cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لوو (ویلایەت)
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتی ژۆو پۆل:لوو (ویلایەت) پۆل:دامەزراوەکانی سەدەی ١١یەمی پێش زایین لە چین پۆل:ھەڵوەشێنراوەکانی ھەزارەی یەکەمی پێش زایین لە چین پۆل:ناوچە و ویلایەتەکان کە لە سەدەی ١١یەمی پێش زایین دامەزراون پۆل:ھەڵوەشاوەکانی سەدەی ٣یەمی پێش زایین
ڕۆتکیت
ڕۆتکیت جۆرێکە لە نەرمەکاڵا زیانبەخشەکان کە بۆ بەدەستھێنانی دەستڕاگەیشتن بە سیستەمی کۆمپیوتەر و بەبێ دەستنیشانکردن دروست کراوە. کاتێک ڕۆتکیت لەسەر سیستەمێک دامەزرا، دەتوانرێت لەلایەن ھێرشبەرانەوە بەکاربھێنرێت بۆ بەدەستھێنانی دەستڕاگەیشتنێکی بێ مۆڵەت، دزینی زانیاری ھەستیار، یان ئەنجامدانی چالاکییە زیانبەخشەکانی تر.
فاسیق
فاسیق کەسێکە بەردەوام پێشێلی شەریعەتی ئیسلامی دەکات. لەبەر ئەوەی فاشیک بە جێی متمانە نەبوو دادەنرێت، ئیفادەکەی لە دادگا ئیسلامییەکان قبوڵ ناکرێت. زاراوەی فاسیق بە واتای "نائومێد"، "گوناهباری تاوانبار" یان "خراپەکار" دێت.
سەرچاوەکان
پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
نۆریس سەلەزار ئالن
نۆریس سەلەزار ئالن (لەدایکبووی ١٩٤٧) قەوزەناسێکی پەنەمایییە، لە ئێستادا پرۆفیسۆری ڕوەکناسییە لە زانکۆی پەنەما و توێژەری یاریدەدەرە لە پەیمانگای توێژینەوەیی ناوچە گەرمەکانی سمیسۆنی. سەلەزار ئالن یەکەم پەنەمییە کە لێکۆڵینەوە لە قەوزەکان بکات و ببیت بە قەوزەناس، و ڕۆلێکی سەرەکی ھەبوو لە گەشەپێدانی بەشی قەوزەناسی زانکۆکە بۆ ١٠ ھەزار جۆری قەوزە، لە ٢٠١٣ خەڵاتی ڕیکڵێف گرۆلی وەرگرت بۆ بەشدارییە نایابەکانی لە قەوزەناسی لەلایەن کۆمەڵەی نێودەوڵەتی زانایانی قەوزەناسی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧ پۆل:ژنە زانستخوازەکانی سەدەی ٢٠ پۆل:ژنە زانستخوازەکانی سەدەی ٢١ پۆل:زیندووان
ئەشکەوتوان
ئەشکەوتوان یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
خزمایەتی
وێنۆک|چەپ|270px|کۆمەڵێک خزمی [[خێزانێک لە ڕەگەزی ئەمریکی/دانمارکی]] خزمایەتی لە کومەڵگا مرۆڤایەتییەکاندا بە دەستەیەک خەڵک کە لە ڕێگەی پەیوەندە بۆماوەزانی (خوێنی)یەکان یان ئەو پەیوەندییانەی (لە ڕێگەی هاوسەرگیری کەسوکارانی تر)، یان بە پێی دڵبەستراوەیی بە کۆڕێکی تایبەت یان قبووڵی پێگەیەکی کۆمەڵایەتی تایبەت دەوترێت. پەیوەندی خزمایەتی تەنیا پەیوەندییەکی ژیانی و بیۆلۆژیکی نییە، بەڵکوو به پێی پەیوەندە کۆمەڵایەتییەکان و یاسا شەرعی و نەریتییەکانن کە پێناسە و دەست نیشان دەکرێن، ناکرێ بوترێت کە خزمایەتی کۆمەڵەیەکە بە پێکهاتەی دیارکراو و لەبەرچاو بۆ گشت فەرهەنگەکان. پەیوەندیگەلێکی تریش بێجگەلە پەیوەندی خوێنی بۆ خزمایەتی بوونی هەیە، وەکوو خزمایەتی تۆتەمی. لە لایەکی تر، ناکرێت خزمایەتی کەم بکرێتەوە بە یەک دەستە. خزمایەتی کۆمەڵێکی ئاڵۆز لە پەیوەندە ژیانی و کۆمەڵایەتییەکانە.
سەرچاوەکان
پۆل:خێزان پۆل:کۆمەڵناسی
پۆل:مرۆڤناسی پۆل:خزمایەتی و ڕەچەڵەک
ئیمێلی بیاتریک ئیپای
ئیمێلی بیاتریک ئیپای (لە دایکبووی ١٩٥٦) کەسایەتی سیاسیی و فێرکەر لە کۆماری ئەفریقای ناوەندی. پێشتر وەزیر و ئەندام پەرلەمانی وڵات بووە. ئیپایی پارێزەربووە بۆ باشترکردنی حکوومەت، ئابووری، ئازادی کۆمەڵگای مەدەنی، بەرگریکردن لەمافەکانی مرۆڤ و گەیاندنی پەیامی یەکێتیی نەتەوەیی. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.
ژیان
ئیمێلی لە ساڵی ١٩٥٦ لەدایکبووە، ڕاھێنانی بۆ بوون بە مامۆستا کردووە. ئیمێلی تێکەڵی کاری بازرگانی بووە و لەبواری گواستنەوەی خێزانی کاریکردووە.
ڕێکخراو
ڕێکخراوی دەنگی دڵ (La Fondation la Voix du coeur) لە ساڵی ١٩٩٤ لەلایەن لوسیان پاتاسی دامەزرا، ژنی سەرۆکی ئەوکاتەی وڵات، مەبەست لە ڕێکخراوەکە سەرپەرشتیکردنی منداڵانی سەرشەقام بوو. ڕێکخراوەکە دەکەوێتە شاری بەنگویی. ئەرکی ڕێکخراوەکە درووستکردنی بەھەشتێکی سەلامت بوو دوور لە تووندووتیژی بۆ منداڵان، گرنگیدان بەخوێندن، دابینکردنی پێداویستی تەندرووستی و سەلامەتی منداڵان بوو. دوای مردنی لوسیان لە ساڵی ٢٠٠٠، ئەو ئیپای بووە بەڕێوبەری ڕێکخراوەکە.
ژیانی سیاسی
لە ساڵی ٢٠٠٣، ژەنەراڵ فرانسیس بۆزیز کودەتایەکی بەسەر حوکمڕانی پاتاسی کرد، دەسەڵاتی لە کۆماری ئەفریقای ناوەندی گرت. فرانسیس حکوومەتێکی ئینتقالی درووستکرد، بەبەشداریپێکردنی زۆربەی حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانیش. لە ساڵی ٢٠٠٤، ڕەشنووسی دەستووریان نووسیەوە. ئیپایی وەک سەرۆکی کارووباری دەرەوە لەپەرلەمان دەستبەکاربوو لەماوەی ٢٠٠٣ بۆ ٢٠٠٥، دواتر بوو بە وەزیری بازرگانی و پیشەسازی.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی کۆماری ئەفریقای ناوەندی پۆل:زیندووان پۆل:١٩٥٦ پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٥٠ پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
موتسوزاوا
موتسوزاوا (睦沢町، موتسوزاوا-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٦٬٩٢٨، و ڕووبەرەکەی بە ٣٥٫٥٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
خەتەنەکردنی کوڕان
خەتەنە پرۆسەیەکی ئاینی و کەلتوری باوە کە لە نێوان چەندین ڕەگەز و نەتەوەدا ئەنجام دەدرێت ، لەوانە میسری فیرعەونیەکان و جولەکە و هەندێک کۆمەڵگەی پێش ئیسلام مەسیحی. لە پەیمانی کۆندا ئیبراهیم فەرمانی بە خەتەنەکردن کرد و منداڵەکانی خەتەنە کرد و فەرمانی پێ کردن کە منداڵەکانیان خەتەنە بکەن. بەم شێوەیە موسڵمانانی ئێستا وەک ئیسلام پێشنیاریان بۆ هاتووە کە دەبێت پەیرەوی فەرمایشتەکانی پێغەمبەر ئیبراهیم بکەون. وێنۆک|400x400پیکسڵ لە پەیمانی کۆنی پەرتوکی پیرۆزدا هاتووە کە ؛" ئینجا خودا بە ئیبراهیمی فەرموو: «تۆش لەلای خۆتەوە دەبێت پەیمانەکەم بەجێبهێنیت، خۆت و نەوە لە دوای نەوەشت.(١٠) ئەمەش پەیمانەکەمە کە بەجێی دەهێنن لەنێوان من و ئێوە و نەوەی دوای خۆت: هەموو نێرینەیەکتان خەتەنە دەکەن.(١١)خۆتان خەتەنە دەکەن، کە دەبێتە نیشانەی پەیمانەکەی نێوان من و ئێوە.(١٢)هەموو نێرینەیەکی هەشت ڕۆژەش لە ئێوە دەبێت خەتەنە بکرێت، لە نەوەکانتان، ئەوەی لە ماڵەکەت لەدایک بووە، یان ئەوەی بە زیو لە بیانی کڕاوە و نەوەی خۆت نییە.(١٣)دەبێت ئەوەی لە ماڵەکەت لەدایک بووە یان بە زیو کڕاوە بە تەواوی خەتەنە بکرێت، جا پەیمانەکەم لە ئێوەدا پەیمانێکی هەتاهەتایی دەبێت.(١٤)هەر نێرینەیەکی خەتەنە نەکراویش، کە خەتەنە نەکرابێت، ئەوە لە نەتەوەکەی دادەبڕێت، چونکە پەیمانی منی شکاندووە.» ». (پەیدابوون ٩:١٧-١٤)".
نەخۆشیە پێستیەکان
پزیشکان پێشنیاری خەتەنەکردن دەکەن بۆ چارەسەرکردنی ئەو نەخۆشیانەی وەک هەوکردنی پێست و لێو، هەوکردنی میز بەردەوام لە نێرینەو ستێنۆسی پێستی.
نەکردنی خەتەنە
لە هەندێک باردا وەک ئەو منداڵانەی کە کەموکوڕییان هەیە لە ئەندامی نێرینەیان خەتەنە ناکرێن، چونکە لە حاڵەتی وادا رەنگە پێستی سەر بۆ نەشتەرگەریی دروستکردنەوە بەکاربهێنرێت. خەتەنەکردن بۆ منداڵانی پێشوەختە و ئەو کەسانەی تەندروستیان جێگیر نییە قەدەغەیە ئەگەر کەسێک زانراوە کە مێژووییەکی خێزانی هەیە لە نەخۆشی خوێنبەربوونی ترسناک ( hemophilia ) ، پێشنیار کراوە کە پێش خەتەنەکردن پێویستە پشکنینی بۆ بکرێت.
نەخۆشی ئایدز
وێنۆک|خەتەنە کردن لەلایەن میسریە کۆنەکانەوە توێژینەوە تازەکان گرنگی خەتەنەکردنیان دەرخستووە لە کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە HIV تا نزیکەی نیوەی ، توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠٠٦ لە ئەفریقا دەریخست ڕێژەی بەرزی ئایدز بۆ هۆکاری خەتەنە نەکردن دەگەڕێتەوە.
ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی لە ئازاری ٢٠٠٧ دا خەتەنەکردنی بە فەرمی پەسەند کرد وەک ئامرازێک بۆ نەهێشتنی ئایدز. لە حوزەیرانی ٢٠٠٧ پسپۆڕانی تەندروستی ئەفریقای باشوور داوای بەرنامەی خەتەنەکردنی بەکۆمەڵیان کرد ، دوای ئەوەی لێکۆڵینەوەکان ئەوەیان نیشاندا کە خەتەنەکردن ڕێژەی توشبوون بەنەخۆشی ئایدز بەڕێژەی ٦٠ ٪ کەمدەکاتەوە.
زیاتر لە ٤٠ توێژینەوە بڵاوکراونەتەوە و دڵنیاییان داوە کە خەتەنەکردنی نێرینە پارێزگاری بەرچاو لە تووشبوون بە ئایدز دابین دەکات؛ هەروەها خەتەنەکردن پارێزگاری لە نەخۆشییە گواستراوە سێکسییەکانی تر دەکات وەک ( سیفیلس و گۆنۆرهێ ). . یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین بەڵگە پزیشکییەکان لە لێکۆڵینەوەیەکی نوێوە هاتووە کە لە ئۆگەندا ئەنجام دراوە لەو چەند هاوسەرەی کە ژنەکانیان ئایدزیان هەبوو، ئەوانەی خەتەنە کرابوون تووشی ئایدز نە ببون لە ژنەکانیانەوە.
خەتەنە و تەندروستی جووت بوون
توێژینەوە و لێکۆڵینەوە زانستییەکان دەریانخستووە کە مەترسی نەخۆشیەکانی سێکسی و ئایدز لەکاتی پەیوەندی سێکسیدا سێ جار کەمترە لە نێرینەی خەتەنەکراو ، بە واتەیەکی تر چەندین توێژینەوە دەریانخستووە کە ڕێژەی توشبوونی شێرپەنجەی پێور لە پیاوانی خەتەنەکراو ( بە تایبەت ئەو خەتەنەکراوانەی لە منداڵیدا خەتەنە کراوە ) سێ جار کەمترە لە ڕێژەی خەتەنەنەکردنیان. چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|دیمەنێکی خەتەنەکردن لە ئاسیای ناوەڕاست لە سەدەی نۆزدەدا.
مێژووی خەتەنە
هەندێک مەزەندە ی سەرەتای خەتەنەکردن دەکەن بە ٤٠٠٠٠ پ.ز ، لە کاتێکدا هەندێک ئاماژە بە ئیبراهیمی پێغەمبەر ( ٢٠٠٠ پ.ز ) دەکەن.
لە ئاینە ئیبراهیمیەکان دا
خەتەنەکردن پێگەیەکی گرنگی هەیە لە هەرسێ ئاینە ئیبراهیمیەکان:
جولەکەیی
لە پەیمانی کۆنی پەرتوکی پیرۆزدا هاتووە کە ؛" ئینجا خودا بە ئیبراهیمی فەرموو: «تۆش لەلای خۆتەوە دەبێت پەیمانەکەم بەجێبهێنیت، خۆت و نەوە لە دوای نەوەشت.(١٠) ئەمەش پەیمانەکەمە کە بەجێی دەهێنن لەنێوان من و ئێوە و نەوەی دوای خۆت: هەموو نێرینەیەکتان خەتەنە دەکەن.(١١)خۆتان خەتەنە دەکەن، کە دەبێتە نیشانەی پەیمانەکەی نێوان من و ئێوە.(١٢)هەموو نێرینەیەکی هەشت ڕۆژەش لە ئێوە دەبێت خەتەنە بکرێت، لە نەوەکانتان، ئەوەی لە ماڵەکەت لەدایک بووە، یان ئەوەی بە زیو لە بیانی کڕاوە و نەوەی خۆت نییە.(١٣)دەبێت ئەوەی لە ماڵەکەت لەدایک بووە یان بە زیو کڕاوە بە تەواوی خەتەنە بکرێت، جا پەیمانەکەم لە ئێوەدا پەیمانێکی هەتاهەتایی دەبێت.(١٤)هەر نێرینەیەکی خەتەنە نەکراویش، کە خەتەنە نەکرابێت، ئەوە لە نەتەوەکەی دادەبڕێت، چونکە پەیمانی منی شکاندووە.» ». (پەیدابوون ٩:١٧-١٤)".
فەلەیی (مەسیحی)
وێنۆک|هەنگاوەکانی خەتەنەکردنی کوڕان. هەرچەندە یاسای خەتەنەکردن لە پەیمانە نوێکەدا فڕێدرا، بەڵام بۆ نمونە زۆربەی کەنیسەکان پابەند و ڕێگری لە شوێنکەوتوانیان ناکەن ، هەندێک کەنیسەی پرۆتستانتی و ئۆرسۆدۆکسی ڕۆژهەڵات وەک کەنیسەی یەکتاپەرستی ئەرتۆدۆکسی ئەسیوپیا و کڵێسای ئۆرسۆدۆکسی قبتی یاسای خەتەنەکردن بەسەر نێرینەدا دەسەپێنن، مەسیحییە عەرەبەکان لە ئەمریکا و فلیپین و کۆریای باشور و ئەفریقاش لە بەرامبەر داب و نەریت و کلتوری کۆمەڵایەتی زاڵن و خەتەنە دەکرێن.
ئیسلام
هەرچەندە خەتەنەکردن لە قورئاندا باس نەکراوە ، بەڵام لەلایەن هەموو موسڵمانانەوە بە سوننە و شیعەوە جێبەجێ دەکرێت و هەندێکیش بۆ بە موسڵمانکردنی تاکەکان بە پێویستی دادەنێن. موسڵمانان لە شوێنکەوتوانی ئیبراهیمی پێغەمبەر دەیکەن. پێغەمبەری خوا ( درودی خوای لەسەربێت ) فەرمووی : دە کردەوە هەن کە فیترەن  : بڕینی سمێڵ ، ڕێگەدان بە ڕیش گەورە کردن ، پاک کردنەوەی ددان بە بەکارهێنانی داری ددان ، ئاو وەرکردن لە لووت ، قرتاندنی نینۆکەکان ، شوشتنی نێوان پەنجەکان، هێشتنەوەی قژ تاوەکو ژێر قۆڵەکان ، تاشینی بەر و پاککردنەوەی بەشە تایبەتییەکان بە ئاو.
سەرچاوەکان
پۆل:ئاین
١٨٤٥ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٤٥ لە نەرویژ
گالێریا ڤیتۆریۆ ئیمانویل دوو
گالێریا ڤیتۆریۆ ئیمانویل دوو بە کۆنترین مۆڵی بازرگانی دادەنرێت لە ئیتاڵیا کە تائێستا چالاکە و بەردەوامە لە خزمەتگووزاری وە بە یەکێک لە لە شووێنەوارە ھەرە گرینگەکانی شاری میلانۆ دادەنرێت. ئەم گالێریایە بە ناوی ڤیکتۆر ئیمانویلی دوو ەوە ناونراوە کە یەکەم پاشای شانشینی ئیتاڵیا بووە.
ئەم گالێریایە لە ساڵی ١٨٦١ دیزاینی بۆ کراوە و لە ساڵانی ١٨٦٥ تاوەکو ١٨٧٧ لایەن تەلارسازی ئیتاڵی ژویسپێ مەنگۆنی بنیاتنراوە.
تەلارسازی
ئەم تەلارە پێکھاتووە لە دوو گومەزی شووشەی کە بە ئاسن ڕاگیراوە کە بە شیوەیەکی ھەشت لا (ئۆکتاگۆن) و دەڕوانێتە سەر ھەردوو شەقامی پیازا دێل دوۆمۆ و شەقامی پیازا دیڵا سکاڵا. لەو سەردەمەدا ئەم جۆرە دیزاینە باوترین جۆری دیزاین بوون بۆ تەلاری بازرگانی کە بتوانی شووشە و ئاسن تێکەڵاو بەیەک بکەیت.
بازاڕ و چێشتخانە و ھۆتێل
گالێریا زۆر کات بە نازناوی «ژووری وێنەکێشانی میلان» ناودەبرێت بەھۆی بوونی ژمارەیەکی زۆر لە شوێنی بازارکردن و نانخواردن تێیدا.
گالێریا بەوە ناوبانگە کە چەندین بازاڕی گرانبەھا و مێژووی بە نرخی تێدایە لەوانە ھۆتێلی گرانبەھای Town House Galleria و کۆفی شۆپی بیفی Biffi Caffè (کە دامەزراندنەکەی دەگەڕیتەوە بۆ ساڵی ١٨٦٧).
لە ساڵی ٢٠١٢ شارەوانی میلان دوای ٢٠ ساڵ لە کارکردن گرێبەستی مەکدۆناڵدزی تازە نەکردەوە لەناو گالێریادا، بەمەش کێشە درووست بوو لە نێوان مەکدۆناڵدز و شارەوانی میلان، دواتر مەکدۆناڵدز ناچاربوو لە ناوچەیەکی نزیک لە گالێرا لقێکی تری خۆی بکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی میلان پۆل:گومبەزەکان
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
بێدولێ
بێدولێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
ھاچەسو
ھاچەسو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھولەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەدووری (٤کم) دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی ساینقەڵا.
جوگرافیا
ھاچەسو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کوھلی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھولەسوو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زاخەکان لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی ساینقەڵا.
شیسوی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
قەڵای ئامەد
وێنۆک|قەڵای ئامەد قەڵای ئامەد یان قەڵای دیاربەکر (، ) قەڵایەکی مێژوویییە، کە دەکەوێتە ناوچەی سوور لە ئامەد، باکووری کوردستان، تورکیا. ساڵی ٢٠٠٠، یوونێسکۆ قەڵاکەی لەلیستێکی نافەرمی دانا. لە ساڵی ٢٠٠٥، بەفەرمی بووە یەکێک لەشوێنەوارەکانی میراتی جیھانیی یوونێسکۆ لەپاڵ باخچەکانی ھەوسەل، بەپێی سەرچاوەکانی یوونێسکۆ مێژووی قەڵاکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٤٨٨، لەسەردەمی دەوڵەتی ڕۆمی کۆن و فەرمانڕەوای کۆسەنتینی دووەم دروستکراوە.
دیوارەکانی قەڵاکە، لەدوای دیواری چین بەرزترین و درێژترین دیواری بەدوای یەکەوەن لەئاستی جیھان. قەڵاکە چەند دەروازەیەکی ھەیە، سەرەکییەکەیان ناوی چیا (Dağ)، دەروازەی ئورفە، دەروازەی ماردین و دەروازەی نوێ (Yeni).
سەرچاوەکان
پۆل:ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە تورکیا پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی تورکیا پۆل:قەڵاکانی کوردستان پۆل:قەڵاکانی تورکیا پۆل:شوێنەکانی ئامەد پۆل:کۆلکەوتارەکانی مێژوو پۆل:مێزۆپۆتامیا
ئەمنە سوورەکە
ئەمنە سوورەکە (، بەمانای زیندانی سوور) مۆزەخانەکەیە لە شاری سلێمانی، ھەرێمی کوردستانی عێراق.
مۆزەخانە
لە ٢٠٠٣دا، مۆزەخانەیەک لە شوێنەکە کرایەوە بووە بەڵگەنامەی مافەکانی مرۆڤ لە عێراقی سەددام حوسێن. مۆزەخانەکە شەش ڕۆژ لە ھەفتەیەکدا کراوەیە، ئامادەبوون تێیدا بەخۆڕایییە. نمایشەکانی مۆزەخانەکە بریتین لەوەی چۆن خەڵک لە زیندان ئەشکەنجەدراون و لەگەڵ یادکردنەوەی ١٨٢ ھەزار کورد لە ھەڵمەتی ئەنفالی جینۆسایددا کوژراون، لەگەڵ پیشاندانی گوندەکانی کورد کە لە کاتی ھەڵمەتەکەدا خاپوورکران. ھەروەھا پێشانگایەکی تر ھەیە لەسەر ئەنفال و وێنەی لاشەی ھەڵواسراو و ناوی ئەو کوردانەی کە کوژراون یان بێ سەر و شوێن بوون پێشانگایەکی دواتر لەسەر کوژراوانی پێشمەرگە لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شامەوە (داعش). لە مۆزەخانەدا مێژووی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە گێڕانەوەیەکی کوردایەتیی بەکارھاتووە. بەپێی پاییز کۆکریل عەبدوڵڵا، مۆزەخانەکە ھەوڵ دەدات بە یادکردنەوەی ئەو پێشێلکارییانەی مافی مرۆڤ دژی کورد کراوە، کورد وەک نەتەوە و دەوڵەتێک پێک بھێنێت و سنووری ناسنامەی نەتەوەی کورد پێک بھێنێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:سلێمانی پۆل:مۆزەخانەکانی عێراق پۆل:مافەکانی مرۆڤ لە عێراق پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٣ لە عێراق پۆل:مۆزەخانەکان، دامەزرانی ٢٠٠٣
١٨٤٦ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٤٦ لە نەرویژ
چەمەھەرمێ
چەمەھەرمێ یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
یۆکۆشیباھیکاری
یۆکۆشیباھیکاری (横芝光町، یۆکۆشیباھیکاری-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ١ی نیسانی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٢٣٬٤٦٧، و ڕووبەرەکەی بە ٦٦٫٩١ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
پێڕاگوێز
thumb|upright=1.3|باس کەرەسەیەکی گواستنەوەی ھەمووانییە پێڕاگوێز یا پێگوێزەرەوە مەکینەیەکی گەڕۆکە بۆ گواستنەوەی مرۆڤ یا بار. نموونە ئاسایییەکانی بریتین لە واگۆن، دووچەرخە، ئۆتۆمۆبیل، بارکێش، باس، شەمەندەفەر، کەشتی، فڕۆکە و ھتد.
پێڕاگوێزەکان ھێزی پێویست بۆ بەرەوپێشەوەچوونیان لە یەکێ لەم سەرچاوانەوە بە دەست دێنن:
باوترین پێڕاگوێزەکان
زۆرتر لە گشت مۆدێلەکانی تری ھەموو چەشنە پێگوێزەرەوەیەک، لانی کەم ٥٠٠ میلیۆن دووچەرخەی فڵایینگ پیجن (کۆتری ھەڵفڕیو) لە چیندا درووست کراوە. ھۆندای سووپەر کاب -یش کە لە ٢٠٠٨دا ٦٠ میلیۆن یەکەی تێپەڕاند، بە بەرھەمھێنراوترین پێگوێزەرەوەی مۆتۆری ئەژمێردرێ. لە ناو ئۆتۆمۆبیلەکانیشدا تۆیۆتا کۆرۆلا زۆرترین ژمارەی لێ بەرھەم ھێنراوە، واتە لانی کەم ٣٥ میلیۆن تا ساڵی ٢٠١٠.
سەرچاوەکان
پۆل:گواستنەوە
پشتئاشانی خواروو
پشتئاشانی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەسرین ئوریاخەلیل
وێنۆک|نەسرین ئوریاخەلیل. نەسرین ئوریاخەلیل (لە دایکبووی ١٩٦٤) وەزیری پێشووی ئەفغانی، ھەروەھا پزیشکی ژنان و منداڵبوونە. لە ساڵی ٢٠١٥، بەھۆی کارەکانییەوە خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە.
ژیان
نەسرین لەدایکبووی ١٩٦٤ لە شاری کابول. پزیشکی ژنان و منداڵبوونە. لە ساڵی ٢٠٠٤ بووە بەڕێوبەری نەخۆشخانەی مەلالای تایبەت بەژنان لە کابول، ئەفغانستان. نەسرین یەکەم نۆرینگەی چارەسەری ناسوری لە نەخۆشخانەکەی کردەوە. ئەو سەرۆکی ڕێکخراوێکی ناحوکمیشە بەناوی کۆمەڵەی تەندرووستی خێزانی ئەفغانی، ھەروەھا ئەندامە لە تۆڕی ژنانی ئەفغانی، ھەروەھا ئەندامە لەگرووپێکی پزیشکی ڕاوێژکار لە ئەفغانستان. ھەروەھا پاڵپشتیکاری گرووپی مانانی ئەفغانیشە. لە ساڵی ٢٠١٥ بووە وەزیری کار لە حکوومەتی ئەشرەف غەنی، لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لەلایەن پەرلەمان ئەفغانستان لەپۆستەکەی دوورخرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی ئەفغانی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
.bj
دۆمەینی '''bj'. ''' تایبەتە بە کۆماری بنین بە ئینگلیزی (Republic of Benin) (US: /bɪˈniːn, -ˈnɪn) وە دۆمەینی bj. لە ساڵی ١٩٩٦ کەوتووەتە کار. زۆر جۆر دۆمەینی تریشی ھەیە بێجگە لە bj. بریتییە لە (bj,.gouv.bj,.mil.bj,.edu.bj,.gov.bj,.asso.bj, etc.).com.bj,)
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
پاولینا ئەپێنزسلاک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مردووانی ١٩٧٦ پۆل:جووە پۆڵەندییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:پۆڵەندییە فیمێنیستەکان پۆل:سەرنووسەرانی گۆڤاری پۆڵەندی پۆل:پۆڵەندییە وەرگێڕەکان پۆل:ژنە پۆڵەندییە سەرنووسەرەکان پۆل:ژنە پۆڵەندییە ڕۆژنامەنووسەکان
بەردەگۆ
وێنۆک|پەڕە تێکتۆنیکەکانی بەردەگۆ لەسەر زەوی بەردەگۆ (لە یۆنانیی کۆنەوە λίθος «بەرد»، و σφαίρα «گۆ») توێکڵی بەردیی ڕەق و ھەرە دووری ھەسارەیەکی بەردین یان مانگێکی سروشتییە. لەسەر زەوی، لە توێکڵ و پۆشەری بەردەگۆیی (سەرترین بەشی پۆشەری سەروو) پێک ھاتووە و لەسەر پێوەرە کاتییەکان کە دەگاتە ھەزاران ساڵ یان زیاتر ئیلاستیکانە جووڵاوەتەوە. توێکڵ و پۆشەری سەروو لەسەر بنەمای کیمیا و کانگاناسی جیا دەکرێنەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەردەگۆ پۆل:تێکتۆنیکە پەڕەیییەکان پۆل:پۆشەری زەوی پۆل:ژینگەناسیی سیستمەکان
جیھانی خواروو
thumb|[[ئیدڕاسیڵ، ھەوڵێکی نوێیە بۆ کێشانەوەی درەختی جیھانی نۆردنی کە جنۆکە و جیھان و جیھانی خواروو دەبەستێتەوە]]
جیھانی خواروو یان دۆزەخ ناوچەیەکە وا بڕوابوو دەکەوێتە ناوچەیەکی قوڵی ژێر زەوی یان بە پێی ھەندێک ئایین و میتۆلۆژیا دەکەوێتە ژێر جیھانەوە. بە شێوەیەکی گشتی جیھانی خواروو بۆ ئەو شوێنەی کە ڕۆحەکانی ئەو مردووانەی کە لەم کۆتاییەدا جیھانیان جێھێشتووە بۆی دەچێت ئاماژەیە، ھەر بۆیە ئەو وەک ژیانی کۆتایی یان شانشینی مردووەکان سەیر دەکرێت. و دەستەواژەی گەڕاوە بۆ جیھانی خواروو بە سیفەتێک کە تایبەتمەندە بە ھەموو ئەو شتانەی بەدەوری جیھانی خواردوو دەسوڕێتەوە دەگەڕێتەوە. بیرۆکەی جیھانی خواروو پێیوایە کە درەختی جیھان ھەر یەکێک لە جنۆکە و جیھان و جیھانی خواروو دەبەستێتەوە. زاناکانی ئایین لە ئەورووپای ڕۆژئاوا لە سەدەکانی ناوەڕاست جیھانی خواروویان بە "دۆزەخ" و "ھادیس" "جەھەنەم" پێناسە کردووە و بە پێی ڕای ئەوان بۆ چوار بەشی سەربەخۆ دابەش کراوە: دۆزەخی نەفرەت لێ کراوان (کە ھەندێک کەس پێی دەڵێن جەهەنەم) و ئەعراف (شێوە) و ویمبۆسی باوکەکان و ویمبۆسی منداڵەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئەفسانەییەکان پۆل:شوێنەکانی ژیان دوای مردن پۆل:دۆزەخ پۆل:باوەڕ
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
مالی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
کوجوکوری
کوجوکوری (九十九里町,، کوجوکوری-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ١٥٬٣٤٣، و ڕووبەرەکەی بە ٢٣٫٧٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
خیشکەل
خیشکەل یان خوشکەل یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
١٨٤٧ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٤٦ لە نەرویژ
ھاککەر سپەیس
ھاککەر سپەیس یان شوێنی ھاککەر شوێنێکی فیزیکییە کە تاکەکانی ئارەزووی تەکنۆلۆژیا و بەرنامەسازی و ئەندازیاری دەتوانن تێیدا کۆببنەوە بۆ ھاوکاریکردن و ھاوبەشکردنی زانیاری و کارکردن لەسەر پڕۆژەکان. زۆرجار ئەم شوێنانە دەستڕاگەیشتن بە ئامراز و ئامێرەکان دابین دەکەن کە ڕەنگە ئەندامان دەستیان پێ نەگات بە پێچەوانەوە، وەک چاپکەری سێ ڕەھەندی، بڕینی لەیزەر و ئامێری تایبەتمەند.
بە شێوەیەکی گشتی ھاکەرسپەیس ڕێکخراوگەلێکن کە لەلایەن کۆمەڵگەوە بەڕێوەدەبرێن و لەلایەن خۆبەخشەکان یان ئەندامانەوە بەڕێوەدەبرێن کە بەرژەوەندی ھاوبەشیان لە تەکنەلۆژیادا ھەیە. زۆرجار وۆرک شۆپ و بۆنە ئەنجام دەدەن کە تێیدا سەرنجیان لەسەر بابەتەکانی وەک ئاسایشی ئەلیکترۆنی، کۆدکردن، ڕۆبۆتێک، ئەلیکترۆنیات و زۆر شتی ترە. یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی ھاکەرسپەیسەکان دابینکردنی ژینگەیەکی ھاوبەشە کە مرۆڤەکان بتوانن لە یەکتر فێربن و پێکەوە کاربکەن لەسەر پڕۆژەکان. ھەروەھا ئەندامان دەتوانن شوێنەکە وەک سەرچاوەیەک بۆ تۆڕکردن و دۆزینەوەی ھەلی کار لەناو پیشەسازی تەکنەلۆژیادا بەکاربھێنن.
زۆرێک لە ھاککەرەکان وەک ڕێکخراوی قازانج نەویست کاردەکەن و کرێی ئەندامێتییان بەکاردەھێنرێت بۆ دابینکردنی کرێ، خزمەتگوزارییەکان، تێچووی چاککردنەوەی ئامێرەکان یان خەرجییەکانی دیکە. ھەروەھا ھەندێک لە ھاکەرەکان لە ڕێگەی یارمەتییەکان یان بەخشینەکانەوە پارە وەردەگرن. بە گشتی، ھاکەرسپەیس ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پەروەردەکردنی داھێنان لەناو کۆمەڵگەی تەکنەلۆژیادا بە دابینکردنی فەزای فیزیکی بۆ تاکەکانی ھاوبیر بۆ ئەوەی کۆببنەوە و بەدوای خولیاکانیاندا بگەڕێن.
٤١١ (ژمارە)
٤١١ٚ (چوارسەد و یازدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤١٠ و ٤١٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
.be
دۆمەینی be. لە ساڵی ١٩٨٨ کەوتووەتە کار و تایبەتە بە وڵاتی بەلجیکا.
سەرچاوەکان
https://en.wikipedia.org/wiki/.be
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پێرستی ئەندامی ئەنجومەنی پاوانی ئاست سەری تایبەتی وڵاتی ئەوروپا
جەلال حەسەن
جەلال حەسەن هاشم (لەدایکبووی ١٨ی ئایاری ١٩٩١، لە دیوانیە ) گۆڵپارێزی تۆپی پێی عێراقییە و یاری بۆ یانەی زەورا لە خولی تۆپی پێی عێراق و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١
ماکسیمیلیانە نگۆ مبی
ماکسیمیلیانە نگۆ مبی (Maximilienne Ngo Mbe) کەسایەتی ژنە چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ و کەمپەینسازی کامیرۆنییە. ئەو سەرۆکی ڕێکخراوێکی مافەکانی مرۆڤە بەناوی (REDHAC). لە ئازاری ٢٠٢١، ماکسیمیلیانە لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، خەڵاتی نێونەتەوەیی ژنانی ئازای پێدرا. خەڵاتەکە لەلایەن خانمی یەکەمی ئەمریکا، جیڵ بایدن بەخشرا.
ئەو سەرپەرشتی خەزێنەی تۆڕی دیموکراسی ئەفریقا دەکات. لە ساڵی ٢٠١٣، بۆ پارستنیان منداڵەکانی ناردە فەڕەنسا. بەھۆی کارەکانییەوە چەند جارێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دووچاری ڕەخنە و سووکایەتی بووەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە پۆل:زیندووان
گریر گارسۆن
ئیلینن ئێڤلین گریر گارسۆن (٢٩ی ئەیلوولی ١٩٠٤–٦ی نیسانی ١٩٩٦) گۆرانیبێژ و خانمەئەکتەرێکی ئینگلیز بوو. ئەو لە چەند بەرھەمێکی گەورەی کۆمپانیای مێترۆ گۆلدوین مایەر لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەم بەشداری کرد، لەم فیلمانەدا ژنانی بەشێوەی ئازا و پاڵەوان نیشان دەدا. لە ماوەی ژیانیدا حەوت جار بووەتە پاڵێوراوی ئۆسکار، ئەمەش لە نێو خانمە ئەکتەرەکان چوارەم زۆرترین ژمارەیە. گریر خاوەنی خەڵاتێکی ئۆسکارە.
گریر لە ساڵی ١٩٣٩، بۆیەکەمینجار لە فیلمی ماڵئاوا بەڕێز چیپس (Goodbye, Mr. Chips) دەرکەوت، لەم فیلمەدا گریر بەڕۆڵی سەرەکی بەشداربوو، وێڕای ئەوەی یەکەم فیلمی بوو بەڵام بەم ھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە پۆلینی باشترین خانمەکتەر. لە ساڵی ١٩٤٢، لە فیلمی خاتوو مینیڤەر (Mrs. Miniver)، ئەم فیلمە لە دەرھێنانی ویلیام ویلەر بوو، گریر لە پاڵ والتەر پیگۆن ڕۆڵی سەرەکی گێڕا، ھەر بەھۆی ئەم فیلمەوە گریر خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەکتەر بەدەست ھێنا.
جگە لە فیلمە سینەمایییەکان، گریر گارسۆن لە کاری شانۆ و بەرھەمی تەلەفزیۆنییش دەرکەوتنی ھەبوو. گارسۆن لە فیلمکردن تا ھەشتاکانیش بەردەوام بوو، لە ساڵی ١٩٨٢ لە دوایین فیلمیدا بەناوی بەلەمی خۆشەویستی (The Love Boat) دەرکەوت.
سەرچاوەکان
پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:مردووانی ١٩٩٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٤ پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم پۆل:خانمەکتەرانی لەندەن پۆل:خەڵکی بەریتانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ھەڵگرانی نیشانی ئیمپراتۆریەتی بەڕیتانی بە پلەی فەرماندە پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیجی ئینگلیزی پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە
نیکۆلای نەکراسۆڤ
نیکۆلای ئەلێکسیڤیچ نەکراسۆڤ (بە ڕووسی: Никола́й Алексе́евич Некра́сов)، ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٨٢١ – ٨ی کانوونی دووەمی ١٨٧٨) شاعیر، نووسەر، ڕەخنەگر و بڵاوکەرەوەی ڕووسی بوو، کە شیعرە قووڵە بەزەییدارەکانی سەبارەت بە جووتیارانی ڕووسی لە بازنەکانی لیبڕاڵ و ڕادیکاڵدا ڕۆشنبیرانی ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەم، بە تایبەتی وەک ئەوەی ڤیساریۆن بێلینسکی و نیکۆلای چێرنیشێڤسکی نوێنەرایەتیان دەکەن. ئەو شانازیی بە ناساندنی مەترەکانی سێ کەسی و تەکنیکی مۆنۆلۆگی دراماتیک دەکات (لەسەر ڕێگا، ١٨٤٥) لە شیعری ڕووسیدا. ھەروەھا وەک سەرنووسەری چەندین گۆڤاری ئەدەبی، بەتایبەتی سۆڤرێمێنیک، نێکراسۆڤ بە شێوەیەکی تاکەکەسی سەرکەوتوو و کاریگەر بوو.
وایڵد فایەر
وایڵد فایەر گرووپێکی مۆسیقی ھارد ڕۆکی ئەمریکییە کە لە بیلۆکسی میسیسیپی دامەزراوە لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ و بە تەواوەتی سەربەخۆن. گرووپەکە لە چوار ئەندام پێکھاتووە: زاک سۆیەر (گۆرانیبێژی، تەختەکلیلژەن)، تایلر ڕۆبێرتز (گیتارژەن)، تایلر ڤاس (بەیسژەن)، و کامرۆن ئالیدۆن (تەپڵژەن). گرووپەکە یەکەم تاکەگۆرانیی خۆیانیان لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بڵاوکردەوە بە ناوی ڤیلەین (دوژمن) کە دواتر ئەم تاکەگۆرانییە خرایە یەکەم ئەلبومی تەواو و دەرکەوتنی گرووپەکەوە بە ناوی ڕیڤۆڵت کە لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە. ئەلبومەکە لە ١٥ تراک پێکھاتووە. مۆسیقای گرووپەکە لەلایەن ھونەرمەندی وەک کۆرن، ئینکیوبەس، سێڤن دەست و نەتینگ مۆرەوە کاری تێکراوە.
مێژوو
دوای بڵاوکردنەوەی یەکەم ئەلبومی دەرکەوتنیان بە ناوی ڕیڤۆڵت، گرووپەکە دەستیان کرد بە گەشتکردن بە ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا. ئەوان بانگەشەیان بۆ یەکەم کۆنسێرتیان کرد لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، کە لە پاڵ ھونەرمەند «سلیپینگ ویت سایرنس» لە «ھاوس ئۆف بلووز پێرش ڕووم» کۆنسێرتەکەیان ئەنجام دا.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە ھارد ڕۆکەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠١٥
ئاپۆلۆنیوس
ئاپۆلۆنیوس ماتماتیکزانێکی یۆنانی بوو، لە سەردەمی بەتڵیمۆس لە ساڵی ٢٢٠-٢٥٠ پێش زایین لەدایک بوو.ئەپۆلۆنیوس ھاوئەنجامی سیانەی تەواو کرد کە لەلایەن زانایانی وەک ئیقلیدس و ئارکیمیدز دروستکرابوو، ھەرچەندە ئەو نایەتە ڕیزی ئیقلیدس و ئارکیمیدز لەڕووی پلەوە، بەڵام ئەو ئەو کەسەیە کە ئەندازەی یۆنانی تەواو کرد. ھەروەھا کتێبێکی لەسەر ئەندازە نووسیوە کە بابەتەکەی بڕگە قوچەکییەکانە، لەم کتێبەدا باس لە سێ جۆر چەماوە کراوە کە ئیقلیدس لە کتێبەکەیدا ئاماژەی پێ نەکردووە.ئەو بڕگە قووچەکییانەی کە ئاپۆلۆنیوس لە کتێبەکەیدا باسی لێ دەکرد، تا ماوەیەکی زۆر قبوڵ نەکرا و ھەندێک لە زانایان تەنیا وەکوو ڕاھێنانێکی ھزری لە بواری ماتماتیکدا بینییان، بەڵام دواتر لە ژێر سایەی کێپلەر و نیوتندا بە گرینگییان زانی. ماتماتیکزانانی بەناوبانگ ناویان بۆ گەلێک لەم چەماوانە ھەڵبژارد، کە ھێشتاش باون.
سەرچاوەکان
http://www.haftaseman.ir/webdb/article.asp?id=341
پۆل:مێژووی ئەندازە پۆل:داھێنەرە یۆنانییە دێرینەکان پۆل:ماتماتیکزانە یۆنانییە دێرینەکان پۆل:ماتماتیکزانەکانی سەدەی سێیەمی پێش زایین پۆل:ماتماتیکزانەکانی سەدەی دووەمی پێش زایین پۆل:ماتماتیکزانانی یۆنانی
دەری، مێرگەسۆر
گوندی دەری یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر. کەوتۆتە دامێنی شاخێک کە بە گەروی گوندی دەری یاخود (باسکی دەری) ناسراوە شوێنێکی بەرزە لە چاو گوندەکانی دەورو بەری. .دانیشتوانەکەی بە کاری ئاژەڵ داری خەریکن یاخود پێشمەرگەن. گوندی دەری کەش و هەوایەکی خۆشی هەیەو لە زۆربەی وەرزەکان خەڵکی بۆ مەبەستی گەشت و سەیران سەردانی دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ژووری ھەواڵەکان (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
ژووری هەواڵەکان زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سیاسیی ئەمریکییە لەلایەن ئارۆن سۆرکین نووسراوە و دروستکراوە، زنجیرەکە لەسەر ئێچ بی ئۆ لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤ پەخشکرا، و لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ هەڵوەشێنرایەوە، زنجیرەکە لە ٢٥ ئەڵقە بە درێژایی سێ وەرز پێکدێت، ئەڵقەکان لە نێوان ٥٢ بۆ ٧٣ خولەکدا بوون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٢ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی ئێچ بی ئۆ پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک
کیۆنان
کیۆنان (鋸南町، کیۆنان-ماچی) شارۆچکەیەکە لە پارێزگای چیبا لە ژاپۆن، بەپێی سەرژمێری ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی بە ٧٬٤٠٩، و ڕووبەرەکەی بە ٤٥٫١٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە خەمڵێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارۆچکەکانی پارێزگای چیبا
پشتئاشانی سەروو
پشتئاشانی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
یویی
کیم یو-جین (٩ی نیسانی ١٩٨٨) زیاتر بە ناوە سەر ستەیجیەکەی ناسراوە یویی خانمەکتەر و گۆرانیبێژێکی کۆریای باشوورە، یەکێکە لە ئەندامی پێشووی گروپی کچانی (After School) لە ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٧، دواتر ڕۆلی لە درامای مێژوویی شاژن سیۆندیۆک دا گێراوە لە ٢٠٠٩ دواتریش لە خێزانی ئۆجاکگیۆ لە ٢٠١١.
پشتئاشانی سەروو
جوگرافیا
پشتئاشانی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قڕناقاو و لە باشوور لەگەڵ گوندی ڕەژی کەرێ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پشتئاشانی خواروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئەستێرۆکان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یویی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨ پۆل:گۆرانیبێژەکانی کەی-پۆپ پۆل:زیندووان پۆل:میوزیکژەنەکان لە ئینچیۆن پۆل:کچە ئایدڵەکانی کۆریای باشوور پۆل:مۆسیقاژەنەکانی سەما لە کۆریای باشوور پۆل:خانمە گۆرانیبێژە پۆپەکانی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:دەرچووانی زانکۆی سونگکیونکوان پۆل:میوزیکژەنە سەماکەرەکانی کۆریای باشوور
.bt
دۆمەینی bt. لە ساڵی ١٩٩٧ کەوتووەتە کار و تایبەتە بە شانشینی بووتانە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
مالی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ڕەخنە لە ویکیپیدیا
ئەو بڕگە سەرەکییانە کە ڕەخنە دەگرن لە ویکیپیدیا، ئەمانەی خوارەوەن: ڕووداوەکانی سایگنتالەر و ئێسجی بوونە ھۆی ڕەخنەگری لە بەسوود بوون و شایانی بڕوا پێ بوونی ویکیپیدیا وەکوو سەرچاوەیەکی پشتڕاستکراو. ھەروەھا کەسانێک گەمە و گاڵتەیان بە ئەم سیستمە کردووە و ڕەخنەی تەنزداریان لێ گرتووە.
ناوەڕۆکی جنسی
ویکیپیدیا بە بۆنەی، ناوەڕۆکی جنسییەوە، وەکوو وێنە و ڤیدیۆ لەم بارەیەوە، ڕەخنەی لێ گیراوە. ئەم ناوەڕۆکانە بێ ھیچ ھۆشیاریدانێک و داخوازی تەمەنی بەکارھێنەر نیشان دەدرێن. ھەندێک جار بینراوە کە ئای ئێس پییەکانی بەریتانیا نووسارێکی ویکیپیدیایان بە بۆنەی ناوەڕۆکی جنسییەوە سانسۆر کردووە. Internet Watch Foundation کە سازییەکی سوودنەخوازی ناحکومییە گونجاندنی ئەم ناوەڕۆکانەی بە خراپ زانیوە.
دارە
دارە یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
سەردەشت (ڕوونکردنەوە)
سەردەشت: ناوەندی شارستانی سەردەشت و شارێک لە پارێزگای ورمێ
سەردەشت ھەروەھا دەتوانرێت مەبەست لە یەکێک لەم حاڵەتانەی خوارەوە بێت:
٤١٢ (ژمارە)
٤١٢ (چوارسەد و دوازدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤١١ و ٤١٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
فراک
فراک گۆڤارێکی ناسراوی ئۆنلاینە و تیشک دەخاتە سەر بابەتەکانی پەیوەست بە ھاککردنی کۆمپیوتەر و ئاسایش و تەکنۆلۆژیا. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٥ بڵاوکرایەوە و لەو کاتەوە بووەتە یەکێک لە بڵاوکراوە کاریگەرەکانی کۆمەڵگەی ھاکەرەکان.
٤١٣ (ژمارە)
٤١٣ (چوارسەد و سێزدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤١٢ و ٤١٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
دێرانە
دێرانە یان دێرانا یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
ئاسایشی تۆڕ
ئاسایشی تۆڕ یان پاسەوانی تۆڕ ئاماژەیە بۆ ئەو شێوە و ڕێوشوێنانەی کە بۆ پاراستنی تۆڕەکانی کۆمپیوتەر لە دەستڕاگەیشتن، خراپ بەکارھێنان، دەستکاریکردن یان لەناوبردنی بێ مۆڵەتدانراون. بریتییە لە بەکارھێنانی ڕەقامێر و نەرمامێر و پرۆتۆکۆڵەکان بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی پارێزراو بۆ گواستنەوەی زانیاری.
چەند پێکھاتەیەکی ئاسایشی تۆڕ ھەیە لەوانە:
ئاسایشی تۆڕەکان زۆر گرنگە لە پاراستنی زانیارییە ھەستیارەکانی وەک زانیاری کەسی، زانیاری دارایی، نھێنی بازرگانی لەنێو ئەوانی تردا لە دەستگەیشتن بە بەکارھێنەران یان لایەنە بێ مۆڵەتەکان. جگە لەوەش، بەردەوامی بازرگانی مسۆگەر دەکات بە ڕێگریکردن لەو ھێرشانەی کە دەتوانن کارەکان تێکبدەن یان ببنە ھۆی وەستانی بەرچاو. ڕێکخراوەکان پێویستیان بە جێبەجێکردنی ستراتیژییەکی گشتگیری ئاسایشی تۆڕ ھەیە کە ھەڵسەنگاندنی بەردەوامی لاوازییەکانی سیستەمەکانیان، ڕاھێنانی کارمەندان لەسەر باشترین شێوەکان لە پاراستنی پاکوخاوێنی ئەلیکترۆنی، چاودێریکردن و تۆمارکردنی چالاکییەکانی تۆڕ بۆ ناتەواوییەکان لەنێو ڕێوشوێنەکانی دیکەدا لەخۆبگرێت بۆ بەرزکردنەوەی بەرگرییەکانیان لە بەرامبەر ھەڕەشە ئەلیکترۆنییەکان.
ئیمام محەمەد
ئیمام محەمەد گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی شێخ تەویل، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئیمام محەمەد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تازەدێی ئیمام محەمەد و لە باشوور لەگەڵ گوندی زاووت و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی گوڵی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تورکەی ڕۆبیتان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ڕوسودان گۆتسیریدز
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی جۆرجیا پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنانی جۆرجیا پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
پاشا پینگی ژۆو
پاشا پینگی ژۆو (بە چینی:周平王; خوێندنەوە: ژۆو پینگ وانگ مردن ٧٢٠ی پێش زاین) سیانزەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو، وە یەکەم پاشای بەشی رۆژاوای ئیمپراتۆریەتەکە بوو لە مێژووی دێرینی چین، کوڕی پاشا یوو، و شاژن شێن بوو (申后)
سەرچاوەکان
پۆل:پاشاکانی ئیمپراتۆریەتیی ژۆو پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٨می پێش زایین پۆل:فەرمانڕەوایانی دامەزرێنەر پۆل:مردووانی ٧٢٠ی پێش زاین
واڵامپو
واڵامپو لە زمانی ماپوچێدا ناوێکە بۆ ئەو ناوچەیەی خەڵکی ماپوچێ تێیدا دەژین کە دەکەوێتە باشووری چیلی و ئەرژەنتین و پێچەوانەی نەتەوەکانی دیکە خەڵکی ماپوچێ ھەرگیز لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی ئیسپانی داگیرنەکران. لە سەدەی ١٦دا ئیمپراتۆرییەتی ئیسپانی سنووری نێوان ئیمپراتۆرییەتییەکە و واڵامپوی دانابوو وەک دانپێدانانێک بەو ڕاستییەی کە وازیان ھێناوە لە داگیرکردنی واڵامپو و ئەم سنوورانە تاوەکو دوای سەربەخۆبوونی چیلی مانەوە بەڵام لە ساڵی ١٨٨١ و دوای ٦٣ ساڵ لە سەربەخۆبوونی، چیلییەکان ھێرشیان کردە سەر واڵامپو و داگیریان کرد، زۆرێک لە خاکی ماپوچێکان درا بە چیلییەکان و خۆشیان بە خەڵکی چیلی ناونووسکران و تەنھا ٦٪ی خاکەکەیان مایەوە. دوای داگیرکردنی خاکەکەیان ماپوچێکان ڕووبەڕووی سەرکوتکردن بوونەوە لەژێر دەستی حکوومەتە یەک لەدوای یەکەکانی چیلی و بە وڵاتەکەدا بڵابوونەوە بۆ بەدەستخستنی کار و لە ئێستادا ڕێژەی ١٠٪ی دانیشتووانی چیلی پێکدێنن.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ئارجەنتین پۆل:جوگرافیای چیلی پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکان
بیردۆزەکانی پیلانی نیشتنەوە لەسەر مانگ
بیردۆزی ناڕاستبوونی چوون بۆ مانگ یان بیردۆزی پیلانی نیشتنەوە لەسەر مانگ بیردۆزێکە کە دەڵێت ھەموو یان ھەندێک لەو کۆمەڵە لیژنانەی کە لە نێوان ساڵەکانی ١٩٦٩ ھەتا ١٩٧٢دا بە ناوی بەرنامەی ئەپۆلۆ دەناسرێت درۆن و ھەموو ساختەکارین. تەنانەت بەپێی ھەندێک لەم بانگەشەگەلە ناسا تۆمەتبارکراوە کە ھەموو فیلمەکانی دابەزین لەسەر مانگ و ھەموو ئەو بەردانەی کە نیسبەت دەدرێن بە مانگەوە ساختەکارین. ھەندێک لە دژانبەران لە ھەبوونی وێستگەی فەزاییشدا گومانیان ھەبوو. بیردۆزی درۆبوونی چوون بۆ مانگ لە پەرتووکی "ویلیام چارڵز کایسینگ"، نووسەری ئەمریکیدا ھاتووە. ئەم نووسەرە لە پەرتووکەکەی خۆیدا بە ناوی "ئێمە ھەرگیز نەچووین بۆ مانگ" کە لە ساڵی ١٩٧٦ـدا بڵاوکرایەوە ئەم بیردۆزەی خستە ڕوو. ھەروەھا "ئەندرۆ چاکین" لە پەرتووکێکدا بە ناوی "مرۆڤێک لەسەر مانگ"دا کە لە ساڵی ١٩٩٤دا بڵاوبووەوە لەم باوەڕەدایە کە لە کاتی ئەنجامدانی ئەپۆلۆ ٨ لە کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٦٨ـدا درۆ بوونی ئەمە ھاتە ئاراوە.
لەگەڵ ئەمەدا کە بەڵگەیەکی زۆر لەلایەن گرووپی سێیەمەوە (واتە نە لە لای ناسا و دەوڵەتی ئەمریکا و نە لە لای گرووپی بڕوادار بە بیردۆزی پیلانگێڕان واتە گرووپی دووەمەوە) بۆ نیشتنی ناسا لەسەر مانگ پێشکەشکراوە، بەڵام ھێشتا ڕاپرسییەکان نیشان دەدەن کە لە نێوان ٦ ھەتا ٢٠٪‏ی خەڵکی ئەمریکا و ٢٨٪‏ی خەڵکی ڕووسیا پێیان وایە کە چوون بۆ مانگ فێڵبازی و ساختەکارییە.
دروستبوونی بیردۆزەکە
یەکەمین کتێبێک کە لەم بوارەدا بەڵاو کرایەوە کتێبی "ئێمە ھەرگیز نەچووین بۆ مانگ: فێڵی سی میلیارد دۆلاری ئەمریکایی" نووسراوی بیل کەیسینگە. ئەم کتێبە دوو ساڵ پاش تەواوبوونی بەرنامەی ئەپۆلۆ لە ساڵی ١٩٧٤دا نووسرا و لە ساڵی ١٩٧٦ بەڵاو بوویەوە. بیل کەیسینگ، نووسەرێکی تەکنیکی بوو کە لە ساڵی ١٩٥٦دا لە شرکەتی ڕاکێتدایندا (Rocketdyne) دامەزرا. ڕاکێتداین شرکەتی بەرھەمھێنەری ماتۆرەکانی ئێف١ بوو کە لە مووشەکی سەتورن ٥دا بەکارھێنرا بوو. ئەڵبەت ئەو لەو کاتەدا شارەزای مووشەک و نووسینی تەکنیکی نەبوو. ئەو ھەتا ساڵی ١٩٦٣، لە بەڕیوەبەرایەتیی یەکەی بەڵاوکردنی تەکنیکی لە بەڵاوکردنەوەکانی تاقیگەی فیڵد خەریکی کار بوو. کتێبەکەی کەیسینگ بانگەشەیەکی زۆری کرد و بە شێوەیەکی کاریگەر دەستی کرد بە قسەکردن سەبارەت بە درۆبوونی نیشتن لەسەر مانگ. ئەم کتێبە دەبێژێ کە ئەگەری نیشتنەوەی سەرکەوتووی ئینسان لەسەر مانگ ٠.٠٠١٧ لەسەددایە و بە ھۆی ھەبوونی چاودێریی سەختی یەکێتیی سۆڤیەت، نیشتنەوەی درۆیین لەسەر مانگ، بە نیسبەت نیشتنەوەی ڕاستەقینە کارێکی زۆر ئاسانتر بووە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. ئەنجومەنی زەویی تەخت یەکێک لە یەکەمین دامەزراوەگەلێک بوو کە ئەم بابەتەی قەبووڵ کرد و ناسای تۆمەتبار کرد بە درۆبوونی نیشتنەوە لەسەر مانگ. ئەم ئەنجومەنە بانگەشەی دەکرد کە ناسا بە ھاوکاری ھاڵیوود و بەئەستۆ گرتنی واڵت دیزنی، بەپێی نووسینێکی ئارتور چارڵێس کڵارک و دەرھێنەرایەتی ستەنلی کووبریک ئەم فیلمەیان بەرھەم ھێناوە.
مەبەستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ناسا
لایەنگرانی بیردۆزەکە ، چەندین بیردۆزیان سەبارەت بە مەبەستەکانی ئەمریکا و ناسا باس کردووە کە سێ دانەی سەرەکییان لە خوارەوە باس دەرێت:
کێبڕکێی فەزایی
لایەنگرانی بیدۆزەکە ئێژن کە ھۆکاری سەرەکیی ئەم کێبڕکێیە بۆ گەیین بە مانگ جەنگی سارد بووە. دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئەم کێبڕکێیە زۆر بە گرنگ دەزانی و گومانی دەکرد کە بەم ڕووداوە دەتوانێ کێبرکێ فەزایییەکەی لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەتدا بباتەوە. چوون بۆ مانگ مەترسیدار و گرانە، ھەر بەو شێوەیە کە سەرکۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، جان ئێف. کێنیدی قسە مەشھوورەکەی خۆیی وا باس کرد کە ئەمریکا بەم بۆنەیەوە دەخوازێ بچێ بۆ مانگ کە ئەستەمە. فلیپ پڵینت، ئاشکراکەری پیلانی ھەڵخەڵەتاندن، لە کتێبەکەی خۆیدا، ئاسمانگەڕی بەد بەیان دەکات کە ئەگەر ویلایەتە یەکگرتووەکان ھەوڵی بدایەت بۆ نیشتنەوەیەکی فێڵبازانە لەسەر مانگ، سۆڤیەتەکان، لەگەڵ بوونی بەرنامەی چوون بۆ مانگی خۆیان، بە تۆڕێکی زانیاری بەربەڵاو و ئەنجومەنێکی زانستی لێھاتوو بۆ تاوتوێکردنی ناسا، بە ناڕاستی تووشی شکستێکی مەزن دەبوون و دەگران، بەتایبەت پاش ئەوەی کە بەرنامەکەی خۆیان تووشی تێشکان دەبوو. سەلماندنی ساختەکاریی بوون دەتوانێ سەرکەوتنێکی مەزن بێت بۆ یەکێتیی سۆڤیەت. بیردۆزڤانێکی تری پیلان بێرت سیبرێڵ، دەڵێ " یەکێتیی سۆڤیەت ھەتا کۆتاییی ساڵی ١٩٧٢، توانای بەدواداچوونی کەشتییە فەزاییەکانی نەبوو، و پاش ئەوەی کە دەستی گەیشت بەم توانایییە، سێ گەشتی ئاخری ئەپۆلۆ لەناکاو ھەڵوەشێندرانەوە."
بوودجەی ناسا
دەوترێ کە ناسا بۆ بەرگری لە سەرشۆڕی و دڵنیایی لە ھەبوونی بوودجە، نیشتنەوەکانی دووبارە دروست کردۆتەوە. ناسا بۆ سەفەر بۆ مانگ نزیکەی ٣٠ میلیارد دۆلار بودجەی وەرگرت، و بیل کەیسینگ لە کتێبەکەی خۆیدا ئێژێ کە ئەم پارەیە چۆتە نێو گیرفانی زۆر کەسێکەوە. زۆر لە لایەنگرانی بیردۆزەکە باوەڕیان ھەیە کە لەو کاتەدا توانای نیشتنەوە لەسەر مانگ نەبووە، ئەوان ئێژن کە نیشتنەوەی درۆیین لەسەر مانگ بۆ ڕاستاندنی قسەکەی جان ئێف. کێنیدی بووە کە گوتبووی "مرۆڤ پێش لە تەواو بوونی ئەم دەیەیە، دەچێتە مانگ و بە سڵامەتی دەگەڕێتەوە بۆ سەر زەوی." لە ڕاستیدا ناسا تێچووی بەرنامەی ئەپۆلۆی ٤.٢٥ میلیارد دۆلار ڕاگاندبوو بە کۆنگرەی ئەمریکا. ماری بنت و دەیڤید پرسی لە کتێبی "مانگی تاریک: ئەپۆلۆ و ئاشکراکەران" ڕایان گەیاند کە لەگەڵ ھەموو مەترسییە ناسراوەکان و نەناسراوەکان ناسا نەی دەتوانی سەرشۆڕیی مردنی ئاسمەنگەڕان کە بە شیوەی پەخشی ڕاستەوخۆ/زندوو بۆ ھەمووان بەڵاو دەبوویەوە قەبووڵ بکات. دوای مەرگی گشت خزمەتکارانی ئەپۆلۆ ١ بەھۆی ئاگر تێبەربوونەوە لە تاقیکردنێکدا، ناسا تووشی سەرشۆڕییەکی زۆر بوو لە لایەن خەڵکەوە و دژانبەری سیاسی بوو و لە ئەنجامدا گرووپی بەڕێوەبەریی سەرەوەی ناسا لەلایەن ئەنجومەنی پیران و ئەنجومەنی خوارووەوە ھاتنە پرسیار لێکرەدن، ھەروەھا نیشتنەوەکەش پەخش نەکرایەوە.
جەنگی ڤیێتنام
لەساڵی ٢٠٠٩دا، تۆڕی ئەمریکی ھەڤاڵانی ھاونیشتمانی، وتی کە نیشتنەوەکان کۆمەکی دەوڵەتی ئەمریکای کرد تاکو فکری گشتی لە ڕۆڵی ئەمریکا لە جەنگی ڤییێتنام دوور بکات؛ و ھەروەھا بە شێوەیەکی لەناکاو و ھاوکات لەگەڵ کۆتایی ھاتنی دەستێوەردانی ئەمریکا، نیشتنەوەی مرۆڤ لەسەر مانگ کۆتاییی ھات. لە ڕاستیدا، کاتاییھانتی نیشتنەوە بە ھەڵکەوت نەبوو، و بە ھیچ شێوەیەک پەیوەندیی بە کۆتایی ھاتنی دەستێوەردانی ئەمریکا لە ڤیێتنامدا نەبوو و پێبەستی کێبڕکێ فەزایییەکە بوو.
نەتس ئاند ڤۆڵتس
نەتس ئاند ڤۆڵتس گۆڤارێکی بەناوبانگە و تیشک دەخاتە سەر بوارەکانی ئەلیکترۆنیات و تەکنەلۆژیا. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٠ بڵاوکرایەوە و لەو کاتەوە بووەتە سەرچاوەیەکی زانیاریی بەڕێز و ڕێزدار بۆ کەسانی خولیا و خوێندکاران و پیشەگەرەکان لەم بوارانەدا.
٤١٤ (ژمارە)
٤١٤ (چوارسەد و چواردە) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٤١٣ و ٤١٥.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ناحیەی بەکرەجۆ
ناحیەی بەکرەجۆ یەکێکە لە سێ ناحیەی قەزای سلێمانی لە پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی بەکرەجۆیە.
ناو
لە جۆگای بەکرەوە کە پاشتر بووە بە بەکرەجۆگا پاشتر بەکرەجۆ، واتە لە بەکر و جۆگاوە ھاتووە نەک لە جۆی برای گەنمەوە.
جوگرافیا
سنووری ناحیەی بەکرەجۆ، لەباکوورەوە ناحیەی سیتەک، لە باکووری ڕۆژاواوە ناحیەی گاپیڵۆن، لە باشوورەوە ناحیە قەرەداغ، لە باشووری ڕۆژاواوە ناحیەی بازیان لەڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی تانجەرۆ.
باخی ھەژدیابان
ئەم باخە پیاوێکی کوردی جولەکە دایمەزراندووە لەجێگای فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی سلێمانیدا، بەناوی (عوزرەوایسمەن"عیزر فایتسمان") کە بەباخەکەی عوزرە بەناوبانگ بووە و ڕێنمایکاری کشتوکاڵی"مرشد زراعی" بووە، دەڵێن عوزرە بەسواری ئاوزەنگی لێئەدا لەم سەر بۆ ئەو سەری باخەکە تا مێخی چوارگۆشەی باخەکە دابکوتێ، پاشتر کەجولەکە لەدوای جەنگی جیھانی دووھەم ٤٦ و ٤۷ ئەگەڕێنەوە ئیسرائیل ئەم کەسەش کۆچدەکات بۆ ئەوێ.
ماڵە عەرەبەکان
ئەم ماڵانە لەجێگەی ئێستای بەکرەجۆی کۆندابوون، حکومەتی ئەوکاتی پاشایەتی ھێنابوونی تا کوردەکان شتەکانیان لێوەفێربن لەبواری ئامێرەکان و کشتوکاڵ و ئاژەڵداری مەزرەعەکە، ماڵی مەئموورەکانیش"فەرمانبەرەکان" ھەر لەم شوێنەدابووە، ساڵی ۱۹٥۰ز کارەبا"عەلەتریک-Electric"یان بۆ دانراوە.
ھێنانی بەحراوی یەکان بۆ بەکرەجۆ
پاش ئەوەی بناغەی بەنداوی دووکان لێدەدرێت ساڵی ۱۹٥٤ز و گوندێکی زۆری ئەوناوچەیە ژێر ئاو دەکەون و زیانیان پێ دەگات حکوومەتی فەیسەڵ لە ۱۹٥٦ز دا لە بەکرەجۆ خانوویان بۆ دروست دەکات و ساڵی ۱۹٥۸ پەنجا ماڵیان دەھێنرێتە ئەم ناوچەیە و پاشتریش سەدماڵ، لە گەڵنێری و تۆربەیی..ھتد وە ئەرزی کشتوکاڵیشیان دەدرێتێ لەبەرجۆگا بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانیان، ھەروەک چۆن لەچەند ناوچەیەکی تریش دابەشکراون وەکو کرژە و ھەیاسی و کەنەکەوە، کەئەمانە زیانلێکەوتووی گوندەکانی سەر زێی بچووک بوون لەناوچەی دووکان.
ئەحمەد ڕەفیق
یەکێک بووە لە مدیرەکانی مەزرەعەی بەکرەجۆ، پیاوێکی نیشتیمانپەر و خزمەتگوزاری ناوچەکە بووە، زۆرێک لەدارەکانی غاباتەکانی بەکرەجۆ چەشنی سنۆبەر و سروو ئەو لێیداون و مشووری ئاودێریشی خواردوون تا وشک نەکەن، کوڕێکی ھەبووە بەناوی بەختیار و باخێکی بەناوی ئەم کوڕەیەوە لەدەروازەی سلێمانی-بەکرەجۆ  دروستکردووە کە مەشھورە بە (باخی بەختیاری).
کارگێڕی
ئەم ناحیەیە لە ٧٨ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان پۆل:ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
زێرین زەوی
زێرین زەوی یان زێرین و زەوی یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
سندووقی مۆسیقا
وێنۆک|سندووقێکی مۆسیقا وێنۆک|ئاوازی سندووقێکی مۆسیقا سندووقی مۆسیقا پێکھاتووە لە ئامێرێکی مۆسیقی ئۆتۆماتیکی یان نیمچە-ئۆتۆماتیکی کە لە سەدەی ھەژدەھەمدا بەرھەم ھاتووە. ئەم ئامێرە بە سووڕانی لوولەکێکی بزماردار یان تۆپەڵدار دەنگ دەردەکات. لەکاتی سووڕانی لوولەکەکە لە ڕێگەی گێڕێکی دەرەکییەوە، بزماری لوولەکەکان دەیدەن لە تەلەکانی ناویی و بەینی بزمار و خێرایی سووڕاندنی لوولەکەکە دەبێتە ھۆی دەرکردنی پارچە مۆسیقایەک، کە زۆرجار کورتە؛ بەڵام ماوەکەی بە پێی قەبارەی ئامێرەکە و گەورەیی لوولەکەکەیە. ھەندێک لە سندووقە مۆسیقا ئاڵۆزترەکان تەپڵ و زەنگی بچووک بچووک لە خۆ دەگرن لە پاڵ تەلەکانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا
مالی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
مالی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ھوتێل ئەورووپا (ڕۆمان)
وێنۆک|بەرگی کتێب
هۆتێل ئەوڕوپا ڕۆمانێکی کوردییە لەلایەن فەرهاد پیرباڵ نووسراوە، لە ساڵی ٢٠١٠ و لەلایەن دەزگای ئاراسەوە چاپی یەکەمی بڵاوکراوەتەوە و پێکهاتووە لە ٢٠٨ لاپەڕە و دواتریش لە ساڵی ٢٠١٧ ماڵی وەفایی چاپی دووەمی بڵاوکردۆتەوە. ڕۆمانەکە وەکو گێڕانەوەی ڕووداوێکە لە ژیانی نووسەر لە فەڕەنسا. لە ڕۆمانەکەدا کاریگەری کەلتوور، پەناهەندەیی و جیاوازییەکانی نێوان ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵاتی خستۆتەڕوو.
چیڕۆکی ڕۆمانەکە
چیڕۆکەکە باس لە ژیان و ئاوارە بوون دەکا لە فەڕەنسا، کارەکتەرە سەرەکییەکانی چیڕۆکەکە، محەمەدی حاجی زادە و مسیۆ لووسیانان، یەکێکیان مەلایەکی ئیسلامی ئێرانی ئاوارە، ئەوەی تریش جوولەکەیەکی دەوڵەمەندی دانیشتووی فەڕەنسا، کە شێوەیان لە یەک دەچێت. محەمەدی حاجی زادە، لەبەر ناخۆشی ژیان و ڕاوەدوونانی لەلایەن دەسەڵاتداران، هاتووە و بۆتە ئاوارەی فەڕەنسا. کەچی مسیۆ لووسیانا، کە کەسێکی دەوڵەمەندە و دانیشتووی فەڕەنسایە، دەیەوێ بچێتە ئێران و سەر لە خۆشەویستەکەی بدا، کە ماوەیەکی زۆرە بەجێیهێشتووە. سەرەنجام تێکەڵکێشی دروستدەبێ لە نێوان کەس، لە نێوان کلتوور. لە کۆتاییشدا چیڕۆکەکە بە نادیاری دەمێنێتەوە. بێژەری چیڕۆکەکە نازانێ و دڵنیا نییە کە ئایا ئەوەی کە ئێستا خۆی پیشاندەدا مسیۆ لووسیانا بێ بەڕاستی مسیۆ لووسیانایە، یاخود مسیۆ لووسیانا بە ناو و پاسەپۆڕتی محەمەدی حاجی زادە چۆتە ئێران بۆ سەردانی خۆشەویستەکەی، بەڵام محمدی حاجی زادە هەواڵی لێداوە و لەلایەن دەزگایە پاراستنەکان گیراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان پۆل:ھۆتێل پۆل:کتێبەکانی فەرھاد پیرباڵ
ئیسلام ماخاچێف
وێنۆک|ماخاچێڤ لە ساڵی ٢٠١٦دا. ئیسلام ڕەمەزانۆڤیچ ماخاچێڤ (؛ لەدایکبووی ٢٧ی ئەیلولی ١٩٩١) شەڕکەرێکی ڕووسی-داگستانی ھونەرە جەنگییەکانە کەوا لە پۆلی «لایتوەیت - ٧٠ کیلۆگرام» لە کۆمپانیای یوو ئێف سی (UFC)یدا شەڕ دەکات. ماخاچێڤ یەکێکە لەو شەڕکەرانەی کەوا لەژێر سەرپەرشتی حەبیب نورماگمێدۆڤ ڕاھێنان دەکات. لە ئێستادا لە ڕیزبەندی سێیەم دێت لەسەر ئاستی پۆلی لایتوەیتدا.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١ پۆل:شەڕکەرانی یوو ئێف سی پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە کێشی سووک پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:موسڵمانەکانی سەدەی ٢١ەم
ئەکیتا (شار)
ئەکیتا (秋田市، ئەکیتا شی) شارێکە لە پارێزگای ئەکیتا لە دوورگەی ھۆنشوو
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی ژاپۆن
پاشا ھوانی ژۆو
پاشا ھوانی ژۆو (بە چینی: خوێندنەوە: ژۆو ھوان وانگ مردن ٦٩٧ی پێش زاین) چواردەم پاشای ئیمپراتۆریەتی ژۆو بوو لە بەشی ڕۆژھەڵاتی ئیمپراتۆریەتەکە.
٤١٥ (ژمارە)
٤١٥ (چوارسەد و پازدە) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٤١٤ و ٤١٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مچەکوێری برا
کانی حەیران گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی باوەخۆشێن، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مچەکوێری برا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی توو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێوانە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ناوتاق و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەڵۆش.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:شارەکانی عێراق
سێرستا
سێرستا یان سیرستا یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی مەزنێ سەربە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای ھەولێر.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر
١٨٤٨ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٤٨ لە نەرویژ
داگیرکردنی حکومەتەکان لەلایەن زایۆنیست
داگیرکردنی حکومەتەکان لەلایەن زایۆنیست، یان داگیرکردنی حکومەتەکان لەلایەن جولەکەکانەوە، تیۆرێکە کە جولەکەکان بە نهێنی حکومەتەکانی هەندێک وڵات کۆنتڕۆڵ دەکەن. ئەو تیۆرییە بانگەشەی ئەوە دەکات کە جولەکەکان ئامانجیان کۆنترۆڵکردنی هەموو جیهانە.
ئەو تیۆرییەی کە جولەکەکان کۆنترۆڵی ئابووری و بانک و حکومەتی هەندێک وڵات دەکەن، لە سەدەکانی ناوەڕاستەوە لە ئەوروپادا هەبووە.
لە ساڵی ١٩١٩ ئەدۆلف هیتلەر وتی کە پلانێکی نێودەوڵەتی جولەکەکان هەیە بۆ لاوازکردنی ڕەگەزی ئاریەکان.
بەشێک لەم تیۆرییە ئەوەیە کە ئەو ٤ هەزار جولەکە کە لە تاوەرە دووانەکاندا کاریان کردووە، پێیان وتراوە کە لە ڕۆژی هێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەردا پێش ڕوودانی لە ماڵەوە بمێننەوە.
براوەگەڵ
براوەگەڵ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی شێخ تەویل، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
.by
دۆمەینی by. تایبەت بە وڵاتی بیلاڕووسە و لە ساڵی ١٩٩٤ کەوتووەتە کار.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان پۆل:پاوانی ئاست-باڵا
ئایرس یاسەمین باریۆس
وێنۆک|ئایریس یاسەمین لە ساڵی ٢٠١٤. ئایرس یاسەمین باریۆس دادوەری گواتیمالاییە، کە چەند کەیسێکی زۆر ھەستیاری بەڕێوەبردووە وەک سەرۆکی دادگا. یەکێکە لەو دادوەرانەی کە دانیشتنی دیکتاتۆری گواتیمالایی ئیفراین ریۆس مۆنتی بەڕێوەبردووە، کە لەکاتی دادگاییەکە لە ساڵی ٢٠١٣، ناوبراو تۆمەتی کۆمەڵکووژی خەڵکی "Ixil Mayans" بەسەردا ساغبوویەوە. ئەمەش یەکەمجاربوو، دادگەیەک بتوانێت تۆمەتی کۆمەڵکووژی لەلایەن دەسەڵاتدارێک لەبەرامبەر خەڵکی وڵاتەکەی خۆی بسەلمێنێت. لە نیسانی ٢٠١٤، دەسەڵاتی دادوەری وڵات، کاری پارێزەری لە ئایریس قەدەغەکرد بەھۆی بڕیارەکانی لەکاتی دادگاییکردنی ئیفراین.
لە ئازاری ٢٠١٤، ئایریس لەبەرامبەر کارەکانی خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا.
سەرچاوەکان
پۆل:ژنانی گواتیمالا پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانی مافەکانی ژنانی گواتیمالا پۆل:ژنان لە پاراستنی مافی مرۆڤ پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە
دایسێن، ئەکیتا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی ژاپۆن
حاجی وسو
حاجی وسو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
حاجی وسو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی لێوژە و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی ڕانیە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی جەلکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پیرانان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان