cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئێس ئۆ ئێس
ئێس ئۆ ئێس کۆدێکی مۆرسە بۆ حاڵەتی لەناکاو بەکاردێت بە شێوەیەکی نێودەوڵەتی بەکاردێت. پێشوو تر بۆ حاڵەتی لەناکاو لە دەریادا بەکارھاتووە بۆ ئەوەی داوای یارمەتی بکرێت لەو کەسانەی کە ھێماکە دەبینن. بە شێوەیەکی فەرمی ئێس ئۆ ئێس بەم شێوەیە «» دەنووسرێت کە تێیدا سێ خاڵ| سێ خەت دواتر سێ خاڵ دەکرێت لەنێوانیندا ھیچ بۆشایییەک نییە
بەشێوەیەکی فەرمی بەکاردێت وەک ھێمایییەک بۆ داواکردنی یارمەتی بۆ حاڵەتە لەناکاوەکان وەکوو «مەترسی لەسەر ژیان» یاخوود «بارودۆخە کارەساتبارەکان» یان داواکاردنی یارمەتی پزیشکی، کارەساتی میکانیکی لەسەر ئامێرێکی «فریاگوزاری بەپەلە»، ھەر باروودۆخێکی کارەساتبار کە لە وێستگەیەک بۆ ڕەوانەدەکرێت وێستگەیەکی تر. (,, , و ھێماییەکی یەکسانن بە ئێس ئۆ ئێس، بەڵام ھەر لە دێرینەوە  بەکارھاتووە و ئاسانە بۆ ناسینەوە)
مێژوو
ئێس ئۆ ئێس سەرچاوەکەی لە ١ی نیسانی ١٩٠٥ لە حکوومەتی ئەڵمانیایەوە وەرگیراوە، دواتر بە جیھانی کراوە و بووە بە ھێماییەکی ستاندارد بۆ خزمەتگوزارییە بەپەلەکان، یەکەم بە نێودەولەتی بوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٣ی ئەیلوولی ١٩٠٦ کە دواتر لە ١ی تەممووزی ١٩٠٨ کۆدەکە کاریگەری خۆی ھەبوو لە بەکارھێناندا. بە شێوەیەکی مۆدێرن زاراوەی ئێس ئۆ ئێس "ھێماییەکی فەرمی" یان "کۆد"ێکە بەکارھاتووە وەک ھێمایییەک بۆ داواکردنی یارمەتی بۆ حاڵەتەل لەناکاوەکان وەکوو «مەترسی لەسەر ژیان»، «بارودۆخە کارەساتبارەکان»
لە کارەساتەکەی تایتانیک لە ساڵی ١٩١٢ ھەمان ھێمای ئێس ئۆ ئێس بەکارھاتووە ئەویش بەم شێوەیەی کە لە نامە دەنگییەکەی خوارەوە تۆمار کراوە وێنۆک|ناردنی ھێمای SOS لە ڕێگەی ڕووناکی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆدکاری پۆل:کۆدی مۆرس پۆل:فریاکەوتن پۆل:پەیوەندیبەستنی فریاگوزاری پۆل:بەھرەکانی ڕزگاربوون پۆل:ھێماکانی حاڵەتی لەناکاو
عەبدۆ محەممەد
thumb|عەبدۆ محەممەد عەبدۆ محەممەد (لەدایکبووی شاری عەفرین لە سووریا) گۆرانیبێکی کوردی کوردستانی خۆراوا کە زۆرتر وەک گۆرانیبێژی ئاھەنگی بووکگواستنەوە دەردەکەوێت. ئەو لە پایزی ٢٠٠٩ لە فینلەندا بەناوبانگبوو بەھۆی ئەو ڤیدیۆیەی خۆی لە ماڵپەڕی یوتیوب کە زۆرتر لە ٢میلیۆن بینەری ھەبوو.
بەلەجەڕ
بەلەجەڕ (Belecerr، ) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٩٢ کەس لە ٨٦ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەقز پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
نیکۆلای ڕیمسکی-کۆرساکۆڤ
نیکۆلای ریمسکی-کۆرساکۆڤ (بە ڕووسی: Николай Андреевич Римский-Корсаков، Nikolaj Andreevič Rimskij-Korsakov) (١٨ مارس ١٨٤٤ – ٢١ تەمموز ١٩٠٨) مۆزیکدانەرێکی روسی بوو، یەکێکیش بو لە گروپی کۆمەلەی پێنجەکە. کۆرساکۆڤ لە بواری بە ئۆرکێسترا کردندا زۆر بەتوانا بو، کارە زۆر بەناوبانگەکانی لە بواری ئۆرکێسترادا کاپرێچیۆی ئیسپانی، و ئۆڤەرچەری روسیای رۆژھەلاتی و سویتی سیمفۆنی شەھرەزاد.
ئیندیانا
ئیندیانا (بە ئینگلیسی:Indiana) یەکێک لە ویلایەتەکانی ئامریکایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیندیانا پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٦ پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا پۆل:ویلایەتەکانی ئەمریکا
لودڤیگ فۆیێرباخ
لودڤیگ ئاندرسن فۆیێرباخ لەدایکبووی ٢٨ی تەممووزی ١٨٠٤ –مردووی ١٣ی ئەیلوولی ١٨٧٢) لە باواریا ھاتووەتە دنیاوە، مرۆڤناس و فەیلەسوفێکی ئەڵمانی بووە، بەناوبانگترین کتێبی بە «جەوھەری مەسیحییەت» ناسراوە، کە ڕەخنەی لە مەسیحییەت گرتووە و ئەم کتێبە کاریگەرییەکی بەھێزی لەسەر بیرمەندانی دواتر ھەبوو، لەوانە چارڵز داروین، کارڵ مارکس، سیگمۆند فرۆید، فریدریش ئەنگڵز، ڕیچارد ڤاگنەر و فریدریش نیچە.
سەرچاوەکان
پۆل:فەلسەفە پۆل:فەیلەسووفان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٤ پۆل:مردووانی ١٨٧٢ پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت پۆل:ڕەخنەگرانی ئایینەکان پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھایدلبێرگ پۆل:فەیلەسووفانی ئەخلاق پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە پۆل:فەیلەسووفە سیاسەتمەدارەکان پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
١٧٢٠
ساڵی ١٧٢٠ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٠
سێزار ڤیشار دو سانت ڕیال
سێزار ڤیشار دو سانت ریال نووسەری سەدەی ھەڤدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٦٣٩ پۆل:مردووانی ١٦٩٢
کۆسەی ھەجیج
کۆسەی ھەجیج شەخسێکە لە کوردستان کە دەوترێ کوڕی ئیمام مووسا کوڕی جەعفەرە. مەزاری کۆسەی ھەجیج لە گوندی ھەجیج لە ھەورامانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. ئەم مەزارە جێگەی زیارەتی خەڵکە و بە شوێنێکی پیرۆز لە قەڵەم دەدرێ.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
گۆڕانگان
گۆڕانگان (Gorrangan، ) دێیەکە لە گوندستانی مڵکاری، لە ناوچەی وەزنێی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٥ کەس لە ١٣٥ بنەماڵەدا بووە.
بڕیارنامەی ٢٦٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٦٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ زمانە کارییەکانی ئەنجومەنی ئاسایش. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٤٦٣‌ەم،   پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦٩ پۆل:سیاسەتی زمان پۆل:زمانی ڕووسی پۆل:زمانی ئیسپانی
دارەتووی زەنگەنە
دارەتووی زەنگەنە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قادرکەرەم، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دارەتووی زەنگەنە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قایتەوەنی بچوک و لە باشوور لەگەڵ گوندی لەک ھیدایەت و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خدرڕیحان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شاوک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھەڵپەڕکێی کوردی
وێنۆک|ھەڵپەڕکێی ژنانی کورد بۆ زەماوەندی ژنھێنان، لە یەکێک لە گوندەکانی ھەورامان
ھەڵپەڕکێ، ھەڵپەڕین، چۆپی، چووپی، بازی، سەما، شایی، دیلان یان گۆڤەند، کۆمەڵێک سەمای نەریتیە لە نێوان کوردەکان کە بۆ پیشاندانی مەبەستێک ئەنجام دەدرێت و بەشێک لە چاندی نەتەوەی کوردە. و جۆرێکە لە سەمای بازنەیی، بە تاکەکەسێک یان کۆمەڵە کەسێک بە زۆری لە ناوچەیی لەکاتی سەمایەکە کە بە ھەڵپەرکێ بەناوبانگە مۆسیقاژەنەکان مۆسیقا دەژەنن و دەف و لێدەدەن و چەن ئامێرێکی تر بەکاردەبەن وەک زوڕنا بۆ پێشکەشکردن و یارمەتیدانی خەڵکەکە لە سەماکردن ھەڵپەڕکێ سەمایەکی چەندکەسییە کە لە شایییەکانیدا بە تایبەت جەژنی نەورۆز و زەماوەنددا بەڕێوەدەچێ. ھەڵپەڕکێی کوردی نزیکە بە دەبکە کە سەمای فۆلکلۆری عەرەبەکانی شامە. وێنۆک|250px|ھەڵپەرکێی کوردی وێنۆک|250px
ھەڵپەرکێی کوردی
لە ناوچەکانی جۆراوجۆرەکانی کوردستان، ھەڵپەرکێیەکانێکی جۆراوجۆر ھەیە. کە دەتوانین لە:
لێکۆڵینەوەکان
مەنسوورە سابیتزادە لێکۆڵینەری ئێرانیی مۆسیقا و سەما، مۆسیقای کۆمەڵێک لە ھەڵپەڕکێیە کوردییەکان لە ئەلبۆمێکی بەدەنگ کۆ و تۆمار کردووە کە لە ساڵی ٢٠٠٣دا لەلایەن دامەزراوەی چاندی-ھونەریی ماھوور لە تاران بڵاو کراوەتەوە. ژەنیاریی سوڕنا و دەھۆڵ لەم ئەلبۆمەدا بەنۆرە بە ئەستۆی محەممەد بەھمەنی و عەبدوڵڵا نەبیۆڵڵاھی بووە و عەبدوڵڵا قوربانییش مەقامبێژ بووە. سابیتزادە لەگەڵ ئەم ئەلبۆمە کتاڤۆکێکیش بڵاو کردووە کە لەتێدا سەبارەت بە ھەریەک لە ھەڵپەرکێیەکان و ھەروەھا ھونەرمەندانی ئەلبۆمەکە شرۆڤە داوەتەوە. ئەم ئەلبۆمە ١٧ ھەڵپەڕکێی کوردی بریتی لە گەریان، پشتپا (جفتپا)، کرماشانی، فەتا(ح) پاشایی، لەبنان، سەقزی، خان ئەمیری، سێجار، شەلان، چەپی، مەریوانی، شکاکی، موکری، زەنگی، شکاکی، ئەوشاری و سوارانی لەخۆ دەگرێت.
ئاسۆ نادری ھونەرمەند، لێکۆڵینەر و مامۆستای ھەڵپەڕکێیە کوردییەکان کۆمەڵێک زانیاری و شیکردنەوەی نیشانەناسانە و ئوستوورەناسانە کۆ کردووە و ئاکامی لێکۆڵینەوەکانی خۆی لە ساڵی ٢٠٢٠ لە کتێبی «ھەڵپەڕکێ: فەرھەنگۆکی کۆداگری سەمای کوردان» بە زمانی فارسی بڵاو کردووەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەڵپەڕکێ پۆل:چاندی کوردی پۆل:فۆلکلۆری کوردی پۆل:سەما فۆلکلۆرییەکان
١٧٢١
ساڵی ١٧٢١ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
پیتەر زێمەن
پیتەر زێمەن (بە ئینگلیزی: Pieter Zeeman)(٢٥ی ئایاری ١٨٦٥ – ٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٣) فیزیکزانێکی هۆڵەندی بوو کە لە ساڵی ١٩٠٢ خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک وەرگرت لەگەڵ ھێنری بێکەرێل بۆ دۆزینەوەی کاریگەری زێمەن.
١٧٢١
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢١
پیتەر زێمەن
پەراوێز
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٥ پۆل:مردووانی ١٩٤٣ پۆل:فیزیکزانانی ھۆڵەندی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھۆڵەندی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە
بەکتریای ستافیلۆکۆکەس
ستافیلۆکۆکەس (بە ئینگلیزی :Staphylococcus) گرووپێکن لە بەکتریا گرام پۆزەتیڤەکان ناوی σταφυλή (staphylē) بە یۆنانی بە مانای "کۆمەڵە ترێ" دێت و κόκκος (kókkos) بە مانای "دەنک (دەنکێکی بچووک)" وە لەژێر وردبیندا وەک دەنگە ترێی بچووک دەردەکەون لە بەکتریای کۆکوسن و شێوەی ترێیان ھەیە.
کلۆد دو فلۆری
کلۆد دو فلۆری مێژووناسی سەدەی ھەڤدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٦٤٠ پۆل:مردووانی ١٧٢٣
Claude de Fleury
ئانتالیا
ئانتالیا (بە تورکی: Antalya) یەکێکە لە شارەکانی وڵاتی تورکیا کە دەکەوێتە ناو پارێزگای ئانتالیا.
سەرچاوەکان
ویکی ئینگلیزی
پۆل:شارەکانی یۆنانی کۆن پۆل:پێگەکانی یۆنانی کۆن لە تورکیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٢یەمی پ.ز پۆل:شارەکانی تورکیا پۆل:ئانتالیا
١٧٢٢
ساڵی ١٧٢٢ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٢
بڕیارنامەی ٢٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٦٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٠ی ئازاری ١٩٦٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی نامیبیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٤٦٥ەم، بە ١٣ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٢ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦٩ پۆل:ئەفریقای باشوور لە ١٩٦٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ نامیبیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفریقای باشوور
زمانی شۆنا
زمانی شۆنا (Shona) یەکێک لە زمانی فەرمییەکانی وڵاتی زیمبابوییە.
مامەزینە
مامەزینە (Mamezîne، ) دێیەکە لە گوندستانی مڵکاری، لە ناوچەی وەزنێی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣١ کەس لە ٢١٨ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
کوڕەکانی ئاژاوە
کوڕەکانی ئاژاوە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی درامای تاوانی ئەکشنی ئەمریکییە لەلایەن کورت سوتەر دروست کراوە و لە ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٤ پەخشکرا. دوای ژیانی یانەیەکی ماتۆڕسواری لە یاسادەرچوو لە شاری خەیاڵی چاڕمینگ لە سێنتڕاڵ فالی لە کالیفۆرنیا دەکەوێت. ئەستێرەی نمایشەکە چاڕڵی ھونام وەک جاکسۆن «جاکس» تێڵەر، کە لە سەرەتادا جێگری سەرۆکی یانەکەیە و دواتر دەبێت بە سەرۆک. دوای ئەوەی پارچە نووسراوێک کە باوکە کۆچکردووکەی، جۆن، کە پێشتر یانەی ماتۆڕسوارەکانی بەڕێوە دەبرد، نووسیبووی دەدۆزێتەوە خێرا دەست بە گوومان کردن لە یانەکە و خۆی و پەیوەندییەکانی دەکات. بابەتەکانی خۆشەویستی، و برایەتی، و دڵسۆزی، و ناپاکی، و ڕزگارکردن بە درێژایی نمایشەکە دەرکەوتووە.
کوڕەکانی ئاژاوە بۆ یەکەم جار لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ لەسەر کەیبڵی تۆڕی ئێف ئێکس پەخشکرا. وەرزی سێیەمی مامناوەندی ٤٫٩ ملیۆن بینەری ھەفتانەی بەدەستھێنا، کە کردییە بەرزترین زنجیرەی ئەو کاتەی ئێف ئێکس، و ئەوانەی تری سەری قەڵغان، نیپ/تک، ڕزگارم بکە، تێپەڕان. یەکەم پەخشی وەرزی چوارەم و پێنجەم بەرزترین ڕێژەی بینینی لە مێژووی ئێف ئێکسدا ھەبوو. وەرزی شەشەم لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣ بۆ ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ پەخشکرا. وەرزی حەوتەمەی کۆتایی لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤ پەخشکرا. کۆتاییی وەرزەکە لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ پەخشکرا.
ئەم زنجیرەک ئاگەداری، و گەندەڵی حکوومەت، و ڕەگەزپەرەستێتی، و کێشانی ماتۆڕسوارە لە یاسا دەرچووەکان بۆ کێشانی گۆڕانی مرۆڤ پیشان دەدات. دەیڤد لابراڤا، ئەندامێکی ڕاستەقینەی لقی فریشتەکانی دۆزەخ لە ئۆکلاند، وەک ڕاوێژکاری تەکنیکی خزمەتی کرد، و ھەروەھا ڕۆڵی دووبارەبووەوەی تیرۆرکەری یانەکە، ھاپی ڵۆومان، گێڕا.
لە تشرینی دووەمی ٢٠١٣دا، سوتەر وتی کە ئەو لە گوفتوگۆ لەگەڵ ئێف ئێکسدایە دەربارەی کردنی کارێکی پێشووی کوڕەکانی ئاژاوە لە ١٩٦٠کاندا. لە شوباتی ٢٠١٥دا، ئەو وتی کە لەسەر ھەڵبژاردنی پێشوو کار ناکات، کە بە ناونیشانی «٩ یەکەمەکە» بڵاو دەکرایەوە. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦دا، ئێف ئێکس دەربارەی پێشخستنی زنجیرەیەکی ھاوشێوە، مایانز ئێم سی، کە لە دەروبەری یانەیەکی لاتینی دەسوڕێتەوە، کە وەرزی یەکەمی لە ٢٠١٨دا پەخشکرا.
سەرنجێکی گشتی زنجیرەکە
ھەموو وەرزەکان ھێڵەکانی پیلانگێڕی تەریبی تێدابوو، کە سەرنج دەخاتە سەر ھەر یەکێک لە ژانی کەسی و خێزانی جاکسۆن «جاکس» تێڵەر (چاڕڵی ھونام) و سامکرۆ (یانەی ماتۆڕسواری کوڕەکانی ئاژاوە، داری سووری ڕاستەقینە). سامکرۆ لە قاچاغکردنی چەک لە ڕۆژاوای ویلایەتە یەکگرتووەکان تێوەگلاوە، و پێویستە لەسەریان مامەڵە لەگەڵ چەتە ڕکابەرەکان، و سیاسەتمەدارەکان، و دەسەڵاتدا بکەن. وەک جێگری سەرۆک و دواتر سەرۆکی سامکرۆ، جاک بۆ بەڕێوبردنی یانەکە و میراتی دروستکەرەکەی، باوکی کۆچکردووی جۆن تێڵەر دەناڵێنێت. زۆربەی کات ڕایدژی مێردی دایکی کڵەی مۆڕۆیە، کە دوای مردنی باوکی جاک یانەکە بەڕێوە دەبات، و ئێستاش مێردی دایکی جاک جێما تێڵەر مۆڕۆیە. جاکس ھەروەھا لەگەڵ پەیوەندییەکەی لەگەڵ خۆشەویستەکەی قوتابخانەی ئامادەیی تارا نۆڵز و باشترین ھاوڕێی ئۆبی وینستۆن ئەمسەر و ئەوسەر دەکات.
سامکرۆ لێکچووی یانەی ماتۆڕسواری فریشتەکانی دۆزەخە، زنجیرەکە میوانی تایبەتی وەک دەیڤد لابراڤا (ھاپی)، چەک زیتۆ (فڕانکی دایمۆنز)، ڕوستی کۆنز (کوین) سۆنی بارجەر (لێنی «گەواد» جانۆویتز) کە ئەندامی ڕاستەقینەی فریشتەکانی دۆزەخن، تێدا دەرکەوتووە.
ئەکتەر و کەسایەتییەکان
کوڕەکانی ئاژاوە چیرۆکی خێزانی تێڵەر-مۆرۆی شاری چاڕمین، کالیفۆرنیایە، کە ئەندامەکانی تری یانەی ماتۆڕسواری کوڕەکانی ئاژاوە، و خێزانەکانیان، و خەڵکی شارەکە، و چەتە دژ و ھاوپەیمانەکانی، پەیوەندیدارەکانی، و دەزگا یاسایییەکان کە یان ھێرش دەکات یان پاڵپشتیان دەکات جا لە کارە یاسییەکان یان نائاسایییەکاندا بێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کوڕەکانی ئاژاوە پۆل:زنجیرە ئەکشنە ئەمریکییەکان پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:کار دەربارەی کارتێڵە ھۆشبەرە مەکسیکییەکان پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دەربارەی تاوانی ڕێکخراو پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنییەکانی فۆکس لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان پۆل:زنجیرە ئەکشنییە ئەمریکییەکان
ماڵپەڕی قەزوان
قەزوان ماڵپەڕێکی پەیوەندیدارە بە تەکنۆلۆجیای زانیاری، کە لە ساڵێ 2014 لە شاری سەقز-کوردستانی رۆژهەڵات-بۆ ناساندی جیهانی سەرچاوە-کراوە بە تاکی کورد درووستکرا. نوسەرانی ئەم ماڵپەرە کەسانێکی خۆبەخش و سەربەخۆن(freelance)کە لە بواری نەرمەکالای سەرچاوەکراوەو سیستەمی گنو لینوکس هەوڵی فێربوون دەدەن و زانیاریەکانیان هاوبەش دەکەن.
سەرەتا قەزوان بۆ ناساندنی سیستەمی کارپێکردنی لینوکسی ئێلێمێنتری دەستی بەکارکرد. بەڵام پاش ئەوە بە تەواوی ئەم سیستەمی پشتیوانی کرد، خۆی بەلای نووسینی زانیاری لەبارەی فەلسەفەی گنو و لینوکس کێشا.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
ژنانی کورد
thumb|لەیلا زانا سیاسەتوانی کورد. ژنی کورد خاوەن ڕۆڵێکی تراژیدین لە مێژووی کورد و کۆمەڵگا و سیاسەت، ژنانی کورد بەشداربوون لە بزاڤی نەتەوایەتی کورد و لەپاڵ پیاوان چەندین کاریان کردووە وەک ژنانی بنەماڵەی بەدرخان وە لە ناو چالاکییە چەکدارییەکانیش لە ھەر چوارپارچەی کوردستان ھاتوونەتە پاڵ حیزب و کۆمەڵە چەکدارییەکانی کوردستان بۆ بەشداریکردن لە شۆڕشی نەتەوایەتی کوردی، لە پەرلەمانی کوردستانی باشووری کوردستان ڕێژەی ژنانی کورد دیاریکراوە کەلەنێو سێ کاندید دا دەبێت لانی کەم یەکێکییان ڕەگەزی مێ بێت.
ئەمانەش ببینە
پۆل:کورد پۆل:ژنانی کورد پۆل:ژنان لە عێراق
ھیلاری داف
هیلاری ئیرهارد داف (بە ئینگلیزی: Hilary Erhard Duff)، لەدایکبووی ٢٨ی سێپتەمبەری ١٩٨٧ لە ھیووستن، تێکساس. خانمەئەکتەر و گۆرانیبێژێکی ئەمریکییە، پیشەی ئەکتەرایەتی دەست پێئەکات لە تەمەنی منداڵییەتی وە بە زوویی بوو بە دەنگ خۆشی هەرزەکار وەک ناونیشانی کەسایەتی کەناڵی دیزنی لە زنجیرەی کۆمێدی Lizzie McGuire (٢٠٠١-٢٠٠٤).
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:هیلاری داف پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئەمریکی پۆل:ڕۆماننووسانی ژنی ئەمریکی پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕاسپبێری زێڕین پۆل:براوەکانی خەڵاتی مۆسیقای جیھانی پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان پۆل:نمایشکارانی جلوبەرگی ئەمریکی پۆل:وەبەرهێنەرە ئەمریکییەکان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:وەبەرھێنەرە ئەمریکییەکان پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان پۆل:مۆسیقاژەنە پۆپە مناڵەکان پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرە-پۆپەکان
سولا ماتۆڤو
سولا ماتۆڤو (؛ لەدایکبووی ١٧ی تەممووزی ١٩٩٢) یاریزانێکی تۆپی پێی ئووگاندایە، وەک ھێرشبەر و ھێڵی ناوەڕاستی یانەی ئەورووپا لە خولی پیشەگەری عومان و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئووگاندا یاریی دەکات.
تەنی فڕیوی نەناسراو
پۆل:پارانۆرماڵ
حووسییەکان
حووسیەکان کە بە بزووتنەوەی گەنجانی باوەڕداریش ناسراون، بزووتنەوەیێکی سیاسی ئایینین کە ناوچەی سعدە لە یەمەن بنکەی سەرەکییانە. ئەم بزووتنەوەیە لە ساڵی ١٩٩٢ لە لایەن حوسێن حووسی لە دژی حکوومەتی یەمەن دامەزراوە
بیر و باوەڕ
باوەڕی حوسیەکان لەسەر شیعەی زەیدی دامەزراوە، پێشتر بیست مەزھەبی جیاوازبون ئیستا تەنھا چوار دانەیان ماوە ئەوانیش (الهادویه‌، السالمیه‌، الجارودیه‌، الصالحیه‌) مەزھەبی زۆرینەی باکوری یەمەن ھادویەکانە، حوسیەکان لە ژێر کاریگەری نوسیەنەکانی بەدرەدین ئەلحوسی دان کە یەکێکە لە زاناکانی مەزهەبی زەیدی و دژی مەزهەبی سونی ئەحمەد کوڕی حەنبەل لە یەکێک لە نوسراوەکانیدا ئەڵێت: ئێمە باوەر و فکر و ھەڵسوکەوتمان لەسەر مەزھەبی زەیدە کە ئیمام زیەید کوری عەلیە کوری زین العابدین ی کوری حسین ی ئیمام علی ئەبو تالبە. لەساڵی ٧٦ کۆچی لە مەدینە لەدایک بوە زیاد لە ١٨ کتێبی نوسیوە لە بواری شەریعەت و شەرحی حەدیسدا، لە ساڵی ١٢٢ کۆچی شەھید کراوە.
چالاکی سیاسیی
ڕێبەرە ئایینی زەیدی کە لە کۆنەوە بە ئیمام ناودەبرێن، تا شۆڕشی خەلقی ساڵی ١٩٦٢ دەسەڵاتداری وڵاتی یەمەن بوون. دوای بەھێزبوونی سوننەکان، زیدەکان دەسەڵاتێکی ئەوتۆیان نەما، بەڵام بەردەوام ناڕازیبوون و بەدوای ھەلێک بۆ بەدەوستەوەگرتنی دووبارەی دەسەڵاتدا بوون. لەو دواییەدا بنەماڵەیەکی خاوەن دەسەڵات بەناوی حوسی، توانی سەرکردایەتی شیعەکانی ناو یەمەن بکات و، حوسییەکان کە ئێستا بوونەتە گرووپێکی بەھێزی یەمەن و جگە لەوەی رووبەڕووی سوپای یەمەن دەبنەوە لەچەند لایەکی دیکەشەوە جەنگیان لەگەڵ باڵە جیاوازەکانی ئەلقاعیدە و ھەروەھا چەند ھۆزێکی دیکەی یەمەنی دەستپێکردووە کە دژ بە حوسییەکان چالاکییان ھەیە. حوسییەکان لە ھەمانکاتیشدا لە ناوچەکانی سەنعا و دەوروبەریشی رووبەڕووی گرووپی چەکدارانی دیکە و یەکە سەربازییەکانی پارتی ئیسلاحی یەمەنی بوونەتەوە، کە باڵێکی سەربازی سەر بە کۆمەڵی ئیخوان موسلمینی یەمەنن. حوسیەکان رۆڵێکی گرنگ و بەرچاویان ھەبو لە راپەرینی خەڵکی یەمەن کە ناسراوە بە بەھاری عەرەبی لە ساڵی ٢٠١١. لە سەنعای پایتەخت و پارێزگای سەعدە توانیان دەست بەسەر شەپۆلی نارەزایەتیەکاندا بگرن حسێن حوسی کھ پێگھی جھماوھری خۆی لھنێو خھڵکانی بێئومێدو ھھژارانی پارێزگای سھعدھ بنیاد نابو تا دھھات پێگھکھی بھھێزتر دھبو، سھرباری کارکردنی لھسھر خاڵھ لاوازھکانی حکومھتی سھنعا وھک نھبونی خوێندنگھو نھخۆشخانھی‌و خزمھتگوزارییھ سھرھتاییھکان لھ ناوچھکھدا، خۆی سھرپھرشتی پرۆژھیھکی کرد بۆ ھێنانی ئاوی خواردنھوھ لھپارێزگاکھدا ھھروھھا دابینکردنی کارھبا، ئھم کارانھی ھێندھی تر ئھوی وھک رێبھرێک لھ پارێزگای سھعدھ نیشاندا. ئێستایش شەڕی حکوومەتی ناوەندی ئەو وڵاتە دەکەن. پەیڕەوانی بنەماڵەکەی حوسیی لە ساڵی ٢٠٠٤ ەوە شەڕی دەسەڵاتی ناوەندیان دەست پێ کرد. عەلی عەبدوڵڵا ساڵح سەرکۆماری ئەوکاتی یەمەن کە خۆی زەیدیە، بە تیرۆریست ناوی بردن و، ھەوڵی دا سەرکوتیان بکات. لەوکاتەوە تا ئێستا بە ھەزاران حوسی کوژراون و بە سەدان ھەزار کەسیشیان ئاوارە بوونە. بەڵام ژمارەیەکی زۆری ھێزی سەربازیی حکوومەتەکەی یەمەنیش کوژراون. کاتێک شۆڕشە یەک بەدوای یەکەکانی بەھاری عەرەبی لە وڵاتە عەرەبییەکان سەری ھەڵدا، عەلی عەبدوڵڵا ساڵحیش دەسەڵاتەکەی خۆی لەدەستدا، حوسییەکان دەسەڵاتیان زیاتر بوو. کاتێک عەبد ربە مەنسور لە لایەن خەڵکی یەمەنەوە پۆستی سەرکۆماریی پێ سپێردرا، بارودۆخی ئابووریی و سیاسیی یەمەن لە قەیرانێکی گەورەدا بوو و، حکوومەتی ناوەندیش دەسەڵاتێکی ئەوتۆی نەبوو. حوسییەکان دەسەڵاتیان زیاتر بوو و، تەنانەت ئەو خێڵانەی نزیک بە ئەنساروڵڵایش بوون، پاڵپشتی حوسییەکانیان دەکرد و، تەنات لایەنگرانی عەلی عەبەدوڵڵا ساڵح سەرکۆماری پێشووی یەمەنیش پاڵپشتی حوسییەکانیان کرد. حوسییەکان ناوچەیەکی بەربڵاوی یەمەنیان داگیر کرد حوسییەکان ئەیلوولی ٢٠١٤ سەنعای پایتەختی یەمەنیان داگیر کرد و، کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ـەیش زۆر بە ئاسانی دزەیان کردە ناو کۆشکی سەرکۆماریی. حوسییەکان پەرلەمانیان ھەڵوەشاندەوە و، دەسەڵاتی سوپاشیان بەدەستەوە گرت. ھادی، سەرکۆماری یەمەنیش بە ناچاری دەسەڵاتەکەی بۆ شاری عدن گواستەوە، بەڵام دوای ئەوەی حوسییەکان لەوشارە نزیک بوونەوە، بەرەو عەرەبستانی سعوودی ڕای کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گرووپە ئیسلامییە شیعەکان پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون پۆل:گرووپە یاخییەکان کە چالاکانە ناوچەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن پۆل:تەوەری بەرگری
کانی لەلە
کانی لەلە یەکێکە لە کوندەکانی ناحیەی تەقتەق لە قەزای کۆیە لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. .
دانیشتوان
بە پێی سەرژمێری ناوخۆیی ناحیەی تەقتەق، لە ساڵی ٢٠١٣دا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە پێکھاتووە لە (٢١) کەس و (٣) خێزان. - [ ]
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆیە
ئیسرائیلیات
ئیسرائیلیات بەو جۆرە فەرموودانە دەگوترێت کە لە خاوەن کتێبەکانەوە گێڕدراونەوە، دەربارەی پێغەمبەران، ھەواڵی گەلانی پێشوو و ڕووداوەکانی داھاتوو. بەزۆری لەکتێبەکانی تەفسیری قورئاندا باسدەکرێن، بۆ ڕونکردنەوەی ئایەتەکان، گێڕانەوەی ئیسرائیلیات کارێکی ئاسایییە بەڵام باوەڕیان پێناکرێت و بەدرۆ داناندرێن.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:زانستی قورئان پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان پۆل:فەرموودەزانی
١٧٢٣
ساڵی ١٧٢٣ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٣
تەمۆغە، میرەدێی سەقز
ئەمانەش ببینە
پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز
پێنسیلڤانیا
پێنسیلڤانیا (بە ئینگلیسی:Pennsylvania) یەکێک لە ویلایەتەکانی ئامریکایە.
ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری ھەریسبوورگە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێنسیلڤانیا پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٨٧ پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا پۆل:داگیرگەکانی شانشینی یەکگرتوو
ڤیکتۆریا (ئوسترالیا)
ڤیکتۆریا ( بە ئینگلیزی :Victoria) ویلایەتێکە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی وڵاتی ئوسترالیا. ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری مێلبۆرنه.
مێژوو
دوای درووست بوونی داگیرگەی نیو ساوت وێلز لە لایەن بەریتانیاوە لە ساڵی ١٧٧٨، بەرەبەرە خەڵکی ئەورووپا کۆچیان کردە ناوچەکانی تری ئوسترالیا.
یەکەمین دانیشتووانی ڤیکتۆریا، لە بەندەری پۆرتلەند له ڕۆژاوای ئەم ویلایەتە دا نیشتەجێ بوون.
لە ساڵی ١٨٣٥ شاری مێلبۆرن دامەزرا ، بەڵام دامەزرانی داگیرگەی ڤیکتۆریا لە ساڵی ١٨٥١ لە لایەن بەریتانیاوه راگەیەنرا.
لەم ساڵەدا لەگەڵ دۆزینەوەی زێڕ لەم ویلایەتە، سێڵی کۆچبەرانی وڵاتانی تر بە تایبەتی لە ئیرلەند و چین ڕژایە ئەم ناوچەیە و مێلبۆرن و ڤیکتۆریا لە ڕووی ئابووری و بازرگانی، گەشەیەکی بەرچاویان بەخۆوە بینی. ؛ بە شێوەیەک که ئەم شاره به ناوی "مێلبۆرنی سەرسووڕهێنەر" بوو به گەورەترین شاری ئیمپراتۆری بەریتانیا لەدوای لەندەن.
لە ساڵی ١٩٠١ لەگەڵ ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئوسترالیا، ڤیکتۆریا وەکوو یەکێک لە ویلایەتە سەربەخۆکان و مێلبۆرنیش بە پایتەختی ئەم وڵاتە هەڵبژێردرا. هەرچەندە لە ساڵی ١٩٢٧، شاری کانبێرا بوو بە پایتەختی ئەم وڵاتە.
ئەورۆکە مێلبۆرن وەکوو ناوەندێکی چاند-هونەر و وەرزشی و هەروەها جەمسەریكی زانست، ئابووری و وەبەرهێنانی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ.
جوگرافیا و گەلھە
ئەم ویلایەتە لە باکوورەوە بە نیو ساوت وێلز، له ڕۆژاواوە بە باشووری ئوسترالیا و له باشوورەوە بە دەریا ئازادەکانەوەیە.
بەرزترین خاڵی ئەم ویلایەتە چیای بوگۆنگ بە بەرزی کەمتر لە دووهەزار مەتر و نزمترین خاڵیشی زەویەکانی باشووریەتی کە هاوتای دەریایە.
شارەکانی ڤیکتۆریا
ناوەندی ڤیکتۆریا، شارە گەورەکەی مێلبۆرنە کە دووهەم گەوەرەشاری ئوسترالیایە. لە شارە گرینگەکانی تری ئەم ویلایەتە:
سەرچاوە
پۆل:ڤیکتۆریا، ئوسترالیا پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٨٥١ دامەزراون پۆل:ئەو ویلایەتانەی لە ١٩٠١ ھەڵوەشاون پۆل:ویلایەتەکانی ئوسترالیا پۆل:داگیرکراوەکانی پێشووی بەریتانیا پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٥١ لە ئوسترالیا پۆل:ئەم شوێنانەی لە ١٩٠١ (زایینی) ھەڵوەشاونەوە پۆل:ویلایەتەکان، دامەزرانی ١٨٥١ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ئۆسترالیا پۆل:کۆلۆنیال و پارێزەرانی پێشووی بەریتانیا لە ئۆشیانیا
وڵاتە تیژە شیرینەکەم
وڵاتە تیژە شیرینەکەم فیلمێکی درامیی کوردیی ٩٥ خولەکییە، لە دەرھێنانی ھونەر سەلیم دەرھێنەری کورد و نووسینی ھونەر سەلیم و ئەنتوان لاکۆمبلێز. فیلمەکە لەساڵی ٢٠١٣ و ٢٠١٤ لە سینەماکانی فەڕەنسا و ئەڵمانیا نمایش کراوە.
بەستەری دەرەکی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی پۆل:فیلمە دراماکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٣ پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ٢٠١٣ پۆل:فیلمە کوردییەکان
بزوێنەری بە ھەوا ساردبووەوە
بزوێنەری بە ھەوا ساردبووەوە پشت دەبەستێت بە خولانەوەی ھەوا ڕاستەوخۆ بەسەر پەڕەکەی بەفیڕۆدانی گەرمی یان ناوچەی گەرمی بزوێنەرەکە تا ئەوان سارد ببنەوە بۆ ئەوەی مەکینەکە بھێڵێتەوە لەو پلە گەرمیەی کاری پێدەکەین. لە ھەموو بزوێنەرەکان ڕێژەی سەددی گەرمی دروستبوو (دەوروبەری ٤٤٪) دەچێتە دەرەوە بەناو ئەگزۆزدا، نەوەک بەناو پەڕەکە کانزاییەکاندا بزوێنەری بە ھەروا ساردبوەوە (١٢٪). نزیکەی ٨٪ی وزەی گەرمی ڕێگا دەدۆزێتەوە بۆ ڕۆنەکە کە ھەرچەندە بەشێوەیەکی سەرەکی مەبەست لێی بۆ چەورکردنە، ھەروەھا ڕۆڵێک ڕۆڵ دەبینێت لە بەفیڕۆدانی گەرمی وەک ساردکەرەوەیەک. بزوێنەری بە ھەوا ساردبوەوە بە شێوەیەکی گشتی بەکار دەھێنرێن کە لەوانەیە نەگونجێن بە شلە سارد بکرێنەوە، بەم شێوەیە بزوێنەری بە ھەوا ساردبوەوەی تازە بەکار دەھێنرێن لە مۆتۆرسیکل، فڕۆکەی فڕینی گشتی، سەپانی پاوان، (generator)، مۆتۆڕی بەلەم، کۆمەڵەی پەمپ و مشار. link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Newjug1.jpg|چەپ|وێنۆک|250x250پیکسڵ
بەکارھێنانەکانی
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:今市市小倉にて.jpg|چەپ|وێنۆک زۆربەی مۆتۆرسایکلەکان سارد بوونەوەی ھەوای بەکاردەھێنن بۆ کەم کردنەوە کێش و ئاڵۆزی. کەم ئۆتۆمۆبیلی تازە بەرھەمھاتوو مەکینەی بە ھەوا ساردبوەوە بەکاردەھێنن (وەکو tetra ٨١٥)، بەڵام لە مێژوودا ئەوە باو بوو بۆ زۆربەی ئۆتۆمبیلی قەبارە بەرز. نموونەی ئۆتۆمبیلی ڕابردووی کە بە ھەوا سارد دەبوونەوە کە ڕێک خرابوو بە ڕیزبەندیەکی کاتی
فرین
زۆربەی پستنی بزوێنەری ھەوایی بە ھەوا سارد دەبنەوە. کاتێک بزوێنەری بە ئاو ساردبوەوە بە بەرفراوانی بە کاردەھاتن لە ڕۆژانی پێشووی فڕیندا، بزوێنەری بە ھەوا ساردبووەوە بژاردەی سەرەکیە بۆ فڕۆکە. بە دوای جەنگی جیھانی دووەم، ئەو فڕۆکانەی کە بە وزەی (turbojet) و (jet turbine) کاردەکەن بەسەر گەشتە ئاسمانیەکاندا زاڵن لە شوێنی بزوێنەری بە ئاو سارد بووەوە سوودێکیان پێشکەش کرد کە پاڵە پەستۆی ھەوا لەسەر فڕۆکە کەمدەکاتەوە. ئەمڕۆ، بزوێنەری پستن بەزۆری بەکار دەھێنرێن لە فڕۆکە گشتییە ھێواشەکان کە ئە پاڵەپەستۆی ھەوایەی دروست دەبێت لە لایەن بزوێنەری بە ھەوا سارد بووەوە زیانێکی سەرەکی نیە. بۆیە، زۆربەی بزوێنەری ھەوایی کە ئەمڕۆ دروست دەکرێن بزوێنەری بە ھەوا سارد دەبنەوە.
پیشەسازیی بزوێنەری دیکەی تەکنەلۆجیای بزوێنەری بە ھەوا ساردبوەوە
[UL power] و (jabiru) بەکار دەھێنن، چالاکترن لە فڕۆکەی بچووک. [Rotax] تێکەڵەیەک بە کاردەھێنێت لە ساردبوونەوە بە ھەوا بۆ سلندەر و ساردبوونەوە بە ئاو بۆ سەری سلندەر.
بزوێنەری دیزڵ
ھەندێک بززوێنەری دیزلی بچووک، بۆ نموونە ئەوانە دروستدەکرێن لەلایەن (Deutz AG) و (lister petter) سارد دەبنەوە بە ھەوا. تاکە گەورە لۆری کە بزوێنەرەکەی بە ھەوا سارددەبێتەوە کە (٨ پستنە تواناکەی ٣٢٠ کیلۆ واتە ٢١٠٠ [ن·م]زەبرەکەیەتی) بەرھەم دەھێنرێت لەلایەن (Tatra).
سەرچاوەکان
<references group="" responsive="1"/>
پۆل:مۆتۆرەکان پۆل:بزوێنەرەکان
میناوای کێف
میناوای کێف گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەور، ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
میناوای کێف ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بڕیارنامەی ٢٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٦٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١ی نیسانی ١٩٦٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٤٧٣‌ەم، بە ١١ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٤ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦٩ پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٦٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئوردن پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل
خاوەن کتێبەکان
خاوەن کتێبەکان لە ئیسلامدا بەو کەسانە دەگوترێت خاوەن کتێبی ئاسمانین واتا جوولەکە و مەسیحیەکان،.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:زاراوە قورئانییەکان
١٧٢٤
ساڵی ١٧٢٤ لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.
لەدایکبوونەکان
فەیلەسوفی ئەڵمانی ئیمانوێل کانت، تێیدا لە دایک بووە.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٤
لویی مورێری
لویی مورێری کشیش و ئینسایکڵۆپیدیانووسی سەدەی ھەڤدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
ڕۆمای کۆن
thumb|350px|ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی لە فراوانترین ئاستییدا ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی، زاراوەیەکە بەو قۆناغە ئەوترێت کۆماری ڕۆمانیا حوکمی ڕۆمای ئەکرد، بەروە پێش چوونێک بوو لە دەسەڵاتی سیاسی ڕۆمادا، ماوەی حوکمی ئیمپڕاتۆڕی ڕۆما لەو ماوەیەدا بە دیکتاتۆری ناسراوە، مێژوویەکی دیاریکراو نییە بۆ بوونی ڕۆما لە کۆمارەوە بە ئیمپڕاتۆرییەت، بەڵام ئەتوانرێت سەرەتای ئیمپڕاتۆری ڕۆمانی بە سەرەتای دانانی یولیووس قەیسەر دابنرێت لە ساڵی ٤٤پ. ز.
بیرۆکی دابەشبوونی ئیمپڕاتۆرییەتەکە دەستی پێکرد لە کۆتاییەکانی سەدەی سێ لەلایەن دیۆکلتیانوس لە ساڵی ٢٨٦ز، ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی ڕۆژئاوایی کە بەشی ڕۆژئاوایی ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی ئەگرتەوە، بەشەکەی تری ناسرابوو بە ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی ڕۆژھەڵاتی، لەمڕۆدا ناسراوە بە ئیمپڕاتۆڕی بیزەنتی.
تیۆدۆسیوسی یەکەم (کە بە مەزن ناسرابوو) ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی دابەشکرد بۆ دوو کوڕەکەی، ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی ڕۆژھەڵاتی بۆ ئارکادیووسی کوڕی پایتەختەکەی قوستەنتینیە بێت، و ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی ڕۆژئاوایی بۆ ھونۆریوسی کوڕی و پایتەختەکەی میلانۆ بێت.
پۆل:ڕۆمای کۆن پۆل:مێژووی کەونار پۆل:شارستانێتییەکان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ٥ەم
مێرگەپیرگە
مێرگەپیرگە (Mêrgepîrge، ) دێیەکە لە گوندستانی مڵکاری، لە ناوچەی وەزنێی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا کەمتر لە سێ بنەماڵە بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
١٧٢٥
ساڵی ١٧٢٥ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٥
ژاژ
ژاژ گوندێکە لە گوندەکانی هۆزی شێخان ی بەرزنجە، کەوتووەتە باشوری ناحیەی قادرکەرەم، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستانو پێشان سەر بەقەزای دوز بوو کە دابڕا لە پارێزگای کەرکووک و دراوە پاڵ پارێزگای صلاح الدین وپاشان دراوە پاڵ سلێمانی.
ناو
ژاژ لەڕاستیدا ئەگەرێتەوە بۆ جوگرافیای ناوچەکە کە شاخاوییە و پڕە لە درەخت و گیای جۆراو جۆر و هەندێک شوێنی ئاستەم کە پڕە لە گیاو وقامیش( قاڕام و ژاژ ) وە هەر لەمەوە ناوی خۆی پەیدا کردووە وناسراوە بە قاتەکانی ژاژ
جوگرافیا
ژاژ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی پاریاوەڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی میلناسر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کۆرمۆر گەورە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی داربەسەرە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
فەڕەنسای ڤیشی
فەڕەنسای ویشی یان فەڕەنسای ڤیشی (بە فەڕەنسی: Régime de Vichy، ڕژێمی ڤیشی ) (١٠ی تەمموزی ١٩٤٠ - ٩ی ئابی ١٩٤٤) ناوێکی باو بۆ سیستەمی وڵاتی فەڕەنسا (بە فەڕەنسی: État Français) کە لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا لەلایەن مارشال فیلیپ پێتاینەوە سەرکردایەتی دەکرا. سروشتی ڕژیم تاکڕەوانە بوو و بە دژە جوولەکەگەرایی دیار بوو. وڵاتەکە بە فەرمی سەربەخۆ بوو، بەڵام ڕامیاری ھاوپەیمانی لەگەڵ ئەڵمانیای نازی گرتەبەر، کە بەشێک لە باکوور و ڕۆژاوای فەڕەنسای داگیرکرد و داگیرکردنی ناوچەکەکانی دیکە فەڕەنسای ئەورووپی (فەڕەنسای گەورە) لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٤٢، پاریس پایتەختی وڵاتەکە بە ڕواڵەت، بەڵام میری ڤیچی لە شاری گەشتیاری ڤیچی دامەزرا، کە دەکەوێتە ناو «ناوچەی ئازاد»ی داگیرنەکراو. میری ڤیچی بە بەرپرسیارێتی کارگێڕی شارستانی فەڕەنسا و ناوچە داگیرکراوەکاندا مایەوە.
کۆماری سێیەمی فەڕەنسا لە ئەیلوولی ١٩٣٩ لە لایەن ھاوپەیمانانەوە جەنگی جیھانی دەستپێکرد، لە ١٠ی ئایاری ١٩٤٠ ئەڵمانیای نازی ھێرشی کردە سەر فەڕەنسا. نازییەکان بە خێرایی ھێڵەکانی ھاوپەیمانانیان بەزاند بە تێپەڕاندنی ھێڵی ماجینۆت و لە بەلجیکا ھێرشیان کردە سەر فەڕەنسا. تا ناوەڕاستی مانگی حوزەیران دۆخی سەربازی فەڕەنسا خراپ بوو و وا دیار بوو کە فەڕەنسییەکان لە بەرگریکردن لە فەڕەنسای ئەورووپی (فەڕەنسای گەورە)دا شکست دەھێنن. میری فەڕەنسا دەستیکرد بە گفتوگۆکردن لەسەر ئەگەری واژووکردنی ئاگربەست. سەرۆکوەزیرانی فەڕەنسا پاوڵ ڕینۆ لەبری واژووکردنی ئاگربەستەکە دەستی لە پۆستەکەی کێشایەوە، لە شوێنی ئەویش مارشال فیلیپ پێتان کە پاڵەوانی جەنگی جیھانی یەکەم بوو. دوای ماوەیەکی کەم، پێتان ئاگربەستی ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٤٠ی واژوو کرد، لە ١٠ی تەمموزدا کۆماری سێیەم بەڕاستی ھەڵوەشایەوە دوای ئەوەی ئەنجومەنی نیشتمانی فەڕەنسا دەسەڵاتی دیکتاتۆری بە فیلیپ پێتان بەخشی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا پۆل:ھۆلۆکۆست لە فەڕەنسا پۆل:فەڕەنسای ڤیشی پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٤٤ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٠ پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٤٠ لە فەڕەنسا
ھێنری بێکەرێل
ئەنتۆین هێنری بێکەرێل (بە ئینگلیزی: Antoine Henri Becquerel) فیزیکزانێکی فەڕەنسی بوو، کە لە ساڵی ١٩٠٣ خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیک وەرگرت لەگەڵ هەردوو زانا پیەر کوری و ماری کوری بۆ دۆزینەوەی تیشکەچالاکی (Radioactivity).
پەراوێز
پۆل:فیزیکزانانی تاقیکاری پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٥٢ پۆل:مردووانی ١٩٠٨ پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فەڕەنسی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
بڕیارنامەی ٢٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٢٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ١٩٦٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٤٧٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ڕیچارد ڤاگنەر
وێنۆک|ڕیچارد ڤاگنەر لە [[١٨٧١دا]] ڕیچارد ڤاگنەر (بەئەڵمانی: Wilhelm Richard Wagner، ٢٢ی مایسی ١٨١٣، لیپزیگ – ١٣ی شوباتی ١٨٨٣، ڤەنیسیا) مۆزیکدانەر و کۆندەکتەرێکی ئەڵمانی بوو کە زۆر بەناوبانگە بە ئۆپێراکانیەوە. (ڤیلھێلم ڕیچارد ڤاگنەر), ساڵی ١٨١٣ لە شاری (لایپتزیگ)لە ئەڵەمانیا لەدایکبوە، شەش مانگ دوای لەدایکبوونی باوکی دەمرێت, پاش ساڵێک دایکی شوودەکاتەوە بە ھاوڕێیەکی مێردەکەی خۆی کە ناوی (لودڤیگ گایەر) بوە و ئەکتەر و شانۆنووسبوە، پاشان دەچنە شاری (درێزدن). ھەر زوو (ڤاگنەر) بە بۆنەی (لودڤیگ) ەوە حەزی لە شانۆ دەبێت و ئەویش جارجار لە شانۆکانیدا ڕۆڵی پێدەبەخشێت, کاتێک (ڤاگنەر) دەگاتە تەمەنی ھەشت ساڵان (لودڤیگ) دەمرێت, پاشان لە لایەن برایەکی (لودڤیگ) ەوە پارەی خوێندنی مۆزیکیی بۆ دەدرێت. لە تەمەنی گەنجییدا زۆر سەرسامدەبێت بە مۆزیکەکانی (بێتھۆڤن) و وانەی (مۆزیکدانان) دەخوێنێت. پاشان لە تەمەنی بیست ساڵاندا یەکەم ئۆپێرای تەواوکراوی خۆی دەنووسێت بە ناوی (جنۆکەییەکان – Die feen)ەوە, کە تا پاش مردنیشی نمایش نەکرا. پاشان دەکرێتە بەڕێوەبەری مۆزیکیی خانەی ئۆپێرای شاری (ماگدیبورگ) کە لەم کاتانەدا ئۆپێرای (قەدەغەکردنی خۆشەویستیی- Das Liebesverbot) دەنووسێت. پاشان لە ساڵی ١٨٣٦دا ئەکتەرێک دەخوازێت کە ناوی (مینا پلانەر) بوە. پاشان ھەندێک ئۆپێرای تر دەنووسێت بە ناوەکانی (ھۆڵەندییە فڕیوەکە - Der fliegende Holländer), (ڕەینتزی - Rienzi), (تانھاوزەر - Tannhäuser). پاشان بە بۆنەی چالاکیی سیاسییەوە فەرمانی دەستگیرکردنی دەردەکرێت, ناچار خۆی دەربازدەکات و دەچێتە شاری پاریس. پاشان ئۆپێرای (لۆھێنگرین - Lohengrin) دەنووسێت و کار لەسەر نووسینی زنجیرەئۆپێرای (موستیلەکەی نیبێلونگەکان)دەکات، بەڵام تەواوی ناکات و دەستدەکات بە نووسینی ئۆپێرای (تریستان و ئیزۆلدە - Tristan und Isolde) دواتریش (گەورە گۆرانیبێژانی نورنبێرگ - Die Meistersinger von Nürnberg) دەنووسێت. لە ساڵی ١٨٦٢دا لە ژنەکەی جیادەبێتەوە. پاشان بۆ ماوەی دوو ساڵ لە شاری (میونیش) (پاشا لودڤیگی دوەمی باڤاریا) دەیگرێتە خۆی و زۆرھاوکارییشی دەکات، بەڵام پاشتر زۆریلێدەکرێت کە داوا لە (ڤاگنەر) بکات (میونیش) بەجێبھێڵێت. پاشان کچێکی دەبێت لە (کۆزیما) کە کچی مۆزیکدانەر و پیانۆژەنی بەناوبانگی ھەنگاریی (فڕانز لیست) و ژنی مایسترۆی بەناوبانگی ئەڵەمانیی (ھانس ڤان بیولۆ)بوو. کچەکەی ناوی (ئیزۆلدە) یە و پاشانیش کچێکی تر بە ناوی (ئێڤا)وە، پاشانیش کوڕێک بە ناوی (زیگفرید). ئەمە وا دەکات (کۆزیما) و (بیولۆ) جیاببنەوە و لە ساڵی ١٨٧٠دا (ڤاگنەر) (کۆزیما) دەخوازێت, کە ٢٤ ساڵ لە خۆی منداڵتر بوە. لە ساڵی ١٨٧٤دا زنجیرەئۆپێرای (موستیلەکەی نیبێلونگەکان) تەواودەکات. پاشانیش دواھەمین ئۆپێرای دەنووسێت بە ناوی (پارسیفال - Parsifal) و لە ساڵی ١٨٨٣دا دەمرێت.
بڕیارنامەی ٢٦٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦٩
ڕیچارد ڤاگنەر
پۆل:مردووان بە ھۆی جەڵدەی دڵ پۆل:ئاوازدانەرانی ئۆپێرا پۆل:ئاوازدانەرانی ڕۆمانتیک پۆل:ڕۆمانتیزم پۆل:شانۆی سەدەی ١٩یەم پۆل:ئاوازدانەرانی ئاڵمانی پۆل:مۆسیقا لە باڤاریا پۆل:ڕیچارد ڤاگنەر پۆل:لەدایکبووانی ١٨١٣ پۆل:مردووانی ١٨٨٣ پۆل:ئاوازدانەران پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم
فێدێریکا مۆگێرینی
فێدێریکا مۆگێرینی (، لەدایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٧٣) کەسایەتی سیاسیی ئیتالییە. لە ٢١ی شووباتی ٢٠١٤ ھەتا ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ وەزیری دەرەوەی ئیتالیا بوو و پاشان لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ بوو بە جێگرەوەی کاترین ئەشتۆن لە پۆستی نوێنەری باڵای یەکێتیی ئەورووپا لە سیاسەتی دەرەکی و کاروباری ئاسایش.
فێدێریکا دەرچووی بەشی زانستە سیاسییەکانە لە زانکۆی ساپیێنزای ڕۆما و ھەڵگری بڕوانامەی دوکتۆرایە لە فەلسەفەی سیاسیی کە دوکتۆرانامەکەی لەسەر پەیوەندیی نێوان ئایین و سیاسەتە لە ئایینی ئیسلام. باوکی فێدێریکا فلاڤیۆ مۆگێرینی (١٩٢٢-١٩٩٤) دەرھێنەر و دیزاینەر بووە. فێدێریکا شووی کردووە بە ماتیۆ ڕێبێسانی کە دوو کچیان ھەیە بەناوەکانی کاترینا (٢٠٠٥) و مارتا (٢٠١٠).
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:سیاسییەکانی ئیتالیا پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ژن پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ئیتالیا پۆل:زیندووان
کەریم حیسامی
کەریم حیسامی یان کەریمی حیسامی (ماوەی ژیان:١٩٢٦ لەگوندی بەیرەم لە مەھاباد تاکوو ٢٠٠١) ناوی ڕاستی کەریم میرزا حەمەد کەریمی حیسامی ناوی خوازراویەتی بەھۆی باری سیاسی ناوبراو کە ئەندامی کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان نووسەرێکی کوردی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بەستەری دەرەکی
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:زانا کوردەکان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:نووسەرانی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦ پۆل:مردووانی ٢٠٠١ پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران
کەرەج
کەرەج شارێکە لە ئێران و ھەروەھا ناوەندی پارێزگای ئەلبورزە. ئەم شارە دوای تاران، مەشھەد و ئەسفەھان پڕگەلھەترین شاری ئێرانە. شوێنەکانی ئەم دەست و ئەو دەستی ئازادراتی تاران-کەرەج بنکەیەکی گرنگ بۆ دەستکرتیتییەکانی ئێرانە. لە ھەموو شوێنەکانی ئێرانەوە خەڵکی ھاتوونەتە کەرەج و ڕستی گەلھەیی کەرەج زۆر چەشناوچەشنە.
زمان
زمانی زۆربەی خەڵکی شاری کەرەج زمانی فارسییه. ھەروەھا زمانەکانی ئازەری، کوردی و تەبەریش بە زۆری لە ناو خەڵکی شار بەکاردێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی کەرج پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەلبورز
میخایل کروگ
میخایل ڤلادیمیرۆڤیچ کروگ (بە ڕووسی: Михаил Владимирович Круг، Michail Vladimirovič Krug ٧ی نیسانی ١٩٦٢ – ١ی تەمموزی ٢٠٠٢) گۆرانیبێژێکی ڕووسی بوو، یەکێک بوو لە گۆرانیبێژە ھەرە سەرکەتووەکانی بواری ستایەلی blatnaya pesnya (گۆرانی سەبارەت بە بکوژی)، کە ئەمەش ببووە ستایەلێکی نوێ لە کەلتوری ڕووسی لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە.
ژیانی
میخایل کروگ لە مۆرۆزۆڤسکی گۆرۆدۆک، کە ناحیەیەکە سەر بە شاری تڤەر لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٧دا لە زانکۆ بەشداری دەکات لە پێشبرکێی گۆرانی وتندا، بە یەکەم دەردەچێت. دواتریش بە یەکجاری دەبێتە گۆرانیبێژ. لە سالی ١٩٩٤دا سێ ئەلبوم تۆمار دەکات، بەلام بە شێوەیەکپ رەسمی بلاو نەبونەوە، دواتر ئەم گۆرانیانە لە ئەلبومەکانی دواتریدا ژێ کرانەوە، یەکەم ئەلبومی تەواو بڵاو بووەوەی ئەلبوومی ژیگان-لیمۆن(Жиган-лимон) بو، کە گۆرانی "کۆلشچیک"ی (Кольщик) لەخۆ گرتبو بووە گۆرانییەکی بەناوبانگ. لە ھەندێک گۆرانیدا میخایل بۆ داوای ھەندێ کۆدی نھێنی ھەندێک لە بەندەکانی ناو بەندینخانەکانی روسیای کردووە لە شێوەی تاتۆکانیاندا، واتە شیکردنەوەی تاتۆی بەندەکان. ھەندێک گۆرانی رۆمانسیشی ھەیەو ھەندێ گۆرانیش بەسەر شارەکەی خۆیدا. کروگ زۆر ھەزی بە تێکەلاو بون دەکرد لەگەل کۆمەلی مافیاو پیاوکوژەکاندا. لە کاتی نوسینەوەی گۆرانییەکانیدا ١٩٢٤ فەرھەنگی زشەی ناشرینو جوێنی بەکار ھێناوە کە دواتر لە لایەن دەزگای نکڤدەوە کۆکراوەتەوە. نزیکی نیوەی شەوی ٣٠ حوزەیرانی ٢٠٠٢دا میخایل لە شاری تڤەر لە ماڵەکەی خۆیدا کوژرا لەلایەن ھەندێک پیاوکوژ و مافیاوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢ پۆل:مردووانی ٢٠٠٢
١٧٢٦
ساڵی ١٧٢٦ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٦
مەزناوێ، مڵکاری سەردەشت
مەزناوێ (Mezinawê، ) دێیەکە لە گوندستانی مڵکاری، لە ناوچەی وەزنێی شارستانی سەردەشت، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ئێران. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٥ کەس لە ٣٣ بنەماڵەدا بووە.
ئەمانەش ببینە
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی سەردەشت پۆل:گوندەکانی شارستانی سەردەشت
ئەورووپای کیشوەری
وێنۆک|چەپ|300px|کیشوەری ئەورووپا ئەورووپای کیشوەری ({{بە ئینگلیزی|}Continental Europe}}) خاکی سەرەکی ئەورووپایە، واتە خاکی کیشوەری ئەورووپا بێجگە لە دوورگەکان و نیوەدوورگەکانی.
پۆل:ئەورووپا پۆل:جوگرافیای سیاسی پۆل:ناوچەکانی جیھان پۆل:ھەرێمەکانی ئەورووپا
ژان دو لا بووریێر
وێنۆک ژان دو لا بووریێر ڕەوشتناسی سەدەی ھەڤدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارنووسانی فەڕەنسی پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ١٧یەم پۆل:نووسەرانی پاریسی پۆل:لەدایکبووانی ١٦٤٥ پۆل:مردووانی ١٦٩٦ پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان
بڕیارنامەی ٢٦٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٦٩ پۆل:مێژووی ئورشەلیم پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل
بەکتریای سیدۆمۆنەس
بەکتریای سیدۆمۆنەس جۆرێکە لە بەکتریا گرام نێگەتیڤەکان، سەربەخانەوادەی Pseudomonadaceae زیاتر لە ١٩١جۆری وەسفکراویان ھەیە. ئەندامانی ئەم جۆرە ژمارەیەکی زۆر لە ھەمەجۆری مێتابۆلیزمیان ھەیە بەوھۆیەوەشەوە دەتوانن ژینگەی ھەمەجۆر داگیربکەن.
ھەوکردنەکانی سیدۆمۆنەس چین؟
ھەوکردنەکانی Pseudomonas ھەوکردنێکن کە بەھۆی بەکتریایەکەوە دروست دەبن ناوی Pseudomonasە کە لەنێو خاک و ئاو و ڕوەکدا ھەن. ئەو جۆرەی کە مرۆڤ تووشی ھەوکردن دەکات بریتییە لە Pseudomonas aeruginosa. ھەندیک لە مرۆڤە تەندروستەکان تەنانەت ھەندێک لە strainەکانی ئەم بەکتریایە لەسەر پێستیان یان شوێنە شێدارەکانی لاشەیاندا ھەیە وەکو ژێربالەکان. ئەگەر تۆ تەندروست بیت ھەرچەندە بەریەککەوتنیشت ھەبێت لەگەل ئەم بەکتریایەدا کێشەی تەندروستیت بۆ دروست ناکات، ھەندێک لە خەلکانی تر ڕەنگە تەنھا سووربونەوەی پێست یان ھەوکردنی گوێ و چاو بکات. بەلام لەوکەسانەی کە بەرگری لەشیان کەمە دەکرێت بببیتە ھۆی ھەوکردنی توند کە ھەرەشە لە ژیانی کەسەکە دەکات.
چارەسەر
دەکرێت بە تێکەڵکردنی antipseudomonal beta-lactam (eg, penicillin or cephalosporin) و an aminoglycoside.
Carbapenems (eg, imipenem, meropenem)لەگەڵantipseudomonal quinolones ڕەنگە لەگەڵ aminoglycoside بەکاربھێت
ماندۆلینەکەی کاپتن کۆرێلی (فیلم)
ماندۆلینەکەی کاپتن کۆرێلی فیلمێکی جەنگی ساڵی ٢٠٠١ە لە دەرھێنانی جۆن مادن. فیلمەکە پشتی بەستووە بە ڕۆمانێک کە ساڵی ١٩٩٤ لە لایەن لویس دی بێرنیریسەوە لەژێر ھەمان ناو نووسراوە. فیلمەکە ڕێز لەو ھەزاران سەربازە ئیتاڵییە دەنێت کە دوای خۆبەدەستەوەدانی ئیتالیا لە جەنگی جیھانیی دووەم لە کوشتارگەیەک لەلایەن ھێزەکانی ئەڵمانیاوە لە کێفالونیا کوژران لە مانگی ئەیلولی ١٩٤٣ لەگەڵ ئەو دانیشتووانەی کێفالونیا کە لە بوومەلەرزەیەک لە دوای جەنگەکە کوژران. ئەکتەرانی سەرەکی فیلمەکە لەلایەن نیکۆلاس کەیج و پێنێلۆپی کروزەوە ڕۆڵیان دەبینرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە فەڕەنسییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠١ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە بەڕیتانییەکان پۆل:فیلمە فەرەنسییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە دوورگەکان داندراون
١٧٢٧
ساڵی ١٧٢٧ لە ڕۆژژمێری زایینیدا.
مردنەکان
پۆل:ساڵەکان پۆل:١٧٢٧
ماریۆ گۆمێز
ماریۆ گۆمێز گارسیا لەدایک بووی ١٠ی جوڵای ساڵی ١٩٨٥ لە ناوچەی ڕێدلینگن لە ڕۆژئاوای ئەڵمانیا ، ئەو لە ئێستادا یاریکەری یانەی یانەی شتوتگارت درێسی ژمارە ٢٧ ی یانەکەی دەپۆشێت. thumb|ماریۆ گۆمێز بەدرێس هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا
یانەی شتوتگاری ئەڵمانی
لە سەرەتای دەستپێکی یاری ماریۆ گۆمێز دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٣ کاتێ بۆتیپی دووەمی یانەی شتووتگارد یاری کرد بەھۆی ئاستە کەم وێنەیەکەی کە لە ٤١ یاری توانی ٢١ گۆڵ تۆمار بکات کە بۆ یاریکەرێکی لاو باشترین دەسکەوتە دواتەبانگێشتی تیپی یەکەمی یانەی شتوتگاردی ئەڵمان کرا کە لەگەڵ ئەم یانەیەش ئاستێکی بێ وێنەی پێشکەش کرد توانی ١٢١ یاری فەرمی یانەکەی ٦٣ گۆڵی تۆمارکرد و لەوەرزی ٢٠٠٦ - ٢٠٠٧ توانی لەگەڵ یانەی شتوتگارد خولی بۆندسلیگابەدەست بھێنن دواتر ماریۆ گۆمێز کەوتە بەر چاوی یانەی بایەرن میونخ ئەلمانی ئەم یانەیە گۆمێزیان بەبڕی ٣٠ ملیۆن یۆڕۆ کڕی کە ئەمەش بۆ یاریکەرێکی لاو نرخێکی زۆرە لە بۆندسلیگا
ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا
دوای ئەو ئاستە زێڕێنەی گۆمێز پێشکەشی کرد کەوتە بەر دڵی ڕاھێنەری ئەڵمانیا یواخیم لۆف گۆمێزی لەساڵی ٢٠٠٧ بانگێشت کرد کە پێشتر یاریکەری تیپی لاوانی ئەڵمانیا بوو thumb|ماریۆ گۆمێز لەکاتی بەرزکردنەوەی خولی [[بۆندسلیگا لەگەڵ یانەی شتووتگارد لە ساڵی٢٠٠٧. ]]
سەرچاوە
پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٨ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥ پۆل:یاریزانانی یانەی بایەرین میونخ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە تورکیا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا
سیستان
سیستان یان سێستان یان سەکسستان ناوچەیەک ئە لە باکووری پارێزگای سیستان و بەلۆچستانی ئێران. ئەم ناوچەیە دراوسێی پارێزگای خۆراسانی باشوور و وڵاتی ئەفغانستانە.
وشەڕەتناسی
دووای کۆچی گرۆھێک لە ئاریکان بە ناوی سەکا، ئەم ناوچەیانە سەکسستان ناو نییا. بە شوێنی ئەوە و ھێرشی عەرەبەکان سەر ئێران، ناوی بوو بە سەجستان. ئێستاش کە پێی دەڵێن سیستان.
مەردمناسی
ھەروەھا زۆربەی بەلووچەکان سوننین بەڵام زۆربەی سێستانیکان شیعەن.
پۆل:مێژووی ئایینی زەردەشتی پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان پۆل:پارێزگای سیستان و بەلۆچستان پۆل:شوێنەکان بە درێژایی رێگای ئاوریشم پۆل:مێژووی ئاسیای ناوەندی پۆل:مێژووی ئێران
کۆسیما وانەر
کۆسیما فڕانسیسکا گێتانا وانەر (لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٨٣٧ – مردووی ١ی نیسانی ١٩٣٠) کچی مۆزیکدانەری گەورە فڕانز لیزت بوو. ناوبانگی لەوێوە پەیدا کرد گە شووی دووەمی بە ھاوڕێکەی باوکیو مۆزیکدانەری گەورە ڕیکارد وانەر کرد. لە کۆمو، لە ئیتاڵیا لە دایک بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە ئیتالیا پۆل:دوور لە وڵاتانی ئاڵمانی لە سویس پۆل:مردووانی ١٩٣٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٧ پۆل:دژە جوولەکەکان لە ئەڵمانیا
عەبدوڵڵای کوڕی موحەممەدی کوڕی زاحمی بەقمی
ناوی تەواوی عەبدوڵڵای کوڕی موحەممەدی کوڕی عەبدولوەھابی کوڕی عوسمانی کوڕی زاحمی کوڕی موحەممەدی کوڕی حەسەنی کوڕی سوڵتانی کوڕی زاحمە و لەبنەماڵەی فەزڵ مەرزوقیی بەقمییە و بە عەبدوڵڵا زاحم بەناوبانگە.
لەدایکبووی ساڵی ١٣٥٠ی کۆچیی شارۆچکەی قەسیبی سعودیەیە. موحەممەدی باوکی کەپێش نوێژی یەکێک لەمزگەوتەکانی ناوچەکە بوو و قورئانی لەبەر بووە، عەبدوڵڵا دەخاتە بەر خوێندن و دەینێڕیتە لای شێخ عەبدولعەزیزی کوڕی مەحارب و دواتر دەچێتە لای شێخی قورئانخوێن عەبدولعەزیزی کوڕی عەلیی کوڕی عەوجانی بەقمی. لە ١٣٦٢ی کۆچی باوکی کۆچی دوایی دەکات.
دواتر عەبدوڵڵای مامی دەیگرێتەخۆی و دەیھێنێتە مەدینە و لەقوتابخانەی مەحموودیەی سەرەتایی دەیخاتە بەر خوێندن. دواتر تەواوی قورئان لەبەردەکات، لە ١٣٧١ی کۆچی لەپەیمانگای زانستی ڕیاز وەریدەگرێت و لە ١٣٧٨ی کۆچی کۆلیژی شەریعەت تەواودەکات.
کۆچی دوایی
لەڕێکەوتی ٤ی زولقەعدەی ١٤٢٣ی کۆچی لەتەمەنی ٧٣ ساڵیدا و لەمەدینە کۆچی دوایی دەکات و لەبەقیع دەنێژرێت.
سەرچاوە
پۆل:قورئانخوێنە سعودییەکان
سۆفی ڕەزا
سۆفی ڕەزا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی قادرکەرەم، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سۆفی ڕەزا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئیبراھیم غوڵام و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاوباریک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بەکرەگەڕ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی قادری سەعدون.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی
thumb|ئیمپراتۆریی بێزەنتی ساڵی ٤٧٦ز
ئیمپراتۆریی بیزانس، (بە زمانی یۆنانی Βασιλεία τῶν Ρωμαίων)، ئیمپراتۆرییەکی مێژووییە کە پایتەختەکەی قوستەنتینە (بیزەنتە) بوو، بە فەرمی پێی ئەووترا ئیمپراتۆریی ڕۆمانی ڕۆژھەڵات، وشەی بیزانس، مێژوونوسی ئاڵمانی "ھیرۆنیمۆس وۆڵف"، داینا لە ساڵی ١٥٥٧ و فەڕەنسییەکان بڵاوییان کردەوە لە سەدەی ١٨دا وەک ئاماژەدان بە ئیمپراتۆری ڕۆمانی ڕۆژھەڵاتی، ئیمپراتۆریی بیزەنتی زیاتر لە ١١ سەدە بەردەوام بوو ھەتا ساڵی ١٤٥٣ز لەسەر دەستی سوڵتان محەمەد فاتیحی عوسمانی فەتحی قوستەنتینیە کرا و بەمەش ئیمپراتۆری بیزانس کۆتایی پێھات.
ئیمپراتۆری بیزانس ڕێگە کاروانە بازرگانییەکانی نێوان ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوا بوو، لە پێش وەفاتی ئیمپراتۆر "تیۆدیسیۆس" لە کاتی دابەشبوونی ئیمپراتۆریی ڕۆمدا ناوچەکانی ئەنادۆڵی لە ئاسیا ئەگرتەوە لەگەڵ یۆنان و دوورگەکانی دەریای ئیجە و ئەرمینیا و ئاسیای بچووک و سووریا و میسڕ و برقە، و کاتێک ئیمپراتۆر "جەستنیان" عەرشی گرتە دەست، دەستی کرد بە یەکخستنەوەی ئیمپراتۆریی ڕۆمی گەورە جارێکی تر، لە نزیکەی ماوەی سی ساڵدا توانی باکووری ئەفریقا و باشووری ئیسپانیا و ھەرێمی دلماشیا و ئیتالیا بگرێت ھاوکات دەستی گرت بەسەر دوورگەکانی دەریای ناوەڕاستدا و بەوەش دەریای ناوەڕاست جارێکی تر بوویەوە بە دەریایەکی ڕۆمانی.
سەیری ئەمانەش بکە
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان پۆل:مێژووی تورکیا پۆل:ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەفریقا پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا پۆل:مێژووی ئەورووپا پۆل:مێژووی ڕۆژاوای ئاسیا پۆل:مێژووی دەریای ناوین پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٤٣٥ پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٣٣٠ پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٤٥٣ پۆل:دامەزرانەکانی ٢٨٦ پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ٣٣٠ پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:دەوڵەتانی مەسیحی
تێکساس
تێکساس (بە ئینگلیسی:Texas) بە ھەمان شێوە (بە ئیسپانی:Tejas)ویلایەتی تێکساس دووەم گەورەترین ویلایەتە لە ویلایەتە یەگرتووەکان لە ڕووی ڕووبەر و دانیشتووانەوە.
ویلایەتی تێکساس دەکەوێتە ناوەندی باشووری وڵاتەوە، و سنووری ھەیە لەگەڵ ویلایەتەکانی لویزیانا لە خۆرھەڵات، ئارکنساس لە باکووری خۆرھەڵات، ئۆکلاھۆما لە باکوور، نیومەکسیکۆ لە ڕۆژاوا، لەگەڵ ئەوەشا سنووری ھەیە لەگەڵ ویلایەتە مەکسیکیەکان تشیواوا، کواھۆیلا، نویڤۆ لیۆن، تاماولیباس لە باشووری خۆراوا، لە کاتێکدا دەکەوێتە کەنداوی مەکسیک لە باشووری خۆرھەڵات.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٤٥ پۆل:تێکساس پۆل:ویلایەتەکانی ئامریکا پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا