cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گرژییەکانی ٢٠٢١ی ئیسرائیل-فەلەستین
٧ی ئایار
بڕیار بوو لە ٧ی ئایاری لەگەڵ کۆتا ڕۆژی ھەینی لە مانگی ڕەمەزانی ١٤٤٢ ھیجری، ٧٠ ھەزار فەڵەستینی نوێژی ھەینی لە مزگەوتی ئەقسا بکەن. بەڵام بەھۆی ڕێوشوێنەکانی ئیسرائیل و بلۆککردنی ڕێگاکان و ڕێگەگرتن لە ھاتنی پاس و پێنەدان بە مۆڵەتی نوێژ بە فەڵەستینییەکان، لە بانکی ڕۆژاوا ئەو ژمارەیە کۆنەبووەوە. بەڵام لەگەڵ ئەوەش ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی فەڵەستین بۆ نوێژکردن ڕوویان لە مزگەوتی ئەقسا کرد. دواتر پێکدادان لەنێوان گەنجانی فەڵەستینی و کۆمەڵێک لە نیشتەجێکانی ئیسرائیلدا کە لەلایەن ھێزەکانی ئیسرائیلەوە پارێزگاریان لێدەکرێت، ڕووی دا. لە کاتی نوێژی ئێوارە سەدان کەس لە پۆلیسی ئیسرائیل ھەڵیان کوتایە سەر مزگەوتی ئەقسا و ھێرشیان کردە سەر نوێژکەران لە کاتی نوێژکردن دا بە بۆمبی گازی و گولـلەی ئاسنی دەنگ و لاستیکی داپۆشراو، بڵاوەیان بە نوێژخوێنان کرد؛ ئەمەش ناڕەزایەتی زۆری لێکەوتەوە. گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان پۆلیسی ئیسرائیلی و فەڵەستینییەکان ڕووی دا و زیاتر لە ٢٠٥ فەڵەستینی بریندار بوون. کۆمەڵگای مانگی سووری فەڵەستینی ناچار بوو لەو ناوچەیە نەخۆشخانەیەکی مەیدانی بکاتەوە. ھەروەھا پۆلیسی ئیسرائیل ڕایگەیاند ١٧ ئەفسەریان لەو گرژییانەدا بریندار بوون.
٨ و ٩ی ئایار
لەم دوو ڕۆژەدا بەھەمان شێوەی ڕۆژەکانی دیکە گرژی ئاڵۆزی پەیدا بوو. ھێزەکانی ئیسرائیل لە دەوروبەری مزگەوتی ئەقسا و شاری کۆن بڵاوەیان پێ کرا. لەو دوو شەوە ٩٠ فەڵەستینی بریندار بوون و ٤٥ فەڵەستینیش لەلایەن ھێزەکانی ئیسرائیل دەستگیرکران. هەروەها هێزەکانی ئیسرائیل گەڕەکی شێخ جەرەحی ئۆرشەلیمیان داخست و ڕێگرییان کرد لە هاتنە ژوورەوەی هاوڵاتیان جگە لەو کەسانەی کە لەوێ نیشتەجێن
١٠ ی ئایار
وێنۆک|وێنەیەک پاس و ئۆتۆمبێلێکی سووتاو نیشان دەدات دوای ئەوەی مووشەکەکانی بەرھەڵستکارانی فەڵەستینی لە شاری ھولەونی ئیسرائیل کەوتنە خوارەوە. پێکدادانەکان لە بەرەبەیانی ١٠ ی ئایاری ٢٠٢١ لە نێوان ھێزەکانی ئیسرائیل و فەڵەستینییەکان دەستی پێکردەوە پاش ئەوەی ھەزاران پۆلیسی ئیسرائیل ھەڵیانکوتایە سەر مزگەوتی ئەقسا و فیشەکی لاستیکی و بۆمبی دەنگی و گازیان بە ڕووی فەڵەستینییەکان تەقاند. ھەروەھا ھێرشیان کردە سەر کۆمەڵێک لە ڕۆژنامە نوسان و پزیشکان. لە ئەنجامی پێکدادانەکان برینداربوونی زیاتر لە ٣٣١ فەڵەستینی لێکەوتەوە کە ٧ لە بریندارەکان بارودۆخیان مەترسی دار بوو مەترسی دار بوو لەو ژمارەیە ٢٢٨ بریندار گواستراونەتەوە بۆ نەخۆشخانەکانی کۆمەڵەی خێرخوازی ئیسلامی و نەخۆشخانەی مەتلەع و نەخۆشخانەی فەرساوی و نەخۆشخانەی مەیدانی کۆمەڵەی مانگی سووری فەڵەستینی لە گەڕەکی سەوانە. ھەمان ڕۆژ کاتیبەی قەسام بەیاننامەیەکیان بڵاوکردەوە و ڕایان گەیاند، کە تا کاتژمێر ٦ی ئێوارە کات بە ھێزەکانی ئیسرائیل دەدات بۆ ئەوەی سەربازەکانی لە ئەقسا بکشێتەوە و گیراوەکان ئازاد بکات ئەگینا ھێرش دەکەنە سەریان بەلام ئیسرائیل ئەو بەیاننامەیە پشت گوێ دەخات. کاتژمێر ٠٦:٠٤ ئێوارە دوای تەواوبوونی وادەی ئاگادارکردنەوەکە بە دەیان موشەکی لە کەرتی غەزەوە بەرەو ئیسرائیل تەقێندران. بەشی زۆری ئەو موشەکانە لەلایەن سیستەمی دژە مووشەکی ئیسرائیل لە ئاسمان تەقێندرانەوە لەگەڵ ئەوەش ھەندێکیان کەوتنە خوارەوە و زیانی گیانی و مادی لێکەوتەوە. ھەروەھا سەرایای قودس تەئکیدیان کردەوە کە بە ٣٠ ڕۆکێت شاری سدێرۆتی ئیسرائیلییان بۆردومان کردووە.< لە بەرامبەر ئەو ھێرشانە ئیسرائیل ١٣٠ ئامانجی لە کەرتی غەزە بۆردوومان کرد لە ئەنجامدا چەندین سەرکردەی بزووتنەوەی حەماس کوژران و بریندار بوون ھەروەھا ٩ کەسی مەدەنی کوژران کە لە ناویاندا ٣ منداڵ ھەبوون.
١١ی ئایار
لە ١١ ی ئایاردا، ئیسرائیل چەند شوێنیکی کەرتی غەزەی بۆردوومانکرد لە ئەنجامدا چەندین کەس کوژران و بریندار بوون. یەکێک لەو شوێنانەی بۆردومان کرا تاوەرێکی ١٣ نھۆمی بوو، بەھۆی بوونی یەکێک لە ئۆفیسەکانی بزووتنەوەی حەماس لەو تاوەرەدا لە ئەنجامدا تاوەرەکە ڕووخا و چەندین کەسی باڵی سەربازی بزووتنەوەکە کوژران. لە بەرامبەردا بزووتنەوەی حەماس و بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەڵەستین ١٣٧ ڕۆکێتیان لە ماوەی پێنج خولەکدا. بە ئاڕاستەی تەل ئەبیب تەقاند. بەڵام بەشی زۆریان لەلایەن سیستەمی دژە مووشەکی کەوتنەخوارەوە. لە دوایین ئاماری وەزارەتی تەندروستی فەڵەستیندا، لەو ڕۆژەدا ٣٢ کەس کوژراون کە لە ناویاندا ١٠ منداڵ بوون، ھەروەھا ٢٢٠ کەسیش بریندار بوون.
١٢ی ئایار
لەم ڕۆژەدا کەشتییە جەنگییەکانی ئیسرائیل ئە کاتژمێر ٣:٠٠ی شەو بە کاتی فەڵەستین ژمارەیەک مەشەکیان ئاڕاستەی باکووری ڕۆژاوای شاری غەزە کرد. سوپای ئیسرائیل کوژرانی سێ لە کاربەدەستانی ھەواڵگری حەماسی ڕاگەیاند بەھۆی ئەم بۆردوومانانەوە. کاتژمێر ٤:٣٠ ی بەرەبەیان فڕۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل دووبارە دەستیان بە ھێرشی چڕ کردەوە، دەزگای ئاسایشی ناوخۆ و بەڕێوبەرایەتی پاسپۆرت و بارەگای حکومی لە کەرتی غەزە یان کردە ئامانج وەزارەتی تەندروستی فەڵەستین کوژرانی ٤٨ کەس و برینداربوونی ٣٠٤ کەسی ڕاگەیاند. بزووتنەوەی حەماس کوژرانی باسم عیسا یەکێک لە فەرماندەکانی خۆی پشتڕاست کردووەتەوە. میدیاکانی ئیسرائیل ڕایان گەیاند کە ١٠٥٠ ڕۆکێت بە ئاڕاستەی تەل ئەبیب تەقێندراون کە بەشی زۆریان لەلایەن سیستەمی دژە موشەکی ئیسرائیل کەوتوونەتە خوارەوە. بەڵام بەھۆی ئەم ڕۆکێتانەوە سێ ئیسرائیلی بە سەختی برینداربوون. ھەمان ڕۆژ جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا جەخت لەوە دەکاتەوە کە «ئیسرائیل مافی تەواوی خۆیەتی بەرگری لەخۆی بکات لەڕووبەڕووبوونەوەی ئەو موشەکانەی کە لەغەزەوە تەقێنرابوون»، ئەوەشی گوت کە لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دا قسەی کردووە و ھیوای خواست کە زووتر کۆتایی بەو ململانێیە بێت. لە بەرامبەردا ساڵح ئەلعوری جێگری بەرپرسی مەکتەبی سیاسی حەماس دووپاتیکردەوە کە " بۆ ڕاگرتنی شەڕ پێویستە ھێزەکانی ئیسرائل لە مزگەوتی ئەقسا و گەرەکی شێخ جەراح بکشێنەوە "ھەروەھا وتی کە "بزووتنەوەکەیان توانای خۆڕاگری و شەڕیان ھەیە بۆ ماوەیەکی زۆر "
١٣ی ئایار
فڕۆکە شەڕکەرەکانی ئیسرائیل هێرشی نوێ بۆ سەر کەرتی غەزە ئەنجام دا و چەندین شوێنی بۆردوومان کرد ،. هاوکات خۆپیشاندەرانی فەلەستینی لەناو شارۆچکەی کەفر قاسم دوو ئۆتۆمبێلی پۆلیسی ئیسرائیلیان سوتاند وەزارەتی تەندروستی فەلەستین ئاماری کوژراوان و برینداربوانی بەهۆی هێرشەکانی ئیسرائل بڵاوکردەوە کە  ٦٧ کەس کوژراون ٣٨٨ کەسی دیکەش  برینداربوون. پەیامنێری ئەلجەزیرە ڕایگەیاند کە هێرشی ئیسرائیل بۆ سەر ڕەفە ، ماڵەکانی نیشتەجێبوون، شوێنی بازرگانی، خزمەتگوزاری و بینای حکومیەکانیان کردۆتە ئامانجی هێرشە کانیان لە کاتێکدا ئیسرائیل ڕایگەیاند کە ئێمە هێرشەکانمان بۆ سەر بنکەو شوێنی گروپە دژبەرەکان بووە. هەمان ڕۆژ سوپای ئیسرائیل حەوت هەزار سەربازی خۆی لە سەر سنور جێگیرکردووە بە مەبەستی هێرشی زەمینی بۆ سەر فەلەسیتن
١٤ی ئایار
لیوای قەسام، باڵی چەکداریی حەماس، بە ١٥٠ ڕۆکێت چەند ناوچەیەکی ئیسرائیلیان  بۆردومان کرد. هەروەها ئیسرائیلیش هێرشی ئاسمانی لە غەزە دەست پێکرد، کە بەپێی قەسەی هێزی بەرگریی ئیسرائیل ئەم هێرشانە هەوڵێک بووە بۆ لەناوبردنی ئەو ڕێرەوە نهێنییانەی کە لەلایەن حەماسەوە بەکار دەهێنران وەک ڕێگای هاتووچۆ. لە دەوروبەری کاتژمێر ٨ی بەیانی، وەزارەتی تەندروستیی غەزە ڕایگەیاند، کە ژمارەی کوژراوان بەهۆی گرژییەکانەوە بەرز بووەتە بۆ ١١٩ کەس، کە ٢٧ منداڵ و ١١ ژن بوون. جگە لە برینداربوونی ٦٠٠ کەس.
١٥ی ئایار
هێزی ئاسمانیی ئیسرائیل شوقەیەکی لە کەرتی غەزە بۆردوومان کرد کە بنکەی کەناڵە جیهانیەکانی وەکوو جەزیرە و ئەسۆوشیەیتید پرێس تێدابوو بەهۆی ئەم بۆردوومانەوە شوقەکە بە تەواوی ڕووخا. حاوەنی شوقەکە ڕایگەیەند کە لەلایەن ئەقسەرێکی ئیسرائیلیەوە ئاگادار کراوەتەوە کە یەک کاتژمێر مۆڵەتی لەبەردەستە بۆ ئەوەی شوقەکە چۆڵ بکرێت. ئەمەش کاردانەوەی هەردوو کەنالەکەی لێکەتەوە. هەمان ڕۆژ لە کەرتی غەزەوە چەندین موشەک بە ئاراستەی تەلئەبیب هاوژێژران زیانی گیانی و مادییان لێکەتەوە. وەزارەتی تەندروستی فەلەستین ڕایگەیاند، لە ئەنجامی هێرشەکانی ئیسرائیل  تەنها لەو  ڕۆژەدا ٢٦ فەلەستینی کوژراون و ٦٠٠ کەسی تریش برینداربوون.
١٦ی ئایار
وتەبێژی قەسام ڕایگەیاند، کە لە وەڵامی تۆپبارانی تاوەری ئەلجەلە، لە شەودا ٤٠ ڕۆکێت لە غەزەوە بە ئاراستەی چەند شارێک لە ئیسرائیل تەقێنراوون ، لەلایەن خۆیەوە ئیسرائیل رایگەیاند کە دەستیان کردووە بە  'قۆناغی دووەم' ی ئۆپەراسیۆنی لەناوبردنی تۆڕەکانی تونێلی ژێر زەوی هەروەها لە ڕاپۆرتێکدا هێزی بەرگری ئیسرائیل ڕایگەیاند   کە کۆی گشتی ئەو موشەکانەی لە غەزەوە بۆ ئیسرائیل هاوێژراون زیاتر لە ٣٠٠٠موشەک بووە. وەزارەتی تەندروستی فەلەستین ئاماری کوژراوان و بریندارانی بڵاوکردەوە ڕایگەیاند ژمارەی کوژراوان بۆ ١٨١ کەس بەرزبۆتەوە و لە ناویاندا ٥٢ منداڵ و ٣١ ئافرەت بووە هەروەها ١٢٢٥ کەسیش بریندار بوون. هەمان ڕۆژ ٣٣ کوژران
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئیسرائیل پۆل:فەلەستین پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١
مێژووی ماتماتیک
چەپ|250x|وێنۆک|[[توخمەکانی ئیقلیدس|بنەماکانی ئیقلیدس ]] مێژووی ماتماتیک یان مێژووی بیرکاری بوارێکە لە توێژینەوەکانی بیرکاری و لە پلەی یەکەمدا سەرچاوەی دۆزراوەکان لە بیرکاریدا و لە پلەکانی خوارتر دەچێتە سەر لێکۆلێنەوە و توێژینەوە لەسەر ڕێکارەکانی بیرکاری و نووسراوە تۆمارکراوەکانی پێشوو. بەر لە سەردەمی مۆدێڕن و گەشەی جیھانیی زانیاری، پەرەسەندنی نموونەگەلی بیرکاری بە شێوەی نووسراوە، تەنیا لە چەند بواری تایبەتدا بووە. لەمێژینەترین دەقە بیرکارییەکان وا لە بەردەست دان:
ھەموو ئەم دەستەواژانە تیشک دەخەنە سەر تیۆرمی پیتاگۆرس، وێدەچێت ئەم تیۆرمە بەناوبانگە کۆنترین و بەربڵاوترین پێشکەوتی بیرکاری بووبێ پاش ژمێرە و ئەندازەی بنەڕەتی.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مێژووی ماتماتیک
سەلامە کوڕی ئەکواع
سەلامە کوڕی ئەکواع ئەسلامی یەکێک بوو لە هاوەڵی پێغەمبەر. یەکێکە لە گێڕەرەوە دیارەکانی فەرموودە. ئەو بە وەرزشوانێکی نایاب و ڕاکەرێکی زۆر خێرا ناسراوە، هەروەها دەیتوانی لە ئەسپ خێراتر ڕابکات و هاوارەکەی لە دووری ٥ میل دەبیسترا.
کۆشکەوە
کۆشکەوە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ڤێگاس پرۆ
وێنۆک|وێنەی ڤێگاس پڕۆ ڤێگاس پڕۆ یان سۆنی ڤێگەس پڕۆ بە(ئینگلیزی: VEGAS Pro) بەرنامەیەکی کارپێکەری و خزمەتگووزاری تایبەی بە دەستکاریکردنی ڤیدیۆیە.
کۆشکەوە
جوگرافیا
کۆشکەوە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ساڵیاوای کۆن و لە باشوور لەگەڵ گوندی قزڵجە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کرمانج، قزڵجە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەردکاوا.
ڤێگاس پرۆ
ناساندن
سۆنی ڤێگەس پرۆ بەرنامەیەکە بنیات نراوە بۆ گۆرانکاریکردن و جێبەجیکردنی کاریگەریەکان لەسەر بەرھەمی میدیایی وەک ڤیدیۆیەک کە لە دەنگ و ڕەنگ پیک ھاتووە، لە ڕێگای ئەم بەرنامەوە بەھۆی بوونی چەندین کاریگەری دەنگی و ڕەنگیەوە دەتوانرێت دەست بگیرێت بەسەر بەرھەمی ڤیدیۆییداو گۆرانکاری و جوانکاری پێویست بکرێت لە پێکھاتەکەیدا. بەرنامەی سۆنی ڤێگەس لە توانادا ھاوشێوەی (ئافتەر ئیفێکتس) بەڵام بێگومان ئافتە ئیفێکت لە ڕوی گرافیکەوە ئێجگار بەتواناترە، وە لە ڕوی چونیەتی بەکارھێنانیشەوە ھاوشێوەی (Final Cut Pro) کە لە سیستەمی ماکدا کە بەیەکێک لە بەرنامە ھەرە پێشکەوتوەکانی بواری ڤیدیۆ ئیدیتین ئەژمار دەکریت ھەمیشە کۆمپانیای ئەپڵ شانازی پێوە دەکات.
مێژوو
سۆنی ڤێگەس بەرنامەیەک بوو یەکەم دەرچووی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ فایلی دەنگیداو لە لایەن کۆمپانیای (Sonic Foundry) وە بەرھەم ھێنراوە بەڵام لە دووەم ڤێرژنەوە بەرنامەکە گشتگیرکراو دەیتوانی گۆڕنکاری لە دەنگ و ڕەنگدا بکات، بەرنامەی سۆنی ڤێگەس یەکەم بەرنامەی مۆنتازە کە دەتوانێت چەندین کوالیتی ڤیدیۆیی تێکەڵ یەک بکات و دواتر لە ژیر یەک تایبەتمەندیدا کۆیان بکاتەوە، بۆنمونە ئەگەر ڤیدیۆیەک بەمۆبایلیک تۆمارکرابیت دەتوانرێت بخریتە تەنیشت بەرھەمێکی ڤیدیۆیی ترەوە کە بە کامێرایەکی دیجیتاڵی توانا وێنەی گیرابێت، ئەم بەرنامەیە لە سەرەتای بەرھەم ھێنانیەوە ھەتا ئێستاش تەنھا دەتوانرێت لەسەر سیستەمی ویندۆز دابمەزرێنرێت و پشتیوانی سیستەمی ماک ناکات، ئەم بەرنامەیە کاتێک گەشەی کرد و وەک پرۆژەیەکی تەواو بی کەم و کوڕی کەوتە بەردەستی بەکارھێنەران کە لەلایەن کۆمپانیای (Sony Creative Software) دووبارە بەرھەم ھێنرایەوەو خاوەندارێتی بەرنامەکەی کڕی، بەرنامەی سۆنی ڤێگەس ھاوشێوەی بەرنامە گرافیکیەکانی تر پێویستی بە ھاردویری بەرز ھەیە ھەتا بتوانرێت بەگەڕ بخرێت بەلام ھەردەرچوێکیش لەگەڵ یەکێکی تردا جیاوازە.
چۆنیەتی کارکردن و مۆنتاژکردن
ووشەی مۆنتاژ (Montage) لە بنەڕەتدا ووشەیەکی فەرەنسیەو ھاو واتاکەی لە ئینگلیزیدا بە (Editing) دانراوە بەڵام لە کوردیدا ووشەیەک نیە بەتەواوی واتای ئەم کارە بدات کە پێ ی دەکرێت، ھەرچۆن بێت مۆنتاژ دەستکاریکردن و گۆڕانکاری کردنە لە پرۆژەی مالتی میدیادا و بنیات نانی بەرھەمی ڤیدیۆییە کارکردنی ئێمە لەسەر بەرھەمە میدیاییەکان گۆرینی کات و لێکدانی بەرھەمە میدیاییە پارچە پارچە بوەکانە سەرباری کاریگەری و کردارە جۆربەجۆرەکانی دەنگ، ئەو کەسەی کەم کارە دەکات بە فەرەنسی ناودەبرێت بە مۆنتێر (Monteur) لە ئینگلیزێشدا نازناوی ئیدیتەر (Editor) ی بۆ دانراوە، وەک چۆن کەسێک لە فۆتۆشۆپدا شارەزابیت نازناوێکی ھەیە و پێ ی دەڵین (Designer)، مۆنتێر کەسیکە دەبیت خاوەنی سەلیقەو وزەیەکی باش بێت ھەتا ھەستی بینەر بەلای خۆیدا رابکێشێت و بزانیت بینەر چ جۆرێک لە تەکنیکیانی نیشاندانیان پی خۆشە لە بەرھەمی میدیاییدا، لە ئێستادا زۆرن ئەو بەرنامانەی کە بۆ بواری مۆنتاژ بەرھەم ھێنراون و لەھەر بەرنامەیەکیدا بەکارھێنەر دەتوانێت بلیمەتی خۆی تێدا بسەلمێنێت و کاری زۆر نایابی لی بنیات بنێت بەڵام بەرنامەی سۆنی ڤێگەس پرۆ نمونەی باشترین بەرنامەیە کەلەم بوارەدا بەرھەم ھێنراوە و ئاسانە لە بەکارھێناندا و ئیجگار خیرایە لە کارکردندا، سەرباری چەندین تایبەتمەندی کە لە ھیج بەرنامەیەکی ھاوشێوەی دا بوونی نیە وەک:
نەوەکان (ڤێرشنەکان)
گرنگترین گۆڕانکاری لە پیشاندەری بەرھەمەکە کراوە بە ناوی (Show Video Monitor) کەبەمەبەستی بەکارخستن و پیشاندانی ئەو بەرھەمە بەکاردیت کاتێک بتەویت دەرئەنجامی گۆرانکاریەکە ببینیت لە بەرنامەیەکی دەرەکیەوە، لەبەرنامەکەشدا ئامرازی (Video Preview window) ئەم پیشاندەرە بە شێوەیەک پێشخرا کە دەتوانرێت بە ویستی بەکارھێنەر شوینەکەی ئاڵوگۆر پی بکرێت و تەنانەت لە قەبارەی گەورەو بچوکی نیشاندەرەکەش ئەگەر ڕازی نەبیت پێ ی دەتوانیت بە پراوپری شاشەکە کار بە تاقیکاریەکەی بکەیت. کوالیتی ڤیدیۆیی لەم دەرچووەدا بۆ (1920x1080) بەرزکراوەتەوە، تایبەتمەدی دەنگیش بە (AC-3) ڕێکدەخرێت تێیدا، سەرباری توانای زیادکردنی ڤیدیۆ بە کوالیتیە جیاوازەکانی وەک (3gp) و (mp4). لە کاتی پاراستنی بەرھەمی ئەم بەرنامەدا یاخود ئێکسپۆرتکردنیدا پشتگیری تەواوی بەرھەمەکانی ستۆرەیج کراوە، بۆ نمونە بە کوالیتی سی دی و دی ڤی دی و تەنانەت بلوڕەی پاڵپشت کراوە، ھەربۆیە بەکارھێنەر ڕاستەوخۆ دەتوانێت بەرھەمەکەی بۆ ئەو سێ ھۆکارە کە زۆر گرنگن لە تەکنیکی میدیاییدا بنێرێت. پاش دەرچوونی ئەم ڤێرژنە لە بەرنامەی سۆنی ڤێگەس و ھەر لە ساڵی ٢٠٠٩ دا کۆمپانیای سۆنی کۆمەڵێک ئیفێکتی زۆر بە توانای کڕی و کردی بە بەشێک لە توانای بەرنامەکە، تایبەتمەندی (White balance) لە لیستی (Video FX) زیادکرا کە بەڕاستی توانایەکی ھەر زۆر باش دەدات بە بەرنامەکە لە رونکردنەوەو زاڵکردنی ڕەنگی سپیدا بەسەر ئەو پرۆژەیەدا کە ڕەنگێکی تاریکی ھەیە، بۆ نمونە لە ڕێگای ئامرازی (White balance) دەتوانین ڕۆژیکی تەم و مژاوی بگۆڕین بە ڕۆژێک کە کەش و ھەوا ھەر زۆر ئاسایی بێت ئەم کارەش لە ڕێگای دوو ئامرازی شێوە ڤۆلیومەوەیە. مامەڵەکردنی ئەم بەرنامەیە بەشیکی پەیوەندی بە گرافیکەوەیە، ھەربۆیە لەم دەرچووەدا زیاتر بایەخی بەم لایەنە داوەو پاڵپشتی کارتی شاشەی (NVIDIA) و (AMD) بەشیوەیەکی باشتر کردوو تایبەتمەندی ئەم کارتانەی لەبەرچاو گرت و ھاوشان بەتوانای ئەوان ھاوکاری توانای (Graphics Processing Unit (GPU)) بوو تا لەلایەن بەکارھێنەری بەرنامەکەوەڕوبەڕوی کێشەی ھاردوێری نەبێتەوە فلتەری (Stereoscopic 3D) زیاد کرا بەمەبەستی چاکسازیکردن لەبەرھەمی ڤیدیۆیی سری دیدا کە رەوەنەقی پرۆژەکەی پێ باشتر دەکرێت، ھاوکات فلتەری (Stabilization FX) تێدا زیاد کرا بەمەبەستی چاکسازی کردن لەو بەرھەمی ڤیدیۆییدا کە تێکەڵ بە پرۆژەکە دەکرێت، ئەم فلتەرە وا لە ڤیدیۆکە دەکات جێگیربیت و ھیچ جۆرێک جوولە نەکات، چونکە ھەندێک جار ئەو کەسەی ئامێری تۆمارکردنی ڤیدیۆی پێیە لەسەر دەستی یان شانی ڕایدەگرێت و پەنا بۆ ئامرازی جێگیر نابات ئەم کارەش جۆرێک لە لەرزەو جولە دەدات بە بەرھەمە تۆمارکراوەکە، ئەم فلتەرە ئەم کارەش چارەسەر دەکات.
شەشەم دەرچووی لە ساڵی ٢٠١٣ دابوو بە سێ بەرنامەی جیاواز بەڵام لەم دەرچوانەدا کە تا ئێستاش ھەر بەردەوام کاری لەسەر دەکات و چەندین بەرنامەی ھاوشێوەی لەسەر ھەمان تەکنیک بەرھەم ھێناوە بەلام باسەکەی ئێمە لەسەر بەرنامەی سۆنی ڤێگەسە ھەربۆیە ئەم بەرنامەکە ئێستا بووە بە سێ بەشەوە کە ھەر یەکێکیان بۆ مەبەستێک و بەتوانای جیاواز و بە نرخی جیاواز بەردەستن، بەرنامەکە لە ئێستادا تەواو بەتوانایەو ھیچ بیانوێک نیە ھەتا بەکارھێنەر بتوانێت لێ ی پەشیمان بێتەوە لەبەکارھێنانیدا، بەتایبەتی کاتێک توانای پشتیوانی بەرھەمەکانی ئەدۆب بکات وەک ھەردوو بەرنامەی ناوداری(ئەدۆبی ئافتەر ئیفێکتس) و (ئەدۆبی پریمێر) کاتێک پرۆژەکەی بە پاشگری ئەو بەرنامانە ئیکسپۆرت دەکرێت و دەتوانرێت لەوێوە گۆڕانکاری تری تێدا بکەیت پیس ئەوەی بە یەکجاری پرۆژەیە بنیات بنێیت.
سەرچاوەکان
پۆل:بەرنامە پۆل:بەرنامەکانی ویندۆز پۆل:سۆنی پیکچەرز ئێنتەرتەینمنت پۆل:نەرمامێری دەستکاریکردنی ڤیدیۆ
خەڵاتی سۆفیا
خەڵاتی سۆفیا خەڵاتێکی نێودەوڵەتیی ژینگە و گەشەپێدانی ژینگە بوو (١٠٠٬٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی) کە ساڵانە دەبەخشرا لە ساڵی ١٩٩٨ تا ٢٠١٣. خەڵاتەکە لەلایەن نووسەری نۆرویژی یۆستاین گاردەر و ھاوسەرەکەی سیری دانێڤیگەوە دامەزرا، و بەھۆی ڕۆمانی جیھانی سۆفیای گاردەرەوە ناونراوە. ئامانجی خەڵاتەکە ئەوەبوو کە خەڵک و ڕێکخراوە ژینگەدۆستییەکان بناسێندرێن. لە ٢٠١٣، نوێنەرەکان ڕایانگەیاند کە خەڵاتەکە چیتر نابەخشرێت بەھۆی کەمیی دەرامەتەوە.
میرمام، پێنجوێن
میرمام گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
میرمام لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھۆمەرسێنانی کۆن و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی ماسیان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی برایم ئاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کرمانج، قزڵجە.
کوشتن
کوشتن کاتێک ڕوودەدات کە کەسێک کەسێکی تر بکوژێت. کوشتن تەنها پێویستی بە کردەوەیەکی ئیرادەیی یان نەکردن هەیە کە ببێتە هۆی مردنی کەسێکی دیکە و بەمجۆرە کوشتن لەوانەیە لە ئەنجامی کردەوەی بەڕێکەوت، بێباکانە، یان کەمتەرخەمەوە بێت تەنانەت ئەگەر نیەتێکیش نەبێت بۆ زیانگەیاندن. دەتوانرێت کوشتن بەسەر چەندین پۆلی یاسایی سەریەککەوتوودا دابەش بکرێت، لەوانە کوشتنی بە ئەنقەست، کوشتنی ڕەوا، تیرۆرکردن، کوشتن لە جەنگدا (یان پەیڕەوکردنی یاساکانی جەنگ یان وەک تاوانی جەنگ)، ئیۆتانازیا و سزای مەرگ، بەپێی بارودۆخی مردنەکە. زۆرجار ئەم جۆرە کوشتنە جیاوازانە لە کۆمەڵگا مرۆییەکاندا زۆر جیاواز مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت،  هەندێکیان بە تاوان دادەنرێت، لە کاتێکدا هەندێکی تریان لەلایەن سیستەمی یاساییەوە ڕێگەپێدراوە یان تەنانەت فەرمانیان لەلایەن کەسێکەوە پێکراوە. وێنۆک|[[قابیل و ھابیل|قابیل هابیل دەکوژێت، کە بەیەکەم کوشتن دادەنرێت لە مێژووی زەویدا]]
سەرچاوەکان
پۆل:تاوانەکان
کازیوکی ئۆکیتسو
کازیوکی ئۆکیتسو (لەدایکبووی ٨ی ئازاری ١٩٨٠) ئەکتەرێکی دەنگی و چیرۆک گێرەوەی ژاپۆنییە، دوای دەرچوونی لە زانکۆی ئۆسەکای تایبەت بە ھونەرەکان دەست بەکاردەبێت لە بوارەکەی.
ئەنیمێ لە تیڤی
٢٠٠٥
٢٠٠٧
٢٠٠٨
٢٠٠٩
٢٠١٠
٢٠١١
٢٠١٢
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠ پۆل:زیندووان
شکارتەی کۆن
شکارتەی کۆن گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بێتواتە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شکارتەی کۆن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئاندێک و لە باشوور لەگەڵ گوندی خەلیفە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مێکۆکە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەردۆڵ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سلۆڤاکیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
سلۆڤاکیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
چوار وەرزەکان (ڤیڤاڵدی)
چوار وەرزەکان (بە ئیتالی : Le quattro stagioni ) کۆمەڵێک لە چوار کنچێرتۆی کەمان لەلایەن ئاوازدانەری ئیتاڵی ئەنتۆنیۆ ڤیڤاڵدی، کە هەریەکەیان دەربڕینی مۆسیقی بە وەرزێکی ساڵ دەبەخشن. ئەمانە لە دەوروبەری ساڵی ١٧١٨-١٧٢٠ پێکهاتوون، کاتێک ڤیڤاڵدی وەستای کەنیسە دەربار بوو لە مانتوا. لە ساڵی ١٧٢٥ لە ئەمستردام بڵاوکرانەوە، لەگەڵ هەشت کۆنسێرتی دیکە، بە ناوی Il cimento dell'armonia e dell'inventione (کێبڕکێی نێوان هاوسەنگی و داهێنان).
فیلمی چوار وەرز ناسراوترین بەرهەمەکانی ڤیڤاڵدییە. هەرچەندە سێ لە کۆنسێرتەکان بە تەواوی ڕەسەنن، بەڵام یەکەمیان، "بەهار"، نەخش لە سینفۆنیایەکەوە قەرز دەکات لە یەکەم ئەکتی ئۆپێرا هاوچەرخەکەی ڤیڤاڵدی ئیل جوستینۆ. ئیلهامبەخش بۆ کۆنسێرتۆکان لادێکانی دەوروبەری مانتوا نییە، وەک لە سەرەتادا گریمانە دەکرا، کە ڤیڤاڵدی لەو کاتەدا تێیدا دەژیا، چونکە بە گوێرەی کارل هێلەر دەکرا هەر لە ساڵی ١٧١٦-١٧١٧ بنووسرێن، لە کاتێکدا ڤیڤاڵدی خەریکی دەرباری مانتوا بوو تەنها لە ساڵی ١٧١٨دا.
ئەوان شۆڕشێک بوون لە چەمکی مۆسیقادا: لەوانەدا ڤیڤاڵدی نوێنەرایەتی کانییە ڕژاوەکان، باڵندەی گۆرانیبێژ (لە جۆری جیاواز، هەریەکەیان بە تایبەتی تایبەتمەند)، شوانێک و سەگەکەی کە دەقەقێت، مێشەکانی زەق، زریان، سەماکاری سەرخۆش، ئاهەنگی ڕاوکردن لە هەردوو ڕاوچی و... ڕوانگەی نێچیرەکە، دیمەنە بەستووەکان و ئاگری گەرمی زستانە.
ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی فەڕەنسا ١٨٤٨
ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی فەڕەنسا ١٨٤٨ یەکەم ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی فەڕەنسا و تاکە ھەڵبژاردنی کۆماری دووەمی فەڕەنسا بوو. ھەڵبژاردنەکە لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٨٤٨ بەڕێوەچوو، لویس-ناپۆلیۆن بۆناپارت توانی ٧٤٪ی دەنگدەرانی بەدەستھێنا.
ھەڵبژاردن
دەستوور تەنھا یەک گەڕی ھەڵبژاردنی دیاریکردبوو، لەحاڵەتی نەبوونی پاڵێوراوی زۆرینە ئەنجومەنی نیشتمانی براوە دیاری دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی لە فەڕەنسا
سوۆن
سوۆن ((کۆری: 수원; ھانجا: 水原) پایتەخت و گەورەترین شاری گیۆنگگی-دۆیە، لە کۆریای باشوور و چڕترین پارێزگای وڵاتەکەیە کە دەوری شاری سێئول (پایتەختی نەتەوەیی) داوە، سوۆن ٣٠ کیلۆمەتر بەرەو باشووری سێئول درێژ دەبێتەوە، بە ڕێژەی دانیشتووان بە نزیکەی ١،٣ ملیۆن خەملێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی پارێزگای گیۆنگگی
چیاڕەزا
چیاڕەزا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
چیاڕەزا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حاجیلەری سەروو لە شارستانی سەلاسی باوەجانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی تیلەکۆی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چفتە لە شارستانی سەلاسی باوەجانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی دێسوتک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
چاد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
چاد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
عەلیاوا، نەجەفاوا
عەلیاوا  گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەجەفاوا، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
عەلیاوا  ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
مێھرداد میناوەند
مردن
لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، مێھرداد میناوەند لەبەر نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە نەخۆشخانە ڕاگیرا. شەش ڕۆژ دوایە ڕاگەیەندرا کە لەبەر خاتری نەخۆشی، گیانی لەدەستدا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی تاران پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥ پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئێران پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ١٩٩٦ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠
سیمین چایچی
سیمین چایچی (لەدایکبووی ١٩٥٢ لە سنە، ئێران) شاعیر، نووسەر و چالاکێکی کوردە.
ژیان
سیمین چایچی ساڵی ١٩٥٢ لە گەڕەکی قەتارچییانی شاری سنە لە دایک بووە. ساڵەکانی ١٩٦٧ تا ١٩٦٩ پلەی یەکەمی وەرزشی ڕاکردنی لە پارێزگا وەدەست ھێناوە. ساڵی ١٩٦٩ وەک ئەکتەر لە شانۆیەک لە دەرھێنانی سدیق تەعریفدا بەشداری کردووە. لە شانزدە ساڵیدا دەستی بە شیعر وتن کردووە و یەکەم شیعری کلاسیکی خۆی لەو تەمەنەدا ھۆنیوەتەوە. ساڵی ١٩٩٩ تا ساڵی ٢٠٠٢ ئەندامی دامەزرێنەری ڕێکخراوەی پێشگیری کردن لە مادە ھۆشبەرەکان بووە. ساڵی ٢٠٠٠ تا ٢٠٠٣ سەرۆکی ئەنجومەنی ئەدەبی شاری سنە بووە. ساڵی ٢٠٠٣ بووەتە ئەندامی لیژنەی (ماڵی ئومێد) کە بەرپرسیارەتی منداڵە بێ سەرپەرەشتەکانی لە ئەستۆ دەگرت. ھەروەھا سیمین چایچی بەرپرسی کۆمیتەی ژنانی کورد لە ڕێکخراوەی جیھانیی پێنووس و دامەزرێنەری کەمپەین بۆ ڕزگار کردنی ئەو کەسانە بووە کە سزای سێدارەیان بەسەردا سەپاوە. چایچی لە بواری مافی منداڵان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکانیش چالاکی نواندووە. خاتوو سیمین خاوەنی دوو کچ و سێ کوڕە بە ناوەکانی ستارە، بەھارە، ڕوزبە، ئاڕەش و ئاریەن کە ئەوانیش لە بواری ھونەریدا چالاکن. سیمین چایچی ھەنووکەش دانیشتووی شاری سنەیە.
نووسینی شانۆ
چایچی سەرەتا بە شانۆی موزیکاڵی مناڵان دەستی بە شانۆنامە نووسین کردووە، بەڵام لەم ساڵانەدا شێوەیەکی تری تاقی کردووەتەوە و شانۆی (ھەنارێ)ی پێشکەش کردووە کە باس لە دەست درێژی بۆ سەر کچێکی کەم تەمەن دەکا و بە گشتی بەسەرھاتی ئەم کچە تا کۆتایی ژیانی دەگێڕێتەوە. ئەم شانۆیە لە ڕووی ژیانی ڕاستەقینەی خاتوونێکەوە نووسراوە.
ئەدەبیانی مناڵان
سیمین چایچی لە ساڵەکانی ١٩٩١–١٩٩٣وە لە بواری ئەدەبیانی منداڵاندا چالاکی خۆی دەست پێ کردووە. گەلێک بەرھەمی بە شێوەی شیعر و چیرۆک ھەیە کە لە چاپ دراون. ساڵی ٢٠٠٠ شانۆی موزیکاڵی (خاڵخاڵۆکە و شاری مشکان)ی نووسیوە کە لە سنە و لەندەن و چەندین فێستیڤاڵی تر پێشکەش کراوە.
شیعر
خاتوو سیمین بە کۆڵەکەی شیعری گۆرانی کوردی لە ئەژمار دێ. تاوەکوو ئێستا پتر لە سێسەد بەرھەمی ئەم شاعیرە لەلایەن گۆرانیبێژانێکی وەکوو ھانی، شەھێن تاڵەبانی، ئیسماعیل سابووری، نەوید زەردی و ھتد کراونەتە گۆرانی. ھەروەھا ڕۆزبە موسلحی کوڕیشی لە ھەندێک لە گۆرانییەکانیدا لە شیعری سیمین چایچی (دایکی) کەڵکی وەرگرتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:خەڵکی سنە پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی ژن پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
پێکدادانی شەمەندەفەری ئۆدیشا ٢٠٢٣
لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ سێ شەمەندەفەر، کە شەمەندەفەرێکی کاڵا ودوو شەمەندەفەری نەفەر هەڵگر بوون، لە ویلایەتی ئۆدیشای هیندستان بە یەکیاندادا. لەو ڕووداوەدا ٢٩٤کەس گیانیان لەدەستداوە و نزیکەی ٩٠٠ کەسیش برینداربوون.
پێکدادان
نزیکەی کاتژمێر ٧ی ئێوارە بە کاتی ناوخۆ (١٣:٣٠ GMT) لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣،بەهۆی پێکدادانی دو شەمەندەفەری نەفەر هەڵگر و شەمەندەفەرێکی گواستنەوەی کاڵا لە شاری بالاسۆر لە ویلایەتی ئۆدیشا ٢٩٤کەس گیانیان لەدەستداوە و زیاتر لە هەزار کەسیش برینداربون. بەڵام ڕزگارکەران پێشبینی دەکەن ژمارەی کوژراوان زیاتر بەرزبێتەوە، چونکە وابیردەکرێتەوە کە خەڵکێکی زۆر لە ژێر گالیسکە وەرگەڕاوەکاندا گیریان خواردبێت. پێدەچێت شەمەندەفەری یەکەم لە ڕێڕەو دەرچووبێت و بەشێک لە گالیسکەکانی وەرگەڕان و لە ڕێڕەوی پێچەوانەدا هاتووە و لەوێ شەمەندەفەری دووەم لێیداون. هەروەها شەمەندەفەرێکی بارهەڵگریش لە ڕووداوەکەدا بەشدار بووە.
ئاوی سپی
ماشاو یان ئاوی سپی ھەوکردنێکە لە ھاوێنەی چاو. ماشاو دەبێتە ھۆی لاواز بوونی بینین. ماشاو بە ھێواشی گەشە دەکات و دەکرێت کار لە یەک یا ھەردوو چاو بکات. لە نیشانەکانی ماشاو: کال بوونەوەی رەنگەکان، لێل بینین، کێشە لەگەل روناکی گەش و کێشەی بینین بە شەو. ئەمە دەبێتە ھۆی دروستبونی کێشە لە کاتی لێخورینی ئۆتۆمبێل، خوێندنەوە، یاخود ناسینەوەی خەلک. بینینی لاواز بە ھۆی ماشاوەوە ئەگەری بەربوونەوەو خەمۆکی زیاد دەکات. نیوەی حالەتەکانی کوێر بوون و لە ٣٣٪'ی لاوازبونی بینین لە سەرانسەری دونیا بە ھۆی ماشاوەوەن.
مێرگەسەر
مێرگەسەر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بێتواتە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ئاوی سپی
بە شێوەکی گشتی ماشاو بە ھۆی گەورەبوونی تەمەن روو ئەدات بەلام ھەندێک جار زەبر و کەوتنەبەر بۆ تیشکدانەوەش ئەگەری ئەوەیان ھەیە ببنە ھۆ بۆ گەشەپێدانی ماشاو. ھۆیەکانی مەترسی شەکرە، کێشانی جگەرە، بەرکەوتنی خۆری درێژخایەن، لەگەل ماددە کحولیەکان دەگرێتەوە. کەلەکە بوونی پرۆتین یاخود بۆیەی زەرد-قاوەیی لە ھاوێنەی چاو کەوا گواستنەوەی رووناکی بۆ تۆری چاو کەم دەکات، بە میکانیزمی سەرەکی ماشاو دادەنرێت. دەستنیشانکردنەکەی بە پشکنینی چاو ئەنجام دەدرێت.
مێرگەسەر
جوگرافیا
مێرگەسەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شیرێی خواروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەردۆڵ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھەرمک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زیخان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئاوی سپی
خۆ پاراستن بەکارھێنانی چاویلکەی خۆر و دوور کەوتنەوە لە جگەرە کێشان دەگرێتەوە. نیشانە سەرەتایییەکانی ماشاو بە بەکارھێنانی چاویلکە ئەگەری باشبونەوەیان ھەیە. ئەگەر ئەمەش سوودی نەبوو، تەنھا چارەسەر نەشتەرگەرییە ئەویش بە لادانی ھاوێنە ھەوکردووەکەو دانانی ھاوێنەی دەستکرد لە شوێنی. نەشتەرگەرییەکە تەنھا لە کاتێکدا ئەنجام دەدرێت ئەگەر گرفتی ھەبێت و بە شێوەیێکی گشتی ژیان ئاسوودەتر دەکات. نەشتەرگەری ماشاو لە زۆرینەی ولاتەکان بەردەست نییە بە تایبەتی بۆ ئەو ئافرەتانەی کە لە ناوچە گوند نشینەکان دەژین و ئەوانەی کە نەخوێندەوارن.
نیشانەکان
نیشانەکان لەگەل جۆری ماشاوەکە دەگۆرێن بەلام ئەگەری تێکەلبوونێکی بەرچاویان ھەیە. ئەو کەسانەی رەق بوونی ناوکییان ھەیە زۆر جار تێبینی لاوازبوونی بینینن دەکەن. ماشاوی ناوکی زیاتر دەبێتە ھۆی لاوازبوونی بینینی دوور وەک لە بینینی نزیک. ئەوانەی کە ماشاوی بن کەپسوولی پشتەکییان ھەیە، دیارترین نیشانەیان درەوشاندنەوەیە.
توندی دروستبونی ماشاو (لە کاتی نەبوونی ھیچ نەخۆشیێکی تری چاو) بە ھۆی پشکنینێکی تیژی بینین بریاری لەسەر دەدرێت. نیشانەی تریش زوو زوو گۆرینی چاویلکەو بینینی خەرمانە بە ھۆی تێر ئاو بوونی ھاوێنەی چاو دەگرێتەوە.
تەمەن
تەمەن باوترین ھۆکارە. پرۆتینەکانی ھەوێنە لەگەل گەورە بوونی تەمەن ژمارەیان کەم دەبێتەوە، ئەم پرۆسەیەش بە ھەبوونی نەخۆشی وەک شەکرە و بەرزی فشاری خوێن خێراییەکەی زیاد دەکات. ھۆکاری ژینگەیی وەک ژەھرو تیشکدانەوە، لە نێوانیاندا رووناکی سەرووی وەنوشەیی، کاریگەریێکی بەرچاویان ھەیە. ئەم کاریگەرییانەش بە ھۆی نەمانی میکانیزمە پارێزەرەکانی چاوەوە خراپتر دەبن لە ئەنجامی پەیدابوونی گۆرانکاری لە دەربرینی جین و کردارە کیمیاوییەکانی چاو.
زەبر
زەبری راستەوخۆ دەبێتە ھۆی ئاوسان، ئەستوربوون، ھەروەھا سپی بوونی رێشالەکانی ھەوێنە. ھەرچەندە ئەوسانەکە لەگەل کات کەم دەبێتەوە، بەلام رەنگە سپییەکە ئەگەری مانەوەی ھەیە. لە زەبری راستەوخۆی توند یاخود لەو برینداریانەی کە چاو دەبرێت، ئەو کەپسوولەی کە ھەوێنەکە لەسەری دادەنیشێت ئەگەری تووشبوون بە زیانی ھەیە. ئەم زیانە وا لە شلەی ناوچەکانی تری چاو دەکا بە خێرایی بچێتە ناو ھەوێنەی چاو و ببێتە ھۆی ئاوسان ئینجا سپی بوون ئەمەش رێگری لە رووناکی دەکات لە گەیشتن بە تۆری چاو. ماشاو ئەگەری روودانی لە ٠٫٧٪ تا ٨٪'ە لە دوای زیانی کارەبایی.
سەرچاوەکان
پۆل:کوێری پۆل:چاو پۆل:بینایی
پردی کۆتۆل
وێنۆک|دیمەنێکی پردی کۆتۆل پردی کۆتۆل پردێکی گواستنەوەی ڕەیلی لەسەر ڕووباری کۆتۆل لە شارستانی خۆی، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. ئەم پردە لە ساڵی ١٩٧٠ سازکرا و دڕێژایییەکەی ٤٤٢.٩ مەترە.
سەرچاوەکان
پۆل:پردەکانی ئێران پۆل:نژیاروانیی ئێرانی
سلۆڤاکیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
سلۆڤاکیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
ھەڵبژاردەی سێکسی
ھەڵبژاردەی سێکسی بوارێکە لە بوارەکانی ھەڵبژاردەی سروشتی کە ئەندامەکانی سەر بە ڕەگەزێکی زیندەیی سێکسی ھەڵدەستن بە دەستنیشانکردنی تاکێک لە ڕەگەزە سێکسییەکەی بەرامبەریان بەمەبەستی ئەنجامدانی ھاوسەرگیری و ھەروەھا کێبرکێ کردن لەگەڵ ئەندامانای ھەمان ڕەگەزی سێکسی خۆیان دا بۆ گەیشتن بە ئەندامانی ڕەگەزی سێکسی بەرامبەر. ئەم دوو جۆرە لە ھەڵبژاردن ئەوە دەگەیەنێت کە ھەندێک لە تاکەکان خاوەنی سەرکەوتووییەکەی زیاترن لە ڕووی زاوزێ کردنەوە بە بەراورد بە تاکەکانی دیکەی ھەمان کۆمەڵە بەھۆی ئەوەی خاوەنی ڕووخسارێکی سەرنجڕاکێشترن یان ھاوسەری سەرنجڕاکێشیان لەلا پەسەندە بۆ خستنەوەی وەچە.
بۆ نموونە، لە وەرزی زۆربوون دا ھەڵبژاردنی سێکسی ڕوودەدات لە بۆقەکان دا کە بۆقە ڕەگەز نێرەکان لە لێواری ئاوەکە کۆدەبنەوە و دەنگی جووتبوون (قیرە قیر) دەردەکەن. دواتر بۆقە ڕەگەز مێیەکان دەگەن و ئەو نێرانە ھەڵدەبژێرن کە خاوەنی دەنگێکی بەھێز و بەرز و باشترین ناوچەن. بەشێوەیەکی گشتی نێرەکان سوودوەردەگرن لە کردەی جووتبوونی بەردەوام و قۆرخکردنی گەیشتن بە کۆمەڵە مێیەکی بەپیت وە چونکە مێیەکانیش دەتوانن ژمارەیەکی دیاریکراو لە وەچە بخەنەوە ئەوا بەم ھۆیەوە ھەڵدەستن بە زیادکردنی پاشەکەوتکردنی ئەو وزەیەی بەکاریدەبەن لە کردەی زاوزێکردن دا.
بۆ یەکەمین جار چەمکەکە لەلایەن (چارڵز داروین) و (ئەلفرێد ڕەسل واڵس)ەوە ڕوونکراوەتەوە و ناساندوویانە بە پاڵنەری خۆگونجاندنی جۆرەکان کە چەندین زیندەوەر خاوەنی خەسڵەتی زیانبەخش بوون بەڵام دواتر لەم ڕێیەوە پەرەیاسەندووە. لە سەرەتای سەدەی بیستەم دا چەمکەکە زیاتر پەرەی پێ دراوە لەلایەن رۆناڵد فیشەرەوە.
ھەڵبژاردەی سێکسی دەکرێت پاڵ بە نێرەکانەوە بنێت زۆرترین و بەھێزترین ھەوڵبدەن لە پیشاندانی لەباریی جەستەیی بە بەمەبستی دەستنیشانکردنیان لەلایەن مێیەکانەوە. ئەم دیاردەی ھەوڵدانە زۆر و توندە دەبێتە ھاتنە کایەی (جیاوازی ڕووخسار لە ڕەگەزەکان دا - Sexual Dimorphism) لە ماوەی خەسڵەتی سێکسی دووەم (باڵغبوونی دووەم) بۆ نموونە: چینی پەڕی جیاواز لە باڵندەی تاووس، شاخەکانی ئاسک و مووی شێر. ھەموو ئەمانە ڕوودەدات بەھۆی ڕێکاری وەڵامدانەوەی ئەرێنی بە ناوی (ھەڵبژاردەی فیشیریەن - Fisherian runaway) کە ئەم کردەیە بەرپرسیارە لە پەرەسەندنی ڕازاندنەوەی زیندەیی ڕەگەزی نێر بە ڕادەیەکی زۆر لەڕێی ھەڵبژاردنی بەردەوام و ئاراستەکەر لەلایەن ڕەگەزی مێووە. ھەروەھا گریمانەی کوڕی سەرنجڕاکێش پیشاندەری ئەوەیە کە مێیەکان وەچەی نێریان لا پەسەندترە بە بەراورد بە وەچەی مێ و کردەی ھەڵبژاردەی سێکسی بە ھەمان شێوە لە ڕووەک و کەڕووەکانیش دا بوونی ھەیە.
کێبرکی لە نێوان ڕەگەزی نێرەکان دا
کێبرکێی نێوان نێر-نێر ڕوودەدات لە کاتێک دا دوو تاکی نێری ھەمان جۆر کێبرکێ دەکەن لەسەر دەرفەتی ھاوسەر پەیداکردن لەگەڵ مێیەک دا. لە ململانێی نێوان نێر-نێردا خەسڵەتە سێکسییە گۆراوەکان، قەبارە، ڕێژەی سێکسی و بارودۆخی کۆمەڵایەتی کاریگەرییان ھەیە لەسەر سەرکەتوویی نێرێک لە دۆزینەوەی ھاوسەرێکی مێ دا. نێرە قەبارە گەورەترەکان ھەلێکی زیاتریان ھەیە لە بردنەوەی ململانێیە نێر-نێرەکان بەھۆی زۆری ھێزیان و توانایان لە دوورخستنەوەی نێرەکانی دیکە لە مێیەکە. بۆ نموونە لە مێرووی باڵداری جۆری (Dryomyza Anilis) دا قەبارە بە توندی پەیوەستە بە ئەنجامی ململانێیەکانی نێوان نێر-نێر لەسەر سەرچاوە، ناوچە و مێیەکان.
حاجیلەری خواروو
حاجیلەری خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
کتێبدۆست
وێنۆک|upright|تابلۆی [[کرمی کتێب (تابلۆ)|کرمی کتێب بەرھەمی کارڵ شپیدزوێگ، ١٨٥٠]]
حاجیلەری خواروو
جوگرافیا
حاجیلەری خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی حاجیلەری سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێسوتک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باوەیسی گۆدار لە شارستانی سەلاسی باوەجانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەلکە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
کتێبدۆست
کتێبدۆست زاراوەیەکە بۆ ئاماژە بە کەسێک کە حەزی لە کتێبە بە دەستەواژەیەکی تر، کتێبدۆست کەسێکە کە حەزی لە کتێب خوێندنەوەیە و کتێبی خۆش دەوێت. کتێبدۆست بە کتێبەکان سەرسام دەبێت و کتێب کۆ دەکاتەوە. کتێبدۆستەکان خاوەنی ئەو کتێبانەن کە خۆیان خۆشیان دەوێت، یان ئەو کتێبانەی بەھای تایبەتیان ھەیە و ھەروەھا چاپە کۆنەکان یان کۆپییە کۆنەکانی کتێبەکان یان کتێبە دەستنووسەکان. .
نابێت زاراوەی کتێبدۆست لەگەڵ زاراوەی جنوونی کتێب یان شێتی کتێب، تێکەڵ بکرێت. ھەندێک چەمکی شێتی کتێب لەگەڵ کتێبدۆست ھاوواتا دادەنێن، بۆ نموونە کتێبخانەی کۆنگەرە یان کتێبخانەی گشتیی نیویۆرک چەمکی کتێبدۆست بەکار ناھێنن، بەڵکوو خوێنەرەران یان کڕیارانی خۆیان بە مەجنوونەکانی کتێب یان شێتەکانی کتێب ناو دەبەن.
سەرچاوەکان
پۆل:خوێندنەوە
قەدەم خەیر
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩
ناوکەڵان
ناوکەڵان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ناوکەڵان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئاڵیاوا، پێنجوێن و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھەرگێنە، پێنجوێن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باشماخ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی پێنجوێن.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
لوومپەنپڕۆلتاریا
دوای تێپەڕبوونی سەددەیەک ئەوا دەستەواژەکە بەچڕی لەلایەن حیزبی سۆسیالیست دێموکراتی ئەڵمانی بەکاردەھات. لێنین و ترۆتسکی شوێنی قسەکانی مارکس کەوتن لەبارەی لوومپەنپڕۆلتاریایییەکان، لەبەرامبەردا ماو تسی تۆنگ بۆچوونی جیاوازی ھەبوو کە دەکرێت لوومپەنپڕۆلتاریا ڕێکبخرێنەوە بەبوونی سەرکردەیەکی باش.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:گرووپە کۆمەڵایەتییەکان
دەزووەکەڕوو
دەزووەکەڕوو لە ژینناسی، زنجیرەیەکی نازۆربوونی خانە کەڕووەکانە.
ھەموو کەڕوەکان لە خانەی ناوک ڕاستەقینە پێکدێن، بەڵام ھەندێکیان تاک خانەن لە کاتێکدا زۆربەیان لە فرەخانە پێکدێن. کەڕووە فرە خانەکان لە زنجیرە خانەیەک پێکدێن، کە بە دەزووەکەڕوو ناودەبرێت خانەکانی ئەم دەزووانە دەرچە لەنێوان دیوارەکانیان ھەیە و ئەم دەرچانە ڕێگە بە سایتۆپلازم دەدەن بەسەربەستی بجوڵێت لەنێوان خانەکانیدا.
سەرچاوەکان
پۆل:زانست
ئینڤایسیت فلۆ
ئینڤایسیت فلۆ شلەیەکی نادیارە کە لینجی شلەکە یەسانە بە سفر. ھەرچەندە نموونەیەکی کەم بەردەستن بۆ ئەم بابەتە، کە ناسراوە بە سوپەرفلود. ئینڤایسیت فلۆوە کۆمەڵێک ئەرکی و کاری ھەیە لە گازاوی داینامیک. ژمارەی ڕینۆڵدزی ئینڤایدس نزیک ئەبێتەوە لە سفر.
کاتێک کە ھێزی لینجەکان پشتگوێ ئەخرێ بەتایبەت لە بابەتی ئینڤایسیت فلۆ، ئەوکاتە ناڤیەر ستۆکس ئەتوانرێت. ببێتە ھاوکێشەیەکی ئاسان بۆ ئیولەر ئیکوشن.
ئە م ھاوکێشە ئاسانکراوە شیاوی کارپێکردنە لە ئینڤایسیت فلۆو و ھەروھەا لەگەل لینجیەکی نزم.
گازاوەکە خۆی ھیچ پێویستیەکی بە لینجاو نیە بۆ ڕوودانی ئینڤایسیت فلۆوە بەڵکو گونجاوترە بۆ ڕێکخستی ڕۆیشتنی شلەکە لەم کاتەدا ھێزی لینجاوەکە وندەبێت.
ھەروەھا ڕۆیشتنەکەش لینجاوی نیە تا ئاستەنگی بخاتە جووڵەکەیەوە.
بەکارھێنانەکانی Aplications
شەبەنگپێوەکان لە پلەیەکی گەرمی کەمدا ھیلیۆم وەکو شلەی ساردکەرەوە بەکار دەھێنن، کە ڕێگابەخوێندنەوەی شەبەنگە ژێر سورەکان دەکات. ھەندێک لە دیزاینی شەبەنگ پێوەکان زۆر کەمترە، ئەو ئامێرانە بە شێوەیەکی بەرچاو بە K سادەن، بەڵام تەنانەت پلەی گەرمی چێوەکانیان لە ٢٠. کار ناھێندرێن لوبەرئەوەی بەکارھێنانی ھیلیۆم لە جێگەی شلە ساردکەرەوەکانی تر گرانبەھاترە. superconductors ھیلیۆم گەیەنەرێکی گەرمی زۆرباشە کە زۆر بەسودە بۆ سارد کردنەوەی بەکاردەھێندرێن سارد دەکرێنەوە بۆ پلەی گەمی نزیک LHC گەیەنەرە سوپەڕەکان وەک ئەوانەی کە لە ئەو پلەی گەرمییە یارمەتی موگناتیسەکانی نیبیۆم -تتانیۆم دەدات بۆ ئەوەی بگەنبە سوپەر .1.9k گەیەنەر. بەبێ بەکارھێنانی سوپەرفلودی ھیلیۆم ناگەین بە پلەی گەرمی گونجاو. ساردکردنەوی ئەو گەرمییە بەبەکارھێنانی سوپەر فلودەکان زۆر گرانبەھایە، بەراوردێکی زۆر کەم ھەیە بە سیستەمە سارد. کەرەوەکانی تر یەکێکی تر لە بەکارھێنانەکانی سوپەر فلودی ھیلیۆم بریتییە لە بەکارھێنانی بۆ تێگەیشتن لە میکانیکی کوانتەم، بەکارھێنانی لێزەرکان بۆ سەیرکردنی دڵۆپەیەکی ئاو ڕێگا بە زاناکان دەدات کە ئەو تایبەتمەندیانە ببینن کە بەشێوەیەکی ئاسیی نابینرێن. ھەموو دڵۆپەکانی ھیلیۆم ھەمان باری
کوانتەمیان ھەیە، ئەم بەکارھێنانە بەشێوەیەکی کرداری بەکار نایەت بەڵام یارماتیمان دەدات لە. تێگەشتن لە کوانتەم میکانیک کە بەکارھێنانی خۆی ھەیە
Reynolds number
بڕێکی بێ ئاڕاستەیە کە بەشێوەیەکی بەرچاو لە لە داینامیکی شلەکان و Re ژمارەی ڕینۆڵد لە ساڵی ١٨٥٠ George Gabrial Storkes ئەندازیاری دا بەکاردەھێندرێت، لەسەرتادا لەلایەن Armold بەماوبانگ بوو دواتر بیرۆکەکە لەلایان Osborne Reynolds باسکرا دواتر لە لایەن ناونرا، ژمارەی ڕینۆڵد بەم یاسایە دەدۆزرێتەوە Sommerfield
.
....
ئەو بڕە بریتییە لە ڕێژەیە ھێزە ناوەکییەکان بۆ ھیزە لینجەکان لە شلەکاندا، وە یارمەتیدەرە لە دیاریکردنی گرنگی لینجی، لە جوڵەی بێ لینجی لە کاتێکدا ھێزی لینجی دەبێتە سفر ژمارەی ڕینۆلد لە ناکۆتا نزیک دەبێتەوە، کاتێک ھێزە لینجییەکان فەرامۆش دەکرێن ژمارەی ڕینۆلد زۆر وا دانانی جوڵەی بێ لینجی 1>> Re گەورە تر دەبێ لە یەک، لەزۆربەی حاڵەتەکان دا کاتێک. یارمەتیدەرە لە سادە کردنەوەی چەندین کێشەی داینامیکی
ھاوکێشەی ئولەر
leonhard Euler چەند ھاوکێشەیەکی بۆ جوڵەی نا لینج بڵاو کردەوە لە ساڵی١٧٥٧.
وادانرابوو کە جوڵەی نالینج ڕێگە بە ھاوکێشەی ئولەر دەدات کە بەسەر جوڵەکاندا پەیڕەو بکرێت لە) کاتێکدا ھێزەکانی لینجی بێبەھان) سفرن گریمانە بۆ نمونە جوڵە لە دەوروبەری باڵی فڕۆکەکان جولەی پێچەوانە لەدەوری ڕاگرەکانی پرد لە ناو ڕوبارێک، تەوژمی ئۆقیانوسەکان
چەند ھاوکێشەیەکی تری گرنگی بڵاو کردەوە کە کە Goerge Gabril Stokes لە ساڵی ١٨٤٥
گەشەیدا بە ھاوکێشەکانی Claude -Louis Navier. ناسران navier -stock بە ھاوکێشەکانی پەسند کران بە بەکارھێنانی بیردۆزی کوانتەمی. Stokes یەکەم گریمانەی گەردیلەیی کە دواتر لە لایەن. وەسفی جوڵەی شلگازەکان دەکەن Navier-stoks ھاوکێشەکانی - سادە Navier-stoks کاتێک شلگازێکی نالینج، یان کاتێک لینجی فەرامۆشدەکرێت ھاوکێشەی دەبێتەوە بۆ ھاوکێشەی ئولەر. ئەو سادەکردنە زۆر ئاسانترە بۆ شیکارکردن، وە دەتواندرێت بۆ چەندین جۆر جۆری جوڵە بەکاربھێندرێت کاتێک لیجی فەرامۆش دەکرێت. بۆ نمونە جوڵە لە دەوروبەری باڵی فڕۆکەکان جولەی پێچەوانە لەدەوری ڕاگرەکانی پرد لە ناو ڕوبارێک، تەوژمی ئۆقیانوسەکان یەکێکی تر لە ٠=ŷ بچوکدەبێتەوە بۆ ھاوکێشەی ئولەر کاتێک Navier-stoks ھاوکێشەی وە دەبێتە ھۆی جوڵەی، ٠=vحاڵەتەکان کە وادەکات کە ھێزە لینجەکان لا ببرێن بریتییە لە *^٢ نلینجی ڕێکخراو. ئەوجوڵانە وەک جوڵەی گێژاو دەدۆزرێنەوە
سنورە ڕەقەکان Solid boundaries
گرنگە کە تێبیبینی ئەوە بکرێت کە فەرامێشکردنی لینجی گونجاو نییە کتێک نزیک سنورێکی ڕەق لینجی 1>>Re دەبێتەوە بۆ نمونە وەک حاڵەتی باڵی فڕۆکەکە، لە سیستەمی جوڵەی نائارامدا
بەشێوەیەکی نمونەیی دەتواندرێت فەرامۆش بکرێت بەڵام ئەمە تەنھا کاتێک ڕاستە کە مەودایەک ھەبێت لەنێوان شلەو ماددە ڕەقەکەدا بەڵقم کاتێک لە سنوری ماددەیەکی ڕەق نزیک دەبییەوە وەک :جوڵە بە ناو بۆڕییەکدا یان باڵی فڕۆکەیەک ئەوا چوار جۆر ڕجێم لەبەر چاو دەگیرێت لەدوورترین خاڵ لە تەنەکە لینجی: Main turbulent stream تەوژمی نائارامی سەرەکی@. دەتواندرێت فەرامێش بکرێت. جۆرێکە لەتەوژمی نائارامی سەرەکی لینجی تەنھا گرنگییەکی کەمی ھەیە: inertial sub layer @. بریتییە لە گۆڕقن لە نێوان ھێزە ناوکی و ھێزە لینجەکان: buffer layer ھێلی بەربەست@. زۆر نزیکە لەتەنەوە لێرە لینجی گرینگە :viscous sub-layer @ ئەو جیاکاریانە زۆر گرنگن بۆ بەرچاوڕوونی لە گرنگی ھێزە لینجەکان لە نزیک سنوری تەنەکان، گریمان کردنی ھێزی لینجی زۆر یارمەتیدەرە لە شیکارکردنی زۆرێک لەکێشەکانی داینامیکی شلگازەکان، ھەرچۆنێک بێت گریامنکردنی جوڵەی نالینج کاتێک لە سنوری تەنە ڕەقەکان نزیک) دەبێتەوە پێویستی بە وریای زۆرە لە دیاریکردنی سنورەلاوکییەکان) ھێڵە سنورییەکان
تەسمالوو
تەسمالوو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
تەسمالوو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
بارانی کورد
بارانی کورد گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی حەسەنلو، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
بارانی کورد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێخ ئەحمەد و لە باشوور لەگەڵ گوندی محەممەدیار و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی داشخانە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بارانی عەجەم.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
نورەددین بیتروجی
نورەددین کوڕی ئیسحاق بیتروجی (لاتینی: ئەلپێتراجیۆس) فەلەکناس و قازیەکی عەرەب بووە لە ئەندەلوس. بیتروجی یەکەم فەلەکناس بوو کە سیستەمێکی فەلەکناسی نا-بەتلیمۆسی وەک بەدیلێک بۆ مۆدێلەکانی بەتڵیمۆس پێشکەش کرد، لەگەڵ ئەو هەسارانەی کە لەلایەن گۆی جیۆسەنتریکەوە هەڵدەگیرێن. لایەنێکی دیکەی ڕەسەنی سیستەمەکەی ئەوە بوو کە هۆکارێکی فیزیکیی جووڵەی ئاسمانی پێشنیار دەکرد. سیستەمی بەدیلەکەی لە ماوەی سەدەی ١٣دا بە زۆربەی ئەوروپادا بڵاوبووەوە.
هیچ شتێک لەبارەی ژیانیەوە نازانرێت، تەنها ئەوە نەبێت کە ڕەنگە ناوەکەی لە لۆس پێدرۆچێس (البتراوش)ەوە وەرگیرابێت، کە ناوچەیەکی نزیکە لە کۆردۆبا. قوتابی ئیبن توفەیل بووە و هاوچەرخی ئیبن ڕوشد بووە.
چاد لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
چاد نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ بوو کە لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
مایسلیۆم
مایسلیۆم بە (ئینگلیزی:Mycelium) کۆمەڵێک دەزووی کەڕوویەکە بەرستەیەکی لولخواردو پێکدێنێ
دەربارە
زۆربەی ئەو دەزوانەی کە کەڕوو پێکدێنن بەیەکەوە گەشەدەکەن بۆ پێکھێنانی بارستێکی لول خواردوو کەپێی دەلێن مایسلیۆم Mycelium مایسلیۆم بەشێکی سەرەکی کەڕووکە پێکدێنێ بەلام ئەم بارستەیە شاراوەیە و نابینرێت و لەژێر زەوی دایە
ئەمانەش ببینە
دەزووە کەڕوو
سەرچاوە
پۆل:زانست
نواوەی نوێ
نواوەی نوێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بێتواتە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سلۆڤاکیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئیمپراتۆر سیانی ھان
وێنۆک ئیمپراتۆر سیانی ھان (لەدایکبووی ٢ ی ئازاری ١٨١ تا ٢١ ئازاری ٢٣٤) ناوی کەسی لیو سی (چینی: 劉協 ) چواردەیەمین و دواین ئیمپراتۆری رۆژھەڵاتی ھان بوو لە سەردەمی دێرینی چین، چووە سەر تەخت لە ٢٨ ی ئەیلولی ١٨٩ تا ١١ ی کانونی یەکەمی ٢٢٠.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٢٣٤ پۆل:لەدایکبووانی ١٨١ پۆل:دەیەی ١٨٠ پۆل:دەیەی ٢٠٠ پۆل:دەیەی ٢١٠ پۆل:دەیەی ١٩٠ پۆل:دەیەی ٢٢٠ پۆل:فەرمانڕەوا چینیەکانی سەدەی ٢می زایینی پۆل:فەرمانڕەوا چینییەکانی سەدەی ٣یەمی زایینی پۆل:فەرمانڕەوا مناڵەکان لە ئاسیا
ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ
ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێک لە پێنج ناوچەی شارستانی ورمێیە لە پارێزگای ورمێ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
ناوچەی ناوەند ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم ناوچانە:
سوپای بەریتانیا
وێنۆک|شێرێکی پاسانت لەسەر لووتکەی تاجی سانت ئێدوارد، لۆگۆی سوپای بەریتانیا وێنۆک|ڕاست|ئۆتۆمبێلە وێران و جێھێڵراوەکان بەدرێژایی [[ڕێگای سەرەکی مردن]] سوپای بەریتانیا ھێزی سەرەکی جەنگی وشکانی شانشینی یەکگرتوویە، بەشێکە لە ھێزە چەکدارەکانی بەریتانیا لەگەڵ ھێزی دەریایی شاھانە و ھێزی ئاسمانی شاھانە. تا ساڵی ٢٠٢٢، سوپای بەریتانیا لە ٧٩٣٨٠ کارمەندی ئاسایی تەواوکات و ٤٠٩٠ گورخا و ٢٨٣٣٠ کارمەندی یەدەگی خۆبەخش پێکدێت.
ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ
گوندەواری بەراندێز
لە (٢٩) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز
لە (١٣) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو
لە (٣٤) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری تورکەمان
لە (٤٠) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری بەکشلوچای
لە (٤٩) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری دۆڵ
لە (٢٤) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری نازیا نشیو
لە (٣٠) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری باشقەڵا
لە (٣٥) گوند پێکھاتووە:
گوندەواری چەمێ ڕەوزە
لە (٣٧) گوند پێکھاتووە:
گوندە کوردەکان
پێکھاتووە لە ٦٣ گوند.
گوندە ئازەریەکان
پێکھاتووە لە ٧٤ گوند.
گوندە ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ٧ گوند.
گوندە کورەسوننیەکان
پێکھاتووە لە ٢ گوند.
گوندە کورد و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ١ گوند.
گوندە ئازەری و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ٥ گوند.
گوندە کورد و کورەسوننییەکان
پێکھاتووە لە ٧ گوند.
گوندە کورد و ئازەری و کورەسوننییەکان
پێکھاتووە لە ٨ گوند.
گوندە کورد و ئازەرییەکان
پێکھاتووە لە ١٠٩ گوند.
گوندە کورد و ئازەری و ئاشوورییەکان و ئەرمەنییەکان
پێکھاتووە لە ٤ گوند.
گوندە کورد و یارسان و ئازەری و کورەسوننییەکان
پێکھاتووە لە ٤ گوند.
سابیر کوردستانی
سابیر محەممەد ئەحمەد ناسراو بە سابیر کوردستانی (لەدایکبووی ١٩٥٥، کەرکووک - مردووی ١٠ی ئابی ٢٠٢٠، سلێمانی ) گۆرانیبێژێکی کورد بوو. خاوەنی چەندین گۆرانی بوو بە زمانی کوردی، کە وەک خۆی ووتی: زۆربەی گۆرانییەکانم ڕووداوێکی ڕاستی لە پشتەوەیە، بە تایبەتیی ئەو گۆرانییانەی کە خۆم تێکستەکانیم نووسیوە. سابیر لە منداڵییەوە بەھۆی بەکارھێنانی چارەسەری پزیشکی بەھەڵە بیناییی لەدەست دا. لە ساڵی ١٩٧٠وە دەستی بە کاری ھونەری کردووە‌ و یەکەم بەرھەمیشی لە تەلەفزیۆنی کەرکووک لە ساڵی ١٩٧١ تۆمارکردووە. لە ساڵی ٢٠٢٠، بەھۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا کۆچی دواییی کرد.
ژیان
سابیر کوردستانى، لە ساڵی ١٩٥٥ لە شاری کەرکووک لەدایک بووە، ژیانی ھاوسەری پێکھێناوە و خاوەنی سێ کچ و کوڕێکە، ئەو ھونەرمەندە لە ساڵی ١٩٧٠ بۆ جاری یەکەم لە قوتابخانەی ئیمام قاسم لە شاری کەرکووک لە یادی دامەزراندنی یەکێتیی قوتابیانی کوردستان گۆرانی گوتووە، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٧١ یەکەم گۆرانی لە کەناڵی تەلەفزیۆنی کەرکووک تۆمارکردووە و لە ساڵی ١٩٧٢ گۆرانییەکی لە ئێزگەی دەنگی کوردی لە بەغدا تۆمار کردووە.
لە دوورەوە ناوت بیستووم، یەکێکە لە گۆرانییە بەناوبانگەکانی سابیر کوردستانی کە لە شیعرێکی عەبدوڵڵا پەشێو وەرگیراوە. لە ئایاری ٢٠٢٠ گۆرانییەکە بە کلیپێکی نوێوە بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی کەرکووک پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥ پۆل:مردووانی ٢٠٢٠ پۆل:مردنەکان بەھۆی پەتای کۆڤید–١٩ لە عێراق پۆل:گۆرانیبێژانی کورد پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد
چاوۆ چاوۆ
وێنۆک چائۆ چائۆ (؛ ) لە ١٥٠ تا ٢٢٠ی پێش زایین، چائۆ چائۆ لۆردێکی جەنگی و سەرکردە و شاعیر بوو. لە سەردەمی دێرینی چین، دووەم چانسلەری ئیمپراتۆرییەتی ھان بوو لە رۆژھەڵاتی ھان، دواتر و لەدوا ساتی ئیمپراتۆرییەتەکە خاوەنی دەسەڵاتێکی زۆر بوو.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٥ پۆل:مردووانی ٢٢٠ پۆل:شاعیرە چینییەکانی سەدەی سێیەم پۆل:سەرکردەکانی حکومەت لە سەدەی سێیەمی زاینی پۆل:شاعیرانی ئیمپراتۆریەتی ھان پۆل:لۆردە جەنگییەکانی ئیمپراتۆریەتی ھان پۆل:شاعیرانی ئانھوی پۆل:ڕاسپێردراوەکانی چین پۆل:خێزانی چاوۆ چاوۆ
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤
ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤ (؛ بە فەرمی :Games of the III Olympiad ؛ ھەروەھا ناسراویشە بە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی سانت لویس) پاڵەوانییەتیەکی نێودەوڵەتی وەرزشییە، سێیەمین خولی یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد ی ھاوینەبوو. لە شاری سانت لویسی ویلایەتی میسۆری، ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا لە نێوان لە ١ی تەممووز تا ٢٣ی تشرینی دووەمی ١٩٠٤ بەڕێوەچوو. یەکەم جار بوو کە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد لە دەرەوەی ئەورووپا ئەنجام بدرێت. بەھۆی جەنگی نێوان رووس و ژاپۆن ھەروەھا دووری و دژواری گەشتکردن بۆ سانت لویس، بووە ھۆی ئەوەی ڕێژەی بەشداریی وەرزشوانان لەدەروەی ئەمریکا و کەنەدا کەمتر بێت. تەنھا ٦٢ کەس لەو ٦٥١ وەرزشوانانەی بەشداریی یارییەکانیان کردووە لە دەرەوەی ئەمریکای باکوور ەوە ھاتبوون کە نێونەرایەتی ١٢ بۆ ١٥ وڵات بوون. وەرزشوانانی ئەمریکا بە کۆکردنەوەی ٢٣١ مەدالیای جۆراوجۆر پلەیە یەکەمیان بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٤
حاجیلەری سەروو
حاجیلەری سەروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی مەیدان، قەزای خانەقین، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
حاجیلەری سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھۆمەرمل و لە باشوور لەگەڵ گوندی حاجیلەری خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەسار لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی بۆرەکە.
مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چواری سێئول
وێنۆک مێترۆی ژێرزەمینی ھێڵی چواری سێئول مێترۆییەکی شارەوانی سێئولە شوێنێکی دوور دەبڕێت لە باشووری ڕۆژاوای سێئول تا باکووری ڕۆژھەڵات بەناو ناوچەی پایتەختی سێئول
ئێرفۆیل
ئێرفۆیل یان ڕووی یاریدەری فڕۆکە بریتییە لەو پێکھاتەی چاماوەیییە کە لە باڵی فڕۆکە یارمەتی بەرزبوونەوەی فرۆکەکە دەدات نەک ھەر لەباڵەکانیدا بەڵکو لە پروانەکەی کە پانکە ڕۆتەر وئەبێتە ھۆی خولانەوەی مەکەینەکە و تۆرباین ئەگرێتەوە یان وەک فرۆکەی چارۆکەدار کەیارمەتی ئەدات بەردەام بێ لەفرین ھەروەک سێ دوورییەکەیدا نیشان دراوە ئەو شێوەیی لە لەرووی یاریدەری فرینەوە دروست دەبێ دەبێتە ھۆی جوڵاندنی فرۆکەکە لەرێی شلەیەکەوە کە ئەمیش ھێزی داینەمیکی ھەوا بەرھەم دەھێنێ ئەم ھێزەش کاری ھەوا لەسەر فرین ئەگەر ئەستوون بوو لەسەر ئاراستەی جوڵەکە ئەوە دەبێتە ھۆی ڕاکێشانی فرۆکەکە