cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جێریکان
بەکارھێنانی سەردەمیانە
لە ساڵی ١٩٧٠ دیزاینەرێکی فینلاندی ھەستا بە درووستکردنی جێریکانێکی پلاستیکی پتەو کە سەرقاپێکی برغووی (screw) لە سەرەکەی ھەبوو و کێشیشی کەمتربوو، ئەمەش وایکرد لەناو سوپای فینلاند بەکاربھێنرێت و بە زوویش لە بازاریش بڵاوببێتەوە.
ڕەنگ
ھەر یەک لە ڕەنگەکانی جێریکان مانایەکی ھەیە:
سور: بەکاردێت بۆ بەنزین
زەرد یان زەیتوونی: بەکاردێت بۆ دیزڵ
شین: بەکاردێت بۆ کیرۆسین
شینی کاڵ: بەکاردێت بۆ ئاو
ڕەش: بەکاردێت بۆ نەوت Crude
ھێکلەر و کۆخ جی٣٦
ھیکلەر و کۆج جەی-٣٦ بە(ئینگلیزی: HK G36) چەکێکی جەنگی جۆری ناوەندی درووستکراوی وڵاتی ئەڵمانیایە. چەکەکە لە لایەن کۆمپانیای ئەڵمانی ھیکلەر و کۆج (Heckler & Koch)، بەرهەم دەهێندرێت'. چەکەکە لە بواری جەنگی مەیدانی نێو شارەکاندا بە یەکێک لە باشترین چەکەکان دادەنرێت. ئەویش بەهۆی بوونی کێشێکی کەم و دەکرێت لەهەموو کەش و هەوایەک و شوێنێک بەکار بهێندرێت. ھەروەھا زۆر بە وردی ئامانجەکانی دەپێکێت و وردە.
مێژوو
پرۆژەی دروست کردنی ئەم تفەنگە لە ساڵەکانی ١٩٩٠ لە وڵاتی ئاڵمانیاوە دەستی پێ کرد و زۆر مودێلی تری لێ کەوتەوە. وەبەهۆی سەرکەوتوبونی چەکەکە، دوو مۆدێلی لە وڵاتی ئەمریکاوە بەرهەمدەهێندرێت.
میکانیزم
میکانیزمی کار کردنی G36 گازییە، و ھەموو بەشە جۆراوجۆرەکانی تفەنگەکە لە پۆلیمێری بەھێزکراو و فیبری کاربۆن دروست کراوە، کە ئەمە دەبێتە ھۆی ئەوەی کە تفەنگەکە سووک بێت و ئاسانتر پاک بکرێتەوە و بەگشتی تفەنگێکی باوەڕپێکراو بێت. ئەم تفەنگە بە شێوەی ماژولار دروست کراوە، یانی زۆر بە ئاسانی ھەموو بەشەکانی دەکرێتەوە و ئیمکانی ئەوەی ھەیە ئامێری تری پێوە بلکێت و شتی نوێی لەسەر دانرێت. ئەم تفەنگە زۆر شتی تری پێوە دەلکێت، وەکوو بینینی شەوانە و نارجۆک ھاوێژ، کە دەبێت ئەمانەشی بۆ وەدەستخەین.
مۆدێلەکان
جۆری G36K مودێلی کورت کراوەی ئەم تفەنگەیە کە لوولەکەی بچوکترە و بۆ شەڕی شاری باشە. جۆری MG36 مودێلی تیرھاوێژی ئەم تفەنگەیە کە کۆگای 100 تیری (Magazine) ھەیە. جۆری G36C لوولەی کورتی ھەیە و بۆ ھێزە تایبەتەکان باشترە. تفەنگی G36 ی ستاندارد کۆگای 30 تیری ھەیە و کۆگاشەی ڕوونە و ئاشکرایە، یانی گولەکان ناوی دەبینرێن، ھەروەھا چەند گیرە و شوێنی تایبەتی ھەیە بۆ ئەوەی کە کۆگای تری پێوە بلکێت کە ھەرکات پێویست کرا زۆر بە زوویی کۆگاکەی بگۆڕدرێت.
کوردستان
بڕیار وابوو تا کۆتایی ساڵی ٢٠١٤ ئاڵمانیا ٨٠٠٠ تفەنگی G36 بفرۆشرێت بە کوردستان، کە ئەمەش بووە هۆی دڵخۆشی سەرکردە کوردیەکان و پێشمەرگەکانی کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:چەکەکان پۆل:دروستکراوانی ئەڵمانیا
نیمچەدوورگەی مالایی
نیمچەدوورگە ی مالایی دەکەوێتە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا. ئەم ناوچە گەورەیە لە باکوورەوە بۆ بۆ باشوور کێشراوەتەوە و دوایین خاڵی وشکاتی کیشوەری ئاسیا دەکەوێتە باشووری ئەم نیمچەدوورگەیە. ئەم ناوچەیە نیمچەدوورگەی مالیزیا، باشووری تایلەند و دوایین خاڵی باشووری میانمار (کاوساونگ) دەگرێتەوە. وڵاتی دوورگەیی سینگاپووریش پێوەندیی مێژوویی و کەلتووری لەگەڵ ئەم ناوچەیە هەیە. خەڵکی خۆجێیی ئەم نیمچەدوورگە مالاییەکانن کە ڕەچەڵەکیان دەگەڕێتەوە بۆ ئاسترۆنزییەکان.
شاخ و کوێستانەکانی تیتوانگسا بەشێکن لە تەپۆڵکەکانی تەناسریم و مۆرەغەی نیمچەدوورگەی مالایین و باشووریترین بەشی کۆردیلێرای ناوەندی پێک دێنن کە لە ڕێگای کرا ئیستمووسەوە -کە باریکترین خاڵی نیمچەدوورگەیە- دەچێتە نیمچەدوورگەی مالایی. دەربەندی مالاکا نیمچەدوورگەی مالایا لە دوورگەی سووماترای ئیندۆنیزیا جودا دەکاتەوە و کەنارەکانی باشووریشی بە دەربەندی جوهوور لە دوورگەی سینگاپوور جودا کراونەتەوە.
وشەڕەتناسی (ئیتیمۆلۆجی)
وشەی مالایی لە Tanah Melayuەوە وەرگیراوە کە Tanah (وڵات، نیشتمان) و Melayu کە واتە مالایی و بە گشتی واتە وڵاتی مالایی. ئەم دەستەواژەیە لە کۆنترین دەقە مالاییەکاندا دەبینرێ کە کۆنترینیان دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتاکانی سەدەی حەڤدەیەم. ئەم ناوە بەردەوام لە Hikayat Hang Tuah دووپات کراوەتەوە کە چیرۆکێکی کلاسیکە لەسەر پاڵەوانە ئەفسانەییەکانی پاشایەتی مالاکا. Tanah Melayu لە دەقەکەدا ئاماژەیە بۆ ئەو ناوچەیەی لە ژێر حوکم و دەسەڵاتی مالاکاندا بووە.
ژینگەناسی (ئیکۆلۆژیا)
نیمچەدوورگەی مالایی بە دارستانە شێدارە گەرمەسێرییەکان داپۆشراوە. دارستانی دەشتاییەکان داری دیپترۆکارپن و دارستانی چیاکانیش پێکهاتووە لە جۆرە ڕەشەدارێکی (چنار) هەمیشە سەوز (Fagaceae)، دارەکانی بنەماڵەی میرتڵ (Myrtaceae)، دارەکانی بنەماڵەی لوڕەل (Lauraceae)، دارکاژەکانی گەرمەسێر و گژ و گیای دیکە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن پۆل:دەربەندی مالاکا پۆل:ھەرێمەکانی ئاسیا پۆل:نیمچەدوورگەکانی ئاسیا پۆل:کەنداوی تایلەند پۆل:دەریای ئاندامان پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی تایلەندی پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی بێرمی
ئۆپاناک
ئۆپاناک پێڵاوی جوتیارانە کە لەپێ دەکرێت لە وڵاتانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا وەک بۆسنیا و بولگاریا و کرواتیا و مەقدوونیای باکوور و سربیا و ڕۆمانیا و ئەلبانیا. پێڵاوەکە دەناسرێتەوە بەوەی کە لە چەرم دروست دەکرێت و بەنپێڵاوی نییە و بۆ ماوەیەکی زۆر بەکاردێت و ژمارەیەک کۆتایی ھەیە لای پەنجەکانەوە. لە سڕبیا دیزاینی ئەو شاخەی لای پەنجە گەورەیە ئاماژە دەکات بە ئەو ناوچەیەی پێڵاوەکەی تێدا بەکاردێت. پێڵاوەکە بە سمبولێکی سڕبیا دادەنرێت لەگەڵ ئەوەی کە پێڵاوەکە ماوەیەکی ئەوەندە زۆرە لەلایەن جوتیارانی وڵاتانی بالکانەوە لەپێ دەکرێت کە ئێستا وەک ڕەسمی لێھاتووە بۆیان.
سەرچاوەکان
پۆل:پێڵاوەکان
زانکۆی تەکنیکی ویلایەتی تامبۆڤ
زانکۆی تەکنیکی ویلایەتی تامبۆڤ دامەزراوەیەکی دەوڵەتی خوێندنی باڵایە لە شاری تامبۆڤ لە ڕووسیا. لە ساڵی ١٩٥٨ دامەزراوە و تایبەتمەندە بە زانستە تەکنیکییەکان (لەوانەش تەکنەلۆژیای زانیاری و پەیوەندی) و ئەندازیاری کیمیایی و ئەلیکترۆنی و کشتوکاڵی.
مێژوو
زانکۆکە لە ساڵی ١٩٥٨ وەک لقی تامبۆڤی پەیمانگای ئەندازیاری کیمیایی مۆسکۆ دامەزراوە. لە ساڵی ١٩٦٥دا پلەی سەربەخۆی بەدەستھێنا و بوو بە پەیمانگای ئەندازیاری کیمیایی تامبۆڤ (TICE). لە ساڵی ١٩٩٣ ناوی زانکۆی تەکنیکی دەوڵەتی تامبۆڤ (TSTU) گۆڕدرا. ڕاگەیاندنی وەزیری پەروەردە و زانست دیمیتری لیڤانۆڤ سەبارەت بە پلانەکانی حکوومەتی ڕووسیا بۆ یەکگرتنی زانکۆکە لەگەڵ زانکۆی ویلایەتی تامبۆڤ لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا بە گردبوونەوە و ڕێپێوانێکی ناڕەزایەتی لەلایەن خوێندکارانی زانکۆی تەکنیکی ویلایەتی تامبۆڤ و دایک و باوکان و مامۆستایانەوە پێشوازی لێکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:تامبۆڤ تامبۆڤ
سڕبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢
سڕبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢ بوو کە لە ٥ی ئایار تا ٢٢ی تەممووزی ١٩١٢ لە ستۆکھۆڵم لە سوێد بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢
پۆڵکە
پۆڵکە یان پاقلە پێکھاتووە لە خۆراکێکی ڕووەکیی ڤیگن. وەک یەکێک لە خۆراکە رووەکییەکان، کۆمەڵێک سوودی گرنگ دەبەخشێتە جەستەی مرۆڤ و ھۆی ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ دەوڵەمەندیی پێکھاتەکەی بە کۆمەڵێک مادەی سوودبەخش، بە تایبەت پاقلە بەوە ناسراوە کە رێژەیەکی زۆری پرۆتین و کانزاکانی لە خۆدا ھەڵگرتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:دانەوێڵەکان پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣ پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە
کەیپڤەرد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
کەیپڤەرد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ڤلادمیر دیمۆڤ
ڤلادمیر دیمۆڤ (لە دایکبووی ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٨٧) گیتارژەن، گۆرانینووس، نووسەرە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧ پۆل:زیندووان پۆل:گیتارژەنان پۆل:نووسەرانی ڕووس
میخائیل پوگۆڤکین
میخائیل پوگۆڤکین (بە ڕووسی: Михаи‌л Ива‌нович Пу‌говкин) لە ١٣ی تەمموز ی ١٩٢٣، لە ڕامێشکی، ناوچەی چوکلۆمسکی لە ئۆبلاستی کۆسترۆما لە دایکبووە. لە ٢٥ی تەمموزی ٢٠٠٨ بوو بە ئەکتەرێکی کۆمیدی سۆڤیەت و ڕووسی.
لە قوتابخانەی شانۆی هونەری مۆسکۆ لە ژێر دەستی ئیڤان مۆسکڤین خوێندوویەتی، بەشداری لە جەنگی جیهانی دووەم دا کردووە و دوای داماڵینی سەربازی، لە ساڵی ١٩٤٤ بەشداری لە فیلمی The Wedding ی ئانتۆن چێخۆڤ کردووە. هەروەها ئەستێرەیی فیلمی کۆمیدی Wedding in Malinovka بووە.
پوگۆڤکین لە شاری یاڵتا ی کریمیا ژیاوە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٩٩ بچێتە مۆسکۆ، لە ساڵی ٢٠٠١ لە شاری خارکیڤ ی ئۆکرانیا پەردەی لەسەر پەیکەری باوک فیۆدۆر لە فیلمی دوانزە کورسییەکە لادا.
بناوەسوتە
بناوەسوتە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
میخائیل پوگۆڤکین
پوگۆڤکین لە ٢٥ی تەمموزی ٢٠٠٨ لە ماڵەکەی خۆی لە مۆسکۆ کۆچی دوایی کرد. لە ٢٩ی تەمموز لە گۆڕستانی ڤاگانکۆڤۆ بە خاک سپێردرا.
سەرچاوە
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ٢٠٠٨ پۆل:ئەکتەری پیاوی سۆڤیەت
بناوەسوتە
جوگرافیا
بناوەسوتە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرنەوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاسناوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بایەوە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بلکیان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سڕبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سڕبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ھیو لۆری
جەیمس ھیو کالوم لوری (بە ئینگلیزی: James Hugh Calum Laurie) خاوەنی پلەی ئیمپڕاتۆریەتی بەڕیتانی (لەدایکبووە لە ١١ی حوزەیرانی ١٩٥٩) ئەو ئەکتەرێکی کۆمیدی، نووسەر، مۆسیقی و دەرھێنەرێکی ئینگلیزییە. بەناوبانگ بووە لە ئامرازەکانی ڕاگەیاندن بە یەکێک لە جووتە فرای و لوری کۆمێدی، لەگەڵ ھاوڕێکەی و ھاوکارە کۆمێدییەکەی ستیفن فرای، کە لەکارەکانی A Bit of Fry & Laurie و Blackadder و Jeeves and Wooster بەشداری لەگەڵ کردووە لە ساڵی ١٩٨٧ تا ساڵی ١٩٩٩.
لە ساڵی ٢٠٠٤ بۆ ٢٠١٢ ڕۆڵی دکتۆر گرێگری ھاوسی گێڕاوە لە زنجیرەی House دا، کە بەھۆیەوە بووە خاوەنی خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە و شەش پاڵاوتن بۆ خەڵاتی ئێمی. لە ٢٠١١ لوری چووە ناو کتێبی گینسەوە وەک پڕسەیرکردن ئەکتەری سەر شاشە و یەکێک لە بەرزترین مووچە وەرگرانی بواری زنجیرە دراماکاندا، بە ٤٠٩٬٠٠٠ دۆلار بۆ ھەر یەکێک لە زنجیرەکانی House.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩ پۆل:دەرھێنەران پۆل:گیتارژەنان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:سیناریۆنووسانی ئینگلیز پۆل:زیندووان
لیو فێی، شازادەی شانشینی چی
لیو فێی شازادەی شانشینی چی (بە چینی سادەکراو: 刘肥 چینی دێرین: 劉肥) بە فەرمی پاشا دائۆھوی شانشینی چی (بە چینی: 齊悼惠王 مردن: ١٨٩ی پێش زاین) کوڕی ئیمپراتۆر لیو بانگ بوو. دوای بەزاندنی سیانگ یو لە جەنگی گایسیا لە ٢٠٢ی پێش زاین لەنێوان لیو بانگ و سیانگ یو، لیو بانگ ئیمپراتۆریەتێکی دامەزراند بەناوی ھان و خۆی وەک ئیمپراتۆر ناساند و کوڕەکەی لیو فێی وەک پادشای شانشینی چی دانا.
ساشا بارۆن کۆون
ساشا بارۆن کۆون (؛ لەدایکبووی ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧١) ئەکتەر، کۆمێدیان، نووسەر و بەرھەمھێنەری ئینگلیزە. ناسراوە بە دروستکردن و ڕۆڵگێڕانی کاراکتەرە خەیاڵییە تەنزاوییەکان، لەوانە ئالی جی، بۆرات ساگدیێڤ، برونۆ گێھارد، ئەدمیراڵ جەنەراڵ عەلادین. بارۆن کۆون چەندان لەبرە و شێوەی جیاواز وەردەگرێت بۆ کاراکتەرەکانی.
بارۆن کۆون بۆ نواندنە کۆمێدییەکانی لە فیلمەکاندا ناسراوە، وەک بۆرات (٢٠٠٦) و بەشی دووەمی، برونۆ (٢٠٠٩)، دیکتاتۆرەکە (٢٠١٢)، و شەوانی تالادێگا: چیرۆکی ڕیکی بۆبی (٢٠٠٦). ھەروەھا بە دەنگی پاشا جولیەنی سیانزەھەم لە زنجیرە فیلمی ماداگاسکار (٢٠٠٥–٢٠١٢) ناسراوە. بارۆن کۆون ھەروەھا ڕۆڵیگێڕاوە لە فیلمە درامییەکانی وەک سوینی تاد: سەرتاشی شەیتانیی شەقامی فلیت (٢٠٠٧)ی تیم بێرتن، ھوگۆ (٢٠٠١)ی ماڕتن سکۆڕسێزی، لێس میزێرابلێس (٢٠١٢)ی تۆم ھووپەر و دادگای شیکاگۆ ٧ (٢٠٢٠)ی ئارۆن سۆرکین. ڕۆڵێکی بچووکی گێڕا وەک پێشکەشکارێکی بی بی سی نیوز لە Anchorman 2: The Legend Continues (٢٠١٣). لە ٢٠١٦دا، بارۆن کۆون لە فیلمی کۆمێدیی گریمزبیدا دەرکەوت و ڕۆڵێکی سەرەکی لە فیلمی خەیاڵیی ئالیس لە ئاوێنەکەدا. دوو ساڵ دواتر، زنجیرەی ئەمریکا کێیە؟ی دروستکرد بۆ تۆڕی شۆوتایم و ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا، کە یەکەم پڕۆژەی تەلەڤیزیۆنی بوو لە دوای بەرنامەکەی ئالی جی (٢٠٠٠–٢٠٠٤)، کە پاڵێورا بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەر لە زنجیرەیەکی مۆسیقی یان کۆمیدی. ساڵی دواتر، بارۆن کۆون ڕۆڵی ئیلای کۆھێنی بەرجەستە کرد لە زنجیرەی سنوورداری سیخوڕەکە بۆ ئۆ سی ئێس و نێتفلیکس، کە بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەر لە چکۆڵە زنجیرە یان فیلمی تەلەڤیزیۆنی.
بارۆن کۆون ناوی باشترین تازەھەڵکەوتووی لێنرا لە خەڵاتەکانی کۆمێدیای بەریتانی بۆ The 11 O'Clock Show، لەو کاتەوە، دوو خەڵاتی بافتای بۆ بەرنامەکەی ئالی جی وەرگرتووە، لەگەڵ چەندان پاڵاوتن بۆ خەڵاتی ئێمی، پاڵاوتنێک بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین سیناریۆی وەرگیراوە، و گۆڵدن گڵۆبێک بۆ باشترین ئەکتەر لە وێنەی جووڵاوی مۆسیقی یان کۆمێدی بەھۆی بۆراتەوە. دوای بڵاوبوونەوەی بۆرات، بارۆن کۆون وتی کە واز لە بۆرات و ئالی جی دێنێت چونکە لەناو خەڵکدا زۆر بەناوبانگن. دوای بڵاوبوونەوەی برونۆ، وتی کە کاراکتەرەکە دەگەڕێنێتەوە. لە خەڵاتەکانی کۆمێدیای بەریتانیی ٢٠١٢دا، خەڵاتی دەستکەوتەی دیاری پێ بەخشرا، کە لە شێوەی کاراکتەری ئالی جیدا خەڵاتەکەی وەرگرت. لە ٢٠١٣دا، بارۆن کۆون خەڵاتی بریتانیای لەلایەن بافتا چارلی چاپلنەوە وەرگرت بۆ نایابی لە کۆمێدیادا. لە ٢٠١٨دا، گۆڤاری تایمز ناوی بارۆن کۆونی لەناو ٣٠ باشترین کۆمێدیانە زیندووەکان ھێنا. لە ٢٠٠٨ەوە ئەندامی ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاوە لە لقی ئەکتەراندا.
ژیانی سەرەتایی
خێزانی دایکی بارۆن کۆون پەنابەری جووی ئەڵمانی بوون لە ئیسرائیل. خێزانی باوکی جووی ئاشکەنازی بوون، کە لە پۆنتیپرید و دواتر لەندەن ژیاون لە شانشینی یەکگرتوو. باپیری لای باوکی، مۆریس کۆون، «بارۆن»ی بۆ نازناوەکەی زیادکردووە. نەنکی لای دایکی، لیسێل، کە لە حەیفا، ئیسرائیل ژیاوە، وەک سەماکەری بالێت مەشقیکردووە لە ئەڵمانیا پێش ھەڵھاتنی نازییەکان لە ١٩٣٦. دوو برای گەورەتری ھەیە: ئاران و ئامنۆن. ئاران مۆسیقادانەرە و کاری بۆ چەندان فیلمی ساشا کردووە. سایمن بارۆن-کۆون، کە دەکاتە ئامۆزای، لێکۆڵەری ئۆتیزمە.
خوێندن
بارۆن کۆون سەرەتا لە کۆلێژی سانت کۆڵۆمبیا، سانت ئالبانس خوێندوویەتی، پێش خوێندن لە قوتابخانەی کوڕانی ئاسکێی ھابەرداشەر، کە قوتابخانەیەکی سەربەخۆ بوو لە ئێلستری، ھێرتفۆردشیر، لە کۆلێژی مەسیح لە کامبریج لە بەشی مێژوو خوێندوویەتی بە تەرکیز خستنە سەر دژەسێمیتیزم و لە ١٩٩٣دا دەرچووە لەگەڵ دەرچووانی پلەی سەروو دووەم. وەک بێ بڕوانامەیەک، بارۆن کۆون تێزەکەی خۆی لەسەر جووڵانەوەی مافی مەدەنیی ئەمریکا نووسیوە. لەکاتێکدا کە ئەندامی یانەی درامای سەرەتایی زانکۆی کامبریج بووە، بارۆن کۆون لە شانۆکانی وەک کەمانچەژەنی سەر سەقفەکە و کیرانۆ دێ بێرگێراک ڕۆڵیگێڕاوە، ھەروەھا لە ھۆڵی شانۆی جووی ھابۆنیم درۆریش ڕۆڵیگێڕاوە.
ئیسرائیل و جوولەکە
بارۆن کۆون سەرەتا لە بەرھەمھێنانە شانۆیییەکانی جووڵانەوەی گەنجانی سۆسیالیستی سەھیوونیستگی ھابۆنیم درۆردا بەشداری دەکرد.
ساڵێکی لە ئیسرائیل وەک خۆبەخشی کیبوتسی ڕۆش ھانیکرا و بێیت ھائێمێک بەسەربرد وەک بەشێکی شنات ھابۆنیم درۆر، لەگەڵ وەرگرتنی بەشێک لە پڕۆگرامی Machon L'Madriechi Chutz La'Aretz بۆ سەرکردەکانی جووڵانەوەکانی جووی گەنجان.
بەپێی قسەکانی بارۆن کۆون، «من ناڵێم کە جووێکی ئایینیم. شانازی بە ناسنامە جووەکەمەوە دەکەم و ھەندێک شتی تایبەت ھەن کە دەیانکەم و ھەندێک یاسا کە دەیانھێڵمەوە». دەیەوێت ڕێجیمی کەشرووت پەیڕەوبکات و دوو ساڵ جارێک دەچێتە سیناگۆگ.
ھاوسەرگیری و خێزان
بارۆن کۆون یەکەم جار لە ئاھەنگێک لە سیدنی لە ٢٠٠٢ چاوی بە خانمەکتەر ئایلا فیشەر کەوت. لە ٢٠٠٤دا مارەکران. لەگەڵ بوونە جووی فیشەردا، ھەردووکیان لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٠ لە پاریس، فەڕەنسا لە یادێکی جوودا ھاوسەرگیریان کرد. سێ منداڵیان ھەیە و لە لۆرێل کانیۆن، لۆس ئانجلەس نیشتەجێن.
کاری خێرخوازی
لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥دا، بارۆن کۆون و فیشەر ٣٣٥٬٠٠٠ پاوەند ($٥٠٠٬٠٠٠)یان بەخشییە سندووقی ڕزگارکردنی مناڵان وەک بەشێکی پڕۆگرامێکی کوتانی مناڵان دژی سوورێژە لە باکووری سووریا، و ھەمان بڕیشیان بەخشییە کۆمیتەی ڕزگارکردنی نێودەوڵەتی کە ئامانجیان یارمەتیدانی پەنابەرە سوورییەکان بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:سیناریۆنووسانی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزەکان پۆل:بەرهەمهێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب
فەرەح پەھلەوی
وێنۆک|فەرەح لە ساڵی ١٩٧٣
فەرەح پەهلەوی (لەدایکبووی: ١٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٨) شاژنی دواهەمین شای ئێران محەممەدڕەزا پەھلەوییە. ئەو پێش لە هاوسەرگیری ناوی فەرەح دیبا بووە. فەرەح لە بنەماڵەیەکی دەوڵەمەندی بە ڕەچەڵەک ئازەربایجانی-گیلەک لەدایکبوو. ئەو کاتێ کە لە پاریس خەریکی خوێندنی نژیاروانی بوو لەگەڵ محەممەدڕەزاشا لە سەفارەتی ئێران لە فەڕەنسا بەیەک ناسران و لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٥٩ هاوسەرگیریان کرد. شا لە دوو هاوسەرگیریە پێشووەکەیدا نەبوبوو بە خاوەنی کوڕێک و لەبەر ئەمەش بوونی کوڕ لە فەرەح بوو بە مایەی خۆشحاڵی زۆری ئەو و شانشینی پەھلەوی. فەرەح ئیجازەی کاری سیاسی نەبوو بەڵام لە کارە خێرخوازییەکاندا ڕۆڵێکی بەرچاوی گرتبووە ئەستۆ، ئەو هەروەها یەکەمین زانکۆی بە شێوەی ئەمریکی (زانکۆی شیراز) لە ئێران بناغەدانا هەتاکوو ژنان بتوانن لەوێ بخوێنن. لە دوای شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران فەرەح لە ئێران کۆچی کرد و سەرەتا لە میسر نێشتەجێ بوو و دواتر بۆ ماوەی کاتی لە نێوان واشینگتن دی سی و پاریس نیشتەجێیە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨ پۆل:موسڵمانانی ئێرانی پۆل:شیعە ئێرانییەکان پۆل:ھونەرمەندە ژنە ئێرانییەکان پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی تاران پۆل:خانمەئیمپراتۆرە ئێرانییەکان
ئیبن قوتەیبە
ئەبوو محەممەد عەبدوڵڵا کوڕی موسلم کوڕی قوتەیبە دینەوەری مەروەزی زانایەکی ئیسلامی بوو بە ڕەچەڵەک فارس. لە سەردەمی خەلافەتی عەباسیدا وەک دادوەر کاری کردووە، بەڵام بە بەشداریکردنی لە ئەدەبیاتی عەرەبیدا ناسرابوو. ئیلاھیاتناسێکی ئەثاری و پۆلیماتیک بووە کە لەسەر بابەتگەلی جۆراوجۆر نووسیویەتی، وەک تەفسیری قورئان، فەرموودە، کەلام، فەلسەفە، یاسا و فیقە، ڕێزمان، فیلۆلۆژی، مێژوو، فەلەکناسی، کشتوکاڵ و ڕووەکناسی.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٢٠ پۆل:مردووانی ٨٨٥ پۆل:نووسەران بە زمانی عەرەبی
دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی
دەزگای ئاسایشی نیشتمانی. دەزگای ھەواڵگری میری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە، بەرپرسە لە چاودێریکردن و کۆکردنەوە و چارەکردنی زانیاری و داتاکان بە مەبەستی ھەواڵگری و دژە ھەواڵگری و بوارێکە کە بە ھەواڵگری ئاماژە ناسراوە. ھاوتەریب لەگەڵ ئەوەشدا ڕێکخراوی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی بەرپرسیارە لە پاراستنی سیستەمی پەیوەندی و زانیاری میری ئەمریکا لە بەرامبەر ھاککردن و شەڕی تۆڕەکان. ھەرچەندە زۆربەی بەرنامەکانی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی پشت بە کۆکردنەوەی ئەلیکترۆنی نەرێنی دەبەستن، بەڵام دەزگاکە دەسەڵاتی ئەوەی ھەیە کە ئەرکەکانی بە ڕێگەی شاراوەی چالاک ئەنجام بدات، لەوانەش دانانی ئامرازە فیزیکییەکان بۆ ناو سیستەمی ئەلیکترۆنی و ھەروەھا گوایە بەشداریکردن لە تێکدان بە نەرمەکاڵاکانی ژێردەستە. جگە لەوانەی سەرەوە، دەزگای ئاسایشی نیشتمانی ئامادەیی فیزیکی لە ژمارەیەکی زۆر لە وڵاتانی جیھاندا دەپارێزێت، کە خزمەتگوزاری کۆکردنەوەی تایبەت ئامێری گوێگرتن لە شوێنە قورسەکاندا دەخاتە ناوەوە. شێوازەکانی خزمەتگوزاری کۆکردنەوەی تایبەت بریتین لە «چاودێری ورد، دزی، گوێگرتن لە تەلەفۆن، ھێرشکردن».
بە پێچەوانەی دەزگای ھەواڵگری بەرگری و سی ئای ئەی کە بە شێوەیەکی سەرەکی تایبەتمەندن لە سیخوڕی مرۆڤدا، دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا بە شێوەیەکی تاکلایەنە زانیاری لە سەرچاوە مرۆییەکان کۆناکاتەوە، ھەرچەندە لە نەریتی باودا بەو شێوەیە نوێنەرایەتی دەکرێت، لەبری ئەوە، دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا یارمەتیدان و ھەماھەنگیکردنی ئەندامەکانی ھەواڵگری ئاماژەیی لە دەزگاکانی دیکەی میریدا پێ سپێردراوە، کە یاسا قەدەغەی دەکات ئەنجامدانی ئەو چالاکییانە بەبێ ڕەزامەندی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی بێت لە ڕێگەی وەزیری بەرگرییەوە.
ئاران بارۆن کۆون
ئاران نۆواز بارۆن کۆون (لەدایکبووی ١٩٦٧) مۆسیقادانەر و ژەنیاری ترامپێتی ئینگلیزە کە بە کارەکانی لەگەڵ برا بچووکەکەی، ساشا بارۆن کۆوندا، ناسراوە.
کار و پیشە
بارۆن کۆون ئەندامی دامەزرێنەری گروپی مۆسیقای جیھانیی زۆھارە کە لەگەڵ ئارک ٢١ی مایڵس کۆپلانددا گرێبەستیان کردووە. ھەروەھا مۆسیقای فیلمەکانی بۆرات، برونۆ، دیکتاتۆرەکە، و گریمبزیی براکەی داناوە، لەگەڵ زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی بەرنامەکەی ئالی جی و ئەمریکا کێیە؟.
دوای دانانی سکۆری فیلمی بۆرات، ئۆرکێسترای فیلھارمۆنیی تورانی ئالێمی کازاخستان داوای لە بارۆن کۆون کرد کە مۆسیقایەکیان بۆ دابنێت کە وەک مۆسیقای کازاخی وابێت. بارۆن کۆون لە ئێستادا گۆرانیبێژ و ژەنیاری کیبۆرد و ترامپێت باندی پۆپی Ridiculousە لەگەڵ جۆن مۆس، سێباستیان وۆکەر و بەیسیست پیتەر نوون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:زیندووان پۆل:جووە ئینگلیزەکان
فەرماندەی سەد سەرباز (فیلم)
فەرماندەی سەد سەرباز فیلمێکی بەریتانی ساڵی ٢٠١٠ەی مێژوویی ئەکشن-شەڕە. فیلمەکە لەلایەن نیل ماڕشاڵەوە بەرھەم ھێنراوە. دھاتەکەی نیوەی خەرجی درووستکردنییەتی کە شەش میلیۆن دۆلار داھاتی بووە. فیلمەکە لەلایەن کۆمپانیاکانی)caledor films و canal+ و warner bros و UK Film Council) وە لەلایەن کۆمپانیای pathè ێوە بڵاوکراوەتەوە، فیلمەکە ماوەی ٩٧ خوولەکەو بەھەردووزمانی ئینگلیزی و گایلیکی بڵاوکراوەتەوە.
چیڕۆک
فیلمەکە باسی کۆمەڵێک سەربازی سووپای ڕۆم دەکات، کە ئەرکێکیان پێدەسپێردرێت بۆ بەرھەڵیستیکردنی کۆمەڵێکی گەڕۆکی شەڕاوی لەئەنجامدا تووشی شەڕێکی قووڕس دەبن و لەکۆی سێ ھەزار سەربازدا لەکۆتاییدا تەنھا یەک سەرباز دەمێنێتەوە. وە ئەو سەربازەش لەلایەن خوودی سەرکردایەتی سپای ڕۆمەوە ھەوڵی کشتنی دەدرێت ئەمەش دەبێتە ھۆی گەڕانەوەی بۆلای ئافرەتێک کەپێشتر چارەسەری ھاوڕێکانی کردبوو.
پەراوێزەکان
پۆل:فیلمەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە نایابە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە دەستدرێژیی سێکسی پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
کۆسە، ماکۆ
کۆسە گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەڵاشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
کۆسە ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (شیعە و سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مورادەلیا نشیو
مورادەلیا نشیو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مورادەلیا نشیو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
سوزانا یۆرک
سوزانا یۆرک (لەدایکبووی ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٣٩ بۆ ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١) خانمەکتەرێکی ئینگلیز بوو کە لە ١٩٦٠کان بەشداری لە چەندین فیلم کرد بۆ بەشدارییەکانی لە فیلم بۆ ئەمەش لە سالی ١٩٧٢ بوە براوەی خەڵاتی فیلمی کان بۆ باشترین خانمەکتەر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر پۆل:ئەو کەسانەی لە قوتابخانەی ویسپێرس خوێندوویانە پۆل:ئەو کەسانەی لە کۆلێژی مار خوێندوویانە پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خەڵکی چێلسی، لەندەن پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ھونەر و وێژە بە پلەی ئەفسەر (فەڕەنسا) پۆل:مردووانی ٢٠١١
ئێریک کلاپتۆن
وێنۆک
ئێریک کلاپتۆن (لە دایکبووی ٣٠ی ئازاری ١٩٤٥) گیتارژەن و گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی ئینگلیزی بوو. ساڵی ٢٠٠٣ گۆڤاری ڕۆلینگ ستۆن کردیی بە پلەی دووەم لە گەورەترین گیتارژەنی مێژوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥ پۆل:زیندووان پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئینگلیز پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئینگلیز پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت
بناویان
جوگرافیا
بناویان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زەنگیدەر و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەردکاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی میرانی کۆماری و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ڕەنگێنەی شارباژێڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەمینلو
ئەمینلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی حەسەنلو، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەدووری (٩کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی نەغەدەوە.
جوگرافیا
ئەمینلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ بەنداوی حەسەنلو و لە باشوور لەگەڵ گوندی تابیە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەسەنلو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەلیقان.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
.ge
.ge پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی پاپوا گینێی نوێیە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٢ دامەزراوە.
سه‌رچاوه‌کان
پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
کەیپڤەرد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کەیپڤەرد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سەدۆم و عەمۆرا
220x440px|وێنۆک|ئاگری سەدۆم و عامۆرا لەلایەن [[جاکۆب دی وێتی دووەمەوە، ساڵی ١٦٨٠]] سەدۆم و عەمۆرا (بەپێی ئەوەی لە تەوراتدا ھاتووە) کۆمەڵێک گوندن کە لەلایەن خوداوە وێرانکراون بەھۆی ئەو خراپانەی کە لەلایەن خەڵکەکەیەوە ئەنجامدرا، بەپێی ئەوەی لە دەقە ئاینییەکاندا ھاتووە. چیرۆکەکە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ لە سێ ئایینی ئیبراھیمیدا باسکراوە، ئیسلام،  مەسیحیەت، و جوولەکە. زۆرێک لە توێژەران و زانایانی ئایینی پێیان وایە ئەم گوندانە کەوتوونەتە ناوچەی دەریای مردوو و دۆڵی ئەردەن. بەپێی سەرچاوە عیبرییەکان ئەم گوندانە بریتین لە: سەدۆم، عەمۆرا، ئەدوما، سابیم. لەو شوێنەی کە پێیان وایە خودا لەناوی بردووە بە گەلەکەشەوە، بەپێی دەقە ئاینییەکان، بەھۆی ڕەوشتی خراپیانەوە کە ئارەزوویان بۆ ڕەگەزی نێر بوو نەک مێ.
خاتوو پاف
خاتوو پاف کەسایەتییەکی کارتۆنی زنجیرەی سپۆنجبۆب سکوێرپانتسە کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٩ دەرکەوت، و ماسییەکە کە لە ھەندێک ئەڵقەدا دەرکەوتووە و سپۆنجبۆب فێری شۆفێری دەکات، دەنگەکەی بە وەشانی ئینگلیزی لەلایەن نواندکاری ئەمریکی ماری جۆ کاتلێتەوە پێشکەش کراوە، و لە وەشانی عەرەبیدا ڕۆڵی سوھەیر ئەلبەدراوی ڕۆڵی کەسایەتییەکەی تێدا بینیوە.
سڕبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سڕبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
کەنداوی سوێس
کەنداوی سووێز کەنداوێکی دەریای سوورە کە لە باکووری ڕۆژاوای ئەم دەریایە و لە نێوان نیمچەدوورگەی سینا لە ڕۆژھەڵات و بەشی ئەفریقایی میسر لە ڕۆژاوا دایە.
کەنداوی سوێس لە ڕێگەی نۆکەندی سوێس کە لە باکووریدا ھەڵکەوتووە تێکەڵی دەریای ناوین دەبێ و یەکێکە لە ڕێگە گرینگەکانی کەشتیوانی. شوێنەکانی نیشتەجێبوون لە دەوروو پشتی ئەم کەنداوە زۆر نین و تەنیا چەند دێھاتێک کە ماسی لە دەگرن و چەند کانگەیەک
ھەروەھا لەدوای چەند لێکۆڵینەوەیەک لە دەیەکانی ٨٠ و ٩٠ لە زۆر شوێنی کەناری و ناو ئاوی ئەم کەنداوە کانگای نەوتی دۆزراوەتەوە.
بۆرسەی نیۆیۆرک
بۆرسەی نیۆیۆرک گەورەترین بازاری سەودای جیھانی لە بەھای بازاڕیی کۆمپانیاکانی ڕیزبەند کراو بە ٣٠٫١ تریلیۆن دۆلار تا شوباتی ٢٠١٨. بەھای مامناوەندی مامەڵەی ڕۆژانە نزیکەیی ١٦٩ میلیارد دۆلار لە ٢٠١٣ بوو. شوێنی کڕین و فرۆشتن لە ١١ وال ستریت دیاری کراوە و پێکھاتووە لە ٢١ ژوور ئاسانکاری مامڵە دەکات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئابووریی شاری نیویۆرک پۆل:ساڵی ٢٠٠٦ یەکگرتن و دەستکەوتن
ڕۆجەر گۆلمین
ڕۆجەر گۆلمین (بە ئینگلیزی :Roger Guillemin؛ لە دایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٤) زانا و توێژەرێکی بە ڕەگەز فەڕەنسییە بەڵام ناسنامەی ئەمریکا ی ھەیە. ساڵی ١٩٧٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ دۆزینەوەی پەیوەند بە ھۆڕۆمۆناتی پێیتاید کە بەرھەمدێت لە مێشک دا بە ھاوبەشی لەگەڵ ئەندریو شاڵی و ڕۆسالین یالۆو
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
ڕماوێژ
ڕماوێژ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی خەلیفان سەربە قەزای سۆران لە پارێزگای ھەولێر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گوندەکانی خەلیفان
کەندۆر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گوندەکانی خەلیفان
دراگۆن بۆڵ (ڕوونکردنەوە)
دراگۆن بۆڵ (بە ژاپۆنی و ئینگلیزی: Dragon Ball) بریتییە لە زنجیرەیەک و چەندین بوواری جیاوازی ژاپۆنی، هێشتا لە ساڵی ۱۹٨٤ بڵاودەکرێتەوە.
پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە
پێرل کرابس
پێرل کرابس  کەسایەتییەکی خەیاڵییە لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی سپۆنجبۆب سکوێرپانتس. ڕۆڵی دەنگی کەسایەتییەکە لە وەشانی ئینگلیزیدا لەلایەن لۆری ئالانەوە دەگێڕدرێت، و کەسایەتییەکە بۆ یەکەمجار لە یەکێک لە ئەڵقەکانی وەرزی یەکەمدا دەرکەوت، کە لە ٤ی ئەیلوولی ١٩٩٩ لە ئەمریکا پەخشکرا. کەسایەتییەکە لەلایەن زانای زیندەزانی دەریایی و ئەنیمەیشنکار ستیڤن ھیلینبێرگ دروستکراوە کە ئیلھامی وەرگرتووە بۆ دیزاینکردنی کەسایەتیی نەھەنگەکە کاتێک سەرپەرشتی ئۆپەراسیۆنێکی سەیرکردنی نەھەنگی دەکرد لە پەیمانگای دەریایی ئۆرنج کاونتی لە دانا پوینت لە کالیفۆرنیا. «پێرل» یەکێکە لە پێنج کەسایەتییەکەی ھیلنبێرگ کە یەکەم کەسایەتیی بوون کە بۆ زنجیرەی «سپۆنجبۆب» دروستی کرد.
ئەلێکساندەر لۆدیگین
ئەلێکساندەر نیکۆلایڤیچ لۆدیگین، دوای کۆچکردنی بۆ ئەمریکا بە ئەلێکساندەر دی لۆدیگوین ناسراوە (بە ڕووسی: Александр Николаевич Лодыгин؛ ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٨٤٧ – ١٦ی ئازاری ١٩٢٣) ئەندازیار و داھێنەری کارەبای ڕووسی بووە، یەکێک بووە لە داھێنەرانی گڵۆپی ئینکاندێسێنت.
ئەلێکساندەر نیکۆلایڤیچ لۆدیگین لە گوندی ستێنشینۆ لە ویلایەتی تامبۆڤ لە ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا لەدایکبووە. دایک و باوکی لە بنەماڵەیەکی زۆر کۆن و بەڕێز بوون (نەوەی دەندرێی کۆبیلا وەک ڕۆمانۆڤەکان)، بەڵام خاوەنی توانایەکی زۆر مامناوەند بوون. لە قوتابخانەی کادێتی تامبۆڤ (١٨٥٩–١٨٦٥) خوێندوویەتی. پاشان لە فەوجەکەی ٧١ی بێلێڤدا خزمەت دەکات، و لە ساڵانی ١٨٦٦–١٨٦٨ لە قوتابخانەی پیادەی مۆسکۆ خوێندوویەتی. ھەر زوو دوای تەواوکردنی خوێندنی سەربازی خۆی لە سەربازی خانەنشین بوو و وەک کرێکار لە کارگەی چەکی تولا کاری دەکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٤٧ پۆل:مردووانی ١٩٢٣ پۆل:داھێنەرانی ڕووس پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی پۆل:داھێنەرەکانی ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی
مارگرێت لێیتن
مارگرێت لێیتن (لەدایکبووی ٢٢ی شوباتی ١٩٢٢ تا ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧٦) خانمەکتەرێکی ئینگلیز بوو، چالاک بوو لە بواری دراماکانی تەلەڤیزیۆنی، فیلم، ستەیج
جۆلەمێرگ، سۆران
جۆلەمێرگ/سەربەناحییەی خەلیفانە، لەقەزای سۆران، لەپارێزگای ھەولێر، ٢کم ونیو لەسەنتەری شارۆچکەی خەلیفان دوورە پێش تێکدانی گوندی جۆلەمێرگ کەسالانی ھەشتاکان نزیکەی ٢٠٠مال دەبوو، کەلەسالانی ١٩٨٨و١٩٨٩لەلایەن ڕژێمی پێشووی بەعس وێران کرا.
پاش ڕاپەرینەمەزنەکەی کوردستان لەسالی ١٩٩٣دووبارە خەلکەکە ڕوویان لەگوندەکە کردەوە گوندە کەیان دروست کردەوە، واتەلەسالی ١٩٩٣نزیکەی ٤٠مالی تێدابوولەسالی٢٠٠٦ تاکو ٢٠١٣بەرەبەرەخەلکەکە گوندیان چۆلکردوو زۆربەیان چوون بۆجۆلەمێرگی خواروو گەرەکی خەبات سەررێگای دۆلی ئالانە لەوێ خانوویان دروست کردوون ئێستاش لەوێن ئەوانی تریش پەرت وبلاوبوون بەرەوشارەکانی ترچوون، ئێستا جۆلەمێرگ تەنھا دوو مالی لێ ماوە.
ناوی جۆلەمێرگ/لەوەوەھاتووە کە (جۆ لە مێرگ چێندراوە) یانیش شوێنێکی ئەوەندە چۆڵ بووە بە (چۆڵە مەرگ).
بەلم ماناێ یەکەم (جۆ -دانەوێلە لەمێرگ-مێرگی ئاوی) ڕێگەی تێدەچێتت، چونکە گوندێکە دەوراو پشتی بەمێرگی زۆر دەورە دراوە. مانای دووەمی لەوە ھاتووەبە (چۆلە مەرگ) ھاتووە کەخەلکەکە ترسی مەرگی لێ نیشتووە بەنیشتە جێ بوون تێیدا.
بەرزی/٢٠٠م لەسەرئاستی ڕووی دەریالەخەلیفان بەرزترە.
دەکەوێتە ڕۆژھەلاتی خەلیفان لەژێر چیای کۆرەک.
ڕێگای سەرەکی/ئەورێگایەی بۆی دەچن بەستراوەتەوەبەرێگای چیای کۆرەک.
خەلکەکە بەکاری جۆراوجۆرخەریک بوینە بەگشتی مەرومالاتیان بەخێوکردووە وکشتوکالیان کردووە.
مزگەوت/پێش تێکدانی گوند لەھەشتاکان مزگەوت دروست کربوو، کەگوند وێران کرا بوو لەسالی ١٩٩٥دروست کراوە پاشان لەسالانی(٢٠٠٠ و ٢٠٠١)مزگەوتێکی ترلەتەنیشت مزگەوتە کۆنەکە دروست کرا کەئێستاش ماوە.
بنکەی تەندروستی لێ نییە
قوتابخانە/لەسالانی ١٩٨٨–١٩٨٩گوند وێران کرا، لە سالانی (١٩٩٧و١٩٩٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە کەسەرەتا (احمد وسوحمد) وەک خێرخوازو یارمەتدانی گوندی خۆی چەندغورفەیەکی لەتەنیش مالی خۆی کەمالی لەسەرەتای گوندە بۆقوتابخانەدابینکرد بۆئەوەی خەلکی گوندتێیدا سوود مەند بن بتوانن دەست بەخوێندن بکەن وزانست وزانیاری لێی فێربن، سەرەتاکەی (٤١)قوتابی لەم قوتابخانەیە دەستیان بەخوێندن کرد، پاش چەندین سال کە(١١٦) فێرواز لەمالە قوتابخانەکەی (احمد وسو حمد) فێر خوێندن و بڕوانامەیان بەدەستھێنا، دوای ئینجا لەسالی (٢٠٠٣و٢٠٠٤)قوتابخانەیەکی نوێی لەلای حکوومەتی ھەرێم، بۆدروست کرا بۆئە وەی خوێندنی تێدابەردەوام بێت، بەلام ئێستاقوتابخانەکەماوە، وەداخراوە بەھۆی چۆلکردنی گوند.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گوندەکانی خەلیفان
سڕبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سڕبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
مینک مایڵ
مینک مایڵ بریتییە لە شوێنێکی بازرگانی یان فرۆشگایەکی مەزن کە کەوتووەتە ناوچەی یۆرک ڤیڵ لە تۆرنتۆ کەنەدا، شاباژێڕێکی مەزن و پێشکەوتووی جیھانە، لەسەر شەقامی بلور ھەڵکەوتووە ڕووبەڕوو لە شەقامی یانگ.
ھاوبەشگای مینک مایڵ لە یۆرک ڤیڵ یەک پێی چواڕگۆشەی بە ٣١٠ دۆلاری کەنەدی بەکرێگرتووە بۆ ھەر مانگێک، کەوتووەتە گرانترین ناوچەی بازرگانی تۆرنتۆ و ھەموو کەنەدا. و سێیەم گرانترین شوێنی ھەموو کیشوەری ئەمریکایە بەگوێرەی لێکۆڵینەوەیەکی ڕۆژنامەی "ortFortune" لە ساڵی ٢٠٠٨ فرۆشگاکانی شاباژێڕی مینک مایڵ گرانترین شوێنی جیھان بووە کە ھەر یەک پێی چواڕگۆشەی بە ١٥٠٠ تاوەکوو ٤٥٠٠ دۆلاری ئەمرریکی بەکرێداوەتەوە فرۆشیارانی.
سەرچاوەکان
پۆل:تۆرنتۆ پۆل:شەقامەکان و ڕێگەکان پۆل:کەنەدا پۆل:بازاڕوانی
جۆری یەکەمی شەکرە
جۆری یەکەمی شەکرە کە ناسراوە بە شەکرەی لەرزۆکە شەپلەی مناڵان، جۆرێکە لە شەکرە کە برێکی زۆر کەم یان ھیچ لە ئەنسولین دروست نابێت لە لایەن پەنکریاسەوە. ئەنسولین ھۆرمۆنێکی پێویستە بۆ لەشی مرۆڤ تاوەکو توانای بەکار ھێنانی شەکری ناو خوێنی ھەبێت. پێش چارەسەر کردن ئەنجامی ئەم نەخۆشیە دەبێتە ھۆکارەک کە شەکر لە ناو خوێن زۆر بێت لە لەشی کەسەکە. نیشانە دیارەکانی ئەم نەخۆشیە میز کردنی زۆر و برسی بوون و توێنی بوون و کێش کەم کردن. ھەندێک نیشانەی تر وەک بینینت ناساف ئەکات و ماندووبوونت زیاد دەکات و توانای برین چاک بوونەوەی خراپ دەبێت لە لەش. ئەم نیشانانە پاش ماوەیەکی کەم دەر دەکەون. وێنۆک وێنۆک| ھۆکاری توشبوون دیار نیە بەلام ھۆکارە باوەر پێکراوەکە کۆمەلە ھۆکاری جیناتی و سروشتی/ژینگەیی گرتۆتەوە. ھۆکاری مەترسی توشبوون ئەوەیە کەسێک لە خێزانەکەت نەخۆشیەکەی ھەبێت. ھۆکارێکی دیش تێک شکاندنی ئۆتۆئمیونی خانە دووەمەکانی ئنسۆلین درووستکەرەکان. ناسینەوەی شەکرە بە سەیرکردنی بڕی شەکریە لە ناو خوێن. جۆری یەکەمی شەکرە جیاواز دەکرێت لە جۆری دووەم بە تێست کردنی بوونی ئۆتۆ ئەنتیبەدی.
ھیچ شێوازەکی دیاری کراو نیە بۆ چارە کردنی ئەم نەخۆشیە، بەلام وتراوە بە دەرزی ئەنسولین لێدان مرۆڤەکە ئەتوانێ ڕزگاری ببێت و ئامۆژگاری ئەکرێت بە خواردنێکی رۆتینی گونجاو و وەرزش کردن. گەر چارەسەر نەکرێت شەکرە لە پاش ماوەیەک کەس نەخۆش تووشی نەخۆشی دڵ دەبێت ھەروەھا تووشی جەڵتە، تێکچوونی گورچیلە و چاو دەبێت.
بەڵام ئەم جۆرە شەکرەیە ٥–١٠٪ نەخۆشی شەکرە دەگرێتەوە. دیار نیە چەند کەس ئەم نەخۆشیەی ھەیە، بەڵام دەگوترێت کە ساڵانە ٨٠٬٠٠٠ مناڵ تووشی دەبێت. لە ئەمریکا رێژەی تووشبوو یەک کەسە لە ھەر سێ مڵیۆن کەسدا! ئەم نەخۆشیە بەزۆری لە منداڵ و گەنجان دەر ئەکەوێت.
نیشانەی جۆری ١ شەکرە
نیشانە کلاسیکیەکانی شەکرە زۆری میز کردنو تێنوێتیو برسێتیو خەو نەھاتنو کێش دابەزین دەگرێتەوە. ١٢٪ خەڵک کە جۆری ١ شەکرەی ھەیە توشی خەمۆکی ئەبن.
نەخۆشەکانی جۆری یەکەمی شەکرە بە زۆری توشی شەکزەی (ketoacidosis) ئەبن٫ نیشانەکانی (ketoacidosis) پێستی وشک و ھەناسەی خێراو میزو تێنوێتی زۆرو رشانەوەو زگ ئێشە لە خۆ دەگرێت.
نزیکەی ٦٪ خەڵک کە جۆری ١ شەکرەی ھەیە ھەروەھا توشی زگ ئێشە ئەبن. بەڵام زۆرینەی کات لە نیشانەی ھەرس کردن دەرناکەوێت. تێکەڵ بوونی پەیوەندی نێوان نەخۆشی زگ و جۆری ١ شەکرە دەبێتە ھۆکارێک بۆ زیاد کردنی مەترسی مردن و retinopathy. ئەم پەوەندیەش دروست ئەبێت بەھۆی تێکەڵ بوونی ئەو دوو جیناتەوە ھەروەھا پیس بوون و خواردنی خراپ دەبێتە ھۆکارەک بۆ زگ ئێشە و گەر شەکرەشی ھەبێت.
خەڵکی توشبوو بە شەکرە جۆری ١ زۆرینەی کات بڕی شەکر لە لەشیا کەم و زیاددەکات. ئەمەش ھۆکاری دیار نییەو پەی دەوترێ شەکرەی ناجێگیر بەڵام لەوانەیە ئەمە جار جار لەبەر hyperglycemia یان ketoacidosis ھەندێک جاریش لەبەر hypoglycemia.
شەکرە جۆری ١ لقە بە alopecia areata.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شەکرە
کەیپڤەرد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کەیپڤەرد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
Cape Verde at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
چارەسەری کیمیایی
چارەسەری کیمیایی (کێمۆتێراپی؛ ) پێکھاتووە لە تیمارکردنی نەخۆشییەک، بەتایبەتی شێرپەنجە، بە بەکارھێنانی دەرمانێک یان زیاتری دژەشێرپەنجە. بە شێوەیەکی سەرەکی، چارەسەری کیمیایی بۆ تیمارکردنی تەواوەتی یاخود خاوکردنەوەی نەخۆشی و نیشانەکانی نەخۆشی بەکاردێت.
سەرچاوەکان
پۆل:شێرپەنجە
ڕۆسالین یالۆو
ڕۆسالین یالۆو (بە ئینگلیزی :Rosalyn Sussman Yalow؛ لە دایکبووی ١٩ ی تەممووزی ١٩٢١ -مردووی ٣٠ ی ئایاری ٢٠١١) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٧٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ پەرەپێدان و تاقیکردنەوەی بەرگری تیشکدەر لە ھۆڕمۆنات پیپتاید. بە ھاوبەشی لەگەڵ ھەریەکە لە ئەندریو شاڵی و ڕۆجەر گۆلمین.
تارەح
تارەح یان ئازەر، باوکی پێغەمبەر ئیبراھیمە، بە ڕوونی لە تەوراتدا باسی لێوە کراوە. ئیبراھیمی بوو لە تەمەنی حەفتا ساڵیدا، ٢٧٥ساڵ ژیاوە، و لە حەران کۆچی دوایی کردووە، فەقێ موسڵمانەکان ناکۆکن لەبارەیەوە، چونکە جیاوازییان ھەبووە سەبارەت بە کەسایەتییەکەی، لەنێویاندا کەسانێک ھەن وەک کەسێکی یەکتاپەرست دەیبینن و لەنێویاندا کەسانێک ھەن کە وەک خوا نەناسێک دەیبینن.
خونیانەی تازە
خونیانەی تازە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خونیانەی تازە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەنگەژاڵ، گەرمک و لە باشوور لەگەڵ گوندی برایم ئاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نزارە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھۆمەرسێنانی تازە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پێڕستی شارستانەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد
پارێزگای کۆهگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد ٩ شارستانی هەیە. ناوەند ئەم پارێزگایە، شاری یاسووجە. وێنۆک|200px|پارێزگای کوھگیلوویە و بوێەر ئەحمەد
دەریای میرتۆ
دریای میرتو ، بەشێکە لە ئاوەکانی دەریای ناوین کە لە نێوان دوورگەکانی سیکلادس و نیمچەدوورگەی بلۆپۆنێز دایە. ھەروەھا وەکوو بەشێک لە دەریای ئێژە ھەژمار دەکرێ کە لە باشووری دوورگەی ئۆبێ. ئاتیک و ئارگۆلیس دا ھەڵکەوتووە. کەنداوی سارۆنیک و کەنداوی ئەتێنا لە نێوان کەناڵی کۆرینت و ئەم دەریایە دان.
ناودانانی
لە بەسەرھاتەکاندایە کە دەریای میرتۆ وەکوو شانازییەک بۆ میرتیلۆس قاڕەمانی ئەفسانەیی کە پلۆپس لە تووڕەیی خستییە ناو ئەم دەریایە، وەھا ناو نراوە. لەھەمان کات دا دەشلێن ناوی ئافرەتێک بووە، ھەروەھا دەشلێن دەکرێ ئەم ناوە لە دوورگەی بچووکی میرتۆس وەرگیرابێ.
منابع
پۆل٫دەریاکانی یۆنان
سەرچاوەکان
پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی یۆنان پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک پۆل:دەریاکانی دەوررەبەری مەدیتەرانە پۆل:دەریای ئێژە پۆل:دەریای ناوین پۆل:دەریاکانی یۆنان
محەمەداوا
محەمەداوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەڵاشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
محەمەداوا ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
تۆماس توخێل
تـۆماس تـۆکڵ (یاریزان و ڕاهێنەری تۆپی پێی بەڕەگەز ئەڵمانییە لە بەرواری ٢٩ی ئابی ساڵی ١٩٧٣ لە دایکبووە کە ڕاهێنەڕایەتی زۆربەی یانە گەورەکانی ئەوروپای کردووە وەکو یانەکانی چێڵسی ئینگلیزی و پاریس سان جێرمانی فەڕەنسی
لە شاری کڕەمبەخی ئەڵمانیا لە دایکبووە ، دوای ماوەیەک یاریکردن وەکو یاریزان دواجار پێکانێکی سەخت وا لە تۆماس تۆخێل دەکات واز لە یاریکردنی یانە و نێودەوڵەتی بێنێت لە پێش ٢٠٠٠ەکان ، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٠ەوە کاروانی ڕاهێنەرایەتی تۆماس تۆخێل دەستی پێکردووە و تاوەکو ئێستاش بەردەوام بووە لە ڕاهێنەرایەتی کردنی یانەکانی ئەوروپا - سەرەتای ڕاهێنەرایەتی لە یانەی شتوتگارتی ئەڵمانی بووە ، هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٩ دا دوای بەسەربردنی ماوەیەك بەڕاهێنەڕایەتیکردنی یانەی ئۆگسبۆڕگی ئەڵمانی ، یانەی ماینزی ئەڵمانی بەخواستن دەهێنێتە ڕیزەکانیەوە.
دوای وەرگرتنی وەکو خواستن لەلایەن یانەی ماینزی ئەڵمانی تۆماس تۆخێل لە ساڵی ٢٠١٥ ماینزی بەرەو یانەی بڕوسیا دۆرتمۆند ی ئەڵمانی بەجێ دەهێڵێت
تۆماس تۆخێل بەشێوەیەکی زۆر باش ڕاهێنەڕایەتی یانەی بڕوسیا دۆرتمۆندی کرد لەو ماوەیە تا ساڵی ٢٠١٨ کاتێك یانەی پاریس سان جێرمانـی فەڕەنسی گرێبەستیان لەگەڵدا ئەنجامدا بۆ ماوەی دوو وەرزی سەرەکی کە بووە هۆی دوو جار بردنەوەی خوولی فەڕەنسی لەسەریەک و تیپەکەی گەیاندە یەکەمین یاری کۆتایی خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠٢٠ گرێبەستەکەی هەڵبوەشێننەوە. وێنۆک
دوای ماوەیەک لە دابڕان تۆماس تۆخێل دووبارە گەڕایەوە سەر شانۆی ڕاهێنەرایەتی کردن بۆ یانەی چێڵسی ئینگلیزی لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ دا و دوای چەند مانگێک تۆماس تۆخێل توانی دووەم جامی خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا بۆ یانەکە بنووسێتەوە لە هەمان ساڵدا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:ڕاهێنەرانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە فەڕەنسا پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:زیندووان
سڕبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سڕبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:سڕبیا لە ئۆڵۆمپیاد
کارل پێرکنز
وێنۆککارل لی پێرکنز (لە دایکبووی ٩ی نیسانی ١٩٣٢) مۆسیقاژەنێکی ڕۆکی ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٥٤ بەناوبانگترین کاری تۆمار کرد، لە ستۆدیۆی Sun Records لە مێمفیس لە تێنێسی. بەناوبانگترین گۆرانی Blue Suede Shoes بوو، لە ساڵی ١٩٨٧ خەڵاتی گرامی وەرگرت.
پێرکنز لە تیپتۆنویل لە تێنێسی لە ٩ی نیسانی ١٩٣٢ لە دایک بووە. لەگەڵ ڤالدا دیڤەیردا ھاوسەرگیری کرد، تا لە ساڵی ١٩٩٨ پێرکنز کۆچی دوای کرد، کچێک و سێ کوڕی ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢ پۆل:مردووانی ١٩٩٨ پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:گیتارژەنانی ڕۆکی ئەمریکی
دەرەگورگان
دەرەگورگان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دەرەگورگان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کواوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی مەسۆ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قوڵقوڵە، مەریوان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی نزارە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دەریای نەرویژ
دەریای نەرویژ یان دەریای نەرویج ناوی بەشێک لە ئۆقیانووسی ئاتلانتیک باکوورە. ئەم پانتایییە ئاوییە لە باکووری ڕۆژاوای نەرویژ، لە نێوان دەریای باکوور و دەریای گرینلەند ھەڵکەوتووە.
دەریای نۆروێژ لە باکووری ڕۆژھەڵات بە دەریای بارێنتز کۆتایی دێت. لە لای باشووری ڕۆژاوا بەھۆی زنجرەچیایەکی ژێرئاوەوە کە لە نێوان ئایسلەند و دوورگەکانی فارۆ بووةیان ھەیە لە ئۆقیانۆسی ئەتڵەنتیک جیا دەبێتەوە.
گەورەترین شارێک کە لە کەنارەکانی ئەم دەریایە بوونی ھەیە شاری ترۆندھەیم لە وڵاتی نۆروێژە.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی ئایسلەند پۆل:دەریاکانی ئەورووپا پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک پۆل:دەریاکانی نەرویژ
فەرھاد قادر کەریم
فەرھاد قادر کەریم (لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٧٧) سەرۆکی زانکۆی گەرمیانە و ئەندامی خولی سێیەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بووە. ھەڵگری بڕوانامەی دکتۆرایە لە زمانی کوردی لەزانکۆی سلێمانی.
ژیانی زانستی
ساڵی ١٩٨٣ دەست بە خوێندن دەکات و قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی لە کەلار تەواو دەکات. ساڵی ١٩٩٥ قۆناغی ٦ی ئامادەیی تەواو دەکات و دەچێتە بەشی زمان و ئەدەبی کوردی لەزانکۆی سلێمانی، ساڵی ١٩٩٩ بەپلەی یەکەم خوێندنی بەرایی زانکۆ تەواو دەکات.
لە ١١ی ئازاری ٢٠٠٣ بە فەرمانی زانکۆیی (٣-٥-٤٦٩)ی زانکۆی سلێمانی لەخوێندنی ماستەر وەردەگیرێت، لە ٧ی ئایاری ٢٠٠٦ بە فەرمانی زانکۆیی (٣-٧-٥٠٧٨) بڕوانامەی ماستەر لە ڕەخنەی ئەدەبی کوردی بە پلەی زۆرباشە وەردەگرێت. لە ڕێکەوتی ٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٦ بە فەرمانی زانکۆیی (١٢٦)ی ھەمان زانکۆ نازناوی زانستی مامۆستای یاریدەدەری پێدەبەخشرێت.
لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ بە فەرمانی زانکۆیی (٢-٤-١٩٢٣٤)ی زانکۆی سلێمانی بڕوانامەی دکتۆرای فەلسەفە لە ڕەخنەی ئەدەبی کوردی وەردەگرێت و پلەی زانستی مامۆستای پێدەبەخشرێت.
بە فەرمانی زانکۆیی لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٣ پلەی زانستی یاریدەدەری پڕۆفیسۆر و لە ٨ی شوبانی ٢٠٢١ بە فەرمانی زانکۆیی (٧-١٠-١٧٢٣)ی زانکۆی سلێمانی پلەی زانستی پڕۆفیسۆری پێدەبەخشرێت.
لە گۆڤارە زانستییەکانی زانکۆکانی ھەرێم، چەند توێژینەوەیەکی زانستی بڵاوکردووەتەوە.
ژیانی کارگێڕی
لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ وەکو مامۆستا لە پەیمانگای مامۆستایانی کەلار دامەزراوە. ساڵی خوێندنی (٢٠٠٦-٢٠٠٧) دەبێتە سەرۆکی بەشی کوردی و بەردەوام دەبێت تا وەرگیرانی لەخوێندنی دکتۆرا.
لە ٣ی شوباتی ٢٠٠٩ تا ٣١ی تەممووزی ٢٠١١، پۆستی یاریدەدەری ڕاگری کولێژی پەروەردەی بنەڕەت وەردەگرێت. لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ تا ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣ پۆستی بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی کاروباری خوێندکاران وەردەگرێت.
تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤، وەکو مامۆستا لە خوێندنی بەرایی و ماستەری بەشی زمانی کوردی لە زانکۆی گەرمیان وانە دەڵێتەوە.
بە فەرمانی (١٣٠)ی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ و فەرمانی (١٦٠٨) ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ و فەرمانی (٦٦)ی وەزارەتی خوێندنی باڵا لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ بە سەرۆکی زانکۆی گەرمیان دیاریدەکرێت، لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ دەستبەکاردەبێت.
بەستەری دەرەکی
ماڵپەڕی فەرھاد قادر لە زانکۆی گەرمیان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧ پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی زانکۆی سلێمانی
تازەکەندی دیم
تازەکەندی دیم گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی حەسەنلو، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەدووری (٩کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی نەغەدەوە.
جوگرافیا
تازەکەندی دیم لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کارێزی عەجەم و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی نەغەدە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ بەنداوی حەسەنلو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دیلان چەرخی خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
جێری لی لوویس
وێنۆک
جێری لی لوویس (لە دایکبوویی ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٣٥)، مۆسیقاژەنێکی ئەمریکییە، لە شاری فێردای لە ویلایەتی لویزیانا لە دایک بووە. ئامۆزایی میکی گیللی و جیمی سواگارتە، لەگەڵ جۆنی کاش و نمایشکارێکی تری مۆسیقاژەن و و لەگەڵ چەندین کەسی تردا دەناسرێت. لوویس بەوە ناوبانگی بەدەست ھێنا کاتێک لە بەرنامەی The Steve Allen Show بەشداری کرد. ھەرچەندە کێشەشی ھەبووە بەڵام ھەر چالاکە و خەڵک وەک ئایکۆن و مۆسیقاژەنێکی باو بیری لێ دەکەنەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:زیندووان پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ٢٠٢٢ پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئاوازدانەرانی سەدەی ٢١ەمی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییە کوڕە گۆرانیبێژە پۆپەکان پۆل:گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان
ھە لە لام بۊد گومد کردم
ھە لە لام بۊد گومد کردم: شێعر کوردی کتێبێکی شیعری سەعید عبادەتیانە. کە لە ساڵی ٢٠٠٩ چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم کتێبە یەکەمین بەرھەمی سەعید عبادەتیان بوو. کتێبەکە لەنێوانی خەڵک پێشوازیی لێکرا و لە ماوەیەکی کورت بە چاپی سێھەم گەیشت.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی سەعید عبادەتیان
کۆمەڵ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
کۆمەڵ سیتکەمێکی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە لەلایەن دان ھاڕمون دروستکراوە. زنجیرەکە بۆ ١١٠ ئەڵقە لە ماوەی شەش وەرزدا بەردەوام بوو، کاتێک پێنج وەرزی یەکەم لەسەر ئێن بی سی لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ بۆ ١٧ی نیسانی ٢٠١٤ پەخشکرا، و وەرزی کۆتاییی زنجیرەکە لەسەر یاھوو! سکرین لە ١٧ی ئازار بۆ حوزەیرانی ٢٠١٥ پەخشکرا. ڕووداوەکانی دەکەوێتە زانکۆی کۆمەڵ لە شاری گریندەیڵی خەیاڵی ویلایەتی کۆلۆرادۆ، ئەکتەرەکانی زنجیرەکە کاستی پڕ ئەستێرەی وەک جۆیڵ مکھێڵ، جیلیان جاکۆبس، دانی پودی، ئیڤیت نیکۆڵ بڕاون، ئاڵیسۆن بڕی، دۆناڵد گلۆڤەر، کێن جۆنگ، چیڤی چەیس، جیم ڕاش لەخۆ دەگرێت. ئەو بە چڕی لەسەر بەسەرداچوونەوەی مێتا گاڵتە و شارستانییەتی گەلی دەڕوات، و زۆربەی کات کاڵتە بە کڵیشییە و مەجازەکانی فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەکەن.
ھاڕمۆن سوودی لە ئەزموونی خۆی لە چوون بۆ زانکۆی کۆمەڵ بینی. ھەر یەکێک لە ئەڵقەکان لە ڕێگەی «بازنەی چیرۆک» ی ھاڕمۆن نووسراوە، کە ڕێگایەکە بۆ دروستکردنی گێڕانەوەی ڕێک و کاریگەر دروستکراوە. ھاڕمۆن وەک بەڕێوبەری نمایش بۆ سێ وەرزی یەکەم خزمەتی کرد بەڵام پێش وەرزی چوارەم دەرکرا و بە دەیڤد گواراسیۆ و مۆسز پۆرت گۆڕدرا. دوای کەمی کاردانەوەی بینەر و ڕەخنەگران بۆ وەرزی چوارەم، ھاڕمۆن بۆ وەرزی پێنجەم دامەزرایەوە، پاشان کە زنجیرەکە لەلایەن ئێن بی سییەوە ھەڵوەشێنرایەوە، یاھوو! سکرین زنجیرەکەی بۆ وەرزی شەشەم و کۆتایی نوێکردەوە.
تەنانەت لەگەڵ نەھامەتییەکانی لە کاتی پەخشکردن لەگەڵ نرخاندندا، توانی ڕێبازێکی پشتیوانی لە ڕەخنەگرانەوە پیاھەڵدانین بۆ ڕۆڵگێڕان، و نووسین، و ئاڕاستەکەی، و بە تایبەتی مێتا گاڵتەکەی وەرگرتووە. زنجیرەکە خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم بۆ چوار پاڵاوتن بردەوە، خەڵاتی تەلەڤیزیۆنی ھەڵبژاردەی ڕەخنەگران بۆ باشترین زنجیرەی کۆمیدی لە ٢٠١٢دا، لە نێوان ھیتردا، وەرگرت. لە کۆتاییی زنجیرەکەوە، بەشێک لە ئەکتەر و دەستەی کارکردن ویستی خۆیان بۆ فیلمێکی کورت دەربڕیووە.
چیرۆک
جێف وینگەر لە جێبەجێکردنی یاسا وەستێنرا و لە کۆمپانیاکەی دەرکرا کاتێک زانرا کە ئەو لە بەدەستھێنانی کارناسی لە زانکۆی کۆڵومبیا درۆی کردووە. بۆ ئەوەی نمرەیەکی یاسایی بەدەستبھێنێت، ئەو خۆی لە زانکۆی کۆمەڵی گریندەیڵ تۆمار دەکات. خێرا لەلایەن ھاوپۆلەکەیەوە، بریتا پێری، سەرنجی ڕادەکێشێت و بۆ ئەوەی کاتی لەگەڵ بەسەرببات خۆی وەک بەڕێوبەری گروپێکی خوێندن پیشان دەدات. بەھەرحاڵ، بریتا ھاوپۆلەکەی عابد نەدیر (کە کێشەی لەگەڵ بەریەککەوتنی کۆمەڵایەتی و ئاڵوودەی شارستانییەتی پۆپە) بانگێش دەکات، کە ئەویش ھاوپۆلەکانی تری وەک، دایکێکی سەڵت شێرڵی بێنێت، نەزانی سەرکەوتوو ئانی ئێدسن، ئەستێرەی پێشووی تۆپی پێی ئامادەیی ترۆی بارنز، ملیۆنێری پیرەمێر پێرس ھاوسۆرن، بانگێژ دەکات. تەنانەت لەگەڵ جیاوازییەکانیاندا، ئەندامانی کۆمەڵە زوو دەبنە ھاوڕێی نزیک. زۆربەی کات بۆ یارمەتی دانی بەڕێوبەری زانکۆ کرەیگ پێڵتۆن، کە دەیەوێت زانکۆکە پێشبخات تا کەمێک زیاتر ڕێزیان لێ بگیرێت، و مامەڵەکردن لەگەڵ مامۆستا دەروون ناتەواوەکەیان (کە لە دواتردا دەبێت بە ھاوپۆلیان) بێن چانگ ڕادەکێشرێن.
ئەڵقەکان
زۆربەی ناونیشانی ئەڵقەکان بە شێوەیەک دروستکراوە لە ناونیشانی کۆرسەکانی زانکۆ بچێت، وەک "پێشەکییەک بۆ فیلم" و "مرۆڤناسی ١٠١" و "جواننووسی ھاوکاریکەر".