cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قوربانی
مەرجەکان
پێویستە ئەو ئاژەڵەی سەردەبڕدرێت لە جۆرەکانی بزن، مەڕ، مانگا، وشتر بێت، یان ئەوانەی لەوان لەدایک دەبن. پێویستە ئاژەڵی قوربانی کوێر، نەخۆش، شەل، لاوازێک نەبێت کە نەتوانێت بەڕێدا بڕوات. پێویستە لەدوای نوێژی جەژن ئەنجام بدرێت تاوەکوو عەسری چوارەم ڕۆژی جەژن.
کتێبخانەی نەتەوەییی نامیبیا
سەرچاوەکان
پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە ویندھوک پۆل:کتێبخانە نەتەوەییەکان
ئابڕوچوونی ئێران-کۆنترا
وێنۆک|سەرۆک ڕێیگن لەگەڵ ھەریەک لە کاسپەر وایبێرگەر، جۆرج شوڵتز، ئێد میز، دۆن ڕێیگن لە نووسینگەی سەرۆکایەتی لەکاتی تاوتوێکردنی بەیاننامەکەیان بۆ گەلی ئەمریکا، ساڵی ١٩٨٦. ئابڕوچوونی ئێران-کۆنترا بریتیبوو لە ئابڕوچوونێکی سیاسی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کەوا لە ماوەی خولی دووەمی سەرۆکایەتی ڕۆناڵد ڕێیگندا ڕوویدا. چەندین کاربەدەستی دیاری کابینەکەی ڕێیگن ھەڵسابوون بە فرۆشتنی چەک و تەقەمەنی بەشێوەیەکی نھێنی بە ڕژێمی ئیسلامی ئێران و خومەینی لەوکاتەی کە ئێران لەژێر سزایەکانیدا فرۆشتنەوەی چەکی لێ قەذەغە کرابوو. کابینەکەی ڕێیگن دەیانویست ئەو پارەیەی لەو مامەڵەیەدا پەیدای دەکەن بەکاریبھێنن بۆ پڕچەککردنی کۆنتراکانی وڵاتی نیکاراگوا، کەوا دژی حکوومەتی سۆشیالیستی ئەوکاتی نیکاراگوا دەجەنگان. لە ھەمان کاتدا، فرۆشتنەوەی چەک بە کۆنتراکانیش قەدەغە کرابوو لەلایەن کۆنگرێسی ئەمەریکاوە.
دوای ئاشکرابوونی ئەم بازرگانییە. حکوومەتی ئەمریکا بە پاساوی ئەوەی کە ئامانجیان ئازادکردنی حەوت بارمتەی ئەمریکی بووە ئەو کارەیان کردبوو کە بە گوتەی خۆیان لە وڵات لوبنان لەلایەن حزبوڵا دەستبەسەر کرابوون کە ھاوپەیمانی ئێران بوون. شێوازی گواستنەوەی چەکەکانیش بۆ ئێران بریتی بوو لەوەی ئیسرائیل چەکەکان بۆ ئێران بگوازێتەوە، و خوی ئیسرائیلیش سوودمەند بێت لەو چەکانە بە مەرجێک پارە بداتەوە ویلایەتە یەکگرتووەکان. لە بەرامبەردا دەسەڵاتدارانی ئێران بەڵێنی ئازادکردنی ئەو بارمتەنایان دابوو، بەڵام یەکەمین فرۆشتنەوەی چەک کە ساڵی ١٩٨١ ئەنجامدرا، پێش دەستەبەسەرکردنی ئەو بارمتانە ئەنجام درابوو.
ئاراستەی پلانەکەش لەکۆتایی ساڵی ١٩٨٥ گۆڕا، کاتێک کۆلۆنێل ئۆلیڤەر نۆرس بەشێکی داھاتی فرۆشتنەوەکانی چەکەکانی بە ئێران گواستبوویەوە بۆ کۆنتراکان، کەوا گروپێک بوون دژی حکوومەتی نیکاراگوا دەجەنگان. ھەرچەندە سەرۆک ڕێیگن بە ئاشکرا پشتگیری خۆی بۆ کۆنتراکان دووپات کردبوویەوە، ئەوەی ڕوون نەبوو بریتی بوو لەو بەڵگانەی کە دەیسەلماند کە خودی ڕێیگن لەو مامەڵانە تێوەگلابوو یاخود نا. بەڵام بەپێی ھەندێک تێبینی وەزیری بەرگری کاسپەر وایبێرگەر کەوا لە ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٨٥ نووسیبووی، ئاماژە بەوەدرابوو کە سەرۆک ڕێیگن ئاگاداری تەواوی ڕێکەوتنکەکە. دوای ئاشکرابوونی ئەم وردەکاریانەش، ڕێیگن لەسەر تەلەڤیزیۆنەکان دەرکەوت و دانی بەوەدانا کە فرۆشتنەوەی چەکەکان ڕوویدابوو، و دانە بەوەشدانا کە ئامانجی فرۆشتنەوەکانیشیان بۆ ئازادکردنی بارمتەکان نەبوو، بەڵکو تەنھا بۆ یارمەتیدانی کۆنتراکانی نیکاراگوا بوو.
ئەم ئابڕوچوونە لە لەلایەن کۆنگرێسەوە لێکۆڵینەوەی لێکرا و لە دەرئەنجامدا ھیچ کام لە لێکۆڵینەوەکان نەیانتوانی بیسەلمێنن کەوا خودی ڕێیگن تێوەگلابوو لە بازرگانییەکان و ڕێگەی پێدابوو، بەڵام یازدە کاربەدەستی کابینەکەی ڕێیگن دوورخرانەوە لە پۆستەکەیان. ئەوانەشی سزا درابوو، لەکۆتایی ماوەی سەرۆکایەتی جۆرج ئێچ دەبڵیو بوشدا لێخۆشبوونیان بۆ دەرکرا، کە ئەوکاتە جێگری سەرۆک بوو لە کابینەکەی ڕێێگندا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئابڕوچوونە سیاسییەکانی ئەمریکا
ئۆزلەم تورەجی
ئۆزلەم تورەجی (؛ لە دایکبووی ١٩٦٧) ژنە پزیشک، زانا و خۆژیێنەرێکی ئەڵمانییە. لە ساڵی ٢٠٠٨ بەھاوبەشی کۆمپانیایەکی بیۆتەکنۆلۆژیای ئەڵمانی بەناوی بایۆنتێکی دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٢٠، کۆمپانیاکەیان توانی یەکەمین پێکووتەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بدۆزێتەوە. ئۆزلەم لە وەتەی ساڵی ٢٠١٨، بووەتە سەرۆکی پزیشکیی کۆمپانیاکە. ئوگور شاھین ھاوسەری ئۆزلەمە، ئەویش بەھەمان شێوە دامەزرێنەری کۆمپانیاکەیە. لە ساڵی ٢٠٢٠، بۆیەکەمینجار کەسێکی ئەڵمانی-تورکیایی گەیشتە ڕیزبەندی ١٠٠ دەوڵەمەندترین کەس لە ئەڵمانیا، ئەوەش ئۆزلەم و شاھین بوون بەیەکەوە.
ئۆزلەم لە دایکبووی لاشترووپ، ساکسۆنیای خواروو لە ئەڵمانیایە. ئەو لەبەشی پزیشکی مرۆڤینی لە زانکۆی ھامبورگ خوێندوویەتی، دواتر لە ساڵی ١٩٩٢ بڕواننامەی دکتۆرای لە پزیشکی بەدەستھێناوە لە زانکۆی سارلاند. ھەر لەکاتی خوێندنی دکتۆراکەی ئاشنایەتی لەگەڵ شاھین پەیدا کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:زانایانی بواری سیستمی بەرگری لە ئەڵمانیا پۆل:نیشانی فەرماندە سوارچاکە ناوازەکانی کۆماری فیدڕالی ئەڵمانیا
سەی مەحمود
سەی مەحمود گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سەی مەحمود لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی باوەنور و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڵاتەپەی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەرەچەم لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ژاڵەی حاجی قادر.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پیرەساڵ
پیرەساڵ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ئیمپراتۆر کازان
ئیمپراتۆر کازان (花山天皇,,کازان تێنۆ، لەدایکبووی ٢٩ی تشرینی دووەمی ٩٦٨ – ١٧ی ئازاری ١٠٠٨) ٦٥مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٩٨٤ تا ٩٨٦ دەبێت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:مردووانی ١٠٠٨ پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:لەدایکبووانی ٩٦٨ پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)
خۆزگە بەردەکان دەیانتوانی بدوێن
خۆزگە بەردەکان دەیانتوانی بدوێن، ماگدا ئێگێنس، نووسیویەتی و کەریم تاقانە لە سوێدییەوە وەریگێڕاوە و چاپ و بڵاو بووەتەوە.
کۆمپانیای پەخشی مانھوا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیای پەخشی مانھوا پۆل:تۆڕی تەلەڤیزیۆنی لە کۆریای باشوور پۆل:کۆمپانیا بازرگانییەکان کە لە ١٩٦١ دامەزراون پۆل:کۆمپانیاکانی کۆریای باشوور کە لە ١٩٦١ دامەزراون پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنی و وێستگانەی لە ١٩٦٩ دامەزراون پۆل:وێستگە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری
برایانی ڕایت
وێنۆک برایانی ڕایت، ئۆرڤیل ڕایت لەدایکبووی ١٩ی ئابی ١٨٧١ زایینی کۆچی دوایی٣٠ کانوونی دووەم ١٩٤٨ی زایینی و ویلبر ڕایت  لەدایکبووی ١٦ی نیسانی ١٨٦٧ کۆچی دوایی ٣٠ ئایاری ١٩١٢ی زایینی، دوو برای ئەمریکایی خەڵکی ئۆھایۆ بوون کە بەھۆی داھێنانی یەکەمین فڕۆکە کە توانای داگیرکردن و کۆنتڕۆڵی بوو و مەکینەی لەسەر بوو لە ڕێکەوتی ١٧ی کانوونی یەکەم ١٩٠٣ی زایینی، ناوبانگیان دەرکرد. ئەوان ساڵانێک لەسەر گلایدەرەکان و کەرەستەی گواستنەوەی ھاوشێوەی پێش لە یەکەم فڕینیان، کاریان دەکرد. ئەوان ھەروەھا بەھۆی داھێنانی ڕەوشتی ژیرانە بۆ ھیدایەتی فڕۆکە ناوبانگیان ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:داھێنەران پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:مردووانی ١٩١٢ پۆل:مردووانی ١٩٤٨ پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی پۆل:مێژووی فڕین بە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:مشتومڕی دۆزینەوە و داهێنانەکان پۆل:براوەی مەدالیای ئاڵتونی کۆمەڵەی شاهانەی ئاسمانی پۆل:مشتومڕی دۆزینەوە و داھێنانەکان پۆل:براوەی مەدالیای ئاڵتونی کۆمەڵەی شاھانەی ئاسمانی
بۆیکۆ بۆریسۆڤ
وێنۆک|بۆیکۆ بۆریسۆڤ بۆیکۆ بۆریسۆڤ لەدایکبووی ١٣ی حوزەیرانی ١٩٥٩. کەسایەتی سیاسیی بولگارییە، وەک ٥٠یەمین سەرۆکوەزیرانی بولگاریا خزمەتدەکات لەوەتەی ٤ی ئایاری ٢٠١٧. بەرلەوەش دووجار سەرۆکوەزیرانی بولگاریا بووە لەماوەی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٣ وە لە ٢٠١٤ بۆ ٢٠١٧. سەرۆکی شارەوانی شاری سۆفیا بووە لەماوەی ٢٠٠٥ تا ٢٠٠٩.
بۆیکۆ بۆریسۆڤ لە یاری تۆپی پێدا یاریکردووە لەھێڵی ھێرشبەر بۆ یانەی ڤیتۆشا بریستریتسا. لەساڵی ٢٠١٣، بووە بەتەمەنترین یاریزان کە لە یانەیەکی خوولی بولگاری یاری بکات کاتێک لەیانەی ڤیتۆشا لە خوولی پلە دووەکانی بولگاریا یاریکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩ پۆل:زیندووان پۆل:سیاسییەکانی بولگاریا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بولگاری پۆل:سەرۆک وەزیرانی بولگاریا پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ
مالاوی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
مالاوی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ژۆزێ دێ سان مارتین
وێنۆک|ژۆزێ دێ سان مارتین
ژۆزێ دێ سان مارتین (؛ لەدیکبووی ٢٥ی شوباتی ١٧٧٨-مردووی ١٨ی ئابی ١٨٥٠) کەسایەتییەکی نیزامی و ژەنەڕاڵێکی ئیسپانی–ئەرجەنتینی بوو، و ڕێبەری بەشی باشوور و بەشی ناوەندی ئەمریکای باشووری بوو کە بەشێوەیەکی سەرکەوتووانە ھەوڵیدا بۆ سەربەخۆ بوون و ڕزگار بوون لەدەست ئیمپراتۆری ئیسپانی و وەک کەسایەتییەکی پارێزەری پیروو ڕۆڵی بینی. ئەو لە یاپڵیۆ کە بەشێک لە ئەرجەنتینی مودیرنە لەدایکبوو و لە تەمەنی حەوت ساڵاندا «ڤیسیرۆیاڵتی» کە سەر بە ناوچەی «ریۆ دێ لا پارتە» یە جێھێشت و بۆ خوێندن ڕووی کردە شاری مالاگا لە ئیسپانیا لە ساڵی ١٨٠٨دا کە مارتین بەشداری لەشەڕی نیمچە دورگەدا کرد دژ بە فەڕەنسا پێوەندی لەگەڵ لەندن گرت کە داشدارییان لە سەربەخۆیی ئەمریکای باشوور لە ژێر دەسەلاتی ئیسپانیا ئەکرد. لە ساڵی ١٨١٢دا ئەو بەپاپۆر کەوتە ڕێ بەرەو بۆینس ئایرس و خزمەتەکانی خۆی پێشکەشی پارێزپا یەکگرتووەکانی ڕیۆ دێ لاپارتە کرد کە ئەبێتە ئەرجەنتینـی مودیرن. پاش شەڕی «سان لۆرێنزۆ» واتە ئەو کاتەی کە فەرمانی ئەکرد بەسەر سوڵای باشووردا لە ساڵی ١٨١٤دا، دەستی کرد بە دارشتنی پلانێک بۆ شکست پێھێنانی ھێزی ئیسپانیا کە ترسی خستبووە ناو دڵی پارێزگا یەکگرتووەکانی باکوورەوە و بۆ ئەم شەڕە کەڵکی لە ڕێگایەکی جیاوازی پاشایی وەرگرت و لە لایەن «پیروو»ەوە ھێرشی کردنە سەر. ئەم کردەوەیە بووە ھۆی ساز بوونی سوپایەکی نوێ واتە سوپای «ئاند» لەپارێزگای کۆیۆ لە وڵاتی ئەرجەنتیندا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٨ پۆل:مردووانی ١٨٥٠ پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی پێروو
شکەفتێ
شکەفتێ یان ئەشکەفتە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کووەیت
وێنۆک|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کووەیت هەڵبژاردەی تۆپی پێی کووەیت هەڵبژاردەی نیشتمانی کووەیت و لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی کووەیت سەرپەرشتی دەکرێت. ساڵی ١٩٨٢ بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا بەشداری جامی جیهانی فیفای کرد و توانی یەک خاڵ لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەدەستبهێنێت. لە جامی ئاسیادا کووەیت لە ساڵی ١٩٧٦ گەیشتە یاری کۆتایی و لە ساڵی ١٩٨٠ پاڵەوانێتییەکەی بەدەستهێنا.
ئامێرەکانی پەیوەندیکردن
ئامێرەکانی پەیوەندیکردن (ھەروەھا پارچە ئەلکترۆنییەکان یان پارچەی پەیوەستبوون) بریتییە لە پارچەیەکی ڕەقەكاڵای دوور پەیوەندی، کە لە دەیەی ١٩٩٠کانەوە زیاتر پەرەی پێدرا لە ئەنجامی گەشەسەندنی ئینتەرنێت و زیادبوونی رۆڵی لە گواستنەوەی داتا و زانیارییەکان لە تەکنۆلۆژیای زانیاریدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئامێرەکانی پەیوەندیکردن پۆل:پارچەی ئەلکترۆنی پۆل:ئامێرەکانی پەیوەندی کردن
ئیمپراتۆر گۆ-سانجۆ
ئیمپراتۆر گۆ-سانجۆ (後三条天皇,گۆ-سانجۆ تێنۆ، لەدایکبووی ٣ی ئەیلوولی ١٠٣٢ – ١٥ی حوزەیرانی ١٠٧٣) ٧١مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٠٦٨ تا ١٠٧٣ دەبێت
گۆ بە مانای "دواتر" دێت، کە لەدوای ئیمپراتۆر سانجۆوە ناوی لێنراوە، بەمەشەوە "گۆ" لێرە بە ھەمان واتای سانجۆی دووەم یان سانجۆی دووەمین دێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٠٣٢ پۆل:مردووانی ١٠٧٣ پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)
بەرقەڵا، مەریوان
بەرقەڵا گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی بەرقەڵا بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣١٠ کەس لە ٧٦ بنەماڵەدا بووە.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
چۆلەکەی سەیرەی بۆرە
وێنۆک|Rhodospiza obsoleta چۆلەکەی سەیرەی بۆرە یان چۆلەکەی دەشتێ (ناوی زانستی: Rhodopechys obsoleta، ) باڵندەیەکی سەر بە خێزانی چۆلەکەکانە (پۆڵی: Fringillidae).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مەلەکانی پاکستان پۆل:کۆلکەوتارەکانی مەل پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان
ھاککەر
ھاککەر بریتییە لە تاکێک یان کۆمەڵێک کەس کە تواناکانی کۆمپیوتەریان بەکاردەھێنن بۆ بەدەستھێنانی دەستڕاگەیشتن بە سیستەمی کۆمپیوتەر و تۆڕ و داتاکانی کۆمپیوتەر. زۆرجار ھاکەرەکان پەیوەندییان بە چالاکییە زیانبەخشەکانەوە ھەیە وەک دزینی زانیاری کەسی و وشەی نھێنی و زانیاری دارایی؛ بەڵام ھەموو ھاکەرەکان زیانبەخش نین؛ ڕەنگە ھەندێکیان لێھاتوویییەکانیان بۆ ھاککردنی ڕەوشتیی بەکاربھێنن بۆ یارمەتیدانی ڕێکخراوەکان بۆ دەستنیشانکردنی لاوازییەکانی سیستەمەکانیان و باشترکردنی ئاسایشی خۆیان.
پۆڵێنکردن
دەتوانرێت ھاکەرەکان بەپێی مەبەست و شێوازەکانیان پۆلبەندی بکرێت بۆ جۆرە جیاوازەکان. ھەندێک جۆری باوی ھاکەرەکان بریتین لە:
باسکردن
ھاککردن لە سەردەمی دیجیتاڵی ئەمڕۆدا بووەتە نیگەرانییەکی بەرچاو، لە ساڵانی ڕابردوودا چەندین ھێرشی بەرز ڕاپۆرتکراون. گرنگە تاک و ڕێکخراوەکان ڕێوشوێنی خۆپارێزی لە ھاککردن بگرنەبەر بە جێبەجێکردنی وشەی نھێنی بەھێز و بەکارھێنانی دیواری ئاگر و نەرمەکاڵای دژەڤایرۆس و بەردەوام نوێکردنەوەی پەچەی نەرمەکاڵاکان و وریابوون لە کاتی کردنەوەی ئیمەیڵەکان لە سەرچاوەی نادیارەوە. ھاککردن لە سەردەمی دیجیتاڵیدا تادێت بووەتە بوارێکی گرنگ و زۆرێک لە ڕێکخراوەکان بۆ ئەنجامدانی کارەکانی ڕۆژانەیان زۆر پشت بە سیستەمی کۆمپیوتەر و تۆڕەکان دەبەستن. لە ئەنجامدا ھاکەرەکان بوونەتە ھەڕەشەیەکی بەرچاو بۆ سەر ئاسایشی ئەم سیستەمە و ئێستا خواست لەسەر ئەو کەسانە زیاد دەکات کە بتوانن یارمەتیدەر بن لە پاراستن لە ھێرشە ئەلیکترۆنییەکان. لەکاتێکدا زۆرجار ھاککردن پەیوەندی بە چالاکییە زیانبەخشەکانەوە ھەیە، بەڵام گرنگە ئاماژە بەوە بکەین کە ھەموو ھاکەرەکان خراپ نین. بۆ نموونە ھاکەرە ڕەوشتییەکان کاردەکەن بۆ دەستنیشانکردنی لاوازییەکانی ناو سیستەمی کۆمپیوتەر و تۆڕەکان بۆ ئەوەی بتوانرێت چارەسەریان بۆ بکرێت پێش ئەوەی بتوانرێت لەلایەن کەسایەتییە زیانبەخشەکانەوە بقۆزرێتەوە.
جەلکان
جەلکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئیمپراتۆر ھۆریکاوا
ئیمپراتۆر ھۆریکاوا (堀河天皇,ھۆریکاوا تێنۆ، لەدایکبووی ٨ی ئابی ١٠٧٩ – ٩ی ئابی ١١٠٧) ٧٣مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٠٨٧ تا ١١٠٧ دەبێت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٠٧٩ پۆل:مردووانی ١١٠٧ پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٢یەم پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)
جەلکان
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
غازی یاوەر
غازی مەشعەل عەجیل یاوەر (لەدایکبوون:١١ی ئازاری ١٩٥٨) سیاسەتڤانێکی عێراقیە، سەرۆک کۆماری کاتیی عێراق (٢٠٠٤ - ٢٠٠٥) و جێگری سەرۆک کۆماری عێراقی ڕاگوزەر بوو (٢٠٠٥ - ٢٠٠٦).
لەکاتی داگیرکردنی عێراقدا، ئەندامی ئەنجومەنی حوکمی عێراق بوو، دوای کوژرانی عیزەدین سەلیمی سەرۆکی ئەنجومەنی حوکم، سەرۆکایەتی ئەنجومەنەکەی لە ١٧ی ئایاری ٢٠٠٤ وەرگرت و تا ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٤ بەردەوام بوو.
ھەڵبژاردنەکانی ٢٠٠٥
لە ھەڵبژاردنەکانی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بۆ کۆمەڵەی نیشتمانیی ڕاگوزەر سەرۆکایەتی لیستی عێراقیەکانی کرد و ٥ کورسیان بەدەستھێنا.
لە ھەڵبژاردنی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥ بۆ ئەنجومەنی نوێنەران لەگەڵ ھەریەک لە ئەیاد عەلاوی و عەدنان پاچەچی لیستی نیشتمانیی عێراقیان پێکھێنا و ٢٥ کورسیان بەدەستھێنا، دواتر لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٦ بەھۆی نەخۆشیەوە دەستی لەکارکێشایەوە و ئامۆزاکەی ئەنوەر ئەحمەد یاوەر جێگای گرتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی عێراق پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨ پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق پۆل:جێگرەکانی سەرۆک کۆماری عێراق پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق پۆل:خەڵکی مووسڵ
سۆفی ڕەحیم ڕەزابەگ
سۆفی ڕەحیم ڕەزابەگ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قەویلە
قەویلە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی سرۆچک، قەزای سەید سادق و پارێزگای سلێمانیە لە باشووری کوردستان. قەویلە دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری سلیمانی لەناوچەی شارباژێر، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحیەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی میرمام و لە باشورەوە گوندی بەردەڕەش لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی پەلی یەرۆ لە ڕۆژاواوە گوندی شێرەبەرەیە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
شەملێ شەملێ
شەملێ شەملێ (بە کوردیی باکووری: Şemlê Şemlê)، گۆرانییەکی فۆلکلۆری بەناوبانگی کوردیییە کە لە ناوچە کوردنشینییەکانی تورکیاوە سەرچاوەی گرتووە. گۆرانییەکە باس لە کچێک دەکات بە ناوی شەملێ، کە بە قژی ڕەش و چاوی ڕەشی ڕوخساری دەکەوێتە بەر باسی خەڵکی ئەو سەردەمە. دەقی گۆرانییەکە گوزارشت لە سەرسامی ھۆنراوەنووسەکە دەکات بۆ شەملێ.
گۆرانییەکە لەلایەن گەلێک لە گۆرانیبێژانی کوردەوە پێشکەش کراوە و گوتراوەتەوە، و جیا لە کوردیش، لەلایەن ھونەرمەندانی تورکەوە کەڤەر کراوە.
ئاوازی گۆرانییەکە سادەیە، و دەنگێکی جیاوازی کوردی ھەڵگرتووە کە بە بەکارھێنانی ئامێرە سادەکانی ساز و دەف و تەپڵ دەگوترێتەوە. دەقەکانی بە شێوەیەکی تایبەت بە شێوەزاری کورمانجی سەروو بێژەدەکرێت، وەلێ ھەندێک وشەی گۆرانییەکە لە شێوەزارەکانی دیکەی کوردیشدا ھەن.
کوندەپەپووی کوێر
وێنۆک|بەرگی وەرگێڕانی کوردی کوندەپەپووی کوێر (، ) ڕۆمانێکە لەلایەن سادق ھیدایەتەوە نووسراوە و لە ساڵی ١٩٣٦ بڵاوکراوەتەوە. ڕۆمانەکە ڕۆمانێکی سوریالییە و ڕۆمانەکە گێڕانەوەیەکی تاکبێژی پچڕپچڕی کەسێکە لە دۆخێکی ڕۆحیی ماندوودا؛ کەسێک کە ڕۆحی بریندارە و بەردەوام لە ئازاردا دەژی؛ لەو ئازارانەی ھەروەک خۆی دەڵێت: "ناتوانی لەلای کەس باسی بکەیت"! ئەوەی خوێ دەکاتە برینی ئەم پیاوەوە؛ بینینی چاوانی ئەفسوناویی کچێکە لە ئێوارەیەکی مانگی گوڵاندا… ئەم چاوانە؛ ژیانی کاراکتەرەکە سەرەوژێر ھەڵدەگێڕێتەوە.
چیڕۆکی ڕۆمانەکە
بەشی یەکەمی چیڕۆکەکە کە بێژەرێکی بێ ناو دەیگێڕێتەوە، بریتییە لە خەونێک، بەڵام خەونێکی نائاسایی. تێیدا بێژەر لە ڕۆژێکی ئاساییدا لە درزی تاقی ژوورەکەی، لە پشت کووپەیەک شەڕابی حەوت ساڵەوە چاوی بە دیمەنێک دەکەوێت، لەو دیمەنەدا کچێکی جوان بەسەر جۆگەیەکدا نەویوەتەوە و گوڵێکی نیلۆفەر پێشکەش بە پیاوێکی قەمبووری ئەوپەڕ جۆگاکە دەکات. بێژەر عاشق و شەیدای ئەو کچە نیلۆفەر بەدەستەوە دەبێت و لێی دەبێتە ژنی خەون و خۆزگە دوور و درێژەکانی و وەک مرۆڤێکی خەیاڵیی و فریشتەیەکی ئاسمانی باسی دەکات. فریشتەیەک کە دواتر دێتە ژوورەکەی و بێ ھیچ قسە و گفتوگۆیەک لەسەر قەرەوێڵەکەی ڕادەکشێت و ھەر لەوێش دەمرێت. ئەوسا کابرا، کە لە ھەموو ھەوڵێک بۆ ژیاندنەوەی نائومێد دەبێ، لە ئەنجامدا بۆ ئەوەی دەست و چاوی ھیچ پیاوێکی تر سیمای بانزەوینی ئەو دڵدارە فریشتە ئاسایە نەشەمزێت، جەستەی ناسکی لەت و کوت و پارچەپارچە دەکات و لەژێر خاکدا دەیشارێتەوە. پاشان تا ھەتاھەتایە لە فیراقی دوو چاوی ڕەشی ئەو دڵدارە خەیاڵکردە، خۆی بە کێشانەوەی نیگاری ئەو ژنە لەسەر بەرگی قەڵەمدانەکان خەریک دەکات. دوای ئەوەی بە ئاگادەبێتەوە، لە بەشی دووھەمدا بڕیاری نووسینەوەی ئەو خەونە دەدات، بەڵام ئەوەی کە بێژەر لە بەشی دووھەمدا دەینووسێت ڕوویەکی تری ئەو خەونە، یان ئەو چیڕۆکەیە. گێڕانەوەی بەشی دووھەمی ڕۆمانی کوندەپەپووی کوێر، دیسان خەونێکی تر، بەڵام ئەمجارە خەونێکی گەلێک ناخۆش و کابووسێکی گەلێک ترسناکە. لەم بەشەدا بێژەر چیڕۆکی شەیدایی خۆی بۆ ژنێک دەنووسێت کە بە پێچەوانەی ژنە فریشتە ئاساکەی بەشی یەکەم، نەوەک ژنی خەون و خەیاڵات، بەڵکوو ژنی خۆیەتی. ژنێکی سۆزانی و لەیلەدۆنەیەکی دەرپێ بەکۆڵ، کە بێژەر لە ئەنجامدا ئەویش دەکوژێت.
شەملێ شەملێ
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانییەکان پۆل:گۆرانییە کوردییەکان پۆل:فۆلکلۆر پۆل:فۆلکلۆری کوردی پۆل:مۆسیقای کوردی پۆل:کۆلکەوتارەکانی مۆسیقا
کوندەپەپووی کوێر
وەرگێڕانی کوردی
ھەریەکە لە توانا ئەمین و فەرشید شەریفی ئەم ڕۆمانەیان بە دوو چاپی جیاواز وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی. ھەروەھا لەلایەن ئامینە ڕەحیمی وەرگێڕاوەتە سەر کوردیی ھەورامی و لەلایەن بڵاوکەرەوەی ئەوین لە مەریوان چاپ بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕۆمانە ئێرانییەکان پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی فارسی پۆل:ڕۆمانەکانی ١٩٣٧ پۆل:کارەکانی سادق ھیدایەت پۆل:وێژەی فارسی
ڕێبوار حەمەتۆفیق
وێنۆک ڕێبوار حەمە تۆفیق محەممەد (لەدایکبووی ١ی تەمموزی ١٩٧٤-١٩٧٣ لە شاری سلێمانی) مامۆستا، پارێزەر، نوسەر، زمانزان، رۆژنامەنووسی کوردە بەشداری چەند بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی کردووە بۆ تاوێتوێکردن لە بابەتە ئەدەبیی و مێژوویەکان، ڕێوبوار لە ساڵی ١٩٨١ خراوەتە خوێندنی سەرەتایی لە ھەڵەبجەی شەھیدان لە قوتابخانەی (باڵانبۆ) دواتریش لە ساڵی ١٩٨٧ چووەتە قوتابخانەی ناوەندی ئازادی کوڕان، دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی لەوێ چووەتە ئامادەیی رۆشنبیری لە شاری سلێمانی و لەوێ دەستی بەخوێندن کردووەلە ساڵی ١٩٩٦ لە سلێمانی لە زانکۆی کۆلێژی زمان دەخوێنێت و لە ١٩٩٩ تەواوی دەکات بڕوانامەی بەکالۆریۆس بەدەست دەھێنێت لە بوارەکەی، پاش ئەوەی زانکۆ تەواو ئەکات، وەک مامۆستا لە گوندی قاشان سەربە قەزای ماوەت لە ناوچەی شارباژێر دەست بە کاری مامۆستایی دەکات، ھەرچۆنێک بێت مامۆستا ڕێبوار نزکەی دوو ساڵ لە مەکتەبی بیر و ھۆشیاری کاری کردووە لە گۆڤاری نۆڤین نوسین وەرگێرانی لە مەکتەبە بڵاو کردۆتەوە بەبەکارھێنانی شارەزایەکەی لە زمانەوانی.
لە ٢٠٠٨ لە پەیمانگای کورد دەست بە کاری کەلەپوری دەکات تا ساڵی ٢٠١٧ پاشان لەم دەزگایەدا وەک شارەزای لە پێداچوونەوەی زمانەوانی و لێکۆلینەوەی لە بەشەکەی کارەکانی کردووە و فەرھەنگی ئامادەکردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:رۆژنامەنوسانی کورد پۆل:کوردیی باشووری پۆل:زمانناسانی کورد پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤
شانەدەر، مێرگەسۆر
شانەدەر یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر. ئەشکەوتی شانەدەر دەکەوێتە گوندی شانەدەر و شکەفتێ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
سۆڕانکێ
سۆڕانکێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
نووسینگە (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکی)
ھەروەھا وەک ھاوتا بریتانیەکەی تەنیا بە یەک کامێرا و بەبێ بینەری ستۆدیۆ یان تراکی پێکەنین ھەڵگیراوەتەوە بۆ ئەوەی شێوەی بەڵگەنامەیی ڕاستەقینە بە خۆ بگرێ.ستیڤ کاڕڵ ڕۆڵی بەڕێوبەری نووسینگەکە دەگێڕێت. زنجیرەکە بووە خاوەنی بینینێکی زۆر لە دەرەوە و ناوەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ھەروەھا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێنا. نووسینگە وەرزی یەکەمی ڕەخنەی تێکەڵاوی لەسەر بوو بەڵام وەرزەکانی داھاتوو بە تایبەتی ئەوانەی ستیڤ کاڕڵیان تێدابوو ستایشی بەرچاویان لە ڕەخنەگرانی تەلەڤیزیۆن وەرگرت وەک کارەکتەرەکانی نمایشەکە، ناوەڕۆک و چەندین خەڵاتیان بردەوە وەک خەڵاتی پێبۆدی لە ساڵی ٢٠٠٦، دوو خەڵاتی گۆڵدن گلۆب بۆ ڕۆڵگێرانی کاڕڵ و چوار خەڵاتی ئێمی پرایم تایم لەوانە یەکیان بۆ نایابترین زنجیرە کۆمێدی لە ساڵی ٢٠٠٦ بوو.
وەرزی ھەشت ڕەخنەی لێگیرا بۆ دابەزینی چۆنیەتی زنجیرەکە. زۆرێک دابەزینی ئەو چۆنیەتەیان بە ھۆی ڕۆیشتنی ستیڤ کاڕڵ دەزانی کە لە وەرزی حەوت لە زنجیرەکە ڕۆیشت بەڵام ھەر چۆنێک بێت وەرزی ٩ش بە شێوەیەکی ئەرێنی کۆتایی پێ ھات کە لە ١٦ ئایاری ٢٠١٣ پەخشکرا و ٥٫٦٩ ملیۆن بینەری مەزەندە کرد و لە ساڵی ٢٠١٦ ڕۆڵینگ ستۆن نووسینگەی بە یەکێک لە ١٠٠ گەورەترین زنجیرە تەلەڤیزیۆنی ھەموو کاتەکان ناوبرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە پۆل:نمایشەکانی تۆڕی ئێن بی سی پۆل:یەکەم دەرکەوتنی زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٥ پۆل:بەرنامەکانی تۆڕی ئێن بی سی پۆل:ئەو بەرنامە تەلەفزیۆنییانەی کە خۆیان لەگەڵ یارییە ڤیدیۆییەکان گونجاندووە
کانی سارد، دەربەندیخان
کانی سارد گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی سارد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەنداوی دەربەندیخان و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی پشتقەڵا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ بەنداوی دەربەندیخان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی توڵەبی.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گیران
وێنۆک|فۆبۆس لە پێشی هەسارەی [[مەریخ، ئەو وێنەیە گیرایە لەلایەن کەشتی ئاسمانی ئاپرتوونتی]]
گیرانی گەردوونی (بە ئینگلیزی: Eclipse) دیاردەیەکیی گەردوونییە. گیران جۆرێکە لە دابڕان (دابڕانی ڕووناکی، کێش، وزە) گیرانی گەردوونی ئەگەری ھەیە لە ھەموو ھەسارەکان رووبدا بە نمونە ڕۆژگیران لەسەر زەوی و مانگ گیران لەسەر زەوی وێنۆک|ڕۆژگیرانی تەواو- ١١ئووتی١٩٩٩، ئاخرین ڕۆژگیرانی ت‏‏‏ە‏‏‏واو له س‏‏‏ە‏‏‏د‏‏‏ە‏‏‏ی بیست‏‏‏ە‏‏‏م، کوردستانیش د‏‏‏ە‏‏‏گرێت‏‏‏ە‏‏‏وه ھەر کاتێک مانگ بکەوێتە نێوانی خۆر و زەوی ئەو کاتە ڕۆژگیران روودەدات
وە ھەرکاتێکیش زەوی بکەوێتە نێوانی خۆر و مانگ ئەو کاتە مانگ گیران روودەدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەستێرەناسی پۆل:گەردوون پۆل:دیاردە سروشتییەکان پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا
ماک
وێنۆک|240x240پیکسڵ ماک کۆمپانیایەکی پیشەسازی ئۆتۆمۆبیلی قورسە لە ئەمریکا، کە ئێستا لقێکی کۆمپانیای ڤۆڵڤۆ مۆتۆرە. لە ڕابردوودا ئەم کۆمپانیایە ھەموو جۆرە بارھەڵگرێک و پاس و پاسی کارەبایی بەرھەم دەھێنا، بەڵام ئەمڕۆ تەنھا لە بواری بەرھەمھێنانی بارھەڵگردا چالاکە. کۆمپانیای ماک لە ساڵی ١٩٠٠ لەلایەن جاک و ئابۆس و ویلیام ماکەوە بە ناوی کۆمپانیای براکانی ماک لە بروکلینی نیویۆرک دامەزراوە. لە ساڵی ١٩٩٠ کۆمپانیای فەرەنسی ڕێنۆ ماکی کڕی و بە یەکخستنی لە بەشی پیشەسازی قورسەکەیدا، کۆمپانیای ڕێنۆ تراکی دامەزراند. لە ساڵی ٢٠٠١، دوای کڕینی سەرجەم پشکەکانی کۆمپانیای ڕێنۆ تراک لەلایەن کۆمپانیای سویدی ڤۆڵڤۆ, خاوەندارێتی مارکەی ماک گواسترایەوە بۆ ڤۆڵڤۆ, و ئێستا ماک بەردەوامە لە کارکردن لەژێر خاوەندارێتی ئەم کۆمپانیایە سویدییە. بارەگای سەرەکی ماک لە شاری گرینسبۆرۆ لە ویلایەتی کارۆلینای باکووری ئەمریکایە.
مێژوو
کۆمپانیای ماک لە ساڵی ١٩٠٠ لەلایەن جاک و ئابۆس و ویلیام ماکەوە بە ناوی کۆمپانیای براکانی ماک لە بروکلینی نیویۆرک دامەزراوە. ئەم کۆمپانیایە یەکەم بارھەڵگری خۆی لە ساڵی ١٩٠٧ بەرھەم ھێنا و لە ساڵی ١٩٢٢ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ شێوەی ئێستای (Mac).
سەرچاوەکان
پۆل:براندە ئەمریکییەکان پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٠٠ لە شاری نیویۆڕک پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ١٩٠٠ دامەزراون پۆل:دروستکەرانی گواستنەوەی ئۆتۆمبێل پۆل:بەرهەمهێنەرانی پاسی ئەمریکا پۆل:کۆمپانیاکان کە بنکەکەیان لە شاری گرینسبۆرۆ، کارۆلاینای باکوورە پۆل:کۆمپانیاکانی بەرگری ئەمریکا پۆل:بەرهەمهێنەرانی بزوێنەری دیزڵ پۆل:بەرهەمهێنەرانی ئۆتۆمبێلی کارەبایی ئەمریکا پۆل:دروستکەرانی ئامێری خزمەتگوزاری فریاگوزاری پۆل:ئۆتۆمبێلی فریاگوزاری پۆل:بەرهەمهێنەرانی بزوێنەری ئەمریکا پۆل:پێکهاتەکانی پێشووی تێکڕای پیشەسازی داو جۆنز پۆل:مێژووی شاری ئەلینتاون، پێنسیلڤانیا پۆل:بەرهەمهێنەرانی ئۆتۆمبێلی ماتۆڕ کە بنکەکەیان لە ویلایەتی پێنسیلڤانیایە پۆل:بەرهەمهێنەرانی ترۆلی پاس پۆل:بەرهەمهێنەرانی بارهەڵگری ئەمریکا پۆل:کۆمپانیاکانی دروستکردنی ئۆتۆمبێل کە لە ساڵی ١٩٠٠ دامەزراون پۆل:گرووپی ڤۆڵڤۆ
ئیمپراتۆر گۆ-سوزاکو
ئیمپراتۆر گۆ-سوزاکو (後朱雀天皇,گۆ-سوزاکو تێنۆ، لەدایکبووی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٠٠٩ – ٧ی شوباتی ١٠٤٥) ٦٩مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٠٣٦ تا ١٠٤٥ دەبێت
"گۆ" لێرە بە مانای "دواتر" دێت، کە لە دوای ئیمپراتۆر سوزاکو ناوی لێنراوە کە لە سەدەی ١٠یەم فەرمانڕەوای کردووە، "گۆ" لێرە بە واتای دووەم یان دووەمین دێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٠٠٩ پۆل:مردووانی ١٠٤٥ پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)
کوردانی باکووری کوردستان
وێنۆک|کوردانی باکووری کوردستان، لە تورکیا کوردانی باکووری کوردستان ئەوان کۆمەڵێک لە پێکھاتەی دانیشتووانی ئەم وڵات تورکیا پێکدەھێنن و دوو لەسەر سێیان لە کوردستان و تورکیا دەژین و ئەوانی دیکەش لە ئەنادۆڵی ناوەڕاست و ئەستەنبوڵ و ئەنقەرە و ئیزمیر دەژین. کوردەکانی تورکیا لە زۆرێک لە پارێزگاکانی ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژھەڵات و تەنانەت ناوەندی تورکیا نیشتەجێن. بەپێی خەمڵاندنی ساڵی ٢٠١٢ی دامەزراوەی ئاماری تورکیا (TurkStat)، ژمارەی دانیشتووانی کورد لە تورکیا زیاتر لە ٢٢ ملیۆن کەسە (٢٢٬٦٩١٬٨٢٤) و زیاتر لە سەدا سیی دانیشتووانی ٧٤٬٧٠٠٬٠٠٠ کەس لە تورکیا پێکدەھێنن. ١٧ پارێزگای تورکیا کوردن و بێگومان بەشێکی زۆری کوردە کۆچبەرەکان لە پارێزگاکانی دیکەدا دەژین، لەوانە ئەستەنبوڵ، ئەنقەرە و ئیزمیر و دانیشتووانێکی سنووردار لە ئەنادۆڵی ناوەڕاست دەژین.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی کورد پۆل:کورد پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:باکووری کوردستان
زانکۆی بەیان
زانکۆی بەیان زانکۆیەکی کەرتی تایبەتە (نا حکومی) لە سالی ٢٠١٣ لە شاری ھەولێر دامەزراوە لە چەند بەش و کۆلێژی جیاواز پێک ھاتووە دەرچوانی ئامادەیییەکان و پیشەسازییەکان دەتوانن داواکاری وەرگرتن پێشکەش بکەن بۆ درێژەدان بە خوێندن
سۆرانی ژوورو
سۆرانی ژوورو یان سۆرانی ژووری یان سۆرانی سەروو یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سینەمای ئیتالیا
سینەمای ئیتالیا ڤیتۆریۆ کالسینا بەیەکەم دەرھێنەری ئیتالی دادەنرێت، کە بەھاوبەشی لەگەڵ براکانی لومییر فیلمێکیان لەسەر پاپا لیۆی سێزدەھەم درووستکرد لە ساڵی ١٨٩٦. لەوکاتەوە سینەمای ئیتالی کاریگەری ھەبووە لەسەر ڕەوتی سینەمای جیھان. سینەمای ئیتالیا ١٤ جار بۆتە براوە خەڵاتی باشترین فیلمی بیانی لە خەڵاتەکانی ئۆسکار (زیاتر لە ھەر وڵاتێک)، ھاوکاتە ١٢ جار براوەی چلەخورمای زێڕینە لە فیستیڤاڵی کان (دووەم لە جیھان).
سۆرانی ژوورو
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
سینەمای ئیتالیا
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
سەرچاوەکان
پۆل:سینەمای ئیتالیا
ناوەڕاستی چین
وێنۆک|ناوچەی ناوەڕاستی چین ناوەڕاستی چین ( چینی سادەکراو: 华中 چینی دێرین: 華中 خوێندنەوە: ھواژۆنگ) شوێنێکی جوگرافیایە کە تیایدا ھێنان، ھوبێی، ھونان، جیانگسی کە ھەنێک کات وادەبینرێ بەشێک بێت لەم ناوچەیە، چینی ناوین ئێستا بە فەرمی بەشێکە لە چینی ناوینی رۆژھەڵات کە لەلایەن چینەوە بەڕێوەدەبرێ.
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچەکانی چین پۆل:ناوەڕاستی چین
ژان پیاژێ
وێنۆک
ژان پیاژێ (۹ی ئاگوستی ۱۸۸۶ - ۱۶ی سیپتەمبری ۱۹۸۰) دەروونناس و ژینناسی فەڕەنسی زمانی خەڵکی سویسڕا بوو کە بە هۆی دەستکەوتەکانی لە دەروونناسیی گەشەدا بەناوبانگە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٦ پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:فەیلەسووفانی سویسی
مالاوی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
مالاوی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئیمپراتۆر کۆکۆ
ئیمپراتۆر کۆکۆ (光孝天皇,کۆکۆ تێنۆ، لەدایکبووی ٨٣٠ – ١٧ی ئەیلوولی ٨٨٧) ٥٨مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٨٨٤ تا ٨٨٧ دەبێت
خوڕان سەروو
خوڕان سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەبووەت، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
تەنەکانی مێسییە
تەنەکانی مێسییە بریتین لە ١١٠ تەنی فەلەکی کە لەلایەن ئەستێرەناسی فەرەنسی چارڵز مێسییە لە پێرستەکەی بەناوی پێرستی تەمەئەستێرە و پۆلە ئەستێرەکان کۆکراوەتەوە. بەھوی ئەوەکە مێسییە دڵبەستەی کلکدارەکان بوو، ئەو تەنە ناکلکدارانەی کە دەیبینی، لە ناو پێرستێکدا کۆی کردەوە. مێسییە ئەم پێرستەی بە ھاوکاری یاریدەرەکەی، پییەر مێشی سازکردوە و یەکێکە لە ھەرە بەناوبانگترین پێرستەکانی تەنەکانی ئەستێرەناسی. ئەم پێرستە بریتیە لە تەنەکانی قوولی ئاسمانی کە بە ئاسانی لە نیوەگۆی باکووریەوە دەبیندریت و لە نێوان ئەستێرەوانانی ناپیشەییدا زور خۆشەویستە.
تەنەکانی مێسییە
{{legend|#eeeeff|پۆلە ئەستێرەی کراوە}} {{legend|#ffe4b5|تۆپەڵە ئەستێرە}} {{legend|#ffcccc|تەمەئەستێرەی بەربڵاو}} {{legend|#ccffee|تەمەئەستێرەی ھەسارەیی}} {{legend|#ffccee|پاشماوەی سوپەرنۆڤا}} {{legend|#ffffcc|گەلەستێرە}} {{legend|#ffffff|دیکە}}
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا
پێکهاتەی بەرنامەی ئەندرۆید (APK)
پێکھاتەی بەرنامەی ئەندرۆید، پاکەیجی ئەندرۆید یان APK جۆرێکی تایبەتی فایلە کە لەلایەن سیستەمی کارپێکەری ئەندرۆید و چەند سیستەمێکی تری کارپێکەری ئەندرۆیدەوە بەکاردێت، فایلەکە پێکھاتەی پێویست بە سیستەمەکەی تێدا جێگیرکراوە و بەشێوەی بەرنامە دادەمەزرێنرێتە ناو ئەو ئامێرانەی کە کار بە سیستەمی ئەندرۆید دەکەن، بەرنامە و یارییەکانی ئەم جۆرە فایلەی مۆبایل و تابلێتەکانی ئەندرۆید، دەتوانرێ لەڕێی زمانەکانی بەرنامەسازی جاڤا و کۆتلین یان فلەتەر و چەندین پلاتفۆرمی ترەوە بنووسرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندرۆید پۆل:ویندۆز ١١ پۆل:سیستەمی کارپێکەر پۆل:بەرنامەی مۆبایل پۆل:فایلی ئەرشیف
بیست و چوار مێژوو
وێنۆک|100px بیست و چوار مێژوو مێژووی فەرمی شانشینی چینین کە لە شانشینی یەکەمەوە لە ساڵی ٣٠٠٠ پێش زایین دەست پێدەکات تا شانشینی مینگ لە سەدەی ١٧. ئەم کۆمەڵەیە ٣٢١٣ کتێب و نزیکەی ٤٠ ملیۆن وشەی تێدایە و زۆرجار وەک سەرچاوەیەکی دەسەڵاتدار بۆ لێکۆڵینەوە لە مێژوو و کولتووری نەریتی چینی بەکاردەهێنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:دەقە مێژووییە چینییەکان
ئاڤدەلان
ئاڤدەلان یان ئاڤ دەلان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ئاشوران
ئاشوران گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئاشوران لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گرتک و لە باشوور لەگەڵ گوندی تووەسوران و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی سەنگەسەر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بۆسکێن.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شیڤەدزێ
شیڤەدزێ یان شیوەدزێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
بانی خێڵان، دەربەندیخان
بانی خێڵان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بانی خێڵان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەربەندیخان و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی گەرمک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ ئاوبار و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دارەدۆین.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سۆفی وەن
سۆفی وەن گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سۆفی وەن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی کەوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گەرمکی شاتری و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ورێڵە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی میوەکەی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیمپراتۆر ڕێیزێی
ئیمپراتۆر ڕێی زێی (冷泉天皇,ڕێیزێی تێنۆ، لەدایکبووی ١٢ی حوزەیرانی ٩٥٠ – ٢١ی تشرینی دووەمی ١٠١١) ٦٣مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٩٦٧ تا ٩٦٩ دەبێت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:مردووانی ١٠١١ پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:لەدایکبووانی ٩٥٠ پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)
ڕەزا قۆچان نەژاد
ڕەزا قۆچان نەژاد نوورنیا (؛ لەدایکبووی ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٨٧) یاریزانی تۆپی پێی ئێرانییە. ئەو بە ڕەچەڵەک کوردی قۆچانە.
ژیاننامە
قۆچان نەژاد لە مەشھەدی ئێران لەدایکبوو و لە تەمەنی چوار ساڵیدا چوو بۆ ھۆلەند. ئەو لە ٣٠ی ئایاری ٢٠١٦ لەگەڵ سەروین بەیات خوشکی سارە بەیات، ئەکتەری فیلم لە ڕێوڕەسمێکی کەسی لە مزگەوتی ئیمام ڕەزا ھاوسەرگیری کرد. ئەو کوڕێکی بە ناوی «دۆران» ھەیە (لەدایکبووی ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی قۆچان پۆل:خەڵکی مەشھەد پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧ پۆل:وەرزشکارانی کورد پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە قەتەر پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ھۆڵەندا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئێران پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا
کەمالی
عەلی کەمال باپیر ئاغا ناسراو بە کەمالی و مامە شاعیر و ڕۆژنامەنووس لە ساڵی ١٨٨٦ لە شاری سلێمانی لە دایکبووە. کەمالی بەشێکی زۆری شیعرەکانی سەبارەت بە کوردایەتییە.
ژیاننامە
عەلی کوڕی باپیر ئاغای کوڕی چراغە کە یەکێک بووە لە سەرۆکەکانی ھۆزی ئیسماعیل عوزێری و لە تیرەی «میرئاڵایی»ە. باپیر ئاغای باوکی ئەفسەر بووە لە سوپای عوسمانیدا، کەمالی تەمەنی چوار ساڵ بوو کە باوکی کۆچی دوایی کردووە، لە شاری کەرکووک نێژراوە.
سەرەتای خوێندنی لە سلێمانی لە حوجرەی مزگەوتی شێخ عەبدوڵڵا (مزگەوتی دوو دەرگا) بووە. خوێندنی زانستییەکانی ئایینی ئیسلامی تەواو نەکردووە. لەباتی ئەوەی ببێت بە مەلا، بووە بە نووسەر. بۆ کاربەدەستان سکرتێری بۆ میری مووچەخۆری کردووە. لەپێشدا لە سلێمانی دامەزراوە، پاشان لە ساڵی ١٩٠٦ – ١٩٠٧ گوێزراوەتەوە بەغدا ... پاش ماوەیەکی کورت گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی. لە ماوەی جەنگی جیھانیی یەکەم (١٩١٣ – ١٩١٧) لە سلێمانی کراوە بە سەرباز و لە شار ماوەتەوە و ڕەوانەی ھێڵی جەنگ نەکراوە.
لە دوای ساڵی ١٩١٩ کە بەریتانیا بەتەواوی عێراقی گرت، کرا بە قایمقامی چەمچەماڵ. ماوەیەکی کەم لەم کارەیدا ماوەتەوە. لە ڕۆژگارانی خەباتی چەکداری و فەرمانبەرایەتییەکانی شێخ مەحموود لێی نزیک بووە و بەشداری لە جموجۆڵییەکانی کردووە، وەک سکرتێر و نووسەرێک لەبن دەستی شێخدا بووە. لە ساڵی ١٩٢٢ کە کۆمەڵەی «جەمعیەتی کوردستان» بەسەرۆکایەتی مستەفا پاشای یاموڵکی لە سلێمانی دامەزراوە، کەمالی یەکێک بووە لە ئەندامانی دەستەی بەڕێوەبەر و دوایی بەئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی «بانگی کوردستان» ھەڵبژێردراوە. بڵاوکردنەوەی ئەم ڕۆژنامەیە زۆری نەخەیاندووە، ھۆی نەمانیشیی ئەو تەنگوچەڵەمەیە بوو کە تووشی سلێمانی ھات و جارێکیتر لەلایەن ئینگلیزییەکانەوە داگیرکراوە. لە ماوەی فەرمانڕەوایی ئینگلیز لە سلێمانی کەمالی سکرتێری و نووسەری بۆ حاکمە سیاسییەکانی ئینگلیزی وەک ئیلی بانیستەر سەون (مێجەرسۆن) و گرین ھاوس و ئەدمۆنز کردووە. نزیکەی دوو ساڵێک لە ھەڵەبجە مووچەخۆر بووە تا لە ساڵی ١٩٢٦ لەوێ ماوەتەوە. کە شێخ مەحموود چووە بۆ پیران کەمالی وازی لە کارەکەی ھێناوە و چووەتە لایی و ماوەی ساڵێک لێیەوە نزیک بووە. لەو کاتەدا شێخ مەحموود دووجار ناردوویەتی بۆ تاران و کرماشان بۆ گەیاندنی نامەی شێخ بۆ ھەندێ لە کاربەدەستانی ئێران.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٦ پۆل:مردووانی ١٩٧٤
فەقیان، مێرگەسۆر
فەقیان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
بابل (ڕۆژنامە)
ڕۆژنامەی بابل ڕۆژنامەیەکی عێراقی بوو کە لەژێر سەرپەرشتی عودەی کوڕی سەددام حوسێن دەردەچوو. عودەی خۆی دامەزرێنەری ڕۆژنامەکەش بوو. بابل بە زمانەکانی عەرەبی و ئینگلیزی دەردەچوو. لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٢، ڕۆژنامەکە بەبێ ڕاگەیاندنی ھیچ ھۆکارێک لەلایەن حکوومەتی عێراق قەدەغەکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژنامەکان بە زمانی عەرەبی پۆل:ڕۆژنامە عێراقییەکان
مالاوی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
مالاوی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
بەرقەڵا، سرۆچک
بەرقەڵا یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی سرۆچک، قەزای سەید سادق و پارێزگای سلێمانیە لە باشووری کوردستان. بەرقەڵا دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری سلیمانی لەناوچەی شارباژێر، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحییەی سرۆچک خراوەتە سەر قەزای سەید سادق.
شوێن
ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی گوێزەکوێر و لە باشورەوە گوندی زڵزڵە و لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی دۆستەدەرە و لە ڕۆژاواوە گوندی حاجی مامەندە.
پەراوێزەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
عەلەویی کوردی
عەلەوی کوردی باس لە ڕێوڕەسمی ناوازە و کارپێکردنی شوێنە پیرۆزەکان و گوتاری ئەفسانەیی و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتی-ئایینییەکان دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی پارێزگای دەرسم پۆل:مێژووی کورد پۆل:چاندی کوردی پۆل:ئایینەکانی کوردستان
کانیەدان
کانیەدان یان کانیادان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
فاوستینۆ ئاسپێریا
ژیانی پیشەیی
ئاسپێریا لە مانگی شوباتی ساڵی ١٩٩٦ لە یانەی پارما گواسترایەوە بۆ یانەی نیوکاسڵ یونایتد بە بڕی ٦٬٧ ملیۆن پاوەند.
یانەیەک
ئەو یانانەی یاریی کردووە بریتین لە ئەتلەتیکۆ ناسیۆناڵ و پارما و نیوکاسڵ یونایتد و پاڵمێراس و فلۆمینێنسێ و زانکۆی شیلی و ئیستۆدیانتێس.
تیمی نیشتیمانی
ھەروەھا ئاسپریلا لە مۆندیالی ١٩٩٤ لە ئەمریکا و ساڵی ١٩٩٨ لە فەرەنسا لەگەڵ ھەڵبژاردەی کۆڵۆمبیا لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆڵۆمبیا بوو. لە ساڵانی ١٩٩٣ و ١٩٩٥ فاوستینۆ پلەی سێیییەمی لە جامی نەتەوەکانی ئەمریکای باشوور (کۆپا ئەمریکا) لەگەڵ کۆڵۆمبیا بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٥ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ١٩٩٣ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٢ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤ پۆل:زیندووان
ئیمپراتۆر سوزاکو
ئیمپراتۆر سوزاکو (朱雀天皇,سوزاکو تێنۆ، لەدایکبووی ٧ی ئەیلوولی ٩٢١ – ٦ی ئەیلوولی ٩٥٢) ٦١مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٩٣٠ تا ٩٤٦ دەبێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:لەدایکبووانی ٩٢١ پۆل:مردووانی ٩٥٢ پۆل:ئیمپراتۆرە ژاپۆنییە خانەنیشین بووەکان پۆل:خەڵکی سەردەمی ھێیان (ژاپۆن)
ھاناو
ھاناو شارۆچکەیەکە لە ھێسن لە ئەڵمانیا، ٢٥ کیلۆمەتری ئەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی فرانکفورت، ڕێژەی دانیشتووانی شارەکە بە ١٠٠،٠٠٠ کەس دەخەملێنرێت.
ئەو وڵاتەی کە نییە کەریم تاقانە
ئەو وڵاتەی کە نییە ناوی کۆمەڵەشیعرێکە، شاعیری سوێدی ئێدیت سوێدەرگران نووسیویەتی و ساڵی ١٩٢٥ چاپ و بڵاو کراوەتەوە. وەرگێڕ و نووسەری کورد کەریم تاقانە ئەم کتێبەی تەرجەمە کردووە و ناوەندی کەپر ساڵی ٢٠٢٣ چاپ و بڵاوی کردووەتەوە.
مێرانۆ
تایبەتمەندییەکان
مێرانۆ ٢٦ کم٢ ڕووبەر و ٣٨٬١٩٨ کەس دانیشتووی ھەیە و ٣٢٥ متر لە ئاستی دەریاوە بەرزە.
کاترین بیگەلۆو
کاترین بیگەلۆو (؛ لە دایکبووی ٢٧ی تشرینی دووەمی ١٩٥١) کەسایەتی خانمە دەرھێنەر، بەرھەمھێنەر و سیناریۆنووسی ئەمریکییە. لە ساڵی ٢٠٠٨، فیلمی دۆڵابی ئازار The Hurt Locker) دەرھێنا، بەھۆی ئەم فیلمەوە بووە یەکەم ژن لە مێژوودا کە ببێتە براوەی خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین دەرھێنەر. جگە لە ئۆسکار بەھۆی فیلمەکەوە، بووە یەکەم ژنە دەرھێنەر بۆ بردنەوەی خەڵاتەکانی بافتا و خەڵاتی بژاردەی ڕەخنەگرانیشی بردەوە لە پۆلینی باشترین دەرھێنەر.
کاترین بیگەلۆو لە ساڵی ١٩٨١، بۆیەکەمینجار وەک دەرھێنەر بە فیلمی (The Loveless) دەستی پێکرد، لەم فیلمەدا بەھاوبەشی لەگەڵ مۆنتی مۆنتگۆمەری کاری دەرھێنانی کرد. کاترین لە ماوەی ١٩٨٩ بۆ ١٩٩١، ھاوسەری دەرھێنەر جەیمز کامیرۆن بوو.
تۆڕی تایبەتیی خەیاڵی
تۆڕی تایبەتیی خەیاڵی یان بە کورتکراوەیی ڤی پی ئێن (VPN) تۆڕێکی پارێزراو و تایبەتە کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە زانیاری بنێرن و وەری بگرن وەک ئەوەی ڕاستەوخۆ پەیوەست بن بە تۆڕێکی تایبەتەوە. ڤی پی ئێن بە شێوەیەکی باو لەلایەن تاک و بازرگانی و ڕێکخراوەکانەوە بەکاردەھێنرێت بۆ پاراستنی نھێنی و ئاسایشی سەرھێڵیان.
کاترین بیگەلۆو
کاترین بیگەلۆو لە ساڵی ٢٠١٠، ناوی لە لیستی کاریگەرترین کەسایەتی ساڵ ھات بەپێی ئەو لیستەی کە گۆڤاری تایم بڵاوی کردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین دەرھێنەر پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١ پۆل:ژنە ئەمریکیە دەرھێنەرەکانی فیلم پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا پۆل:ژنانی ئەمریکی لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا پۆل:دەرھێنەرانی فیلمە ئەکشنییەکان پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
تۆڕی تایبەتیی خەیاڵی
کاتێک بەکارھێنەرێک پەیوەندی بە ڤی پی ئێن دەکات، ئامێرەکەی تونێلێکی کۆدکراو لە نێوان ئامێری بەکارھێنەر و سێرڤەری VPN دروست دەکات. ئەم تونێلە زانیارییە ھەستیارەکانی بەکارھێنەر دەپارێزێت لە ڕێگریکردن یان بینینی لەلایەن ھەر کەسێکی ترەوە لە ئینتەرنێت. ئەمەش واتە ئەگەر کەسێک ئەو زانیاریانەی کە لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە دەنێردرێت ڕێگری لێبکات، ئەوا ناتوانێت بیخوێنێتەوە چونکە کۆدکراوە. ڤی پی ئێن لەم ساڵانەی دواییدا زیاتر بەناوبانگ بووە بەھۆی نیگەرانییەکان سەبارەت بە پاراستنی نھێنی و ئاسایشی ئۆنلاین. بە شێوەیەکی باو لەلایەن کرێکارانی دوورەوە بەکاردەھێنرێن کە پێویستیان بە دەستڕاگەیشتن بە سەرچاوەکانی کۆمپانیا ھەیە لەکاتی دەرەوەی ئۆفیس، ھەروەھا لەلایەن ئەو کەسانەی کە دەیانەوێت چالاکییە ئۆنلاینەکانیان لە چاوی چاودێر بپارێزن.
لە ئێستادا چەندین دابینکەری جیاوازی ڤی پێ ئێن لە بازاڕدا بەردەستە، ھەریەکەیان تایبەتمەندی و سوودی تایبەتی خۆیان ھەیە. ھەندێک لە ڤی پی ئێنەکان تایبەتمەندی ئاسایشی زیادە پێشکەش دەکەن وەک پاراستنی بەرنامە زیانبەخشەکان یان ڕێگریکردن لە ڕێکلامەکان، لەکاتێکدا ھەندێکی تر خێرایی یان ئاسانکاری بەکارھێنان لە پێشی نەدان. بە گشتی ڤی پی ئێن دەتوانێت ئامرازێکی کاریگەر بێت بۆ پاراستنی نھێنی و ئاسایشی ئۆنلاین؛ بەڵام گرنگە بەکارھێنەران دابینکەرێکی بەناوبانگ ھەڵبژێرن و باشترینەکان پەیڕەو بکەن بۆ مانەوە لە سەلامەتی ئۆنلاین لەکاتی بەکارھێنانی ڤی پی ئێن.
کەریم شنگالی
کەریم شنگالی یان کەریم سنجاری (ناوی تەواو: عەبدولکەریم سوڵتان عەبدوڵڵا) (لەدایکبووی ١٩٥٠ لە شنگال) وەزیری ناوخۆی ھەرێمی کوردستان بوو، لە کابینەکانی پێنجەم، شەشەم، حەوتەم، و ھەشتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. ھەروەھا ئەندامی مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانە.
بڕاونامە و پیشە
ساڵی ١٩٧١ کۆلێژی یاسا و ڕامیاری لە زانکۆی بەغدا تەواوکردووە. لە ١٩٧١ تا ١٩٧٣ لە بەغدا کاری پارێزەری کردووە. لە ١٩٩٣ تا ١٩٩٤ بەڕێوەبەری گشتیی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان بووە. لە ٢٠٠١ بووەتە وەزیری ناوخۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠ پۆل:خەڵکی شنگال پۆل:وەزیرەکانی پێنجەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پۆل:وەزیرەکانی شەشەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پۆل:وەزیرەکانی حەوتەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پۆل:وەزیرەکانی کابینەی هەشتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
ئیمپراتۆر شۆکۆ
ئیمپراتۆر شۆکۆ (称光天皇,شۆکۆ تێنۆ، لەدایکبووی ١٢ی ئایاری ١٤٠١ – ٣٠ی ئابی ١٤٢٨) ١٠١مین ئیمپراتۆری ژاپۆن بوو، سەردەمی فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ١٤١٢ تا ١٤٢٨ دەبێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیمپڕاتۆرەکانی ژاپۆن پۆل:لەدایکبووانی ١٤٠١ پۆل:مردووانی ١٤٢٨ پۆل:فەرمانڕەوا ژاپۆنییەکانی سەدەی ١٥یەم
ئارام خەلیلی
ئارام خەلیلی (لەدایکبووی ٢٨ی تەممووزی ١٩٨٩) یاریزانی تۆپی پێی کوردە. ئەو ئێستا بۆ یانەیەکی تۆپی پێی نەرویژی یاری دەکات و لەو وڵاتەش نیشتەجێیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:خەڵکی بۆکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی نەرویژی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئێران پۆل:کوردانی نەرویژ پۆل:وەرزشکارانی کورد پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە سوێد پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی کورد
سەکوی خواروو
سەکوی خواروو یان سەکویا ژێری یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
مانگگیران
وێنۆک|مانگ گیران مانگ گیران (بە ئینگلیزی: Lunar eclipse) ئەو دیاردەیە روودەدات ئەگەر ھات و زەوی بێتە نێوانی خۆر و مانگ ئەو کاتەش تاریکی بەسەر مانگدا روودەدا کە بە عەرەبی پێیدەڵێن: (ظل) وە ئەو کاتەش پێیدەڵێن (مانگ گیرانی تەواو) یان (مانگ گیرانی بەشێکی)
جۆرەکانی مانگ گیران
لێرەدا ٣ جۆری مانگ گیران ھەیە ئەوانیش:
کاتی مانگ گیران
زۆرترین و درێژخایەنترین مانگ گیران تەواو لە مێژووشدا ١ کاژێر ٤٠ خوولەک بەردەوام بوە.
بەڵام زۆرترین و درێژخایەنترین ڕۆژگیران زیاتر لە ٧ خوولەک و ٤٠ چرکە بەردەوام بوە.
مانگ گیران لە ئاینی ئیسلامدا
مانگ گیران و ڕۆژگیران یەکێکن لە بابەتە گرنگەکانی ئیسلام وە لە بیر و باوەری ئیسلامی دەربارەی ئەو دیاردانە نوێژی مانگ گیران و ڕۆژگیران ھەیە، پێویستە و سوونەتە ھەر مووسڵمانێک کاتێک بەو دیاردانە رۆشت و بینی ئەو ٢ نوێژە ئەنجام بدا.
سەرجاوە
پۆل:گەردوون
قورباق، پێباز
قورباق گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قورباق لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کێلەسپی و لە باشوور لەگەڵ گوندی گڵاڵ کەوەی حاجی محەمەد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پاریاوڵەی بچوک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەنگەکەی گەورە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئێن ئێچ کەی
ئێن ئێچ کەی (NHK (日本放送協会)) ( خوێندنەوە: نیپۆن ھۆسۆ کیۆکای) کۆمپانیاییەکی پەخشی تەلەڤیزیۆنی گشتییە، سەربە حکوومەتی ژاپۆنە کۆمپانیاکە ھەروەک ئێن ئێچ کەی ناسراوە لە زمانی ژاپۆنی کۆمپانیا حکوومییەکە پێداویستی و نرخی لەڕێگەی بینەرانییەوە دەبێت ئەویش بە کڕینی ئەو مۆڵەتنامەیەی بۆ کەناڵە تەلەڤیزیۆنەکە دابینکراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٢٦ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی پۆل:ڕادیۆ لە ژاپۆن
لی یۆنگ-ئای
لی یۆنگ-ئای (لەدایکبووی ٣١ی شوباتی ١٩٧١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، بەھۆی ڕۆلگێرانەکانی لە دراما مێژوویییەکان ناسراوە، وەک ڕۆڵەکەی لە درامای دای جانگ گیوم (جۆنگوما گەوھەری کۆشک لە ساڵی ٢٠٠٣)
پیشە
لی دەستی بەکارکردن کرد وەک مۆدێل لە ١٩٩١، دواتر بۆ یەکەم جار وەک خانمەکتەر لە ساڵی ١٩٩٣ لە درامای How's Your Husband? دەرکەوت، کە تێیدا خەڵاتی باشترین خانمەکتەری نوێی بەدەست ھێنا (خەڵاتی ئێس بی ئیس) دواتر لی دەستی کرد بەبەشداری کردن لە درامایەک بەناوی دای جانگ گیوم (جۆنگوما گەوھەری کۆشک) کە لە ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٣ بەردەوام بوو تا ٢٣ی ئازاری ٢٠٠٤ لە کەناڵی ئێم بی سی کە یەکێک بوو لە ١٠ دراما بەناوبانگەکە لەتەواوی کۆریای باشوور لی خەڵاتی دایسانگ (خەڵاتی مەزن)ی پێ بەخشرا لەلایەن ئێم بی سی (خەڵاتەکانی ئێم بی سی) کە یەکێک بوو لە خەلاتە نایابەکان بۆ ڕۆلگێرانە مەزنەکەی لە دراما مێژوویەکە، دراماکە لەدەرەوەی کۆریا لە ٩١ وڵاتی تر پەخشکراو، بەشێوەیەکی بەرچاو لە ئاسیا ناوبانگی دەرکرد لەناویاندا کوردستان (باشووری کوردستان). ناوبانگی دای جانگ گیوم (گەوھەری کۆشک جۆنگوما) لی کردە یەکێک لە بەناوبانگترین ئەستیرەکانی شەپۆلی کۆریا. لی بانگھێشت کرا بۆ ھۆنگ کۆنگ (خاکی سەرەکی چین)، تایوان، سینگاپور، ژاپۆن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی زانکۆی چونگ-ئانگ پۆل:خانمەکتەرانی سێئول پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھانیانگ پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی بلو دراگۆن لە فیلم پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی بلو دراگۆن پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور
ئەستێرۆکان، سەنگەسەر
ئەستێرۆکان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئەستێرۆکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی وێزە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گۆمتان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بیانە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بۆڵێ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕێباز حەملان
وێنۆک ڕێباز حەملان (ناوی تەواو: ڕێباز محەممەد عەبدوڵڵا محەممەد) (لەدایکبووی: ١٩٨١ لە سلێمانی) وەزیری دارایی بوو، لە کابینەی ھەشتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان.
خوێندن و پیشە
ڕێباز حەملان بەکالۆریۆسی لە یاسا ھەیە. بۆ چەند ساڵێک کاری پارێزەرایەتی کردووە. بەرپرسی کارگێڕی کۆمپانیای وشە بووە. ھەروەھا جێگری بەرپرسی ڕێکخەری دارایی و کارگێڕیی گۆڕان بووە.
دێریشکێ
دێریشکێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی گۆڕەتوو سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
ڕێباز حەملان
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:وەزیرەکانی کابینەی هەشتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان
دێریشکێ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
وێنۆک|کوردانی ئێران لە مەریوان لە کاتی گەمارۆدانی کۆبانی، ٦ی خەزەڵوەری ٢٠١٤ لە دژی داعش، ناڕەزایەتییان دەربڕی کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ئەو کوردانە دەگرێتەوە کە لە ئێران لەدایکبوونە یان لەوێ دەژین. کورد سێھەمین گەورەترین نەتەوەی ئێرانە، لەدوای فارسی زمان و تورکیزمان و بەپێی ئامارە مەزەندەکراوەکان، بە نزیکەی ٨ ملیۆن کەس، نزیکەی ١٠٪ی دانیشتووانی ئێران پێکدەھێنن (بە پشتبەستن بە سەرچاوەکانی ساڵی ٢٠١٤). بەشە کوردییەکانی ئێران زۆربەی پارێزگاکانی کوردستان، کرماشان و ئیلام و ھەروەھا بەشێک لە پارێزگاکانی ئازەربایجانی ڕۆژاوا و خوراسانی باکوور لەخۆدەگرن. کورد بەشێوەیەکی سەرەکی کوردستانی ئێران بە یەکێک لە چوار پارچەی کوردستان دەزانێت کە بەشەکانی تری لە کوردستانی تورکیا و کوردستانی عێراق و کوردستانی سووریان.
پشتقەڵا
پشتقەڵا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.