cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠  ھەروەھا ناسراویشە بە ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ی پاریس. ڕووداوێکی وەرزشی نێودەوڵەتی بوو کە لە ١٤ی ئایارەوە بۆ ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە شاری پاریسی فەڕەنسا بەڕێوەچوو. ئەم خولە ھیچ ئاھەنگی دەستپێکردن و داخستنی بۆ ئەنجام نەدرا. ساڵی ١٨٩٤ لە کۆنگرەی سۆربۆن پییەر دی کۆبرتین پێشنیاری کرد یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ لە شاری پاریس ئەنجام بدرێت. بەڵام ئەندامانی کۆنگرەکە لەگەڵ ئەوە نەبوون شەش ساڵ چاوەڕێ بکەن بۆ ئەنجامدانی ئەم پاڵەوانێتییە نێودەوڵەتییە، بۆیە بڕیار درا یەکەم خولی ئۆڵۆمپیاد لە ساڵی ١٨٩٦ لە شاری ئەسینا بەڕێوە بچێت و خولی دووەم لە شاری پاریسی فەرەنسا ئەنجام بدرێت. یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ وەک بەشێک لە پێشنگای جیھانیی پاریس بەڕێوەچوو .١٢٢٦ وەرزشوان لە ١٩ وەرزشی جۆراوجۆر پێشبڕکێیان ئەنجامدا. لەگەڵ ئەوەش ئەم ژمارەیە جێگای گومانە، بەشێک لە وەرزشوانان ئاگاداری نەبوون لەوەی براوەی پێشبڕکێی ئۆڵۆمپیادن. ژنان بۆ یەکەمجار بەشدارییان کرد و ئێلێنی دێ پوورتاڵێس وەرزشوانی ئەمریکی بووە یەکەم ژن ببێتە براوەی ئۆڵۆمپیاد لە یاری پێشبڕکێی کەشتی یەک نەفەری چارۆکەدار. براوەکانی ئۆڵۆمپیادی ١٩٠٠ مەدالیایان وەرنەگرتووە، بەڵکو کوپ یاخود کاسیان وەرگرتووە، بەشێکی دیکەیان خەڵاتی پارەیان وەرگرتووە. چەند پێشبڕکێیەک بۆ یەکەمجار لەم خولەی ئۆڵۆمپیادەکە ئەنجامدرا لەوانە پێشبڕکێی ئۆتۆمبێل و ماتۆڕسکیل، باڵۆن، کریکێت، مەلەوانی ٢٠٠ مەتری بەربەستی پیاوان. ٢١ وڵات بوونە براوەی یەکێک لە مەدالیاکان. فەڕەنسا بە بردنەوەی ٢٧ مەدالیای زێر پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا، پلەی دووەم ئەمریکا بەدەستی ھێنا بە بردنەوەی ١٩ مەدالیای زێر، و پلەی سێیەم بەر وڵاتی بەریتانیا کەوت پاش ئەوەی توانی ١٥ مەدالیای زێر بەدەست بھێنێت. ژمارەی وەرزشوانانی فەڕەنسا %٧٥ بەشداربوانی ئۆڵۆمپیادی پێک ھێنابوو (٧٢٠ لە ٩٩٧) بەھۆی ئەمەشەوە توانی ١٠٢ مەدالیای جۆراوجۆر بباتەوە. شێوەی مەدالیاکان لاکێشەی بوون ئەمەش یەکەمجار و کۆتا جار بوو کە دیزاینی مەدالیاکان بەو شێوەیە دروست بکرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
بەندی کیمیایی
ئەم جۆرە بەندانە دەتوانێ لە نێوان دوو گەردیلەی ھاوشێوە یا جیاواز دروست بێت. بەھێزی بەندەکە پەیوەندی بە ڕێژەی ئەلێکتڕۆنێ گێتیڤێتیەوە ھەیە.
بەندی ئایۆنی
بەندی ئایۆنی بە ھۆی بەخشین یا ئەلێکتڕۆنێک لە گەردیلەیەکیتر بەدەست دێت. زیادتر ئەم جرە بەندە لە نێوان ئەو گەردیلانە دروست دەبن کە ئەلێکتڕۆنێی پێویستە تا بەرگی ئەلێکتڕۆنی پڕ بێت یا بە بەخشینی ئەلێکتڕۆنێک بەرگە ئەلێکتڕۆنەکانی تێر دەبن. لە نمونەی خوێ دا (NaCl) کلۆر ئەلێکتڕۆنێک وەر دەگرێ و پۆتاسیۆم ئەلێکتڕۆنێک دەبەخشێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی ماددە
ڕەگی nەم
thumb|350px لە بیرکاریدا، ڕەگی nەمی ژمارەیەک (وەکوو a)، ژمارەیەکە (وەکوو b) کە ئەنجامەکە لە بەتوان گەیاندنی ژمارەیەکی تر بەدەست هاتووە واتە a = b^n \; و بە  هێما دەکرێ.
کردارە بیرکارییەکان
بۆ نموونە
و هەروەها:
خەواندنی موگناتیسی
ھۆکاری چارەسەر
وەک ڕێگایەک بەکاردێت بۆ:
ڕەگی nەم
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:جەبری سەرەتایی
خەواندنی موگناتیسی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زاراوەکان
سیەرالیۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سیەرالیۆن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
گۆمەی
گۆمەی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بێتواتە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گۆمەی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کۆنەقەڵات و لە باشوور لەگەڵ گوندی بەڕۆژە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تیران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەرمک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پاتریا ئەی ئێم ڤی
250px|وێنۆک|وێنەی زرێپۆشی پاتریا ئەی ئێم ڤی
پاتریا ئەی ئێم ڤی بە(ئینگلیزی: Patria AMV) زرێپۆشێکی جەنگی درووستکراوی وڵاتی فینلاندە. وەھاوکات زرێپۆشێکی دژەمینی پێشکەوتووە کەبەھۆی تایبەتمەندیەکانیەوە بە یەکێک لە ٣ باشترین نەفەرھەڵگرە زرێپۆشەکانی جیھان دادەنرێت.
بە داواکاری وەزارەتی بەرگری وڵاتی فینلاند، گەشەپێدان و دروست کردنی ئەم زرێپۆشە لە ساڵی ٢٠٠١ەوە دەستی پێکردوە و تا ئێستاش ھەر بەڕۆژ دەکرێتەوە. وڵاتانی (کرواتیا، ھۆڵەندا، سلۆڤانیا و ئەمریکا)ش دڵخوازی خۆیان بۆ پرۆژەکە دەربڕیوە و دەیانەوێت ئەم نەفەرھەڵگرە بۆ ھێزەکانیان بکڕن.
دەتوانێت بەرگری بکات لە بەرامبەر ١٠ کیلۆگرام TNT دا و ھەروەھا RPG-7 کاری تێ ناکا.
بۆمبھاوێژ و تیرھاوێژێکی لەسەرە کە بە شێوەی دوورسایی و لە ناوەوەی زرێپۆشەکە کۆنترۆڵ دەکرێت. ھەروەھا لە ھەندێک لە مۆدێلەکانیدا تۆپ و ھاوەنیشی لەسەر دادەزرێت.
دەتوانێت بە خێرایی ١٢٠ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا بڕوات، ٨ چەرخی ھەیە و ئیمکانی ئەوەشی ھەیە کە تۆپێکی ٧٦م‌م‌ ی لەسەر دانرێت، کە بینایی شەوانەشی ھەیە و تا دووری ٦ کیلۆمەتری پێ دەبینرێت، ھەروەھا بە سەتەلایتیشەوە پێوەندی دەگرێت و دەتوانێت لە سەتەلایتەوە وێنەی بەرەی جەنگ وەرگرێت و وێنەکان بنێرێتەوە بۆ فەرماندەیی گشتی.
وە ھەروەھا زرێپۆشی Patria زۆر بە ئاسانی گۆڕانکاری قبوڵ دەکات و زۆر جۆر سیستەمی بۆمبھاوێژی دژەتانک و دژەھەوایی و تەنانەت ڕاداریشی لەسەر دادەنرێت. ھەروەھا لە کاتی شەڕی ئەلەلکترۆنیشدا دەتوانێت GPS دوژمن توشی سەرلێشێواوی بکات و خۆی لەگەڵ ھەموو سیستەمە پێشکەوتوەکانی پێوەندی کردن ڕێکبخات.
کەیسی بەکارھێنان بۆ کوردستان: ھیچکام لە وڵاتانی دراوسێ، بەتایبەت داگیرکەرەکان زرێپۆشێکی وەھا پێشکەوتوی نییە، دیارە بوونی ئاوا کەرستەیەک لە ناو ھێزەکانی کورد دا دەتوانێت ھاوسەنگی ھێز بگۆڕیت. بۆ پاراستنی گیانی ھێزەکانی کوردستان پێویستی ئاوا زرێپۆشێک حاشاھەڵنەگرە، بە تایبەت لە کوردستانێکدا کە ھەموو سنوورەکانی چێنراوە بە مین و دوژمنەکانی تموتم لە پەلاماردانی دان.
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئامرازەکانی جەنگ
ئاڵیاوا، پێنجوێن
ئاڵیاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئاڵیاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مەسۆ و لە باشوور لەگەڵ گوندی ناوکەڵان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باشماخ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی پێنجوێن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
زەھرا دۆغان
زەھرا دۆغان (لەدایکبووی ١٤ی نیسانی ١٩٨٩) وێنەکێش و ڕۆژنامەنووسێکی کوردی باکوورە. زەھرا خەڵکی ئامەدە. ئەو دامەزرێنەر و سەرنووسەری میدیای ژینھا بوو، کە دەزگایەکبوو تەواوی ستافەکەی لەڕەگەزی مێ بوون. زەھرا زیاتر لە دوو ساڵ و نۆ مانگ لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە بەتۆمەتی «پڕووپاگەندە بۆ تیرۆریستان» زیندانیکرا بەھۆی بڵاوکراوەکانی دەزگاکەی وەھەروەھا وێنەیەکی کێشراوی لە سۆشیال میدیاکانی. وێنەکەی زەھرا باسی لەوێرانکاری دەسەڵاتی تورک دەکرد لە شارۆچکەی نسێبین لە ماردین دەکرد. لە ٢٤ی شووباتی ٢٠١٩، لە زیندانییەکەی لەشاری تارسوس ئازادکرا.
زیندانیکران
لە شووباتی ٢٠١٦، زەھرا دەچێتە شارۆچکەی نسێبین و لەوێ ڕاپۆرت دەنووسێت لەبارەی ڕووداوەکان و ڕووخاندنی ناوچەکە. لە ٢١ی تەممووزی ٢٠١٦، لەیەکێک لە کافێیەکانی شارۆچکەکە دەستبسەردەکرێت، لەڕۆژی ٢٣ی تەممووز دەگوازرێتەوە بۆ زیندانی ئامەد. ڕۆژی ٢ی ئازاری ٢٠١٧، بڕیاری دادگای بەسەردا دەسەپێنرێت کەبەھۆی بڵاوکردنەوەی وێنەیەکی لە سۆشیال میدیاوە تۆمەتی لایەنگیری بۆ کۆمەڵێکی نایاسایی دەخرێتە پاڵ. زەھرا بۆئەوە زیندانی دەکرێت بۆ ماوەی دوو ساڵ، نۆ مانگ و ٢٢ ڕۆژ.
دوابەدوای زیندانیکردنی زەھرا لە توویتەرەکەی نووسی «من دوو ساڵ و دە ماننگ دەستگیرکرام تەنیا لەبەرئەوەی وێنەی ئاڵای تورکیام کێشا بەسەر باڵەخانە ڕووخاوەکان. ئەمەش لەوکاتەی ئەوان (حکومەتی تورکیا) ھۆکاری ئەم شتەن. ئەوا من تەنیا تابلۆیەکم کێشاوە.»
بڵاوکراوەکەی ئەو «ژینھا»، لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ڕاگیرا لەلایەن دەسەڵاتداری تورکیاوە. ژینھا بووە یەکێک لەو سەد بڵاوکراوەی کەلەدوای شکستی کودەتای تەممووزی ٢٠١٧ لەلایەن حکوومەتی تورکیاوە داخرا.
لەماوەی زیندانیکردنی، ڕێکخراوە جیھانییەکان پاڵپشتی خۆیان بۆ زەھرا ڕاگەیاند و ھەوڵی درووستکردنی فشاریاندا بۆ ئازادکردنی زەھرا. دوای ئەوەی لە شووباتی ٢٠١٩ ئازادکرا، زەھرا بڕیاری جێھێشتی تورکیای دا. زەھرا چووە لەندەن و لەوێ بەردەوامە لە چالاکییە ھونەری، ڕۆژنامەوانییەکانی وە گەیاندنی وێنە و دەنگی کوردە لێقەوماوەکانی کوردان بەتایبەت کوردانی ڕۆژاوا.
خەڵاتەکان
لە ساڵی ٢٠١٥، زەھرا خەڵاتی مەتین گۆکتەپەی پێبەخشرا، کە خەڵاتێکە بەناوی ڕۆژنامەنووسێک کراوە لە ساڵی ١٩٩٦ لەژێردەست و زیندانی حکوومەتی تورکیا مردووە. زەھرا ئەم خەڵاتەی پێدرا لەبەر کار و چالاکییەکانی لەبارەی ژنە ئێزدییە ڕزگاربووەکانی ژێردەستی داعش.
لە کانوونی دووەمی ٢٠١٧، خەڵاتی ھونەرمەندی یاخی جیھانی بۆ ٢٠١٧ بردەوە وەک وێنەکێشێک، خەڵاتەکە لەلایەن گلۆبال ئنڤیزتیگەیشن جۆرنالیزم دەدرێت.
لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧، لەلایەن فریتینکەر ئەسۆسیەشنی سویسراوە خەڵاتی فریتینەرکی پێدەدرێت بەھاوشبەشی لەگەڵ مەسیح عەلی نەژاد، ڕۆژنامەنووسی ئێرانی.
لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨، لەلایەن ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی میدیای ژنانەوە خەڵاتی بوێری لە ڕۆژنامەنووسی پێدەدرێت. ھەر لەھەمان مانگدا، زەھرا دەبێتە ئەندامی فەخری ڕێکخراوی پێن ئینتەرناشیۆنال، ئەمەش لەکۆنگرەی ٨٤ەمینی ڕێکخراوەکە لە ھیندستان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی کورد پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد پۆل:فێمینیستە کوردەکان پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان پۆل:ھونەرمەندانی کورد پۆل:نووسەرانی ژنی کورد
ئوم جونگ-ھوا
ئوم جونگ-ھوا (بە کۆری:엄정화; لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٦٩) سەماکار، گۆرانیبێژ، خانمەکتەر، دیزاینەری کۆریای باشوورە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەران لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (فیلم) پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:گۆرانیبێژەکانی کەی-پۆپ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای چونگچیۆنگ پۆل:ھونەرمەندانی چێژبەخشی مایستیک پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێم نێتی مۆسیقا لە ئاسیا پۆل:براوەکانی خەڵاتی میوزیکی کۆری پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:گۆرانیبێژەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی بیستەم پۆل:خانمە گۆرانیبێژەکانی سەدەی ٢١ەم لە کۆریای باشوور پۆل:گۆرانیبێژەکانی ماندپۆپ پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور
بەشیرە بن موراد
بەشیرە بن موراد (لەدایک بووی ١٩١٣–١٩٩٣) ژنە چالاکوان و دامەزرێنەر و گەشەپێدەری ڕێکخراوی چالاکی ژنان بوو لە تونس (UMFT) لە ١٩٣٦ تا ١٩٥٦.
ژیان
بەشیرە لە خێزانێکی کۆنی تونسی لە دایکبووە (عولەماکان)، کچی شێخی ئیسلام محمد سالح بن مورادە و نەوەی موفتی تونس ھومەیدە بن مورادە،
چالاکوانی و ڕێکخراو
بەشیرە چالاکییەکانی لەسەر پاراستنی مافەکانی ژنان بوو لە تونس و لە کانوونی یەکەمی ١٩٣٨ یەکێک بوو لە یەکەم ئەو کۆمەڵە ئافرەتانە گرنگانەی تونس لە پارێزگاری کردن لە مافەکانی ژنان، و ھاوڕێیەتی ھەبوو لەگەڵ ژنە چالاکوانەکان وەک تەوحیدە شێخ و بدرە بن مستەفا و نەعیمە داود و نەبیھە بن میلاد کاتی کارکردنی و چالاکییەکانی
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٩٣ پۆل:ژنانی تونسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣ پۆل:فێمینیستە تونسییەکان
ئەبوو محەممەد ھەمەدانی
ئەبوو محەممەد حەسەن کوڕی ئەحمەد کوڕی یەعقوب هەمەدانی جوگرافیناسێکی موسڵمان بوو، کیمیاناس، شاعیر، فیلۆجی، مێژوونووس و فەلەکناس، لە هۆزی بەنی هەمەدان، ڕۆژئاوای عەمران، یەمەن. یەکێک بووە لە دیارترین نوێنەرەکانی فەرهەنگی ئیسلامی لە دوا قۆناغی خەلافەتی عەباسیدا. کارەکانی بابەتی زانستی بەرفراوانی سەدەی نۆزدەهەمی نەمسا بوو.
ژیان
وردەکارییە ژیاننامەی ژیانی هەمەدانی کەمن، سەرەڕای کاری زانستی بەرفراوان. وەک ڕێزمانناسێک ناوبانگێکی باشی هەبووە، شیعری زۆری نووسیوە، خشتەی ئەستێرەناسی کۆکردۆتەوە.
پێش لەدایکبوونی خێزانەکەی لە ئەلمەڕەشی ژیاون. پاشان ڕوویان لە شاری سەنعا کردووە، کە هەمەدانی لە ساڵی ٨٩٣ لەدایکبووە، باوکی ڕێبوار بووە و سەردانی کووفە و بەغدا و بەسرە و عومان و میسری کردووە. ئەلمەڕەشی لە دەوروبەری تەمەنی حەوت ساڵیدا دەستی کرد بە باسکردنی ئارەزووی سەفەرکردن. تا ڕادەیەک دواتر بەرەو مەککە بەڕێکەوت و لەوێ مایەوە و زیاتر لە شەش ساڵ خوێندنی تەواو کرد، دواتر بەرەو سەعدە بەڕێکەوت. لەوێدا زانیاری لەسەر خەولان کۆکردۆتەوە. دواتر دەچێتەوە سنە و حەزی لەو زەوییە دەبێتەوە کە حیمیار بوو، بەڵام بە هۆی بۆچوونی سیاسییەوە بۆ ماوەی دوو ساڵ زیندانی کرا. دوای ئازاد بوونی لە زیندان چووە ڕەیدە بۆ ئەوەی لەژێر پاراستنی هۆزەکەی خۆیدا بژی. زۆربەی کتێبەکانی لەو کاتەدا کۆکردۆتەوە و تا مردنی لە ساڵی ٩٤٥ لەسەری ماوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:گەردونناسانی سەدەی ١٠یەم پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٩٠ پۆل:مردووانی ٩٤٥ پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام
مۆزەخانەی پاکیزەیی (مۆزەخانە)
مۆزەخانەی پاکیزەیی مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شاری ئەستەمبول، تورکیا کە بریتییە لە ماڵێکی سەددەی نۆزدەهەم لە گەڕەکی چوکورجوما، ناوچەی بەیئۆغلۆ. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٢، لەلایەن نووسەری تورک ئۆرهان پاموک بۆ پشاندانی کەرەستەکانی ڕۆمانی مۆزەخانەی پاکیزەیی درووستکرا. لە ١٧ی ئایاری ٢٠١٤، مۆزخانەکە خەڵاتی مۆزەخانەی ساڵی ئەورووپی بەدەستهێنا.
چیڕۆکی ڕۆمانەکە دەربارەی چینی دەوڵەمەندی ئەستەمبولە لە نێوان ساڵانی ١٩٧٠ بۆ ٢٠٠٠، تێیدا چیڕۆکی خۆشەویستی کەمال دەگەڕێتەوە کە پیاوێکی دەوڵەمەندە و دەکەوێتە خۆشەویستی خزمێکی دووری هەژار. ئەم مۆزەخانەیەش کە ئۆرهان پاموک بۆ ئەم چیڕۆکە خەیاڵییە سازی کردووە، پشاندانی ئەو شتانەیە کە چیڕۆکی ئەوینداری کەمال و فویسونی پێدەگێڕێتەوە. بەپێی ماڵپەڕی مۆزەخانەکە بێت، زیاتر لە ١٠٠٠ کەرەستەی ناو ڕۆمانەکە لە مۆزەخانەکە بوونی هەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:مۆزەخانە ھونەرییەکان و پێشانگاییەکان لە ئیستەمبوڵ پۆل:ئەو مۆزەخانە ھونەرییانەی لە ٢٠١٢ دامەزراون پۆل:دامەزراوەکانی ٢٠١٢ لە تورکیا
ئاوایی حاجی شەریف
ئاوایی حاجی شەریف گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سیەرالیۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سیەرالیۆن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
گڵۆپی شیری
وێنۆک|300x300پیکسڵ|چەند جۆرێکی گڵۆپی شیری گڵۆپی شیری یا فلۆرسێنس بریتیە لە گڵۆپێک کە بۆ ڕوناک کردنەوە بەکار دێت. ئەم گڵۆپانە لە گازی ئاڕگۆن و نیۆن بە پەستانێکی کەم پڕ کراوون، لەگەڵ بڕێکی کەم لە شلەی جیوە. بە ھۆی ترانسفۆرمەرێکەوە، ڤۆڵتیەیەکی بەرز دەخرێتە ھەردوو سەری گڵۆپەکان و بە ھۆیەوە گازی ئاڕگۆن و نیۆن داغ دەبن و دەبنە ھۆی بەھەڵم بوونی شلەی جیوە. دواجار گەردیلەکانی جیوە دەگۆڕێن بۆ ئایۆن. کاتێک ئایۆناتی جیوە دەگەڕێنەوە بۆ سەر شێوەی یەکەمیان، تیشکێکی سەرووەنەوشەیی دەردەدەن. ئەم تیشکە دواجار بەر ئەم مادە فلۆریسانسەی (فسفۆڕ) دەکەوێت کە دیوی ژورەوەی گڵۆپەکانی پێ داپۆشراوە، وە تیشکی سەرووەنەوشەیی دەگۆڕێت بۆ ڕوناکی بینراو.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان
خولەک
خولەک یان دەقە یەکەیەکی پێوانی کاتە. یەکسانە بە یەک لە شەستی 1⁄60 سەعاتێک یان شەست چرکە. خولەک لە ھەندێک حاڵەتی دەگمەن ٦١ چرکەی ھەیە، لە سیستەمی یوو تی سی. خولەک یەکێک نییە لە یەکەکانی سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان (SI)، بەڵام بەکارھێنانی لەنێو سیستەمەکە پەسەندکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یەکەکانی کات
ئیبن قەلانیسی
ئەبوو یەعلا هەمزە کوڕی ئەسەد کوڕی قەلانیسی لە ساڵی ١٠٧١ لە دیمەشق لە دایکبووە سیاسەتمەدار و مێژوونووسێکی موسڵمان بووە لە سەدەی ١٢ لە دیمەشق لە ساڵی ١٠٧٠ کۆچی دوایی کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١١٦٠ پۆل:خەڵکی دیمەشق
کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
کۆماری ئەفریقای ناوەندی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
مەیدان، شارەدێ
ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی مەیدانە. لە ئێستادا ئەم شارەدێیە لەلایەن حکومەتی ھەرێمی کوردستانەوە ئەبرێت بەڕێوە و سەر بە ئیدارەی گەرمیانە بەڵام لە ڕووی کارگێڕیەوە سەر بە قەزای خانەقینە لە پاریزگای دیالا.
جوگرافیا
مەیدان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تۆڤگە و لە باشوور لەگەڵ گوندی باقوبەرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دارئیمام لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بانی خان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مەلوک
مەلوک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بێتواتە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مەلوک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شیرێی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی وەرێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بێناتان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی مێرگەسەر.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شۆقی ئەفەندی
شۆقی ئەفەندی ڕەبانی کە بە شۆقی ئەفەندی ناسراوە، نوەی کچی عەبدولبەھا بوو و بەپێی ئامۆژگاری عەبدولبەھا (وەسیەت و پەیمانی عەبدولبەھا) دوای خۆی، ٣٦ سال تا کاتی مردن، ئەرکی سەرکردایەتی کردنی کۆمەڵگەی بەھایی ڕا بردە ئەستۆ. لە وەسیەتی خۆیدا، عەبدولبەھا، شۆقی ئەفەندی، نەوەی گەورەی خۆی، وەک یەکەم پاسەوانی بەھایییەت دەستنیشان کرد. شۆقی ئەفەندی بەدرێژایی تەمەنی خۆی دەقەکانی بەھایی وەرگێڕا، بۆ فراوانبوونی کۆمەڵگەی بەھایی، پلانی جیھانی پەرەپێدا؛ سەنتەری جیھانی بەھایی پەرەپێدا، ھەڵگیراوە لەسەر گونجانێکی زۆر گەورە لەگەڵ کۆمەڵگاکان و تاکەکانی جیھان؛ لەگەڵ کۆمەڵگە و تاکەکانی جیھان ھاوچەشنی بەرفراوانی ئەنجامدا و و بنەمای ئیداریی ئایینی دروست کرد، ئامادەکردنی کۆمەڵگە بۆ ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی دادوەری جیھانی، ئەو بە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو لە دوای نەخۆشییەکی کورت لە ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٥٧ لە بارودۆخێکدا کە ڕێگە بە دیاریکردنی جێنشین نەدا لە لەندەنی ئینگلتەرا کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:بەھاییەت پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧ پۆل:مردووانی ١٩٥٧
شارستانی ئەیوان
شارستانی ئەیوان، لە پارێزگای ئیلامی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ھەڵکەوتووە. ناوەندی ئەم شارستانە شارۆچکەی ئەیوانە. بەپێی ئاماری سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە ٤٩٬٤٩١.
مێژوو
شاری مێژوویی زەڕنە یەکێکە لە شارەدێیەکانی ئەم شارستانە. ئەم ناوچەیە بە تێپەڕبوونی کات بە ناوی جیاواز ناسراوە. ھێنری ڕاولینسۆن لە سەفەرنامەکەیدا دەربارەی ئەیوان دەنووسێت: "«وا دیارە دەشتی ئاریوخ کۆنترین ناوی ناوچەی ئەیوان بووبێت، تا سەدەی ١٣ی زایینی، بە ئاریۆحان ناسرابوو.»"
بنیامین تودێلێ بە ئاریان ئاماژە بەم ناوچەیە دەکات. وا دیارە پێش ھێرشی ئەسکەندەری مەزن ناوی ئاریوخ گۆڕدرابێت بۆ سەباد کە فرەییەکەی سەبادانە کە پێشی ماە دانراوە و بووە بە ماە سەبەتە یان ماھسبادان.
لەسەردەمی ئەردەشیر بابکان، یەکەم پاشای ساسانی، ئەم ناوچەیە یەکێک بوو لە ناوچەکانی ماھسەبدان، وە کاتێک موسڵمانان حوکمیان دەکرد، عەرەبەکان دوو وشەی ماە و سەبدانیان تێکەڵ کرد و پیتی "د"یان گۆڕی بۆ "ز" و ناویان لێنابوو مەسبزان.
تاکە ڕووبارێک کە دەڕژێتە ناو مەندەلی ڕووباری گەنگیرە کە لە ئەیوانەوە سەرچاوەی گرتووە. کەواتە بە پێی بۆچوونی ئەبو دۆلف ئەم ناوچەیە ناوی ئاریۆحان بوو.
پێش ھاتنی ڕەزاخان بۆ ئیڤان، ئەم شارە ناوی جۆی دێزد یان جودز بووە و کاتێک ڕەزاخان دەچێتە ناو ئیڤان ناوی جۆی زاری بۆ ناوەندی شار ھەڵبژاردووە و دواتر بە باغ شا ناسرا. پاشان دیسان وشەی ئەیوان بۆ ناوەندی شارەکە بەکارھات کە ئێستا بە ھەمان ناو ناسراوە.
زمان و ڕۆشنبیری
لە نێو نووسەرانی ئەیواندا دەبێ ئاماژە بە (خان مەنسوور) شاعیری کوردی کەلھوڕ بکەین کە دیوانەکەی و ھاونووسەکەی ماوەتەوە. پرۆفیسۆر (محیەدین ساڵحی) لەدایکبوونی خان مەنسووری لە ساڵی ١٧٢٦ لە کتێبی سروودی بەدییە تۆمار کردووە. کوڕی میرمیدان کوڕی مەنسوورخانە، کوڕی یەکەمی محەممەد جەعفەر گەپۆیە (دوو کوڕی ھەبووە بە ناوەکانی مەنسوور خان و شەھباز خان؛ مەنسوور بەگ یان شەھباز بەی)، کە نووسەری کتێبی شەرەفنامە ئەم ناوانەی ھێناوە (مەنسوور خان و شەھباز خان). محەممەد جەعفەر گەپۆ کوڕی محەممەد حەسەن خانی کوڕی ئەسعەدخانە کە دواتر ھۆزی "مەسێوری کەڵھوڕ"ی بەدەست ھێناوە و نەوەی خێڵی ئازا و شەریفی کەلھۆر بووە و فەرمانڕەوای ناوچەی ئەیوان بووە لە سەردەمی سەفەوییەکان و سەردەمی نادر شادا.
کتێبی "شنەوای شەماڵ" (پێداچوونەوە بە ھەموو لایەنەکانی دیوان شاکە و خان مەنسوور لەگەڵ وەرگێڕانی فارسییەکەی) لە لایەن "عەلیرەزا خانی" شاعیر و توێژەر و لێکۆڵەری ئەیوانی چاپ و بڵاو کرایەوە.
دابەشی کارگێڕی
ئەم شارستانە دوو ناوچە و چوار گوندەواری ھەیە: شارۆچکە: ئەیوان شارەدێ: زەڕنە
شوێنە گەشتیارییەکان
لەم شارستانەدا گردی دێرین ھەیە کە پەیوەندی بە سەردەمی ساسانییەوە ھەیە، گۆڕستانی ھەلووچ، تاقی شیرین و فەرھاد، پەرستگای ئاگری سیاھگۆل و ھتد لەم شارەدا ھەڵکەوتوون. ئەم بینا مێژووییە پەنجەرەیەکی چوارگۆشەی ھەیە بە قەبارەی ٥*٥ مەتر و بەرزییەکەی نزیکەی ١٠ مەتر دەبێت. پانی دیوارەکانی یەک مەترە، چاڵێکی ئاگری ھەیە و لە بەشی سەرەوەی، کون ھەیە کە لەوانەیە بۆ دەرچوونی دوکەڵی سووتەمەنی بێت. بیناکە بە حەوشەیەک دەورە درابوو، بەڵام ئێستا بەھۆی ھۆکاری سروشتی و ناسروشتی وێران بووە. ئەم بینایە لە بەرد و قسڵ و گەچ دروستکراوە و تەلارسازییەکەی پەیوەندی بە سەردەمی ساسانییەوە ھەیە. پەرستگای ئاگرەکە دەکەوێتە کەناری باشووری ڕووباری "گەنگیر" و بە دووری نزیکەی ٧٠٠ مەتر لێیەوە دوورە، ھەروەھا دەکەوێتە دەشتێکی بچووک کە ڕەنگە زۆر خانووی نیشتەجێبوون لە دەوروبەری ئەم پەرستگایە ئاگرینەدا ھەبووبێت. ڕەنگە زەوییە بەپیت و ئاوماڵشتی دەوروبەری پەرستگای ئاگرەکە تەرخانکرابن بۆی.
ئەم پەرستگایە ئاگرینە چوار دەروازەی ھەیە کە ڕووی لە چوار ئاڕاستەی سەرەکییە و ھاوشێوەی پەرستگای ئاگری ساسانییە لە شاری قەسری شیرین. لەبەردەم پەرستگای ئاگری ئاماژەپێکراو و لەناو ڕووباری "گەنگیر"دا، بەردێکی بەرز ھەیە کە بەرزییەکەی نزیکەی ١٢ مەتر و تیرەکەی ٦ مەتر دەبێت، کە زۆر سەرنجڕاکێشە. بەردێکی دیکە کە بەرزییەکەی کەمترە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی ئەوەوە، کە بەھۆی ھۆکارەکانی وەرینی زەویەوە مەیل کراوە.
ناوچەی ڕەنو ناوچەیەکی نێوان شاری ئیلام و شاری ئەیوانە کە چەندین شوێنی سەرنجڕاکێشی سروشتی و شوێنی کات بەسەربردنیان تێدایە.
ئەم ناوچەی کات بەسەربردنە دەکەوێتە باشووری ڕۆژئاوای شاری ئیڤان و لە بناری چیای شێرێ زۆڵ و لە ڕووی ھەمەجۆریی و ڕووەکی و ھەبوونی باخ و کێڵگەی برنجەوە، دیمەنێکی جوان پێشکەش بە گەشتیارانی سروشت دەکات کە چاوی ھەموو بینەرێک سەرسام دەکات.
دەرکەوتنی کامیۆ
ڕۆڵی کامیۆ یان دەرکەوتنی کامیۆ (؛ زۆرجار کورتدەکرێتەوە بۆ کامیۆ بەتەنیا) دەرکەوتنێک یان ڕۆڵێکی دەنگیی کورتی کەسێکی بەناوبانگە لە کارێکی ھونەری نواندندا. ئەم ڕۆڵانە بە زۆری بچووکن، ھەندێکیان قسەی تێدا نییە، و بە گشتی ئەو کەسانەی دەردەکەون ئیشێکی تایبەتیان ھەڵگرتووە لە کارەکەدا (وەک ئەکتەرێک لە فیلمێکی ڕەسەندا دووبارە لە ڕیمەیکەکەدا دەردەکەوێتەوە) یان کەسی بەناوبانگ کە ئاماژەیان پێناکرێت. دەرکەوتنی کورت لەلایەن کەسایەتییە بەناوبانگەکان، دەرھێنەرانی فیلم، سیاسەتوانەکان، وەرزشکارەکان یان مۆسیقاژەنەکان زۆر دیارن. گەر کەسێکی ناو ستافی فیلمەکە ڕۆڵێکی بچووک بگێڕێت ئەوە ھەر پێی دەوترێت کامیۆ، وەک ئەلفرێد ھیچکۆک کە چەندان کامیۆی لە فیلمەکانیدا کردووە
شارستانی ئەیوان
شوێنە گەشتیارییەکان
یەکێکی تر لە جوانییە سەرنجڕاکێشەکانی ئەم گوندە، نیشتەجێبوونی باڵندە کۆچبەرەکانە، لەوانە ئەو لەق لەقە جوانانەی کە لەسەر دارە بەرزەکانی گوندەکە ھێلانە دەکەن.
دۆڵێکی جوان و شاخاوی ئەم دۆڵە یەکێکە لە جوانترین و گەورەترین دۆڵی زنجیرە چیای شەری زۆڵ کە دەکەوێتە ١٥ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژئاوای شاری ئەیوانەوە. ئەم دۆڵە ناوەندێکی زۆر جوانی کات بەسەربردنی ناوچەکەیە بە سروشتی دارستانەکانیەوە و کانییەکی گەورەی ئاوی تێدا دەڕژێت.
یەکێکی دیکە لە شوێنە سەرنجڕاکێشە سروشتییەکانی شارستانی ئەیوان تاڤگەی حەوت قەلوی پێلیایە. بە پانایی ٢٥ مەتر و ٧ تا ٩ شەقاری ئاو کە تەنیا دەرکەوتنێکی بچووکی جوانی تایبەتی ئەم خاکەیە، ناوچەیەکی پاک و کەم ناسراوە کە تەنانەت زۆربەی خەڵکی پارێزگای ئیلامیش بێ ئاگان لە بوونی ئەم شاکارە سروشتییە.
پیشەسازی و کانەکان
لەم شارەدا کانگای خەڵوز (قیر) و گەچ و لم ھەیە کە زۆربەیان لە دەوروبەری ڕووباری گەنکیرن. لە نێو گرنگترین کارە دەستییەکانی شارستانی ئەیوان، دەتوانین ئاماژە بە بونیادنانی جاجیم، فەرش و فەرشی ڕیلیف، فەرشی فلۆف و ئاوریشم، پەردەی ڕەش، و ھتد بکەین. جاجیم (شەپۆل) بونیادنانیش لەم شارستانەدا زۆر بەناوبانگە، کە بۆ جوانکردنی ماڵ بەکاردێت و زیاتر لەلایەن پیاوانەوە دروستدەکرێت و کەرەستەکانی بریتین لە خوری یان موو.
کشتوکاڵ
ئابووری ئەیوان لەسەر بنەمای کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییە. ئاوی کشتوکاڵی لە ڕووبار و بیرە قووڵەکانەوە دابین دەکرێت و بەرھەمە کشتوکاڵییەکانی بریتین لە: گەنم، جۆ، سڵق، گەنمەشامی، پەتاتە، ھەرمێ، ھەنار، ترێ، ھەنجیر، قەیسی. بەرھەمە کشتوکاڵییە بەناوبانگەکانی بریتین لە تەماتە و ترێی ڕەش.
ڕووەکی دەرمانی
لە بەرزایی و دەشتەکانی ئەیوان، جۆرەھا ڕووەکی بە تایبەتمەندی دەرمانی ناسراو دەڕوێن، کە دەتوانرێت بەم شێوەیە ئاماژەی پێبدرێت: گوڵە چەرمێ (بەیبون)، گوڵی زمانی گا، چەقچەق، بەڕەزا، گایەمە، چیمەنی مار، مورت، شەوەن، سوسنبر، گوڵە تیون، کەویرە.
ڕووەکی خۆراکی
کەنگر، خارچگ (قارچک)، تووڵیە(تۆڵەکە)، پاقازە(لێشرێ)، سەڵمانە(سمرکە)، پیوشگ، شنگ، کیوز، وەنگی، چەورگی(خەرتەلە)، ھەپوولک(گێلاخە)، ھەڵەڕەزگی، دگانتێژکەرە(پەڵپینە)، چاوبازە، گاپەنام.
ڕووەکی پیشەسازی
گون، شیرین بەیان.
کاری دەستی و پۆشاک
لە نێو گرنگترین کارە دەستییەکانی شارستانی ئەیوان، دەتوانین ئاماژە بە بونیادنانی جاجم، فەرش و فەرشی باریک، فەرشی فلۆف و ئاوریشم، چادرێکی ڕەش، و ھتد بکەین. جاجیم (شەپۆل) بونیادنانیش لەم شارستانەدا زۆر بەناوبانگە، کە بۆ جوانکردنی ماڵ بەکاردێت و زیاتر لەلایەن پیاوانەوە دروستدەکرێت و کەرەستەکانی بریتین لە خوری یان موو.
جل و بەرگی خەڵکی ئەم شارستانە ھاوشێوەی ناوچە کوردنشینەکانی تر شەڕواڵی کوردی(ڕانک یان جافی) بۆ پیاوان دەگرێتەوە. لەم ساڵانەی دواییدا مەیلی بەکارھێنانی بەرگی چاکەت و پانتۆڵ لە نێو گەنجاندا زۆر بە کاردێت. جل و بەرگی ژنانی کورد ھەمیشە لەلای ژنانی گوندەکان جێی بایەخ بووە و لە نێو گەنجانیشدا بەزۆری لە ئاھەنگەکاندا زیاتر بەکاردێت.
بۆ ھەموو ئەو کوڕانەی پێشتر خۆشم ویستوون (فیلم)
بۆ ھەموو ئەو کوڕانەی پێشتر خۆشم ویستوون فیلمێکی کۆمیدی و ڕۆمانسی ئەمریکییە، لە دەرھێنانی سوزان جۆنسن و نووسینی سۆفیا ئەلڤارێز. ئەستێرەکانی فیلمەکە لانا کاندۆر، نوح سێنتینیۆ، جانێل پاریش، ئانا کارتکار، مادیلێن ئارتور، ئێملیجا بارانس، ئیسڕێل بڕۆسراد، جۆن کۆربێت. بە پشت بەستن بە ڕۆمانی «جێنی ھان» ساڵی ٢٠١٤ بە ھەمان ناو، لە ١٧ی ئابی ٢٠١٨ لەلایەن نێتفلیکسەوە بڵاوکرایەوە.
ئەمە یەکەم قیستە لە زنجیرە فیلمی «بۆ ھەموو ئەو کوڕانەی پێشتر خۆشم ویستوون»، و بە دوایدا پاشکۆکانی «بۆ ھەموو کوڕەکان: تێبینی. ھێشتا خۆشم دەوێیت» و «بۆ ھەموو کوڕەکان: ھەمیشە و ھەتاھەتایە، لارا جێن»، لەگەڵ یەکەم بڵاوکردنەوە لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٠.
بەرھەمھێنان
لە حوزەیرانی ٢٠١٤ ڕۆمانە پڕفرۆشە ڕۆمانسییەکەی «نیویۆرک تایمز» وتی: جێنی ھان، «بۆ ھەموو ئەو کوڕانەی پێشتر خۆشم ویستوون» لەلایەن ویڵ سمیت و جەیمس لاسیتەر کراوەتەوە، و کۆمپانیای Overbrook Entertainment بەرھەمی ھێنا. لەو کاتەدا نووسەر ئانی نیل بۆ گونجاندنی کتێبەکە و شاشە بەکرێ گیرابوو. لە ٥ی تەممووزی ٢٠١٧ لە شاری ڤانکۆڤەری بەریتانی کۆڵۆمبیا بەرھەمھێنان دەستیپێکرد. دواتر لەو مانگەدا ڕاگەیەنرا کە لانا کۆندۆر لە ڕۆڵی سەرەکی لارا جێن داھێنراوە، لەگەڵ سوزان جۆنسن لە دەرھێنانی سۆفیا ئەلڤارێز. ھەروەھا ھەواڵی ئەوە درا کە جۆن کۆربێت، جانێل پاریش، ئانا کاتکارت، نوح سێنتینیۆ، برۆسسارد و ئاندرو باچێلێتیش پەیوەندیان بە دەستەی فیلمەکەوە کردووە.
پێشوازی
لەسەر سایتی تەماتەی بۆگەن، فیلمەکە ڕێژەی پەسەندکردنی لە %٩٦ی وەرگرت، لەسەر بنەمای ٦٨ پێداچوونەوە، لەگەڵ تێکڕای ڕێژەی ٧٬٢٢/١٠. کۆدەنگی ڕەخنەیی سایتەکە ئەوە دەخوێنێتەوە، "بۆ ھەموو ئەو کوڕانەی پێشتر خۆشم ویستووت، بەپێی یاساکانی Rom.com بۆ ھەرزەکاران فیلمەکە دەردەکەن، بەڵام ئەو کارەکتەرانەی کە دەتوانن پەیوەندی پێوە بکەن و تیمی ئەکتەرانی تەواو دڵڕفێن، بۆ نەبوونی سوپڕایز پێکی بێنن. لە میتاڕەخنەگر، فیلمەکە تێکڕای نمرەی کێشدار بۆ ٦٤ لە کۆی ١٠٠ نمرەی بەدەست ھێنا، لەسەر بنەمای پێداچوونەوەی ١٢ ڕەخنەگر، کە پێشنیاری "پێداچوونەوەی ئەرێنیی گشتی" دەکات. لیندا ھۆلمز بۆ ئێن پی ئاڕ نووسیویەتی: "فیلمەکە کتومت ئەوەیە کە دەبێت ئەوە بێت: خۆش و زیرەک، ئاسوودە، خۆش و ڕۆمانسی. ڕاچێڵ سیم مەتین لە کۆماری نوێدا ستایشی دەکات: کاتێک خەڵک لە مانگەکانی داھاتوودا دووبارە سەیری فیلمەکە دەکەن، ھیوادارم ناوی لارا جێن دەست پێ بکات، نەک بە دەرکەوتنی ئەوەندەی پیتەر کاڤینسکی. فیلمەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا ڕەخنەی لێگیراوە لەسەر دیاریکردنی ئەکتەرەکانی پیاوی سپی پێست لە ڕۆڵی چوار لە پێنج بەرژەوەندی خۆشەویستی لارا جین، نووسەر جێنی ھان لە قسەکردندا لەگەڵ ئیندی وایر وتی: من لە بێ ھیوایی تێدەگەم و ئەم بێھیوایییە بەش دەکەم لەگەڵ ئەوەی کە ویستوومە پیاوانی ئاسیایی ئەمریکی زیاتر لە میدیاکاندا ببینم.
بەستەر دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی نێتفلێکس بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە کۆمیدییە گەنجانەکانی ئەمریکا پۆل:فیلمەکان لە ڤانکۆڤەر وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ڕۆمانسییە ھەرزەکارە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە ڕۆمانسییەکان
بانی خێڵان، پێنجوێن
بانی خێڵان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بانی خێڵان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی میرانی کۆماری و لە باشوور لەگەڵ گوندی کرمانج، قزڵجە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی وریاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ساڵیاوای کۆن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کوڕاڵەوبناو
کوڕاڵەوبناو گوندێکە، کەوتووەتە قەزای ماوەت، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کوڕاڵەوبناو لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی گرگاشە و لە باشوور لەگەڵ گوندی گوێزڵێ و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی ماشان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی خێڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سیەرالیۆن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سیەرالیۆن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
میل می-٢٨
300px|وێنۆک|وێنەی هەلیکۆپتەری میل می-٢٨
فڕۆکەکە لەھەموو کەش و ھەوایەک دا بە باشی کار دەکات، ھەم بۆ شەو دەبێت ھەم ڕۆژ، دوو سەرنشین هەڵدەگرێت و بۆ ھێرش کردنە سەر زرێپۆش و ستونی دوژمن چاڵاکە.
تایبەتیمەنیەکان
بۆ جێبەجێ کردنی ئەم ئەرکانە زۆر توانایە : 1- پشتیوانی بۆ ھێزی زەمینی چونکا توانایی ئاگربارانێکی باشی ھەیە 2- ئیش کردن وەکوو بەشێک لە ھێزەکانی دژە تانک و دژە زرێپۆش 3- وەکوو بەشێک لە پشتیوانی و ئەجتەرەکانی ھێرش و ئاگربارانی ھەوایی 4- ھێرشی ھەوایی بۆ سەر فڕۆکە و کۆپتەرەکانی دوژمن قوربانییە سەرەکییەکانی ئەم کۆپتەرە: 1- تانکەکان، تۆپخانە و سەیارەکان، سیستەمی دژەھەوایی و پەدافەندی دوژمن 2- زرێپۆشەکان و ھێزەکانی سەر زەوی 3- ھاوەنەکان
پڕچەک کردن
کۆپتەرە چەندین جۆری موشەکی دژەتانکی شتورن و ئاتاکا ھەڵدەگرێت، دەتوانێت ١٦ موشەکی دژەتانکی لەسەر سوار بێت. موشەکی شتورم کۆتا-مەودایە و بە دەستوری ڕادیۆیی کۆنترۆڵ دەکرێت. موشەکی ئاتاکا بە تێشکی ڕادیۆیی باریک کۆنترۆڵ دەبێت و کۆتامەوداشی ٨ کیلۆمەترە. مووشەکەکە دەتوانێت زرێی ١٠٠٠ میل ببڕێت.
وڵاتانی بەکارهێنەران
کەسێک ھەیە ئاگاداری ئەوە بێت کە ئایا بڕیار ھەیە ھیچ لەمانە بە کوردستان بدرێت یا نە؟
پەراوێزەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئامرازەکانی جەنگ
لینەیا بێرتڵسن
لینەیا بێرتڵسن (لەدایکبووی ١٣ی تەممووزی ١٩٩٣) خانمەئەکتەرێکی دانیمارکییە کە بە ڕۆڵی کەمی کاڵی «ئەیت» پارساد ناسراوە، «خوشک»ی جەین «ئیلێڤن» ئایڤس لە وەرزی دووەمی زنجیرەی خەیاڵی زانستیی ترسناکی ڕەسەنی نێتفلیکسی شتە نامۆکان.
ژیانی تایبەتی
بێرتڵسن لە کۆپنھاگن گەورەکراوە و بە ڕەچەڵەک ھیندییە. لە ٢٠١٤ ڕۆیشت بۆ ئینگلتەرا بۆ خوێندن لە قوتابخانەی نواندنی ئیست ١٥ لە ئێسێکس، و ئێستا لە لەندەن ئەژیت.
پیشە
بێرتڵسن یەکەم کاری نواندنی کرد لە کورتە فیلمی Mirrors لە ٢٠١٤. دواتر بەردەوام بوو لە دەرکەوتن لە کورتە فیلمەکانی وەک Natskygge, Dyspno و Cape Fear. لە ٢٠١٥ دا، دەرکەوت لە فیلمی دانیمارکی Hybrid. لە ٢٠١٧ دا، ھەڵبژێردرا بۆ ڕۆڵی کاڵی / ئەیت، کچێک بە ھێزی دروستکردنی خەیاڵ، لە زنجیرەی ڕەسەنی نێتفلیکسی خەیاڵی زانستیی ترسناکی شتە نامۆکان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣ پۆل:زیندووان
جەیمز پۆڵک
جەیمز نۆکس پۆلک (؛ لەدایکبووی ٢ی تشرینی دووەمی ١٧٩٥ – مردووی ١٥ی حوزەیرانی ١٨٤٩) ١١ھەمین سەرۆکی ئەمریکا بوو، لە ساڵی ١٨٤٥ تا ١٨٤٩ خزمەتی دەکرد پێشتر سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران (١٨٣٥–١٨٣٩) و پارێزگاری تێنسی (١٨٣٩–١٨٤١) بووە. زۆرجار پۆلک بەدوا سەرۆکی بەھێزی پێش شەڕی ناوخۆ دادەندرێت، کاتێک مەکسیک لکاندنەکەی ئەمریکا بە ویلایەتی تەکساس ڕەتکردەوە (کە مەکسیک بە بەشێک لە خاکەکەی داینا بوو ھەرچەندە لە شۆڕشی ١٨٣٦ دا لە دەست دا)، پۆلک ئەو نەتەوەیەی (ئەمریکا) بەرەو سەرکەوتن برد لە جەنگی مەکسیک - ئەمریکادا، کە بەوە کۆتایی ھات مەکسیک تەنازول بکات و ناوچەکەیەکی گەورەی لە دەست دا کە ئێستا باشووری ڕۆژئاوای ئەمریکا پێک دێنێت ھەروەھا ڕێژەی گومرگی کەمکردەوە بە گۆڕینی «باجی ڕەش» بە گومرگی واکەر لە ساڵی ١٨٤٦، کە ویلایەتە ناپیشەسازییەکانی باشووری ڕازی کرد بە کەمکردنەوەی تێچوون بۆ کاڵای ھاوردە و ناوخۆ ھەروەھا ھەڕەشەی جەنگی کرد لەگەڵ شانشینی یەکگرتوو دا لەسەر مەسەلەی خاوەندارێتی خاکی ئۆریگۆن، ڕێکەوتن گەیشتە ئەوەی کە بەریتانیا لەژێر سایەیدا بەشێک لەو خاکەی فرۆشت کە بووە بە ناوچەی ئۆریگۆن جگە لەوەش سیستەمێکی خەزێنەی سەربەخۆی بنیات نا کە تا ساڵی ١٩١٣ بەردەوام بوو، چاودێری کردنەوەی ئەکادیمیای دەریایی ئەمریکا و دامەزراوەی سمیسۆنیان کرد، بەردی بناغەی مۆنیومێنتی واشنتنی داناو یەکەم مۆری پۆستی ئەمریکی دەرکرد جەیمس پۆلک لە ھەڵمەتەکەیدا بەڵێنی دا تەنیا بۆ یەک خولەک بمێنێتەوە، بەڵێنەکەی جێبەجێ کرد و کۆشکی سپی جێھێشت و لە ئازاری ١٨٤٩ دا گەڕایەوە بۆ تێنیسی. سێ مانگ دواتر بەھۆی نەخۆشی کۆلێرا و مرد
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٥ پۆل:مردووانی ١٨٤٩ پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە سەدەی ١٩یەم پۆل:ئەندامانی پارتی دیموکراتیی ئەنحوومەنی نوێنەرانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
شێخ محەممەد مستەفا
شێخ محەممەد مستەفا ناسراو بە شێخی چۆلی ناوی تەواوی شێخ محەممەد کوڕی شێخ مستەفا کوڕی حاجی عومەرە و ساڵی ١٨١٧ لە گەرەکی تەکییەی قەڵای ھەولێر لە دایکبووە، باوکی لەسەر دەستی مەولانا خالیدی نەقشبەندی تەریقەتی وەرگرتووە، لە ڕۆژی ھەینی ڕێککەوتی ١١ی تەممووزی ساڵی ١٨٩١ لە تەمەنی ٧٤ ساڵی کۆچی دوایی کردوە و ھەر لە نێو مزگەوتی شێخی چۆلی بە خاک سپێردراوە.
ناسناوی شێخی چۆلی
سەرچاوە مێژوویییەکان دەڵێین: شێخ محەممەدی مزگەوتێکی لە شوێنێک بنیاد ناوە شوێنەکە چۆل بووە، خۆشی ھەر لەوێ بووە، بۆیە ناسناوی شێخی چۆلی وەرگرتووە.
نووسراوەکان لەسەر شێخی چۆلی
زۆر کتێب و نووسراو سەبارەت بە شێخی چۆلی نووسراون، لە ناو ئەرشیف و کتێبخانەکاندا ماونەتەوە، دوا کتێبیش لەلایەن نووسەری کۆچکردوو زوبیر بیلال ئیسماعیل نووسراوەتەوە، دواتر لەلایەن مەلا عیمادەدین فایز عەبدوڵڵا بۆ زمانی کوردی وەرگێرداروە.
سەرچاوەکان
پۆل:ناودارانی کورد پۆل:خەڵکی ھەولێر
ئیبن موسکوویە
ئیبن موسکوویە بەرپرسێکی فارسی شانسی بوو لە سەردەمی بوەیھی، و فەیلەسوف و مێژوونووس بوو لە مەرکەزی ئێران. وەک ئەفلاتونیزمی کاریگەری ئەو لەسەر فەلسەفەی ئیسلامی بە پلەی یەکەم لە بواری ئەخلاقدایە. نووسەری یەکەمین بەرھەمی گەورەی ئیسلامی بوو لەسەر ئەخلاقی فەلسەفی بە ناونیشانی پاڵاوتنی کارەکتەری (تهذيب الأخلاق)، کە تیشکی خستە سەر ئەخلاقی کردەیی و ھەڵسوکەوت و پاڵاوتنی کارەکتەری. ئەو ئەخلاقی کەسی لە کایەی گشتی جیاکردەوە، و سروشتی ڕزگارکەری عەقڵی لەگەڵ فریو و وەسوەسەی سروشتدا بەراورد کرد. موسکوویە کەسایەتییەکی دیار بوو لە ژیانی ڕۆشنبیری و کولتووری سەردەمی خۆیدا.
ژیان
دواتر وەک سکرتێر و کتێبخانەوان بۆ زنجیرەیەک وەزیر کاری کردووە، لەوانە عەدود ئەلدەوڵە. ھەندێک لە سەرچاوەی ھاوچەرخ ئەویان بە برایانی پاکییەوە گرێداوە و ئیدیعایان کردووە کە ھەندێک لە نووسینەکانی لە کۆکردنەوەی پەیامەکانی برایانی پاکی دا بەکارھێنراون. موسکوویە لە ساڵی ١٠٣٠ لە شاری ئەسفەھان کۆچی دوایی کرد، ئەوکات لەژێر کۆنترۆڵی دەوڵەتی کاکوویەدا بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٠٣٠ پۆل:نووسەرە عەرەبەکانی سەدەی ١١یەم پۆل:کیمیاگەرانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام پۆل:فەیلەسووفانی موسڵمان پۆل:شیعەکان
بیلی وایتلۆو
بیلی وایتلۆو (لەدایکبووی شەشی حوزەیرانی ١٩٣٢ بۆ ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤) خانمەکتەرێکی ئینگلیز بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٢ پۆل:مردووانی ٢٠١٤ پۆل:خانمەکتەرانی کۆڤنتری پۆل:خانمەکتەرانی وارکشێر پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای شاھانەی ھونەری درامی پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:باشترین خانمەکتەران لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمیای بەریتانی بافتا (تەلەڤیزیۆن) پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:بازرگانەکانی بەریتانیا لە سەدەی بیستەم
ئیلێڤن (شتە نامۆکان)
ئیلێڤن (لەدایکبوو جەین ئایڤس؛ دواتر جەین ھۆپەر) کەسایەتییەکی خەیاڵی زنجیرەی نێتفلیکسی خەیاڵی زانستیی ترسناکی شتە نامۆکانە، نووسراو و دەرھێندراو لەلایەن برایانی دەفەر. لەلایەن خانمەئەکتەری بەڕیتانی میڵی بۆبی بڕاونەوە بەرجەستەکراوە. ئیلێڤن خاوەنی توانای دوورە جووڵاندن و دوورە زانییە.
ژیاننامەی کەسایەتی خەیاڵی
ئیلێڤن کچی تێرێسا «تێری» ئایڤسە، بەژداربوویەک لە تاقیکردنەوەکانی پڕۆژەی ئێم کەی ئەڵترا کە لەلایەن دەزگای ھەواڵگریی ناوەندییەوە بەڕێوە دەبرا. ئیلێڤن وا دیارە کە بە ھێزی مێشکییەوە لەدایکبووبێت. ھەرچۆنێک بێت، کە ئەم توانایانە بەکاردەھێنێت، ئەو بۆ ماوەیەکی کاتی لاواز دەبێت و لووتی خوێنی لێدێت. لەکاتی لەدایکبوونیدا، ئیلێڤن لە دایکی دوورخرایەوە لەلایەن دکتۆر ماڕتن برێنەر و لە تاقیگەیەکی نەتەوەیی گەورەکراوە لە شاری خەیاڵی ھۆکینس، ئیندیانا، وەک بابەتێکی تاقیکردنەوە، بۆ گەشەکردنی توانا دوورە جووڵەکانی. کە دەخرێتە ناو تانکی بێ بەری ھەستییەوە، بەھۆیەوە دەتوانێت دوورە زانی بەکاربھێنێت بۆ چوونە ناو گەردوونی دیکەوە، بەزۆری بەکارھێندراو بۆ مەبەستی سیخوڕی. ئیلێڤن دەروازەیەک لە نێوان تاقیگەی ھۆکینس و گەردوونی سەراوژێر دەکاتەوە، و بوونەوەرەکەی کە لەم گەردوونەدا دەژی توانای گەشتکردن پەیدا دەکات لەنێوان جیھانی مرۆڤەکان و سەراوژێر.
وەرزی یەکەم
ئیلێڤن یارمەتی کوڕەکان دەدات لە دۆزینەوەی شوێنی ویڵ و ڕوونی دەکاتەوە کە لە سەراوژێر گیری خواردووە. کۆمەڵەکە دەست دەکەن بە گەڕان بەدوای ویڵدا لەڕێی قیبلەنماکانیانەوە، بەڵام ئیلێڤن تێکی دەدات کاتێک بۆی دەردەکەوێت کە دەیان بات بۆ تاقیگەی ھۆکینس. لوکەس، کە بە فێڵەکەی دەزانێت، توڕە دەبێت لێی. ئیلێڤن ئەوێ جێدێڵێت، ھەندێک وافڵی بەستوو دەدزێت لە فرۆشگایەک، و لە دارستانێکدا دەیانخوات. مایک و دەستن ھەڕەشەیان لێ دەکرێت لەلایەن دوو ملھوڕەوە؛ مایک زۆری لێدەکرێت کە لە کەندێکی بەرزەوە خۆی فڕێبداتە خوارەوە بۆ ناو دەریاچەیەکەوە و دەستن بە بارمتە گیراوە. ئیلێڤن دەگەڕێتەوە و مایک دەگرێتەوە پێش کەوتنە خوارەوەی، و مایک و دەستن ڕزگار دەکات.
ئیلێڤن، مایک، و دەستن یەک دەگرنەوە لەگەڵ لوکەس ئاشت دەبنەوە. ئەوان دەڕۆن بۆ ناوچەیەکی خۆڵ و خاشاکی شارەکە کاتێک دکتۆر برێنەر و یاریدەدەرەکانی نزیکن لێیانەوە و دەیانەوێت بیانگرن. لەکاتی ڕاونانەکەدا، ئیلێڤن تواناکانی بەکاردەھێنێت بۆئەوەی ئۆتۆمبێلێکی تاقیگەکە ھەڵبگێڕێتەوە لە ئاسماندا. کۆمەڵەکە ڕزگار دەکرێن لەلایەن جۆیس بایەرس (وینۆنا ڕایدەر)، سەرکردەی پۆلیس جیم ھۆپەر (دەیڤد ھاربەر)، نانسی ویڵەر (ناتالیا دایەر)، و جۆناتان بایەرس (چارلی ھیتن)، و ئەوان تانکێکی بێ بەری ھەستی دروست دەکەن بە بەکارھێنانی مەلەوانگەیەک و چەند کیسە خوێیەک. ئیلێڤن دەچێتە ناو سەراوژێرەکەوە و دڵنیای دەکاتەوە کە ویڵ لە ژیاندایە. پێش گەیشتنی کارمەندانی تاقیگەکە بۆ قوتابخانەکە، مایک بە ئیلێڤن دەڵێت کە دەتوانێت ببێت بە بەشێک لە خێزانەکە و لێی دەپرسێت کە لەگەڵیدا بچێت بۆ سەمای قوتابخانەکە. ئەو ماچی دەکات دوای ئەوەی کە ناتوانێت ھەستەکانی بۆ باس بکات. کارمەندەکان دەگەن، و ئیلێڤن یارمەتی کۆمەڵەکە دەدات لە ھەڵھاتن بە بەکارھێنانی تواناکانی بۆ کوشتنی زۆرینەی کارمەندەکان، بەڵام بەھۆیەوە بێ ھێز دەبێت. بوونەوەرەکەی سەراوژێر دێتە ناو گەردوونەکەیانەوە، و ئیلێڤن بەڕواڵەت خۆی قوربانی دەکات بۆ کوشتنی بوونەوەرەکە و ڕزگارکردنی ھاوڕێکانی.
یەک مانگ دواتر، دوای ئاھەنگێکی کریسمس، ھۆپەر وێستگەی پۆلیسییەکە جێدێڵێت و دەڕوات بۆ دارستانەکان. لەوێ، ئەو چەند وافڵێک جێدەھێڵێت لەناو سندوقێکدا. دۆخ و ناونیشانی ئیلێڤن بە نەزانراوی دەمێنێتەوە.
وەرزی دووەم
دوای بەزاندنی دێمەگۆرگنەکە، ئیلێڤن لە گەردوونی سەراوژێر بەخەبەر دێت. لەڕێی دەروازەیەکەوە ھەڵدێت، کە دەیباتەوە بۆ قوتابخانەکە. چونکە حکوومەت ھێشتا بەدوایەوەن، ناچار لە دارستانەکاندا خۆی حەشار دەدات. ئیلێڤن لەکۆتایییدا ئێگۆکان دەدۆزێتەوە کە ھۆپەر بۆی جێھێشتبوو و دواتر ھۆپەر دەدۆزێتەوە. ھەردووکیان دەچنە خانووچکەیەکەیەکی ناو دارستانەکانەوە و ھۆپەر چوونەدەرەوە لە ئیلێڤن قەدەغە دەکات، لەبەر ترس لە سەلامەتی. ھۆپەر ئیلێڤن لەناو خانووچکەکەدا حەشار دەدات بۆ نزیکەی ساڵێک، بەبێ ئەوەی ڕێوشوێنی بەکەس بڵێت، تەنانەت مایکیش. لەم ماوەیەدا، ئیلێڤن زیاتر ڕاگیرکاری تواناکانی دەبێت؛ کەمتر بێ ھێز دەبێت بە بەکارھێنانی دوورە جووڵاندنەکەی، و ئێستا دەتوانێت کە توانای دوورە زانی بەکاربھێنێت بەبێ پێویستی تانکی بێ بەری ھەستی. تواناکی بەکاردێنێت بۆ گوێگرتن لە ھەوڵەکانی مایک کە دەیدات بۆ پەیوەندی کردن پێوەی، بەڵام زیاتر دەشڵەژێت لەبەر ئەوەی ناتوانێت وەڵامی بداتەوە. ئیلێڤن لەم ماوەیەدا بەشێوەیەکی بەرچاو وشەمەنی فراوان دەکات، کە لە ھۆپەر و تەلەڤیزیۆنەوە فێر دەبێت.
ئیلێڤن بێ تاقەت دەبێت و دەیەوێت کە بگاتەوە بە مایک، بەھۆی ئەمەشەوە گرژی دەکەوێتە نێوان خۆی و ھۆپەرەوە. ڕۆژێک لە ماڵ ڕادەکات و دەڕوات بۆ قوتابخانەی ناوەندی ھۆکینس. کاتێک مایک دەدۆزێتەوە، لەگەڵ ماکسدایە، قوتابییەکی نوێ. ئیلێڤن بەھەڵە لێکی دەداتەوە و وا دەزانێت کە ماکس کەیفبازی لەگەڵ مایکدا دەکات و، لە ڕقدا، تواناکانی بەکاردێنێت بۆ ئەوەی ماکس لە سکەیتبۆردەکەی بخاتە خوارەوە پێش ڕۆیشتنی. لەکاتی گەڕانەوەی بۆ خانووچکەکە، دەکەوێتە دەمەقاڵێیەکی گەرمەوە لەگەڵ ھۆپەر لەبەر ڕۆیشتنی، و زیان بە کابینەکە دەگەیەنێت بە توانانی لە تووڕەیدا. لە ڕۆژی دواییدا، لەکاتی پاککردنەوەی شپرزەیییەکەی کە نابوویەوە، بە گەڕان لە تۆمارەکانی ناو خانووچکەکەدا بۆی دەردەکەوێت کە دایکی لەژیاندا ماوە، کە پێچەوانەی قسەکانی ھۆپەرە. دواتر دەڕوات بۆ بینینی دایکی، تێری، و پووری، بێکی، و بۆی دەردەکەوێت کە چی بەسەر تێریدا ھاتووە لە تاقیگەی ھۆکینس. کاتێک لەوێیە، پێی دەزانێت کە تێری دەیەوێت قسەی لەگەڵدا بکات، بەڵام لەبەر دۆخە لەش ڕەقبووەکەی ناتوانێت. ئیلێڤن، بە بەکارھێنانی تواناکانی، دیمەنێکی ڕابردووی دایکی دەبینێت. تێری، دوای ئەوەی کچەکەی لێبرا، ھەوڵیدا کە بچێتە ناو تاقیگەی ھۆکینسەوە بۆ ڕزگارکردنی. بەھۆیەوە، برێنەر و یاریدەدەرەکانی دەیگرن و کارەبای لێدەدەن، کە بۆتە ھۆی دۆخی ئێستای. ئیلێڤن دواتر تواناکانی بەکاردێنێت بۆ ئەوەی بزانێت کە «خوشک»ێکی ھەیەکچێکی تری بەتوانا کە لەلایەن دکتۆر برێنەرەوە براوە بۆ تاقیکردنەوەو دەڕوات بۆ دۆزینەوەی.
بە بەکارھێنانی تواناکانی بۆ جارێکی دیکە، ئیلێڤن ناونیشانی خوشکەکەی دەدۆزێتەوە و بۆی دەردەکەوێت کە کچێکی گەورەترە لەخۆی و ناوی کالی («ئەیت»)ە، و توانای ئەوەی ھەیە کە وا لە خەڵکی بکات کە خەیاڵی بینراو بکەن. ئیلێڤن لەگەڵ کالی و ھاوڕێکانی دەمێنێتەوەچەند ھەڵھاتوویەک کە سوورن لەسەر تۆڵەسەندنەوە لەو کەسانی کە ئازاریان داون. کالی بە ئیلێڤن دەڵێت لەکاتی بەکارھێنانی تواناکانیدا، کە دەبێت بیر لەو شتانە بکاتەوە کە زۆر تووڕەی دەکەن. کاتێک دەڕۆن بۆ تۆڵەسەندنەوە لە یاریدەدەری برێنەر کە دەستی ھەبووە لە ئازاردانی دایکی ئیلێڤندا، ئیلێڤن دەست دەکات بە خنکاندنی بەڵام دەوەستێت کاتێک دەبینێت کە دوو کچی بچووکی ھەیە. دواتر ڕێگری لە کالی دەکات کاتێک دەیەوێت تەقەی لێبکات. لە حەشارگەکە، ئیلێڤن دەبینێت کە ھۆپەر و مایک لە مەترسیدان لەڕێی بەتاڵاییەکەوە. کاتێک کۆمەڵەکە خەریکە دەڕۆن، ئیلێڤن دەزانێت کە پێویستە بگەڕێتەوە بۆلای ھاوڕێکانی چونکە پێویستیان بە یارمەتی ئەوە.
ئیلێڤن دەگەڕێتەوە بۆ ھۆکینس و لەکۆتاییدا دەگاتەوە بە مایک و ھاوڕێکانی بە باوەشێکی پڕبەدڵەوە دوای ڕزگارکردنیان لە دێمەدۆگێک. کۆمەڵەکە بۆیان دەردەکەوێت کە پێویستە دەروازەی سەراوژێر دابخات، و خۆی و ھۆپەر دەڕۆن بۆ تاقیگەی ھۆکینس. لەوێ، ئیلێڤن ئامۆژگارییەکەی کالی بەکاردێنێت و سەرنجی تووڕەیییەکەی دەخاتە سەر تواناکانی، کە دەروازەکە دادەخات و تەواو بێ ھێزی دەکات. دواتر، دەردەکەوێت کە دکتۆر ئۆوێنز پێناسێکی بۆ ئیلێڤن دروستکردووە کە ڕێ بە ھۆپەر دەدات ببێت بە باوکی ھەڵگرەوەی یاساییی ئیلێڤن وەک ڕێگایەک بۆ پاراستنی. ناوە یاساییە نوێیەکەی ئیلێڤن «جەین ھۆپەر»ە. ھۆپەر ڕێی پێدەدات کە لە سەمای قوتابخانەی ناوەندی ھۆکینس ئامادەبێت. لەوێ مایک دەبیبێت، سەما دەکەن، و یەکەم ماچیان دەکەن وەک خۆشەویست.
وەرزی سێیەم
لە سەرەتای وەرزی سێیەمدا، ئیلێڤن و مایک حەوت مانگ دەبێت خۆشەویستن، کە ھۆپەر دڵتەنگ دەکات، کە بێزارە کە ئێڵ و مایک ھەمیشە پێکەوەن، و ھەموو کاتەکانیان بە ماچکردن بەسەر دەبەن. کاتێک ھۆپەر دۆخەکە بۆ جۆیس باس دەکات، جۆیس پێشنیاری ئەوە دەکات کە لەگەڵیاندا دابنیشێت و بە ھێمنی دەربارەی ھەستەکانی خۆی بدوێت. ئەمە تێکدەچێت کاتێک مایک شێلگیر نییە دەربارەی دۆخەکە، و ئەمەش وا لە ھۆپەر دەکات کە ھەڕەشەی لێبکات تا لە ئیلێڤن دوور بکەوێتەوە، گەرنا پەیوەندییەکەیان کۆتایی دێنێت. کاتێک مایک درۆ لەگەڵ ئیلێڤن دەکات دەربارەی یەکتر نەبینیان، ئیلێڤن گوماناوی دەبێت و داوای ئامۆژگاری لە ماکس دەکات، کە دەڵێت مایک ئیلێڤن دوور دەخاتەوە بۆ ئەوەی کات لەگەڵ کوڕەکاندا بەسەر ببات، و پێشنیاری ئەوە دەکات کە خۆیان کاتێکی خۆش بەسەر ببەن و بچن بۆ بازاڕیکردن لە مۆڵی ستارکۆرت.
کچەکان کاتێکی خۆش بەسەر دەبەن پێکەوە لە مۆڵەکە و تووشی لوکەس، ویڵ، و مایک دەبن، کە ھەوڵی کڕینی دیارییەک دەدەن بۆ ئیلێڤن. کاتێک مایک درۆ دەکات دەڵێت دیارییەکە بۆ نەنکە نەخۆشەکەیەتی، ئیلێڤن لێی جیادەبێتەوە و لەگەڵ ماکسدا سوواری پاسێک دەبن و ئەوێ جێدێڵن، و کچەکان شەوەکە لە ماڵی ھۆپەر بەسەر دەبەن و توانای دوورە زانییەکەی ئیلێڤن بەکاردێنن بۆ سیخوڕیکردن بەسەر کوڕەکانەوە. ئەمەش دەبێتە ھۆی دروستبوونی یارییەک کە تیایدا بوتڵێکی شووشە دەخولێننەوە و سیخوڕی بەسەر ئەو کەسەوە دەکەن کە بوتڵەکە لەسەری دەنیشێتەوە. ئیلێڤن سیخوڕی بەسەر بیڵییەوە دەکات و دەردەکەوێت کە کەسێکی ڕفاندووە، و کچەکان دەست دەکەن بە گەڕان و بۆیان دەردەکەوێت کە ژینپارێزێکیش ونبووە. دواتر پێی دەزانن کە بیڵی و ھێدەری ژینپارێز لەلایەن مایند فلەیەرەکەوە دەستیان بەسەردا گیراوە.
لەگەڵ مایک، لوکەس، و ویڵدا یەکتری دەگرنەوە. مایک پێی ناخۆشە کە ئێڵ سیخوڕی بەسەرەوە کردووە و دەمەقاڵێیەک لەگەڵ ماکسدا دەکات دەربارەی ھەستەکانی بۆ ئیلێڤن کاتێک ئێلێڤن سیخوڕی بەسەر دەست بەسەردا گرتووەکاندا دەکات. ئێڵ مایند فلەیەرەکە دوور دەخاتەوە کاتێک ھێرش دەکرێتە سەر خانووچکەکە، بەڵام مایند فلەیەرەکە برینداری دەکات و بەشێکی خۆی لە جێ برینەکەدا جێدەھێڵێت. ئێڵ و مایک ئاشت دەبنەوە، بەڵام مایند فلەیەرەکە و بیڵی شوێنەکەیان دەدۆزنەوە بەھۆی برینەکەی ئێڵەوە. ئیلێڤن تواناکانی لەدەست دەدات دوای دەرھێنانی پارچە دڕندەکە لە قاچی، بەڵام کۆمەڵەکە مایند فلەیەرەکە دەبەزێنن بە داخستنی دەروازەی سەراوژێر. ھۆپەر بەڕواڵەت دەمرێت لەکاتی تەقینەوەی داخستی دەروازەکەدا و ئیلێڤن لەگەڵ بایەرسەکاندا دەژیت. کاتێک بایەرسەکان خۆیان کۆدەکەنەوە بۆ ئەوەی ھۆکینس جێبھێڵن، ئێڵ بە مایک دەڵێت کە ئەویش خۆشیدەوێت و ماچی یەکدی دەکەن. جۆیس نامەیەک دەدات بە ئیلێڤن کە لەلایەن ھۆپەرەوە نووسراوە کە ویستبووی لەکاتی قسەکردن دەربارەی ھەستەکانی بۆ مایک و ئیلێڤن بیخوێنێتەوە. ئیلێڤن و بایەرسەکان ھۆکینس جێدێڵن کاتێک ئیلێڤن دەگری لەکاتی ڕۆیشتنیان.
وەرزی چوارەم
لە کۆتاییی دووەم تیزەری وەرزی چوارەمدا، ئیلێڤن لە تاقیگەی ھۆکینسدا دەبینرێت دوای ئەوەی دکتۆر برێنەر بانگی دەکات، و دەڵێت: «ئیلێڤن، گوێت لێمە؟».
ھەڵبژاردن
براکان دەڵێن کە ئیلێڤن قورسترین کەسایەتی بووە کە ئەکتەرێکی بۆ ھەڵبژێردرێت، چونکە کەسایەتییەکە تەنیا چەند دەقێکی کەمی ھەبووە. ئەکتەرێکی منداڵیان ویستووە کە بتوانێت ھەستی زۆر دەرببڕێت. براکان نیگەرانی ئەوە بوون کە کەسێک نەدۆزنەوە کە لە کەسایەتییەکەدا بمێنێتەوە لەبەر قسە نەکردنی. براکان حەسانەوە دوای بینینی میڵی بۆبی بڕاون، کە وتوویانە «شتێکی تایبەتی ھەیە، باشە، بەھرەیەکی ترسێنەری سروشتی.» میڵی پێویستبوو کە سەری بتاشێت بۆ ڕۆڵەکە. لەسەرەتادا خۆی و خێزانەکەی نیگەران بوون دەربارەی ئەمە، ھەرچۆنێک بێت دوای بینینی وێنەی چارلیز تیرۆن لەڕۆڵی ئیمێرەیتەر فیریۆسا، ڕازی بوو کە سەری بتاشێت.
پێشوازی
وێنۆک|upright=1|نواندنەکەی [[میڵی بۆبی بڕاون لە تەواوی جیھاندا پەسەندکرا و میڵی ١٣ ساڵ دوو پاڵاوتنی وەرگرت بۆ خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە بۆ باشترین نواندن لەلایەن ئەکتەرێکی مێینەوە لە زنجیرەیەکی درامی و دوو پاڵاوتن بۆ خەڵاتی پڕایمتایم ئێمی بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەکی درامی، کە کردیە یەکێک لە گەنجترین پاڵێوراوەکانی ئەم خەڵاتانە.]] کەسایەتییەکە و نواندنەکەی میڵی پەسەندکردنی ڕەخنەیی وەرگرتووە؛ ئاڵیس ڤینسێنتی دە دەیڵی تەلەگراف نووسیویەتی: "«میڵی بۆبی بڕاون بەردەوامە لە بوون بە ئەستێرەی زنجیرەکە: ئەو بووە بە ئیلھام بۆ ھونەر و تاتۆ، بەخشینی ناوبانگێکی جیھانی بۆ ئێگۆ، وافڵەکەی کە کەسایەتییەکە حەزی لێیەتی و مانایەکی تەواو جیاوازی بەخشیوە بە دەستەواژەی 'mouth breather'»." ئاشڵی ھۆفمانی گۆڤاری تایم پێشنیاری ئەوەی کردووە کە ئیلێڤن بکرێتە ھێمای ڕۆژی جیھانی وافڵ.
ھەرچۆنێک بێت، لێنیکا کروزی دە ئەتلانتیک وتیوویەتی «سەرەڕای ئەو ڕابردووە دەوڵەمەندەی، ئیلێڤن خراپترین پاڵەوانی زنجیرەکەیە».
لە ٦٩یەم و ٧٠یەم خەڵاتەکانی پڕایمتایم ئێمی لە ٢٠١٧ و ٢٠١٨دا، میڵی پاڵێورا بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەکی درامی. لە خەڵاتەکانی ئێم تی ڤیی فیلم و تەلەڤیزیۆنی ٢٠١٧دا، بۆ باشترین پاڵەوان و باشترین نواندنکاری زنجیرەیەک پاڵێورا، کە خەڵاتی دووەمیانی بردەوە. خەڵاتی باشترین نواندن لەلایەن ئەکتەرێکی گەنجەوە لە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بردەوە لە ٤٣یەم خەڵاتەکانی ساتێرن. ئەو دوو جار پاڵێورا بۆ خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە بۆ باشترین نواندن لەلایەن ئەکتەرێکی مێینەوە لە زنجیرەیەکی درامی لە ٢٠١٧ و ٢٠١٨دا. خەڵاتێکی ھەڵبژاردەی منداڵانی بردەوە بۆ باشترین ئەکتەری مێینە لە ٢٠١٨ و ٢٠٢٠دا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کەسایەتییەکانی شتە نامۆکان پۆل:کارەکتەری منداڵ لە تەلەڤیزیۆن
کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
کۆماری ئەفریقای ناوەندی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)
لێدانەکانی یەکلاکەرەوە ڕێگای یەکلاکەرەوەیە بۆ بردنەوەی لایەنێک بە لێدانی سزا، ئەمش دوای ئەوە دێت کە دوو لایەنەکەی ناو یارییەکە بە ئەنجام یەکسان بوون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زاراوەکانی تۆپی پێ پۆل:یاساکانی تۆپی پێ
تای ماڵتا
تای ماڵتا  (بە ئینگلیزی: Brucellosis) نەخۆشییەکی بەکتریاییە کە لە گیانلەبەر دروست دەبێت ودەگواسرێتەوە بۆ مرۆڤ بە تایەکی سەخت دەردەکەوێت. بە خواردنی شیر و گۆشتی نەکووڵاو تووشی مرۆڤ دەبێت. ئەم نەخۆشییە دەردەکەوێت بە تایەکی سەخت و ئازاری ماسوولکەو ھاوبەشەکانی ھێسک.
چارەسەر
چارەسەری تای مالتا بریتییە لە سێ دژە زیندە (دۆکسیسکلینە، ریفامپین، ستریبتۆماسین)، پێویستن بۆ نەھێشتنی دروست بوونی نەخۆشی درێژ خایەن.
خولانەوە
وێنۆک|150 px|چەپ|[[گۆ|گۆیەک کە بە دەوری تەوەرەکەیدا دەخولێتەوە (جووڵانەوەی ئێسپینی)]] خولانەوە بۆ تەنێکی دوو ڕەھەندی بریتییە لە سووڕانەوەی تەنەکە بە دەوری خاڵێکدا کە پێی دەڵێن چەقی خولانەوە. دەشێت چەقەکە لە ناو تەنە ئەندازەییەکە یان لە دەرەوەی بێت. لە فەزا، یان بۆشایی سێ ڕەھەندیدا، خولانەوە دەتوانرێت بە دەوری تەوەرێک یان خاڵێکدا بێت. بە خولانەوە لەوانەیە ئاڕاستە و شوێنی شێوە یان تەنێکی ئەندازەیی بگۆڕدرێت بەڵام تەنەکە وەکوو خۆی دەمێنێتەوە. خولانەوەی تەنێکی سێ ڕەھەندی، دەتوانرێت بە دەوری یەکێک لە تەوەرە ھاوتاکانی خۆیدا بێت، لەم بارەدا پێی دەوترێت جووڵەی ئێسپینی. یان تەوەری خولانەوە لە دەرەوەی تەنە ئەندازەییەکە بێت، کە پێی دەوترێت جووڵەی ئۆربیتی.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندازەی ئیقلیدسی پۆل:میکانیکی کلاسیکی پۆل:ڕەخەکانی ئەردنیگاری