cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مێرسێدس-بێنز پۆل-ئێس
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ١٩٧٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ١٩٨٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ١٩٩٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو ئۆتۆمۆبیلانەی لە ١٩٧٢ ناسێنراون
عەبدولڕەحمان غافقی
شەڕی تۆلۆز
عەبدولڕەحمان بەشداری لە شەڕی تولۆزدا کردووە، کە ئەلسەمح کوڕی مالیک لە ساڵی ٧٢١ز (١٠٢ کۆچی) لەلایەن هێزەکانی دووک ئۆدۆی ئاکویتانیا کوژرا. دوای ئەو شکستە سەختە عەبدولڕەحمان لەگەڵ فەرماندە و سەربازەکانی دیکەدا بەرەو باشوور ڕۆشت، و فەرماندەیی ئەندەلوسی ڕۆژهەڵاتی گرتە دەست. بۆ ماوەیەکی کورت لە فەرماندەییەکەی دوورخرایەوە، کاتێک عەنبەسەی کوڕی سەحەیم لە ساڵی ٧٢١ (١٠٣ کۆچی) دامەزرا. دوای مردنی عەنبەسە لە ساڵی ٧٢٦ (١٠٧ی کۆچی) لە باشووری گال، چەندین فەرماندەی یەک لە دوای یەک دانران کە هیچ کامیان زۆر درێژەیان نەکێشا.
ڕیکی پوج
یاریکردن
لەدایکبووی ماتادێپێرا، بارسێلۆنا، کەتەلۆنیا، پوج لە یانەی «یو ئێف بی ژاباک تێریسا» پەیوەندی بە یانەی لاوانی «بارسێلۆنا» وە کرد لە ساڵی ٢٠١٣. پاش گوونجان لەگەک یانەکەدا، دەرکەوتنی یەکەمی خۆی ئەنجامدا لە یانەی یەدەگی یانەکەدا، کە وەک یاریزانی یەدەگ ھاتە نێو یاریگا لە شوێنی یاریزان مارکەس مکگوان لە نیوەی دووەمی یارییەکەدا، یارییەکە بە ئەنجامی (١–١) کۆتاییھات دژی یانەی «جیمناستیک دی تاراگۆنا».
لە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨، یەکەم یاری پیشەگەری خۆی ئەنجامدا دژی یانەی «کەلچەرەل لیۆنیسا» لە بردنەوەیەکی (٤–١)دا لە یاریگای خۆیان لە جامی شای ئیسپانیا، لە خوولەکی ٥٥ ھاتە نێو یارییەکە وە گۆڵی چوارەمی یانەکەی درووستکرد. یەکەم یاری خۆی وەک «خەونێک کە بەدی ھات» باسکرد.
عەبدولڕەحمان غافقی
شەڕی بۆردۆ
عەبدولڕەحمان سەربازەکانی لە پامپلۆنا (باکووری ئەندەلوس) کۆکردەوە، داوای هێزی لە یەمەن و شامەوە کرد. و خۆیان ئامادە کرد بۆ ئەوەی لە پیرینیس بپەڕنەوە بۆ ناو گال. زۆربەیان گەیشتن، و ئەو لەگەڵ سوپایەک کە بە پلەی یەکەم لە عەرەب پێکهاتبوو، پیرینی (زنجیرە چیایەک لە نێوان ئیسپانیا و فەرەنسا) تێپەراند. ئەمیر عەبدولڕەحمان ڕێگەی خۆی بەناو گاسکۆنی و ئاکویتانیا کرد، بە گوتەی یەکێک لە عەرەبەکان، "ئەو سوپایە وەک زریانێکی وێرانکەر بە هەموو شوێنەکاندا تێپەڕی"، دوورخستنەوە و گرتنی شاری بۆردۆ، دوای ئەوەی شکستی بە دووک ئۆدۆی ئاکویتانیا هێنا لە شەڕێکدا لە دەرەوەی شارەکە، و پاشان دیسانەوە شکستی بە سوپای دووەمی دووک ئۆدۆ هێنا لە شەڕی ڕووباری گارۆن - کە مێژوونووسانی ڕۆژئاوا دەڵێن "تەنها خودا ژمارەی کوژراوەکان دەزانێت." بە پێچەوانەی شەڕی تولۆز کە ئۆدۆ سەرکەوتنێکی تەواوی بەسەر هێزە موسڵمانەکاندا بەدەستهێنابوو لە ساڵی ٧٢١ز، ئەمجارە هێزەکانی ناچاربوون لە شەڕێک ڕووبەڕووی سوارچاکە موسڵمانەکان ببنەوە و کە تیایدا بە تەواوی لەناوچوون.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندەلوس پۆل:ئەندەلووسیا پۆل:سەدەی ٧ەم پۆل:سەدەی ٨ەم
ڕیکی پوج
یاریکردن
پوج یەکەم یاری پیشەگەری خۆی لە خوولی ئیسپانیدا دژی یانەی «ھوێسکا» بوو لە یاریێکی یەکساندا (٠–٠) و لە لە ٦٧ خوولەکی یارییەکە بەشداریکرد.
ژیانی کەسی
باوکی پوج، کارلێس، یاریزانێکی پیشەگەر بوو. کاروانی تۆپی پێی خۆی بەسەربرد لە یانەی «تێرێسا» لە ڕۆڵی باڵی چەپەی پشتەوە.
ئامارەکان
دەرکەوتن و گۆڵ، وەرز و خوولەکان
دەستکەوتەکان
بارسێلۆنا
دەستکەوتە کەسییەکان
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩ پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
ئەنخێل کۆریا
ئەنخێل کۆریا( لەدایکبووی ٩ی ئازاری ١٩٩٥)یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە و لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین بوو لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ ی قەتەر کە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستھێنا.
بەستەری دەرەکی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەرژەنتینی پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەتلەتیکۆ مەدرید پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ڕۆساریۆ، سانتا فێ
١٨٨٧ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٨٧ لە نەرویژ
پیشەسازیی ئامێر
پیشەسازی ئامێر کەرتێکی لاوەکی پیشەسازییە، کە ئامێرەکان بۆ بەکاربەران، پیشەسازی، و زۆربەی کۆمپانیاکانی تر لە ئابووریدا بەرھەم دەھێنێت و پارێزگاری لێدەکات. پیشەسازی ئامێر ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە ئابووری زۆرێک لە وڵاتان، چونکە ئامێرەکان دابین دەکات کە پێویستە بۆ پیشەسازییەکانی تر بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کارا کاربکەن. ھەروەھا پیشەسازی سەرچاوەیەکی گرنگی ھەلی کارە، بەتایبەتی بۆ تەکنیکار و ئەندازیارانی لێھاتوو.
سەرچاوەکان
پۆل:مەکینەکان
دەستەی دادپەروەری
تیمی دادپەروەری (بە ئینگلیزی: Justice League) بریتییە لە تیمێک لە سووپەر پاڵەوانان دەردەکەوێت لەو چیرۆکە نەخشێندراوانەی کە دی سی کۆمیکس بڵاوی دەکاتەوە. نووسەر گاردنەر فۆکس دروستیکردووە لە ئازاری ساڵی ١٩٦٠. حەوت ئەندامەکەی تیمی دادپەروەری بریتیین لە باتمان، پیاوی ئاوی، سوپەرمان، بروسک، چرای سەوز، ڕاوچی مەریخی و ژنی پەرچوو. لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا ئەندامەکان گۆڕاون بە جۆرەھا کەسایەتی جیاواز لە جیھانی دی سی. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بە ناوی تیمی دادپەروەری دروستکرا کە لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٤ پەخشکرا. لە ئازاری ٢٠١٦ فیلمی باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری لە دەرھێنانی زاک سنایدەر دەرچوو کە تێیدا ئەندامانی تیمەکە دەرکەوتن وە ئەوە ڕاگەیاندرا کە فیلمێک بە ناوی Justice League بڵاو دەکرێتەوە لە ساڵی ٢٠١٧ وە بەڕێکتر لە ٢٢ تشرینی دووەم.
دووک لینگی چین
دووک لینگی چین (بە چینی:秦靈公 خوێندنەوە: چین لینگ گۆنگ) ٢٥م فەرمانرەوای ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، بۆ ماوەی ١٠ ساڵ فەرمانرەوایی کرد لە ٤٢٤ی پێش زاین تا ٤١٥ی پێش زاین
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت) پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٥می پێش زایین
وێستگەی ئەجیۆکا
وێستگەی ئەجیۆکا (味岡駅, ئەجیۆکا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری کۆماکی، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
ئەڵقەی تاقیکاری (ڕاکردن لە بەندیخانە)
بەرنامەی سەرەکی یان ئەڵقەی تاقیکاری، یەکەم ئەڵقەی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی Prison Break بوو کە بۆ یەکەمجار لە ٢٩ی ئابی ٢٠٠٥ لە ئەمریکا نمایشکرا. دەرھێنەری ئەم فیلمە بێرت ڕاتنەر بوو کە پێشتر دەرھێنانی فیلمەکانی کاتژمێری پەلەقاژە و ئەژدیھای سووری کردبوو. ئەڵقەی تاقیکاری ئەم زنجیرەیە لە جیھاندا پێشوازییەکی زۆری لێکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە پۆل:ڕاکردن لە بەندیخانە پۆل:پایڵتی تەلەڤیزیۆنە ئەمریکییەکان
ئیسماعیل قائانی
وێنۆک|جەنەڕاڵی [[ھێزی قودسی ئێرانی]]
ئیسماعیل قائانی (؛ لەدایکبووی ٨ی ئابی ١٩٥٨، مەشھەد، ئێران) کەسایەتییەکی سەربازییە و پلەی عەمیدە، لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، دوای کوژرانی قاسم سولەیمانی لە ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدا پلەی فەرماندەی ھێزی قودسی ئێرانی وەرگرت.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی فارس پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:شیعە ئێرانییەکان پۆل:خەڵکی مەشھەد
مەنگۆلیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
مەنگۆلیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
دەرەمۆک
دەرەمۆک بە واتای بڕوای نابیرسایانە و نەسەلمێنراویە بە کاریگەری بابەت سەروسروشتییەکان بەسەر بابەت سروشتی و ئاساییەکان.
بنج و بناوانی زۆربەی دەرەمۆکەکان بە ھۆی گرێدایی و حەزی دەروونییەوە بووە کە بە تێپەرێنی کات بەرەبەرە ئەم گرێداییە دەروونی‌گەلە بوونەتە دەرەمۆک.
سەمەر بەدەوی
سەمەر محەممەد بەدەوی (لە دایکبووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٨١) چالاکوانی مافەکانی مرۆڤی سعودییە. سەمەر لەگەڵ باوکی سکاڵایان لەدژی یەک تۆمارکرد. سکاڵاکەی باوکی لەسەر یاخیبوونی کچەکەی بووە لەسەر سیستمی پاراستنی ژنان لەلایەن پیاوانەوە ، لەبەرامبەردا سکاڵاکەی سەمەر لەبارەی گوێنەدانبوو بە ویستەکانی خۆی لەبارەی ھاوسەرگیریکردن. دوای ئەوەی سەمەر چەند دانیشتنێکی دادگایی لەکیس چوو لەبارەی سزادانی، فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچوو لە ڕۆژی ٤ی نیسانی ٢٠١٠. لە تەممووزی ٢٠١٠، دادگای گشتی جەددە داواکاری سەمەری جێبەجێکرد، بۆ ڕۆژی ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ئازادکرا، وە سیستمی پاراستنی ئەو خرایە سەر ئەستۆی خاڵی. لەوکاتە لە ئاستی ناوخۆ و نێودەوڵەتی داواکاری ھەبوو بۆ ئازادکردنی سەمەر. ڕێکخراوی کۆمەڵگای یەکەمی مافەکانی مرۆڤ کە ڕێکخراوێکی ناحکومییە، دەستگیرکردنی سەمەری بە دوور لەیاسا دانا.
سەمەر لە ساڵی ٢٠١١، سکاڵای لە دژی وەزارەتی شارەوانی تۆمارکرد، لەبەرامبەر ڕەتکردنەوەی خۆتۆمارکردنی بۆ ھەڵبژاردنەکانی شارەوانی ٢٠١١. لە ساڵانی ٢٠١١ - ٢٠١٢ بەشداریکرد لە کەمپەینی شوفێریکردن لە سعودیە، لە حوزەیرانی ٢٠١١ یارمەتی ژنانی دیکەی دەدا بۆ شوفێریکردن ئەمەش بەمۆڵەتی پۆلیس و دادگا. لە تشرینی دووەمی ٢٠١١، لەگەڵ مەنال شەریف سکاڵایان لەدژی بەڕێوبەرایەتی گشتی ھاتووچۆی سعودیە تۆمارکرد لەسەر پێنەدانی مۆڵەتی شوفێری. لە ٨ی ئازاری ٢٠١٢، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا، سەمەر خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
لە ساڵی ٢٠١٨، جارێکی دیکە سەمەر لەلایەن دەسەڵاتدارانی سعودیە دەستگیردەکرێتەوە، ڕاستەوخۆ کەنەدا لەڕێگای دیپلۆماتکارانەکانی لە سعودیە، داوای ئازادکردنی سەمەر دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی سعوودی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:چالاکوانانی مافەکانی ژنان لە سعوودیە پۆل:چالاکوانانی مافەکانی ژنانی سعوودی پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
کلگە جەمال
کلگە جەمال گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سراو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ئەیوان، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
١٨٨٨ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٨٨ لە نەرویژ
بەکرێگیراوەکان ٣
بەکرێگیراوەکان ٣ فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٤یە، لە دەرھێنانی پاتریک ھیوز و لە نووسینی کرایتۆن ڕۆتنبێرگەر و کاترین بینێدکت و سیلڤێستەر ستالۆن. بەشی سێیەمی زنجیرە فیلمی بەکرێگیراوەکان و درێژەی فیلمی بەکرێگیراوەکان ٢ (٢٠١٢)یە. کۆمەڵێک ئەکتەر ڕۆڵ لە فیلمەکەدا دەگێڕن، لەوانەش: «سیلڤستەر ستالۆن، جەیسن ستەیتم، ئانتۆیۆ باندراس، جیت لی، دۆڵف لەندەگرین، تێری کروز، مێڵ گیبسن، ئارنۆڵد شوارزنێگەر». چیرۆکی فیلمەکە ئەوەیە کە (بارنی) تیمێکی نوێ و کەم ئەزموون پێکدەھێنێت بۆ دەستگیرکردنی (ستۆن بانکس)، کە دامەزرێنەری دەستەی بەکرێگیراوەکان بووە، ھەرچەندە (ستۆن بانکس) تیمە نوێیەکە دەستگیردەکات، ڕکابەری (بارنی) دەکات بۆ ڕزگارکردنیان. وێنەگرتن لە ١٩ی ئابی ٢٠١٣ لە ستۆدیۆیەک لە بولگاریا دەستیپێکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەکرێگیراوەکان پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی پاتریک ھیوز پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن برایەن تایلەر تۆمارکراون پۆل:فیلمەکان کە لە شاری بوخارێست دانراون پۆل:فیلمەکان کە لە مۆسکۆدا دانراون پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی سیلڤستەر ستالۆن پۆل:فیلمە براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن ڕۆسبێری پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت پۆل:بەکرێگیراوەکان (زنجیرەفیلم) پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:بەکرێگیراوە خەیاڵییەکان پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ئاڤی لێرنەر بەرھەمھێنراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە سۆماڵیا ڕوودەدەن پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە ستۆدیۆکانی نو بۆیانا فیلم وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی نو ئیمەیج
بێدکۆت
بێدکۆت شارەوانییەکە لە ناوچەی کانچانپور و شارەوانییەکە دوای یەکخستنی چەن ناوچەیەک دامەزراوە لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥.
پشتێشە
وێنۆک|362x362پیکسڵ|بەشە‌کانی پشت پشتئێشە (بە ئینگلیزی: Back pain) ھۆی زۆری ھەیە، لەوانەیە لە ئەنجامی برینداربوون بێت، لەوانەشە لەبەر ھەڵگرتنی شتی قورس بێت، یان جووڵەیەکی ناڕێک، ئەم شتانە دەبنە ھۆی ژانێکی تیژ لەپشتدا کە لە ئەنجامی برینداربوون ڕوو دەدات لەوانەیە چەند مانگێک بخایەنێ، بەلام ژانی بەردەوام ماوەیەکی درێژ دەخایەنێ.
ھەندێ ئیش پێویست دەکات بۆ ماوەیەکی درێژ لەسەر پێ ڕاوەستی یان وا پێویست دەکات چەند کاژێرێ لەسەر کورسی بەرامبەر کۆمپیۆتەر دابنیشی، لەھەر حاڵەتدا ئەم کارە ئەنجامەکەی دەبێتە پشتئێشە.
ئالین (ڕاکردن لە بەندیخانە)
" ئالین " (بە ئینگلیزی: Allen) دووەم ئەڵقەی وەرزی یەکەمی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە بوو کە لە ٢٩ی ئابی ٢٠٠٥ بڵاوکرایەوە و لە دەرھێنانی مایکل واتکینز بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە
١٨٨٩ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٨٩ لە نەرویژ
موباح
موباح زاراوەیەکی ئیسلامییە، ئەگەر بؤ شتێک بەکار هێندرا ئەوا واتای ئەوەیە ئەو شتە کردن و نەکردنی پاداشت و سزای لەسەر نییە، زۆرجار وشەی حەڵال لەجیاتی موباح بەکاردێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی
دووک جیانی چین
دووک جیانی چین (بە چینی:秦簡公 خوێندنەوە: چین جیان گۆنگ) فەرمانرەوایەکی ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو کە فەرمانرەوایەکەی لە ٤١٤ تا ٤٠٠ی پێش زاین بوو، ٢٦مین فەرمانرەوای شانشینەکە بوو بۆ ماوەی ١٥ ساڵ فەرمانرەوایی کرد
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت) پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٥می پێش زایین
پاسەوانانی گەردوون
پاسەوانانی گەلەئەستێرە (، بە پاسەوانانی گەردوون بەشی ۱ ئاماژەی بۆ دەکرێت) بریتییە لە فیلمی سووپەرھیرۆی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٤ لەو چیرۆکە نەخشێندراوانەی کە ھەڵگری ھەمان ناوە و لەلایەن مارڤل کۆمیکسەوە بڵادەکرێتەوە وەرگیراوە. فیلمەکە لە دەرھێنانی جەیمس گینە، کە ھەروەھا سیناریۆکەشی لەگەڵ نیکۆڵ بێرماندا نووسیوە.
وێستگەی ھەگیوارا (ئایچی)
وێستگەی ھەگیوارا  (萩原駅, ھەگیوارا -ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری ئیچینۆمیا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
پاسەوانانی گەردوون
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرھێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:خەیاڵ دەربارەی گەشتی نێوان گەلەئەستێرەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە زیندانەکان داندراون پۆل:فیلمەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان ڕوودەدەن پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ستۆدیۆکانی لۆنگکرۆس وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی جەیمز گەن پۆل:پاڵەوانانی گەردوون (زنجیرەفیلم) پۆل:فیلمەکانی پاسەوانانی گەردوون پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە ١٩٨٨ داندراون
وێستگەی ھەگیوارا (ئایچی)
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
ئەنگۆلا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئەنگۆلا یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ .٢٠ وەرزشوان (٤ پیاو، ١٦ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی، تۆپی دەست چەند یارییەکی دیکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە دەیەمین بەشداربووی ئەندۆرا بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٨٠. ئەنگۆلا لەوەتەی بەشداری ئۆڵمپیاد دەکات تا ئێستا نەیتوانیوە ھیچ مەدالیایەک بەدەست بھێنێت. هەروەها لە ئۆڵمپیادی هاوینەی ١٩٨٤ بەشداری نەکرد.
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی ئازەربایجان ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:ئەنگۆلا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:وەرزش لە ئەنگۆلا
مەنگۆلیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
مەنگۆلیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ژەھری ژیکەڵە (ڕاکردن لە بەندیخانە)
ژەھری ژیکەڵە (بە ئینگلیزی: Cute Poison) ئەڵقەی چوارەمی وەرزی یەکەمی زنجیرەی ڕاکردن لە بەندیخانە ە کە لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە
گێڵیەلی
گێڵیەلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری لەک، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران. ئەم گوندە ناوەندی گوندەواری لەکە.
جوگرافیا
گێڵیەلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دەمەوانە
دەمەوانە پێکھاتەیەکی میکانیکییە کە بۆ کۆنترۆڵکردنی ڕۆیشتنی شلەمەنییەکان، گازەکان، یان مادەکانی تر لە ڕێگەی بۆرییەک یان ڕێڕەوێکی ترەوە دروست کراوە. ڤاڵڤەکان دەتوانرێت لە چەندین بەکارھێنان و پیشەسازیدا بدۆزرێتەوە، لەوانە بەرھەمھێنان، بەرھەمھێنانی نەوت و گاز، پاککردنەوەی ئاو و چەندین شتی تر.
دەمەوانەکان بە بەکارھێنانی میکانیزمێک کاردەکەن بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتنی ماددە لە ڕێگەی ڕێڕەوێکەوە. باوترین جۆرەکانی وەلڤەل بریتین لە وەلڤەلی تۆپ، دەمەوانەی دەروازە، دەمەوانەی گڵۆب و دەمەوانەی پەپوولە کە ھەریەکەیان بەپێی دیزاین و بەکارھێنانی مەبەستدار بە شێوەیەکی جیاواز کاردەکەن.
بۆ نموونە وەلڤەلی تۆپ تۆپێک لە ناو جەستەی دەمەوانەکەدا بەکاردەھێنێت بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتن. شوێنی تۆپەکە دیاری دەکات کە ئایا ڕێگە بە ڕۆیشتن دەدرێت لە ڕێگەی بۆری یان تێپەڕین. لە بەرامبەردا وەلڤەلی دەروازە دەروازەیەکی شێوە چەقۆ بەکاردەھێنێت کە دەتوانرێت بەرز بکرێتەوە یان دابەزێنرێت بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتنی مادەکان.
دەتوانرێت بە دەست کاربکەن یان دەتوانرێت بە بەکارھێنانی ئەکتوێتەری کارەبایی، ھایدرۆلیکی، یان بای ئۆتۆماتیکی بکرێت. ھەندێک لە دەمەوانەکان بە شێوەیەک دیزاین کراون کە بە تەواوی کراوە بن یان داخراو بن، لەکاتێکدا ھەندێکی تر دەتوانرێت بەکاربھێنرێن بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتنی مادەکان بۆ ئاست یان ڕێژەی دیاریکراو.
ڤاڵڤەکان پێکھاتەی گرنگی زۆرێک لە پرۆسەکانی پیشەسازین، و دەبێت بە ستانداردی توند دیزاین و دروست بکرێن بۆ دڵنیابوون لە کارکردنی سەلامەت و متمانەپێکراو. ھەروەھا چاککردنەوە و چاککردنەوەی دروستی دەمەوانەکان گرنگە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بە تێپەڕبوونی کات بەردەوام دەبن لە کارکردنی کاریگەر.
١٨٩٠ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٩٠ لە نەرویژ
وێستگەی ئەکایکێ (ئایچی)
وێستگەی ئەکایکێ (赤池駅, ئەکایکێ-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری نیشان، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. بە ھاوبەشی لەلایەن مێیتێتسو و کۆمپانیای گواستنەوەی شاری ناگۆیا بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
بالا مەرەنەگلی
بالا مەرەنەگلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
بالا مەرەنەگلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە)پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
پورنارباس
پورنارباس شارەوانییەکە لە ناوچەی کانچانپور لە پارێزگای سودورپاشچیمی باشووری ڕۆژاوای نیپاڵ شارەوانییەکە لە ١٨ی ئایاری ٢٠١٤ دامەزراوە بە یەکخستنی سێ گوند و بەپێی سەرژمێری ٢٠١١  ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ٤٣،٩٩٦ خەمڵنیراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەوانییەکانی کانچانپور پۆل:شارەوانییەکانی نیپال لە ٢٠١٤ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ناوچەی کانچانپور
پەنچایەت (نیپال)
پانچایەت (بە نیپالی: पञ्चायत) سیستمێکی سیاسی بێ پارت (حزب) بوو  کە لەلایەن پاشا مەھێندرا دامەزرا و لە و بە لایەنگری حکوومەتی کۆنگرێسی نیپال لە ١٥ی کانوونی دووەمی ١٦٠ پەسەندکرا. سیستمەکە بۆ ماوەی ٢٨ ساڵ لە نیپال چالاک بوو.
ئینگڵش، فیتز یان پێرسی
" ئینگڵیش، فیتز یان پێرسی " پێنجەمین ئەڵقەی وەرزی یەکەمی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی  ڕاکردن لە بەندیخانە ە. ئەڵقەکە لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ لە ئەمریکا پەخشکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە
پردەبەردینە
پردەبەردینە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
دووک ھویی دووەمی چین
دووک ھویی دووەم (بە چینی:秦惠公; خوێندنەوە: چین ھویی گۆنگ) ٢٧مین فەرمانرەوای ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە ٣٩٩ تا ٣٨٧ی پێش زاین
پردەبەردینە
جوگرافیا
پردەبەردینە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی کەران و لە باشوور لەگەڵ گوندی سونێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەردەقسڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەرخان.
دووک ھویی دووەمی چین
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت) پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین
پردەبەردینە
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چێستر بێنینگتن
چێستێر بێنینگتن (بە ئینگلیزی: Chester Bennington)، لەدایکبووی ٢٠ی ئازاری ١٩٧٦ لە فینیکس، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا گۆرانیبێژ، مۆسیقاژەن، ئاھەنگدانەر و ئەکتەری ئەمریکیی و ئەندامی گرووپی لینکین پارک بوو. ئەو لە ٢٠ی تەمموزی ٢٠١٧ بە ھۆی خۆکوژی بە شێوەی لەسێدارەدان کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوە
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:مردووانی ٢٠١٧ پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم
پاپو گۆمێز
پاپو گۆمێز ( لەدایکبووی 15ی شوباتی 1988)، ناسراوە بە پاپو ،یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئەرژەنتینییە و لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین بوو لە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ ی قەتەر کە لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی نازناوەکەیان بەدەستھێنا.
بەستەری دەرەکی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨
وێستگەی ئاوۆتسوکا
وێستگەی ئاوۆتسوکا (青塚駅, ئاوۆتسوکا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری تسوشیما، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
دروستکراوی فەڕەنسا (فیلم)
thumb|وێنۆک350px|پۆستەری فیلمی دروستکراوی فەرەنسا
دروستکراوی فەڕەنسا،فیلمێکی سینەمایی درێژە لەدەرھێنانی نیکۆڵاس بۆوخریێف و بەرھەم ھێنانی ڕێریک بێسنارد و نیکۆڵاس بۆوخریێف ە،سەرەتای وێنەگرتنی چیڕۆکەکە لە ٢٥ ئۆگستی ٢٠١٤ دەستی پێکرد لە پاریس ،لەڕێکەوتی ٣ ئۆکتۆبەری ٢٠١٤ ،کاری وێنەگرتن تەواو بوو ،لە ٢٠ ئۆکتۆبەری ٢٠١٥ بۆ یەکەمجار لە ڤیستیڤاڵی بوسانی نێودەوڵەتی نمایش کرا.
چیڕۆکەکە
سام، ڕۆژنامەوانێکی سەربەخۆیە،بڕیاڕدەدات لێکۆڵینەوە لەبارەی ئەوگەنجە سەرەڕۆیانە بکات کە پەیوەندی بە کۆمەڵەی ئیسلامیە توندڕەوەکانەوە دەکەن،لەو نێوەندەدا باس لە چوارگەنج دەکات کە دەیانەوێت شانەیەکی جیھادی دروست بکەون لە ناوەڕاستی پاریس بەمەبەستی ئاژاوە نانەوە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
بەستەرە دەرەکیەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥
ناحیەی ناوەندی قەزای بازیان
ناحیەی بازیان دەکەوێتە باکووری خۆرھەڵاتی "عێراق"ەوە، ھەروەھا ڕۆژھەڵاتی ھەرێمی کوردستان و باشووری خۆرئاوای پارێزگای سلێمانی، ھەرچوارلای بە چیا دەورە دراوە، بەشی ڕۆژھەڵاتی بە زنجیرە (چیای تاسڵوجە) و بەشی خۆرئاوای بە (زنجیرە چیای ھەنجیرە) دەورە دراوە، لە باکوورەوە (چیای توکمە)، دەکەوێتە سەر ڕێگای شارەکانی (سلێمانی- کەرکووک) واتا کەوتۆتە نێوان دوو مەڵبەندی نیشتەجێبوونی دانیشتوانەوە.
جوگرافیا
ناحیەی بازیان لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ ناحیەی پیرەمەگروون لە باشورەوە لەگەڵ ناحیەی سەنگاو و لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ناحیەی بەکرەجۆ و لەڕۆژاواوە لەگەڵ ناحیەی تەکیەی کاکەمەند.
پێکھاتە جیۆلۆجیەکانی خاکی ناوچەکە
دووان لە پێکھاتانەی خاکی ناوچەکە زۆرگرنگن کە بریتین لە پێکھاتەی سنجار، کە ئەم پێکھاتەیە بەسەرچاوەی گرنگی  بەردی چەو دادەنرێت، بەشە سەرەکیەکەی ئەم پێکھاتەیە  لەدەروبەری شاری سلێمانی دەردەکەوێت، کە ئەم پێکھاتەیە لە ئەستوریەکەی لە بازیان (٤٠٠ -١٠٠٠ )م٣، کە ئەم پێکھاتەیە لە دورگەی مەرجانی و قەوزییەکاندا نیشتووە پاشماوەی بە بەرد بووی زۆر لە ناویدا دەبینرێت و بەردەکەی لە ڕووی ئابووریەوە سوودی ھەیە بۆ چەندین کارگەی چیمەنتۆ کە لەناوچەکە دروستکراوە، ھەروەھا خاکی نیشتەنیە نوێیەکان کە ئەم پێکھاتانە ناوچەیەکی بەرفراوانی کشتوکاڵی دەگرێتەوە لە باکووری ناوچەکە.
ئاو  و ھەوا
ئاو ھەوای ناوچەکە تاڕادەیەک ھاوشێوەی پارێزگای سلێمانیە، لەگەڵ ئەوەی تابەرە و باکوور بڕۆین پلەی گەرما نزم دەبێتەوە، پلەی گەرما لەمانگەکانی ھاویندا لەناوچەکە بەرزدەبێتەوە، مانگەکانی بەگەرمترین مانگ دادەنرێن ھەردوو وەرزی بەھار و پایز بە ڕاگوزەر نادەبرین کە پلەی گەرما تاڕادەیەک ھاوسەنگە، مانگەکانی زستانیش نزمترین پلەی گەرمی تۆمار دەکرێت. ھەروھا شێ و دابارین لە مانگی ئەیلوولەوە دەست پیدەکات تا سەرەتای ئایار، خێرای با بە بڕی جیاواز  و بە پیی جیاوازی وەرزەکان لە ناوچەکە بوونی ھەیە.
سەرچاوەکانی ئاو
لەسنوری ناحیەی بازیان سەرچاوەکانی ئاوی سەرزەوی پێکدێت لە چەندین چەم کە ئەوانیش بریتین لە (چەمی لازیان، چەمی گۆپاڵە، چەمی دەرگەزێنی بابە علی و ھەمەوەند، چەمی تەیناڵ، چەمی ھەیاس، چەمی خاڵدان، چەمی ھۆرمزیار و چەمی ھەرکین).
دەشتی بازیان
ئەم دەشتە کەوتۆتە کەوتۆتە نزمایی بازیانەوە، کە لەوڕگا و کێڵگەی بەپیتی تێدایە، ھەرچەندە لەبەشی خۆرئاواوە ڕێرەوە ئاوە سەرەکیەکان زەلکاوی دروستبووە، بەڵام بەشە بەرزیەکەی خاکی بەپیتی ھەیە، درێژی دەشتی بازیان نزیکە(١٥)کم و پانیەکەی (١٠)کم، ئاوی بازیان و سەرچاوەکانی تر ئاودێری دەکەن.
دارستانەکان
بازیان نزیکەی (٢٣٨٣٩)دۆنم کە دەکاتە (١١٪)ی رووبەری دارستانی قەزای سلێمانی، بەڵام ئەم ڕێژەیە کەمی کردووە بۆ (١٨٦٦٣) لەساڵی (٢٠١٠)دا کە ئەمەش ھۆکاری سەرەکی دەگرێتەوە بۆ ساڵانی دوای راپەڕینە مەزنەکەی گەلەمان کە بەھۆی دۆخی خراپی ئابوری خەڵک دارستانەکانی دەبڕیەوە بەمەبەستی خۆپارێزی لە سەرما یاخود بۆ فرۆشتن، کە دارستانەکانیش پێیان دەگوترێت (دارستانە کراوەکان، دارستانە مامناوەندە کەم چڕەکان، دارستانە چرەکان).
رووەکی سروشتی
پشتێنەی گژوگیای کورت ( لەوڕگا) گژوگیای ئەم ناوچەیە بە ئەستێپسی شێدار دادەنرێت، کە پشت دەبەستێت بە ڕادەی باران بارین ساڵانە لە نێوان (٤٠٠-١٠٠٠)ملم دایە، وە ئەم ناوچەیە زیاتر لەوەڕگای  سروشتی بەکاردەھێنێت بۆ ئاژەڵ بەخێوکردن، تێکڕای ڕووبەری گژوگیای گەرمەسیر لەناوچەکەدا بریتیە لە (٦٢٦٩٨) دۆنم، کە لە کاتەکانی پایزدا دەڕوێت و لەکاتەکانی ھاویندا  لەکاتی نەمانی  باران وشک دەکات.
پەلەوەر و ئاژەڵداری
ناحیەی بازیان بەھۆی بوونی لەوەڕگای زۆر و کێڵگەی بەپیتەوە دانیشتوانی گوندەکانی بەردەوامن لەسەر  ئاژەڵداری لەناوچەکە، بەگوێرەی ئاماری بەڕێوەبەرایەتی ئاماری سلێمانی لەساڵی ٢٠١٤ دا (٢٧) کێڵگەی پەلەوەر و (٤١) ھۆڵ بوونی ھەبووە، ھەروەھا ھەر لە ھەمان ساڵدا (٤٥٨٥٣)سەر مەڕ (٧٨١٤)سەر بزن (٧٤٠٠)مانگا بوونی ھەبووە، ئەمە جگە لە بوونی (١٠١) ھەنگەوان و کۆلی کۆن (٤٨٤)بوونی ھەیە.
کارگێڕی
ئەم ناحیەیە سەر بە پارێزگای سلێمانیە، لە ئێستادا ناحیەکە لە (٥٩) گوندی بوونی ھەیە کە (٤٦) گوندیان ئاوەدانە (١٣) گوندیش چۆڵە ناحیەکە لە(٥) شارەدێ پێکھاتووە، کە ئەمانەن (گۆپاڵە، بەردەقارەمان، ئەڵایی، تەیناڵی تازە، بازیان) کە لە ڕێگای سێ دەربەندەوە بەناوچەکانی ترەوە دەبەسترێنەوە کەوانیش (دەربەندی  تاسڵوجە لە خۆرھەڵات ، بازیان لە خۆرئاوا و باسەڕە لەباشوری خۆرھەڵات) کە ئەمەی کۆتایی بازیان بە ناوچەی گەرمیان دەبەستێتەوە.
شوورای دەربەندی بازیان
لەساڵی ١٨٠٥ بەدواوە، (عەبدولڕەحمان پاشای بابانە، کاتێک سلێمان پاشای مەمالیک لە بەغدا دێتە سەر تەخت و دەسەڵات دەگرێتە دەست، عەبدولڕەحمان پاشای بابان پیرۆزبایی لێناکات، بۆیە ئەویش بە سوپاوە ھێرش دەکاتە سەری، لەبەر ئەوە پاشای بابان بڕیاری دروستکردنی ئەو دیوارە دەدات لەنێو دەربەندی بازیان، بەڵام بەھۆی ئەوەی سوپای مەمالیک زیاتر لە ١٠٠ ھەزار کەس دەبێت، ھێزی بابانییەکان ٢٠٠ ھەزار چەکدار دەبن، ھەرچەندە لەسەرەتاوە سوپای مەمالیک تێک دەشکێت، بەڵام دواجار بەھۆی چاوساغی خەڵکی ناوچەکەوە، سوپای بابانییەکان تێکدەشکێن و عەبدولڕەحمان پاشای بابان پەنا دەباتە بەر ئێران.
شەڕی دەربەند بازیان
لە ١٧ی مایسی ساڵی ١٩١٩ کاتێک (ژەنەراڵ فرایزەری ئینگلیز) پەلاماری شێخ مەحموودی حەفیدیان داوە و شەڕێک لەنێوانیان ڕوودەدات، شێخ بە دیلی دەکەوێتە دەست ئینگلیزەکان و شێخ ڕەوانەی ھیندستان دەکرێت، ئەوەش بەھۆی نابەرانبەری ھێز و چەک و ژمارەی سوپا لەلایەک و ناکۆکی لە نێوانی سەرۆک ھۆزەکان بۆ نموونە (بابەکر ئاغای پشدەری) لە ناوچەی پشدەر و عادیلە خانمی جاف لە ھەڵەبجە و تاڵەبانیەکان لە لیوای کەرکووک و تەنانەت کەسایەتی دیاری ھۆزی ھەمەوەند (مشیر حەمەی سڵیمان) کە لە نەیارەکانی شێخ مەحموود ھەژمار دەکرا ھۆکاربووە بۆ بەدەستەوەدانی شێخ مەحموود، ئەمەش واتای ھەڵەی ئەوکەسانە نیە بەڵکو ھەریەکەیان خاوەنی پێگەی خۆی بووە لە ناو ھۆزەکەیدا، بەڵام ناکۆکیان لەگەڵ شێخ مەحموود ھەبووە لەسەر دەسەڵاتداری باشووری کوردستان، جیاوازیان ھەبووە بۆ سیاسەت و تێروانینیان بۆ مامەڵەکردن  لەگەڵ ئینگلیزەکان.
لە ساڵی ٢٠١٣ دەربەندی بازیان نوێ کرایەوە کە یەکێکە لە شوێنەوارە دێرین و مێژووییەکانی ناوچەکە و بە سێ قوناغ لەلایەن حکومەتی ھەرێمەوە بنیادنرا و دروستکرایەوە وەک شوێنێکی گەشتیاری و شوێنەواری مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت.
بەناحیە بوونی بازیان
لە ڕووی مێژووییەوە دەتوانین بڵیین میژوویەکی دێرینی ھەیە و تەنانەت لەلایەنی کارگێڕیەوە لە ساڵی ١٩٢٦وە بووەتە ناحیە و سەرەتا شارەدێی تەیناڵی کۆن ناوەندی ناحیەی سنورەکە بووە، بەڵام ھەندێک لە سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوە داوە کە مێژووی بوون بە ناحیەی بازیان لەوە کۆنترە و دەگەڕیتەوە بۆ سەردەمی بابانەکان و دواتر لە سەردەمی شیخ مەحمودیشدا ھەر ناحیە بووە و سەر بە قەزای سلێمانی بووە و پاشان  لەسالی ١٩٢٨ دا بەڕیوەبەرایەتی ناحیە لە گوندی مۆرتکەی نزیک تەیناڵی کۆن دانرا و ( محمود فەقێ محمد ھەمەوەندی) کراوە بە بەڕێوەبەری ناحیە و بەڵام ئەوەی ئاشکرایە ئەوەیە بەڕێوەبەرایەتی ناحیە لە تەیناڵدا دامەزراوە وبەردەوام بووە دواتر کاتێک کە ڕژێمی بەعس لە نیوان ساڵانی (١٩٨٧- ١٩٨٨)دا چەند کۆمەڵگایەکی زۆرەملێی  لە سنوری بازیاندا دروست کرد و دانیشتوانی گوندەکانی لەچەند شوێنێکی جیاوازەوە ڕاگوێزا بۆ ئەو کۆمەڵگایانە، ئیتر گۆڕانکاری بەسەر یەکەی ئیداری ناوچەکەدا ھات و لە سالی (١٩٨٨) بە فەرمانی حکومەتی عێراق  شارۆچکەی بازیان کراوە بە مەرکەزی ناحیە بۆ سنورەکە و تائیستاش ھەر بەو شێوەیە.
خەڵکی ناحیەی بازیان لە ٦/٣/١٩٩١ وەک دووەم شوێن دوای قەزای ڕانیە راپەڕینی دژی دەسەڵاتی دیکتاتۆری حیزبی بەعس و سەددام حوسێنی دیکتاتۆر ئەنجامدا و ناوچەکەیان  بەیارمەتی ھێزی پێشمەرگە لە ھێزەکانی ڕژێمی بەعس پاک کردنەوە و ناوچەکەیان ئازادکرد. 500px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی ناحیەی بازیان و کەرتەکانی
دانیشتوان
بەگوێرەی سەرژمێری ساڵی  ١٩٥٧ دانیشتوانەکەی بریتیبووە لە (٥٤٧٩) کەس لەساڵی ١٩٦٥ دانیشتوانەکەی گەشەی کردووە بۆ (٨٤٤٧) لەساڵی ١٩٧٧ دانیشتوانی ناحیەکە بووە بە (١٠٦٠٦)کەس، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٨ ژمارەی دانیشتوانی ناحیەکە بووە بە (١١٥٤٦) کە مەش نیشانەی کەمی گەشەکردنی دانیشتوانە بەراورد بەسەرژمێری دە ساڵی پێشوو تر کە ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ھۆکاری سیاسی وەک شەڕی ئێران و عێراق، ھەروەھا سیاسەتی ڕەگەز پەرستی حکومەتی عێراق بە سەرۆکایەتی سەددام حوسێن دژی گەلی کورد کەوای کردبوو چەندین کەس بێ سەروشوێن بن.
بەڵام بە گوێرەی ئەو خەمڵاندانەی کە لەساڵی ٢٠٠٩ کراوە ژمارەی دانیشتوانی ناحیەکە بووە (٣٦٧٢٣) کەس، بەگوێرەی ئەو پێشبینیانەی بەڕێوەبەرایەتی ئاماری سلێمانی کردویەتی بۆ ساڵی ٢٠١٨ ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی بازیان(ھەر پێنج شارۆچکەکەی) دەکاتە (٤٩٩١٥)کەس ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتوانی دەکاتە (٥٠٨٣٣) کەس.
پیشەسازی
لە دوای ساڵی ٢٠٠٣وە ناوچەی بازیان بەتەواوەی سیمای گۆڕاوە و بووە بە ناوچەیەکی پیشەسازی کە لە ئێستادا ڕێژەی (٣٠٪)پیشەسازی عێراق لەم ناوچەیە کە خۆی لەدامەزراندنی چەندین کارگە دەبینێتەوە کە بەھۆی بوونی کەرەستەی خاو و ئاو و ھەوای گونجاو شوێنی جوگرافی لەبار وپاڵپشتی  حکومەت بۆ سەرمایەدارەکان بۆ ئەوەی ڕوو بکەنە ئەم ناوچەیە و سەرمایە گوزاری بکەن چەندین پرۆژەی پیشەسازی لە ناوچەکەدا بنیات بنێن، لە ئیستادا  نزیکەی (٢٠٠)پرۆژەی ئابووری جۆراو جۆر لە سنوری بازیاندا ھەیە، کە ھەندێکیان پرۆژەی عیملاقی گەورەن و شایەنی ئەوەن تیشکیان بخریتە سەر لەوانەش زیاتر لە (٣٠)کارگەی جۆراو جۆرن وەک:
ئەمانە لەگرنگترینەکانن بەڵام جگە لەمانە ژمارەیەکی زۆری کارگە و پرۆژەی بچووک لە سنوری بازیاندا خەریکی بەرھەمھێنان بەشێکی کەمی ئەم کارگەو پرۆژانە پرۆژەیی حکومین و بەشی ھەرە زۆیان سەربەکەرتی تایبەتن. کە لەم کارگانەدا زیاتر لە  ٥٠٠٠ھەزار کەس وەک کارمەند لە کارگەکانی سنورەکە کاردەکەن کە زیاتر لە ٣٠٠٠ ھەزار کەسی دانیشتووی سنووری بازیانە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
گویدۆ ڕۆدریگێز
بەستەری دەرەکی
پۆل:یاریزانانی براوەی جامی جیھانیی فیفا پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٩ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئارجەنتینی پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئارجەنتینی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤
جەتەر
جەتەر گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما ئەڤراز، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
١٨٩١ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٩١ لە نەرویژ
جەتەر
جوگرافیا
جەتەر ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
دە مێنتڵست (وەرزی ٤)
وەرزی چوارەمی زنجیرەی ڕێوشوێنی پۆلیسیی دە مێنتڵستی سی بی ئێس لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١١ دەستی پەخش کرد و لە ١٧ی ئایاری ٢٠١٢ کۆتایی ھات. وەرزی چوارەم ڕێک دوای ئەوەی پاتریک جەین (سایمۆن بەیکەر) ھەڵدەستێت بە کوشتنی ئەو پیاوەی کە باوەڕی وایە ڕێد جۆنە (ئەڵقەی کۆتایی وەرزی سێیەم)، ئەو کەسەی کە کچ و ژنەکەی کوشتووە. دوای بەشی یەکەمی وەرزەکە دەرکەوت کە ئەو پیاوەی کە جەین کوشتی ڕێد جۆن نەبوو.
بەرھەمھێنان
دەربارەی وەرزەکە دروستکەر بڕونۆ ھێڵەر وتی، "ھەموو وەرزێک، بۆ ڕێکخستنەوەی شتەکان ھەل دەقۆسیتەوە.... وەرزی پێشوو نزیکەی زنجیرەیی بوو. بڕێکی زۆر لە پیلان گێڕان و چیرۆک ھەبوو کە دەتوانی بە دێژایی وەرزەکە دوای کەویت. پێویستمان بە کەمتر لەوەیە لەم وەرزەدا." ھەروەھا وتی کە وەرزە نوێکە ھەستەکانی جەین دەربارەی گرتنی "نەھەنگە سپییەکەی"، ڕێد جۆن، دەردەخات: تۆڵەکردنەوە واتە چی؟ لەبەر ئەوەی، ھەر وەک لە کۆتای ساتد بینیت، دوای ئەوەی کەسێکت کوشت، چی ما؟... ئەم جۆرە تاڵێتی و کینە شت دەکوژێت. بەڵام دواتر، چی دەکەیت؟"
دەرچوونی دیڤیدی
ھەموو ٢٤ ئەڵقەکەی وەرزی چوارەم لەسەر پێنج دێسک دانراوە. لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ لە ناوچەی ١ و لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ لە ناوچەی ٢ و ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ لە ناوچەی ٤ دەرچوو. لەگەڵیدا "سی بی ئای: پشتی باج" ھەبوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وەرزەکانی دە مێنتڵست
ئای کڵاود
ئای کڵاود خزمەتگوزاریەکەی کۆگای ھەوریە کە خاوەنەکەی کۆمپانیای ئەپڵە بۆ یەکەم جار لە ڕۆژی ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ دەرچوو. بەکارھێنەرانی ئای کڵاوت دەتوانن زانیاری و تۆماری وەک وێنە٫ بەڵگەنامە٫ ومۆسیقا، ھاوبەشی پێبکەن و داتا بنێرن بۆ بەکارھێنەرانی تر بۆ ئای ئۆ ئێس، ماک ئۆ ئێس یان ئامێرەکانی ویندۆز.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەپڵ پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١١ پۆل:ئەپلیکەیشنەکانی تۆڕی ھەوری پۆل:ئای ئۆ ئێس
یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨
یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨ کۆتا یاریی جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨ بوو، کە لە نێوان هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا و هەڵبژاردەی تۆپی پێی مەجارستان لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٣٨ لە یاریگای ئۆڵۆمپیادی ئیف دی مانۆر، لە شاری پاریس،فەڕەنسا ئەنجامدرا. بە ئەنجامی ٤-٢ لە بەرژەوەندی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتاڵیا کۆتایی هات.بۆجاری دووەم لەسەر یەک نازناوەکەی بەرزکردەوە. پیترۆ ڕاڤای ئیتاڵی وەک دوایین بەشداربووی یارییەکەلە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ لە تەمەنی ٩٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
بەستەری دەرەکی
پۆل:جامی جیھانیی فیفای ١٩٣٨
جوولی ئاندروز
جوولیا ئیلیزابێت ویلس ناسراو بە جوولی ئاندروز (لە دایکبووی ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٥) خانمەکتەر، گۆرانیبێژ و نووسەری ئینگلیزە. جوولی بۆ ماوەی حەوت دەیە چالاک بووە، ئەو لە ماوەی ژیانی ھونەریدا چەندین خەڵاتی بەدەست ھێناوە، لە نێویاندا یەک جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی ئێمی پرایم تایم، خەڵاتێکی گرامی، یەک جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، ھەروەھا یەک جاریش خەڵاتی خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی ناسراو بە بافتا. لە ساڵی ٢٠٠٠، جوولی لەلایەن شاژنی بەریتانیا، ئیلیزابێتی دووەم، پێشناوی (Dame) وەک ڕێزلێنان پێدراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:خانمەئەکتەرە منداڵە ئینگلیزەکان پۆل:خانمەکتەرانەی کە خەڵاتی دەیمھودی بەریتانیان بردۆتەوە. پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:خانمەکتەرانی ساری پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خەڵکی بەریتانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە سویس پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٥ پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز پۆل:براوەکانی دەیڤد دی دۆناتێلۆ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم
تۆپی پێی فیفا ٢٠٠٤
فیفا تۆپی پێی ٢٠٠٤  یارییەکی ڤیدیۆیی تۆپی پێیە کە لەلایەن کۆمپانیای هونەری ئەلیکترۆنی کەنەدا پەرەیپێدراوە و لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ بڵاوکراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٣ پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢ پۆل:یارییەکانی پلەیستەیشن (کۆنسڵ) پۆل:گەمەکانی ئێکسبۆکس پۆل:یارییە هونەرییە ئەلکترۆنییەکان پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان
مەنگۆلیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
مەنگۆلیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
چوزی دووەم
چوزی (بە چینی: 出子; خوێندنەوە: چوو زی) ٢٨مین فەرمانرەوای ویلایەتی چینی سەربە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە ٣٨٦ تا ٣٨٥ی پێش زایین
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی چین (ویلایەت) پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٤می پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوا مناڵەکان لە ئاسیا
ئاژاوەکان، درێل و شەیتانەکە
" ئاژاوەکان، درێل و شەیتانەکە " ئەڵقەی شەشەم و حەوتەمی وەرزی یەکەمی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی ڕاکردن لە بەندیخانە ە. ئەڵقەیەکی دوو بەشییە، بەشی یەکەم ئەڵقەی شەشەمی زنجیرەکە پێکدەھێنێت و بەشی دووەمیش ئەڵقەی حەوتەم پێکدەھێنێت. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ و ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ بە یەک لە دوای یەک لە ئەمریکا بە جیا پەخش کران. بەشی یەکەمی فیلمی "ئاژاوەکان، درێل و شەیتانەکە" لەلایەن نیک سانتۆرا و دەرھێنانی ڕۆبەرت مەندەل و بەشی دووەم لەلایەن کارین ئوشەرەوە نووسراوە و ڤێرن گیلوم دەرھێنراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە
کیم ھێ-سون
کیم ھێ-سون (لەدایکبووی ٢٨ی ئەیلولی ١٩٦٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی زانکۆی دانکوک
وێستگەی ئەراھەرا
وێستگەی ئەراھەرا (荒畑駅, ئەراھەرا-ئێکی) مێترۆییەکی ژێر زەمینییە لە شاری ناگۆیا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێترۆی شارەوانی ناگۆیا بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
ئەدەبی زانستی
ئەدەبی زانستی لە بڵاوکراوە زانستییەکان پێک دێت کە ڕاپۆرتی کاری بەئەزموون و تیۆریی ڕەسەن لە زانستە سروشتی و کۆمەڵایەتییەکاندا دەدات لە بوارێکی ئەکادیمیدا. زۆر جار ئەدەبی زانستی بە ئەدەبیات ناو دەبرێت. بڵاوکردنەوەی ئەکادیمی بریتییە لە پرۆسەی بەشداریکردنی ئەنجامی توێژینەوەکانی تاک لە ئەدەبدا، کە زۆر جار پێویستی بە پرۆسەی پێداچوونەوەی ھاوتای ھەیە.
توێژینەوەی زانستی ڕەسەن کە بۆ یەکەم جار لە گۆڤارە زانستییەکاندا بڵاو کراوەتەوە پێی دەوترێت ئەدەبی سەرەتایی داھێنانەکان و ڕاپۆرتی تەکنیکی، بۆ ئەنجامە بچووکەکانی توێژینەوە و کاری ئەندازیاری و دیزاین (بە نەرمامێری کۆمپیوتەریشەوە)، ھەروەھا دەکرێت ڕەچاوی ئەدەبی سەرەتایی بکرێت.
سەرچاوەی سێیەم لەوانەیە ئینسایکڵۆپیدیا و کارە ھاوشێوەکان بن کە بۆ بەکارھێنانی بەربڵاوی گشتی مەبەستن.
جۆرەکانی بڵاوکراوەی زانستی
ئەدەبی زانستی دەتوانێت ئەم جۆرە بڵاوکراوانەی خوارەوە بگرێتەوە:
حەمەی مەحمود
حەمەی مەحمود گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئەدەبی زانستی
جۆرەکانی بڵاوکراوەی زانستی
ھەروەھا ئەدەبیات لەوانەیە بڵاوبکرێتەوە لەو ناوچانەی کە بە «خۆڵەمێشی» دادەنرێن، ھەروەک لە دەرەوەی کەناڵە تەقلیدییەکان بڵاو دەکرێنەوە. ئەم ماددەیە بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن بنکەدراوەی سەرەکییەوە پێڕست نەکراوە و دەتوانێت نامیلکە و تێستەکان و نامەکان، یان ھەواڵنامە و بولێتەکان لەخۆ بگرێت. گرنگی جۆرە جیاوازەکانی بڵاوکراوە زانستییەکان دەتوانێ جیاواز بێت لە نێوان دیسپلینەکان و گۆڕان بە درێژایی کات. بەڕای جەیمس جی ئێسپیت و ڕۆسێل فوت، گۆڤارە ھاوتەمەنەکان بەرچاوترین و بەناوبانگترین شێوەی بڵاوکردنەوەن. چاپەمەنییەکانی زانکۆ لە بڵاوکراوەی ڕۆژنامەگەریی بازرگانی زۆر باوترن. باری کار و کارەکانی کۆنگرە پەیوەستە بە دیسپلینەوە؛ ئەوان بە شێوەیەکی ئاسایی گرینگترن لە زانستە جێبەجێ کراوەکان. بەھای بڵاوکردنەوە وەک ڕاپۆرتێکی پێش چاپ یان زانستی لەسەر وێب لە ڕابردوودا نزم بووە، بەڵام لە ھەندێک بابەتدا، وەک بیرکاری یان فیزیای وزەی بەرز، ئێستا بەدیلێکی پەسەندکراوە.
حەمەی مەحمود
جوگرافیا
حەمەی مەحمود لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەچێڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەیدخدر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گۆبان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شۆراوە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئەدەبی زانستی
پەڕە و وتارە زانستییەکان
ئەو پەڕانەی کە ئامانجی تایبەت ھەڵدەگرن بریتین لە:
١٨٩٢ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٩٢ لە نەرویژ
ئەدەبی زانستی
پەڕە و وتارە زانستییەکان
ئەم دوو جۆرەی خوارەوە جیاوازن، لەوانە بۆ نموونە قسە و وتارە مێژوویییەکان:
پێکھاتەی وتاری زانستی بە کورتی
پەڕەی زانستی پێکھاتەیەکی ستانداردی ھەیە کە لە خەڵکدا جیاوازە:
ئامادەکردن
تۆمارە ڕاستەقینەی ڕۆژانە لە زانیاری زانستی لە دەفتەر یاداشتی توێژینەوە یان تۆمارەکان پارێزراون. ئەمانە بەزۆری وەک بەڵگەی سەرەکی کارەکە بە نادیاری دەپارێزرێن، و زۆربەی کات لە ئەرشیفی پارێزراون. مەبەستەکە پاراستنی بەڵگەکانە بۆ ئەولەوییەتی زانستی، و بە تایبەتی بۆ ئەولەوییەتی بۆ بەدەستھێنانی داھێنانەکان. ھەروەھا لە ناکۆکییە زانستییەکاندا بەکارھاتوون لەو کاتەوەی کۆمپیوتەرەکان بەردەستن، دەفتەری تێبینییەکان لە ھەندێک بواری داتادا وەک تۆماری بنکەی زانیاری پارێزراون، و نەرمئامێری گونجاو لە بواری بازرگانییەوە بەردەستە. کار لەسەر پرۆژەکە بە شێوەیەکی ئاسایی بڵاودەکرێتەوە وەک یەک یان زیاتر ڕاپۆرتی تەکنیکی، یان وتار. لە ھەندێک بواردا ھەردووک بەکار دەھێنرێن، لەگەڵ ڕاپۆرتی سەرەتایی، کاغەزی کار، یان چاپی پێشوو کە بە دوایدا نوسراوێکی فەرمی دێت. وتارەکان زۆربەی کات لە کۆتایی پرۆژەیەک ئامادە دەکرێن، یان لە کۆتایی پێکھاتەکانی بەشێکی زۆر بە تایبەتی. لە ئامادەکردنی ئەم جۆرە وتارە یاسای توند بۆ نووسینی زانستی دەبێت پەیڕەوی بکرێت.
پێکھاتە و شێواز
ھەرچەندە ناوەڕۆکی وتارێک لە فۆرماتەکەی گرنگترە، بەڵام ئاسایییە کە وتارە زانستییەکان پەیڕەوی پێکھاتەیەکی ستاندارد بکەن، کە تەنیا لە بابەتە جیاوازەکاندا کەمێک جیاوازن. ھەرچەندە پێکھاتەی IMRAD جەخت لەسەر ڕێکخستنی ناوەڕۆک دەکاتەوە و لە وتارەکانی گۆڤاری زانستیدا ھەر بەشێک (پێشەکی، شێواز، ئەنجام و گفتوگۆ) گرێبەستێکی بێ وێنەی ھەیە بۆ شێوازی نووسینی زانستی. ئەمانەی خوارەوە ڕێنمایی سەرەکین بۆ چوارچێوەبەندی، ھەرچەندە ھەر ڕۆژنامەیەک و ھتد تا ڕادەیەک شێوازی خانووی خۆی دەبێت: لە کۆتایدا، بەشێکی "سەرچاوەکان" یان "وێژەی ژێدەر" ئەو سەرچاوانە لیست دەکات کە لەلایەن نووسەرانەوە باسکرابێت.
پێداچوونەوە و پشکنین
زیادکردنی پشتبەستن بە خزمەتگوزارییەکانی دیجیتاڵی ئەبسترات و بزوێنەری گەڕانی ئەکادیمی مانای ئەوەیە کە قبووڵکردنی دی فاکتۆ لە گوتاری ئەکادیمیدا پێشبینی دەکرێت بە تێوەگلان لەم جۆرە سەرچاوە دیاریکراوانەدا. دابینکەرانی بازرگانی داتای خاوەندارییەتی بریتین لە خزمەتگوزاری کیمیای ئەبستراکتس، وێبی زانست و سکۆپوس، لەکاتێکدا داتای کراوە (و زۆرجار سەرچاوەی کراوە، قازانج نەکردن و کتێبخانە بە پێشەنگی کتێبخانە) بریتین لە DOAB و DOAJ.
ئەخلاق
گواستنەوەی مافی چاپ لە نووسەرەوە بۆ بڵاوکەرەوە، کە لەلایەن ھەندێک گۆڤارەوە بەکاردێت، دەکرێت جێی مشتومڕ بێت، چونکە زۆرێک لە نووسەران دەیانەوێت زیاتر بە بەربڵاوی بیرۆکەکانیان بڵاو بکەنەوە و لە شوێنێکی تر کەرەستەکانیان بەکاربێنن بەبێ ئەوەی پێویستیان بە مۆڵەت ھەبێت. عادەتەن نووسەرێک یان نووسەرەکان بە نووسینی وتارێک و بەکارھێنانی وێنەکانی تر ئەو کێشەیە خەتەنە دەکەن. ھەندێک لە بڵاوکەرەوەکان لەوانەیە دەیانەوێت بڵاوکردنەوە بۆ گۆڤارەکەیان بۆ ئەوەی بە بێ مەرج دووبارە بەرھەمھێنانەوەی فاشیمایل پەسەند بکەن، بڵاوکەرەوەکانی تر زیاتر بەرگری دەکەن. لە ڕووی بڵاوکراوەکانی توێژینەوەوە، ژمارەیەک لە کێشە سەرەکییەکان بریتین لە:
نووسین
کێ لەوانەیە داوای مافی نووسەرێتی بکات؟ دەبێت نووسەران بە کام ڕیز ڕیز بکرێن؟ ناکۆکییەکانی بەرژەوەندییەکان ئەمە ئاماژەکردنە بە گریمانەی لایەنگری بەھۆی بەرژەوەندی تایبەتییەوە. ئەوە بە زانین دەکرێت یان نا. ئەمە ناڕەوشتە چونکە داتا دروست دەکات.
ناکۆکی نووسەران. نووسەری وتارێک بە سادەیی نووسەری وتارەکەیە. کێشەی ئەخلاقی لەگەڵ ئەمە کاتێکدایە کە دوو کەس ھەن کە باوەڕیان بە نووسەر ھەیە، بەڵام تەنیا یەک نووسەری ڕاستەقینە ھەیە. ڕێنمایییەکان ھەن بۆ یارمەتیدان لە ھەڵبژاردنی ئەوەی کە نووسەرێتی نووسینەکە بەدەست دەھێنیت. ئەوەی کە نووسەرێتی بەدەست ناھێنێت لە دانپێدانانەکاندا دانراوە. ڕێنمایییەکان لە ئێن ئای ئێچ و ئەنجومەنی سەرنووسەرەکانی زانستەوە ھاتوون.
میژوو
کتێبە تەکنیکی و زانستییەکان تایبەت بوون بە دەیڤد ڤان نۆستراند و گۆڤاری ئەندازیاریی ئەو دووبارە وتاری زانستی ھاوچەرخی بڵاو کردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کارە زانستیەکان پۆل:تێکستە ئەکادیمییەکان پۆل:پەیوەندییە تەکنیکییەکان پۆل:زانستی زانیاری پۆل:کتێبخانە و زانستەکانی زانیاری پۆل:زانستی نووسین پۆل:پەیوەندیبەستنی تەکنیکی
ھێزی قودس
وێنۆک|نیشانەی ھێزی قودس
ھێزی قودس یان یەکەی قودس یەکەکی سەربازی تایبەتی وڵاتی ئێرانە و سەر بە سپای پاسدارانە، ئەو یەکەیە بەرپرسە لە کارەکانی دەرێی سنووری وڵاتی ئێران، فەرماندەی ئێستای ھێزی قودس ئیسماعیل قائانییە.
مێژووی دروستبوون
ئەو ھێزە دروستبوو لە کاتی شەڕی ئێران و عێراق وەک یەکەکی تایبەت لە سووپای پاسداران، پاشی شەری نێوان عێراق و ئێران ئەو یەکەیە پشتگیری لە ھێزە کوردیەکان دەکرد لە دژی سەدام حوسێن، ھەر وەک ئەو یەکەیە کارەکانی لە وڵاتی ئەفغانستانیش دەکرد.
بەستەرە دەرکیەکان
پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون
مەھێندرای نیپال
وێنۆک مەھێندرا بیر بیکرام شا دیڤ (لەدایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠ تا ٣١ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢) پاشای نیپال بوو لە ١٣ی ئازاری ١٩٥٥ تا مردنی لە ١٩٧٢ سیستمێکی بەناوی پەنچایەت دامەزراند تا لە ١٩٩٠ دیموکراسیەت لە وڵات دامەزرا. لە سەردەمی فەرمانڕەوایی ئەودا وڵات گۆڕانکارییەکی بازرگانی، سیاسی، ئابوری بەخۆییەوە بینی کە توانی بە تەواوی جیھان بکرێتەوە بۆ یەکەمجار لە ١٠٤ ساڵەی پێشووی فەرمانڕەواکانی رانا کە دەرگای وڵاتیان بە رووی جیھان داخست بوو و لە ١٩٥١ کۆتایی ھات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٠ پۆل:مردووانی ١٩٧٢ پۆل:مارشاڵی مەیدانی بەریتانی
شۆران
شۆران گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شۆران لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئەمەرکاکۆڵ و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەنگژە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی قوڵکە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاڵان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٨٩٣ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٩٣ لە نەرویژ
لە دایک بوونە دیارەکان
٢٢ی ئازار - ڕاسموس سۆرنس، داھێنەر، دروستکەری کاتژمێر و تەکنیککاری ڕادیۆ (مردن ١٩٦٧). ١٤ی تشرینی یەکەم - سیگورد ڕۆڵ، دیپلۆماتکار (مردن ١٩٤٤)
مردنەکان
١٩ کانوونی یەکەم – ئەکسێل وینگ، سیاسەتمەدار (لەدایکبووی ١٨٢٧).
شوێنکەوتن (ڕاکردن لە بەندیخانە)
" شوێنکەوتن " ئەڵقەی یەکەمی وەرزی دووەمی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکەی ڕاکردن لە بەندیخانە و ئەڵقەی بیست و سێیەمە بە گشتی. ئەم ئەڵقەیە بۆ یەکەمجار لە ٢١ی ئابی ٢٠٠٦ لە ئەمریکا پەخشکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەڵقەکانی ڕاکردن لە بەندیخانە
جوگرافیای لاوس
وێنۆک لاوس بە فەرمی کۆماری دیموکراتیکی گەلی لاو وڵاتێکە لە کیشوەری ئاسیادا دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا سنوری ئاوی نییە، پایتەختەکەی شاری ڤیەنتیانە. لە باکور ھاوسنورە لەگەڵ چین و بۆرما لە باشور ھاوسنورە لەگەڵ کەمبۆدیا لە ڕۆژھەڵات ھاوسنورە لەگەڵ ڤێتنام وە لە ڕۆژاوا ھاوسنورە لەگەڵ تایلەند ڕووبەرەکەی ٢٣٦٬٨٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە لە پلەی ٨٢ دێت لە ڕووی ڕووبەری جوگرافی لەسەر ئاستی جیھان بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی ٦٫٨٠٣٫٦٩٩ کەسە لاوس وڵاتێکی شاخاوییە بە تایبەت لە بەشی باکور ھەروەھا لە باکوور و ڕۆژھەڵات ڕووبەرێکی بەرفراوانی دارستانی ھەیە. وێنۆک
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای لاوس پۆل:جوگرافیای ئاسیا پۆل:لاوس پۆل:باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
وینۆنا ڕایدەر
وینۆنا ڵۆرا ھۆرۆویتز (لەدایکبووی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٧١)، ناسراو بە وینۆنا ڕایدەر، خانمەئەکتەر و بەرھەمھێنەرێکی فیلمی ئەمریکییە. کە وەرگری چەند خەڵاتێکە، کە یەکێکیان خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆبە، و بۆ دوو خەڵاتی ئۆسکار پاڵێوراوە. بە ڕۆڵە سەیرەکانی لە سەرەتاکانی پیشەکەیدا ناسراوە، کە دواتر دەستیکرد بە ڕۆڵی باشتر لە ١٩٩٠کان.
دوای یەکەم دەرکەوتنی لە فیلمی لوکەس (١٩٨٦)، سەرنجی خەڵکی ڕاکێشا بە نواندنەکەی لە فیلمی بیتڵجووس (١٩٨٨)ی تیم بێرتن. پاشان ناوبانگی پەیداکرد بە ڕۆڵە سەرەکییەکانی لە فیلمەکانی ھێدەرەکان (١٩٨٨)، پەرییە دەریایییەکان (١٩٩٠)، ئێدوارد دەست مەقەست (١٩٩٠)، و دراکیولای برام ستۆکەر (١٩٩٢). دواتر بووە خاوەنی ستایشی ڕەخنەیی و دوو پاڵاوتنی خەڵاتی ئۆسکار بۆ ڕۆڵی مەی وێڵاند لە فیلمی ماڕتن سکۆڕسێزیی تەمەنی بێتاوانی (١٩٩٣) و جۆ ماڕچ لە سێیەم دروستکراوەی فیلمیی ژنە بچووکەکان (١٩٩٤). فیلمەکانی تری لەم ماوەیەدا بریتی بوون لە ڕاستی دەگەزێت (١٩٩٤)، چۆنییەتی دروستکردنی لێفەی ئەمریکی (١٩٩٥)، تاقیکارییە سەختەکە (١٩٩٦)، ناودار (١٩٩٩)، و کچ، دابڕاو (١٩٩٩)، کە بەرھەمھێنەری جێبەجێکاری فیلمەکەی کۆتایی بووە.
لە ٢٠٠٢دا، وینۆنا لە فیلمی گەورەی بۆکس ئۆفیسی بەڕێز دیدز دەرکەوت، کە بەدوایدا پیشەکەی کەمبووەوە و بۆ ماوەیەک وازی لە فیلم ھێنا. لە ٢٠٠٩دا، گەڕایەوە و لە فیلمی بەناوبانگی گەشتی ئەستێرەدا دەرکەوت. لە ٢٠١٠دا، پاڵێورا بۆ دوو خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە: وەک خانمەئەکتەری سەرەکیی فیلمی تەلەڤیزیۆنیی کاتێک خۆشەویستی بەس نییە: چیرۆکەکەی لویس ویڵسن و وەک بەشێک لە کاستی فیلمی قازی ڕەش. دواتر کاری لەگەڵ تیم بێرتن کردەوە بۆ فیلمی فڕانکنوینی (٢٠١٢). ڕۆڵی جۆیس بایەرسی گێڕاوە لە زنجیرەی نێتفلیکسی خەیاڵی زانستیی ترسناکی شتە نامۆکان (٢٠١٦–ئێستا)، کە بەھۆیەوە بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب و خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە پاڵێوراوە؛ و لە ٢٠٢٠دا، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە کورتە زنجیرەی ئێچ بی ئۆی درامیی پیلانەکەی دژی ئەمریکا.
ژیانی تایبەتیی وینۆنا سەرنجی میدیایی زۆری لەسەر بووە. پەیوەندییەکەی لەگەڵ جۆنی دێپ لە سەرەتای ١٩٩٠کان و گیرانەکەی لە ٢٠٠١ بەھۆی دزییەوە بابەتی ڕۆژنامەگەری بوون. ئەو کراوە بووە دەربارەی کێشە تایبەتییەکانی لەگەڵ دڵەڕاوکێ و خەمۆکی. لە ٢٠٠٠دا، وینۆنا بووە خاوەنی ئەستێرەی تایبەتی خۆی لە پیادەی ناوبانگی ھۆڵیوود.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١ پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:باشترین خانمەکتەر لە بردنەوەی خەڵاتی گۆلدن گڵۆب (فیلم) پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە