cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئالفرێد ئادلێر
ژیاننامە
ئادلێر لە ٥ی شوبات لە دەور و بەری شاری ڤیێنای ئۆتریش لە بنەماڵەیێکی زەنگین لە دایکبوو. سەردەمی مناڵیی بە نەخۆشیی، بەرچاوتەنگی براگەورەکەی و پەراوێزخستنی لە لایەن دایکیەوە دیاری کرابوو. ئەو خۆی پێ کەسێکی ناشیرین و وردیلە بوو. ئادلێر بە بەراورد لەگەڵ دایکی، خۆی لە باوکی پێ نزیکتر بوو و وەکوو یۆنگ لەوانەیە ھەر بەو ھۆکارە دواتر دژایەتی چەمکی گرێی ئۆدیپی کرد کە لە ئەزموونەکانی سەردەمی منداڵیی ئەودا ڕەنگ دانەوەیێکیان نەبوو. ئادلێر لە تەمەنی منداڵیدا بەوپەڕی تواناوە ھەوڵی دەدا ھەتا خۆشەویستیی ھاوتەمەنەکانی بۆ خۆی مسۆگەر بکات و وردە وردە کە گەورەتر بوو ھەستی ڕێز و گەورەیی و وەرگرتنی لەلایەن کەسانی ترەوە لە خۆیدا بەدیکرد کە لە ناو ئەندامانی بنەماڵەکەیدا بەدی نەدەکرد. ئادلێر خوێندکارێکی تەوەزەل بوو، تا ئاستێک کە مامۆستایێک بە باوکی وت؛ ئەم کوڕە بۆ ھیچ پیشەیێک بێجگە لە بەردەستیی پینەچی ناگونجێ. بەڵام ئادلێر بە پشت بەخۆ بەستن و لەخۆبوردوویی لە نزمترین ئاستی پۆلەوە خۆی کێشا سەرەوە. ھەم لە بواری کۆمەڵایەتی و ھەم لە بواری خوێندنیشەوە ھەوڵی چڕی دا ھەتا بەسەر بەجێماوی و لاوازیەکانیدا زاڵ بێ و بەم شێوازە بۆ بیردۆزی داھاتووی کە دەڵێ تاک دەبێ خاڵە لاوازەکانی قەرەبوو بکاتەوە، بوو بە نموونە. پێناسەی تایبەتمەندییەکانی ھەستی خۆبەکەم زانین کە دواتر بەشی سەرەکی سیستەمەکەی ئەویان پێک ھێنا، رەنگدانەوەی راستەوخۆی ئەزموونە سەرەتاییەکانی خۆیەتی، ئایینێک کە ئادلێر ئازادانە دیانی پێدا نا. ئادلێر لە تەمەنی چوار ساڵیدا، ئەوکاتەی کە لەگەڵ ھەوکردنی سیەکانی کە ھەتا لێواری مردنی برد خەریکی ململانێ بوو چاک بووەوە، بڕیاری دا ببێتە پزیشک. پلەی دکتۆرای پزیشکی لە ساڵی ١٨٩٥ لە زانکۆی ویەن وەرگرت. دوای وەرگرتنی پلەی پسپۆڕیی نەشتەرگەری چاو و دواتر دامەزرانی لە پزیشکی گشتی، ڕووی لە دەروونپزیشکی کرد. ساڵی ١٩٠٢ وەک یەکێک لە چوار ئەندامی رێپێدراو دەستی کرد بە بەشداری دانیشتنی بەکۆمەڵێ حەوتوانەی فرۆید. ھەرچەند لە نزیکەوە لەگەڵ فرۆید کاری دەکرد پێوەندی تایبەتیان پێکەوە نەبوو. جارێک فرۆید وتبووی کە ئادلێر بێزارم دەکا. ئادلێر لە چەند ساڵی دواتردا بیردۆزێکی سەبارەت بە کەسایەتیی ھۆنیەوە کە لە زۆر روانگەوە لەگەڵ بیردۆزەکەی فرۆید جیاواز بوو و بە ئاشکرا رەخنەی لە داکۆکی فرۆید لە ھۆکارە جنسیەکان گرت. ساڵی ١٩١٠ فرۆید سەرۆکایەتی دەستەی دەروونشیکاری ڤیێنای کرد بە ناوی ئادلێرەوە ھەتا ئەو ناکۆکیانەی نێوانیان کە لەزیادبوون بوون بڕەوێتەوە، بەڵام ساڵی ١٩١١ جیابوونەوە چاری ناچار بوو. ئەو جیابوونەوە ناخۆش بوو. دواتر ئادلێر فرۆیدی بە کلاوچی پێناسە دەکرد و دەروونشیکاییەکەی بە «پیس» ناودێر دەکرد. فرۆید ئادلێری بە «دژەباو» و «دێوانە خوو» ناو دەبرد.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مێژووی دەروونپزیشکی پۆل:مردووانی ١٩٣٧ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٠ پۆل:زانا جووەکان
ھایکیو!!
وێنۆک ھایکیو زنجیرەیەکی شۆنن مانگای ژاپۆنییە، کە لەلایەن ھارویچی فوروداتێ نووسراوە و وێناکراوە، ئەم کۆمەڵەیە بۆ یەکەمجار لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ لە بابەتێکدا لە گۆڤاری Jump Next! بڵاوکراوەتەوە و لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٢ەوە لەلایەن شوێشا لە ھەفتانەی شۆنن جەمپ بڵاوکراوەتەوە. لەسەر بنەمای وەشانی مانگای زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی ئەنیمێ کە ٢٥ ئەڵقەیە، لە دەرھێنانی سوسومو میتسوناکا و لەلایەن ستۆدیۆی بەرھەمھێنانی ئای جی بەرھەمھێنراوە. وەرزی دووەمی ئەنیمێکە لە مانگی تشرینی یەکەم تا ئازاری ٢٠١٥ پەخشکرا، وەرزی سێیەمیش لە مانگی تشرینی یەکەم تا کانوونی دووەمی ٢٠١٦ پەخشکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:مانگاکانی ٢٠١٢ پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٤ دەستیان پێکردووە پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٥ دەستیان پێکردووە پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٦ دەستیان پێکردووە پۆل:مانگاکانی ٢٠١٩ پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٠ دەستیان پێکردووە پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت پۆل:ئەنیمێ و مانگای کۆمیدی پۆل:ئەنیمێی مادمان ئینتەرتەینمنت پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:ئەنیمێ و مانگای قوتابخانە پۆل:سێنتای فیلمۆرکز پۆل:مانگای شوئیشا پۆل:شۆنن مانگا پۆل:مانگای ڤیز میدیا پۆل:وەرگرانی خەڵاتی شۆگاکوکان مانگا بۆ بەشی شۆنن مانگا
پیرلویجی کۆلینا
وێنۆک پیرلویجی کۆلینا یەکێکە لە ناوبژیوانەکانی پێشووی تۆپی پێ لە ئیتاڵیا. کۆلینا بە شێوەیەکی بەرفراوان بە باشترین ناوبژیوانی مێژووی تۆپی پێ دادەنرێت. شەش جار لەسەریەک نازناوی "باشترین ناوبژیوانی ساڵ"ی فیفای بەدەستھێنا. کۆلینا تا ئێستاش بەشداری لە تۆپی پێدا دەکات، وەک ڕاوێژکارێکی بێ مووچە لە یەکێتی ناوبژیوانانی تۆپی پێی ئیتاڵیا (AIA) و لیژنەی ناوبژیوانی یەکێتی ئەورووپا. کۆلینا لە ٥ی تەممووزی ٢٠١٠ەوە وەک سەرۆکی لیژنەی ناوبژیوانانی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئوکراینا کاردەکات، ئێستاش سەرۆکی لیژنەی ناوبژیوانانی فیفایە.
ژیانی پیشەیی
کۆلینا لە شاری بۆلۆنیا لەدایک بووە و لە ساڵی ١٩٨٤ لە زانکۆی بۆلۆنیا دەرچووە و بڕوانامەی ئابووری بەدەستھێناوە. لە تەمەنی ھەرزەکاریدا وەک بەرگریکاری ناوەندی لە تیپێکی ناوخۆیی یاری دەکرد، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٧دا، ڕازی کرا کە ناوی خۆی تۆمار بکات لە خولێکی ناوبژیوانیدا، لەوێ بۆی دەرکەوت کە بەھرەیەکی تایبەتی ھەیە.
لە ماوەی ٣ ساڵدا، لەکاتێکدا کە خەریکی ئەنجامدانی خزمەتی سەربازی بوو، لە بەرزترین ئاستی پێشبڕکێ ناوچەیییەکان ناوبژیوانی دەکرد. لە ساڵی ١٩٨٨ بە خێرایییەکی خێراتر لە ئاستی ئاسایی، پلەی سێیەمی خولی نەتەوەیی، زنجیرەی C1 و زنجیرەی C2 بەرزکرایەوە، دوای سێ وەرز بۆ خولەکانی سێریا ئەی و سێریا بی. ھەر لەم ماوەیەدا بوو کە تووشی ھەڵوەرینی قژی توند بوو کە بووە ھۆی ھەڵوەرینی ھەمیشەیی قژی سەری و دەرکەوتنێکی جیاوازی سەری سەرڕووتاوی پێبەخشی، لەمەودوا نازناوی "کۆجاک"ی لێنرا. لە ساڵی ١٩٩٥ دوای ئەوەی ناوبژیوانی ٤٣ یاری خولی ئیتاڵیا بوو، خرایە لیستی ناوبژیوانانی فیفا. ناوبژیوانی ٥ یاری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٩٦ بووە، لەنێویاندا یاری کۆتایی نێوان نەیجیریا و ئەرجەنتین. لە یاری کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٩٩ لە نێوان بایرن میونشن و مانچستەر یونایتد فیشەکەی لێدا. ئەم یارییەی بە یادگارترین یاریی خۆی ناوبرد، بەھۆی ئەو چەپڵە لێدانانەی لە کۆتایی یارییەکەدا ھاتبوون، کە بە "ھاواری شێر" ناوی برد. لەم یارییەدا ٣ خولەک کاتی زیادکراو لەبەرچاو گیرا، ئەمەش وای کرد بایرن میونشن کە لە ٩٠ خولەکدا بە گۆڵەکەی ماریۆ باسلەر سەرکەوتنی بەدەستھێنا، لە دوو خولەکی کۆتاییدا دۆڕا و جامەکە لە یاریگای کامپ نو ڕادەستی مانچستەر یونایتد بکات. لە ساڵی ٢٠٠٢ گەیشتە لووتکەی ژیانی وەرزشی کاتێک بۆ یاری کۆتایی مۆندیال لە نێوان ئەڵمانیا و بەرازیل ھەڵبژێردرا. پێش یارییەکە ئۆلیڤەر کاھن بە ڕۆژنامەی ئیرلەندی تایمزی ڕاگەیاند: کولینا ناوبژیوانێکی ئاستی جیھانییە، گومانی تێدا نییە، بەڵام بۆ ئێمە باش نییە. ئایا ئەوە ڕاست نییە؟" کان ئاماژەی بە دوو یاری گرنگی پێشوو کرد کە کۆلینا ناوبژیوان بوو و کان ئامادە بوو: یاری کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا لە ساڵی ١٩٩٩ کە لە ئەنجامدا بە ئەنجامی ٢–١ لە بایرن میونشن دۆڕا، و شکستی ٥–١ لەلایەن ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیاوە بەرامبەر ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی ئینگلتەرا لە ساڵی ٢٠٠٢. لە یاری کۆتاییدا بەخت لە بەرژەوەندی کان نەبوو، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە بە ئەنجامی ٢–٠ دۆڕان. لە ساڵی ٢٠٠٣ ژیاننامەی خۆی بە ناوی یاساکانی یارییەکەم بڵاوکردەوە. کۆلینا لە مانگی نیسانی ٢٠١٨ بۆ بینینی یاری نێوان شەھرڤارد و ٨٩ی شەھرڤارد لە نێوان یانەی ئیستقلالی تاران و یانەی تۆپی پێی پەرسەپۆلیس و سەردانی دامەزراوەکانی ناوبژیوانان، گەشتێکی کرد بۆ تاران.
باڵەوەند
باڵەوەند یەکێک له خێڵەکانی پارێزگای کرماشانه. ئەم ئەشرەته له ناوچەکانی زەردەڵان و هولێران و سەرفیرووزئاو و قەسری شیرین و دوڕووپەرمان نیشتەجین.
زەمان
زەمانی مەردمی باڵەوەند کوردی(لەکی) باڵەوەندیه.
سەرچاوەکان
پۆل: ھۆزەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:ھۆزە کوردییەکان پۆل:پارێزگای کرماشان
ئیمامزادە سەی ئەڤدلا
ئیمامزادە سەی ئەڤدلا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سراو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
دڵێکی لاواز
220x400px|وێنۆک|پەرتووکی دڵێکی لاواز (١٨٦٥) دڵێکی لاواز (بە ڕووسی: Слабое сердце) کورتە ڕۆمانێکی دۆستۆیەڤسکییە، لە ساڵی ١٨٤٨ لە ژمارەی دووەمی گۆڤاری «Отечественные записки»، کرایڤسکی بڵاوکرایەوە. و لە ساڵی ١٨٦٥ وەک چاپێکی جیاواز دەرچووە. و یەکێکە لە بەرھەمە ھزرییە قووڵەکانی دۆستۆیەڤسکی، باسی گەنجێک دەکات کە کارمەندێکی بچووکە و بەم چارەنووسەی ڕازییە ھەرچەندە پلەیەکی بچووک و دۆخێکی لاوازی ھەیە و بەڕێوەبەرەکەی کارێکی زۆری پێ سپاردووە بەڵام لەو ماوەیەدا شەیدای کچێک دەبێت، بۆیە بە خۆشەویستییەکەیەوە سەرقاڵ دەبێت و کارەکەی لەبیر دەکات، و ئەو گەنجە لەگەڵ ھاوڕێ دڵسۆزەکەیدا دەمێنێتەوە، کە زۆر خۆشی دەوێت، گەنجەکە ھەڵەکەی گەورەتر دەکات کە دواکەوتووە لە ڕادەستکردنی کارەکەی بۆ بەڕێوەبەرەکە، و ئەوە بە تاوان دەزانێت بەرامبەر بەڕێوەبەرەکەی، زیادەڕۆیی لە بابەتە دەکات و دەشڵەژێت، زۆر ھەڵدەچێت پاشان دەکەوێتە لێواری شێتی، و پێی وایە وەک سزایەک دەیبەنە خزمەتی سەربازی.
دەستەی خۆکوژی
دەستەی خۆکوژی (بە ئینگلیزی: Suicide Squad) بریتییە لە ناوی ڕێکخراوێکی خەیاڵی دەردەکەوێت لەو چیرۆکە نەخشێندراوانەی کە دی سی کۆمیکس بڵاوی دەکاتەوە. تیمەکە بۆ یەکەم جار دەرکەوت لە ئەیلوولی ۱۹٥۹ و پاشان دووەم جار دەرکەوت لە ساڵی ۱۹٨۷. لە تیمەکەدا هارلی کوین، و کیلەر کرۆک، و کاتانا، و جادووگەر، و ئێل دیابلۆ، و دێدشۆت، و کاپتن بومرانگ ئەندامن.
سەرچاوەکان
پۆل:بڵاوکراوەکانی دی سی کۆمیکس پۆل:کۆمیکس پۆل:ڕێکخراوە خەیاڵییەکان پۆل:دی سی کۆمیکس
ناستا پالاژانکا
ناستا پالاژانکا (بە بیلاڕووسی: Наста Палажанка؛ لەدایکبووی ١٩٩٠) چالاکوان لە بزووتنەوەی لاوانی بەرھەڵستیکارە لە بیلاڕووس، کە لەتەمەنی ١٤ ساڵییەوە چالاکە. لە ساڵی ٢٠١١، بووبە جێگری سەرۆکی بەرەی گەنجان، کە ڕێکخراوێکی ناحکومییە لە بیلاڕووس. وێڕای بوونی ھەڕەشە و تۆقاندن لە ژیانی، ئەوا ناستا پارێزەر و چالاکوانە لەبواری مافەکانی مرۆڤ لە بیلاڕووس. دواتر لە ئەیلوولی ٢٠١١، مارەبڕا بە کوڕە چالاکوانێکی بەرەی گەنجانکرد، بەناوی زمیتسەر داشکێڤچ. ناستا و زمیتسەر ئەوکاتە ھاوسەرگیریانکرد کاتێک لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢، ناستا سەردانی ئەوی کرد لە زیندانی ھرۆندۆ، دەسەڵاتدارانی زیندانەکە ماوەی ١–٢ کاتژمێر ڕێگەیان دا بۆ سەردانیکردنی ناستا بۆلای زمیتسەر.
لە ساڵی ٢٠١١، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا. ھەرچەند نەیتوانی ئامادەبێت لە ڕێوڕەسمەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی بێلاڕووس پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
وێستگەی جۆسیوی
وێستگەی جۆسیوی (浄水駅, جۆسیوی-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
خەڵاتی ئافرێنەرەکانی یووتیووب
خەڵاتی ئافرێنەرەکانی یووتیووب، ناسراو بە پلەی بەتنەکانی یووتیووب یان قەڵغانی یووتیووب، زنجیرەیەک خەڵاتن لەلایەن یووتیووبەوە کە ئامانجیان ستیاشکردنی کەناڵە بەناوبانگەکانە. بەپێی ژمارەی سەبسکرایبەرانی کەناڵەکەیە بەڵام بۆچوونی بەخشینی خەڵاتەکە بەدەست یووتیووبە. ھەموو کەناڵەکان پێداچوونەوەیان بەسەردا دەکرێت پێش ئەوەی خەڵاتێکیان پێبدرێت، بۆ ئەوەی دڵنیابن کە کەناڵەکە پابەندی یاسا و ڕێساکانی یووتیووبە. یووتیووب مافی ئەوەی ھەیە کە خەڵاتەکان نەبەخشێت بەو کەناڵانەی کە بەرھەمی سیاسی تووندڕەویان بڵاوکردووەتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:یووتیووب
١٨٧٥ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٧٥ لە نەرویژ
مردنەکان
١٣ی حوزەیران - ئیلەرت سوندت، کۆمەڵناس (لەدایکبووی ١٨١٧).
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
مۆناکۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
دیۆفانتوس
چەپ|وێنۆک|328x328پیکسڵ|وێنەی بەرگی کتێبی Arithmeticaی دیۆفانتوس چاپی ساڵی ١٦٢١ کە وەرگێڕدراوە بۆ زمانی لاتینی لەلایەن کلاودی گاسپارد دیۆفانتوسی ئەسکەندرییە (بە ئینگلیزی: Diophantus of Alexandria) بیرکاریزانێکی یۆنانی بوو لە ئەسکەندرییە کە ناسراوە بە "باوکی زانستی جەبر". دیۆفانتوس خاوەنی زنجیرەیەک کتێبە بە ناوی (Arithmetica) کە ئێستا زۆربەیان تیاچوون و نەماون. ئەم کتێبانە باسیان لە چۆنیەتی شیکار کردنی هاوکێشە جەبرییەکان کردووە. پییر دی فێرمات ی بیرکاریزانی فەڕەنسی لە کاتی خوێندنەوە و لێکۆڵینەوەی لەسەر کتێبی (Arithmetica)ی دیۆفانتوس گەیشتووەتە ئەو ئەنجامەی کە دیۆفانتوس کە هەندێک هاوکێشەی بیرکاری هیچ شیکاری و ئەنجامێکیان نییە. دواتر فێرمات ئاماژەی بەوەدا کە توانیویەتی بەڵگەی تەواو بۆ ئەم گریمانەیەی دیۆفانتوس بهێنێت و بیسەلمێنێ کە وایە، ئەمەش ناسراوە بە (دوایین بیردۆزی فێرمات). ئەمەش بووە هۆکاری بەرەو پێشچوونێکی زۆر لە بیردۆزی ژمارە دا. تا ئێستاش هاوکێشەکانی دیۆفانتوس یان (ئەندازە ی دیۆفانتوس) بە یەکێک لە هەرە بوارە گرنگەکانی لێکۆڵینەوەی بیرکاری دادەنرێت. دیۆفانتوس وشەی (parisotes) بەکارهێناوە بۆ ئاماژەدان بە یەکسانی. دواتر ئەم وشەیە بە (adaequalitas) ناسێنرا لە زمانی لاتینیدا. دیۆفانتوس یەکەم بیرکاریزانی یۆنانی بووە کە کەرتەکان بە ژمارە دابنێت.
ژیاننامە
زانیاری کەم لەبەردەستتدایە دەربارەی ژیانی دیۆفانتوس. ئەوەندە هەیە کە لە شاری ئەسکەندەرییەی وڵاتی میسر ژیاوە لە نێوان ساڵەکانی ٢٠٠ز و ٢١٤ز تا ٢٨٤ز یان ٢٩٨ز.
ئاریتماتیکا
ئاریتماتیکا (Arithmatica) بریتییە لە بەرهەمی سەرەکی دیۆفانتوس و وە بە بەناوبانگترین کتێب دادەنرێت لەسەر زانستی جەبر لە بیرکاری یۆنانیدا.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٣یەم پۆل:مردووانی سەدەی ٣یەم پۆل:ماتماتیکزانە یۆنانییە دێرینەکان
شیلا خوداداد
شیلا خوداداد (؛ لەدایکبووی ٥ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠ لە تاران، ئێران) ئەکتەرێکی سینەما و تەلەڤیزیۆنیی ئێرانییە.
شیلا لەگەڵ فەرزین سەرکاراتدا ھاوسەرگیریی کردووە، باوکی خەڵکی تارانە و دایکیشی کوردی شاری مەھابادە.
بیبیلیۆگرافی
لە ئابی ۲۰۱۹دا، کتێبی «بعضی رازھا را نباید نگە داشت» لەگەڵ بابەتی توندوتیژیی ڕەگەزی منداڵان، لە وەرگێڕانی شیلا خوداداد خرایە ڕوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خانمەکتەرە کوردەکان پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠
ئەلێکساندەر ماھۆن
ئەلێکساندەر ماھۆن یەکێکە لە کارەکتەرەکانی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە. لە وەرزی دووەمی زنجیرەکەدا بەرپرسیارە لە ڕاوەدوونانی زیندانییەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:بکوژە خەیاڵییەکان پۆل:کەسایەتییەکانی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە
شانگچیو
وێنۆک|350x350پیکسڵ|وێستگەی شەمەندەفەری شانگچیو وێنۆک|250x250پیکسڵ|نەخشە شانگچیو (بە چینی:商丘) وەک شانگ کیو دەخوێنرێتەوە، شارێکە لە رۆژھەڵأتی پارێزگای ھێنان، ناوەڕاستی چین، سنووردارە لەگەل کایفێنگ بۆ باکووری رۆژاوا، وە لەگەل ژۆوکۆو بۆ باشووری رۆژھەڵات.
سەرچاوەکان
پۆل:شانگچیو پۆل:شارەکان لە ھێنان پۆل:ناوچە شارییەکانی چین پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٠یەم
مەمالیکی بەحری
دەوڵەتی بەحری یان مەمالیکی بەحری خانەدانێکی مەملوک بوو کە زۆربەیان بە ڕەچەڵەک تورکی کومان-کیپچاک بوو کە لە ساڵی ١٢٥٠ تا ١٣٨٢ فەرمانڕەوایی سوڵتانی مەمالیکی میسریان کرد. ئەوان دوای دەوڵەتی ئەییووبی و  لە دوای شانشینی دووەمی مەملوکەکان بە ناوی مەمالیکی بورجی ھاتنە سەر حوکم یەکەم سوڵتان شەجەرە دوڕ. وێنۆک|[[مەمالیکەکان لە سەردەمی مەمالیکی بەحری.]] ناویان "بەحری" بە واتای ڕووبار دێت، ئاماژەیە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی سەرەتایی ئەوان لە دوورگەی ڕۆدا لە ڕووباری نیل لە سەدەی ناوەڕاستی قاھیرە لە قەڵای ڕۆدا کە دروستکراوە  لەلایەن سوڵتانی ئەییووبی سالح ئەییوب.
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٢٥٠
جۆن ویک: بەشی ٤
جۆن ویک: بەشی ٤ کورتکراوە JW4 فیلمێکی ترسناک و ئەکشنی نیۆ نوار ھۆڵیوودە لە ساڵی ٢٠٢٣ لە دەرھێنانی چاد ستاھێلسکی و لەلایەن شیا ھاتن و مایکل فینچەوە نووسراوە. ئەم فیلمە درێژەی فیلمی جۆن ویک ٣: پارابلۆم (٢٠١٩) و بەشی چوارەمی زنجیرە فیلمی جۆن ویکە، و کیانوو ڕیڤز وەک کارەکتەری سەرەکی، لەگەڵ کۆمەڵێک ئەکتەری پاڵپشت لەوانە دۆنی یێن، بیڵ سکاشگارد، لاورێنس فیشبورن و ھیرۆیوکی سانادا و شامیر ئیت ڕۆڵی سەرەکی لە ئەندەرسۆن و لانس ڕێدیک (لە یەکێک لە دوایین ڕۆڵەکانیدا) و ڕێی نا ساوایاما و سکۆت ئەدکینز و ئیان مەکشەین دەگێڕن.
چوارەمین فیلمی جۆن ویک لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ بە فەرمی لەلایەن کۆمپانیای ڵایەنسگەیت ڕاگەیەندرا پێش فیلمی پێش خۆی کە ھەروەھا گەڕانەوەی ڕیڤزی پشتڕاستکردەوە. یەکەم فیلمە لەم فرەنچایزەدا کە لەلایەن دروستکەری ڕەسەنی فرەنچایزەکەوە نەنووسراوە دێریک کۆلستاد, و ھاتن لە مانگی ئایاری ٢٠٢٠ بەکرێ گیرا، دواتر فینچ لە مانگی ئازاری ٢٠٢١. وێنەگرتنی سەرەکی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢١ تا مانگی تشرینی یەکەم لە فەرەنسا و ئەڵمانیا و ژاپۆن و ھەروەھا شاری نیویۆرک ئەنجامدراوە.
جۆن ویک: بەشی چوارەم لە سەرەتادا بڕیار بوو لە ٢١ی ئایاری ٢٠٢١ بڵاوبکرێتەوە، بەڵام بەھۆی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ پاڵنرا بۆ دواوە. فیلمەکە لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٣ لە گۆڕەپانی ئۆدیۆن لێستەر لە لەندەن بۆ یەکەمجار نمایشکرا، دواتر لە ٢٤ی ئازار لەلایەن کۆمپانیای لاینسگەیتەوە لە ئەمریکا نمایشکرا. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت و بووەتە پێنجەم فیلمی زۆرترین داھاتی ساڵی ٢٠٢٣ بە زیاتر لە ٤١٦ ملیۆن دۆلار لە سەرانسەری جیھاندا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری پاریس وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواخراون پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠ پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ژاپۆن بەرھەمھێنراون
محمدتقی پسیان
محەممەدتەقی پسیان (لەدایکبوویی ١٩٨٢ وەرزەقان – کۆچی دوایی ٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ لە قۆچان) سەربازێکی کۆتایییەکانی سەردەمی قاجاڕ و بوو کە لە سەرەتای ڕێکەوتنی ھێزی مۆدێرنی ئەمنی ھەتا ٩ ساڵ دوای ئەوە لەوێدا کاری کرد. ئەو دوای چەند ساڵێک دژ بە دەوڵەتی ناوەندی ئێران بە سەرۆک وەزارەتی ئەحمەد قەوام یاخی بوو، ئەو لە ئەنجامدا، لە شەڕ و پێکدادان لەگەڵ عەشیرەتە کوردەکانی قۆچان کوژرا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢ پۆل:مردووانی ١٩٢١
وێی پو
وێی پو (بە چینی:衛朴;) ئەستێرەناس و سیاسەتوانێکی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ بوو دواتر بووبە ھاوڕێی شێن کوۆ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سیاسەتوانەکانی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ پۆل:ئەستێرەناسە چینییەکانی سەدەی ١١یەم
وێستگەی تاکێمورا
وێستگەی تاکێمورا (竹村駅, تاکێمورا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
ڕێکخراوی تاوانکاری لە ئیتاڵیا
ڕێکخراوی تاوانکاری لە ئیتاڵیا، لە ئیتاڵیادا بڵاوبوونەتەوە، بەتایبەتی لە باشووری ئیتاڵیا بۆ چەندین سەدە، و کاریگەری لەسەر ژیانی کۆمەڵایەتی و ئابووریی زۆرێک لە ناوچەکانی ئیتاڵیا ھەبووە لانیکەم لە سەدەی نۆزدەھەمەوە.
شەش ڕێکخراوی گەورەی ناوخۆیی ھاوشێوەی مافیا ھەن کە لە ئیتاڵیا چالاکییەکی زۆریان ھەیە، کۆنترین و بەھێزترین ئەم ڕێکخراوانە، کە لە نێوان ١٥٠٠ بۆ ١٨٠٠دا گەشەیان کردووە، بریتییە لە ندرانگێتا لە کالابریا (کە ئێستا بە بەھێزترین ڕێکخراوی تاوانکاری لە جیھاندا دادەنرێت) ، کۆسا نۆسترا لە سیسیلیا و کامۆرا وە بارەگاکەی لە کامپانیایە، سەرەڕای ئەم سێ ڕێکخراوە درێژخایەنانە، ھەروەھا سێ ڕێکخراوی تاوانکاری کە لە سەدەی بیستەمدا دامەزراون: ستیددا لە سیسیلیا و سەکرا کۆرۆنا یونیتا و سۆسیاتای فۆگیانا، ھەردووکیان لە ئەپولیان.
چوار گرووپی تری ڕێکخراوە تاوانکارییەکانی ئیتاڵیا، گرووپی باندا دێلا ماگلیانا لە ڕۆما، و مالا دێل برێنتا لە ڤێنێتۆ، و گروپی باندا دێلا کۆماچینا و تۆرتێلۆ کە ھەردووکیان بنکەکانیان لە میلانۆ بوو، لە لوتکەی دەسەڵاتەکەیاندا کاریگەرییەکی زۆریان ھەبوو بەڵام ئێستا زۆر لاواز بوون لەلایەن یاسای ئیتاڵیاییەکان، بە ناچالاک دادەنرێن.
ئالماتی
ئالماتی یان ئالماتیە شارێکە ھەڵکەوتە جوگرافیاکەی دەکەوێتە سەرسنووری کازاخستان و قرغیزستان. گەورەترین شاری کازاخستانە و یەکێکە لە شارە بەناوبانگ و مێژوویی و گەشتیارییەکان لە ناوەڕاستی ئاسیادا.
پێشانگا
centre|وێنۆک|877x877px|دیمەنێکی شاری ئالماتی لە شەودا
قوڵەھەرمێ
قوڵەھەرمێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
شاژن کامیلا
کامیلا شاژنی شانشینی یەکگرتوو و ١٤ ناوچەی دیکەی کۆمۆنوێڵسە وەک ھاوسەری شا چارڵزی سێیەم. کامیلا لە ئیست ساسێکس و ساوس کێنسنگتۆن لە ئینگلتەرا گەورە بووە و لە ئینگلتەرا و سویسرا و فەرەنسا خوێندوویەتی. لە ساڵی ١٩٧٣ لەگەڵ ئەفسەری سوپای بەریتانیا ئەندرۆ پارکەر بۆولز ھاوسەرگیری کرد؛ لە ساڵی ١٩٩٥ جیابوونەوە. کامیلا و چارڵز جار جارە پەیوەندییەکی ڕۆمانسییان ھەبووە، چ پێش و چ لە کاتی ھەریەک لە یەکەم ھاوسەرگیرییەکانیاندا. پەیوەندییەکەی نێوانیان لە میدیاکاندا زۆر بانگەشەی بۆ کرا و لێکۆڵینەوەی جیھانی بەدوای خۆیدا ھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٥، کامیلا لە ویندسۆر گیڵدھۆڵ لەگەڵ چارڵز ھاوسەرگیری کرد. لەگەڵ مردنی شاژنە ئەلیزابێسی دووەم لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢، چارڵز بووە پاشا و کامیلا وەک ژنی پاشا. تاجە گوڵینەی کامیلا شانبەشانی چارڵز لە ٦ی ئایاری ٢٠٢٣ لە وێستمینستەر دەبی بەڕێوەچوو.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرچووانی زانکۆی لەندەن پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
قوڵەھەرمێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
وێستگەی ھیراتۆ-باشی
وێستگەی ھیراتۆ-باشی (平戸橋駅, ھیراتۆ-باشی-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
دێنیلسۆن(یاریزانی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٧٧)
٦١ یاریی بۆ ھەڵبژاردەی بەڕازیل ئەنجامداوە و خاوەنی ٨ گۆڵە. لە دوو جامی جیھانیی فیفا بەشداری کردووە و ساڵی ٢٠٠٢ لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ بەدەستھێناوە. لە جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧ وەک باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە ھەڵبژێردرا.
فێرناندۆ سوکری
فێرناندۆ سووکرێ کە لەلایەن ئاماوری نۆلاسکۆ ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت و کارەکتەری خەیاڵی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییە بە ناوی ڕاکردن لە بەندیخانە. لە ئەڵقەی تاقیکاریدا بە زنجیرەکە دەناسێنرێت وەک ھاوڕێی زیندانی پاڵەوانی زنجیرەکە، مایکل سکۆفیڵد (کە وێنتوورث میلەر ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت) بە خێرایی گەشە دەکات و دەبێتە کارەکتەری سەرەکی زنجیرەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە
دێریەلی
دیرەکلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری قسڵان، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
دیرەکلو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دەزگای بۆشاییی بولگاریا
دەزگای بۆشایی بولگاریا (بە بولگاریای : Институт за Космически изследвания, ИКИ) لە ساڵی ١٩٦٩ەوە ئەو دەزگایە هەیە لە سەردەمی خۆی یەکێک بوە لە پێشکەوتوترین و باشترین دەزگاکانی جیهان بۆ بۆشایی ئاسمان وێنۆک|کەشتی ئاسمانی چاندریان١
ئەو دەزگایە گووزارشت لە یەکێک لە بەشە سەرەکیەکی خۆی دەکا ئەویش (ئاکادیمیای بولگاریا بۆ زانست)، وە ئەندامە لە گەڕانی دەزگای زانستی فیزیای بۆشایی، زانستی ژیان، شارستانیەت لە دوور، وێنەی بۆشایی و ڕوونکردنەوەکانی، هەتا کۆتایی ....)
لە ساڵی ١٩٧٢ یەکەمین کەشتیوانی بولگاری بە کەل و پەلی بولگاری (P-1) نێردرایە بۆشایی ئاسمان،
ئێستا ئەو دەزگایە پەیوەندی هەیە لەگەڵ دەزگای بۆشایی ھیند لە کەشتی ئاسمانی چاندریان١ کە بۆ سەر مانگ نێردرا بوو.
سەرچاوە
پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:گەردوون
دوومیلانی سەروو
دوومیلانی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دوومیلانی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەنگەوەران و لە باشوور لەگەڵ گوندی دوومیلانی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کیژۆک لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حاجی قازی.
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
کۆمەڵکوژیی ڕەواندز
کۆمەڵکوژیی ڕەواندز لەلایەن ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی، خۆبەخشانی ئاشووری و ئەرمەنی و ھاوپەیمانەکانیانەوە ئەنجامدرا. لە ماوەی مانگی ئایاری ساڵی ١٩١٦، موسڵمانانی کوردی ڕەواندزی کردە ئامانج و بە مەزەندەکردنی ٨ ھەزار کورد کوژراون، کە ٨٠٪ی شارەکە بوون و تەواوی شارەکە وێران و تاڵان کراوە.
کۆمەڵکوژییەکە
لە کاتێکدا جەنگی جیھانیی یەکەم وەک لە ساڵی ١٩١٥دا بەردەوام بوو، ڕووسەکان بە یارمەتی ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان ھێرشیان کردە سەر شاری ڕەواندز. ڕووسەکان و ھاوپەیمانە ئاشووری و ئەرمەنییەکانیان، ٨٠٪ی دانیشتوانی موسڵمانی کورد ئەو شارەیان کۆمەڵکوژ کرد، دوای ڕووخانی شارۆچکەکە، تەنیا لەسەدا ٢٠ی دانیشتوانی موسڵمانی کورد توانیان بژین. کوردەکانی ڕەواندز ھەموویان تەقەیان لێ نەکرا، ھەندێکیان فڕێدرانە ناو گەرووی بەناوبانگی ڕەواندزەوە. ھەروەھا زۆرێک لە ژنانی کورد تەنھا بۆ ئەوەی دەستدرێژی نەکرێنە سەر لەلایەن سەربازەکانەوە بازیان دا تا مردن. تەواوی شاری ڕەواندز وێران بوو جگە لە ناوچە دەوڵەمەندەکان، کە سەربازانی ڕووسیا و ئاشووری و ئەرمەنی ئەو ماڵانەیان وەکو جێگا بەکارھێنا و دواتر پێش ئەوەی ڕۆیشتنیان تاڵانیان کرد. کوردەکانی ھەولێر و کۆیە و ڕانیە خۆبەخشانە ھاتنە ڕەواندز بۆ بەرگریکردن لە کورد لە ڕەواندز. سەربازە ڕووسی-ئاشووری-ئەرمەنی نەیانتوانی چیای کۆڕەک بگرن و دوای دوو بۆ سێ مانگ بەھۆی بەرخۆدانی قورسی کوردەوە ناچاربوون بکشێنەوە. سیخوڕی بەریتانی ئێدوارد نۆئێل دوای چەند مانگێک لە کۆمەڵکوژییەکە سەردانی ڕێڤاندیزی کرد و ڕاپۆرتێکی فەرمی پێشکەش بە پاشای ئینگلتەرا کرد. لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە "گەشتیارێک کە سەردانی ناوچەکانی ڕاڤاندوز و نێلی کردووە، بەڵگەی بەرفراوان و بەرفراوانی دۆزیوەتەوە لەسەر ئەو دڕندەییانەی کە مەسیحییەکان دژی موسڵمانان ئەنجامیانداوە". هەروەها ئەرمەنی و سوریای بە "سوپای تۆڵەسەندنەوەی مەسیحی" ناوبرد. کێنێس مەیسۆن، سەرباز و سیخوڕی بەریتانی، ڕایگەیاندووە کە "لە نێوان ڕاڤاندوز و دەروازەی گاراڤوشینکێ، هیچ گوندێکی بێ دانیشتوو نییە، زۆربەیان بە تەواوی وێران بوون".
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان پۆل:چەوساندنەوەی موسڵمانان
لونا ٣
وێنۆک|کەشتی ئاسمانی لونا٣
لونا٣ کەشتییەکی ئاسمانیی یەکێتیی سۆڤیەت بوو. لە ساڵی ١٩٥٩ لە چوارچێوەی پڕۆژەی لونا نێردرایە دەرەوەی زەوی و توانی بگاتە نزیک مانگ. بۆ یەکەم جار لە مێژووی مرۆڤایەتی ئەو کەشتییە ئاسمانییە توانی وێنەی ڕووی نادیاری مانگ بگرێت و وێنەکە بنێرێتەوە و مرۆڤایەتی ئاشنا بکا بە ڕووی نادیاری مانگ، و لەو کاتەشدا ٣ ئامێری یەکێتیی سۆڤیەت نێردرا بۆ مانگ. ئەو وێنەیە بووە مێژوویەک لە مێژووی زانستی گەردوونناسی.
ڕووگەی ئامێر
ئامێرەکە شێوەیەکی گۆیی ھەبوو و درێژییەکەی ١٣٠ سم بوو، و پێشکەوتووترین ئامێر و زانستی سەردەمی تەکنۆلۆژی ئەو کاتی تێدا بەکارھاتبوو.
ویلایەتی سۆنگ
وێنۆک|250x250پیکسڵ|نەخشەیەک ویلایەتەکانی ژێر ئیمپراتۆریەتی ژۆو نیشان ئەدات. سۆنگ (بە چینی: 宋) ویلایەتێک بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە مێژووی دێرینی چین. پایتەختەکەی بریتی بوو لە شانگچیو. ھەربە زوویی ویلایەتەکە لە دوای ئەوەی پاشا وو شکستی بە ئیمپراتۆریەتی شانگ ھێنا بۆ دامەزراندنی ژۆو، ھەرچۆنێ: بێت ویلایەتەکە داگیرکرا لەلایەنی ویلایەتی چی لە ٢٨٦ی پێش زاین لە سەردەمی شەڕی ویلایەتەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتە دێرنەکانی چین پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو
کایەی سەکۆ
کایەی سەکۆ کە جۆرێکە لە کایەی ڤیدیۆیی کە تێیدا یارییەکە لە دەوری مانۆڕکردنی کارەکتەرێک دەسوڕێتەوە بۆ ئەوەی باز بدات و بەناو بەربەست و دوژمنەکاندا ڕابکات بۆ بەرەو پێچوونی ئاست. ئامانجی سەرەکی یاری سەکۆ ئەوەیە کە بگاتە کۆتایی ھەر ئاستێک لە ھەمان کاتدا زۆرترین پاداشت لە ڕێگاکەدا کۆبکاتەوە. زۆرجار یارییە سەکۆکان بریتین لە گەڕان و بیرکردنەوەی ستراتیژی و کاتی ورد. دەتوانرێت بە تەنیا یان لەگەڵ کەسانی تر یارییان پێبکرێت، و لە سەرانسەری کۆمەڵێک کۆنسۆڵ و پلاتفۆرمی یاریکردندا بەناوبانگن. ئەم ژانرە بۆ یەکەمجار لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا بە یارییەکانی وەک دۆنکی کۆنگ و ماریۆ بەناوبانگ بوو، لەو کاتەوە چەندین یاری پلاتفۆرم بڵاوکرانەوە، ھەریەکەیان میکانیکی یاریکردن و ھێڵی چیرۆک و دیزاینی بینراوی ناوازەیان ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژانرەکانی یاری ڤیدیۆیی پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
وێستگەی واکابایاشی (ئایچی)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی پۆل:تۆیۆتا، ئایچی
وەن درایڤ
وەن درایڤ خزمەتگوزارییەکی بارکردنی سەرھێڵە، لەلایەن کۆمپانیای مایکرۆسۆفتەوە دروستکراوە. زمەتگوزارییەکە بۆ یەکەم جار لە ئابی ٢٠٠٧ دەرچوو. ئەم نەرمەواڵەیە ڕێگە بە بەکارھێنەرانی دەدات پەڕگەکان پاشکەوت بکەن و توانای دەستکاری و بڵاوکردنەوەیان ھەیە لەسەر سیستەمەکانی مۆبایل وەک ئەندڕۆید٫ ویندۆزفۆن٫ وئای ئۆ ئێس٫ وە سیستەمەکانی کۆمپیوتەر وەک ماک ئۆ ئێس٫ وویندۆز٫ وە ھەروەھا لەسەر ئامێرەکانی ئیکس بۆکس ٣٦٠ و ئێکس بۆکس وەن. بەکارھێنەر دەتوانێت ڕاستەوخۆ نووسرا و تۆمارەکانی مایکرۆسۆفت ئۆفیسی بخاتە نێو وەن درایڤ.
بەکارھێنان
بۆ بەکارھێنانی وەن درایڤ بەکارھێنەر پێویستە ھەژمارێکی مایکرۆسۆفت (جیمەیل)ێکی ھەبێت. وەن درایڤ ٥ گێگابایت بەھەر بەکارھێنەرێکی وەن درایڤ دەدات بە خۆڕایی.
سەرچاوەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس پۆل:مایکرۆسۆفت ئۆفیس
ئەفغانستان لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئەفغانستان یەکێکە لە ولاتە بەشداربووەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ. پێنج وەرزشوان (چوار کوڕ، یەک کچ) نوێنەرایەتی ولاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سنوور
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:سنوورەکان پۆل:جوگرافیا
ناوەندی ساخارۆڤ
ناوەندی ساخارۆڤ مۆزەخانە و ناوەندێکی ڕۆشنبیرییە لە مۆسکۆ بۆ پاراستنی مافەکانی مرۆڤ لە ڕووسیا و پاراستنی میراتی فیزیکزانی دیار و خاوەن خەڵاتی نۆبێل چالاکوانی مافی مرۆڤ ئەندرێی ساخارۆڤ تەرخان کراوە. لەلایەن «کۆمیسیۆنی گشتی بۆ پاراستنی میراتی ئەندرێی ساخارۆڤ» دامەزراوە، کە ڕێکخراوێکی نێونەتەوەییی ناحکومییە و لە ساڵی ١٩٩٠ بە ھەوڵی یەلێنا بۆنەری بێوەژنەکەی ساخارۆڤ و ھاوڕێ و ھاوکارەکانی دیکەی ساخارۆڤ دامەزراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
سەنتەری ساخارۆڤ پۆل:مۆزەخانەکان کە لە ساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٩٦
چاندریان١
وێنۆک|کەشتی ئاسمانی چاندریان١
سەرچاوەکان
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان پۆل:گەردوون
دووک جیانگی چین
دووک جیانگی چین (بە چینی:秦景公 خوێندنەوە: چین جینگ گۆنگ) فەرمانرەوایەکی ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، لە ٥٧٦ی تا ٥٣٧ی پێش زایین
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت) پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٦می پێش زایین
یارم قەیەی سەروو
یارم قەیەی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ساری سو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
یارم قەیەی سەروو ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کەسایەتیی یاریزان
کەسایەتی یاریزان یان کارەکتەری یاریزان یان ھەر بە کورتی کۆمپیوتەر کەسایەتیی خەیاڵیی سەرەکییە کە یاریزان لە کایەی ڤیدیۆیی کۆنتڕۆڵی دەکات. لە زۆربەی یارییەکاندا کارەکتەری یاریزان نوێنەرایەتی ئەو کەسە دەکات کە یارییەکە دەکات، زۆرجاریش تا ڕادەیەک دەتوانرێت بە خواستی خۆت ڕێکبخرێت. کارەکتەری یاریزان بەزۆری خاڵی سەرەکی یارییەکەیە و سەرکەوتن یان شکستی یارییەکە زۆرجار پشت بە کردار و بڕیارەکانی کارەکتەری یاریزانەکە دەبەستێت. کارەکتەری یاریزانێکی باش دیزاینکراو دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ نوقمکردنی یاریزانەکە لە جیھانی یارییەکان و بەرزکردنەوەی ئەزموونی یاریکردنی گشتی.
پڕۆژەی لونا
وێنۆک|ناوچەی ئەرکەکانی لونا لەسەر مانگ
بەرنامەی لونا ( بە واتای «مانگ» دێ)، ئەو پڕۆژەیە زنجیرەیەک بوو لە ئەرکی بۆشایی ئاسمان کە تایبەت بوو بە تەنی گەردوونی مانگ، لەلایەن یەکێتی سۆڤیەتەوە لە نێوانی ساڵانی ١٩٥٩ ھەتا ١٩٧٦ بە ئامانجی لیکۆڵینەوە لەسەر مانگ لە ھەموو ڕووێک وەک (لێکۆڵینەوە لە پێکھاتە کیمایییەکەی و ھێزی کێشکردن و پلەی گەرمی تیشکییەکان) ئەو پرۆژەیە ڕاگەیندرا، لەو پڕۆژەیە ٢٤ ئامێر ڕەوانی دەرێی زەوی کران لە ناوەندی بۆشاییی بایکۆنور لە وڵاتی کازاخستان، ئەو پڕۆژەیە نێزیکەی ٤٫٥ میلیارد دۆلاری ئەمریکی تێدا خەرجکرا.
سینەفیلیا
بە کەسێک کە لایەنگرێکی جدی و هەمیشەیی بێت پێی دەوترێت سینه‌فیل/فیلموفیل.
پۆل:زاراوەکانی فیلم و ڤیدیۆ
ئەستێورکردن
وێنۆک|ئامێرێکی بژوێنکردنی ئامرازەکانی نوژداری لە سویسرا ١٩١٤–١٩١٨ ئەستێورکردن  بریتییە لە ڕیشەکێشکردن و بنەبڕکردنی میکرۆب و ڤایرۆسەکان و پاشەڕۆکانیان لەسەر تەن یان ڕوویەکی زیندوو کەمەبەستی کوشتن و لەناوبردنی ھەموو بەکتریا و ڤایرۆسێکی زیانبەخشە کە بەشێوەی مشەخۆری لەسەر زیندەخانەکان دەژین، بەتایبەت ئەم بەکتریا و ڤایرۆسانەی لەسەر پێست یان ئامرازە جۆربەجۆرەکان دەژین.
ئەستێورکردنی گەرمی
'''هەڵماندن=== ئەستێورکردن بە بەکارهێنانی پەستانی بەرز و هەڵماندن ، بە بڵاوترین و ڕێگاکانی خاوێنکردن و بژوێنکردنی گەرمی دادەنرێت ئەمیش بەهۆی ئامێرێکەوەیە کە پێی دەڵێن (ئەستێورکەر)یان زۆرجاران هەر بە ئامێری هەڵمی دەناسرێت،ئامێرەکە هەڵمێکی گەرم بە پلەی ١٢١-١٣٤ سلیلیزی بە پەستانێکی بەرز (١٠٠ کیلۆباسکاڵ)کاردەخاتە سەر ئامراز و ئەو دەفرانەی کە تێیخراون بۆ ئەستێورکاری کە بۆماوەی بیست خولەک کەلوپەلەکان لەناو ئامێرەکە دەمێنێتەوە.کە لەم ماوەیە سەرجەم بەکتریاکان لەناو دەبات .لە دوای کرداری گەرمی کردنەکە بە هەڵماندن ئەوە دەبێت کەلوپەلە ئەستێور کراوەکان سارد بکرێنەوە.ئەم ئامێرە ئەستێورکارە لە توانای دا هەیە کە سەرجەم بەکتریا و میکرۆب و هەندێک لە ڤایرۆسەکان لەناو ببات بەڵام لە توانای دانیە کەوا پریۆناتەکان لە ناو ببات ئەگەر مەبەست بوو کەوا پێویستە پریۆناتەکانیش لەناو ببات ئەوە پێویستە بۆ ماوەی ٦٠ خولەک ئامێرەکە ئیش بکات بە پلەی هەرمی ١٢١-١٣٤ سلیلیزی،
گەرمای وشک
ئەستێورکردن بە بەکارهێنانی هەوای وشک یاخود گەرمی وشک کاتێکی زۆرتری دەوێت لەچاو ڕێگای هەڵماندن .لەناوبردن و پاقژکردنەوەی ئامرازەکان بەم ڕێگایە زۆر یەکلاکەرەوە نیە چونکە گەرمیەکی زۆر لەلایەن تەنە ئەستێورکراوەکە هەڵدەمژرێت بەمەش دەبێتە هۆی تێچوونی کاتی زیاتر،ئامێرەکە پێویستی بە دوو کاتژمێر هەیە لەگەڵ پلەی گەرمی ١٦٠ سلیلیزی ،ئەم ئەستێورکاریە تاکە ڕێگای پاککردنەوەی ماددە تۆزیەکانە وەک ئەستێورکردنی پاودەر و ئارد و هەر ماددەیەکی تری تۆزاوی.
گەرمای ئاگر
ئەستێورکردن بە بەکارهێنانی ئاگرزیاتر لە تاقیگەکانی زیندەزانی بەکاردێت بۆ ئەم ئامراز و ئامێرانەی لە تاقیگەکە بەکارهاتوون ئەمەش بەمەبەستی ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و دزەکردنی پەتا لە تاقیگەکان
بنەبڕکردن
کرداری بنەبڕکردن و لەناوبردنی کەلوپەلە پیسەکان بە ڕێگایەکی ئەستێورکردن دادەنرێت ،کەلوپەلەکان دەخرێنە ناو فرنێکەوە کە وا دەیانگۆڕێت بۆ خۆڵەمێش بەمەش هیچ شوێنەوارێکی لێ نامینێتەوە بە میکرۆبەوە.
تینداڵکردن
کرداری ئەستێورکردن بە تینداڵ بریتیە لە خستنە ناوی هەندێک ئامێر بۆ ناو دەفری ئاوی گەرم بۆ ماوەی زیاتر لە بیست خولەک دواتر خستنە ناو بەفرگر تا پلەی بەستن ئەم ڕێگایە بۆیە گرنگە چونکە نابێتە هۆی لەناوبردنی بەکتریا سوودبەخشەکان بۆیە ئەم ناوەی لێنراوە چونکە بەناو تینداڵ زانای بواری بەکتریاناسی کراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاکژی پۆل:میکرۆبناسی
مامڵێسی
مامڵێسی عەشیرەتێکی سنووری قەزای چەمچەماڵە و لە سنووری ناوچەکانی قەڵاسێوکە و ناوچەی ھەمەوەند ھەن. زۆربەی بنەماڵە و تیرەکانی ئەم عەشیرەتە لە ناحیەی تەکیە و قەزای چەمچەماڵ نیشتەجێن.
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
یۆن یوھ-جونگ
یۆن یوھ-جونگ (بە کۆری: لەدایکبووی ١٩ ی تەممووزی ١٩٤٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە کاری لە فیلم وو زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی کردووە بۆ ماوەی پێنج دەیە.
باربارا سترایسەند
باربارا سترایسەند (لە دایکبووی ٢٤ی نیسانی ١٩٤٢) خانمەکتەر، گۆرانیبێژ و فیلمسازێکی ئەمریکییە. ئەو لەماوەی حەوت دەیە لە کارکردنی پیشەگەرییانە، بووەتە براوەی چەندین خەڵات لەوانە پێنج جار خەڵاتی ئێمی، دوو جار خەڵاتی ئۆسکار، نۆ جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، دە جار خەڵاتی گرامی، ھەروەھا خەڵاتێکی تۆنی.
بە فرۆشتنی ١٥٠ ملیۆنن دانە لە بەرھەمەکانی، باربارا بەیەکێک لە ئەستێرە و ھونەرمەندە پڕفرۆشەکانی گشت مێژوو دادەنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی جوو پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢ پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:براوەی باشترین دەرهێنەری گۆڵدن گڵۆب پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان پۆل:گۆرانیبێژەکانی شاری نیویۆرک پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە پۆل:براوەی باشترین دەرھێنەری گۆڵدن گڵۆب پۆل:باشترین گۆرانی ڕەسەنی گۆرانیبێژانی خاوەن خەڵاتی ئۆسکار پۆل:براوەکانی خەڵاتی بریت پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی خەڵکی لۆس ئانجلەس پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی لۆس ئانجلەس
وێستگەی یۆشیھیما
وێستگەی یۆشیھیما (吉浜駅, یۆشیھیما-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تاکاھەما، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
کانی سنە
کانی سنە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی سنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کونەمارە و لە باشوور لەگەڵ گوندی بێ گەڵاس و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قوڵەھەرمێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەلوەڕەز.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نووسینگەی چیک بۆ بۆشایی
وێنۆک|ئۆفیسی Czech Space
نووسینگەی چیکی بۆشایی (بە چیکی : Česká kosmická kancelář) کۆمەڵەیەکە لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٣ دروستکراوە،
ئەو ناوەندە هەموو پەیوەندیەکی هەیە لەگەل ناوەندە بۆشاییەکانی کۆماری چیک و کارە گەردوونیەکان لەو وڵاتە.
سەرچاوە
پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:گەردوون پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٣
ئەمبازۆنیا
ئەمبازۆنیا کە بە خاکی ئەمبا ناسراوە، وڵاتێکی خۆڕاگەیاندنە کە لە بەشە ئینگلیزی زمانەکانی کامیروون پێکھاتووە کە پێشتر باشووری کامیروونیان گرتبووەوە. باشووری کامیروون پێشتر خاکی متمانەپێکراوی نەتەوە یەکگرتووەکانی باشووری کامیروون بووە لە ژێر بەڕێوەبردنی شانشینی یەکگرتوو (١٩٢٢-١٩٦١)، کە لە ساڵی ١٩٦١ دەنگیدا بۆ سەربەخۆبوون لە شانشینی یەکگرتوو لە ڕێگەی یەکێتی بوون لەگەڵ کۆماری کامیروونی فەرەنسی زمان.
لە ساڵی ٢٠١٧ بەرەی یەکگرتووی کۆنسۆرتیۆمی ئەمبازۆنیا لە باشووری کامیروون بە شێوەیەکی تاکلایەنانە سەربەخۆیی ئەمبازۆنیای ڕاگەیاند، لە کاتێکدا حکومەتی کامیروون ڕایگەیاند کە ئەو ڕاگەیاندنە پێویستی بە قورسایییەکی یاسایییە.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتەکانی ئەفریقا پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو پۆل:جوگرافیای کامیروون پۆل:گرووپە یاخییەکان کە چالاکانە ناوچەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژاوای ئەفریقا
موزدەلیفە
وێنۆک وێنۆک|مانوە لە موزدەلیفە موزدەلیفە دەکەوێتە نێوان مینا و کێوی عەرەفە، حاجیان دوای گەڕانەوەیان لە کێوی عەرەفە لەوێ دەمێننەوە، مانەوە لە موزدەلیفە واجبە، و پێویستە حاجیان نوێژی مەغریب و نوێژی عیشا کورت بکەنەوە. سوننەتە حاجی تاوەکوو بەیانی جەژنی قوربان لە موزدەلیفە بمێنێتەوە، ئەگەر کەسێک لە موزدەلیفە نەمایەوە ئەوا کەفارەتی دەکەوێتە سەر.
سەرچاوەکان
پۆل:حەج پۆل:جوگرافیای عەرەبستانی سعوودی
ئێلن بورستین
ئێلن بورستین (؛ لە دایکبووی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٢) خانمەکتەری فیلم و شانۆی ئەمریکییە، ئەو بە بەرجەستەکردنی ژنی ئاڵۆز لە دراماکان ناسراوە. ئەو لە ماوەی ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێناوە، لە نێویاندا سێ جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، ھەروەھا خەڵاتێکی تۆنی. ئەو یەکێکە لەو خانمە ئەکتەرانەی کە سێ تاجی نواندنی وەرگرتبێت.
ئێلن لە دایکبووی دێترۆیتە. ئەو لە سەرەتادا قوتابخانەی جێھێشت و ڕووی کردە کاری نمایشکردنی جلووبەرگ و سەماکردن. لە ساڵی ١٩٥٧، بۆیەکەمینجار لە شانۆی برۆدوەی دەرکەوت، دوای ئەوەش لە چەند زنجیرەیەکی تەلەفزیۆنیی بەشداری کرد. دواتر ئێلن بۆیەکەمینجار لە ساڵی ١٩٦٩، لە فیلمی (Pit Stop) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٧١، بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی دوایین نمایشی فیلمەکە (The Last Picture Show)، پاڵێوراوکرا بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر بەڵام بەدەستی نەھێنا، سەربارەی ئەوەش بەھۆی ئەم فیلمەوە ناوبانگی دەرکرد. دوای ئەوە لە ساڵی ١٩٧٥، بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی چیتر ئەلیس لێرە ناژی (Alice Doesn't Live Here Anymore) دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز فەڕەنسی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک کەنەدی پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک پێنسیلڤانیای هۆڵەندین پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:سۆفییەکانی ئەمریکا پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک پێنسیلڤانیای ھۆڵەندین
وێستگەی کیرا یۆشیدا
وێستگەی کیرا یۆشیدا (吉良吉田駅, کیرا یۆشیدا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری نیشیۆ، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
عەبدولموحسین سەعدوون
عەبدولموحسین سەعدوون (لەدایکبووی ١٨٧٩ – مردووی ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٢٩) کەسایەتی سیاسیی عێراقی بوو، لەماوەی ١٩٢٢ بۆ ١٩٢٩ لە چوار کاتی جیاوازدا بووەتە سەرۆک وەزیرانی عێراق.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩ پۆل:مردووانی ١٩٢٩ پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق
ناوەندی بۆشاییی نیشتیمانیی دانیمارک
ناوەندی بۆشاییی نیشتیمانیی دانیمارک (بە دانیمارکی: Danmarks Rumcenter, DRC) لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە، یەکێکە لەو بەشانەی کە کاری بۆشاییگەری ئەنجام دەدا کە سەر بە وەزارەتی زانستی ئەو وڵاتەیە، بارەگاکەشی لە پایتەختی دانیمارکە کە شاری کۆپنھاگنە،
ئەو ناوەندە نزیکی ١٠٥ کرێکاری ھەیە، لەوان ٦٩ زانا و گەڕکەرن.
سەرچاوەکان
پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:گەردوون
کەسایەتیی نایاریزان
کەسایەتی نا-یاریزان یان بە کورتی NPC کارەکتەرێکە لە کایەی ڤیدیۆیی کە بە زیرەکی دەستکردی یارییەکە کۆنتڕۆڵ دەکرێت نەک یاریزان. NPC دەتوانێت ھاوپەیمان، دوژمن، تەماشاکەر بن، بەپێی ڕۆڵی ئەوان لە یارییەکەدا. زۆرجار NPC ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە پێشکەوتنی چیرۆکی یارییەکەدا، زانیاری، ڕێنمایی، یان ئامانج دابین دەکات بۆ ئەوەی کاری یاریزانەکە تەواو بکات. ھەروەھا دەتوانن وردەکارییەکانی پاشخان سەبارەت بە جیھان و زانستی یارییەکە پێشکەش بکەن، و یارمەتیدەر بن بۆ ئەوەی جیھانی یارییەکە ھەست بە زیندوویی و نوقمبوونی زیاتر بکات.
دەرکەوتن و توانا و کەسایەتی NPC دەتوانێت زۆر جیاواز بێت بەپێی یارییەکە. ڕەنگە ھەندێک لە NPC بەھرە، توانا، یان شتگەلێکی ناوازەیان ھەبێت کە یاریزانەکە دەتوانێت بەدەستی بھێنێت، لەکاتێکدا ھەندێکی تر ڕەنگە بە سادەیی کەمێک تام بە جیھانی یارییەکە بدەن لە ڕێگەی گفتوگۆ و کارلێکەکانیانەوە. ھەروەھا NPC دەتوانێت کارلێک لەگەڵ یەکتردا بکات، پەیوەندی و ڕەفتاری دینامیکی لەناو جیھانی یارییەکەدا دروست بکات. لەوانەیە ھێڵی چیرۆک و پاڵنەر و ئامانجی تایبەت بە خۆیان ھەبێت کە کاریگەرییان لەسەر ئەزموون و ھەڵبژاردنەکانی یاریزان لەناو یارییەکەدا ھەبێت. بە گشتی، NPC بەشێکی سەرەکییە لە زۆربەی یارییە ڤیدیۆیییەکان، قووڵی و ئاڵۆزی و سەرنجڕاکێشی بۆ جیھان و چیرۆکی یارییەکە دابین دەکات. ئەوان یارمەتیدەرن بۆ دروستکردنی ئەزموونێکی یاریکردنی سەرنجڕاکێشتر و غوڵامکەرتر و دەتوانن چێژوەرگرتنی یاریزان لە یارییەکە زۆر بەرز بکەنەوە
وێستگەی میکاوا تاکاھەما
وێستگەی میکاوا تاکاھەما (三河高浜駅, میکاوا تاکاھەما-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تۆیۆتا، ئایچی، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
دوومیلانی خواروو
دوومیلانی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دوومیلانی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دوومیلانی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی چایلەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆمەزەردی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی حاجی قازی.
مۆناکۆ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
مۆناکۆ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
١٨٧٦ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٧٦ لە نەرویژ
ڕاکردن لە بەندیخانە: کۆتا ڕاکردن
ڕاکردن لە بەندیخانە: کۆتا ڕاکردن فیلمێکی تەلەڤیزیۆنییە لە ساڵی ٢٠٠٩ لە زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە. فیلمەکە ئەو ڕووداوانە دەگرێتەوە کە لە نێوان ڕووخانی کۆمپانیاکە و ئاشکرابوونی مردنی مایکل سکۆفیڵد (وێنتوۆرت میلەر) ڕوویانداوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە پۆل:ئەو فیلمانەی لە فلۆردیا دانراون پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩
ڕاکردن لە بەندیخانە (وەرزی پێنجەم)
ڕاکردن لە بەندیخانە وەرزی پێنجەم وەرزێکی نوێی زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ڕاکردن لە بەندیخانەیە، کە لەلایەن پۆڵ شیڤڕینگ دروست کراوە، کە لە تۆڕی تەلەڤیزیۆنی [[ھێڵی تەلەڤیزیۆنی فۆکس|فۆکس لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠٠٩ (وەرزی یەکەم تا ٢٠٠٩) پەخشکرا بووە. یەکەم ئەڵقەی وەرزی پێنجەمی ئەم زنجیرەیە لە ٤ی نیسانی ٢٠١٧ لە کەناڵی فۆکس نمایشکرا. وێنتوورث میلەر وەک مایکل سکۆفیڵد و دۆمینیک پورسێل وەک لینکۆڵنی برای لەگەڵ ئەندامانی تری کاستی زنجیرەکە لەوانە ئاماوری نۆلاسکۆ و پاوڵ ئەدێلشتاین و ڕۆبەرت نیپەر و ڕۆکمۆند دانبار و سارا واین کالیس. بەشێک لە ئەندامانی کاستی نوێی ئەم وەرزە بریتین لە مارک فیورستێن و مارینا بێندێکت و ئابۆس پیرۆ و ڕیک یان و ستیڤ مۆزاکیس. وێنەگرتنی بەشی سێیەم لە مانگی نیسانی ٢٠١٦ دەستیپێکرد و لە ڤانکۆڤەری کەنەدا و شارەکانی ڕەبات و کازابلانکا و ئۆوارزازاتێ لە مەغریب بەڕێوەچوو.
سەرچاوەکان
پۆل:تێرۆریست لە تەلەڤیزیۆندا پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە پۆل:ڕاکردن لە بەندیخانە
چاڵانچی خواروو
چاڵانچی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سراو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
ڕۆڵز-ڕۆیس مۆتۆر کارس
ڕۆڵز-ڕۆیس مۆتۆر کارس (بە ئینگلیزی: Rolls-Royce Motor Cars) کۆمپانیایێکی بەریتانی تایبەت بە دروستکردنی ئۆتۆمبێلی جۆری گرانبەھایە. کۆمپانیاکە لە سەرانسەری جیھاندا کاری فرۆشتنی ئۆتۆمبێلەکانی دەکات. بەڵام لەبەر بەرزی نرخی ئۆتۆمبێلەکانی ساڵانە ژمارەیەکی کەم لە ئۆتۆمبێلەکانی دەفرۆشرێن. سەرپەرشتیاری گشتی کۆمپانیاکە، کۆمپانیای (بی ئێم دەبڵیوو) ی ئەڵمانییە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:بی ئێم دەبلیوو
نمایشی شانازی
( • ھەروەھا ناسراوە بە فیستیڤاڵی شانازی) پێکھاتووە لە چەند ئیڤێنت و نماییشێک بۆ پیشاندانی پشتگیری بۆ گەی، لێزبیان، دووڕەگەزخواز، ترانسجێندەر، و ئەندامانی تری کۆمەڵگەی ئێڵ جی بی تی. ھەروەھا ئەم نماییشە شانازیی ھاوڕەگەزخوازانە.
سەرچاوەکان
پۆل:چاندی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە
١٨٧٧ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٧٧ لە نەرویژ
مردنەکان
٩ی تشرینی یەکەم - ئیسکیڵد بروون، دادوەر و بازرگان (١٨٠٤)
ڕاکردن لە بەندیخانە: بەڵگەی بێتاوانی
ڕاکردن لە بەندیخانە: بەڵگەی بێتاوانی زنجیرەیەکی کەم بوودجەی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییە بەناوی  ڕاکردن لە بەندیخانە. تەنھا بۆ مۆبایل دروست کراوە، یەکەم مۆبیسۆدی لە ٨ی ئایاری ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە. بەھۆی سەرکەوتنی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی تۆڕی فۆکس  ڕاکردن لە بەندیخانە, بڵاوکردنەوەی ئەم زنجیرە مۆبیسۆدە گرێبەستێکی تایبەت بوو کە لە نێوان تۆیۆتا مۆتۆر و تۆڕی فۆکسی کۆمپانیای نیووز کۆرپۆریشن ئەنجامدرا، ڕێگەی بە تۆیۆتا دا سپۆنسەری ناوەڕۆکی تایبەتی بەرنامەکە بکات و تایبەتمەندی ڕیکلام بەدەستبھێنێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕاکردن لە بەندیخانە
شێوازی کایەکردن
شێوازی کایەکردن ئاماژەیە بۆ توخمە کارلێکەکانی کایەی ڤیدیۆیی کە تەحەدای یاریزان دەکەن و بەشداری دەکەن لە گەیشتن بە ئامانجەکانی یارییەکەدا. ئەمەش ڕێسا و میکانیک و کۆنتڕۆڵەکانی یارییەکە دەگرێتەوە. یاریکردن دەتوانێت لە نێوان ژانرە جیاوازەکانی یارییەکاندا زۆر جیاواز بێت، وەک ئەکشن، ڕۆڵگێڕان، ستراتیژی و یارییەکانی مەتەڵ. لە یارییە ئەکشنەکاندا، یارییەکە بە شێوەیەکی گشتی شەڕ و جووڵەی خێرا لەخۆدەگرێت، لەکاتێکدا یارییە ڕۆڵگێڕانەکان زۆر پشت بە ستراتیژی و پەرەپێدانی کارەکتەرەکان و بڕیاردان دەبەستن. یارییە مەتەڵەکان تەحەدای یاریزان دەکەن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی داھێنەرانە کێشەکان چارەسەر بکات و ئاستەنگەکان تێپەڕێنێت. ھەروەھا دەتوانرێت یاریکردن لەژێر کاریگەری شێوازەکانی یاری و بژاردەی فرە یاریزاندا بێت. ھەندێک یاریی ھەڵمەتی تاک یاریزان پێشکەش دەکەن، لەکاتێکدا ھەندێکی تر شێوازی فرە یاریزانی ھاوبەش یان کێبڕکێیان ھەیە. زۆرجار یارییە فرە یاریزانەکان پێویستیان بە ستراتیژی و تاکتیکی یاریکردنی جیاواز ھەیە، بەو پێیەی یاریزانەکان دەبێت پێکەوە یان دژی یەکتر کاربکەن بۆ بەدەستھێنانی سەرکەوتن. یاریکردن لایەنێکی گرنگی ھەر یارییەکی ڤیدیۆیییە، چونکە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر چێژوەرگرتن و بەشداریکردنی یاریزانەکان ھەیە. گەشەپێدەران دەبێت بە وردی میکانیکی یاریکردن و سیستەمێک دیزاین بکەن کە خۆش و چالاک و پاداشت بەخش بن بۆ دڵنیابوون لە یارییەکی سەرکەوتوو.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
نووسینگەی بۆشاییی ھەنگاریا
نووسینگەی هەنگاریا بۆ بۆشایی ئاسمان ( بە ئینگلیزی : Hungarian Space Office) ئەوە دەزگایەکی بۆشایی حکومەتی مەجارستانە ، ئەو نووسینگەیە لەسەر دەستی حکومەت دروستکراوە لە ساڵی ١٩٩٢
سەرچاوە
پۆل:دەزگاکانی بۆشایی پۆل:گەردوون
قوونی
قوونی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما ئەڤراز، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
قوونی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
بەردەقسڵ
بەردەقسڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەردەقسڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کونەمارە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کامەستا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆڕەشێر لە شارستانی سەردەشت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پردەبەردینە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ع. ع. شەونم
ژیان
عەلی عەبدوڵڵا سۆفی محەممەد لە ١٩٢٥ لە ھەڵەبجە لەدایکبووە. پێش چوونە قوتابخانە، لە حوجرە دەرسی خوێندووە. لە ١٩٣٤ لە تەمەنی نۆ ساڵی چووەتە قوتابخانە. دوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی چووەتە خانەی مامۆستایانی بەغدا، لە ١٩٤٥ خوێندنی تەواو بووە و بووەتە مامۆستا لە بیارە. دواتر لە چەند شاری دیکەی کوردستان و عێراق مامۆستایی کردووە، تا لە ٢٠٠٠ لە سلێمانی خانەنشین بووە. یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی یەکێتیی نووسەرانی کورد و ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەرایەتیی نووسەرانی کورد بووە. یەکەم ھۆنراوەی لە ١٩٤٣ بە ناوی «ئەی دڵ بەھارە» لە گۆڤاری گەلاوێژ بڵاوکردووەتەوە. چەند پەرتووک و دیوانی بڵاوکراوەی ھەیە. وەرگری یەکەمین خەڵاتی فێستیڤاڵی گەلاوێژ بووە. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٩٥ ساڵی بەھۆی نەخۆشی کۆچی دوایی کرد.
نموونەی ھۆنراوە
ع. ع. شەونم ھۆنراوەی «جەژنی نەورۆز»ی نووسیوە و ئاوازی بۆ داناوە. ئەم ھۆنراوە دواتر کراوەتە گۆرانی لەلایەن ڕەفیق چالاک و ئیبراھیم خەیات.
جەژنە جەژنی کوردستانە، جەژنی نەورۆزە بە تیشکی ئاگر ئەنووسم جەژنە پیرۆزە چاوگی ئاگر ھێز و گیانمە باوەڕی بەرزی کوردستانمە سەیری کەن، سەیری کەن، سەیری کەن
شاخ و دەشت و شار و گوندم تاوی سەندووە گۆڕی مەرگی دوژمنانم لێ ھەڵکەندووە پڕ بە دەم بانگ ئەکەم سەربەستیم ئەوێ کوردستانم جێی شێرانە ئەبێ سەرکەوێ
مایەی شانازیمە بسووتێم و نەمێنم بە ڕووناکی لەشم پەردەی شەو ئەدڕێنم
ڕۆژی ئازادییە نەک زەبوونییە ئەی منیش وەک گەلان مافم بۆ نییە بۆچی تاوانە گەر دیلی کەس نەبم یا پلیشاوەی ژێر ھەرەس نەبم شەرتە ئەگەر وایە بسووتێم و نەمێنم تاکوو بە خوێن مافی کوردستانم ئەسێنم
جەرگ ئەسووتێ، بۆنکڕووزی گەییە ئاسمان تا لە ئێوە ئاشکرابێ، ئەی ھەموو جیھان مێژوومان چەند زوحاک و ماری خستە چاڵ چەن کەسی کرد بە گوڵ بۆ بەھاری ساڵ کۆرپەکان دایکەکان بێدەرەتانان مۆمی ھەڵگیرساون بۆ ئازادی کوردستان