cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کامپ ڕۆک
چیرۆک
لە فاینال جامدا، براون ڕای دەگەیەنێت کە براوە، وەک دادوەرەکان بڕیاری لەسەر داوە، کۆنکێکت ٣، نەک تەنھا جامێک بەدەست دەھێنێت، بەڵکو دەگاتە تۆمارکردن لەگەڵ شەین. پێگی و ئیلا سەبریان لەگەڵ تێس لەدەست دەدەن، لەسەر جێگەی خۆیان وەستاون و گرووپەکەی بەجێدەھێڵن. ئیلا لەگەڵ بارۆن و ساندەر نمایشی "ھەستا لا ڤیستا" دەکات. تێس تێدەگات کە دایکی سەیری دەکات و دەست دەکات بە نمایشکردنی "٢ ئەستێرە". بەداخەوە کاتێک دایکی دەبێت لە کاتی نمایشەکەیدا پەیوەندییەک وەربگرێت، لەبەردەم بینەراندا کۆسپ دەبێت و بە گریانەوە لە پشت کورسییەوە پاشەکشە دەکات. پێگی ئاشکرای دەکات ناوی ڕاستەقینەی مارگریت دوپرییە و نمایشی "لێرەمم" دەکات. تێس داوای لێبوردن لە پێگی و ئیلا دەکات. لەکاتێکدا براون کۆتایی ھاتنی یاری فاینال جام ڕادەگەیەنێت، ڕووناکییەکان دەکوژێنەوە، و ڕێگە بە میچی دەدات نمایش بکات، دەڵێت ھیوای خواستووە ئەو و کەیتلین بتوانن بەشداری بکەن: وەک چۆن نمایشەکەیان لە پێکھاتەکەدا نەبوو و لە ڕووی تەکنیکییەوە دوای "کۆتایی فایناڵ جام" بوو ". میچی دەست دەکات بە گۆرانی "ئەمە منم". شەین تێدەگات کە ئەو دەنگی پێشوو بووە، ھەر زوو بەشداری دەکات، لە پشت کورسییەکانەوە تێس بە میچی و کەیتلین دەڵێت کە بە براونی وتووە کە ملوانکەکەی نەدزیوە، میچی و شەین ئاشت دەبنەوە. پێگی وەک براوەی فیلمی فاینال جام ڕادەگەیەنرێت. دوای ئەوەی تاجی براوەی لەسەر دادەنرێت، تەواوی کەمپەکە گۆرانی "ئێمە دەیشکێنین" دەڵێنەوە.
لە کۆتایییەکی درێژخایەنی فیلمەکەدا، چەند مانگێک دواتر، کایتلین ئەو ستۆدیۆی تۆمارکردنە پیشانی میچی و تێس و پێگی و ئیلا دەدات کە لە گەراجەکەیدا دروستی کردووە و ئەوانیش «کاتمان لێرەیە» پێشکەش دەکەن.
بەرھەمێنان
کامپ ڕۆک لە نێوان ئەیلوول و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ لە کامپی وای ئێم ئێس ئەی واناکیتا لە ھالیبرتۆن و ئۆنتاریۆ و کیلکۆ کامپ لە میندێن ئۆنتاریۆ وێنا گیرا
پێشوازی
کامپ ڕۆک پەخش کراوە لە کەناڵی دیزنی لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە حوزەیران ٢٠ی ٢٠٠٨، کە ٨٫٨٦ ملیۆن بینەری ھەبووە، لە ٢١ی حوزەیراندا لە ئەی بی سی پەخشکراوە و ٣٫٤٧ ملیۆن بینەری ھەیە و لە کەناڵی خێزانی ئەی بی سی ٣٫٧٣ بینەری ھەبووە
و لە ٢٠٠٨ی ئەیلوولدا لە کەناڵی دیزنی ئیتاڵی پەخشکراوە و ١٫١٤ بینەری ھەبووە
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٨ پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمەکانی کەناڵی دیزنی فیلمی ئۆرجیناڵ پۆل:فیلمە تەلەڤیزیۆنییە میوزیکییەکان
بەلیز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
قۆخی فەقێ سەعید
قۆخی فەقێ سەعید گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیوەیل، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قۆخی فەقێ سەعید لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گۆماوان و لە باشوور لەگەڵ گوندی سورەبانی ئالان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ماڵتە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی جافری.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باوۆ ژاوۆ
باوۆ ژاوۆ (بە چینی:鮑照، ٤١٤ بۆ ئەیلوولی ٤٦٦) شاعیر، نووسەرێکی چینی بوو بە شێوەیەکی فەرمی ھۆی (شیعری شی) و (شیعری فو) ناسرابوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٤١٠ پۆل:مردووانی ٤٦٦ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی پێنجەم پۆل:شاعیرانی لیو سۆنگ
پاپوا گینێی نوێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
پاپوا گینێی نوێ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
.nr
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ڕێباز
220x400px|وێنۆک|لاپەڕەی یەکەمی پەرتووکی «[[ڕێبازی دەرفەت»]] ڕێباز یان مەزھەب، ڕێگا گرتنەبەرە، بە واتای دیکە مەزھەب و بەرنامەیە، جا لە عەقیدەدا بێت، لە فیقھدا بێت، لە بنەماکانی فیقھ، لە زانستەکانی فەرموودەدا، یان زانستە یاساییەکانی دیکە.
ڕێبازەکانی ئاشتیپارێزی
لە کارپێکردنەکانی ئاشتیپارێزی نوێ کە ھەردوو کارپێکردنی شارستانی و سەربازی لەخۆدەگرێت، ئێستا ڕێبازی گشتگیرتر (نەک تەنھا سەربازی) سەرھەڵدەدەن وەک «بنەمای کاپستۆن»ی کارپێکردنەکانی ئاشتیپارێزی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ساڵی ٢٠٠٨ کە قسە لەسەر کارپێکردنە شارستانی و سەربازییە یەکگرتووەکان دەکات.
بەکارھێنانی ڕامیاری
بە پێناسە، ڕێبازی ڕامیاری «ڕامیارییەک، ھەڵوێستێک یان بنەمایەک کە بەرگری لێ دەکرێت، یان دەخوێندرێت یان دەخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە سەبارەت بە بەدەستھێنان و بەکارھێنانی دەسەڵاتی فەرمانڕەوایی یان بەڕێوەبردن لە کۆمەڵگادا». زاراوەی ڕێبازی ڕامیاری ھەندێک جار بە ھەڵە لەگەڵ ئایدیۆلۆژیای ڕامیاریدا دەناسرێتەوە. بەڵام ڕێباز لایەنی کرداریی ئایدیۆلۆژیای نییە. بە شێوەیەکی سەرەکی گوتارێکی گریمانەییە، کە «ئاماژە بە کۆکراوەیەکی یەکگرتووی جەخلێکراو دەکات سەبارەت بەوەی کە بابەتێکی دیاریکراو دەبێ چی بێت» (بێرنارد کریک). ڕێبازی ڕامیاری لەسەر بنەمای کۆمەڵێک بەھای ژیری دامەزراوە، کە ڕەنگە پێش پێکھاتنی ناسنامەی ڕامیاریش بێت. پەیوەندی بە ئاراستە فەلسەفییەکانەوە ھەیە لەسەر ئاستی سەروو بیردۆزی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باوەڕ
حەسەن یووسف زەمانی
حەسەن یۆسف زەمانی (لەدایکبووی ١٩٣١، سنە – مردووی ١٦ی ئابی ٢٠٠٩، کەنەدا) مۆسیقازان و مۆسیقاژەنی کوردە. یۆسف زەمانی لە ساڵی ١٩٣١ لە سنە لەدایک بوو و لە کەنەدا لە ساڵی ٢٠٠٩دا تەمەنی دوایی ھات. ئەو ژمارەیەکی زۆر مۆسیقای بۆ ھونەرمەندانی بەناوبانگی کورد و فارس دروست کردووە. بڕێک لەو گۆرانیبێژانەی یۆسف زەمانی کاری مۆسیقایی بۆ دروست کردوون بریتین لە مەزھەر خالقی، عەلائەدین باباشەھابی، شارام نازری، سیما بینا و محەممەدڕەزا شەجەریان. حەسەن یۆسف زەمانی برای حوسێن یۆسف زەمانییە. سازە ئەسڵییەکانی حەسەن یۆسف زەمانی، وەک ژەنیار، ساکسفۆن و کلارینێت (قەرەنەی) بوون، بەڵام ڤیۆلۆنیشی لێ دەدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ژەنیارانی کورد پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
لیدیا گویلیر تیجادا
لیدیا گویلیر تیجادا (Lidia Gueiler Tejada؛ لە دایکبووی ٢٨ی ئابی ١٩٢١ - مردووی ٩ی ئایاری ٢٠١١) ژنە سیاسەتوانی بۆلیڤیا ییە، ئەو لە ماوەی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ تاکوو ١٧ی تەمموزی ١٩٨٠ وەک ٥٨ەمین سەرۆکی بۆلیڤیا کاری کردووە. ئەو یەکەمین ژنە ببێتە سەرۆکی وڵاتی بۆلیڤیا. لە مێژووی هەردوو ئەمریکایەکەش لەدوای ئیزابێل مارتینێز دی پێرۆن، دووەم سەرۆکی دەوڵەتی ژنە.
ئەو ئامۆزای خانمە ئەکتەری ئەمریکی ڕاکێل ویلچ بوو. لیدیا کەسێکی چەپخواز بوو، ماوەیەک جێگری سەرۆکی بەرەی چەپی شۆڕشگێر بوو لە بۆلیڤیا. ئەو لە پەیمانگای ئەمێریکانۆ لە کۆچامبا بڕواننامەی بەکالۆریۆسی بەدەستهێناوە.
مردن
لیدیا گویلیر تیجادا لە ڕۆژی ٩ی ئایاری ٢٠١١، لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا لەدوای ململانێیەکی زۆر لەگەڵ نەخۆشیدا لە شاری لا پێز کۆچی دواییی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی بۆلیڤیا پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ٢٠١١ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١
کانۆ تاکانۆبو
کانۆ تاکانۆبو (狩野 孝信, لەدایکبووی ١ی کانوونی یەکەمی ١٥٧١ تا ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٦١٨) وێنەکێشێکی ژاپۆنی سەربە قوتابخانەی کانۆ بوو لە سەردەمی مۆمۆیاما باوکی ھونەرمەند کانۆ تاینو بوو کە یەکێک بوو لە وێنەکێشە سەرەکییەکانی قوتابخانەکە.
ژیان
لە کۆیۆتۆ لەدایکبووە لە ڕۆژی ٢٥ی مانگی ١١یەمی دووەم ساڵی گێنکی کوڕی بچووکی پێشڕەوی قوتابخانەی کانۆ بوو (کانۆ ئێیتۆکو). وە برا بچووکی کانۆ متیسونۆبو بوو.
بەو پشتگیرییە دارایانەی لەلایەن شۆگن تۆکوگاوا دابین دەکرا، تاکانۆبو پلانی دانا بۆ ئەوەی وێنە بۆ کۆشکی نوێی ئیمپراتۆر گۆ-میزونو دروست بکات، کە لە ١٦١٤ تەواوی کرد،
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٧١ پۆل:مردووانی ١٦١٨ پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٦یەم پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٧یەم پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:قوتابخانەی کانۆ
ئایفۆن ئێکس ئێس
سەرچاوەکان
پۆل:ئای ئۆ ئێس پۆل:ئایفۆن
.np
np. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی نیپالە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٥دا دامەزراوە.
کارێزی مایل کەندی
کارێزی مایل کەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باشوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
.np
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
شەشکی سەروو
شەشکی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خورماڵ، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.
کارێزی مایل کەندی
جوگرافیا
کارێزی مایل کەندی ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
شەشکی سەروو
جوگرافیا
شەشکی سەروو لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی تەپی سەفای سەروو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی شەشکی خواروو و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی گۆمەلار لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەشارەتی سەروو.
کارێزی مایل کەندی
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شەشکی سەروو
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قوتابخانەی کانۆ
قوتابخانەی کانۆ (狩野派,کانۆ ھا)یەکێک بوو لە بەناوبانگترین قوتابخانەکانی وێنەکێشیی ژاپۆنی. وێنەکێشی قوتابخانەکە لە سەدەی ١٥یەم ناوبانگێکی گەورەی ھەبوو تا سەردەمی مێیجی کە لە ١٨٦٨ دەست پێدەکات. کە لەم ساتەدا قوتابخانەکە دابەش دەبێت بۆ چەندین لقی جیاواز. خێزانی کۆنی خۆیان ھونەرمەندیان بەرھەم دەھێنا بۆ ماوەی چەندین نەوە. بەو ڕادەیەی کە دەتوانرێت ھەژماری ژمارەیەکی گەورەی ھونەرمەندی ناپەیوەندیدار کە لە کارگەی قوتابخانەکە کاریان دەکرد بکرێت و زیاد بکرێتە سەرێ. ھەنێک لە ھونەرمەندەکانی قوتابخانەکە ھاوسەرگیرییان لەگەڵ خێزانی دامەزرێنەری قوتابخانەکە کرد و ناوی خۆیان گۆڕی؛ و ھەنێکی تریش ھەڵگیرانەوە.
قوتابخانەکە دەستی بە وێنەدانەوەیەکی بەناوبانگ و کاریگەر کرد لە وێنەکێشیی چینییەوە، بەڵام گەشەی دا بە ستایلێکی پرشنگداری ڕەنگاوڕەنگ و خێزانێکی دیاری وێنەکێشیی و بەرھەمە بەناوبانگەکانیان بۆ چەندین شوێنیی گرنگی ئەو سەردەمە وەک قەڵاکانی حکوومەت. لەکاتێکیشدا بەردەوام بوون لە بەرھەمھێنانی فڵچەی بێڕەنگ بە ستایلەکانی چینی. کارەکانیان لەلایەن شۆگنەوە پشتگیری دەکرا. بەشێوەیەکی کاریگەر کارەکانیان نموونەی ستایلی ھونەری فەرمی، بەشێوەیەک «لە سەدەی ١٨یەم نزیک بوو لەوەی ڕێگری بکات لە فێربوونی وێنەکێشی»
سەرچاوەکان
پۆل:قوتابخانەی کانۆ پۆل:قوتابخانەکانی ھونەریی ژاپۆنی
نازناز
جوگرافیا
نازناز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
پێکاچوون پێوی ماخ-زیندێر
وێنۆک|350x350پیکسڵ|Figوێنەی وێنەی شێوە یەکی پێکاچوون پێوی ماخ-زیندێر بەزۆری بەکاردێت لەبواری زانستی داینامیکی و زانستی فیزیایی پلازما وە گەرمی دەگوازێتەوە بۆ پێوانی پەستان، چڕی، و (ature) ی فریودەر دەگۆڕێ لەگەڵ گازەکاندا. لەو وێنەیەدا ئێمە ئەوە دێنینە پێش؟ چاو کە شیکردنەوەی گڕی مۆم یەک لەو بەرھەمەیە کەلەوانەیە چاودێری کردبێت. پێکاچوون پێوی ماخ-زیندێر لە زانستی فیزیادا ئامێرێکە بەکاردێت بۆ بڕیاردان لە ڕاستی قۆناغی گۆڕینی جیاوازی لەنێوان دوو خستنەسەر [ڕێککردن] داڕێژەری تیشک بەکەرتبوونی ڕووناکی لەھەر سەرچاوەیەک (inter ferometer) بەکاردێت لەنێوان ھەر شتێک بۆ پێوانی قۆناغی گۆڕین لەنێوان ھەردوو ھۆکاری تیشکەکان بە نمونە یان گۆڕانێک لە درێژی یەک ڕێرەو ئامێرەکە ناونرا پاش ئەوەی کە فیزیاناس (Ludwing Mach) کە کوری (Ernst Mach) و (Ludwing Zehnder)؛ پێشنیارەکانی (Zehnder) لە ساڵی (١٨٩١) لە نووسراوی ١ پوختەکراوە.
٢ پوختە کراوە لە لایەن (Mach) کە لە ساڵی (١٨٩٢)نووسراوە
پێشەکی
(Mach - Zehnder) پشکنینە بۆ (inter feromete) لەبەرزی شێوە [دیمەن] ی ئامێر [ئامراز] لە جیاوازی دژێتی بۆ زانینی باشی (Michelson interferometer) ھەریەکە لە ڕێرەوە ڕوناکییەکان جیاکراونەتەوە یەکجار بە پسپۆری،
ئەگەر دابەشکرا بۆ لێواری بەرھەمھێنان لە ڕووناکی سپی ئەوا لەو کاتەدا لەگەڵ ڕووناکییە سپییەکە بەدیاریکراوی یەکدەگرێ (پێوەی دەنوسێ) بەدرێژی وەک (Mcrometers) باشترین ئاگاداربوون دەبێ دابگیرێ بۆ یەکسانی لەھەمان کاتدا بۆ ڕێڕەوی بینایی لەسەر ھەموو درێژی شەپۆلییەکان یان ھیچ لێوارێک دەرنەکەوێت وەک کە دەیبینن لەبەشی ١ خانە قەرەبوو کراوەکە دروست بووە لە ھەمان جۆری گڵاس وەک لەکاتی تێستکردنی خانە (ھەروا وەک ھەبوونی یەکسانی بەربڵاوی بینایی) وە دانانی لە ڕێرەوی تیشک نیشاندان بۆ گونجاندنی یاخود گەیاندنی بەخانەی تێست
تێبینی ھەروەھا وردی ڕێکخستنی تیشکە دوولەتبووەکانە، ڕووە پەرچەدانەوەکانی تیشکە دوولەتبووەکان بەرز دەبنەوە (ھەڵدێن) ھەروەھا وەک تێستێکن و تیشکەکان نیشان دەدات کەتێدەپەڕن بە بڕێکی یەکسانی لە گڵاسەکە
لە ڕێکخستنەکە (ڕێزکردنەکە) تێستەکە و تیشکە نیشاندراوەکان لێزانینی ھەریەک لە دوو ڕووەکەی پێشەوەی بەرپەچدانەوەکان، ئەنجامەکەی کە ڕووناکییەکە تێدەپەڕێت (گەشت دەکات) بە ڕێڕەوی درێژی بیناییەکی یەکسان لەتێستەکە و نیشاندانی بەرھەمھێنانی تیشکەکانی لێواری ڕوناکییەکی سپی و دروستکردنی چوونە ژوورەوە. وێنۆک|350x350پیکسڵ|Fiشێوەی ٢ ئەنجامی لێواری شوێنێک ئەو کاتەی سەرچاوەکەی فراوان بوو بەکاردێت لە (Mach - Zehnder interferometr) کاتێ کە بەڕێک و پێکی ڕێکبخرێت انەوەکان و تیشکە دوولەت بووەکان ڕێرەوەکان ئەگەر بیانەوێ دەتوانن لەھەر ناوچەیەکی تەخت بن ئەنجامی خستنەسەری (ڕێککردنی) سەرچاوە لەشێوازی لێواری (Nonlocalize) ئەنجامی لێواری ھەرێمێکی دیاریکراو ئەوکاتەی سەرچاوەکەی فراوان دەبێت بەکاردێت ھەروەک لەوێنەی ٢ دا، ئێمە ئەوە دەبینین کە لێوارەکە دەتوانێت ڕاستی بکاتەوە وە ھەروەھا دیاریبکرێت لەھەر خوازراوێکی تەخت لە؟ زۆربەی ئیشەکان لێوارەکانی ڕێرەوەکە ڕاست دەبێتەوە بۆ ڕاکێشانی لەھەندێک ڕوتەخت وەک بابەتی تێستێک، کەواتە لێوارەکان و بابەتی تێستەکە دەتوانرێت پێکەوە وێنەی بکرێت.
(Mach - Zehnder interferomete) ڕێژەییانە گەورە و ئازادانە دەتوانێت لەبۆشایی کاربکات و جیڕی دەکەوێتە لێوارەکان کە دروستی کردووە (interferometer) ەکە لێشاوی دێنێتە بەرچاو بۆ ھەڵبژاردنی لەبای تونێلەکان و بۆ خوێندنی لێشاوە بەرچاوەکان بەگشت ئەوەش زۆرجار بەکاردێت لەبواری زانستی دینامیکی، زانستی فیزیایی پلازما و گواستنەوەی گەرمی بۆ پێوانی پەستان، خەستی و پلەی گەرمی دەگۆڕێن لەھەوادا ٥: ١٨٬٩٣–٩٥
(Mach - Zehnder interferometer) بەکاردێت لە ئەلیکتڕۆبینایی ڕێک و پێککەر ئامێری ئەلیکترۆنی بەکاردێت لە ڕیشاڵەیی ھی چاوی بەرنامەکانی پەیوەندی ڕێک و پێککەری (Mach - Zehender) یەکی گرتووە لە خولە یەک بڕگە لێکدراوەکان و ڕەفتاری باش دەکات باندبەرینی بەرزی، فراوانی (مەودایی) ئەلیکترۆی بینایی و قۆناغی وەڵامدانەوە لەسەر دووئەوەندەی مەودای فریکوێنسی گێگاھێرتز
(Mach - Zehender interferometer) ھەروەھا بەکاردێت بۆ یەکێک لەزۆر دژە ژیرانەی پێش شێوازەکانی بڕی میکانیک زانی زانراوی (Phenomenon) وەک بڕی تێوەگلان
١١، ئەندێشەی لێزەری (Doppler) ی لێشاوی خوێن_١٢
دامەزراندنی
ھاوڕێک کردنی تیشک دەکەوێت لەلایەن نیوەی ئاوێنەیەکی سلڤەری دووئەنجامی تیشکەکان (تیشکی سادە و نیشاندانی تیشک) کە ھەردوو لەوان پەرچ دەداتەوە بەھۆی ئاوێنەیەک دوو تیشکەکە دەردەچن بەدووەم نیوەی ئاوێنە سلڤەرەکە و بچنە ناو دوو دۆزەرەوەکە
تایبەتمەندییەکانی
ھاوکێشەی (Fresnel) بۆ پەرچکردنەوە و ناردنی شەپۆل لە نەگەیەنەر وادەگەیەنێت کە گۆڕانێکی قۆناغی ھەیە بۆ ڕەنگدانەوەیەک کاتێک مانەوەی وەچەیێکی شەپۆل لە پێک خوارووتری مامناوەندی نیشانەی شکانەوەی بڵندترە مامناوەندی نیشانەی شکانەوە ڕەنگ دەداتەوە بەڵام نەک لەحالەتی بەرامبەر
١٨٠ پلە نۆیەتی ڕوودانی قۆناغی لەسەر ڕەنگدانەوەی لێوەکە لەپشت ئاوێنەیەکە بڵندتر نیشانەی شکانەوەی ھەیە لە ناوەندی ڕووناکییەکە کە گەشت دەکات لەھەوادا.
ھیچ قۆناغێکی لەگەڵ بوو ڕەنگدانەوەیێکی ڕووی پەروەردەکردن ەوەتەی مامناوەندە کەلە پشت ئاوێنەکە (ھەوادا) خوارووتر نیشانەی شکانەوە ھەیە لە مامناوەندی ڕووناکییەکە کە دەڕوات لەھەوادا (جامەکەدا). ڕاست|وێنۆک|350x350پیکسڵ|شێوەی ٣ کاریگەری نمونە لەسەر کردار و نیشانەکانی دەرچوونی تیشک لە (Mach - Zehnder interferometer). خێرایی ڕوناکی لەسەر ڕووەکاندا کەمترە بەبەراورد بە خێرایی ڕوناکی لەبۆشاییدا. کەلەوێنەکەدا دیارە بۆشایی دیاریکراوی ١ خێراییەکەی بەو پێوانەیە دەکرێت (v = c/n) وە (c) خێرایی ڕوناکییە لەبۆشاییدا لەگەڵ (n) کە ھاوکۆلکەی شکانە، کەدەبێتە ھۆی زیادبوونی گۆرانی ھاوڕێژە بوون لە
((n − ١) ×) درێژیی ڕۆشتوو. ئەگەر (k) گۆڕانی ڕوێک بێت کەدروست دەبێت بە تێپەڕبوونی لەڕووی گڵاسێکدا کەلەسەر ڕووی ئاوێنەیەک دانرابێت، ئەوا ڕێژەیەکی گەورەی ـ(2k) دروست دەبێ لەئەنجامی شکانەوەی پاشکۆکان لە ئاوێنەدا چونکە ئەو پاشکۆ ڕوناکیانەی کە ڕۆشتوون لە؟ ڕووی ئاوێنەکەدا چوونەتە ناو گڵاسەکە. جێبەجێکردنی (k) لە ڕوێکی بۆشاییدا لەگەڵ شکانەوەیی لە ڕووی ئاوێنەکە بەبێ ھیچ ھۆکارێک. لەبەر ئەوەی تەنھا ھەوا ھەیە لەو دیویی ئاوێنەکە لەگەڵ گەڕانەوەی دووبارەیی بۆ ڕووی گڵاسەکە کە دەبنە دەرخەری ڕویی بۆشایی لە (k) دا.
یاسا لە ڕووی بۆشایی وادەردەبڕێت کە بەکرتبوونی تیشک پێکدەھێنرێت لەگەڵ دوانە ئەلیکترۆنی ڕوپۆشکراو و نوێ ئەگەر کانزا بەرھەم بھێنێ یان بەگرتنی جەمسەرگیری ھەژماربکرێت. ھەروەھا لە ڕاستیدا (interferometers) ئەستورایی کەرتبوون جیاواز دەبێت تێیدا لەگەڵ تێپەڕبوونی بەدرێژایی پێویست بەرەو قوڵایی ڕووەکەی. بێگوێدانە ونبوونی ڕوناکی مژراو، مانەوەی وزەی دەسبەسەرکراو دەبێ لەدوانە تێپەڕ بوویی جیاواز کە بەنیوە درێژی شەپۆل دادەنرێت لە ڕووی بۆشاییدا. ھەروەھا لەکەرتبوونی تیشکدا ئەوە تێبینی دەکرێ کە (٥٠/٥٠) نابێتە ڕێژەیی دروستبوونی (interferoeters) بە پشت بەستن بەھۆی پێکھاتەکان.
دەستکاری سەرچاوەیی
لە وێنەی ٣ دا لەونبوونی نموونەکەدا ھەردوو شێوەکەی تیشکی (SB) و سەرچاوەیی تیشک لە (RB) وادەردەکەوێ کە لەشێوەی یەکەوە دەگات، کەئەمانەش ھاوڕێژەیی دەبن، ھەردوو (SB) و (RB) کە دەکەونە ژێر ڕووی بۆشایی (K + درێژی شەپۆل × ١) بە پێی ھەردوو ڕووی بەرامبەری شکاوەکان لەگەڵ یەک مژراوی تێپەڕبوو بەناو گڵاسەکەدا
لە دیاریکراوی ٢ دا کە تێیدا شێوەکەی ون دەبێت، نموونەیی تیشک و ئەنجامی تیشک کە دەگات لە ڕوێکی جیاواز دەبن بەنیوەی درێژی شەپۆل کەدەبنە تەواوکاری وێرانکاری. کاتێک لە ٢ دا دەگاتە (RB) بۆشایی دروستبوو لە ڕووەکە دەبێتە (2k + درێژی شەپۆل × ٠٫٥) بەھۆی یەک ڕوویی شکان یان دوویی مژراو. کاتێکیش لە ٢ دا دەگاتە (SB) دەبێتە (2k + درێژی شەپۆل ×١) ڕووی دروست بوو لەئەنجامی دوو ڕوویی شکاوەیی بەرامبەری وەیەک پاشکۆیی شکاوەی ڕووەکەی و دوو مژراو. وە ئەگەر ھیچ نمونەیەک نەبوو ئەوا تەنھا دەستنیشانکراوی ١ ڕوناکی وەردگرێت.
قەڵاتەشین
قەڵاتەشین گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیوەیل، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پێکاچوون پێوی ماخ-زیندێر
دەستکاری سەرچاوەیی
وە ئەگەر نمونەکە کەوتە دوای نمونەیی تیشکەکە ئەوا ھێزی ڕوناکییەکان بەناو دوو شەپۆلە دراوکەدا کە دەڕۆن دەگۆڕێت بە ڕێگەدان لە ژماردنی ڕوویی بۆشایی بەھۆی نمونەکەوە.
قەڵاتەشین
جوگرافیا
قەڵاتەشین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دێرێی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی سیرێی بابەشێخ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بوترەکێن و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شەکراو، ماوەت.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پێکاچوون پێوی ماخ-زیندێر
جێبەجێکردن
نەرمی دیمەنی (Mach - Zehender) ڕابەری دەکات بۆ دەستپێکردن و بەکارھێنان لەمەودایەکی فراوانی بنچینەیی بابەتی توێژینەوەکە لە بڕی میکانیکزانی ئەو خوێندنانەی دەیگرێتە خۆی (تایبەتی دژە ڕاستی، بڕی تێوەگلان، بڕی ژماردن [ھەڵسەنگاندن]، بڕی ھونەری نووسین، بڕی ژیربێژی، بۆمبی تاقیگەری [Elitzur - Vaidman bomb tester]، بڕی ڕەشکەری تاقیکردنەوەی زانستی، بڕی کاریگەری زینۆن و پەیوەندی کردن لەدوورەوە کە ئاوە بەکاردێت وەک خۆشکردنی ھەڵبژاردەی کارەبایی بۆ قۆناغ و خۆشکردنەمەودای ڕوناکی).
شێراوەن
شێراوەن گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گۆران، ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری گۆرانە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەلیز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
بەلیز نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
.no
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
یوجینیا چارڵز
یوجینیا چارڵز (Eugenia Charles؛ لە دایکبووی ١٥ی ئایاری ١٩١٩ - مردووی ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥) ژنە سیاسەتوانی دۆمۆنیکایی بوو. ئەو لە ماوەی ٢١ی تەممووزی ١٩٨٠ تاکوو ١٤ی حوزەیرانی ١٩٩٥ بووە دووەمین سەرۆک وەزیرانی وڵاتی دۆمۆنیکا. ئەو یەکەم ژنی دۆمۆنیکا بوو، هەروەها یەکەم ژنە لە هەردوو کیشوەری ئەمریکا ئەم پۆستە وەربگرێت لەڕێی مافی هەڵبژاردنەوە، ئەو زۆرترین ماوە لە پلەی سەرۆک وەزیرانی دۆمۆنیکا ماوەتەوە لە مێژووی ئەو وڵاتە، هەروەها لە ئاستی جیهانیش سێیەمە لەدوای ئیندریا غاندی لە هیندستان و سیریماڤۆ باندرانایکا لە سریلانکا.
چارڵز لە ژیانیدا هاوسەرگیری نەکرد، هەروەها منداڵیشی نەبوو. لە ساڵی ١٩٩١ لەلایەن دەسەڵاتی شاهانە، پێشگرە ناوی دام و خەڵاتی مێدالیای ڕێزلێنانی (Order of the British Empire) وەرگرت.
یوجینیا چارڵز لە ڕۆژی ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥، لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ٢٠٠٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩ پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی
باوۆ ڕۆنگ
باوۆ ڕۆنگ (بە چینی:包融;) شاعیرێکی سەردەمی ئیمپراتۆریەتی تانگ بوو.
شیعرە تەواوەکانی تانگ لەناویدا ھەشت لە شیعرەکانی ئەو کۆکراونەتەوە، ژیاننامەکەی لەلایەن ئیمپراتۆریەتی یوان لە ژیاننامەکانی بەھرمەندانی تانگ (唐才子传) کۆکراوەتەوە لەلایەن سین وێنفانگ (辛文房).
سەرچاوەکان
<references group="Reflist" />
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی تانگ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ٨ەم پۆل:نووسەرەکانی ژێنجیانگ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:خەڵکی دانیانگ پۆل:شاعیرانی لیو سۆنگ
کانۆ ئێینۆ
کانۆ ئێینۆ (狩野 永納, لەدایکبووی ١٦٣١ تا ١٦٩٧) وێنەکێشێکی ژاپۆنیی قوتابخانەی کیۆ-گانۆ بوو، کە قوتابخانەیەک بوو لەژێر بەڕێوەبەرایەتیی قوتابخانەی کانۆ. بووبە بەرێوەبەری قوتابخانەی کیۆ-گانۆ، لەسەر مردنی باوکی کانۆ سانسێتسو، وە باپیرەی دامەزرێنەری قوتابخانەکە بوو (کانۆ سانراکو). ئێینۆ بەشداری لە ستایلی ھانۆچۆ گاشی (本朝畫史، "مێژووی وێنەکێشیی ژاپۆنی") دەکرد، کە سەرەتاترین کاری ھوونەری-مێژوویی بوو لە ژاپۆن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣١ پۆل:مردووانی ١٦٩٧ پۆل:خەڵکی ژاپۆنی لە سەدەی ١٧یەم پۆل:ھونەرمەندە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:وێنەکێشە ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:قوتابخانەی کانۆ
پاپوا گینێی نوێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
پاپوا گینێی نوێ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ماری گرەییەس
ماری گرەییەس (لەدایکبووی ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٢٠ – مردووی ٣١ی ئازاری ٢٠١١)، یەکێک بوو لەسەربازانی کەنەدا کەبەشداری جەنگی جیھانی دووەمی کردوە، یەکێک بوو لە کچانی ھیندیەسورەکان کە لە ساسکاچوان لەدایک بوو وە بوو بەیەکەم ئافرەتی ھیندیەسورەکان لەجیھاندا کە پەیوەندی بەڕێزەکانی سووپاوە کرد، دواتر لە ١٩٤٢چووە ڕێز لەشکری ژنانی کەنەدی (CWAC)، لەوێ بووە سەر لۆتکەی ڕۆژنامە جیھانیەکان و وێنەکەی وەک بانگەشەی سەربازی دەنگی دایەوە، دواتر نێردرایە دەرەوەی وڵات بۆ کارکردن لە لەندەنی پایتەختی ئینگلتەرا، لەوێ چاوی بەچەندین کەسایەتی مەزن کەوت و پێیان ئاشنا بوو وەک جۆرجی شەشەم و کچەکەی ئەلیزابێس، لە لەندەن مایەوە تاوەکو ١٩٤٦دواتر گەراوە کەنەدا.
ژیانی پێشینەی
ماری لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٢٠ لە کوێستانەکانی مەسکێگ لەیک لەھەرێمی ساسکاچوان لەدایک بوو. لە خێزانێک دە کەسی گەورە بوو: شەش خوشک و چوار برا. لەلایەن داپیریەوە فێری ژیانی کۆساری و دەشت و دەربوو.
کاتێک تەمەنی دەگاتە پانزەساڵان دەنێردرێتە قوتابخانەی سانت مایکل لە نزیک دەریاچەی داک لە ساسکاچوان. قوتابخانەکە تەنھا تا پۆلی ھەشت قوتابی ھەبوو، بەڵام ماری خوێندنی زیاتر وەردەگرێت لەلایەن بەشی کلێسای قوتابخانەکەی، وە لە پۆلەکانی خوێندنی ئێواران ئامادەدەبێت جگە لەھەولەکانی بۆ فێربوون خۆ پڕکردنی بە زانیاری.
بوون بەسەرباز
ئەو ژینگەیەی کە ماری تێیدا گەورە ببو لە کوێستان و دەشت و دەرەکان گڕ و تینێکی زۆری پێ بەخشیبوو کاتێک لە ساڵانی چلەکان بێ کاری و قات و قوری ڕوو لە وڵات دەکات گەنجان بە ئاسانی کاریان دەست ناکەوێت، خۆشەویسترین برای (دەیڤد گرەییەس) بۆ بژێوی خێزانەکە پەیوەندی بە سووپاوە دەکات. دوتر ماریش ھەمان ڕێچکەی ئەو دەگرێتەبەر و دەچێتە ڕیز سەربازانی سووپاوە.
لە یۆنیۆی ١٩٤٢ ماری سەردانی ریجینا دەکات بەمەبەستی پشکنین و تاقیکاری سەربازی. ئەوکات ھەریەک لەھێزەکانی دەریایی شاھانەی کەنەدا داوای دامەزراندنی ئافرەتان دەکات لەگەل ھێزەکانی بەرگری ئاسمانی شاھانەی کەنەدا بۆ یارمەتی دانی ئینگلتەرا، ئەوکات تەنھا سپی پێستەکان دەیانتوانی بچنە ڕێز سووپای شاھانەوە بەڵام بەشێک لە لەشکری ژنان (CWAC) پشکی ھاووڵاتیانی فرە ڕەگەزی تێدابوو کە دەیتوانی لەوێ خزمەت بکات، بەڵام ھەمدیسان کێشەی بڕوانامەی بۆ دروست بوو چونکە بڕوانامەی ھەشت بەس نەبوو بۆیە ناچاربوو بچێتە بەر تاقیکاری CWAC لەزانکۆی سەربازی پاشایی و توانی بەسەرکەوتوویی ئەنجامەکان وەربگرێتەوە.
دوای دەرچوونی لە تاقیکردنەوەکان بوو بەیەکەم ئافرەتی ھیندیەسورەکان کە بچێتە ڕێز سووپاوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠١١ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٠
ناحیەی تەکیەی کاکەمەند
ناحیەی تەکیەی کاکەمەند یەکێکە لە حەوت ناحیەی قەزای چەمچەماڵ لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی تەکیەی کاکەمەندە. ژمارەی دانیشتووانی ناحیەی تەکیەی کاکەمەند لە ساڵی ٢٠٢٠دا (٣٣٬٦٢٣)کەسە.
ناو
ناوی تەکیەی کاکەمەند لە سێ وشە پێکھاتووە (تەکیە+کاکە+مەند).
جوگرافیا
ناحیەی تەکیەی کاکەمەند ھاوسنوورە لەگەڵ؛
مێژوو
ئەم ناحیەیە مێژوویەکی کۆنی نییە، ھێنانە کایەی ھەردوو ناحیەی شۆڕش و ناحیەی تەکیەی کاکەمەند لەساڵی ٢٠٠٠دا بە دابڕانیان لە کەرتەکانی ناحیەی ناوەندی قەزای چەمچەماڵ و ناحیەی ئاغجەلەر بە بڕیاری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان(ئیدارەی سلێمانی).
کارگێڕی
ئەم ناحیەیە لە ٢٧ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
یەمێنان خوار
یەمێنان خوار (Yemênan Xwar، ) دێیەکە لە ناوچەی مووژژی شارستانی کامیاران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥١٨ کەس لە ١٣٢ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی کامیاران پۆل:گوندەکانی شارستانی کامیاران
ھەندێک پیاوی باش (فیلم)
ھەندێک پیاوی باش فیلمێکی درامی یاساییە لە ساڵی ١٩٩٢ لە ئەمریکا بەرھەم ھاتووە، لەدەرھێنانی ڕۆب ڕاینەر و سیناریۆی ئارۆن سۆرکنە، کە پێشتر بەشێوەی شانۆ نووسیبووی. بە پالەوانییەتی تۆم کروز و جاک نیکلسن و دیمی مۆر و کیڤن پیکن و کیڤن پۆلک و کیڤەر سەترلاندە. ڕووداوی فیلمەکە لەبارەی دادگای سەربازی ئەمریکییە کە تێیدا دوو سەربازی دەریاوانی ھێزی دەریایی ئەمریکی دادگایی دەکرێن بە تاوانی کوشتنی ھاوکارێکیان لەکاتی ئەرکدا، ماندوێتی کۆسپەکانی پاڕێزەرەکە نیشاندەدات لەکاتی ئامادەکردنی دۆزی کۆشتنەکە.
فیلمەکە سەرکەوتنێکی مەزنی بەدەست ھێنا و بڕی ٤٠ میلیۆن دۆلار تێچوو کە دواتر ٢٤٣ میلیۆن دۆلاری کۆکردەوە. پاڵێوراوە بۆ چوار خەڵاتی ئۆسکار لەوانە خەڵاتی باشترین فیلم و باشترین ڕۆڵگێری ناوەند بۆ جاک نیکلسن.
پاڵاوتن و خەڵاتەکان
فیلمەکە بۆ چوار خەڵاتی ئۆسکار ھەڵبژێردراوە:
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٢ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان پۆل:فیلمەکانی تۆم کرووز پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین
شەشکی خواروو
گوندی شەشکی خواروو سەر بە شارۆچکەی خورماڵە پارێزگای ھەڵەبجە بە دووری 5 کم لە خواروی خورماڵەوە.
ھەڵکەوتەی جوگرافی ئاواییەکە :--- لە ڕۆژھەڵاتیەوە گوندی شەشکی سەرو و خێڵی حەمە و گۆمەلارە. لە باکورییەوە شارۆچکەی خورماڵ و گوندی تازە دێیە. لە خوارویەوە گوندی بەشارەتی سەرووە. لە ڕۆژئاوایەوە گوندی تەپی سەفای سەرو و شەکرالیە. پێشتر شەشکی خواروو بە شەشکی شێخ حسین ناسراو بووە ( باپیری حاجی شێخ حمە نجیب سعید حسین ) ( حاجی شێخ حمە نجیب باوکی کاک شێخ لەتیف کە ئێستە نیشتەجێی شەشکی خوارووە). شەشکێکی تر ھەیە لە ڕۆژھەڵاتی ئەمانەوە پێشتر ناوی شەشکی شێخ عیسا بووە بەڵام ئێستە بە شەشکی سەروو ناوزەد ئەکرێت. لە سەرەتای نیوەی یەکەمی سەدەی ڕابوردودا چەند خانەوادەیەک وەک ( ماڵی حەمە ساڵح باوەیس خاڵۆی کاک کمال محمد کریم ( شەھیدی کیمیاوی) و ماڵی باوکی حاجی احمد محمود وەیسە)لە گوندی خێڵی حەمەوە ماڵیان ئەگوێزنەوە و لەسەر گردەکەی شەشک ( گردی گەورە)و دەور و بەری چەند خانویەک دروست ئەکەن و تیا نیشتەجێ ئەبن و ماوەی چەند ساڵێک لەوێ ئەمێننەوە دواتر شەڕێک لەو دەورو بەرە ڕووئەدات بەو ھۆیەوە ماڵەکانی سەرگردەکە ئەگوێزنەوە بۆ شوێنی ئێستەی( دێ )کە کە ماڵی شێخ حسین و یەک دوو ماڵی تری لێبوە ژمارەی خێزانەکان ئەبێتە ( شەش)  خانەوادە ، بیر لەوە ئەکەنەوە ناوێک بۆ گوندەکەیان بدۆزنەوە کە ژمارەیان شەش خێزان بووە لەبەر ئەوە بەتێکڕای دەنگ ناوی ئەبێتە ( شەشکی شێخ حسین) دواتر ئەگۆڕێ بۆ شەشکی خواروو ( بەرواری ئەم  گواستنەوە لە گردەکەوە بۆ ناو دێ وەکوو بەڕێزێک پێی ڕاگەیاندم کە کاتێ خاڵۆ حاجی احمد محمود وەیسە لەدایک ئەبێت لە ساڵی ١٩٣٦ز ماڵیان لەسەر گردەکەبووە لە دوای ئەو بەروارە بەچەند ساڵێک ئەگوێزنەوە بۆ ناو ئاوایی ، کەواتە لە چلەکانی سەدەی ڕابوردودا گواستنەوەکە ڕویداوە ). بە پێی ووتەی بەڕێزێکی شەشکی لە کاتی جەنگی جیھانی یەکەمدا ( ١٩١٤--١٩١٨) ز گوندەکەیان ئاوەدان بووە و ئاواییەکەیان کەوتوەتە بەر شاڵاوی ئەو شەڕە بەو ھۆیەوە خانەوادەیەک کە سەرۆک خێزانەکەی ناوی ( محمد یاروەیس محمد خواکەرەم ) بووە بە خۆیی و ماڵ و منداڵیەوە زیندە بەچاڵ ئەکرێت لەلایەن داگیرکەرانەوە. گوندی شەشک کەوتووەتە ناوجەرگەی دەشتی شارەزورەوە( دەشتی شارەزور دوھەم شوێنە لە جیھاندا دوای دەشتی ولایەتی کالیفۆرنیای ئەمەریکی لە ڕوی بە پیتی خاکەکەیەوە) بەو ھۆیەوە دانیشتوان سەرقاڵی کشتوکاڵن. شەشک بەر شاڵاوی ڕاگواستن کەوت لە ساڵی ١٩٨٧ز یدا لە لەیەن حکومەتی عێراقەوە وێرانکرا. ژمارەی دانیشتوانی ئاوایی شەشکی خواروو پێش ڕاگواستن نزیکەی 200 کەس ئەبوو لە چوارچێوەی 40 خێزاندا. ژمارەی شەشکیەکان لە ئێستادا لە کوردستان و ھەندەران زیاتر لە 500 کەس ئەبێت لەچوارچێوەی 100 خێزاندا. ئێستە تەنھا سێ خێزان تیایدا ئەژین. لەو دێیەدا دوو بینای بێ خزمەتگوزاری وەزارەتی تەندروستی ھەیە. گوندی شەشکی خواروو بەھۆی دوری لە جادەی سەرەکیەوە و داپۆشینی بە سەوزایی و دار و درەخت لە شۆڕشەکانی کورد و لەبۆ پێشمەرگە و سەربازە ھەڵاتووەکان بوبووە پەناگەیەک بۆیان کە خۆیان تیا ئەپاراست. دێی شەشک ڕۆڵی کەمتر نەبووە لە شوێنەکانی تر لە شۆڕشەکانی کورددا لە ڕوی خەبات و تێکۆشان و خزمەتکردنی ھێزی پێشمەرگەی کوردستاندا ھەر بۆیە پۆلێک لە ڕۆڵەکانی کردووەتە قوربانی خاک و نیشتیمانی. نوسینی:عمر عبدالقادر خورماڵی 23/4/2022 دانانی لە ویکیپیدیا: موسلیم شەشکی(Muslim Shashki)
جوگرافیا
شەشکی خواروو لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی شەشکی سەروو و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تەپەکوڕە و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی خێڵی حەمە لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەشارەتی سەروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ماویزم
ماویزم، کە بە فەرمی لەلایەن حیزبی کۆمۆنیستی چینەوە ناوی بیری ماو تسی تۆنگە، جۆرێکە لە مارکسیزم-لێنینیزم کە ماو تسی تۆنگ پەرەی پێداوە بۆ بەدیھێنانی شۆڕشێکی سۆسیالیستی لە کۆمەڵگەی کشتوکاڵی، پێش پیشەسازیی کۆماری چین و دواتر کۆماری گەلی چین. جیاوازی فەلسەفی نێوان ماویزم و مارکسیزم-لێنینیزمی نەریتی ئەوەیە کە جووتیاران لە کۆمەڵگاکانی پێش پیشەسازیدا پێشەنگی شۆڕشگێڕانە دەکەن نەک پرۆلیتاریا. ئەم نوێکردنەوە و گونجاندنەی مارکسیزم-لینینیزم لەگەڵ بارودۆخی چینی کە تێیدا پراکسیسی شۆڕشگێڕانە سەرەتایییە و ئۆرتۆدۆکسی ئایدیۆلۆژیی لاوەکییە، نوێنەرایەتی مارکسیزمی شار-لینینیزم دەکات کە لەگەڵ چینی پێش پیشەسازیدا گونجاوە. ئەم نوێکردنەوە و خۆگونجاندنەی مارکسیزم-لێنینیزم لەگەڵ ھەلومەرجی چینیدا کە پراکسی شۆڕشگێڕیی بە یەکەم و ئایدیۆلۆجی ئۆرتۆدۆکسی پلەی دووەمە، ڕەنگدانەوەی مارکسیزم -لینینیزمی شارستانییە کە لەگەڵ چینی پێش پیشەسازیدا گونجاندوویەتی. تیۆریزانانی دواتر ئەو بیرۆکەیەیان فراوانتر کرد کە ماو مارکسیزم-لینینیزمی لەگەڵ بارودۆخی چیندا گونجاندووە و دەیانگوت کە لە ڕاستیدا لە بنەڕەتدا نوێکردنەوەی کردووە و ماویزم دەتوانرێت بە شێوەیەکی گشتگیر لە سەرانسەری جیھاندا جێبەجێ بکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:مارکسیزم-لێنینیزم پۆل:ئایدۆلۆژیاکانی دەوڵەت پۆل:تەواوخوازی پۆل:کۆمۆنیزم پۆل:مێژووی سیاسی چین پۆل:جۆرەکانی سۆشیالیزم پۆل:ماویزم پۆل:فەلسەفەی چینی
.nl
nl. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی ھۆلەندە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٨٦دا دامەزراوە.
زوبێر ساڵح
زوبێر ساڵح (لە دایکبووی ١٩٦٥، حەسەکە) گۆرانیبێژی کورد ە. خەڵکی ڕۆژاوای کوردستان ە، لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٠ لە ئەڵمانیا نیشتەجێیە. لە ساڵی ١٩٧٩ یەکەم گۆرانی لەسەر مەلا مستەفا تۆماردەکات و دەبێتە یەکەم بەرھەمی زوبێر. لە ساڵی ١٩٨٨، بەوتنی گۆرانی (سەباح خێر) ناوبانگی پەیداکرد، کە شیعرێکی مەلای جزیرییە.
زوبێر شیعرەکانی مەلای جزیری، جگەرخوێن و سەیدایێ تیرێژ کردۆتە گۆرانی.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد
ڤیگدیس فینبوگادۆتیر
ڤیگدیس فینبوگادۆتیر (بە زمانی ئایسلەندی: Vigdís Finnbogadóttir؛ لە دایکبووی ١٥ی نیسانی ١٩٣٠) کەسایەتی سیاسەتوانی ئایسلەندییە، ئەو لە ماوەی ١ی ئابی ١٩٨٠ تاکوو ١ی ئابی ١٩٩٦، چوارەمین سەرۆکی ئایسلەند بوو. ئەو یەکەمین ژنە کە بەشێوەی دیموکراسییانە وەک سەرۆکی وڵات هەڵبژێردرێت. بەمانەوەی لە پۆستەکەی بۆ ١٦ ساڵ، ئەوا بە درێژترین مانەوە و خزمەتی ژنێک لە سەرۆکایەتی هەر وڵاتێک دادەنرێت. ئەو لە ئێستادا باڵیۆزی چاکەکاری ڕێکخراوی یوونیسێفە، هەروەها ئەندامە یانەی مەدرید، ناوەنندێکە بۆ بانگەشەکردنی دێموکراسی لە ئاستی نێونەتەوەیی.
١٠٨٠پی
١٠٨٠پی (١٩٢٠×١٠٨٠) ھەروەھا ناسراوە بە Full HD یان FHD, و BT.709) کۆمەڵێک دۆخی ڤیدیۆیی ڕوونی بەرزی HDTV یە کە تایبەتمەندە بە ١٬٩٢٠ پێکسڵ کە لە سەرانسەری شاشەکەدا بە شێوەیەکی ئاسۆیی و ١٬٠٨٠ پێکسڵ لە خوارەوەی شاشەکە بە شێوەیەکی ڕاست پیشان دەدرێت؛ (پی) کورتکراوەی سکانی پێشکەوتووە، واتە نا- یەکتر گرێدراو. زۆرجار بە شێوەی Full HD یان FHD دەخرێتە بازاڕەوە، بۆ ئەوەی 1080p لەگەڵ شاشەکانی ڕوونی 720p بەراورد بکەین. ھەرچەندە 1080p ھەندێک جار بە شێوەیەکی نافەرمی بە 2K ناودەبرێت، بەڵام ئەم زاراوانە دوو ستانداردی تەکنیکی جیاواز ڕەنگ دەدەنەوە، لەگەڵ جیاوازییەکان لەوانەش ڕوونی و ڕێژەی ڕووبەر.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن
شەکڕاڵی
شەکڕاڵی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خورماڵ، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شەکڕاڵی لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی تەپەتۆڵەکە و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی خاک و خۆڵ و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی تەپی سەفای خواروو لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی لامەرکەزی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کیم ئاھ-جوونگ
کیم ئاھ-جوونگ (لەدایکبووی ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٢) خانمەکتەر، مۆددێل، گۆرانیبێژی کۆریای باشوورە بە ڕۆلەکەی لە بۆ ناوی خۆت بژی ناسراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢ پۆل:زیندووان پۆل:دەرچووانی زانکۆی ژنانی دۆنگدوک پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆریا پۆل:خانمەکتەرانی سێئول پۆل:خەڵکانی کۆریای باشوور دوور لە وڵاتی خۆیان لە سویسرا پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
باوەسوورخە
باوەسوورخە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
باوەسوورخە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
عیرفان قانعی فەرد
عیرفان قانعی فەرد (؛ لەدایک بووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٦ لە مەریوان) چالاکی میدیا، وەرگێڕ و مێژوونووسی ئێرانییە. کەسایەتییەکی مشتومڕسازە و بڕێک بە جاشقەڵەم ناویان ھێناوە و بە ھاوکاری دەوڵەتی ئێرانیان داناوە بۆ کاڵکردنەوەی نەتەوەی کورد. کارەکانی لەسەر مێژوونووسی  و وەرگێڕان ڕەخنەی زۆری لێگیراوە بەتایبەت ھەڵبەستنی کەسایەتیی ساختەی ڕووناک یاسین.
قانعی فەرد لەگەڵ بڕێک کەسایەتیی سیاسی وەک جەلال تاڵەبانی ، فوئاد مەعسووم ، نووری مالیکی، بەرھەم ساڵح و پەرویز سابیتی دیمانە و ھەڤپەیڤینی ھەبووە. ھەروەھا سەبارەت بە مژارانێک وەکوو سیاسەت و مێژووی خەڵکی کورد، ڕۆژھەڵاتی ناوین و تیرۆریزم وتووێژی لەگەڵ بڕێک لە میدیا فارسییەکانی ئێراندا کراوەتەوە. قانعی فەرد لە لایەن کەسایەتی و لایەنە جۆراوجورەکانەوە بە درۆ ھەڵبەستن و بەلاڕێدابردنی مێژوو تۆمەتبار کراوە. ھەروەھا چەندین کەس لە قانعی فەرد وەکوو کەسایەتییەکی ئەمنییەتیی کۆماری ئیسلامی ناویان بردووە کە بە ئەنقەست مێژووی کورد و ئێران وەردەگەڕێنێتەوە.
عایشە محەممەدی لە ماڵپەڕی بزووتنەوەی ڕێگای سەوزدا (جەرەس) ڕەخنەی لە قانعی فەرد گرتووە بۆ ھەڵبەستنی کەسایەتیی درۆیینی ڕووناک یاسین، بڕوانامە ھەڵبەستراوەکەی خۆی و بیرەوەرییەکانی جەلال تاڵەبانی. ئەو قانعی فەردی تاوانبار کردووە بە بە درۆ ھەڵبەستن لەو بوارانەدا. لە بەرامبەردا قانعی فەردیش لەگەڵ ڕادیۆ کووچە وتووێژی کردووە و بەرگریی لە خۆی کردووە.
دەیڤد چەیس
دەیڤد ھێنری چەیس (لەدایکبووی ١٢ی ئابی ١٩٤٥) دەرھێنەر، نووسەر، دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرێکی تەلەڤیزیۆنییە. بەناوبانگترین کاری بریتیە لە درووستکردنی زنجیرەی سۆپڕانۆکان کەوا لەنێوان ساڵانی ١٩٩٩ بۆ ٢٠٠٧ لەسەر کەناڵی ئێچ بی ئۆ. چەیس بەرھەمھێنەری کۆمەڵێک زنجیرەی تر بووە وەک The Rockford Files, I'll Fly Away, و Northern Exposure. چەیس براوەی حەوت خەڵاتی ئێمیە و گشتی بۆ زنجیرەی سۆپڕانۆکان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥ پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:نمایشكاران پۆل:نووسەرانی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئیتاڵی پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
عیرفان قانعی فەرد
کەسایەتیی ھەڵبەستراوی ڕووناک یاسین
عیرفان قانعی فەرد لە نووسینێک لە ڕۆژنامەی شەرقدا لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئابی ٢٠٠٦ سەبارەت بە کەسایەتییەکی ژنی زانای کورد بە ناوی ڕووناک یاسین قسەی کرد کە بە وتەی ئەو ڕێوڕەسمێک بۆ ڕێزگرتنی لە ڕۆژی ١٠ی ئابی ٢٠٠٦ لە کۆڵێژی ئادابی زانکۆی دەبڵین لە ئیرلەنددا بەڕێوەچووبوو و بە وتەی ئەو کەسایەتییەکی بەرجەستە لە زمانناسی، ئەستوورەناسی و کۆمەڵناسی بووە. ئەو کتێبێک و وتارێکی لەم نووسەرە بە زمانی فارسی وەرگێڕاوە. دوای ماوەیەک ئاشکرا بوو کە کەسایەتییەک بە ناوی ڕووناک یاسین بوونی نییە و ئەو کتێبانەش بریتی لە کتێبی «بیرەوەرییەکانی ڕەعیەتێکی کورد» و وتاری «چەشنێک لە دیکتاتۆری و ڕواڵەتسازی بە فاشیزم» نووسینی قانعی فەرد خۆی بوون. ئەو ھەروەھا دوو کتێبی دیکەشی لەم نووسەرە خەیاڵییە وەرگێڕابوو، کە ناویان «مافیای ھێز و ناشتنی دیموکراسی لە کوردستان» و «ڕێزان، کچی بەفر» بوو کە لە کتێبخانەی نەتەوەیی ئێران تۆمار کراوە بەڵام بە چاپ نەگەیشتوون. ئەمە لە حاڵێکدایە کە قانعی فەرد ئەو کتێبانە و وتارە وەکوو وەرگێرانێک لە نووسینەکانی ڕووناک یاسین چاپ یان تۆمار کردووە و لەم کتێبانەدا ناوی ڕووناک یاسین وەکوو نووسەر و ناوی عیرفان قانعی فەرد وەکوو وەرگێر ھاتووە. بەدوای تێپەڕینی ۱۰ ساڵ لە ڕێکەوتی چاپی کتێبەکە، لە ساڵی ٢٠١٠دا، حوسێن حوسێنی مامۆستای زانکۆی سلێمانی لە وتارێکدا ئاکامی ھەوڵدانی زۆری بۆ ناسینی کەسایەتیی ڕووناک یاسین (کە قانعی فەرد وەکوو مامۆستای زانکۆی ھارڤارد ناوی لێ ھێنابوو) ڕایگەیاند و ڕایگەیاند کە وەھا کەسایەتییەک بوونی نییە. بەدوای ئاشکرابوونی ھەڵبەستراوبوونی کەسایەتیی ڕووناک یاسین و دەرکەوتنی ئەم ڕاستییە کە ئەو وتار و کتێبانە کە قانعیفەرد لێی وەرگێڕاون ھەڵبەستڕاو و لەڕاستیدا نووسینی خۆیەتی، ئەو لە ھەڤپەیڤین لەگەڵ ئەردەوان ڕووزبێھ پێشکەشوانی ڕادیۆ کووچە بەرگریی لە خۆی کردی و سەبارەت بە کەسایەتیی ڕووناک یاسین وتی:
ھەڵبەستنی بڕوانامە
عیرفان قانعی فەرد لە سەرەتادا سەبارەت بە خوێندەواریی خۆی ئیدیعا دەکرد کە بەدوای وەرگرتنی بڕوانامەی بەکاڵۆریۆس لە زانکۆی عەلامە تەباتەبایی چووەتە نەرویژ و لە زانکۆی ئۆسلۆدا درێژە بە خوێندنی خۆی بۆ ماستەر لە ڕشتەی وەرگێڕانی بەراوردی داوە و بەدوای وەرگرتنی بڕوانامەکەی چووەتە ئینگلتەرا و لە زانکۆی کامبریج دكتۆرای زمانەوانیی لە ئاراستەی فەرهەنگۆکنووسیدا وەرگرتووەتەوە. سەرەڕای ئەمە حوسێن حوسێنی تەنانەت سەبارەت بە ئیدیعای عیرفان قانعی فەرد بۆ ھەبوونی بڕوانامەی دکتۆرای زمانناسی لە زانکۆی کامبریجیش پرسیار دەکات و دەڵێت کە ئەو ڕشتەیە لە کامبریج لە دکتۆرا وانە نەدراوە و لە هیچیەک لە ڕیکوردەکانی ئەو زانکۆیەدا و ھەروەھا زانکۆی هارڤارددا ئاماژە بە ناوی قانعی فەرد نەکراوە.
سەرەڕای ئەمە قانعی‌فەرد کە پێشتر ئیدیعای ھەبوونی بڕوانامەی دکتۆرای زمانناسیی کامبریجی دەکرد، ئەم جارە لە ماڵپەڕی کەسیی خۆی کە لە ئازاری ۲۰۲۳ دەستیپێکردووە بێ ئەوەی کە ئەم ئیدیعایە دوپات بکاتەوە، ئیدیعایەکی تازەی کردووە کە دەرچووی دوو ڕشتەی خوێندنەوەکانی ئەمنیەت و خوێندنەوەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین لە زانکۆی میترۆپۆلیتەنی لەندەن و زانکۆی ویلایەتیی کالیفۆڕنیا لە لۆس ئانجلەسە. قانعی فەرد ئاماژەیەک بە ئاستی خوێندەواریی خۆی لەم دو ڕشتەیە نەکردووە. ئەو ھەروەھا ئیدیعا کردووە کە «سەرقاڵی کار لە یەکێک لە ناوەندە پەروەردەییەکانە»، بەڵام ناوێک لە شوێنی کار و پلەی خۆی لەو ناوەندەدا نەھێناوەتەوە.
بیرەوەرییە ھەڵبەستڕاوەکەی جەلال تاڵەبانی
عیرفان قانعی فەرد هەروەھا لە ئایاری ٢٠٠٩دا کتێبێک لە ژێر سەردێری «دوای شەست ساڵ» گەیاندە چاپ کە بە ئیدیعای خۆی نووسینی جەلال تاڵەبانی سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق و بیرەوەرییەکانی لە زمانی خۆیەتی. بۆ ئەم کتێبە دانیشتی پەردەلادان لە کتێخانەی نەتەوەیی ئێران بەڕێوەچوو، بەڵام ئامادەبووان سەبارەت بە ناوەڕۆکی کتێبەکە ناڕەزاییان دەربڕی و سادق زیباکەلام نمرەی نووسەرەکەی بە سفر زانی. دوای ماوەیەک نووسینگەی جەلال تاڵەبانی سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق بەرھەڵستیی سەبارەت بە کتێبەکە نیشان دا و پەیوەندیی ئەوی لەگەڵ تاڵەبانی بە درۆ خستەوە. لە ڕاگەیندراوە فەرمییەکەی نووسینگەی جەلال تاڵەبانیدا، تەنانەت واژۆی تاڵەبانی لەسەر ڕووبەرگی کتێبەکەش بە ھەڵبەستڕاو زانراوە. جەلال تاڵەبانی خۆی پاشان لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی لە باشووری کوردستان لە وەڵامی ھەواڵنووسێکدا کە سەبارەت بە ڕوانگەی لە بابەتی ئەم کتێبە پرسیاری کردبوو وتی:
بەستەری دەرەکی
پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی سنە پۆل:مێژووناسانی ئێرانی پۆل:ھەڵبەستنی بەڵگە پۆل:ھەڵبەستێنەرەکانی بڕوانامە پۆل:ھەڵبەستێنەرەکان پۆل:ھەڵبەستنەکانی وێژەیی پۆل:ھەڵبەستنەکانی مێژوو پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان پۆل:دەسبڕەکانی خەڵکی ئێران
قەڵاتی سڵێمان
قەڵاتی سڵێمان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیوەیل، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قەڵاتی سڵێمان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بارێی گەورە و لە باشوور لەگەڵ گوندی نورە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاشقەدۆڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەم تەم.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی
.ni
ni. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی نیکاراگوایە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٨٩دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
ئێرۆمانگا سێنسێ
ئێرۆمانگا سێنسێ زنجیرە ڕۆمانێکی سووکی ژاپۆنییە لە لایەن تسوکاسا فوشیمی نووسراوە و لە لایەن ھیرۆ کانزاکی کێشراوە. ئەی ئێس سی دەبڵ ئێڵ میدیا وۆرکس نۆ کتێبی لە ژێر سەرپەرشتی دێنگیکی بونکۆدا لە کانوونی یەکەمی ۲۰۱۳ بڵاو کردەوە. مانگاکەی کە لە لایەن رین کێشراوە لە دێنگیکی دایۆ لە ئایاری ۲۰۱٤ دەستی بە بڵاوکردنەوە کرد، و بۆ ئەنیمێیەک لە لایەن ستۆدیۆی ئەی-١ پیکچەرز گۆڕدرا و لە ۹ی نیسانی ۲۰۱۷ پەخشکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:ئەنیمێی ڤیز میدیا پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی پۆل:ئەی-١ پیکچەرز پۆل:ڕۆمانە سووکەکان پۆل:زنجیرە ڕۆمانەکان پۆل:شۆنن مانگا پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ پۆل:مانگای شوئیشا پۆل:مانگای ڤیز میدیا پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت پۆل:مانگای کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨ پۆل:مانگاکانی ٢٠١٤ پۆل:ئەنیپلێکس پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٧ دەستیان پێکردووە پۆل:دێنگێکی بونکۆ
٦٨٦ (ژمارە)
٦٨٦ (شەش سەد و هەشتا و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٦٨٥ و ٦٨٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
یۆرک ڤیڵ، تۆرنتۆ
وێنۆک|چەپ یۆرک ڤیڵ بریتییە لە گەڕەکێک یان ناوچەیەک لە تۆرنتۆ، ئۆنتاریۆ لە کەنەدا، ناوچەکە دەکەوێتە چوارگۆشەیەکی ناوەڕاستی تۆرنتۆ بە جۆرێک شەقامی یانگ دەکەوێتە خۆرھەڵاتی، شەقامی بڵۆڕ دەکەوێتە بەشی باشووری، شەقامی دێڤەنپۆرت لە بەشی باکووریەتی، وە شەقامی ڕێگا لە خۆراوایەتی، لەپێشدا گوندێک بووە؛ لە ساڵی ١٨٣٠ وەک ناوچەیەکی نیشتەجێبوون ناسێنراوە، بەڵام بە فەرمی لە ساڵی ١٨٨٣ وەک گەڕەکێکی تۆرنتۆ ناسێنرا، یۆرک ڤیڵ ناوچەیەکی دانیشتوانی چڕە و بازاڕ و نوسینگەی بازرگانی مەزنی تێدایە جگە لە باڵاخانەی بەرز و نھۆم بڕ کە خەڵکێکی زۆری تێدا نیشتەجێن. یۆرک ڤیڵ بە ناوچەیەکی گرنگی بازرگانی دادەنرێت بۆ کەنەدا بە جۆرێک لە ساڵی ٢٠٠٦ یەک پێی چوارگۆشە بە ٢٠٦ دۆلاری کەنەدی بە کرێ چووە بۆ مانگێک لە ساڵی ٢٠٠٨ ھاوبەشگای یۆرک ڤیڵ یەک پێی چوارگۆشەی بە ٣٠٠ دۆلاری کەنەدی بە کرێ گرتووە، لەبەری باشووری بە درێژایی شەقامی بڵۆڕ بارەگا و پێشانگای ھاوبەشگای مینک مایەڵ ھەیە کە بازاڕێکی گرنگی جیھانییە.
چوان تانگشی
چوان تانگشی (شیعرە تەواوەکانی تانگ) گەورەترین کۆکراوەی شیعرەکانی تانگە، تیایدا کۆکراوەی ٤٩ ھەزار شیعرە لەلایەن ٢٢ ھەزار شاعیرەوە وتراون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شیعری ئیمپراتۆریەتیی تانگ پۆل:وێژەی ئیمپراتۆریەتیی چینگ پۆل:کۆکراوەی شیعرە چینییەکان پۆل:دەقە چینییە کلاسیکەکان
پاپوا گینێی نوێ لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
پاپوا گینێی نوێ نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئەنگەمان
ئەنگەمان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئەنگەمان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ئەسەدکەندی
ئەسەدکەندی گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چەمەن، ناوچەی تەختی سڵێمان، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئەسەدکەندی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی فاقلو و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڵاجیق و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قوشابوڵاق لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی فەیزاوا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەلیز لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
شیرەمەڕ
شیرەمەڕ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خورماڵ، قەزای ھەڵەبجە، پارێزگای هەڵەبجە، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شیرەمەڕ لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی بانی شار و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تەکیە و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ھانەوقوڵی لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی گێلەک.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەناس
نەناس گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دۆڵ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
نەناس ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
یەمێنان ژوور
یەمێنان ژوور (Yemênan Jûr، ) دێیەکە لە ناوچەی مووژژی شارستانی کامیاران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١١٢ کەس لە ٢٨ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی کامیاران پۆل:گوندەکانی شارستانی کامیاران
کاوڵانی نۆڕک
کاوڵانی نۆڕک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سیوەیل، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کاوڵانی نۆڕک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قۆخی حاجی کەریم و لە باشوور لەگەڵ گوندی زاخێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نۆڕک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سنجەڵێی سیوەیل.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جۆرج گاڵۆوەی
جۆرج گاڵۆوەی (لەدایکبووی ١٦ی ئابی ١٩٥٤) سیاسەتمەدار و پەخشکەر و نووسەری بەریتانییە کە ئێستا سەرۆکی پارتی کرێکارانی بەریتانیایە و لە ساڵی ٢٠١٩وە خزمەت دەکات. لە نێوان ساڵانی ١٩٨٧ و ٢٠١٠ وە دواتر لە ساڵانی ٢٠١٢ تا ٢٠١٥، جۆرج ئەندامی پەرلەمان بوو بۆ چوار بازنەی هەڵبژاردن، سەرەتا بۆ پارتی کرێکارانی بریتانیا دواتر بۆ پارتی ڕێزگرتن، کە ساڵی ٢٠٠٤ بەشداری پارتی ڕێزگرتنی کرد و سەرۆکی پارتەکە بوو لە ساڵی ٢٠١٣ تا هەڵوەشانەوەی لە ٢٠١٦.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤ پۆل:زیندووان
٦٨٧ (ژمارە)
٦٨٧ (شەش سەد و هەشتا و حەفت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٦٨٦ و ٦٨٨.
کوردانی کەنەدا
کوردە کەنەدییەکان ئەو کەنەدییانەن کە بە بنچینە کوردن و لەکەنەدا لەدایکبوون یاخود دەژین.
کوردانی کەنەدا بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦ بری ١٦٬٣١٥ کەس دەبن لەم ڕێژەیە کوردانی باشووری کوردستان پشکی زۆرینە پێکدێنن، لەدوای ئەمانیش کوردانی خۆڕھەڵاتی کوردستان و کوردانی خۆڕئاوای کوردستان دێن دواتر کوردانی باکوورکوردستان.
بوونی کورد لەکەنەدا بۆ جەنگی ئێران -ئێراق و جەنگی کەنداو و جەنگی ناوەخۆی سووریا دەگەڕێتەوە، لە ھەشتاکانی سەدەی رابردوو کوردەکان ڕووبەروی ستەمێکی زۆری نەتەوەپەرستی بوونەوە لەلایەن حکومەتەکانی ئێران و عێراق بۆیە بەڕێژەیەکی زۆر پەنایان بۆ حکومەتی کەنەدا ھێنا بۆ پاراستنیان، جگە لەمە لەساڵانی شەستەکان و حەفتاکان ڕێژەیەک لەکوردانی باکوور و خۆڕئاوا ڕوویان لەکەنەدا کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد پۆل:پەرتبوونی کورد پۆل:کەنەدا پۆل:دەروازەی کەنەدا
ئاگاتا باربارا
ئاگاتا باربارا (Agatha Barbara؛ لە دایکبووی ١١ی ئازاری ١٩٢٣ لە زابار - مردووی ٤ی شوباتی ٢٠٠٢) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی ماڵتاییە، ئەو لە ژیانیدا بووەتە پەرلەمانتار و وەزیر، ھەروەھا لە ماوەی ١٥ی شوباتی ١٩٨٢ تاکوو ١٥ی شوباتی ١٩٨٧ بووە سێیەمین سەرۆکی وڵاتی ماڵتا. ئەو ئەندامی حیزبی کرێکارانی ماڵتا بوو. لە ساڵی ١٩٩٠، لەلایەن وڵاتەکەیەوە خەڵاتی مێدالیای ڕێزلێنانی (National Order of Merit) پێدرا.
ئاگاتا باربارا لە ڕۆژی ٤ی شوباتی ٢٠٠٢، لە تەمەنی ٧٨ ساڵیدا لە زابار کۆچی دواییی کرد.
ژیانی کەسی
باربارا ھەرگیز ھاوسەرگیری نەکردبوو. نووسەری ماڵتایی-ئوسترالی جۆزێف چیتکوتی لە کتێبەکەی مێژووی کۆمەڵەی پەلکەزێڕینە، لە ساڵی ٢٠٠٩ ئەوەی نووسی کە باربارا لێزبیان بووە، ئەمەش بەگوێرەی دیدارەکانی نووسەر لەگەڵ ھاوڕێکانی باربارا.
سەرچاوەکان
پۆل:خانمە سەرۆکەکان پۆل:مردووانی ٢٠٠٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣
پارچەبازنە
لە ئەندازەدا، پارچەبازنە یان پارچەی بازنەیی بریتییە لە ناوچەیەکی دیاریکراو لە بازنەیەک کە بە ژێی و ئەو کەوانەی ھەر دوو سەری ژێیەکەی پێکگەیاندووە، دیاری دەکرێت.
پەیوەندییەکان
frame|left| پارچە بازنەیەک (بە ڕەنگی سەوز) نێوان ژێ و کەوانەی بازنەکە دیاری کراوە. وا دابنێ R نیوەتیرەی بازنە و θ چەقەگۆشەی بازنە بە یەکەی پێوانی ڕادیان بێت. ئەگەر درێژایی ژێی بازنەکە c و درێژایی کەوانە s و بەرزیی پارچەکە h ناو بنێین و d بەرزی سێگۆشەی خوارەوە بێت، ئەوا ئەم پەیوەندییانە دێتەدی:
ڕووبەر
ڕووبەری پارچە بازنەیی لە ڕێگەی ئەم ھاوکێشە دەدۆزرێتەوە:
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:بازنەکان
پێشتەنگ
پێشتەنگ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری گۆران، ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران، شارستانی ھلێران، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ھلێران ھلێران ھلێران پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
شارۆن (مانگ)
وێنۆک|مانگی شارۆن لەلایەن کەشتی ئاسمانی [[نیو ھۆرایزنز لە ١٣ یۆلیوی ٢٠١٥]]
دیتنەوە
ئەو مانگە لەلایەن زانای فەلەکی جیمس کریستی لە روانگەی رووباری وڵاتی ئەمریکا دیتراوە، بە بەکارھینانی تەلیسکۆبەک بە درێژی (١٫٥٥) مەتر، پاشی ئەوەی وێنەکی تەواوی ھەسارەکەی گرت لە ٢٢ یۆنیۆی ١٩٧٨ بە ھۆکاری وێنە فۆتۆگرافیەکە توانرا ببیندرێتەوە، وێنۆک| نەخشەی خولانەوەی مانگی شارۆن لە دەوری ھەسارەی [[پلووتۆ]]
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:مانگە دەستکردەکانی هەسارەی بەکۆمەڵ
بۆشاییی سێ-ڕەھەندی
چەپ|وێنۆکک|300px
لە بیرکاریدا بۆشاییی سێ-ڕەھەندی بۆشایییەکی ئاڕاستەکراوە خاوەن سێ ڕەھەند، دەشێت وەک مۆدێلەکی ئەندازەیی لەو جیھانە فیزیکییە کە تێیدا دەژین، سەیر بکرێت. ئەم سێ ڕەھەندە بریتیین لە پانی، درێژی، بەرزی.