cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ
دارایی
تی تی سی لە ساڵی ٢٠١٧ بڕی ٦٩٫٦٪ لە داھاتەکەی تەرخان کرد بۆ کاری چاککردنەوە. لە ساڵی دروستبوونییەوە واتا لە ساڵی ١٩٢١ تا ١٩٧١، تی تی سی دەبوایە باجی مولکداری بدات ھەم بۆ داھات و ھەمیش بۆ چاڵاکییەکانی ئەمیش بەھۆی قەیرانە ئابوورییەکان کە بەھۆی جەنگەوە دروست ببوون. بەڵام دوای ١٩٧١ حکوومەت دەستی کرد بە یارمەتی دانی دەزگاکە ھەم لەبواری میترۆکان و ھەمیش لەبواری پاسەکان، ئەم ھاوکاریانەی میری بوونە ھۆی پێشکەوتن و فراوانبوونی ھێلەکانی بەڵام بەھۆی بەرزبوونەوەی تێچوونی گەیاندن بۆ ناوچەی کەم چڕی لە تۆرۆنتۆ و بەرزبوونەوەی کرێی کرێکاران و کورتھێنان لە یارمەتییەکان بە درێژایی ساڵی ١٩٧٠ بۆ ١٩٨٠ و دواتر بڕینی خزمەتگوزاری و ماوەی دابەزینی گەشتیاران لە ساڵی ١٩٩٠ دەزگاکە لە پاشەکشێی دا.
لە ١٢ی ئابی ٢٠٢٠ دا پارێزگاری ئۆنتاریۆ بەڵێنی ٤٠٤ ملیۆن دۆلاری دا بۆ چاڵاکییەکانی تی تی سی بۆ قەرەبووکردنەوەی کەمکردنەوەی جولە و لەدەستدانی داھات لەکاتی پەتای کۆڤید -١٩، بەھۆی ئەم پەتایەوە تی تی سی کورتھێنانی ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری لە ساڵی ٢٠٢٠ ڕاگەیاند.
پاسەکان
وێنۆک|200px
پاسەکان بەشێکی گەورەی چاڵاکییەکانی تی تی سی ئەمڕۆن. ھەرچەندە پێش ساڵی ١٩٦٠ ڕۆڵێکی لاوەکییان بینیوە بەبەراورد بە گالیسکە کارەبایییەکان، پاسەکان لە ساڵی ١٩٢١ دا لە شارەکەدا دەستیان بە کارکردن کرد بۆ ئەو ناوچانەی خزمەتگوزاری گالیسکەی کارەباییان نییە، ھەروەھا پێش ساڵی ١٩٢٠ پاسی ترۆڵی لە چەند ڕێگایەک بەکاردەھێنرا کە لە ساڵی ١٩٤٧ دا سەرجەم شارەکەی گرتەوە، بەڵام ھەموو ڕێگاکانی پاسی ترولی لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ بۆ ١٩٩٣ گۆڕدران بۆ چاڵاکییەکانی پاسەکانی تی تی سی کە سەدان پاسی کۆن گۆڕدران بە ئۆڕیۆن ڤی ئای نزم، تی تی سیش چەندین پاسی کارەبایی دووڕەگی دەستکەوت (کارەبایی و ناکارەبایی) پاسە دووڕەگەکانی تی تی سی سەرەتا لە ساڵی ٢٠٠٦ لەسەر ڕێگاکان کەوتنە ئیش کە لە ساڵی ٢٠٠٨ دا ٥٠٠ ئۆریۆن ڤی ئای ئای نەوەی نوێ بۆ دەزگاکە دابین کرا کە دوای شاری نیویۆرک بە دووەم شار دادەنرێت کە ئەم جۆرە پاسانە بەکار بھێنێت Orion VIIs تایبەتمەندی شێوازی ستانداردی "breadbox"ی ھەبوو لەکاتێکدا مۆدێلە نوێکانی (٢٠٠٧-) کە ئەم پاسانەن خاوەنی تایبەتمەندی جەستە نوێ و جوانەکەی ئۆریۆنن. ھەرچەندە زۆربەی کەشتییە بارھەڵگرەکانی پاسەکان پێشتر گۆڕدران، بەڵام ژمارەیەک لە پاسە بەرزەکان ھەر ماون کە لە کۆتایی تەمەنیان دان. لە ساڵی ٢٠١٢ دەزگاکە ٢٠٣١ پاسی نوێی وەرگرت کە سێیەم گەورەترین ئۆپێرەیتەری پاسی گواستنەوەیە لە ئەمریکای باکوور، کە لە گواستنەوەی میترۆپۆلیتن لە شاری نیویۆرک پتر لە ٥٦٠٠ پاسن و دەسەڵاتی گواستنەوەی میترۆپۆلیتیکی لۆس ئەنجلسیش خاوەنی ٢٩١١ پاسە.
ھەروەھا تی تی سی خزمەتگوزاری ویڵ ترانسیش پێشکەش دەکات، کە خزمەتگوزاری خاوەن پێداویستییە تایبەتەکانە لەگەڵ پاسی تایبەت بە نھۆمی نزم کە دیزاین کراوە بۆ ئەوەی کورسییەکانیان جێگەی خۆی بگرێت و بە ئاسانی بتوانن جولە بکەن بە کورسییەکانیانەوە.
تی تی سی داوای ٢٧ پاسی کرد لەگەڵ ھەموو پاسە تازەکان کە لە خزمەتدا بن تا مانگی یەکی ٢٠١٥. ئەو پاسانە درێژییەکەیان ١٨ مەتر(٦٠ پێ) دەبوون بەناوی ئارتیکی نۆڤا (LFS) کە نزیکەی ١١٢ سەرنشینیان لەخۆدەگرت، بە بەراورد لەگەڵ پاسی ستاندار (١٢مەتر) کە ٦٥ سەرنشینیان لەخۆ دەگرت.
ژێڕ زەوی (میترۆ)
ھەموو ھێڵەکانی میترۆ خزمەتگوزاری حەوت ڕۆژ لە ھەفتەیەکدا پێشکەش دەکەن لە نزیکەی ٥:٤٥ بەیانی بۆ ١:٣٠ بەیانی. جگە لە ڕۆژانی یەکشەممە، کە کردنەوەی تێدا دوا دەکەوێ تا نزیکەی کاتژمێر ٨:٠٠ی بەیانی لە ماوەی شەودا میترۆ و وێستگەکانی زوتر دادەخرێن بەڵام بۆ گواستنەوەی ڕێبواران خزمەتگوزاری شەوانە دابین کراوە لەلایەن پاس و گالیسکە کارەبایییەکان کە لەسەر زەوی کار دەکەن. ئەم ڕێگا شەوانەیییە زنجیرەی ژمارەکانیان لە زنجیرەی ٣٠٠ دەست پێ دەکات و بە ڕێگای شینی شەو ناودەبرێت، کە نیشان دراوە لەلایەن ھێمای وەستانی پاسی تی تی سی لە شوێنی چاوەڕوانی ھاوڵاتیان (چەترەپاس) کە داڕێژەیەکی شینی بۆ زیادکراوە تا بناسرێتەوە.
پڕۆژەکانی ژێر کار
ھێڵی پێنجی ئێگلینتن کە شەمەندەفەری ھێڵی ئاسنینی سووک بەکار دەھێنێت، لەژێر دروستکردندایە و پێشبینی دەکرێت لە ساڵی ٢٠٢٢ دا بکرێتەوە. لە بە شی ناوەندی ھێڵی نێوان شەقامی کیلی و لە یرد درایڤ لە ژێرزەوی ڕێ دەکات تا دەگاتە ئێم تی دێنیس لە ماوەی نێوان یۆرک بۆ سکاربۆرۆ دێتەوە سەر زەوی.
ھێڵی شەشی فینچ وێست کە١١ کیلۆمەترە (٦٫٨ میل) ھێڵی شەمەندەفەری سووک بەکاردەھێنێت ١٨-وێستگە و خاڵی وەستانی ھەیە لەکاتی ئێستادا لەژێر دروستکردندایە، لە بەری دەستەڕاست لە وێستگەی فینچ وێست (کۆتایی ھێڵی یەک) درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە بەشی باکووری کۆلێژی ھەمبەر. پێشبینی دەکرێت ئەم ھێڵە نزیکەی ١٤٬٦ ملیۆن ڕێبوار بگوازێتەوە لە ساڵێکدا، یان ٤٠ ھەزار کەس لە ڕۆژێکدا، وابڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٣ تەواو بکرێت، بە بڕی ١٫٢ دۆلار
پلانی داھاتوو
لە ئێستادا چوار پلانی سەرەکی بۆ فراوانکردنی تی تی سی ھەیە:
ھەروەھا ئەگەری درێژکراوەی ژێرزەوی بۆ ھێڵی چواری ی شێپەرد بۆ ھێڵی ڕۆژھەڵات ھەیە، بۆ ئەوەی پرۆژەی پێشووی شپەردی ڕۆژھەڵات LRT بگۆڕێت، کە پەیوەندی بە درێژکراوەی ھێڵی دووی بلۆور-دانفۆرس ھەیە کە لە ڕێگای مککەوان و شەقامی شێپەرد دروست دەکرێت.
گالیسکە کارەبایییەکان
وێنۆک|200px سیستەمی گالیسکە کارەبایییەکانی تۆرۆنتۆ یەکێکە لەو سیستەمە کۆنانەی ئەمریکای باکوور کە ھێشتا بە درێژایی شەقامەکان دەبینرێن، لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەوە دەستیان بە کار کردووە لە ڕاکێشانیان بە ئەسپەوە کە لە ساڵی ١٨٦١ دەستی پێکرد و لە ساڵی ١٨٩٢ دا بەھۆی کارەباوە (٦٠٠ ڤی دی سی) پاڵیان پێوە دەنرێت. کە لە (گالیسکەی ئەسپ) یەوە ناوەکەی گۆڕدرا بۆ (گالیسکەی کارەبایی)ڕێگای تی تی سی نوێ لە ساڵی ١٩٤٠ ەوە بە شێوەیەکی گشتی لەلایەن مۆدی تری گواستنەوەوە کاری بۆ کراوە و ھەروەھا ڕێگاکانی چۆڵترکردووە بە سەرقاڵکردنی ترومبێل. ئێستا ڕێگاکانی گالیسکەی کارەبایی (ستریت کار) لە ناوچەی داونتاون (ناوشار) دا چەقیوە و لە ھیچ کام لە شەقامە نوێیەکان نابینرێت.
ئانتیگوا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ئانتیگوا  نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
١٦٨٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1686 (توضيح)
کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ
گالیسکە کارەبایییەکان
تی تی سی لە ساڵی ١٩٩٥ کەشتییەکی بارھەڵگری بە بڕی ٧٦٥ گالیسکە لەجۆری PCC ھاوردە کرد، کە ٥٤٠ دانەیان بە نوێیی دروستکرابوون و ئەوانی تر لە شارەکانی تر کڕدرانەوە وەک دەستی دوو.
لە ساڵی ١٩٨٧ ەوە تا ئەیلوولی ٢٠١٩، تی تی سی دوو گالیسکەی ئیش پێ دەکرد لە جۆری (ALRV)، کە وەشانەکەی درێژتر بوو لە گالیسکەی کاڵی کەنەدی (CLRV)
ئانتیگوا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ
گالیسکە کارەبایییەکان
دوای خانەنشینبوونی گالیسکە کارەبایییەکانی جۆری CLRV لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، سەرجەم گالیسکە کارەبایییەکانی تی تی سی لە گالیسکە نزمەکانی فلێکستیتی ئاوتلوک لە گواستنەوەی بۆمباتێر پێکھاتوون، کە یەکەم لەو گالیسکانە لە ٣١ی ئابی ٢٠١٤ دا چوونە ناو خزمەتگوزاری لەسەر شەقامی ٥١٠ سپەداینا
پسولەکان
وێنۆک|200px لە ١ی ئازاری ٢٠١٥ ەوە، منداڵانی تەمەن ١٢ ساڵان بەرەو ژێر دەتوانن بە خۆڕایی سواری تی تی سی بن. ھەروەھا ئەو نەوجەوانانەی کە تەمەنیان لەنێوان ١٣ بۆ ١٩ ساڵی دایە داشکاندنی بەرچاویان بۆ کرا لەگەڵ ئەو بەتەمەنانەی کە لەسەرووی ٦٥ یان گەورەترن، کارتی پرێستۆ یان بلیتی پرێستۆ (پسولەی پەرینەوە) کارتێکی فیزیکییە کە پارەی تێ دەکرێت. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ەوە گەشتیاران دەتوانن پارەی یەک ساڵ لە کارتەکە بکەن داشکاندنیان بۆ دەکرێت و دەتوانن لەماوەی ئەم ساڵە ھەموو خزمەتگوزارییەکانی تی تی سی بەکار بھێنن ئەم کارتە لە دوای میترۆ پاس دروستکرا، میترۆ پاس کارتێک بوو لەجۆری (MDP) لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ەوە کرێی پێشینەی پێ دەدرا بە ھەرزانتر لە نرخی ئاسایی. لە کاتی ئێستادا ١٤ی ئازاری ٢٠٢١ نرخی ھەرگەشتێک بۆ پێگەیشتووان ٣٫٢٥ دۆلارە، ھەروەھا بەرنامەی Fair Pass ھەیە کە ڕێگە بەو کەسانە دەدات کە شیاون بۆ بەرنامەی پشتیوانی لە کەمئەندامی ئۆنتاریۆ (ODSP) یان کاری ئۆنتاریۆ بۆ وەرگرتنی داشکاندن لەکاتی بەکارھێنانی کارتی پرێستۆ.
کارتی پرێستۆ سیستەمێکی ئەلیکترۆنی یە کە بەپێی سیستەمی پارەدانی کرێیی کارتی کار دەکات، کە لەلایەن میترۆلینکسەوە خاوەندارێتی دەکرێت و بەڕێوەدەبردرێت، بۆ دابینکەری خزمەتگوزاری گواستنەوە لە ھەموو ناوچەی تۆرۆنتۆی مەزن و ھامیلتن (GTHA) و ئۆتاوا TTC ھەروەھا بلیتی پرێستوی کاغەزی سنووردار دابین دەکات، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن ئەو کەسانەوە بەکار دێت کە ناوبەناو تی تی سی بەکاردێنن. بەکارھێنەران کارتی پرێستۆ یان بلیتی پرێستۆ لەسەر خوێنەری پرێستۆ دا دەگرن کاتێک دەچنە وێستگەیەک یان پاسێکەوە. ھەروەھا داگرتنی پرێستۆ کارت بۆ ماوەی دوو کاتژمێر کار دەکات (لەماوەی ئەم دوو کاتژمێرە لە ھەر وێستگەیەک دای بگری پارەت لێ وەرناگرێت). تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨ ئامێری خوێنەرانی پرێستۆ لە دەروازەی ھەموو وێستگەکانی میترۆ و لەسەر ھەموو پاس و گالیسکە کارەبایییەکان بەردەست خران. وێنۆک|200px کارتی پرێستۆ دەتوانرێت بەکار بھێنرێت بۆ پێدانی کرێی تەواوی دووانەی داواکراو لە پێنج ڕێگاکانی تی تی سی لە ناوەندی شار و ھەروەھا لە ھەموو ڕێگا پاسەکانی تی تی سی کە بە درێژایی سنوور بەڕێوە دەبرێن و لە شاری میسیسوڤا (کار دەکات وەک کارتی فروت) و لە ھەرێمی یۆرک (کار دەکات وەک بلیتی پەرینەوەی پاسەکانی یۆرک). وێنۆک|200px|دەروازەیەکی ھاتنە ژوورەوە و پارەدان بەپێچەوانەی کارتی پرێستۆوە، بلیتی پرێستۆ تەنھا دەتوانرێت لە خزمەتگوزارییەکانی تی تی سی (میترۆ و پاسە سوورەکان لەناو شاری تۆرۆنتۆ) بەکاربھێنرێت. ئەوان بارناکرێتەوە و ناتوانرێت بەکاربھێنرێت لە ھیچ دابینکەرانی تری خزمەتگوزاری گواستنەوە کە پرێستۆ بەکار دەھێنن، لەوانە پاسەکانی سنووری تی تی سی کە لە ناو شاری میسیساگە یان ئەو پاسانەی لە ھەرێمی یۆرک کار دەکەن.
خشتە و زانیاری ڕێگا
ھەروەھا ئەوگەشتیارانەی کە ناتوانن ببینن یان بخوێننەوە دەتوانن پەیوەندی بکەن بە ژمارەتەلەفۆنی بێ بەرامبەری تی تی سی (٤١٦٣٩٣٤٦٣٦) ڕاستەوخۆ وەڵام دەدرێتەوە بەشێوەی دەنگی زانیارییەکان دەبەخشێت.
ھاوڵاتیان دەتوانن بچنە ناو وردەکاری و زانیاری زۆرتری تی تی سی لە برگەی "What's On" و "Rocket Rider / TTC Customer News" لە ھەندێک پاسیشدا ھاوڵاتی دەتوانێت دەستی بگات بە نووسینگەی سەرەکی (وێستگەی داڤیسڤیڵ لە شەقامی یانگی ١٩٠٠) ھەروەھا لە ناوەندی زانیاری تی تی سی، کە لە ساڵی ٢٠١٨ دا کراوەتەوە، لە وێستگەی یونیۆن بەکارھێنەرانی تویتەر دەتوانن پەیوەندی بکەن بە TTCHelps بۆ لێکۆڵینەوە. وێنۆک|200px
زۆربەی وێستگەکانی میترۆ بە شاشەی میدیایی OneStop ەوە ئامادە کراوە کە کات نیشان دەدات لەبارەی شەمەندەفەری داھاتوو و زانیاری تر. تایبەتمەندی دواتری ئۆتۆمبێل بەردەستە لەسەر شاشەی LCD لە ھەموو وێستگەکان. لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١١ ەوە ھەموو پاسو گالیسکە کارەبایییەکان تایبەتمەندی شوێنپێھەڵگرتنیان ھەیە کە چالاککراوە بە خۆڕایی لەسەر ھێڵ و بە SMS بۆ ڕێبواران.
تی تی سی لە ٣ ی شوباتی ٢٠١٠ دا پلاندانەری گەشتی ئۆنلاینی دەستپێکرد، کە ڕێگە بە ڕێبواران دەدات کە پلان بۆ ڕێگاو گوازراوەکانیان لە ماڵپەڕی تی تی سی دا بخەنە ڕوو. لەگەڵ ئەوەشدا لە کاتی دەستپێکردنەکەی پلاندانەری گەشتەکە لە مۆدی بێتا کێشەی بۆ دروست بوو و چەندین ھەنگاوی ماوە بۆ چاککردنەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ دا تی تی سی نەخشەکاری گەشتەکەی لەگەڵ گوگڵ ماپس یەکخست. زانیاری گواستنەوە لەبارەی تۆرۆنتۆ لە Apple Maps دا ھەیە لە دوای بڵاوکردنەوەی iOS 9 لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٥، کاتێک کۆمپانیای ئەپڵ بۆ یەکەم جار دەستی کرد بە پشتیوانی بۆ زانیاری گواستنەوەی گشتی.
بەیەک بەستنەوەی ھێلەکان
سەرجەم ھێلەکانی تی تی سی لە تۆرۆنتۆی مەزن لە شوێنێک بەیەک دەگەنەوە کە پێی دەڵێن (Union station)(وێستگەی یەکگرتوو) ھەموو خزمەتگوزارییە جۆربەجۆرەکان دابین کراون وەک. GO Transit, Union Pearson Express, MiWay, York Region Transit, (including Viva), Brampton Transit (including Züm), and Durham Region Transit.
تۆری مۆبایڵ و وای فای
سیستەمی پەیوەندی تەلەفۆنی لەلایەن پاسەکانی تی تی سی بەکاردێت کە پێشتر ھەمان سیستەم لە ١٩٧٠ لەلایەن فڕۆکەوانەکانەوە بەکارھاتووە بەڵام لەدوای ١٩٩١ لەلایەن پاسەکانی تی تی سییەوە بەکار دێت.
خزمەتگوزاری Wi-Fi لە ھەموو وێستگەکانی میترۆی تی تی سی لە ڕێگەی تۆڕی TCONNECT Wi-Fi دابین کراوە لەلایەن پەیوەندییەکانی BAI. خزمەتگوزارییەکە لەلایەن ڕیکلامەوە پشتگیری دەکرێت و بۆ ھاوڵاتیان بێ بەرامبەرە. لە مانگی ئابی ٢٠١٧ تۆڕی وای فای لە ھەموو وێستگەکان بەردەست بوو.
لە سەرەتای مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠١٥ ەوە تا کۆتایی مانگی ١ی ٢٠١٦، ڕێبواران دەبوایە لە ڕێگەی پڕکردنەوەی ئەپلیکەیشنێکەوە توانج لەسەر تویتەر بکەن، بۆ ئەوەی تۆڕی وی-فای وێستگەکانی ژێر زەوی بەکاربھێنن ئەم ڕێکخستنە لە مانگی تەممووزی ساڵی ٢٠١٦ەوە ھەڵگیرا.
لە ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥ دا، تی تی سی ڕایگەیاند، بەشداربووانی بایند مۆبیل و فریدەم مۆبیل دەتوانن لە ھەندێک وێستگەی ژێرزەوی تی تی سی دا مۆبایل بەکاربێنن. پەیوەندییەکانی BAI Wi-Fi ژێرخانێکی مۆبایڵی بۆ تی تی سی بنیات ناوە کە ڕێگە بە ھەر ھەڵگرێکی بێتەل دەدات کە بەردەوام بێت لە بەکارھێنانی خزمەتگوزارییەکان.
بەکارھێنەرانی مۆبایلی فریدەم لە تونێلەکانی ھێڵی یەک لە نێوان ناوەندی ڤۆگان مێترۆپۆلیتان و وێستگەی شێپەرد وێست و لە نێوان وێستگەکانی بلۆور –یانگ و سانت جۆرج دەتوانن دەستیان بگات بە خزمەتگوزارییەکان.
خاوەن پێداویستی تایبەت
وێنۆک|200px|شوێنی تایبەتی خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان لەناو میترۆ خزمەتگوزاری ویل ترانز لە دەرگاوە بۆ دەرگا لە ناوەڕاستی ١٩٧٠ەوە بەردەستە. لە ساڵی ١٩٩٠ەوە تی تی سی جەختی لەسەر دابینکردنی خزمەتگوزاری کردەوە بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان لە سەرجەم پاسەکان بە دانانی سەکۆیەک لەبەر دەرگای پاسەکان تاوەکو بە ئاسانی بتوانن سواری پاسەکان ببن، ھەروەھا بەرزکەرەوە و نھۆمبر لە ٥٢ وێستگەی میترۆ دانراوە لەسەر ھێلەکانی یەک و دوو و سێ، لە ھەموو وێستگەکانی سەر ھێڵی چوار نھۆمبڕ.
بۆ تێگەیشتن لە ڕێنمایییەکان لەلایەن خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکانەوە (AODA)، تی تی سی سیستەمی دەنگی و ڕەنگی و تەختەی برایلی بەردەست خستووە شاشەکان ناوی وێستگەی گەیشتوو و وێستگەی داھاتوو نیشان دەدات لەھەمان کاتیشدا بە دەنگ دەخوێندرێتەوە
وێستگەکان، وەستانەکان و کاروانسەراکان
زۆربەی ڕێگاکانی سەرشەقام لە کاروانسەراکان دەچنە ژێرخاک و تونێلەکان کە گۆرەپانێکی فراوانیان بۆ دروستکراوە بەسەرجەم خزمەتگوزارییە جۆربەجۆرەکانەوە، ھێڵی پاسەکان لە وێستگەیەکی میترۆیی دەست پێدەکات و لە وێستگەیەکی میترۆیی تر کۆتایی دێت کە بەشێوەی ئەلقەیی بەردەوام دەسوورێتەوە لە ھەندێک ھێل نەبێت کە کۆتایییەکەی وێستگەیی میترۆیی نییە وەک شەقامی شیپەرد ئیست کە لە وێستگەی میترۆیی دۆن مێلز دەست پێ دەکات تا بەردەم باخچەی ئاژەڵانی تۆرۆنتۆ لە قەراغی خۆرھەڵاتی شار کە لەوێ تەنھا بازنەیەکی فراوانە و پاسەکە تێیدا دەگەڕێتەوە بۆ وێستگەی دۆن مێلس، تی تی سی خاوەنی سیستەمێکی وێستگەیی بەھێزە کە زۆر دەگمەنە کەسێک بتوانێت بەبێ پارەدان بچێتە ناوی. بەڵام ئەگەر ھاتوو خەڵک بە نایاسایی لە شەقامەکانی چونە ژوورەوەی پاسەکان بچنە ناو وێستگەکان دەکرێت بە بڕی ٥٠٠ دۆلاری کەنەدی سزا بدرێن.
چوار جۆری سەرەکی و لاوەکی چەترە پاس ھەیە لە تۆرۆنتۆ بەم شێوازە:
بارەگاو دەزگاکان
پاسەکانی تی تی سی و گالیسکە کارەبایییەکان لە ژمارەیەک گەراج و خانووی ترومبێلی ڕادەگیرێن کە دەکەونە دەوروبەری شارەکە و لە چەندین شوێنی تر خزمەتیان دەکرێت. ڕێگا ڕووکەشەکان دابەش کراون بۆ چەند بەشێک. دابەشکارییە تاکەکان بەڕێوەبەرێک و سەرپەرشتیاری تایبەتی خۆیان ھەیە کە پەیوەندیان ھەیە بە ناوەندی پەیوەندییەکانی CIS و بنکەی گەراجیان ھەیە کە ئەرکی بەڕێوەبردنی کەشتییە بارھەڵگرەکان و ڕێگاکانی ئەو دابەشکارییە یان ھەیە. وێنۆک|200px نوسینگەی تی تی سی لە باڵاخانەی ویلیام مکبراینە، دەکەوێتە یەکتربڕی شەقامی یانگ و شەقامی دەیڤسڤیل، کە لە ساڵی ١٩٥٧ کراوەتەوە وێستگەی داڤیسڤیڵ بەشێک لە زەوی باڵەخانەکەی داگیرکردووە بارەگای پێشووی تی تی سی لە یانگ و شەقامی پێشەوە بوو لە بلۆکی تۆرۆنتۆ بۆ بینای بازرگانی.
پلان ھەیە بۆ گۆڕینی و گواستنەوەی نوسینگەی سەرەکی بۆ شوێنێکی نوێ لە شەقامی ٤٠٥٠ یانگ لە نزیک ڕێگای یۆرک میلز شوێنەکە شوێنی وەستانی ڕێبوارە لەگەڵ چوونەژوورەوەی تی تی سی بۆ وێستگەی یۆرک میلز کۆمپانیای بیڵ تۆرۆنتۆ تاوانبار دەکرێت بە ھاوکاریکردنی کۆمسیۆنەکە بۆ ئەوەی شوێنی خۆی بپاڵێون، بەڵام لەلایەن چەندین کاندیدی سەرۆک شارەوانییەوە ڕووبەڕووی دژایەتی سیاسی بووەتەوە.
شوێنی وەستانی ڕێبوار
شوێنەکانی وەستانی پاس لە تۆرۆنتۆ بە ناوی TTC 30 شوێنی وەستانی پاسەکان لە شوێنی نزیک وەستانی ڕێبواران دەبێت کە ھەموویان لە وێستگەکانی میترۆن، بە گشتی ١٣٩٨١ شوێنی وەستانی پاس ھەیە ھەروەھا زۆرینەی وێستگەکان شوێنی ڕاگرتنتی ترومبێلی گشتیان ھەیە بۆ ھاوڵاتیان کە بە خۆرایی بوون بەڵام لە ١ ی نیسانی ٢٠٠٩ ڕاگرتنی ترومبێل بوو بە پارە و لەکاتی قەرەباڵغی زۆری پاسەکان دەکرێت تەنھا پاسەکان ڕای بگرن لە شوێنی وەستانی ترومبێلەکان کە لەکاتی ئیستادا ئازاری ٢٠٢١ نرخی وەستانی ترومبێل ٧ دۆلاری کەنەدییە لە نێوان پێنجی ئێوارە بۆ سێی بەرەبەیانی لە ڕۆژانی ھەفتەدا، لەگەڵ پێشکەشکردنی زۆر داشکان یان وەستانی بێ بەرامبەر لە کاتی تر.
بەرنامەکانی سەلامەتی
تایبەتمەندییەکانی سەلامەتی کە دابینکراون لەلایەن تی تی سی بریتین لە:
بەستەری قەیرانەکان
تی تی سی لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١١ دا بەرنامەیەکی نوێی خۆپاراستنی خۆکوژیی بە ناوی " Crisis Link " ڕاگەیاند بە ئامانجی ئەو کەسانەی کە لە وێستگەیەکدان و لە مەترسی دەستبەجێی ئەنجامدانی خۆکوشت دان. دوگمەی تایبەت بۆ داواکردنی خێرایی تەلەفۆنەکان لە شوێنی چاوەڕوانی دیاریکراو دانراون کە پەیوەندیکەرەکە بە خزمەتگوزاری ڕاوێژکاری قەیرانەکان ٢٤ کاتژمێر بەردەستە لەلایەن سەنتەری تەنگانەوە لە تۆرنتۆ. ھەروەھا سینەج لە ناوچە مەترسیدارەکانی سەکۆی وێستگەکە دانراوە بۆ ئەو کەسانە لە مەترسیدان. بەرنامەکە ١٤١ دوگمەی خێرایی لێدانی تێدایە لەسەر پایفۆنەکانی سیستەمەکە و ٢٠٠ پۆستەر لەسەر سەکۆی وێستگەکان داندراون دەربارەی چۆنییەتی کارکردنیان.
دەسپێشخەری و ئەپلیکەیشنی مۆبایلی SafeTTC
لە ئەیلوولی ٢٠١٧ دا تی تی سی کاربەرنامەی iOS/iPadOS و Androidی بەناوی ThisIsWhere دروستکرد کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات ڕاپۆرتی شلۆڤەکردن و ڕووداوەکانی تری سەلامەتی کەسی بۆ تی تی سی بنێرن. دواتر ناوەکە گۆڕا بۆ "SafeTTC" و لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ دا دەستی پێکرد.
یەکەی جێبەجێکردنی گواستنەوە
لە ساڵی ١٩٩٧ تا ٢٠١١ تی تی سی دەستەیەکی تایبەتیان دامەزراند کە بەرپرس بوون لە سەلامەتی و ئاسایش کە ھەمان ھێزی یاساییان ھەبوو بۆ ئەفسەرانی خزمەتگوزاری پۆلیسی تۆرۆنتۆ. لە قۆناغی دەرەوەی دەستەی تایبەت، پۆلیسی تۆرێنتۆ دووبارە یەکەی ئێشکگریی گواستنەوەی خۆی کردەوە، کە لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٩٠دا ھەڵوەشێنرابوویەوە ڕێپێدراوە تایبەتەکان لە شوێنی ئەفسەرەکان دانران کە بە ئەفسەری سەپاندنی گواستنەوە ناسراون، وەک بەشێک لە یەکەی جێبەجێکردنی گواستنەوەی تی تی سی
دانوستانی نێوان تی تی سی و ئەنجومەنی خزمەتگوزاری پۆلیسی تۆرۆنتۆ لە ساڵی ٢٠١٣ دا ئەنجام درا و لە ئەنجامدا باری تایبەتی کۆنستپڵ و دەسەڵاتی ئەفسەری ئاشتیی بۆ گەڕایەوە.
جێبەجێکارانی یاسا
تی تی سی بەپێی یاسای ژمارە یەکی یاسای حوکم کردنی کاری سەرنشین و فەرمانبەران لەکاتێکدا کە لەسەر میلاکاتی کۆمیسیۆنن. دەکرێت بە «دەسەڵاتێکی گونجاو» کە لە یاسادا پێناسە کراوە و جێبەجێ دەکرێت: «کارمەندێک یان بریکارێکی تی تی سی کە جلوبەرگی تی تی سی لەبەردایە یان ھەڵگری ناسنامەیەک کە لەلایەن تی تی سی ەوە دەرچووە یان ئەفسەرێکی پۆلیسی شارەوانی» یاسا بسەپێنێت سەبارەت بە کرێی پارەدان و بەڕێوەبردن لەکاتێکدا لە سیستەمەکەدا ١٢ ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ ی کاریگەر، وەشانی ھەموارکراوی یاسای بۆ دەرچوو. پێداچوونەوەکان بریتین لە قەدەغەکردن لە دژی بەکارھێنانی زمانی ھێرشبردن و پێویستی جێھێشتنی کورسییەکەی بۆ کەسێکی کەمئەندام یان دووگیان. وێنۆک|200px
پەیوەندییەکان
تی تی سی سێ سیستەمی پەیوەندی دەنگی سەرەتایی و زانیاری بەکاردێنێت. یەکەمیان ئەو سیستەمەیە کە لەلایەن پرۆسەکان و ئاسایش بەکاردەھێنرێت. ئەم سیستەمە لەسەر پێنج فریکوێنسی ئاسایی UHF کار دەکات. کەناڵەکانی ١، ٣، ٤ و ٥ بۆ ئۆپەراسیۆنەکانی ڕۆژانە بەکاردەھێنرێ، لەکاتێکدا کەناڵ ٢ بۆ خزمەتی ویڵ-ترانس تەرخان کراوە.
سیستمی دووەم، سیستمی پەیوەندی و زانیاری (CIS)، بە پاس و گالیسکە کارەبایییەکان بەستراوە بەکاردەھێنرێت بۆ ئاسانکاریی گواستنەوە لە ھەموو شارەکەدا. لە کۆتایییەکانی ١٩٧٠ کان بە تەواوی جێبەجێ کراوە، لە ساڵی ١٩٩١ دا لە یەکەیەکی کۆمپیوتەری سەر پاس و گالیسکەکان جێگیر کراوە، کە پێی دەوترێت مایکرۆپرۆسێسەری یەکگرتووی ڕادیۆی ترانزێت (ترەمپ) ئەمە ھاوپێچ کراوە بە وەرگری ترانسپۆنەر، کە ڕێگە بە بەکاربەران CIS دەدات شوێنی ئۆتۆمبێلەکە دیاری بکەن. یەکەی ترامپ ھەروەھا ڕێگا بە پاس و کارپێکەری CIS دەدات کە نامە نوسراوەکان بۆ ئەو شتانە بنێرن و وەرگرن وەک سووڕی کورت و ڕێوشوێنی ڕێکخستن. ھەروەھا ھەڵبژاردنی پەیوەندی دەنگ لە نێوان پاس و کارپێکەرەکانی CIS ھەیە. لەگەڵ پێشەکی تەکنەلۆژیای NextBus بۆ دابینکردنی زانیاری گەیشتنی کاتی ڕاستەقینە، سی ئای سی ئی نوێکراوەتەوە بۆ بەکارھێنانی کۆمەڵێک لە داتای GPS و سیستەمی ژمێریاری مردووی پێشوو (signpost-based) لە کاتی بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکانی تی تی سی لە ناوخۆدا، یەکەی ترەمپ لە تۆڕی CDMAی بل مۆبیلیتی کار دەکات بۆ پەیوەندی کردن لەگەڵ ئۆپەراسیۆنە دابەشکارییەکان و کۆنترۆڵی گواستنەوە.
لە ساڵی ٢٠١٢ دا تی تی سی دەستی کرد بە توێژینەوە سەبارەت بە چۆنییەتی گواستنەوە لە کۆنەوە بۆ سیستەمی نوێی کە بە ھاوکاری نێردەی یارمەتی کۆمپیوتەر (CAD) کار دەکات، بەکارھێنانی ئەم تەکنەلۆژیایە یارمەتیدەر دەبێت لە باشترکردنی ڕێگاکانی تی تی سی، دابینکردنی پەیوەندی باوەڕپێکراوتر و ڕێگەدان بە سەرپەرشتیارانی بەشەکان بۆ چاودێریکردنی شوێنی پاسەکان (سیستەمی ئێستای GPS ھەموو ٢٠ چرکە جارێک خۆی نوێ دەکاتەوە)، دواتر ناوی سیستمەکە کرا بە سیستەمی زانیاری پاس و تۆڕی ئۆپەراسیۆنە یەکگرەوەکان (VISION)، کە لە ساڵی ٢٠١٦دا دەستیپێکرد.
سیستەمی سێیەم کە بە «سیستمی وەی ساید» ناسراوە، لە سێ ھێڵی ژێر زەوی یو ئێچ ئێف ئێم تی-١٣٢٧ ی ڕادیۆی ترۆنکینگ پێکھاتووە کە لەلایەن سێ ھێڵی ژێر ھێڵی شەمەندەفەری قورسەوە بەکار دەھێنرێن ئەوان ئامێرە کۆنەکانیان گۆڕییەوە بە سیستەمی شەمەندەفەری سێیەم.
ھەموو ئەم سیستەمانە دەتوانرێت لەلایەن سکانەرێک چاودێری بکرێت کە توانای ھەیە لە باندی نزمی UHF (406-430 MHz). کۆدەکانی ژمارەیی—زۆرجار ئاماژە بۆ خەڵک یان شوێنەکان بکەن وەک نموونە (٢٩٩ بلۆور – میترۆ ھێڵی میکانیکی لە بلۆور)-ھەروەھا لە ڕێگای ڕادیۆ و سیستەمی سەروی پێڵەوە ڕادەگەیەنرێت. تی تی سی ھەروەھا چەندین "پلان" ("پلان ئەی" لە ڕێگەی "پلان جی") ھەیە کە لە کاتی لەناکاودا بەکار دەھێنرێ بەڵام لەسەر سیستەمی PA ڕانەگەیاندراوە و تەنھا لە ڕادیۆدا ئاماژەی بۆ کراوە.
سیستەمی ڕاگەیاندنی OneStop
TTC بە ھاوبەشی لەگەڵ پاتیسۆن OneStop (کە پێشتر گرووپی میدیای OneStop) بوو، لە زۆربەی وێستگەکانی ژێرزەوی دا شاشەی تەلەفزیۆنی گەورەی ئێڵ سی دی لە ھەموو سیستەمەکە جێگیر کردووە جگە لە ھێڵی سێی سکاربۆرۆ و لە وێستگەکانی تۆرۆنتۆ - یۆرک سپادینا میترۆی درێژکراوەی میترۆ (داونسڤیو پارک بۆ ناوەندی ڤۆوگان میترۆپۆلیتن). سیستەمی نوێی ڕاگەیاندن جێگەی سیستەمی کۆنی «میترۆ ئۆنلاین» ی گرتەوە.
نیشانەکان ڕیکلام و مانشێتی ھە واڵ نیشان دەدەن ھەر لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە تا ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھەواڵ و ڕیکلام بۆ بەرنامەکانی تەلەڤیزیۆن، بە گرێبەستێک لەگەڵ خزمەتگوزاری ھەواڵی تەلەفزیۆنی ناوخۆیی بێڵ میدیا (CP24) کە ٢٤ کاتژمێر پەخشی ھەیە دابین کرا. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ەوە ئەو خزمەتگوزارییە لەلایەن تەلەفزیۆنی جیھانی تۆرۆنتۆ و پێشکەش کراوە، کە کۆمپانیای "Corus Entertainment" خاوەنی 41-CIII-DTە ئاماژەکان زانیاری تایبەت بە تی تی سی سەبارەت بە گۆڕانکاری خزمەتگوزاری و دواکەوتنەکان و زانیاری پەیوەست بە بەکارھێنانی سیستمەکە دەدەن، و خزمەتگوزاری پۆلیسی تۆرۆنتۆ ئاگادار دەکاتەوە دەربارەی گومانلێکراوەکان. ھەروەھا دەتوانرێت سیستەمەکە بەکاربھێنرێت کاتێک ئاگادارکردنەوەیەکی لەناکاو دەردەکرێت.
دەسەڵات
وەک ھەر کۆمسیۆنێکی تری شاری تۆرنتۆ، شارەوانی تۆرۆنتۆ دەسەڵاتی تەواوی ھەیە بەسەر فەرمان و پێکھاتەی تی تی سی و تی تی سی بەرپرسە لە ئەنجومەنی شاری تۆرۆنتۆ لە ڕێگەی بۆردەکەی کە لە ئەندامانی ئەنجومەن و ھاوڵاتیان پێکھاتووە.
پاڵپشتی یاسایی
شارەوانیی شاری تۆرۆنتۆی مەزن "کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ" لە ساڵی ١٩٥٤ دا دامەزراند. کاتێک کە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا شاری تۆرۆنتۆ ئاکت نوێکرایەوە، تی تی سی بەردەوام بوو لەژێر ئەو کارە نوێکراوەدا. کۆدی شارەوانی تۆرۆنتۆ، بەشی ٢٧٩ مەرجی دارایی و سیاسەتی زیادە ی بۆ تی تی سی دانا، ھەروەھا مەرجەکانی بۆردی تی تی سی دیاری کرد. تی تی سی خۆی بەکارھێنانی سیستمەکەی ڕێکدەخا لە ڕێگەی کۆمسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ بە یاسای ژمارە یەک، کە ئێستا پێداچوونەوەی ساڵی ٢٠٠٩ یە.
ئەندام و بەرێوەبردنی دەزگاکە
ئەنجومەنی بەڕێوەبەری تی تی سی، یان کۆمیسیۆن، لە ١٠ ئەندام پێکدێت: ٦ ئەندامی ئەنجومەنی شار و ٤ ھاووڵاتی. ئەندامانی ھاووڵاتی لە ڕێگەی پرۆسەی گشتی سەربەخۆوە لەلایەن لیژنەی چاوپێکەوتنی مەدەنییەوە دەپاڵێورێت. ئەنجومەنی شارەکە کورسی تی تی سی دیاری دەکات لە ئێستادا کە دەبێت کورسییەکە ئەندامی ئەنجومەنی شار بێت. ئەنجومەنەکە جێگرێک لەنێو ئەندامانی خۆی ھەڵدەبژێرێت.
بەڕێوەبردن و کارمەندانی
ئۆپەراسیۆنە ڕۆژ بە ڕۆژەکانی تی تی سی لەلایەن سەرۆکی جێبەجێکار (پێشتر سەرۆکی گشتی بەڕێوەبەر یان CGM) بەڕێوەدەبرێت، لە ئێستادا ڕیک لیری، کە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٨ دا ئاندی بیفۆردی بەدەستھێنا
کارمەندانی جێبەجێکار
جیم ڕۆس، سەرۆکی ئەفسەری کار
ڕیچارد لیری، سەرۆکی جێبەجێکار
بەڕێوەبەرانی وێستگەکان
ھێڵەکانی یەک یانگ–یونیڤێرسیتی و چواری شیپەرد
فینچ بۆ سەینت کلێر لە ھێڵی یەک، و ھێڵی چوار
سەینت ئەندرو بۆ سەمەرھیل
یۆرکدەیل بۆ ئۆسگوود
ڤاوگان ناوەندی میترۆپۆلیتان بۆ ویلسن
کیتەدل فرانک بۆ سپەداینا
باترست بۆ کیپلینگ
کێشە کرێکارییەکان
کرێکارانی سەندیکای کرێکارانی تی تی سی لە ساڵی ١٩٥٢ ەوە تا ئێستا چەندین جار چالاکی مانگرتنیان ئەنجام داوە. لەسەر داوای سەرۆکی شارەوانی ڕۆب فۆرد و ئەنجومەنی شاری تۆرۆنتۆ، لە ٣٠ ی ئازاری ٢٠١١ دا، پارێزگای ئۆنتاریۆ یاسای پۆلێنکردنی تی تی سی بە خزمەتگوزارییەکی بنەڕەتی پەسەند کرد، کە داواکاری مانگرتوانی جێبەجێکرد.
بیمە ساختەکانی ٢٠١٨
لە ساڵی ٢٠١٨دا، لە ئەنجامی تێوەگلانیان بە خشتەیەکی تەندروستی ساختە، ٢٢٣ کارمەند لە کار دوورخرانەوە یان ناچاربوون زوو خانەنشین بن، ھاوکات دە کارمەندیش ڕووبەڕووی تۆمەتی تاوان بوونەوە.
ھاوبەشگا لاوەکییەکان
لە پاڵ کردارە سەرەکییەکانی گواستنەوە، تی تی سی چەند ھاوبەشگایەکی لاوەکی ھەیە:
شێخ بەشارەت
شێخ بەشارەت (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کوڕانی، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
شێخ بەشارەت ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
چانگ میۆن
چانگ میۆن (بە ھانگول: بە ھانجا: لەدایکبووی ٢٨ی ئابی ١٨٩٩ بۆ ٤ی حوزەیرانی ١٩٦٦) دیپلۆماتکار، فێرکار، رۆژنامەنووس و کەسێکی سیاسی و چالاکوانی کۆریای باشوور بوو، ئەو دواین جێگیری سەرۆکی کۆریای باشوور و سەرۆک وەزیرانی کۆماری دووەمی کۆریا بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩ پۆل:مردووانی ١٩٦٦ پۆل:نوێنەرەکانی کۆریای باشوور بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:وەزیرانی حکوومەتی کۆریای باشوور پۆل:کۆلێژی مانھاتان پۆل:دەرچووانی کۆلێژی مانھاتان پۆل:خەڵکی ئینچیۆن پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون پۆل:دژە کۆمیونێستەکانی کۆریای باشوور پۆل:دیپلۆماتکارانی کۆریای باشوور پۆل:جێگری سەرۆک کۆمارەکانی کۆریای باشوور پۆل:ئەندامانی دەستەی نیشتمانی (کۆریای باشوور)
١٦٨٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1687 (توضيح)
ئاق قەڵا
ئاق قەڵا گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ئەنسار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
ئاق قەڵا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حاجی بابای سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی گەزەدرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قرخلی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تاشەکەو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
گێڕگۆڕانی بەردەوام
وێنۆک|بیرۆکەی گێر گۆران بە بەردەوامی گێڕگۆڕانی بەردەوام کە بە CVT ناسراوە (Continuously variable transmission) زۆر جاریش بەوە دەناسرێتەوە کە پێی دەووترێت گێر گۆرانی یەک ھەنگاو یاخود گێڕگۆڕانی بێ ھەنگاو زۆر جارێش پێی دەوترێت گێر گۆڕانی بە پولی.
جۆرێکە لە گێری ئۆتۆماتیک کە تێیدا ڕیژەی گێر (gear ratio) دەگۆڕدێت بە بەردەوامی بەبێ ھیچ گۆڕینێک و ھەنگاوێک، ئەمەش بەھۆی ئەوەی لە سیستەمی گێڕگۆڕانی بەردەوام (CVT) ھیچ گێرێکی تیدا نییە بەڵکو تەنھا یەک گێری سحراوی تێدایە کە بەبەردەوامی دەگۆڕدرێت، ئەویش بەپێی جۆری لێخوڕین و داواکاری شۆفێر.
بیرۆکەی کارکردن
ئەم دوو پولیە بە قایشێکی زنجیری پتەو لە یەکتری بەستراون وە بۆشایییەک ھەیە لە نێوانیان کە بەرپرسە لە درووست کردنی ڕێژەی گێڕ، بە زیاد کردن و کەمکردنەوەی خێرایی دەبێتە ھۆی جوڵاندنی زنجیرەکەی نێوانیان و گۆرانکاری لە خێرایی. وەک لە وێنەی دووەم دا دیارە.
لە سیستەمی گێڕگۆڕانی بەردەوام بە نزیکەیی %٨٨ ی چووستی دەگوازرێتەوە (لە کاتێکدا لە گێر ئۆتۆماتیک کەمترە لە %٨٥)، تێجووی بەرھەم ھێنانی کەمترە، چووستی مەکینە زیاتر بەرکارە، لە کاتی لێخوڕین کاتێک ھێز گرینگترە بەلاتەوە وەک لە داھات، گێڕگۆڕانی بەردەوام ھێزێکی زۆر دەبەخشێت لە RPM ی دیاری کراوی مەکینەدا بۆی زۆرتین ھێز بەرھەم بھێنرێت.
خراپییەکانی گێڕگۆڕانی بەردەوام (CVT)
لیستی ئەو ئۆتۆمبێلانەی سیستەمی گێڕگۆڕانی بەردەوامیان لەسەرە.
سارا گیلبێرت
سارا گیلبێرت ئەکتەرێکی ئەمریکییە کە بە ڕۆڵی دارلین کۆنر لە فیلمی سیتکۆمی ABC Roseanne (١٩٨٨ - ١٩٩٧؛ ٢٠١٨) ناسراوە، کە دوو پاڵێوراوی خەڵاتی پرایم تایم بۆ خەڵاتی ئیمی وەرگرتووە.
بار (یەکە)
بار یەکەیەکی پێوانەکردنی پەستانە لە سیستەمی مەتریک، بەڵام لەلایەن سیستمی نێودەوڵەتیی یەکەکان (SI) پەسەند نەکراوە. بەوە پێناسە دەکرێت کە دەکاتە ١٠٠٬٠٠٠ پاسکال، کە بڕەکەی لەگەڵ ئەتمۆسفێریکی پەستانی ھەوا لەسەر دەریا کەمترە. بار و میلی بار لەلایەن زانای نەرویجی ڤیلھەلم بجەرکنیس دۆزرایەوە.
کە ١ بار = ١٠٠٠ میلی بار
ھاوتا
١ بار ھاوتایە لەگەڵ:
ئێتیمۆلۆژیا
وشەی بار لە بنەڕەتدا وشەیەکی یۆنانییە (βάρος) بە مانای کێش دێت، کە لە ساڵانی ١٧٩٣ تا ١٧٩٥ بۆ یەکەی پێوانەکردنی کێش بەکار دەھات لە سیستەمی مەتریک. وێنۆک| گێچیکی پێوانەکردنی پەستان بە یەکەی بار یەکەی بار بە b یان بە bar ھێما دەکرێت.
بەکارھێنان
ئەندازیاران لە بواری ئەندازیاریدا بۆ پێوانەکردنی پەستان یەکەی بار بەکار دەھێنن لە کارەکانیاندا، چونکە بەکارھێنانی پاسکال توشی ژمارەی زۆر گەورەیان دەکات، وڵاتانی دەرەوەی ئەمەریکاش لە بواری ئۆتۆمبێلیشدا بۆ پێوانەکردنی پەستانی ھەوای ناو تایە (زۆر جار پەستانی ناو تۆربۆچارج) یەکەی بار بە کاردەھێنن.
زۆرجاریش بۆ پێوانەکردنی پەستانی ھەوا میلی بار بەکاردەھێنن کەلەسەر ڕووی دەریا دەکاتە ١٠١٣٫٥٢ میلی بار.
سەرچاوەکان
پۆل:یەکەکانی پەستان پۆل:یەکە مەترییە نا-ئێس-ئایییەکان
١٩٩٩ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٩٩ لە عێراق
بەلەکەی بچوک
بەلەکەی بچوک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەرقەڵا، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئێرنست ئەبوبا
ئێرنیت ئەبوبا یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکی کردووە.
سۆیلەمیش
سۆیلەمیش گوندێکە، کەوتووەتە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی هەیاس و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی قەڵبەزە و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی کەڵوڕان و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی مالوانی ئیبراهیم کەریم.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
گێرترود ئێلیۆن
گێرترود «ترودی» بێڵی ئێلیۆن  (لە دایکبووی ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩١٨ - مردووی ٢١ی شوباتی ١٩٩٩) زانای دەرمانزان و زیندەکیمیای ئەمریکی بوو. یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی نۆبێل.
گێرترود ئێلیۆن لە ساڵی ١٩٩٩، لەپاڵ ھەریەکە لە پزیشکانی ئەمریکی جۆرج ھیتچینگز و جەیمز بلاک خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی وەرگرت، لەپای ئەو کارەیان دەربارەی میتۆدی دیزاینکردنی دەرمان لە پەرەپێدانی دەرمانی نوێدا. کارەکانی گێرترود ئێلیۆن وایانکرد کە دەرمانی زیدۆڤودین دروست بکرێت بۆ نەخۆشی ئایدز.
سەرەتای ژیان
گێرترود ئێلیۆن دایکبووی ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩١٨ لە نیویۆرک سیتی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. باوکی پزیشکێکی ددان ساز و پەنابەرێکی جوولەکەی لیتوانی بوو، دایکیشی پەنابەرێکی جوولەکەی پۆلەندی بوو. خێزانەکەی لە ساڵی ١٩٢٩، سەرمایەکەیان لەدەستدا لەکاتی تێکشکانی بازاڕی وۆڵ ستریت. ئێلیۆن لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا، قۆناغی ئامادەیی لە دواناوەندی واڵتن تەواو کرد. کاتێک ١٥ ساڵان بوو، باپیرەی بەھۆی شێرپەنجەی گەدە کۆچی دوایی کرد، لەبەر ئەوەی ئێلیۆن لەکۆتا ڕۆژەکانی ئەودا لەگەڵی بوو ئەوا ئیلھامی لەم ڕووداوە وەرگرت بۆئەوەی بچێتە ناو بواری پزیشکی و دەرمان.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:مردووانی ١٩٩٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨ پۆل:ژنە کیمیازانە ئەمریکییەکان پۆل:داھێنەرە ئەمریکییەکان لە سەدەی ٢٠می زایینی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل پۆل:ژنە داھێنەرەکان پۆل:خەڵکی ئەمریکا بە ڕەچەڵەک لیتوانیا-جوولەکە
شەرابی
شەرابی (Şerabî)، جۆرێک ترێیە کە شەراب لێ بەرھەم دەھینرێت. ترێی شەرابی لە پارێزگای دیاربەکر لە نزیکیی ڕۆباری دیجلە و ھەروەھا پارێزگای خارپێت لە باکووری کوردستان دەکاڵدرێت. دانەکانی ترێی شەرابی بە ڕەنگی سووری تارە و تامی شەرابەکەش وەکوو ھەنجیر و میوە وشکەکانە.
تورکەکان بەم ترێیە بۆغازکەرە (بە تورکی: Boğazkere) دەڵێن و مارکەێکیش بۆ شەراب بەم ناوە لە تورکییە ھەیە کە ناوی خۆی لە ئەم جۆرە ترێیە وەرگرتووەتەوە.
شەرابی کە لەم ترێیە وەردەگێڕدرێت بەھێز و مەستییەکەی درێژخایەنە، و ڕەنگی سووری تار و شینە، و بوونی میوەکانی وشکی سوور لێ دێت. ھەروەھا بۆ بار ھینان بۆ زۆرتر لە ١٠ ساڵ شیایە و خواردنی وێڕای کەبابی گۆشت و قەلەموونە و ماسی، پەنیر بە تایبەت پەنیری کوردی یان سویسی پێشنیار کراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شەرابی کوردی
تاقیکردنەوە (فیلم)
تاقیکردنەوە فیلمێکی جۆری سایکۆلۆژیای ھەستبزوێنی ئینگلیزییە لە نووسینی سایمۆن گاریتی و ستوارت ھازێلدین. فیلمەکە دەرھێنراوە لەلایەن ستوارت ھازێلدین. ئەکتەرەکان پێکھاتوون لە کۆڵن سالمۆن، کریس کارێی، جیمی میستری، لوک مابلی، گێما چان، چوک ئیووجی، جۆن لۆید فیلینگھام، پۆڵیانا مکئینتۆش، ئادەر بێک و ناتالی کۆکس.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی بەریتانیا
میواکۆ ساتۆ
میواکۆ ساتۆ (佐藤 美和子, Satō Miwako) ئەو یەکێکە لە کەسایەتییەکانی زنجیرەی لێکۆڵەر کۆنان، باوکی مردووە لە ڕووداوێکدا ئەو کاتەی بچووک بووە، و هەر بۆیە هەمان ڕێگەی ئەوی گرتۆتەبەر و ئێستا وەک پۆلیسێک لە پۆلیسی تۆکیۆی پایتەخت کار دەکات لەگەڵ پشکنەر میگۆری، ئەو کەسایەتییەکی چالاک، و ڕاست و زۆر سەرنجڕاکێشە، هەر بۆیە ناوبانێگی گەورەی لە ناو پیاوانی پۆلیسی شارەکەدا هەیە و لە نێوانیشیان تاکاجی هەیە، تاکاجی خۆشدەوێت بەڵام ئەوە دەرناخات چونکە دەترسیت تووشی شێتک ببێت، هەروەها زۆریش متمانەی بە کۆنان هەیە.
یەکەم دەرکەوتنی ساتۆ لە زنجیرەی ۱۳۰ ئەنیمێکەدا بوو.
پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان پۆل:ئەفسەرانی پۆلیسی خەیاڵی پۆل:کەسایەتییەکانی ئەنیمێ و مانگا
ناحیەی سیتەک
ناحیەی سیتەک یەکێکە لە پێنج ناحیەی قەزای شارباژێڕ لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی سیتەکە. ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سیتەک لە ساڵی ٢٠١٩دا (٤،٥٣٢)کەسە.
ناو
ناوی ئەم ناحیەیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە، ناوەندەکەی شارەدێی سیتەکە.
جوگرافیا
ناحیەی سیتەک ھاوسنوورە لەگەڵ، لە باکوورەوە ناحیەی ناوەندی قەزای شارباژێڕ، لە باشوورەوە ناحیەی تانجەرۆ، لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی زەلان و ناحیەی سرۆچک، لە ڕۆژاواوە ناحیەی بەکرەجۆ و ناحیەی گاپیڵۆن.
مێژوو
مێژووی ناحیەی سیتەک کۆن نییە، ئەم ناحیەیە لە ساڵی (٢٠٠٥)دا بە بڕیاری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە پێشنیاری وەزارەتی ناوخۆ و پارێزگای سلێمانی بۆ ئاسانکردنی پڕۆسەی کارگێڕی لە سنووری قەزای شارباژێڕدا، (٣) ناحیە درووستکران بە ناوەکانی ناحیەی سیتەک(سیتەک)، ناحیەی زەلان(زەلان) و ناحیەی گاپیڵۆن(گاپیڵۆن). بە بڕیاری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ژمارە(٥٥٤٦) لە (٢٩ - ١٢ - ٢٠٠٤). بە دابڕانی گوندەکان لە ناحیەی ناوەندی قەزای شارباژێڕ ئەم ناحیە پێکھێنرا.
کارگێڕی
ناحیەی سیتەک لە ٣٥ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
٢٠٠٠ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی٢٠٠٠ لە عێراق
موڵک و ماڵی تاکیل-ئانا-ئیلیشوو کودورو
وێنۆک|کودورو لەکاتی تۆمارکردنی مشتومڕەکانی یاسایی لەسەر زەوی تەکیل-ئانا-ئیلیشو کە بەبێ وەسیەت مرد، لە مۆزەخانەی بەریتانیا.
موڵک و ماڵی تاکیل-ئانا-ئیلیشوو کودورو نارویەکی کۆن و کۆنی بەردی لیمۆی سپی میزۆپۆتامیایە، یان ستێلای مافەکان، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ بەشی کۆتایی سەردەمی کاسی کە مێژوویەکی دادگاییکردنەکان دەدات سەبارەت بە میراتێکی کێبڕکێکراو لە ماوەی سێ نەوە یان زیاتر لە چل ساڵدا. باس لە ڕزگارکردنی میرات، یان "ئیدیعای ڕەچەڵەک" دەکات و زانیارییەکی زۆر دەدا تسەبارەت بە میرات لە کۆتاییەکانی سەردەمی برۆنزیدا. بە کۆلۆفۆنەکەی دەناسرێتەوە، ئەم ستێلایە کۆپییەکی سێ بەڵگەنامەی مۆرکراوە کە فەرمانی (شاهانەی)یان لەسەرە و ئەو بڕیارە یاساییانە تۆمار دەکات کە لە سێ سەردەمی یەک لە دوای یەکدا لە پاشاکاندا دراون،وەک پاشا -ئیدینا (نزیکەی ١٢٢٢-١٢١٧ پێش زایین)، ئاداد-شوما-ئوشور (نزیکەی ١٢١٦-١١٨٧ پێش زایین) و مێلی-شیپاک (نزیکەی ١١٨٦-١١٧٢ پێش زایین). دەقێکی هاوچەرخە کە ڕێزبەندی ئەم پاشا کاسییانە پشتڕاست دەکاتەوە کە لە لیستی پاشاکانی بابلدا هاتووە و باشترین بەڵگە دەخاتە ڕوو کە یەکەمیان پێناچێت تەنها کەسێکی ئاشووری دەستنیشانکراو بووبێت لە کاتی هەژموونی ئەم دواییانەدا بەسەر بابلدا لەلایەن توکوڵتی-نینورتای یەکەمەوە، وەک چۆن بڕیارەکانی لەلایەن پاشاکانی دواترەوە ڕێزیان لێگیرا.
لەوحەکە
کودورو لە وێرانەکانی پەرستگای مەردوک لە بابل لەلایەن هورمزد ڕەسام و داود تۆما سەرۆکی سەرپەرشتیاری کارەکەیەوە لە ساڵی ١٨٨٠ هەڵکەندراوە و ئێستا لە مۆزەخانەی بەریتانیادایە کە ئاماژەی مۆزەخانەی (BM 90827ی) پێدراو،. دەقەکە لەسەر شەش ستوون لەسەر بەردێکی دوو پێ بەرز نووسراوە بلۆکێک کە لە سەرەوەی لوتکەیەکی سێگۆشەیە کە پانزە هێمای خودایی لەسەرە، کەیسەکە دەست پێدەکات “کاتێک ماڵی تەکیل-ئەنا-ئیلیشوو بەهۆی نەبوونی میراتگرەوە لە سەردەمی پاشا عەداد-شوما-ئیدینادا کۆتایی هات، پاشا ئاداد-شوما-ئیدینا خانووی (واتە موڵک و ماڵی) تەکیل-ئەنا-ئیلیشوی بەخشی بۆ ئور-نینتینۆگا، برای تەکیل-ئانا-ئیلیشو.”
سەرچاوە
پۆل:مێژوو پۆل:کاسییەکان
پشکنەری گەرمیپێوی داتاشراو
وێنۆک|دیوی ناوەوەی دی ئێس سی کە لە دوو شوێن بۆ دانانی نونە و سەرچاوە پێک ھاتووە. پشکنەری گەرمیپێوی داتاشراو یان دی ئێس سی بریتیە لە ئامێرێکی پێشکەوتوو کە بە سودوەرگرتن لە جیاوازی تێپەڕ بوونی گەرمی بە ناوو ماددەیەکدا لە دوو کاتی جیادا، دەتوانێت چەند تایبەتمەندیەکی ماددەی پێ بدۆزرێتەوە، وەک: پلەی گەرمی گۆڕینی دۆخ، بڕی گۆڕان لە ئێنتالپی، و گۆڕانی شوشەیی، فراوانی گەرمی. DSC بە شێوەیەکی ڕێک گەرمیەکەی دەگۆڕێ و دەشێ خێرایی گەرم بوون و خێرایی ساردبوونەوەی بەھۆی نەرمامێروە ڕێکبخرێت. چەند ئامێرێکی تریش بە ھاوتەریب لەگەڵ DSC بەکار دەھێنرێن کە بریتین لە کۆمپیوتەرێک، ئامێرێکی فێنکەرەوە (کە پلەی گەرمی بتوانێ تا ژێر ١٠٠ سیلیزی دابەزێنێ)، چەند کەپسولێک گازی ئارگۆن و نایترۆجین و دوانۆکسیدی کاربۆن. لە ناو ئەم ئامێرەدا دوو دەفری (بە ناوی بوتە) بچکۆلانە زۆر تایبەت دادەنرێت کە پێویستە ھەردووکیان لە یەکجۆر ماددە دروست کرابن و شێوە و بارستاییان وەک یەک بێت، ھەروەھا نابێت کارلێکی کیمیایی لەگەڵ ماددەکە بکەن. زۆرجار لەبەر پارێزگاری کردن لە بەھەڵم بوونی نمونەکە، پێویست دەکات ئەم دەفرە تایبەتانە دابخرێن بە سەرپۆشێک لە ھەمان جنسی دەفرەکە. نمونەکەی لە یەکێک لە دەفرەکان داھاوێژرێت و ئەویتریان بە بەتاڵی دادەنرێ کە دەوری پارسەنگ دەبینێ و پێی دەگوترێ سەچاوە (reference). ئامێرەکە بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیک بڕی تێپەڕبوونی گەرمی بەناو دەفرەکە لە بڕی گشتی تێپەڕ بوونەکە دەردەکات بۆ ئەوەی تەنھا پێوانەکردنەکە بۆ نمونەکە بکرێت.
مێژوو
ئەم تەکنیکە لە ١٩٦٢ز لە لایەن واتسۆن (E. S. Watson) و نیڵ (M. J. O'Neill) پێش خراوە. لە ساڵی ١٩٦٣ز پێشنیاری بەبازاڕ کردنی بۆ کراوە. لە ساڵی ١٩٦٤ز، یەکەم ئامێری تەواو ئەدیەباتیک بۆ مەبەستە پزیشکیەکان لە لایەن پریڤالۆڤ (P. L. Privalov) و مۆناسێلیدز (D. R. Monaselidze) بەکار ھاتووە لە جۆرجیا (Institute of Physics in Tbilisi, Georgia).
دیاری کردنی گۆڕانی دۆخ
بنچینەی سەرەکی ئەم تەکنیکە بەم شێوەیەیە کە لە کاتی گۆڕینی دۆخ، نمونەکە گەرمیەکی زیادتر یا کەمتری دەوێت. ئەم جیاوازیە بە بەراورد کردنی ڕێژەی تێپەڕبوونی گەرمی لە نمونە و سەرچاوە دەدۆزرێتەوە. ھەریەک لەم پڕۆسانە پێیان دەگوترێ گەرمی وەرگر (endothermic) و گەرمی بەخش (exothermic). بۆ نمونە کاتێک ماددەیەک دەتوێتەوە، گەرمیەکی زیادتر وەردەگرێ بۆ گۆڕینی دۆخەکەی، وە بە پێچەوانەوە گەر ماددەیەک دەیبەستێ گەرمی دەبەخشێت چونکە گەرد و گەردیلەکانی لە ئاستێکی ووزەی بەرزتر دادەبەزنە ئاستی ووزەی نزمتر کە دەبێتە دەردانی وزە بۆ دەوروبەری. بەم ھۆیەشەوە ئەو گەرمی پێوەی کە لە ژێر نمونە و سەرچاوەکە داندراوە بڕێکی کەمتر یا زیادتر لە گەرمی دەخوێنێتەوە.
شیکەرەوەی گەرمی داتاشراو (دی تی ئەی)
شیکەرەوەی گەرمی داتاشراو یا دی تی ئەی (differential thermal analysis یا DTA) تەکنیکێکی بەدیلە کە بە ئامێرێکی ھاوشێوەی دی ئێس سی دەکرێت. لەم تەکنیکەدا گەرمیەکی یەکسان بە نمونە و سەچاوە دەدرێت، وە کاتێک پڕۆسەیەکی کیمیایی یا فیزیایی بەسەر نمونەکەدا ڕوو بدات، جیاوازی دەکەوێتە نێوان پلەی گەرمی نمونە و سەچاوە. بەڵام لە دی ئێس سی دا پلەی گەرمی ھەر دووک نمونە و سەرچاوە بەیەکسانی دەمێننەوە، بەڵام لە گشت پڕۆسەیەکدا گەرمی وەرگیراو و بەخشراو جیاوازی تێدەکەوێت.
بە واتایەکیتر، دی ئێس سی ئیش لەسەر جیاوازی گەرمی (بە جێگیر بوونی پلەی گەرمی) دەکات. بەڵام دی تی ئێی ئیش لەسەر جیاوازی پلەی گەرمی (بە جێگیر بوونی گەرمی پێدراو بۆ ھەریەک لە نمونە و سەرچاوە) دەکات.
چەماوەی دی ئێس سی
ئەنجامی تاقیکردنەوەی دی ئێس سی بریتیە لە لێشاوی گەرمی (تەوەرەی شاوڵی Y) لە سەر پلەی گەرمی یا کات (تەوەرەی ئاسۆیی X). لە پڕۆسەیەکی گەرمیبەخش یا گەرمیگر چەماوەیەک دروست دەبێ کە بە شێوەی چاڵ یا گرد دەردەکەوێت. ئەم چەماوانە دەشێت سودیان لێوەربگیرێت بۆ دۆزینەوەی ئێنتاڵپی گۆڕانی دۆخ کە بریتیە لە تەواوکاری ژێر چەماوەکە.
ئێنتالپی دەشێت بە شێوەی ھاوکێشەی خوارەوە نیشان بدرێت:
تێبینی: نەگۆڕی گەرمیەکە لە ئامێرێکەوە بۆ ئامێرێکی تر دەگۆڕێت.
بەکارھێنانەکانی
چەندین تایبەتمەندی جیا دەکرێ بە ئامێر دی ئێس سی بدۆزرێتەوە. بۆ نمونە دەکڕێ توانەوە، بەبەلوربوون و گۆڕانی شوشەیی ماددە تێبینی بکرێت. ھەروەھا دەشێت بەکار بێت بۆ لێکۆڵینەوە لە داخوران (oxidation) و چەندین کارلێکی کیمیایی تر.
گۆڕانی شوشەیی بۆی ھەیە ڕووبدات کاتێک پلەی گەرمی ماددەیەکی نابەلوری بەرز دەکرێتەوە. ڕوودانی ئەم پڕۆسەیە لە شێوەی دابەزینی ھێڵی ئاسۆیی دەبینرێت. ئەمە بەھۆی ئەوەوەیە کە فراوانی گەرمی ماددەکە لەناکاو گۆڕانی بەسەر دادێت.
کاتێک پەیکەری نابەلوری لە ماددەیەکدا دەگۆڕێت بۆ بەلوری، ھەندێ گەرمی دەبەخشێت. ئەم گەرمیە زیادەیە لە شێوەی چەماوەیەک دەردەکەوێت. کاتێک ماددەکە بەھۆی بەرز بوونەوەی پلەی گەرمی دەتوێتەوە، ھەندێ گەرمی وەردەگرێت و بەم شێوەیەش چەماوەیەکی تر لە سەر شاشەی کۆمپیوتەری ئامێری دی ئێس سی سەردەکەوێت.
یەکێکیتر لە بەکارھێنانی ئەم ئامێرە بۆ دیاری کردنی داڕشتەی شێوە بیرمەندە کە بەھۆیەوە دەزانرێت ماددە زیرەکەکە دوو فەیزی ئەوستێنایت (لە پلەی گەرمی بەرز) و مارتێنسایت (لە پلەی گەرمی نزم) نیشان دەدات.
دی ئێس سی چەندین زانیاری گرنگی داینامیکە گەرمی پڕۆتین دیاری دەکات. بۆ نمونە لە ڕێی ئەم تایبەتمەندیە گەرمیانەوە دەشێت پەیکەری پڕۆتین دەست نیشان بکرێت.
نمونەکان
ئەم تەکنیکە بە فراوانی لە چەند شوێنێک بەکار دێت، وەک پشکنینی کوالیتی (چۆنیەتی)، ھەروەھا بە مەبەستی توێژینەوە.
شی کردنەوەی دەرمان
دی ئێس سی بە بەرفراوانی بەکار دێت لە دەرمانسازی و پیشەسازی پۆلیمەردا. بۆ کیمیاناسانی پۆلیمەر، دی ئێس سی ئامێرێکی باشە بۆ لێکۆڵینەوە لە پڕۆسەی کورینگ (ئەم پڕۆسەیە بەکاردێت بۆ زیاد کردنی ڕەقیەتی یا بەھێزی پۆلیمەر). بەیەکەوە لکانی گەردەکانی پۆلیمەر (لە پڕۆسەی کوری دا) پڕۆسەیەکی گەرمی بەخشە، کە دی ئێس سی لە شیوەی چەماوەیەک دەریدەخات.
لە پیشەسازی دەرمان، پێویستە تایبەتمەندیەکانی دەرمان بە جوانی دیاری بکرێن. بۆ نمونە پێویستە دەرمان لە شێوەی نابەلوری بگات بە شوێنی مەبەست، بەم ھۆیەشەوە پێویستە دەمانەکان بەشێوەیەک بەرھەم بھێنرێن کە بەلور بوون تێیدا ڕوونەدات. ئەم تایبەتمەندیانە بە ئاسانی دەشێ بە دی ئێس سی کۆنتڕۆڵ بکرێت.
شی کردنەوەی گشتی کیمیایی
بەھۆی دی ئێس سی دەشێ پلەی گەرمی توانەوەی ئاوێتەکان بدۆزرێتەوە. لەبەر ئەوەی ڕێژەی پێکھاتەکانی ماددە لە ئاوێتەیەکدا جیاوازە، کەواتە پلەی گەرمی توانەوە لە یەک پلەی گەرمی دیاری کراو دەگۆڕێت بۆ مەودایەکی پلەی گەرمی.
سەرچاوەکان
پۆل:زانستی ماددە
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
حیزبوڵڵای کورد (تورکیا)
وێنۆک|ئاڵای حیزبوڵڵای تورکی حیزبوڵڵای کورد یان سۆفیک گرووپێکی ناسیۆنالیست و ئیسلامیی کوردە کە لە تورکیا هەڵکەوتووە. دژی تورکیا و پەکەکە شەڕ دەکات.
مێژوو
ئەم گرووپە لە لایەن حوسێن وه‌لیئۆغڵو ئیسلامیی کوردەوە دامەزراندووە و تا ئێستاش گرووپێکی موسڵمانی کوردە کە ڕەگ و ڕیشەی لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا و لە نێو ئەو کوردانەدا هەیە کە کۆچیان کردووە بۆ ئەوروپا یاخود شارەکانی ڕۆژئاوای تورکیا. گروپەکە لە ساڵی ١٩٧٩ دروستکراوە و تا ئێستاش چالاکە. گروپەکە ئایدۆلۆژیایەکی هەیە کە بە کوردایەتی ئیسلامی ناسراوە کە ناسیۆنالیزمی کوردی و ئیسلام تێکەڵ دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێکخراوە جیھادییەکان پۆل:ڕێکخراوە کوردییە ئیسلامییەکان
ئیان ئەلێکساندەر
لان ئەلێکساندەر یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکی کردووە.
١٦٨٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1689 (توضيح)
شاتوان
شاتوان گوندێکە، کەوتووەتە قەزای سەید سادق، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بێڕەشکە و لەباشوورەوە لەگەڵ  دەریاچەی دەربەندیخان و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی شاملۆ و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کەڵتەکەی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:گوندەکانی سلێمانی
١٩٥٩ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٥٩ لە عێراق
لە دایک بوونە دیارەکان
٢٢ی ئازار - باسم قاسم یەکیک لە یاریزانی پێشووی تۆپی پێی عێراق
مردنەکان
پۆل:عێراق لە دەیەی ١٩٥٠ پۆل:عێراق لە ساڵەکانی سەدەی ٢٠ەم
١٦٩٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1690 (توضيح)
ماکلۆد ئەندریووز
ماکلۆد ئەندریووز یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکی کردووە.
جۆھنی
جۆھنی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما نشیو، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
جۆھنی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
١٩٧٧ لە عێراق
لە دایک بوونە دیارەکان
١ کانونی دووەم - عەبدوڵڵا خزر حەمەد نووسەر و توێژەری موسڵمانی کوردە
ئەرژەنتین لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
ئەرژەنتین نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
کوژراو لە شەڕدا
وێنۆک|[[گۆڕستان و ھێمای بیرەوەریی سەربازە ئەمریکییەکان لە فەڕەنسا، بە سەربەرزیی ئەمریکییە کوژراوەکانی شەڕی جیھانیی یەکەم لە ئەورووپا]] کوژراو لە شەڕدا جۆرێک ڕێزبەندیی قوربانییەکانە کە زۆربە لە ھێزە سەربازییەکان بۆ مەرگی ئەندامانی خۆیان بە دەست دووژمنان یان ھێزە نەیارەکان بەکاردێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شەڕ
چانگ تایک-سانگ
چانگ تایک-سانگ یان جانگ تایک-سانگ (لەدایکبووی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٧٨٣ تا ١ی ئابی ١٩٦٩) چالاکوانێکی سەربەخۆی کۆری و پۆلیس و سیاسەتوانی کۆریای باشوور بوو ئەو سێیەم سەرۆک وەزیران و یەکەم وەزیری دەرەوەی کۆریای باشوور بوو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:سەرۆک وەزیرەکانی کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٣ پۆل:مردووانی ١٩٦٩ پۆل:وەزیرانی حکوومەتی کۆریای باشوور پۆل:دژە کۆمیونێستەکانی کۆریای باشوور پۆل:کیم کیو-سیک پۆل:دەرچووانی زانکۆی واسێدا پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئێدینبەرە پۆل:خەڵکی باکووری پارێزگای گیۆنگسانگ پۆل:ئەندامانی دەستەی نیشتمانی (کۆریای باشوور) پۆل:وەزیرانی دەرەوەی کۆریای باشوور
سووکایەتی بە قورئان
وێنۆک|قورئانێکی سوتێندراو سووکایەتی بە قورئان زاراوەیەکە ئاماژە بە ھەر جۆرە بێڕێزیکردنێک دەکات بەرامبەر قورئان، بێڕێزیکردن بەرامبەر قورئان کوفرە و بکەرەکەی لە ئاینی ئیسلام دەچێتە دەرەوە، و لەتۆڵەی سووکایەتی کردن بەقورئان دەکوژرێت، وەکو بڕوادارانی ئیسلام لێی دەڕوانن. زۆربەی مەزھەبە ئیسلامییەکان دەڵێن دەبێت بە دەستنوێژ قورئان ھەڵبگیرێت و موسڵمانان ھەمیشە بەڕێزەوە مامەڵە لەگەڵ قورئاندا بکەن.
ڕزگاربوون لە قورئانە دڕاو و کۆنەکان بەچەند شێوازێک دەبێت، لەوانە سووتاندنی قورئانەکە و ژێرگڵ خستنی خۆڵەمێشەکەی یاخود لەشوێنێکی پاک بخرێتە ژێر خاک.
حوکمەکەی
لە ڕوانگەی ئایینی ئیسلامەوە، حوکمی سووکایەتیکردن بەقورئان کوفرە، و بکەرەکەی لە ئاینی ئیسلام دەباتە دەرەوە، ئەگەر کەسێک ڕێککەوتننامەیەکی لەگەڵ موسڵمانان ھەبوو بەسووکایەتی کردن بەقورئان ڕێککەوتنەکە ھەڵدەوەشێنێتەوە دەبێت بە دوژمن بەپێی کۆدەنگی موسڵمانان.
٢٠٠٥-ئەمریکا
لەزیندانی گوانتانامۆ ساڵی ٢٠٠٥ ئەفسەرە ئەمریکییەکان ھەستان بەسووکایەتی کردن بەقورئان بەرامبەر گیراوە موسڵمانەکان.
٢٠٠٧-نەیجیریا
ساڵی ٢٠٠٧ مامۆستایەکی مەسیحی کوژرا دوای دەنگۆی ئەوەی سووکایەتی بە قورئان کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:قورئان
نیکۆ ئانان
نیکۆ ئانان یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکی کردووە.
١٦٩١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1691 (توضيح)
سێر ئەنزۆئاتێگوی
سێر ئەنزۆئاتێگوی یەکێکە لە ئەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم، بەشداری لەچەندین فیلمی ئەمریکی کردووە.
فڕۆکەخانەی جاسک
فڕۆکەخانەی جاسک فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە بەندەری جاسک، پارێزگای ھورمزگان، ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران پۆل:پارێزگای ھورمزگان
١٦٩٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1692 (توضيح)
تەھا ھاشمی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨ پۆل:مردووانی ١٩٦١ پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەو سەرۆکانەی بە کودەتا لاکەوتوون
فڕۆکەخانەی لاڤان
فڕۆکەخانەی لاڤان فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە دوورگەی لاڤان، پارێزگای ھورمزگان، ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران