cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئێریتریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ئێریتریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
٧ی ڕێبەندان
٧ی ڕێبەندان ٣١٣ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٢ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٣ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
٢١٨ (ژمارە)
٢١٨ (دووسەد و هەژدە) (218) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢١٧ و ٢١٩.
شارستانی شادگان
شارستانی شادگان یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای خووزستانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە، شاری شادگانە. کەنداوی فارس لە باشووری ئەم شارستانە ھەڵکەوتووە.
دابەشی کارگێڕی
شارستانی شادگان ٣ شار، ٢ ناوچە و ٨ گوندستانی ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی پارێزگای خووزستان
برایان کریستانت
برایان کریستانت (لەدایکبووی ٣ی ئازاری ١٩٩٥)یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئیتاڵییە و وەک یاریزانی ناوەڕاست یاری بۆ یانەی ڕۆمای خولی ئیتاڵیا و ھەڵبژاردەی ئیتاڵیا دەکات.
پیشەی نێودەوڵەتی
پێش ئەوەی ببێتە یاریزانی ھەڵبژاردەی یەکەمی ئیتالیا و یاری بۆ ئاستە جیاوازەکان کردووە. سەرەتا مافی یاریکردنی ھەبووە بۆ ھەڵبژاردەی کەنەدا چونکە باوکی خاوەن ڕەگەزنامەی کەنەدییە بەڵام ھەڵبژاردەی ئیتالیای ھەڵبژارد.
لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ یەکەم یاری خۆی لەگەڵ تیپی خوار ٢١ ساڵانی ئیتاڵیا ئەنجامدا، لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر ئینگلتەرا لە ساوسھامپتۆن بە ئەنجامی ٣–٢ دۆڕا.
بانگھێشتی ھەڵبژاردەی باڵای ھەڵبژاردەی ئیتاڵیا کرا بۆ یارییەکانی گەیشتن بە جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨. بەرامبەر مەقدۆنیا و ئەلبانیا لە ٦ و ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لە ٦ی تشرینی یەکەم ئەنجامدا، لە گێمی دووەمی یارییەکەدا کە کە ھەڵبژاردەی ئیتالیا لە یاریگای خۆیدا بەرامبەر مەقدۆنیا بە ئەنجامی ١–١ یەکسان بوو، ھاتە ناو یاریگا. یەکەم گۆڵی خۆی بۆ ھەڵبژاردەی نیشتمانی لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ تۆمارکرد، بەرامبەر مۆڵدۆڤا لە یارییەکی دۆستانەدا؛ کە بە ئەنجامی ٦–٠ ئیتالیا سەرکەوتنی بەدەستھێنا.
لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢١ لەلایەن ڕۆبێرتۆ مانچینی ڕاھێنەرەوە خرایە پێکھاتەی ئیتاڵیا بۆ جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠. لە ١١ی تەممووز، نازناوەکەی لەگەڵ ئیتاڵیا بەدەستھێنا دوای بردنەوەیان بە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە بە ئەنجامی ٣–٢ لە ئینگلتەرا لە یاریگای وێمبڵی لە یاری کۆتاییدا، دوای ئەوەی لە کاتی زیادکراودا بە ئەنجامی ١–١ یەکسان بوو؛ کریستانتی لە یاری کۆتاییدا یاریزانی یەدەگ بوو لە گێمی دووەمی یارییەکەدا ھاتە شوێنی نیکۆلۆ بارێلا، ڕۆڵی ھەبوو لە یارمەتیدانی ئیتاڵیا بۆ تۆمارکردنی گۆڵی یەکسانکردنەوە دوای جێبەجێکردنی لێدانی گۆشە بەھۆیەوە لیۆناردۆ بۆنۆچی گۆڵی تۆمارکرد.
٢١٧ (ژمارە)
٢١٧ (دووسەد و حەڤدە) (217) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢١٦ و ٢١٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
برایان کریستانت
خەڵاتەکان
ڕۆما
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٠ بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ١٢ی ئەیلوولی ١٩٢٠ لە ئانتورپ لە بەلجیکا بەڕێوە چوو.
برایان کریستانت
خەڵاتەکان
ئیتاڵیا
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:CS1 Italian-language sources (it)
تایوان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
تایوان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
٢١٩ (ژمارە)
٢١٩ (دووسەد و نۆزدە) (219) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢١٨ و ٢٢٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مافی خۆپاراستن
مافی خۆپاراستن مافێکی ڕەوای خەڵکییە لە بەکارھێنانی ھێزێکی شیاو و بەجێ یان ھێزێکی خۆپارێزەرانە (ھەروەھا ھێزێکی توند و کوشندە لە ھەندێک بارودۆخی تایبەت دا) بەمەبەستی پارێزگاریکردن لە ژیانی خۆی یان ژیانی کەسانی دی. ئەگەر کەسی خۆپارێز ھەستێت بە بەکارھێنانی ھێزێکی خۆپارێزەرانە بەرانبەر بە ھەوڵێکی مەترسیدار یان ھێرشێکی کوشندە کە لەلایەن یەکێکی دیەوە دەکرێتە سەری ئەوا کەسی خۆپارێز کردەکەی بە «پاساوێکی ڕەوای خۆپارێزەرانە» مامەڵەی لەگەڵ دا دەکرێت.
بەندی ژمارە ١٢ لە جاڕنامەی جیھانی مافەکانی مرۆڤ ئاماژە دەکات بە:
نابێت ھیچ کەسێک لایەنی (تایبەتمەندێتی، خێزان و ماڵ)ەکەی دووچاری دەستێوەردانی بێ ھۆکار و ھەڕەمەکی ببێتەوە بەھەمان شێوە نابێت بە ھیچ ھۆکار و پاساوێک ھێرش بکرێتە سەر شکۆ و ناوبانگی. ھەموو کەسێک مافی خۆپاراستنی ھەیە بەرانبەر ئەو جۆرە دەستدرێژی و ھێرشانە.
سنووری بەکارھێنانی خۆاپاراستن
ھێزی بەرکارھێنراو دەبێت ھاوتا بێت لەگەڵ قەبارەی کەسی ھێرشکەر و نابێت ھێزەکە لە ڕادەبەدەر بێت بە بەراورد بە کەسی ھێرشکەر. بۆ نموونە، مندالێکی بچووک دەیەوێت لە پیاوێک بدات و پیاوەکە لە وەڵام دا چەکی بەکاردەھێنێت ئەوا ئەم بارە بە خۆپاراستنی یاسایی ھەژمارناکرێت.
پارێزگاری لە کەسانی دیکە
یاساکان ھاوشێوەن کاتێک ھێز بەکاردەھێنرێت بەمەبەستی پارێزگاری کردن لە کەسێکی تر. بەشێوەیەکی گشتی کەسی خۆپارێز دەبێت باوەڕ و بۆچوونێکی ژیرانەی ھەبێت کە کەسی سێیەم (ئەو کەسەی ھێرشی دەکرێتە سەر) لە پێگەیەکدان مافی بەکارھێنانی ھێزی خۆپاراستنیان ھەیە. بۆ نموونە، لە کاتی ڕوودانی شەڕ و ناکۆکییەک لەنێوان دوو کەس دا ئەگەر ھەیە کەسێکی بێ ئاگا پارێزگاری لە ھێرشکەرەکە بکات و لە زۆرێک لە دەسەڵاتە دادوەرییەکان دا، کەسێک کە دەبێتە ھۆکاری زیانی جەستەیی و بریندار بوون لە کاتی پارێزگاری کردن لە یەکێکی دی دەکرێت دووچاری تۆمەتی تاوانکاری و مەدەنیی ببێتەوە ئەگەر سەلمێندرا کە بەکارھێنانی ھێزەکە لەو بارودۆخەدا ناپێویست و زیادەرۆ بووە.
لایەنی یاسایی خۆپاراستن
ھەوڵدان بۆ سەلماندنی دۆسییەیەکی خۆپاراستن لە دادگا بەندە لەسەر ھەڕەشەکە و ئەم پرسیار و سەرنجانە گرنگن لە سەلماندنی دۆسییەکە کە یەکێک لەمانە ڕوویانداوە: ئایا ھەڕەشەیەکی زارەکی بووە کە کەسەکە ھەستی بە مەترسی کردووە و بە پێویستی زانیوە پارێزگاری لەخۆی بکات؟ ئایا ھەڕەشەکە بەدڵنیاییەوە نزیک بووە لەڕوودان یان نا؟ ئایا ژیانی کەسەکە بەڕاستی لەژێر مەترسی دا بووە؟ ئایا کەسی خۆپارێز پاڵنەر بووە لە ھاندان و وروژاندنی کەسی ھێرشکەر لە ھەر دەمێکی ھێرشەکەدا؟ ئایا لە کاتی ھێرشکردن وەڵامی کەسی خۆپارێز ھاوتا و ھاوبڕ بووە لەگەڵ ھێرشەکە؟ ئایا ھێزێکی لە ڕادەبەدەر بەکارھێناوە بەرانبەر بە کەسەکە لە کاتی خۆپاراستن دا و زیادەرۆیی کراوە کە بۆتە ھۆی بریندارکردن یان کوشتنی کەسێک؟ وە ھەروەھا ئایا ھێرشکەر بەمەبەست ھاتۆتە ماڵەکەت ئازاری تۆ و خێزانەکەت بدات کە پێویست بکات پارێزگاری لە خۆت و کەسانی دی بکەیت لەڕێی بەکارھێنانی ھێزی توند و کوشندەوە؟
سەرچاوەکان
پۆل:مافەکانی مرۆڤ
ھۆمەرقەڵا
ھۆمەرقەڵا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سێوسێنان، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ھۆمەرقەڵا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عەلیاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەرچاوە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باوەخۆشێن و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قۆپی حەمەی هەواس.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
شەوەرتوو
شەوەرتوو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
شەوەرتوو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
٨ی ڕێبەندان
٨ی ڕێبەندان ٣١٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
ئوسامو دێزاکی
ئوسامو دێزاکی (، ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٤٣ – ١٧ی نیسانی ٢٠١١) دەرھێنەر و سیناریۆنووسێکی ئەنیمێی ژاپۆنی بووە.
لە بەرھەمەکانیدا: دورۆرۆ و مومین و چیرۆکەکانی ئەندەرسۆن و سەرکێشییەکانی گامبا.
ئاگربەست
ئاگربەست ڕاگرتنی کاتی شەڕێکە تێیدا ھەر دوو لایەن ڕێکدەکەون تاکوو ھێرشی سەر یەکتری بخەنە دواوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاگربەستەکان پۆل:ئاشتی
ھاشم کوڕی عەبدولمەنناف
ھاشم کوڕی عەبدولمەنناف باپیرە گەورەی پێغەمبەری ئیسلام محەممەد و سەرۆکی بنەماڵەی بەنوو ھاشم سەربە خێڵی قوڕەیش بوو لە مەککە. لە ھەندێک حاڵی ژیانی پێش مردنی باوکیدا عامر بۆ خۆی ناوی ھاشمی ھەڵبژارد، ھەروەک ئەو ناوە بوو کە خودا بۆ ئیبراھیم بەکاری ھێنا عامر حەنیف بوو، شوێنکەوتوانی «ئایینی ئیبراھیم».
نەژاد
ھاشم کوڕی عەبدولمەننافی کوڕی قوسەیی کوڕی کیلابی کوڕی مڕەی کوڕی کەعبی کوڕی لوئەیی کوڕی غالیبی کوڕی فەھری کوڕی مالیکی کوڕی نەزڕی کوڕی کینانەی کوڕی خەزیمەی کوڕی مدرکەی کوڕی ئلیاسی کوڕی مزڕی کوڕی نزاری کوڕی موعدی کوڕی عەدنان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:قوڕەیش پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٥ەم
ئێچ پایلۆری
ئێچ پایلۆری (H. Pylori) جۆرێکە لە بەکتیریا. کە ئەم باکتیریایە توانای ھەیە بچێتە ناو لەشی مرۆڤەوە، ھەرەھا توانای ژیانیان ھەیە لە ناو کوئەندامی ھەرس. ئەم باکتیریایە لە ڕاستی دا ناوی (ھەلیکۆباکتۆر پایلۆری) یە. لێکۆڵینەوە ئەمەی دەرخستوە کە (ئێچ پایلۆری) بوونی ھەیە زیاتر لە (%٧٥) ی خەڵک، واتا سێ لە چوار کەس تووشی ئەم نەخۆشییە یاخود ئەم باکتیریایە دەبن. دوای چەند ساڵێک لە ھاتنە ژوورەوەی ئەم باکتیریایە بۆ کۆئەندامی ھەرس، ئەم باکتیریایە دەست بە سووتانەوەی گەدە (گاسترک ئەڵسر) دەکات لە دیواری گەدە یاخود لە بەشی سەرەوەی ڕیخۆڵەباریکە، بەڵام ئەم باکتیریایە لە ھەندێک خەڵک
ئێچ پایلۆری نەخۆشییەکی باوە، مەزەندە دەکرێ کە زیاتر لە یەک ملیار کەس لە سەرتاسەری جیھان تووشی ئەم نەخۆشییە یاخود باکتیریایە بووبن.
چەندەھا دەرمان ھەن کە دەتوانێت ئەم باکتیریایە بکوژن و سووتانەوەی گەدە ڕابگرن، بەڵام ئێستا بەھۆی ئەوەی کە خەڵک زیاتر ئاوی پاکیان بەدەستدەکەوێت بۆیە کەمتر خەڵک بە بەراورد لەگەڵ پێشتر تووش بەم نەخۆشییە دەبن.
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
تاجیکستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
ئێچ پایلۆری
بۆ ماوەی چەند سەدەیەک پزیشکەکان وایان دەزانی کە سووتانی گەدە لەرێگای ڕاڕا بوون، خۆراکی تیژ، جگەرە کێشان و ھەندێک نەریتەکانی ژیان بوون بەڵام کە زانایان لە ساڵی (١٩٨٢) ئێچ پایڵۆریان دۆزییەوە زانیان کە ئەم بابەتانەی سەرەوە ھیچ پەیوەندییەکیان نەبووە بەم نەخۆشییە توانیان بزانن کە باکتیریایێکە ھۆکاری تووشبوون بەم نەخۆشییە.
٢٢٠ (ژمارە)
٢٢٠ (دووسەد و بیست) (220) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢١٩ و ٢٢١.
٩ی ڕێبەندان
٩ی ڕێبەندان ٣١٥ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٥٠ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥١ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
ئێچ پایلۆری
لە دوای ئەوەی ئێچ پایلۆری دەچێتە نێو لەشی مرۆڤ ھێرش دەکاتە سەر دیوارەکانی گەدە، کە ئەم دیوارانە گەدە دەپارێزن لەو ترشایانەی کە کۆئەندامی ھەرس دەری دەکات لە کاتی ھەرس کردنی خۆراک. کاتێک ئەم باکتیریایە زەرەرێکی زۆری گەیاندە دیوارەکانی گەدە، ئەو ترشایەتییەی کە دروست دەبێت لە کاتی ھەرسکردنی خۆراک دەچێتە نێو دیوارەکانی گەدە دەبێتە ھۆکارێک بۆ تووشبوون بە سووتانی گەدە کە ئەمەش دەبێتە ھۆکاری خوێن ھاتن لە گەدە، ھەوکردنی گەدە و ھەروەھا ناھێڵێت خۆراک بە ناو کۆ ئەندامی ھەرسدا بە ڕێکی بروات.
مرۆڤ تووشی ئەو باکتریایە دەبێت بەھۆی خۆراک یاخود ئاوی پیس. ئیچ پایلۆری بە شێوەیەکی کەمتر لەو شارانە و لەو کۆمەڵگایانەی کە ئاوی پاک و سیستەمی ئاو پاکردنەوەیان ھەیە بەرچاو دەکەوێت، و ھەروەھا مرۆڤ توانای تووشبوونی ھەیە بەم بەکتریایە لە کاتی بەرکەوتن لەگەڵ مرۆڤێکی تووشبوو بەم بەکتریایە لە ڕێگەی لیکاو و شلەی جەستەیان.
زۆر کەس لە کاتی منداڵی تووشی ئێچ پایلۆری دەبن بەڵام ھەموو تەمەنێک توانای تووشبوونیان ھەیە. ئەم بەکتریایە توانای ژیانی ھەیە لەناو لەشی مرۆڤەوە بۆ ماوەی چەند ساڵێک پێش دەرکەوتنی نیشانەکان.
٩ی ڕێبەندان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
ئێچ پایلۆری
نیشانەکان
ئەگەر کەسێک تووشی سووتانەوەی گەدە بێت ئەوا ھەست بە قورسای یاخود زوورانەوەکی زۆر دەکات لە سکی دا بەڵام ئەم ئازارانە لەوانەیە بێن و بڕۆن و ھەندێک جار بۆ ماوەی چەند چرکەیەک یاخود چەند کاتژمێرێک بەردەوام دەبێت، ئەم ئازارەش زیاتر ھەستی پێدەکرێ کاتێک گەدە بەتاڵ بێت بەڵام کاتی خواردنی خۆراک یان دژە ترش ئەم ئازارە کەمتر دەبێتەوە.
٢٢٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئێچ پایلۆری
نیشانەکان
ھەندێک لە نیشانەکانی سووتانەوەی گەدە:
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤ بوو کە لە ٤ی ئایار تا ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
ئێچ پایلۆری
نیشانەکان
زۆر باو نییە بەڵام ھەندێک جار ئێچ پایلۆری دەبێتە ھۆکارێک بۆ تووشبوون بە (شێرپەنجەی گەدە)، ئەم نەخۆشییە لە یەکەمدا تەنانەت وەکو (ترشایی گەدە) بە دیار دەکەوێت بەڵام لەگەڵ کات ھەندێک نیشانە بەرچاو دەکەوێت یاخود ھەستی پێ دەکرێت لەوانە:
دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکان
ئەگەر مرۆڤ نیشانەکانی ئەم نەخۆشییەی لێدەرکەوت پزیشک ڕاستەوخۆ پشکنینی بۆ دەکات. ھەروەھا ھەندێک دەرمان ھەن وەکو (Non-steroidal anti inflammatory drugs) کە دەبێتە ھۆکاری شێواندنی دیوارەکانی گەدە، بۆیە پێویست دەکات ھۆکاری سەرەکی تووشبوونی نەخۆش بەم نیشانانە بزانرێ تاوەکو چارەسەرێکی دروست دابین بکرێ.
ئەلیاوا
ئەلیاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئێچ پایلۆری
دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکان
لە دەستپێکدا پزیشک چەند پسیارێک لە نەخۆشەکە دەکات وەک مێژووی تەندروستی، ھیچ جۆرە دەرمانێکی بەکرھێنراە لەلایەن نەخۆش. دواتر چەند پشکنینێکی دەرەکی بۆ نەخۆش دەکرێت وەک پەستانکردن لەسەر سک بۆ دەستنیشانکردنی ھەر جۆرە ئاوسانێک یاخود ئازارێک.
ئەلیاوا
جوگرافیا
ئەلیاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بانی خێڵان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ولیان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تلەزەیت و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باخان.
ئێچ پایلۆری
دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکان
ھەروەھا پشکنینی خوێن ئەنجام دەدرێت بەڵام بۆ ئەوەی پزیشک بتوانێت بە شێوەیەکی ورد سووتانەوەی گەدە ببینێت ئەوە دەبێت چەند پشکنینێک ئەنجامبدات وەکو نازوری گەدە و سیتی سکان.
ئەلیاوا
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
ئێچ پایلۆری
دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکان
ـ پشکنینی خوێن بۆ دەستنیشانکردنی کەمی خوێن.
ـ نازوری کۆئەندامی ھەرس.
ـ وەرگرتی پارچەیەک لە شانەکانی گەدە بۆ دۆزییەوەی خانەی شێرپەنجەیی کە لە کاتی نازوردا بھدەست دەھێنرێ.
ـ ئەو پشکنینانەی کە توانای دروستکردنی وێنەیەکی دیاری ناو جەستەیان ھەیە وەک (سیتی سکان و ئیم ئاڕ ئای)
نازوڕ
لە نەخۆشخانە پزیشک کامێرایەک بەکار دەھێنێت بە ناوی (ئێندۆسکۆپی) تاوەکو بتوانێت گەروو و ناو گەدە و بەشی سەرەو ڕیخۆڵەباریکە ببینێت.
کۆمپیوتد تۆمۆگرافی (سیتی سکان)
کە ئەمەش تیشکێکی زۆر بە کەڵکە بۆ دروستکردنی وێنەی دورستی ناخی جەستە.
چارەسەرەکانی ئێچ پایلۆری
ئەو دەرمانانە پێکھاتوون لە:
- دژە باکتیرییە (ئەنتیبایۆتک) بۆ لەناو بردنی بەکتیریا لە ناو لاشە وەک
. ئەمۆکسیسلین Amoxicillin، کلارثرۆمایسین clarithromycin، تێترەسایکلین tetracycline.
- ئەو دەرمانانەی کە ڕادەی ترشایی کەم دەکەنەوە وەکو (پانتۆپڕازۆل، ئۆمیپرازۆل).
- (بسمەث) کە ئەمەش یارمەتیدەرێکە بۆ لەناو بردنی ئێچ پالۆری لەگەڵ دژەباکتیریا.
لەدوای ھەفتەیەک بۆ دوو پزیشک جارێکی تر پشکنینی خوێن و پیسای ئەنجام دەداتەوە بۆ ئەوەی بزاندرێت کە ئەم باکتیرتایە بوونی نەماوە لەنێو جەستە.
خۆپاراستن
شێوازی خۆپاراستن لە ئێچ پالۆری ھەمان شێوازی خۆپاراستنە لەبرامبەر ھەر باکتیریایەکی تر لەوانە دەستشۆردن لە دوای بەکارھێنانی سەر ئاو و لەپێش نان خواردن، بەرەنگاری کردنی ھەر جۆرێک لە خۆراک و ئاو ناپاک هەروەها بە ھیچ جۆرێک نەخواردنی خۆراکێکی خاو.
ڕێمی، کوڕی ھیچ کەسێک
ڕێمی زنجیرە ئەنیمێیە لەلایەن تی ئێم ئێس ئینتەرتەیمەند بەرھەم ھێندراوە، لە ساڵی ١٩٧٧ بڵاوکراوەتەوە، ٥١ ئەڵقەی تێدایە، ھەر ئەڵقەیەک ٢٥ خولەکە. زنجیرەکە لەسەر بنەمای ڕۆمانی « بێ خێزان» لەلایەن نووسەری فەڕەنسی ھیکتۆر مالۆوە دامەزراوە. فیلمێکی ٩٦ خولەکی لە لایەن ھەمان ستۆدیۆ و دەرھێنەرەوە بەرھەم ھێندرا و لە ساڵی ١٩٨٠ بڵاوکرایەوە.
لە ساڵی ١٩٩٦ نیپۆن ئەنیمەیشن زنجیرەیەکی بچووکی نوێی لەسەر بنەمای ڕۆمانەکە بەرھەمھێنا، بە ناوی «ڕێمی، کچی ھیچ کەسێک».
چیرۆک
ڕێمی لەگەڵ دایکی لە گوندێکی فەڕەنسا دەژی و باوکی بەناوی باربێرین لە پاریسی پایتەخت کاردەکات. کاتێک باربێرین دەگەڕێتەوە گوندەکە، ڕێمی بۆی دەردەکەوێت کە دایکی و باوکی دایک و باوکی ڕاستەقینەی نین، دواتر باوکی (بەخێوکەرەکەی) بڕیار دەدات بیفرۆشێت بە خاوەن گالیسکەیەک بەناوی ڤیتالیس کە نمایش لەگەڵ ئاژەڵەکاندا دەکات.
ڕێمی بەژداری لە تیپی ڤیتاڵزەوە دەکات و دواتر بە چەند ڕووداوێکی پڕ لە ئازاردا تێدەپەڕێت لە چیرۆکەکەدا تا ئەو کاتەی دایکی ڕاستەقینە و براکەی دەدۆزێتەوە.
ڕێمی، کچی ھیچ کەسێک
زنجیرەی «ڕێمی، کچی ھیچ کەسێک» لە زۆر شتدا جیاوازە لەگەڵ ئەم زنجیرەیەدا، و لەگەڵ ڕۆمانەکەدا جیاوازە بۆ نموونە کەسایەتی ڕۆمانەکە کوڕە بەڵام لە ڕێمی کچی ھیچ کەسێک کەسایەتییەکی کچە لەگەڵ جیاوازی دیکە. زنجیرەی ڕێمی، کچی ھیچ کەسێک لە ساڵی ١٩٩٦ لەلایەن ستۆدیۆی وێنەی جووڵاوی نیپۆن بەرھەم ھێنراوە و ٢٦ ئەڵقەی ھەیە، لەلایەن ناوەندی زووھرە دۆبلاژکراوە بۆ زمانی عەرەبی و لە کەناڵی سپەیستوون نمایشکراوە.
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
تاجیکستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
باخان، قەرەداغ
باخان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باخان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قارەمان و لە باشوور لەگەڵ گوندی ولیان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئەلیاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی میکائیل پاشا.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
١٠ی ڕێبەندان
١٠ی ڕێبەندان ٣١٦ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤٩ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٥٠ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
١١ی ڕێبەندان
١١ی ڕێبەندان ٣١٧ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤٨ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٤٩ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
١١ی ڕێبەندان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
ئەیدا وۆنگ
ئەیدا وۆنگ (ژاپۆنی: エイダ・ウォン) کەسایەتییەکی خەیاڵی یارییەکانی رێزدێنت ئیڤڵی کاپکمە.
مالیفیسنت (فیلم)
چیرۆکی فیلمەکە
چیرۆکی کچێک کە ھەموو ژیانی بە ئاسوودەیی و بە جوانی بەسەر بردووە، بەڵام ژیان ئەم کچە لە کچێکی دڵ نەرم و لاواز دەگۆڕێت کاتێت ھەوڵ ئەدرێت نیشتیمانەکەی داگیربکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە خەیاڵییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان دەربارەی نەفرەت پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی شێوەگۆڕین پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:دووبارە دروستکردنەوەی فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەرییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە شاھانەکان پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەیمس نیوتن ھاواردەوە تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە قەڵاکاندا ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمە فێمینیستییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی جۆی ڕۆت
باخی سەروو
باخی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باخی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گڵەزەردە و لە باشوور لەگەڵ گوندی میکائیل پاشا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تیمار و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گەڕەزیل.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
چیرۆکی حوسێن کوردی شەبستەری
چیرۆکی حوسێن کوردی شەبستەری، چیرۆکێکی فۆلکلۆر بە زمانی فارسییە کە نووسەرەکەی نەزانراوەتەوە. ئەم چیرۆکە سەبارەت بە پاڵەوانەکانە و باس لە شەڕەکانێکی ئەفساناوی لەنێوان پاڵەوانانی سەفەوی، عوسمانی، ھندی و ئوزبەک دەکات. بە بڕوای ئۆلریش مارزۆلف ئەم چیرۆکە بە سەردەمی قاجارەکان دەگەڕێتەوە، بەڵام مێھران ئەفشاری پێی وایە بەھۆی ئەوە کە دەستەواژەکانی تایبەتی کۆمەڵایەتی و بەریوەبەرایەتیی سەردەمی سەفەوییەکان لەم چیرۆکە بە کار ھینراوە، دەبێت بگەڕیتەوە بە سەردەمی سەفەوییەکان و زۆر کۆنتر لەوە بێت.
چیرۆک
چیرۆکی حوسێنی کوردی شەبستەری لە سەردەمی سەفەوییەکان ڕوودەدات. کەسایەتیی سەرەکیی چیرۆکەکە پاڵەوانێکە بە ناوی حوسێنی کورد. حوسێنی کورد شاگردی پاڵەوان مەسیح توکمەبەندی تەورێزییە کە لە پاڵەوانەکانی بارەگای شا عەباسی سەفەوییە. حوسێنی کورد بەھۆی ناڕەزاییی ھاوسەری مەسیحی توکمەبەند، لە تەورێز دەردەچێت و لە شاری ئەسفەھانی پێتەخت دەبێت بە یەکێک لە پاڵەوانەکانی بارەگای شا عەباس. حوسێنی کورد باجی ھەوت ساڵەی ئێران لە پاشای ھند دەگرێت و بۆ شاعەباس دەھینێت و بەم ھۆکارە شاعەباس خەڵاتێکی یەکجار زۆری پێشکەشی دەکات و دەبێت بە یەکێک لە نزیکانی شا عەباسی سەفەوی. لە بارەگای شاعەباس پاڵەوانەکانێکی زۆر لەژێر سەرپەرشتیی سەید میرباقر ئاجورکەر لە خزمەتی شا عەباسدان و لە شەڕەکانی ئێرانی سەفەوی لەگەڵ عوسمانییەکان و ئوزبەکەکان بۆ بەرژەوەندیی سەفەوییەکان شەڕ دەکەن. جێگای حوسێنی کورد لە نێوان پاڵەوانەکانی بارەگای شاعەباس وەکوو جێگای ڕوستەم لە نێو پاڵەوانەکانی شانامەدایە.
چیرۆکی حوسێن کوردی شەبستەری بۆ ساڵانێکی زۆر لەنێوان قاوەخانەکان و شەقامەکانی شارەکانی ئێران خوێندراوەتەوە و بە دڵی خەڵک بووە. لەم چیرۆکەدا ئاماژە بە تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵایەتی، چاندی و زمانیی کۆمەڵگای سەردەمی سەفەوییەکان کراوە و سەرچەمێکی باش بۆ ناسینی چاندی ئەو سەردەمە بە ئەژمار دێت.
لە سینەما
ئیسماعیل کۆشان لە ساڵی ١٩٦٦ فیلمێکی سینەمایی بە ناوی حوسێنی کورد لەسەر ئەم چیرۆکە بەرھەم ھیناوە. لەم فیلمە حوسێن کوردی شەبستەری بۆ مەسیح خان شوانی دەکات و کچی خان بە ناوی فەریناز لە دەستی دزدەکان ڕزگار دەکات و بەدوای ڕووداوەکانی پاڵەوانی لەلایەن شا عەباس دەبێت بە دارۆغەی ئەسفەھانی پێتەخت و لە ئاکامیش لەگەڵ فەریناز ھاوسەرگیری دەکات.
لە چاندی گشتی
حوسێن کوردی شەبستەری چیرۆکێکی درێژە و لە زمانی فارسی بە کینایە بە کەسانێک کە زۆر قسە دەکەن دەڵێن چیرۆکی حوسێنی کوردی شەبستەری دەخوێنێتەوە، یان سەبارەت بە ڕووداو و باسەکانی درێژخایەن دەڵێن بە چیرۆکی حوسێن کوردی شەبستەری دەمێنێت.
کتێب
چیرۆکی حوسێن کوردی شەبستەری زۆر جار لە ئێران چاپ و بڵاو کراوەتەوە. چڕوپڕترین چاپی ئەم چیرۆکە لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن ئیرەج ئەفشار و مێھران ئەفشاری لە ٥١٦ پەڕە لە تاران چاپ کراوە. ئەم چیرۆکە ھەروەھا بە شێوەی دەنگ بڵاو کراوەتەوە.
حوسێنی کوردی شەبستەری تا بە ئێستاکە بە زمانی کوردی وەرنەگێڕاوەتەوە.
لێکۆڵێنەوە
ئۆلریش مارزۆلف لەسەر چیرۆکی حوسێنی کوردی شەبستەری سەرنجی ڕاکیشاوە. ھەروەھا ئیرج ئەفشار و مێھران ئەفشاری لەسەر کتێبەکەی خوەیان پێشەکییەکی پسپۆڕانەیان نووسیوە. یەکەمین وتارەکان سەبارەت بە ئەم چیرۆکە لەلایەن زەھرا دێھقان دێھنەوی و یەدوڵڵا جەلالی پندەری لە گۆڤاری ئەدەبپەژووھی نووسراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاڵەوانە کوردەکان پۆل:چیرۆکە فارسییەکان پۆل:کەسایەتییەکانی پەندەکانی پێشینان
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
تاجیکستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کەریم کەریمپوور
کەریم کەریمپوور (١٩٦١ لە نەفتشار - ٨ی نیسانی ٢٠٢١ لە کرماشان) نووسەر، فەرھەنگنووس، لێکۆڵینەری کوردی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو. ئەو بەھۆی توێژینەوەکانی سەبارەت بە چاند و زمانی کوردەکانی ناوچەی کرماشان ناسراوە. یەکێک لە بەرھەمەکانی فەرھەنگی خوەرھەڵاتە کە لە گرینگترین فەرھەنگۆکەکانی شێوەزاری باشووری لە زمانی کوردییە.
ژیان
مامۆستا کەریم کەریمپوور لە ساڵی ١٩٦١ لە شاری نەفتشار لە پارێزگای کرماشان لە دایک بووە. ئەو ساڵەکانێکی زۆر لە تەمەنی خۆی سەرقاڵی توێژینەوە سەبارەت بە مێژوو و چاندی کوردستان بەتایبەت خەڵکی ناوچەی کرماشان بووە. کەریمپوور ھەروەھا دەستی بە توێژینەوە لەسەر زمانی کوردی داوە و چەندین کتێبی پربایخ لەم بوارە لە خۆی بەجێ ھیشتووەتەوە. مامۆستا کەریمپوور ھەروەھا لە قوتابخانەکانی کرماشان وانەی داوە و قوتابییەکانێکی زۆر لەگەڵ چاند و مێژووی کرماشان ئاشنا کردبوو.
کەریم کەریمپوور ھەروەھا لە بواری ڕۆژنامەوانیش چالاک بوو و بۆ ساڵانێک بەرپرسی ھەفتەنامەی ڕێژاو چاپی کرماشان بوو.
١٢ی ڕێبەندان
١٢ی ڕێبەندان ٣١٨ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤٧ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٤٨ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
ئێم پی تری
ئێم پی تری بەکورتی MP3 (کورتکراوە: MPEG-1 Audio Layer 3) فۆرماتێکی دەنگی دیجیتاڵییە کە کار لەسەر فایلە دەنگییەکان دەکات، لە ھەمان کاتدا کوالێتی دەنگی بەرز دەپارێزێت. فایلەکانی MP3 بە شێوەیەکی باو بۆ پەخشکردنی مۆسیقا لە ئامێرە گەورە و کۆمپیوتەرەکاندا بەکاردەھێنرێن.
شوشتەری
شوشتەری گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
شوشتەری ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢ بوو کە لە ٣٠ی تەممووز تا ١٤ی ئابی ١٩٣٢ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٣٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٢
زیندان
بەندیخانە یان زیندان دامەزراوەیەکە کە ئەو کەسانەی کە بە تاوانێک سزا دراون، وەک سزای تاوانەکەیان تێیدا دەستبەسەر دەکرێن. جۆرێکە لە دامەزراوەی چاکسازی کە زیندانییەکان بە شێوەیەکی گشتی لە شوێنێکدا قەتیس دەکرێن و جووڵە و چالاکییەکانیان لە نزیکەوە چاودێری دەکرێن و سنووردار دەکرێن. مەبەست لە زیندان پاراستنی کۆمەڵگایە لەڕێگەی دوورخستنەوەی تاکی مەترسیدار لە کۆمەڵگا، ڕێگریکردن لە کەسانی دیکە لە ئەنجامدانی تاوان، ھەروەھا ڕەخساندنی دەرفەتی چاکسازییە بۆ زیندانییەکان بۆ ئەوەی لەگەڵ ئازادکردنیان ببنە ھاووڵاتی پابەندی یاسا.
زۆرجار زیندانەکان وەک دوا ڕێگا بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ڕەفتاری تاوانکاری سەیر دەکرێن، چونکە دەکرێت کارپێکردنیان گران بێت و ڕەنگە ھەمیشە کاریگەر نەبێت لە ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی تاوان؛ بەڵام ئەوان وەک بەشێکی گرنگی سیستەمی دادوەری تاوانکاری لە زۆرێک لە وڵاتانی جیھاندا دەمێننەوە. جگە لە زیندانیکردن، زیندانەکان لەوانەیە بەرنامە و خزمەتگوزاری جۆراوجۆر پێشکەش بکەن بۆ یارمەتیدانی زیندانییەکان بۆ چارەسەرکردنی ئەو پرسە بنەڕەتیانەی کە ڕەنگە بەشداربوون لە ڕەفتاری تاوانکارییان. لەوانەیە ئەمانە بریتی بن لە ڕاھێنانی پەروەردەیی و پیشەیی، چارەسەری بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان، و ڕاوێژکاری یان چارەسەرکردن؛ بەڵام سەرەڕای ئەم ھەوڵانە، زۆرێک لە زیندانییەکان دوای ئازادبوونیان لە زیندان خەبات دەکەن بۆ ئەوەی خۆیان لەگەڵ کۆمەڵگادا تێکەڵ ببنەوە. ئەمەش دەتوانێت بەھۆی چەندین ھۆکارەوە بێت، لەوانە نەبوونی سیستەمی پشتیوانی، سەختی دۆزینەوەی کار، و چەواشەکاری کۆمەڵایەتی پەیوەست بە ھەبوونی تۆماری تاوانکاری.
سەرچاوەکان
پۆل:بەندیخانەکان
١٣ی ڕێبەندان
١٣ی ڕێبەندان ٣١٩ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٤٧ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
لاقەکەری دووبارەبووەوە
لاقەکەری دووبارەبووەوە یەکێکە ھەڵدەستێت بە ئەنجامدامی چەند لاقەکردنێکی سێکسی دووبارەبووەوە بۆ سەر تاکەکەسێک یان چەند کەسێک لە مەودایەکی کاتی دیاریکراودا و ھەندێک لە لاقەکەرەکان منداڵ دەکەنە ئامانج. ھەروەھا دەستەواژەکانی ھێرشکەری سێکسی، لاقەکەری دووبارەبووەوە و ھێرشکەری فرەیی بەکاردێت بۆ کردەی ئەو کەسانەی ھەڵدەستن بە ئەنجامدانی چەند لاقەکردن و دەستدرێژییەکی یەک بەدوای یەک دا پێش دەستگیرکردن و دادگای کردنیان و ھەندێکی تر لە لاقەکەران بەردەوام دەبن لەسەر دەستدرێژییەکانیان لە بەندینخانە. لە ھەندێک بارودۆخدا چەند لاقەکەرێک پێکەوە کاردەکەن وەک دەستەیەک و ئەم لاقەکەرانە دەکرێت شێوازێکی تایبەت بە خۆیان ھەبێت لە ھەڵسوکەوت و کردەکانیان کە دەبێتە ڕێخۆشکەر لە پێشبینی کردنی چالاکییەکانیان و دەستگیرکردن و تاوانبارکردنیان بەپێی یاسا. لاقەکەرە دووبارەبووەوەکان جیاوازن لە لاقەکەرە یەکجارییەکان چونکە زۆرجار فڕاندن، ھەڕەشەی زارەکی و جەستەیی قوربانییەکان و بەکارھێنانی چەک وەک ھەڕەشە بەشێکە لە کردە و ڕێکاری لاقەکەرە دووبارەبووەوەکان.
سەپاندنی یاسا
ئەو ئەفسەر و لێکۆڵەرانەی کاریان ناساندن و دەستنیشانکردنی لاقەکەرە دووباربۆوەکانە ھەڵدەستن بە دانانی "نازناو"ێک بۆیان لەڕێی دیاریکردنی شێوازی تایبەتی لاقەکردنەکانیان.
بەمەبەستی دەستگیرکردن و نەھێشتنی ئەو جۆرە تاوانکارانە (دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدڕاڵی - FBI) یەکەی ھەڵوێستی زانستی دامەزراند لە ساڵی ١٩٧٤ دا.
ڕێکارەکانی لاقەکردن
لاقەکەرە دووبارەبووەوەکان دەکرێت یەکێک لەم ڕێگایانە بەکاربھێنن: ماڵپەرەکانی ژواندانانی ئینتەرنێت بۆ دەستنیشانکردنی قوربانییەکە، ھەڕەشەکردن لە قوربانییەکە و خێزانەکەی، بێھۆشکردنی قوربانییەکە لە ھەندێک بارودۆخ دا، گواستنەوەی قوربانییەکە بۆ شوێنێکی چۆڵ و دوورە دەست وە ناساندن و بڵاوکردنەوەی چالاکی و وتەی ڕێخۆشکەر لەلایەن لاقەکەرەکەوە لە تۆرە کۆمەڵایەتییەکان. بۆ نموونە لە ساڵی ٢٠١٤ دا، کەسێکی ھەژدەساڵی تاوانبارکراو بە ئەنجامدانی لاقەکردنی دووبارەبووەوە نامەی تەلەفۆنە مۆبایلەکەی و تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک، کیک و سناپچاتی بەکارھێنابوو بۆ دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ کچان دا.
ڕێگریکردن
پێشنیار کراوە لێکۆڵینەوە لە کەسی لاقەکەر بکرێت لە جێگەی تاوانی لاقەکردنەکە بەمەبەستی بەرەنگاربوونەوەی لاقەکردنی دووباربۆوە وە دەستنیشانکردنی لاقەکەرە دووبارەبووەوەکان دەکرێت دوابکەوێت بەھۆی تەواونەکردن و کەڵەکەبوونی زانیاری و کەرستەی لاقەکردنەکان. لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە سەدەھا و ھەزارەھا لە زانیاری و کەرەستەی لاقەکردن ھەڵنەسەنگێنروان و زۆرێک لە دەزگا یاسایییەکان کاری ژماردن و بەدواداچوون بۆ ئەو کەرەستە و زانیارییانە ناکەن چونکە ھەڵسەنگاندنەکان ئاڵۆزن و پێویستیان بە کاتێکی تەرخانکراوی زۆرە و ئەگەری دووبارە ڕاتەکان و تاساندنی قوربانییەکانیان ھەیە و ئەنجامی ئەم دواکەوتن و کەڵەکەبوونی زانیاری و کەرەستانە ڕێخۆشکەرە کەسی سەرپێچیکار بەردەوام بێت لە ئەنجامدانی دەستدرێژییەکانی بەبێ ئەوەی بدۆزرێتەوە. (دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدڕاڵی - FBI) خشتەیەکی زانیاری ترشی ناوەکی DNA دەپارێزێت بۆ ھەموو دۆسییەکانی لاقەکردن بۆ بەراورد و بەدواداچوون بۆیان.
ھەرچەندە ناکرێت ھیچ قوربانییەک لۆمە بکرێت بۆ ئەو تاوانەی بەسەریاندا ھاتووە بەڵام بە پێی دامەزراوەکانی سەپاندنی یاسا، دەکرێت ئەگەری لاقەکردن بەھۆی لاقەکەرێکی دووبارەبووەوەوە کەم بکرێتەوە.
لەلایەن چەندین ناوەند و ڕێکخراوەوە رێکاری بەرگیری کردن ھاتوونەتە کایەوە بەمەبەستی پەروەردە کردن و چاندنی تۆوی بەرپرسیارێتی لە کاتی بینین یان ھەست کردن بە کردەی لاقەکردن و ڕێگریکردن لێێ.
ڕەیچڵ لۆڤێڵ لە زانکۆی ڕۆژئاوای کەیس باسی لێکۆڵینەوەکەی دەکات و دەڵێت: «ئەنجامەکانمان پێشنیار دەکەن کە ئەگەرێکی زۆر ھەیە سەرپێچکارە سێکسییەکان لە ڕابردوودا دەستدرێژی سێکسییان کردووە لە داھاتوودا جارێکی تر ئەنجامی بدەنەوە… ڵێکۆڵینەوە لە ھەر دەستدرێژییەکی سێکسی وەک ئەوەی سەرپێچیکارێکی دوبارەبۆوە ئەنجامی دابێت دەکرێت توانای کەمکردنەوەی ژمارەی دەستدرێژییە سێکسییەکانی ھەبێت ئەگەر لێکۆڵینەوەکان سەرنج بخەنە سەر کەسە سەرپێچیکارە دووبارەبووەوەکان لە جێگەی دۆسییە تاکەکان.»
سەرچاوەکان
پۆل:تاوان پۆل:تاوانەکان
تانگی شانگ
چێنگ تانگ (چینی: ١٦٧٥ تا ١٦٤٦ ی زاینی) ناوی کەسی: زی لو (بە چینی: خوێندنەوە: زی لو) یەکەم پاشا و دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتی شانگە لە مێژووی دێرینی چین، تانگ شکستی بە پاشای پێشوو جیێی سیا ھێنا.
دامەزراندنی شانگ
سەرەتا تانگ فەرمانڕەوایەتی شانگی ئەکرد وەک فەرماندەی شانشینەکە بۆ ماوەی ١٧ ساڵ، کە ئەوکات شانشینێکی بچووک بوو لە پاڵ ھەر ٤٠ شانشینەکەی تر لە سەردەمی ئەوساتی چین، ھەرچۆنێک بێت لەو سەردەمە پاشا جیێی سیا بەخراپی مامەڵەی لەگەل خەڵکەکەی ئەکرد و خەریکی خراپ بەکارھێنانی دەسەڵات بوو، ئیمپراتۆریەتەکەی بە خراپی بەکار دەھێنا ھەرچۆنێک بێت، چێنگ (پاشا تانگ) بەم شتە دڵخۆش نەبوو، وە ھەنگاو بە ھەنگاو شانشینەکەی واتا شانگ بەرەو گەشەسەندن و بەھێزبوون دەچوو، و ئیمپراتۆر جیێش خەریکی خراپ بەکارھێنان و ستەمکردن بوو، تەنانەت چیتر ژەنەڕالە سەربازییەکانی خۆی گوێرایەلی فەرمانەکانی ئەو نەدەبوون، پاشا تانگ (فەرماندە چێنگی ئەوسای شانشینی شانگ) بە بینینی ئەمانە، ھێرشێکی سەربازی ڕێکخست سەرەتا ناوچەیەکی گرت بۆ چەن ساڵی دواتر ناوچەکانی تریشی خستە ژێر دەسەڵاتی خۆی چونکە پێشوو تر پشتگیری ٤٠ شانشینەکەی ئەوساتی وەرگرتبوو، تا دواتر ئیمپراتۆریەتی شانگی دامەزراند.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆنفووشیوس پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی شانگ پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی ١٧یەمی پێش زایین پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتی سیا پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٧یەمی پێش زایین پۆل:مردووانی ١٦٤٦ی پێش زایین
پەیوەندی نێوان شێرپەنجەی مەمک و شیری ئاژەڵی
گفتوگۆی زۆر ھەیە لەسەر ھۆکارەکان و چۆنێتی ڕێگریکردن لە شێرپەنجەی مەمک ئەم گومان و بووَچونانە تەواو ئاڵۆزو چڕ دەبنەوە کەدێتە سەر پەیوەندی نێوان بەکار ھێنانی شیری ئاژەڵی و شێرپەنجەی مەمک، ئەم گومان و دەگەرانە دەتوانین بڵێین بە شێوەیەکی بەھێز سەلمێنران و یەکلایی کرانەوە لە ڕێگای توێژینەوەیەکەوە کە لە ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠ لە ماڵپەڕی (Oxford Academic/ International Journal Of Epidemiology) بڵاوکرایەوە، تاقیکردنەوەکە نزیکەی ٧٫٩ ساڵی خایاندبوو ٥٩٧٩٥ ژنی خۆبەخشی ئەمریکای باکوور بەشداریان تێدا کردبووە لو ژمارەیە ٢٩٫٧ یان ڕەشپێست بوون، لەماوەی نزیکەی ئەم ھەشت ساڵەدا بەشدار بوانی خۆبەخش بەبەردەوامی لەژێر چاودێری خۆراکی بیست وچوار کاتژمێری دا بوون لە ڕێگەی لێپرسینەوەو ڕپرسی یەوە. تاقیکردنەوەکە ڕاستەوخۆ بەشدار بوانی خۆبەخشی بەستبووە و بە بنکەکانی پشکنینی شێرپەنجەی مەمک تاکۆ بەبەردەوامی پشکنینیان بۆ ئەنجام بدرێت. لەکۆتایی تاقیکردنەوەکەدا دەرکەوت کە خواردنەوەی شیری ئاژەڵی (مانگا) بەشێوەیەکی ترسناک مەترسی تووشبون بە شێرپەنجەی مەمک بەرز دەکاتەوە بۆ تەنانەت زیاتر لە ٨٠٪ بەپێی ڕێژەی بەکارھێنان.
" خواردنەوەی بڕێکی کەمی وک ١\٤ بۆ ١\٣ ی کوپێک شیر ڕۆژانە ئەگەری توشبوون بە شێرپەنجەی مەمک بەرز دەکاتەوە، سەرپەرشتیاری تاقیکردنەوەکە (Gary E.Fraser)"خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرای زانکۆی لۆمالیندا لە کالیفورنیا " ڕایگەیاند "بە خواردنەوەی ڕۆژانەی یەک کوپ شیری ئاژەڵی مەترسی تووشبون بۆ لە ٥٠٪ بەرز دەبێتەوە و بۆ ئەوانەش کە دوو پەرداخ و زیاتر دەخۆنەوە لە ڕۆژێک دا مەترسی و ئەگەری تووشبون بۆ ٧٠٪ -٨٠٪ بەرز دەبێتەوە " دکتور گاری ڕای گەیاند لە درێژەی قسەکانیدا، شایانی باسە بەکارھێنانی شیری پڕ چەوری یاخود نیو چەوری یان بێچەوری ھیچ جیاوازی یەکیان نەبووە لەسەر بەرزکردنەوەی مەترسی تووشبون بە شێرپەنجەی مەمک.
ئەم ئەنجامە سامناکانە شایانی نیگەرانی یە چونکە بەپێی ڕێنمایی یە خۆراکی یەکانی وڵاتی ئەمریکا پێشنیاری خواردنەوەی ٢–٣ کوپ شیر دەکرێت لە ڕۆژێک دا. بەڵام لەھەمان کات دا شایانی باسکردنە کە بەپێی سەرچاوەکان کەلە دۆکۆمێنتەری بەناوبانگی(What the health?) ئەم خشتە ڕێنماییانە لەلایەن بازرگانی شیرەمەنی و بەرھەمە ئاژەڵی یەکانەوە پشتگیری و سپۆنسەر دەکرێت.
کاتژمێری دەستی
کاتژمێری دەستی بریتییە لە کاتژمێرێک کە لەسەر مەچەک دەبەسترێت یان لە گیرفانێکدا ھەڵدەگیرێت. بە شێوەیەک دروست کراوە کە ئاگاداری کات بێت و بە شێوەیەکی گشتی بە پاتری یان جووڵەی میکانیکی کاردەکات. کاتژمێرە دەستییەکان بە چەندین ستایل جیاوازن، لە دیزاینە کلاسیکەکانی ئەنالۆگەوە تا دەگاتە شاشەی دیجیتاڵی مۆدێرن. ھەروەھا دەتوانن تایبەتمەندی زیادەی وەک زەنگ و تایمەر و کاتژمێری دەستی وەستان لەخۆ بگرن. کاتژمێرەکان تەنھا کارایی نین بەڵکو دەتوانێت ببێتە ئیکسسواراتێکی مۆدە، لەگەڵ چەندین مارکە و ستایلی جیاواز بەردەستە بۆ ئەوەی لەگەڵ سەلیقە و بۆنە جیاوازەکاندا بگونجێت. ھەروەھا ھەندێک لە کاتژمێرە دەستییەکان بۆ مەبەستی تایبەت دروستکراون، وەک غەواس یان چالاکییە وەرزشییەکان.
پەیوەندی نێوان شێرپەنجەی مەمک و شیری ئاژەڵی
لە دوای کۆتا پشکنین لەسەر ٥٢٧٩٥ ژنی بەشداربوی خۆبەخش کە تێکڕای تەمەنیان ٥١ ساڵ دەبوو ١٠٥٧ حاڵەتی نوێی شێرپەنجەی مەمک تۆمار کرا کە وک ئاماژەمان پێدا لەسەرەتادا ئەم بەشداربووانە پاک بوون لە شێرپەنجەی مەمک. ئامانجی تاقیکردنەوەکە دەرخستی پەیوەندی نێوان شیری سۆیای ڕوەکی و شێرپەنجەی مەمک و شیری ئاژەڵی دا بوو. بەپێچەوانەوە ھەرچی سەبارەت بە شیری سۆیا و بەکارھێنانی ڕۆژانەی نەک تەنھا کاریگەری نی یە لەسەر زیادکردنی مەترسی تووشبون بە شێرپەنجەی مەمک بەڵکو بەکارھێنانی شیری سۆیای ڕوەکی لە جیاتی شیری ئاژەڵی ئەم مەترسی یە بەبڕی لە ٣٢٪ کەم دەکاتەوە.
لە توێژینەوەیەکی نوێی کەدا دەرکەوتووە کە کەسانی ڤیگن (ڕوەکخۆر) ڕێژەی شێرپەنجەی مەمک تیایاندا بەڕێژەیەکی بەرچاو کەمترە بە بەراورد بە ئەوکەسانەی بەرھەمی ئاژەڵی بەکاردەھێنن و ڕوەکخۆر (ڤیگن) نین.
ھۆکاری ئەم پەیوەندی یە مەترسی دارەی نێوان شیری ئاژەڵی و شێرپەنجەی مەمک تەواو پشتڕاست نەکراوەتەوە بەڵام شارەزایان گومانێکی زۆریان ھەیە کە ھۆکارەکەی بۆ ھەبوونی ئەو ھۆرمۆنە توخمتێریانەی کەلەناو شیری ئاژەڵی دا ھەیە دەگەڕێتەوە چونکە شێرپەنجەی مەمک لەناو ژنان دا ھەستیارە بە ھۆرمۆنەکان. شیری مانگا ئەنجامی دووگیان بوونی مانگاکەیە لەبەرئەمە خواردنەوەی شیرەکە ئامرازێکە بۆ بەریەک کەوتن لەگەڵ ئەو بڕە زۆرەی ھۆرمۆنی توخمتێری کەلە پێکھاتەکەیدا ھەیە.
لە چەند تاقیکردنەوەیەکی دیکەش دا پەیوەندی نێوان خواردنی شیرو پرۆتینی ئاژەڵی و بەرزبونەوەی ھۆرمۆنی (IGF-1) خراوەتە ڕوو کە گەشە بە ھەندێک جۆری شیرپەنجە دەدات لە لەشی مرۆڤ دا.
ئەمە یەکەم جار نی یە پەیوەندی ترسناکی نێوان بەکارھێنانی شیری ئاژەڵی و شێرپەنجەی مەمک ئاشکرا دەکرێت. توێژینەوەیەکی (The Nurses Health Study II)لە ساڵی ٢٠٠٣ ئەوەی خستەڕوو کە ئەو ژنانەی ڕۆژانە بەروبومی شیرەمەنی و چەوری شیرەمەنی بەکاردەھێنن ئەگەر تووشبونیان بە شێرپەنجەی مەمک پێش تەمەنی لە سووڕی مانگانە چونەوە زۆر زیاترە بە بەراورد بەو ژنانەی بەرھەمی شیرەمەنی بەکارناھێنن.
لە لێدوانی کۆتایدا دکتور فریزەر بۆ ماڵپەری (Bicycling) وتی " ئەگەر خێزانەکەت مێژووی شێرپەنجەی مەمکی ھەیە ئەوا بەڕاستی دەبێت ئاگادار بیت لەبارەی بەکارھێنانی شیرەمەنی ", ھەروەھا لە کۆتایی قسەکانیدا وتی " ئەمە پێم وابێت ئەوەمان پێڕادەگەیەنێت کە جێگرەوە شیرە ڕووەکی یەکان باشترین ھەڵبژاردەمان بن ".
سەرچاوەکان
https://academic.oup.com/ije/advance-article-abstract/doi/10.1093/ije/dyaa007/5743492?redirectedFrom=fulltext#199259328
https://www.bicycling.com/health-nutrition/a31118437/milk-linked-to-breast-cancer-study/#:~:text=The%20researchers%20believe%20one%20possible%20reason%20for%20the,women%20drinking%20milk%20are%20exposed%20to%20those%20hormones.
چیاوانی
250px|وێنۆک|دوو چیاوان لەسەر لوتکەی [[ئیمجا چێ لە نیپال]] چیاوانی یان شاخەوانی کۆمەڵێک چالاکی دەگرێتەوە کە پەیوەستن بە سەرکەتن بەسەر چیاکان. چالاکییەکانی پەیوەندیدار بە چیاوانی بریتین لە ھەڵگەڕان، خلیسکێنەی سەر بەفر، و ڕۆیشتن بەگوێرەی پەتی سەر چیاکان.
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
تاجیکستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ھەڵگەڕان
250px|وێنۆک|پیاوێک لە کاتی ھەڵگەڕان بەسەر [[چیایەک لە سویس]] ھەڵگەڕان یان سەرکەوتن بریتییە لەو چالاکییەی کە کەسێک دەستەکان، پێیەکان، یان ھەر ئەندامێکی دیکەی جەستەی بەکاردێنێت بۆ سەرکەوتن بەسەر تەنێکی تۆپۆگرافیکیی لێژ. خەڵک ئەو کارە دەکەن بۆ گەیشتن بە شوێنێک، پێشبڕکێکردن، یان تەنیا خۆشی وەرگرتن. ھەروەھا لە ھەندێک پیشەش دەکرێت لە کاتی فریاکەوتنی گیرخواردووێک یان لە ئۆپراسیۆنە سەربازییەکان. دەکرێت ئەم چالاکییە ھەم لە ژوورەوە و ھەم لە دەرەوە، لە سروشت یان پێکھاتە دەستکردەکان بکرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەڵگەڕان
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦ بوو کە لە ١ تا ١٦ی ئابی ١٩٣٦ لە بەرلین لە ئەڵمانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٣٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٣٦
برا
وێنۆک|دوو برا کە لە یەکتری دەچن وێنۆک|دوو برای [[بەنگلادێشی]] برا پیاو یان کوڕێکە یەک یان چەند باوک و دایکی لەگەڵ کەسێکی دیکە ھەیە. ھاوڕێژەی برا دەبێتە خوشک. ئەگەرچی ئەم دەستەواژەیە بە پەیوەندیی خێزانی بەکاردێت، بەڵام لە ھەندێک کاتدا بە پەیوەندیی ناخێزانیش دەڵێن. برا لە ڕیزی خێزانی پلەی یەک دادەنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:خێزان پۆل:گەشەکردنی مرۆڤ پۆل:خزمایەتی و ڕەچەڵەک
١٥ی ڕێبەندان
١٥ی ڕێبەندان ٣٢١ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤٤ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٤٥ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
١٤ی ڕێبەندان
١٤ی ڕێبەندان ٣٢٠ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤٥ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٤٦ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
شازادە فیلیپ
شازادە فیلیپ دووک ئێدینبروو (؛ لەدایکبووی ١٠ی حوزەیرانی ١٩٢١ لە یۆنان – مردووی ٩ی نیسانی ٢٠٢١ لە شانشینی یەکگرتوو) ھاوسەری ئێلیزابێتی دووەم شاژنی بەریتانیا بوو، فیلیپ لە ساڵی ١٩٢١ لە یۆنان لەدایکبوو، لە ساڵی ١٩٣٩ پەیوەندی بە ھێزی دەریایی شاھانەی بریتانیا کرد. لە ساڵی ١٩٤٧ ھاوسەرگیری لەگەڵ ئێلیزابێتی دووەم کرد و خاوەنی چوار منداڵ بوو کە بریتین لە «شازادە چارڵز، شازادە ئانە، شازادە ئاندروو یۆرک و شازادە ئێدواردە». شازادە فلیپ خولیای وەرزش بوو بۆیە لەو بوارەدا چالاک بوو. لە ساڵی ٢٠١٧ بەھۆی ناجێگیری باری تەندروستی و زۆری تەمەنی خانەنیشبوو. فیلیپ لە ٩ی نیسانی ٢٠٢١ لە تەمەنی ٩٩ ساڵیدا کۆچی دوای کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١ پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:نووسەرانی بریتانیی سەدەی ٢١ەم پۆل:پاشایەتی لە ئوسترالیا پۆل:پاشایەتی لە کەنەدا پۆل:پاشایەتی لە نیوزیلاند
کریس ڕێدفیڵد
کریس ڕێدفیڵد (ژاپۆنی: クリス・レッドフィールド) کەسایەتییەکی خەیاڵی یارییەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵی کاپکمە.
پەراوێزەکان
پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییەکانی ڕێزدێنت ئیڤڵ پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان پۆل:خەڵکی خەیاڵی ئەمریکی لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا پۆل:هونەرمەندە جەنگییە خەیاڵییەکان لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا
بانی خێڵان، قەرەداغ
بانی خێڵان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
١٧ی ڕێبەندان
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
شوگا
مین یوونگی ناوی سەر ستەیجی:شوگا (بە ئینگلیزی:Min Yoongi-suga) (بە کۆری:민윤기)(لەدایکبووی ٩ی ئاداری ١٩٩٣) ڕاپەر و نوسەری گۆرانی و بەرھەمھێنەری کۆریای باشوورە کە یەکێکە لە ئەندامانی (بی تی ئێس) ی سەربە کۆریای باشوور کە لەژێر سەرپەرشتی (Big Hit Music) کاردەکات لەوەتەی ٢٠١٣.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣ پۆل:زیندووان پۆل:ئەندامەکانی بی تی ئێس پۆل:گۆرانیبێژانی زمانی ئینگلیزی لە کۆریای باشوور پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی پۆل:خەڵکی دایگو پۆل:کوڕە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:گۆرانیبێژ-نوسەری گۆرانی لە کۆریای باشوور
لە دونیای تۆدا کاتژمێر چەندە؟ (فیلم)
لە دونیای تۆدا کاتژمێر چەندە؟ یەکەمین فیلمی دەرھێنەر سەفی یەزدانیانە، عەلی موسەفا و لەیلا حاتەمی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. ڕۆڵگێڕانی زری خوشکام کە دەکاتە دایکی لەیلا حاتەمی بە خاڵێکی ئەرێنی فیلمەکە دادەنرێت چونکە دەیان ساڵە لە ڕۆڵگێڕان دورکەوتۆتەوە. ھەروەھا ڕۆڵگێڕانی کریستۆف ڕیزاعی ئاوازدانەر یەکێکی ترە لە خاڵە سەرنج ڕاکێشەکانی فیلمەکە.
چیرۆک
گوڵی دوایی چەند ساڵی ژیان لە وڵاتی فەڕەنسا بڕیار دەدات بگەڕێتەوە وڵاتی خۆی، گوڵی کاتێک دەگەڕێتەوە ڕوبەروی پیاوێکی نەناسراو  دەبێتەوە بە ناوی فەرھاد کە بانگەشەی ئەوە دەکات کەسێکی زۆر نزیکی گوڵییە بەڵام گوڵی ئەوی بیر نایەتەوە. فەرھاد خۆشەویستیەکی یەک لایەنەی بۆ گوڵی ھەیە و تەواوی ئەو ساڵانەی کە گوڵی لە دەرەوەی وڵات بووە فەرھاد لەگەڵ وردە یادگاریەکانی گوڵی ژیاوە
ناوی فیلم
زۆر گونجاوە بۆ ناونیشانی فیلمەکە. ئەو چەند دێڕەی بیرم مابوو ئەمە بوو:: کوانێ عەتری شیرینی ھەناسەت لە نێوان بۆنی پیسی ئەم خواردنە ساردە؟ گوڵی سورت کوا؟ عیشقت کوا؟ لە دونیای تۆدا کاتژمێر چەندە؟
مۆسیقای فیلم
مۆسیقای فیلمەکە لە لایەن کریستۆف ڕیزاعیەوە دانراوە و لە بیست و نۆ پارچە پێک ھاتوە و ڕۆزبە ڕەخشا گۆرانیەکان دەڵێت. ئەلبومەکە توانی یەکێک بێت لە پڕفرۆشترین ئەلبومەکانی مانگ لە بییپ تونز
ڕەخنەگران
بە ڕای زۆرێک لە ڕەخنەگران فیلمەکە ڕۆمانسێکی ئارام و چێژبەخشە. کە وا لە بینەر دەکات بێزار نەبێت وە بۆ ماوەیەک ئارامش پێشکەش بە بینەرانی دەکات.
پویا زولفەقاری ڕەخنەگر: سیناریۆی ئەم فیلمە یەکێکە لە باشترین سیناریۆکانی مێژووی سینەمای ئێران، ھەر دیمەنێکی فیلمەکە یان بۆ بەرەو پێشبردنی چیرۆکەکەیە یان تیشک خستنەسەر لایەنێکی ئەو خۆشەویستیە پەنھانەیە. کەسایەتی عاشقی نێو فیلمەکە بە ڕۆڵگێڕانی عەلی موسەفا یەکێکە لە نمونەیی ترین ڕۆڵگێرانەکان بۆ کەسایەتی عاشق لە مێژووی سینەمای ئێراندا
زری خوشکام زۆر باشە، سینەماتۆگرافیەکەی ھومایون پایور بەرھەمی پوختەیەکی پاکی سینەمای ئێرانە، مۆسیقاکانی کریستۆف ڕیزاعی وەکو ھەمیشە شازن.
دروستکردنی ئەم ھەستە گەرمو گوڕە بە دوو ئەکتەری سەرەکی کارێکی سادە نییە
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤
بلکان
بلکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قەرەداغ(ناوەند)، قەزای قەرەداغ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بلکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئاوەکەڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەڵۆش و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی هەنجیر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دوکان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
ئەنیماکس
ئەنیماکس تۆڕێکی مانگی دەستکردە کە تایبەتە بە پەخشکردنی ئەنیمێ. بارەگا سەرەکیییەکەی لە ناوچەی میناتۆ لە تۆکیۆ لە ژاپۆنە. تۆڕەکە لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەرز و ستۆدیۆکانی بەرھەمھێنانی ئەنیمێ: تۆکیۆ مۆڤی شینشا ، تۆی ئەنیمەیشن و و سەنڕایس دامەزراوە و پشتگیری دەکرێت.
ئەنیماکس خزمەتگوزارییەکانی لە سەرانسەری ژاپۆن و ھەروەھا لە تایوان و ھۆنگ کۆنگ و کۆریای باشوور و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و ئەمریکای باشوور پێشکەش دەکات، لەم دواییانەدا ئەنیماکس دەستی بە پەخش کردووە لە ئەورووپا (بەتایبەت لە ئەڵمانیا، ڕۆمانیا، ھەنگاریا، و کۆماری چیک لە ساڵی ٢٠٠٧، و سلۆڤاکیا، ئیسپانیا، پورتوگال لە ساڵی ٢٠٠٨). و بەم زووانە دەست بە پەخش دەکات لە شانشینی یەکگرتوو، پۆڵەندا ئیتاڵیا، فەڕەنسا و چەند وڵاتێکی تری ئەورووپا). جگە لە پێشکەشکردنی پەخش لە ھەندێک وڵاتانی باشووری ئەفریقا و ئوسترالیا.
ئەنیماکس یەکەم و گەورەترین تۆڕە کە بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێری بەردەوام ئەنیمێ پەخش دەکات. تۆڕی کەناڵەکانی زیاتر لە ٨٩ ملیۆن کەس سەیری دەکەن کە بە ١٧ زمان قسە دەکەن لە زیاتر لە ٦٠ وڵاتی جیھان.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیا ئەنیمێیەکان پۆل:تەلەڤیزیۆنی ئەنیمێ پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی مناڵان پۆل:سۆنی پیکچەرز ئێنتەرتەینمنت
ھەوکردنی لەوزەتێن
لەوزەتێن زۆربەی جار هۆکارەکەی هەوکردنی ڤایرۆسە، کە بنزیکەی تەنها ٥% بۆ ٤٠% هۆکارەکەی بەکتریایە. هەوڵەکانی چارەسەرکردن بریتین لە باشترکردنی نیشانەکان و کەمکردنەوەی لێهاتەکانی نەخۆشیەکەیە. پاراستۆل یان پرۆفین بەکاردەهێندرێت بۆ کەمکردنەوەی ئازار. لە ٤٠٪ خەڵکدا، نیشانەکان لە ماوەی سێ ڕۆژدا نامێنن، وە نزیکەی ٨٠٪ خەڵکیش لە حەفتەیەکدا. ئەنتیبایۆتیکەکان دەتوانن بۆماوەی نزیکەی ١٦ کاتژمێر نیشانەکان کەم بکەنەوە.
بەپێی ئامارەکان نزیکەی ٧.٥٪ ی خەڵک لەهەر ماوەی سێ مانگدا ئازاری قورگیان هەیە و ساڵانە ٢٪  ی خەڵک سەردانی پزیشک دەکەن بەهۆکاری نەخۆشیی لەوزەتێن.
سەرچاوەکان
<references group="" responsive="1">
پۆل:ھەوکردنەکان
ژمارەکردن
ژمارەکردن یا کۆمپیوتەراندن بریتیە لە هەر جۆرێ لە هەژمارکردن (حسابات) کەوا لەسەر مۆدێلێکی ڕوون دامەزرابێ کە شایانی تێگەشتن و دەربڕین بێ، بۆ نمونە، ئەلگۆریتمێک.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ئیستۆنیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئیستۆنیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
١٨ی ڕێبەندان
١٨ی ڕێبەندان ٣٢٤ەم ڕۆژی ساڵی کوردییە. ٤١ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٤٢ ڕۆژی (لە ساڵی پڕدا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژەکانی ڕێبەندان
تاجیکستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
تاجیکستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کاردانەوە نەتەوەییەکان بەرامبەر پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩
کاردانەوە نەتەوەییەکان جیاواز و ھەمەجۆر بوون بەرامبەر پەتای جیھانیی کۆڤید-١٩ (COVID-19) و کاردانەوەکان چەند پێوەرێکی چواردەورگرتنی لەخۆدەگرت وەک (داخستنی تەواوەتی، کەرەنتین (ڤارێز) و قەدەغەکردنی ھاتووچۆ.) لە کۆتاییەکانی مانگی نیسان دا، ژمارەی تووشبووانی ڤایرۆسەکە ٢٫٩ میلیۆن کەس بوون و ژمارەی مردووانیش لە ٢٠٣٬٨٠٠ کەس تێپەڕیوبوو لە ٢١٠ وڵات و ناوچەی جیاوازی سەر ڕووی زەوی دا. ئەو وڵاتانەی خاوەنی زۆرترین ژمارەی تووشبووی پشتڕاستکراو بوون بریتیی بوون لەمانە: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئیسپانیا، ئیتاڵیا، فەڕەنسا، ئەڵمانیا، شانشینی یەکگرتوو، تورکیا و چین.
داخستنەکان
ئەم پەتا جیھانییە بووە ھۆی قەدەغەکردنی ھاتووچۆی سەرتاسەری لە زۆربەی وڵاتانی دونیا و چەند سنووردارکردنێکی ھاوشێوەش ھاتنە کایەوە بەمەبەستی ڕێگریکردن لە زیاتر بڵاوبوونەوە و تەشەنەکردنی ڤایرۆسی کۆڤید-١٩ (وەک: فەرمانکانی لە ماڵەوە مانەوە، فەرمانەکانی مانەوە لە پەناگەکان، داخستن و قەدەغەکردنی ھاتووچۆ.) ھەروەھا ئەم پەتایە بۆتە ئەنجامی گەورەترین (داخستن/قەدەغەکردن) لە زۆربەی وڵاتان دا لە ھەمان کاتی مێژوودای دا. ھەتا ڕێکەوتی ٢٦ مانگی ئازار، ١٫٧ میلیارد کەس لەژێر شێوەیەک لە شێوەکانی داخستن دا بوون و دواتر لە یەکەم ھەفتەی مانگی نیسان دا زیادیکرد بۆ ٣٫٩ میلیارد کەس کە دەکاتە نیوەی ژمارەی دانیشتوانی سەر ڕووی زەوی.
لە ڕێکەوتی ١٢ نیسان دا، نزیکەی ٣٠٠ میلیۆن کەس (نزیکەی لە ٩٠٪ ھەموو دانیشتوان) ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، زیاتر لە ٥٠ میلیۆن کەس لە فلیپین، نزیکەی ٥٩ میلیۆن کەس لە باشوری ئەفریقا، و ١٫٣ میلیارد کەس لە ھیندستان لەژێر یەکێک لە شێوەکانی داخستن دا بوون.
چین
یەکەمین مرۆڤ کە پشتڕاسکرابێتەوە نەخۆش کەوتبێت بەھۆی ڤایرۆسە نوێیەکەوە لە شاری وھان بوو لە ڕێکەوتی ١ کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩. لە ٣١ی کانوونی یەکەم دا ئاگادارییەکی گشتی بڵاوکرایەوە دەربارەی سەرھەڵدانی نەخۆشییەکە لەلایەن دەسەڵاتی تەندروستی (وھان) ەوە و ئاگادارییە سەرەتاییەکە بە دانیشتوانی وھانی ڕادەگەیاند کە ھیچ بەڵگەیەکی ڕوون لەبەردەستا نییە لەسەر گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە مرۆڤەوە بۆ مرۆڤ و توانای تەواوەتی ھەیە بۆ ڕێگریکردن و دەستبەسەردا گرتنی نەخۆشییەکە و خەڵکی دەتوانن دەمامک (پارێزەری دەم و لوت) بەکاربێنن لە کاتی چوونە دەرەوەدا. ھەر لە ھەمان ڕۆژدا (٣١ کانوونی دووەم) (ڕێکخراوی جیھانی تەندروستی - WHO) لە نەخۆشییەکە ئاگادارکرایەوە. لە مانگی کانوونی دووەم ٢٠٢٠ دا، ئەنجومەنی سیاسی حیزبی شیوعی چینی ھەستان بو گفتووگۆکردن لەسەر ڕێگریکردن و دەستبەسەرداگرتنی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ.