یارییەکانی_ئۆڵۆمپیادی_ھاوینە
کۆتایییەکانی سەدەی بیستەم
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ لە شاری سێئول پایتەختی کۆریای باشوور لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ بەڕێوەچو. ئەمە دووەم ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بوو کە لە ئاسیا بەڕێوەچوو، و ھەروەھا یەکەمجار بوو لە کۆریای باشوور بەڕێوەچوو کە تازە گەشەی ئابووری بەخۆوە بینیبوو. لەگەڵ ئەوەی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بەشێوەیەکی باش پلانی بۆدانرابوو بەڵام بەکارھێنانی مادەی وزەبەخش لەلایەن وەرزشوانە بەشداربووەکان بەرچاوبوو دیارترینیان ڕاکەری کەنەدی بن جۆنسۆن، کاتێک لە پشکنین دەرکەوت کە مادەی وزەبەخشی بەکارھێناوە. کۆریای باشوور بەگشتی پلەی چوارەمی بەدەستھێناوە بەبردنەوەی ١٢ مەدالیای زێڕ و ٣٣ مەدالیا لە بڕۆنز و زیو. ١١٫٣٣١ ھەزار میدیا (٤٫٩٧٨٨ چاپەمەنی نووسراو و ٦٫٣٥٣ وەشاندن)یارییەکانیان لە سەرانسەری جیھان ڕووماڵ کرد. دوایین ئۆڵۆمپیاد بوو بۆ یەکێتیی سۆڤیەت و ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات، چونکە ھەردووکیان لە پێش یارییەکانی ١٩٩٢ ھەڵوەشانەوە، وەرزشوانانی یەکێتی سۆڤیەت زۆرترین مەدالیای زێڕیان بردەوە (٥٥ زێڕ و کۆی گشتی ١٣٢ مەدالیا). ئەو ئامارەی کە نزیکتر بوو لەم ئەنجامە، ٤٨ مەدالیا زێڕەکانی چین بوو لە ساڵی ٢٠٠٨ و کۆی گشتی ١٢١ مەدالیاکانی ئەمریکایە لە ساڵی ٢٠١٦. بە بەراورد بە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ (مۆسکۆ) و ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ (لۆس ئانجلەس) کە بەپێی ئایدیۆلۆجی بەسەر دووجەمسەر دابەشکرابوون، ئۆڵۆمپیادێک بوو کە تێیدا بایکۆتکردنی بەشێوەیەکی بەرچاو کەمی کرد، لەگەڵ ئەوەش بە تەواوی کۆتایی نەھاتبوو. کۆریای باکوور بایکۆتی ئۆڵۆمپیادەکەی کرد، لەگەڵ ٥ وڵاتی سۆشیالیزم لەنێویاندا کووبا کە ھاوپەیمانی کۆریای باکوور بوو. ھەروەھا ئالبانیا، ئیتیۆپیا و سیشێل وەڵامی ئەو بانگھێشتنامەیەی نەدایەوە کە لەلایەن IOC ەوە نێردرابوو. نیکاراگوا و ماداگاسکار بەھۆی خراپی دارایییەوە بەشدارییان نەکرد، زۆرترین ژمارەی گەلانی بەشداربوو لە سەردەمی جەنگی سارددا تۆمارکرا. ئارووبا، سامورای ئەمریکی، برونێی، دوورگەکانی کۆکۆس، ماڵدیڤ، ڤانواتوو، سەینت ڤینسەنت و گرینادینز، و باشووری یەمەن بۆ یەکەمجار بەشدارییان کرد. لەم خولەدا چەندین ڕووداوێکی سەرنج ڕاکێش ڕوویاندا، کریستین ئاتۆی خانمە مەلەوانی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات ٦ مەدالیای زێڕی بەدەستھێنا. ھەروەھا ھەر لە ھەمان پێشبرکێدا، مات بیۆند (پێنج) و جێنێت ئیڤانس (سێ)، مەدالیای زێریان بەدەستھێنا. لە پێشبڕکێکانی سوارچاکی، زۆربەی سوارچاکەکان بەھۆی بەربەست و بەرز و نزمی شوێنی پێشبڕکێکە کە لە دەرەوەی یاریگا بوون، تووشی کەوتنەخوارەوە بوون لەسەر ئەسپەکانیان. لە ئۆڵۆمپیادەکەدا تێنسی سەرمێز بۆیەکەمجار وەک یەکێک لە یارییەکان دیارکرا، وەرزشوانانی چین و کۆریای باشوور ھەریەکەیان بە دوو مەدالیای زێر بوونە براوەی ئەم یارییە. ھەروەھا تێنسی سەر زەوی دوای ٦٤ ساڵ وەک یەکێک لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد گەرایەوە و لە یاری کۆتایی میلۆسلاڤ وەرزشوانی چێکۆسلۆڤاکی لەسەر ئاستی پیاوان و ستێفی گراف ئەڵمانی لەسەر ئاستی خانمان، لە یاری تاکەکەسی مەدالیای زێریان بەدەستھێنا. ھەروەھا بۆ یەکەمجار لە مێژوودا لە ھەموو پێشبڕکێکانی تایبەت بە ئەسپسواری وەرزشوانانی مێینە براوەی یەکێک لە مەدالیاکان بوون. لە یاری کۆتایی تۆپی بالە لەسەر ئاستی پیاوان ھەردوو ھەڵبژاردەی ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت بەیەکگەیشتن، یارییەکە جێگای سەرنح بوو، بەھۆی ڕکابەری و ململانێی نێوان ئەم دوو وڵاتەلە ڕووی سیاسییەوە، دوای یارییەکی بەھێز ھەڵبژاردەی ئەمریکا بە چوار سێت بەرامبەر بە سێتێک یارییەکەی بردەو و بۆ دووەمجار لەسەر یەک مەدالیای زێری بەدەستھێنا دوای ئەوەی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ پلەی یەکەمی وەرگرتبوو. لەلایەکی دیکەوە ھەڵبژاردەی باسکەی ئەمریکا دوای ئەوەی لە یاری پێش کۆتای بە یەکێتی سۆڤیەت دۆرا، بۆ دووەم جار لە مێژووی خۆیدا نەگەیشتە یاری کۆتایی، پاش ئەوەی لە خولەکانی پشێوو لە ساڵی ١٩٣٦ تا ١٩٨٤ بێجگە لە ساڵی ١٩٧٢ پلەی یەکەم و مەدالیای زێری بەدەستھێنابوو، لە یاری دیارکردنی پلەی سێیەم ڕووبەرووی ھەڵبژاردەی باسکەی ئوسترالیا بوو وەوە، توانی یارییەکەی لێ بباتەوە بەمەش بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا مەدالیای بڕۆنزی بەدەستھێنا.