفلیکس تەواو بوو.
بەشی تایتڵی زنجیرەکە پیتەکانی ناونیشانی شتە نامۆکان لە نزیکەوە پیشان دەدات بە سێبەرێکی سوورەوە لەسەر پێشینەیەکی ڕەش کە دەخزێنە شوێنی خۆیان. بەشەکە لەلایەن ستۆدیۆی ئیماجینەری فۆڕسزەوە دروستکراوە، کە پێشووتر بەشێک بوو لە ئاڕ/جی ئەی، بە سەرپەرشتیی دەرھێنەری داھێنەر میشێڵ دەگتی. لێڤی ستۆدیۆکەی بە برایانی دەفەر ناساند، کە باسی بیرۆکەی زنجیرەیەکیان کردبوو کە لە ١٩٨٠کانەوە ئیلھامی بۆ ھاتبێت، کە یارمەتیی ستۆدیۆکەی دا لە سازکردنی ئەو بیرۆکەیەی کە بەرھەمھێنەران دەیانویست. دواتر، پێش وێنەگرتن، بەرھەمھێنەران دەقی ئەڵقەی یەکەم، مۆسیقای دەستپێکە پڕ لە سینتەکە، و لەگەڵ جۆرەھا بەرگی کتێبەکانی کینگ و نووسەری تریان نارد بۆ ئیماجینەری فۆڕسز کە بەکاریان ھێنا بۆ سازکردنی تایتڵ و شێوەکەی، و دەگەڕان بۆ شێوەیەکی ھاوشێوە بۆ تایتڵەکانی زنجیرەکە، و بە شێوەیەکی سەرەکی بەشی نووسینەکییان بەکارھێنا. ئەوان ئیلھامیان لە چەندین تایتڵی کارەکانی ساڵانی ١٩٨٠وە وەرگرت کە پێشتر لەلایەن ڕیچارد گرینبێرگەوە لەژێر ئاڕ/جی ئەی دیزاین کرابوون، وەک دۆخە گۆڕاوەکان و ناوچەی مردوو. ھەروەھا یارمەتییشیان لە دان پێرییەوە وەرگرت، کە کاری لەسەر تایتڵی چەندین فیلمەکانی ساڵانی ١٩٨٠کان کردبوو. پێکداچوونە جۆراوجۆرەکان بریتی بوون لە ونبوونی پیتەکان، بۆ ڕەنگدانەوەی شێوە «ونبوو»ەکەی زنجیرەکە، و وایان لە پیتەکان کرد کە سێبەریان بەسەر ئەوانی تردا ھەبێت، کە ئاماژە بە نھێنییەکان دەدەن، پێش جێگیر بوونیان لەسەر بەشی پیتە خزاوەکان. ستۆدیۆکە دەستی کرد بە کارکردن لەسەر تایتڵی زنجیرەکە پێش وێنەگرتن، و نزیکەی مانگێک وەستان لە پڕۆسەی وێنەگرتندا بۆ ئەوەی ڕێگە بە بەرھەمھێنەران بدەن تا لەگەڵ زنجیرەکەدا تێکەڵ بن و بە کۆششێکی زیاترەوە بگەڕێنەوە. لە سەرەتادا ئەوان بە فۆنتی جۆراوجۆر کاریان دەکرد بۆ تایتڵەکە و لە نزیکەوە نیشاندانی باشترین تایبەتمەندییەکانی ئەم فۆنتانە، بەڵام لە نزیک کۆتایی، بەرھەمھێنەرەکان ویستیان بە ئای تی سی بێنگویات کار بکەن، بەھۆیەوە پێویست بوو ئەو دیمەنانە دووبارە بکەنەوە. بەشی کۆتایی تەواو بە کۆمپیوتەر بەرھەم ھاتبوو، بەڵام ئەوان ئیلھامیان لە تاقیکردنەوەی ھەندێک کاریگەریی کردارەکییەوە وەرگرت، وەک بەکارھێنانی داپۆشینی کۆدالیتی وەک ئەوەی کە لە ١٩٨٠کاندا ئەنجام دەدرا، بۆ پەرەسەندنی پاڵێوە گونجاوەکان بۆ نەرمامێری پوختەکردنەکە. تایتڵ کاردی ئەڵقە تاکەکان شێوازێکی «فڕین بەناو»یان بەکارھێناوە، ھاوشێوەی فیلمی بولیت، کە بەرھەمھێنەرەکان پێشنیاریان کردبوو بۆ ستۆدیۆکە.
مۆسیقا
ساوندتراکی ڕەسەنی شتە نامۆکان لەلایەن مایکڵ ستێین و کایڵ دیکسنی باندی ئەلیکترۆنیکی سوورڤایڤەوە سازکراوە. بە شێوەیەکی بەربڵاو سینتسایزەریان بەکارھێناوە وەک ڕێزلێنانێک بۆ ھونەرمەندان و ئاوازدانەرانی ١٩٨٠کان وەک جۆن-مایکڵ جار، تانجێرین دریم، ڤانگێلیس، گۆبڵین، جۆن کارپێنتەر، جیۆرجیۆ مۆرۆدەر، و فابیۆ فریزی.
بەپێی ستێین و دیکسن، برایانی دەفەر ھەواداری مۆسیقای سوورڤایڤ بوون، و گۆرانیی «شیوەن»ی ئەوانیان بەکارھێنابوو بۆ تڕایلەری تاقیکردنەوەیییەکەیان تا زنجیرەکە بە نێتفلیکس بفرۆشن. برایانی دەفەر باندەکەیان بەھۆی فیلمی ٢٠١٤ی میوانەکەوە ناسی، کە تێیدا سوورڤایڤ لە ساوندتراکەکەدایە. کاتێک کە زنجیرەکە وەرگیرا، برایانی دەفەر پەیوەندییان بە سوورڤایڤەوە کرد لە دەوروبەری تەممووزی ٢٠١٥ و پرسیان کە ئایا باندەکە پێکەوە ماون و دەتوانن کە ئاوازی وەرزەکە دابنێن؛ کایڵ دیکسن و مایکڵ ستێین زۆرەھا گۆرانیی بڵاونەکراوەی پێشووی باندەکەیان بەخشییە تیمی بەرھەمھێنان تا سەرنجیان ڕابکێشن، کە یارمەتیدەریان بوو لە وەرگرتنی کارەکە. کاتێک وەرگیران، باندەکە کاریان لەگەڵ بەرھەمھێنەران کرد تا ھەندێک لە مۆسیقا کۆنەکانیان ھەڵبژێرن بۆ ئەوەی دووبارە کاری تێدا بکەنەوە بۆ زنجیرەکە، لە کاتێکدا مۆسیقای نوێیان دروست دەکرد، بە شێوەیەکی سەرەکی لەگەڵ ناوەڕۆکی کەسایەتییەکان. باندەکە پێش پڕۆسەی ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان وەرگیرابوون، بۆیە دێمۆ پاڵنەرەکانیان بەکارھاتبوون تا لەگەڵ تۆماری تاقیکردنەوەی ئەکتەرەکان لێ بدرێن، کە یارمەتیدەری ھەڵبژاردنەکە بوو. مۆسیقای سەرەکیی زنجیرەکە لە بەرھەمێکی بەکارنەھاتووەوە وەرگیراوە کە لەلایەن ستێینەوە سازکرابوو زۆر پێشووتر کە کەوتبووە کۆمەڵەی کارەکان کە دابوویانە ستافی بەرھەمھێنان، کە پێیان وابوو بە کارکردنەوە تێیدا باش دەبێت بۆ دەستپێکی زنجیرەکە.
بێجگە لە مۆسیقای ڕەسەن، شتە نامۆکان مۆسیقای سەردەمی ھونەرمەندانی وەک دە کڵاش، جۆی دیڤیژن، تۆتۆ، نیو ئۆردەر، دە بانگڵز، فۆڕێینەر، ئێکۆ ئاند دە بەنیمێن، پیتەر گەیبریەڵ، و کۆری ھاڕت، لەگەڵ پارچەی گۆرانییەکانی تانجێرین دریم، جۆن کارپێنتەر، و ڤانگێلیسی تێدایە. بە تایبەتی، «بمێنمەوە یان بڕۆم»ی دە کڵاش ھەڵبژێردرابوو تا لە ساتە گرینگەکانی زنجیرەکەدا لێ بدرێت، وەک ئەو کاتەی ویڵ ھەوڵ دەدات قسە لەگەڵ جۆیسدا بکات لە سەرەوژێرەوە.
بڵاوبوونەوە
وەرزی یەکەم لە ھەشت ئەڵقەی یەک کاتژمێری پێکھاتبوو کە لە سەرانسەری جیھاندا لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ بڵاوبوویەوە، بە ٤ کەیی ڕوونیی زۆر بەرز. دووەم وەرز، کە لە نۆ ئەڵقە پێکھاتبوو، لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ بە مەودای جووڵەداری بەرز بڵاوبوویەوە. سێیەم وەرز، کە دووبارە لە ھەشت ئەڵقە پێکھاتبوو، لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ بڵاوبوویەوە. نێتفلیکس لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ ڕایگەیاند کە زنجیرەکەیان نوێکردووەتەوە بۆ وەرزی چوارەم، کە دانراوە لە ٢٠٢٢ بڵاوببێتەوە.
بینەران
نێتفلیکس لە سەرەتادا ژمارەی بینەرانی زنجیرەکەی ئاشکرا نەکرد، و گرووپی تەکنەلۆژیای سیمفەنی زانیاریی وەرزەکەی کۆکردەوە بە بەکارھێنانی نەرمامێرێک لە مۆبایلی خەڵکدا کە ژمارەی بینەران دەژمێرێت بە ناسینەوەی دەنگی بەرھەمێک. بەپێی سیمفەنی، لە ٣٥ ڕۆژی سەرەتای بڵاوبوونەوەیدا، شتە نامۆکان تێکڕای نزیکەی ١٤٬٠٧ملیۆن بینەری ھەبوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە نێوان تەمەنەکانی ١٨–٤٩دا. ئەمە کردییە سێیەم پڕبیبەرترین وەرزی زنجیرەیەکی ڕەسەنی نێتفلیکس لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لەو کاتەدا، و لە پشت وەرزی یەکەمی ماڵی پڕتر و وەرزی چوارەمی پڕتەقاڵی ڕەشی نوێیەوە بوو. لە شیکردنەوەیەکی ئەیلوولی ٢٠١٦دا، نێتفلیکس دەریخست کە شتە نامۆکان بینەرانی بە ئەڵقەی دووەمی وەرزی یەکەم «گیرۆدە» کرد، و «٧٠٪ی بینەرانی ئەو ئەڵقەیە تەواوی وەرزی یەکەمیان تەواو کردووە.»
بۆ وەرزی سێیەم، نێتفلیکس دەریخست کە زنجیرەکە تۆمارەکانی بۆ نێتفلیکس شکاندووە، کە ٤٠٬٧ملیۆن خاووخێزان بینەری زنجیرەکە بوون لە چوار ڕۆژی یەکەمدا، و ١٨٬٢ملیۆن لەوەپێش بینەری تەواوی زنجیرەکە بوون لەو ماوەیەدا. لە مانگی یەکەمیدا، ٦٤ملیۆن خاووخێزان بینەری وەرزی سێیەم بوون، جێگیرکردنی تۆمارێکی نوێ بۆ پڕبینەرترین زنجیرەی ڕەسەنی نێتفلیکس.
کاردانەوەی ڕەخنەیی
وێبگەی کۆکەرەوەی پێداچوونەوەی ڕاتن تۆمەیتۆز ھەڵسەنگاندی ٩٧٪ی بەخشییە وەرزی یەکەم بەپێی ٩٠ پێداچوونەوە، و تێکڕای ٨٬١٢/١٠ی وەرگرت. بۆچوونە گشتییە گرینگەکانی پێگەکە دەڵێن، «ورووژێنەر، دڵشکێن، و ھەندێک کات ترسێنەر، شتە نامۆکان وەک ڕێزلێنانێکی گیرۆدەکەر وایە بۆ فیلمەکانی سپیڵبێرگ و تەلەڤیزیۆنی ١٩٨٠کانی کلاسیک.» نیویۆرک تایمز زنجیرەکەی بە فیلمی لەگەڵم بەی ڕۆب ڕێینەر بەراورد کردووە، باسکردنی ھەستە دڵتەنگییەکانیان بۆ ڕابردوو بە «...دۆزینەوەی ئەو ساتە بێکۆتایییەی کە ھەموو شتێک بە شێوەیەکی دیقپێکەرانە و ترسناکانە نوێ بوو.» مێتاکریتیک نمرەی ئاساییی ٧٦ لە ١٠٠ی دا بە وەرزی یەکەم بەپێی ٣٤ ڕەخنەگر، و بەگشتی پێداچوونەوەی باشی ھەبوو.
لە ڕاتن تۆمەیتۆز، وەرزی دووەم ھەڵسەنگاندی ٩٤٪ی وەرگرت بەپێی ١٤٧ پێداچوونەوە و تێکڕای ٧٬٨٦/١٠. بۆچوونە گشتییە گرینگەکان دەڵێن، «دووەم وەرزە خاوڕۆیشتووەکەی شتە نامۆکان ساتە خەندەئامێزەکان و تاسە شیرینەکان ھاوسەنگ دەکات بەرامبەر ترسێکی ڕوولەگەشە کە زیاتر کاریگەر بووە بەھۆی کەسایەتییە تەواوەکانی و کەشە وروژێنەرەکەی.» لە مێتاکریتیک، وەرزی دووەم نمرەی ئاساییی ٧٨ لە ١٠٠ی وەرگرت، بەپێی ٣٣ ڕەخنەگر، و بەگشتی پێداچوونەوەی باشی ھەبوو.
لە ڕاتن تۆمەیتۆز، وەرزی سێیەم ھەڵسەنگاندنی ٨٩٪ی وەرگرت بەپێی ١٣٢ پێداچوونەوە، و تێکڕای ٧٬٨٦/١٠. بۆچوونە گشتییە گرینگەکانی پێگەکە دەڵێن، «ڕۆشن و دڵڕفێن، شتە نامۆکان خۆی دەگۆڕێتە سەر گەشتێکی ھاوینەی سەرنجڕاکێش کە دەچێتە نێو تاسە ڕۆشنە پڕبەرەکەی بێ لەدەستدانی بینایی لەسەر پەیوەندییە جوانەکان کە زنجیرەکە زۆر خۆشەویست دەکەن.» لە مێتاکریتیک، وەرزی سێیەم نمرەی ئاساییی ٧٢ لە ١٠٠ی وەرگرت، بەپێی ٢٦ ڕەخنەگر، و بەگشتی پێداچوونەوەی باشی ھەبوو.
شتە نامۆکان بە سێیەم باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ساڵ (٢٠١٦) داندرا لەلایەن دە گاڕدییەن و ئیمپایەرەوە. زنجیرەکە لە پێڕستی دە ئەتلانتیکدا بوو بۆ باشترین زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ٢٠١٧.
لێکدانەوە
وێنۆک|upright|left|نواندنەکەی [[شانۆن پێرسەر بە ڕۆڵی باڕب بووە خاوەنی سەرنجێکی زۆر لەلایەن ھەوادارانەوە و بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتی پڕایمتایم ئێمی بۆ باشترین خانمەئەکتەری میوان لە زنجیرەیەکی درامی.]] شتە نامۆکان بووە خاوەنی زۆر ھەواداری دەربەست کەمێک دوای بڵاوبوونەوەی. یەک شوێنی سەرنج کەسایەتیی باڕب بوو، ھاوڕێ و ھاوپۆلە زیرەک و گۆشەگیرەکەی نانسی کە لەلایەن دڕندەکەوە دەبرێت و دەکوژرێت لە سەرەتای وەرزی یەکەمدا. بەپێی خانمەئەکتەر شانۆن پێرسەر، باڕب «وا دانەندرابوو کە ئەمەندە گەورە بێت»، و برایانی دەفەر زۆر نەچووبوونە وردەکاریی کەسایەتییەکەوە چونکە سەرنج لەسەر دۆزینەوەی ویڵ بوو. ھەرچۆنێک بێت، زۆر ھەوادار لایەنگری کەسایەتییەکە بوون؛ ڵۆرا بڕادڵیی ڤانیتی فێر ئاماژەی بەوە کرد کە باڕب ناقۆڵایەکی ھاوشێوە دەبێت لە کۆمەڵگەدا، و «زیاتر لە کەسێک دەچێت کە لەوانەیە لە ژیانی ڕاستیدا بیبینیت» بەراورد بە کەسایەتییەکانی تر، بەتایبەتی نانسی. زۆر ھاشتاگ گەشەیان سەند دوای بڵاوبوونەوەی زنجیرەکە، وەک «#ImWithBarb» (من لەگەڵ باڕبم) و «#JusticeforBarb» (دادپەروەری بۆ باڕب)، و چەند پێگە و بیرگە لەلایەن ھەوادارانەوە دروستکرا بۆ پشتگیریکردنی. شانۆن پێرسەر نەگەڕایەوە بۆ وەرزی دووەم، بەڵام برایانی دەفەر جووڵانەوەی «دادپەروەری بۆ باڕب»یان بەکارھێنا وەک ئیلھامێک بۆ چیرۆکگێڕانەوە لە سەرەتای وەرزی دووەم: نانسی ئاماژە بەوە دەدات کە «ھیچ کەس گرینگی بە باڕب نادات.» شانۆن پێرسەر و چەند میدیایەک پاڵاوتنەکەی باڕب بۆ خەڵاتی پڕایمتایم ئێمی بۆ باشترین خانمەئەکتەری میوان لە زنجیرەیەکی درامییان بە بەدەستھێنانی «دادپەروەری بۆ باڕب» دانا، کە دەریخست چەند بە باشی کەسایەتییەکەی پێشوازیی لێ کرابوو.
کاریگەرییەکی تری زنجیرەکە زیادبوونی خواست بوو لەسەر وافڵی ئێگۆ، چونکە خواردنی دڵخوازی ئیلێڤنن و لە چەند ئەڵقەیەکدا دەردەکەون، و بە خستنەڕوویەکی زنجیرەکە بینراون. کۆمپانیای کێلۆگ ئێگۆ بەرھەم دەھێنێت و پێش بڵاوبوونەوەی وەرزی یەکەم بەشێک نەبوو لە زنجیرەکە، بەڵام کاریگەرییەکەی زنجیرەکەیان بینی. ئەوان بانگەوازی کلاسیکی ١٩٨٠کان بەردەست خست بۆ نێتفلیکس تا لە بەرھەمی تایبەتیی سووپەر بۆوڵ ئێڵ ئایدا بەکاربھێنن، و دەیانەوێت کە زیاتر تێکەڵ بن لە بانگەشەی ھاوبەش. کۆکا-کۆلایش وەشانێکی دیاریکراوی نیو کۆکی بەرھەمھێنا (کە بۆ یەکەم جار لە ١٩٨٥ بڵاوکرایەوە) تا لەگەڵ وەرزی سێیەمی زنجیرەکە بگونجێت، کە لە ١٩٨٥دایە.
مشتومڕەکان
لە نیسانی ٢٠١٨دا، چارلی کێسلەری فیلمساز دادخوازییەکی دژی برایانی دەفەر پێشکەش کرد بە دادگا، وتی کە براکان بیرۆکەی کورتە فیلمی مۆنتاوکی ئەویان دزیوە، کە پێشەکییەکی ھاوشێوەی کوڕێکی ونبوو، بنکەیەکی سەربازیی نزیک کە تاقیکردنەوەی ئەوجیھانییانە دەکەن، و دڕندەیەک لە گەردوونێکی ترەوەی تێدایە. چارلی کێسلەر فیلمەکەی دەرھێنا و لە فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتیی ھامپتۆنسی ٢٠١٢ پەخش کرا. لە فێستیڤاڵی فیلمی تریبێکا ٢٠١٤دا، بیرۆکەی فیلمەکەی بە برایانی دەفەر وت و دواتر «دەق، بیرۆکەکان، چیرۆک و فیلمەکەی» بەخشییە ئەوان بۆ بیرۆکەی فیلمێکی گەورەتر کە ناوی نابوو پڕۆژەی مۆنتاوک. چارلی کێسلەر دژایەتی برایانی دەفەری کرد و وتی کە بیرۆکەکانیان بەکارھێناوە تا پێشەکیی شتە نامۆکان ببەن بەڕێوە و داوای سێ بەشی ئەو داھاتەی کردبوو کە لە زنجیرەکەوە پەیدایان کردبوو. پارێزەری برایانی دەفەر لێدوانی ئەوەی دا کە ھەرگیز فیلمەکەی ئەویان نەبینیوە و ھەرگیز دەربارەیەوە قسەیان لەگەڵدا نەکردووە، و کەوا چارلی کێسلەر ھیچ یارمەتییەکی نەبووە لەسەر بیرۆکەی شتە نامۆکان. دادوەر کورتە دادگەرییەکەی برایانی دەفەری ڕەت کردەوە لە نیسانی ٢٠١٩، کە ڕێی بە داواکەی چارلی کێسلەر دا کە بچێتە پرۆسەی دادگاییکردنەوە. ماوەیەکی کەم پێش دەستپێکردنی دادگاییکردنەکە لە ئایاری ٢٠١٩، چارلی کێسلەر دادخوازییەکەی کشاندەوە دوای بیستنی شایەد و بینینی چەند بەڵگەنامەیەکی ٢٠١٠ کە پیشانی دا کە برایانی دەفەر ئازادانە بیرۆکەی شتە نامۆکانیان بۆ ھاتووە.
لە ئەیلوولی ٢٠١٧دا، چەند دەزگایەکی ڕاگەیاندن وتاریان دەربارەی نامەیەکی ڕاوەستاندن بڵاوکردەوە کە پارێزەرێکی نێو نێتفلیکس ناردبووی بۆ بەڕێوەبەری مەیخانەیەکی شتە نامۆکان بابەتی لە شیکاگۆ. نامەکە ئاماژەی گاڵتەئامێزانەی سەر بە زنجیرەکەی تێدا بوو: «مەگەر لە سەرەوژێر بژیم»؛ «ئێمە تەواو وەک دکتۆر برێنەر مامەڵەتان لەگەڵ ناکەین»؛ «دێمەگۆرگن ھەمیشە ئەمەندە لێبوردە نییە». نامەکە بووە خاوەنی ستایش لەلایەن پارێزەرانی ترەوە بەھۆی دەستڕێکییەکەیەوە لە داوانەکردنی داخستنی دەستبەجێی مەیخانەکە، بەڵکو داواکردنی ئەوەی کە مەیخانەکە بە کراوەیی نەمێنێتەوە بەبێ ڕەزامەندیی نێتفلیکس.
خەڵاتەکان
شتە نامۆکان بووەتە خاوەنی زۆر خەڵات و پاڵاوتن، کە پێکدێن لە دە پاڵاوتنی خەڵاتی ئێمی پڕایمتایم و چوار خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ وەرزی دووەم. کاستی زنجیرەکە بوونەتە خاوەنی چەند خەڵاتێک: کاستی وەرزی یەکەم خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە بۆ باشترین نواندن لەلایەن کۆمەڵێکەوە لە زنجیرەیەکی درامییان بردووەتەوە، لە کاتێکدا ئەکتەرە سەرەکییەکانی زنجیرەکە، وینۆنا ڕایدەر، میڵی بۆبی بڕاون، و دەیڤد ھاربەر بوونەتە خاوەنی خەڵات و پاڵاوتنی جیاجیا.
سەروو شتە نامۆکان
upright|وێنۆک|لۆگۆی پاشبەرھەمەکە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی وەرزی دووەمی زنجیرەکە، نێتفلیکس لەگەڵیدا سەروو شتە نامۆکانیشی بڵاوکردەوە، پاشبەرھەمێک کە لەلایەن جیم ڕاشەوە پێشکەش کرابوو. میوانەکانی پاشبەرھەمەکە پێکھاتبوون لە کاست و کۆمەڵەی زنجیرەکە، کە برایانی دەفەر و ئەستێرەکانی زنجیرەکەی لەخۆ گرتبوو، بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پەرەسەندن و پشت دیمەنەکانی بەرھەمھێنان و ئەفسانەناسییە گەورەترەکەی. بە پێچەوانەی پاشبەرھەمەکانی تر کە لەلایەن ئێمبەسی ڕۆوە دروستکرابوون، وەک مردووی قسەکردوو (مردووی ڕۆیشتوو) و قسەی خراپ (گۆڕانی خراپ)، سەروو شتە نامۆکان وا داندراوە کە دوای سەیرکردنی تەواوی وەرزی دووەم سەیر بکرێت.
ھیچ پاشبەرھەمێک بۆ وەرزی سێیەم دروست نەکرا.
کتێبە پێوەبەستراوەکان
پەنگوین ڕاندەم ھاوس ھاوبەشییەتی لەگەڵ نێتفلیکس کرد تا زنجیرە لە کتێب بڵاوبکەنەوە کە پەیوەندیدارن بە شتە نامۆکانەوە و لە کۆتایییەکانی ٢٠١٨دا دەستیان پێ کرد. ئەمانە پێکدێن لە چۆنییەتی زیندوو مانەوە لە جیھانێکی شتە نامۆکاندا، کتێبێکی منداڵان کە لە ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە و کە پێشنیاری «ئامۆژگاری، پەند، و ئاگاداری» دەکات لە شتە نامۆکاندا. ھەروەھا کتێبێکی پشت دیمەنەکانیان بڵاو کردەوە بە ناوی شتە نامۆکان: جیھانێکی سەرەوژێرکراو: دەستنامەی پشت دیمەنەکانی فەرمی (بڵاوکراوەی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨)، و دوو لە یەکی ساڵنامەی خوێندنگەی ناوەندیی ھۆکینس/ساڵنامەی خوێندنگەی ئامادەییی ھۆکینس (بڵاوکراوەی ٢٦ی ئازاری ٢٠١٩). خەیاڵەکان لە سەرەوژێرەوە: ھونەرنامەی شتە نامۆکان لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە و تۆمارە نھێنییەکانی ویڵ بایەرز لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩.
لە چارەکی دووەمی ٢٠١٩دا، وەک بەشێک لە زنجیرەی سیلڤەر ئاڕکایڤ، ئۆبزێرڤ بوکسی بڵاوکەرەوەی شانشینی یەکگرتوو کتێبێکی لەسەر وەرزی یەکەم بڵاوکردەوە کە لەلایەن نووسەر پۆوڵ دریسکۆڵەوە نووسرابوو.
ڕۆمانەکان
ڕۆمانی ھۆشە گوماناوییەکان لەلایەن گوێندا بۆندەوە لە یەکەم وەرزدایە و سەرنج دەخاتە سەر تێری ئایڤزی دایکی ئیلێڤن و چالاکییەکانی لەگەڵ دکتۆر برێنەر لە تاقیگەی ھۆکینس لە ١٩٦٩دا. ڕۆمانەکە لە ٥ی شوباتی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە، و پاش ماوەیەک تاریکی لە لێواری شاردای بەدوادا ھات کە لەلایەن نووسەری نیوزیلاندی ئادەم کریستۆفەر نووسرابوو لە ٢٨ی ئایاری ٢٠١٩. لە تاریکی لە لێواری شاردادا، کە دوای ڕووداوەکانی وەرزی دووەمە، ھۆپەر پەیوەندی لە نێوان وردەکارییەکانی ژیانی پێشووی لە نیویۆرک سیتی لە ١٩٧٠کان و ئیلێڤن دەدۆزێتەوە. ماکسی ھەڵاتوو، ڕۆمانێکی پێگەیشتووی لاوانە لەلایەن برێنا یۆڤانۆف، لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە، و باسی ژیانی سەرەتاییی ماکس مەیفیڵد دەکات لە سان دیێگۆ پێش ڕاگواستنیان بۆ ھۆکینس لە ١٩٨٤، ھەروەھا دووبارەگێڕانەوەی ڕووداوەکانی وەرزی دووەم لە ڕوانگەی ئەوەوە. ڕۆبنی سەرھەڵداو، ڕۆمانێکی پێگەیشتووی لاوانە کە لەلایەن ئەی. ئاڕ. کاپێتاوە نووسرابوو، لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە، کە باسی ململانێکانی ڕۆبن بەکڵی دەکات لە پەسەندکردنی ناسنامەی خۆی پێش ڕووداوەکانی وەرزی سێیەم.
کۆمیکەکان
داڕک ھۆرس کۆمیکس بەشدارییەتییەکی لەگەڵ نێتفلیکس ڕاگەیاند بۆ «ھێڵێکی چاپکردنی فرەساڵی»ی چەند چیرۆکێک کە لە جیھانی شتە نامۆکاندان. ناونیشانی سەرەتایی کورتەزنجیرەیەکی چوارچاپی بوو کە لەلایەن جۆدی ھاوزەرەوە نووسرابوو و ھونەری نێوی لەلایەن ستێفانۆ مارتینۆوە کرابوو. چیرۆکەکە لە کاتی ڕووداوەکانی وەرزی یەکەمدا بوو و ڕوانگەی ویڵیشی تێدا بوو کاتێک ھێشتا لە سەرەوژێر گیری خواردووە. یەکەم چاپی کورتەزنجیرەکە لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە.
لە ٤ی ئایاری ٢٠١٩دا، داڕک ھۆرس کۆمیکس کۆمیکێکی تایبەتی شتە نامۆکانی بڵاوکردەوە بۆ ڕۆژی کۆمیکی خۆڕایی. کۆمیکی ڕۆژی کۆمیکی خۆڕایی داڕک ھۆرسی ٢٠١٩ چیرۆکێکی شتە نامۆکانی تێدا بوو بە ناوی لێزانی کایەکە، کە چەند ڕۆژێک دوای ڕووداوەکانی وەرزی یەکەم بوو. لەلایەن جۆدی ھاوزەرەوە نووسرابوو و و لەلایەن ئیبراھیم موستەفاوە نەخش کرابوو.
دووەم ناونیشانی شتە نامۆکان کورتەزنجیرەیەکی چواربەشیی ترە، کە دووبارە لەلایەن جۆدی ھاوزەرەوە نووسراوە و ھونەری نێوی لەلایەن ئێدگار سالازارەوە بۆ کراوە، بە ناوی شتە نامۆکان: سیکس. کۆمیکەکە سەرنج دەخاتە سەر یەکێک لە تاقیکردنەوەکانی پێش ئیلێڤن: کچێک بە ناوی فرانسین، کە توانای پێشبینیی ھەیە. یەکەم چاپ لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە.
ڕۆمانێکی نیگاریی ڕەسەن کە لە زنجیرەکەوە وەرگیراوە بە ناوی شتە نامۆکان: کوڕە زۆمبییەکان لە ١٩ی شوباتی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە. لەلایەن گرێگ پاکەوە نووسرابوو، لەلایەن نەیت پیکۆسی بلامبۆتەوە پیتەکانی کێشرابووەوە، لەلایەن دان جاکسنەوە ڕەنگ کرابوو، و ھونەری بەرگیی لەلایەن ڕۆن چانەوە کرابوو. ڕۆمانەکە ٧٢ پەڕەیە و دوای وەرزی یەکەمە.
سێیەم کورتەزنجیرەی کۆمیکی، شتە نامۆکان: بۆ نێو ئاگرەکە، لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ دەستی پێ کرد. ھەروەھا بۆ چوار چاپ بەردەوام بوو، و پاشھاتی کورتەزنجیرەی سیکسە و پێش وەرزی سێیەمی زنجیرەکەیە. لەلایەن جۆدی ھاوزەرەوە نووسراوە، لەلایەن ڕایەن کێڵییەوە بە پێنووس کێشراوە، و لەلایەن لێ بوو ئەندەروودەوە بە جەوھەر کێشراوە.
وەن شۆتێکی تری شتە نامۆکان لە ڕۆژی کۆمیکی خۆڕاییی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە. لەلایەن گرێگ پاکەوە نووسرابوو و کەمێک دوای جەنگی مۆڵی ستارکۆرتە کە لە وەرزی سێیەمی زنجیرەکەدا پیشان دراوە.