cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کۆمەڵ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
ئەڵقەکان
وەرزی یەکەم لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٩دا، لە پێنج شەممە لە ٠٩:٣٠ بە کاتی ڕۆژھەڵات پەخشکرا. دوای سێ ئەڵقە، نمایشەکە بۆ کاتژمێر ٠٨:٠٠ گوازرایەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا، ئەوە ڕاگەیەدرا کە نمایشەکە بۆ بیست و دوو ئەڵقە بۆ وەرز ھەڵگیراوەتەوە.
لە کانوون دووەمی ٢٠١٠دا، ئێن بی سی بڕیاری سێ ەڵقەی زیادەی بۆ وەرزی یەکەم دەرکرد کە پێیەوە بووە ٢٥ ئەڵقە. لە ٥ی ئازاری ٢٠١٠دا، کۆمەڵ بۆ وەرزی دووەم نوێکرایەوە و لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٠ پەخشکرا. لە ١٧ی ئازاری ٢٠١١دا، ئێن بی سی کۆمەڵی بۆ وەرزی سێیەم نوێکردەوە. لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٢دا، کۆمەڵ بۆ وەرزی چوارەم نوێکرایەوە کە لە ١٣ ئەڵقە پێکدەھات. لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٣دا، نمایشەکە بۆ وەرزی پێنجەم نوێکرایەوە. لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤دا، ئەوە ڕاگەیەندرا کە نمایشەکە بە ١٣ ئەڵقە بۆ وەرزی شەشەم لەسەر یاھوو! سکرین دەگەڕێتەوە.
ئەڵقەکانی ئینتەرنێت
بیجگە لە ئەڵقە ئاسایییەکان، ئێن بی سی زنجیرەیەک ئەڵقەی ئینتەرنێتی بەرھەمھێنا. کە ھەندێکی سەرنج دەخاتە سەر بەڕێوبەری قوتابخانە پێڵتۆن، و ھەندێکیشی پڕۆژەیەکی ئیسپانی، و پشووی تێدایە، لەگەڵ عابد ژیانی ھاوڕێکانی بۆ فیلم دەگۆڕێت. ئەم ئەڵقانەی ئینتەرنێت لەسەر پەڕەی ماڵپەڕی زانکۆی کۆمەڵی گریندەیڵ لە پەڕەی بەشی ئەی ڤی پەخش دەکرێت.
لە ٢ی ئازاری ٢٠١٢دا، ئەوە ڕاگەیەندرا سێ ئەڵقەی ئینتەرنێتی جووڵاو لەسەر ھولو لە ماوەی پێش گەڕانەوەی زنجیرەکە لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٢دا پەخش دەکرێت. بە ناونیشانی کلیلی سەرەکی عابد، فیلمە کورتەکە لە لایەن دەیڤ سیگەر و تۆم کاوفمانی کەناڵ ۱۰۱ و وێنەی جووڵاوی ئەنیماکس بۆ کات بەسەربردن نووسراوە. لە ئەڵقەکانی ئینتەرنێتدا، عابد دەبێت بە یاریدەدەری بەڕێوبەر پێڵتۆن و کلیلی سەرەکی گریندەیڵی پێدەدرێت.
ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان
thumb|لە ڕاستەوە: جۆیڵ مکھێڵ، ئاڵیسۆن بڕی، ئیڤیت نیکۆڵ بڕاون، جیلیان جاکۆبس، دانی پودی لە [[کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ|سان دێگۆ کۆمیک-کان]] دان ھاڕمۆن دەربارەی گرنگی ئەکتەرەکان بۆ بنچینەی کارێکی کۆمیدی دڵنیاکردەوە. کە لە چاوپێکەوتنێکدا وتی "ھەڵبژاردنی ئەکتەرەکان لە سەدا ۹٥ی کۆکردنەوەی نمایشەکە بەیەکەوە بوو". ئەو لەگەڵ زۆربەی ئەندامەکانی تیمی ڕۆڵگێڕان پێشتر کاری کردبوو. لە کۆنەوە ئەکتەر چێڤی چەیس لە لای ھاڕمۆن خۆشەوسترین بووە. لەگەڵ ئەوەی لە سەرەتادا سیتکەم سەرنجی ڕانەدەکێشت، چەیس لە کۆتاییدا بە ھۆی کوالێتی نووسینی سیناریۆی نمایشەکە بە کارەکە ڕازیبوو. ھاڕمۆن لێکچوونی چەیس و ئەو کەسایەتییەی ڕۆڵی دەگێڕێت بینی. لەگەڵ ئەوەی چەیس زۆربەی کات لەبەر ھەڵبژاردنی ڕۆڵەکانی گاڵتەی پێدەکرێت، بەڵام ھاڕمۆن پێیوایە ئەم ڕۆڵە قەرەبووی دەکاتەوە: "ئەوەی وا لە چەیس و پیرس دەکاتە وا قارەمان بن ئەو ڕەتکردنەوەی وەستانە". ھاڕمۆن پێویستبوو چەیس ئاگەدار بکاتەوە لەوەی ڕۆڵی "کەری دانا" ببینێت کە زۆربەی کات لە ڕۆڵگێڕانەکەیدا دەردەکەوێت، لەبەر ئەوەی کەسایەتی پیرس کەسایەتییەکی داماوە کە زۆربەی کات بەخۆی گاڵتەیەک دەبێت.
مکھێڵ، کە بە ھۆی نمایشی گوفتوگۆی کۆمیدی شۆرباکەی کەناڵی ئی! ناسراوبوو، کە ھەروەھا (وەک چەیس) سەرسامی شێوازی نووسینی ھاڕمۆن بوو. وتی "سیناریۆکەی دان لەسەرو ھەموو شتێک کە دەمخوێندەوە بوو". مکھێڵ داوای پیاچوونەوەی لە ھاڕمۆن لەبەر کوالێتی خۆشەویستی کرد، کە وای لە کەسایەتییەکە کرد خاوەنی سیفەتی بێسۆزی بێت بێئەوەی بێنەران ڕقیان لێی بێت. بۆ ڕۆڵی ئانی، ھاڕمۆن کەسێکی دەویست لە کەسایەتی ترەیسی فڵیک فیلمی هەڵبژاردنی ۱۹۹۹ کە لە لایەن ڕیز ویدەرسپوونەوە ڕۆڵی گێڕدرابوو بچێت. لە سەرەتادا بەرھەمھێنەران بۆ لاتینی یان ئاسیاییەکی ترەیسی فڵیک دەگەڕان، بەڵام ھیچیان پێنەدۆزرایەوە. و لە کۆتاییدا بەوەی ئاڵیسۆن بڕی ھەڵبژێرن تەواوبوون، کە لە پیاوە شێتەکاندا ڕۆڵی ترودی کامبڵی دەگێڕا.
thumb|175px|left|دروستکەری زنجیرەکە دان ھاڕمۆن
پێشخستن
ھاڕمۆن بنچینەی کۆمەڵی لەسەر ئەزموونی خۆی لە جیھانی ڕاستەقینەدا داڕشتووە. لە پێناو ڕزگارکردنی پەیوەدییەکەی لەگەڵ خۆشەویستەکەی ئەو کاتەی، ئەو چووە زانکۆی کۆمەڵی گڵیندەیڵی باکووری ڕۆژھەڵاتی لۆس ئانجلەس، کە لەوێ بەیەکەوە زمانی ئیسپانی دەخوێنن. ھاڕمۆن تێکەڵی گروپێکی خوێندن بوو، وە لەگەڵ ئەوەی دژی سروشتی بوو، ئەو لەگەڵیاندا کە تەنانەت جیاوازییەکی باشیان لە نێواندا بوو، بوو بە ھاوڕێیان. "من لەناو ئەم گروپەدا بووم لەگەڵ ئەو خەڵکەدا و دەستکرد بە خۆشویستنیان"، ئەو ڕوونیکردەوە، "لەگەڵ ئەوەی ئەوان ھیچ پەیوەندیان بە دروستکردنی فیلمەکاندا نەبوو و من ھیچ شتێکم لێی پەیدا نەکرد و ھیچ شتێکیشم نەدا". لەگەڵ ئەم ڕابردووەدا، ھاڕمۆن نمایشەکەی نووسی لەگەڵ کەسایەتی سەرەکی بە زۆری لەسەر خۆی بەندە. ئەو، وەک جێف، پێش ئەوەی نرخی کەسان تر بزانێت خۆبەزلزان و بێسۆزێکی زۆر گەورە بوو.
دەربارەی کاری داھێنانیی پشتی نووسینەوە، ھاڕمۆن دەڵێت کە پەو دەبوو نمایشەکە وەک فیلم بنووسێت نەک سیتکەم. بە شێوەیەکی سەرەکی، بێجگە لە درێژیی و ئامانجی توێژینەوەکە، کردارەکە لە کاری پێشووی کە پێشتر دەیکرد جیاواز نەبوو.
نووسین
ھەر یەکێک لە ئەڵقەکان لە ڕێگەی «بازنەی چیرۆک» ی ھاڕمۆن نووسراوە کە کاتێک لە کەناڵ ۱۰۱ بوو پێشیخست. ھاڕمۆن ھەموو ئەڵقەکانی نمایشەکەی نووسییەوە (بێجگە لە کاتی کار نەکردن لە نمایشەکە لە وەرزی چوارەمدا)، کە یارمەتیدا دەنگی تایبەت بۆ نمایشەکە زیاد بکات. ئەندامەکانی دەستەی نووسینی کۆمەڵ ڵیز کاکوسکی، دینۆ ستاماتۆپڵس، کڕێس مککێنا، مێگەن گانز، ئاندی بۆبڕۆ، ئەڵێکس ڕوبێنز، تیم سەکاردۆ، مات واڕبورتۆن دەگرێتەوە. بێجگە لەوانیش، ئەندامی ڕۆڵگێڕان جیم ڕاش، کە خەڵاتی ئۆسکاری لە ۲۰۱۱دا بۆ نووسینی فیلمی نەوەکان بردەوە، ئەڵقەی چوار وەرزی نووسیوە.
نمایشەکە بە زۆری بەکارھێنانی زمانەوانی بۆ ئەڵقەی ھەر وەرزێک بەناوبانگە، کە کڵیشەی و مەجازە تەلەڤیزیۆنییەکان وەک بابەتی ئەڵقەکە لەگەڵ بەردەوامی پیلانگێڕی بەکاردەھێنێت. نموونەیەکی دیاری زمانەوانی زنجیرەکە ئەڵقەی "بیردۆزی ئاژاوەی چارەسەریی"ی وەرزی سێیەممە، کاتێک ئەکتەرەکان حەوت ڕاستی تەریب لە ھەمان شەودا ئاشکرا دەکەن، لەگەڵ لێکچوونی یەک زەھری شەش لای یاری یاھتزی کە جێف بۆ ھەڵبژاردنی ئەو ئەندامەی پیتزا دێنێت بەکاریدەھێنێت (تەریبی حەوت ئەوەیە کە ڕێگە بە زەھرەکە نەدرێت بجووڵێت). بابەتە دووبارەبووەکانی ئەڵقەکان پشووەکانی خوێندن (زۆرترینیان ھاڵۆوین و کریسمسە)، پەینتبۆڵ، شێوەی جیاوازی ئەنیمەیشن، دەگرێتەوە.
تۆمارکردن
تۆمارکردنی نمایشەکە بڕێکی زۆر دەرچوون لە سیناریۆکەی تێدابوو، بە تایبەتی لە چێڤی چەیسەوە. دەربارەی چەیس، ھاڕمۆن وتی "بۆ دروستکردنی ڕستە کە بەڕاست دەتوانیت گرتەکەی پێ کۆتایی بێنیت دەڕووات". ئەو ھەروەھا باسی جۆیڵ مکھێڵ و دۆناڵد گلۆڤەر کرد، ئەو ئەکتەرانی ڕۆڵی جێف و تروی دەبینن، کە سیناریۆ دەرچوویەکی لێھاتوون. بێجگە لە ھندێک دیمەنی دەرەکی کە لە زانکۆی شاری لۆس ئانجلەس تۆمارکراوە، نمایشەکە لە پاراماونت پیکچەرز لە ھۆلیوود لە ماوەی وەرزی یەکەم بۆ پێنجەم تۆمارکراوە. بۆ وەرزی شەشەم، زنجیرەکە بۆ بنکەی ستۆدیۆی سی بی ئێس جووڵا، و دیمەنە تایبەتەکانی زانکۆی شاری لۆس ئانجلەس بۆ یەکەم جار لە وەرزی دووەمەوە دەرکەوتەوە. زنجیرەکە وێنەگرتنی تاک کامێرای بەکارھێناوە، کە ھەموو گرتەکان تاک تاک بە ھەمان کامێرا گیراوە.
وەرزی سێیەم
زنجیرەکە بۆ وەرزی سێیەم لە ۱۷ی ئازاری ۲۰۱۱ نوێکرایەوە. تۆمارکردنی زنجیرەکە ۲٥ی تەممووزی ۲۰۱۱ دەستی پێکرد. جیم ڕاش، کە ڕۆڵی بەڕێوبەر پێڵتۆن دەبینێت، دوای ئەوەی ڕۆڵێکی دووبرابووەوەی لە ماوەی دوو وەرزی پێشوودا ھەبوو بۆ ڕۆڵی سەرەکی بەرزکرایەوە. مایکڵ کەی ویڵیامز وەک پڕۆفیسۆری نوێی گروپی خوێندنەکە ھەڵبژێردرا، کە بە کەسایەتییەکی زۆر خەست پێناسە دەکرێت. جۆن گوودمان بە درێژایی وەرزەکە وەک کەسایەتییەکی دووبارەبووەوەی جێگری بەڕێوبەر ڵەیبۆڕن، سەرۆکی قوتابانەی چاککردنەوەی چڕی ھەوای گریندەیڵ و ڕکابەری بەڕێوبەر پێڵتۆن، دەرکەوت.
کۆمەڵ وەرزی سێیەم لە ۲۲ی ئەیلوولی ۲۰۱۱ دەستی پێکرد. ۱٤ی تشرینی دووەمی ۲۰۱۱دا، ئێن بی سی ڕایگەیاند کە ئەوان کۆمەڵ لە خشتەی ناوەڕاستی وەرز لادەبەن، و بە زنجیرەی ۳۰ ڕۆک شوێنی دەگرنەوە. سەرسامبووانی زنجیرەکە ھەڵمەتێکیان بۆ بەکارخستنەوەی نمایشەکە لە ڕێگەی توویتەر، فەیسبووک، تومبڵر دەستپێکرد، ھەر بۆیە ھاشتاگی وەک #SaveCommunity، و #SixSeasonsAndAMovie، و #OccupyNBC، بڵاوبوون. ئێن بی سی بە ڕاگەیاندنی ئەوەی تۆڕەکە پلان بۆ تۆمارکردنی ۲۲ ئەڵقەی بڕیاردراو دادەنێت وەڵامیدایەوە، و ئەوەی کە چارەنووسی زنجیرەکە دوای بڵاوبوونەوەی ئەڵقە پیلانکێشراوەکان دیاری دەکرێت.
لە ۷ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱۱دا، زانکۆی ڕاوچی ڤیدیۆیەکیان بە ناونیشانی "گریندەیڵ ڕزگارکەن (لەگەڵ ئەکتەرانی کۆمەڵ)" بڵاوکردەوە، بە بەکارھێنانی ئەکتەرانی کۆمەڵ لە کەسایەتییەکاندا بۆ ڕیکلامکردن بۆ زنجیرەکە و قوتابخانەکە لەسەر شێوەی پی ئێس ئەی. لە ۲۲ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱۱دا، سەرسامبووانی زنجیرەکە کۆبوونەوەیەکی لەناکاویان لە بنکەی ڕۆکەفێڵەری ئێن بی سی لە شاری نیویۆرک بۆ داگیرکردنی ئێن بی سی ئەنجامدا. کۆمەڵەکە جلی کریسمس لەبەر دەکەن، ڕیشەکان بیردۆزی ئاژاوەی چارەسەریی، و گۆرانی "ئۆ' کریسمسی ترۆی" ئەڵقەی "ئاینە بەراوردکراوەکان"ی وەرزی یەکەم دەوت و "بڕۆ (دەی) گریندەیڵ، بڕۆ گریندەیڵ، بڕۆ" ھاوار دەکرد. لە ٦ی کانوونی دووەمی ۲۰۱۲دا، ڕۆبێرت گرینبڵات، سەر ئێن بی سی بۆ کات بەسەربردن، لەگەڵ ئەوەی بەروارێکی دیارینەکرد، ڕایگەیاند کە کۆمەڵ ھەڵناوەشێنرێتەوە.
وەرزی چوارەم
دروستکەری زنجیرەکە دان ھاڕمۆن لە کارەکەی وەک بەڕێوبەری نمایش بۆ وەرزی چوارەم دوورخرایەوە، و نووسەرەکانی دەیڤد گواراسیۆ و مۆسز پۆرت (لە دروستکردنی بێگانەکان لە ئەمریکا بەژداربوون) شوێنەکانی بەڕێوبەری نمایش و بەرھەمھێنەری جێبەجێکاریان گرتەوە. تەلەڤیزیۆنی سۆنی پیکچەرز، کە زنجیرەکەیان لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی جیھانیدا بەرھەمھێناوە، وتی کە ھاڕمۆن وەک بەرھەمھێنەرێکی ڕاوێژکاری کار دەکات، بەڵام ھاڕمۆن ڕایگەیاند کە ڕێکەوتنەکەی پێنەوتراوە و گەر دەسەڵاتی پێویستی پێ نەدرێت ناگەڕێتەوە. کۆتایی وەرزی سێیەم چەندین دەرچوونی بەخۆوە بینی وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار نیڵ گۆڵدمان و گاڕێت دۆنڤان، نووسەر/بەرھەمھێنەر کڕێس مککێنا و ئەکتەر/نووسەر دینۆ ستاماتۆپڵس. ھەروەھا دەرھێنەری ئەڵقە دووبارەبووەکان و بەرھەمھێنەری جێبەجێکار ئانتۆنی و جۆ ڕوسۆ نمایشەکەیان بۆ دەرھێنانی کاپتن ئەمریکا: سەربازی زستان ڕۆشتن.
لە تشرینی یەکەم ۲۰۱۲دا، ئێن بی سی بە بێ پێدانی ھیچ بەروارێکی نوێ پەخشکردنی وەرزی چوارەمی دواخست، کە وا بڕیاربوو لە ۱۲ی تشرینی یەکەمی ۲۰۱۲ پەخش بکرێت. لە ۳۰ی تشرینی یەکەمی ۲۰۱۲دا، ئێن بی سی ڕایگەیاند کە وەرزی چوارەم لە ۷ی شوباتی ۲۰۱۳، دوای گەڕانەوە بۆ کاتە ڕاستەقینەکەی لە پێنج شەممە کاتژمێر ۰٨:۰۰ی شەو، پەخش دەکرێت.
لە ۲۱ی تشرینی دووەمی ۲۰۱۲دا، ئەوە ڕاگەیەندرا کە چێڤی چەیس بە ڕێکەوتنی ھەردوولای ئەکتەر و تۆڕەکە نمایشەکە جێدەھێڵێت. بە ھۆی کات و ڕێکەوتنەکە، کەسایەتی پیرسی چەیس دوو ئەڵقە، ئەڵقەی دەیەم (وەک نۆیەم بەرھەمھێنرا) "پێشەی گرێ" و ئەڵقەی دوازدەھەم "بنچینەی پاڵەوانێتی"، ئامادە نەبوو. ئەو ھەروەھا بە ڕۆڵێکی دەنگی لە ئەڵقەی "پێشەکییەکی بەکرێگرتنی زێیەکان" ھەبوو، کە کۆتا ئەڵقەی وەرزەکە بوو، وەک بەشێک لە ڕێکەوتنەکەی لە جێھێشتنی نمایشەکە، لەسەر چەیس بوو ھەموو دەنگێکی کەسایەتییەکەی، لەگەڵ کەسایەتییەکانی تردا، کە وەک بووکەڵە دەردەکەوتن، تۆمار بکات. کۆتایی وەرزەکە، کە لە دەرەوەی زنجیرەکە تۆمارکرا، وەک یازەیەم ئەڵقەی بەرھەمھاتوو، نیشانەیەکی لەسەر شێوەی کۆتایی چەیسی وەک کەسایەتییەکی سەرەکی لەسەر شاشە دانا. چەیس لە کامیۆی یەکەم پەخشی وەرزی ٥ دەردەکەوێت.
وەرزی پێنجەم
thumb|225px|left|کڕێس مککێنا لە کۆمەڵ لە [[وۆندەر کۆن ۲۰۱۲]] لە ۱۰ی ئایاری ۲۰۱۳دا، زنجیرەکە بۆ وەرزی پێنجەم نوێکرایەوە. لە ۱ی حوزەیرانی ۲۰۱۳دا، دان ھاڕمۆن ڕایگەیاند کە وەک بەڕێوبەری نمایش بۆ وەرزی پێنجەم دەگەڕێتەوە، و شوێنی مۆسز پۆرت و دەیڤد گواراسیۆ دەگرێتەوە، و نووسەری پێشوو کڕێس مککێنا وەک بەرھەمھێنەری جێبەجێکار دەست بەکار دەکاتەوە. لە ۱۰ی ئایاردا، تەلەڤیزیۆنی سۆنی بە فەرمی ڕایگەیاند کە ھاڕمۆن و مککێنا بۆ وەرزی پێنجەم دەگەڕێنەوە. ھەروەھا ھەر یەکێک لە دینۆ ستاماتۆپڵس، ڕۆب شراب، براکانی ڕوسۆ گەڕانەوە.
بەھەر حاڵ، ئەندامی ڕۆڵگێڕان دۆناڵد گلۆڤەر بڕیاریدا بۆ کاتی تەواو وەک کەسایەتی سەرەکی بۆ وەرزی پێنجەم نەگەڕێتەوە، و تەنھا لە یەکەم پێنج ئەڵقەی سی ئەڵقەکان دەربکەوێت. بۆ قەرەبووکردنەوەی نەبوونی گلۆڤەر و چەیس، جۆناسەن بانکس بۆ وەرزی پێنجەم لە ئابی ۲۰۱۳ ھەڵبژێردراو و ۱۱ ئەڵقەی ۱۳ ئەڵقەکە دەرکەوت، ڕۆڵی باز هیکی، پڕۆفیسۆری زانستی تاوان، گێڕا. بێجگە لەمانەش، جۆن ئۆڵیڤەر کە ڕۆڵی پڕۆفیسۆر دەنکنی بە درێژایی دوو وەرزی سەرەتا دەگێڕا، بە ڕۆڵەکەی لە چەند ئەڵقەیەکی وەرزی ٥ گەڕایەوە.
لە ۹ی ئایاری ۲۰۱٤دا، ئێن بی سی ڕایگەیاند کە ئەوان کۆمەڵیان ھەڵوەشاندۆتەوە. چەندین ساڵ پێش ھەڵوەشاندنەوەکەی، سەرسامبووان پشتیان بە لۆگۆی "شەش وەرز و فیلم"یان بەستبوو، کە ڕستەیەکی ئەڵقەی "نموونەکانی یادەوەری مرۆڤ" کە لەسەر زنجیرەی کورتی زیندووی ئێن بی سی میراتی عابد زە کەیپ بەندە. داواکان بۆ بەردەوامبوون لە زنجیرەکە لە لایەن دایبنکەرە بەناوبانگەکانی خزمەتی پەخشکردنی وەک نێتفلیکس و ھولو ڕەتکرایەوە.
وەرزی شەشەم
لە ۳۰ی حوزەیراندا، ئەو ڕۆژەی کە بڕیاربوو ڕێکەوتنی ئەکتەرەکان تەواو بێت، یاھوو! ڕایگەیاند کە داوای ۱۳ ئەڵقەیان بۆ وەرزی شەشەم کردووە تا لەسەر یاھوو! سکرین پەخش بکرێت، ئەمەش ئەکتەرە سەرەکییەکان و بەرھەمھێنەرە جێبەجێکارەکانی دان ھاڕمۆن، کڕێس مککێنا، ڕوس کڕاسنۆف، گاری فۆستەر دەگرێتەوە. ھەروەھا ھاڕمۆن وتی: "من زۆر دڵخۆشم کە کۆمەڵ بە وەرزی شەشەم لەسەر یاھوو! دەگەڕێتەوە ... من بە ھێنانی سیتکەمە خۆشەویستەکەی ئێن بی سی بۆ بینەرێکی گەورەتر لە ڕێگەی گواستنەوەی بۆ سەر تۆڕ خۆشحاڵم." بەھەرحاڵ، ئیڤیت نیکۆڵ بڕاون بۆ چاودێرکردنی باوکە نەخۆشەەی ناچاربوو وازبێنێت، لەگەڵ ئەوەشدا وەک میوان لە پلیکانەکان و ئەنجامە سۆزدارییەکانی پەخشی تەلەڤیزیۆنی دەرکەوت. پاجێت بڕوستەر وەک ڕاوێژکار فرانسیسکا "فرانکی" دارت ھەڵبژێردرا، و کیس دەیڤد وەک داھێنەر ئیڕۆی پاتاشنیک ھەڵبژێردرا. تۆمارکردنی وەرزی شەشەم لە ۱۷ی تشرینی دووەمی ۲۰۱٤ دەستی پێ کرد، و ٨ی کانوونی یەکەمی ۲۰۱٤ زنجیرەکە بە تێپەڕبوونی ۱۰۰ ئەڵقە ئاھەنگی گێڕا. ۲۷ی ئازاری ۲۰۱٥ تۆمارکردن تەواوبوو.
لە ۳ی حوزەیرانی ۲۰۱٥دا، دان ھاڕمۆن لە چاوپێکەوتنێک لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی ناوەوەدا، ئەوەی ڕوونکردەوە کە بۆ وەرزی شەشەم کۆتاییی زنجیرەکە دەبێت:
"We've exploded into these successful shrapnel. Dr. Ken is now Dr. Ken. Alison has probably got her eye on movies. Gillian is working on a Netflix show. If there was some magical way of guaranteeing that everyone could come back all at once, let's do it. But it would be a lot easier to put together a movie project and get them all on board than to say, "Let's give it one more season!""
لەگەڵ ئەوەی لۆگۆی نمایشەکە "شەش وەرز و فیلم"ە، یاھوو ھەرگیز زنجیرەکەی بە کۆتا وەرزی نەناساندووە. ۳۰ی تەممووزی ۲۰۱٥دا، جۆیڵ مکھێڵ وتی کە یاھوو: "ویستی [وەرزی زیاتر لە کۆمەڵ دروستبکات] بەڵام ھەموو ڕێکەوتنی [ئەکتەرەکان] دوای شەش ساڵ تەواوبوو بوو. مکھێڵ دواتر لێدوانەکەی لە ڕێگەی توویتەرەوە ڕوونکردەوە، وتی "کۆمەڵ ھەڵناوەشێنرێتەوە." یاھوو ڕوونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە: "ئێمە نرخێکی زەبەلاحمان لە ھاوبەشێکەمان لەگەڵ سۆنی بینیوە و لە گوفتوگۆ لە ھەلە داھاتووەکانی کۆمەڵ بەردەوامین." ھاڕمۆن وتی ئەو "دەیتوانی یەکسەر بڵێت بەڵێ" بۆ وەرزی حەوتەم، بەڵام "بە ھۆی خێرایی و ئاڕاستە ئەکتەرەکانەوە" بڕیاریدا چاوەڕێی "کۆکردنەوەی [ئەکتەرەکان] بەیەکەوە بۆ فیلمێکی مەزن" بکات. لە ٤ی کانوونی دووەمی ۲۰۱٦دا، یاھوو بڵاویکردەوە کە ئەوان خزمەتگوزاری یاھوو! سکرین، دوای سڕینەوەی ٤۲ میلیۆن دۆلار، دادەخەن و بەرنامە ڕاستەقینەکانی بۆ تەلەڤیزیۆنی یاھوو بۆ بەردەوامبوون لە پەخشکردن دەگوازنەوە.
گەر فیلمێک بکرێت
لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ھۆلیوود ڕیپۆرتەر حوزەیرانی ۲۰۱٤دا، زان ڤان ئامبورگ لە تەلەڤیزیۆنی سۆنی پیکچەرز دڵنیای کردەوە کە فیلمی کۆمەڵ لە قۆناغە سەرەتاییەکانی ئامادەکردندایە. بۆ وەڵامی ئایە سۆنی دوای وەرزی شەشەم پیلانی ھەیە، ئامبورگ وتی:
"There's no way we're not making the movie now! I think once we make the movie, let's look up and decide how much more Community the world wants. I'd be lying if I told you that we have not had some very early and preliminary conversations that are very exciting about what a potential movie could be and who might direct it."
دوای یەک ساڵ، پاش تەواوبوونی وەرزی شەشەم، دان ھاڕمۆن لە کۆتایی وەرزەکەدا وتی کە بۆ بەرھەمھێنانی فیلم ئامادە نییە: "I told Yahoo, 'I can't think about writing a movie until I miss Community,' ... They wanted to turn around and do a movie immediately, and Yahoo can get it done. They're like the NSA."
لە کانوونی دووەمی ۲۰۱٨دا، ئەکتەری بەژداربووی زنجیرەکە دانی پودی وتی کە ئەکتەرەکان لە ئەەری بوونی فیلمێک وروژاون، کە وتی: "ئێمە زنجیرەیەک نامەی کورتمان ھەیە، بۆیە ئێمە ھەموو کات وەک، 'ئێمە ئامادەین! ئێمە ئامادەین!'" لە ۲۳ی ئازاری ۲۰۱٨دا، جۆیڵ مکھێڵ وتی کە ئەو ھێشتا ھیوایی بۆ فیلمەکە ھەیە، و باسی ئەوەشی کرد کە ھێنانەوەی ھاوکارەکەی دۆناڵد گلۆڤەر بۆ فیلمەکە شتێکی کاریگەر دەبێت بۆ ئەوەی وا لە فیلمەکە بکات سەربگرێت. ڕوونیکردەوە "کردنی ئەوە مەزن دەبێت، من لە خولەکی نیویۆرک دەیکەم."
کاتێک لە چاوپێکەوتنێکی ۲۰۱۹دا دەربارەی کردنی فیلمەکەی کۆمەڵ پرسیارکرا، ئاڵیسۆن بڕی وتی "بەڵێ، پێموایە دەیکەم." دواتر زیادیکرد "ئەڵێم، سەیرکە، بەو شێوەیە، ئایە ئێمە فیلمەکە دەکەین؟ من وا ھەست دەکەم گەر فیلمی کۆمەڵ دروستکرا، ئەوا دەبێت بۆ نێتفلیکس بێت، و کردنی خۆش دەبێت، بەڵام، من پیوایە باشترین دەبێت گەر وا لە ھەمووان بکەین بیکات، ھەر بۆیە پێموایە کە لەوانەیە قوورس دەبێت". لە شوباتی ۲۰۲۰دا، لە "ھەر شتێک لێ بپرسە"ی ڕیدیت بڕی کاتێک دەربارەی فیلمی کۆمەڵ لێی پرسیار کرا وتی کە ئەو "لە ڕاستیدا پەیوەندییەکی سەرنجڕاکێشی ئەم ھەفتەیە بۆ ھات" و وتی "چاوەڕوان بن".
لەگەڵ دەرکەوتنی نمایشەکە لەسەر نێتفلیکس لە نیسانی ۲۰۲۰دا، گرنگیپێدانی سەرامبووان زیادی کرد. لە ھەمان مانگ لە چاوپێکەوتنێک لەگەڵ کۆڵایدەردا، پرسیار لە جۆ ڕوسۆ کرا کە ئایە براکەی ئانتۆنی بۆ فیلمەکە دەگەڕێتەوە. ئەو "پێمە بە دڵنیاییەوە ئامادەدەبین بۆ کردنی. ێمە خێزانەکەی کۆمەڵمان خۆشدەوێت. ئەو دەستەی ڕۆڵگێڕانە، ئێمە ھێشتا لە ھەر ھەموویان زۆر نزیکین. بەپێی خشتەی کاتمان دەبێت. بەڵام من باوەڕموایە فیلمێکی کۆمەڵ دەبێت، بەتایبەتی ئێستا کە ئەڵقەکانی ئەنجامێکی باشیان لە بڵاوکردنەوە بەدەستھێنا. کەسێکی وەک نێتفلیکس دەتوانێت بێتە پێشەوە و فیلمەکە دروست بکات."
لە ئایاری ۲۰۲۰دا، ئەندامانی ڕاستەقینەی دەستەی ڕۆڵگێڕان و ھاڕمۆن ڕایانگەیاند کە ئەوان لە ڕێگەی پەخشی ڕاستەوخۆوە پارە بۆ گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ لەسەر شێوەی ئەڵقەی "ھاوکاریکردنی ئامێری ئاشکراکردنی درۆ" کۆدەکەنەوە. چەیس بەژدار نەبوو چونکە لە ئەڵقە ڕاستەقینەکەدا بەژدار نەبوو وە پێدرۆ پاسکاڵ شوێنی واڵتۆن گۆگجینز لەبەر بەردەستنەبوونی گرتەوە. لە دانیشتنێکی پرسیار و وەڵامدا دوای پەخشە ڕاستەوخۆکە، ڕۆڵگێڕەکان، کە گڵۆڤەریشی تێدابوو، ویستێ خۆیان بۆ کردنی فیلمەکە دەربڕی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمەڵ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:نمایشەکانی تۆڕی ئێن بی سی پۆل:بەرنامەکانی تۆڕی ئێن بی سی پۆل:زنجیرەیەکی تەلەفیزیۆنی لەلایەن کۆمپانیای سۆنی پیکچەر تیڤی
دوورگەکانی کەیمەن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
دوورگەکانی کەیمەن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
مەکینەی موشەکی نۆزل
وێنۆک|250x250پیکسڵ|ژمارەی (de laval nozzel) ئەوە نیشان دەدات کە خێرای شلەکە نزیک دەبێتەوە لەسە وزە و بۆیە سورەکە زیاد دەکات و ئاراستەی ڕۆیشتنە|alt= وێنۆک|Nozzle on the first stage of an RSA-3 rocket مەکینەی مووشەکی نۆزل نۆزڵێکی پاڵنەرە (زۆربەی لە جۆری نۆزڵی دێ لاڤالە بەکاردێ) لە بزوێنەری مووشەک بۆ فراوانکردن و تاودانی گاز بۆ ووتان لەلایان بزوێنەرەکان سووتان بەرھەم دێت ئەمەش وادەکات گاز بەخێرای لە دەمی مووشەکی ھایپەر سۆنیک بچێتە دەرەوە،
ئاسایی: مووشەکەکە (ترۆمپاکەی لە ژووری ناوەوەی) پەستانێکی زۆر دروست دەکات ھەندێ ھەندێ سەدەی کەش وادەکات کە بە شێوەیەکی جێگیر پەستانی بەرز و پلەی گەرمی بەرز بەخێرایی گازەکە دەجوڵێ بەھەموو لایەکدا.
مێژوو
نۆزڵی دێ لاڤال لەبنەرەتدا لە سەدەی ١٩ دا گەشەی سەند لەلایان (Gustaf de laval) بۆ ئەوەی بەکاربھێنرێ لە مەکینەی ھەڵم یەکەمجار لەم دوایانە کە لە مەکینەی مووشەکدا بەکارھێندرا لەلایان (Robert Goddard) گەشەی پێدا یەکێکە لە باوکەکانی مووشەکی مۆدێرن یان نوێ لەوکاتەوە لە زۆربەی مەکینەی مووشەکەکان بەکاردێن لەناویاندا(walter thiel) ئیشی پێکرد کە ئەمەش وایکرد مووشەکێکی گونجاوی ئەلمانی V_2دروستبێ.
بەکارھێنانی بەرگەھەوا
قەبارەی نموونەی بۆ نۆزلی مەکینەی مووشەک بۆ ئەوەی بەکاربێت لەناو بەرگە ھەوادا بەدەست دێت کاتێک پەستانی دەرچوو یەکسان بێت بە تێکرای پەستانی بەرگە ھەوا وەکەم دەبێتەوە بەپێی بەرزییەکەی. بۆ ئەو مووشەکانەی کە لە زەوی گەشت دەکەن بۆ خولگە، بۆ دیزاینی نۆزلێکی سادە تەنھا یەک بەرزی قەبارەیەکی نموونەیە وە ونکردنی جوستی و سەرفکرفنی سوتەمەنی لە بەرزییەکانی تردا.
تەنھا لەدوای ملی مووشەکەکە پەستانی گاز زۆرترە لە پەستانی دەرەوە پێویستە ئەم پەستانە کەم بکرێتەوە و بکرێتە دەرەوە لە نێوان مل و نۆزلەکە بەفراوانکردنی، ئەگەر پەستانی ھەوای فەرارەکە لەرێگەی دەرچەی نۆزلەکەوە چووە دەرەوە بەڵام ھێشتا بەستانی ھەوا بەرزتر بوو لەھی دەرەوە ئەوکاتە نۆزلەکە کەم فراوان کراوە بەڵام ئەگەر پەستانەکەی کەمتر بوو لە پەستانی دەرەوە ئەوە مانای ئەوەیەکە نۆزلەکە زۆر فراوان کراوە.
کەم کەمە ئەو فراوان بوونە دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی چوستی، بەڵام شتێکیتر کەمێک زیان بەخشە لەگەل ئەوەشدا چونەدەرەوەی کەمتربێ لە بە نزیکەی %٤٠ بەھەر چواردەوریدا پاشان جیاکردنەوەی ڕۆشتن ڕوودەدات. ئەمە ھۆێکە بۆ نا ئارامی jetکە دەتوانێ ببێتە ھۆی زیان بۆ نۆزلەکە یان ئاسای دەبێتەوە ھۆی قورسی کۆنترۆلکردنی ئۆتۆمبێلەکە یان مەکینەکە،
لە ھەندێ حالەتدا ئەوە خوازراوە بۆ متمانەکردن و سەلامەتی کە ھۆیەکە بۆ داگیرساندنی مەکینەی مووشەک لەسەر زەوی کە دەبێ ھەموو ڕێگاکانی خولگە بەکاربێ بۆ کارکردنی Liftoff گونجاو ئەو پەستانی گازە کەلە Nozzelak دەردەچێ دەبێ لە ئاستی دەریابێ. ھەرچەندە ئەگەر مەکینەی مووشەک بەشێوەیەکی سەرەکی دروست دەکرێ. بۆ بەکارھێنانی لە بلندی بەرز تەنھا پالنان زیاد دەکەن و دەستەبەر دەکەن بۆ یەکێکی تر، مەکینەی frist-stage لە ماوەی Liftoff لە موشەکی فرەقۆناغ پاشان دیزاینەرەکان بەبەردەوامی نەخشە دادەرێژن بۆ مووشەکێک لە ئاستی دەریا بێت دروستکردنی ئەمە زۆر کارامە ترە لە بلندی بەرز ئەو شوێنەی کە پەستانی دەوروبەری کەمترە، ئەمە تەکنیکێکە بەکەرھێنراوە لە مەکینەکانی space-shuttes- main ingen(SSMEs) کە زۆربەیان تواناکەی بە ئاراستەی a near-valasum لەو کاتەی دێت و دەچێت دوو مووشەکە پتەوەکە دەست بە لاردەبێت ئامێری بەھێزکردنەکە زۆرینەی پالپێوەنانەکە دابین دەکات.
بەکارھێنانی Vacums
بۆ ئەو مووشەکانەی لە بۆشایی بەکاردەھێندرێن یان لە بارزایی زۆر ئەوە مەحاڵ دەبێت بۆ ھاوتا بوونی پەستانی دەورووبەر بەڵکو مووشەکەکە لەگەل تێکرای ڕووبەرێکی گەورەترە وەھەروەھا بە زۆری زۆتر کارایا، لەگەل ئەوەشدا مووشەکێکی زۆر درێژ بارستاییەکەی گرینگە و زیان بۆ خۆی دەگەرێتەوە، ئەو درێژییە کە پێشبینی کراوە لە سەر ھەموو جۆرە ئۆتۆمبێلێکی نموونەیی دەبێ بدۆزرێتەوە، سەرباری ئەوە لەگەل ئەوەشدا کە پلەی گەرمی گاز لە مووشەکەکە کەم دەبێتەوە ھەندێک لە تێکەلەکانی دەرەوەی گازەکە وەکو (ھەڵمی ئاو لە کرداری سوتانەکە) لەوانەیە خەست بێت یان ببەستێ ئەوە زۆر نەویستراوە پێویستە خۆت بە دوور بگیرێ.
(Mangnitic nozzel) پێشبینیکراوە بۆ ھەندێک جۆری جووڵەکردن،
بۆنممونەی (Vosinr,variable specific megaton plasma rocket) کە تێیدا ڕۆشتنی پلازما یان ئایۆن ئاراستە دەکرێ لەلایان بواری موگناتیسی لەجیاتی دیوار ماددەیەکی ڕەقیان دروست کردووە ئەمانە دەتوانن باشبن لا ماوەی بواری موگناتیسی خۆی ناتوانێ بتوێتەوە پلەی گەرمی پلازما دەتوانن بگەن بە ملیۆنی کێلڤەن، لەگەل ئەوەشدا زۆر جار دیزاینی پلەی گەرمی دەگۆرێ ئەوەش لەلایان کۆیل ڕوودەدات بەتایبەت ئەگەر کۆیلە زۆر لوولپێچەکان بەکاردەھێندرێن بۆ دروستکردنی قورگ و فراوانکردنی (Fields).
دێ لاڤال لە یەک ڕووکاردا
لێوەکە قوڕگەکە ی ڕووبەر پاشان زۆر بوونەکە گاز وەکە ھێڵی خێرایی فراوان دەکات بەپێش کەوتووی زیاتر سەرووی خێرایی دەنگە
بەشێوەیەک ھەدێک بەھای خێرایی گازی دەرچوو بۆ
قەینەی مووشەکێک کە گازی جۆراو جۆر دەسوتێنن برتییە لە:
پلەی گەرمی T=3500k لەگەل فاکتەری فراوان بوونی یەکسان لە Y=١٠٢٢ وەھەروەھا کوتلەی مۆلێ M=22k/k mol لەگەل بەکاھێنانی ئەم بەھایانە دەگەین بە خێراییەکی ھاوشێوەی سەرەوە.
دەکرێت ئەدەبیاتی تەکنیکی ڕوونکردنەوە سەر لێشێوێنەر بێت چونکە ژمارەیەکی زۆر لەند و سەران ھەولیان داوەو سەرکەوتوو نەبوونە لە ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە ئایا یاسای جێگیری گازی جیھان R بەکادێنن کە لە سەر ھەر گازێکی نموونەیی جێبەجێ دەبێت یاخود غازی Rs بەکاردەھێنن کە تەنھا لە سەر غازی تاکی دیاریکراو جێبەجێ دەبێت.
پەیوەندی لە نێوان ئەم دوو نەگۆرە Rs=R/M بە جۆرێکR نەگۆری جیھانییە M کوتلەی مۆلییە بۆ غاز.
پالنەری دیاریکراو
پالنەر بریتییە لەو ھێزەی کە مووشەکێک دەجووڵێنێت لە ھەوادا یان لە بۆشاییدا، ئەو پالنەرە لە ڕێگەی یاسای سێییەمی نیوتن دروست دەکرێت کە (ھەموو کارێک کاردانەوەی یەکسان و پێچەوانەی ھەیە) غازەکە یان شلەی کارپێکردن خێرا دەکرێت لە بەشی پشتەوەی لولەی بزوێنەری مووشەک و مووشەکەکە بە ئاراستەی پێچەوانە خێرا دەکرێت، دەکرێ بەم شێوەیەی خوارەوە لولەی بزوێنەری مووشەک پێناسەبکرێت:
ھەروەھا بۆ بوونی نۆزلێکی فراوانبووی نایاب P0=Pe کەمدەبێتەوە بۆ:
پالنەری دیاریکراو بریتییە لە ڕێژەی پالنان کە لە دەرچوونی کێشی سوتەمەنییەکان سەرچاوەی گرتووە کە پێوەری باشی کارکردنی سوتەمەنی بزوێنەری مووشەکە.
بەشێوەیەک بەشێوەیەک لە ھەندێک باردا کاتێک Pe=Po ھاوکێشەکە دەبێتە:
لە ھەنێک باردا کە حالەتەکە ئاوا نییە لەکاتێکدا نۆزلی مووشەکی Pe دابەش دەبێت بۆ m1 دەکرێت پێناسە بکرێت کە بری جێگیر بریتییە لە بۆشایی
بۆ ھەر بزوێنەرێک بەم شێوەیەیە
ھەروەھا لە بەر ئەوەی
کە ئاسایی بریتییە لە پالنەری بەتالکەر کەمبکرێت لە ھێزی پالنەری ھەوایی کە لە سەر ئاستی دەرچوون کاردەکات
بە شێوەیەکی بنەرەتی سەبارەت بە نۆزلی مووشەک، پالنەری چواردەورەکە کە لە سەر بزوێنەرەکە کاردەکات ھەڵدەوەشێتەوە جگە لە ئاستی دەرچەی بزوێنەری مووشەک بە ئاراستەی خوارەوە لە کاتێکدا بزوێنەری ھەوا دەرکردن کاردەکات بە ئاراستەی پالنانی پێشەوە. [[پەڕگە:Rocket_nozzle_expansion.svg|وێنۆک|378x378پیکسڵ|زل دەتوانێ (لە سەرەوە بۆ خوارەوە). کەمبوونی فراوانی
. بە ھەر چواردەوەرەدا
. زۆربوونی فراوانی
بە ئاشکرا زۆربوونی فراوانبوونەوە ئەگەر نۆزل فراوانی زیاد کرد یان کەمی کرد پاشان لە دەستدانی توانا ڕوودەدات کە پەیوەندی بە نۆزلێکی نموونەیی ھەیە.
بە ڕوونی فراوان بوونی نۆزل دەبێتە ھۆی چاککردنەوەی کەمبوونی فراوانی و وزەتی نۆزل (ھەرچەندە تا ئێستا وزەی نۆزل کەمترە لەگەل تێکرای فراوانی نموونەیی)
لەگەل ئەوەشدا گزۆزی فرۆکەی جێت ناجێگیرە. |alt=]]
گەرانەوەی پەستان و فراوانبوونی گونجاو.
ھەرکە گازەکە دێتە خوارەوە فراوان بوون کە بەشتێکە لە نۆزل، پلەی گەرمی و پەستان
کەمدەکات، لە کاتێکدا خێرایی گاز زیاد دەکات.
خێرایی دەنگی سروشتی لە گزۆزی فرۆکەی جێتدا مانای ئەوەیە کە پەستانی گزۆزەکە دەتوانێ بە گرینگی جیاواز بێت لە پەستانی دەوروبەر.
-ھەوای دەوروبەر بێتوانایە بۆ یەکسان کردنی فشارە پێچەوانەکە بە ھحی تاودانی زۆر بەرزی گزۆزی فرۆکەی جێت، بۆیە خێرایی دەنگی نۆزل بە زۆری گونجاوە بۆ پەستانی گاز کە دەردەچێ لە نۆزل بۆ ئەوەی لە خوارەوە یان زۆرەوە لە پەستانی دەوروبەر.
ئەگەر پەستانی چوونەدەرەوە زۆر نزم بوو ئەوا فرۆکەی جێت دەتوانێ جیابێتەوە لە نۆزل، ئەمە زۆر جار گونجاو نییە فرۆکەی جێت بە شێوەیەکی گشتی دەبێتە ھۆی off-axis گەورە پالنان لەوانەیە میکانیکیانە زیانی ھەبێ بۆ نۆزل.
ئەم جیاکردنەوە بە شێوەیەکی گشتی ڕوودەدات ئەگەر پەستانی چوونە دەرەوە نزم ببێتەوە بە نزیکەیی٣٠–٤٥٪ی دەوروبەر بەڵام جیاکردنەوە لەوانەیە کات بخایەنێ بۆ دوور لە پەستانێکی کەمتر.
ئەگەر نۆزل وا دیزاین بکرێ کە پەستان زیاد بکات لە قەراغەکە ھەروەک بە دەست دەھێندرێت لە SSME(1-2 psiلۆ 15psiدەوروبەر).
سەرەرای ێەوەش مەکینەی مووشەک دەست پێدەکات یان دەتاسێت، پەستانی ژورەکە دەگۆرێت، ئەمە جیاوازی ئاستی توانا دروست دەکات، لە لە پەستانی کەمی ژووردا لە مەکینەکە خەریکە بە شێوەیەکی حەقی دەکوژێنێتەوە بۆیە ئاشکرا زۆربوونی فراوانییە over- expanded.
شێوەی گونجاو
ڕێژەی تەسکترین ڕووبەر بەشێکە لە نۆزل بۆ چوونەدەرەوە. ڕووبەری دەرەوەی فرۆکەکە بە سەرەکی ئەوە دیاری دەکات کە فراوان بوونەکەی چەند کارایە. گاز کە دەگۆرێت بۆ ھێلی خێرایی گزۆزەکە بۆیە پالپێوەنانی مووشەکی مەکینەکە کە تایبەتمەندی گازەکە کاریگەری زۆر باشی ھەیە.
شێوەی نۆزلەکە بە گشیت بەبێ فیزی کاردەکات لە فراوان بوونی گزۆزی گاز و دەگۆرێت بۆ ھێلی وزەی سادەترین شێوەی نۆزل گۆشەی١٥ پلە و نیوە قوچەکە کە بە نزیکەیی ٩٨٪ کارایە. گۆیێکی بچووکتر چوستیێکی کەمێک زیادتر دەدات، گۆیێکی گەورە چوستیێکی کەمتر دەدات. زیاتر شێوەی ئالۆز زۆرجار لە شۆرش بەکاردەھێندرێت وەکەو نۆزلی دەنگ یان شێوەی(para bolic) ئەمە ڕەنگە ١٪ چوستییەکی زیاتر بدات لە نۆزلی قوچەک. کە دەتوانرێت کورتر و سوکتر بێت ئەوە بە گشتی بەکاردەھێندرێت لەسەر دەست پێکردنی ئۆتۆمۆبیل و مووشەکی دیکە ئەو شوێنەی کێش لە یەکێ پارەی مانگانە بێگومان ئەوان قورسترن بۆ دروستکردن لەگەل ئەوەشدا بە شێوەیەکی نموونەی گران بەھان ھەروەھا بیردۆزی شێوەی نۆزلی گونجاو ھەیە بۆ کورتر بە شێوەیەکی نموونەی بەکاردێت، کە باشتر کاردەکات بەھۆی کەمتر و درێژی کەمتر و لەدەستدانی وزەی کەمتر و خێراێکی کەمتری گزۆز، ھەروەھا دیزاینی لایەکانی مووشەک کار لە توانای مووشەک دەکات قورگی مووشەک نیوە تیرەی بازنەی لووسی ھەبێت کە گۆشەی ناوەخۆ تەسک دەکاتەوە ھەروەھا کاریگەری ھەیە لەسەر توانا بە گشتی بەڵام ئەمە بچووکە گۆشەی چوونە دەرەوەی نۆزلپێویستە ئەوەندە بچووک بکرێتەوە بە نزیکەی (١٢)پلە بۆ ئەوەی ھەلی گزۆزی جیابوونەوە کەمتر بکەینەوە.
دیزاینی پێشکەوتوە
ژمارەیەکی زیاتر دیزاینی ئالۆز پێشکەشکراون بۆ بەرزی قەرەبوکردنەوە بەرھەم ھێنراون،
نۆزل بەتایبەت لەگەل بەرگە ھەوا ئەمانە دەگرێتەوە:-
ھێلی فراوان بوونی نۆزل ئەو شوێنەیە کە پەستانی گاز گواستنەوەی گاز کار لەیەک لا دەکات کە دەتوانرێ وەسف بکرێت نزیکتربێ لە
ھەریەک لەمانە لە سەروی خێرای دەنگ بەکاردێ و دەرۆن و دەگونجێن بۆ پەستانی دەرەوە بەو جۆرە تێکرای چوونە دەرەوە دەگۆردرێت بۆ ئەوەی ئەوە بێت یان نزیکتربێتەوە لە پەستانی چوونە دەرەوەی بەرز.the plug وaerospike نۆزل کە زۆر بەیەک دەچن ئەوان (radiale_flow)
ئامانە بە شێوەیەکی گشتی زۆر وەکو نۆزلی زەنگن بەڵام تێکردن یان میکانیزم دەگرنەوە لەلایان ڕێژەی ڕووبەری چوونە دەرەوە کە دەتوانرێ زیاد بکرێت بە
پەستانی دەوروبەری dual_mode نۆزل دەکرێتەوە:-
ئەمانە دوو قورگیان ھەیە یان دوو پالپێوەنان (لەگەڵ دوو قورگ) کە دیزاینی ناوەندی قوورگێکی پێوانەی و چوار دەوروبەری قورگە خرەکە دەگیرێت کە گزۆزی گازەکە لەھەمان (dual_throat) پالپێوە دەنێت بەرەو ژوور ھەردوو قورگ لەوانەیە یان حالەتی بەتالکردنەوە بۆ نۆزلی زەنگ لە بلندی زەنگ ئەو شوێنە پەستان یان فشاری دەوروبەری کەمترە ناوەندی نۆزل لەوەیە بوەستێ بە کەمکردنەوەی ناوچەی ڕووبەری قورگ دەبێتە ھۆی و زیات کردنی ڕێژەی ڕووبەری نۆزل ئەو دیزاینە پێویستی بە ئالۆزی زیاترە بەڵام ھەبوونی دوو شوری پالپێوەنان دوو سودی ھەیە کە ەوان دەتوانن ڕێک بخرێن بۆ ئەوەی جیاواز بسوتێنرێ یان ڕێژەی ئاوێتەی سوتەمەنی لەوە دەچێت(Aerojet)دیزاین کراوە وەکو نۆزل کەبەthrust augmented nozzle ناودەبرێ. کە propellant و oxidiser ڕاستەوخۆ دەرزی دەدات لە نۆزل کە شوێنی سوتان کەیە ڕێژەی گەورەتری ڕووبەری نۆزل کە بەکاردەھێندرێ لە وردتر لە کەش بە بەراورد لە ئەوەی ئەوان بەبێ کاریگەری ڕۆیشتن و جیاکردنەوە ئەوان لەوانەیە زۆر (propellant) بەکاربێنن وەکو (1-Rp) زیاتر پالپێوەنان زیاد دەکات
دەرزی لێدانی شلەی پالنان لە (Vectoring Nozzle) پێشکەوتنێکی دیکەی دیزایینەکە کە ئاواز و گولەو کۆنترۆل لە un-gimbals نۆزلەکان India’s Pslv وا بانگ دەکرێ کە دیزایینەکە (دووەم دەرزی پالپێوەنان ئاراستەکراوە بۆ کۆنترۆلکردنی سێییەم) Strontium perchlorate دەرزی لێ دەدات بە ناو شلە جۆراوجۆرەکان کە تێپەر دەبن بە ناو نۆزل بۆ بە دەست ھێنانی کۆنترۆلی ویستراو ھەندێ لە ICBMSوbooster وەکو Titan lllcوminuteman بەکاردەھێندرێ لە ھەمان دیزایین.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆکێتسازی
سڕبیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤
سڕبیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤ە کە لە ٢٦ی تەممووز تا ١١ی ئابی ٢٠٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە دەچێت.
جۆرج جۆنێس
وێنۆک
جۆرج جۆن (١٢ی ئەیلوولی ١٩٣١ – ٢٦ی نیسانی ٢٠١٣) گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنی وڵاتی ئەمریکایە، بەوە ناسراوە کە زنجیرەیەکی درێژی لە تۆماری بەناوبانگی ھەیە، دەنگ و زمانێکی بێ وێنەی ھەیە. جۆن لە ئەیلوولی ١٩٣١ لە ساراتۆگا لە تێکساس لە دایک بووە. لە ودۆر لە تێکساس گەورە بوو. و ھاوسەرگیری لەگەڵ تۆمی واینت کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١ پۆل:مردووانی ٢٠١٣ پۆل:گیتارژەنانی ئەمریکی
سەردەرە، پێنجوێن
سەردەرە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سەردەرە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زەردکاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی زەھور و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قزڵجە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بادانە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پێڕستی کوردەکانی باشووری کوردستان
ئەمە پێڕستێک لە کوردە ناودارەکانی باشووری کوردستان و عێراقە، کە بەپێی پیشە ڕیزبەندی کراون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشووری کوردستان
مورادەلیا ئەڤراز
مورادەلیا ئەڤراز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مورادەلیا ئەڤراز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
کینگ ٨١٠
کینگ ٨١٠ ( – لە پێشوودا بە کینگ ناسرابوون) گرووپێکی ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵی ئەمریکییە کە لە فلینتی میشیگەن دامەزراوە لە ساڵی ٢٠٠٧. گرووپەکە یەکەم تۆمارکراوی درێژخایەنی خۆی لە ساڵی ٢٠١٢ بڵاوکردەوە، کە بووە ھۆی ئەوەی کۆمپانیای تۆمارکردنی رۆدرەنەر بە کرێیان بگرێت. دووەم تۆمارکراوی درێژخایەنی خۆیان لە ٢٠١٤ بڵاوکردەوە، یەکەم ئەلبومی درێژخایەنیشیان ھەر لە ھەمان ساڵدا بڵاوکردەوە. گۆرانیبێژی گرووپەکە، دەیڤد گەن، زیاتر تیشک دەخاتە سەر ئەو کێشانەی کە لە فلینتی میشیگەن تووشی بوون، وەک توندڕەوی و مەرگی ھاوڕێ و کەسە نزیکەکانی بەھۆی توندوتیژی چەکەوە بەھۆی کەمی خزمەتگوزاریی ئاسایشی لەو ناوچەیەدا.
دەربەندی مالاکا
دەربەندی مالاکا یان دەربەندی ملاکا (بە زمانی مالایی: سلات ملاکا) نێوی ئاودڕکەیەکە لە نێوان سوماترا و نیمچەدوورگەی مالایا کە دەریای ئاندامان لە ئۆقیانووسی ھیند دا تێکەڵی دەریای چینی باشوور لە ئۆقیانووسی ئارام دەکات. وڵاتی سینگاپور لە باشووریترین خاڵی ئەم دەربەندە دایە. نێوی ئەم دەربەندە لە نێوی بەندەری ملاکا وەرگیراوە کە لە مالیزیا دا ھەڵکەوتووە و لە سەدەکانی ١٦ و ١٧ گرینگییەکەی زۆری ھەبوو.
دەربەندی مالاکا ڕەحاتی شێوەیە و پانتایی نزیک بە ٦٥ ھەزار کیلۆمەتر چوارگۆشەی داگرتووە. ئەم دەربەندە ٨٠٠ کیلۆمەتر درێژە و لە نێوان ٥٠ تا ٣٢٠ کیلۆمەتر پانی ھەیە کە بارێکترین بەشی لە باشووری دەربدەندەکە دایە و بەرەوە باکوور پان دەبێتەوە. ھەروەھا لە ڕوی قووڵییەوە لە بەشەکانی باشووری دا لە کەم شوێن دەگاتە ٣٧ مەتر و زۆرتر بە ٢٧ مەتر ھەژامر دەکرێ، بەڵام بەروە باکووری ڕۆژاوا قووڵییەکەی زۆر دەبێت و لە شوێنی بەرکەوتنی ئاوەرێژی دەریای ئاندامان دەگاتە زیاتر لە ٢٠٠ مەتر.
سەرچاوەکان
پۆل:دەربەندی مالاکا پۆل:دەربەندەکانی باشوری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا پۆل:دەربەندەکانی ئۆقیانووسی ھیند پۆل:دەربەندەکانی ئێندۆنیزیا پۆل:دەربەندە نێودەوڵەتییەکان پۆل:دەربەندە دەریاییەکان پۆل:دەربەندەکانی مالیزیا پۆل:دەریای ئاندامان پۆل:تەنگاوە نێودەوڵەتییەکان پۆل:دەربەندەکانی ئاسیا پۆل:تەنگاوەکانی ئۆقیانووسی ھیند
تایپ ٩٠ (تانک)
330px|وێنۆک|وێنەی تانکی تایپ ٩٠
تایپ ٩٠ بە(ئینگلیزی: Type 90) تانکێکی سەربازی وڵاتی ژاپۆنە وە درووستکراوی ساڵی ١٩٧٥ە بەیارمەتی وڵاتی ئەڵمانیە.
مێژوو
لە ساڵی ١٩٧٥ دا ئەرتەشی ژاپۆن خوازیاری تانکێک بوو کە بتوانێت لە بەرامبەر تانکە نوێیەکانی یەکێتی سۆڤیەت دا بوەستێت. بۆیە لە ساڵی ١٩٧٦ دا کۆمپانیای (Mitsubishi) دەستی کرد بە دروست کردنی تانکێکی نوێ بە ھاوکاری کۆمپانیاکانی Fujitsu و AEC. تالە ساڵی ١٩٨٠دا یەکەمین نموونەی تانکەکە بۆ تاقیکردنەوە ئامادە کرا. هاوکات دوو کۆمپانی بەناوبانگی ئاڵمانیش بە ناوەکانی 'Krauss-Maffei و MaK یارمەتی ژاپۆنیاندا لە دروست کردنی تانکەکەدا. نموونەی یەکەمی تانکەکە تۆپێکی ١٢٠ م‌م ی ، دروستکراوی ژاپۆنی لەسەر بوو، لە ساڵەکانی ١٩٨٢ و ١٩٨٤دا ھەندێک گۆڕانکارییان ھێنا بەسەر نەخشەی تانکەکەدا، لەوانە گۆڕانی رواڵەتی زرێی کامپۆزیت بوو. وەلە ساڵی ١٩٨٦ دا مودێلی نوێ کە زۆر لە تانکی بەناوبانگی ئاڵمانی بە ناوی لێئۆپارد 2 دەچوو دروست کرا، ئەم مودێلە نوێیە تۆپێکی ١٢٠ م‌م ی ئاڵمانی (Rheinmetall)ی لەسەر بوو. دوای ئەم تاقیکردنەوە و گۆڕانکارییانە مودێلی کۆتایی تانکەکە بە ناوی Type 90 لە ساڵی ١٩٨٩ چووە ناو ھێڵی پرۆداکشێن و دروست کردنەوە.
سیستەمی تەعلیقی ئەم تانکە بە با ئیش دەکات و دەتوانێت 200 تا 600 م‌م بەرزی خۆی کەم کاتەوە. ئەم کارە بۆ خۆ پاراستن لە گولەی دوژمن بەسوودە.
لە نێوان ساڵەکانی 1989 تا 2008 دا 341 تانکی لەم جۆرە دروست کرا. تانکی تایپ 90 لە بەراورد لەگەڵ تانکەکانی ئابرامز ئێم 1 ئی 1 یان لێئۆپارد 2 ئی 4 ، تانکێکی سەرتر نەبوو، بەڵام کەمتریش نەبوو.
زانیاری
کێشی ئەم تانکە 90 تۆنە و پێویستی بە 3 کەسە بۆ کارپێکردن، پڕھەژمار ترین تانکی نێو ئەرتەشی ژاپۆنە. ئەم تانکە کۆمپیۆتەرێکی 32 بیتی لەسەرە کە کە دەتوانێت زۆر بە دەقیقی دووری ئامانجەکان بە سیستەمی لەیزر بەدەست بھێنێت، ئەم سیستەمە تا 5000 مەتر بە جوانی ئیش دەکات، خۆی ئۆتۆمات لوولەی تانکەکە دەچەرخێنێت بۆ ئەوەی ئامانجەکەی بپێکێت. ئەم کارانە ھەموو بە دەستی ئەو کۆمپیۆتەرە ئەنجام ئەدرێن کە لەسەر تانکەکەیە، ئەم کۆمپیۆتەرەش لە چەند سێنسۆر (Sensor) کەڵک وەردەگرێت کە زانیاری دەرەوەی تانک و ھەروەھا خودی تانکەکەی بۆ کۆ دەکەنەوە. ئەم تانکە دەتوانێت لە 3 کیلۆمەترییەوە ئامانجەکانی بە وردی بپێکێت، دەتوانێت ھەم لە کاتی وەستان و ھەم لە کاتی ڕیشتندا ئامانجی وەستا و ھەروەھا ئامانجی لە حاڵی ھاتوچۆشدا بپێکێت، تۆپی ئەم تانکە خۆی ئۆتۆمات گولەکان دەگۆڕێت، بۆیە پێویستی بە کەس نییە کە گوولەکانی بۆ دانێت و پووکەکان لابات.
چەکەکان
چەکی سەرەکی ئەم تانکە تۆپێکی 120 م‌م، دروست کراوی کۆمپانیای Rheinmetall ی ئاڵمانییە کە یەکێکە لە باشترین گوولە تۆپەکانی تانک لە جیهان. ئەم تۆپە لە ژێر لایسنس دا لە ژاپۆن دروست دەکرێت. پێشتر ژاپۆن خۆی تۆپێکی بۆ ئەم تانکە دروست کردبوو کە ئەوندەی ئەو تۆپە ئاڵمانییە باش نەبوو، بۆیە گۆڕییان.
کۆپانیای Mitsubishi ھەندێک گۆڕانکاری ھانی بەسەر تۆپی ئەم تانکە دا، لەوانە سیستەمێکی ئۆتۆماتی گولە دانانە، ئەم سیستەمە زۆر لەو سیستەمە دەچێت کە لەسەر تانکی لێکرێکی فەڕانسی (Leclerc) سوارە.
بەو شێوەیە گولەکان لە دواوەی تانکەکەدا لە دانراون و سیستەمەکە خۆی ئۆتۆمات لە ناو تۆپەکە ئەیانچنێت. ئەم شێوازە زۆر لە نموونە ڕووسیەکەی کە لە تانکەکانی T-72 و T90 بەکارھاتووە باشترە، چونکە جبەخانەکە پارێزراوترە.
ئەم سیتەمە دەتوانێت ھەر 6 چرکە جارێک تۆپەکە پڕ کاتەوە و لە ھەر خولەکێک دا دەتوانێت 10 گولە بھاوێژێت. دوای ھەر ھاویشتنێک تۆپەکە دەبێ بگەڕیتەوە سەر دەرەجەی سفر بۆ ئەوەی دووبارە پڕ بکرێتەوە. تۆپی تانکەکە 10 دەرەجە ڕووبەخوارەوە و 15 دەرەجە ڕووبەسەرەوە دەچەرخێت. گولەی جی ئێم 33 کە لەڕووی گولەی دی ئێم33 ئوروپی دروست کراوە دەتەقێنێت. وە گولەکە دەتوانێت لە دووری ٢٠٠٠ مەتریەوە زرێی ٥٦٠ م‌م ی ببڕێت و بە خێرایی ١٦٥٠ مەترلەچرکەیەکدا بڕوات.
جۆرێکی تری گولەی ئەم تانکە، جی ئێم 12 ئی1 ە کە دەتوانێت ٦٠٠ م‌م زرێ کون بکات.
سیستەمی ئاگرباران ئەم تانکە توانایی تەقە کردنی دەقیقی تا دووری ٤٠٠٠ مەتر ھەم لە ڕۆژ و ھەم لە شەودا ھەیە، ھەروەھا سیستەمی کۆنترۆڵکردنی ئۆتۆماتی لوولە، دەتوانێت کاتێک کە تانکەکە بە خێرایی 35 کیلۆمەترلەکاتژمێرێکدا دەڕوات بە وردی ئامانجەکانی بپێکێت. لەپاڵ تۆپی سەرەکی تانکەکەدا، تیرھاوێژێکی 7.62 م‌م و تیرھاوێژێکی قورس بە کالیبەری 12.7 م‌م لە جۆری برۆنینگی ئێم 2 ھەیە.لە ناو جبەخانەی ئەم تانکە دا 35 گولەتۆپ بۆ تۆپی سەرەکی و 2000 گولە بۆ تیرھاوێژی 7.62 و 1500 گولە بۆ تیرھاوێژی قورس ھەیە.
پارێزگاری
ئەم تانکە زرێی مادولاری کامپۆزیتی ھەیە کە لە لایەن کۆمپانیای کیۆتۆ دروست کراوە و زۆر لە زرێی تانکی لێئۆپاردی 2 ئی و 4 ئی دەچێت. زرێ پارێزگاری پێویست لە کەسانی ناو تانکەکە دەکات. بەپێی ستانداردەکانی کاتی دروست کردنی ئەم تانکە لە سەرەتاکانی 1990 دا خۆڕاگری زرێی ئەم تانکە زۆر باش بوو و لەگەڵ لێئۆپاردی 4ئی دەھاتەوە.
مادولار بوونی زرێی ئەم تانکە بەو مانایەیە کە دەکرێت زرێی تانک بەھێز بکرێت و بگۆڕدێت.
بزوێنەر
ئەم تانکە مەکینەیەکی دیزڵی میتسۆبیشی ١٠ جی زێدی لەسەرە. ئەم مەکینە ١٠ سیلەندەرە، وە بزوێنەرەکەی ٢١٥٠٠ سی‌سییەو توانای ١٥٠٠  ئەسپی ھەیە. گێڕباکسی ٤ گێر ڕووبە بەرەوە و ٢ گێڕ بە دواوەی ھەیە. دەکرێت لە 20 خولەکدا مەکینەی ئەم تانکە بگۆڕدێت، زۆرترین خێراییشی 70 کیلۆمەترە لە کاتژمێرێکدا.
ڕکابەرەکان
هەندێک لە مۆدێلەکانی تانکی وڵاتانی تر کە ڕکابەری لەگەڵ جۆری تایپ ٩٠دا دەکەن:
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئامرازەکانی جەنگ پۆل:تانکەکان
سیشێل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
سیشێل نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ بوو کە لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ لە یەکێتیی سۆڤیەت بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
دوورگەکانی کەیمەن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
دوورگەکانی کەیمەن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ساڵەیل لە کیس چی
ساڵەیل لە کیس چی: شێعر کوردی کتێبێکی شیعری سەعید عبادەتیانە کە لە ساڵی ٢٠١١ چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم کتێبە دووەمین بەرھەمی سەعید عبادەتیان بوو کە شیعرەکانی ساڵانی ١٩٩٠ ھەتا ٢٠٠٦ی عبادەتیان لە خۆ دەگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی سەعید عبادەتیان
کۆنیشانەی ڕیخۆڵەی ھەستیار
کۆنیشانەی ڕیخۆڵەی ھەستیار دۆخێکی ڕیخۆڵەکانە کە دەبێتە ھۆی ژان و برک و زگەشۆرە یان گرفت و گیری. مێشک و کۆئەندامی ھەرس بە ڕاستەوخۆ و ناراستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر یەکتر ھەیە. کاریگەری مێشک لەسەر کۆئەندامی ھەرس لەڕێگەی جووڵەدەماری ڤاگەس و چەندەھا فاکتەری کیمیاوی (دەمارەگەیەنەر) دەبێت، ھەروەھا فشاری دەروونی دەبێتە ھۆی ئازاری سک، ھێڵنج، ئاوسانی سک و کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن. بەپێچەوانەوە، کۆئەندامی ھەرس کاریگەری ھەیە لەسەر مێشک لەڕێگەی بەکتریای ناو قۆلۆن. ئەو بەکتریا سوودبەخشانە ھاوسەنگی ناو قۆلۆن ڕادەگرن، ھەروەھا تەندروستی مێشک ڕادەگرن لەڕێگەی بەرھەمھێنانی چەندەھا ماددەی سوودبەخش.
گرژبوونی قۆلۆن پەیوەندی زۆر بەھێزی ھەیە لەگەڵ حاڵەتی دەروونی ئەو کەسە، بۆیە گرنگترین ھۆکاری چارەسەری بریتییە لە چارەسەری دەروونی لەلایەن پزیشک و نەخۆشەوە.
ھەندێک جار ئاڵۆزی دەروونی زۆر بە بە ڕوونی لە نەخۆشەکە بەدی دەکرێت لە کاتی گفتوگۆی نێوان پزیشک و نەخۆش. بۆ نموونە؛ نەخۆشەکە ھەمیشە وا بیردەکاتەوە کە نەخۆشیەکی ترسناکی ھەیە و ھیچ پزیشکێک نەیتوانیوە دەستنیشانی بکات و سوودی لەو ھەموو چارەسەرە جیاوازەی پزیشکانی پێشووی نەبینیوە، تەنانەت کاتێک ھەموو جۆرە پشکنینێکی بۆ کراوە بە نازووری قۆلۆنیشەوە.
ئەو بێ متمانەییە حاڵەتی دەروونی نەخۆشەکە ئاڵۆزتر دەکات و ناچاری دەکات واز لە ھەموو ڕێنمایی و چارەسەرکانی پزیشک بێنێت.
تێنەگەیشتنی نەخۆش لە سروشتی گرژبوونی قۆلۆن گرنگترین ھۆکارە بۆ چاک نەبوونەوەی نەخۆش.
نەخۆش ھەمیشە ئەو حاڵەتە بەراورد دەکات لەگەل نەخۆشییەکانی تری قۆلۆن وەک شێرپەنجە و چاوەڕوانی ئەوە لە پزیشکی خۆی دەکات بڵێت بە نەشتەرگەری نەخۆشییەکەت بنەبڕ دەبێت بەتایبەتی کاتێک کەسێکی نزیکی نەخۆش نەشتەرگەری بۆ کرابێت بۆ شێرپەنجەی قۆلۆن.
کەمدەرامەتی، سەرقاڵبوونی لەڕادەبەدەر لە کاروباری ڕۆژانە، تێکچوونی باری خێزانی بەھەر ھۆکارێک کاریگەری ڕاستەوخۆیان ھەیە لەسەر تێکچوونی باری قۆلۆن بەتایبەتی کاتێک ئەو ھۆکارانە نەگۆڕبن و نەخۆش نەتوانێت چارەسەرێکیان بۆ بدۆزرێتەوە.
سایکۆثێراپی (چارەسەری دەروونی) لەلای پزیشکی پسپۆڕی دەروونی بۆ چۆنییەتی مامەڵەکردن لەگەڵ فشاری دەروونی ھەمیشە لەلایەن ئەو جۆرە نەخۆشانە پشتگوێ دەخرێت یان بەھۆی نەبوونی قەناعەتی تەواو بەوەی حاڵەتەکەی پەیوەستە بە باری دەروونی خۆیەوە یان بەھۆی شەرمەوە کاتێک وا بیردەکاتەوە کە ڕاوێژی دەروونی تەنھا بۆ کەسێکی شێتە کە لە کوچەو کۆڵانەکان ژیان بەسەر دەبات.
ھەڵەکردنی نەخۆش لە چۆنییەتی مامەڵەکردن لەگەڵ حاڵەتەکەی وای لێدەکات بکەوێتە جەنگ لەگەڵ خۆی و ھەندێک جار ناچاری دەکات پەنا بباتە بەر ھەندێک چارەسەر کە زیانی زۆری پێدەگەیەنێت.
کاتێک پزیشک بەنەخۆش دەڵێت ئەو حاڵەتە چارەسەری بنەبڕی نییەو دەبێت خۆی لەگەڵ بگونجێنێت، نەخۆش بەجارێک دەست لە خۆی بەردەدات و چاوەڕوانی مەرگی خۆی دەکات و لەبیر دەکات کە چارەسەری لەلای خۆیەوە دەست پێ دەکات و ئەوەیان حاڵەتێکە و لەگەڵ بەتەمەن چوون کۆتایی دێت و ھیچ کاریگەری نەرێنی لەسەر جەستەی جێناھێڵێت.
کێن ئەوانەی تووش دەبن؟
گرژبوونی قۆلۆن سەرھەڵدەدات لەنێوان تەمەنی ٢٠–٣٠ ساڵی لە ھەردوو ڕەگەزی نێر و مێ، بەڵام دەکرێت پێش ٢٠ ساڵیش نیشانەکانی سەرخات، ھەروەھا ھەندێک جار تا تەمەنی ٤٠ ساڵی درێژە دەکێشێت.
ڕەگەزی مێ دووقاتی ڕەگەزی نێر تووشی گرژبوونی قۆلۆن دەبن ڕەنگە بەھۆی کاریگەری ھۆرمۆنە مێینەکانەوە بێت چونکە ھەندێک جار نیشانەکان تووندتر دەبن لەکاتی دووگیانییدا.
ھۆکاری تووشبوون بە گرژبوونی قۆلۆن چییە؟
ھەڵچوون و ناھاوسەنگی باری دەروونی گرنگترین ھۆکاری تووشبوونە بەو حاڵەتە، ھەروەھا بۆماوە ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە کاتێک زیاتر لە ئەندامێکی خێزان تووش دەبێت. ھەندێک جار سکچوون بەھۆی ھەوکردنی ڕیخۆڵەکان ھۆکاریکی دیکەیە بۆ سەرھەڵدانی گرژبوونی قۆلۆن.
نیشانەکانی:
ژانەسک گرنگترین نیشانەی گرژبوونی قۆلۆنە. دەکرێت ژانەکە لەھەر شوێنێکی سک بێت بەتایبەتی لای چەپ.
زۆربەی کاتەکان ژانەکە ڕاستەوخۆ دوای خواردن دەبێت. ئاستی ژانەکە لە پێچێکی سووک تا ژانێکی توند دەبێت و لە کەسێک بۆ کەسێکی تر جیاوازە.
خواردنەوە گازییەکان، شیرەمەنییەکان (ماست، پەنیر…)، کافایین (چا، قاوە، تایگەر…)، خواردنی دەوڵەمەند بە پرۆتین بەتایبەتی گۆشت دەبنە ھۆی دروستبوونی ژانی قۆلۆن لە شێوەی پێچێکی توند کە زۆربەی جار بەشی چەپی سک و سەرمیزڵدان دەگرێتەوە و تەنانەت ھەندێک جار کەسەکە خۆی دووقەد دەکاتەوەو ھەناسەی سوار دەکات تا ئەو کاتەی پێچەکە سووکتر دەبێت.
ژانەکە ھەمیشە نامێنێت یان بەلای کەمەوە سووکتر دەبێت پاش چوونە سەر ئاو بۆیە ھەندێک جار کەسەکە خۆی بەدوور دەگرێت لە خواردن ئەگەر شوێنێکی گونجاوی دەستنەکەوێت بۆ سەرئاوکردن.
ئەو جۆرە ژانە ڕشانەوەی لەگەل نییەو ھیچ کاتێک ڕەنگی پیسایی ناگۆڕێت، بەڵام ھەندێک جار لەبری پیسایی تەنھا شلەیەکی لینجی لە شێوەی چڵم دێتە دەرەوە و ژانەکە نامێنێت.
گرژبوونی قۆلۆن سێ جۆری ھەیە: چارەسەری:-
پێش باسکردنی چارەسەری دەمەوێ ئاماژە بە ھەندێک خاڵی گرنگ بکەم:
 لەدەستدانی کێشێکی زۆر لە ماوەیەکی کەمدا بەبێ مەبەست؛ واتە بە ڕیجیم یان وەرزش کردن.
 بوونی خوێن لەگەڵ پیسایی.
 بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش.
 کەمخوێنی لەجۆری کەمی توخمی ئاسن لە خوێن دا.
 ژانەسکێک کە بەچوونە سەرئاو باشتر نابێت.
 ژانەسکێک کە شوێنەکەی جێگیرەو ناگەڕێت بەناو سکدا.
 ژانێک کەسەکە خەبەر بکاتەوە لەخەو.
 سکچوونی بەیانیان زوو.
چارەسەری: بەپێی جۆرەکەی دەگۆڕێت.
١. گرژبوونی قۆلۆن لە جۆری سکچوون: ھەندێک خواردن دەبنە ھۆی ورووژاندنی قۆلۆن و ژانەسک، بۆیە تا بکرێت دەبێت خۆی لێیان بەدوور بگرێت؛ بەڵام باشترین چارەسەر بریتییە لە تاقیکردنەوە، واتە ھەرجارەو جۆرە خواردنێک لەخۆی بگرێتەوە بۆ چەند ڕۆژێک ئەگەر ژانی نەبوو مانای ئەوەیە خواردنەکەی لێناکەوێت و دەبێت خۆی لێ بەدوور بگرێت.
٢. گرژبوونی قۆلۆن لەجۆری قەبزی:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئێشی سک
تامی وینێت
وێنۆک
تامی وینێت (لە دایکبووی ٥ی ئایاری ١٩٤٥ - ٦ی نیسانی ١٩٩٨) گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی مۆسیقای کەنتری وڵاتی ئەمریکا بوو، لە میسیپیسی لەدایک بووە، وینێت بۆ پێنج جار هاوسەرگیری کردووە. ناسراوترین گۆرانییەکانی "لەلایەن پیاوەکەتەوە بوەستە" بووە. بەهۆی نەخۆشی ترۆمبۆزی سییەکان کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:گیتارژەنانی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی میسیسیپی پۆل:مردووانی ١٩٩٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢ پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز پۆل:ئەو کەسانەی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرن لە تێنێسی
کاکەمەم بۆتانی
کاکەمەم فەخری سامی ناسراو بە کاکەمەم بۆتانی (١٩٣٧ – ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠) نووسەرێکی کورد بوو. سەرۆکی یەکێتیی نووسەرانی کورد بووە.
ژیان و کار
کاکەمەم فەخری سامی لە ساڵی ١٩٣٧ لە کۆیە لەدایکبووە. باپیری خەڵکی جزیری ناوچەی بۆتانی باکووری کوردستان بووە. خوێندنی سەرەتایی لە ھەرتەل، کۆیە، و سلێمانی تەواو کردووە، و خوێندنی دواناوەندییش لە کەرکووک. ساڵی ١٩٤٨ بۆ خوێندنی زانکۆ دەچێتە بەغدا. بڕوانامەی دبلۆمی لە پەیمانگەی باڵای دارستان وەرگرتووە.
مەرگ
کاکە مەم بۆتانی لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە ھەولێر کۆچی دوایی کرد. تەرمەکەی لە گۆڕستانی شێخ ئەحمەد لە ھەولێر بە خاک سپێردرا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠ پۆل:نووسەرانی کورد
گوڵ مورس
گوڵ مورس گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەڵاشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
گوڵ مورس ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سیشێل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سیشێل نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
قزڵجە
قزڵجە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قزڵجە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کۆشکەوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی سێفی قزڵجە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاوایی حاجی شەریف و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەردەرە، پێنجوێن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
زمانی لوھیا
لوھیا (؛ بە لویا، لوھییا ناو دەبرێت) زمانێکە سەر بە بنەماڵەی زمانەکانی بانتوە لەلایەن ١٥ ملیۆن کەسەوە لە ڕۆژاوای وڵاتی کینیا قسەی پێ دەکرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:Pages containing links to subscription-only content پۆل:زمانی لوھیا پۆل:گەلی لوھیا پۆل:کینیا