cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
٥ی ڕەزبەر
٥ی ڕەزبەر ١٩١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٧٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٧٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
دۆمینیکا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دۆمینیکا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
دوورگەکانی قەمەر لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
دوورگەکانی قەمەر یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ. ٣ وەرزشوان (٢پیاو، ١ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی جوولای ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی جوولای ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە حەفتەمین بەشداربووی دوورگەکانی قەمەر بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٩٦. بە شێوەیەکی گشتی وەرزشوانانی دوورگەکانی قەمەر لەسەرجەم بەشدارییەکانی پێشویان لە ئۆڵمپیاد نەیانتوانیوە ھیچ مێدالیایەک بۆ ولاتەکەیان بەدەست بھێنن؛ و لە یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ بەھەمان شێوە نەیانتوانی ھیچ مەدالیایەک بەدەست بھێنن.
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی دوورگەکانی قەمەر تێیدا بەشداریان کرد لە یارییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ تۆکیۆ.
گۆڕەپان و مەیدان
دوورگەکانی قەمەر دوویاریزانی بۆ یارییەکانی گۆرەپان و مەیدان بەشداریکرد لە ڕاکردنی خێرای ١١٠ مەتری بەربەستی پیاوان، ڕاکردنی ١٠٠ مەتری سەر ئاستی خانمان بەڵام ھیکام لەو دوو یاریزانە نەیانتوانی لە قۆناغەکانی یارییەکانی سەرکەوتن بەدەست بھێنن.
جودۆ
ئەمە یەکەم دەروکەوتنی دوورگەکانی قەمەر بوو لە پێبڕکێکانی جودۆ لە یارییەکانی ئۆڵمپیاد، بەیەک یاریزانی لە کێشی (٨١ کیلۆگرامی) بەشداری کرد. بەلام نیتوانی سەرکەوتن بەدەست بھێنێت لە قۆاغەکانی ڕکابەرییەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
عەبدولڕەحیم مووسەوی
سەید عەبدولڕەحیم مووسەوی (؛ لەدایکبووی ١٩٦٠) ئەفسەرێکی سەربازیی ئێرانییە کە لە ٢١ی ئابی ٢٠١٧ەوە وەکوو فەرماندەی گشتیی سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران کار دەکات. هەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٨ ھەتا ٢٠١٦، فەرماندەی دووەمی سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:خەڵکی قوم
باوەکەرەم
باوەکەرەم گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
نی دوان
نی دوان (بە چینی:倪端، لەدایکبووی ١٤٣٦ بۆ ١٥٠٥) وێنەکێشێکی شاھانەی مینگ بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:لەدایکبووانی ١٤٣٦ پۆل:مردووانی ١٥٠٥ پۆل:ھونەرمەندانی ھۆنگژۆو پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ
باوەکەرەم
جوگرافیا
باوەکەرەم ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
٦ی ڕەزبەر
٦ی ڕەزبەر ١٩٢ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٧٣ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٧٤ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
کۆماری دۆمینیکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
کۆماری دۆمینیکان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
ھێزی ھاوپەیمانی
ھێزی ھاوپەیمانی بریتییە لەو ھێزەی کە چەن وڵاتێک ھێزێکی سەربازی پێک دەھێنن بۆ جەنگان لە دژی مەبەستێکی دیاری کراو، ناودارتینییان بریتیبوو لە ھێزی ھاوپەیمانی جەنگی جیھانیی یەکەم و جەنگی جیھانیی دووەم و ھێزی ھاوپەیمانی عێراق.
سەرچاوەکان
پۆل:دیپلۆماسی
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧ یارییەکی تۆپی پێ بوو بۆ دیاریکردنی براوەی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧, دەیەمین و کۆتا خولی جامی کیشوەرەکانی فیفا کە لەلایەن فیفا ڕێکخرابوو. یارییەکە لە یاریگای کرێستۆڤسکی لە شاری سەنت پیتەرزبورگ لە ڕووسیا لە ٢ی تەمموزی ٢٠١٧ لە نێوان هەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی و ،  و ئەڵمانیا بەڕێوەچوو. ئەڵمانیا بە گۆڵێکی بێ بەرامبەر سەرکەوتنی بەدەستهێنا و یەکەم و تاکە نازناوی جامی کیشوەرەکانی فیفای بەدەستهێنا. ئەمە دوایین یاری پاڵەوانیەتییەکە بوو دواتر بەبڕیاری فیفا هەڵوەشایەوە.
چێن داوۆفو
چێن داوفو (سادەکراو:陈道复، دێرین:陳道復، لەدایکبووی ١٤٨٣ بۆ ١٥٤٤) وێنەکێشی سروشت، خۆشنووس، شاعیر بوو لەسەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣ پۆل:مردووانی ١٥٤٤ پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:خۆشنووسەکانی ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:خۆشنووسە چینییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:وێنەکێشەکانی چانگژۆو پۆل:نووسەرەکانی چانگژۆو
جۆرەکانی ڕێگە
وێنۆک|ڕێگەیەکی بەردی لە شاری [[مێردین]] وێنۆک|ڕێگەیەکی ئاسفاڵتی لە [[ئوسترالیا]] وێنۆک|شاڕێگەی ٤٠١ لە [[تۆرنتۆ. ھەمووی ھێڵەکانی شاڕێگەکە بە ئۆتۆمۆبیل پڕ بووە.]] جۆرەکانی ڕێگە زۆرن. ڕێگەکان لە ڕوانگەی جۆراوجۆرەوە پۆلێن بکرێن. بڕێک لە ئەو پێوەرانەی بۆ پۆلێنی ڕێگەکان بەرچاو دەگیرێن ئەمانەن: گەورەیی و بچووکی، کەسی یا گشتی بوون، جۆری ماددەی بەکارھێنراو و لایەنی بەرپرسی ئیدارەی ڕێگەکان.
شوێن
ڕێگەکان دەکرێت ڕێگەی شاری یا دێھاتی بن. ڕێگە شارییەکان بە زۆری ھاتوچوویەکی زۆرتریان لەسەرە.
قەبارە
ڕێگەکان بەپێی گەورە و بچووکی یا ئەو قەبارەیەی لە ترافیک کە دەتوانن لە خۆی بگرن دەکرێن بە چەند دەستەوە. ئەم دەستەبەندییە لە شوێن بۆ شوێنەوە فەرق دەکات.
خاوەندارێتی
ئەگەرچی لە زۆربەی شوێنەکاندا ڕێگەکان بە ژێرخانی گشتی دادەنرێن، بەڵام ڕێگەکان دەتوانن کەسیش بن. لەو حاڵەتەدا بۆ تێپەڕین بە ڕێگەکاندا پێویستە باجێکی دیاریکراو بدرێت.
ئیدارە
ڕێگەکان گشتییەکان بەپێی ئەوەی چ ئاستێکی حکوومەت ئیدارەیان دەکات دەکرێت پۆلێن بکرێن. بۆ نموونە ڕێگەکان ڕەنگە فیدراڵ، ئوستانی یا شاری بن.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێگەکان پۆل:جۆری ڕێگەکان پۆل:ڕووی ڕێگە
نووس
نووس یا نۆس (بە یۆنانی: νοῦς)، کە ھەندێ جار بە ھاوسەنگی ئاوەز یا ژیری ڕەچاو دەکرێ، لە فەلسەفەی کۆنی یۆناندا، ئاماژە بەو توانایییەی زەینی مرۆڤ دەکات کە بۆ تێگەیشتن لەوەی دروست و واقیعییە، پێویست و زەروورە.
لە فەلسەفەدا، «فام» و «زەین» و، بڕێ جاریش «ھزر» یا «ئاوەز» (بە مانای ئەو شتەی کە دەئاوەزێ، نەک کاری ئاوەزان) -ی پێ دەوترێ. ھەروەھا، وەک پێحەسیان و پێزانینێک وەسف کراوە کە لە ناو زەیندا ڕوو دەدات. ئەوەش وتراوە کە مانا سەرەکییەکەی شتێکە وەک ئاگایی. دەکرێ ڕۆڵی لە یۆنانی کۆندا لەگەڵ مانای ئەمڕۆی وشەی بیناودا ھەڵبسەنگێنرێ.
لە کارە بەبایەخەکانی ئەرەستوودا، کە سەرچاوەی سەرەکیی مانا فەلسەفییەکانی دوای خۆیانن، نووس بەوردی لە ھەستپێکردن و خەیاڵ و ئاوەز جیا کراوەتەوە، ئەگەرچی ئەم وشانە لە نزیکەوە پێکبەستراوی و لێکگرێدراوییان ھەیە. وا دیارە وشەکە پێش ئەرەستوو لە لایەن فەیلەسووفانی سەرەتایییەوە دانرابێ، وەک پارمێنیدیس کە زۆربەی بەرھەمەکانی ون و لەناوچوون. لە باسەکان و وتووێژەکانی پاش ئەرەستوو، سنووری نێوان ھەستپێکردن و تێگەیشتن لە ھەستپێکراو و ئاوەزان ھەمیشە لەگەڵ پێناسەکانی ئەرەستوودا یەک ناگرێتەوە، ھەرچەند کە ئەو زاراوانەی ئەو دایناون کاریگەر و بەبایەخ ماونەتەوە.
لە سیستمی فەلسەفیی ئەرەستوودا، نووس ئەو ئاگایییە یا ئەو تێگەیشتوویییە بنەڕەتییەیە کە ڕێگە بۆ مرۆڤ دەکاتەوە تا لە بابەت شتەکانەوە ئاقڵانە بیر بکاتەوە. ئەمە بۆ ئەرەستوو جیاواز بوو لە ڕێکخستنی ھەستپێکراوەکان و بیرھێنانەوە، کە لە گیانلەبەرانی تریش دەوەشێتەوە. ئەو باسی «نووس»ی دەبردەوە بۆ ئەوە کە چۆن زەینی مرۆڤ بە شێوەیەکی گونجاو و شیاوی ڕاگەیاندن پێناسەکان دیاری دەکات و، ئاخۆ پێویستە مرۆڤ لە سکی دایکەوە ھەندێ لێھاتووییی تایبەت لەگەڵ خۆیا بێنێ تا بتوانێ لە پۆلەکان و کاتەگۆرییە تێکڕایییەکان تێ بگات یا نا؟ ھەر بەم بۆنەوە، ھەندێ جار لە فەلسەفەی سەدەکانی ناویندا، وا بەڵگە دەھێنرایەوە کە «نووس»ی تاکەکەس پێویستی بە یارمەتیی جۆرێکی خوایی یا مەعنەوی ھەیە. ھەروەھا، دەوترا نووس یا ھەمان تێگەیشتن لە مرۆڤدا بە چەشنێ ھەر لەم نووسە گەردوونییەوە چەکەرەی کردووە. ڕوونکردنەوەگەلێکی وەک ئەمانە، لە سەدەکانی ناویندا، کاریگەر بوون لە پەرەسەندنی پاساوەکانی خوا و نەمریی ڕۆح و تەنانەت جموجووڵی ئەستێرەکانیشدا.
سەرچاوەکان
Nous
چیان گو
چیان گو (دێرین:錢谷، سادەکراو:钱谷) وێنەکێشی سروشت بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٨ پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی چانگژۆو
دۆستەدەرە
دۆستەدەرە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دۆستەدەرە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قوڵەگیسکان و لە باشوور لەگەڵ گوندی سیانزار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قۆرچی و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەرقەڵا، سرۆچک.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٧ی ڕەزبەر
٧ی ڕەزبەر ١٩٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٧٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٧٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
سپایدەرمان (زنجیرەی ئینسۆمنیاک گەیمز)
سپایدەرمان زنجیرەیەک یاری ڤیدیۆیی ئەکشن-سەرکێشی کە لەلایەن کۆمپانیای Insomniac Games پەرەی پێدراوە و لەلایەن کۆمپانیای Sony Interactive Entertainment بۆ کۆنسۆڵەکانی پلەیستەیشن و مایکرۆسۆفت ویندۆز بڵاوکراوەتەوە.
کیلیان مێرفی
کیلیان مورفی ئەکتەرێکی ئێرلەندییە. یەکەم دەرکەوتنی پیشەگەرانەی خۆی لە شانۆنامەی «دیسکۆ پیگز» لە ساڵی ١٩٩٦ی «ئەندا والش» ئەنجامدا، ھەروەھا لە فیلمی وەرگێڕانی شاشەی ٢٠٠١ بە ھەمان ناو بەشداربوو. فیلمە سەرەتایییە دیارەکانی بریتین لە: فیلمی ترسناکی دوای ٢٨ ڕۆژ (٢٠٠٢)، کۆمیدیای ڕەشی ئینتەرمیسیۆن (٢٠٠٣)، ھەستبزوێنی چاوی سوور (٢٠٠٥)، درامای جەنگی ئێرلەندی «ئەو بایەی کە جۆ دەھەژێنێت» (٢٠٠٦) و فیلمی ھەستبزوێنی تیشکی خۆر (٢٠٠٧). لە فیلمی کۆمیدی-درامی نانی بەیانی لەسەر پلۆتۆ (٢٠٠٥)، ڕۆڵی ژنێکی ڕەگەزگۆڕاوی ئێرلەندی بینیووە؛ کە بووە ھۆی ئەوەی پاڵێوراو بێت بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب.
ھەروەھا مێرفی بە ھاوکارییەکانی لەگەڵ دەرھێنەر کریستۆفەر نۆلان ناسراوە، کە ڕۆڵێکی ترسێنەری لە سوارچاکی تاریکی (٢٠٠٥–٢٠١٢)، و دەستپێک (٢٠١٠)، و دەنکیرک (٢٠١٧) بینیووە. زیاتر ناوبانگی بەدەستھێنا بەھۆی ڕۆڵی تۆمی شێڵبی لە زنجیرە درامای سەردەمی بی بی سی پێکی بڵایندەرز (٢٠١٣–٢٠٢٢) و ڕۆڵی سەرەکی لە بەدواداچوونی ترسناکی شوێنێکی ئارام بەشی دوو (٢٠٢٠). لە ساڵی ٢٠١١دا، مێرفی خەڵاتی شانۆی ئیرلەندی تایمزی بۆ باشترین ئەکتەر و خەڵاتی دێسک درامی بۆ نمایشی تاکەکەسی نایابی بەدەستھێنا بۆ شانۆنامەی تاک -تەسی مستەرمان. لە ساڵی ٢٠٢٠ ڕۆژنامەی ئیرلەندی تایمز بە یەکێک لە گەورەترین ئەکتەرە سینەمایییەکانی ئێرلەندا ناوی برد.
ژیانی سەرەتایی
وێنۆک|مورفی (سێیەم لە لای چەپەوە) لەگەڵ تیم سمیت و ئیۆین ئۆسلیڤان و ماریا تێرێزا گراندفیڵد لە ساڵی ١٩٩٢ مورفی لە ٢٥ی ئایاری ١٩٧٦ لە شاری دۆگلاس لە ویلایەتی کۆرکی لەدایکبووە. دایکی وانەی بە زمانی فەرەنسی دەگوتەوە لەکاتێکدا باوکی بەناوی برێندان، لە وەزارەتی پەروەردە کاری دەکرد. ھەروەھا باپیر و خاڵۆزا و مامی مامۆستا بوون. لە شاری بالینتەمپڵ لە ویلایەتی کۆرکی ئەمریکا شانبەشانی برا بچووکەکەی پایدی و دوو خوشکە بچووکەکەی سیلێ و ئۆرلا گەورە بووە. لە تەمەنی ١٠ ساڵییەوە دەستی بە نووسین و پێشکەشکردنی گۆرانی کردووە. ئەو بە کاتۆلیکی پەروەردە بووە و لە کۆلێژی «برازەرس پرێزنتەیشن» لە قوتابخانەی ناوەندی کاتۆلیک خوێندوویەتی کە ھەمیشە پارەی دەدا، کە لە ڕووی ئەکادیمییەوە ئاستێکی باشی بەدەستھێنا بەڵام زۆرجار تووشی کێشە دەبوو، ھەندێک جار ڕێگەی لێ دەگیرا، لە ساڵی چوارەمدا بڕیاریدا کە خراپ ڕەفتار نەکات لەسەر کێشەکان کە بەسەری دادێت.
حەزی لە وەرزش نەبوو کە بەشێکی سەرەکی بوو لە پرۆگرامی خوێندنی قوتابخانەکەدا، بۆی دەرکەوت کە کاری ھونەری لە قوتابخانەکەدا پشتگوێ خراوە. مورفی یەکەم تامی نمایشکردنی لە قۆناغی ناوەندیدا بەدەستھێنا، کاتێک بەشداری لە کورتەیەک درامادا کرد کە لەلایەن دەرھێنەری کۆمپانیای «شانۆی کۆرکادۆرکا پات کیرنانەوە» پێشکەشکرا. دواتر ئەو ئەزموونەی بە «بەرزییەکی گەورە» و ھەستێکی «تەواو زیندوو» وەسف کرد. ڕۆماننووس ویلیام وۆڵ کە مامۆستای زمانی ئینگلیزی بوو، ھانی دا بۆ ئەوەی کاری نواندن بکات بەڵام ئەو بڕیار بوو کە ببێتە ئەستێرەی ڕۆک.
لە کۆتایییەکانی تەمەنی ھەرزەکاری و سەرەتای بیستەکانی تەمەنیدا، شانبەشانی براکەی پایدی لە چەندین تیپدا گۆرانی وت و گیتاری دەژەند و ئەو دووانە ھەمیشە پێکەوە بوون، ناوی تیپە سەرکەوتووەکەیان کردە «کوڕەکانی مستەر گرین جینز» کە لە ئەلبومی تیپێکی تر ناوەکەیان وەرگرتبوو. دواتر وتی گرووپەکە «تایبەتمەند بووە لە تێکستی گەمژانە و سۆڵۆی گیتاری بێکۆتا». گرێبەستێکی پێنج ئەلبوومیان لەلایەن کۆمپانیای ئەسید جاز ڕیکۆردزەوە پێشکەش کرا، کە ڕەتیانکردەوە چونکە پایدی ھێشتا لە قوتابخانە بوو و ئەو دووانە لەگەڵ ئەو بڕە پارە کەمەدا ھاوڕا نەبوون کە بەدەستیان دەھێنا بۆ پێدانی مافی ئاوازەکانی مورفی بە کۆمپانیایەکی تۆمارکردن. دواتر مورفی دان بەوەدا دەنێت وتی: «زۆر دڵخۆشم بە تێڕوانینێک بۆ ڕابردوومان کە ئێمە ئەو گرێبەستەمان واژوو نەکردووە».
مورفی لە ساڵی ١٩٩٦ لە زانکۆی کۆلێژی کۆرکی (UCC) دەستی بە خوێندنی یاسا کردووە، بەڵام لە تاقیکردنەوەکانی ساڵی یەکەمدا دەرنەچوو، چونکە «ھیچ ئاواتێکی نەبوو بۆ ئەنجامدانی». نەک ھەر سەرقاڵی تیپەکەی بوو، بەڵکو لە چەند ڕۆژێکدا دوای دەستپێکردنی لە زانکۆکەدا زانی کە یاسا ئەوە نییە کە ئەو دەیەوێت بیکات. دوای بینینی بەرھەمی شانۆیی کۆرکادۆرکای (A Clockwork Orange) کە لە دەرھێنانی کیرنان بوو، نواندن سەرنجی مورفی بۆلای خۆی ڕاکێشا، مورفی ویستی کە ئەو کارە تاقی بکاتەوە. دوا بەدوای ئەم ڕۆڵە کورتانە، ڕۆڵی تری لە فیلم و دراما ئیرلەندییەکان دەبینی.
ژیانی تایبەتی
لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٤ مورفی ھاوسەرگیری لەگەڵ خۆشەویستە کۆنەکەی بەناوی «ئیڤۆن ماکگینس» کرد کە لە یەکێک لە نمایشەکانی تیپی ڕۆکەکەی لە ساڵی ١٩٩٦ ناسیبووی. لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠١٥ لە لەندەن ژیاون، پێش ئەوەی ڕوو لە دەبڵین بکەن. خاوەنی دوو کوڕن کە بە ڕێککەوت لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ و تەممووزی ٢٠٠٧ لەدایکبوون. مورفی خۆشەویستێکی گەورەی بۆ مۆسیقا ھەیە، لە ساڵی ٢٠٠٤دا ڕای گەیاندووە، «تاکە شتێک کە ویستبێتم لە ژیانمدا ئەنجامی بدەم، ڕۆیشتنم بووە بۆ شوێنی مۆسیقا و کۆنسێرتەکان».
ھەروەھا مورفی دەڵێت: نزیکترین ھاوڕێیەتی ئەو ھاوڕێیەتیانەیە کە پێش ئەوەی بەناوبانگ بێت، دروستی کردووە. مورفی بە ڕۆمانی کاتۆلیک گەورە بووە و نزیک بووە لە نەزانینخوازی، تا ئەو کاتەی لێکۆڵینەوەی لە ڕۆڵی خۆی وەک فیزیازان و کەشتیوانێک لە فیلمی تیشکی خۆر لە ساڵی ٢٠٠٧دا کردووە، کە تێیدا باوەڕی بێخواییەکەی پشتڕاستکردەوە. In 2019, he stated that the Catholic faith still shaped his morality. نزیکەی ١٥ ساڵ ڕوەکخۆر بووە، کە بە وتەی خۆی دەڵێت، ئەمەم ئەنجامداوە چونکە «نیگەرانی نەخۆشی مانگای شێت بوومە، نەک لەبەر کارێکی ڕەوشتداریم بووبێت». ھەروەھا لە ڕێکخستنە ناتەندروستەکانی بازرگانی کشتوکاڵی دا دوودڵی ھەبووە. جارێکی تر دەستی کردەوە بە خواردنی گۆشت بۆ ئەوەی ڕۆڵی خۆی لە فیلمی پێکی بڵایندەرز گەورە بکات و چێژ لە ڕاکردن لە فیلمەکە وەربگڕێت.
پیشە
وێنۆک|مورفی لە فێستیڤاڵی فیلمی نیویۆرک لە ساڵی ٢٠٠٥ وێنۆک|مورفی لە یەکەم نمایشی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی [[پیکی بڵایندەرز (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێکی بڵایندەرز، لە بێرمینگام (٢٠١٤)]] کیلیان مورفی کاری نواندنی لەسەر شانۆ دەستپێکرد و دواتر بە ڕۆڵی پێشکەوتووی لە فیلمی ئیرلەندی "دیسکۆ پیگز" لە ساڵی ٢٠٠١دا گواسترایەوە بۆ سەر شاشەی گەورە. مورفی ناوبانگێکی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا بەھۆی ڕۆڵی دکتۆر جۆناتان کرین/کەسایەتی ترسێنەر لە فیلمی "باتمان دەست پێدەکات" (٢٠٠٥)ی کریستۆفەر نۆلان، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی لە چەندین بەرھەمی گەورەدا بەشداری بکات لەوانە "چاوی سوور" (٢٠٠٥)، "نانی بەیانی لەسەر پلۆتۆ" (٢٠٠٥) و "خۆر" (٢٠٠٧). ھەروەھا لە تەلەڤیزیۆن کاری کردووە، دیارترینیان لە زنجیرە بەناوبانگەکەی بەریتانی «پێکی بڵایندەرز» (٢٠١٣–٢٠١٩)، کە تێیدا ڕۆڵی سەرەکی تۆماس شێڵبی بینیوە.
مورفی بە درێژایی ژیانی ھونەری ستایشی ڕەخنەگرانی بەدەستھێناوە بەھۆی ڕۆڵەکانییەوە، خەڵاتەکانیش بریتین لە پاڵێوراوی گۆڵدن گڵۆب بەھۆی ڕۆڵی لە فیلمی «با کە جۆ دەھەژێنێت» (٢٠٠٦) و خەڵاتی فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئێرلەندی بەھۆی کارەکانی لە فیلمی «چاوی سوور». بۆیە کیلیان مورفی خۆی وەک یەکێک لە ھەمەلایەنەترین و بەتواناترین ئەکتەرەکانی نەوەی خۆی جێگیر کردووە، بە جەستەیەکی سەرنجڕاکێشی کار کە بەردەوامە لە بەدەستھێنانی ستایشی بینەران و ڕەخنەگران بە ھەمان شێوە. لە ساڵی ٢٠١١ تا ئێستا کیلیان مورفی بەردەوام بووە لە کارکردن لەسەر چەندین پڕۆژەی سینەمایی و تەلەڤیزیۆنی. لە ساڵی ٢٠١٢ ڕۆڵی خۆی وەک جۆناتان کرین/کەسایەتی ترسێنەر لە فیلمی «سوارچاکی تاریکی»ی کریستوفر نۆلان دووبارە کردەوە. ھەروەھا لە فیلمی تاوانکاریی ھەستبزوێن «چاوی سوور» (٢٠١٢) شانبەشانی ڕۆبەرت دی نیرۆ و سیگۆرنی ویڤەر ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە.
لە ساڵی ٢٠١٣ مورفی ڕۆڵی خۆی وەک تۆمی شێڵبی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە بەریتانییەکەی «پێکی بڵایندەرز» کە ڕەخنەگران ستایشی زۆریان لێکرد و بەناوبانگ بوو، دەستیپێکرد. بەرنامەکە بۆ ماوەی پێنج وەرز تا ساڵی ٢٠١٩ بەردەوام بوو، ئەمەش پێگەی مورفی وەک پیاوێکی پێشەنگ لە تەلەڤیزیۆنەکاندا چەسپاند. مورفی لەم ماوەیەشدا بەردەوام بوو لە کارکردن لە بواری فیلمدا. لە فیلمی ھەستبزوێنی خەیاڵی زانستی «تێپەڕاندن» (٢٠١٤) شانبەشانی جۆنی دێپ و ڕێبێکا ھۆڵ، ھەروەھا لە درامای مێژوویی «ئانترۆپۆید» (٢٠١٦) کە باس لە تیرۆرکردنی ڕێبەری نازییەکان ڕێینھارد ھایدریچ دەکات. لە ساڵی ٢٠١٧ مورفی لەگەڵ کریستوفر نۆلان یەکیانگرتەوە بۆ فیلمی داستانی جەنگی جیھانی دووەم «دەنکیرک».
وێنەی گشتی
کیلیان مورفی بە کەسێکی تایبەت ناسراوە و لە دەرەوەی کارەکانیدا تاڕادەیەک ئاستێکی نزم دەپارێزێت. زۆرجار لە تابلۆیدەکان یان لە گۆڤاری قسە و باسەکاندا نابینرێت و توانیویەتی ژیانی تایبەتی خۆی لە چاوی گشتی دوور بخاتەوە. سەرەڕای ئەوەی مورفی ئارەزووی ژیانی تایبەتی ھەیە، بەڵام لە پیشەسازی کات بەسەربردندا ڕێزی زۆری لێدەگیرێت و سەرسامی زۆری ھەیە. ئەو بە بەتوانای ناباوەر و ھەمەلایەنە ناسراوە و زۆرجاریش نمایشەکانی بەھۆی چڕی و نوانسەکانیانەوە ستایش دەکرێن. زۆرێک لە ھاوئەستێرەکانی و ھاوکارەکانی زۆر قسەیان لەسەر کردووە، چ لە ڕووی توانای نواندن و چ لە ڕووی کەسایەتییەوە.
لە چاوپێکەوتنەکاندا، مورفی وەک کەسێکی زیرەک و بیرمەند و قسەخۆش دەردەکەوێت. ئەو بەوە ناسراوە کە تایبەتە بەڵام بە ئەدەب، زۆرجاریش لە کاتی قسەکردن لەسەر بابەتگەلی کەسی زیاتر قسەکانی بە وردی ھەڵدەبژێرێت. سروشتی تایبەتی مورفی تەنھا عیرفانییەکەی زیاد کردووە و بەردەوامە لە ڕێز و سەرسامییەکی زۆر لەلایەن ھەردوو ھەوادار و کەسانی ناوخۆیی پیشەسازییەوە. کیلیان مورفی ناوبانگێکی وەک ئەکتەرێکی بەتوانا و تاکێکی تایبەت و بیرمەند کە بە توندی تایبەتە بە پیشەکەی. وێنەی گشتی ئەو وێنەی کەرامەتێکی بێدەنگ و پیشەیی یەدەگانە و کارەکانی بەردەوامن لە سەرسامکردن و ئیلھامبەخشین بە بینەران لە سەرانسەری جیھاندا.
چالاکی
کیلیان مورفی بە دەنگی بەرز پشتگیرییەکانی بۆ کۆمەڵێک ھۆکار بووە و بە درێژایی ژیانی ھونەری بەشداری لە جۆرەھا چالاکییەکانیدا کردووە. یەکێک لەو ھۆکارانەی کە مورفی زۆر بە سۆزەوە بووە، ژینگەیە. ناوبراو لە بارەی پێویستی کردەوە سەبارەت بە گۆڕانی کەشوھەوا قسەی کردووە و داوای لە خەڵک کردووە ھەنگاو بنێن بۆ کەمکردنەوەی شوێنپێی کاربۆنیان. لە ساڵی ٢٠١٨ دەنگی خۆی بە قەرز داوە بە فیلمێکی بەڵگەنامەیی بە ناوی «کاتژمێرەکە دەروات»، کە ئامانجی ھۆشیارکردنەوەی خەڵک بوو سەبارەت بە گۆڕانی کەشوھەوا. ھەروەھا مورفی لە ڕێکخراوە خێرخوازییە جیاوازەکاندا بەشدار بووە. پاترۆنی دامەزراوەی پزیشکی و توێژینەوەی منداڵانە کە پارە کۆدەکاتەوە بۆ پشتگیریکردنی منداڵانی نەخۆش و خێزانەکانیان، ھاوکات پاڵپشتی ڕێکخراوی خێرخوازی ئۆکسفامی کردووە کە کاردەکات بۆ بەرەنگاربوونەوەی ھەژاری و نادادپەروەری.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو پۆل:زیندووان
ناوچەی ناوەندی شارستانی سنە
ناوچەی ناوەندی شارستانی سنە ناوی یەکێک لە ناوچەکانی شارستانی سنە لە پارێزگای کوردستانە.
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچەکانی ئێران پۆل:شارستانی سنە پۆل:ناوچەکانی پارێزگای کوردستان
خوشکانی ھۆنگ
خوشکانی هۆنگ (بە ئینگلیزی: Hong sisters) دوو خوشکن بە ناوی هۆنگ یۆنگ ئیون و هۆنگ می ران کە پێکەوە بە خوشکانی هۆنگ ناسراون. ئەوان سیناریۆنووس ی زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی کۆریای باشوور ن کە لە ئێستادا کار بۆ ستۆدیۆی دراگۆن دەکەن.
پێکەوە چەندین سیناریۆیی زنجیرەی ڕۆمانسی و کۆمیدیان نوسیووە لەوانە زنجیرەی My Girl و You're Beautiful و My Girlfriend Is a Gumiho و The Greatest Love و Master's Sun و A Korean Odyssey و Hotel del Luna و Alchemy of Souls
پیشە
خوشکانی هۆنگ، یۆنگ ئیون و هۆنگ می ران لە سەرەتا لە ساڵی ٢٠٠٥ نووسەری بەرنامەیەکی نەلەفزیۆنی بوون بە ناوی Sassy Girl Chun-hyang کە گێڕانەوەیەکی مۆدێرن بوو بۆ چیرۆکی فۆلکلۆری بەناوبانگی کۆری چونهیانگجۆن. نەک تەنها لە کۆریا، بەڵکو لە سەرانسەری ئاسیا دا بوونە جێی سەرەنج. کارکردنیان بۆ زنجیرەیەک بە ناوی My Girl کە باس لە هونەرمەندێکی فێڵباز دەکات و وا خۆی نیشان دەدات کە نەوەی پیاوێکی دەوڵەمەندە، ئەم زمجیرەیەشیان بە هەمان شێوە سەرکەوتوو بوو. ئەو دوو زنجیرەیە بووە هۆی ناوبانگی ئەکتەران، هان چای یۆنگ و جای هێ
زنجیرە سەرکەوتنەکانی خوشکانی هۆنگ بەردەوام بوو بە دروستکردنەوەی زنجیرەی Couple or Trouble کە دووبارە دروستکردنەوە ی فیلمێکی ساڵی ١٩٨٧ هۆڵییود ە بە ناوی Overboard لەم زنجیرەدا هان یی سیول ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە وەک میراتگرێک کە تووشی لەبیرچوونەوە بووە و دەکەوێتە دەستی دەست بڕێکەوە کە ئۆ جی هۆ ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت.
سەداقە
سەداقە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
سەداقە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ھانسینەما
ھانسینەما (بە ئینگلیزی: HanCinema) ناوەندێکی زانیاری سەربەخۆی فیلم و زنجیرەکانی کۆریای باشوور ە کە لە هاوینی ٢٠٠٣ لەلایەن سێدریک کۆلێمینەوە لە کۆریا دروستکراوە. ماڵپەڕەکە زانیاری پەیوەندیدار بە فیلم و زنجیرە و ئەکتەرانی کۆریای تێدایە. ئامانجی ماڵپەڕەکە بینەرانی بیانییە.
سوێد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
سەرچاوەکان
١٩٤٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٤٨
ھانسینەما
بەستەری دەرەکی
ماڵپەڕی فەرمی
سەرچاوەكان
پۆل:بنکەدراوە سەرھێڵییەکانی فیلم
٨ی ڕەزبەر
٨ی ڕەزبەر ١٩٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٧١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٧٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
پەرەسەندنی ژیریی مرۆڤ
پەرەسەندنی ژیریی مرۆڤ بەتوندی پەیوەستە بە پەرەسەندنی مێشکی مرۆڤ و سەرچاوەی ڕەسەنی زمان. زنجیرەی کاتی پەرەسەندنی مرۆڤ لە ماوەی ٧ میلیۆن ساڵ پێکدێت، لە سەرەتای جیابوونەوەی جۆرە مەیمونی (پان) ەوە تاوەکو سەرھەڵدانی ھەڵسوکەوتە نوێگەرییەکان بەردەوام دەبێت لە پێش ٥٠ ھەزار ساڵ لەمەوپێش.
چەندەھا لە خەسڵەتەکانی ژیری مرۆڤ وەک (ھاوسۆزی، بیردۆزی مێشک، پرسەگرتن، نەریت و بەکارھێنانی نیشانە و کەرەستەکان) بەھەمان شێوە لە جۆری مەیموونەکانیش دا ھەیە بەڵام بەشێوازێکی کەمتر پێشکەوتوو بە بەراورد لەوەی لە مرۆڤەکان دا ھەیە و نموونەیەکی زۆر دیار بەکارھێنانی زمانە لەلایەن مەیموونەکانەوە.
مێژوو
نزیکەی ١٠میلیۆن ساڵ لەمەوبەر، کەشوھەوای زەوی بەرەو قۆناغێکی ساردتر و وشکتر ھەنگاوی دەنا کە یەکێک لە دەرئەنجامەکانی ئەم ڕووداوە بووە ھۆی دارستانی کەمەرەیی ئەفریقا بەرەو کەم بوون و بچووک بوونەوە بڕوات و دەشتی سەوزایی کراوە و فراوان جێگەی بگرێتەوە و لە کۆتایی دا بگۆردرێت بۆ بیابان (بیابانی سەحارای ئێستا). لەگەڵ گۆڕانی ژینگەکە لە دارستانەوە بۆ پارچە دارستانەکان کە دەشتە سەوزاییە فراوانەکان جیای دەکردنەوە ئاژەڵە شیردەرە سەرەکییەکان خۆیان دەگونجان لەگەڵ ژیانێکی سەرزەوییانەی تەواو یان نیمچە سەرزەوییانە و ئەم جۆرە ژیانە نوێیەی سەر زەوی بووە ھۆی بینینیان لەلایەن ئاژەڵە ڕاوکەرەکانەوە، وەک جۆرە گەورەکانی پشیلە.
ئەم فشارە ژینگەییانە بووە ھۆی پاڵنان بەرەو ھەڵبژاردنی رۆیشتن لەسەر پەلەکانی دواوە. ئەم گۆرانە ئاسنکاری کرد بۆ بەخشینی بەرزییەکی زیاتر و ماودەیەکی بینینی باشتر بەم ئاژەڵانە کە توانایان زیادی کرد لە بینینی ئەو مەترسییانەی ڕووبەڕوویان دەبۆوە و ھەروەھا باشتربوونی شێوازی جوڵەکانیان. ھەروەھا بووە ھۆی ئازادبوونی دەستەکان لە فەرمانی ڕۆیشتن و بەکارھێنانیان بۆ کردەی دیکەی وەک کۆکردنەوەی خۆراک. لە ماوەیەک دا ئەم ئاژەڵانە پەرەیانسەند لە بەکارھێنانی پەنجەکانیان کە بووە پێدەری توانای ھەڵگرتنی چیلکە، پارچە دار، ئێسک و بەردەکان بەمەبەستی بەکارھێنانیان وەک چەک یان کەرەستە بۆ ڕاوکردنی ئاژەڵە بچووکەکان، کردنەوەی خۆراکە رەقەکانی وەک گوێز و ھەڵدڕینی جەستەی ئاژەڵان، بە واتایەکی دی جۆرەکانی ئەم مەیموونە پەرەیانسەند لە بەکارھێنانی تەکنۆلۆژیای سەرەتایی.
نزیکەی ٢٫٤ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر یەکەم جۆری مرۆڤەکان لە رۆژھەڵاتی ئەفریقا دەرکەوتن کە بە یەکەمین جۆری بوونەوەر دادەنرێن لە دروستکردنی کەرەستە بەردییەکان.
بەکارھێنانی ئەم جۆرە کەرەستانە بووە ھۆی گەیاندنی سوودێکی زۆر بە پەرەسەندن و ئەرکی بەکارھێنانی کەرەستەکان وای دەکرد پێویستییان بە مێشکێکی گەورەتر و پێشکەوتووتر بێت بۆ ھاوکاری کردنی بەکارھێنانی جوڵە دەستییەکان.[٣] پەرەسەندنی مێشک بۆ گەورەتر بووە ھۆی ھێنانەکایەی چەند کێشەیەک بۆ مرۆڤە سەرەتاییەکان چونکە مێشکێکی گەورەتر پێویستی بە کەلەسەرێکی گەورەتر ھەیە و دەبێت مێیەکان خاوەنی دەرچەیەکی منداڵبوونی گەورەتر بن ھەتا کۆرپەلە کەلەسەرە گەورەکان توانای تێپەربوونیان ھەبێت بەڵام ئەگەر دەرچەی منداڵبوون و ئێسکی حەوزی مێییەکان زۆر فراوان ببێت ئەوا توانای ڕاکردنیان لەدەست دەدەن کە ٢ میلیۆن ساڵ لەمەوپێش ئەمە خەسڵەتێکی یەکجار گرنگ بووە بۆیان.
چارەسەری ئەم دیاردەیە ئەوە بوو کە مێیەکان لە تەمەنێکی سەرەتایی گەشەسەندنی کۆرپەلە و پێش گەورە بوونی کەلەسەری کۆرپەلە کردەی لە دایک بوونەکە ئەنجام بدەن و ئەم خۆگونجاندنە توانای بەردەوام گەشەسەندنی بەخشی بە مێشکی مرۆڤ بەڵام بووە ھۆی ھاتنەکایەی دەرھاویشتەیەکی دی ئەویش ئاگالێبوونی کۆرپەلە ساوا و بێ تواناکان بوو بۆ ماوەیەکی درێژ کە وای لە مرۆڤەکان دەکرد کەمتر جوڵاو و گەرۆک بن. ھەتا دەھات کۆمەڵە مرۆڤەکان زیاتر لە یەک جێگەدا دەمانەوە بۆ ماوەی دوورودرێژ بۆ ئەوەی مێیەکان بتوانن ئاگایان لە کۆرپەلەکان ببێت و نێرەکانیش ڕاوی خۆراک بکەن و شەڕ بکەن لەگەڵ کۆمەلە مرۆڤەکانی تردا کە لەسەر ھەمان سەرچاوەی خۆراک دەژیان. لە ئەنجام دا مرۆڤەکان زیاتر و زیاتر پشتیان دەبەست بە دروستکردنی کەرەستەکان بۆ پێشبرکێ کردن بەرانبەر ئاژەڵ و مرۆڤەکانی دیکە و کەمتر پشتیان دەبەست بە قەبارە و ھێزی جەستە.
سەرچاوەکان
پۆل:پەرەسەندنی مرۆڤ پۆل:ژیری
سۆنگ سو
ھەژدە دیمەنەکەی ھوژۆو
زنجیرە وێنەکەی سۆنگ سو لەسەر ھوژۆو بەرھەمھێنراوە لە نێوان ساڵانی ١٥٨٨ لێرە لە کامنز ئەتوانیت وێنەکان ببینیت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٥ پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:وێنەکێشەکانی ژێجیانگ پۆل:بوزییە ھونەرمەندەکان
دۆڵەچەوت
دۆڵەچەوت گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دۆڵەچەوت لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گوڵانی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەردۆیی، ناڵپارێز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دۆڵەسوور و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پەرخ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کۆماری دۆمینیکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
مارڤڵ گەیمز
مارڤڵ گەیمز بەشێکە لە مارڤڵ ئینتەرتەینمەنت کە گرنگی بە پەرەپێدان و بڵاوکردنەوەی یارییە ڤیدیۆیییەکان دەدات لەسەر بنەمای کارەکتەر و تایبەتمەندییەکانی مارڤێڵ کۆمیکس. ئەم بەشە لە ساڵی ٢٠١٤ دامەزراوە و لەو کاتەوە چەندین ناونیشانی سەرکەوتووی بڵاوکردووەتەوە، لەوانە فیلمی Spider-Man (٢٠١٨)، Marvel's Avengers (٢٠٢٠)، و Marvel Ultimate Alliance 3: The Black Order (٢٠١٩). مارڤێڵ گەیمز لەگەڵ گەشەپێدەر و بڵاوکەرەوەی یارییە جیاوازەکان کاردەکات بۆ دروستکردنی یارییەکان لەسەر چەندین پلاتفۆرم، لەوانە کۆنسۆڵ و کۆمپیوتەر و ئامێرە مۆبایلەکان. ھەروەھا ئەم بەشە لە نزیکەوە ھاوکاری ستۆدیۆکانی مارڤێڵ دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە یارییەکان لەگەڵ گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ فراوانتردا یەکدەگرنەوە.
سوێد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢
سوێد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٢ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٥٢ لە ھێلسینکی لە فینلاند بەڕێوە چوو.
٩ی ڕەزبەر
٩ی ڕەزبەر ١٩٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٧٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٧١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
عەلی شەمخانی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥ پۆل:خەڵکی ئەھواز
نەڕان
گوندی نەڕان سەر بە شاری سنە و لە پارێزگای کوردستانە کە لە ٢٥ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژھەڵاتی سنە و لە ڕێگای سنە بۆ کامیاران ھەڵکەوتووە و حەشیمەتی زیاتر لە ١٠٠٠ کەس و زیادتر لە ٢٠٠ بنەماڵەی تێدایە.
چڵانە
جوگرافیا
چڵانە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٠ی ڕەزبەر
١٠ی ڕەزبەر ١٩٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٦٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٧٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
کۆماری دۆمینیکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
کۆماری دۆمینیکان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
سون لۆنگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ پۆل:ژنە چینییە ھونەرمەندەکان پۆل:ژنە چینییە وێنەکێشەکان پۆل:وێنەکێشەکانی چانگژۆو
پارتی دیموکرات (١٩٤٦-١٩٦١)
پارتی دیموکرات  ڕەگ و ڕیشەی دەگەڕێتەوە بۆ پارتی دیموکرات کە لە ساڵی ١٩٤٦ لەلایەن جەلال بایارەوە دامەزراوە. بزووتنەوەی سەرەکی ڕاستڕەو چەندین جار فەرمانڕەوایەتی تورکیای کرد لە سەردەمی: عەدنان مەندەرس، سلێمان دەمیراڵ، و تاتانسو تەجەلی. بەم شێوەیە پارتی دیموکرات سێ سەرۆکی کۆماری تورکیای بۆ کۆمەڵگەی ڕامیاری بەرھەم ھێنا، و بوو بەو لایەنەی کە پارتە ڕاستڕەوەکانی تورکیا بەرھەم دەھێنێت.
پارتی دیموکرات کە بە گۆڕینی ناو و درووشمی پارتی ڕێگای ڕاست دامەزرا، کە لە ساڵی ١٩٨٣ی زایینی بوو، لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٠٧ لە دانیشتنی دووەمین کۆنفرانسی گشتی کە لە ھۆتێل ئەنادۆڵ بەڕێوەچوو، ئەو کەسەی کە ئەم ناوەی گۆڕی محەممەد ئاغا بوو کاتێک پۆستی سەرۆکایەتی گشتیی وەرگرت، ھۆکاری سەرەکی ئەم گۆڕانکارییە بۆ کۆکردنەوەی مافی تورکیا بوو لە ژێر یەک سەقفدا، پارتی نیشتمانیی دایک بیری لە یەکگرتنەوە لەگەڵ پارتی دیموکرات دەکردەوە، نەخشەی بۆ دروستکردنی بژاردەیەکی جێگرەوە لە پارتی ڕاستڕەوی سەرەکیدا دانابوو. محەممەد ئاغا ویستوویەتی سیستەمی دوو سەرۆکایەتی پەیڕەو بکات، بەڵام دواتر ئەم یەکێتییە لە ئەنجامی ئەو ناکۆکییەی کە لە نێوان محەممەد ئاگار و ئەرکان مومجۆ سەرۆکی گشتیی پارتی نیشتمانیی دایک سەریھەڵدا، بەدی نەھات. بەھۆی ئەم باروودۆخەوە لە ھەڵبژاردنەکانی پارتی نیشتمانیی دایکدا خۆی کاندید نەکرد و بە تەنیا ھاتە ناو ھەڵبژاردنەکانی پارتی دیموکرات، لە ھەڵبژاردنی ٢٢ی تەممووزدا پارتی دیموکرات ٥.٤٪ی دەنگەکانی بەدەستھێنا، محەممەد ئاگار، سەرۆکی گشتی، بەھۆی لەدەستدانی پارتی ڕێگای ڕاست، کە ٩.٥٦٪ی بەدەست ھێنا بۆ چوار خاڵ، دەستی لە پۆستەکەی کێشایەوە.
دۆڵەسوور
دۆڵەسوور گوندێکە کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دۆڵەسوور لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ناڵپارێز و لە باشوور لەگەڵ گوندی حەسەناوای زەنگیسەر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تەڕاتەوەن و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دۆڵەچەوت.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دیابلۆ (کۆمیکی مارڤڵ)
وێنۆک
دیابلۆ گەورەخراپەکارێکە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا دەردەکەوێت، کە لەلایەن کۆمپانیای مارڤێڵ کۆمی کەوە بڵاوکراوەتەوە. کەسایەتییەکە وەک کیمیاکارێکی خراپەکار وێنا کراوە، و دوژمنێکی خەیاڵییە. ئەم کەسایەتییە لەلایەن نووسەر ستان لی و ھونەرمەند جاک کیربی دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە فیلمی Fantastic Four #30 (ئەیلوولی ١٩٦٤) دەرکەوت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن ستان لی دروستکراون
ھەنگۆر
وێنۆک ھەنگۆر لە دواھەمین قۆناغی ڕووناکیدا ڕوو دەدات، یان لە کۆتایی ڕووناکی گەردونی دوای خۆراوابوون و ڕێک پێش شەو ڕوو دەدات. پێش داکشان، لە ماوەی زوو تا قۆناغەکانی ناوەڕاستی تیشکی ڕووناکی، ڕەنگە لە کاتی ساماڵ و ئاسمانی ڕووندا ڕووناکی پێویست لە ئاسماندا ھەبێت بۆ بینینی دەرەوە بەبێ ڕووناکی دەستکرد، بەڵام کاتێک پەپکەی خۆر بۆ خوار ٦پلەی ژێر ئاسۆ دەڕوات کەش تاریک دادێت و مرۆڤ پێویستی بە ڕووناکی دەستکرد دەبێت بۆ بینینی دەورووبەری. وشەی Dusk ی ئینگلیزی بە زۆری ئاماژە بە دوسکی گەردونی دەکات، یان تاریکترین بەشی شەو پێش ئەوەی شەو دەست پێ بکات، بەڵام لە زمانی کوردیدا پێی دەوترا ھەنگورێ یان ھەنگۆر کە مەبەست لێیان ئەوکاتە بووە کە ھەنگ لە کوڵانەکەیان دەمینێننەوە و ھەندێکیشیان دەردەچن بەرەو چرا و ڕووناکی ماڵان (ئەو کاتەی کە پێویستە چرا ھەڵبکرێت) لە زۆر شوێنیش ئەم وشەیە بە واتای ھەیڤ بەکار دێت کە مەبەستیان لێی، کاتی دەرکەوتنی مانگ و ئەستێرەکانە.
سەرچاوەکان
پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک پۆل:دیاردە سروشتییەکان پۆل:شەو پۆل:گەردوون
ڕەزڵە
ڕەزڵە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ناڵپارێز، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ڕەزڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قۆرچی و لە باشوور لەگەڵ گوندی پەرخ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مێرگەسوور و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەرقەڵا، سرۆچک.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دراوسێکە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
دراوسێکە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سەر ئینتەرنێتی کۆمیدیی سووپەرھیرۆیە، لە لایەن میگێڵ ئیستێبان و ڕاوڵ ناڤارۆ لەسەر زنجیرە کۆمیکسی دراوسێکەی سانتیاگۆ گارسیا و پێپۆ پێرێز دروستکراوە. ئەستێرەکانی زنجیرەکە کویم گوتیێریس و کڵارا لاگۆ و ئەدریان پینۆ و کاتالینا سۆپێلانان. لە ۳۱ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱۹ بۆ یەکەم جار لەسەر نێتفلیکس پەخشکرا. لە شوباتی ۲۰۲۰دا، زنجیرەکە بۆ وەرزی دووەم و کۆتا وەرز نوێکرایەوە، کە لە ۲۱ی ئایاری ۲۰۲۰ پەخشکرا.
چیرۆک
دراوسێکە دوای پیاوێکی بێ بەخت دەکەوێت، کە ڕۆژێک بەبێ مەبەست ھێزێکی نادیار بەدەست دێنێت. بە یارمەتی دراوسێیە ھاوڕێکەی، دەست دەکات بە فێربوونی توانا نوێکانی و شاردنەوەی کەسایەتی ڕاستەقینەی لە خەڵک، کە کچە ھاوڕێی پێشووەکەشی دەگرێتەوە.
کۆماری دۆمینیکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
١١ی ڕەزبەر
١١ی ڕەزبەر ١٩٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٦٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٦٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
سەفەرتاسەکە (فیلم)
سەفەرتاسەکە فیلمێکە لە دەرھێنانی ڕیتش باترا لە جۆری ھەستبزوێن و ڕۆمانسیە. فیلمەکە چەندین خەڵاتی نێودەوڵەتی دەستەبەر کردووە و بۆ چەندانی تریش پاڵێوراوە. ھەریەکە لە عیرفان خان و ئیمرات کاور ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لەم فیلمەدا
چیرۆک
ساجان فێرناندز (عیرفان خان) پیاوێکە کە خێزانەکەی مردووە، کاتی خانەنشینیشی نزیک بۆتەوە لەسەر کارەکەی کە ژمێریاریە. ئیلا (نیمرات کاور) ژنێکە کە دەیەوێت سەرنجی مێردەکەی ڕاکێشێت یەکێکیش لە ڕێگاکان دروست کردنی خواردنی خۆشە بۆی وە ھەمیشە لە سەفەرتاسێکدا خواردن بۆ مێردەکەی دروستدەکات (سیستمێک ھەیە لە مۆمبای کە خواردن لە ڕێستورانت و ماڵەکان وەردەگرێت و دەیگوازێتەوە بۆ ئەو کەسانەی لەسەر کارن) سەفەرتاسەکەی (ئیلا) بە ھەڵە دەچێت بۆ ساجان، ئیلا کە بەمە دەزانێت بۆ دراوسێکەی (تەنھا بە دەنگ بەشدارە) ڕون دەکاتەوە کە سەفەرتاسەکە بە جێگەی مەبەست ناگات، بۆیە دراوسێکەی ئامۆژگاری دەکات نامەیەک بخاتە ناو سەفەرتاسەکەوە، کاتێک ساجان نامەکە دەخوێنێتەوە نامەیەک دەخاتەوە نیو سەفەرتاسەکە بەم شێوەیە ھاوڕێیەتی لە نێوان ساجان و ئیلادا دروست دەبێت سەرەڕای ئەوەی یەکتریشیان نەبینیوە. شەیخ (نەواززەدین سدیقی) کە دانراوە بۆ جێگرتنەوەی ساجان دوای خانەنشین بوونی پێویستە لە ساجانەوە فێری کارەکە بێت، بەڵام ساجان بەھۆی ئەوەی کەسێکی ناکۆمەڵایەتیە. سەرەتا وەکو بێزارکەرێک سەیری شەیخ دەکات، بەڵام دواتر ھاوڕێیەتیان گەشە دەکات و لە ھاوسەرگیری شەیخدا وەکو تاکە کەسی ناسیاوی شەخ ئامادە دەبێت.
ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان
عیرفان خان سیناریۆکەی بەدڵ بوو وە کەسایەتیەکەشی بەدڵ بوو کە قسەی کەم دەکرد و بەڵام نوسراوی نامەکانی دەخوێندنەوە، دوای سەیرکردنی کورتە فیلمەکانی ڕیتش باترا بڕیاریدا بەشداری بکات لە فیلمەکە. نەواززەدین سدیقی بە پەسەند زانی بۆ کەسایەتی شەیخ و نیمرات کاوریشی بە باش زانی بۆ ڕۆڵی ئیلا کە پێشتر کاور زیاتر لە شانۆگەریدا سەرکەوتو بوو.
لە فیستیڤاڵەکان
فیلمەکە یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی کان نمایش کرا لە ساڵی ٢٠١٣ توانی خەڵاتێک لە ھەمان فیستیڤاڵ دەستەبەر بکات و بۆ دوو خەڵاتی دیکەش پاڵێوراو وە توانی ٢٨ خەڵاتی تری نێودەوڵەتی دەستەبەر بکات بۆ ٣٥ خەڵاتی دیکەش پاڵێورا لە نێویشیاندا خەڵاتی بافتا (ئەکادیمیای بەریتانی بۆ فیلم و ھونەر)
داھات
فیلمی سەفەرتاسەکە توانی لە ناوەوە و دەرەوە داھاتێکی باش کۆبکاتەوە. لە ئەمەریکا ٤٫٣٢ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە لە کۆتاییدا فیلمەکە بە تێکڕا ١٠٠ کرۆری کۆکردەوە کە دەکاتە ١٥ میلیۆن دۆلار
بەرەبەیان
وێنۆک|بەرەبەیان لە بیاباندا وێنۆک|ھێلکاری دابەشکاری بەرەبەیان وێنۆک|دیمەنێکی بەرەبەیان لە بەندەرێکی تایوان وێنۆک|پراگ لەکاتی بەرەبەیان دا وێنۆک|ھێلکاری شیکاری بەرەبەیان و کازیوە وێنۆک|دیمەنی بەرەبەیان لە باشووری [[کالیفۆرنیای ئەمریکا]] بەرەبەیان بریتییە لە کاتی پێش خۆرھەڵاتن، کە نیشانەی سەرەتای ڕووناکییە، بە دەرکەوتنی ناراستەوخۆی تیشکی خۆر دەناسرێتەوە کە لە کەشی زەویدا بڵاوە، کاتێک ناوەندی پەپکەی خۆر گەیشتووەتە ١٨ پلە لەژێر ئاسۆی چاودێری. ئەم ماوەیە تا ھەڵاتنی خۆر دەخایەنێت (کاتێک پەلی سەرەوەی خۆر ئاسۆ دەشکێنێت)، کاتێک تیشکی ڕاستەوخۆی خۆر تیڕۆژ بڵاو دەکاتەوە.
سەفەرتاسەکە (فیلم)
لایەنی فەلسەفی
فیلمی سەفەرتاسەکە دیالۆکگەلێکی تێدایە کە سەرنجی بینەر ڕادەکێشێت کە واتاگەلێکی فەلسەفیان ھەیە "دەکرێت شەمەندەفەرێکی ھەڵە بتبات بۆ شوێنێکی درووست" ئەم دیالۆگە لەسەر زاری چەند کەسایەتیەکی فیلمەکەوە دووبارە دەکرێتەوە. بنەمای فیلمەکەش لەسەر ئەم وتەیە دانراوە کاتێک سەفەرتاسەکە بە ھەڵە دەڕوات بەڵام بۆ شوێنێکی ھەڵە ناڕوات "پێموابێت شتەکانمان بیردەچێتەوە گەر کەسێک نەبێت باسی کەین بۆی" ئەم وتەیە لە زاری ساجان فێرناندزەوە دەردەبڕدرێت بەو واتایەی شتەکانمان بیردەچێت ئەگەر کەسێک نەبێت لەگەڵیدا باسی بکەین.
"شتەکان گرنگ نین ئەگەر کەسێک نەبێت تا گرنگی پێبدەین، زۆرجار شتە گرنگ و بەنرخەکان نرخ و گرنگی خۆیان لەدەست دەدەن ئەگەر کەسێکی دیکە نەبێت. ئێستا ھەموان ھەوڵ بۆ ئەو شتە دەدەن کە کەسێکی تر پێشتر ھەیبووە" ئەم وتەیەش ھەر لە لایەن ساجانەوەیە، ئەگەر وتەکەی بە کاتی ئێستا بوتایە لەوانەبوو گرنگ نەبووایە بەڵام دەربڕینەکەی ساجان بۆ ڕابردووە و پێی وایە "ئەوەی ئەمڕۆ کەسێک ھەیەتی سبەینێ کەسێکی تر ئارەزوی ھەبوونی دەکات".
بەرەبەیان
بەرەبەیانی ئەستێرەناسی
بەرەبەیانی ئەستێرەناسی کاتێک دەست پێدەکات کە خۆر لە بەیانیدا ١٨ پلە لەژێر ئاسۆدایە. بڕی تیشکی گەردوونی خۆر کەم کەم زیاد دەکات، تا خۆر دەگاتە ١٢ پلەی ژێر ئاسۆیی. لەم خاڵەدا بەشێکی زۆر کەم لە تیشکی خۆر ئاسمان ڕووناک دەکاتەوە و ئەستێرە کاڵەکان دەست دەکەن بە ونبوون. بەرەبەیانی ئەستێرەناسی زۆرجار جیاناکرێتەوە لە شەو، بەتایبەتی لەو ناوچانەی کە ژینگەیەکی پیسیان ھەیە. بەرەبەیانی ئەستێرەناسی سەرەتای ڕووناکیی گەردوونییە، کە تا سەرەتای بەرەبەیانی دەریایی بەردەوام دەبێت.
سەفەرتاسەکە (فیلم)
لایەنی فەلسەفی
ساجان دەڵێت ساڵی پێشوو دەتتوانی لەناو شەمەندەفەرەکاندا دانیشیت بەڵام ئێستا دەسکەوتنی شوێنی دانیشتن زەحمەتە و زۆرجار دەبێت بە پێوە بوەستیت کاتێک ھاوسەری پورێ لە کۆما ھاتە دەرەوە پانکەکە لەسەریەوە دەسوڕایەوە، ھاوسەری پورێ ھەموو ڕۆژێک لەخەو ھەڵدەستا چاوی دەبڕیە پانکە خولاوەکە تا ئەوکاتەی خەوی لێدەکەوت چاوی ھەڵنەدەگرت لەسەری، پورێ پێی وابوو ھاوسەرەکەی ھۆگریەکی لەگەڵ ئەو پانکەیە بۆ دروست بووە کێ دەڵێت ئەوە ژیانی ئێمە نییە!؟ ئەمە وتەی ئیلایە ئاماژە بە دوبارەبونەوەی ڕۆژەکانی ژیان دەدات بە بەردەوامی بێ گۆڕانکاری، لە فیلمەکەدا دو کەسایەتی سەرەکی ھەن (ئیلا و ساجان) ھەردوکیان توشی ئەو حاڵەتە بوون
بەرەبەیان
بەرەبەیانی دەریایی
بەرەبەیانی دەریا کاتێک دەست پێ دەکات کە ڕووناکی تەواو بۆ دەریاوانەکان ھەیە، بۆ جیاکردنەوەی ئاسۆ لە دەریادا. بەڵام ئاسمان زۆر تاریکە بۆ ئەنجامدانی چالاکی دەریاوانی. بە فەرمی لە بەرەبەیانەوە دەست پێدەکات کە خۆر ١٢ پلە لەژێر ئاسۆدایە، ئاسمان ئەوەندە ڕووناک دەبێت کە بە ڕوونی خاک و ئاو لێک جیا دەکرێنەوە. بەرەبەیانی دەریایی نیشانەی دەستپێکردنی شەبەنگێکی دەریایی دەبێت کە تا بەرەبەیانی شارستانیی بەردەوام دەبێت.
سەفەرتاسەکە (فیلم)
لایەنی فەلسەفی
کە ھەموو ڕۆژێک وەکو ڕۆبۆتێک ھەڵدەستن و ھەمان ئەو کارانە دەکەن کە دوێنێ و پێرێ کردویانە، لە دیمەنێکی فیلمەکەدا ئیلا باسی بیرکردنەوە لە خۆکوشتنی خۆی و کچەکەی دەکات.
بەرەبەیان
بەرەبەیانی شارستانی
ئەگەر ئاسمان ڕوون بێت ڕەنگی شین دەبێت و ئەگەر ھەندێک ھەور یان تەزی تێدا بێت، دەکرێت ڕەنگی بڕۆنز و پرتەقاڵی و زەردی لێ بێت. ھەندێک ئەستێرەو ھەسارەی گەشی وەک ڤینۆس و ژوپیتەر لە بەرەبەیانی شارستانیدا بە چاوی ڕووتەوە دەبینرێن ئەم ساتە نیشانەی دەستپێکردنی بەرەبەیانی شارستانییە، کە تا خۆرھەڵاتن بەردەوام دەبێت.
سەفەرتاسەکە (فیلم)
لایەنی فەلسەفی
دەرھێنەر زۆر زیرەکانە تیشک دەخاتە سەر مەترسی ئەو حاڵەتە و دەرەنجامە ترسناکەکانی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمە ھیندییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمە دراما ھیندییەکان
بەرەبەیان
کاریگەرییەکانی ھێلی پانی
ماوەی تیشک (بۆ وێنە لە ماوەی بەرەبەیانی ئەستێرەناسیدا) تا ڕادەیەک بەپێی شوێنی کەسەکە لەسەر ھێڵی پانی جیاوازی ھەیە: بۆ نموونە لە ھێلی کەمەرەیی ماوەکەی پتر دەبێت لە ٧٠ خولەک، و ئەم ماوەیە درێژ دەبێتەوە بۆ چەند کاتژمێرێک لە خولگە جەمسەرییەکان.
ناوچە کەمەرەیییەکان
ماوەی بەرەبەیان لەسەر ھێلی کەمەرەیی کورترینە. ھەر قۆناغێکی بەرەبەیان (ئەستێرەناسی و دەریایی و شارستانی) تەنیا ٢٤ خولەک دەخایەنێت(کۆی ھەرسێکی پتر لە حەفتا خولەک). ھەرچەند لە ھێلی کەمەرەیی دوور بکەوینەوە ماوەی بەرەبەیان زۆرتر دەبێت.
ھەرێمە جەمسەرییەکان
ڕۆژ درێژتر دەبێت لەگەڵ نزیک بوونی وەرزی ھاوین، لەکاتێکدا کە کاتی شەو درێژتر دەبێت لەگەڵ نزیک بوونی وەرزی زستان. ئەمە دەتوانێت کاریگەری شاراوەی ھەبێت لەسەر کات و ماوەی بەرەبەیاندان. ئەم کاریگەرییە زیاتر لە جەمسەرەکان نزیکترە.
بازنەی جەمسەری (لە ٦٦ ° ٣٤ ' باکوور یان باشوور) بە کەمترین ھێلی پانی دادەنرێت، کە خۆر لە وەرزی ھاویندا بەری دەکەوێت. بۆیە تیشکی گۆشەیی بازنەی جەمسەرییەکان یەکسانە بەگۆشەی تیشکی خۆری ناوچە کەمەرەیییەکان (ھاوینان).
لە نزیک وەرزی ھاوین، گۆشەکانی تیشکی خۆر لە خوار ٥٤°٣٤ پلە دان، بۆیە دەبینین ھێشتا کاتی شەو زۆرترە لە جەمسەرەکان (بەھاران)
. لەوەرزی ھاوین گۆشەکانی تیشکی خۆر لەسەروی ٦٠°٣٤ پلەیە، بۆیە دەبینین شەوەکانی ھاوین لە جەمسەرەکان شەوانی تاریک نین بەم ماوەیە دەوترێت " شەوە ڕوناکەکان " کە وەک بەرەبەیان وان یان دەتوانین بڵێین بەرەبەیانن.
بەرەبەیان لە ئایندا
لە ئایینی ئیسلامدا، کازیوە (یان " بەرەبەیانی درۆینە ") (بە عەرەبی: صبح کاذب) بریتییە لە سپێدەی گەردوونی (سحر)یان بەرەبەیانی ڕاستەقینە (بە عەرەبی :صبح صادق) (بە کوردی:بەربانگ) کە دەکاتە کاتی نوێژی بەیانی و کۆتایی پارشێو لە مانگی ڕەمەزاندا. لە ئایینی جوولەکەییدا پرسیاری چۆنییەتی ھەژمارکردنی بەرەبەیان (بەعیبری Alos / Alot HaShachar، یان Alos/Alot) لەلایەن تەلمودەوە دروست دەبێت، ھەروەک چەندین ئاراستەی ھەیە بۆ یاسای جوولەکە (وەک کاتی دەستپێکردنی گونجاو بۆ چەند فەرمانێکی دیاریکراوی ڕۆژ، وەک نوێژ). خوێندنەوەی سادەی تەلمود ئەوەیە کە لەکاتی بەرەبەیان ٧٢ خولەک پێش خۆرھەڵاتن نوێژی بەیانی دەکەن، لە ئایینی جوولەکەدا کاتێک خۆر ١٦پلە لەژێر ئاسۆدایە، بانگی بەیانی دەدرێت. زۆرێک لە ئایینەکانی ھیندوئەوروپی خواوەندێکی خۆریان ھەیە، کە لە خودابوونی نێری خۆر جیاکراونەتەوە، ناوی ئەو لە PIE *h2ausos-وەرگیراوە، کە بەھا وەرگیراوەکانی بریتین لە Eosی یۆنانی، ڕۆمانییەکان شەبەقی جەمسەریان ھەیە و ئووشای ھیندییەکانیش خۆرە ھەروەھا ئەڵمانییەکانیش *Austrōn- (دەستەواژەی جەژنی ئیستەر (ھێلکە)). لەکاتێکدا سوورەیا و خۆر و ئەڕوشینای گالیسکەی خۆر نێرن. یوسا یەکێکە لە خوایە دیارەکانی بەرەبەیان لە کاتی بەرەبەیان ھەروەھا بە (براھموورسام) ناودەبرێن (براھمە خودای دروستبوونە و موڕسام یەکەیەکی ھیندووی کاتە)، و بە کاتێکی نموونەیی بۆ ئەنجامدانی چالاکی ڕۆحی بە شێوەی مێدیتەو یۆگا دادەندرێت. لە ھەندێک شوێنی ھیندستان، لە کاتی فێستیڤاڵی چات، ھەردوو ئۆشا و پراتیوشا (دووسک) لەگەڵ خۆر دا دەپەرسترێن.
سەرچاوەکان
پۆل:بەشەکانی ڕۆژێک پۆل:دیاردە سروشتییەکان
محەممەد عەبدی
محەمەد عەبدی چیرۆکنوس و ڕەخنەگری سینەمایی و توێژەرەوەی هونەری ئێران لە ساڵی ١٩٧٤ لە شاری تاران لەدایک بووە و نیشتەجێی لەندەن ە.
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:نووسەرانی ئێرانی پۆل:زیندووان
سوێد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
سوێد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦ بوو کە لە ٢٢ی تشرینی دووەم تا ٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٦ لە مێلبۆرن لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٥٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٥٦
ئەمین حوسێینی
محەممەد ئەمین حوسێینی (١٨٩٧-١٩٧٤) ناسیۆنالیزمێکی عەرەب و سەرکردەی فەلەستینی داگیرکراوی بەریتانی بوو.ئەمین نەوەی بنەماڵەی حوسێینی ئاغا عەرەبەکانی قودس بووە، کە خۆیان دەگەڕێننەوە بۆ حوسێنی نەوەی پێغەمبەر. ئەمین خوێندنی لە قوتابخانە ئیسلامی و عوسمانی و کاتۆلیکییەکان وەرگرتووە. ساڵی ١٩١٢ چووە بۆ خوێندنی زیاتر لە دارلدەعوە و ئەلئیرشاد لە قاهیرە کە مەدرەسەیەکی ئیسلامییە و بە سەرپەرشتی محمد ڕەشید زانای ئیلاهیاتی سەلەفییە. دوای ئەوەی بۆ ماوەی دوو ساڵ لەوێ خوێندنی کرد لە جەنگی جیهانی یەکەمدا لە سوپای عوسمانیدا خزمەت دەکات لە کۆتایی جەنگدا خۆی لە دیمەشق جێگیر کرد وەک لایەنگری شانشینی عەرەبی سوریا لە سەردەمی فەیسەڵی یەکەم. دوابەدوای شەڕی فەڕەنسا و سووریا و داڕمانی دەسەڵاتی هاشمی عەرەبی لە دیمەشق، هەڵوێستی سەرەتایی لە بارەی پان عەرەبیزمەوە گواسترایەوە بۆ فۆرمێکی ناسیۆنالیزمی ناوخۆیی بۆ عەرەبە فەلەستینییەکان و گەڕایەوە قودس. هەر لە ساڵی ١٩٢٠ەوە چالاکانە دژی زایۆنیزم بوو و وەک سەرکردەیەکی ڕاپەڕینی پێغەمبەر مووسا لە ساڵی ١٩٢٠دا بەشدار بوو، ئەمین بە تۆمەتی هاندانی عەرەبەکان سزای دە ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا بەڵام لەلایەن ئینگلیزەکانەوە لێی خۆش بوو. لە ساڵی ١٩٢١ هێربێرت ساموێل، کۆمیساریای باڵای بەریتانیا کردیە موفتی گەورەی قودس، پۆستێک کە بۆ بەرەوپێشبردنی ئیسلام بەکاری دەهێنا لەکاتێکدا ناسیۆنالیزمێکی عەرەب و نا دانپێدراوی دژی زایۆنیزم بوو. لە ماوەی ساڵانی ١٩٢١-١٩٣٦ لەلایەن دەسەڵاتدارانی بەریتانیاوە بە هاوپەیمانێکی گرنگ دادەنرا.
ئەمین کەسایەتییەکی زۆر مشتومڕاوی بووە، مێژوونووسان مشتومڕیان لەسەر ئەوە هەیە کە ئایا دژایەتی توندی ئەو لەگەڵ زایۆنیزمدا لەسەر بنەمای ناسیۆنالیزم بووە یان دژە جوولەکەگەرایی بووە یان تێکەڵەیەک لە هەردووکی. نەیارانی ناسیۆنالیزمی فەلەستینی ئاماژەیان بە شوێنی نیشتەجێبوونی ئەمین لە سەردەمی جەنگ و چالاکییە تەبلیغییەکان لە ئەڵمانیای نازی کردووە بۆ پەیوەستکردنی بزووتنەوەی نەتەوەیی فەلەستین بە دژە جوولەکەگەرایی لە ئەورووپا.
پێدرۆ ئەلۆنسۆ
پێدرۆ گۆنزالێز ئەلۆنسۆ (لەدایکبووی ٢١ی حوزەیرانی ١٩٧١) ئەکتەر، نووسەر، و ھونەرمەندێکی ئیسپانییە. ئەو بە ڕۆڵی ئاندرێس 'بەرلین' دێ فۆنۆلۆسا لە زنجیرەی دزی ئیسپانی ماڵی پارە (لا کاسا دێ پاپێل) ناسراوە و بەڕۆڵی دیێگۆ مورکیا لە زنجیرەی مێژووی درامی Gran Hotel.
پیشە
ئەو بە نواندنەکانی لە تەلەڤیزیۆن ناسراوە لە Rías Baixas (٢٠٠٣–٢٠٠٥)، Maridos e mulleres (٢٠٠٦–٢٠٠٨)، Padre Casares (٢٠٠٨–٢٠١٥) و Gondar (٢٠٠٩)، لە پلەیەکی گشتی لە گالیسیا، و نەژاد بۆ ڕۆڵگێڕانی کارەکتەرەکان و دیێگۆ مورکیا / ئادریان ڤێرا سیلاندێ لە درامای مێژووی Gran Hotel. پێدرۆ ڕۆڵی ئاندرێس «بەرلین» دێ فۆنۆلۆسا لە زنجیرەی درامی تاوانی ماڵی پارە (لا کاسا دێ پاپێل)، کە لە کەناڵی Antena 3 پەخشکرا لە ٢٠١٧ و ئێستا لە نێتفلیکس پەخش ئەکرێت. لە ٢٠١٨ دا، ئەو ھەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ببێت بە «ئەستێرەی ساڵی سەرتاسەری» لەلایەن مەگەزینی GQ ی تورکی. ژەو ڕۆڵی گێڕا لە Diablo Guardián، یەکەم زنجیرەی درامی ئەمەزۆن پڕایم لە ئەمریکای لاتین، کە لە مەی، ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە. لە ٢٠١٩ دا، پێدرۆ ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی ئاڵۆزی ھەستبزوێن The Silence of the Marsh.
ژیانی تایبەتی
پێدرۆ لە پەیوندی دایە لەگەڵ ھیپنۆتێرەپیست و ھونەرمەند تاتیان جۆردجێڤیک. ئەو کچێکیشی ھەیە، ئوریێڵ (لەدایبووی ١٩٩٨) لە پەیوەندییەکی پێشوتر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرە ئیسپانییە تەلەڤیزیۆنییەکان پۆل:ئەکتەرە ئیسپانییە نێرەکانی تەلەڤیزیۆن پۆل:ئەکتەرە ئیسپانییەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١
لو تیانچێنگ
لو تیانچێنگ (بە چینی:呂天成; لەدایکبووی ١٥٨٠ بۆ ١٦١٨) سیناریۆنووس و شاعیر لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ.
١٢ی ڕەزبەر
١٢ی ڕەزبەر ١٩٨ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ١٦٧ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ١٦٨ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕەزبەر
ڕۆژنامەی سۆما
ڕۆژنامەی سۆما ڕۆژنامەیەکی ئینگلیزییە لە هەرێمی کوردستان.چاپخانەکانی لە بەغدان و نووسینگەی چاپەمەنی لە سلێمانیە. ڕۆژنامەکە لە ١٤ی شوباتی ٢٠٠٦ دەستیپێکردووە، لەسەر بنەمای دوو هەفتە دەردەچێت و بەسەر هەموو عێراقدا دابەشدەکرێت، ڕاپۆرت لەسەر کاروباری کورد و عێراق دەخرێتەڕوو. جگە لەوەی شیکارییەکانی بابەتەکانی سەرەکی هەرێم لەخۆدەگرێت، چاوپێکەوتن لەگەڵ بەرپرسانی پێشەنگیش لەخۆدەگرێت. کاغەزەکە بە ناوی سۆما ناونراوە کە لە زمانی کوردیدا بە واتای "ڕوانگە" دێت. سەرنووسەری بەڕێوەبەری تەنیا گودسۆزیانە. تیراژی نیشتمانی لە هەر ژمارەیەکدا ٨ هەزار دانە.
ڕۆژنامەکە پەیوەندییەکی سەرەکی لەگەڵ یەکێتیی نیشتمانی کوردستان هەیە.
ئیلیاساباد
ئیلیاساباد گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئیلیاساباد ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
عومەر مەتین
عومەر میر سدیق مەتین (بە پەشتۆ: عمر میر صديق متين؛ ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٨٦ – ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦) پیاوێکی ئەفغانییە و لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦ لە یانەیەکی شەوانەی هاوڕەگەزەکان لە ئۆرلاندۆی ویلایەتی فلۆریدا ٤٩ کەسی کوشت و ٥٣ کەسی دیکەی بریندارکرد، پێش ئەوەی لە تەقەکردن لەگەڵ پۆلیسدا بکوژرێت.
ژیان
لە 16ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨٦ لە نیویۆرک لەدایکبووە. دایک و باوکی پەشتوون بوون و لە ئەفغانستان لەدایکبوون. باوکی میر سەدیق مەتین لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو لە ئەفغانستانەوە هاتۆتە ئەمریکا. و لە ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٨٩ بووەتە هاووڵاتی ئەمریکی. میر سدیق مەتین خاوەنی کەناڵی تەلەفزیۆنی «پەیامی ئەفغان» بوو، کە تێیدا ڕقی خۆی لە پاکستان دەربڕی. ناسیۆنالیستە پشتونەکان ڕقیان لە پاکستانە بەهۆی داگیرکردنی خاکی پەشتونەکانی پاکستان. عومەر خاوەنی ٣ خوشک و برا. دوای ئەوەی بۆ چەند ساڵێک لە نیویۆرک گەورە بووە، لەگەڵ خێزانەکەیدا ڕوویان لە فلۆریدا کردووە لە ساڵی ١٩٩١. خێزانەکەی بە تەنها موسڵمان وەسف کرا بە ناو، بەڵام ئایینی نەبوون.
مەتین جارێک لە مانگی ئازاری ٢٠١١ و بۆ جاری دووەم لە مانگی ئازاری ٢٠١٢ سەردانی سعوودییە ی کردووە. سەردانی مەککە و مەدینە ی کردووە. هەروەها چووەتە ئیمارات. بەرپرسانی سعودیە هاوکاری ئێف بی ئای یان کرد بۆ لێکۆڵینەوە لە گەشتەکانی مەتین.
لە ساڵی ٢٠١١ مەتین لە ماڵپەڕێکی ئۆنلاین هاوسەرەکەی نووڕ زاهی سەلمانی ناسی و لە ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١ ئەو دووانە لە کالیفۆڕنیا هاوسەرگیریان کرد. نووڕ سەلمان لە کالیفۆرنیا گەورە بووە، وەک کچی کۆچبەرە فەلەستینییەکان. لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٥ عومەر مەتین بەجێدەهێڵێت، لە کاتی کۆچی دواییدا عومەر مەتین کوڕێکی تەمەن سێ ساڵانی لەگەڵ نووڕ سەلمان هەبووە.
عومەر مەتین هەمیشە لە منداڵییەوە بیری ڕەگەزپەرستی و هۆمۆفۆبی دەربڕیبوو.
کۆماری دۆمینیکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
کۆماری دۆمینیکان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
ئەتەکێت
ئەتەکێت ( و ; ) بریتییە لە ڕەفتار نواندنێکی چاک، ھەروەھا ڕێز لە خۆگرتن و ڕێز لە خەڵک گرتن و مامەڵەکردنی جوان لەگەڵیاندا، بە ھەمان شێوە ھونەری خەسڵەتە بەرز و پەسەندەکانە، ھەڵسوکەوتی باڵاو پەسەندە لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە. وشەکە لە بنچینەدا فەڕەنسییەو لە ڕووی بێژەوە بە مانای «پێناس» دێت کە بۆ یەکەم جار لە ١٧٥٠یەکان بەکارھات.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەخلاق پۆل:کلتوورە ناودارەکان
پەرەسەندنی مێشک
جگە لە لێکۆڵینەوە لە پاشماوە بە بەردبووەکان، دەکرێت لەڕێیی لێکۆڵینەوەی کۆرپەلە لەدایکنەبووەکان مێژووی پەرەسەندن شیبکرێتەوە لەڕێی تێڕاونین و سەرنج خستنە سەر ڕێکارەکانی چۆنیەتی گەشەکردنی کۆرپەلە پارێزراوە لە جۆرەکانی ئاژەڵان دا. لێکچوونەکانی نێوان جۆرە جیاوازەکان دەکرێت دەستنیشانەکەری پەیوەندی پەرەسەندن بێت.
لەبەر ئەوەی مێشکی بە بەردبوو زۆر دەگمەنە کە کردەی لێکۆڵینەوە زۆر سەخت دەکات ڕێگەیەکی کرداریی تر بەکاردێت ئەویش لێکۆڵینەوەی خەسڵەتە توێکارییەکانی کەلەسەرە کە تێگەیشتنێکی زیاتر دەبەخشێت بە خەسڵەتەکانی مێشک. بەڵام زانیارییە دەستکەوتووەکان لەم ڕێگەیەوە سنووردارە بە قەبارەی مێشک و قەبارەی ناوچە باڵادەستەکانی مێشک و ئەم شێوازە زۆر بەسوودە لە دەرخستنی توێکاریی ڕووکاری مێشک بەڵام توانای دەرخستنی بنیاد و پێکھاتەی مێشکیان نییە بەتایبەتی لە ناوچە قوڵەکانی مێشک دا.