cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ھونەری گۆتیکی
تابلۆ و وێنەکان
وێنۆک|وێنەیەکی گۆتیکی کە لەلایەن ھونەرمەندێکی نەناسراوەوە کێشراوە لە نەمسا وێنەکێشی بە شێوازێک کە بە گۆتیکی ناسرابێت ھەتاکوو ساڵی ١٢٠٠ دەرنەکەوت، کە نزیکەی ٥٠ ساڵ دوای دەرکەوتنی ھونەری گۆتێکی دەکات. گۆڕانی ھونەری لە ڕۆمانسکەوە بۆ گۆتیکی زۆر ناڕێکە و بە زەحمەت تێبینی کراوە چونکە ھیچ گۆڕانکارییەکی مەزن لە بەینی ھەردووک شێوازەکەدا تێبینی ناکرێت. لە ھونەری گۆتیکیدا، پەیکەرەکان زیاتر سۆزبەخشن و کاردانەوەی دەموچاوەکان بەھێزتر و دیارتر دروستکراون بەراورد بەوانەی ڕۆمانسک، ھەروەھا پەیکەرەکان بە گشتی بۆشاییەکی زیاتر داگیر دەکەن بەراورد بەوانەی ڕۆمانسک. گۆڕانەکە بە زەقی لە ئینگلتەرا و فەڕەنسا دەرکەوت لە ١٢٠٠ەکاندا، دواتریش لە ئەڵمانیا لە ١٢٢٠ەکان و لە ئیتالیاش لە ١٣٠٠. ھەرچەندە وێنەکانی دەمی ڕۆمانسک پێش گۆتیکی لەسەر دیواری کڵێساکان ھەڵدەواسران، ئەورووپا ھێشتا لەو دەمەدا ئامادە نەبوو کە تابلۆکان وەک دیکۆرێک بەکاربێت بەھۆی ئایینەوە. ھەرچۆنێک بێت، وێنە گۆتیکییەکان، بە ھەمان شێوەی پەیکەرە گۆتیکییەکان، شێواز و ستایلی تابلۆکانیان بەرەو شێوەیەکی زیندووتر برد و شێوازی تابلۆکان سروشتی تر بوون. لەبەر ئەوەی ھونەری گۆتیکی بە سەرەکی وەک شێوازێکی ھونەری ئایینی بەکاربراوە، زۆرێک لە تابلۆ و وێنە گۆتیکییەکان کەسایەتی ئایینی لەخۆ دەگرن، بە تایبەتی مەسیح و مریەم. بە تێپەڕبوونی کات، شێوازی وێنەکانیش ئاڵۆزتر دەبوون و وێنەکێشەکان دەستیان دەکرد بە گەڕان بە دوای واتای قووڵتر لە وێنەکانیاندا. ھونەری گۆتیکی بە چوار میدیای سەرەکی پەرەی سەند: پەیکەرتاشی، وێنەکێشانی سەر دار، وێنەکێشانی سەر شووشەکان، فرێسکۆ و مانیوسکریپتی ڕەنگدار.
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
ئیبراھیم سوەیدی
عیززەدین ئیبڕاهیم بن موحەممەد بن تەڕخان سوەیدی شافعی ئەنساڕی، شاعیر و پزیشکی موسڵمانی خەڵکی دیمەشق لە ساڵی (٦٠٠ کۆچی/١٢٠٤ زایینی) لەدایک بووە و لە (شەعبانی ٦٩٠ کۆچی/١٢٩١ زایینی) لە تەمەنی ٩٠ ساڵی کۆچی دوایی کردووە، چەند فەرموودەیەیکیشی گێڕاوەتەوە بەڵام زۆربەی ئیمامەکان بە لاوازیان داناون، پزیشکێکی بەناوبانگی سەردەمەکەی بوو، کتێبێکیشی هەیە سەبارەت بەمە.
«کەمباوەڕ و نوێژنەکەر بوو، هەروا ئینکاری چەند شتێک کە پەیوەندی بە ڕۆژی دوایی هەیە، خودا حوکمی ئەو و نمونەی ئەویش دەکات بە دادپەروەری خۆی کە هیچ زوڵمێک ناکات، لە شیعرەکانیشی دا نیشانەی کەم عەقڵی و کەمئایینی و ئیمانی هەیە، هەروەها ڕەت کردنەوەی بۆ حەڕامی ئارەق، و ڕەمەزانیشی بەسەردا درێژ بۆوە بۆ وازهێنانی و بێجگە لەمەش...»
پاشماوە
لە کتێبەکانی:
پەراوێزەکان
پۆل:نووسەرانی سووری پۆل:خەڵکی دیمەشق پۆل:لەدایکبووانی ١٢٠٤ پۆل:مردووانی ١٢٩١ پۆل:پزیشکە سوورییەکان پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی پۆل:مردووانی ١٢٩٢ پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٣یەم پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
ڕۆبێرت وارنەم
ڕۆبێرت وارنەم ( • ١٧٨٠–١٨٥٢) دروستکەرێکی پیانۆ بوو کە لە لەندەن کاری دەکرد لە نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەھەمدا. ئەو باشتر ناسراوە بە دروستکردنی پیانۆی خنجیلە و پیانۆی ستوونی (ئەپڕایت)ـی بچووک.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٨٠ پۆل:مردووانی ١٨٥٢
پرۆژەی مێرکری
وێنۆک|نیشانەی پرۆژەی مێرکۆری
تێچوو
پرۆژەی مێرکۆری لە سەرەتا تا کۆتایەمین نزیکەی ٣٨٤ میلیۆن دۆلاری تێدا خەرج کرا، بەڵام تا ساڵی ٢٠٠٧ گەیشتە ٢٫٧ میلیارد دۆلار
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:گەشتی واڵایی لە ١٩٦١ پۆل:ناسا
مێرکری-رێدستۆن
100px|وێنۆک|وێنەی مووشەکی مێرکۆری مێرکۆری ریدستۆن ( بە ئینگلیزی : Mercury-Redstone Launch Vehicle) یەکەمین مووشەکی دەزگای بۆشایی ئەمەریکا بوو ناسا لە چارچێوەی پرۆژەی مێرکۆری بە ئامانجی ناردنی مرۆڤ بۆ بۆشایی ئاسمان و خوولانەوە بە دەوری هەسارەی زەوی، سەرەتا لە ساڵی ١٩٦٠ تا ١٩٦١ لە نێو ئەو پرۆژەیە گەرانەکانی بەبێ خوولانەوە بوو لە دەوری هەسارەی زەوی،
وێنەکان
پۆل:گەردوون پۆل:ڕۆکێتەکان
ئەحمەد ڕەسوڵ
ئەحمەد ڕەسوڵ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەشت، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئەحمەد ڕەسوڵ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
عەلی ئاغا
عەلی ئاغا گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
عەلی ئاغا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەیدمستەفا و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی قۆرەتوو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سەی کەوەن لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بانزەمینی سەیدکەریم.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٣٩٤ (ژمارە)
٣٩٤ (سێسەد و نەوەد و چوار) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٣ و ٣٩٥.
کایەی کۆمپیوتەر
وێنۆک|160px|جەنگی بۆشایی ئاسمان کە لە ساڵی ١٩٦١ بۆ PDP-1 پەرەی پێدراوە، زۆرجار بە دووەم یاری کۆمپیوتەریی ناسراوە. یارییەکە پێکھاتبوو لە دوو کەشتی ئاسمانی کە یاریزانان کۆنترۆڵیان دەکرد و بە دەوری ئەستێرەیەکی ناوەندیدا دەسوڕانەوە، ھەریەکەیان ھەوڵی لەناوبردنی ئەوی دیکەیان دەدا کایەی کۆمپیوتەر یارییەکی ڤیدیۆییە لەسەر کۆمپیوتەری کەسی ئەنجام دەدرێت نەک لەسەر کۆنسڵی یاری ڤیدیۆیی یان ئامێری یاریکردن. یارییە کۆمپیوتەرییەکان لە ساڵی ١٩٨٣ەوە بە تایبەتی لە ئەورووپادا بەناوبانگ بوون. ئەم یارییانە لە ساڵی ٢٠٠٠ەوە بە شێوەی دیجیتاڵی بڵاوکراونەتەوە. ئەم یارییانە بەخۆڕایی یان وەک بەرھەمێکی بازرگانی بەردەستن، بەزۆری لە سی دی یان دی ڤی دی کە ھێڵی ئینتەرنێتی تێدایە.
مۆزەخانەکان بۆ کایەی کۆمپیوتەر
مۆزەخانەی یارییە ڤیدیۆیییەکان لە سەرانسەری جیھاندا زۆرن:
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی کایەی ڤیدیۆیی
ھەوری
ھەوری یان گوڵوەنی (Gulwenî) لەچکێکی کۆنی خەڵکی کوردە لە بەشەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری کوردستان زیاتر کەڵکی لێ وەردەگیرێت. ئەم جۆرە لەچکە لە ھەموو ناوچەکانی کوردستان بەدی دەکرێت، بەتایبەت لە ناوچەی کرماشان و لە ناو لەکەکان و لوڕەکانیشدا. گوڵوەنی بەشێک لە پۆشاکی کوردییە کە مێژووکەی بۆ پێش دەسەڵاتی مادەکان دەگەڕێتەوە لە ناوچەکانی لوڕستان و دەورووبەری "گوڵوەنی" پێ دەوترێت و بە زاراوەی سۆرانی "ھەوری" و لە ھەندێک ناوچەی کوردستان "شەدەی" پێ دەوترێت. گوڵوەنی پیاوی کورد و ژنی کوردیش دەیبەستنەوە و لە زۆرینەی ناوچەکانی کوردستان وەکوو ڕووسەری، ڕەشتی، مشکی، لەچک و سەروێن کەڵکی لێ گیراوە و ھەروەھا وەکوو شاڵ و دەورەملە بە دەوری ملدا دەبەسترێت و بەر سەر شاندا دەخرێت، تەنانەت لەم چەند ساڵی ڕابردووشدا وەکوو شێوەیەکی نوێ لە جلی ژنانە وەکوو کراسیش دەدوورێت و لە بەر دەکرێت.
مێژووی گوڵوەنی:
عەتا حەسەن پوور مێژووناس و شوێنەوارناس لە کوردانی لوڕ و خەڵکی پارێزگای لوڕستان و نووسەری پەرتووکی "پەنجینێی ئابێ لوڕستان" لەم بارەوە لە ڕاگەیاندنەکانی ناوخۆی ئێران ڕادەگەیەنێت: مێژووی سەروێنی لوڕەکان (گوڵوەنی) بە گوێرەی نووسراوەکانی ھێرۆدۆت بۆ سەردەمی مادەکان دەگەڕێتەوە. ناوبراو ھەروەھا ئاماژە بەوە دەکات کە دیاکۆنۆفی ڕووسی لە پەرتووکی مێژووی مادەکان سەبارەت بە پۆشاکی مادەکان دەنووسێت: سەروێن بەشێک بووە لە جلوبەرگی ژنان و پیاوانی ماد. دیمەنی دەسماڵ و گوڵوەن لەسەر شوێنەوارە مێژووییەکانی سەردەمی مادەکان ھەڵکەندراوە و تەنانەت پێش مادەکانیش بوونی ھەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:جلی کوردی پۆل:شاکارەکانی کەلەپوورە زارەکی و نابەرھەستەکەی مرۆڤایەتی
مۆزەخانەی دەروازەی موسکات
مۆزەخانەی دەروازەی موسکات مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شەقامی سەیدیە، موسکاتی کۆن، عومان.
فاتن حەمامە
فاتن ئەحمەد حەمامە (لەدایکبووی ٢٧ی ئایاری ١٩٣١ - مردووی ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥) ژنە ئەکتەری سینەما و تەلەفزیۆنی میسری ھەروەھا بەرھەمھێنەری تەلەفزیۆنی بوو.
عەقرەبلو
عەقرەبلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
فاتن حەمامە
لە ساڵی ١٩٣١، بۆیەکەمینجار لەسەر شاشە دەرکەوت کاتێک تەمەنی تەنیا حەوت ساڵان بوو. لەسەرەتادا بەڕۆڵی کورت بەشداربوو بەڵام ئەوە یارمەتی زۆری دا تاکوو لەسەر ئاستی میسر ناوبانگێکی باش پەیا بکات، کە دواتر لەئاستی میسر و ڕۆژھەڵاتی ناوین بووە ئایکۆنێکی سینەمایی. فاتن حەمامە ڕۆڵی ھەبوو لە یارمەتیدان و گەشەسەندنی کەرتی سینەما لە میسر، بەتایبەت لەقبووڵکردن و زانینی گرنگی بەشداری ژنان بۆ سینەما و کۆمەڵگای میسری.
عەقرەبلو
جوگرافیا
عەقرەبلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئاخ تەپە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قزقۆپی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھولەسوو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی ئەڵاسەیدە.
مۆزەخانەی دەروازەی موسکات
مۆزەخانەکە لە مانگی یەکی ٢٠٠١ کرایەوە، لەم مۆزەخانەیەدا پێشانگای ھوبەر لە مێژووی عومان لە نیولیۆتیکەوە بۆ ئێستا لەخۆ دەگرێت؛ و تێیدا ژمارەیەک پێشانگای تایبەت سەبارەت بەکانی ئاوی مەسقەت، بیروولە کۆنەکان، کەناڵەکانی زەوی، بازاڕ، خانوو، مزگەوت، بەندەر و قەڵاکان لەخۆدەگرێت.
فاتن حەمامە
لە ساڵی ٢٠٠٠، فاتن وەک ئەستێرەی سەددە لەلایەن ڕێکخراوی ڕەخنەگران و ننووسەرانی میسری دیاریکرا. لە ساڵی ٢٠٠٧، ھەشت لە فیلمەکانی فاتن ھەڵبژێردران لەنێو ١٠٠ باشترین فیلم لە مێژووی سینەمای میسر، لیستەکە لەلایەن دەستەی باڵای کەلتوور لە قاھیرە دیاریکرابوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١ پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:موسڵمانانی میسری
عەقرەبلو
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
ژانگ ژۆنگجینگ
ژانگ ژۆنگجینگ (؛ لەدایکبووی ١٥٠ – مردووی ٢١٩) بە فەرمی ژانگ جی (張機), پزیشک، داھێنەر، نووسەر، دەرمانسازێکی چینی بوو لە سەردەمی ڕۆژھەڵاتی ھان دەژیا یەکێک بوو لە بەناوبانگترین پزیشکە چینییەکان لەسەردەمی دواکاتی ئیمپراتۆریەتی ھان.
پێڕستی نووسەرانی سەدەی ھەڤدەیەمی فەڕەنسا
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم
خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی ئەفریقای باشوور
خۆپیشاندانەکانی ئەفریقای باشوور لە ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ لە لە چەند شارێکی باشووری ئەفریقا بەھۆی دەستگیرکردنی جەیکەب زووما سەرۆکی پێشووی باشووری ئەفریقا ئەنجام درا. ناڕەزایییەکان سەرەتا لە ئێوارەی ٩ی تەممووزی ٢٠٢١ لە پارێزگایی کوازولو-ناتالی دەستی پێکرد، پاشان پەرەی سەند بۆ شارەکانی دیکە. ئەمەش دوای ئەوەی حکوومەت دەستی کرد بە لێکۆڵینەوە لە دەنگۆی بوونی گەندەڵی لە ماوەی سەرۆکایەتی کۆماری جەیک زووما (٢٠٠٩–٢٠١٨) لە بەرامبەر ھەڵوێست و بێڕێزی کردنی جەیکەب بە دادوەران و دادگاکانی ئەفریقای باشوور لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ سزای ١٥ مانگ بەندکردن بەسەریدا سەپاند، لە بەرامبەردا لایەنگرانی بەمەبەستی ھەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕیارە دەستیان بە خۆپیشاندان کرد، لە ئەنجامی ئەمەش پێکدادانان لە نێوان ناڕەزاییان و ھێزە ئەمنییەکان ڕوویدا و ژمارەیەکی زۆر کوژرا و برینداری لێکەوتەوە، ژمارەیەکی زۆریش دەستگیرکران. دادگای دەستووری ئەو وڵاتە لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢١ داوای زووماری بۆ ھەڵوەشاندنەوەی سزاکەی ڕەتکردەوە. بەھۆی ئەو خۆپیشاندانە ٣٣٧ کەس گیانیان لەدەستدا و ٣٬٤٠٧ کەسیش دەستبەسەر کران.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١
ناوەندی مارشاڵ بۆ گەڕان بە دوای بۆشاییی ئاسمان
وێنۆک|نیشانەی مارشاڵ بۆ گەڕانی بۆشایی
ناوەندی مارشاڵ' ( بە ئینگلیزی : Marshall Space Flight Center ) ناوەندێک بوو بۆ بەرەو پێشبردنی مووشەکی بۆشایی، بارەگای سەرەکی ناسا بوو، کاری دروستکرد نو دیزاینکردنی کەشتی بۆشایی و راهێنان کردن بە کەشتیوانانی بۆشایی بوو هەروەک وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی دیزاینکرد، ئەو ناوەندە دەکەوێتە ویلایەتی ئالاباما،
٣٩٥ (ژمارە)
٣٩٥ (سێسەد و نەوەد و پێنج) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٤ و ٣٩٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
تێکساسی مەکسیک
تکساسی مەکسیک ناوێکی مێژوویییەکە بە کاردێت بۆ ئاماژەدان بە سەردەمی مێژووی تێکسان لە نێوان ساڵانی ١٨٢١ و ١٨٣٦ کە بەشێک بوو لە مەکسیک. مەکسیکۆ دوای ئەوەی لە ساڵی١٨١٠دا شەڕی دژی ئیسپانیا بردەوە لە ساڵی ١٨٢١دا سەربەخۆیی بەدەست ھێنا. لە سەرەتادا، تێکساسی مەکسیکی بە ھەمان شێوە وەک تێکساسی ئیسپانی کاری دەکرد. بە پەسەندکردنی دەستووری لە ساڵی ١٨٢٤ی مەکسیک پێکھاتەیەکی فیدراڵی دروست بوو، و پارێزگای تێجاس لەگەڵ پارێزگای کۆھویلا بۆ پێکھێنانی ویلایەتی کۆھاوێلا بوون بە یەک.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٢١ پۆل:سەربەخۆیی مەکسیک پۆل:تێکساسی مەکسیک پۆل:دەیەی ١٨٣٠ لە تێکساس پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی سەدەی ١٩یەم لە تێکساس پۆل:دەیەی ١٨٢٠ لە تێکساس پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٢١ لە مەکسیک پۆل:ویلایەت و مەڵبەندەکان کە لە ١٨٣٦ ھەڵوەشێنراون پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٣٦ لە مەکسیک
ستۆنەر ڕۆک
ستۆنەر مێتاڵ یان ستۆنەر ڕۆک (ئینگلیزی: Stoner rock) لقێکی مۆسیقای ھێڤی مێتاڵە کە چەشنەکانی تر وەک سایکێدێلیک ڕۆک، بلوز ڕۆک، ئاسید ڕۆک و دووم مێتاڵ بەکاردەھێنێت بۆ دروست بوونی و خۆی لە لقێکی چەشنەکانی ھێڤی مێتاڵ دەبینێتەوە و زۆربەی جار وشەی دێسێرت ڕۆک بەکاردێت بۆ ئەم چەشنی مۆسیقایە. ستۆنەر ڕۆک تێمپۆکەی خاوە یان مامناوەندە و گیتاری قورسی تێدا بەکاردێت.
سەرچاوەکان
پۆل:چەشنەکانی ھێڤی مێتاڵ پۆل:مۆسیقا لە دەیەی ١٩٩٠ پۆل:دەیەی ٢٠٠٠ لە مۆسیقا
چوارڕێ
چوارڕێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مییەخاس، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
زەڕیناوا، خەسراوا
زەڕیناوا (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
زەڕیناوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
٣٩٦ (ژمارە)
٣٩٦ (سێسەد و نەوەد و شەش) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٥ و ٣٩٧.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
یۆسف یاسکە
یۆسف یاسکە شاعیری کلاسیکی کوردە کە بە یەکێ لە پێشەنگەکانی قوتابخانەی شێعریی گۆرانی دادەنرێت. شێعری گۆرانیی لێ بەجێ ماوە، کە غەزەلیشیان تێدایە. یۆسف یاسکە لە ساڵی ١٦٣٦دا مردووە. ڕەنجووری لە شێعرەکەی شاعیرانی کوردستانەکەیدا ناوی یاسکەی بردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:مردووانی ١٦٣٦ پۆل:شاعیرەکانی کوردیی گۆرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٥٩٢ پۆل:لەسێدارەدراوانی کورد
مۆزەخانەی بورج
مۆزەخانەی بورج مۆزەخانەیەکی مێژووی ناوخۆیییە، لە دێری ئیرلەندای باکوور.
مۆزەخانەکە دەکەوێتە شوێنی یەکێتی ھۆڵ، لە ناو بورجێکی مێژووییدا لە ناو دیوارەکانی شار، لە نزیک گیولھۆل. مۆزەخانەکە دوو پێشانگای ھەمیشەیی لەخۆ دەگرێت، چیرۆکی دێری، کە مێژووی دێری و پێش مێژووی تێکشکانی کەشتیی ئارمادالا ترینیداد ڤاڵێنسەرا تێدایە، و وردەکاریی تێکشکانی کەشتیی ناوخۆیی کەشتیگەلی ئیسپانیاشی تێدایە. مۆزەخانەکە ھەروەھا پێشانگای کاتی ھەیە بەدرێژایی ساڵ. بەشی سەرەوەی مۆزەخانەکە ئاسانکارییەکی دەرەوەی ھەیە لەگەڵ بینینی پانۆرامای ناوەندی شار و ڕووباری فوویل. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٩٢ کراوەتەوە و ژمارەیەک خەڵاتی بەدەستھێناوە، ململانێی سیاسی داپۆشیووە، کە کاریگەری لەسەر مێژووی شارەکە کردووە.
٣٩٧ (ژمارە)
٣٩٧ (سێسەد و نەوەد و حەفت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٦ و ٣٩٨.
کۆمیسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دۆخی ژنان
کۆمیسیۆنی دۆخی ژنان کۆمیسیۆنێکی کاراییی ئەنجومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتیی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێک لە ئۆرگانە سەرەکییەکان لە ناو نەتەوە یەکگرتووەکانە. ئەو کۆمیسیۆنە وەکوو ئۆرگانێکی نەتەوە یەکگرتووەکان وەسف کراوە کە یەکسانیی جێندەری و بەھێزکردنی ژنان بەرەوپێش دەبات. ساڵانە نوێنەرانی وڵاتانی ئەندام لە بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیۆیۆرک کۆدەبنەوە بۆ ھەڵسەنگاندنی پێشکەوتنەکانی یەکسانیی جێندەری، دەستنیشانکردنی بەربەستەکان، دانانی ستانداردی جیھانی و داڕشتنی سیاسەتی کۆنکرێتی بۆ پێشخستنی یەکسانیی جێندەری و پێشکەوتنی ژنان لە سەرانسەری جیھاندا. لە نیسانی ٢٠١٧، ئەنجومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتی ١٣ ئەندامی نوێی بۆ کۆمیسیۆنی دۆخی ژنان بۆ خولی چوار ساڵەی ٢٠١٨–٢٠٢٢ ھەڵبژارد.
٣٩٧ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کۆمیسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دۆخی ژنان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٦ پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران
غەیدان
غەیدان گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
غەیدان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کاکۆڵی و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڕامین و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سیاوڵەی ڕەشید لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی ماسی.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
پۆل:کووەیت لە ئۆڵۆمپیاد
گووس گریسوم
وێنۆک|وێنەیەکی گووس گریسووم
فیرجیل گریسوم ئیڤان لە ١٣ی نیسانی ١٩٢٦ لەدایکبووە. ناسراوە بە ناوی گووس گریسوم، ئەندام بووە لە دەزگای بۆشاییی ئەمریکا و پرۆژەی مێرکۆری و ئەندازیاری میکانیکی و فڕۆکەوانی بووە، و دووەم مرۆڤی ئەمریکی بووە کە چووەتە دەرەوەی زەوی.
سەرچاوەکان
پۆل:گەردوون پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦ پۆل:گەشتی واڵایی لە ١٩٦١ پۆل:مردووانی ١٩٦٧ پۆل:ئەندازیارانی میکانیکی ئەمریکی
٣٩٨ (ژمارە)
٣٩٨ (سێسەد و نەوەد و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٧ و ٣٩٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئادا خان
ئادا خان ئەکتەری تەلەفزیۆنی و مۆدێلی هیندییە. ئاکاشی لە فیلمی ئەو خوشکانە, ڕاجکوماری ئەمریت لە فیلمی ئەمریت مانتان,  پیا لە فیلمی باسانتی ڕای, "شیشا" لە فیلمی ناگان   و بەناوبانگە بە ڕۆڵی ئاهانا لە فیلمی پردیس مەین های مێرا دڵ. دوای ئەوەی لە فیلمی Naagan 2 ڕۆڵی گێڕا، هەروەها لە فیلمی Yeh Rishta Kya Kehlata Hai (2018)دا کاری کامێرایەکی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ھیندی پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی مومبای پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩
فێربوونی بەھێزکردنەوە
فێربوونی بەهێزکردنەوە (بە ئینگلیزی: Reinforcement learning RL) بوارێکە لە فێربوونی ئامێر کە پەیوەستە بە چۆنیەتی کارمەندانی زیرەک کە دەبێت لە ژینگەیەکدا کردار بکەن بۆ ئەوەی چەمکی کۆی پاداشتێک زیاد بکەن. فێربوونی بەهێزکردن یەکێکە لە سێ شێوازی فێربوونی بنەڕەتیی ئامێر، لەگەڵ فێربوونی چاودێریکراو و فێربوونی چاودێرینەکراو.
فێربوونی بەهێزکردنەوە جیاوازە لە فێربوونی چاودێریکراو لە نەبوونی پێویستی بە جووتەکانی تێخراو/دەرهاویشتە کە پێشکەشکراون، و نەبوونی پێویستی بۆ کرداری نزم بۆ ڕاستکردنەوەی ئاشکرا (واتە وردکردنەوەی ئەوەی کە چی پێویستە ڕاست بکرێتەوە لە کاتی هەڵەکردندا). لەجیاتی ئەوە جەخت لەسەر دۆزینەوەی هاوسەنگی دەکات لەنێوان گەڕان (ناوچە نەناسراوەکان) و ئیستیغلالکردن (ی زانینی ئێستا).
ژینگە بە شێوەیەکی نموونەیی لە شێوەی پرۆسەی بڕیاردانی مارکۆڤ (MDP) دا دەنووسرێت، چونکە زۆرێک لە ئەلگۆریتمەکانی فێربوونی بەهێزکردنەوە بۆ ئەم چوارچێوەیە تەکنیکی پرۆگرامکردنی داینامیکی بەکاردەهێنن. جیاوازی سەرەکی لەنێوان شێوازەکانی پرۆگرامکردنی داینامیکی کلاسیکی و ئەلگۆریتمەکانی فێربوونی بەهێزکردنەوە ئەوەیە کە ئەم دواینانە زانیاری لەسەر مۆدێلی بیرکاریی ورد لە MDP هەڵناگرن و ئامانجیان MDP گەورەیە کە تێیدا بەکارهێنانی شێوازە کتومتەکان ئەستەمە.
پێناسە
چەپ|وێنۆک|250x250پیکسڵ| چوارچێوەی نموونەیی سیناریۆی فێربوونی بەهێزکردنەوە (RL): بریکارێک کردارێک لە ژینگەیەکدا ئەنجام دەدات، کە لێکدەدرێتەوە بۆ پاداشت و نوێنەرایەتی دۆخ، کە دەگەڕێندرێتەوە بۆ بریکارەکە. بەھۆی گشتی بوونیەوە، فێربوونی بەهێزکردنەوە لە زۆر بواری زانستی لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت، وەک تیۆری یاری، تیۆری کۆنترۆڵ، توێژینەوەی ئۆپەراسیۆنەکان، تیۆری زانیاری، گەشەپێدانی بنچینەی لاساییکردنەوە، سیستەمی فرە بریکار، زیرەکیی سوارم، و هەروەها ئامار. لە توێژینەوە و نووسراوەکانی کۆنترۆڵکردنی ئۆپەراسیۆنەکاندا، فێربوونی بەهێزکردن پێی دەوترێت بەرنامەدانانی داینامیکی نزیکەیی، یان بەرنامەدانانەکانی دەماری. کێشەکانی بەرژەوەندی لە فێربوونی بەهێزکردن هەروەها لە تیۆری کۆنترۆڵکردنی 'گونجاو' لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە، کە بەزۆری پەیوەستە بە بوون و دیاریکردنی چارەسەرە گونجاوەکان، و ئەلگۆریتمەکان بۆ کۆمپیوتەراندنی وردیان، و کەمتر لەگەڵ فێربوون یان نزیکبوونەوە، بەتایبەتی لە نەبوونی مۆدێلێکیی بیرکاریی ژینگەکەدا. لە ئابووری و تیۆری یاری، فێربوونی بەهێزکردنەوە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی چۆن هاوسەنگی لەوانەیە لەژێر 'ڕەفتاری چوارچێوەدار'دا سەرهەڵبدات.
فێربوونی بەهێزکردنی بنەڕەتی وەک پرۆسەی بڕیاردانی مارکۆڤ (MDP) مۆدێل دەکرێت:
سەرچاوەکان
پۆل:Harv and Sfn no-target errors
تۆم نیکۆڵس
تۆم نیکۆڵس (؛ لەدایکبووی ١٨٢٧ – مردووی ١٨٩٩) کارمەندی بۆرسە و ئەندامێکی دەستەی یانەی ڕۆوینی لەندەن بوو. نیکۆڵس بە «پادشای بازاڕی ئاسنینی ئەمریکی» ناسراوە، دوای ئەوەی سامانەکەی لە پشکی ھێڵی ئاسنی ئەمریکییەوە دەستبەرکردووە.
ژیاننامە
لە دایکبووی ساڵی ١٨٢٧، کوڕی پاتیسۆن نیکۆڵسە (١٧٩٨–١٨٦٩)، ئەرابێلا نی شاڵک (١٧٩٩–١٨٩٣)، ھاوسەرگیری لەگەڵ ئیمێلی کۆیھامپتۆن کردووە. بە کوڕێک ڕەوانەی ئەمریکا کرا، بۆ کارکردن بۆلای مامێکی کە جێگیر بوو لە شیکاگۆ، لەوێ زانیاری دەستی یەکەمی لە دەوروبەری زانستی زەوی بەدەست ھێنا، لە ڕێگاکاندا تێگەیشت کە لە ڕووی ستراتیژییەوە گرنگ دەبێت بۆ گەشەپێدانی ھێڵی ئاسنین، زانیاری بەھاداری سەلماند کاتێک گەڕایەوە بۆ ئینگلتەرا بۆ کارکردن وەک خاوەنکار لە بۆرسەی لەندەن. ناونیشانێکی تر «پاشایی ئێری» بوو، پاش پێشبینییە سەرکەوتووەکەی لە ئێری ھێڵی ئاسنین لە کاتی شەڕی ئێری. تۆم نیکۆڵس وەرزشکارێکی بەپەرۆش بوو و بۆ ماوەی چەندین ساڵ لە (سووری شتگ ھاوندس) خاوەن یارییەکی سەرەکی بوو، لە نەرویجیش خانەی ڕاوکردنی ھەبوو ساڵی ١٨٩٣ چوار جووت لە خلیسکێنەی سوور بەفری نەرویجی وەک دیاری بۆ فلۆرانسی کچی و ولیام ئەدۆڵف بیلی گرۆمانی کوڕی نارد، کە لە شاری تێل لە نەمسا دەژیا، یەکێک لە کۆنترین بەکارھێنانی تۆمارکراو لە خلیسکێنەی سەر بەفر لە نەمسا بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٧ پۆل:مردووانی ١٨٩٩
بنەواشە
بنەواشە یا پرەنسیپ بە چەمک یا بایەخێ ئەوترێ کە ڕێنوێن بێ بۆ ھەڵسوکەوت و جووڵانەوە یا بۆ نرخاندنی شتەکان.
وەک یاسای ئەخلاقی
لێرەدا بنەواشە نوێنەری بایەخگەلی زاڵ بەسەر جووڵانەوەی تاکەکان لە کۆمەڵگایەکی تایبەتدایە. ئەوەی کە پەسەند و ناپەسەند لە چاو تاک و کۆمەڵدا چییە دیاری ئەکا. جووڵانەوە بە پێی بنەواشە بە مانای جووڵانەوە بە گوێرەی ئایدیالە ئەخلاقییەکانە. بنەواشەگەلی لەم چەشنە لە مناڵیدا و لە پرۆسەی socialization-دا (واتە ڕێوشوێنی کۆمەڵگا گرتنەبەر) تێکەڵ بە زەینی ئینسان ئەبن. بۆ نموونە ڕێسای زێڕین کە ئەڵێ «وا لەگەڵ خەڵکا بجووڵەرەوە کە پێت خۆشە وات لەگەڵ بجووڵنەوە» بنەواشەیەکی ئەخلاقییە.
وەک یاسای دادوەری
لێرەدا بنەواشە نوێنەری کۆمەڵێ بایەخی سەرۆدەری دابودەستوور و ڕێساگەلی نووسراوە کە مەبەستیان ڕێکخستنی ژیانی کۆمەڵایەتییە و ئەرکی جێبەجێکردنیان ڕادەستی دەسەڵات (زیاتر دەوڵەت) کراوە. بەو ڕێسا و دابودەستوورانە ئەوترێ یاسا. واتە بنەواشە ئەو بایەخانەیە کە پێش ئەوەی دەست بە نووسینی یاسا بکرێ بە دروست و عادڵانە و بەجێ دائەنرێن. یەکێ لە سەرەتاییترین بنەواشەکانی بواری یاسادانان بنەواشەی ھاوڕێژەییی سزا و تاوانە (Proportionality) کە ھەڵگری ئەو بیرۆکەیەیە کە «سزای دیاریکراو بۆ تاوانبار ئەبێ لەگەڵ تاوانەکەی بگونجێ، واتە ھاوڕێژەی بێ». نموونەیەکی تر، بنەواشەی بێتاوانییە (Presumption of innocence) کە ئەڵێ «ھەر کەس تا کاتێ تاوانێکی لەسەر نەسەلمێنرابێ بە بێتاوان دێتە ئەژمار».
وەک یاسای زانستی
لە ھەموو بوارەکانی زانستدا بنەواشەکان بەدی ئەکرێن. بنەواشەی ئارکمیدز نموونەیەک لە کۆنترین یاساکانی دنیای زانستە کە ئەڵێ «کاتێ تەواو یا بەشێ لە تەنێکی فیزیکی لە ڕژۆکێکدا (fluid) نوقم بێ، ھێزێک لەو تەنە ئەنەوێت و بۆ سەرەوە ڕای ئەکێشێت کە گەورەیییەکەی بەرامبەرە لەگەڵ کێشی ئەو بڕە ڕژۆکەی بە ھۆی تێکەوتنی تەنەکەوە وەلا دراوە».
سەرچاوەکان
پۆل:ئەخلاق پۆل: کۆمەڵگا پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی پۆل:ھەبوونناسی
فەرموودەی عەزیز
فەرموودەی عەزیز ئەو فەرمودەیەیە کە لەهەموو بەشەکانی ڕشتەکەی دوو کەس یان زیاتر هەبێت. بۆ نموونە ئەو فەرمودەیەی پێغەمبەر دەفەرموێت (ئیمانی هیچ کەسێکتان تەواو نابێت تاوەکو من خۆشەویستتر نەبم لەلای لە بابی و کوڕەکەی و گشت خەڵکی) بە عەرەبی (لا يؤمن أحدكم حتى أكون أحب إليه من والده وولده والناس أجمعين) ئەم فەرموودەیە لەلایەن هەر یەک لە هاوەڵان ئەنەس و ئەبو هورەیرەوە گێڕدراوەتەوە. لە ئەنەسیشەوە هەر یەک لە قەتادە و عەبدولعەزیزی کوڕی سوهەیب گێڕاویانەتەوە. لە قەتادەوە شوعبە و سەعید و لە عەبدولعەزیزی کوڕی سوهەیبەوە ئیسماعیلی کوڕی عولەیە و عەبدولوارس گێڕاویانەتەوە. واتە هیچ بەشێک لە بەشەکانی ڕشتەکەی لە دوو کەس کەمتری تێدانییە.
حوکمی فەرموودەی عەزیز
فەرموودەی عەزیز دەکرێ فەرموودەی سەحیح یان فەرموودەی حەسەن یان فەرموودەی زەعیف بێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی فەرموودە پۆل:فەرموودەزانی پۆل:فەرموودە
سنووری ئیسپانیا-پۆرتوگال
وێنۆک|پردی نێودەوڵەتی گوادیانا، کە پورتوگال و ئیسپانیا بەیەکەوە دەبەستێتەوە سنووری پورتوگال و ئیسپانیا یەکێکە لە کۆنترین سنوورەکانی جیھان. سنووردارکردنی ئێستا نزیکەی ھاوشێوەی ئەو سنووردارکردنەیە کە لە ساڵی ١٢٩٧ بە پەیمانی ئەلکانیسێس پێناسە کراوە. سنووری پورتوگال و ئیسپانیا درێژییەکەی ١٢١٤ کم (٧٥٤ میل)ە، و درێژترین سنووری بێ پچڕانە لە ناو یەکێتی ئەورووپادا، لە ٢٦ی ئازاری ١٩٩٥ەوە (ڕێکەوتی کاریگەری ڕێککەوتنی شنگن) دوورە لە کۆنترۆڵی سنوورەکان، جگە لە سنووری ئا ماوەیەکی کورت لە سەردەمی پەتای کۆڤید-١٩. سنوورەکە بۆ ماوەی ١٨ کم (١١ میل) لە نێوان ڕووباری کایا و ڕیبێرا دی کونکۆس دیاری نەکراوە، ئەمەش بەھۆی دۆخی ناکۆکی لەسەر ئۆلیڤێنزا/ئۆلیڤێنسا کە دوو سەد ساڵە ناکۆکی لەسەرە لە نێوان ھەردوو وڵاتدا.
پورتوگال و ئیسپانیا لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩١ ڕێککەوتنی شنگنیان واژوو کرد، ئەمەش لە ٢٦ی ئازاری ١٩٩٥ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە و پورتوگال و ئیسپانیایان کردە بەشێک لە ناوچەی شنگن و بەم شێوەیە سنوورەکەیان بوو بە سنوورێکی کراوە.
لە ٢٩ی ژانویەی ٢٠٢١، پورتوگال بەھۆی پەتای کۆڤید-١٩ سنووری لەگەڵ ئیسپانیا داخست؛ تەنھا ئەو کەسانەی کە ھۆکاری ناوازەیان ھەبوو (ھێزی زەبەلاح) توانیان بپەڕنەوە. پێشبینی دەکرا داخستنی پلان بۆ داخستنی بۆ ماوەی چواردە ڕۆژ بخایەنێت، بەڵام ئەمە بۆ ١ی ئازار درێژکرایەوە. داخستنی زیاتر درێژکرایەوە بۆ ١٦ی ئازاری ٢٠٢١، پاشان دیسانەوە بۆ ٥ی نیسانی ٢٠٢١. دووبارە درێژکرایەوە بۆ ١٥ی نیسانی ٢٠٢١ و پاشان بۆ ٣ی ئایاری ٢٠٢١. لە کۆتاییدا ئەمە کورتکرایەوە بۆ ١ی ئایاری ٢٠٢١.
سەرچاوەکان
پۆل:سنووری ئیسپانیا-پۆرتوگال
پێڕستی نووسەرانی سەدەی شازدەیەمی فەڕەنسا
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم
نیتراتی لیتیۆم
وێنۆک|نیتراتی لیتیۆم نیتراتی لیتیۆم ئاوێتەیەکی کیمیایییە و ڕێسا کیمیاییەکەی بریتییە لە LiNO3. لیتیۆم و نیترات ئایۆنی تێدایە.
تایبەتمەندییەکان
نیتراتی لیتیۆم ماددەیەکی ڕەقی بێ ڕەنگە، کاتێک گەرم دەکرێت بڵێسەی سوور دروست دەکات، و ماددەیەکی ئۆکسێنەرە، کاتێک گەرم دەکرێتەوە دەشکێت بۆ ئۆکسیدی لیتیۆم، دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین، و ئۆکسجین.
ئامادەکاری
ئەم کانزایە دەتوانرێت بە کارلێککردنی لیتیۆم، لیتیۆم ھایدرۆکساید، ئۆکسیدی لیتیۆم، یان لیتیۆم کاربۆنات لەگەڵ ترشی نیتریک دروست بکرێت.
بەکارھێنان
نیتراتی لیتیۆم لە یارییە ئاگرینییەکان بەکاردێت بۆ دروستکردنی ڕەنگێکی سوور، ھەروەھا بۆ دروستکردنی بڵێسەی سووری گەورە بەکاردێت.
ئاڵای ئیسرائیل
220x440px|وێنۆک|ئاڵای وڵاتی [[ئیسرائیل]] ئاڵای ئیسرائیل ( عیبری : דגל ישראל ) ئاڵای فەرمی وڵاتی ئیسرائیلە کە نوێنەرایەتی وڵات و سەروەری و دامەزراوەکەی و ھاووڵاتیانی دەکات، جا لە ئیسرائیل بێت یان لە جیھاندا. ئەم ئاڵایە پاشبنەمایەکی سپی ھەیە کە دوو ھێڵی ئاسۆیی ڕەنگی شین کاڵ و لە نێوانیاندا ئەستێرەی داود بە ھەمان ڕەنگەوە. سەرەتای ئەم ئاڵایە لە ڕۆژانی یەکەم کۆچ بووە، کاتێک بزووتنەوەی زایۆنیستی لە سەرەتای دامەزراندنییەوە لە ساڵی ١٨٩٧ ەوە وەک دروشمی خۆی وەریگرتووە. ئەم ئاڵایە لەبری (ئاڵای حەوت ئەستێرە) ھەڵبژێردرا کە لەلایەن بنیامین زیڤ تیۆدۆر ھێرتسەوە پێشنیارکرابوو. دوای دامەزراندنی وڵاتەکە لە ساڵی ١٩٤٨، ئەنجومەنی کاتی وڵات ھەوڵیدا ئاڵایەک بۆ وڵاتەکە بدۆزێتەوە، بۆیە ئاڵای بزووتنەوەی زایۆنیستی بە فەرمی کاندید کرا بۆ ئەوەی وەک نیشانەی وڵاتی ئیسرائیل لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٨دا بەکاربھێنرێت. و لە بیرۆکەکانی تر باشتر بوو، چونکە ھەوادارێکی زۆری ھەیە لەگەڵ گەلی جوولەکەکاندا.
بەشێکی تاڕادەیەک زۆر لە دانیشتووانی جوولەکەکان لە ئیسرائیل، و جوولەکەکانی دانیشتووی وڵاتانی دیکە، دەبینن کە ئاڵای نیشتمانی ھێمای سەربەخۆیی وڵاتی ئیسرائیلە و یەکێک لە دەربڕینەکانی سەرکەوتنیش ھەڵکردنی ئاڵایە لەسەر سەربانەکانی خانوو و لەسەر ئۆتۆمبێل لە ساڵیادی ڕۆژی سەربەخۆیی (ئەو ڕۆژەی وڵاتەکەیان لە ساڵی ١٩٤٨ دامەزرا). لە کەرتی ھاریدی و عەرەبیدا مشتوومڕ بوو لەسەر پەیوەندی ئاڵاکە و شوێنی لە کۆمەڵگادا، بە تایبەت کە ھێمای زایۆنیزم و جوولەکەگەراییە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئیسرائیل
ئەحمەداوای داش کەسان
ئەحمەداوای داش کەسان گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئەحمەداوای داش کەسان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی نەورۆزاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی بێبێ کەند و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی یەنگیاوا لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاغجەیوان.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
٣٩٩ (ژمارە)
٣٩٩ (سێسەد و نەوەد و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٣٩٨ و ٤٠٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سیستمی پەخشی کۆری
سیستمی پەخشی کۆری (KBS) (بە کۆری: 한국방송공사; بە ھانجا:韓國放送公社;) سیستمێکی پەخشی نیشتمانی کۆریای باشوورە لە ١٩٢٧ دامەزراوە کە لە ڕێگەی ڕادیۆ، تەلەڤیزیۆن، خزمەتگوزاری ئۆنڵاین پەخشەکانی خۆی دەکات، لەوەتەی ٢٠٢١وە وەک یەکیک لە گەورەترین پەخشەکانی کۆریای باشوور ناسراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری پۆل:کۆمپانیا بازرگانییەکان کە لە ١٩٦١ دامەزراون پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگەکان کە لە ١٩٦١ دامەزراون پۆل:تۆڕی تەلەڤیزیۆنی لە کۆریای باشوور
قادرئاغا
قادرئاغا گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قادرئاغا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی وەلی ئاغا و لە باشوور لەگەڵ گوندی پشت پەنگ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەوش کوڕو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ساڵەح ئاغا.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
باریۆم ئازید
وێنۆک|160px باریۆم ئازید ڕێسا کیمیاییەکەی بریتییە لە BaN6، پێکهاتەیەکی کیمیاییە بە Pubcom ID 62728، کە بارستەی مۆلی ٢٢١،٣٧ گم/مۆڵە، دیمەنی ئەم ئاوێتەیە ڕەقێکی سپی بلورییە.
ئامادەکاری
ڕەنگە ئازیدی باریۆم بە کارلێککردنی ئەزیدی سۆدیۆم لەگەڵ خوێی باریۆمی تواوە ئامادە بکرێت. پێویستە ئاگاداری ئەوە بێت کە کریستاڵە گەورەکان لە گیراوەکەدا دروست نەبن چونکە کریستاڵەکانی باریۆم ئازید دەتەقنەوە ئەگەر تووشی خۆلێدان/شۆک بوون یان ئەگەر بە تەواوی وشک ببنەوە. پێویستە بەرهەمەکە بە ژێرئاوکەوتوو لەناو ئیتانۆلدا هەڵبگیرێت.
بەکارهێنان
دەتوانرێت ئازیدی باریۆم بەکاربهێنرێت بۆ دروستکردنی ئازیدی مەگنیزیۆم، سۆدیۆم، پۆتاسیۆم، لیتیۆم، ئازیدی ڕوبیدیۆم و زینک لەگەڵ سەلفاتەکانی خۆیان.
Ba(N3)2 → Ba + 3 N2
هەروەها دەتوانرێت وەک سەرچاوەیەک بۆ نایترۆجینی پاکی بەرز بە گەرمکردنەوە بەکاربهێنرێت
ئەم کارلێکە باریۆمی کانزایی ئازاد دەکات، کە وەکو گەیتەر لە بەکارهێنانی بۆشاییدا بەکاردەهێنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەزیدەکان پۆل:ماددە کیمیاییە تەقێنەرەوەکان
٤٠٠ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کایەی ڤیدیۆییی ئارکەید
وێنۆک|175px کایەی ڤیدیۆیی ئەرکەید ئامێری کات بەسەربردنن کە بە سکە کاردەکەن، زۆرجاریش لە ناوەندە بازرگانییە گشتییەکان وەک چێشتخانە و باڕ و بە تایبەتی شوێنی یارییە ئەلیکترۆنییەکان دادەنرێت. زۆربەی یارییە ئەرکەیدەکان بریتین لە ئامێری یاری ڤیدیۆیی، ئامێری پینبۆڵ، یاری ئەلکترۆمیکانیکی، یاری خەڵات وەرگر و یارییە بازرگانییەکان (وەک کلاو کرەین-Claw Crane). سەردەمی زێڕینی یارییە ڤیدیۆیییە ئەرکەیدەکان لە کۆتایییەکانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو (١٩٧٦–١٩٧٩) تا ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٩٠ (١٩٩٤–١٩٩٥) بوو. لەکاتێکدا یارییە ئەرکەیدەکان لە کۆتایییەکانی نەوەدەکاندا (١٩٩٦–١٩٩٩) تاڕادەیەک بەناوبانگ بوون، ئەم جۆرە میدیایە لە جیھانی ڕۆژاوادا بە شێوەیەکی بەردەوام لە ناوبانگدا دابەزینی بەخۆیەوە بینی بەھۆی گۆڕینی سیستەمی یارییە ڤیدیۆیییەکان لە دوو ڕوویییەوە بۆ سێ ڕەھەندی. سەرەڕای ئەم گۆڕانکارییە، یارییە ئەرکەیدەکان تا ئەمڕۆش لە ئاسیادا بەناوبانگن.
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
کووەیت نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
پۆل:کووەیت لە ئۆڵۆمپیاد
ئوسۆپ
ئۆسۆپ ئەو کەسایەتییەکی ئەنیمێ و مانگای وەن پیسە و لە لایەن ئییچیرۆ ئۆداوە دروستکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی وەن پیس پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:ھونەرمەندانی خەیاڵی پۆل:کەسایەتییە وریاییەکان لە کۆمیکەکان پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان بە ھەستە سەرووسروشتییەکان
بۆرگ فرووندسبێرگ
بۆرگ فرووندسبێرگ قەڵایەکی شاری تیرۆلی نەمسایە، کە لە ساڵی ١١٥٠ لەلایەن شازادەکانی فرووندسبێرگ دروستکراوە، بۆرگ فرووندسبێرگ دەکەوێتە ٦٧٥ مەتر (٢٢١٥ پێ) لەسەرووی ئاستی دەریا. لە بنەڕەتدا قەڵاکە لە یەک حەوشە پێکھاتبوو و ھێشتا ھەر ساغە تا ئەم بەروارەی کە کڵێسایی تەنیشتی دروست کراوە، لە دوای ساڵی ١١٧٧. ساڵی ١٤٦٧ قەڵاکە بە ئارچدوکی سیگیسموندی نەمسایی فرۆشرا، ئەو قەڵایەی بنیاد نایەوە و بە درێژایی پاشایەتییەکەی ناوی (سیگیسمۆندرو)ی لێ نا.
لە ١٦٣٤ تا ١٦٣٧ بە دوایدا، قەڵاکە لە کڵێسەی قەڵا یان کڵێسەی شلۆسکێرچ نوێکرایەوە. (نابێت ھەڵە بێت لەگەڵ کڵێسای ھەموو سەینتەکان، ویتبێرگ، ھەروەھا دەبێت بە کڵێسای شلۆسکێرچ ناوببرێت. قەڵای فرووندسبێرگ بووە موڵکی شارەوانی شواز قەڵاکەیان لە ساڵی ١٩٦٦ بۆ سەرەوە گەڕاندنەوە. لە ساڵی ١٩٤٨ قەڵاکە مۆزەخانەیەکە کە مێژووی شاری شواز و پیشەسازییەکانی زیوی ئەم ناوچەیەی تێدایە.
شارستانی دامغان
شارستانی دامغان یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای سمنانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری دامغانە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ساڵی ٢٠١٦دا بەرامبەر لەگەڵ ٩٤٬١٩٠ کەس بووە، کە زۆربەیان فارسن و لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای سمنان پۆل:شارستانی دامغان پۆل:شارستانەکانی ئێران
خرگاو
خرگاو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مییەخاس، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
تەیموور بەختیار
تەیموور بەختیار (؛ لەدایکبووی ١٩١٤ – مردووی ١٢ی ئابی ١٩٧٠) سەرکردەیەکی ئێرانی بوو کە لە ساڵی ١٩٥٦ ھەتا ١٩٦١ دامەزرێنەر و سەرۆکی ساواک بوو، کاتێک لەلایەن محەممەدڕەزا شا لەسەر کار لابردرا، لە ساڵی ١٩٧٠، فەرمانبەرەکانی ساواک ئەویان لە عێراق تیرۆر کرد.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤ پۆل:مردووانی ١٩٧٠ پۆل:کورد پۆل:بەختیاری
جەین کوبدن
ئێما جەین کاترین کوبدن (؛ لەدایکبووی ٢٨ی نیسانی ١٨٥١ - مردن ٧ی تەممووزی ١٩٤٧) ناسراو بە جەین کوبدن سیاسەتمەدارێکی لیبراڵی بەریتانی بوو کە لە چەندین ھۆکاری ڕادیکاڵدا چالاک بوو.
ئێما کچی ڕیچارد کۆبدنی چاکسازیخواز و دەوڵەت گوزاری ڤیکتۆریایی بوو، پاڵپشتی مافە سەرەتایی ژنان بوو و لە ساڵی ١٨٨٩ یەکێک بوو لە دوو ژنی ھەڵبژێردراو بۆ ئەنجومەنی پارێزگای لەندەن. ھەڵبژاردنی ئەو بووە جێی مشتومڕ. یاساکان بۆ پاڵێوراوی ئەو ڕێگر بوو و لە کۆتاییدا ڕێگری لێکرا لە خزمەتکردن وەک ڕاوێژکارێک.
دوای ھاوسەرگیری لەگەڵ تۆماس فیشەر ئونوین لە ساڵی ١٨٩٢، جەین کۆبدن مەودای بەرژەوەندییەکانی خۆی درێژکردەوە بۆ بواری نێودەوڵەتی، بە تایبەتی پێشخستنی مافەکانی دانیشتووانی ئەو ناوچە داگیرکراوانەی ژێر دەستی ئیستیعمار. وەک دژە ئیمپریالیستێک دژی جەنگی بۆر بوو لە ١٨٩٩–١٩٠٢ کە ڕوویدا؛ و ھێرشی کردە سەر ناساندنی سیاسەتی جیاخوازی دوای دامەزراندنی یەکێتی ئەفریقای باشوور لە ساڵی ١٩١٠. لە ساڵانی پێش جەنگی جیھانی یەکەمدا دژی چاکسازی گومرگی جۆزێف چامبەرلین بوو لەسەر بنەمای بازرگانیی ئازادی باوکی، و لە بوژانەوەی کێشەی چاکسازیی زەویدا لە پارتی لیبراڵدا ڕوڵێکی بەرچاوی ھەبوو. لە دەیەی ١٩٢٠کاندا خانەنشین بوو، و لە ساڵی ١٩٢٨دا خانووی خێزانی کونی کوبدن، دۆنفۆرد ھاوسی، پێشکەش بە کۆمەڵەی یادکردنەوەی کوبدن کرد. تا شوێنێک بێت بۆ کۆنفرانس و سەنتەرێکی پەروەردە کە تایبەت بوو بە کێشەکان و ئەو ھۆکارانەی کە کوبدێنیزم پێناسەیان کردبوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥١ پۆل:مردووانی ١٩٤٧
ئای ئۆ ئێس ١١
ئای ئۆ ئێس ١١ (بە ئینگلیزی: iOS 11)، یازدەیەم وەشانی سیستەمی بەکارخەری مۆبایل‏ەکانی ئای ئۆ ئێسە لەلایەن کۆمپانیای ئەپڵ دروستکراوە. پێش خۆی ئای ئۆ ئێس ١٠. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧ وەشینرا.
سەرچاوە
پۆل:ئای ئۆ ئێس پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٧
مۆزەخانەی نەتەوەییی کۆمۆرۆس
مۆزەخانەی نەتەوەیی کۆمۆرۆس مۆزەخانەیەکی نەتەوەیییە لە شاری مۆرۆنی پایتەخت لە دوورگەی کۆمۆرۆسی گەورە لە کۆمۆرۆس، کە کەلەپووری کلتوریی ئەو وڵاتە نمایش دەکات.
مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٨٩ دامەزراوە و چوار ژووری پێشانگای ھەیە کە کۆکراوەیان لەسەرە: مۆزەخانەکە بەشێکە لە سەنتەری نیشتمانی بۆ توێژینەوەی زانستی CNDRS. دوو مۆزەخانەی بچووکتری ھەرێمی لە دوورگەکانی ئەنجوان و مۆھێلی ھەیە، کە بە مۆزەخانەی سەرەکییەوە بەستراون.
ئێوەلی
ئێوەلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری دەشت، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
ئێوەلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
سادیقاوا
سادیقاوا (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
قەڵاتەپەی خواروو
قەڵاتەپەی خواروو گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
شارستانی ورووگڕ
شارستانی ورووگڕ یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای لوڕستانی ئێرانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری ورووگڕە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ساڵی ٢٠١٦دا بەرامبەر لەگەڵ ٣٢٦٬٤٥٢ کەس بووە، کە زۆربەیان کوردی لوڕن و لە ئیسلامی شیعە پەیڕەوی دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی پارێزگای لوڕستان پۆل:شارستانی ورووگڕ پۆل:شارستانەکانی ئێران
قەڵاتەپەی خواروو
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کاسا دی موریلۆ
کاسا دی موریلۆ لە خانووی مێژووی سیڤیلی، ئەندەلوسیا، ئیسپانیا. ماڵی وێنەکێش بارتۆلۆمی ئیستبان موریلۆ (١٦١٧–١٦٨٢) بوو، لە دوا ساڵەکانی ژیانیدا. بیناکە لە دوو نھۆم و حەوشەیەکی ناوەندی بە ستوون پێکھاتووە. مۆزەخانەیەکی خانووە لە ساڵی ١٩٧٢ لەوێ دامەزراوە، لە ساڵی ١٩٨٢ بۆ ڕای گشتی کرایەوە، لەسەر سێ خاڵی پێش مەرگی موریلۆ.
مۆزەخانەکە ھەوڵیدا کەشی سەدەی ١٧ دروست بکاتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا لە ساڵی ١٩٩٨ زۆربەی بیناکە کرا بە ئۆفیسەکانی ئەنجومەنی ڕۆشنبیری ئەندالوسی، ئەمەش تەنھا بۆشایییەکی بچووکی مۆزەخانەی بەجێھێشت کە بۆ پێشانگا کاتییەکان بەکار دەھێنرا.
دۆنکی کۆنگ (کارەکتەر)
دۆنکی کۆنگ کارەکتەرێکی کایەیی ڤیدیۆیی نێنتێندۆیە، یەکەمجار لە یاریەکی ڤیدیۆیی ساڵی ١٩٨١ دەرکەوت. گۆرێلایەکی گەورەیە کە لە قوڵایی دارستانەکانی دوورگەکەی خۆی دەژی.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کارەکتەرانەی لەلایەن شیگێرو میامۆتۆ دروستکراون پۆل:دۆنکی کۆنگ پۆل:کارەکتەرانی ناو یاری ڤیدیۆیی کە لە ١٩٨١ ناسێنراوە
شانگ یانگ
وێنۆک|پەیکەری شانگ یانگ شانگ یانگ (بە چینی: 商鞅 لەدایکبووی ٣٩٠ی پێش زاین تا ٣٣٨ی پێش زاین) ھەروەھاش وەک وێی یانگ (衞鞅) ناسراوە فەیلەسوف و سیاسەتمەدار و زانایەکی دێرینی چینە لە سەردەمی شەری ویلایەتەکان و ویلایەتی چین ژیاوە
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی چین لە سەدەی چوارەمی پێش زایین پۆل:فەیلەسووفانی یاسا پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:فەیلەسووفەکانی ھێنان پۆل:فەیلەسووفەکانی زنجیرە فەرمانڕەواییەتی ژۆو
ئیسلام لە ھیندستان
ئیسلام لە ھیندستان ئایینی ئیسلام دووەم گەورەترین ئایینی ھیندستانە، بە ١٤٫٢٪ی دانیشتووانی وڵاتەکە، نزیکەی ١٧٢٫٢ ملیۆن کەس لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١دا خۆیان وەک لایەنگری ئیسلام ناساندووە. ھەروەھا ھیندستان سێیەم وڵاتی زۆرترین ژمارەی موسڵمانانی جیھانە. زۆرینەی موسڵمانانی ھیندستان سوننەن و شیعەکان ١٣٪ی دانیشتووانی موسڵمانان پێکدەھێنن.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسلام لە ھیندستان پۆل:Harv and Sfn no-target errors پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
مۆزەخانەی شۆڕش (جەزائیر)
مۆزەخانەی شۆڕش مۆزەخانەی شۆڕش دەکەوێتە جەزائیر، مۆزەخانەکە کۆمەڵە یادەوەرییەک لە جەنگی سەربەخۆیی جەزائیر دژی فەرەنسا پیشان دەدات. لە ساڵی ١٩٦٨ دامەزراوە، بیناکە لە بنەڕەتدا کەنیسەیەکی لادێی بوو.
ھۆشمەندیی دەستکرد
سەرچاوەکان
پۆل:ژیریی دەستکرد پۆل:ھۆشیاری
من بەر لە تۆ (فیلم)
من بەر لە تۆ فیلمێکی درامی ئەمریکایییە، لە دەرھێنانی تیا شرۆک. چیرۆکی فیلمەکە لە ڕۆمانێک بە ھەمان ناوەوە، بەرھەمی جۆجۆ مۆیز وەرگیراوە. ئیمیلیا کلارک، سام کێلفلین، جانت مەک تیر و چارڵز دانس لەم فیلمەدا ڕۆڵیان گێڕاوە.
چیرۆک
چیرۆکی فیلمەکە لەبارەی ویلیام ترەینۆرە، لاوێک کە لە لوتکەی تەندروستی و دەوڵەمەندی و جوانیدا، بەھۆی ڕووداوێکی ماتۆرسیکلێتەوە، ئیفلیج دەبێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆکسفۆردشایر وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:مشتومڕی فیلمەکان پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کەمتوانی پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ڕۆمانسییەکان پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن کرایگ ئارمسترۆنگ تۆمارکراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما
کووەیت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کووەیت نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پێڕستی مۆزەخانەکانی عێراق
thumb|[[مۆزەخانەی نەتەوەییی عێراق لە ٢٠٠٨]]
ئەمەی خوارەوە پێڕستی مۆزەخانەکانی عێراقە.
ئیسلام لە ژاپۆن
ئیسلام لە ژاپۆن مێژووی ئیسلام لەم وڵاتەدا تاڕادەیەک کورتە لە پێوەندی لەگەڵ بوونی درێژخایەنی ئایینەکە لە وڵاتانی دیکەی نزیکدا. ئیسلام یەکێکە لە بچووکترین ئایینەکانی کەمینەکان لە ژاپۆن، کە نزیکەی ٠٫١٥٪ی کۆی دانیشتووانەکەی تا ساڵی ٢٠٢٢ پێکدەھێنێت بەڵام بەھۆی ئەم بنکە بچووکەی دانیشتووانی سەرەتایییەوە، کۆچکردن لە وڵاتانی زۆرینەی موسڵمانەوە وای کردووە ئیسلام ببێتە خێراترین ئایین لە وڵاتەکەدا لە ڕووی زیادبوونی ڕێژەیییەوە، بە ڕێژەی ١٠٩٪ شوێنکەوتووانی گەشەی کردووە، لە ١١٠ ھەزار لە ساڵی ٢٠١٠ بۆ ٢٣٠ ھەزار لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢، لە کۆی ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١٢٦ ملیۆن کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی
ڕەنجووری
مەلا عومەری زەنگەنە (لەدایکبووی ١٧٥٠ – مردووی ١٨٠٩) شاعیرێکی کوردە کە بە نازناوی ڕەنجووری شێعری نووسیوە. ڕەنجووری خەڵکی کەرکووک بووە و شێعرەکانی بە زۆری بە گۆرانین.
ژیان
مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس لە بارەی ناوی خۆی و باوانیەوە دەفەرمووێت:. بەڵام زۆربەی ژیانی لە کەرکووک بەسەربردووە. ڕەنجووری سۆفی بووە و موریدی شێخ ئەحمەدی بۆنخۆش بووە کە لە شێخانی «عەبداڵان»ە. لە ساڵی ١٨٠٤ کە ئەم شێخە کۆچی دواییی کردووە، شاعیر ماتەمنامەی بە شیعر بۆ نووسیوە.
مردن
وتەی کەسایەتی و نووسەری پەرتووک لە بارەی مردنیەوە:
مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس لە بارەی مردنیەوە دەفەرمووێت: بە پێی ئەم قسەیەی مودەڕیس بێت شاعیر لە ساڵی ١٨٠٨ یان ١٨٠٩ی زایینی مردووە.
مارف خەزنەدار لە پەرتووکی (مێژووی ئەدەبی کوردی – بەرگی دووەم)دا دەڵێت:
سدیق بۆرەکەیی (سەفی زادە) لە پەرتووکی (مێژووی وێژەی کوردی – بەرگی دووەم)دا دەڵێت:
ڕەنجبووریی وەکو خۆی باسدەکات لە کۆتاییەکانی تەمەنیدا تووشی نەخۆشییەکی سەخت بووە و سەرەنجام ھەر بە ھۆی ئەو نەخۆشییەش مردووە، دیارە بە پێی قسەی خۆی لە ساڵی ١٢٢٤ی کۆچیی ئەو ئازارەی پێ کەیشتووە، وەکو دەڵێت:
واتە: ئەو کاتەی کە تووشی ئەو ئازارە و دەردە بووم، تەمەنم شەست ساڵ بوو، بە مێژووی کۆچیی دەکاتە ھەزار و دوو سەد و بیست و چوار.
نموونەی ھۆنراوە
حاجی قادر لە شێعرێکیدا کە بۆ شاعیرانی کوردی نووسیوە ناوی دەھێنێت و دەڵێت:
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرەکانی کوردیی گۆرانی پۆل:مردووانی ١٨٠٩
بێبێ کەند
بێبێ کەند گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی مەحمودچغ، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
بێبێ کەند لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حاجیاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەباساوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی موشان دەرە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی سەوز.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
ئیسێوە
ئیسێوێ شارەدێیەکە، کەوتووەتە ناحیەی ئیسێوێ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی ئیسێوێیە.
جوگرافیا
ئیسێوێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بێناسە و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی بێترخە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چەکوان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاڵەپیر.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قرغیزستان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
قرغیزستان نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
قەڵاتەپەی سەروو
قەڵاتەپەی سەروو گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قەڵاتەپەی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەی مەحمود و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڵاتەپەی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەلکە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قوڵەبەراز.
پاکەل گەڕاو
پاکەل گەڕاو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مییەخاس، ناوچەی سیوان، شارستانی ئیلام، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری عەلی شیروانە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئی (کانا)
ئی (بە ھیراگانا:い بە کاتاکانا:イ) یەکێکە لە پیتەکانی زمانی ژاپۆنی. لە ھیراگانا (い) لەسەر ستایلی سۆشۆی کانجی (以 -ئیی) ھاتووە، لە کاتاکانا (イ) لەبەشی چەپی کارەکتەری ( 伊) کانجی ھاتووە.
شێوازی نوسین
چۆنیەتی نووسینی (ئی) لە ژاپۆنی بەھەردوو شێوەی ھیراگانا و کاتاکانا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زمانی ژاپۆنی
کوینتا برونسن
کوینتا بڕونسن نووسەر و بەرهەمهێنەر و ئەکتەرێکی بواری کۆمیدیای ئەمریکییە. برونسۆن لە ڕۆژاوای فیلادلفیا لەدایکبووە و گەورە بووە، ناوەکەی بە زمانی ئیسپانی بە واتای "پێنجەم" دێت و ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە بچووکترینی پێنج منداڵە، لە ٧٤ەمین خەڵاتی پرایم تایم ئیمیدا، بووە یەکەم ژنە ڕەشپێست کە سێ جار لە بەشی کۆمیدیدا پاڵێوراو بێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن) پۆل:زیندووان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم
ئیسلام لە ڤیێتنام
ئیسلام لە ڤیێتنام بە پلەی یەکەم ئایینی گەلی چامە, کە گرووپێکی کەمینەی نەمساییە؛ بەڵام نزیکەی یەک لەسەر سێی موسڵمانان لە ڤێتنام لە نەتەوەکانی دیکەن. هەروەها کۆمەڵگەیەک هەیە، کە خۆی بە ڕەچەڵەکی نەتەوەیی تێکەڵاو وەسف دەکات (چام، خمیر، مالای، مینانگ، ڤێت، چینی، و عەرەب)، کە ئیسلام پەیڕەو دەکات و بە چەم، یان موسڵمانانی چامیش ناسراوە، لە دەوروبەری ناوچەی Chau Đốc لە باشووری ڕۆژئاوا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسلام بەپێی وڵات
شەقام (بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی)
شەقام بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنیی خێزانیی بوو، لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی دوو لەلایەن دەروون گێژەن پێشکەش دەکرا. بەرنامەکە پرسیار لە ژیانی کەسایەتییە کوردەکان دەکرد.
بەشداربووان
بەشێک لە بەشداربووانی شەقام:
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە کوردییەکان پۆل:بەرنامەکانی ئێن ئاڕ تی ٢
قلەر
قلەر (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باوەڕەشانی، ناوچەی چەنگ ئەڵماس، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
قلەر ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
مۆزەخانەی نیشتیمانی باردۆ (جەزائیر)
مۆزەخانەی نیشتیمانی باردۆ مۆزەخانەیەکی نەتەوەیی شاری جەزائیرە، لەوڵاتی جەزائیر. ھیچ شتێکی دیاریکراو دیار نییە دەربارەی ئەم نیشتەجێبوونە، کە پێشتر لە دەشت و دەروبەری دابووبێت، و ئێستا لە شارێکی نوێدا داپۆشراوە. ئەم کۆشکە لە سەدەی ١٨ دروستکراوە و پێش داگیرکردنی فەڕەنسا ھی شازادە عومەر بوو، ئێستا وەک مۆزەخانەیەک وایە. بەڵگەنامەیەک لەشێوەی وێنەکێشانێک کە کاپتن لۆنگۆمەری ئیمزای کردووە، ئاماژە بەوە دەکات کە مستەفا کوڕی عومەر تونسییەکی زۆر دەوڵەمەند بووە. لە ساڵی ١٩٢٦ خاتوو فرێمۆنت خوشک و میراتگری پیەر جۆرێ، کۆشکی پاردۆیان بۆ ھەرێمەکان برد.
مەنبج
مەنبج یان مابوک (بە ئینگلیزی: Manbij؛ بە شەرکەسی: Mumbuj؛ بە سریانی: ܡܒܘܓ؛ بە یۆنانی: ھیرابولیس بەعەرەبی: منبج)، شارۆچکەیەکە سەر یە پارێگای حەلەبە، کەوتووەتە روزئاوای کوردستان لە کانتۆنی عەفرین، بەگوێرەی سەرژمێری ٢٠٠٤ نزیکەی ١٠٠٬٠٠٠ کەسی تێدا دەژیت، زۆرینەی پێکھاتەکانی لێ دەژیت وەک کورد و عەرەب شەرکەسی بە ئایینەکانی ئیسلام، کریستیانی و ئێزیدی.
ناونانی
ناوی ئەم شارە لە تۆماری ئەسکەندەر بەزۆر شێوە کراوە، مادەکان ناویان بردوە بە (مابوک) بەواتای شاری تازە یان بووکی تازە (بووکی ئێمە) لای ئارامییەکان بە (Mnbg) ھاتووە کە بەواتای شوێنی بەھاران دێت، ئاشورییەکان ناوی (Nanpigi)یان لێناوە، دواتر یۆنانییەکان بە (Mabbogh) بانگیان کردوە، گریکییەکانیش بە (Ἱερόπολις)(شانۆی ھێڕاپۆلیس).
مێژوو
وێنۆک|دراوی ئابد ھەدادس ئارامییەکان ئەم شارەیان دروست کرد و ناویان نا (Mnbg) کە بەشێک بوو لە شانشینی ئەدینی، دواتر ئاشورییەکان لە ٨٥٦ پ. ز دەستیان بەسەرداگرت و لەلایان شا (شەلمانەسر) ناوی لیتا ئاشوری لێنرا و کۆشکی پاشایەتی لێ دروست کرد.
لەدوای ئاشورییەکان مادەکان دەستیان بەسەرداگرت و ناوی (مابوک)یان لێنا، پاشان فارسەکان دەستیان بەسەر داگرت، مەکدۆنییەکان دوای جەنگێکی سەخت و درێژ توانیان دەستی بەسەردابگرن، پاشان سەلوقییەکان ھاتن و حوکمی شارەکەیان کرد بەڵام دواتر فارسەکان دووبارە وەریان گرتەوە، لە ٥٣ پ. ز بۆیەکەم جار دراو لەم شارە چاپ کرا، لەسەدەی ھەشتەمی بەر لە زایین، لەلایان شا (تیلا) شای ئارامییەکانەوە،
کەش و ھەوا
مابوک کەش و ھەوای دەریای ناوەڕاستی ھەیە، کە ھاوینی گەرم و وشکە و زستانی سارد و بەفراوییە، مابوک کەش و ھەوایەکی کیشوەری ھەیە ئەمیش بەھۆی بورانەکانی دەریای سپی ناوەڕاست، پلەی گەرما لەھاوین تا ٤٦ پلەی سەدی ھەڵدەکشێت، لە زستانیش بەفر و بارانێکی زۆری لێ دەبارێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارەکانی سووریا پۆل:ڕۆژاوای کوردستان
سانجی
سانجی ڤینسمۆک (، بە رۆماجی: Sanji) ئەو یەکێک لە کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگای وەن پیسە و لە لایەن ئییچیرۆ ئۆداوە دروست کراوە. ئەو یەکێک لە ئەندامەکانی خێزانی پێشووی فەرمانڕەوای شینی باکوورە، و ھەروەھا یەکێک لە ئەندامەکانی چەتەکانی کڵاو شەپقەیە و پێنجەم کەسیش بوو لە دەستەکەدا ببێت بە ئەندام و سێیەم بەھێزترین ئەدامی گروپەکەیە. شایەنی سەرنجە کە ئەو لەگەڵ ئەوەی ھیچ میوەیەکی شەیتانی نەخواردووە بەڵام خاوەنی ھێزێکی گەورەیە، و ئەوەش دەربارەی بەناوبانگە کە ئەو ھەرگیز لە ژیانیدا لە ھیچ ژنێکی نەداوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی وەن پیس پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:جگەرەکێشە خەیاڵییەکان
بێنەزیر بوتۆ
بێنەزیر بوتۆ (لەدایکبووی ٢١ی حوزەیرانی ١٩٥٣ – مردووی ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧) کەسایەتی سیاسیی ژنی پاکستانی، کە لەماوەی ١٩٨٨ بۆ ١٩٩٠ سەرۆکوەزیرانی پاکستان بوو، ھەروەھا لەماوەی ١٩٩٣ بۆ ١٩٩٦. ئەو یەکەمین حکوومەتی دیموکراتی لەوڵاتێکی زۆرینە موسڵمان بەڕێوەبرد، جگە لەوەی بووە یەکەم ژنی سەرۆکوەزیران لەوڵاتێکی موسڵمان. بێنەزیر ئادیۆلۆژیای لیبراڵ و سیکولاری ھەبوو، ناوبراو سەرۆک یان ھاوسەرۆکی حیزبی گەلی پاکستانی بوو لەسەرەتای ھەشتاکان تاکوو تیرۆرکردنی لە ساڵی ٢٠٠٧.
سەرەتای ژیان
بێنەزیر لەخێزانێکی تێکەڵەی کورد و سیندی، لە کەراچی - پاکستان لەدایک بوو. خێزانی بێنەزیر سیاسیی پاکستانی بوون، باوکی زولفەقار عەلی بوتۆ کەسایەتی سیاسیی پاکستانی بوو. دایکی، نوسرەت بوتۆ، کوردێکی ئێران بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣ پۆل:مردووانی ٢٠٠٧ پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر پۆل:سیاسییەکانی پاکستان پۆل:ژنە سیاسییەکانی پاکستان پۆل:پاکستانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد پۆل:سەرۆک وەزیرانی پاکستان پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا هاتووە پۆل:ئەو کەسانەی ناویان لە کاغەزەکانی پەنەمادا ھاتووە
چاڵسەر
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئیلام ئیلام ئیلام پۆل:گوندەکانی شارستانی ئیلام پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
قەڵەمە
قەڵەمە گوندیکە، کەوتووەتە ناحیەی قۆرەتوو، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قەڵەمە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەنجیرەی کوێخاشامراد و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەربەندجووق لە شارستانی قەسری شیرین لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چەم چەقەڵ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دۆڵی بەگزاد.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان