cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مەیدۆڵ
مەیدۆڵ گوندێکی شارستانی مەریوانە، خەڵکی مەیدۆڵ بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن، ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ١١٤ کەس لە ٢٤ بنەماڵەدا بووە.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
سەرچاوە، سەقز
سەرچاوە (Serçawe، ) دێیەکە لە ی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥١٩ کەس لە ١٠٢ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
قەڵاتەڕەشێ
قەڵاتەڕەشێ (Qellaterreşê، ) دێیەکە لە گوندستانی بەریاجی، لە ناوچەی ناوەندی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ورمێ، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٣٣ کەس لە ١١٤٠ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
پارێزگای دوزجە
پارێزگای دوزجە یەکێکە لە پارێزگاکانی تورکیا کە لە ناوچەی دەریای ڕەش ھەڵکەوتووە.
ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری دوزجەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٩ پۆل:پارێزگاکانی تورکیا
پرۆجێستۆجین
وێنۆک|پێکھاتەی [[پڕۆجێسترۆن|پرۆجێسترۆن]] پرۆجێستۆجین، یان گیستاجین، جۆرێکی ھۆرمۆنی سترۆیدییە کە دەچێتەوە ناو وەرگرێکی تایبەتی پرۆجێسترۆن (PR), پرۆجێستۆجینەکان ناوەکەیان لەسەر شێوازی کارکردنیان لێنراوە کە کاریان ڕێکخستنەوەی دووگیانییە نموونە (progestational) ھەروەھا لە گەشەی (ئیسترۆس) و (سووڕی مانگانە) دا ھەن
سەرچاوەکان
پۆل:پڕۆجێستۆجینەکان پۆل:ھۆرمۆنی دووگیانی
بڕیارنامەی ١٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی دووەمی 1958دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی فەلەستین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 810‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئوردن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٨ پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٥٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل
تورکە، تەکیە
تورکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تەکیەی کاکەمەند، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تورکەا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەزەڵان و لە باشوور لەگەڵ گوندی چاڵاو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کۆچک نەخشینە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی یەختەخان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیبن عامر شامی
عەبدوڵڵا بن عامر بن یەزید بن تەمیم بن ڕەبیعە یەحصوبی دیمەشقی نازناویشی ئەبو عیمڕان، ، لە ساڵی ٢١ـی ھیجری لە دایک بووە و ھەندێکیش دەڵێن ٨ـی ھیجری، ئیمامی زەھەبی لە (سیر اعلام النبلاء) دەڵێ کە ڕاستیەکە ٢١ـی ھیجریە. لە دیمەشق ساڵی ١٠٨ـی ھیجری کۆچی دوایی کردووە. یەکێک بووە لە حەوت گێڕەوەکانی قورئان، یەکێک بووە لە تابیعینەکان، ئیمامی ئەھلی شام بوو لە قیڕائە، کە ئیمامەتی قیڕائەی لە دوای ئەبو دەردا بۆ ماوەتەوە، ئەویش لای زۆر کەس خوێندوویەتی و زۆریش لەلای خوێندوویانە، لێشیان گێڕاوەتەوە، دوو ئیمامە بەناوبانگەکەش کە لێیان ڕیوایەت کردووە ھەردوو ئیمام ئیبن زەکوان و ھیشام بن عەمماڕ.
سەرچاوەکان
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٨ەم
فرانسوا ئۆتمەن
فرانسوا ئۆتمەن نووسەر و کیمیاگەری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٦یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٤ پۆل:مردووانی ١٥٩٠ پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ١٦یەم
ڕۆبێرت مووگابی
وێنۆک|300px|ڕۆبێرت مووگابی ڕۆبێرت مووگابی (، لەدایکبووی ٢١ی شوباتی ١٩٢٤ – مردووی ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩) یەکەم سەرۆک وەزیرانی حکومەت بووە لە ساڵانی (١٩٨٠–١٩٨٧) و دووەمین سەرۆکی وڵاتی زیمبابۆی یە لە ساڵی (١٩٨٧ - تاوەکو ئێستا).
پلەی خوێندن
ڕۆبێرت مووگابی بۆ ماوەیەکی کەم خوێندنی ئەنجامداوە لەو کاتانەشدا ڕووی کردە زانکۆی ڕۆبێرت ھیر لە ئەفریقیای باشوور لەوێش لەساڵی ١٩٥١ تەخەڕووجی کردوە لەماوەی خوێندنیدا لەگەڵ چەندین سەرکردەی ئەفریقیدا کۆبونەوەی ئەنجامداوە و پییان گەیشتووە کە زۆربەی ئەو سەرکردانەش لەو کاتانەدا کاریگەری باشیان لەدروستکردن و بەڕێوەبردنی ئەو کیشوەرەدا ھەبووە وەکوسەرکردەکانی (جۆلیۆس نێریری، ھێربێرت شیتیبۆ, ڕۆبێرت سۆبۆکۆی، کینێس کۆندا) پاشان مووگابی چەندین جار خوێندنی باڵای خۆی ڕاگرت لە درایفۆنتین لەساڵی ١٩٥٢ و وە ھەروەھا لە سالسبێری لەساڵی ١٩٥٣ و وە لە جۆیلۆ ١٩٥٤ و لە تەنزانیا لەساڵی ١٩٥٥ دا وە دواتر ئەم کارە بەردەوام بوو تاساڵی ١٩٥٧. پاشان مووگابی پەیوەندی کرد بە ئەکادیمیای ئاتشیمۆتاوە کە ئیستا ناسراوە بە قوتابخانەی ئاتشیمۆتا ناوەندی کە دەکەوێتە ئەکرای پایتەختی غاناوە وە لەوێش بەردەوام بوو لە خوێندن لە ساڵی ١٩٥٨ ە وە تاوەکو ١٩٦٠.
مووگابی نزیکەی ٨ بڕوانامەی خوێندی بەدەست ھێناوە لە بەکالرۆیس و ماستەر و دکتۆرا وە ئەو بوارانەشی کە زۆر حەزی کردووە تیایاندا بخوینێت بریتیبوون لە پەروەردە و ئابووری وە ھەندێک لە بڕوانامەکانیشی لە زانکۆکانی لەندەن و ئەفریقیای باشوور بەدەست ھێناوە بە یارمەتی خوێندن لە دوورەوە واتە ڕاستەوخر نەیخوێندوە. وە ھەروەھا چەندین پلەی زانستی فەخری لە چەندین زانکۆ بەدەست ھێناوە
گەڕانەوەی ڕۆبێرت مووگابی بۆ شوێنی لەدایک بوونی
ڕۆبێرت مووگابی لەساڵی ١٩٦٠ دا گەڕاوەتەوە بۆ شوێنی لەدایک بوونی وە پەیوەندی کردوە بە پارتی دیموکراتی نەتەوەییەوە کە لە دواتردا بوو بە (بزوتنەوەی یەکێتی گەلی زیمبابۆی ئەفریقی) پاشان ئەم پارتە لە کارکردن ڕاگیرا لە لایەن حکومەتەکەی (ئیان سمیس) ەوە لەم کاتانەشدا ڕۆبێرت مووگابی ئەم دوو بزوتنەوەیەی بەجێ ھێشت و لە ساڵی ١٩٦٣ دا پەیوەندی کرد بە (یەکێتی نەتەوەیی بۆ زیمبابۆی ئەفریقی) کە ھەر لەوساڵەدا دروست بوو لەسەر دەستی کۆمەڵێک خەڵکی رۆشنبیری زیمبابۆی کە لەناویاندا مافناس (ھێربێرت تشیتیبۆ) ی تێدابوو کە ھاوڕێی کۆنی خوێندنی ڕۆبێرت مووگابی بوو لە ئەفریقیای باشوور ئەم یەکێتێشە بوو بەسێ بەشەوە کە بەشێکیان مووگابی سەرکردایەتی ئەکرد وە لەوکاتەشدا مووگابی دەستبەسەرکرا لەلایەن ھەندێک سەرکردەی نەتەوەییەوە کە ڕکابەری بوون. لەساڵی ١٩٦٤ دا دەستەڵاتی بەریتانیا ھەستا بەدەستگیرکردنی چەندین سەرکردەی نەتەوەیی زیمبابۆیی لە ڕۆدیسا لەناو ئەوانەشدا مووگابی تێدا بوو کە ماوەی نزیکەی ١٠ ساڵی خایاند و لەو ماوەشدا مووگابی زانستی یاسای تەواوکرد.
دوورخستنەوە (نەفی کردنی)
لە ساڵی ١٩٦٤ ئازادکراو ڕۆدیسای بەجێ ھێشت و ڕوویکردە مۆزەمبیق لەوێش سەرکردایەتی سوپای زانۆی گرتە دەست کە لەلاەین وڵاتی چینەوە یارمەتی ئەدران و ئەم سوپایەش ناسراو بوو بە ناوی سوپای ئازادکردنی زیمبابۆی ئەفریقی نەتەوەیی لە ١٨ مارسی ١٩٧٥ دا تشیبۆتۆ کوژارا لە ڕێگەی تیرۆرکردنێکی سەرکەوتوەوە کاتێک کە ویستبووی سەفەر بکات بۆ زامبیا وە یەکێک لە سەرکردەکانی سوپاکەی مووگابی تاوانبارکرا بەو کارە وە لەکاتێکی تری ھەمان ساڵدا مووگابی میلیشیایەکی تایبەت بە خۆی دروستکرد
لەو کاتانەشدا ھێنری کیسنجەر زۆری لەبەریتانیەکان ئەکر کە مەبدەئی حکومکردنی کەمینەی سپی پێست لە ئەفریقیا شکست ئەھێنێت و تاسەر ناتوانن ئەوکارە بکەن ئیتر لەم کاتانەشدا ڕێگەی دابەشکردنی حکوم لەم وڵاتەدا ھاتە بەرباس و خواست و یەکەمین ھەڵبژاردن لەو وڵاتەدا ھاتە ئاراوە و سەرەڕای سەرکەوتنی (ئەنجومەنی نەتەوەیی ئەفریقیای یەکگرتوو) بە سەرۆکایەتی (ئەپڵ مۆزۆریوا) بەڵام جەبھەی مووگابی باوەڕ بە ئەنجانی ھەلبژاردنەکە نەبوو وە بەرەی (جۆشوا نکۆمۆ) بەرەوام بوو لەشەڕکردن. وە دواتر بزوتنەوە بەشداربووەکان بریاری گفتوگۆیاندا لە ساڵی ١٩٧٩ دا و بڕیاری دانانی دەستورێکی نوێیاندا بۆ کۆماری زیمبابۆی نوێ پاشان کاتی ئەنجامدانی ھەڵبژاردن دیاری کرا لە شوباتی ١٩٨٠ دا.
ھەڵبژاردن
دوای گفتوگۆیەکی زۆر کە مووگابی بەسەلامەتی ئەگاتەوە بۆ وڵات بەرامبەر بە قبوڵکردنی ٢٠ کورسی بۆ سپی پێستەکان لە پەڕلەماندا و نەگۆڕینی دەستوور بۆ ماوەی ١٠ ساڵی دواتر. دوای ئەوە مووگابی بە سەلامەتی گەڕایەوە وڵات لە ناو ئاپڕایەکی گەورەی جەماوەریدا لە ساڵی ١٩٧٩ دا و وە لە ھەلبژاردنەکاندا سەرکوتنی بەدەست ھێناو وە بوو بە سەرۆک وەزیرانی زیمبابۆی لە ٤ مارسی ١٩٨٠ دا.
سەرۆکایەتی وڵات
ڕۆبێرت مووگابی لە ساڵی ١٩٨٧ ەوە تاوەکو ئیستا سەرۆکی وڵاتی زیمبابۆیە.
ھاوسەرگیری
مووگابی لەگەڵ (سالی ھایفرۆن) ھاوسەرگیری کرد کە بەبنچینە ئافرەتێکی غانایی بوو لە ساڵی ١٩٣٣ لە داک بووە و لە ساڵی ١٩٩٢ کۆچی دوایی کردوە لە گۆرستانی پاڵەوانە نەتەوەییەکاندا لە ھێراری نێژراوە. پاشان مووگابی ھەستی بە بێ ھاوسەری کردەوە و چاوەڕێی ئەوەی نەکرد کە ماوەی شەرعی بەسەر مردنی ژنەکەیدا تیپەڕببێت و وەسەرڕای ئەوەش کە تەعالیمی دینی مەسیحی ڕێگەی نەدەدا بە بوونی زیاتر لە یەک ژن بەڵام ئەوەی خۆی پێنەگیرا و ھاوسەرگیری لەگەڵ سکرتێرەکەی خۆدا کردکە ناوی (گرێس مارفۆ) بوو کە لەو کاتەشدا لە سەرەتای ٢٠ ساڵی تەمەنیدا بوو. پاشان لە ١٧ی ئابی ١٩٩٦ دا مووگابی زەواجی لەگەڵ مارفوا دا کرد بە پێی ڕێوڕەسمی دینی کاسۆلیکی.
ڕەخنەکانی سەرمووگابی
کاتێک لایەنگیری بۆ مووگابی ڕووی لە دابەزین کرد بە ھۆی ھەڵئاوسانی ئابوریەوە و بزوتنەوەی گۆڕانی دیموکراتی دروست بوو لەگەڵ ئەوەشدا ماوەی ھەلبژاردنەکانی ٢٠٠٢ نزیک ئەبوویەوە ئەندامانی پارتی زانۆی سەر بە مووگابی دەستیان بە ئەنجامدانی توندو تیژی کرد کە پێشتر ھەرگیز لە زیمبابۆیدا شتی وا ڕووی نەدابوو وە لە کۆتایشدا پارتی زانۆ دەستیان خستە ناو ھەڵبژاردنەوە و بە قازانجی خۆیان شکاندیاینەوە تەزویریان تێداکرد ڕیگەی حکوم بێ کۆتاییان بۆ مووگابی ڕەخساند.
سەرچاوەکان
پۆل:سەرکردەکانی شەڕی سارد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:مردووانی ٢٠١٩ پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی زیمبابوی پۆل:دەرچووانی زانکۆی لەندەن پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
ستانلی کوبریک
ستانلی کوبریک (بە ئینگلیزی: Stanley Kubrick) (١٩٢٨-١٩٩٩) دەرھێنەری ئەمریکی بوو کە بە یەکێک لە گەورەترین دەرھێنەرانی سەدەی بیستەم دێتە ئەژمار. کووبریک لە نیۆیۆرک لەدایکبوو بەڵام زۆربەی ژیانی خۆی لە ئینگلیس بە سەر برد. کارەکانی کووبریک پڕن لە سەمبۆلیسم و وردەکاری. ھەندێک لە فیلمەکانی کووبرێک لە کاتی ھاتنە ناو بازاڕی فیلمەوە بوونە ھۆی کێشە، چونکە ھەندێک دیمەنی پڕ لە قین و سێکسی تێدا بوو کە دەبوو بە ھۆی کێشە لە نێوان بینەراندا. کوبریک لە ساڵی ١٩٩٩ بە ھۆی جەڵدەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد.
بەستەرە دەرەکییەكان
پۆل:مردووان بەھۆی جەڵدەی دڵ پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی پۆل:مردووانی ١٩٩٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨ پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی زانستی خەیاڵی پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت) پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:نووسەرانی مانھاتن پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
بەکارھێنانی زەوی
وێنۆک|چەپ بابەتی بەکارھێنانەکانی زەوی(Land use) لەو بابەتانە ھەژمار دەکرێت کە بووەتە جێگای گرنگی پێدانی زۆرێک لە جوگرافیزانان بەھۆی ئەو ڕۆڵەی ھەیەتی لە دیاریکردنی پەیوەندی مرۆڤ بە زەوی و ئەو چالاکییانەی کە پێی ھەڵدەستێت. مەبەست لە بەکارھێنانی زەوی، چالاکیی مرۆڤ و کردارەکانییەتی لەسەر ڕووی زەوی لە یەکە ڕووبەرێکی دیاریکراودا، جا ئەم ڕووبەرە شارستانی بێت یا خود لادێیی، و بە گوێرەی داواکاری و پێداویستییەکانی لە پێناو مانەوە لە ژیاندا. بەکارھێنانەکانی زەوی بە شیوەیەکی جوگرافی بەوە پێناسە دەکرێت کە بریتییە لە وەسفکردنی چۆنییەتی بەکارھێنانی زەوی کە شوێنی نیشتەجێبوونە یان پیشەسازییە یا خۆ کشتوکاڵییە و ….
پێناسە
سەبارەت بە شاریش جوگرافیزانان و پسپۆڕانی بواری پلاندانان ئەم زاراوەیە بە کار دەھێنن بۆ دەربڕینی ئەو چالاکییانەی کە زەوی شارستانی بەکاردێنن یاخۆ لە سەری دامەزراون لە شاردا، ھەروەکوو ئەوەی دەگوترێت بەکارھێنانی نیشتەجێبوون، بەکارھێنانی بازرگانی، پەروەردیی، تەندرووستی و چەندانی تر لە بەکارھێنانەکانی زەوی کە بۆشایییەک لە ڕووبەری شار بەکار دێنێ. ھەروەھا بەوەش پێناسە دەکرێت کە بریتییە لە دابەشبوونی شوێنیی ئەرکەکانی شار، نیشتەجێبوون، ئایینی، بازرگانی، خزمەتگوزاری و فەزا بەتاڵەکان تێیدا. بەکارھێنانەکانی زەوی لە ناوچە شارستانییەکاندا دیاردەیەکی دینامیکە، دەگۆڕێت بە گۆڕانی کات و شوێن؛ ئەمەش لە دەرئەنجامی جوڵە و جێگۆڕکێ و فراوانبوونی جێگا و ئەرکەکانی بەکارھێنانی زەوی لە ماوەی قۆناغە جیاوازەکاندا، کە دەکرێت کورت بێت یاخود درێژە بکێشێت بە گوێرەی ئەو بارودۆخانەی دێنە پێش یان بەدەردەکەون لە ماوەی ھەر قۆناغێک لە قۆناغەکانی گەشە و پێشکەوتنی شاردا و بەگوێرەی داواکارییەکانی دانیشتووان و پلەی بەرەو پێشچوونی شارستانی و ئاستی گوزەرانی دانیشتووانی و دانیشتووانی ھەرێمەکەی، ئەوا دەتوانین بڵێین بەکارھێنانەکانی زەوی لە شاردا بریتییە لە کارلێکی نێوان ئەرک و خزمەتگوزارییەکان لەگەڵ زەوی شار، کە دەبێتە مایەی پێدانی تایبەتمەندی جیاواز بۆ ھەر جۆرە بەکارھێنانێک.
سەرچاوەکان
قادر عەزیز، ئەمیر(٢٧١٣ک)؛ ھەڵسەنگاندنێکی جوگرافی بەکارھێنانەکانی زەوی ئاینی لە شاری ھەولێر بەبەکارھێنانی GIS، نامەی ماستەڕ، زانکۆی سەڵاحەددین.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خۆڵ
لی زای
لی زای (بە چینی:李在) وێنەکێشێکی سروشت و مرۆڤ بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی مینگ. شێوەی وێنەکێشانی لی زای شوێن ستایلی وێنەکێشەکانی وەک گوۆ سی، ما یوان، سیا گویی دەکەوت لی زای لە پوتیان لە پارێزگای فوجیان لە دایکبووە لە سەردەمی ئیمپراتۆر سواندی کەسێکی چالاک بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٤٣١ پۆل:خەڵکی پوتیان پۆل:وێنەکێشەکانی فوجیان پۆل:وێنەکێشەکانی سروشت لە ئیمپراتۆریەتی مینگ
بەھای کاتیی پارە
250px|وێنۆک|بەهای ١٬٠٠٠ دۆلار لە ئێستەدا و لە ١٠٠ ساڵی داهاتوو. بەھای کاتیی پارە بریتییە لەوەی کە پارە یەک کە لە ئێستەدا ھەیە، ئەگەر ببرێتە داھاتوو یان ڕابردوو ھەمان بایەخی نییە. ئەم گوزارەیە بە زمانی بیرکاری ئاوەھا پیشان دەدرێ:
سەرچاوەکان
Engineering Economy, 11th Ed., Sullivan, Bontadelli, and Wicks, Prentice-Hall, New York, 2000
پۆل:پارە
ھەواری تازە
ھەواری تازە یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی ئاشتی لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
ماتسومۆتۆ، ناگانۆ
ماتسومۆتۆ ((松本市، ماتسومۆتۆ-شی) دەکەوێتە پارێزگای ناگانۆ لە ژاپۆن ماتسومۆتۆ شارێکی فەرمییە لەوەتەی ١ی نیسانی ٢٠٢١وە بەپێی سەرژمیری ١ی ئازاری ٢٠١٩، شارەکە ٢٣٩ ھەزار دانیشتووانی ھەیە.
ئیان ماکیلین
ئیان ماکیلین ناوی تەواوی ئەلسێر ئەیان ماکیلین (لەدایکبووی ٢٥ی ئایاری ١٩٣٩)، ھونەرمەندێکی ئینگلیزییە و بەباشترین ھونەرمەندی سەردەمی خۆی ناودەبرێت و بەباشترین ھونەرمەندی ئینگلیزی دەژمێردرێت لەمێژووی ئینگلیزدا، ماکیلین خەڵاتی تۆنی و گۆڵدن گلوپی وەرگرتووە و دوو جاریش ھەڵبژێردراوە بۆ خەڵاتی ئۆسکار و چوارجایش بۆ خەڵاتی ئەکادیمیای بەریتانیا بۆ ھونەری فیلم و تەلەڤیزیۆن و پێنج جاریش بۆ خەڵاتی ئیمی. کارەکانی ماکیلین خۆی لە نێوان شانۆی نوێ و فەنتازیا و خەیاڵی زانستی خۆی دەبینێتەوە، ساڵی ١٩٧٩ نیشانەی شەرەفی ئیمبڕاتۆڕیەتی بەریتانیای پێبەخشراوە و بەرامبەر بەو خزمەتەی لە ھونەری شانۆگەریدا کردوێتی نازناوی سوارچاکیان لێناوە، سەرەتا پەیوەندی کردووە بە قوتابخانەی بۆڵتۆن و وەکو ھونەرمەندێک لەسەر شانۆی بۆڵتۆنی بچوک ڕۆڵی گێڕاوە، بەھۆی دایک وباوکیوە شانۆی خۆشویستووە کاتێک کە تەمەنی ٣ ساڵان بووە و بردویانە بۆ سەیری شانۆ ھۆگری شانۆ بووە. ماکیلین ڕۆڵی لەژمارەیەک فیلمدا گێڕاوە و لە ساڵی ١٩٦٩ لەفیلمی دەستھێنان بەخۆشەویستیدا بەشداری کردووە، لە ساڵی ١٩٨٠ ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕاوە لە فیلمی قەشەی خۆشەویستی، بەڵام تاکو ساڵی ١٩٩٠ ناوبانگی بڵاونەبۆتەوە، لە ساڵی ١٩٩٣ بەشداری لەچەند فیلمێکی سینەمایی و تەلەفزیۆنیدا کردووە و خەڵاتی ئیمی وەرگرتووە. ئیان کەسێکی ھاوڕەگەزبازە و وەک خۆشی دەڵێ شانازی بە ناسنامەی خۆیەوە دەکات. لەیەکێک لەچاوپێکەوتنەکانید کاتێک بێژەرەکە لێی پرسیوە کە بۆچی لەدوای ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول زۆر بەھێمنانە دەرکەوتووە ماکیلینی لەدایک بووی پێش جەنگی جیھانی دووەم لەوەڵامدا وتوێتی «باشە خۆشەویستم… تۆ ئەوەت لەبیرچووە کەمن لەژێر پارچە تەنەکەیەکدا تاکو تەمەنم گەیشتۆتە ١٤ ساڵ گەورەکراوم و پەروەردەکراوم». ئیان بەھۆی بەشداربوونی لە زنجیرە فیلمەکانی پیاوانی ئێکس و ھەرسێ بەشەکەی فیلمی (Lord of The Rings) و ھەرسێ بەشەکەی فیلمی ھۆبیت (گەشتێکی چاوەڕواننەکراو، وێرانکاریەکانی سماوگ، جەنگی پێنچ سوپاکە) خۆشەویستیەکی زۆری ھەوادارانی بەدەستھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئانی پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە پۆل:سوارچاکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:ئەندامەکانی کۆمپانیای ڕۆیال شکسپیر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:براوەکانی خەڵاتی شۆرتی
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٨.٠
250px|بێچوارچێوە|چەپ 250px|وێنۆک|گالاکسی نۆت ٨.٠ لە ڕەنگی سپی
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٨.٠ (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note 8.0)، تاتەبژمێرێکی ئەندرۆیدە لەلایەن کۆمپانیای سامسۆنگەوە بەرهەمهێنراوە. کە دووەم نەوەی زنجیرەی سامسۆنگ گالاکسی نۆتە. ئەم تاتەبژمێرە نمایشکرا لە ٢٣ی شوباتی ٢٠١٣ وە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٣ دەرچوو بۆ شانشینی یەکگرتوو، لە ١١ی نیسانی ٢٠١٣ بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان، لە ١٣ی نیسانی ٢٠١٣ بۆ فلیپین.
سەرچاوە
پۆل: تاتەبژمێرەکانی ئەندرۆید پۆل: تاتەبژمێرەکانی سامسۆنگ پۆل: تاتەبژمێری ٢٠١٣
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
ئۆسێتیای باشوور
ئۆسێتیای باشوور بە فەرمی کۆماری ئۆسێتیای باشوور (بە ئۆسێتی:Хуссар Ирыстон; بە گورجی:სამხრეთ ოსეთი؛ بە ڕووسی:Южная Осетия) کۆمارێکی سەربەخۆیە و لەلایەن ڕووسیا، ڤێنیزوێلا، نیکاراگوا، ناورۆ، توڤالو و سووریا دانپێدانراوە. ژمارەی دانیشتووانی ٧٢ ھەزار کەسە و ڕووبەرەکەی ٣٩٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. دراوی فەرمی ڕۆبڵی ڕووسییە. ئەم ناوچەیە یەکێک لە پارێزگاکانی خودموختاری کۆماری سۆشیالیستی گورجستانە‌.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆسێتیای باشوور پۆل:جوگرافیای ئۆسێتیا پۆل:جوگرافیای قەوقاز پۆل:جیاییخوازی لە گورجستان پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩١
خنکان
ئەسفیکسیا حاڵەتی کەم بوونی مەترسیداری ئۆکسجین لە لەشدا بە هۆی کێشەی هەناسەدانەوە. ئەسفیکسیا دەبێتە هۆی کەم گەیشتنی ئۆکسیجن بە شانەکانەی لەش کە ئەمە بۆ خۆی دەتوانێت ببێتە هۆی کێشەی تر لە کاری ئەندامانی لەشدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ھۆکارەکانی مەرگ
جانەوەرە
جانەوەرە گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی جانەوەرە بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٩٩٤ کەس لە ٢٣٣ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
گیراوەی ڕێکخەر
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کیمیای ترش-تفت پۆل:ھاوسەنگیی کیمیایی پۆل:ڕێکخەرەکان
گازی سروشتی
350px|وێنۆک|دەرھێنانی گازی سروشتی لەلایەن وڵاتان، بە مەتری سێجا لە ساڵێکدا. وێنۆک|سووتانی گازی سروشتی لەسەر سۆبەی گاز گازی سروشتی سەرچاوەیەکی وزەی بەبەردبووە کە بە قوڵایییەکی زۆر لەژێر ڕووی زەوی دروست دەبێت. گازی سروشتی چەندین جۆری جیاوازی ئاوێتەی تێدایە. باوترین جۆری گازە سروشتییەکان، گازی میثانە CH4 کە ئاوێتەیە کە لە ١ گەردیلەی کاربۆن لەگەڵ ٤ گەردیلەی هایدرۆجین پێک هاتووە و هەندێک لە گازە سروشتییەکان شلن وەک LNG کە شلەیەکی گازە کاربۆنییەکانە.
چۆنێتیی دروستبوون
وێنۆک|سووتانی گازی سروشتی کە لە زەوییەوە دێتە دەرەوە لە [[تایوان]]
هاوشێوەی نەوت، گازی سروشتی بەرهەمی ماددەی ئەندامی شیبوەوەیە، بەتایبەتی لەو زیندەوەرە بچووکە دێرینانەی لە ژینگەی ئاوی سوێردا دەژین و دوای تێپەڕبوونی ٥٥٠ میلیۆن ساڵ نیشتوون. دواتر ئەم ماددە ئەندامییانە لەگەڵ قوڕ و لم و قوم و لیتەی بنکی زەریاکاندا تێکەڵاوبوون و بەرەبەرە بە تێپەڕبوونی کات لە ژینگەیەکی بێ ئۆکسجینی داخراودا قەتیس بوون.
ئەو شوێنانەی گازی سروشتیی تێدایە
لە هەندێک شوێندا گازە سروشتییەکان دەڕۆنە ناو درزە گەورەکان و بۆشایییەکانی نێوان چینە بەردینەکانەوە. ئەو گازە سروشتییانەی کە بەم شێوەیە دەدۆزرێنەوە هەندێک جار پێیان دەگوترێت گازە سروشتییە ئاسایییەکان. هەروەها، گازە سروشتییەکان لەگەڵ نیشتووی نەوتی خاویش هەن و پێیان دەگوترێت گازی سروشتیی ئاوێتە. نیشتووی گازە سروشتییەکان لەسەر وشکانی دەبینرێن و هەندێکیان لە قەراخ و بنکی زەریاکانن. جۆری ئەو گازە سروشتییەی کە لە نیشتووی خەڵووزی بەردیندا دۆزراوەتەوە پێی دەگوترێت میسانی چینی خەڵووزە بەردینەکان.
چۆنێتیی دۆزینەوە
ئەو زەویناسانەی کە لە پێکهاتە و دۆخی زەویدا دەخوێنن یەکەم کەس بوون دەستیان کرد بە گەڕان بۆ گازە سروشتییەکان. ئەوان ئەو جۆرە پێکهاتە زەوییانەیان دیاری دەکەن کە دەشێت نیشتووی گازی سروشتیی تێدا بێت. زەویناسان لە سەر زەوی و لە دەریاکانیشدا بەزۆری شەپۆلی دەنگ بۆ دۆزینەوەی شوێنی گازی سروشتی و بیرە نەوتەکان بەکار دەهێنن.
ئەگەر ئەنجامی تاقیکردنەوەی بیرێک ئەوەی نیشان دا کە پێکهاتەی زەوییەکە بڕێکی باش گازی سروشتیی تێدایە، یەک یان زیاتر لە یەک بیری بەرهەمهێنانی تێدا هەڵدەکۆڵرێت. بیری گازە سروشتییەکان بە شێوەی ئاسۆیی و ستوونی هەڵدەکۆڵرێت. لەدوای هەڵکۆڵین، نیشتوو یاخود پاشماوەی گازە سروشتییەکە لە زەویدا دەمێنێتەوە و گازە سروشتییەکە بەئاسانی بە بیرەکەدا سەردەکەوێتە سەر ڕووی زەوی.
سەرچاوەکان
پۆل:گازی سروشتی پۆل:سووتەمەنیی گاز پۆل:داهێنانە چینییەکان پۆل:داھێنانە چینییەکان
قوولەسوێر
قوولەسوێر (Qûleswêr، ) دێیەکە لە گوندستانی بەریاجی، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٤ کەس لە ٦٤ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
شانشین، مەریوان
شانشین گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی شانشین بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٣٢ کەس لە ٤٥ بنەماڵەدا بووە.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
مەندیل بەسەر
مەندیل بەسەر (Mendîlbeser، ) دێیەکە لە ی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٣ کەس لە ٥ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا
یەکێتی تۆپی پێ ئەورووپا (بە ئینگلیزی: Union of European Football Associations) ئەرکی سەرپەرشتی پاڵەوانیەتیەکانی تۆپی پێی لە کێشوەری ئەورووپا لەژێردەستە بەتایبەتی پاڵەوانیەتیەکانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا و خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا و یۆڕۆ لیگ. ئەم یەکێتیە بەفەرمی لەساڵی ١٩٤٥ دەستی بەکارەکانی کرد و ھەنووکە مێشێل پلاتینی سەرۆکی ئەم یەکێتییەیە.
سەرچاوە
ماڵپەڕی سەرەکی یەکێتی تۆپی پێ ئەورووپا
پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٥٤ پۆل:ڕێکخراوە نێونەتەوەیییەکانی ئەورووپا
پارێزگای ئێدیرنە
پارێزگای ئێدیرنە یەکێک لە پارێزگاکانی تورکیایە کە لە ناوچەی مەرمەرە ھەڵکەوتووە.
ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری ئێدیرنەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای ئێدیرنە پۆل:پارێزگاکانی تورکیا
لویس لابێ
لویس لابێ شاعیری سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٥٢٠ پۆل:مردووانی ١٥٦٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٦ پۆل:مردووانی ١٥٦٥
باکوو بۆلیڤارد
باکوو بۆلیڤارد سەیرانگایەکە لە ساڵی ١٩٠٩دا دامەزراوە کە ھاوتەریب لەگەڵ کەناری دەریای باکۆ دەڕوات. مێژووەکەی بۆ زیاتر لە ١٠٠ ساڵ دەگەڕێتەوە، بۆ ئەو سەردەمەی کە بارۆنەکانی نەوتی باکو کۆشکەکانیان بەدرێژایی کەناری قەزوین دروست کرد و کەناری دەریاکە بە شێوەیەکی دەستکرد ئینج بە ئینج دروست کرابوو.
ھیستیۆسایتۆزیس
هیستیۆسایتۆزیس حاڵەتێکە کە لە پزیشکیدا بە زۆربوونی ژمارەی هیستیۆسایتەکان دەگوترێت. هیستیۆسایت بە ماکرۆفەیجەکانی نێو شانەکان دەگوترێت. هیستیۆسایتۆزیس بە دەستەیێک لە نەخۆشیەکان دەگوترێت کە لە هەموویاندا حاڵەتی زۆربوونی ژمارەی هیستیۆسایتەکان ڕوودەدات.
باکوو بۆلیڤارد
شوێن
پارکەکە بە درێژایی کەنداوێک کە ڕووی لە باشوورە لەسەر دەریای قەزوین درێژ دەبێتەوە. بە شێوەیەکی نەریتی لە گۆڕەپانی ئازادی دەست پێدەکات و بەردەوام دەبێت لە ڕۆژاوا تا شاری کۆن و لەودیوەوە. لە ساڵی ٢٠١٢ەوە، یێنی بولڤار (بۆلیڤاری نوێ) بە شێوەیەکی بنەڕەتی درێژییەکەی دوو ھێندە زیادکردووە بۆ ٣٫٧٥ کم، کە ڕێگاکانی سەیرانگاکانی تا گۆڕەپانی ئاڵای نیشتمانی درێژکردووەتەوە. لە ساڵی ٢٠١٥ بۆلیڤاری وایت سیتی ٢ کمێکی دیکەی بۆ ڕۆژھەڵاتی گۆڕەپانی ئازادی زیاد کرد و ڕاپۆرتەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە لە کۆتاییدا ڕەنگە بۆلیڤارەکە ٢٦ کم درێژ بێت، لەنێویاندا بیبیھەیبەیت.
مێژوو
وێنۆک|ئەمڕۆ بۆلیڤاری باکوو
سەردەمی ئیمپراتۆری ڕووسیا و کۆماری دیموکراتی ئازەربایجان
ئەم بولیوارە بۆ بەستنەوەی کێڵگە نەوتییەکان لە بیبی حەیبەت وەک بەشێک لە پڕۆژەکانی گەشەپێدانی شارەکان لەلایەن کۆمیسیۆنی باخداری شارەوانییەکانەوە دامەزراوە.
لە ساڵی ١٩٠٠ کۆمیسیۆنی باخداری شارەوانی بڕیاریدا بە چاندنی دار و دار بەدرێژایی کەناری دەریا. کازمیێرز سکورێڤیچ، ئەندازیارێکی پۆڵەندییە، دیزاینی کەمپێکی بە پانی ٢٠ مەتر کردووە، بە بەکارھێنانی ڕوەک کە لە کەشوھەوای زۆر گەرم و وشک و گەرمی باکۆدا دەمێنێتەوە.
لە ساڵی ١٩٠٩دا مامۆستا حەسەن ھەجینسکی بەرپرسی بەشی بیناسازی شارەوانی باکو بە خەرجکردنی ٦٠ ھەزار ڕوبڵ پارکەکەی باشتر کرد دوای ئەوەی دوما بڕیارەکەی دەرکرد.
سەردەمی سۆڤیەت
وێنۆک|ڕاست|تاوەری پەرەشوتەکە.
لە سەردەمی سۆڤیەتدا، گازینۆکە گۆڕدرا بۆ شانۆی بووکەڵە، کە تا ئێستاش خزمەتێکی زۆری دەکات. دواتر بۆلیڤارەکە درێژکرایەوە تا بەندەری بازرگانی دەریایی نێودەوڵەتی باکوو.
لە ساڵی ١٩٣٦ تاوەرێکی پەرەشوت دروست کرا و بۆ چالاکییە توندڕەوەکان بەکارھات. بەڵام تاوەرەکە دوای ڕووداوێکی کوشندە لە ساڵانی شەستەکاندا کارکردنی وەستا، کە بووە ھۆی قەدەغەکردنی کۆتایی ڕۆیشتن بە پەرەشوت لە تاوەرەکەوە. تا ئەمڕۆش ئەم تاوەرە بە یەکێک لە شوێنە گرینگەکانی ئەو بۆلیڤارە دادەنرێت.
دوای سەربەخۆیی
لە ساڵی ١٩٩٩ ئەم بلیوارە لەلایەن حەیدەر عەلیێڤ سەرۆکی پێشووی ئازەربایجانەوە وەک پارکێکی نیشتمانی ناسێندرا. ھەروەھا ئەم دۆخە یارمەتیدەر بوو بۆ کەمکردنەوەی نیگەرانییەکانی ژینگە وەک پاککردنەوەی پیسبوونی نەوت لە کێڵگە نەوتییەکانی دەریای خەزەر. تا ساڵی ٢٠٠٩ ٢٨ شوێنی سەرنجڕاکێشی کات بەسەربردن لە پارکە گەشتیارییەکەی بۆلیڤاردا ھەبووە. بەڵام بەھۆی ھۆکاری سەلامەتییەوە، شوێنە سەرنجڕاکێشە کۆنەکان جێگەیان گرتەوە بە کارۆسێل و سواربوونی نوێ لە ئیتاڵیا و ئەڵمانیاوە.
لە ساڵی ٢٠٠٨ تاوەری پەرەشوت دووبارە دروستکرایەوە و دەستی کرد بە پیشاندانی خێرایی با، کات، ڕێکەوت، ھەوا و پلەی گەرمی ئاوی دەریا
بۆلیڤارەکە پارکێکی یاری و یانەیەکی یەخت و نافورەی مۆسیقا و پەیکەر و شوێنەوارە جۆراوجۆرەکانی تێدایە. پارکەکە لەلایەن سەگ ڕۆیشتن و ڕاکەرەکانەوە بەناوبانگە، و گونجاوە بۆ گەشتیاران، تەنیشت سەنتەری نێودەوڵەتی موغام و نافورەی مۆسیقای تازە دروست کراوە.
ئەو بۆلیڤارە ١٠٠ ساڵەی لە ساڵی ٢٠٠٩دا یادی کردووەتەوە چونکە ڕێکەوتی تایبەتی دروستکردنی تا ئێستا نەزانراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پارکەکانی باکوو
سۆفیبلە
سۆفیبلە گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی سۆفیبلە بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٧٠ کەس لە ٤٩ بنەماڵەدا بووە.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
ئاکیرا کورۆساوا
ئاکیرا کوورۆساوا (١٩١٠-١٩٩٨) دەرھێنەر، فیلمنامەنووس و بەرھەمھێنەری ژاپۆنییە. کوورۆساوا یەکێکە لە کاریگەرترین و بەناوبانگترین دەرھێنەرانی سەدەی بیستەم. کوورۆساوا لە ژیانی ھونەری خۆیدا ٣٠ فیلمی دروست کرد کە ھەندێکیان وەکوو "٧ سامۆرایی" لە جیھاندا زۆر بەناوبانگن.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ژاپۆنی پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٠ پۆل:مردووانی ١٩٩٨ پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:دەرھێنەرانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی
بڕیارنامەی ١٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ میسر پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لوبنان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ١٠.١
250px|بێچوارچێوە|چەپ
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ١٠.١ (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note 10.1)، تاتەبژمێرێکی ئەندرۆیدە لەلایەن کۆمپانیای سامسۆنگەوە بەرهەمهێنراوە. ئەم تاتەبژمێرە بڵاوکراوەتەوە لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٢.
سەرچاوە
پۆل: تاتەبژمێرەکانی ئەندرۆید پۆل: تاتەبژمێرەکانی سامسۆنگ پۆل: تاتەبژمێری ٢٠١٢
پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید
گەرمیی سووتان
گەرمیی سووتان (ئینگلیزی: Heat of combustion) وزەی بە شێوەی گەرمی دەرپەڕیوە، لە کاتی تەواو سووتانی بڕێکی دیاریکراوی ماددەیەکدا، لە پەستان یان قەبارەیەکی جێگیردا.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:سووتەمەنییەکان پۆل:کیمیای گەرمی پۆل:تێرمۆدینامیک پۆل:سووتان پۆل:فیزیکی ناوکی پۆل:تایبەتمەندی گەرمی داینامیکی
شەقامی ڕۆتشیڵد
سەرچاوەکان
پۆل:شەقامەکانی تێل ئەڤیڤ
جۆن لۆگی بێرد
250px|وێنۆک|چەپ|پەیکەری جۆن لۆگی بێرد جۆن لۆگی بێرد (، لەدایکبوون: ١٣ی ئابی ١٨٨٨ – مردن: ١٤ی حوزەیرانی ١٩٤٦) زانا و ئەندازیار و داهێنەرێکی سکۆتلەندی بوو کە توانی یەکەم ئامێری تەلەڤیزیۆن دابهێنێت لە جیهاندا.
پەراوێزەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨ پۆل:مردووانی ١٩٤٦ پۆل:مێژووی تەلەڤیزیۆن پۆل:تەکنۆلۆژیای تەلەڤیزیۆن
تەیناڵ
تەیناڵ گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی تەیناڵ بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦ـدا ١٣٢ کەس بوو کە لە ٢٧ بنەماڵەدا بووە. تەیناڵ لە ئێستادا شوێنێکی زۆر خۆشە. تەینال مزگەوت، قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی، نەخۆشخانە، شوێنی دورینی جلوبەرگ، دوکان و یاریگای لێیە ئەمە تەیناڵی کۆن، بەڵام لە ئیستادا لە شوێنێکی نزیکی تەیناڵی کۆن شوێنێکی تر دروستکراوە کە پێی دەوترێ تەیناڵی تازە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
ڕێمی بێلوو
ڕێمی بێلوو شاعیر و وەرگێڕی سەدەی شازدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٥٢٨ پۆل:مردووانی ١٥٧٧
چاڵگە، تەکیە
چاڵگە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تەکیەی کاکەمەند، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چاڵگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مەنزەرئاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلی مەنسور و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی سارد لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قودرەتە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سڵێمان کەنی
سڵێمان کەنی (SillêmanKenî، ) دێیەکە لە ی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٧٠ کەس لە ٧٩ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
پارێزگای ئەسکیشەھر
پارێزگای ئێسکی شەھیر یان پارێزگای ئەسکی شەھر لە یەکێک لە پارێزگاکانی تورکیایە کە لە ناوچەی ئاناتۆلیای ناوەندی ھەڵکەوتووە.
ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری ئێسکی شەھیرە.
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای ئێسکی شەھر پۆل:پارێزگاکانی تورکیا
ماکرۆفەیج
وێنۆک|وێنەی ماکرۆفەیج
ماکرۆفەیج خانەگەلێکن کە لە شانەکانی لەشی بڕبڕەداراندا دەژین و لەشی ئەوان لە ئۆرگانیزمە دەرەکیەکان وەک بەکتریاکان دەپارێزن. وشەی ماکرۆفەیج لە بە واتای زل خۆرە، واتە شتێک کە کە شتی زل دەخوات.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆئەندامی بەرگری پۆل:کۆئەندامی لیمف پۆل:خانە پۆل:خانەکانی مرۆڤ
گوڵچیەر
گوڵچیەر گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی گوڵچیەر بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٠٢ کەس لە ٥٦ بنەماڵەدا بووە.
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
خۆزێ مۆرینیۆ
خۆزێ مۆرینیۆ ناوی تەواوی خۆزێ ماریۆ دۆس سانتۆس مۆرینیۆ فلیکس ە ،لە ٢٦ ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦٣ لەدایک بووە ، مۆرینیۆ یەکێ لەباشترین ڕاھێنەرانی جیھانی سەدەی بیست و یەکەمە لەئێستادا ڕاهێنەری ڕۆمای ئیتاڵییە ، مۆرینیۆ بەر لەوەی ببێتە ڕاھێنەری وەرزشی کاری وەرگێڕ وە یاریزانیشی کردووە ، مۆرینیۆ تاکە ڕاھێنەرە لە ماوەی٩ ساڵدا لەئەرکی ڕاھێنەرایەتی لەیاریگای یانەکەی تووشی شکست نەبووە ناوی چۆتە پەرتووکی گینس بۆ مێژوو و داھێنانەکان ، مۆرینیۆ بەوە ناسراوە کە ھەمیشە لێدوانی ئاگرین بەکاردەھێنێت لە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسیەکان.
سەرەتای ژیان
وێنۆک|مۆرینیۆ لەگەڵ منداڵەکانی لە ناو یاریگادا
زمانەکان
مۆرینۆ لەژیانیدا ھەمیشە زیرەک بووە لە قسەکردن کە تا ئێستا توانیویەتی خۆی فێری کۆمەڵێک زمانی جیاواز بکات لەوانە پرتووگالی و ئیسپانی و فەڕەنسی و ئیتاڵی بەڵام زۆربەی کات بە کەتەلۆنی قسەی کردووە.
کاری خێرخوازی
لەپاڵ کاری وەرزشی مۆرینیۆ زۆرجار لە پڕۆژە خێرخوازیەکان دەبینرێت ، لەیەکێ لە کارە خێرخوازیەکانی ھەندێ لە جل و کەلوپەلی ماڵی مەزاد کرد بۆ ئەوەی داھاتەکەی بداتە منداڵانی فەڵەستین و سۆماڵ کە بڕی داھاتەکەش بە ٢٢ ھەزار یۆڕۆ خەمڵێنرا.
مۆرینیۆ وەک یاریزان
مۆرینۆ لەھێڵێ ناوەڕاست یاریکردووە وە لەگەڵ کۆمەڵێ یانەی ووڵاتی پرتووگال یاری کردووە ئەوانیش یانەکانی ڕایۆ ئەڤی و بلێنسیس و سێسیمبرا ، بەڵام مۆرینیۆ لەماوەی ژیانی یاریزانی زۆر سەرکەوتوو نەبووە بەوەی تەنیا ٩٥ یاری کردووە وە تەنیا ١٥ گۆلی لەگەڵ یانەکانی تۆمارکردووە ماوەی یاری کردنیشی وەك یاریزان ٧ ساڵ بووە لەنێوان ساڵەکان ١٩٨٠ بۆ ١٩٨٧.
مۆرینیۆ و کاری وەرگێڕ
دوای وازھێنانی لەیاریکردن وەک یاریزان لەبەر ئەوەی زمانی کەتەلۆنی دەزانی چووە نێو کاری وەرگێڕی لەم کارەشدا لە تۆپی پێدا دوورنەکەوتەوە کە دوای ئەوەی لەگەڵ خانەوادەکەی چوونە شاری بەرشەلۆنا بووە وەرگێڕی یانەی بەرشەلۆنە کە کاری وەرگێڕی بۆ ڕاھێنەری یانەکە بۆبی ڕۆبسۆن دەکرد ، مۆرینۆ سوودی زۆری لە بۆبی ڕۆبسۆن وەرگرت تا وای لێھات مۆرینیۆ کاری ڕاھێنەرایەتیشی تاقی کردەووە بەوەی لە سالی ٢٠٠٢ بوو بە ڕاھێنەری یانەی بەنفیکای پرتووگالی.
بەنفیکای پرتووگالی
مۆرینۆ لەساڵی ٢٠٠٢ یەکەم ئەزموونی ڕاھێنەرایەتی لەیانەی بەنفیکای پرتووگالی گرتە ئەستۆ بەڵام مۆرینیۆ تەنیا چوار مانگ لەگەڵ بەنفیکا ڕاھێنەرایەتی کردووە لەکۆی ١١ یاری ڕاھێنەرایەتی لەگەڵ بەنفیکا ٦ یاریان بردەوە وە ٣ یاریش بەرامبەر بوونە وە ٢ یاریش دۆڕان ماوەی ڕاھێنەرایەتی ٢٠ سێپتەمبەری ٢٠٠٠ بۆ ٥ی دێسمبەری ساڵی ٢٠٠٠.
یۆنایۆ دی لێریای پرتووگالی
لە ١٤ەی ئەپڕێلی ٢٠٠١ بوو ڕاھێنەری یانەی یۆنایۆ دی لێریایی پرتووگالی لەم یانەیە لەکۆی ٢٠ یاری ١١ یاریان بردەوە لە ٢٠ جانوێوەری ٢٠٠٢ یانەکەی جێھێشت ڕوویکردە یانەی پۆرتۆی پرتووگالی.
پۆرتۆی پرتووگالی
لە ٢٣ی جانێوەری ساڵی ٢٠٠٢ بووە ڕاھێەری یانەی پۆرتۆ لەگەڵ ئەم یانەیە ١٢٧ یاری ڕاھێنەر بووە ئەنجامی بەرچاوی بەدەست ھێنا کە لەکۆی ١٢٧ یاری ٨٨ یاریان بردەوە ٢٤ یاریش بەرامبەر بوون وە ١٥یاریش دووچاری شکست ھاتن لە ڕێکەوتی ٢٦ ی مەی ساڵی ٢٠٠٤ بەشێوەیەکی فەرمی یانەی پۆرتۆی جێھێشت.
چێڵسی ئینگلیزی
مۆرینیۆ لە ٢ی جوونی ٢٠٠٤ ڕوویکردە یانەی چێڵسی ئینگلیزی لەگەڵ ئەم یانەیە مۆرینیۆ کۆمەڵە دەستکەوتێکی بۆیانەی چێڵسی دەستەبەر کرد کە سەروەریەکی مەزنیشی لەگەڵ مێژووی یانەکە تۆمارکرد لەگەڵ یانەی چێڵسی ١٨٥ یاری ڕاھێنەری یانەکە بووە وە تیایدا ١٣١ یاری بردۆتەوە بەڵام لەکۆتایدا بەھۆی کێشەی لەگەڵ سەرۆکی یانەکە ملیاردێری ڕووسی ئەبراهیممۆڤیچ یانەکەی جێهێشت.
- دەستکەوتەکان لەگەڵ یانەی چێڵسی ئینگلیزی
ئینتەرناسیۆنالێ ئیتاڵی
مۆرینیۆ لە ٢ی جوونی ساڵی ٢٠٠٨ ڕوویکردە ووڵاتی ئیتالیا بەمەبەستی مەشقدانەوەی یانەی ئینتەرناسیۆنالێ ئیتاڵی لەیەکەم وەرزیدا سێ نازناوی بردەوە وە لەوەرزی دووەمیش ٥ نازناوی بردەوە لەگەڵ یانەی ئینتەر ناسیۆنالی یاخوود ئینتەر میلان مۆرینیۆ ناوبانگی لە ھەموو جیھانی وەرزشی دەرکرد لەکۆی ١٠٨ یاری لەگەڵ یانەکە توانی ٦٨ یاری بباتەوە.
- دەستکەوتەکان لەگەڵ یانەی ئینتەر میلانی ئیتاڵی
ڕیال مەدریدی ئیسپانی
دوای سەروەریە گەورەکەی لەگەڵ یانەی ئینتەر میلانی ئیتاڵی لە ڕێکەوتی ٣١ی مەی ٢٠١٠ ڕوویکردە ئیسپانیا بۆ مەشقدانەوەی یانەی ڕیال مەدرید لەیەکەم وەرزی یانەکەی نازناوی جامی شای ئیسپانیای لەگەڵ یانەی شاھانە بردەوە جگە لەم نازناوەش کۆمەڵە دەستکەوتی تاکەکەسی لەگەڵ یانەکەدا تۆمارکرد کە لەکۆی ١٠١ یاری یانەکە ٧٨ یاری بردۆتەوە ڕێژەی سەرکەوتنەکانیشی ٧٧% کە لەمێژووی خوولی ئیسپانی ھیچ ڕاھێنەرێک ئەم ڕێژەیە سەرکەوتنەی بەدەست نەھێناوە وە دەستکەوتێکی تریشی ١١ جاری لەسەر یەک لە خوولی ئیسپانی لەگەڵ یانەکەی بردۆتەوە کە ھیچ ڕاھێنەرێکی تری ئەم خوولە ئەم دەستکەوتەی تۆمارنەکردووە جگەلەوەش لەیەکەم وەرزیدا گرێ کۆرەی یانەکەی لە قۆناغی ١٦ی خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوڕووپا کردەوە کە یانەکە نزیکەی ٦ وەرز نەیتوانیبوو لەم قۆناغە دەربچێت ، لەوەرزی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٢ توانیان نازناوی لالیگای ئیسپانیا بەدەست بھێنن بەمەش مۆرینیۆ بووە تاکە ڕاھێنەر کە خوولی ناوخۆی پرتووگال و ئینگلتەڕا و ئیتاڵیا و ئیسپانیا بەدەست بھێنێت.
- دەستکەوتەکان لەگەڵ یانەی ڕیال مەدریدی ئیسپانی
٭ جامی شای ئیسپانیا لەوەرزی ٢٠١٠-٢٠١١
٭ خوولی ئیسپانی ناسراو بە لا لیگا ١ جار لەوەرزی ٢٠١١ - ٢٠١٢
٭ جامی سووپەری ئیسپانیا ٢٠١٢
مانچستەر یونایتد
لە ٢٧ی ئایاری ٢٠١٦ بەفەرمی بوو بەڕاھێنەری یانەی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی و بۆندەکەشی تاکوو ساڵی ٢٠٢٠ بوو. لە ٧ی ئابی ٢٠١٦ لەیەکەم یاری فەرمی لەگەڵ یانەکەی یاری کۆتایی جامی یەکێتیی تۆپی پێی ئینگلیزی بردەوە دوای ئەوەی لەیانەی لیستەر سیتی بردەوە بەئەنجامی ٢-١.
گەرمی
لە تێرمۆدینامیک، گەرمی وزەی گوازراوەیە لە شتێکەوە بۆ شتێک یان لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر، لە درێژەی کارلێکردنە گەرمییەکان. گواستنەوەی گەرمی لە ڕێگای جۆراوجۆر وەکوو: توانای گەیاندنی گرمی، تیشکدان، دیاریدە، لێکخشان، ڕوو دەدا. گەرمی یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی سیستم یان شتێک نییە، بەڵکوو زۆرتر پەیوەندی بە جۆرێک کردەوە ھەیە، و لەگەڵ سووڕی گەرمی و گواستنەوەی گەرمی ھاو مانایە.
نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەیەم، پێشکەوتێکی زۆری لەبارەی چۆنییەتی و ناوەڕۆکی بابەتی گەرمی دەستکەوت، لەبەروەی کۆتایی سەدەی ھەژدەیەم شۆڕشی پیشەسازی لە ئەمریکا و ئەورووپا زیادی کرد.
جەیمز کلێرک ماکسۆل یەکێک لەو زانایانە بوو کە لە کتێبەکەی (تیۆری گەرمی) لە ساڵی ١٨٧١ نووسیویەتی گەرمی پەیوەندی بە جوولەی شتەکان ھەیە و پێڕستی بۆ دانا.
سەرچاوەکان
پۆل:چەمکە فیزیکییەکان پۆل:تێرمۆدینامیک پۆل:گواستنەوەی گەرمی
گەورەبوونی سپڵ
وێنۆک|وێنەی [[سی تی سکەن|سی.تی. سکەنی گەورەبوونی سپڵ]]
گەورەبوونی سپڵ یان سپلێنۆمێگالی حاڵەتی گەورە بوونی سپڵە. گەورەبوونی سپڵ چەندین ھۆکاری ھەیە وەک: چڵک کردن، شێرپەنجە و چەندین نەخۆشی تر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نیشانەکانی نەخۆشی: کۆئەندامی ھەرس و سک
بڕیارنامەی ١٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٧ی ئابی 1958دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ سکاڵای لوبنان - سکاڵای ئوردن. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 838‌ەم، بە 11 دەنگی لەگەڵ، ۰ی دژ و ۰ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئوردن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لوبنان
کانیەڕەش
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
گەرمیی گیراوە
گەرمیی گیراوە (ئینگلیزی: Heat of solution) بڕی وزەی دەرپەڕیو یان مژراوە بە شێوەی گەرمی، کاتێک بڕێکی دیاریکراوی تواوەیەک لە توێنەرێکدا دەتوێتەوە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گیراوەکان پۆل:ئێنتالپی
ھۆتێل
ھۆتێل دامەزراوەیەکە کە خزمەتگوزاری پێداویستییەکانی کاتییەکانی مرۆڤ دابین دەکات ئەکرێ خزمەتگوزرایەکانی بریتی بن لە دابین کردنی شوێنی مانەوە. چەپ|وێنۆک|ھۆتێلێک لە [[نیۆیۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکان]] خزمەتگوزارییەکانی وەک (خواردن و خواردنەوە، گەرماو، ئاسایش و سکیوریتی) ئەمەش لە ھۆتێلێک بۆ ھۆتێلێکی تر دەگۆرێت لەوانەیە ھۆتێلێک خزمەتگوزاری باشتر و کوالێتی بەرزتر پێشکەش بە سەردانی کەرانی بکات، خزمەتگوزاری ھۆتێلەکان جۆراوجۆرن بۆ کڕیار وەک (کەسی، خێزانی) ھەنێک جار ھۆتێلێکی کوالێتی خراپ ئەکرێ کێشەی لێ بکەوێتەوە وەک کێشەی ئاسایش سکیوریتی کێشە لە خزمەتگوزارییەکانی وەک (کوالێتی ژوورەکە، کوالێتی گەرماوەکە، کوالێتی پاراستنی کڕیارەکانی) لەوانەیە بتەوێت لە ھۆتێلێکی باش بگەرێی لە ڕێگەی بابەتەکانی ئینتەرنێت، و ئەو دەنگانەی لەلایەن بەکارھێنەرانی گۆگلەوە دابین کراون بۆ خوودی ھۆتێلەکە، لەوانەیە بتەوێ لە ڕێگەی ئینتەرنێتیشەوە داوای خزمەتگوزارییەکانی ھۆتێل بکەی بەپێی ئەو پێویستییەی کە تۆ دەتەوێ.
سەرچاوەکان
* پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکان بە پێی جۆر
پارێزگای ئێتچو
پارێزگای ئێتچو (越中国,، ئێتچو نۆ کنی) پارێزگایەکی کۆنی ژاپۆن بوو کە ئەمڕۆ بریتیە لە پارێزگای تۆیاما لە ناوچەی ھۆکوریکو لە ژاپۆن. یێتچو ھاوسنوورە لەگەڵ نۆتۆ و کاگا بەرەو ڕۆژاوا، وە شیناتۆ و ھیدا بەرەو باشوور، وە ئێچیگۆ بەرەو ڕۆژھەڵات، وە دەریای ژاپۆن بەرەو باکوور.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پۆلە شاردراوەکان پۆل:ئەو ویلایەت مەڵبەندانەی لە ١٨٧١ ھەڵوەشێنراونەتەوە پۆل:پارێزگاکانی پێشووی ژاپۆن پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ١٨٧١ لە ژاپۆن پۆل:ئەو ویلایەت و مەڵبەندانەی لە دەیەی ٧٠٠ دامەزراون
چۆڵەمەکی خواروو
چۆڵەمەکی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تەکیەی کاکەمەند، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چۆڵەمەکی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەراوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھەکزی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خاڵدان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باینجانی خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئاڵیھەمەئان
ئاڵیھەمەئان گوندێکی شارستانی مەریوانە. خەڵکی ئاڵیھەمەئان بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتوانی لە ئامارەکانی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٣٨ کەس لە ٢٦ بنەماڵەدا بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
دوورگەی کریسمس
مەڵبەندی دوورگەی کریسمس، مەڵبەندێکی ئۆسترالیایە لە ئۆقیانووسی ھیند ھەڵکەوتووە. ئەم دوورگەیە لە ٢٦٠٠ کیلۆمیتری باکووری ڕۆژئاوای شاری پێرد لە ڕۆژئاوای ئۆسترالیایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتوانی ئەم دوورگەیە ١.٤٠٢ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٥٧ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا پۆل:دوورگەکانی ئوقیانووسی ھیند
پۆل:وڵاتەکانی ئینگلیزی ئاخێو
بڕیارنامەی ١٣٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٣٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی 1958دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای‌ نێونەتەوەییی داد. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی 840‌ەم،   پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٥٨
ساتیاجیت ڕای
شۆتتۆجیت رای (١٩٢١-١٩٩٢) دەرھێنەری فیلمی ھیندستانییە کە لە شاری کەلکەتە لەدایک بوو. ئەو لە ساڵانی چالاکی خۆیدا ٣٧ فیلمی دروست کرد و بوو بە خاوەنی چەندین خەڵاتی بەناوبانگ لە چەشنی ھونەری وەکوو ورچی نوقرەیی فیستیڤالی بەرلین.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاوازدانەرانی ھیندی پۆل:سیناریۆنووسانی ھیندی پۆل:مردووانی ١٩٩٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١ پۆل:ساتیاجیت ڕای پۆل:دەرھێنەران لە بردنەوەی خەڵاتی گۆڵدن بێر پۆل:ئاوازدانەری هیندی سەدەی ٢٠ەم پۆل:وەرگری خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا پۆل:ئاوازدانەرانی هیندی لە تۆمارکردنی فیلمدا
گیراوە
گیراوە (ئینگلیزی: Solution) تێکەڵێکی چوونیەکی دوو ماددە یان زۆرترە، کە بە ڕێکووپێکی بە ھەموو بەشەکانی دۆخێکی فیزیاییدا، بڵاوبووەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:گیراوەکان پۆل:کیمیای فیزیکی
ئەسکۆڵ
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەریوان
ڕۆژنامەوانی وەرزشی
ڕۆژنامەوانی وەرزشی یان ڕۆژنامەنووسی وەرزشی بەکەسێک دەوترێت کەکاری ڕۆژنامەگەری وەرزشی بێت و کە سەبارەت بە ڕووداوەکان، پێشھاتەکان و گۆڕانکارییە وەرزشیەکان زانیاری کۆبکاتەوە و دواتر پەخش دەکاتەوە. thumb|ڕۆژنامەوان و وێنەگرانی وەرزشی لە پاڵەوانیەتی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ی ساڵی ٢٠٠٨]]
جۆرەکانی ڕۆژنامەوانی وەرزشی
پۆل:ھەواڵەکان
کوردستانی نوێ (ڕۆژنامە)
ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ ڕۆژنامەیەکی ڕۆژانەیە لە ھەرێمی کوردستان لەلایەن یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە دەردەکرێت. ژمارە سفری ڕۆژنامەکە لە ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ چاپ و بڵاوکرایەوە و بووە یەکەم رۆژنامەی رۆژانەی دوای راپەرِینەکەی خەڵکی کوردستان لەئاداری ١٩٩١ کە تائێستاش بەردەوامە لەدەرچوون، کە بۆ ئەو سەردەمە دەرکردنی رۆژنامە بەواتای رۆژنامەی ھەواڵ و بەدواداچوونی رۆژنامەگەریی، کارێکی ئاسان نەبوو. خاوەن ئیمتیازی ڕۆژنامەکە دوکتۆر فوئاد مەسعوومە و لەساڵی ٢٠٠٩ ـشەوە ستران عەبدولڵا سەرنووسەری ڕۆژنامەکەیە و ھەریەک لە کاروان عەلی، شیرین. ک، محەمەد کەریم ئەندامی سکرتارییەتی نووسینن. لە مێژووی ڕۆژنامەکەشدا ھەریەک لە ئەرسەلان باییز و فەرەیدون عەبدولقادر و فریاد ڕەواندزی و مەحمود مەلا عیززەت و کاوە موحەممەد سەرنووسەری گۆڤارەکە بوون. لە ئێستادا گۆڤارەکە چەند پاشکۆیەک لەگەڵ ڕۆژنامەکەدا چاپ دەکات کە بریتیین لە پاشکۆی ئەدەب و ھوونەر، پاشکۆی ستادیۆم، پاشکۆی خێزانی کوردستانی نوێ، پاشکۆی کاکێشان، پاشکۆی کەشتیی نوح، پاشکۆی کوردستانی گەنج، و ھەروەھا پاشکۆی ئەدگار.
دامەزراندن
ئەگەرچی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەمێژووی سیاسی و پێشمەرگایەتی و رۆشنبیریی و رۆژنامەگەریی خۆیدا خاوەنی سەدان دەستکەوت و داھێنان بووە، بەڵام بۆ دەرکردنی رۆژنامەیەکی رۆژنامە دوای پرس و ڕایەکی زۆر و وەدەستخستنی وەڵامی دەیان پرسیار، ئینجا برِیاریدا کە گەڵاڵەنامەکانی سەر کاغەز بۆ کاریی پراکتیکی بگوازێتەوە. ھەرلەگەڵ رۆژەگەرم و بەجۆشەکانی راپەڕینی ١٩٩١ دا ئەو بیرۆکەیە خرایە سەر کاغەز تابەشێوەیەکی عەمەلی ئیشی بۆ بکرێت، بۆ ئەمەش بەگوێرەی رێنمایی و دوای بروسکەیەکی مام جەلال برِیاری جێبەجێکردنی درا، لە ھەولێر و سلێمانی دەست بەکۆبوونەوە کرا. لە ھەولێر دوو دانیشتنی فراوانکرا، یەکێکیان بەسەرپەرشتی کۆسرەت ڕەسوڵ عەلی و کۆبوونەوەی دووەمیش بەسەرپەرشتی ئەرسەلان باییز، لەھەردوو کۆبوونەوەکەدا کۆمەڵێک ئەدیب و نووسەر و شارەزای بواری ھونەری ئامادەیبوون. لەشاری سلێمانیش بۆ ھەمان مەبەست چەند دیدارێک رێکخرا. دوای ئەوەی ستافێک بۆ رۆژنامەکە دیاریکرا، رۆژی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ ژمارە سفری رۆژنامەی کوردستانی نوێ خرایە ژێرچاپ و بڵاوکرایەوە کە لێی نووسرابوو ""کوردستانی نوێ، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەریدەکات" و شاری ھەولێر بووە بنکەی سەرەکی رۆژنامەکە و چاپخانەی رۆشنبیری دەسنیشانکرا بۆ چاپکردنی رۆژنامەکە. دەرکردنی ژمارە سفر تاقیکردنەوەیەکی سەخت بوو، زۆربەی ھەرەزۆری ستافی رۆژنامەکە رۆژیان لەچاپخانە کردەوە، دوای ١٤ ڕۆژ پشوو بۆ دابەشکردنی کاروبارەکان بەکاری ئیداریشەوە، رۆژی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ ژمارە ١ی لە ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ چاپ و بڵاوکرایەوە و وەک رۆژنامەیەکی رۆژانە دەستی بەبڵاوکردنەوە کرد. کوردستانی نوێ یەکەمین رۆژنامەشە کەداوای مۆڵەتی دەرکردنی لە وەزارەتی ڕۆشنبیری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کردووە و وەزارەتیش مۆڵەتی ژمارە ١ی بە رۆژنامەکە داوە.
پێکھاتە
ڕۆژنامەکە خاوەن ئیمتیازی ھەیە وەک ناوێکی فەرمیی بۆ دامەزرێنەر یان مۆڵەتپێدراو لەلایەن حکوومەتەوە. ھەروەھا سەرنووسەر و جێگری سەرنووسەر و بەڕێوەبەری نووسین و سکرتارییەتی نووسین بەرپرسن لە نووسینی بابەتەکانی ناو ڕۆژنامەکان.
گۆڕانکاریی لە پێکھاتەدا
لەکاتی دامەزراندنی ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ ـوە لە ١٩٩٢ دا تا ٢٠٠٩ گۆڕانکاریی لەپێکھاتەی ئیداریی ڕۆژنامەکەدا بەم جۆرە بووە:
پاشکۆکان
کوردستانی نوێ، بەدرێژایی مێژووی دەرچوونی کەزیاتر لە بیست ساڵە بەبەردەوامی دەردەچێت، چەندین پاشکۆی دەرکردووە، کەبەشێکیان لەئێستادا نەماون و بەشێکیشیان ناوە ناوە دەردەچن، یان بۆ یەکجار دەرچوون، لێرەدا ئەو پاشکۆیانە دەخەیەنە رِوو کە ئێستا بەردەوامن لەدەرچوون.
پاشکۆی ئەدەب و ھونەر
لە ٢٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣دا یەکەم ژمارەی پاشکۆی ئەدەب و ھونەر بە چوار لاپەرِەی ھەفتانە دەرچووە، لەقەبارەی تابلۆیی دا بوو، لەناو رۆژنامەکە دادەنرا بەڵام بەخۆرِایی بوو، ریزبەندی لاپەرِەکانی سەربەخۆ بوو، بەشێک نەبوو لەریزبەندی لاپەرِەکانی رۆژنامەکە، ئەم حاڵەتە تا ژمارە ٢٠ی پاشکۆکە بەردەوام بوو. بۆ ماوەیەک وەستاو پاشان دەستی بەدەرچوون کردۆتەوە. جارێکی تر وەستاوەتەوە و پاشان دەستی بەدەرچوونکردۆتەوە. بەگشتی دەکرێت تەمەنی ئەم پاشکۆیە بەسەر چوار قۆناغدا دابەشبکرێت. لەخوولی یەکەم و دووەم و سێیەمدا ١٧٤ ژمارەی لێ دەرچووە. لەخوولی چوارەم رۆژی ٣٠ی [ئادار]]ی ٢٠٠٠دا بە ٨ لاپەرەی سەربەخۆ دەرچۆتەوەو ژمارە ١٧٥ ی پێدراوە و تائێستاش بەردەوامە.
سەر‌پەرشتیاری ئەم پاشکۆیە لە ھەولێر، سەعدولڵا پەرۆش بووە و دوای ئەوەی رۆژنامەکە چۆتە سلێمانی، شیرین. ک بۆتە سەرپەرشتیار، پاشان سیامەند ھادی و ئێستاش مەریوان مەسعود سەرپەرشتیار و یونس حەمەد لێپرسراوی پاشکۆی ئەدەب و ھونەرە.
ستادیۆم
سەرەتا وەک پرۆڤەیەک، بۆدەرکردنی پاشکۆیەکی ھەفتانە، رۆژنامەی کوردستانی نوێ، ٣ ژمارەی تایبەتی پاشکۆی ستادیۆمی پەروەردەی دەرکردووە کە تایبەت بوو بەخوولە وەرزشییەکانی نێوان ھەڵبژاردەکانی پەروەردەی ھەرێم. ئەو ٣ ژمارەیەش، بەم شێوەیە بڵاوکراوەتەوە: رۆژی ١٦ی ئاداری ٢٠٠٢ ژمارە یەک. رۆژی ٣٠ی ئاداری ٢٠٠٢ ژمارە دوو. رۆژی ١ی مایسی ٢٠٠٢ ژمارە سێ. دواتر رۆژی ٢١ی تەمموزی ٢٠٠٢ یەکەم ژمارەی وەک پاشکۆیەکی ھەفتانە بڵاوکرایەوەو ٢٩ ژمارەی بە قەبارەی A4 لێدەرکرا، دوا ژمارەی لەرِۆژی ١٨ی شوبات ٢٠٠٣ دابوو، بەھۆی ھاتنە پێشەوەی پڕۆسەی ئازادیی عێراقەوە وەستێنرا. پاشان ھەر بە ھەفتانە درێژە بەدەرکردنی پاشکۆکە درایەوە و رۆژی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ ژمارە ٣٠ی لێدەرکرا، رِۆژی ٢٢ی مایسی ٢٠٠٧، ژمارە (٧٥) ی لێدەرکراوە لە ژمارە ٧٦ دا و لەرِۆژی ١ی حوزەیرانیی ٢٠٠٦دا کراوە بە‌رِۆژانە و تائێستاش بەردەوامە. ستافەکەی پێکھاتوون لە سەرپەرشتیار: ئیسماعیل مەحمود، جێگری سەرپەرشتیار: سەنگەر زرار، بەڵام ئەوە چەند ساڵێکە تەنیا ناوی ئیسماعیل مەحمود وەک سەرپەرشتیار لەسەر پاشکۆکە ماوە.
خێزانی کوردستانی نوێ
پاشکۆیەکی ھەفتانەیە، لەرۆژی ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩دا یەکەمین ژمارەی دەرچووە و گرنگی بەمنداڵ و کاروباری خێزان و ناوماڵ دەدات. چوار لاپەرِەیە، سەرپەرشتیارەکەی ڕۆزا دڵشاد مەریوانی بوو، پاشان سەرپەرشتیارەکەی گۆرِاوە بۆ کۆسار عوسمان و ئێستاش بەشێوەیەکی کاتیی راوەستاوە.
کاکێشان
پاشکۆیەکی ھەفتانەیە، تایبەتە بەبوارەکانی زانستە مرۆڤایەتییەکان و فەلسەفە و جیھانبینیی نوێ بۆ ڕووداوەکان. یەکەمین ژمارە رۆژی چوارشەممە ٢٥ی ئابی ٢٠١٠، بە ١٢ لاپەرە دەرچووە، تائێستاش بەردەوامە. سەرپەرشتیارەکەی مەحمود شێرزادە.
کەشتیی نوح
پاشکۆیەکی ھەفتانەی تایبەتە بەبوارەکانی زانست و زانیاری نوێ، ژمارەی یەکەمی لەرِۆژی ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١دا دەرچووە، ئێستاش بەردەوامە بە ٤ لاپەڕە. سەرپەرشتی دەکرێت لەلایەن ھێرۆ جەزا، تارا شێخ عوسمان. ططططط
ئەدگار
پاشکۆیەکی تایبەتە و ناوبەناو دەردەچێت. تایبەتە بەکەسایەتییەکانی بواری ئەدەب و نووسین و ھونەرمەندان. ژمارە ١ رۆژی ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ دەرچووە. ئەم ژمارەیە تایبەتە بە شاعیر و نووسەر کەریم دەشتی. ھەشت لاپەرِەیە و دووەمین ژمارە تایبەتە بە رۆماننوس و نووسەر موحەممەد موکری. رۆژی ٤ی نیسانی ٢٠١١ بە ٤٤ لاپەرِە دەرچووە و لەئێستاشدا بەردەوامە لەدەرچوون و مەریوان مەسعوود سەرپەرشتی دەکات.
کتێبە چاپکراوەکان
رۆژنامەی کوردستانی نوێ ھەر لەگەڵ ساڵی یەکەمی دەرچوونیدا دەستی بەچاپکردن و دەرکردنی کتێب و نامیلکە کردووە. یەکەمین کتێب کە چاپیکردبێت، راپۆرتی سیاسی بوو، کە ھەڤاڵ مام جەلال لەکۆنگرەی گشتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا ساڵی ١٩٩٢ پێشکەش بە ئەندامانی کۆنگرەی کرد. دووەم کتێب، نامیلکەیەک بوو لەنووسینی مام جەلال کە بانگەوازێک بوو بۆ حزب و دەستە و رێکخراو و گروپە چەپەکان بۆ یەکگرتنەوەیان لەگەڵ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا، تائێستا پرِۆسەی چاپکردنی کتێب بەردەوامە، ئەمساڵ ساڵی کتێبە چاپکراوەکانی کوردستانی نوێ بووە، کە زیاتر لە ٢٠ کتێبی چاپکردووە و لەئێستاشدا چاپکردنی کتێب بەردەوامە.
گیراوەی پێوانەیی
گیراوەی پێوانەیی (ئینگلیزی: Standard solution) گیراوەیەکی خەستیی زانراوە. بە بڕی تواوە لە بڕێکی دیاریکراوی توێنەر، یان گیراوە دەردەبڕدرێت.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گیراوەکان
کاتی گڕگرتن
لە بزوێنەری سووتانی ناوەکی سپارکی، بەندە بە کاتی ھەڵگیرسان، شوێنی پستن و گۆشەی کرنکشافت. ئەوەی گرنگە بۆ بەرەوپێشبردن بریتییە لە کاتی سپارک کردن، چونکە سووتەمەنییەکە بە تەواوی ناسووتێ کە سپارک دەکریت، گازەکانی سووتاندن کاتێکی دیاریکراوییان پێویستە بۆ گۆشەخێرایی و بڵاوبوونەوەی سووتان.
گۆشە کاریگەریێکی زۆری ھەیە لە بەرەو پێشبردن و زیادکردنی ئەو ھێزەی ئەو وزەیەی کە لە ژووری سووتان درووست دەبێت و پاراستنی بەفیڕۆچوونی وزە ڕەچاو بکریت.
دانانی کاتێکی درووستی ئاگر ھەڵگیرسان  گرنگە بۆ چووستی بزوێنەر. سپارک کردنی زوو یاخود سپارککردنی درەنگ لە سووڕی بزوێنەر بەرپرسن بۆ ڕوودانی لەرزینی ڕادەبەدەر تەنانەت ڕەنگە ببێتە ھۆی تێکچوونی بزوێنەر. کاتی ئاگرھەڵگیرسان کاردەکاتە سەر زۆر شت وەکو تەمەنی بزوێنەر، ئابووری سووتەچەنی، تواناو ھێزی بزوێنەر. بزوێنەرە نوێ و مۆدێرنەکان بۆ زاڵبوون بەسەر کاتی سووتان کۆمپیتەر بەکار ئەھێنن بۆ دەستنیشاتکردنی باشترین کاتی سووتان بەدرێژایی rpm ( سوڕان لە یەک خولەکدا) ی بزوێنەر و ڕێژەی باری بزوێنەر.
پێشەکی
لە سیستمی (spark ignition)  ی کۆنتڕۆلکراوی میکانیکی سووتانی ناوەکی بزوێنەری بەنزین لە ئامیرێکی میکانیکی پێک دێت  ناسراوە بە دابەشکەر ( distributor), کە (spark ignition) دەکات و بڵاوی دەکاتەوەبۆ ھەریەک لە سلندەرەکان بە ھاوبەشی لەگەڵ شوێنی پستن بە بەراورد بە کرانکشافت ( crankshaft)   و ھەروەھا بە ھاوبەشیش لەگەڵ  بەرزترین خاڵی بێجووڵە (TDC).