cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گەشتیاران (فیلمی ٢٠١٦)
گەشتیاران ، فیلمێکی خەیاڵی زانستی، سەرکێشیی ئەمریکییە، لەلایەن مۆرتن تایلدم لە ٢٠١٦ دەرھێنراوە، لە نووسینی جۆن سپێیتسە، ئەکتەران جێنیفەر لۆرنس، کریس پرات، مایکڵ شین، لۆرنس فیشبێرن و ئاندی گارسیا ڕۆڵیان تێدا گێڕاوە. فیلمەکە باس لە کەشتییەکی بۆشایی دەکات کە گەشت بۆ ھەسارەیەکی زۆر دوور دەکات و ھەزاران گەشتیاری ھەڵگرتووە، لە یەکێک لە بەشەکانی نوستنیدا کێشەیەکی تەکنیکی دروست دەبێت، کە بەو ھۆیەوە دوو گەشتیار ٩٠ ساڵ زووتر خەبەریان دەبێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی خەیاڵی زانستیی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە زانستییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەمریکییەکان لە بۆشایی ئاسمان پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی نیل ئێچ مۆریتز پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە داھاتوودا داندراون پۆل:فیلمەکان کە لە ستۆدیۆی پاینوود ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران
سایوری یەھاگی
سایوری یەھاگی (بە ژاپۆنی: 矢作 紗友里، یەھاری سایوری) ئەکتەرێکی ژاپۆنیە کە پەیوەندیدارە لەگەل کۆمپانیای I'm Enterprise بووە چیرۆک گێرەوەی کۆمپانیای ئەنیماکس لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنیەکان لە تۆکیۆ پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنییەکان لە یاریە ڤیدیۆیەکان پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگیی خەڵکی تۆکیۆ
ترۆگیر
ترۆگیر شارێکی ویلایەتی سپلیت-دالماتیای کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٢٬٧٢٩ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قەراغ ئاو لە کڕۆواتیا پۆل:شارەکانی یۆنانی کۆن پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە کرواتیا پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا پۆل:ترۆگیر پۆل:ناوچەکانی کۆماری ڤێنیز
جامی ئەورووپای ١٩٥٨-١٩٥٩
جامی ئەورووپای ١٩٥٨-١٩٥٩ چوارەم وەرزی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپایە و ڕۆژی ٢٦ی ئابی ١٩٥٨ یەکەمین یاری ئەنجامدراو و کۆتا یاری پاڵەوانیەتیەکە لەڕۆژی ٣ی حوزەیرانی ١٩٥٩ لەیاریگای مەرسیدس بێنز ئەرینای شاری شتووتگارتی ئەڵمانیا، لەنێوان یانەی ڕیال مەدرید و ستێد ڕێمز ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا ڕیال مەدرید توانی بە ئەنجامی ٢-٠ بەسەر ستێد ڕێمزی ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.
نووسەر
وێنۆک|وێنەی نووسەری ئیسپانی گاسپسەر مێلکۆر نووسەر یان بنووس (بە کوردیی باکووری: نڤیسکار، Nivîskar، بە کوردیی زازایی: Nûskerî) بەو کەسە دەگوترێت کە بەرھەمێکی نووسراو یان چاپکراوی ھەبێت. نووسەریش چەند لایەنێک دەگرێتەوە لەوانە نووسەری مێژوویی، نووسەری چیرۆک، نووسەری چاند و ھونەر، نووسەری وێژە، نووسەری فەلسەفی، نووسەری ئایینی، نووسەری ڕامیاری ھتد...
سەرچاوەکان
پۆل:نووسین پۆل:دیزاینی پەیوەندی بەستن پۆل:نووسەران
ئەدریان گاجا
ئەدریان گاجا (لەدایکبووی ١٣ی شوباتی ١٩٨٤) گۆرانیبێژ و گۆرانینووس و بەرھەمھێنەری ئەلبانییە لە مەقدوونیا.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:زیندووان
بڕبڕە
thumb|left|300px|بڕبڕەی مرۆڤ thumb|left|300px بڕبڕە یان کاریتە یان مازگە بەشی سەرەکی ئێسکبەندی باڵاتەنەی مرۆڤە. گرنگترین ئەرکەکانی بڕبڕە بریتییە لە: پشتیوانی لە لەش، ھەڵسووڕان بە ھەموولادا، پاراستنی پێکھاتەکانی کۆئەندامی دەمار لە ناو خۆیدا.
بڕبڕە
بڕبڕە تەوەرەی ناوەندی لەشی مرۆڤە و لە ھێڵی ناوەڕاست و بەشی پشتەوەی لەشدایە، لە بنکی کاپۆڵەوە دەست پێدەکا و بە ملدا دێتە خوار و تا سمت دڕیژەی ھەیە. لە منداڵاندا لە ٣٣ مۆرە پێک ھاتووەو لە گەورەدا پێنج مۆرەی پێش ئاخر پێکەوە دەلکێن و ئێسکی سێبەندە پێک دەھێنن و چوار مۆرەی ئاخریش پێکەوە دەلکێن و کلێجە دروست دەکەن. بەم بۆنەوە ژمارەی مۆرەکان لە گەورەکاندا ٢٤ بڕگەیە. لە ٢٤ مۆرە، ٧ی مۆرەی مل، ١٢ی مۆرەی پشت و ٥ی مۆرەی کەمەرە.
ناوەکانی تر
لە فەرھەنگی زمانی کوردیدا بۆ ئەم مەبەستە ئەم وشانە ھاتووە: پشتەمازە، گازەڕا، مازگە، مازە، مازی، سنسل، تەرختە، کرک، تیرەغە، تیغەرەی پشت، کاریتەی پشت، مۆغەرە
پێکھاتەی مۆرەیەکی ئاسایی
چ‏‏‏ە‏‏‏پ|300px|وێنۆک|مۆرە ھەر مۆرەیێ لە دوو بەشی پێشوو و پاشوو پێکھاتووە کە کونێک دەکەوێتە ناوەڕاستییان کە بە کونی مۆرە دەناسرێت. بەگشتی ھەر مۆرەیێ لەم بەشانە پێکھاتووە:
دیسکی نێوان مۆرەکان
دیسکی بەینی مۆرەکان ئەم ھەلە بۆ مرۆڤ دەڕەخسێنێ کە دانەوێتەوە، ڕاست بێتەوە، بەم لاولادا بسووڕێ یان داشکێتەوە. دیسک پێکھاتەیەکی پان و لووسی ھەیە کە ناوکەکەی لە ماکێکی جیلەیی پێکھاتووە کە ڕیشاڵی ئانولووس دایگرتووە.
ئەرکی سەرەکی دیسکی نێوان دوو مۆرە، گرتنە خۆی گوشارە بۆ داشکانی ڕێژەی گوشارەکانی سەر بڕبڕەی پشت. دیسکەکان لە ژێر گوشاری دەرەکیدا وەزەنیان پێ دەگا.
جومگەکان
مۆرەکان بە ھۆی ژمارەیێک جومگەی بچووکەوە پێکەوە دەبەسترێنەوە. ئەم جومگانە بە ھۆی گوشار و سوانەوە خراپ دەبن و لەوانەیە تووشی ماس و پەنام بن و گوشار بخەنە سەر دەمارەکانی ئەو بەشە.
تۆڕی دەمارەکان
کۆئەندامی دەمار وەک تۆڕی تێلێفۆنەکان لە کۆمەڵێک دەمار پێک ھاتووە کە پەیامەکان لە مێشکەوە بۆ ئەندامەکان و لە ئەندامەکانەوە بۆ مێشک دەگۆزێتەوە. ئەو پەیامانەی لە مێشکەوە بۆ ئەندامەکان دەچێت دەبێتە ھۆی کرژ بوونەوەی ماسوولکەکان و جووڵەی ئەندامەکان. ئەو پەیامانەیش کە لە ئەندامەکانەوە بۆ مێشک دەڕۆن ھەڵگری ھەستی وەک ئێش و بیستن و... ە.
پەتەمازە
گوریسێ لە دەمارەکان کە لە مێشکەوە بە کاناڵی مۆرەکاندا دێنە خوارێ بە پەتە مازە (spinal cord) دەناسرێت. تاڵە دەمارەکان پاش جیا بوونەوە لە پەلکەدەمار، مەودایەکی کەم دەبڕن و لەم لاولای مۆرەکانەوە دێنە دەرەوە و بەرەو بەشێک لە ئەندامەکانی لەش (وەک دەست و پێ) دەچن و دەمارکێشی دەکەن.
ڕاگرتنی تەندروستی
بە مەبەستی ڕاگرتنی تەندروستی بڕبڕە، باشتر وایە کە لە دانیشتن و ڕۆیشتندا، مۆرەکان ڕێک و قیت لەسەر یەک سوار بن و کۆم نەبن. بەژنی ڕێک و قیت لە تەندروستی لەش، بەخۆدا پەرمان و جوانیدا دەوری گرنگی ھەیە.
وەزەنەکانی پشت
پەتەمازە ھەڵگری پەیامەکانی ھەست و جوولەیە و ئەگەر تووشی وەزەنێک بێ، ئەوە دەتوانێ ببێتە ھۆی تێکچوونی جووڵە، ھەست و ھاتنە ژانی ئەندامەکانی لەش. ئەمە ھەر ئەو ڕووداوەیە کە لە پێکدادانێکدا ڕوودەدات و دەبێتە ھۆی ئیفلیجی. ژمارەی ئەو ئەندامانەی لە ڕووداوێکی وادا ئیفلیج دەبن بە توندی و شوێنی وەزەنەکە بەستراوە، ئەگەر وەزەنەکە بۆ سەر گەردن بێ، ئەگەری ئیفلیجی دەست و پێکان لە ئارادایە، ئەگەر وەزەنەکە بخرێتە سەر کەمەر، تەنیا پێکان تووشی کێشە دەبن.
سەرچاوە
پۆل:ئێسکبەند پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی پۆل:ئێسکە ناڕێکەکان پۆل:توێکاریی بڕبڕەداران
دیانا کارازۆن
دیانا کەرەزۆن یان دیانا قەرەزۆن، گۆرانیبێژی پۆپستاری ناسراوی ئوردنە. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٨٣ لە کووەیت لە دایک بووەو لە عەممانی پایتەخت ژیاوە. بنەماڵەی کارازۆن لە سووریاوە ھاتوون و دایکی بە رەسەنە کوردە. لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە دیانا ھەرەباشترین گۆرانیبێژی ولاتی ئوردنە. لەلایەن شا و شاژنی ئوردن خەلاتکراوە. کاتێک تەمەنی بیست ساڵ بووە بەشداری لە بەرنامەی سوپەرستاری عەرەب کردو پلەی یەکەمی ھێنا. دواتر بەشداری لە فیلمێکی میسری بە ناوی "بەدەوی" کردووە و چالاکی تری دیکەی لە سەر ئاستی تەلەفزیۆن و سینەمادا ھەیە دواترینیان زنجیرەی تەلەفزیۆنی "نونە المڕژونە"‌یە. دوا ئەلبومی گۆرانیشی بۆ سالی ٢٠١١ بە ناوی "کژب علی" (درۆی لەگەل کردم). دیانا یەکجار سەردانی کوردستانی کردووە و بەشداری ئاھەنگێکی گۆرانی کردووە کە تابیبەت بووە بە پرۆژەیەکی ئیبراھیم تاتلیسس سالی ٢٠١٠.
بەستەری دەرەکی
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣ پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژاوای سووریا
ژاک دو لاکرۆتێل
ژاک دو لاکرۆتێل نووسەری سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٨ پۆل:مردووانی ١٩٨٥ پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسیی سەدەی ٢٠ەم
گۆسپیچ
گۆسپیچ شارێکی ویلایەتی لیکا-سێنیی کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٢٬٤٧٩ کەس بووە.
جامی ئەورووپای ١٩٥٩-١٩٦٠
جامی ئەورووپای ١٩٥٩-١٩٦٠ پێنجەم وەرزی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپایە و ڕۆژی ٢٦ی ئابی ١٩٥٩ یەکەمین یاری ئەنجامدراو و کۆتا یاری پاڵەوانیەتیەکە لەڕۆژی ١٨ی ئایاری ١٩٦٠ لەیاریگای ھامپدین پارکی شاری گلاسگۆی سکۆتلەندا، لەنێوان یانەی ڕیال مەدرید و ئینتراخت فرانکفرۆت ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا ڕیال مەدرید توانی بە ئەنجامی ٧-٣ بەسەر ئینتراخت فرانکفرۆتی ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.
تایمۆس
تایمۆس یەکێکە لە بەشەکانی کۆئەندامی بەرگری. ئەم ئاڵگە ھەروەھا بەشێکە لە کۆئەندامی سووڕان. تاقە ئەرکێک کە بۆ تایمۆس ناسراوە، پێگەیاندنی لیمفۆسیتگەلی تی-ە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامەکان پۆل:کۆئەندامی بەرگری پۆل:کۆئەندامی لیمف
عزەت ئاوا
عزەت ئاوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگاو، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
عزەت ئاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گۆیژە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەلان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی میرەی حەوزەوار لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەریمەجەل.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شیرۆ سایتۆ
شیرۆ سایتۆ (بە ژاپۆنی: 斎藤 志郎 سایتۆ شیرۆ) ئەکتەر و ئەکتەری دەنگی ژاپۆنیە لە سەکاتا ، یەماگاتا ، ژاپۆن، یەکێک بووە لە ئەکتەرانی دەنگی لە ئەنیمی سەنکاریا.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٦ پۆل:زیندووان
فڕانکی سویسری
thumb|دراوی فڕانکی سویسری فڕانکی سویسری دراوێکە لەلایەن بانکی نێودەوڵەتی سویسری لە چاپ دەدرێت ، ئەم دراوە لە ووڵاتانی سویسرا و لیختنشتاین و ئاڵمانیا و چەند هەرێمێک لە ئەورووپا بەکاردەهێنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:دراوەکانی سویس پۆل:ئابووری سویس پۆل:ناساندنەکانی ١٧٩٨ پۆل:دراوەکانی ئەورووپا
فێرگە
thumb|وێنەی فێرگەیەک لە [[ئینگلستان|ئینگلاند.]] فێرگە یان قوتابخانە یان خوێندنگا شوێنێکە بۆ پێگەیاندنی لاوان بە زانست و ھۆشیاری، بەگشتی لە فێرگەکانی جیھان تیشک دەخریتە سەر بوارە زانستیەکان وەک کیمیا، فیزیا، بیرکاری، زمانەکان وەلەبەشیکیش لە فێرگەکان بەتایبەتی فێرگە وێژەییەکان بابەتی مێژوویی و جوگرافیای جیھان و وەرزش و ھونەر دەخوێنرێ یان گرنگی پێ دەدرێت، لە زۆرێ ووڵاتان فێرگەکان بە پارەن واتە دەبێ دایک و باوک یان کەسێکی قوتابیەکە پارە بات بە فێرگەکە بۆ ئەوەی قوتابیەکە لەلایەن فێرگەکە وەرگیرێ، لە جیھاندا زۆرینەی ئەو فێرگانەی بەپارە قوتابی وەردەگرن لەلایەن کەرتی تایبەتەوە فێرگەکە بەڕێوە دەچێت لەنموونەی ووڵاتانیش ووڵاتی تورکیا سەرجەم فێرگەکانی بەپارەن، فێرگەش بەگشتی لەچەند یەکەیەک پێکدێت کە دەستپێکیان فێرگەی سەرەتاییە ئینجا ناوەندی وەپاشان ئامادەیی ئینجا کۆلێژەکان ە یاخوود پەیمانگاکان، لە ھەرێمی کوردستان یش ھەردوو ئاستی سەرەتایی و ناوەندی بوونەتە یەک ئاست بەنێوی بنەڕەتی وە لەزۆربەی ووڵاتان قوتابی لە شەش ساڵانەوە دەچێتە فێرگەکان، زۆرێ لە کەسان پێیان وایە فێرگە تاکە ڕیگایە بۆ سەرکەوتنی گەلێ بۆ بنیاد نانی نەوەی دواڕۆژ. پۆل:فێرکاری
شارستانی تەنگێستان
شارستانی تەنگێستان یەکێ لە شارستانەکانی پارێزگای بووشێھرە. ناوەند ئەم شارستانە، شاری ئەهرەمە.
دابەشکاری کارگێڕی
شارستان گناوە ٢ ناوچە، ٣ شار و ٤ گوندستانی هەیە.
ھایدی کروز
هایدی سوزان نێڵسن ، لەدایکبووی ٧ی ئۆگستی ١٩٧٢ لە سان لویس ئۆوبێسپۆ، کالیفۆرنیا، ئەمریکا. بەڕێوەبەری وەبەرهێنانە لە گۆڵدمان ساکس. خزمەتکاری پێشووی سەرۆکی ئەمریکا جۆرج دەبلیوو بوش بوو لە کۆشکی سپی وەک بەڕوەبەری ئابووری بۆ نیوەگۆی زەویی ڕۆژهەڵات لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی، وەک بەڕێوەبەری نووسینگەی ئەمریکای لاتین لە وەزارەتی خەزانەداری، وەک یاریدەدەری تایبەتیی نوێنەری بازرگانی ئەمریکا ڕۆبێرت زۆیڵیک.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:خەڵکانی گۆڵدمەن ساکس پۆل:زیندووان پۆل:تێد کروز
وەزارەتی تەندروستیی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
وەزارەتی تەندرووستی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (بە ئینگلیزی: United States Department of Health and Human Services)یەکێکە لە پازدە وەزارەتەکەی حکوومەتی فیدڕاڵی ئەمریکا. ڕێکخراوەکە لە واشنتن دی سیدایە، کە ئەرکی چاودێریکردنی پەروەردە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دایە.
بەڕێوبەرایەتی خۆراک و دەرمانی و پەیمانگا نەتەوەییەکانی تەندروستی (NIH)یەکێکە لە لقەکانی ئەم وەزارەتە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وەزارەتەکانی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:دامەزراوەکانی ١٩٥٣ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:بریکارەکانی حکوومەت کە لە ١٩٥٣ دامەزراون پۆل:وەزارەتی تەندرووستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پاوەندی ستەرلینگی
thumb|پاوەندی کۆنی کانزایی (ئاسن). پاوەندی ئیستەرلینی (بە ئینگلیزی:Pound sterling) (ھێما: . یان GBP) دراوێکە بەکاردێت لە بریتانیای مەزن ، دراوەکە لە بانگی ئینگلاند لەچاپ دەدرێت یەکەم وەشانی دراوەکە لەساڵی ١١٥٨ بووە
سەرچاوەکان
پۆل:دراوەکانی ئاسیا پۆل:دراوەکانی ئۆقیانووسیا پۆل:دراوەکانی شانشینی یەکگرتوو پۆل:دراوەکانی ئەفریقا پۆل:دراوەکانی ئەورووپا
بڕیارنامەی ٦٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٥٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی ئایاری ١٩٩٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئیسرائیل-کۆماری عەرەبیی سووریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٩٢٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:ھەوڵەکانی ئاشتی لە ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٠ پۆل:سووریا لە ١٩٩٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٩٠
کزیە
کزیە ئێسکێکی چوارگۆشی ناڕێکە کە لە ناوەڕاستەوە نەختێک گێڕاوە.
دوو دانە لەم ئێسکە لە لەشی مرۆڤدا ھەیە؛ یەکێک لە لای چەپ و ئەوی تر لەلای ڕاست کە پێکەوە جەم دەبن و پشتێنەی لەگەنە پێک دەھێنن.
کزیە لە پێکەوەلکانی سێ ئێسکی دەورانی تۆلی پێک دێت، واتە:
ئەم سێ بەشە لە کاسە کڵۆک دا یەک دەگرن، ئەم یەک گرتنە لە مناڵاندا کرۆژنەییە و لە گەورەکاندا دەبێتە ئێسک.
کۆبوونەوەی دوو کزیە، سێبەندە و کلێجە بۆشایێک پێک دێنێ کە لەگەنەی پێ دەڵێن. ئێسکی ڕان بە ڕووکاری دەر و ژێری لەگەنەوە بەند دەبێت.
سەرچاوە
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=10343531 ویکیپیدیای فارسی]
پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی پۆل:لەگەنە
کراپینا
کراپینا شارێکی ویلایەتی کراپینا-زاگۆریێی کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١٢٬١٨٥ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کرواتیا پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
ژاک پرادو
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩ پۆل:مردووانی ١٩٢٨
لەگەنە
وێنۆک|چەپ|400px|ئێسکەکانی لەگەنە: ١. [[سێبەندە ٢. کەلەکە ٣. کڵۆک ٤. شەرم ئێسک ٥. لکانگەی شەرم ٦. کاسە کڵۆک  ٧. کونی ئۆبتوراتۆر  ٨. کلێجە ]] لەگەنە یان کاسیلکەی لەگەنە لە دوو ئێسک بە ناوی کزیە لە پێشەوە و سێبەندە و کلێجە لە دواوە پێکھاتووە.
کزیە ئێسکێکە کە لە پێکەوەلکانی سێ ئێسکی دەورانی تۆلی واتە ئێسکی باڵی کزیە یا کەلەکە، کڵۆک و شەرم ئێسک پێک ھاتووە. کۆبوونەوەی دوو کزیە، سێبەندە و کلێجە بۆشایێک پێک دێنێ کە لەگەنەی پێ دەڵێن. ئێسکی ڕان بە ڕووکاری دەر و ژێری لەگەنەەوە بەند دەبێت.
پشتێنەی لەگەنە
پشتێنەی لەگەنە لە دوو کزیە پێک دێت کە لە پێشەوە یەک دەگرن و لکانگەی شەرم (سیمفیزی پوبیس) پێک دێنن. ئەندامەکانی خوارووی لەشی مرۆڤ بە یارمەتی پشتێنەی لەگەنە بە بڕبڕاگەوە بەند دەکرێن. پشتێنەی لەگەنە لەم جومگانەی ژێرەوە دروست دەبێ:
جومگەکانی لەگەنە
لەگەنە بنکی تەنە پێک دێنێ و ئەم سێ جومگەی تێدایە:
سەرچاوەکان
[//fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=9627323 ویکی فارسی]
پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی پۆل:لەگەنە
پاولۆ کۆیلۆ
پاولۆ کۆیلۆ دێ سووزا ( ؛ گۆکردنی پۆرتووگالی: [ˈpaw.lu kuˈeʎu] ؛ لەدایکبووی ٢٤ی ئابی ١٩٤٧) ھۆنراوەنووس و ڕۆماننوسی بەڕازیلییە، کە بە ڕۆمانی کیمیاگەر ناسراوە. لە ٢٠١٤دا، لاپەڕە کەسییەکانی لە ئینتەرنێتدا بڵاوکردەوە بۆ دروستکردنی دامەزراوەی پاولۆ کۆیلۆی ئینتەرنێتی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی بەڕازیلی پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی بەڕازیلی پۆل:نووسەرانی مەسیحی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧
جونیەی میسری
thumb|جونیەی میسری جونیەی میسری (بەعەرەبی:جنيه مصري) دراوێکە لە ووڵاتی میسر بەکاردێت ، لەلایەن بانکی ناوەندی میسری لە چاپ دەدرێت ، جگە لە میسر لە کەرتی غەزە ش بەکاردەهێنرێت ، هێمای دراوەکەش (EGP) یان (E£) ، یەکەم وەشانی ئەم دراوە لەساڵی ١٨٣٦ بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:دراوەکانی ئاسیا پۆل:ئابووری میسر پۆل:ناساندنەکانی ١٨٣٤ پۆل:دراوەکانی ئەفریقا
ڕووناکی
ڕووناکی (بە ئینگلیزی: Light)یا ڕووناکی بینراو (بە ئینگلیزی: visible light) ئەو بەشەی شەبەنگی کارۆموگناتیسییە کە بە چاوی مرۆڤ ھەستی پێ دەکرێت. لە ڕاستیدا ئەگەر درێژی شەپۆلی ئەلکترۆمەگناتیسی لەنێوان ٤٠٠–٧٠٠ نانۆمەتر بێت چاوی مرۆڤ ھەستی پێ دەکات، کە بەو مەودایە دەکوترێت ڕووناکی یا ڕووناکی بینراو. خێرایی ڕووناکی لە چۆڵاییدا ٢٩٩٬٧٩٢٬٤٥٨(مەتر\چرکە)، یەکێکە لە نەگۆڕە بنەڕەتییەکانی سروشت. لە فیزیادا، وشەی 'ڕووناکی' ھەندێک جار ئاماژە بە ھەمووی شەبەنگی کارۆموگناتیسی دەکات، چ بینراو بێت یان نا. بەم واتایە، تیشکی گاما، تیشکی ئیکس، مایکرۆڤیڤ و شەپۆلی ڕادیۆش ڕووناکین. ھەروەک ھەموو جۆرەکانی تری شەپۆلی کارۆموگناتیسی، ڕووناکی جۆرێکە لە وزە کە بە شێوەی شەپۆل دەگوێزرێتەوە. بەڵام ڕووناکی جیاوازە لە جۆرەکانی تری شەپۆل، وەکو شەپۆلەکانی دەنگ و شەپۆلەکانی ئاو. شەپۆلی دەنگ و شەپۆلی ئاو ناگوێزرێنەوە ھەتاوەکو بە ناوەندێکدا تیپەڕ نەبن کە ئەمانەش پێیان دەوترێت شەپۆلە میکانیکییەکان، بەڵام ڕووناکی پێویستی بە ناوەند نییە بۆ ئەوەی تێیدا بگوێزرێتەوە.
تایبەتمەندییە سەرەتایییەکانی ڕووناکی بریتین لە توندی، ئاراستەی بڵاوکردنەوە، فریکوەنسی یان درێژی شەپۆل و جەمسەرگیری. وەک ھەموو جۆرەکانی تیشکی ئەلکترۆمەگناتیسی، ڕووناکی بینراو بە تەنۆلکەیەکی سەرەتایی بێ بارستە بە ناوی فۆتۆن کە نوێنەرایەتی کوانتای کادی ئەلکترۆمەگناتیس دەکات دەگوێزرێتەوە و دەکرێت وەک ھەردوو شەپۆل و تەنۆلکەچاوی لێ بکرێت. خوێندنی ڕووناکی، ناسراو بە ئۆپتیک، بابەتێکی لێکۆڵینەوەی گرنگە لە فیزیای ھاوچەرخدا.
سەرچاوەی سەرەکی ڕووناکی لەسەر زەوی خۆرە. ھەروەھا لەڕووی مێژوویییەوە سەرچاوەیەکی تری ڕووناکی بۆ مرۆڤ ئاگر بووە. لەگەڵ پەرەسەندنی ڕووناکییەکانی کارەبا و سیستەمەکانی وزە، ڕووناکی کارەبایی بەشێوەیەکی کاریگەر شوێنی ڕووناکی ئاگری گرتووەتەوە.
شەبەنگی کارۆموگناتیسی و ڕووناکی بینراو
بەشێوەیەکی گشتی، تیشکی ئەلکترۆمەگناتیسی لەسەر بنەمای درێژی شەپۆل پۆلێن دەکرێت بە شەپۆلی ڕادیۆ، مایکرۆ، تیشکی خواروو-سوور، ڕووناکی بینراو، تیشکی سەرووبنەوش، تیشکی X و تیشکی گاما. ڕەفتاری شەپۆلی ئەلکترۆمەگناتیسی پەیوەستە بە درێژی شەپۆلەکەی. درێژی شەپۆلی کورتتر واتا فریکوەنسی بەرزترو و وزەی بەرزتر، درێژی شەپۆلی بەرزتر واتا فریکوەنسی کەمتر و وزەی کەمتر. کارلێکی تیشکی ئەلکترۆمەگناتیسی لەگەڵ تاکە ئەتۆمەکان و مولکولەکان پەیوەستە بە بڕی وزەی ھەر کوانتومێک لە تیشکتە.
شەپۆلەکانی شەبەنگی کارۆموگناتیسی لە ناوچەی ڕووناکی بینراو، دواھەمین فۆتۆنن کە توانایان ھەیە ببنە ھۆی ورووژاندنی ئەلکترۆنی لەناو گەردیلەکان. ئەمەش دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری لە پەیوەند یان کیمیای گەردیلە. لە کۆتایی خوارەوەی گی ڕووناکی بینراو (خوارووسوور)، تیشکی ئەلکترۆمەگناتیسی بۆ مرۆڤ نادیار دەبێت چونکە فۆتۆنەکانی چیتر وزەیان نییە ببنە ھۆی گۆڕانی گەردیلەی تۆڕی چاوی مرۆڤ، کە گۆڕان دەبێتە ھۆی ھەستپێکردنی ئەو تیشکە.
ئاژەڵانێک ھەن کە ھەستیارن بە جۆرەکانی خوارووسوور، بەڵام نەک بە بەکارھێنانی ڕاکێشی کوانتۆمی. ھەستکردن بە خوارووسوور لە مارەکان پەیوەستە بە بەرز بوونەوەی پلەی گەرمی پاکەتانێکی بچووک لە ئاوی خانە لەلایەن تیشکی خوارووسوور. ئی ئێم ئاڕ لەم مەودایە دەبێتە ھۆی ورووژاندنی گەردیلەکان و گەرمکردنیان، کە دەبێتە ھۆی ھەستپێکردنی ئەم ئاژەڵانە بە تیشکی خوارووسوور.
لە سەرووی مەودای ڕووناکی بینراوەوە، ڕووناکی سەرووی بنەوش ھەیە کە بۆ مرۆڤ نادیار دەبێت. ھۆکاری ئەم دیاردەیە بەزۆری لەبەر ئەوەیە کە کۆرنیا تیشکی خوار ٣٦٠ نانۆمەتر ھەڵدەمژێت و نیسکە) لێنزە (ناوەکییەکەی چاو خوارەوەی ٤٠٠ نانۆمەتر ھەڵدەمژێت. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەو تووڵ و قووچەکانەی کە لە پشتەوەی چاوی مرۆڤدان ناتوانن ھەست بە شەپۆلی زۆر کورت (خوارەوەی ٣٦٠ نانۆمەتر) بکەن و لە ڕاستیدا سەرووی بنەوش زیانیان پێ دەگەیێنێت. زۆرێک لەو گیانلەبەرانەی کە چاویان پێویستی بە نیسکە نییە (وەک گەناوەر و میگو) دەتوانن بە میکانیزمی ھەڵمژینی فۆتۆن ھەست بە سەرووبنەوش بکەن، بە ھەمان شێوە کە مرۆڤ ڕووناکی بینراو ھەست پێدەکات.
مەودای ڕووناکی بینراو لە سەرچاوە جۆراوجۆرەکان جیاوازە، ھەندێک ٤٢٠–٦٨٠ نانۆمەتر و ھەندێکیتریش ٣٨٠–٨٠٠ نانۆمەتریان بۆ ئەو مەودایە دیاری کردوە. لەژێر ھەلومەرجی تاقیگەیەکی ئایدیال، مرۆڤ دەتوانێت خوارووسوور تا ١٠٥٠ نانۆمەتر ببینێت، منداڵەکان و گەنجەکان لەوانەیە ھەست بە شەپۆلی سەرووی ٣١٠–٣١٣ نانۆمەتر بکەن.
ھەروەھا، گی ڕەنگەکانی ڕووناکی کاریگەری ھەیە لەسەر گەشەی ڕووەک (گیا)، پرۆسەیەک کە ناسراوە بە فۆتۆمۆرفۆجێنیسس.
بڕیارنامەی ٦٥٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٥٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٨ی حوزەیرانی ١٩٩٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ئەمەریکای ناوەندی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٩٢٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٠ پۆل:مێژووی ئەمریکای ناوەندی
ئوماگ
ئوماگ شارێکی ویلایەتی ئیستریای کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١١٬٧٥٩ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قەراغ ئاو لە کڕۆواتیا پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
سێبەندە
ئێسکی سێبەندە ئێسکێکی سێگۆشە، کە لە پێنج مۆرە پێکھاتووە، ئەم مۆرانە دوایی لە مرۆڤی پێگەیشتوودا پێکەوە دەلکێن و ئێسکێکی سەربەخۆ پێک دێنن.
ئێسکی سێبەندە لەگەڵ کلێجە، دیواری دواوەی لەگەنە پێک دێنن. ئەم ئێسکە سێگۆشە سێ ڕووکاری جومگەیی پێشوو، پاشوو و لاوەکی ھەیە، ڕەنگە ھۆی ناونانی ئەم ئێسکە لە زمانی کوردیدا بە سێبەندە لە سێ لاوە بەند بوونە.
سەرچاوەکان
پۆل:سێبەندە
یولیا دیتزە
یولیا دیتزە (بە ئینگلیزی،ئەڵمانی: Julia Dietze)، لەدایکبووی ٩ی جانواریی ١٩٨١ لە مارسیلیا. کچی هونەرمەندی ئەڵمانی ماتیاس دیتزەیە. دایکی خەڵکی مارسیلیایە. یولیا دیتزە لەگەڵ هەردووک خوشکە بچووکەکەی لە میونشن گەورەبوون.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:خانمەکتەرانی ئەڵمانی لە سەدەی ٢١ەم
جامی ئەورووپای ١٩٦٠-١٩٦١
جامی ئەورووپای ١٩٦٠-١٩٦١ شەشەمین وەرزی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپایە و ڕۆژی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٦٠ یەکەمین یاری ئەنجامدراو و کۆتا یاری پاڵەوانیەتیەکە لەڕۆژی ٣١ی ئایاری ١٩٦١ لەیاریگای وانکدۆرفی شاری بێرنی سویسرا، لەنێوان یانەی بێنفیکا و یانەی بەرشەلۆنە ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا بێنفیکا توانی بە ئەنجامی ٣-٢ بەسەر بەرشەلۆنەی ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.
ڕیخۆڵەئەستوورە
وێنۆک|ڕیخۆڵەئەستوورە وێنۆک
ڕیخۆڵەئەستوورە، زەبلەک، سوور یان ڕۆڤی ستوور بەشێکە لە کۆئەندامی ھەرس، دەکەوێتە نێوان ڕیخۆڵەباریکە و کۆم؛ لە سێ بەشی: ڕیخۆڵەکوێرە، کووڵۆن، ڕیخۆڵەی ڕاست پێک دێت.
درێژایییەکەی یەک میترو نیوە و پاشماوەی ھەرسی خۆراک بۆ دەرەوە ڕادەنێ، شلەی پاشماوەی ھەرس، پاش ھەڵمژرانی ئاو و خوێکانی لە ڕیخۆڵەگەورەدا، دەبێتە تڵتەیەکی سفت کە بە یارمەتی لینجاوێ (موکووس) کە لە خانەکانی ناوپۆشی ڕیخۆڵەوە دەڕژیت - و دەبێتە ھۆی خز بوونی ناو ڕیخۆڵە - بەئاسانی بەرەو دەر بەڕێ دەکرێت.
کاتێ پیسایی دەگاتە ڕیخۆڵەی ڕاست، ئەو بەشە خۆمەش کرژ دەبێت و ماسوولکەکانی دەور کۆمیش (واتە ئیسفەنگتری کۆم) شل دەبن و ھەستی دەسبەئاو پەیدا دەبێت.
سکچوون، قەبزی ،ھەوکردن، شێرپەنجەی کووڵۆن ،... باوترین جۆری نەخۆشییەکانی ڕیخۆڵەیە.
ناحیەی سنونێ
مێژوو
ئەم ناحیەیە لە ساڵی ١٩٢٣دا دامەزراوە، لە بەرئەوەی دەکەوێتە باکووری چیای شنگال، ناونراوە ناحیەی ئەلشیمال، لە سەرەتادا ناوەندی ناحیەکە گوندی کەرسێ بوو، کە دەکەوێتە دامێنی چیای شەنگال. لە ساڵی ١٩٦١دا بڕیاری گواستنەوەی ناوەندی ناحیەکە لە کەرسێوە بۆ سنونێدرا. لە ێستادا کوردەکان ناوی ناحیەکە بە ناحیەی سنونێ دەبەن نەک شیمال.
جوگرافیا
سنوری ناحیەی سنونێ:
دانیشتوان
دانیشتوانی ئەم ناحیەیە سەرجەمیان کوردن.
کارگێڕی
لە ڕووی کارگێڕییەوە ئەم ناحیە پێک ھاتووە لە (٤٠) گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێزیدی پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:کوردستان پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
ڕووپیەی پاکستانی
ڕووپیەی پاکستانی (؛ ھێما: ₨؛ کۆد: PKR) لە ساڵی ١٩٤٨ەوە دراوی فەرمی وڵاتی پاکستانە.
سەرچاوەکان
پۆل:دراوەکانی ئاسیا پۆل:ئابووری پاکستان
جامی ئەورووپای ١٩٦١-١٩٦٢
جامی ئەورووپای ١٩٦١-١٩٦٢ حەوتەمین وەرزی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپایە و ڕۆژی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٦١ یەکەمین یاری ئەنجامدراو و کۆتا یاری پاڵەوانیەتیەکە لەڕۆژی ٢ی ئایاری ١٩٦٢ لەیاریگای ئۆڵۆمپیکی شاری ئەمستردامی ھۆڵەندا، لەنێوان یانەی بێنفیکا و ڕیال مەدرید ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا بێنفیکا توانی بە ئەنجامی ٥-٣ بەسەر ڕیال مەدریدی ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.
عەینەکەی حەمەشاسوار
عەینەکەی حەمەشاسوار گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگاو، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
عەینەکەی حەمەشاسوار لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرقەڵا و لە باشوور لەگەڵ گوندی تەپەعارەبی حاجی مارف و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پێنج ئەنگوستی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی عەینەکەی سەعیدەڕەش.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بڕیارنامەی ٦٥٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ٦٥٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ١٩٩٠دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٢٬٩٢٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
شارلو سیلوێستر
شارلو سیلوێستر ڕۆماننووسی سەدەی نۆزدەیەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٩ پۆل:مردووانی ١٩٤٨
ئەلێکساندرا ئیلباکیان
ئەلێکساندرا بە "شاژنی چەتەی زانست" ناو دەهێندرێت. لە ساڵی ٢٠١٦، گۆڤاری زانستیی ناچرال ناوی ئەوی وەک یەکێک لە بایەخدارترین کەسایەتییەکانی ناو زانست هێنا.
لەوەتەی ساڵی ٢٠١١، ئەو لە ڕووسیا دەژی.
ژیان
ئیلباکیان لە ساڵی ١٩٨٨ لە شاری ئەلماتی، کازاخستان (ئەوکاتە سەر بە یەکێتیی سۆڤیەت بوو و بە ئەلما-ئەتا دەناسرا) لە دایکبووە. ئەو کە لە بنەماڵەیەکی فرەنەتەوەیی لەدایکبووە، بەجۆرێک تێکەڵەیەکە لە ئەرمەنی، سلاڤی و ئاسیایی. ئەلێکساندرا تەنیا لەلای دایکییەوە بەخێوکراوە کە وەک خۆی ئەویش پڕۆگرامسازێکی کۆمپیوتەر بوو.
ئەلێکساندرا ئیلباکیان هەر لە منداڵییەوە تێکەڵبووە لەگەڵ کۆمپیوتەر و ئایتی، ئەوکاتەی تەمەنی دوانزدە ساڵان بووە سەرەتا بە دەستکاریکردنی کۆدی ئەیچ تی ئێم ئێڵ دەستی پێ کردووە، دواتریش ڕووی لە فێربووی پی ئێچ پی، پڕۆگرامسازیی ئەسێمبلی و بەکارهێنانی نەرمەکاڵای دێلفی کردووە. دوای ئەوەش دەستی کردووە بە هاککردن، سەرەتا لە هاککردنی ئەندامانی ماڵەوە پاشان هاککردنی هاوبەشەکانی ئەو تۆڕەی کە ئینتەرنێتی لێی وەردەگرت ئەمەشی بۆ ئەوە کرد کە ئەو کۆمپانیایە کارێکی پێبدەن، بەڵام لەبڕی ئەوەی ئەوان هێڵەکەیان لەسەر بڕی. دواتر دەستیکرد بە هاککردنی دەزگاکانی وەشان و بڵاوکردنەوە، لەبەر ئەوەی نەیدەتوانی بڕی پارەی پێویست بەدەست بهێنێت ئەوا وێب سایتی دەزگای (MIT Press) هاککرد لەڕێی نووسینی پڕۆگرامێکەوە کە لەم ڕێگەیەوە توانی بەبێ ئەوەی پارە بدات ئەوا بەرهەمەکانیان دابەزێنێت.
لە ساڵی ٢٠٠٩، توانی بڕواننامەی بەکالۆریۆس بەدەست بخات لەڕێی زانکۆی تەکنیکی نەتەوەیی کازاخستان، ئەلێکساندرا پسپۆڕی لە ئاسایشی زانیاری بەدەستهێنا. دواتریش هەلی وەرگرتنی خوولی هاوینە (ئینێرنشیپ)ی لە زانکۆکانی ئەمریکا وەرگرت.
لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٢-٢٠١٤، لە مۆسکۆ دەستیکرد بە خوێندنی ماستەر لە بواری ئابووری، بەڵام دواتر وازی لێ هێنا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٩، خوێندنی ماستەری لە زانکۆی ستەیت سەنت پیتەرزبورگ لە ڕووسیا تەواوکرد. ئەو ئێستا لە مۆسکۆ دەژی، خەریکی خوێندنی فەلسەفەیە لە ئەکادیمیای ڕووسیا بۆ زانست.
پڕۆژەی سای-هەب
وێنۆک|ئەلێکساندرا لە کۆنفرانسێکی زانکۆی هارڤارد، ساڵی ٢٠١٠. کاتێک ئەلێکساندرا هێشتا لە کازاخستان بوو، هەڵسا بە درووستکردنی وێبسایتی سای-هەب. سای-هەب پڕۆژەیەکە کە زۆربەی توێژینەوە زانستییەکان کە بە پارەن ئەوا بە خۆڕایی بەردەستی دەخات. ئەلێکساندرا ئاماژەی بەوەداوە کە سەرەتا لە پلانی ئەودا نەبووە کە سکریپتەکەی بۆ ئەوەبێت کە توێژینەوەکان بۆ گشت جیهان بەخۆڕایی بکات، بەڵکوو پلانی ئەو ئەوە بووە کە خەڵکی خێراتر دەستیان بگات بە توێژینەوەکان.
لە ساڵی ٢٠١٥، دەزگای ئێلزڤییر سکاڵای لەدژی ئەلێکساندرا لە ئەمریکا بەرزکردەوە. لە پەیامی خۆیدا بۆ دادگا، ئەلێکساندرا نووسی کە ئەوەی هانی دا بۆ ئەنجامدانی ئەو پڕۆژەیە ئەوەیە کە ئەو نەیدەتوانی پارە بدات بە هەریەکێک لەو سەدان توێژینەوانەی کە ئەو دەیویست بۆ ئەنجامدانی توێژینەوەکەی خۆی، هەر بۆیە ئەو لە ڕێی هاککردنەوە توێژینەوەکانی دزیوە. دواتر لە پەیامێکی دیکەیدا لە وێب سایتەکەیدا، ئەلێکساندرا پاڵپشتی لە دۆزەکەی خۆی کرد و ئاماژەی بەوە دا کە دەزگای ئێلزڤییر پارە بە توێژەرەوەکان نادات، هەروەها توێژینەوەکان دەبێت بە خۆڕایی بڵاوبکرێنەوە نەوەک بە پارە بفرۆشرێن.
تێڕوانین
ئەلێکساندرا ئەوەشی درکاندووە کە ئەو لە ژێر هزر و بیرۆکەی کۆمۆنیزم ئەو ماڵپەڕەی دامەزراندووە، ئەمەش بەوەی کە دەبێت خاوەندارییەتی هاوبەش زانست و زانیاریش بگرێتەوە. لە ساڵی ٢٠١٦، لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ڤۆکس وتی «من حەزم بە بیرۆکەی کۆمۆنیزمە، بیرۆکەی ئەوەی کە زانیاری دەبێت هاوبەشی پێبکرێت زۆر گونجاوترە لەوەی کە بکرێتە موڵکداری.» بە قسەی ئەو، ئەوا سای-هەب شەڕی کۆمۆنیزم دەکات لەبەرامبەر ئەو سیستمەی ئێستا هەیە، ئەمەش بۆ ئەوەی زانست بگاتە هەمووان.
ئەلێکساندرا پێی وایە کە ئەو سیستمەی ئێستا هەیە دژی بنەمای بەندی ٢٧ی بانگنامەی گەردوونیی مافەکانی مرۆڤ ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانە کە دەڵێت «هەمووان مافیان هەیە ئازادانە... زانست و سوودەکانی بڵاوبکەنەوە».
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:زیندووان پۆل:ژنە زانستخوازەکانی سەدەی ٢١
پێکھاتە
پێکھاتە یان ھەیکەل چۆنیەتی پەیوەندی پاژەکانی پێکھێنەری شتێک دەگێڕێتەوە. بۆ نموونە، واتای پێکھاتەی لەشی مرۆڤ ئەوەیە کە لەشی مرۆڤ لە چ پاژگەلێک پێک ھاتووە و ئەو پاژانە چۆن پێکەوە بەستراون، یان پێکھاتەی پەرلەمان ئاماژە دەکات بە کۆی ئەندامان و دەستەی سەرۆکایەتی و پێوەندییەکانیان.
لە بوارە جیاجیاکاندا
پۆل:سیستەمەکان
شەھاب حوسێنی
شەھاب حوسێنی (؛ لەدایکبووی ٣ی شوباتی ١٩٧٤ لە تاران) ئەکتەر و دەرھێنەرێکی ئێرانییە.
ژیاننامە
شەھاب حوسێنی لە ٤ی شوباتی ١٩٧٤ لە تاران لەدایک بووە. برایەک و دوو خوشکی ھەیە. دەروونناسی لە زانکۆی تاران خوێندووە، بەڵام بەھۆی چوونی بۆ کەنەدا خوێندنی تەواو نەکردووە. لە ١٩٩٦ ھاوسەرگیری کردووە و دوو کوڕی ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤ پۆل:زیندووان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم
پلێتێرنیتسا
پلێتێرنیتسا شارێکی ویلایەتی پۆژێگا-سلاڤۆنیای کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١١٬٧٠٣ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سلاڤۆنیا پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
خەلەف بن ھیشام
ئەبوو موحەممەد، خەلەف بن ھیشام بن سەعلەب ئەسدی بەغدادی بەززار، ، لە ساڵی ١٥٠ـی کۆچی لە دایک بووە، لە بەغدا بەناوبانگ بووە، یەکێکە لە گێڕەوەکانی حەوت گێڕەوەکە و یەکێکە لە دە گێڕەوەکانی قورئان، ئەو لە ئیمامی حەمزەی کووفی گێڕاەوەتەوە و قیڕائەتێکیشی بۆ خۆی ھەڵبژاردووە بۆ بووە بە یەکێک لە دە گێڕەوەکانیش، ھەر لە دە ساڵیەوە قورئانی لەبەرکردووە، دەستی بە زانستخوازی کردووە لە سێزدە ساڵی، فەرموودەشی گێڕاەوەتەوە. قورئانی لا چەندانێک خوێندووە، قیڕائەی حەمزەشی لە سولەیم بن عیسا گێڕاوەتەوە، زۆر کەس لای ئەو قورئانییان خوێندووە.
وە سەبارەت بە قیڕائەتەکەی خۆی، دوو گێڕەوەی بەناوبانگەکەی ئیدریس حەدداد و ئیسحاق وەڕڕاق. لە ساڵی ٢٢٩ـی ھیجری کۆچی دوایی کرد.
جا ئاماژە بە قیڕائەتەکە لە حەمزەوە دەکرێ دەبێژرێ (قیڕائەتی خەلەف لە حەمزەوە)، کاتێکیش ئاماژە بە قیڕائەتەکە خۆی دەکرێ دەڵێن (خەلەفی دەیەم) (خلف العاشر).
جامی ئەورووپای ١٩٦٢-١٩٦٣
جامی ئەورووپای ١٩٦٢-١٩٦٣ ھەشتەمین وەرزی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپایە و ڕۆژی ١٢ی ئەیلوولی ١٩٦٢ یەکەمین یاری ئەنجامدراو و کۆتا یاری پاڵەوانیەتیەکە لەڕۆژی ٢٢ی ئایاری ١٩٦٣ لەیاریگای وێمبلیی شاری لەندەنی ئینگلتەرا، لەنێوان یانەی ئەی سی میلان و بێنفیکا ئەنجامدرا. لە ئەنجامدا ئەی سی میلان توانی بە ئەنجامی ٢-١ بەسەر بێنفیکای ڕکابەری سەربکەوێت و ببێتە ھەڵگری نازناوی ئەم وەرزە.
ئیمۆ
وێنۆک
وشترمەلی ئۆستڕاڵی یان ئیمۆ گەورەترین باڵندەی نیشتەجێی ئوسترالیایە. ئەم باڵندەیە دووەم گەورەترین باڵندەی جیهانە لە دوای وشترمەلی ئەفریقی. باڵای ئەم باڵندانە هەتا 150 to 190 cm دەگات. کێشی کەمێک زیاترە لە پەنگوینی ئیمپراتۆر بە تێکڕا. کێشی ئیمۆی پێگەیشتوو بە تێکڕا لە نێوان 18 and 60 kg لەگەڵ نێر و مێ بە تێکڕا 31.5 and 37 kg. بەزۆری مێینەکان کەمێک گەورەترن لە نێرەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:نیشانە نیشتیمانیەکانی ئوسترالیا پۆل:مەلەکان پۆل:ئەو باڵندانەی نافڕن
شەرەفنامە
شەرەفنامە لە وەرگێڕانەکەیدا ژێرناوی مێژووی ماڵەمیرانی کوردستانی دراوەتێ، کتێبی بە ناوبانگی مێژوویی کوردە کە بە زمانی فارسی، بە دەستی مێژوونوسی کورد، میر شەرەفخانی بەدلیسی (١٥٤٣ - ١٥٩٩) نووسراوە. شەرەفنامە سەرچاوەی سەرەکی و چڕوپڕی مێژووی خەڵکی کورد و کوردستانە کە شەرەفخان کاری پێک ھێنانی لە ساڵی ١٥٩٧دا و دوو ساڵ پێش مەرگی تەواو کردووە. زۆر پاشتر عەبدولڕەحمان شەرەفکەندی شاعیر و نووسەری ناسراو بە ھەژار (١٩٢٠ - ١٩٩٠)، وەریگێڕاوەتە سەر کوردی.
داڕشتنی شەرەفنامە
شەرەفنامە لە سێ ڕووپەڕ پێک ھاتوە. ھەریەک لەوانە بەسەر چەند بەندێک و چەند دەستەو لکێکدا دابەشکراون. بە کورتی کتێبەکە بەپێی جۆری فەرمانڕەوایی یان بوونی ماڵەمیران و دەسەڵاتدارنی کورد دابەشکراوە.
وەرگێڕان
شەرەفنامە، لەبەر ئەوەی بە فارسی نوسراوە وەرگێڕدراوەتە سەر زۆر زمانی تر.
وەرگێڕانەکەی ھەژار
ھەژار لە پێشەکی وەرگێڕانەکەدا کارێکی کردوە کە وا ئەکات وەرگێڕانەکەی ببێتە دەقێکی زۆر باوەڕپێکراوە لە ڕووی وەرگێڕانەوە. ھەندێ زانا و نوسەری بە ناوبانگی کوردی ئاگادار کردۆتەوە لێی و دەستنوسەکەی بۆ ناردوون بۆ ئەوەی تەماشای بکەن و ھەڵەکانی بۆ دیاری بکەن. یەکێ لەوانە کەمال مەزھەرە کە بە خەتی خۆی لە پەڕەی 'شێست"ی نوسراوی وەرگێڕانەکەی ھەژاردا ئەڵێ "لەسەر داوای ھەژار خۆی - گەلێک لە دەستنوسی شەرەفنامە کە - کرددوویەتی بە کوردی - لەگەڵ چاپی ڕووسی و عەرەبی ئەو کتێبەدا بەراوردم کرد. لە ئەنجامدا دەرکەوت کە تەرجەمەکە زۆر ڕێک و پێکو و ئەمینە و لە ھیچ شوێنێکدا جیاوازیم بەرچاو نەکەوت."
وەرگێڕانی بۆ زمانەکانی تر
تا ئێستا جگە لە زمانی کوردی بە عەرەبی، ئینگلیزی، فەرەنسی، ڕووسی، ئازەری و تورکی وەرگێڕاوەتەوە. لە ساڵی ١٨٧٣ تا ١٨٧٥ فرانسوا شارمۆ (François Charmoy) کە خوێندەواری زمانی فارسی بووە، شەرەفنامەی وەرگێڕاوە سەر فەرەنسی و لە شاری سان پترسبۆرگ ی ڕووسیا لە چاپی داوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مێژووی کورد پۆل:وەرگێڕانەکانی ھەژار پۆل:کتێبە مێژوویییەکان پۆل:کتێبەکانی ١٥٩٧
بیکس بێدەربێک
وێنۆک لیۆن بیسمارک "بیکس" بێدەربێک (بە ئێنگلیزی Leon Bismark "Bix" Beiderbecke لە دایکبووی ١٠ی ئازاری ١٩٠٣ مردنی لە ٦ی ئابی ١٩٣١) کۆرنێتێستی جاز و پیانۆژەن و ئاوازدانەری ئەمریکی بوو. بێدربکی یەکێک بوو لە کاریگەرترین تاکژەنانی جاز لە ساڵانی دەیەی ١٩٢٠.
مێژووناسان وا بیردەکەنەوە کەوا دایک و باوکی دژی موزیکژەنی ئەو بوون و ناردیان بۆ قوتابخانەیەکی سەربازی لە کەنار شاری شیکاگۆی ئیلینۆس بۆ ئەوەی دووریبخەنەوە لە جاز. ھەنێکی بیرکردنەوەی تریان ھەیە ھەرچۆنێک بێت خوولیا و حەزەکانی بیکس ھەر لە میوزیک و وەرزشدا بینراوە، وە لە قوتابخانە و شێوازی خوێندنی ئەوسا باش نەبووە و چەندین جار شکستی ھێناوە، تا ئەوکاتەی نامەییەکی ئاگاداری لە قوتابخانەوە دەگات بە باوانی بیکس باس لە دەرکردن و دوورخستنەوەی لە قوتابخانە دەکات بەھۆی ئەو شکست و شتانەی دەیکات لە قوتابخانە پەسەند نین لەناویان ھێنانی خواردنەوە بۆ قوتابخانە، دوای ئەمە بیکس دەست دەکات بە کارکردن لە مویزیک
لەگەڵ چەندین ئۆرکێسترای جاز کاری دەکرد. زۆر خواردنەوەی شەراب زیانی بە پیشەکەی گەیاند. دوایین ئۆرکێسترای کە پێشکەش کرد، کە ناوی لێ نابوو «جۆرجیا لە بیرکردنەوەمدا» کە ھاوڕێکەی بە ناوی ھوگی کارمیشائیل، کە یەکێک لە باشترین گۆرانینووسان و پیانۆژەنانی ساڵانی بیست و سییەکان بوو، ھاوکاری کرد.
تێبینیەکان
<references group="تێبینی" />
سەرچاوەکان
پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٣ پۆل:مردووانی ١٩٣١ پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:ھونەرمەندانی کۆڵۆمبیا ڕیکۆردز
ئیدریس حەدداد
ئیدریس بن عەبدولکەریم حەدداد بەغدادی، ، نازناویشی ئەبولحەسەن، یەکێکە لە دوو گێڕەوەکەی خەلەفی دەیەم، ئیمامێکی موتقین و موجەووید بوو خەڵکی لە دوورەوە دەھاتن بۆ لای لەبەر ئیتقانەکەی، لە لای خەلەف و (محمد بن حبیب الاشمونی) خوێندوویەتی، حەدیسیشی گێڕاەوەتەوە و باوەڕپێکراویش بووە. لە ساڵی ٢٩٣ یان ٢٩٤ـی کۆچی مردووە.
کەناڵی پێنج (ئێران)
کەناڵی پێنج یەکێک لە کەناڵە تەلەڤیزیۆنییە دەوڵەتییەکانی ئێرانە کە لەلایەن ڕێکخراوی پەخشی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بەڕێوەدەبرێت. ناسنامەی گرافیکی و بینراوی ئەم تۆڕە لە جەژنی ڕەمەزاندا ئاشکرا بوو. alt=لۆگۆی کەناڵی پێنج|وێنۆک|لۆگۆی کەناڵی پێنج
پاشخان
کەناڵی پێنج سیمای کۆماری ئیسلامی ئێران، یان کەناڵی پێشووی تاران، لە ٥ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٣٧٤ دروست بووە و پەیوەندی بە گرووپی کەناڵەکانی سیما کردووە. تۆڕی سیمای تاران یەکەمین تۆڕی پارێزگاکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بوو کە لە ساڵانی سەرەتای خۆیدا بە پەخشکردنی ٥ کاتژمێر بەرنامەی ڕۆژانە بۆ بینەرانی تاران دەستی بە چالاکییەکانی کرد.
ئە م تۆڕە بە ئامانجی و ڵامدانە و بە پێداویستییە شارستانی، کۆمە ڵایە تی، فە ڕھە نگی، ئایینی و سیاسی پارێزگای تاران، ڕە نگدانە و و شرۆڤە کردنی پرس و بابە تە پە یوە ندیدارە کان، دامە زراوە. بێھروز موفید لە ساڵانی سەرەتادا ئەم تۆڕەی بەڕێوەبردووە.
لە ساڵانی سەرەتادا تۆڕی پایتەختی پێشوو توانی بینەرێکی زۆر لەگەڵ خۆی بھێنێت بە کەڵک وەرگرتن لە بەرنامەی ڕاستەوخۆ و پێکھاتەی بەرھەمھێنانی نوێ وەک ئاھەنگی ڕەمەزان، شەوتان باش تاران، ئەم تۆڕە گەیشتە ١٢ کاتژمێر. دار شار، دراستان، تاران ٢٠، ڕەگەزی گەورە، سەلام تاران، کەوانە و زنجیرە کۆمیکییە یادگارییەکانی وەک پاڤەرچین لە بەرنامەکانی ئەو ساڵانەدا بوون کە زۆرترین بینەری ئەم تۆڕە بوون.
بێھروز موفید، عەلی ئەسغەر پورمحەممەدی، محەممەد حسێن حەرامی، مەجید ڕەجەبی مێمار، مەسعوود ئەحمەدی ئەفزادی، سەعید موقیسە، مەجید زەین ئەلعابیدین و جەواد ڕەمزەنژاد (لە ماوەی ساڵانی ١٣٧٤ تا ١٣٩٨) بە ڕێککەوت بەرپرسی بەڕێوەبردنی کەناڵی پەنج بوون. لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨ەوە سەعید ئەشنەب سەرقاڵی بەڕێوەبردنی ئەم تۆڕە بووە.
ھەر دوای تێپەڕبوونی ١٩ ساڵ و گۆڕانی بەڕێوەبردنی نوێی میدیای نیشتمانی، لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ کەناڵی پەنج ستاتۆی تۆڕی پارێزگاکانی تارانی بەجێھێشت و بوو بە تۆڕی نیشتمانیی پەنج سیما. تۆڕی پەنج سیما بە ئەولەوییەتی دروستکردنی بەرنامەی ئابوری و تێڕوانینێکی نوێ بۆ چەمکە ئابوورییەکان لە بواری میدیای ڤیدیۆیی لەژێر ئیدارەی مەجید زەین ئەلعابیدین درێژەی بە چالاکییەکانی دا. کەناڵێکی تایبەتمەند کە شوێنی بەتاڵی لە میدیای نیشتمانیدا لەگەڵ کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی دیکەدا بۆ بینەر ھەستی پێدەکرا.
لەگەڵ گۆڕینی ڕێباز و ئەرکی نوێی تۆڕی پەنچ سیما، بەرنامەکانی ئەم تۆڕە ٢٤ کاتژمێر لە ڕۆژێکدا پەخش دەکرا و بەشێک لە گرووپەکانی ئەم تۆڕە لەگەڵ یەکتر تێکەڵ بوون و بە پێناسەیەکی نوێ چالاکییەکانیان دەستپێکردەوە.
لەو ساڵانەدا، جگە لە بەرنامە ئابوورییە تازە داڕێژراوەکان، بەرنامەکانی ئێستا و بەناوبانگی کەناڵی ٥، وەک بەرنامەکانی «دەگەڕێینەوە ماڵەوە، بۆ نوێژکردن، دەرشار، و کەوانە»، بە گۆڕانی ناوەڕۆکەوە شێوەیەکی نوێیان گرتەبەر، و لە پێکھاتەی ئەم تۆڕەدا پارێزراو و بەھێزتر بوون
بە گۆڕانکاری لە بەڕێوەبردنی میدیای نیشتمانی لە مانگی ئایاری ٢٠١٥ەوە، تۆڕی پەنج سیما دیسانەوە ئەرکی ساڵانی یەکەمی خۆی جێبەجێ کرد، واتە وەڵامدانەوەی پێداویستییەکانی تاران و پایتەخت بە ڕێبازێکی نیشتمانییەوە. لە ھاوینی ساڵی ١٩٩٥ ھەندێک گرووپی ئەم تۆڕە گۆڕانکاریان بەسەردا ھات و بە پێناسەیەکی نوێ دەستیان بە چالاکییەکانیان کردەوە.
ناسنامەی نوێی بینراوی تۆڕی پانچ سیما لە چەند بەشێکدا وێنا کرا و وردە وردە لەسەر ھەوا، ئەم گۆڕانکارییە لەسەر بنەمای گرنگیدان بە چەمکی سەرمایە و ھیوا و بزووتنەوە دامەزراوە.
پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە لەم ناسنامە بینراوەدا لۆگۆی کەناڵی پەنج ڕەنگی شین کە ڕەنگی سەرەکییە، وەک ھێمای ئاسمانی شین و پاک کە یەکێکە لە خەونەکانی میترۆپۆلی تاران و… پایتەخت.
ھەروەھا ڕەنگی پرتەقاڵی وەک ڕەنگی جووڵە و دینامیزم لە شێوەی ڕەنگێکی تەواوکەر لەم دیزاینە نوێیەدا دیارە، کە ڕەنگی شین بە قەبارەی بەرز بە دەوریدا دانراوە و ڕەنگی پرتەقاڵی بە قەبارەی کەمیش لە ناوەڕاستی لۆگۆکەدا دانراوە.
گرووپەکانی گەشەپێدەر
ھەروەھا، ھەواڵی پەخشی کۆماری ئیسلامی ئێران لە ڕێگەی ئەم تۆڕەوە بەشێکی ھەواڵ بڵاودەکاتەوە. ئەم بەشی ھەواڵە ھەواڵی پارێزگا و شاری تاران لە خۆ دەگرێت و بۆ ماوەی یەک کاتژمێر لە کاتژمێر ١٨:٠٠ تا ١٩:٠٠ پەخش دەکرێت. ھەواڵی ئێران و جیھان کە بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێر بۆ ماوەی ٣٠ خولەک پەخش کرابوو، گواسترایەوە بۆ تۆڕی ھەواڵ.
ھەروەھا تەماشای
تۆڕی خەبەر (ئێران)
تۆڕی پەروەردە (ئێران)
سەرچاوەکان
پۆل:کەنالە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگانەی کە لە ١٩٩٤ دامەزراون
حاجی مەکی
محەممەد مەکی عەبدوڵڵا مەعرووف (لەدایکبووی ١٩٣٩ لە ئامێدی، عێراق – مردووی ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ لە سلێمانی) ھونەرمەندێکی بەناوبانگی باشووری کوردستان بوو. بە نازناوەکانی حاجی مەکی و عەلییە فەندی ناسراوە. لە زیاتر لە سێ ھەزار و ٣٣٠ بەرھەمی ھونەریدا کاری کردووە.
ژیان
لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی سەر بە پارێزگای دھۆک لەدایکبووە و بەھۆی ئەوەی باوکی فەرمانبەری گومرگ بووە لەوێ ژیاوە. دوو خوشک و دوو برای ھەبووە، بەھۆی خراپی باری گوزەرانی خێزانەکەیەوە نەیتوانیوە خوێندن تەواو بکات. حاجی مەکی خاوەنی کوڕێک و کچێک بووە، کوڕەکەی لە کاتی بەشداریکردنی فیلمی (باوەژن خوا بناسە)دا ڕۆڵی بینیوە و بەھۆی ڕووداوێکەوە لە کاتی ئامادەکردنی فیلمەکەدا گیانی لەدەستداوە.
مردن
دوای بەسەربردنی سێ ساڵ بە ئازاری گورچیلە، لە شەوی ھەینی ١٨ی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠١٥ کۆچی دوایی کرد. لە ڕۆژی شەممە ١٩ی کانوونی یەکەم تەرمەکەی لە ڕێوڕەسمێکدا لە گردی سەیوانی شاری سلێمانی بەخاک سپێردرا.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی ئامێدی پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩ پۆل:مردووانی ٢٠١٥ پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد
میساتۆ فوکێن
میساتۆ فوکێن (بە ژاپۆنی: 福圓 美里 فوکێن میساتۆ) ئەکتەر و ئەکتەری دەنگی ژاپۆنیە کە پەیوەندیدارە لەگەل کۆمپانیای سیگما سێڤن ھەروەھا چالاکی پێشکەش دەکات وەک گۆرانیبێژێک لەژێرناوی میری، یەکێک لە بەژداریە دەنگیە کانی لە ئەنیمی (سەنکاریا)یە
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢ پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنیەکان لە تۆکیۆ پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنیەکان پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ژاپۆنییەکان لە یاریە ڤیدیۆیەکان پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگیی خەڵکی تۆکیۆ
تۆڕی خەبەر (ئێران)
وێنۆک تۆڕی خەبەر یەکێکە لە کەناڵە تەلەڤیزیۆنییە دەوڵەتییەکانی ئێران کە لەلایەن ڕێکخراوەی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە بەڕێوەدەبرێت. ھەروەھا پەخشی بەرنامەکانی تۆڕ بە شێوەی HD و کۆدێکی HEVC لە وەرگرەکانی زەمینی و مانگی دەستکرد لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ەوە دەستیپێکرد. بەپێی سیاسەتە نوێیەکانی سازمانی پەخشی کۆماری ئیسلامی ئێران، پرۆسەی تێکەڵکردنی ناوەندەکانی ھەواڵی ئەم ڕێکخراوە واتە دەزگای پەخش و یانەی ڕۆژنامەنووسانی گەنج و تۆڕی خەبەر لە ١٥ی ئازاری ساڵی ١٤٠٠ەوە لەم ڕووەوە لەم ڕێکەوتەوە بەشی ھەواڵ لە ٨ و ١٤ و ٢١ کەناڵی ١ لە کەناڵی خەبەریش لە یەک کاتدا پەخش دەکرێت. ھەروەھا بەرنامەی تایبەتی قسەکردنی ھەواڵی کەناڵی دوو ئەمشەو لەگەڵ بەرنامەی سەردێڕی تۆڕی خەبەر تێکەڵ کراوە و گواستراوەتەوە بۆ کەناڵی یەک و تۆڕی خەبەر و کاتژمێر ٢١:٤٥ پەخش دەکرێت. ھەروەھا بەشی ھەواڵ کاتژمێر ٢٢:٣٠ (ھەواڵی نیشتمانی) کەناڵی دوو لابراوە.
بڕیارنامەی ٦٥٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٠ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سەحرای ڕۆژاوا
جوگرافیای باشووری کوردستان
شوێنی جوگرافی ھەرێمی کوردستان
ھەرێمی کوردستانی ئێراق بریتییە لەو بەشە کوردستانەی کەدەکەوێتە نێو سنوری دەوڵەتی ئێراقەوە کەدوابەدوای جەنگی جیھانیی یەکەمەوە دروست بوو، بەپلەی یەکەم ھەرێمێکی مرۆییە سەرەڕای ئەوەی نیشتیمان یان خاکی کوردانەو زۆربەی ھەرە زۆری دانیشتوانی کوردن، بەڵام لەڕووی فرەنەتەوەیی و فرەئاینییەوە لەھەرێمەکانی دیکەی عێراق جیایە. لەتەک کورددا عەرەب و تورکمان و ئاشوریش ھەن. ئەمە لەلایەک، لەلایەکی دیکەوە لەپاڵ ئەوەی زۆربەی دانیشتیوانی ھەرێم موسڵمانن، کەچی مەسیحی و ئێزیدی تێدایە.
ھەموو لێکۆڵەرەوان لەسەر ئەوە یەک دەنگن کەبەرزاییەکانی زنجیرەچیای حەمرین سنوری باشوری کوردستان پێکدێنێت، سنوری ھەرێم لەناوقەدی ئێراقەوە لەباشووری رۆژھەڵاتی شارۆچکەی بەدرە لەپارێزگای واست دەست پێدەکات بەرەو باکوور تا پردی نەوت لەرۆژئاوای شارۆچکەی مەندەلی ھەڵدەکشێ لەتەنیشت بەرزاییەکانی حەمرین تا فەتحە دەڕوات شان بەشانی ڕووباری دیجلە سەردەکەوێ و لەباکوری شاری موسڵ بەرەو باشوری ڕۆژاوا بادەداتەوە بەئاراستەی شارۆچکەی حەزەر پاشان بەرەو ڕۆژاوا بەئاراستەی سنووری ئێراق سووریا لەباکووری شارۆچکەی بەعاج.
ڕووبەر
روبەری ھەرێم ٧٨٧٣٦ کم٢ کە دەکاتە زیاتر لە ١٨% سەرجەمی رووپێوی ئێراق، کەئەم ناوچانە دەگرێتەوە
کەش و ھەوای ھەرێمی کوردستان
تێکرای گەرمی مانگی کانوونی دووەم کەساردترین مانگی ساڵە لەھەرێمدا لەنێوان (٣. ١) پلەی سەدی دایە لەوێستگەی سەڵاحەدین (٩. ٩) سەدیە لە خانەقین، بەگشتی چەند بەرەو باکورو باکوری رۆژھەڵاتی ھەرێم بڕۆین پلەی گەرمی دادەبەزێت لەبەرئەوەی چەند بەرەوە باکورو باکوری رۆژھەڵات بچین زەوییەکە بەرزو بڵند دەبێت، وە لایەکانی باکووری ھەرێم دەکەونە ئەو ناوچانەی کەلە کەمەرەیی زەوییەوە دورترن کەدەبێتە ھۆی کورتی رۆژ لەنیوەی زستانی ساڵداو کەمبوونەوەی گۆشەی تیشکی ھەتاو کەوتن.
کەمی لاربوونەوەی گۆشەی کەوتنی تیشکی ھەتاو ھەروەھا رۆژ درێژی و ساماڵ و تۆپەڵی ھەوایی کیشوەری وشک کەلەھاویناندا ھەرێم دەگرێتەوە، یاریدەی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما دەدەن لەو وەرزەدا. تێکڕاکانی گەرمای مانگی تەممووز کەگەرمترین مانگی ساڵە لەھەرێمدا لە ٣٠ پلەی سەدی پترە.
جیاوازییەکی زۆر لەبڕی باران بارین لەھەرێمدا ھەیە ناوەندی بارانی ساڵانە لەھەرێمدا لەنێوان ٣٢٨ ملم دایە لەخانەقین و زیاتر لە ٧٠٢ملم لە زاخۆ و لە ڕەواندز ٩٦٩ملم و لە ئاکرێ ١٠٠٨ ملم و لە پێنجوێن ١٢٦٣ ملم، بەگشتی لەبارەی بڕی بارانی داباریو لەھەرێمدا دەتوانین بڵێین کەبارانی ھەرێم تابەرەو باکورو باکوری رۆژھەڵات بڕۆین پتر دەبێت، ئەمەش لەبەر ھۆکاری بەرزی و نزمی لەلایەک گوزەرکردنی ژمارەیەکی زۆرتر لە نەوراییەکانی کەش وھەوا بە ھەرێمدا جگە لەوەی کە جۆری نەوراییەکانیش تا بەرەو باکوور بڕۆین قوڵتر دەبن،
ھەرێمی بارانی مسۆگەر
ئەم ھەرێمە بەشەکانی باکورو باکوری رۆژھەڵاتی ھەرێمی کوردستانی ئێراق دەگرێتەوەو سنوورەکانی باشوری لەگەڵ سنوری باشوری ناوچەی شاخاوی لەھەرێمدا دەڕۆن ئەم ھەرێمە بەزۆری رێژەی بارانەکەی جیادەکرێتەوە کەناوەندی ساڵانەی باران ٥٠٠ملم کەمتر نییە، بۆیە کشتوکاڵی زستانە لەم ھەرێمەدا ساڵانە ئەم ھەرێمە دەتوانێت بەتەواوی پشت بەباران ببەستێت.
ھەرێمی بارانی نامسۆگەر
ئەم ھەرێمە ناوچە نیمچە شاخاوییەکان دەگرێتەوە کەبەرێژە بارانی کەمە (ساڵانە لە ٥٠٠ملم) کەمترە، ئەم ھەرێمە لاوەکییە دیسان بەوە ناسراوە کەبڕی بارانی مانەو ساڵانەو وەرزانە ھەڵبەزو دابەزێکی گەورە بەخۆیەوە دەبینێت بەبەراورد کردن لەگەڵ ھەرێمی پێشوودا، بۆیە کشتوکاڵی زستانەی بەتایبەتی لەبەشەکانی باشورو باشوری رۆژئاوادا رەنگە روبەڕوی ھەڕەشەی وشکی ببێتەوە.
لە روی ئاووھەواوە ھەرێمی کوردستان بۆ دوو ھەرێم پۆلێن دەکرێت
ئەم جۆرە ئاووھەواییە بەشەکانی باکورو باکوری رۆژھەڵاتی ھەرێم دەگرێتەوەو سنووری باشوری لەگەڵ سنوری باشوری ناوچەی شاخاوی لە ھەرێمدا دەڕوات، ئەم ھەرێمە پتر لە ٥٠ ھەزار کیلۆمەتر چوارگۆشەی داگرتووە لە ڕووی گەرمییەوە بەزستانی زۆر سارد و بە ھاوینی فێنک ناسراوە، لەڕووی دابارینەوە لەنیوەی زستانە پەرە دەستێنێ ھاوینی وشکە، ھەروەھا ئەو ھەرێمە لە ھەموو ناوچەکانی تری ئێراق بەبارانترە، تێکڕای بارانی ساڵانەی لە ٥٠٠ملم دانابەزێت تا بەرەو رۆژھەڵات و باکوورو باکووری رۆژھەڵات برۆین باران زیاتر دەبێت بۆ ماوەی چەند رۆژێک دەبێتە ھۆی پچرانی رێگای گواستنەوە لەنێوان شارە جیاجیاکاندا. لەبەر ئەوەی زۆربەیھەریمی کوردستان شاخی بەرز یان نزمن، بۆیە پێکھاتە جیولۆجیەکانو تایبەتمەندیە بەردیەکان کاردەکەنە سەر ئەنجامەکانی دارووتان و دامالین، تا لە ئاکامدا رووە جیۆمۆرفۆلۆجی و تۆبۆکرافییەکانیش جۆراو جۆر دەکەن. واتە برۆسەی دارووتان و دامالینی ناھاوتا دەبیتە ھوکاریکی سەرەکی بۆ ئەم جۆراوجۆر بوونە. رووخسارە جیومۆرفۆلوجییەکان زمارەیەک یەکەی جیۆمۆرفولۆجی سەرەکی دەکرنە خۆ ئەمەش لەبەر رۆشنایی ریسای بۆلینکردنی کە یەکە جیۆمۆرفۆلۆجییەکان (شێوەی رووەکان) ی لەسەر بنجینەی بنەرەت بۆ پێکھاتەیی و دامالینکردو ڕووبار کرد بولینکردووە.
١- یەکەکانی شێوەی ڕووی زەوی خاوەن بنەرەتی پێکھاتەیی
جۆری پێکھاتەکانی ئەم یەکەیە و ئەوانەی لەڕووی تۆبۆکرافیەوەلەکەلین، بەوینەیەکی باش لەناوجەکانی کرۆکی قۆقزی جیا و ناوجەکانی نزیک و ھاوسیی داوین زوربەی جیاکانی کوردستان دەبینرین. روخساری جیۆمۆرفۆلۆجی شیوە خاوەن بنەرەتە پێکھاتەییەکانی ڕووی زەوی بە شێوەیەکی سەرەکی بشت دەبەستی بە کوشەلاریی ئەو جینانەی تووشی نووستانەوە و باشان دامالین ھاتوون و شوینی ئەو یەکانەش لە پێکھاتەی جیۆلۆجیدا. شێوەی ڕووی زەوی خاوەن بنەرەتی پێکھاتەیی بۆ سی یەکەی لاوەکی دابەش دەکری کە ئەمانەن:-
٢- یەکەکانی شێوەی ڕووی زەوییە دارووتان کردەکان
برۆسەی دارووتان لە ناوجەکانی داوین شاخەکان و بیدەشتەکانەوە بەتایبەتی لەو ناوجانەی کە کەڤری بۆ خوسان و توانەوە –شیاوی وەک بەردی جبسیۆم و کلسی تیدایە دەبیتە ھۆی دابەزینی بارستایی رووە تۆبۆکرافییەکانیان,دەبی لە لیکدانەوەی ئەو رووانە ئەوەشمان لەبیر نەجی کەلەوانەیە ناوجەیەکی بەرفراوانیان بە ھۆیخوسان و توانەوەوە داکەون، ئەمە سەرەرای جیاوازی دامالین لەجینە کەفەرە ناجونیەکەکاندا دەبیتە ھۆی وردو خاش بوونی تاویری مەزن لەو کەڤرانە. لە ھەریمی کوردستان (٣)سێ شێوەی ڕووی زەوی جیا دەکریتەوە کە لە بنەرەتدا لە دارووتانەوە پەیدا بوون
١-شێوەی ڕووی زەوی نشیوی خاوەن نوکە تیزەکان. ٢-شێوەی ڕووی زەوی نشیوی خاوەن نوکە خرەکان، شێوەی ڕووی زەوی نشیو دەبی لەو کەڤرە فشەل و نابتەوانەی لە بەشیکی بەرفراوانی ھەریمدا بلاوبونەتەوە. ٣-یەکەکانی شێوەی ڕووی زەوییە ڕووبارکردەکان ئەم یەکانە شێوەی جیۆمۆرفۆلۆجی وا لەخۆدەکرن کە لە ئەنجامی جالاکی ڕووبارەکان پێکھاتوون و ئەم شیوانە دەکریتەوە
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای باشوری کوردستان پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:جوگرافیای عێراق
ئۆپاتیا
ئۆپاتیا شارێکی ویلایەتی پریمۆریێ-گۆرسکی کۆتاری کرواتیایە. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ٢٠١١دا ١١٬٦١٢ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی قەراغ ئاو لە کڕۆواتیا پۆل:شار و شارۆچکەکانی کرواتیا
سلاڤۆی ژیژێک
thumb|سلاڤۆ ژیژەک سلاڤۆ ژیژەک لەدایکبووی ٢١ی ئازاری ١٩٤٩ فەیلەسووف و ئابووریزان و ڕەخنەگری سلۆڤینییە و کاریگەربووە بە فرێدریش ھێگێل و کارڵ مارکس ، ئەندامی پارتی کۆمۆنیستی سلۆڤینی بوو هەتاوەکو تشرینی یەکەمی ١٩٨٨. یه‌كێكه‌ له‌ توێژ هەر گه‌وره‌كان له‌ په‌یمانگای زانستی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ زانكۆی لوبلانا.
ڕاوچی × ڕاوچی
ڕاوچی × ڕاوچی (بە ژاپۆنی: ハンター×ハンター) (بە ئینگلیزی: Hunter × Hunter) زنجیرەیەکی مانگای ژاپۆنییە کە لەلایەن یوشیھیرۆ تۆگاشی نووسراوە و وێنەی کێشراوە. لە ھەفتانەی شۆنن جەمپ لە ئازاری ١٩٩٨ەوە بە زنجیرەکانی داڕێژراوە کراوە، ھەرچەندە مانگاکە لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە بەردەوام بووە لە ماوەی درێژکراوەدا. بەشەکانی لە ٣٦ قەبارەی تانکۆبۆن کۆکراوەتەوە لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨.
چیرۆکەکە سەرنج دەخاتە سەر کوڕێکی گەنج بە ناوی گۆن فریکس کە بۆی دەردەکەوێت کە باوکی کە لە تەمەنی گەنجیدا جێی ھێشتووە، لە ڕاستیدا ڕاوچییەکی بەناوبانگی جیھانە، پسپۆڕێکی مۆڵەتپێدراو کە تایبەتمەندە بە بەدواداچوونی نایابەوە وەک شوێن.
گۆن لە گەشتێکدا دەڕوات بۆ ئەوەی ببێت بە ڕاوچی و لە کۆتاییدا باوکی بدۆزێتەوە. بە درێژایی ڕێگاکە، گۆن چاوی بە ڕاوچییە جۆراوجۆرەکانی تر دەکەوێت و ڕووبەڕووی ماورایی دەبێتەوە
چیڕۆک
گۆن فریکس کوڕێکی بچووکە، بەدوای باوکیدا دەگەڕێت بۆ ئەم مەبەستەش دەبێت تاقیکردنەوەی ڕاوچییەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی ببێت بە ڕاوچی، ھاوشێوەی باوکی خۆی. لە میانەی تاقیکردنەوەکانی پەیوەندی ھاوڕێیەتی پتەو دروست دەکات لەگەڵ سێ ھاوڕێی بە ناوەکانی "کیلوا، کۆڕاپیکا، و یۆریۆ (لیۆریۆ)" و ھەریەک لەمانە ئامانجی تایبەت بە خۆی ھەیە.