cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پەیپاڵ
خزمەتگوزارییەکان
بەھۆی پەیپاڵ دەتوانی پارە بنێری بۆ فرۆشگاکان و شتە ھەڕاجەکان بکڕێ وەک فرۆشگەی بەناوبانگی (ebay)، یان شتەکانت لەناو بازاڕەکان دابنێیت بۆ فرۆشتن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەوەمان لە یاد نەچێت بۆ دروستکردن و ھەبوونی ھەژمارێکی پەیپاڵ مەرج نییە تۆ شت بکڕی یاخود شت بفرۆشی. لەمانگی ئابی ساڵی ٢٠٠٩ دا پایپاڵ خزمەتگوزاری (ھەژماری خوێنکاران)ی دامەزراند کە ڕێگە بە خێزانی خوەنکارانە دەدات کە لە دەرەوەی وڵات خەریکی خوێندنن بە ئاسانترین شێواز پارەیان بگاتە دەست لەلایەن خێزانەکانیانەوە بۆ تەواوکردنی خوێندنەکەیان لەگەڵ ئەمەشدا ئەم ھەژمارانە ئامۆژگاریی قوتابیەکانی دەکرد کە دەستبگرنەوە لە زیادەڕۆیی لە خەرجکردنی پارەدا وە فێری بەرپرسیاریەتی دەکردن. لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٩ دا ڕێچکەیەکی دۆزییەوە بۆ ئەوەی ھەریەک لە خزمەتگوزارییە ئینترنێتییەکان بتوانن بە کۆدی خۆیان و بەشێوازێکی ئاسان پارە بگوازنەوە لەنیوان وەرگر و بەخشەر.
ئێستا پەیپاڵ بەرنامەی بۆ دروستکراوە کە لە فرۆشگەکاندا ھەن و  زۆر بەئاسانی لەناو مۆبایلەکەت دەتوانی پارە وەربگری یاخود بدەی، یان بگەڕێی بەدوای نزیکترین بازاڕ یان ڕێستۆرانت کە پارەی پەیپاڵ وەر دەگرن.
بەکاربردن
کاری لە زۆرێک لەوڵاتە پێشکەوتووەکان کاری پێدەکرێت. وە لەم وڵاتە عەرەبیانەش کاری پێدەکرێت: میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، قەتەر، کوەیت، سعوودیە، بەحرەین، ئەردەن، جەزائیر، ، تونس، مەغریب، میسر، عومان.
لەم وڵاتانەی لای خوارەوەش تەنھا دەتوانی پارە بنێری ناتوانی وەری بگری: جزر القمر، جیبووتی، مۆریتانیا، سۆمال، یەمەن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٩٨ پۆل:وێبگەکان پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٨ لە کالیفۆرنیا پۆل:دامەزراوەکانی کالیفۆرنیا لە ١٩٩٧ پۆل:دراوی ڕەمزی پۆل:پێشکەشکردنی سەرەتایی گشتی ٢٠٠٢ پۆل:کۆمپانیاکان لە ناسدەک-١٠٠
ئەردەڵان بەکر
ئەردەڵان بەکر (٢٥ی ئەیلوولی ١٩٦٧ — ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩) گۆرانیبێژێکی کورد بوو.
سەرەتای ژیان
ئەردەڵان لە پاییزی ساڵی ١٩٦٧ لە شاری ھەولێر لەدایکبووە. تا پۆلی ٩ی بنەڕەتی خوێندووە، لەگەڵ ئەوەی خوێندکارێکی زیرەک بوو، وزەیەکی باشی ھەبوو و توانای وەرزی ھەبوو. لە تەمەنی ھەژدە ساڵیدا پەیوەندی بە ڕیزەکانی شۆڕشی ئازادیخوازی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەکات و دەبێتە پێشمەرگە. ماوەی چەند ساڵێک لە ڕیزی پێشمەرگەدا خەبات دەکات، پاشان دەست بە کاری ھونەریی گۆرانیوتن دەکات.
ژیانی ھونەری
ئەردەڵان لە نەورۆزی ٢٠٠٨دا، لەلایەن کۆمپانیای کۆڕەک میوزیک بۆ یەکەمین جار دوای ئەوەندە ساڵە دوورەوڵاتییە گەڕایەوە بۆ کوردستان و چەند ئاھەنگێکی لە شاری ھەولێر ساز کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی ھەولێر پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:مردووانی ٢٠٠٩
دیتێرمیننت
دیتێرمیننت یان سنووردەر (Determinant) لە جەبری ھێڵیدا فانکشنێکە ھەر ماتریکسەکی چوارگۆشەیی بەرامبەر ژمارەیەکی ڕاستەقینە دادەنێت. دیتێرمیننت ڕۆڵێکی گرینگی ھەیە لە بەدەستھێنانی ھەڵگەڕاوەی ماتریکسەکاندا. واتە ئەگەر دیتێرمیننتی ماتریکسێک یەکسان نەبێت بە سیفر ئەوا ماتریکسەکە ھەڵگەڕاوەی ھەیە. دیتێرمیننتی ماتریکسێک وەکوو A بە \det(A)، یان \det A، یان |A| ھێما دەکرێت.
نموونە
دێتێرمیننتی ماتریکس لە جۆری یەک، دوو و سێ:
دیتێرمیننتی ماتریکس لە جۆری ٣×٣ دەتوانی لەم ڕێگە ھەژمار بکەی:
ماتریکسیn × n
ئەگەر A ماتریکسێکی چوارگۆشەیی لە جۆریn × n و A_{i,j} دانەکانی ماتریکسی A بن ، ئەوا دیتێرمیننتی ئەم ماتریکسە بەم شێوە پێناسە دەکرێت:
تایبەتمەندییەکانی دیتێرمیننت
ھەندێک لە تایبەتمەندییەکانی دیتێرمیننت بریتییە لە:
پارێزگای شینانۆ
پارێزگای شینانۆ (信濃国,شینانۆ نۆ کنی) یان شینشو (信州) پارێزگاییەک بوو لە ژاپۆن کە ئەمڕۆ پارێزگای ناگانۆیە. پارێزگاکە ھاوسنوور بوو لەگەڵ پارێزگاکانی ئێچیگۆ، ئێتچو، ھیدا، کای، کازکی، میکاوا، مینۆ، موساشی، سروگا، تۆتۆمی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن پۆل:پۆلە شاردراوەکان
زمانی ئەمازیغی
زمانی ئەمازیغی یان بەربەر ھەروەھا ناسراوە بە تەمازیغت (بە ئەمازیغی: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ، ⵜⵎⵣⵗⵜ یان Tamaziɣt) زمانێکە سەر بە لقی زمانەکانی ئەفرۆ-ئاسیایی، قسەی پێدەکرێ لەلایەن گەلی ئەمازیغی، کە نیشتەجێی باکوری ئەفریقان زمانەکە لە سەردەمی کۆندا بە شێوە نووسینی لیبکۆ-بەربەر دەنووسرا کە لەئێستادا بەشێکە لە شێوە نووسینی تیفیناغ.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانەکانی ئەفریقی-ئاسیایی پۆل:زمانی ئەمازیغی پۆل:زمانەکانی جەزائیر پۆل:زمانەکانی گیبرالتار پۆل:زمانەکانی مالی پۆل:زمانەکانی مۆریتانیا پۆل:زمانەکانی مەغریب پۆل:زمانەکانی نیجەر پۆل:زمانەکانی توونس
شاڵاوی ئەنفال
ناو
ئەنفال ناوی ھەشتەم سوورەتە لە قورئان. وا لێک دەدرایەوە کەلە جەنگی بەناو بەدر لە ساڵی ٦٢٤ی کۆچی دا ئەنجام دراوە بەوەی کە سەرکەوتن لەسەر ٣١٣ کەس دوای ئەوەی ئەوانەی نوێ ببوون بە موسڵمان و ئەوانەی کە ئایینیان بتپەرستن بوو ژمارەیان ٩٠٠ کەسی بوو. ئەنفال دەقاودەق واتای تاڵان کردن دەدات لە کاتی جەنگ دا و ئەم ناوە بەکارھات بۆ ھێرشی سەربازی بۆ کاولکردن و لەناوبردنی جەستەیی تاکی گەلی کورد، عەلی حەسەن ئەلمەجید ماڵ وسامانی نەتەوەی کوردی ڕەوا کرد بۆ سوپای ھێرشبەر. فەرمانی تاڵانکردن دەست بەسەرداگرتنی سامان وگەنجینەی ھاوڵاتی کە ئاژەڵ و ماڵ و سەروەت وسامان و ھەتا خاوخێزانیانی دەگرتەوە، ئەم فەرمانەش جاشەکانی بەکرێ گرتە و خۆفرۆشی کورد ھەڵسان بە ھاوکاری کردنی سوپاکە.
پوختە
کۆمەڵکوژیی ئەنفال لەساڵی ١٩٨٦ دەستی پێکرد بە شەش قۆناغی سەرەکی و لە ساڵی ١٩٨٩ کۆتایی پێ ھات، بۆ ئەنجامدانی پرۆسەی کۆمەڵکوژی ئەنفال سوپای عێراقی سوودیان لە ھێرشی پیادەی سەر زەوی و مووشەک و ھێزی وێرانکەر و دەستەی فیشەک ھاوێژ و چەکی کیمیایی کرد. عەلی حەسەن ئەلمەجید کە نازناوی عەلی کیمیایی بوو ڕابەری ھێرشەکەی لەئەستۆ گرت. ھێزی سەربازی ئیراق بە پاڵپشتی ھێزی درووست کراوی لە کوردی و پڕ چەک کراو بوون ئەم ھێزە نازناوی (جاش)یان وەرگرتبوو لەلایەن سەرانی ڕژێمی بەعس.
ھەزارەھا خەڵکانی بێ تاوان کوژران لەکاتی ئەم ھێرشەدا. ئەگەر چی سەرانی دەستەی بەرێوەبردنی کۆمەڵکوژییەکەی ئەم ھێرشە ھەر دەھات پانتایی ھێرشەکەیان فراوانتر دەبوو لە پاییزی ساڵی ١٩٨٧ەوە دەستی پێ کرد تا ساڵی ١٩٨٨، کاولکردنی نزیکەی ٤٥٠٠ لادێ ی و ٣١یان گوندی ئاشوریییەکانیشی گرتەوە، ئەم لادێیانەی کە کوشتارگەکە لێکەوتەوە دەکەوێتە باکووری عێراق، ئەنجامەکەی ڕاگواستنی ملیۆنێک لە دانیشتوانی لادێکان لەکۆی ٣٫٥ (سێ و نیوو) ملیۆن. لەساڵی ١٩٨٨ ڕێکخراوەی لێبووردنی نێونەتەوەیی ھەڵسا بە کۆکردنەوە و بڵاوکردنەوەی ناوی ١٧٠٠٠ کەسی بێ شوون کراو. بەپێی چاودێری مافی مرۆڤی/ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ئەم کۆمەڵکوژییە تەرخان کرا بوو بۆ لەناوبردنی ڕەگەزی نەتەوەی کورد کە زۆری ڕەگەزی نێری گرتبوووە. و بەپێی ئاماری سەرانی ئەنجامدانی ئەم تاوانەی میری عێراق و دەسەڵاتدارانی ڕامیاری کورد کۆی گشتی ١٨٢,٠٠٠٠ کورد کۆمەڵکوژ کران.
قۆناغەکانی ئەنفالی کورد
ئەنفال بەشێوەیەکی فەرمی لە ساڵی ١٩٨٨ ئەنجام درا، بە ھەشت قۆناغ (ئەنفالی ١ - ئەنفالی ٨).
ئەنفالی یەک
ئەنفالی دۆڵی جافایەتی، لە ٢٣ی شوبات تا ١٩ی ئازاری ١٩٨٨. ئەم شاڵاوە بە ھێرشکردن بۆ سەر گوندەکانی سەرگەڵووبەرگەڵویی دۆڵی جافایەتی لە ٢٣شوباتی ١٩٨٨ دەستی پێ کرد، لە چەند قۆڵێکەوە بە درێژایی (٨٠)کم لە بنگردەوە بۆ لای ڕۆژھەڵاتی دەریاچەی دوکان و شارۆچکەی دوکان، لەو شوێنەوە بۆ شاری سلێمانی و شارۆچکەی ماوەت و چوارتای گرتەوە. ئامانجی ئەم ھێرشە لەناوبردن و وێرانکردنی (٢٥–٣٠) گوندی دۆڵی جافایەتی و داگیرکردنی باراگاکانی سەرکردایەتی ھێزی پێشمەرگە بوو لەم ناوچەیە. ئەم ھێرشە بەربڵاوە بوو بۆ سنووری شارۆچکەکانی (سوورداش، دوکان، سەرچنار، قەڵاچوالان، چوارتا)ی گرتەوە، بەسەر پەرشتی وەزیری بەرگری (سوڵتان ھاشم) بوو. ھێزی سەربازی بەشدار بووی ئەم شاڵاوە پێکھاتبوون لە (٢٠) لیوا شەست ھێزی سەربازی. لەم ھێرشەدا نوێترین چەکی قورس بەکارھێنرا کە بوونە ھۆی وێرانکارییەکی زۆر ناوچەکە، لە ئەنجامدا بووە ھۆی وێرانکردنی گوندەکانی (قمچۆغە، مالومە٫ چۆخماخ٫ سەرگەڵو٫ یاخسەمر٫ شاخەڕەش، دۆڵەڕووت، قزلەر، قەرەسەرد، ئاسۆس، قەرەچەتان، شەدەڵە، پیرەمەگرون، زێوێ، گەڕەدێ، دابان، مەرگەوشارستێن) ھەروەھا چەندین لادێی تر. بەم شێوەیە ھیچ کام لەم گوندانەی ئەم ناوچەیە ڕزگاریان نەبوو، و ئەوانەی مابوونەوە تووشی تاڵانکردن ھاتن. سەرجەمی خەڵکی ئەو ناچەیە بەرەو ئێران ھەڵاتن، ھەندێکیشیان بەرەو سلێمانی چوون.
ئەنفالی سێ
لە ٧ تا ٢٠ی نیسانی ١٩٨٨. شاڵاوی ئەنفالی سێ ناوچەی گەرمیانی گرتەوە، گەورەترین و بەرفراوانترین ھێرش و پەلامار بوو لە ساڵی (١٩٨٨) بۆ سەر کوردستان، کە ناوچەکانی (دوز، قادرکەرەم، کەلار، کفری، چەمچەماڵ، تێلەکۆ، پێباز، سەنگاو، تەکیە، بەشێک لە ناوچەی ئاغجەلەر)ی گرتەوە. زیانێکی زۆر گەورەی گیانی و دارایی بە دانیشتووانی نزیکەی (٥٠٠٠) پێنچ ھەزار گوندی ئەم ناچەیە گەیاند، لە(١٤ی نیسانی ١٩٨٨) دا چوار شارۆچکەی لە یەک کاتدا خاپوور کرا، نزیکەی بیست ھەزار ژنومنداڵوپیاوی بۆ سەربازگەی قۆڕەتوو ڕەوانە کران، بۆیە ئەم ڕۆژە لە ھەموو ساڵێک کراوەتە ڕۆژی یادکردنەوەی تاوانە گەورەکەی ئەنفال لە کوردستان. ھۆی زۆری ژمارەی گیران و شوێن بزرکراوەکانی گەرمیان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە پارێزگای سلێمانی بەھۆی فەرماندارییەتی چەمچەماڵ بە ڕێگای چەند کەسانێکەوە بڵاویان کردبووەوە، کە میری قەرەبووی ھەر خێزانێک بە(٣٠٠) مەتر دووجا زەوی لەگەڵ قەرزی عقاری دەداتە گوندنشینەکان. ئەمەش وای کرد، کە خەڵکەکە ھێمن ببنەوە و ڕانەکەن بۆیە ئەو ژمارە زۆرە دەستگیر کران.
ئەنفالی چوار
ئاوگەی زێی بچووک، لە ٨ی نیسان تا ٣ی ئایاری ١٩٨٨. ھێزەکانی ڕژێمی بەعس دوای تەواوکردنی تاوانەکانی ئەنفالی سێ کە زۆرترین ژمارەی قوربانی و شوێن بزری لێکەوتەوە. لە ھێرشەکانی بەردەوام بوو بۆ سەر ناوچەکانی تری کوردستان بە ھەمان شێوە. جوگرافیای ئەم شاڵاوە ئاوگەی زێی بچووک بوو، کە ھێڵی سنووری ھەردوو پارێزگای کەرکووک و ھەولێر پێک دەھێنێت. ئەو ئاوگەیە شارۆچکەکانی ڕێدار، ئاغجەلەر، تەق تەق و چەند گوندێکی گەورەی وەک عەسکەر و گۆپتەپە دەگرتەوە، کە دەکاتە دەشتی کۆییی وتەق تەق و شێخ بزێنی گرتەوە. سەرەتای ئەنفالی چوار بە کیمیابارانی گوندی گۆپتەپە لە ڕۆژی (٣ی ئایاری ١٩٨٨) دەستی پێکرد بەھۆی فڕۆکەجەنگیەکان بۆمبی کیمیایی بەسەر خەڵکەکەی ناوچەکە باراند کە قوربانیانی ئەم گوندە نزیکەیی (٣٠٠) کەس دەخەمڵێنرێن، ھاوکات گوندی (عەسکەری) بە ھەشت بۆمبی کیمیاوی بۆردوومان کرا. بۆ ڕێگرتن لە دەرباز بوونی دانیشتووانی گوندەکانی (گۆپتەپە) و (عەسکەر) و (حەیدەربەگ)، ڕژێم ئاوی بەنداوی دوکانی بەردایەوە تاوەکو خەڵک نەتوانن لە زێیکە بپەڕنەوە و ڕزگار ببن.
ئەنفالی ٥ و ٦ و ٧
دۆڵی چیاکانی شەقڵاوە و ڕەواندز، لە ١٥ی ئایار تا ٢٦ی ئابی ١٩٨٨. سەرەتای ھێرشەکە لە ١٥ی ئایاری ١٩٨٨ بوو، کە دوا ڕۆژی مانگی ڕەمەزان بوو. چەند فڕۆکەیەک کەوتنە کیمیابارانکردنی گوندەکانی وەرە، نازەنین، کاموسک، سپیندارە، عەلیاوە، سماقولی، بووە ھۆی گیان لەدەستداانی ژمارەیەکی زۆری دانیشتووانی گوندەکان و مرداربوونی ئاژەڵەکانیان. توندترین ھێرشی سوپای عێراق بوو بۆ ناوچەی دۆڵی بالیسان، بڵام زیانی گیانی بە بەراورد لەگەڵ ھێرشەکانی پێشوو کەمتربوو، چونکە زۆربەی ئەو ناوچانەی سەر بە پارێزگای ھەولێر چۆڵ کرابوون، خەڵکەکەی ڕاگوێزرابوون. گەورەترین زیان لەم ناوچەیە بەر گوندی (بلەی خوارو) کەوت، خەڵکەکەی شوێن بزر کران، لە ڕۆژی ٧ی حوزەیران شاڵاوی ئەنفالی پێنج کۆتایی ھات.
سەرەتای ئەنفالی شەش لە (٢٦ی تەمموز) بە بۆردوومانکردنی ناوچەکانی دۆڵی بالیسان و دۆڵێ مەلەکان و دۆڵی وەرتێ و دۆڵی ھیران و سماقولی بە چەکی کیمیاوی دەستی پێکرد خەڵکەکەی دەرپەڕاند، پاشان لەلایەن میریییەوە ناوچەکە داگیرکرا، داوایان لە خەڵکی ناوچەکە کرد کە خۆیان بە دەستەوە بدەن، لێبووردنی گشتی ھەیە، بۆیە ژمارەیەکی زۆری خەڵکەکە ھەڵخەڵەتان، خۆیان دا بەدەستەوە، دوای گرتنیان شوێن بزر کران. لەمیانەی شاڵاوەکانی ئەنالەکانی (٥، ٦، ٧)، (٥٢) گوند لە ناحیەی خەلیفان و ڕەواندز و خۆشناو وێران کران، کە سەرجەم خێزانکانیان (٢٦٠٢) کەس بوو.
ئەنفالی کۆتایی
بادینان، لە ٢٥ی ئاب تا ٦ی ئەیلوولی ١٩٨٨. لە دوای وەستانی شەڕی عێراق-ئێران، دوای شاڵاوەکانی ئەنفال لە (٨ی ئازی ١٩٨٨) دەستی پێکرد، سوپای ئێراق) دەستی واڵا بوو بۆ ئەنفال کردنی ناچەی بادینان. ئەم شاڵاوە بە درێژایی ناوچەکانی (زاخۆ، ئامێدی، شێخان و ئاکرێ) گرتەوە. سەرەتا ناوچەکە بۆردوومان کرا لەلایەن سوپای ئێراق بە (بۆمبی ھێشویی کیمیایی). خەسترین ھێرشی بۆمبی کیمیایی ھێشوویی لە (٢٤ی ئاب) بۆ سەر گوندی سپینداری لە قەد پاڵی چیای گارە بوو، کە بە درێژایی (٣٠) کم شێنەکە بۆردوومان کرا؛ بەڵام ژمارەی قوربانییەکان لە چاو ئەم بۆردومانە چڕە کەم بوو ئەویش بەھۆی کە پێشمەرگە توانیان پێشتر ئاگاداری خەلکی ناوچەکەی کردبوووە بە ئامۆژگاری و ڕێنمایی خۆپاراستن، بەڵام ھەرچی ئاژەڵ و مەڕ و ماڵاتەکەیان بوو قڕیان تێکەوت، کێڵگەکانیش لە بەرھەم کەوتن.
ڕۆژی یادکرنەوە
میری ھەرێمی کوردستان ڕۆژی ١٤ی نیسانی کردووە بە ڕۆژی یادکردنەوەی کۆمەڵکوژیی ئەنفال. (لە کاتێکدا لە ڕۆژی ٢٢ی شوبات شاڵاوەکە دەستی پێکرد بۆ سەر دۆڵی جافایەتی)
بە عەرەب کردن
بە عەرەب کردن یان تەعریب، یەکێکی تر بوو لە ڕەگەزەکانی ئەنفال، ڕێکارێک بوو کە لەلایەن ڕژێمەکەی سەددام حسێنەوە بەکاردەھات بەمەبەستی شاربەدەر کردن و دەرکردنی ئەو دانیشتووانانەی لایەنگری شۆڕشگێرەکان بوون بۆ دەرەوەی شار و گووندەکان و نیشتەجێ کردنیان لە بەشەکانی باشوور و ناوەڕاستی عێراق، نموونە لەسەر ئەم دیاردەیە وەک شاری کەرکووک کە دەکەوێتە ناوچە دەوڵەمەندەکان بە کێلگە نەوت.
ھەڵمەتی ئەنفال ھەڵدەستا بە بەکارھێنانی نیشتەجێ کردنەوەی دانیشتووان بەشێوەیەکی توند و زۆر بەتایبەتی لە کەرکووک دا کە ئێستا بووەتە بەڵا و ئاستەنگ لە دانووستانەکانی نێوان میریییەکانی کوردستان و عێراق دا. ڕژێمەکەی سەددام حسێنی بەعسی ھەستا بە بنیادنانی چەند یەکەیەکی نیشتەجێبوون و خانووبەرە لە کەرکووک وەک بەشێک لە ھەڵمەتەکانی «بە عەرەب کردن» و گواستنەوەی عەرەبە ھەژارەکانی ناوچەکانی باشووری عێراق بۆ ناو کەرکووک لەڕێی پێدانی خانووبەرەی ھەرزان و کەم نرخ.
بەشێکی تر لە ھەڵمەتەکانی «بە عەرەب کردن» بریتیی بوو لە ئەنجامدانی سەرژمێری تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٨٧ و ئەو ھاووڵاتیانەی بە ھەر ھۆکارێک بێت نەیاندەتوانی بەژدار بن چیتر وەک ھاووڵاتی عێراقی لە پێنووس نەدەدران. زۆربەی دانیشتووانە کوردەکان کە زانیان سەرژمێری بەرێوە دەچێت ئامادە نەبوون بەژداری بکەن.
کوردانی عێراق ھێشتا بە توندی دژ و ناکۆکن لەگەڵ ئەو عەرەبانەی بوونەتە دانیشتووی ناوچە و گەرەکەکانی کەرکووک کە لە سەردەمی ڕژێمی بەعس دا ڕێگەیان پێدرابوو و بە ئاستەنگێک دەیبینن بۆ ناساندی کەرکووک وەک شارێکی کوردی و بەشێک لە ھەرێمی خۆبەرێوبەری کوردستان. تۆمارکراوە کە فەرماندەی باڵا (وەفیق ئەلسامەرائی) وتوویەتی «دەتوانیت نیو ملیۆن کورد لە ھەولێر بکوژیت ھیچ ناگۆرێت و ھەر بە کوردی دەمێنێتەوە بەڵام ئەگەر ٥٠ ھەزار کورد بکوژیت لە کەرکووک ئەوا بۆ ھەتا ھەتایە دۆزی کورد کۆتای پێدێت.»
ئامارەکان
بەپێی زانیارییەکانی ڕێکخراوی چاودێری مافی مرۆڤ، لە چوارچێوەی ھەڵمەتەکانی ئەنفال دا میریی عێراقی ئەم کردەوانەی ئەنجام داوە:
سەرپێچیی مافەکانی مرۆڤ
ھەڵمەتەکانی نێوان ساڵانی ١٩٨٧ بۆ ١٩٨٩ ناسراوە بەم سەرپێچیانەی مافەکانی مرۆڤ:
پارێزگای سامسون
پارێزگای سامسون یەکێک لە پارێزگاکانی تورکیایە کە لە ناوچەی دەریای ڕەش ھەڵکەوتووە.
ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری سامسونە.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای سامسون پۆل:پارێزگاکانی تورکیا
ئێوۆغلی
ئێوۆغلی لە شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوای ئێران و شارستانی خۆیە.
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارستانی خۆی
سندۆڵان، سەردەشت
سندۆڵان (Sindollan، ) دێیەکە لە گوندستانی بەریاجی، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٧ کەس لە ٧٨ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
کاریگەرییەکانی پۆرنۆگرافی
کاریگەری پۆرنۆگرافی لە سەر تاکەکان یان لەسەر پەیوەندیە سێکسییەکان جیاوازە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر و زۆرجاریش ناڕوونە. کۆمەڵەی پۆرنۆگرافی لەگەڵ ئالوودەبوون بۆ نمونە خوێنراوە لەسەری و لێکۆلینەوەی لەسەر کراوە بەڵام ئاڵوودەبوون پێی بە شێوەیەکی ڕەسمی ناناسرێتەوە لە کاتی پێداچونەوە لەسەر بڵاوکراوەکان ئەوە دۆزراوەتەوە کە وێنە و فیلمی پۆرنۆگرافی دەتوانن ئاڵودەکاربن بۆ مرۆڤ بەڵگەیەکی وا زۆر نییە تا ئەنجامەکانمان بە ڕوونی بۆ دەربکەوێ
فیروورەق
فیروورەق لە شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوای ئێران و شارستانی خۆیە.
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
ھەرمێلە
ھەرمێلە (Hermêle، ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٧٨ کەس لە ٣٢ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
زمانی بۆسنی
زمانی بۆسنی زمانێکە لە بنەماڵەی زمانە ھیندوئەورووپایییەکان کە ئێستا لە وڵاتی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا زمانی فەرمییە.
پۆل:زمانەکانی کرواتیا پۆل:زمانی بۆسنی پۆل:زمانەکانی ئالبانیا پۆل:زمانەکانی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا پۆل:زمانەکانی کۆسۆڤۆ پۆل:زمانەکانی مۆنتینیگرۆ پۆل:زمانەکانی سربیا پۆل:زمانەکانی تورکیا
زمانی بیسلاما
زمانی بیسلاما لە وڵاتی ڤانوواتوودا زمانی فەرمییە. زیاتر لە ٩٥% وشەکانی ئەم زمانە لە زمانی ئینگلیزییەوە وەرگیراوە.
پۆل:زمانەکانی کالیدۆنیای نوێ پۆل:زمانەکانی ڤانواتوو
ئیبراھیمی یەکەم
ئیبراھیمی یەکەم، نۆزدەیەم خەلیفەی عوسمانی بوو و حوکمی گرتە دەست لە دوای وەفاتی موڕادی چوارەمی برای لە ساڵی ١٦٤٠دا و کاتێک لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا بوو، لە ماوەی حوکمی براکانی عوسمانی دووەم و موڕادی چوارەمدا دوور بوو لە ھەر کاروبارێک، و کوژرانی چوار براکەی بینی، و چاوەڕێی ھەمان چارەنووسی ئەکرد، ئەمەش وایلێکردبوو توڕە بێت و خۆنەگرێت لەسەر ھیچ شتێک، لەسەرەتادا ویستی وەک براکەی موڕادی چوارەم بێت، بەڵام سیفەتەکانی ئەوی نەبوو، کارووباری دەوڵەت تێک چوو، لابردن یان کوشتنی سەدڕی ئەعزەمەکان ڕوویدا، بەڵام لەبەرئەوەی دەوڵەت شان و شکۆکەی بۆ گەڕایەوە لە سەردەمی مورادی چوارەمدا، کەمی تواناکانی سوڵتان ئیبراھیم کاریگەری زۆری نەبوو لەسەر دەوڵەت.
دانانی سولتان
سوڵتان موڕادی چوارەم وەفاتی کرد و مناڵی لە پاش بە جێ نەما، ویلایەت گوێزرایەوە بۆ ئیبراهیم کە ئەو کاتە بەند کرابوو، کاتێک چوونە لای بۆئەوەی پیرۆزبایی لێبکەن، وا گومانی برد کە ئەمە فێڵێکە لەلایەن براکەیەوە لێی ئەکرێت بۆ تاقیکردنەوەی دلسۆزییەکەی، لەبەرئەوە ڕەتی کردەوە و پێی ووتن ئەو بەندیخانە بە باشتر ئەزانێن و باوەڕی پێ نەکردن تا دایکی چوو بۆ لای و تەرمەکەی سوڵتان موڕادی لەگەڵدا بوو، پاشان باوەڕی کرد و ڕازی بوو خەلافەت بگرێتە دەست، شمشێرەکەی سوڵتان عوسمانی یەکەمی هەڵگرت لە مزگەوتی ئەبوئەیووبی ئەنساڕی، ووتاری دا و ووتی؛ سوپاس بۆ تۆ خوایە کە بەندەیەکی لاوازی وەک منت بە شایستەی ئەم پایە دانا، خوایە حاڵی نەتەوەکەم باش و چاک بکە لە ماوەی حوکممدا.
سیاسەتی ناوخۆ
ئەوەی کە دەچێتە پاڵ لاوازی سوڵتان ئەوەبوو کە ژنەکانی کۆشکی دەسەڵات دەستیان وەردایە کارووباری دەوڵەت، و کاریگەرییان زۆر زۆربوو، سەدڕی ئەعزەم قەرە موستەفا پاشا توانی بە روویاندا بوەستێت و زۆر بە توندی ڕێگە لە گەندەڵەکان بگرێت.
سوڵتان موڕادی چوارەم زۆر چاکسازی ناوخۆیی کردبوو وەک بە گژداچوونی گەندەڵی و نوێکردنەوەی سوپا و ڕاهێنانی ئینکیشاری، کە ئەمەش وایکرد خەلیفەی نوێ ڕوو بکاتە ڕژێمی ئابووری و ڕێکخستنەوەی.
یاخی بوونی ئینکیشاری
بارودۆخی دەوڵەت بەرەو خراپی ڕۆیشت، داراییەکەی تێکچوو، ئینکیشاری دەستیان کرد بە دەستێوەردان لە کارووباری دەوڵەتدا، سوڵتان ئیبراهیم هەوڵیدا دەست بەسەر ئاژاوەکەدا بگرێت، و کۆتایی بەسەرکردەکانی ئینکیشارییەکان بهێنێت کە لە جیاتی ئەرکی خۆیان کە پاراستنی دەوڵەت بوو دەستیان کرد بە تاڵانکردن و ێران کردن.
کاتیک سەرکردە ئینکیشارییەکان بەمەیان زانی، سوڵتانیان لابرد، و شۆڕشیان راگەیاند، هەندێک لە زانا ئایینییەکان یارمەتیان دان و دایکی كۆسەم سوڵتان لە پشتی شۆڕشەکەوە بوو، و هەموو ڕێکەوتن لەسەر لابردنی ئیبراهیم و محەمەدی چوارەمییان لە جێگەی دانا کە لە تەمەنی حەوت ساڵیدا بوو، ئەم شۆڕشەش لە ٨ی ئابی ١٦٤٨ دابوو، دە ڕۆژ دوای لابردنی سوڵتان ئیبراهیم بڕیاری کوشتنیان دا، لەگەل ئەوەی زۆر لە پیاوەکانی دەوڵەت داوای گەڕاندنەوەیان ئەکرد، بەڵام سوڵتان خنکێنرا لە تەمەنی سی و سێ ساڵیدا و نێژرا لە مزگەوتی ئایا سۆفیا لە تەنیشتی مامی موستەفای یەکەم.
سەرچاوەکان
پۆل:سوڵتانە عوسمانییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:تورکە عوسمانییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٦١٥ پۆل:مردووانی ١٦٤٨
دەوڵەتی حەسنەویان
دەوڵەتی حەسنەویان یان حەسەنوویەکان یان حەسەنەویەکان شازایەنشینێکی کوردی یارسان بوو کە لە ساڵانی ٩٦١ ھەتا ١٠١٥ لە ناوچەی دینەوەر (لە باکووری ڕۆژھەڵاتی کرماشان) دامەزرا و دەسەڵاتدری ناوچەیەک لە ڕۆژئاوای ئێران ھەتا باکووری مێزۆپۆتامیا بووە. دامەزرێنەری ئەم سڵسڵە کەسێک بە ناوی ئەوڵفەوارسی حەسەنویە بووە کە لە تایفەی کوردی بەرزیکانی بووە. ئەو بە پیرۆزمەندی بەرگریی شالان ئیبنی موسافیر حاکیمی بوەیھیی ھەمەدان و ئیبن ئەلعەمید وەزیری بوەیھیەکانی بەجەر کرد و لە ساڵی ٩٧٠ لەگەڵ ئیبن ئەلعەمید ساچاو و بە ھۆی ئەمە حەکۆمەتە سەربەخۆیەکەی دەوامی ھێنا. حەسەنویە لە ساڵی ٩٧٩ لە گوندی سەرمای لە نزیکی شاری ھەرسین لە باشووری بێستووندا کۆچی دوایی کرد.
بە دوای مردنی حەسەنویە لە سەری جێنشینیی ئەو لە نێوی کوڕەکانی بوو بە شەڕ و پێکدادان. دیخاڵەتکردنی موئەییەدۆددەوڵە بوو بە سەبەبی داشکیانی فەخرەددەوڵە یەکێک لە کۆڕانی حەسەنویە. بەدر ئیبنی حەسەنویە (ھەروەھا ناسراو بە ئەوڵنەجم و ناسرەددەوڵە) بوو بە ڕێبەری کوردەکانی بەرزیکانی و شازایەنشینیش بوو بە یەکێک لە ڤسالەکانی بوەیھییەکان. لە سەردەمی بەدر٬ حەسەنویان وڵاتەکانی دێکە وەکوو شاپوورخواست٬ دینەوەر٬ نەھاوەند٬ ئەسەیاوا٬ ورووگڕ٬ ئەھواز٬ ئیلام٬ حوڵوان و شارەزوور (کەرکووک)یشیان گرت.
لە دەوروبەری ساڵی ١٠٠٦ شەڕێک لە ناوینی حەسەنویان و تایفەی کوردی بەنی عەییاران بوو و لە ساڵی ١٠١٤ بەدر لە ئەم شەڕانە کوژرا. لە ئەنجام شازایەنشین لە ئەم شەڕەکان بە دەستی ئەوڵشەوک ڕێبەری بەنی عەییاران داگێڕدرا، بەڵام حکۆمەتی حەسەنویان ھەتا ھەڵمەتی ئیبراھیم ئینالی سەلجۆقی لە ساڵی ١٠٤٧ لە گوندی سەرمای بەردەوام بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:خانەدانە کوردییەکان پۆل:مێژووی پارێزگای کرماشان پۆل:مێژووی پارێزگای ئیلام پۆل:مێژووی پارێزگای خووزستان پۆل:باشووری کوردستان پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی شیعە
ھێرشی شەپۆلی مرۆڤی
ھێرشی شەپۆلی مرۆڤی تاکتیکێکی ھێرشبەرانەیە کە لەکاتی جەنگدا لەلایەن ھێزە پیادەییەکان پەیڕەو دەکرێت، کە تێیدا ھێزە ئەنجامدەرەکان بەبێ پاراستن و بە کۆمەڵ یان بە چڕییەکی زۆر ھێرشێکی ڕاستەوخۆ دەکەنە سەر دوژمنەکانیان بۆ شکاندنی ڕیزی بەرگری لە ڕێگەی شەڕی بێچەک لە نزیکەوە، ناسراو بە شەڕی میللی.
سەرچاوەکان
پۆل:شەڕ
دۆگلاس ئینگێلبارت
سەرچاوە
پۆل:داھێنەرانی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٥ پۆل:مردووانی ٢٠١٣ پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:وەرگرانی مێدالیای نەتەوەیی تەکنۆلۆژیا پۆل:خەڵکی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەرویجی پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
بڕیارنامەی ١١٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١١٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی یەکەمی 1956دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ سکاڵا لە لایەن فەڕەنسا و بریتانیاوە دژی میسر. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 743‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ میسر پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٦
تیۆدۆر دو بێز
تیۆدۆر دو بێز پسپۆڕی خواناسیی سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
قەرەموسالیان
قەرەموسالیان یان قەرەموسالی لە شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوای ئێران و شارستانی بۆکانە.
تیۆدۆر دو بێز
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٥١٩ پۆل:مردووانی ١٦٠٥ پۆل:خواناسانی فەرەنسی لە سەدەی ١٦یەم پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:وەرگێڕەکانی کتێبی پیرۆز بۆ فەڕەنسی
قەرەموسالیان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بۆکان پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
کاترینا کێف
کاترینا کێف (شێوازی دەربڕین [kəˈʈriːna kɛːf]; لەدایکبووی ١٦ی تەمموزی ١٩٨٣) خانمە ئەکتەرێکی ئینگلیزە کە زیاتر لە فیلمە هیندییەکان دەرکەوتووە. ئەو یەکێکە لە گرانترین خانمەئەکتەرانی بۆلیوود کە زۆرترین پارەی پێدەدرێت لەبەرامبەر بەشداریکردن لە فیلمەکان.
کاترینا لە هۆنگ کۆنگ لەدایکبووە و خێزانەکەی لە چەند وڵاتێک ژیاون بەرلەوەی بچنە بەریتانیا و لە شاری لەندەن جێگیر بن. ئەو هەر لە تەمەنی نەوجەوانییەوە هاتە ناو بواری نمایشکردنی جلووبەرگەوە. لە نمایشکردنێکی جلووبەرگدا لە لەندەن، کایزاد گوستاد کە فیلمسازێکی بۆلیوود بڕیاریدا کە کاترینا بکاتە ئەکتەرێکی سەرەکی لە فیلمی بووم (٢٠٠٣)، دواتر فیلمەکە شکستی هێنا لە بۆکس ئۆفیس و ڕازیکردنی بۆچوونی ڕەخنەگران. لەوکاتەی کە چووە هیندستان، کاترینا وەک نمایشکاری جلووبەرگ کارەکەی پەرەی سەند و سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لەبەرامبەردا فیلمسازەکان دوودڵ بوون کە بەشداریی پێبکەن لە فیلمەکانیان ئەمەش بەهۆی ئەوەی کە ناوبراو لە قسەکردن بە زمانی هیندی خراپ بوو. دواتر لە ساڵی ٢٠٠٤، لە فیلمێکی سینەمای تێلوگو بەناوی مالیشواری بەشداریکرد، دوای ئەم فیلمەش جارێکی دیکە لە بۆلیوود دەرکەوتەوە بە فیلمی مەینی پیار کیون کیا (٢٠٠٥) و نەمەستێ لەندەن (٢٠٠٧) کە هەردوو فیلم سەرکەوتنی گەورەیان بەدەستهێنا لە بۆکس ئۆفیس. دوابەدوای ئەوە ناوبراو بەردەوام بوو لە سەرکەوتنەکانی، هەرچەندە ڕەخنە لە نواندن و دووبارەبوونەوەی ڕۆڵەکانی دەگیران. ئەمەش جگەوەی ڕەخنەش هەبوو کە ناوبراو زیاتر لەو فیلمانە دەردەکەوت کە ڕۆڵی ئەکتەری نێر زاڵن بەسەر فیلمەکان.
کاترینا لە ساڵی ٢٠٠٩، بەشداریکرد لە فیلمی نیویۆرک، ناوەڕۆک و باسەکەی لەسەر تیرۆریزم بوو، فیلمەکە توانی سەرکەوتنی باش بەدەست بهێنێت هەروەها توانی بۆچوونی ڕەخنەگران بباتەوە، هاوکات کاترینا بەهۆی فیلمەکەوە بووە پاڵێوراوی باشترین خانمەئەکتەری ساڵ لە خەڵاتەکانی فیلم فەیر. دواتریش بەبەشداریکردن لە فیلمەکانی ئەجەب پرێم کی غەزەب کەهانی (٢٠٠٩)، ڕاجنیتی (٢٠١٠) وە زیندەگی نا میلەگی دۆبارە (٢٠١١)، ئەوا بۆ دووەمینجار بووە پاڵێوراوی باشترین خانمەئەکتەری فیلم فەیر ئەمەش بەهۆی بەشداریکردنی بوو وەک ئەکتەری سەرەکی لە فیلمی مێری برازەر کی دولهەن (٢٠١١). کاترینا لە چەندین فیلمی داهات بەرز بەشداریکردووە، کە بەشێکیان لە پڕداهاتترین فیلمەکانی بۆلیوودن ئەوانیش ئێک تا تایگەر (٢٠١٢)، دووم ٣ (٢٠١٣)، بانگ بانگ! (٢٠١٤)، دوای ئەم فیلمانەش کۆمەڵێ فیلمی کرد کە شکستیان هێنا بەڵام دواتر پێرستی فیلمە پڕداهاتەکانی زیاتر کرد بەبەشداریکردن لە فیلمەکانی تایگەر زیندووە (٢٠١٧) و بهارەت (٢٠١٩)، هەروەها لە ساڵی ٢٠١٨ بەهۆی بەشداریکردنی لە فیلمی زیڕۆ ئەوا بووە پاڵێوراوی خەڵاتی فیلم فەیر بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت.
دوور لەکارەکانیشی، ئەوا لەگەڵ دایکی بەشدارە لە کارە خێرخوازییەکان و لەچەندین بەرنامەی تەلەفزیۆنیش بەشداریی کردووە. کاترینا یەکێکە لەو کەسانەی کە گرنگییەکی زۆری میدیایی پێدەدرێت لە ناوخۆی هیند و سینەمای بۆلیوود بە تایبەت. لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢١، کاترینا هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری بۆلیوود ڤیکی کۆشەل کرد.
سەرەتای ژیان
کاترینا کێف لەدایکبووی ١٩٨٣ لە هۆنگ کۆنگە، سەرەتا پاشناوی خێزانیی دایکی 'تورکووت' بەکارهێنا. بەپێی قسەکانی کاترینا، باوکی (محەممەد کێف) بازرگانێکی بەریتانی-کەشمیرییە هەروەها دایکیشی سوزان (هەندێکجار بە سوزانا بانگی دەکات) ئەوا پارێزەرێکی ئینگلیز و کەسێکی خێرخوازە. ئەو حەوت خووشک و برای هەیە، سێ خووشکی گەورە (ستیفانی، کریستینە، ناتاشا)، سێ خووشکی بچووکتر (مێلیسا، سۆنیا و ئیزابێل)، هەروەها برایەکی گەورەیە بەناوی مایکڵ. ئیزابێل وەک خۆی نمایشکار و ئەکتەرە. کاتێک کاترینا منداڵ بوو، دایک و باوکی لەیەکتری جیابوونەوە، باوکی چووە ئەمریکا. کاترینا لەم بارەیەوە دەڵێت، ئەوان وەک خوشک و برا نەکەوتوونەتە ژێر کاریگەری باوکیان، تەنیا دایکیان گەورەی کردوون. لە بارەی نەبوونی پەیوەندی لەگەڵ باوکی، کاترینا وتوویەتی "کاتێک هاوڕێکانم دەبینم کە باوکێکی باشیان هەیە کە وەک پشتێک وایە بۆیان و پشتگیری خێزانەکەیان دەکات، ئەوا تەنیا ئەوەم دێتە خەیاڵ کە بڵێم خۆزگە منیش ئەوەم دەبوو. لەگەڵ ئەوەش لەبڕی دەربڕینی ناڕەزایی ئەوا پێمباشە کە سوپاسگوزار بم بۆ ئەو شتانەی کە هەمە." لە ساڵی ٢٠٠٩، کاترینا کێف لە چاوپێکەوتنێکی بۆ ئیندیا ئێکسپرێس ئەوەی ڕاگەیاند کە لەپەیوەندیدا نەبووە لەگەڵ باوکی. کاترینا لەبارەی جێگۆڕینی ماڵەکەیان بۆ چەند وڵاتێک ئەوەی ڕاگەیاندووە کە ئەمە لەبەر کارەکانی دایکی بووە، کە دایکی خۆی تەرخان کردبوو بۆ کارکردن لە بواری کۆمەڵایەتی:
«ئێمە لەگەڵ ماڵگواستنەوە گەورەبووین - سەرەتا هۆنگ کۆنگ ئەو شوێنەبوو کە لێی لەدایک بووم، دواتر چوومە چین، پاشان ژاپۆنن و دوابەدوای ئەوە بە پاپۆڕ چوومە فەڕەنسا لەدوای ئەوەش چووینە سوویسرا، دواتریش چووینە چەند وڵاتێکی ڕۆژهەڵاتی ئەورووپا، دوای ئەوانیش لە پۆلەندا لە شاری کراکۆو بووین... لەدوای ئەویش چووینە بەلجیکا، دواتر بۆ هاوای، کە ماوەیەکی کورت لەوێ بووین و پاشان لەکۆتایی هاتینە لەندەن.»
لە ساڵی ٢٠١١، لە چاوپێکەوتنێکیدا، ئایشە شرۆف بەرهەمهێنەری فیلمی بووم (یەکەم فیلمی کاترینا) وتی "ئێمەبووین کە ناسنامەمان بۆ ئەو درووست کرد. ئەو کچێکی جوانکیلەی ئینگلیز بوو، وە ئێمە باوکێکی کەشمیریمان بۆ دۆزییەوە و ناومان نا کاترینا قازی. دواتر بیرمان کردەوە کە ناوەکە دەبێت لە هیندستان باوتر بێت، بۆئەوەی باشتر بگاتە لای بینەر... دواتر بیرمان بۆئەوە چوو کە قازای زۆر ناوێکی ئاینییە... محەممەد کێف (یاریزانی کریکێتی هیندی) لە لووتکەدابوو، هەربۆیە بۆچوونمان وابوو کە کاترینا کێف ناوێکی نایاب بێت." دواتر کاترینا ئەم لێدوانەی ئایشە شرۆفی بە لێدوانێکی ئازاربەخش وێنا کرد.
نمایشکاری جلووبەرگ و دەستپێکی سینەما
لە تەمەنی چواردە ساڵیدا، کێف بووە براوەی پێشبڕکێی جوانی لە هاوایی، هەروەها یەکەم کاری نمایشکاری جلووبەرگی پێدرا لە ڕێکلامێکی خشل و جوانکاری. دوابەدوای ئەوە، لە لەندەن دەستی کرد بەکاری نمایشکردنی جلووبەرگ و کاری بۆ چەند دەزگایەکی فریلانس دەکرد و دواتریش بەدیاریکراو لە حەفتەی نمایشکاری لەندەن دەردەکەوت. لە نمایشکردنێکی لەندەن، کاترینا سەرنجی فیلمسازی هیندی کایزاد گوستاد ڕاکێشا. ئەو کاترینای هەڵبژارد بۆ بەشداریکردن لە فیلمێکی دزی و ئیرۆتیکی هیند بەناوی بووم، ئەم فیلمە بووە یەکەم کاری ئەکتەری بۆ کاترینا، لە فیلمەکەدا لەپاڵ هەریەکە لە ئەمیتاب باچان، گوڵشەن گروڤەر، جاکی شرۆف، مادو ساپری و پادما لاکشمی ڕۆڵی گێڕا. لەو کاتەی لە هیندستان بوو، کاترینا چەند پێشنیارێکی دیکەی کارکردنی بۆهات، ئەمەش وایکرد کە ناوبراو بڕیار بدات لە هیند بمێنێتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٣، وەک نمایشکاری جلووبەرگ لە هیند دەرکەوتەوە ئەمەش لەوکاتەبوو کە نمایشی بۆ جلووبەرگێکی دیزاینەری هیندی ڕۆهیت بال کرد لە حەفتەی نمایشی هیندی هەروەها لە کالێندەری کینگفیشەر دەرکەوت. کاترینا بەخێرایی سەرکەوتنی بەدەستهێنا لە ئەزموونی کارکردنی وەک نمایشکاری جلووبەرگ لە هیند، ئەمەش دوای کارکردنی بۆ براندەکانی کۆکا کۆلا، ئێل گی، فێڤیکۆل و سامسونگ.
لەوکاتەی کە کێف خەریکی بەناوبانگ بوون لە بواری نمایشکاریدا، ئەوا یەکەم فیلمی بۆلیوودی بەناوی بووم لە ساڵی ٢٠٠٣ نمایشکرا. فیلمەکە نمایشیشی هەبوو لە فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی کان، فیلمەکە بەبازاڕکردن و ناساندنێکی زۆری بۆکرا لە فیستیڤاڵەکە. فیلمەکە نەیتوانی لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتووبێت، هاوکات نەشی توانی بۆچوونی ئەرێنی لە ڕەخنەگران بەدەست بهێنێت. دواتر کاترینا لە نمایشێکیدا بە خراپی دەرکەوت، زیا سەلام لە دەزگای زە هیندوو ئەمەی بۆ خراپی دەرەنجامەکانی فیلمەکەی گەڕاندەوە. هیندووستان تایمز ڕایگەیاند کە دوای نمایشکردنی فیلمی بووم، کاترینا کێف کۆتایی پێ هات، ئەمەش لەبەر خراپی ناوبراو لە قسەکردن بە زمانی هیندی و دەربڕینی شێوەزارەکەی بە ئینگلیزییەکی زاڵ. دواتر کاترینا فیلمەکەی لە ژیانی خۆیدا دەرکرد: "من بووم وەک ڕووداوێکی ژیانم نابینم. کاتێک واژووم بۆ ئەم فیلمە کرد، شتێکم نەدەزانی لەبارەی هیندستان و بینەرانی فیلم". وێڕای ئەوەی کاترینا لەم کاتەدا بەردەوام بوو لە وەرگرتنی پێشنیار بۆ کارکردن لەبواری نمایشکردنی جلووبەرگ، بەڵام فیلمسازەکان خۆیان لێی دووردەخستەوە چونکە نەیدەتوانی بەباشی بە هیندی قسەبکات. تەنانەت، ماهیش بهاتی دەرهێنەر بڕیاریدا کە تارا شارما بخاتە شوێنی کاترینا، لە فیلمی سایا (٢٠٠٣) ئەمەش لەبەرئەوەی نواندنی کاترینای بەدڵ نەبوو. دوابەدوای ئەوە کاترینا بڕیاردا بچێتە پۆلی خوێندنی زمانی هیندی.
دوای شکستەکەی لەیەکەم فیلمی بۆلیوودا، کێف لە ساڵی ٢٠٠٤ بە فیلمێکی سینەمای تێلوگۆ دەرکەوتەوە بەناوی مالیسواری. بۆ ئەم فیلمە کاترینا بڕی ١١٠ هەزار دۆلار (٧.٥ ملیۆن ڕووپییە)ی پێدرا، کە ئەمەش لەم کاتە گرانترین کار بوو بۆ خانمەئەکتەرانی سینەماکانی باشووری هیندستان. لەبارەی نواندنەوە ڕەخنە لە کاترینا گیرا، بەڵام فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی بەدەست هێنا.
بەرەو سەرکەوتن
لە ساڵی ٢٠٠٥، کاترینا لە فیلمی سەرکار بە ڕۆڵێکی کورت وەک کچە خۆشەویستی ئەبهیشەک باچان دەرکەوت، ئەم فیلمە لە جۆری سیاسیی-هەستبزوێن بوو. دوای ئەم فیلمە، ئەوا لەپاڵ سەلمان خان، سوشمیتا سێن و سۆهەیل خان لە فیلمی مەینێ پیار کیون کیا؟ دەرکەوت، کاترینا پێی وایە ئەمە یەکەم فیلمی ڕاستەقینەی خۆیەتی لە بۆلیوود، فیلمەکە کە لەدەرهێنانی دەیڤد داڤان بوو ئەوا لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی گەورەی بەدەستهێنا، چیڕۆکی فیلمەکە لە فیلمی کاکتەس فلۆوەری هۆلیوود وەرگیرابوو. بۆ ئەم ڕۆڵەی کاترینا خەڵاتی ستاردەستی بردەوە. بە قسەی سوکانیا ڤێرما بۆ دەزگای ڕێدیف، کاترینا وەکو خانمەشازادەیەکی دیزنی وایە، ئامادەبوونی لەسەر شاشە نەرمونیانی و خۆشەویستی دەبەخشێت. هەر لەم ساڵەدا، کاترینا جارێکی لە سینەمای تێلووگۆ دەرکەوتەوە بەڵام ئەمجارەیان بە ڕۆڵێکی کورت بوو لە فیلمی ئەلاری پیدوگو بوو.
کۆتا فیلمی کاترینا لەم ساڵەدا، فیلمی یوڤراج بوو لە دەرهێنانی سوبهاش گای، ئەم فیلمە لە بۆکس ئۆفیس شکستی هێنا، کاترینا لەپاڵ سەلمان خان و ئەنیل کاپوور لە فیلمەکەدا دەرکەوت. بۆ بەرجەستەکردنی ئەم فیلمە، ماوەیەک کاترینا لەگەڵ گرووپێکی ئۆرکێسترا مەشقی دەکرد. لەبارەی ڕۆڵی کاترینا، سۆنیا چۆپرا بۆ دەزگای سیفی نووسی "لە فیلمەکەدا، کاترینا ڕۆڵی کچێکی دەگێڕا کە لەلایەن باوکییەوە ڕێگری لێدەکرا بۆ شووکردن بە دڵدارە هەژارەکەی. کاترینا لە ژەنینی چەلۆ نایاب و ڕازیکەر بوو". وێڕای جیاوازی لە بۆچوونی ڕەخنەگران لەسەر فیلمەکە، بەڵام فیلمەکە خرایە ئەرشیفی فیلمخانەی ئەکادیمیای زانستەکان و ھونەرەکانی وێنەی جوڵاو، ئەمەش بەهۆی ئەو ڕەهەنەدە هونەرییەی کە هەی بوو.
پێش فیلمی نیویۆرک، دەنگی کاترینا لەڕێگای کەسانی دۆبلێرەوە دادەنرا ئەمەش بەهۆی لاوازیی ناوبراوبوو لە قسەکردن بە زمانی هیندییەکی ڕەوان. وێڕای ئەوەی لە زنجیرە فیلمێکی سەرکەوتوودا دەرکەوت، بەڵام ڕەخنەگران تێبینییان کردبوو کە ئەم فیلمانە بەپاڵپشتیی ئەکتەرە نێرەکان بەمشێوەیە سەرکەوتنیان بەدەستهێناوە. بەردەوام ڕەخنە لەنواندنی کاترینا دەگیرا. کاترینا لەبارەی دەستپێکی کارەکانی ئەوەی وتووە "فیلمە سەرەتاییەکانم بۆ قۆناغی فێربوون باشبوون... هیچ پەشیمانییەکم لێیان نییە."
نیویۆرک و سەرکەوتنی مەزن لە بۆکس ئۆفیس
دوای بەشداریکردنی لە چەندین فیلم، کە کاترینا زیاتر وەک لایەنی زیادکردنی جوانکاری بۆ فیلمەکە بەکاردەهات، لە ساڵی ٢٠٠٩ لە فیلمی نیویۆرک دەرکەوت، ئەم فیلمە لە دەرهێنانی کەبیر خانە، جۆری فیلمەکە دراما و تیرۆریستییە، لە فیلمەکەدا کاترینا لەپاڵ جۆن ئەبرەهام و نیل نیتن موکیش بە ڕۆڵی سەرەکی بەشداربوو. چیڕۆکی فیلمەکە باس لەژیانی سێ هاوڕی دەکات کە چۆن ژیانیان تێکدەچێت لەدوای ڕووداوەکانی هێرشی ١١ی ئەیلوول. لە فیلمەکەدا، کێف ڕۆلی کەسایەتی (مایا)ی دەگێڕا، کە قوتابییەکی زانکۆیە و دواتر هاوسەرگیری لەگەڵ تیرۆریستێک دەکات. کاترینا ئاماژەی بەوەداوە کە مایا لەخودی خۆیەوە نزیک بوو، چونکە ڕووبەڕووی هەمان مامەڵەی خراپ دەبوویەوە بەهۆی ڕەنگی پێستی ئەمەش لەوکاتەی لە لەندەن دەژیا. نیویۆرک لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی بەدەستهێنا، هاوکات توانی بۆچوونی ئەرێنی لە ڕەخنەگرانیش وەربگرێت. ڕەخنەگر سوبهاش کەی جها ستایشی ڕۆڵ و دەرکەوتنی کاترینا کێفی کرد. لەلایەن نووسەرێکی تایمز ئۆف ئیندیا، فیلمی نیویۆرک بەباشترین کاری کاترینا لەماوەی ئەزموونی ئەکتەریدا وێنا کرا. دوای ئەوە، بەهۆی فیلمی نیویۆرکەوە کاترینا بووە پاڵێوراوی خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری ساڵ لە خەڵاتەکانی فیلم فەیر. دواتر لە فیلمی بلو، دەرکەوتنێکی تایبەتی هەبوو. هەر لەم ساڵەدا، کاترینا لەگەڵ ڕانبیر کاپوور دەرکەوت لە فیلمی ئەجەب پرێم کی غەزەب کەهانی، لە فیلمەکەدا کاترینا ڕۆڵی کچەهەتیوێکی گێڕا کە ناچاری دەکەن بۆ ئەوەی شوو بە دەوڵەمەندێک بکات. فیلمەکە لەدەرهێنانی ڕاجکومار سانتۆشییە، تاران ئەدرەش لە بۆلیوود هەنگاما نووسی، "کاترینا بەردەوامە لە سەرسامکردنی ئێمە... ئەو لە هەردوو دیمەنی سۆزدارانە و ئاسایی نایاب بوو" هەروەها تاران پەسنی نواندنی نێوان ڕانبیر کاپوور و کاترینا کیفی کرد لەم فیلمەدا. کۆتا فیلمی ئەمساڵەی کاترینا، فیلمی دی دەنا دەن بوو. ئەم فیلمەش لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی بەدەستهێنا.
لە ساڵی ٢٠١٠، کێف لە فیلمێکی هەستبزوێن-سیاسیی بەناوی ڕاجنیتی بەشداریکرد، فیلمەکە لە دەرهێنانی پراکەش جها بوو، هەریەکە لە ڕانبیر کاپوور، ئاجای دیڤگان، ئەرجون ڕامپال، نانا پاتیکار، مەنۆج بەجپای و سارا تۆمپسن بەشداربوون. فیلمەکە سەرچاوەی گرتبوو لە داستانی مەهاباراتا و ڕۆمانی گادفازەر. چیڕۆکی فیلمەکە لەناوجەرگەی شاری بۆپالە، باس لە دوو حیزبی سیاسیی دەکات کە دەیانەوێت دەستبگرن بەسەر هێز، دەسەڵات و گەندەڵی ناوچەکە. وێڕای ئەوەی کە لە میدیاکان ئەوە باس دەکرا کە کەسایەتی کاترینا کێف لە فیلمەکەدا لەسەر ژیانی سۆنیا غاندی وەرگیراوە، بەڵام خودی کێف ئەمەی ڕەتکردەوە. کاترینا بۆ خۆئامادەکردنی بۆ ئەم فیلمە، سەیری کەمپەینەکانی هەڵبژاردنی پریانکا غاندی دەکرد، بۆئەوەی فێری زمانی جەستەی سیاسییەکان بێت. دوای نمایشکردنی فیلمەکە، ڕەخنەگران بۆچوونی ئەرێنییان لەبارەی فیلمەکە وەشاند. نیکات کازمی پەسنی دەرکەوتنی کاترینای کرد لەبەردەم کامێرا و بە کەسایەتییەکی بەهێز وەسفی کرد. فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی بەدەستهێنا بەوەی توانی ٢٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی (١.٤ ملیار ڕووپییەی هیندی) کۆبکاتەوە.
کاترینا کێف بۆ شەشەمین جار لەگەڵ ئاکشەی کومار دەرکەوتەوە، ئەمەش هەر لە ساڵی ٢٠١٠ بوو کاتێک بەیەکەوە لە فیلمی کۆمێدی (تیس مار خان) دەرکەوتن، فیلمەکە لە دەرهێنانی فەرەح خانە. لەم فیلمە کاترینا بەشداربوو لە گۆرانییەکی سەمائامێز بەناوی (شیلا کی جەوانی)، ئەم گۆرانییە دەنگدانەوەی زۆری هەبوو، هەروەها بۆ خۆ ئامادەکردن بۆ گۆرانییەکە ئەوا کاترینا کێف لەگەڵ سەماکەر ڤیرۆنیکا دی سوزا مەشقی دەکرد. وێڕای دەنگدانەوەی گۆرانییەکان، تیس مار خان شکستی هێنا لە بۆکس ئۆفیس هەروەها نەیتوانی ڕەخنەگران لەخۆی ڕازی بکات. ڕینوکا ڕاو بۆ دەیلی نیوز ئەند ئەنەلایزس نووسی "کاترینا زۆر نواندن ئامێزانە دەردەکەوێت... بەخراپی." هاوکات لەلایەنی دەرکەوتنی لە گۆرانییەکان پەسنی کاترینای کرد. بۆ ساڵی دواتر (٢٠١١)، کاترینا کێف بۆیەکەمینجار لەگەڵ ڕیتیک ڕۆشان دەرکەوت لە فیلمی زیندەگی نا میلەگی دوبارە. فیلمەکە باس لە سێ هاوڕێ دەکات کە دەچنە گەشتی وڵاتی ئیسپانیا وەک کورتەگەشتێکی زوگورتیانە، یەکێک لەو کوڕانە دەکەوێتە داوی خۆشەویستی لەگەڵ لەیلا (کاترینا). فیلمەکە هەر لەلایەنی ڕەخنەگرانە و هەمیش لەلایەنی بۆکس ئۆفیس سەرکەوتنی بەدەستهێنا، هاوکات دەستیگرت بەسەر زۆربەی خەڵاتەکانی ناوخۆی ئەم ساڵە. ڕیچارد کویپەر بۆ ڤارایتی نووسی، "کاترینا ئەوەندە جوانە کە دەبێتە سەرچاوەی ئیلهام بەخشی بۆ هەمووان تاکوو بچنە بەردەم ئاوێنە و شتێک بۆخۆیان بکەن."
دوای ئەوە هەر لە ساڵی ٢٠١١، کاترینا لە فیلمێکی ڕۆمانسی-کۆمێدی بەناوی مێری برازەر کی دولهەن بەشداریکرد، ئەم فیلمە لە بەرهەمهێنانی کۆمپانیای یاش ڕاج فیلمز و دەرهێنانی عەلی عەباس زەفەر بوو، کاترینا لەپاڵ هەریەکە لە عیمران خان و عەلی زەفەر ڕۆڵی سەرەکی گێڕا. لە فیلمەکەدا، کاترینا ڕۆڵی کچێکی دەگێڕا بەناوی دیمپل دیکشت، کچێکی زۆربڵێ و پێشبینیی نەکراو بوو، بەشێک لە ڕەخنەگران پێیان وابوو کە کاترینا ئالینگاریی کردووە بۆ وەرگرتنی ئەم ڕۆڵە. وێڕای ئەوەی فیلمەکە بۆچوونی جیاوازی لە ڕەخنەگران وەرگرت، بەڵام بەگشتی ڕەخنەگران ستایشی دەرکەوتنی کاترینایان کرد، بەشێکیان کارەکتەری دیمپل دیکشت بە یەکێ لە سەرنجڕاکێشترین کارەکتەرە مێینەکانی ساڵیان دانا. گۆرەڤ مالانی بۆ ئێکەنۆمیک تایمز نووسی، دەتوانین سەیری فیلمەکە بکەین بەهۆی دەرکەوتنەکەی کاترینا کێفەوە. بۆ ئەم فیلمە، کاترینا بۆ دووەمینجار پاڵێوراو کرا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری ساڵ لە خەڵاتەکانی فیلم فەیر.
لە ساڵی ٢٠١٢، کاترینا لە گۆرانی چیکنی چەمیننی دەرکەوت، گۆرانییەکی سەما ئامێز بوو لە فیلمی ئەگنیپات. ئەم گۆرانییە لەماوەی دە ڕۆژ وێنەی گیرا. بەقسەی کاترینا، ئەمە یەکێک بووە لە کارە قورسەکان بەوەی لەسەر ئەو شێوازە نەبووە کە ئەو پێی ڕاهاتبوو، هەروەها کارکردنی لەم گۆرانییە وەک ئالنگارییەک بۆخۆی دانا. هەر لە هەمان ساڵدا، کاترینا لە فیلمی ئێک تا تایگەر بەشداریکرد، ئەم فیلمە لە دەرهێنانی کەبیر خانە، کێف لەپاڵ سەلمان خان بەڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، لەفیلمەکەدا کێف ڕۆڵی کەسایەتیی زۆیای گێڕا کە بریکاری هەوڵگیریی پاکستانییە و دەکەوێتە داوی خۆشەویستی تایگەر کە بریکاری هەواڵگیریی هیندییە. فیلمەکە توانی سەرکەوتنی مەزن لە بۆکس ئۆفیس و وەرگرتنی بۆچوونی ئەرێنی ڕەخنەگران بەدەست بهێنێت،  فیلمەکە توانی ٤٣ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی (٣.١ ملیار ڕووپییەی هیندی) لە بۆکس ئۆفیس کۆبکاتەوە، بەمەش بووە پڕداهاتترینن فیلمی بۆلیوود بۆ ئەو ساڵە. ڕاست|وێنۆک|کاترینا لەکاتی بەبازاڕکردنی فیلمی بهارەت. هەر لەو ساڵەدا، کاترینا لە فیلمی جەب تەک هەی جان دەرکەوت، لە فیلمەکە لەپاڵ هەریەکە لە شاروخ خان و ئەنوشکا شارما ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، ئەم فیلمە کۆتا فیلمی دەرهێنەری بۆلیوود یاش چۆپرا بوو، فیلمەکە لە چەشنی ڕۆمانسی و دراما بوو. لە بارەی کارکردنی لەگەڵ یاش چۆپرا، کاترینا وتی، "بێگوومان ئەو پاشای ڕۆمانسە وە هەمیشە حەزم بەوە کردووە کە چۆن کچەپاڵەوانەکانی پشان دەدات. هەمیشە خەونم ئەوەبووە کە لەگەڵ ئەودا کاربکەم، بەڵام ئەوەی لە ژیانی ڕاستەقینە بۆم هاتە پێشەوە ئەوا تەنانەت لەو خەونەش باشتر بوو." لە فیلمەکە کاترینا ڕۆڵی کچێک دەگێڕێت بەناوی میرا، ئەم کچە بەڵێن بەخودا دەدات کە واز لە خۆشەویستەکەی بهێنێت ئەگەر لە کۆما بگەڕێتەوە بۆ ژیان. هەرچەندە فیلمەکە پەسن و ستایشی ڕەخنەگرانەی وەرگرت، بەڵام بۆچوونی ڕەخنەگران لەسەر دەرکەوتنی کاترینا لەیەکتری جیاوازبوون. دەزگای سی ئێن ئێن-ئای بی ئێن نووسی، "ڕۆڵی میرا دژوار بوو، کاترینا لە دیمەنە سۆزدارییەکان شکستی هێنا، پێدەچێت کاترینا هێشتا لە کارکردن لەبەردەم کامێرادا ڕانەهاتبێت وە زەحمەتی بینیوە لە ڕۆڵگێڕان لە دەربڕینی لە دیمەنە سۆزدارییەکان." فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیسیش سەرکەوتنی باشی بەدەستهێنا، توانی ٣٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی (٢.١١ ملیار ڕووپییە) کۆبکاتەوە.
لە ساڵی ٢٠١٣، دەرکەوتنی هەبوو لە فیلمی دووم ٣ لەپاڵ عامر خان، فیلمەکە لە دەرهێنانی ڤیجای کریشنا ئاچاریا بوو. بۆ ڕۆڵگێڕانی کارەکتەرێکی سێرک، کاترینا ماوەی ساڵێک دەستیکرد بە مەش کردن کرد. فیلمەکە بۆچوونی جیاوازی وەرگرت، کاترینا ڕەخنەی ئەوەی لێگیرا کە ماوەی دەرکەوتنی کورت بوو. فیلمەکە توانی ٧٦ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی (٥.٤٢ ملیار ڕووپییەی هیندی) کۆبکاتەوە، ئەم فیلمە بووە پڕداهاتترین فیلمی مێژووی بۆلیوود، تاکوو ساڵی دواتر فیلمی پیکەی توانی ئەم ڕیکۆردە بشکێنێت.
دواتر لە ساڵی ٢٠١٤، کێف لە فیلمی بانگ بانگ! بەشداریکرد، ئەم فیلمە لەدەرهێنانی سیدارت ئەناند بوو، کاترینا لە پاڵ ڕیتیک ڕۆشان ڕۆڵی سەرەکی گێرا، فیلمەکە دووبارەی فیلمی نایت ئەند دەی هۆلیوود بوو. ڕەخنەگر ڕاجا سێن بە "قبووڵنەکراو" وەسفی ئەم دەرکەوتنەی کاترینای کرد. وێڕای ئەوەی فیلمەکە سەرکەوتنی باشی بەدەست هێنا لە بۆکس ئۆفیس، بەڵام شیکەرەوەکان پێیان وابوو هێشتا لەئاست چاوەڕوانییەکەیاندا نەبوو. هەریەکە لە فیلمەکانی ئێک تا تایگەر، دووم ٣ و بانگ بانگ! هێشتا لە پێرستی پڕداهاتترین فیلمەکانی ناوخۆی هیندستان دان، هاوکات فیلمی جەب تەک هەی جان لە لیستی پڕداهاتترین فیلمەکانی دەرەوەدایە.
گۆڕانکاریی لە کارەکانن (٢٠١٥-ئێستا)
لە ساڵی ٢٠١٧، کێف لەپاڵ ڕانبیر کاپوور دەرکەوتەوە، ئەمجارەیان لە فیلمی جاگا جاسووس بوو، ئەم فیلمە ماوەیەکی زۆر کاتی نمایشکردنی دواخرابوو، فیلمەکە لە چەشنی کۆمێدی-سەرکێشی بوو، ڕا و بۆچوونی ڕەخنەگران لەمەڕ فیلمەکە جیاوازبوو هاوکات فیلمەکە لە بۆکس ئۆفیس تووشی شکستێکی گەورە هات. مایناک شێخەر لە میددەی نووسی، "ڕاستگۆیانە، هیچ دوو ڕووخساری گەشتر نابینم لە بۆلیوود لەبەرامبەر ڕانبیر و کاترینادا، ئەوان بەیەکەوە لەبەردەم کامێرادا دەگەشێنەوە." لەکۆتایی ئەم ساڵەدا، کاترینا و سەلمان خان بەیەکەوە گەڕانەوە بەبەشی دووەمی تایگەر، ئەمجارەیان لەژێر ناوی تایگەر زیندووە، لەم بەشەیان عەلی عەباس زەفەر شوێنی کەبیر خانی گرتەوە وەک دەرهێنەری فیلمەکە، فیلمەکە تەنیا لە سێ ڕۆژی یەکەمیدا توانی ١.١ ملیار ڕووپییەی هیندی کۆبکاتەوە، لە کۆتاییشدا توانی زیاتر لە ٥ ملیار ڕووپییە کۆبکاتەوە بەداهاتی گشت جیهان. ڕاچیت گوپتە بۆ فیلم فەیر نووسی، "سیناریۆی فیلمەکە بۆ کاترینا ئاسانکرابوو بەوەی کەم دوو بوو، لەبەرامبەردا زیاتر بەدیمەنی ئاکشن و تەقەکردن توانی قەرەبووی بکاتەوە."
لە ساڵی ٢٠١٨، کاترینا لە فیلمی چەتەکانی هیندوستان دەرکەوت، لە فیلمەکەدا کاترینا وەک ئەکتەری پاڵپشت لەپاڵ عامر خان، ئەمیتاب باچان و فاتیمە سەنا شێخ دەرکەوت. فیلمەکە لەدەرهێنانی ڤیجای کریشنا ئەچاریا بوو. هەر لەو ساڵەدا، کاترینا لە فیلمی زیڕۆ دەرکەوتەوە، بەهەمان شێوە وەک ئەکتەری پاڵپشت لەپاڵ هەریەکە لە شاروخ خان و ئەنوشکا شارمادا دەرکەوت، فیلمەکە لە دەرهێنانی ئەناند ئێل رای بوو، کێف ڕۆڵی ئەکتەر و کەسایەتییەکی بەناوبانگی دەگێڕا لە فیلمەکە کە ئاڵوودەی مەی ببوو. ناوەڕۆکی فیلمەکە بۆچوونی جیاوازی ڕەخنەگرانی لێکەوتەوە، بەڵام دەرکەوتنی کاترینا ستایشی ڕەخنەگرانی بەدەستهێنا. ئودیتا جونجونوالا بۆ دەزگای مینت نووسی، "لەوە زیاتر چاوەڕێی چیتر بین، باشترین دەرکەوتنیەتی." بۆ ئەم فیلمە، کاترینا پاڵێوراوکرا بۆ بردنەوەی خەڵاتی باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی فیلم فەیر. هەردوو فیلمی ثەگز ئۆف هیندوستان و زیڕۆ لە بۆکس ئۆفیس شکستیان هێنا. لە ساڵی ٢٠١٩، کاترینا جارێکی دیکە لەگەڵ سەلمان خان دەرکەوتەوە، ئەمجارەیان بە فیلمی بهارەت بوو، فیلمەکە لەدەرهێنانی عەلی عەباس زەفەر بوو، ناوەڕۆکی فیلمەکە لە فیلمی ئۆد تو مای فازەری کۆرییەوە وەرگیرا بوو، سەرەتا وا بڕیاربوو کە پریانکا چۆپرا ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکە وەربگرێت، بەڵام دوای کشانەوەی ناوبراو ئەوا کاترینا کێف هەڵبژێردرا. دواتر فیلمەکە بووە یەکێک لە پڕداهاتترین فیلمەکانی ئەو ساڵە.
بڕیارە لەداهاتوودا کاترینا لە فیلمی سووریاڤانشی لەگەڵ ئاکشەی کومار هەروەها لە فیلمی فۆن بهووت، لەپاڵ هەریەکە لە ئیشان خەتەر و سیدانت چاتورڤێدی دەربکەوێت.
دوور لە شاشەکان
کاترینا کێف لەگەڵ دایکی دامەزراوەیەک بەڕێوەدەبەن بۆ ڕزگارکردن و لەخۆگرتنی ئەو منداڵە کچانەی کە لەلایەن خێزانەکانیانەوە بەخێو ناکرێن و فڕێدەدرێن هەروەها کار بۆ بنبڕکردنی لەناوبردنی منداڵی ساوای کچ دەکەن لە هیند. کاترینا دوای ئەو خەڵات و پارانەی لە بەرنامەکانی ١٠ کا دەم و کۆن بانێگا کەرۆرپاتی بەدەستیهێنا بەخشییە دامەزراوەکەی دایکی بۆ یارمەتیدانی هەتیوان. لە ساڵی ٢٠٠٩ و ٢٠١٠، کاترینا بەشداریکرد لە کاری نماشیکردنی خێرخوازی لەپاڵ سەلمان خان. لە ساڵی ٢٠١٠، بۆ کۆکردنەوەی داهات لەپێناو کردنەوەی قوتابخانەیەک لە مادورای، کاترینا ئەلبوومێکی لەگەڵ ئاوازدانەر ئەی ئار رەحمان ئەنجامدا. لە ساڵی ٢٠١٢، لە هەڵمەتێکی هۆشیارکردنەوە لەبارەی شێرپەنجەی مەمک بەشداریکرد.
لە ساڵی ٢٠٠٨، کاترینا لەپاڵ هەریەکە لە شاروخ خان، کارینا کاپوور و ئەرجون ڕامپال بەشداریکرد لە کۆنسێرتێکی میوزیکی-گەشتیاری کە لە ئەمستەردام دەستیپێکرد، دوای چوار مانگ لە دوبەی کۆتایی پێهات، ئەمەش لەوکاتەی لەوێ لەبەردەم ١٥ هەزار ئامادەبوو نمایشی ئەنجام دا. لە ساڵی ٢٠١٣، لەهەمان بۆنەدا لەگەڵ شاروخ خان بەشداریکردەوە، لە کۆنسێرتێک لە مەسقەت لەبەردەم ١٨ هەزار کەس نمایشی سەماکردنی پێشکەش کرد. لە ساڵی ٢٠٠٩، کێف لەگەڵ گۆرانیبێژی سەنیگالی-ئەمریکی، ئاکۆن بەشداربوو لە ڕێوەڕەسمی کۆتایی خوولی نایابی هیندی کە لە جۆهانزبێرگ لە باشووری ئەفریقا بەڕێوەچوو. لە ساڵی ٢٠١٣، لەپاڵ شاروخ خان، دیپیکا پادوکۆن و پیتبول بەشدارییان کرد لە ڕێوەڕەسمی کردنەوەی خوولی کریکێتی هیندی (ئای پی ئێل)، ئەم ئاهەنگە لە شاری کەلکەتا بەڕێوەچوو. لە ساڵی ٢٠١٦، بەشداریکرد لە "گەشتی تیمی خەونەکان"، کە کۆمەڵێک ئەکتەر و دەرهێنەری بۆلیوود بەشداریان تێداکرد و گەشتی کۆنسێرتییان بۆ چەند شارێک لە ئەمریکا ئەنجامدا.
ژیانی کەسی
ژیانی تاکەکەسی کاترینا گرنگییەکی گەورەی میدیاکانی لەسەرە. کاترینا لەبارەی ژیانی ڕۆمانتیکی خۆی وتی، "هەمیشە بڕوام بەژیانی پێش و دوای هاوسەرگیری هەبووە. پێش هاوسەرگیری... کە ئێوە ناوتان لێی ناوە ژنێکی سەڵت وە بەلای منەوە ئەو بەشەی ژیان بریتییە لە شکۆمەندی و شانازی." وێڕای ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٣، دەنگی پەیوەندی ئەوینداری کێف لەگەڵ سەلمان خان بەڵام تاکوو جیابوونەوەیان لە ساڵی ٢٠١٠، کاترینا بەهیچ جۆرێک باسی وەک پەیوەندییەکی جیددی باسی لێوەنەدەکرد. دواتر هەر وەک هاوڕێی نزیکی یەکتر مانەوە، بۆئەوەش کاترینا ئەمە بە چاکەی سەلمان خان دەزانێت.
هەواڵی ئەوە بڵاوکرایەوە کە هۆکاری جیابوونەوەی سەلمان و کاترینا بەهۆی نزیکی کاترینا و ڕانبیر بوو لە فیلمی ئەجەب پریم کی غەزەب کەهانی. هەرچەند کاترینا ئەمەی ڕەتکردەوە، بەڵام دواتر کاترینا و ڕانبیر کاپوور کەوتنە پەیوەندی خۆشەویستییەوە. لە ئابی ٢٠١٣، وێنەی ڕانبیر و کاترینا لە گەشتێکی پشوویان بۆ دوورگەی ئیبزا لە ئیسپانیا لەلایەن گۆڤاری ستاردەست دزەی پێکرا. دواتر کێف دانی بەوەدانا کە لەپەیوەندی خۆشەویستیدایە لەگەڵ ڕانبیر. دوای دزەکردنی وێنەکانی، کاترینا نامەیەکی کراوەی بۆ میدیاکان بڵاوکردەوە کە ناوبراو دڵگرانە بە هاتنە ناو ژیانی کەسیی خۆیەوە. کاترینا ئاماژەشی بەوەدا کە ڕانبیر بەشێکی زۆر گرنگە لە ژیانی ئەودا. لە شووباتی ٢٠١٦، میدیاکان هەواڵی ئەوەیان بڵاوکردەوە کە کاترینا و ڕانبیر جیابوونەتەوە.
لەبەر ئامادەنەبوونی باوکیان، ئەوا کاترینا گرنگی زیاتر بە خێزانەکەی دەدات و زیاتر هەست بە بەرپرسیارێتی دەکات. لەبەرئەوەی باوکی موسڵمانە و دایکیشی کریستیان، ئەوا کیف بڕوای بە هەموو بیرووباوەڕەکان و بوونی خودا هەیە. لە ساڵی ٢٠٠٩، زە تایمز ئۆف ئیندیا هەواڵی ئەوەی بڵاوکردەوە کە کاترینا پێش نمایشکردنی فیلمەکەی بۆ نزاکردن سەردانی پەرستگای سییڤینیایەک (هیندوو)، کڵێسای ماونت ماری و مەزاری سووفییەکانی لە ئەجمەر شەریف دەرگا کردووە.
لە میدیاکان
وێنۆک|پەیکەری مۆمیی کاترینا لە مۆزەخانەی [[مەدام توسو، لەندەن.]] کاترینا لە پێداچوونەوەی فیلمەکانیدا، هەمیشە داوای لێدەکرێت کە ئالینگاری زیاتر بنوێنێت لە هەڵبژاردنی فیلمەکانیدا، هەروەها ڕەخنەگران هانی دەدەن کە بەڕۆڵی کەسایەتی زاڵ دەربکەوێت لەوەی تەنیا ببێتە هاوکارێکی بچووک بۆ ئەو فیلمانەی کە ئەکتەری نێرینە زاڵ بەسەریدا. ئەنویا جاکاتدەر بۆ فێرستپۆست نووسی، "توانای سەماکردنی کاترینا زۆرباشترە بەراورد بە ڕۆڵگێڕانی. لەلایەکی دیکەوە، مینا لیەر بۆ زە تایمز ئۆف ئیندیا نووسیوە، "کاترینا یەکێکە لە باشترین سەماکەرانی بۆلیوود." سەرکەوتنی کێف لە سینەمای بۆلیوود، ئومێدی بەخشی بە کەسانی بیانی و دەرەوەی هیندستان بۆئەوەی بێن لە ناو بۆلیوود سەرکەوتن بەدەست بهێنن.
لەلایەن هەندێک میدیاوە، کێف بەیەکێک لە جوانترین خانمە کەسایەتییە بەناوبانگەکان هەڵبژێردراوە. بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە نێوان ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٣، کاترینا ناوی لە ورووژێنەرترین ژنی جیهان هات لەلایەن دەزگای ئێف ئێچ ئێم ئیندیا. لە ساڵی ٢٠٠٩ وە ٢٠١٠، کاترینا ناوی لە پێرستی بەهێزترین ژنان هات کە لەلایەن گۆڤاری ڤێرڤی هیندییەوە بڵاوکرابوویەوە. لە ساڵانی ٢٠٠٨، ٢٠١٠ و ٢٠١٣ لەلایەن گۆڤاری بەریتانی ئێستەرن ئای، کاترینا بە ورووژێنەرترین خانمی ئاسیا هەڵبژێردرا. لە ساڵی ٢٠١٠، لەلایەن پێگەی زە تایمز ئۆف ئیندیا، کاترین بە دڵخوازترینن خانم دیاری کرا. لە ساڵی ٢٠١١، گۆڤاری پیپڵ (وەشانی هیندی) کارتینای وەک جوانترین خانمی هیندی دیاری کرد.
کێف نوێنەری کۆمەڵێک براندە لەوانە سلیک، ناکشاترا، لەکس، پاناسۆنیک، لاکمێ و لۆریال. زە ئیکۆنۆمیک تایمز، کاترینای بەدووەم کەسایەتی ساڵ لەبواری ڕێکلامدا. بەپێی ڕاپۆرتێکی هیندوستان تایمز، کاترینا بڕی ٧٠٠ بۆ٠ ٨٤٠ هەزار دۆلاری وەرگرتووە بۆ هەر ڕێکلام یان نوێنەرایەتیکردنێک، ئەمەش وایکرد ببێتە گرانترین ئەکتەری هیندی لەبواری ڕێکلامدا. بەپێی ئامارێکی ساڵی ٢٠١٣، داهاتی ساڵانەی کاترینا ٨.٩ ملیۆن دۆلار بووە، هەروەها ناوی لە لیستی هەرە گرانترین ئەکتەرەکانی هیندستان هات. لە ساڵی ٢٠١٠ و ٢٠١١، کۆمپانیای ماتێل دوو بووکەشووششەی باڕبی خستە بازاڕەوە، کە بۆ دیزاینی شێوەیان ئیلهامیان لە کاتریناوە وەرگرت. زۆرجار لەلایەن میدیاکانیشەوە بە باربییەکەی بۆلیوود ناوی دەهێنرێت. لە ساڵی ٢٠١٥، کاترینا بووە هەشتەمین ئەکتەری بۆلیوود، کە پەیکەری مۆمی بۆ درووستکرابێت لە مۆزەخانەی مەدەم تسوود لە لەندەن. کاترینا کیف یەکەمین ئەستێرەی بۆلیوودە کە لەبەرهەمەکانی فۆتۆگرافەری پێروویی ماریۆ تێستینۆوە دەرکەوتبێت.
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرە ھیندییەکان پۆل:ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی ھیندی پۆل:خانمەکتەرانی ھۆنگ کۆنگ لە سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەران لە سینەمای ھیندی پۆل:خانمەکتەرە بەریتانییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ھۆنگ کۆنگ پۆل:خانمەکتەرە ھیندییەکانی سەدەی ٢١ەم
پارێزگای یالۆڤا
پارێزگای یالۆڤا یەکێک لە پارێزگاکانی تورکیایە کە لە ناوچەی مەرمەرە ھەڵکەوتووە.
ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری یالۆڤایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٥ پۆل:پارێزگاکانی تورکیا
پارێزگای مینۆ
پارێزگای مینۆ (美濃国,، مینۆ نۆ کنی) یەکێک بوو لە پارێزگاکانی ژاپۆن کە لە ئەمڕۆدا بەشی پاشووری پارێزگای گیفووە. مینۆ سنوورداربوو لەگەڵ پارێزگاکانی ئێچیزێن، ھیدا، ئیسێ، میکاوا، ئۆمی، ئۆواری، شینانۆ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەشی پێداچوونەوە پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە پۆل:پارێزگای مینۆ پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی لە دەیەی ٧٠٠ دامەزراون
نوێل دو فای
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٥٢٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٠ پۆل:مردووانی ١٥٩١
سەوتاڵ
سەوتاڵ (Sewtall، ) دێیەکە لە گوندستانی بەریاجی، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٢ کەس لە ١٧٩ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
یازی بڵاخی، سەرای سەقز
یازی بڵاخی یان یازی بڵاغی (Yazîbillaxî، ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥٦٩ کەس لە ٩٤ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز