cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئەپیکور
پارادۆکسی ئەپیکور
هیچ یەک لە نووسراوەکانی ئەپیکور ئەم باسەیان تێدا نییە. بەڵام بەشێکی هەرەزۆری نووسراوەکانی ئەپیکور نەماون و ڕەنگە بەشێک لە باس و بابەتەکانی کە ئەم پارادۆکسەش دەگرنەوە لە دوایین کتێبی لەسەر خوداکاندا هاتبێت کە دیۆژنس لایرتیۆس وەک یەک لە گەورەترین بەرهەمەکانی ئەپیکور ئاماژەی پێداوە.
بەرهەمەکان
بەپێی نووسراوەکانی دیۆژنس لایرتیۆس (10.27-9)، بەرهەمە گرنگەکانی ئەپیکور بریتین لە:
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٤ەمی پ.ز پۆل:فەیلەسووفان پۆل:فەلسەفە پۆل:یۆنانی کۆن پۆل:فەلسەفەی ئەخلاق
کاونێ کاونتی، ویسکۆنسن
وێنۆک
کاونێ کاونتی پارێزگایەکە لە ویلایەتی ویسکۆنسنی ئەمریکا. تا ساڵی ٢٠٠٠، ٢٠ هەزار و ١٨٧ کەس لەوێ ژیاون. بەشێکە لە ئاماری میترۆپۆلیتان گرین بەی.
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور
ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور (لەدایکبووی ١٩٩٠ لە شنۆ - مردووی ٢٠٢٠ لە شنۆ) زیندانییەکی سیاسیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو کە ١١ی ئایاری ٢٠٢٠ (٢٢ی بانەمەڕی ١٣٩٩ی کۆچی ھەتاوی) بە نھێنی لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بە تۆمەتی ھاوکاری لەگەڵ حدکا (دژایەتی لەگەڵ خودا) تیرباران کرا.
دەستبەسەر کردن
ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور کوڕی ئەبووبەکر و مەرجان خەڵکی گوندی قەرەسەقەلی شنۆ چل و نۆ ڕۆژ دوای تێکھەڵچوونی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و ڕژیمی ئێران (١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦ - ٢٦ی جۆزەردانی ١٣٩٥) لە دێی خۆیان، ھاوڕێ لەگەڵ شەش کەسی تری خەڵکی وێ بە ناوەکانی حاسڵ عەزیزی، جەلال مەسرووری، کەماڵ مەسرووری، زاھیر فەرامەرزی، یاقووب بائەکرەم و سەدیق بائەکرەم لە ڕێکەوتی ١٣ی گەلاوێژ - ٣ی ئابی لەلایەن ئیتلاعاتی سپاوە دەستبەسەر کرا و دوای حەفتا و چوار ڕۆژ ئەشکەنجە لە گرتووخانەی ئیتلاعاتی ورمێ بۆ بەندیخانەی ورمێ گوازراوە. لەژێر ئەشکەنجەدا دانیان پێ دانا کە لەو شەڕەدا دەستی بووە بەڵام ھیدایەت نە چەکی پێ بووە و نە لە کاتی شەڕەکەدا لە ناوچەکە بووە.
گوللەباران کردن
ُشوباتی ٢٠١٧ - ڕێبەندانی ١٣٩٥ لە لقی دووی دادگای شۆڕشی ورمێ بە تۆمەتی ھاوکاری لەگەڵ حدکا لە شەڕی قەرەسەقەلدا واتە محاربە و دژایەتی لەگەڵ خودا بە سێدارە مەحکووم بوو. دوای دەربڕینی ناڕەزایەتی بۆ حوکمەکە ھەمدیسان لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ - ١٦ی ڕەزبەری ١٣٩٧دا لەلایەن لقی چل و حەوتی ئەنجومەنی باڵا پەسەند کراوە و بە پارێزەران و بنەماڵەکەی ڕاگەیەندرا. ٩ی ئایاری ٢٠٢٠ - ٢٠ی بانەمەڕی ١٣٩٩ ھیدایەت لە بەندیخانەی ورمێ ڕاگوێزرا و بۆ ماوەی یەک مانگ بێسەروشوێن بوو و بەرپرسان بە بێڕێزی و گاڵتە پێ کردن بە بنەماڵەکەیان دەگوت: «لە قەبرستان بەدوایدا بگەڕێن». لە ئاکامدا لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ - ٢١ی جۆزەردانی ١٣٩٩ تەنیا ئەوەندە ھەواڵە ڕاگەیەندرا کە دوو ڕۆژ دوای ڕاگوێستنی (١١ی ئایار - ٢٢ بانەمەڕ) لە پادگانێکی شنۆ بە ئامادە بوونی کەسوکاری کوژراوانی شەڕەکە لە سێدارە دراوە کە دواتر بینا بە وتەی حدکا و ئەو گەواییەی ٢٤ی حوزەیران درایە دەست بنەماڵەکەی ڕوون بۆوە کە تیرباران کراوە؛  ئەوە لە حاڵێکدا بوو کە لە ھەشتاکانی زایینییەوە کەس لە ئێران گوللەباران نەکرابوو. عەبدوڵڵاپوور پێنج مانگ بوو ئیزنی دیتنی ھاوسەر و منداڵەکانی نەبوو.
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠ پۆل:لەسێدارەدراوانی کورد پۆل:شەھیدانی کورد
فلیپینۆ لیپی
فلیپینۆ لیپپی (ڵەدایکبووی نیسانی ١٤٥٧ بۆ نیسانی ١٥٠٤) وێنەکێشێکی ئیتاڵی بوو کە لە فلۆرێنس کاری دەکرد،لە ئیتاڵیا لە سەردەمی دواین ساڵەکانی سەرەتای ڕینێسانس.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کوڕە ئیتاڵییە وێنەکێشەکان پۆل:ئیتاڵییە وێنەکێشەکانی سەدەی ١٥م پۆل:وێنەکێشە ئیتاڵییەکانی سەدەی ١٦یەم پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٤٥٠ پۆل:مردووانی ١٥٠٤ پۆل:خەڵکی پراتۆ
.kp
kp. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کۆریای باکوورە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ٢٠٠٧دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
دیگنیتاس
وێنۆک|چەپ
دیگنیتاس ناوی ڕێکخراوەیەکی سویسییە کە لە پەرستار و پزیشکی پرۆفیشناڵ پێکھاتووە کە یارمەتی ئەو کەسانە دەدات کە تووشی نەخۆشی بێ چارەسەری ھاتوون تا بە خۆکوشتن کۆتایی بە ژیانیان بێنن، بۆ ئەوەی چیتر ئازار نەکێشن و مردنێکی ئاسانیان ھەبێت. ئەم نەخۆشییە چارەسەرنەکراوانە لە ئێستادا نەخۆشیی جەستەیی یان ئەو کەسانەی لە نەخۆشی دەروونی سەختەوە دەناڵن لەخۆ دەگرێت. ڕێکخراوەکە لە سویس بە مۆڵەتی پزیشک و بەپێی فەرمان و دەنگی دادگا ئەم کارە جێبەجێ دەکات. ڕێکخراوەکە لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠دا لە نزیکی زوریخ یارمەتی ٣٢٤٨ کەسی دا کە خۆیان بکوژن.
لە وێژەدا
ڕۆمانی من بەر لە تۆ باسی ڕێکخراوەکە دەکات و یەکێک لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی ڕۆمانەکە دەیھەوێت لەم ڕێگەوە کۆتایی بە ژیانی بھێنێت.
جەنگی ئەجنەدەین
جەنگی ئەجنەدەین لە تەممووز یان ئابی ٦٣٤ جومادەلئوولا ١٣ی ساڵی کۆچی لە شوێنێکی نزیک بێیت گۆڤرین لە ئیسرائیلی ئێستا ڕوویدا، یەکەم شەڕی گەورە بوو لەنێوان ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی ڕۆمانی و سوپای خەلافەتی. ئەنجامی شەڕەکە سەرکەوتنێکی گەورەی موسڵمان بوو. وردەکارییەکانی ئەم شەڕە بە زۆری لە سەرچاوە موسوڵمانەکانەوە ناسراون، وەک مێژوونووسی سەدەی نۆیەم ئەلواقیدی.
قوم قشڵاق
قوم قشڵاق گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەرەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قوم قشڵاق ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بازاڕی سەقز
بازاڕ سەقز یەکێک لە شوێنە مێژوویەکانی ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە ناوەندی شاری سەقز ھەڵکەوتووە و جێگای بازەرگانی نێوان شارەکانی کوردستان و ئێران و ھەروەھا بازەرگانی نێوان وڵاتانی ئێران، تورکیا، ئێراق و ھەرێمی کوردستانە.
مێژوو
ئەم بازاڕە ھاوکات لەگەڵ دەسەڵاتی سەفەوییەکان لە ئێراندا بوژاوەتەوە و پەرەی سەندووە و لە زەمانی زەندییەکان و قاجاڕەکان دا بەردوام جێگای بازەرگانی و تجارەت بووە. ژمارەیێک لە شوێنە مێژوویەکانی شاری سەقز وەک حەمام حاج ساڵە، مزگەوتی دوومنارە و کاروانسەرای تاژەوانچی لە ناو جەرگەی ئەم بازاڕەدا دروست کراون.
ئەم بازاڕە لە چەنین کۆڵان و بازاڕی جۆراوجۆر وەک بازاڕ جوولەکەکان، قازاخانە، بازاڕ ئەردەڵان، بازاڕ گەورە، بازاڕ سەرۆ و بازار جەل و بەرگ کوردی پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران پۆل:پارێزگای کوردستان پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کوردستان پۆل:شارستانی سەقز
کەماڵانی خواروو
کەماڵانی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کەماڵانی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەدان و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێی بارام و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گورگەچیا، تانجەرۆ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کەماڵانی سەروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەینت کیتس و نیڤیس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سەینت کیتس و نیڤیس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
.kn
kn. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی سەینت کیتس و نیڤیسە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩١دا دامەزراوە.
پاوانی ئاستی دووەم
ئەم ناوی پاوانە چەند پاوانی ئاست دووەمی ھەیە کە ھەندێکیان بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
واتەرلوو
واتەرلوو شارێکە لە ھەرێمی ئەنتاریۆی کەنەدا، بەھۆی زانکۆی واتەرلوو زۆر بەناوبانگە.
کەش و ھەوا
ئەم خشتەیەی خوارەوە گرنگترین گۆڕانکاریە کەش و ھەواییەکەی لەماوەی ساڵێک ڕوون دەکاتەوە:
مێزە بریندارەکە
مێزە بریندارەکە تابلۆیەکە، لە ساڵی ١٩٤٠ لەلایەن وێنەکێشی مەکسیکی-سوریالیستی، فریدا کالۆ کێشراوە. تابلۆکە لە ساڵی ١٩٥٥ ون بوو، بەڵام ئەوەی تابلۆیەکەی هێشتەوە ئەوە بوو کە وێنەکەی لە ساڵانی ١٩٤٠ هەروەها ١٩٤٤ گیرابوو. لە ساڵی ١٩٤٠، تابلۆیەکە بۆ یەکەم جار لە پێشانگای سووریالیزمی نێونەتەوەیی لە گالێریی ئنیس ئەمۆر لە مەکسیکۆ سیتی نماشیکرا، دواتر هەر لەو ساڵە لە پێشانگایەکی ئەڵمانیا نمایش کرایەوە. لە ساڵی ١٩٥٥، تابلۆیەکە لە پێشانگایەک لە وارسۆ ونبوو، هەر لەو دەمە بووە باسێکی جیهانیی و گەڕان بەدوای تابلۆیەکە دەستی پێکرد.
هەوڵی فرۆشتن
لە حوزەیرانی ٢٠١٩، دەسەڵاتی مەکسیک فرمانی دەستگیرکردنی بۆ کەسێک لە ویلایەتی مۆرێلۆس دەرکرد، بەتۆمەتی هەوڵدان بۆ فرۆشتنی تابلۆیەکە. بەپێی بەڵگەکان ئەو کەسە خەریکی فرۆستنی تابلۆکە بووە لەبەرامبەر خانوویەک بە بەهای ٢٠ ملیۆن دۆلار لە ئاکاپولکۆ. دواتر دەسەڵاتداریی مەکسیکی ئەوەیان ئاشکراکرد، کە دەشێت پڕۆسەی فرۆشتنەکە ساختە بووبێت، ئەمەش لەبەر ئەوەی لایەنی فرۆشیار تابلۆیەکەی بەشێوەی فیزیکی نەخستبووەڕوو.
سەرچاوەکان
پۆل:تابلۆکانی فریدا کالۆ پۆل:ئاسک لە ھونەر
فورمووڵی تەواوکاریی کۆشی
لە بیرکاریدا، فورمووڵی تەواوکاریی کۆشی کە بە شانازیی ئۆگوستین-لوی کۆشی ناونراوە، دەربڕینێکی سەرەکیی شیکاریی ئاوێتەیە و دەڵێت فانکشنێکی ھۆلۆمۆرفیک (Holomorphic function) کە لەسەر دیسکێک پێناسە کراوە، بە تەواوی لەگەڵ بەھایەکانی، لە سنووری دیسکەکەدا دیاری دەکرێت.
تیۆرم
وا دابنێ U  ژێرکۆمەڵێکی کراوەی ڕووتەختی ئاوێتەی \mathbb{C} بێت، و f: U → \mathbb{C} فانکشنێکی ھۆلۆمۆرفیک بێت، و دیسکی  بە تەواوی لەناو U دا بێت؛ و وا دابنێ C ئەو بازنەیە کە سنووری D پێکدێنیت. ئەوا بۆ ھەر a لەناو Dدا:
بۆ سەلماندنی ئەم دەستەواژەیە لە تیۆرمی تەواوکاریی کۆشی کەلک وەردەگیرێت و ھەر وەک ئەو تەنیا پێویستی بەوە ھەیە f توانای گرتەی ھەبێت. لەم فورموولە دەردەچێت f دەبێت ناکۆتا جار بەردەوام توانای گرتەی ھەبێت،
دڵزار
ئەحمەد مستەفا محەممەد ناسراو بە دڵزار (لەدایکبووی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠ - مردووی ١٠ی نیسانی ٢٠٢١) شاعیر و سەربازێکی کورد بوو. ئەو سەربازیی کردبوو لە جەنگی جیھانیی دووەم.
فورمووڵی تەواوکاریی کۆشی
تیۆرم
ئەم فورمووڵە ھەندێک جار فورمووڵی گرتەی کۆشی پێ دەوترێت.
دڵزار
ژیانی سەرەتایی
دڵزار کە ناوی تەواوی، ئەحمەد مستەفا محەممەد ئاغای حەوێزییە، لە ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠ لە کۆیە و لە بنەماڵەیەکی ناسراو، بەڵام دەستکورت لە دایک بوو، کە ئەوکات تازە جەنگی جیھانیی یەکەم کۆتایی پێھاتووە و گرانییەکی سەیر ڕووی لە کوردستان کردووە. دایکی ناوی عائیشە عەبدول عەزیزی نەوەی کاکی زێوە بوو. باوکی ھەمیشە شیعری فارسی بۆ کردوونەتەوە کوردی، ھاوکات داستانی بۆ خوێندوونەتەوە، لەوانە شانامەی فیردۆسی، کە کاریگەری لەسەر دڵزار ھەبوو، ھاوکات ئەوەش وتوویەتی، کە لە تەمەنی ٧ ساڵیدا باوکی ڕادەستی مەلا ئەسعەدی کرد، لەم ڕێیەوە فێری نووسین و خوێندنەوە بوو، ماوەی دوو ساڵێک لە حوجرەی مزگەوت خوێندوویەتی. لە ساڵی ١٩٢٩، لە تەمەنی ٩ ساڵیدا دەچێتە بەر خوێندنی سەرەتایی لە کۆیە، دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٣٧ بۆ یەکەمجار قوتابخانەی ناوەندی لە کۆیەدا دەکرێتەوە، ئەویش دەچێتە ناوەندی و لە ساڵی ١٩٤١ کۆتایی بەم قۆناغە دێنێ و دەست لە خوێندن ھەڵدەگرێت. دواتر لە ٢٨ی شوباتی ١٩٤٣ بووەتە سەرباز.
فورمووڵی تەواوکاریی کۆشی
سەرچاوەکان
پۆل:شیکاریی ئاوێتە
دڵزار
ژیانی سەربازی
دڵزار سەربازێکی سوپای لیڤی عێراقی بوو و بۆ ماوەی سێ ساڵ و نیو لە ڕێزی ئەم سوپایە مایەوە، ئەم تیپە سوپاییە لە لایەن بەریتانیاوە دامەزرا بوو لە دوای داگیرکردنی عێراق لە ساڵی (١٩١٨). ھەر لەلایەن بەریتانیاوە سەرپەرشتی دەکرا و لە کورد، ئاشووری و تورکمان پێکھاتبوون. لە ساڵی ١٩٤٣ لە کۆیە بێ کاربووە، لەوێ پەیوەندی بە سوپای لیڤییەوە کرد و لە ١٩٤٣ تاوەکو ١٩٤٤. سەرەتا لە حەبانییە، بەغدا و بەسڕە لە عێراق ماونەتەوە بۆ ڕاھێانی سەربازی، دواتر لەڕێگەی سووریاوە چوونەتە فەڵەستین لە کانوونی یەکەمی ١٩٤٤. بە گوتەی دڵزار، سوپای لیڤی زیاتر لە ٨ ھەزار سەربازی کوردی لەخۆ گرتبوو. دڵزار و ھاوڕێکانی تا بەکۆتا ھاتنی جەنگ لە حەیفا ماونەتەوە. بە گوتەی دڵزار، نزیکەی ٤٠ سەربازی کورد لە ڕیزەکانی پێشەوە جەنگاون، بەتایبەتیش لە ناوچەی باکووری ئیتاڵیا، و ناوی کەریم عەبدولواحید حاجی عەزیزی ھاوڕێی بەتایبەت ھێناوە و دەڵێ دوو جار لەڕێگەی پەڕەشوتەوە خۆی گەیاندووەتە بەرەکانی جەنگ.
لە زمانی خۆیەوە
من لە ئێوارەی ڕۆژی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠ لە شاری کۆیە لە دایک بووم، لە بنەماڵەیەکی ناسراو بەڵام دەستکورت ھاتمە سەر دونیا، ئەو کات تازە شەڕی یەکەمی جیھانی کۆتایی پێ ھاتبوو گرانییەکی سەیر ڕووی لە کوردستان کرد ڕۆژانە بە دەیان کەس دەمردن من لەو ڕۆژانە دا لە دایک بووم، کە چاوم بە دونیا ھەڵێنا گوێم لە دەنگی شیعر و ئاواز و مۆسیقا و دەنگی بولبول و جوانییەکانی سروشت بوو، بەرلەوەی بچمە قوتابخانە، باوکم شیعری فارسی بۆ دەکردینە کوردی، داستانی جوانی بۆ دەخوێندینەوە لەوانە (شانامەی فیردۆسی) کاریگەری زۆر کردە سەرمن، لەتەمەنی ٧ ساڵی دا باوکم منی دایە دەستی (مەلا ئەسعەد) و لەوێ فێری نووسین و خوێندن بووم، قورئانم خەتم کرد ساڵی ١٩٢٩ چوومە قوتابخانەی سەرەتایی لە کۆیە، مامۆستاکانم ھەر ھەموویان کوردبوون، عەبدوڵڵا سامی، عومەر جەلال، سەبری ئیسماعیل و ھتد. ئەو کات ناوەندی لە کۆیە نەبوو، لە ساڵی ١٩٣٧ بۆ یەکەم جار قوتابخانەی ناوەندی لە کۆیە کرایەوە و منیش چوومە قوتابخانەی ناوەندی ئیتر دەستم لە خوێندن ھەڵگرت لە شوباتی ١٩٤٣ چوومەناو عەسکەری بۆ تەواو کردنی خزمەتی سەربازی، ساڵی ١٩٤٣ لە بەغدا بووم و ١٩٤٤ چوومە بەسڕە، دواتر گەڕامەوە کۆیە.
سان بێنیتۆ، کالیفۆرنیا
سان بێنیتۆ کاونتییەکە لە ویلایەتی کالیفۆرنیا بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ ڕێژەی دانیشتووانەکەی بە ٥٥،٢٦٩ خەملێنراوە. و لە ١٨٧٤ دامەزراوە.
دڵزار
ژیانی دڵزار لە پەرتووکی مێژووی ئەدەبی کوردی
لەو کاتەی لە خزمەتی سوپا ڕزگاری بوو لە ساڵی ١٩٤٦ گەڕایەوە کۆیە. لەو کاتەدا پەیوەندی بەکۆمۆنیستانەوە کرد، لە دوای ماوەیەکی کەم لە لایەن دەسەڵاتەوە بۆ یەکەمین جار گیرا. بۆ جاری دووەم لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٤٨ گیراوەتەوە، لە کۆیە ڕەوانەی ھەولێر کراوە. لە سەرەتای ١٩٤٩ دادگا فەرمانی شەش مانگ بەندکردنیی دەرکردووە و نێردراوە بۆ بەندیخانەی نێوەندیی بەغدا. لە ناو بەندیخانە لەسەر جموجۆڵی سیاسیی تاوانبار کراوە و دادگا فەرمانی سێ ساڵ بەندکردنی بۆ دەرکردووە و ناردوویانە بۆ بەندیخانەی کووت. لە ھاوینی ١٩٥٢ ئازاد بووە و گەڕاوەتەوە کۆیە. ئیتر دەستی کردووە بەژیانی نھێنی لە ڕێزی کۆمونیستاندا. لە ساڵانی ١٩٥٢ – ١٩٥٣ لە ھەولێر بووە، ئینجا نێردراوە بۆ سلێمانی، دواتر لە ئابی ١٩٥٤ گواستراوەتەوە کەرکووک. لەو ماوەیەدا دەسەڵات دەیەوێ بیگرێ، بەڵام خۆی بەدەستەوە نەدەدا. لە دوای ماوەیەک چووە بۆ ھەڵەبجە لەوێ دەگیرێ و نێردراوەتەوە کەرکووک. ئینجا بەدەستبەسەری ڕەوانەی بەندیخانەی نوگرەت سەلمان کراوە لە سارای باشووری عێراق. لە ساڵی ١٩٥٦ ئازادبووە و گەڕاوەتەوە کۆیە و بەنھێنی ژیاوە تا کوودەتا سوپاییەکەی ١٤ی تەمموزی ١٩٥٨ی بەغدا. لەم ماوەیەدا تا ساڵی ١٩٦٠ خەریکی کاروباری سیاسی کۆمۆنیستەکان بووە لە کۆیە. لەو ساڵەدا کراوە بەدەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی «ئازادی» لە بەغدا. لە دوای کوودەتا فاشستییەکەی ٨ی شووباتی ١٩٦٣ چووەتە ناو ڕێزی کۆمۆنیستە چەکدارەکان کە بنکەیان لە گوندی کەڵکەسماق و لە پاشاندا لە گوندی ئاوەگرد بوو لە ناوچەی کۆیە. لە ساڵی ١٩٦٧ بەملاوە چاوی دەسەڵات کۆمۆنیستەکانەوە نەبوو، بەتایبەتی لە دوای بەیاننامەی ١١ی ئازاری ١٩٧٠. لە ماوەی ١٠٧٠ – ١٩٧١ بەشداری لە خولێکی ڕۆشنبیری کردووە لە مۆسکۆ لەبارەی بیری ماڕکسییەوە، ھەروەھا لە ئەکادیمییەی بولگاریا و لە سۆفیا بڕوانامەی زانستە کۆمەڵایەتییەکانی وەرگرتووە و ئینجا گەڕاوەتەوە وڵات. لە ساڵی ١٩٧٣ – ١٩٧٤ بووە بە وانەبێژ لە قوتابخانەی کۆمۆنیستەکان لە گوندی دەرگەڵە و مێژووی پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیەت و بزووتنەوەی کرێکارانی جیھانی ووتووەتە. لە دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٢ کە دەسەڵاتی عێراق بەدەست حیزبی بەعسەوە بوو پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەتی ئەو سەردەمە مۆر کرد و لە بەھاری ١٩٧٤ لەگەڵ شۆڕشی کورد تێکچوو. دڵزار لەگەڵ نۆ کەسی تر بەناوی کۆمۆنیستەوە بوون بەئەندام لە ئەنجومەنی یاسادانانی ناوچەی ئۆتۆنۆمی کوردستان. ئیتر لەو کاتەوە گوزەرانی دڵزار و کۆمۆنیستەکان باش بوو تا ناوەڕاستی ساڵی ١٩٧٩، لەو کاتەی بەعس لەمانیش ھەڵگەڕایەوە، ئیتر دڵزار ناچاربوو چووە پاڵ ڕێکخراوی کۆمونیستەکان لە ناوزەنگ و پشت ئاشان تا ساڵی ١٩٨٣. لەو ساڵەوە چووە بۆ سووریا، ئینجا بولگاریا لە پاشاندا سوید و بوو بەپەنابەری ساسی و تا ساڵی ١٩٩٤ و بەیەکجاری گەڕایەوە نیشتیمان.
ژیانی دوای جەنگ
ساڵی ١٩٥٩ بە ئەندامی یەکێتی ئەدیبانی عیراق وەرگیراوە. لە ساڵی ١٩٧٠ش بە ئەندامی یەکەم دەستەی بەڕێوەبەری یەکێتی نووسەرانی کورد ھەڵبژێردرا. لەنێوان ساڵانی ١٩٧٤ بۆ ١٩٧٩ نوێنەری بەرەی نیشتیمانی بووە لە لیژنەی ھەولێردا، لەپاڵ ئەمەدا ئەندامی خولی یەکەمی ئەنجومەنی یاسا دانان بووە لە ھەرێمی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٥دا بە ئەندامی ئەنجومەنی ھاوکاری عێراقی ئاشتی وەرگیرا. دواتر کوردستانی جێھێشتووە و لە وڵاتی سوید نیشتەجێی بووە. لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩دا، دڵزار لە چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ تۆڕی میدیایی ڕووداو دەربارەی بەشداربوونی کورد لە جەنگی جیھانی قسەی کرد و قسەکانی سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد تڕەمپی بەدرۆ خستەوە کە گوتبوی کورد لە جەنگی جیھانیدا یارمەتیدەر ھاوپەیمانان نەبووە دوای کشانەوەی ئەمریکا و دەستپێکردنی ھێرشەکانی تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان. دڵزار لە وەڵامی دۆناڵد ترامپدا گوتی «کورد بەشداری لە جەنگی دووەمی جیھانی کردووە و لە جەنگەکەشدا زۆر ئازابوون، سەرۆکی ئەمریکا بۆیە زانیاریی نییە و دەڵێت کورد بەشداری نەکردبوو، چونکە ئەو کاتە لە دایک نەبوو، بۆیە نازانێت».
سان بێنیتۆ، کالیفۆرنیا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٧٤ لە کالیفۆرنیا
دڵزار
شیعرێک دەربارەی ژیانی خۆی
ھەشتی یەکی ھەزار و نۆسەد و نەوەت و دوو
حەفتا و دوو ساڵی ڕەبەق لە تەمەنم تەواو بوو
وەک کەسانێکی ئازاد، ژینی ئاسایی نەژیاین
دوای بەندی و پارتیزانی ئێستاش وا لە غوربەتاین
سەرشۆرنەکردنمان و خەبات و گیانبازییە
شیعری «تاکەی»
کەوا لەلایەن ھونەرمەند ناسر ڕەزازیەوەش کراوەتە سروود.
ئەی کوردە تاکەی خەریک تاڵانی
تاکەی حەز دەکەن بە زللەی یەکتر
تاکەی ھەر تینوون بە کەلەی یەکتر
تاکەی تێناگەن تاکەی پێناگەن
تاکەی بەپەندو بێژی کەس ناکەن
تاکەی فەسادی تاکەی کەسادی
ھەتاکەی تیژن لەسەر عینادی
تاکەی مەی نۆشی تاکەی بێ ھۆشی
تاکەی مەراقی و کاری جۆکەری
تاکەی حەق نێژی تاکەی خوێنڕێژی
گڵۆڵەی ژینت وا کەوتە لێژی
تاکەی لە وەقتی مەینەت چەقیوون
لەناو میلەتان ھەر وەک ھەتیوون
تاکەی مەحکومی تەکیەو خانەقان
تاکەی بۆ وەتەن بێ وەعدو بەقان
تاکەی ھەر ڕازین بە نیری ملتان
تاکەی ھەست ناکەن بە زامی دڵتان
شیعری «ماھی تابان»
موشکی تاتارە زەبوونی پەرچەمی خونخواری تۆ
چونکە سوتاوە دڵی من وا بە کڵپەی کوڵمەکەت
چەشنی مەجنون شێت و شەیدام من بۆ ودیداری تۆ
کارو بارم ھەر گرین و ناڵەو ھاواری یە
چونکە کێشاویە دڵم چاوەکەی سەححاری تۆ
باعیسی سووتانی دڵمە ڕوومەتی گوڵناری تۆ
سا عیلاجی دەردەکەم کە ئەی تەبیبی عاشقان
نوشداروی زەخمی دڵمە ماچی غونچەی زاری تۆ
وا لە سووتانە دڵی دڵزاری بێ سەبرو قەرار
چەشنی پەروانە بەرامبەر لالەیی ڕوخساری تۆ
مردن
ڕۆژی ١٠ی نیسانی ٢٠٢١ یەکێتیی نووسەرانی کورد لە ڕێگای پرسە نامەیەکەوە ھەواڵی کۆچی دوایی دڵزاری شاعیری ڕاگەیاند لە لە تەمەنی ١٠١ ساڵی، لە ماڵەکەی خۆی لە شاری ھەولێر، ئێوارەی ھەمان ڕۆژ لە گۆڕستانی دەروێش خدر، لە شارۆچکەی کۆیە بەخاک سپێردرا.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی کۆیە پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٠ پۆل:مردووانی ٢٠٢١
کەمبۆدیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
کەمبۆدیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
پایتۆن (مار)
وێنۆک|[[پایتۆنی ھندی|پایتۆنێکی ھندی یان پایتۆنی مۆلوروس|alt=پایتۆنی ھندی]]
ماری پایتۆن (بە ئینگلیزی: Pythonidae) (وەرگیراو لە وشەی یۆنانی πυθων) خێزانێک لە مارە بێژەھرەکانە کە لە ئەفریقا، ئاسیا، و ئۆسترالیادا دەژی. ئەم خێزانە یەکێکە لەو خێزانانەی کە گەورەرترین مارەکانی تێدایە؛ ئەندازەی مامناوەندی دەگاتە ١٦ فووت کە نزیکەی دوو ئەوەندەی گەورەترین ماری ژەھرداری جیھانە (شاکۆبرا).
سنووری جوگرافیایی
ئەم خێزانە لە بیابانی مەزن، ھند، میانمار، باشووری چین و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا لە فلیپین ھەتا ئیندۆنیزیا، نووگینێ یان گینێی نوێ و ئۆسترالیادا دەژی.
خواردن
ئەم جۆرە مارانە وەکوو ئاناکۆندا و بوا، بە وردکەر ناسراون (ئینگلیزی: Constrictor) چونکە لەکاتی ڕاوکردن خۆیان لوول دەکەن بە دەوری ڕاوەکەدا و بەھۆی فشارھێنان لە دەوری لاشەی ڕاوەکە، کۆئەندامی سووڕانی ڕاوەکە لەکار دەکەوێت و پاشان ڕاوەکە قووت دەدات.
سەرچاوەکان
پۆل:مارەکان
کاروانسەرای تاژەوانچی
کاروانسەرای تاژەوانچی یان کاروانسەرای ئیتحاد بینایەکی مێژوویییە کە لە ئاجوڕ و کاگڵ ساز کراوە و لە حاشییەی بازاڕی سەقز ھەڵکەوتووە.
مێژوو
ئەم کاروانسەرایە یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی ئێران و ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە ڕۆژاوای حەمام حاج ساڵە بنا کراوە و لە دوو نوھۆم و حەسارێک و چەنین ئەستون پێکھاتووە. بناخەی ئەم کاروانسەرایە لە دەورانی زەندییەکان دانراوە و ئەو کات خسرەوخان ئەوەڵ خاوەن فەرمان و حاکمی شار بووە. ھەروەھا لە زەمانی سەفەوییەکان و قاجاڕەکاندا جێگەی حەوانەوەو و ھاتووچووی بازەرگانەکانی ئێران و عوسمانی بووە و ھەتا شەڕی یەکەمی جیھانی و دەستپێکردنی جمھووری مستەفا کەمال لە تورکیا بەردەوام بووە.
چاککردنەوە
لە چاککردنەوەی ئەم ساختمانە مێژوویە، ھەتا ئیمڕۆکە، دەسەڵاتداران و پارێزگارەکانی کوردستان و ئێران ھیچ کارێکی ئەوتوویان نەکردووە و کۆتاھیان کردووە و بە بیانووی ئەوەی کە بەشێک لەم کاروانسەرایە خاوەنی تایبەت بە خۆی ھەیە، لەسەر بیناکە چاک کارییان نەکردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران پۆل:پارێزگای کوردستان پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان
ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ
ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێک لە دوو ناوچەی شارستانی ماکۆیە لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم ناوچەیە لە سێ گوندەواری چایپاساری باشوور و قەڵاشیو و قەرەسو پێکھاتووە. لە ئەم ناوچەیە یەک شارۆچکە ھەیە کە شارۆچکەی ماکۆیە.
گوندستانی چایپاساری باشور
لە ٤٤ گوند پێکھاتووە:
گوندستانی قەڵاشیو
لە ٣١ گوند پێکھاتووە:
گوندستانی قەرەسو
لە ١٩ گوند پێکھاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچەکانی ئێران پۆل:شارستانی ماکو پۆل:ناوچەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارستانی ماکۆ
جێنیفەر ئانیستن
جێنیفەر جۆوانا ئانیستن (لەدایکبووی ١١ی شوباتی ١٩٦٩) خانمەکتەرێکی ئەمریکییە. ئانیستن ھەر لە تەمەنێکی زووەوە دەستی بە نواندن کردووە و یەکەم فیلمی لە ساڵی ١٩٨٧ بەناوی Mac and Me بووە. ئانیستن زۆربەی ساڵەکان یەکێک بووە لەو خانمە ئەکتەرانەی زۆرترین پارە بۆ کارەکەیان وەردەگرن.
ئانیستن بەشێوەیەکی جیھانی بەناوبانگ بوو لەڕێگەی بەرجەستەکردنی ڕۆڵی ڕەیچل گرین لە سیتکەمی ھاوڕێکان (١٩٩٤–٢٠٠٤)، کە توانی خەڵاتەکانی ئێمی، ساگ، گۆڵدن گڵۆب بۆ ڕۆڵی ناوبراو بباتەوە. کەسایەتیەکە ناوبانگێکی یەکجار گەورەی پەیداکرد و بووە ھۆی ئەوەی ئانیستن بەشداربێت لە دەیان فیلمی سەرکەوتوو و پڕداھاتی بۆکس ئۆفیس وەکو Bruce Almighty (2003), The Break-Up (2006), Marley & Me (2008), Just Go with It (2011), Horrible Bosses (٢٠١١), و We're the Millers (٢٠١٣) کە ھەریەکەیان داھاتیان بەلای کەمی گەیشتە ٢٠٠ میلیۆن دۆلار.
ئانیستن زۆرجار لە لیستی شۆخترین خانمە ئەکتەرەکان ناوی ھاتووە. سامانەکەی بە ٢٠٠ میلیۆن دۆلار دەخەمڵێنرێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن) پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی فیریلو ھ. لاگواردیا پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دیسلێکسیان هەیە پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خێرخوازە ئەمریکییەکان
سی و شەشەمین دەوڵەتی ئیسرائیل
سی و شەشەمین دەوڵەتی ئیسرائیل کابینەی دەوڵەتی ئێستای ئیسرائیلە کە لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ و لەدوای ھەڵبژاردنی ٢٠٢١ی پەرلەمانی ئیسرائیل ھاتە سەر کار.
جەنگی زەفەر
لە هەفتەی سێیەمی مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ٦٣٢ی زایینیدا خالید کوڕی وەلید بە کۆمەڵێک موجاهدین لێی نزیک دەبێتەوە و خۆی و پاسەوانەکانی سەربڕی. لەم شەڕەدا چەند سەد خیانەتکار کوژران.
سەرچاوەکان
14.21139°N, 44.40333°W14.21139°N, 44.40333°W پۆل:٦٣٢ پۆل:شەڕەکانی خالید کوڕی وەلید
میرزا شەفیعی جامەڕێز
میرزا شەفیعی جامەڕێز (لەدایکبووی ١٧٧٦ لە جامەڕێز، کەرکووک — مردووی ١٨٢٦ لە جامەڕێز) شاعیرێکی کوردیی سەدەی ١٨-١٩ باشووری کوردستان بوو.
تاراوە
گوندی تاراوە دەکەوێتە باشووری خۆرھەڵاتی ناحیەی خەلیفان سەربە قەزای سۆرانە.نزیکەی ١٠ کیلۆمەتر لە سەنتەری ناحیەی خەلیفان دوورە. نزیکەی ١٥٠ سال پێش ئێستاژیانی لێ بووە .خەلکی ئەم گوندە لە کۆنەوە بە ئاژەلداری و کشتوکالەوە خەریک بوونە.
.km
km. پاوانێکی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتە بۆ دوورگەکانی قەمەر لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٨دا دامەزراوە.
پاوانی ئاستی دووەم
ھەندێک لە گرنگترین پاوانە ئاست دووەمەکانی ئەم ناوی پاوانە بریتین لە:
سامان
سامان شارێکە لە پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری. | پۆتانەکان            =
گەشتیاری
پردی زەمان خان گرنگترین هۆبەی گەشتیاریی پارێزگای چوارمەحەل و بەختیارییە و یەکێکە لە بینا بەنرخ و کۆنەکانی شاری سامان، کە دوو پانتایی و درێژییەکەی ٣٠ مەتر و بەرزییەکەی ١٢ مەترە پردی زەمان خان لەسەر ڕووباری زاینەرود لەسەر سێیەکی بەردی سروشتی دروستکراوە و دەکەوێتە ٢٢ کیلۆمەتری باکووری شاری کورد پردەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سەفەوییەکان و دوا نۆژەنکردنەوەی شیلەی لە ساڵی ١٩٤٢ دا جێبەجێ کراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری
کەماڵانی سەروو
کەماڵانی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەینت کیتس و نیڤیس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سەینت کیتس و نیڤیس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
.ki
ki. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی کیریباسە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٥دا دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
لیۆنۆرا کارینگتۆن
لیۆنۆرا کارینگتۆن (Leonora Carrington؛ لە دایکبووی ٦ی نیسانی ١٩١٧ - مردووی ٢٥ی ئایاری ٢٠١١) ژنە وێنەکێش، هوونەرمەند و ڕۆماننووسی مەکسیکی و لەدایکبووی ئینگلتەرا بوو. ئەو زۆربەی ژیانی پێگەیشتوویی لە مەکسیک و لە شاری مەکسیکۆ سیتی بەسەر برد. لیۆنۆرا کارینگتۆن یەکێکە لەو هونەرمەندە سوریالیزمانەی سییەکانی سەدەی بیستەم، کە تاکوو ئەم دواییانە لە ژیاندا مابوو. ئەو ئەندامی دامەرزێنەری بزووتنەوەی ئازادیی ژنان بوو لە مەکسیک.
لیۆنۆرا کارینگتۆن لە ماوەی ژیانیدا لەکۆمەڵێ پێشانگای هونەری بەشداریکرد، لە نێویاندا لە وڵاتانی مەکسیک، ئینگلتەرا، ئەمریکا و فەڕەنسا بوون.
مردن
لیۆنۆرا کارینگتۆن لە ڕۆژی ٢٥ی ئایاری ٢٠١١، لە مەکسیکۆ سیتی بە نەخۆشی سیەسۆ کۆچی دواییی کرد.
مەلاحەسەن
مەلاحەسەن گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەرەسو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
لیۆنۆرا کارینگتۆن
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٠١١ پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٧
مەلاحەسەن
جوگرافیا
مەلاحەسەن ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کەمبۆدیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کەمبۆدیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
کۆزەڕەقە
کۆزەڕەقە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کۆزەڕەقە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی داربەڕولە، تانجەرۆ و لە باشوور لەگەڵ گوندی یەخیماڵی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خەراجیان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دەمرکان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
عەبدولڕەحمان بەزاز
عەبدولڕەحمان بەزاز (لەدایکبووی ٢٠ی شووباتی ١٩١٣ – مردووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٧٣) کەسایەتی سیاسیی، ناسیۆنالیست، چاکسازیخواز و نووسەری عێراقی بوو. ماوەیەک وەک ڕاگری بەشی یاسای زانکۆی بەغداد کاری کردووە و دواتریش بووەتە سەرۆکوەزیرانی عێراق. لەنیسانی ١٩٦٦، بۆماوەی سێ ڕۆژ وەک سەرۆککۆماری عێراق دەسەڵاتی بەکارھێناوە.
بەزاز خاوەن پڕۆژەیەک بوو بۆئەوەی وڵات سوودی زیاتر لە ئەزموونی خەڵکی ئاسایی ببینێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٣ پۆل:مردووانی ١٩٧٣ پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی عێراق پۆل:دەرچووانی کۆلێجی کینگز لەندەن پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق پۆل:دەرچووانی زانکۆی بەغدا
ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ
جوگرافیا
ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم ناوچانە:
گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ
لە (٤٤) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری سێڵاوتان
لە (٢٠) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری نەجەفاوا
لە (٢٥) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری سیامەنسور
لە (٢٠) گوند پێکھاتووە:
گوندە کوردەکان
پێکھاتووە لە ١١١ گوند.
گوندە ئازەرییەکانیەکان
پێکھاتووە لە ١٥ گوند.
گوندە کوردەکان و ئازەرییەکانیەکان
پێکھاتووە لە ١٠ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ناوچەکانی ئێران پۆل:شارستانی بیجاڕ پۆل:ناوچەکانی پارێزگای کوردستان
نووگینێ
نووگینێ یان گینێی نوێ دووەمین دوورگەی گەورەی جیھانە کە ئەندازەی دەگاتە ٧٦٧،٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە و لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئۆقیانووسی ئارامدایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان پۆل:داگیرگەکانی ئیسپانیا پۆل:دوورگەکانی ئیندۆنیزیا پۆل:دوورگەکانی ئۆقیانووسی ئارام
مزگەوتی غەمامە
مزگەوتی غەمامە دەکەوێتە شاری مەدینە. لەو شوێنەدایە پێغەمبەر نوێژی جەژنی کردووە. ئەم شوێنە دوا شوێن بوو کە پێغەمبەر نوێژی جەژنی لە ساڵی ٦٣١ زایینی کرد، پێغەمبەریش نوێژی غائیبی لەسەر نەجاشی کرد. لە ئێستادا نوێژ لە مزگەوتی پێغەمبەر (سڵاو خوای لێ بێت) ئەنجام نادریت. یەکێکە لە مزگەوتە شوێنەواری و مێژوویییەکانی مەدینەیە.
شوێن
مزگەوتی غەمامە دەکەوێتە بەشی باشووری ڕۆژاوای مزگەوتی پێغەمبەرەوە، کە ٥٠٠ مەتر لە بابۆلسەلام دوورە.
ناونیشان
پێی دەوترێت غەمامە ئەو شانەی کە دەوترێت: ھەورێک خۆری لە پێغەمبەری خوا ڕاگرت کاتێک لە مزگەوتنوێژی کرد و نوێژی کرد و گوتی:ئەمە ئاڵۆز و باران و نوێژمانە بۆ جەژنەکەمان، بەھۆی قوربانییەکانمان، بۆ ئەوەی خشت و چادری تێدا دروست نەبێ، پاش نوێژی ئەسیت بە ھەور مایەوە، بارانیش لە وەڵامی نوێژەکانیدا ھاتە خوارەوە و ناوی نا مزگەوتی گەمەمە.
مێژوو
وێنۆک|مزگەوتی غەمام و لە پشتی ئەوەوە مزگەوتی ئەبووبەکری سدیق مزگەوتەکە لە دەولەتی عومەر کوڕی عەبدولعەزیز لەسەر شارەکە دروستکراوە لەنێوان ٨٦ کوچی بۆ ٩٣، پێش ٧٦١ی حێ لەلایەن سوڵتان حەسەن کوڕی محەممەد کوڕی قەلاون سەلاحی نۆژەنکراوەتەوە، پاشان چاکسازی لەژێر دەسەڵاتی سوڵتان ئینال لە ساڵی ٨٦١ کۆچێ کراوە، دوای ئەوە سوڵتان عەبدولمەجید نۆژەنم کردەوە بۆ کاتی ئێستامان جگە لە چەند چاکسازییەک لەژێر سایەی سوڵتان عەبدولحەمید لە سەردەمی سعودیەدا، لە ساڵی ١٤٣١ دا کار لەسەر نۆژەنکردنەوەی تەواوەتی ی خۆی کرا، کە دامەزراوەی خێرخوازی کەلەپووریی، مزگەوتەکەی بە پاڵپشتی کۆمپانیای گەشەپێدانی کەشوھەوا نۆژەنکردەوە، وەک بەشێک لە پرۆژەی پەرەپێدانی ناوچەی کەشوھەوا و نۆژەنکردنەوەکە لە ساڵی ١٤٣٤ کۆچی تەواو بوو، لەگەڵ دوو مزگەوتی دیکە لە مەدینە بە ناوی مزگەوتی ئەبووبەکری سدیق و مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب.
سەرچاوەکان
پۆل:مزگەوتەکانی مەدینە پۆل:مزگەوتەکانی عەرەبستانی سعوودی پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی پۆل:چاندی ئیسلامی پۆل:مزگەوتەکان
تەیەموم
وێنۆک|بەردێک بۆ تەیەموم 220x440px|وێنۆک تەیەموم جۆرێکە لە پاککردنەوە لەناو فیقھی خودا پەرستی لە ئیسلامدا، و جێگرەوەیەکە بۆ دەستنوێژ یان غسل لە ئەگەری بەردەست نەبوونی ئاو یان نەتوانرێت بە کاربھێنرێت بەھۆی نەخۆشی یان ھۆکاری تر.
گۆرانی وتن ٢
گۆرانی وتنی ٢ فیلمێکی کۆمیدی مۆسیقی ئەمریکییە کە لە ساڵی ٢٠٢١ بە کۆمپیوتەر ئەنیمەیشن کراوە و لەلایەن کۆمپانیای ئیلمنشن بەرهەم هێنراوە، و لەلایەن  یوونیڤەرساڵ پیکچەرز  پەخشکراوە. فیلمی گۆرانی وتن دووەم فیلمە لەم فەڕەنسیەدا کە، گارس جێنینگز وەک هاوبەشی دەرهێنەر و نووسەر دەگەڕێتەوە ناو فلیمەکە. کریستۆف لۆردێلێت هاوبەشی دەرهێنەرە. لە فیلمەکەدا کۆمەڵێک ئەستێرە ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت کە پێکهاتوون لە ماتیو مەکانەھێی، ڕیز ویدەرسپوون، سکارلێت جۆهانسن، تارۆن ئیگەرتۆن، تۆری کێلی، نیک کرۆڵ، جێنینگز، پیتەر سێرافینۆڤیچ، جێنیفر ساوندەرز و نیک ئۆفەرمان، کە ڕۆڵەکانیان لە فیلمی دووەمەوە دووبارە دەگێڕنەوە. هەروەها کارەکتەری نوێی تێدایە کە دەنگیان لەلایەن بۆبی کاناڤاڵ، سپایک جۆنزی، بۆنۆ، ھاڵزی، فارێل ویلیامز، چێڵسی پێرێتی، لێتیتیا رایت، ئێریک ئاندرێ و ئادەم باکستن. فیلمی گۆرانی وتنی ٢ هاوشێوەی فیلمی یەکەم گۆرانییەکانی چەندین هونەرمەندی تێدایە کە زۆربەیان بە شێوەی رێجیم نمایش دەکرێن. چیرۆکەکە دوای ڕووداوەکانی فیلمی پێشوو ڕوودەدات کە باستەر مون و گروپەکەی نمایشێکیان لە شاری ڕیدشۆر نمایش کردووە لەکاتێکدا کاردەکەن بۆ سەرسامکردنی کەسێکی گەورە لە بواری کات بەسەربردن و وەرگرتنی ئەستێرەیەکی ڕۆکی تاکەکەسی بۆ نمایشکردن لەگەڵ گروپەکە.
فیلمی گۆرانی وتنی ٢ لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ لە فێستیڤاڵی ئەی فی ئای بۆ یەکەمجار لە جیهاندا نمایشکرا، و لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ لە ئەمریکا لە شانۆدا نمایشکرا، لەلایەن کۆمپانیای یونێڤێرساڵ پیکچەرزەوە، هەروەها لە بەریتانیا لە ٢٨ی ١ی ٢٠٢٢ نمایشکرا ٤٠٩ ملیۆن دۆلار لە سەرانسەری جیهان لە بەرامبەر بودجەی بەرهەمهێنانی ٨٥ ملیۆن دۆلار بوو، بووە بەرزترین داهاتی فیلمی ئەنیمەیشنی ساڵی ٢٠٢١ و دەیەمین فیلمی زۆرترین داهاتی ساڵی ٢٠٢١ و پێشوازییەکی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت.
چیرۆک
کاتێک دوای ڕووداوەکانی یەکەم فیلم، باستەر مون بە شانۆ نوێیەکەی گەشە دەکات، جۆنی و مینا و ڕۆزیتا و گونتەر وەک هەردوو کاست و تیمەکەی کاردەکەن لە کاتێکدا ئاش وەک سۆڵۆیستێک نمایش دەکات. ئەوان شکست دەهێنن لە سەرسامکردنی بەهرەمەندێک سوکی، کە بە باستەر دەڵێت کە لە نزیک شاری ڕیدشۆر کە پایتەختی کات بەسەربردنی جیهانە، ناتوانێت بگاتە ئەو ئاستە. باستەر بە هاندانی نانا نۆدلمان، تیمەکەی کۆدەکاتەوە و بەرەو شارەکە دەڕوات بۆ ئەوەی کاریگەری لەسەر دروست بکات.
بێبەش دەکرێن لە چوونە ژوورەوە، بەڵام توانیویانە بە دزییەوە بچنە ژوورەوە بۆ تاقیکردنەوەکە لەگەڵ خاوەنەکە جیمی کریستاڵ. بەو پێیەی جیمی گرنگی بە یاریگای نمایشی ڕەسەنی باستەر نادات، گونتەر پێشنیاری میوزیکاڵێکی زانستی خەیاڵی دەکات کە لەسەر تەوەرەی بۆشایی ئاسمان بێت کە گۆرانییەکانی کلەی کالۆوەی لەخۆدەگرێت، ئەستێرەیەکی ئەفسانەیی ڕۆک کە لە ماوەی ١٥ ساڵدا نەبینراوە. بە سەرسامبوون، و بە گریمانەکردنی ئەوەی کلەی بەشێک دەبێت لە نمایشەکە، جیمی سەوزایی دەخاتە سەری، پێیان دەڵێت لە ماوەی سێ هەفتەدا نمایشەکە دەستپێبکات و بەڕێوەبچێت.
لە کاتی بەرهەمهێناندا، ڕۆزیتا لە کاتی پرۆڤەدا ترسێک لە بەرزاییەکان پەرەدەستێنێت و ناتوانێت بەردەوام بێت لە ڕۆڵەکەی، کە باستەر بە بێ ئیرادەییەوە دەیبەخشێت بە کچەکەی جیمی، پۆرشا، لەسەر پێداگرییەکەی لە کاتێکدا ڕۆزیتا بۆ ڕۆڵێکی بچووک دادەبەزێت. لەلایەکی دیکەوە جۆنی ڕاسپێردراوە بۆ کارکردن لەگەڵ کۆریۆگرافەری سەرەکی کلاوس کیکنکلۆبەر بەڵام هەست دەکات کلاوس حەزی لێی نییە بەهۆی نەتوانینی سەماکردن. دواتر جۆنی تووشی سەماکارێکی سەر شەقام دەبێت بە ناوی نوشی، کە ڕازی دەبێت یارمەتی بدات بۆ دەرچوون. مینا لە دیمەنێکی ڕۆمانسیدا بەشداری کردووە لەگەڵ داریۆس کە ئەکتەرێکی خۆبەزلزانە. مینا پێشتر هەرگیز عاشقی نەبووە، ناتوانێت لە کاتی دیمەنەکەیاندا هەستەکان بگەیەنێتە ئەودیو. دواتر لەگەڵ فرۆشیارێکی ئایسکرێم بە ناوی ئەلفۆنسۆ دەناسێت و عاشقی دەبێت.
شارستانی مۆنتری، کالیفۆرنیا
وێنۆک|چەپ|100px
گۆرانی وتن ٢
چیرۆک
ئاش و باستەر سەردانی کلەی کالۆوەی دەکەن بۆ ئەوەی قەناعەتی پێبکەن کە لە بەرنامەکەدا بێت. سەرەتا رەتیدەکاتەوە، بەڵام ئاش بیرۆکەکەی دەگۆڕێت. گەڕانەوە بۆ شانۆکە، باستەر لە پۆرشا دەپرسێت ئایا حەز دەکات ڕۆڵەکانی لەگەڵ ڕۆزیتا بگۆڕێت، چونکە توانای نواندنی پۆرشا خراپە. پۆرشایەکی سەرلێشێواو ئەمە بە هەڵە لێکدەداتەوە کە باستەر لە کارەکەی دوور دەخاتەوە و ڕادەکات. جیمی لەگەڵ زانینی ئەمەدا قسەی ناشرین بە پۆرشایەکی گریاو دەکات و هەڕەشە لە باستەر دەکات بە نزیکە لە دابەزاندنی لە سەربانی پێنت هاوسەکەی پێش ئەوەی لەناو دۆشەکێکدا قفڵی بکات. دواتر سوکی باستەر ئازاد دەکات و ئاگاداری دەکاتەوە کە ڕێدشۆر سیتی بەجێبهێڵێت پێش ئەوەی جیمی بتوانێت بیکوژێت. ئاش لەگەڵ تیمەکە و کلەی دەگاتە ئەوێ، کە ئامۆژگاری باستەر دەکات کە ڕانەکات و خۆی بشارێتەوە وەک ئەوەی دوای مردنی روبی هاوسەرەکەی کردی. پاشان باستەر بڕیار دەدات ئەو شەو لە پشتی جیمیەوە کاست و تیمی بەرنامەکە دابنێت دوای ئەوەی لە تەلەفزیۆنی ڕاستەوخۆدا شاهیدی جیمی دەبێت کە سووکایەتی بە خۆی و هاوڕێکانی دەکات. پۆرشا جارێکی تر پەیوەندی بە بەرنامەکەوە دەکات، لە کاتێکدا جۆنی بانگی باوکی و باندەکەی دەکات بۆ ئەوەی بێنە لای و یارمەتی بدەن جیمی و چەکدارەکانی پاسەوان لە مەترسیدا بمێننەوە.
شارستانی مۆنتری، کالیفۆرنیا
شارستانی مۆنتری دەکەوێتە ئۆقیانووسی ئارامی کەنار ویلایەتی کالیفۆرنیا. بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ ڕێژەی دانیشتووانی ٤١٥،٠٥٧ کەس بووە.
گۆرانی وتن ٢
چیرۆک
لە کاتی نمایشەکەدا کلاوسێکی ئیرەیی بەخش جێگەی هاوبەشی نمایشی جۆنی دەگرێتەوە بۆ ئەوەی هەوڵی تێکدانی ژمارەکەی بدات، بەڵام جۆنی بە هاندانی نووشی و سەماکارەکانی تر کلاوس دەباتەوە و دواجار ڕێزی کلاوس بەدەست دەهێنێت. پۆرشا ژمارەیەکی گۆرانی و سەمای وزە بەرز پێشکەش دەکات، لەبەردەم باوکی تووڕەی خۆیدا وەستاوە. مینا داریۆس وەک ئەلفۆنسۆ دەبینێت، و بە سەرکەوتوویی دوێتێکی ڕۆمانسی لەگەڵیدا ئەنجام دەدات. لە دوا هەوڵدا بۆ وەستاندنی نمایشەکە، جیمی باستەر لە کاتڤۆڵکێکی بەرز دادەبەزێنێت، ئەمەش ڕۆزیتا ناچار دەکات بەسەر ترسەکەیدا زاڵ بێت لە بەرزاییەکان بۆ ئەوەی باستەر ڕزگار بکات. کاتێک کاتی ئەوە دێت کە کلەی هاتە سەر شانۆ، بانگەشەی ئەوە دەکات کە هێشتا ئامادە نییە. ئاش سەرکردایەتی جەماوەر دەکات لە گێڕانەوەی یەکێک لە گۆرانییەکانی کلەی، ئەمەش بوێری پێدەبەخشێت کە نمایش بکات. دوای پەیوەندییەکی پەردە، جیمی هەوڵدەدات شانازیی بۆ نمایشەکە وەربگرێت بەڵام لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیر دەکرێت بەهۆی هەوڵی کوشتنی باستەر.
هەر لە کاتێکدا باستەر و هاوڕێکانی خۆیان ئامادە دەکەن بۆ ئەوەی بەیانیەکەی دیکە بگەڕێنەوە ماڵەوە، سوکی ڕایاندەگرێت و پێیان دەڵێت کە شانۆیەکی گەورە دەیەوێت نمایشەکەیان دابنێت. لە کاتێکدا کاستەکە یەکەم نمایشی فەرمی خۆیان پێشکەش دەکەن، باستەر لە بەشی VIP سەیری دەکات.
میوزیک
لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا جۆبی تالبۆت گەڕایەوە بۆ ئامادەکردنی نۆتەکە. یو توو گۆرانی ڕەسەنی فیلمەکەی "گۆرانی تۆ ژیانی منت ڕزگار کرد"ی پێشکەش کرد. گۆرانییەکە لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە، مۆسیقای زیادە بریتییە لە گۆرانییەکانی کیانا لێدێ، سام ئی، بیڵی ئایڵش، ئێلتۆن جۆن و چەندانی تر. تراکی دەنگی فیلمەکە لە ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمب ئەنیمەیشنی دەربارەی ئاژەڵان پۆل:فیلمەکان بەرھەم ھێنراون لەلایەن کریس مێلێداندری پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی ڕووناککردنەوە (کۆمپانیا) پۆل:فیلمی ئەنیمەیشنی یونێڤێرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز
.kg
kg. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتی قرغیزستانە لە سیستمی ناوی پاوانی ئینترنێتدا و لە ١٩٩٥دا دامەزراوە.
پاوانی ئاست دووەم
پاوانە ئاست دووەمەکانی ئەم ناوی پاوانە:
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
شاومی
شاومی کۆمپانیایەکی چینییە لە بواری ئەلیکترۆنیاتدا، دامەزراوە لەساڵی ٢٠١٠ و کە بارەگای سەرەکیی دەکەوێتە شاری پێکەن. ئەم کۆمپانیایە مۆبایلی زیرەک، نەرمەواڵە، لاپتۆپ، جانتا، مەکینەی ریشتاشین، بڵندگۆی گوێ، تەلەڤیزیۆنی شاومی، پێڵاو، کاتژمێری وەرزشی، و زۆر بەرھەمی دیکە بەرھەم دەھێنێت و دروست دەکات. یەکەم تەلەفۆنی زیرەکیی بڵاوکردەوە لە ئابی ٢٠١١ و بەخێرایی بڵاوبۆوە و فرۆشی باشیان ھەبوو لە چین. لە سەرەتای چارەکی دووەمی ٢٠١٨، شاومی چوارەم گەورەترین پیشەسازی تەلەفۆنی زیرەک بوو، پێشەنگ لەھەردوو بازاڕی گەورەی چین و ھیندستان. شاومی ١٥٬٠٠٠ کارمەندی ھەیە لە چین، ھندستان، مالیزیا، سینگاپۆر و فراوان دەبێت بۆ وڵاتانی دیکە ھەروەک ئیندۆنوسیا، فلیپین، وباشووری ئەفریقیا. بەگوێرەی گۆڤاری فۆبز، لەی جوون، دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری شاومی، بەھای سامانەکەی نزیکەی ١٢٫٥ بلیۆن دۆلارە. ١١ھەمین دەوڵەمەنترین کەسە لە چین و ١١٧ھەمین دەوڵەمەندترین کەسیشە لە جیھان.
سەرچاوەکان
پۆل:لقەکانی چین پۆل:کۆمپانیا ئەلیکترۆنییەکانی چین پۆل:کۆمپانیاکانی تایبەت بە موبایل لە چین پۆل:کارگەکانی موبایل
.do
do. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتیی کۆماری دۆمینیکانە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
حەمامی حاج ساڵە
مێژوو
ئەم حەمامە مێژوویە ھاوکات لەگەڵ دەسەڵاتی سەفەوییەکان لە ئێران بناخەی دانرا و لە زەمان زەندییەکان گەورە کراوەتەوە. لە واقیعدا ئەم بنایە کۆنترین حەمام لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە بە جێ ماوە.
بەشەکان
لە ناو حەمام حاج ساڵە بەشە جۆراوجۆرەکانی وەک گەرمخانە، خەزێنە و ئاو و زێراو دروست کراوە و لە بنا مێژوویییەکانی دیکەی ئێران لە زەمان سەفەوییەکان دەچێ. ھەروەھا نوورگیر و نەخشە و جوانکارییەکانی لە ناو حەمامەکە بە جێ ماوە.
چاککردنەوە
حەمامەکە لە ٩٠٠ مەتری چوار گۆشە دروست کراوە و لەلایەن ئیدارەی میراتی کولتووری ئێران چاک کاری لەسەر ئەنجام دراوە. بەڵام جوانکارییەکە پرۆفیشنال نەبووە و زۆرێک لە نەخشەکانی بان دیوارەکان لە ناو چووە.
سەرچاوەکان
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران پۆل:پارێزگای کوردستان پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان پۆل:شارستانی سەقز
سەینت کیتس و نیڤیس لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەینت کیتس و نیڤیس نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
لەوحی مەحفووز
وێنۆک|ئایەتی نۆیەمی [[حیجر|سوورەتی حیجر : بەڕاستی ھەر ئێمە قورئانمان دابەزاندووە و ھەر ئێمە پارێزەری ئەوین.]] تەتەڵەی پارێزراو یان بە ناوە باوەکەی «لەوحی مەحفووز»، زاراوەیەکە لە باوەڕی ئیسلامیدا کە بە گشتی ئاماژەیە بۆ ئامرازێک کە خودا بەھۆیەوە چارەنووسی دروستکراوەکانی پاراستووە پێش ئەوەی دروستیان بکات.
ڕاستەوخۆ لە قورئانی پیرۆزدا لە سوورەتی بورووج دەرکەوتووە، کە بە خوودی قورئانی پیرۆزەوە گرێداوە. ھەروەھا لە ئایەتەکانی تردا بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بە دەربڕینی وەک «پەرتووک»، «الامام المبین» و «دایکی پەرتووک - ام الکتاب» دەرکەوتووە.واتای ڕاستەقینەی تابلۆی پارێزراو لە فەرموودەکانی پێغەمبەر و لەلایەن ڕاڤەکارانی قورئان و سوننەتەوە لێکدراوەتەوە. و کۆمەڵەی تریش ھەن کە بە پێی بیروباوەڕیان شیانکردووەتەوە.
کۆمەڵگای باریکە
کۆمەڵگای باریکە کۆمەڵگایەکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کۆمەڵگای باریکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باریکە، عەربەت و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەڕاڵی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بێستان سووری گەورە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گورگەچیا، تانجەرۆ.
یەکێک لە دیارترین خانەقاکانی #شێخ محەممەد_عوسمان سیراجەدینی دووەم تێدایە بە ناوی خانەقای باریکە
.ec
ec. پاوانی ئاست سەری تایبەت بە وڵاتیی ئێکوادۆرە.
کەمبۆدیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
کەمبۆدیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
.ke
پاوانی ئاست دووەم
پاوانە ئاست دووەمەکانی ئەم ناوی پاوانە بریتین لە:
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
کەمبۆدیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
Cambodia at the 2020 Summer Olympics پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
گوندستانی ئالان
ئالان گوندستانێکی ناوچەی ناوەندی شارستانی سەردەشت لە پارێزگای ورمێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.
دانیشتووان
بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە ٤٤٨٩ کەس (٩٣٩ خێزان) بووە، کە ھەموویان کوردن و لە ئیسلامی سوننە پەیڕەوی دەکەن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی سەردەشت پۆل:ناوچە گوندنشینەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
ھێرشی نیس ٢٠٢٠
ھێرشی نیس ٢٠٢٠ ئەو ھێرشە بوو لە ٢٩ی تشرینی یەکەم لەلایەن کەسێک بە ناوی ئیبراھیم عویساوی کە بە ڕەگەز تونسیە کرایە سەر کەنیسەی نۆتردام لە نیسی وڵاتی فەڕوسا کە لە ئەنجامدا ٣ کەس کوژران و دوو کەسی دیکەش برینداربوون دواتر ھێرشبەرەکە لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیردەکرێت، ئەمە دووەم ھێرشی کەسە بەڕەگەز تونوسییەکانە بۆسەر شاری نیسی فەڕەنسا دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦ کەسێکی بە ڕەگەز تونسی- فەرەنسی بە بارھەڵگرێکی نەفەر ھەڵگر خۆی بەناو ئاھەنگێکی جەماوەری کرد کە بە بۆنەی ڕۆژی نیشتیمانی فەڕەنسا ڕێکخرابوو لەئەنجامدا بەلانی کەمەوە ٨٤ کەس کووژران.
ڕووداوەکە
وێنۆک|شوێنی ڕووداوەکە ھێرشەکە کاتژمێر ٨:٣٠ سەر لە بەیانی ئەنجامدرا ھێرشبەرەکە بە دروشمی ئاینی ئیسلام (اللە اکبر) پیاوێکی تەمەن ٥٥ سالی کوشت بە چەقۆ پاشان ھێرشی کردە سەر ژنێکی تەمەن ٤٤ و و ژنێکی دیکەی تەمەن ٦٠ سەری لە لاشە کردەوە و چەند کەسێکی بریندار کرد، یەکیک لە کوژراوەکان کە تەمەن ٤٤ ساڵ خەلکی بەڕازیل و دایکی سێ منداڵ بوو, پۆلیس گەیشتە شوێنی ڕووداوەکە لە سەرتادا ھێرشبەرەکە بریندار دەکەن و پاشان دەیکوژن پۆلیس ڕایگەیاند ھێرشبەرەکە دوو موبایل و چەن چەقۆیەک و قورئانێکی پێ بووە. ڕۆژی ھەینی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ڕێکخراوێکی نەناسراو بە ناوی «مەھدی باشووری تونس» بەرپرسیارێتی ھێرشەکەی گرتە ئەستۆ.
ئێلاین تۆمپسۆن ھێرا
ئێلاین تۆمپسۆن هێرا (؛ لەدایکبووی ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٩٢ ) وەرزشوانی پێشڕکێکاری راکردنی خێرای ١٠٠ مەتری و ٢٠٠ مەتری جەمایکی ە. یەکەم خانمە پێشبڕکێکاری راکردنی خێرایە بتوانێت سەرکەوتووبێت لە پارێزگاریکردن لە نازناوەکانی لە راکردنی ١٠٠ مەتری و ٢٠٠ مەتری ئۆڵمپیاد. لە هەردوو پێشبڕکێدا مەدالیایی زێری بەدەست هێنا وەک چۆن لە یارییەکانی ئۆڵمپیادی هاویینەی ٢٠١٦ ی ڕیۆی بەدەستی هێنا کۆی مەدالیایە زێرەکانی کردە چوار مەدالیا. لە پێشبرکێی راکردنی ١٠٠ مەتری لە سەرئاستی خانمان لە ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠٢٠ ی تۆکیۆ پلەی یەکەم و ژمارەیی پێوانەی ئۆڵمپیادی شکاند کاتێک توانی بە ١٠ چرکە و ٦١ لە هەزاری چرکە تەواو بکات. بوو بە دووەم خێراترین خانمە یاریزانی راکردنی خێرا لە سەر ئاستی جیهان. وە هەروەها لە پێشبرکێی ٢٠٠ مەترییش بەهەمان شێوە توانی مەدالیای زێر بەدەست بهێنێت بوو بە خراترین خانمە یاریزان لەو پێشبرکێیە کاتێک بە ٢١ چرکە و ٥٣ لە هەزارەی چرکە (٢١.٥٣) بگاتە هێلی کۆتایی. هەروەها لە راکردنی ٤ × ١٠٠مەتری گواستنەوە هاوکاری تیمی جەمایکا بوو بۆ بردنەوەی مێدالیای زیو لە ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠١٦. جگە لەوانە خاوەنی چەند مەدالیایەکی دیکەیە لە پاڵاوانێتیە جیاوازەکان کە تێدا بەشداری کردووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠١٦ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠ پۆل:زیندووان پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠
مێترۆلیریکس
مێترۆلێکس وێبگەیەکی تایبەتە، کە تەرخان کراوە بۆ دەقی گۆرانییەکان، ئەم وێبگەیە لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢ دامەزرا. داتابەیسەکەی مێترۆلیریکس زیاتر لە ١ ملیۆن گۆرانیی زیاتر لە ١٦ ھەزار ھونەرمەند لەخۆ دەگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەرشیڤە سەرھێڵەکان
سەینت لووسیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ھاوسێیی (ماتماتیک)
وێنۆک|چەپ لە تۆپۆلۆژی و بوارە پەیوەندیدارەکانی بیرکاریدا، ھاوسێیی ، یەکێک لە چەمکە بنەڕەتییەکانی بۆشایییە تۆپۆلۆژیکییەکانە. ھاوسێیی خاڵێک، بریتییە لە کۆمەڵێک کە خاڵەکەی لەخۆ گرتووە.
پێناسە
وا دابنێp خاڵێک بێت لە بۆشاییی مەتریکی Xدا و V \subset X.
ھاوسێیی خاڵی p بە نیوەتیرەی r، کۆمەڵەیەکە وەکوو (Nr(p کە ھەموو ئەو خاڵانە لەخۆ دەگریت وەکوو q بەشێوەیەک d(p،q)<r. بە زمانی بیرکاری بەم شێوە دەریدەبڕن:
سەرچاوەکان
پۆل:شیکاریی ماتماتیکی پۆل:تۆپۆلۆژی
شارستانی سانتا باربارا، کالیفۆرنیا
وێنۆک|چەپ|150px شارستانی سانتا باربارا دەکەوێتە ویلایەتی کالیفۆرنیا. لە بەشی باشووری ویلایەتەکە. بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ ڕێژەی دانیشتووانی ٤٢٣،٨٩٥ کەس بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٥٠ لە کالیفۆرنیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزراوی ١٨٥٠
وێڵەدەر
وێڵەدەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کریستین لاگارد
کریستین لاگارد (Christine Lagarde؛ لە دایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٦، لە پاریس ) کەسایەتی ژنە بازرگان، پارێزەر و سیاسەتوانی فەڕەنسییە، ئەو لەوەتەی ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بووەتە سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئەورووپا. ئەو لە ماوەی ٥ی تەممووزی ٢٠١١ تاوەکوو ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ لە پۆستی سەرۆک و بەڕێوبەری گشتی سندووقی نێونەتەوەییی پارە بوو. کریستین لە ناو حکوومەتی فەڕەنسا، سێ جار بووەتە وەزیر، سەرەتا لە ئایار تاوەکوو حوزەیرانی ٢٠٠٧ پۆستی وەزیری بازرگانی هەروەها کشتووکاڵی وەرگرت، دواتر لە ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١١ بووە وەزیری ئابووری، دارایی و پیشەسازی.
چەنگیز ئایتماتۆڤ
چەنگیز تۆرێکولۆڤیچ ئایتماتۆڤ (بە ڕووسی: Truңгыз Төрөкулович Айтматов، : چینگزی Törökulovich Aytmatov; ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٨ - ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨) نووسەرێکی کیرغستانی بوو کە زیاتر بە زمانی ڕووسی بەرهەمەکانی نووسیوە، لەپاڵ ئەوەشدا بە زمانی قیرغزیش نووسیویەتی. ئەو یەکێکە لە بەناوبانگترین کەسایەتییەکانی ئەدەبیاتی قیرغستان.
ژیان
ئیتماتۆڤ لە سەردەمێکدا دەژیا کە قیرغستان لە یەکێک لە دوورترین خاکی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیاوە گواسترایەوە بۆ کۆماری یەکێتیی سۆڤیەت. ئەو لە قوتابخانەی گوندەکەی خۆی دەیخوێنند. هەر لە تەمەنێکی زووەوە کاری کرد. لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا، یاریدەدەری موختاری گوندەکەی بوو. دواتر وەک کۆکەرەوەی باج، بارکەر، یاریدەدەری ئەندازیار کاری دەکرد و بەردەوام بوو لە چەندین پیشەی جۆربەجۆر.
لە ساڵی ١٩٤٦، دەستی کرد بە خوێندن لە بەشی ئاژەڵداری پەیمانگای کشتوکاڵی کیرگیز لە فڕەنزێ، بەڵام دواتر خوێندنەکەی گۆڕی بۆ خوێندنی ئەدەبی لە پەیمانگای ئەدەبی ماکسیم گۆرکی لە مۆسکۆ. چەنگیز لەوێ لە ساڵانی ١٩٥٦-١٩٥٨ لە مۆسکۆ ژیا. بۆ ماوەی هەشت ساڵی دواتر لە ڕۆژنامەی پڕاڤدا کاری کردووە. دوو بڵاوکراوەی یەکەمی لە ساڵی ١٩٥٢ بە زمانی ڕووسی بڵاوکرانەوە لە ژێر ناونیشانەکانی "کوڕەی ڕۆژنامەکە دزیۆ" و "Aшым". یەکەم کارەکەی کە بە زمانی قیرغستانیی لە ژێر ناونیشانی (بارانی سپی، ١٩٥٤) بڵاوکرایەوە، دواتر بەناوبانگترین کاری ئەو بەناوی "جەمیلا" لە ساڵی ١٩٥٨ بڵاوکرایەوە. لە ساڵی ١٩٦١، ئەندامی دەستەی دادوەری بوو لە دووەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی مۆسکۆ. لە ساڵی ١٩٧١، ئەندامی لیژنەی دادوەریی بوو لە حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێونەتەوەیی مۆسکۆ.
لە ساڵی ١٩٨٠ یەکەم ڕۆمانی بڵاوکردەوە بەناوی ڕۆژێک کە زیاتر لە سەد ساڵ دەخایەنێت، ئەم ڕۆمانە بۆ چەندین زمان وەرگێڕدرا. دواتر لە ساڵی ١٩٨٧، ڕۆمانێکی دیکەی گرنگی بەناوی شوێنی کەللەسەرەکە بڵاوکردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان پۆل:وەرگرانی نیشانی دروشمی سووری کۆشش پۆل:وەرگرانی نیشنانی لێنین پۆل:نووسەران بە زمانی ڕووسی پۆل:مردووانی ٢٠٠٨ پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨ پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان
ڕۆژی کۆمەڵە
ڕۆژی کۆمەڵە ٢٦ی ڕێبەندان (١٥ی شوبات)ە کە ھەر ساڵە لەلایەن لقەکانی حیزبی کۆمەڵە و ھۆگرانی و بنەماڵەی شەھیدانی ئەم حیزبە بەرزڕادەگرێتەوە.
مێژوو
لە ٢٦ی ڕێبەندانی ١٣٥٧ (١٥ی شوباتی ١٩٧٩) کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران کە تا ئەو ڕۆژە ڕێکخراوێکی نەھێنی بوو، بە ھەڵمەتبردن بۆسەر بنکەی پۆلیسی شاری سەقز لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان، بزووتنەوەی خۆی ئاشکرا کرد. لەو ڕۆژە ھەروەھا حەمەحسەین کەریمی یەکێک لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵە کوژراو.
وو وێی یێ
وێنۆک وێنۆک وو وێی یێ (چینی دێرین:吳偉業، سادەکراو:吴伟业، لەدایکبووی ١٦٠٩ بۆ ١٦٧١) شاعیر و سیاسەتوانی چینی بوو، شاعیری شیعری کلاسیکی چینی بوو، وە لە سەردەمێکی سەخت ژیانی بەڕیکرد سەردەمی گواستنەوەی حوکمڕانی لە مینگەوە بۆ چینگ وە بە یەکێک لە سێ مامۆستاکەی جیانگدۆنگ ناسراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٦٠٩ پۆل:مردووانی ١٦٧١ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ پۆل:شاعیرانی جیانگسو پۆل:نووسەرانی سوژۆو
ناوچەی بازەرگان
ناوچەی بازەرگان لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێک لە دوو ناوچەی شارستانی ماکۆیە لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ئەم ناوچەیە لە دوو گوندەواری چایپاساری باکوور و ساری سو پێکھاتووە. لە ئەم ناوچەیە یەک شارەدێ ھەیە کە شارەدێی بازەرگانە.
گوندستانی ساری سو
لە ١٢ گوند پێکھاتووە: