cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڕەی فارکەھارسن
خانەنشیین بوون
بەڕێز ویلیام گۆلدبریج لە زانکۆی ماکماستەر ڕایگەیاند کەوا «فارکەھارسن دژی ڕەگەزپەرستی بوو وەک بەشێک لەپەیرەوی خوێندنی نۆرینگەکان دەیگوتەوە» و دڵنیایدەدا کە نابێت سەیری ڕەگ و ڕیشەی خێزانی نەخۆشەکە بکرێت تەنھا لەکاتی پێویستی پزیشکی نەبێت؛ ھەروەھا پاڵپشتی جولەکەکانی دەکرد و ڕێزی دەگرتن لەبەر ھەوڵەکان لەبارەی نەھێشتنی ڕەگ و ڕیشەیان. فارکەھارسن بەیەکێک لەسرووشەکانی پزیشکی کەنەدی دادەنرێت لە ھەریەک لە بارەکانی توێژینەوە و وانە وتنەوە. وەک ئەوەی دەگوترێت لەبارەیەوە: «ھیچ کەنەدییەک لەدوای ویلیام ئۆسلەر شوێنەواری بەسەر ئاستی پزیشکی کەنەدی جێنەھێشت جگە لە فارکەھارسن».
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مردووانی ١٩٦٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٧ پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
بولگاریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
پۆل:بولگاریا لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
کاریگەری تێرموکارەبایی
وێنۆک کاریگەری تێرموکارەبایی بریتییە لە گۆڕینی ڕاستەوخۆی جیاوازی پلەی گەرمی بۆ جیاوازی کارەباییە. ماددەیەکی تێرمۆکارەبایی دەتوانێ تەنھا بە جیوازی پلەی گەرمی لە دوو شوێنی جیاواز، ڤۆڵتیە بەرھەم بێنێت. وە بەپێچەوانەشەوە، گەر ڤۆڵتیە بخرێتە دوو جەمسەری ماددەکە، جیاوازی پلەی گەرمی دروست دەبێت. لە ڕاستی دا کاتێک یەکێک لە جەمسەرەکانی ماددەی تێرمۆگەرمایی گەرم دەکرێت، بەشێک لە ئەلێکتڕۆنەکان لە بەشە گەرمەکەوە دەچنە بەشە ساردەکە. بەمشێوەیە با زیاد بوونی جیاوازی پلەی گەرمی ئەلێکتڕۆنی زیادتر شوێنەکەیان دەگۆڕن و لە کۆتایی دا چڕی بارگری کارەبایی لە دوو جەمسەرەکە گۆڕانکاری بەسەر دێت.
ئامێرێک کە ئەم ماددەیەی تێدا بەکار دێت زۆر ھەستیارە بە گۆڕانکاریەکان و دەشێ لەچەندین بواری پێوانەیی دا سودی لێ ببینرێت. ھەروەھا چونکە ئەم ماددانە بەشێکن لە ماددە زیرەکەکان، توانایان ھەیە ئەرکەکەیان بە خێرایی و بەبێ کۆنتڕۆڵی دەرەکی ئەنجام بدەن.
سەرچاوەکان
پۆل:تێرمۆدینامیک پۆل:گۆڕانی وزە پۆل:دیاردە فیزیکییەکان پۆل:کارەبا پۆل:زانستی ماددە
جێف گۆڵدبڵوم
جێفری لین گۆڵدبڵوم (لەدایکبووی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٢) ئەکتەرێک و ھونەرمەندێکی ئەمریکییە. گۆڵدبڵوم بەشداربووە لە بەشێکی زۆری ئەو فیلمانەی کە خاوەن داھاتێکی بەرزن وەک Jurassic Park (١٩٩٣) وIndependence Day (١٩٩٦), لەگەڵ بەشەکانی دواییان، The Lost World: Jurassic Park (١٩٩٧) و Jurassic World: Fallen Kingdom (٢٠١٨), و Independence Day: Resurgence (٢٠١٦).
فیلمەکانی تری گۆڵدبڵوم پێکھاتوون لە Invasion of the Body Snatchers (1976), The Big Chill (1983), and Into the Night (١٩٨٥), بەرلەوەی دەرھێنەر دەیڤد کڕۆنێنبێرگ بیخاتە فیلمی The Fly (١٩٨٦), کە بۆ خەڵاتێکی ساتورتن بۆ باشترین ئەکتەر پاڵێوراو. فیلمەکانی تریشی بریتین لە The Adventures of Buckaroo Banzai Across the 8th Dimension (1984), The Tall Guy (1989), Deep Cover (1992), Powder (1995), The Prince of Egypt (1998), Cats & Dogs (2001), Igby Goes Down (2002), The Life Aquatic with Steve Zissou (2004), Adam Resurrected (2008), Le Week-End (2013), The Grand Budapest Hotel (٢٠١٤), و تۆڕ:ڕاگنارۆک (٢٠١٧).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:جووە ئەمریکییەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢ پۆل:وتارەکان بە hCard
پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:مۆسیقاژەنە جووە ئەمریکییەکان پۆل:گۆرانیبێژانی جوو پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ڕووسی-جوولەکە پۆل:هونەرمەندان لە کۆمپانیای دیکا ریکۆردز پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
کەی. سی. بریکاری شاراوە
'''کەی. سی. بریکاری شاراوە''' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆمیدیی ئەمریکییە کە لەلایەن کۆرنی مارشاڵەوە دروست کراوە و لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ تا ٢ی شوباتی ٢٠١٨ لە کەناڵی دیزنی پەخش کراوە. ئەستێرەکانی زنجیرەکە بریتین لە زێندایا، ڤێرۆنیکا دۆن، کامیل ماکفادن، ترینیتی ستۆکز، تامی تاونسێند، و کەدیم ھاردیسۆن.
چیرۆک
زنجیرەکە لە واشینگتن دی سیدایە و باس لە کەی. سی. کوپەر دەکات، کە بلیمەتێکی بیرکاریی قوتابخانەی ئامادەیییە، کە لەلایەن دایک و باوکییەوە بە کاری سیخوڕی ئاشنا دەبێت دوای ئەوەی بۆی دەردەکەوێت کە ئەوان سیخوڕی شاراوەن کە بە نھێنی کار دەکەن بۆ دەزگایەک بە ناوی دە ئۆرگنیزەیشن. براکەی ھەوڵ دەدات بەشدار بێت چونکە ھەست بە تەنیایی دەکات و سەرەنجام دەچێتە پاڵ تیمەکە، و حەزەکەی دەبێتە ھۆی ئەوەی کە دایک و باوکی منداڵێکی ڕۆبۆتی نوێ بکڕن. ھەموو ئەڵقەیەک سەرنج دەخاتە سەر کەی سی و خێزانەکەی کاتێک ڕووبەڕووی کێشەی خێزانیی باو دەبنەوە و لە ھەمان کاتیشدا وڵات دەپارێزن، لەگەڵ چیرۆکێکی دووبارەبووەوە کە تێیدا پلانی ڕێکخراوی تاوانکاری تێک دەدەن.
بەرھەمھێنان
زنجیرەکە بۆ یەکەمجار وەک ئەڵقەیەکی تاقیکردنەوەیی پێش بەرھەمھێناندا بە ناوی کەیتیی سەرسووڕھێنەر لە تشرینی دووەمی ٢٠١٣ ڕاگەیەندرا. بڕیار بوو زنجیرەکە ئەستێرەی فیلمی ڕایوەشێنە زێندایای تێدا بێت بە ڕۆکی سەرەکی، کە ڕۆڵی کەیتی کوپەری تەمەن ١٦ ساڵی دەگێڕا، کە شارەزایەکی قسەلەڕوو و متمانە بەخۆبووی تەکنەلۆژیا و پشتێن ڕەشێکی لێھاتوو بوو، کە بۆی دەردەکەوێت کە دایک و باوکی سیخوڕن و چاوەڕێی ئەوە دەکەن کە شوێن پێی ئەوان بکەوێت. بڕیار بوو کە بەرھەمھێنانی ئەڵقەی یەکەم لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٤دا دەست پێ بکات. لە ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣دا، زێندایا لە توویتێکدا سەبارەت بە ئەڵقەی یەکەم و ڕای گەیاند کە دەیەوێت «کەناڵی دیزنییە خۆشەکە» بھێنێتەوە، و ئاماژەی بە زنجیرەکانی وەک ئەوە زۆر ڕەیڤنە، خێزانی سەربەرز، و کیم پۆسبڵ کرد. داواکرابوو کە لەلایەن کەناڵی دیزنییەوە لە مانگی ئایاری ٢٠١٤ پەخش بکرێت، لەژێر ناوی نوێی ''کەی. سی. بریکاری شاراوە''. زنجیرەکە لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ لە کەناڵی واچ دیزنییەوە بڵاوکرایەوە، دواتر لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ بۆ یەکەمجار نمایشکرا لە تەلەڤیزیۆن، وەرزی یەکەم لە ٢٧ ئەڵقە پێکھاتبوو. لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٥دا، کەناڵی دیزنی زنجیرەکەی نوێکردەوە بۆ وەرزی دووەم، کە لە ٦ی ئازاری ٢٠١٦ بۆ نمایشکرا، لە ١ی ئابی ٢٠١٦، گۆڤاری پیپڵ ئاشکرای کرد کە زنجیرەکە بۆ وەرزی سێیەم نوێکراوەتەوە. وەرزی سێیەم لە ٧ی تەممووزی ٢٠١٧ لە کەناڵی دیزنی نمایشکرا و لە ٢ی شوباتی ٢٠١٨ کۆتاییی ھات.
پێشوازی
زنجیرەکە بە گشتی پێداچوونەوەی ئەرێنیی وەرگرتووە. کۆمن سێنس میدیا ٣ لە ٥یان بەخشییە زنجیرەکە و وتیان «ئەستێرەی گەورەی دیزنی زێندایا زنجیرەیەکی مامناوەندی سیخوڕیی کۆمیدی ڕزگار دەکات.»
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
زنجیرەبلۆک
ئامانج لە بەکارهێنانی زنجیرەبلۆک بۆ بەکارهێنانی وەک «تۆمارێکی حیسابات» ئەوەیە کە بکرێ تێیدا هەر "بلۆک"ێکی تازە بێتە ناوەوە سیستمەکە بتوانن پشتڕاستی بکەنەوە. واتە بە پرۆتۆکۆلێکی تایبەت، بە شێوازی «تاک-بۆ-تاک» (peer-to-peer) سیستمێکی پەرشکراو هەبێت کە بتوانێت هەر بلۆکێکی تازە پێشنیارکرا لەلایەن یەکێک لە "یەکە"کانی تۆڕەکەوە، پشتڕاست بکرێتەوە. هەرچەندە هەر یەکێک لەم بلۆکانە نەگۆڕ نین، سیستمەکە بە گشتی وا دەکات کە پارێزراو بێت و هەڵەی تێدا نەبێت. بۆیە پێناسە کراوە بە "کراوەیە، تۆماری حیساباتێکی پەرشکراوە کە دەتوانێت تۆماری مامەڵەی نێوان دوو لایەن بکات بە کارایی و بەشێوازێک کە پشتڕاستکرێتەوە بۆ هەتاهەتایی". وێنۆک|ژمارەی تۆماری ئاڵوگۆڕکردن/مامەڵە بە دراوە دیجیتاڵیەکان لە ٢٠١١ بۆ ٢٠٢١ زنجیرەبلۆک لەلایەن کەسێک یان کەسانێکی نەناسراوەوە داهێنرا بە ناوی نهێنی «ساتۆشی ناکامۆتۆ» لە ٢٠٠٨ بۆ جێبەجێکردنی تۆماری حیساباتی پارەی کریپتۆی بیتکۆین. ناسنامەی ساتۆشی ناکامۆتۆ تا ئێستا بە نەزانراوی ماوەتەوە. داهێنانی زیجیرەبلۆک و بیتکۆین بووە یەکەم دراوی دیجیتاڵی بۆ چارەسەکردنی کێشەی دەبڵ سەرفکردن بێ ئەوەی پێویست بکات کەسێک یان لایەنێک ببێتە سەنتەر. دەبڵ سەرفکردن بریتیە لە کردارێک کە تێیدا لایەنێک بتوانێت لە یەک کاتدا یەک دراو بدات بە دوو لایەن، واتە کەسێک ١٠٠٠ دیناریەک بدات بە دوو کەسی جیاواز لە یەک کاتدا. لە دراوی ئاساییدا ئەمە بە ڕیزبەندی سەر دراوە کاغەزییەکە پارێزراوە کە ئەگەر تەزویر کرا زەحمەتە وەرگر بتوانێت ئەو بەو هەڵەیە بزانێت.
بە کارھێنانەکان
تەکنۆلۆژیای زنجیرەبلۆک دەتوانێت لە زۆر بوار بەکار بێت. بەکارھێنانی سەرەکیی زنجیرەبلۆک ئەمڕۆ دەفتەری گشتی بڵاوەبوو لە دراوە ڕەمزییەکان، بەتایبەت بیتکۆینە. چەند بەرھەمی پێنەگەیشتووی چالاکی سەلماندنی مەبەست لە دوای ٢٠١٦ ھەن. مامەڵەچییەکانیش تا ئێستا مەیلیان بۆ دانانی زنجیرەبلۆک لە ناوکی پێکھاتەی مامەڵەکردندا نیشان نداوە.
یەکێکی تر لە بەکارهێنانەکانی بریتیە لە تۆماری «گرێبەستی ژیر»، کە تێیدا بە پێناسەی زنجیرەبلۆک دەکرێت دوو لایەن ڕێکەون لەسەر «گرێبەستێک» بەبێ ئەوەی پێویست بکات کەسی سێیەم ببێتە گەرەنتیپێدەری ئەو ڕێکەوتنە. تا ئێستا ئەمە نەخراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە لەبەر ئەوەی دەگوترێت لایەنی یاسایی و کەمی بەکارهێنان ڕێگرە. لایەنەکانی دیکەش وەک سیستمی گرێبەستی ژیر بەهۆی کەمیی بەکارهێنانەوە بە شێوازێکی بەرچاوە بەکار نەهاتوون، هەروا لە دوای هاتنی پەتای کۆرۆنا ڤایرۆسیشەوە دەگوترێت کە دەزگا تەندروستییەکان بۆ «شوێنپێهەڵگرتن»ی توشبووان و تاقیکردنەوە تەماشای چارەسەری زنجیرەبلۆکیان کردووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سیستمەکانی زانیاری پۆل:سیستمەکانی نووسین پۆل:ئامرازە ماتماتیکییەکان پۆل:بیتکۆین پۆل:سیستمی بەڕێوەبردنی بنکەدراوە پۆل:زنجیرەبلۆکەکان
شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران
شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران (بە کورمانجی: Serhildana Şêx Seîdê Pîranî، بە تورکی: Saideyh Said İsyanı). شۆڕشێک بوو دژی سیاسەتەکانی بە تورککردن لە باکووری کوردستان کە حکومەتە نوێیەکەی ئەتاتورک پەیڕەوی دەکرد. شۆڕشەکە لە لایەن شێخ سەعیدەوە سەرپەرشتیی دەکرا و، زۆرینەی ھۆزە کوردەکانی باکووری کوردستان چوونە پاڵی، ھەروەھا ھەندێک لە ئەفسەر و سەربازانی پێشووتری ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە کورد و تورک (حەمیدیە، ئازادیخوازان) چوونە پاڵی بە ئامانجی گەڕاندنەوەی دەوڵەتی عوسمانی.
پێشینەی شۆڕش
دەوڵەتی عوسمانی بۆ ناوچە کوردییەکان لەشکرێکی لە ئەفسەر و سەربازە کوردەکانی ناو دەوڵەتەکەی دروست کردبوو؛ ناویان لەخۆ نابوو لەشکری ئازادی، بەڵام تورکەکان پێیان دەگوتن حەمیدیە. کاتێک قیزلباشەکان تاوانی جینۆسایدیان دژی ئەرمەنەکان بەکار ھێنا، لەشکری ئازادی دەستی بەسەردا گرتن و خستنیانە ژێر دەستی خۆیان. ئەمە وای کرد ئەرمەنەکان پاڵپشتیی لەشکری ئازادی بکەن. ھەروەھا، دەرفەتێکی چاکیش بوو بۆ ئەو کۆمەڵە تورکانەی دژی کەمال ئەتاتورک بوون و ھاتنە پاڵ شۆڕشەکە. بەپێی زانیارییەکانی ھەواڵگریی بەریتانی، پتر لە ١١ ئەفسەر لە سوپای ئازادی سکاڵایان دژ بە کاری ڕەگەزپەرستیی تورکە نوێخوازەکان لە دادگا تۆمار کردووە. ھەروەھا، لە سکاڵاکەیان ناوی کورد و کوردستان و کلتووری کوردیان ھێناوە. جگە لەمە، ئەم ١١ ئەفسەرە داوای خوێندنی کوردی و ناوچەی سەربەخۆی ئابوورییان کردووە.
ڕاستەوخۆ گومان خرایە سەر شێخ سەعید کە سەرکردایەتی ئەم ئەفسەرانەی دەکرد و دەنگۆی دواکەوتوویی و ھەوڵی گەڕاندنەوەی خەلافەتی ئیسلامیان خستە پاڵی. "دوای دڵنیابوون لە ویستنی شۆڕش دژ بە حکومەت و وڵات و خۆخستنەپاڵی کۆمەڵەیەک لە خەڵکان بۆ گەڕاندنەوەی خەلافەت."
- - سەرۆکی دادگای سەربازی بڕیاری تاوانی خستە پاڵ ١١ ئەفسەرە سکاڵاکارەکە ،
ڕووداوەکان
تاوانبارکردنی شێخ سەعید بە ناپاکیی نیشتیمانی و ھەوڵدان بە گەڕاندنەوەی خەلافەت لە ھەموو تورکیا دەنگی دایەوە، بۆیە زۆرینەی کوردەکان لە ھەموو شارەکان چوونە پاڵی، بەتایبەت زازایییەکان و ھەرکی و خۆرمەک، بەڵام لەلایەن قزڵباشەکان دژایەتیی زۆری شێخ سەعید کرا لەگەڵ ھەندێک لە کوردە عەلەوییەکانی زازا، ئەمیش بەھۆی ئەوەی (خالید بەگ جیبران) یەکێک لەئەفسەرانی ئازادی چووبووە پاڵ شێخ سەعید، چونکە زۆرێک لەھۆزەکان دژی (خالید بەگ جیبران) بوون.
لە یەکەم و گەورەترین پێکدادانەکاندا، شەوی ٦–٧ ی ئازار بوو، کە شێخ سەعید بە ٥٠٠٠ تا ١٠٠٠ سەرباز و چەکدار، ھێرشی کردە سەر شاری ئامەد لە ھەموو لایەکەوە و لەژێر دەستی ھێزەکانی ئەتاتورک دەری ھێنا. سەرجەم ھێرشەکانی سوپای ئەتاتورک و کوردە جاشەکانی گەمارۆیان خستە سەر ئامەد و دەستیان بە ھێرش کرد، بەڵام شکستیان پێ ھات کە جۆرەھا چەکی بەھێز و پێشکەوتوویان ھەبوو. دواتر، ھێرشی دووەمیان ئەنجام دا بە ھێز و سەربازی زیاترەوە ھەمدیسان شکستیان خوارد و زیانێکی گیانی زۆریان بەرکەوت؛ دوای شکستی دووەم ناچاربوون لە ١١ی ئازار گەمارۆدانەکەی سەریان بشکێنن.
تا کۆتایی مانگی ئازار، سەرجەم ھەوڵ و ھێرشەکان بۆ سەر شێخ سەعید شکستیان خوارد. دواتر نەیانتوانی ناوچەکانی پشت (ھینس) یش بگرن، چونکە ھەردوو ناوچەی (ھینس و تێک) دوو ناوچەی زۆر ستراتیژی بوون و شێخ سەعیدیش زۆر شارەزای ناوچەکە بوو. لەلایەکی دیکەشەوە، جەماوەرێکی زۆری ناوچەکان بە ناڕاستەوخۆ ھاوکاریی شێخ سەعیدیان دەکرد.
دوای بێئومێدبوونی تورکەکان بۆ دامرکاندنەوی شۆرش و یاخیبوونەکە، لە سەرەتای ئەپریل دەستیان بە ھێرشی ئاسمانی کرد و بەشێوەیەکی ڕژد و سەخت شارەکەیان مووشەکباران کرد.
لەم ھێرشە ئاسمانییەدا، حکوومەتی تورکیا فڕۆکە پێشکەوتووەکانی بەکار ھێنا و سەرجەم ناوچەکانی پالۆ و بێنگۆلیشیان مووشەکباران کرد؛ لەم چالاکییە سەربازییانەدا، فڕۆکەخانەی خارپێتیان بەکار ھێنا.
لە بەڵگەنامە ھەواڵگرییە بەریتانییەکاندا ھاتووە کە ڕاپۆرتی کەمیان بەدەست دەگات سەبارەت بە ھێرشی فڕۆکەکان دژ بە شێخ سەعید. بەپێی بەڵگەنامەیەک کە لە شاری موسڵ بۆ بەریتانیا نێردراوە، تورکیا فڕۆکەی جەنگیی بۆ سەرکوتکردنی ھاووڵاتییانی بەکار ھێناوە.
بەپێی بەڵگەنامە ھەواڵگرییەکان، سەرەتا یەک ھێرشیان کردووە کە لە ھێرشەکەدا حەوت فڕۆکە بەکار ھاتووە و، لە ھێرشی دووەمدا چوار فڕۆکە بەگەڕ خراوە. بەپێی ڕاگەیاندنی سەربازیی ھێزی ئاسمانیی تورکیا: «ئێمە تەنھا ١١ فڕۆکەمان ھەیە؛ لەم فڕۆکانەش تەنھا ٦ فڕۆکە بەکاری جەنگ دێن.»
بەردەوامیی شۆڕش
بەڵام ئەم ھەوڵانە خەڵکەکەی سارد نەکردەوە و، خەڵک زیاتر بەرەو پاڵپشتیی دەچوون، بۆیە ھەریەک لە ھۆزەکانی میستان و بۆتان و مەھالامی ھاتنە سەر شەقام و بە ڕێپێوان بەرەو ئامەد ڕۆیشتن بۆ شکاندنی گەماڕۆیەکەی سەر شێخ سەعید لە ئامەد. دواتر ڕاپەرین ناوچەکانی گەنچ و چاپاکچوور و ماردین و سێڤی ڕێک و ئێرگانی گرتەوە. لە شاری مووش، ڕاپەرین سەری ھەڵدا، بەڵام لە ٢١ فەبرایەر لەلایەن ھەوادارنی ئەتاتورک بڵاوەیان پێ کرا و، ژمارەیەکی زۆریان لێ کوشتن و دەستگیر کردن. لەماوەیەکی کورتدا ڕاپەرینەکان زۆرینەی شارەکانی باکوری کوردستانی گرتەوە، بەڵام بزووتنەوەیەکی ڕێکخراو نەبوو تاوەکوو ھەموو ئەم دەنگانە لە بەرەیەک کۆ بکاتەوە، بۆیە سوپای تورکیا توانیی سەربکەوێت بەسەر ئەم دەنگانەی خەڵک و بڵاوەیان پێ بکات بۆ شارەکانی خۆیان. بەڵام ھاوکات لەگەڵ ئەم ڕووداوانە لە ٢٣ فەبرایەر لە شاری خارپێت (ئەلەزیز) بە سەرکردایەتیی شێخ لەتیف شۆرشێکی تری ھەڵگیرساند و چووە پاڵپشتیی شێخ سەعید و شاری خارپێتیان لەژێر دەستی تورکەکان دەرھێنا، بەڵام سەروەرییەکەیان درێژەی نەکێشا و دوای سێ ڕۆژ تورکەکان توانییان شارەکە بگرنەوە.
بودجەی فیلم
وێنۆک|بودجەی فیلمی جۆکەر لە ساڵی ٢٠١٩ بوودجەی فیلم ئاماژەیە بۆ ئەو پرۆسەیەی کە بەرھەمھێنەری ھێڵ، بەڕێوەبەری بەرھەمھێنانی یەکە، یان ژمێریاری بەرھەمھێنان بودجەیەک بۆ بەرھەمھێنانی فیلم ئامادە دەکات. ئەم بەڵگەنامەیە کە دەتوانێت زیاتر لە ١٣٠ لاپەڕە بێت، بۆ دەستەبەرکردنی دارایی بۆ فیلمەکە و دەبێتە ھۆی پێش بەرھەمھێنان و بەرھەمھێنانی فیلمەکە بەکاردەھێنرێت. ڕەنگە بۆ کەمکردنەوەی تێچوونەکان چەندین ڕەشنووسی بوودجە پێویست بێت. بوودجە بە شێوەیەکی گشتی دابەش دەکرێت بەسەر چوار بەشدا: سەرووی ھێڵ (بەھرەی داھێنەر)، خوارەوەی ھێڵ (تێچووی بەرھەمھێنانی ڕاستەوخۆ)، دوای بەرھەمھێنان (مۆنتاژ، کاریگەرییە بینراوەکان و ھتد)، و ئەوانی تر (بیمە، بۆندی تەواوکردن، ھتد). بوودجەکە بانگەشە و بەبازاڕکردنی فیلم ناگرێتەوە کە ئەمەش لە ئەستۆی دابەشکەری فیلمدایە. دەتوانرێت پارەدارکردنی فیلم لە وەبەرھێنەرێکی تایبەت، سپۆنسەر، دانانی بەرھەم، ستۆدیۆی فیلم، کۆمپانیای کات بەسەربردن، و/یان سندوقەکان بەدەستبھێنرێت.
شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران
بەردەوامیی شۆڕش
پاشان، ھەوڵەکانیان چڕ کردەوە بۆ سەر شاری ئامەد، بۆیە تورکەکان بە ھاوکاریی ھەندێک ھۆزی کوردی لە شەوێک توانییان بچنە نێو شاری ئامەد—ئەو شارەی شێخ سەعید و ھاوەڵەکانی بە ١٠٠٠٠ شەڕڤان توانییان بیگرن و پارێزگاریی لێ بکەن، بەڵام بەھۆی ناپاکییەوە، لەیەک شەودا ھەموویان لەدەست دا. لەشەوی ٧ لەسەر ٨ ی ئازار ھێرشیان کردە سەر شەڕڤانان و ھەموویان ڕاوەدوو نان و ژمارەیەکی کەمیان لێ مایەوە، بۆیەشە شێخ سەعید و سەربازانی ناچار بوون لە ئامەد دەربچن.
بودجەی فیلم
سەرچاوەکان
پۆل:بودجە
پێکەنین
پێکەنین پێکھاتووە لە کاردانەوەیەکی فیزیکی کە لە ھەستی خۆشییەوە سەرچاوەی گرتووە، زۆرجار لە شێوازی دەرکردنی دەنگ بە چوونە ناویەکی ناوپەنچک و بەشەکانی تری کۆئەندامی ھەناسە، ھەروەھا گۆڕانی شێوازی دەمووچاو دەناسرێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شادی
شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران
بەردەوامیی شۆڕش
پێش شۆڕشەکەی شێخ سەعید، یەکێک لە پاشاکان کە سەرکردایەتیی بزووتنەوەی ئازادیخوازیی تورکی کردبوو، لە ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٢٤ دژایەتیی ئەتاتورکی کرد لە بارەی ڕق و کینەی ئەتاتورک بەرامبەر بە ئایین و کورد، بۆیە یەکەم پارتی بەرھەڵستکاری تورکیای دامەزراند. ھەواداری زۆری کۆکردەوە لەبارەی ڕێگەدانی حکومەت بە ئازادیی ئایین و فرەکلتوری، چونکە بەپێی دەستوری نوێی تورکیا پارتی سیاسی دەبێت ڕێز لە بیری فرەئاینی و کلتووریی تورکیا بگرێت. بۆیە چەندین کۆمەڵەی دژ بە حکوومەت لە تورکیا دروست بوون کە داوای ئازادیی ئاینییان دەکرد وەک فەتحی بەگ لە پارتی TCF ئەندامانی پارتی سیاسیی تری وەک CHF.
لە ١٣ی شوباتی ١٩٢٥، لە وتاری ڕۆژی ھەینی لە مزگەوتی گەورەی پیران وتارێکی پێشکەش خەڵکەکە کرد:
بە ناوی شێخ سەعید، ھەندێک لێدوانی ناتەواو بڵاو کرانەوە، کە وتارەکان بە دڵی ھەموو خەڵکێک نەبوو. بۆ نموونە، لە نامەیەک بۆ محەممەد سەعید نەقشبەندی یان بۆ ھاوەڵانی ھۆزەکانی زازا و عەلەویی زازا، داوایان لێ دەکات دەستبەرداری ھزری ئایینیی خۆیان ببن و بێنە سەر ڕێبازی سوننەتی پێغەمبەر و پێکەوە دژی حوکمی کەمالییەکان بجەنگن.
لە نامەیەکیدا نووسیی: «لەڕۆژی دامەزراندنی کۆمارەوە، سەرۆک کۆمار و ھاوڕێیانی دەیانەوێت بنەما پیرۆزەکانی ئیسلام لەناو ببەن و دژی کردەوەکانی قورئانن و دەبێت خەلافەتی ئیسلامی بگەڕێتەوە، بۆیە پێویستە ھەر موسڵمانێک وەک کردارەکانی پێغەمبەرمان ڕەفتار بکات و بێتە دەنگ.»
«بەناوی ڕزگاریکەری ئیسلام لە دەستی بێباوەڕ و کافر، مستەفا کەمال، داواکارم لە بەڕێزتان کە بێن بۆ ناوچەی سوزار، بۆ جیھاد. داواکارم کە بە خۆتان و ھێزەکانتان بە گڕوتینەوە بە دەم داواکارییەکەمەوە بێن، کە ئەمە واجبە لەسەر ھەر موسڵمانێک. لا الە الا اللە محمد رسول اللە.»
لە لایەکی ترەوە، بەھەمان شێوە نامەی جیھادی نێردرا بۆ حەسەن خەیری ئەفەندی، کە جێگری سەرۆکی شارەوانیی دێرسم بوو لە ڕێبازی عەلەوی زازا و شێخ شەریف کە پێشتر چاویان پێک کەوتبوو نامەیەکی شێخ سەعیدی بەدەست گەیشت کە ھەمان جۆری نامە بوو.
لەدوای ٦٦ساڵ لە نسکۆی شۆڕشەکەی شێخ سەعید، کەناڵی بەرخودان (Berxwedan)کە دەزگایەکی ڕاگەیاندنە سەر بە پارتی کرێکارانی کوردستانە، ھەموو ئەم بەڵگەنامانەی نیشانی بینەرانی دا:
کە چۆن پێشتر گومراکراون، بەھۆیەوە شەڕێکی خوێناوی کەوتە نێوان ھۆزەکانی زازا و جاشەکانی تورکیا، ھەزاران گەنج و لاوی زازا خوێنیان ڕژا و زیاتر لەھەزاران خێزان بەرەو ناوچەی ئەنادۆڵ کۆچیان پێ کرا، ھەربەھۆی ئەم نامانەوە کەلەلایەن ئەو ھۆزە کوردانەوە بڵاوکرابوونەوە، وە بەھۆی پاڵپشتیان بۆ تورکەکان، ناتوانن بۆ ھەندەرانیش کۆچ بکەن، بەردەوام تفەنگ بەدەستن. وێنۆک|وێنەی دەورەدانی سوپای تورکیا بەسەر ناوچەکانی شۆڕش، لە ڕۆژنامەی جمھوریت، لە ٣٠ی ئازاری ١٩٢٥ بڵاوکراوەتەوە. لە دەستپێکی شۆڕشدا، مستەفا ئەتاتورک درکی بە مەترسیەکان کردبوو، بۆیە بانگھێشتی عیسمەت ئینونو ی بۆ ئەنقەرە کرد، بەڵام نەیتوانی ئامادەبێت بەھۆی باری تەندروستیەوە، بۆیە ئەتاتورک خۆی دەچێت بۆ لای تابزانێت ڕووداوەکان چۆنن. عیسمەت ئینونو پێی ڕادەگەیێنێت کە «ئایین لە خۆڕھەڵات بەکاردەھێنرێت و خەڵک پێی بریندار دەبێت بەھۆی دەستخستنەناوی ئینگلیزەکان، بەڵام مەترسیداریەکە ڕاپەڕینی خەڵکە». پەیامەکەی عیسمەت کاریگەری دەبێت بۆیە عەلی فەتحی ڕادەسپێرێت بۆ کۆبونەوەی نوێی حکومەت سەبارەت بە پرسی کێشەکان و چاڕەسەریان، بەڵام عەلی فەتحی بابەتەکە بەھەند وەرناگرێت و بە دۆزێکی کەلتوری و ھۆزەگەری دەبینێت. لەگەڵ ئەمەدا، مستەفا کەمال پاشا داوا لە عەلی فەتحی دەکا دەست بەجێ دەست لەکاربکشێنێتەوە و داوا لە عسمەت ئینونو دەکات کە لە ٣ ئازار کابینەی حکومەتێکی نوێ ڕابگەیێنێت. دوای ڕۆژێک لە پێکھێنانی حکومەت، کۆمەڵەی نیشتمانی تورکی مەزن یاسایەک دەردەکات، کە ھێزە چەکدارەکان و فریاکەوتن دەست کراوە دەکات لەبارەی کپ کردنی ھەر خۆپێشاندانێکی جەماوەری. ھەروەھا بریاری کردنەوەی دادگایەکی سەربەخۆی لە ئەنقەرە و ئامەد دەرکرد. ھێزێکی زەبەلاحیان ناردە سەر ھێزەکانی شێخ سەعید و گەماڕۆیان دان، لە ٢٦ ئازار لەئەنجامی ھێرشێکی درندانە سەرجەم چەکدارە شۆڕشگێرەکانیان دەستگیرکرد و ئەوانی تریش لەگەڵ شێخ سەعید ڕایان کرد بۆ ناوچەی بۆگلان لە ئێران (ئێستا پێی دەڵێن سەھلان)، لەئێران بەھاوکاری فارسەکان ھێرشیان کردنەسەری و لەئەنجامدا لە (١٥ئەپریلی ١٩٢٥) شێخ شەریف و شێخ سەعید و چەندین کەسایەتی تر لەسەر پردی کارپۆ دەستگیردەکرێن.
ھەروەھا لە ئەستەمبۆل شێخ عەبدولقادر سەرۆکی دەستەی تیلی کوردی و ھاوەڵی شێخ سەعید دەستگیردەکرێت لەگەڵ پازدە ئەندامی دەستەکە، دەگوازرێنەوە بۆ دادگای ئامەد و لەدادگا حوکمی لەسێدارەدانیان بۆ دەردەچێت لە ٢٧ مایۆی ١٩٢٥ حوکمەکە جێبەجێ دەکرێت.
ھەروەھا ھەمان دادگای ئامەد حوکمی لە سێدارەدان بۆ شێخ سەعید دەردەچێت بە تاوانی ٤٧ کاری تێکدەرانە و لە ٢٩ ی یۆنیۆی ١٩٢٥لەسێدارە دەدرێت.
لەکاتی کۆنگرەی لۆزان بۆ ئاشتی، چەندین بەڵگە بڵاوکراوەتەوە لەبارەی کێشەی موسڵ و سنووری تورکیا، کە لەگەڵ ئینگلیزەکان یەکلایی نەکراونەتەوە، بەھۆی سەرکەوتنی بەسەر شۆڕشەکەی شێخ سەعید بە ھێزەوە ھاتە سەرمێزی گفتوگۆی بەریتانیەکان، لە ١٤ یەنایەری ١٩٢٣ ڕایگەیاندبوو ئەگەر بێتو ئینگلیزەکان دەولەتێک بۆ کوردەکان درووستبکەن لەباکووری عێراق ئەوا ھزرەکە دەگوازرێتەوە بۆ ناو کوردەکانی سنووری تورکیا بۆیە ئێمە ناچارین بێین موسڵ و کەرکووک بخەینە ژێڕ ڕکێفمان تا ئەمە ڕوونەدات چونکە بەھیچ شێوەیەک ڕێگا بە درووستبوونی دەولەتێکی کوردی نادەین. لەماوەی کۆنگرەی لۆزان بەرپرسانی ئینگلیز وتەیان لەبارەی ئەم کێشانە دا، لەڕاپۆرتێکیان بۆ لەندەن لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩١٩؛ دەلێت "لەبارەی ئەمەوە ئێمە متمانە بە کوردەکان ناکەین، بەڵام لەبەرژەوەندی خۆمان بەکاریان دێنین ". سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا لوید جۆرج، لە ١٩ مایۆی ١٩٢٠ لە کۆنگرەی سان ڕیمۆ ڕایگەیاند کە "ناتوانن کوردەکان بژین ئەگەر دەولەتێکی مەزن لەپشتیان نەبێت "، ھەروەھا لەبارەی سیاسەتی بەریتانیا لەناوچەکە: "دانبەوەدادەنێین کە گشت کوردەکان دژی حکومەتی تورکیان بەڵام بۆ ئێمەش سەختە دەستبەرداری موسڵ ببین، کوردەکان چیا نشینن و شارنشینیشن بۆیە دەکرێت دەولەتێکی کوردی دروستبکەین و موسڵیشی پێوە بلکێنین، بەڵام کێشەکە ئەوەیە چۆن لەگەڵ کوردەکان ڕێک بکەوین ".
ناکۆکی نێوان موسڵ و بەریتانیا و تورکیا لە کۆنگرەی لۆزان بە دوو قۆڵی تاوتوێ کران، ئەم بابەتە ڕووی نەدەدا بەڵام پەیوەندی ھەبوو بە کۆمەڵەی نەتەوەکان. لە کۆنگرەی ئەستەمبۆل لە ١٩ مایۆی ١٩٢٤ بە دانیشتن نەگەیشتنە ئەنجام، بۆیە بەریتانیا لە ٦ی ئابی ١٩٢٤ بابەتەکەی برد بۆ کۆمەڵەی نەتەوەکان. ھەمان کات ڕاپەرینی شێخ سەعید چەگەرەی کرد، بەریتانیەکان حوکمی کەلتوریان لە باکوری عێراق سەپاند، سەربازەکانی گواستەوە موسڵ و لەھەمان ڕۆژگاردا لەژێڕ چاودێری سەرۆک وەزیرانی عێراق کەشتیگەلی سەربازی بەریتانیا ھات بۆ کەناراوەکانی بەسرە. ڕێککەوتنامەی ئەنقەرەی ٥ی حوزەیرانی ١٩٢٦ لەگەڵ تورکیا مۆرکرد و موسڵ بوو بە بەشێک لەعێراق بە ناوچە کوردنشینیەکانیشیەوە.
شۆڕشەکەی شێخ سەعید کاریگەری زۆری خستە سەر تورکیا، جگە لەوەی بەھۆی شۆڕشەکەوە شاری موسڵی لەدەستدا، دەسەلاتی تەواوی گرت بەسەر ناوچە کوردیەکان، بەھۆی زۆری قوربانیەکان ژیانی ئاسایی ھاوڵاتیان گۆڕدرا و چاوترسێن کران ھەروەھا بەھۆی شۆرشەوە تورکیا بەرەو تاک ڕەوی ڕۆیشت بۆ ماوەیەکی درێژ، یاساکانی بەرەنگاربوونەوەی ھاوڵاتیان قورستر بوونەوە.
ئەنجام
شێخ سەعید دەستگیر کرا و لە ساڵی ١٩٢٥ لە سێدارە درا. کوردەکان بێئومێد بوون لە گەیشتن بە مافە کلتووری و مرۆیییەکانیان، تورکیاش ویلایەتی موسڵی لە بەرژەوەندیی عێراق و بەریتانیا لەدەست دا.
دوای شۆڕشەکە
لە پایزی ١٩٢٧، دەنگی یەکەم تفەنگی شۆڕشی کوردەکان لەشاخەکان بیسترایەوە لەلایەن شێخ عەبدولرەحمانی پیران.
سەرچاوەکان
پۆل:کوردستان پۆل:باکووری کوردستان پۆل:سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا پۆل:سەربزێوییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر
عاشوورا
وێنۆک|وێنەیەک لە [[شەڕی کەربەلا]] عاشوورا بە دەیەمین ڕۆژی مانگی موحەڕەم دەگوترێ. ئەم ڕۆژە لە لایەن جولەکە و موسوڵمانانەوە بە گرنگ ئەژمار دەکرێ. لای جولەکە و موسوڵمانانی سونی گرنگی ئەم ڕۆژە لە ساڵیادی ڕزگاربوونی موسای پێغەمبەر بووە لە دەستی فیرعەون. لە لایەن شیعەکانەوە بە ڕۆژی ماتەمینی دادەنرێت و ڕێوشوێنی تایبەتی بۆ دابین دەکرێ. لەم ڕۆژەدا ئیمامی حوسێن کوڕی ئیمامی عەلی (خەلیفەی چوارەم) بە فەرمانی یەزیدی کوڕی معاویەی کوڕی ئەبوسۆفیان لە دوای شەڕێکی خوێناوی لە کەربەلا کوژراوە (شەھید کراوە).
سەرچاوەکان
پۆل:کەربەلا پۆل:چاندی ئیسلامی پۆل:شەھیدانی موسڵمان پۆل:حوسێن کوڕی عەلی پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان پۆل:شەڕی کەربەلا پۆل:بنەماڵەی محەممەد پۆل:مێژووی ئیسلام
ڕێی بچووک
وێنۆک|نۆتەکانی پەیژەکە لە خوارەوە بەرەو سەرەوە و بە پێچەوانەوە
پێکھاتووە لە پەیژەیەکی بچووک کە لەسەر نۆتی ڕێ (D) بەرھەم ھاتووە. پیچەکانی ئەم پەیژەیە پێکھاتووە لە D, E, F, G, A, B♭, و C. پەیژەکە یەک نزمی ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:کلیلە مۆسیقییەکان پۆل:پەیژە مۆسیقییە بچووکەکان
ڕێکخراوەی گەشەپێدانی پیشەسازی نەتەوە یەکگرتووەکان
ڕێکخراوەی گەشەپێدانی پیشەسازی نەتەوە یەکگرتووەکان کورت کراوە (UNIDO) ئاژانسی تایبەتمەند لە دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکان بنکەی سەرەکی لە شاری ڤیێنا دایە. ئەرکی ئەم رێکخراوە کە لە ڕاگەیاندنی لایما لە پانزەمین دانیشتنی ڕێکخراوەی گەشەپێدانی پیشەسازی لە کۆنفڕانس گشتی لە ٢٠١٣ باس کراوە، بەرز کردن و خێرا کردنی پەرەسەندنی پیشەسازییی بەردەوام و گشتگر لە دەوڵەتانی ئەندام، ئەم ڕێکخراوە ھەروەھا ئەندامێکی گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکانە.
سەرچاوەکان
پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٦٦
ھۆزی مزووری
مزووری یان مزیری، ھۆزێکی کوردن، لە باشووری کوردستان نیشتەجێن. ھەروەھا لە کوردستانی خۆرھەڵات لە بەشی خۆرئاوای دەریاچەی ورمێ نیشتەجێن. یەکێکن لە ھۆزە ھەرە کۆنەکانی کوردستانن کە لە (شەرەفنامە)(١٥٩٧)ش ئاماژەیان پێکراوە، ئەڤلیا چەلەبی لە گەشتەکەی بەنێو کوردەکاندا (سیاحەتنامە)(١٦٣٨)ناوی بردوون، ھەروەھا ئەمین زەکی بەگ لە (مێژووی کورد و کوردستان) باسی لە مزوورییەکان کردووە کە ئاماژە بەوە دەکات کە ھۆزێکن لە ھەولێر و دھۆک نیشتەجێن. گوندی پێندرو کەدەکوێتە پارێزگای ھەولێر یەکێکە لە گوندە گەورەکانی ھۆزی مزوری.
سەرچاوەکان
پۆل:ھۆزە کوردییەکان
خۆشی
خۆشی پێکھاتووە لە ئەزموونێک کە ھەستێکی خۆش دەبەخشێت، یاخود چێژبینینە لە شتێکی دیاریکراو. ھەستەکە پێچەوانەی ئازار، دڵتەنگی، و ھەستە ناخۆشەکانی ترە.
سەرچاوەکان
پۆل:سۆزەکان
ڕووبار، خەلەکان
ڕووبار گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خەلەکان، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ڕووبار لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شێخ مەنسوریان و لە باشوور لەگەڵ گوندی شێخ عوبێد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شیوەشان، خدران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاودەڵۆک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان پۆل:ڕووبار
کۆماری یەکەمی بەڕازیل
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی مۆدێرنی بەڕازیل
چۆمى تیری
ناوى کۆنى رووبارى کەرخەیەو لە سەردەمی کۆندا بە چۆمى تیری ناودەبرا و ئەو بەشانەى دەگرتەوە کە دەکەونە ڕۆژهەڵاتی دیجلە و ڕۆژئاوای ئەهواز. لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ئەم ناوە گۆڕدرا بۆ حەوێزە و دواتر بۆ بەنی تەرەف کە ناوی گەورەترین هۆزى ئەم ناوچەیە بوون. ئەم شوێنە ئێستا ناوی دەشتى میشانە و ناوەندەکەی سۆسەنگەردە و، حەوێزەش یەکێکە لە بەشەکانی. جوگرافیاناسى ناودار یاقوت حەمەوی لە بارەى چۆمى تیرى دەنووسێت:ئەردەشیری کوڕی ئەسفەندیار چەمەکەی هەڵکەندووە و بەخشیویە بە کەسێک لە کوڕانى گۆدەرزى وەزیرى بە ناوی تبرا،. ئێستا پاشماوەی شاری تیری لە ناوچەی حەمیدییە هەڵکەوتووە. ناوى رووبارەکە دەشێ لە بەر تەوژمى بە هێزى ئاوەکەوە لە بەهاران ناونرابێت چەمى تیرى.
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
بولگاریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
پۆل:بولگاریا لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
کێشەی سپینۆزا
کێشەی سپینۆزا ڕۆمانێکە لەلایەن دەروونپزیشک و نووسەری ئەمریکایی ئیرڤین دی. یالۆم نووسراوە. ئەم کتێبە لە بەرھەمە خەیاڵییەکانی ئیرڤین دی. یالۆمە و لەبارەی ژیانی فەیلەسووفی گەورە باروخ سپینۆزا و ئالفرێد رۆزنبرگ سیاسەتوانی ئەڵمانییە. ئەم ڕۆمانە چەند لایەنی جیاوازی دەروونناسی، فەلسەفیی و مێژوویی ھەیە کە لایەنی دەروونناسییەکەی لەوانی تر بەھێزترە. نووسەر لەم ڕۆمانەدا، بە بەکارھێنانی دوو کەسایەتی خەیاڵی فرانکۆ بنیتز و فرێدریش فیستێر لە فکر و ژیانی دەروونی سپینۆزا و ئالفرێد رۆزێنبێرگ نزیک دەبێتەوە و زۆربەی کەسایەتییەکانی تر لە ڕۆمانەکەدا ڕاستین.
کورتە
سپینۆزا فەیلەسووفی ھۆلەندی، بە تۆمەتگەلی جۆربەجۆر مەحکووم دەبێ بە کافرێتی و لە ھەموو شتێک مەحرووم دەکرێتەوە. کەس حەقی چاوپێکەوتن، قسەکردن و خوێندنەوەی بەرھەمەکانی نابێت. سپینۆزا خوڕافاتەکانی ئایینی جوولەکەکانی قەبووڵ نییە و ھەوڵ دەدات پەیڕەوی عەقڵی خۆی بێت و لەسەر ئەم باوەڕەیە کە دەبێت ئایین و سیاسەت لێک جیا بکرێنەوە. لە ڕستەیەک لە ڕۆمانەکەدا دەڵێت، بھێڵن خودام بە شێوەی خۆم خۆش بوێت.
بەشێکی تری ڕۆمانەکە سەبارەت بە ئالفرێد ڕۆزنبێرگ سیاسەتمەدارێکی حیزبی نازییە. ئالفرێد ڕۆزێنبێرگ کە لە ھەڵبژاردنەکانی نێوان خوێندکارانی قوتابخانەدا خۆی کاندید کردووە، لە وتاربێژییەکی توند و دژە جوولەکەیی بە وتنی ئەوەی کە ڕەگەزی ئاریایی ڕەگەزێکی سەرترە، سەرنجی بەڕێوبەری قوتابخانە و مامۆستایەکەی ڕادەکێشێت. بەو ھۆیەوە بەڕێوبەر و مامۆستاکەی بڕیار دەدەن تەمبێی بکەن و پێی دەڵێن کە دەبێت ژیاننامەی گۆتە بخوێنیتەوە و ھەر ڕستەیەکت لەبارەی سپینۆزاوە بینی لە لاپەڕەیەکدا بینووسیت و بیھێنیت. لەمەوە ئالفرێد بۆی دەردەکەوێت کە گۆتە، بە ڕێزەوە لە سپینۆزا دواوە و سرەوتنی ھزریی خۆی منەتباری سپینۆزا دەزانێ.
بەشێک لە ڕۆمانەکە
ئەمڕۆ بەیانی ئەو کاتەی خەڵک لە کنیسە خەریکی عیبادەت بوون، وەرگێڕاوە ئیسپانیاییەکەی تەوراتی پیرۆزم دەخوێندەوە. پڕاوپڕ بوو لە موعجیزە. خوا دەریای سووری دوو لەت کرد، قەھری لە میسرییەکان گرت، لەڕێدەرچووانی پێ وەک شمشادی سوور وا بوو. بۆچی ھەموو موعجیزەکان لە سەردەمی موسا ڕوویاندا؟ بۆچی سەردەمی موعجیزەکان بەسەر چووە؟ ئایا خودای بەتوانا خەوی لێ کەوتووە؟
ئەو دەمەی باوکمیان سووتاند و بە چ ھۆیەکەوە سووتاندیان، چونکە پارێزگاری لە کتێبە پیرۆزەکەی خوا دەکرد، ئەو کاتە خوا لە کوێ بوو؟ ئایا خوا ئەوەندە دەسەڵاتەی نەبوو کە باوکم، ئەو کەسەی ھەمیشە ڕێزی بۆ خوا دادەنا، ڕزگار بکات؟ ئەگەر وایە، کێ پێویستی بە خوایەکی وایە؟ ئایا خوا دەیتوانی باوکم بپارێزیت بەڵام بڕیاری دا ئەو کارە نەکات؟ کەوایە کێ پێویستی بە خوایەکی وا بێڕوحمە؟
بە بڕوای من، ئەم کێشەیە، لە ھەڵەیەکی گشتی و سەرەکییەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەمە ھەڵەیە خوا وەکوو بوونەوەرێکی زیندوو، بوونەوەرێکی ساحیب فکر، بوونەوەرێک کە وەکوو خۆمان بیر دەکاتەوە، بوونەوەرێک کە بیر لە ئێمە دەکاتەوە، وێنا بکەین. یۆنانییە کۆنەکان بەم ھەڵەیان زانیبوو. دوو ھەزار ساڵ لەمەو پێش، پیاوێکی زانا بەناوی زنوفان نووسی، ئەگەر گاکان و شێر و ئەسپەکان، دەستیان ھەبوایە و بیانتوانیبایە وێنە بکێشن، لەوانەیە خوایان بە شێوەی خۆیان بکێشابایە. ئەگەر سێگۆشەکان بیانتوانیبا بیر بکەنەوە، لەوانەیە خوایەکی سێگۆشەیییان بکێشابایە و ھەروەھا بازنەکانیش خوایەکی بازنەیی....
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆمانەکانی ٢٠١٢ پۆل:ڕۆمانە فەلسەفییەکان
میی بچووک
وێنۆک|نۆتەکانی پەیژەکە لە خوارەوە بەرەو سەرەوە و بە پێچەوانەوە
پێکھاتووە لە پەیژەیەکی بچووک کە لەسەر نۆتی می (E) بەرھەم ھاتووە. پیچەکانی ئەم پەیژەیە پێکھاتوون لە E, F♯, G, A, B, C, و D. یەک بەرز لەم پەیژەیەدا ھەیە.
سەرچاوەکان
پۆل:کلیلە مۆسیقییەکان پۆل:پەیژە مۆسیقییە بچووکەکان
تاکسۆپلاسما گاندیای
وێنۆک|وردەکاریی تاکسۆپلاسما گاندیای تاکسۆپلاسما گاندیای مشەخۆرێکە کە نەخۆشیی تاکسۆپلاسمۆسیس دروست دەکات. وێنۆک|تاکسۆپلاسما گاندیای لە ژێر میکرۆسکۆپدا
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشییەکانی پشیلە پۆل:مشەخۆرەکانی پشیلە
ڕۆمانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
ڕۆمانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
ماستەر کارد
کۆمپانیای ماستەر کارد کۆمپانیاییەکی فرە نەتەوەیی پێشکەشکاری خزمەتگووزاری داراییە، بنکە سەرەکییەکەی دەکەوێتە نیویۆرک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە
جامسلی
جامسلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
جامسلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە) و مەسیحی پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
زرینگانەوەی گوێ
زرینگانەوە بەنەخۆشی ھەژماڕناکرێت، بەلکو کارانەوەی چەند بارێکی نەخۆشیە کە گوێ تووشی ھەوکردن دەکەن بەھۆی بونی تەنی نامۆ لەگوێ دا یان کەلەکەبوونی شەمێ لەگوێ دا، ھەروەھا ھەستەوەری لە لوت دا، ھەستەوەری لە لوت دا دەبێتە ھۆی زیاد کۆبوونەوەی شەمێ لەگوێدا، ھەروەھا زرینگانەوەی گوێ بەھۆی لاوازبوونی دەماری بیستن بەشێوەیەکی سرووشتی درووست دەبێت، ھەروەھا لەئەنجامی وەرگرتنی ھەندێک دەرمانیش درووست دەبێت، بەشێوەیەکی گشتی نیشانەیەکی لاوازبوونی بیستنە لەمڕۆڤدا مەگەر ھۆکارێکی تایبەت نەبێت.
لەڕاستیدا ناتوانرێت زرینگانەوەی گوێ دەستنیشان بکرێت، وەسەختە ھەڵسەنگاندنی، تەنھا خودی نەخۆش نەبێت، ئەویش بەھەست ڕاگرتن و بەراوردکردنی دەنگەکەی بە دەنگە دەرەکیەکان، ھەروەھا لەڕێگای ھێلکاری بیستن پزیشک دەتوانێت بە ئەنجامێک بگات، ئەم زرینگانەوەیە ئاستەمە ھەستی پێبکرێت تەنھا لەشوێنی ئارام و بێ ژاوەژاوە نەبێت.
زرینگانەوە بە دیاردەیەکی بەربڵاودادەنرێت بەجۆرێک لە ھەرپێنج کەسێک کەسێک تووشی ئەم بارە دەبێت بەتایبەت لەتەمەنی نێوان ٥٥بۆ٦٥، بەڕێژەی ٪١١٫٧لە تووشبوان ھەستی پێدەکەن.
دەکرێت لە گوێیەک ھەستی  پێبکرێت یان ھەردوو گوێچکە، یان لەناو کەللەی سەر، بەسرووشتی خۆی کەسی تووش بوو وا ھەست دەکات لەناو گوێیەکانی یاخود لەناو مێشکی دەنگێکی بێزارکەر یاخود بە ژاوەژاو یان بەشێوەی تسەتس یان وەک دەنگی با یاخود وەک شەپۆڵی ڕادیۆیی یان ھەندێک کەس وەک فیکەیەک لەناو گوێیان ھەستی پێدەکەن، ئەم زرینگانەوەیە دەکرێت بەشێوەی پچڕ پچڕبێت یان بەشێوەی ھەمیشەیی و بەرەوام لەناو گوێ ھەستی پێبکرێت یانیش لەکاتی بەکارھێنانی ئەندامێکی جەستە نزیک بەگوێ ھەستی پێبکرێت وەک بەکارھێنانی زمان یان ددان یان شەویڵاگ یاخود لوت یان تروکاندنی چاوەکان....
چارەسەر
ئەم کەسایەتیانەی خوارەوە بەدەست زرینگانەوەی گوێ دەیان ناڵاندیان:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نیشانەکانی نەخۆشی پۆل:دەنگناسی (فیزیک)
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
بولگاریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨ بوو کە لە ١٢ تا ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە مەکسیکۆ سیتی لە مەکسیک بەڕێوە چوو.
قیزل خاتوون
قیزل خاتوون  گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سێڵاوتان، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سەرچاوەکان
پۆل:بولگاریا لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
قیزل خاتوون
جوگرافیا
قیزل خاتوون  ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەحمەدلەوەند
ئەحمەدلەوەند گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چەمچەماڵ(ناوەند)، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ئەحمەدلەوەند لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی کەوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی مامە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی عەلی زەنگەنە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵاچوغە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
نەورۆز (ئەلبوم)
نەورۆز ناوی ئەلبۆمێکی حوسێن عەلیزادە و شارام نازرییە. ئەلبۆمەکە لە فەزای مۆسیقای کوردی و مۆسیقای سوننەتیی ئێرانیدایە.
تراکەکان
ڕووی ئەلف: مۆسیقای کوردی
ڕووی بێ: چوارگا
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبومەکان بە زمانی کوردی پۆل:ئەلبومەکانی شارام نازری
دیبیت کارت (کارتی قەرز)
.
دێبت کارت ڕێگە دەدات پارەکانت لە بانق بکشێنیتەوە و خەرجیان بکەی ، بەڵام دێبیت کارت ڕاستەوخۆ او بڕە پارەیە لە باڵانسی بانقییەکەت کەم دەکاتەوە كە لە نێو حسابە بانكییەكەت هەتە
کارتی دێبت و کارتی کرێدت لە ڕواڵەتدا هیچ جیاوازییەکی ئەوتیان نییە!!
ژمارەی کارت و کاتی بەسەرچوون و کۆدی کارتەکە لە هەردوو جۆری کارت هەیە،بەڵام تەنها لە ڕواڵەت وەک یەکن ئەم دوو کارتە.
دێبت کارت ڕێگە دەدات پارەکانت لە بانق بکشێنیتەوە و خەرجیان بکەی.
کارتی کرێدت تا بڕێکی دیاریکراو ڕێگە دەدات پارە قەرز بکەیت بۆ کڕینی شمەک یان بۆ ڕاکێشانی پارە. بەڵام دێبیت کارت ڕاستەوخۆ او بڕە پارەیە لە باڵانسی بانقییەکەت کەم دەکاتەوە.
لە ڕێگەی کرێدت کارتەوە دەتوانی پارە قەرز بکەی لەو بانقەی کارتەکەی بۆ دروست کردویت
پارەکانت لەسەر دێبت کارت کەمتر پارێزراوە هەر بۆیە کەمتر خەرجی پاراستنت لەسەر دەنووسرێ
پارەکانت لەسەر کرێدت کارت پارێزراو ترە بە بوونی زەمان بەڵام ئەم پاراستنە خەرجییەکی زیادە دەخاتە سەر حسابەکەت.
پۆل:قەرز پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان پۆل:زاراوەکانی بانککاری
باسەڕە
باسەڕە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چەمچەماڵ(ناوەند)، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باسەڕە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ژاڵەی دەربەند و لە باشوور لەگەڵ گوندی تیلەکۆی حەمە ڕەزا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دێلێژە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قولە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بیردۆزی فیلم
بیردۆزی فیلم یان تیۆری فیلم کۆمەڵێک ڕێبازی زانستییە لەناو ڕێچکەی ئەکادیمی خوێندنی فیلم یان سینەمادا کە لە ساڵانی ١٩٢٠ بە پرسیارکردن لە تایبەتمەندییە بنەڕەتییە فەرمییەکانی فیلمە جووڵاوەکان دەستیپێکرد؛ و کە ئێستا چوارچێوەی چەمکی بۆ تێگەیشتن لە پەیوەندی فیلم بە واقیع، ھونەرەکانی تر، بینەرانی تاکەکەسی و کۆمەڵگا بەگشتی دابین دەکات. بیردۆزی فیلم نابێت لەگەڵ ڕەخنەی گشتی فیلم، یان مێژووی فیلم تێکەڵ بکرێت، ھەرچەندە ئەم سێ ڕێچکەیە پەیوەندییان بەیەکەوە ھەیە.
سێکانیان، خەلەکان
سێکانیان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خەلەکان، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سێکانیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی مێرگە پاشا و لە باشوور لەگەڵ گوندی فریزەڵە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاریشە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شێخ حاجی.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گویچەلی تەپە
گویچەلی تەپە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باشقەڵا، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
گویچەلی تەپە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە)پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ڕووباری کەرخە
چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|رووبارى کەرخە وێنۆک|بەنداوى کەرخە کەرخە کە لە کۆندا بە چۆمى تیرى ناسرابوو، دەکەوێتە باکووری پارێزگای خوزستان لە ئێران  درێژیەکەى نزیکەی ٩٠٠ کیلۆمەترە، لە چیاکانى هەرێمى کوردنشینى بەختیارى و لوڕستان (زاگرۆس)ەوە سەرچاوە دەگرێت و دەرژێتە نێو زۆنگاوى حەویزە  نێوان ئەهواز و عێراق و بە شارەکانی شوش و حەمیدیە و سۆسەنگەرد تێپەڕ دەبێت و دەگاتە هەوێزە ، بەنداوی کەرخە  کە گەورەترین بەنداوی ئێرانە و نزیکەى  5.9 ملیار مەتر سێجا ئاو گل دەداتەوە و توانای بەرهەمهێنانی  520 مێگاوات کارەباى هەیە.
ڕۆمانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
ڕۆمانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤ بوو کە لە ٤ی ئایار تا ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٤ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٢٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٤
فازل میرانی
فازل میرانی (بە کوردی: فازیل میرانی) سیاسەتمەدارێکی عێراقی-کوردییە، لە ١ی تەممووزی ١٩٤٨ لە شاری مووسڵ لەدایکبووە، پۆستی سکرتێری مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانی ھەیە.
ژیان
لە ١ی تەممووزی ١٩٤٨ لە شاری مووسڵ لەدایکبووە،
لە ساڵی ١٩٦٦ پەیوەندی بە حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە و ساڵەدا بووە کادیر لە کۆمیتەی خۆجێیی زوممار، پاشان لە ساڵی ١٩٦٧، بووە بە شەڕڤان لە پێشمەرگە.
ناوی لە پارتی دیموکراتی کوردستان بووە و پۆستی جۆراوجۆری ھەبووە، تا ساڵی ١٩٧٥ بووە ئەندامی ئۆفیسی ناوەندی ڕێکخستن لە مەکتەبی سیاسی، بەڵام لە ھەمان ساڵدا دوای ڕێککەوتنی جەزائیر پەنای بۆ ئێران لە مستەفا بارزانی بردووە.
بەردەوام بووە لە پۆستە جیاجیاکان لە پارتی دیموکراتی کوردستان، ھەروەھا لە ساڵانی ١٩٩٦–٢٠٠١ وەزیری ناوخۆی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بووە. ھەروەھا وەک سەرپەرشتیاری ئیتلاعاتی کورد کاری کردووە، کە ناوی «البەرەستان» بوو.
لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە سکرتێری مەکتەبی سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانە.
ناوی ناوبراو لەنێو کاندیدەکانی بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق لە ئەیلوولی ٢٠١٨ ھاتە ئاراوە.
پزیشکیی پیران
پزیشکیی پیران لقێکە لە پسپۆڕی پزیشکی نێوخۆیی کە سەرنج دەخاتە سەر چاودێری تەندروستی بەساڵاچووان. ئامانجیشی باشترکردنی تەندروستییە بە رێگریکردن و چارەسەرکردنی نەخۆشی و کەمئەندامی لە کەسانی بەساڵاچوودا. هیچ تەمەنێکی دیاریکراو نییە کە نەخۆشەکان دەبێ بکەونە ژێر چاودێری پزیشکیی پیران، بەڵکو بڕیاری ئەم بابەتە بەپێی پێداویستییە تاکەکەسییەکانی نەخۆشەکە و بەڕای پسپۆڕەکان دیاری دەکرێت.
پزیشکیی پیران کە چاودێری بەساڵاچووان دەکات جیاوازە لە تەمەنناسی کە خۆی بریتییە لە لێکۆڵینەوە لە پرۆسەی بەساڵاچوون.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی پۆل:تایبەتمەندەکانی بواری نەشتەرگەری
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
بولگاریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
پۆل:بولگاریا لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
سێ بە چوار
سێ بە چوار زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کەناڵ یەکی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە. دەرھێنەری زنجیرەکە ئەکتەر، دەرھێنەر، نووسەر و بەرھەمھێنەری ئێرانی، مەجید ساڵحییە. ڕەزا عەتاران ڕاوێژکاری دەرھێنەرەکەیە، محەممەد حوسەین لەتیفی ڕاوێژکاری پرۆژەکەیە و بەھرام بەھرامیانیش بەڕێوەبەری ھونەرییە.
چیڕۆک
چیڕۆکی زنجیرەکە پەیوەندیدارە بە دوو ھەرزەکار و بنەماڵەکانیان کە بڕیار دەدەن کە کۆمپانیایەکی خزمەتگوزاری دابمەزرێنن تا یارمەتیی خەرجییەکانیان بدەن تا بژین، و ئەمە تووشی سەرکێشییان دەکات.
ئێران
بڵاوبوونەوەی زنجیرەکە لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ دەستیپێکرد و لە ١٩ی ئابی ٢٠٠٨ کۆتاییی پێھات، کە لە کەناڵ یەک پەخشکرا.
کوردستان
بۆ یەکەم جار لە کەناڵی یەکگرتوو تیڤی ژێرنووسی کوردیی بۆ کرا و پەخشکرا، دواتر کەناڵی ئاسمانیی سپێدە دۆبلاژی کردە سەر زمانی کوردی و ھەر لەڕێگەی کەناڵەکەشەوە پەخشکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی کەناڵ یەکی ئێران
گێتولیۆ ڤارگاس
وێنۆک|وێنەی فەرمی، ساڵی ١٩٣٠ گێتولیۆ دۆرنێلێس ڤارگاس ١٩ی نیسانی ١٨٨٢ – ٢٤ی ئابی ١٩٥٤)، نازناوی «باوکی ھەژاران»ی لێنرا، پارێزەر و سیاسەتمەدارێکی بەڕازیلی بوو کە وەک ١٤ و ١٧ەمین سەرۆکی بەڕازیل کاری کردووە، لە ساڵی ١٩٣٠ تا ١٩٤٥ و لە ساڵی ١٩٥١ تا ١٩٥٤.
ڤارگاس لە ساو بۆرخا، ڕیۆ گراندە دوو سول لە خێزانێکی بەھێزی ناوخۆیی لەدایکبووە، پێش ئەوەی بچێتە قوتابخانەی یاسا، ماوەیەکی کورتی لە سوپادا ھەبووە. دەستی بە کاری سیاسی کرد وەک پارێزەری ناوچە، زۆری نەخایاند پێش ماوەیەکی کاتی بوو بە جێگری ویلایەت. وەک ئەندامی ژووری نوێنەران ھاتە ناو سیاسەتی نیشتمانییەوە، دواتر لە سەردەمی سەرۆک واشنتۆن لویسدا وەک وەزیری دارایی کاری کردووە پێش ئەوەی بڕوات بۆ سەرۆکایەتی ڕیۆ گراندە دوو سول وەک سەرۆکی ویلایەتەکە.
لە ساڵی ١٩٣٠ دوای دۆڕاندنی لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیدا، ڤارگاس لەژێر سەرۆکایەتییەکی کاتیدا دوای شۆڕشێکی چەکداری بەرزبووەوە بۆ دەسەڵات، تا ساڵی ١٩٣٤ مایەوە کە بەپێی دەستوورێکی نوێ وەک سەرۆک ھەڵبژێردرا. دوای سێ ساڵ دەستی بەسەر دەسەڵاتەکاندا گرت بە بیانووی یاخیبوونێکی کۆمۆنیستی ئەگەری، دەستی بە دیکتاتۆرییەتی ھەشت ساڵەی ئیستادۆ نۆڤۆ کرد. لە ساڵی ١٩٤٢ بەرازیل لەلایەن ھاوپەیمانانەوە سەرکردایەتی کرد بۆ جەنگی جیھانی دووەم دوای ئەوەی لە نێوان ئەڵمانیای نازی و ئەمریکادا ساندویچ بوو. ھەرچەندە دژایەتییەکی بەرچاو لەگەڵ حکوومەتەکەیدا ھەبوو، بەڵام ڕاپەڕینە گەورەکان – شۆڕشی دەستوورخوازی ساڵی ١٩٣٢ لە حکوومەتە کاتییەکەیدا، ڕاپەڕینی کۆمۆنیستەکانی ساڵی ١٩٣٥ لە سەرۆکایەتی دەستوورییەکەیدا، و خستنەڕووی کردەوەی یەکگرتوویی بەرازیل لە دیکتاتۆرییەکەیدا – ھەموویان بە سەرکەوتوویی سەرکوت کران، ھەرچەندە شێوازەکان ڤارگاس کە لە دامرکاندنی ئۆپۆزسیۆنەکەیدا بەکاری ھێنا، لە مەرجی ئاشتی سووکەوە تا زیندانیکردنی نەیارانی سیاسی دەستی پێکرد.
ھەرچەندە لە ساڵی ١٩٤٥ دوای پازدە ساڵ لە دەسەڵات لە پۆستەکەی دوورخرایەوە، بەڵام ڤارگاس بە شێوەیەکی دیموکراسی گەڕایەوە بۆ پۆستی سەرۆکایەتی دوای ئەوەی لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ١٩٥٠دا سەرکەوتنی بەدەستھێنا. بەڵام قەیرانێکی سیاسی پەرەسەندوو بووە ھۆی خۆکوشتنی لە ساڵی ١٩٥٤ و پێشوەخت کۆتایی بە سەرۆکایەتی دووەمی ھێنا. مێژوونووسان ڤارگاس بە کاریگەرترین سیاسەتمەداری بەڕازیلی سەدەی بیستەم دەزانن. ھەروەھا یەکێکە لە ژمارەیەک پۆپۆلیست کە لە ماوەی ساڵانی ١٩٣٠ لە ئەمریکای لاتین سەریان ھەڵدا، لەوانە لازارۆ کاردیناس و خوان پێرۆن کە ناسیۆنالیزمیان بەرەوپێش برد و بەدوای چاکسازی کۆمەڵایەتیدا ڕۆیشت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢ پۆل:١٩٥٤ خۆکوژی پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی بەڕازیل
دێدانا ئەڤراز
دێدانا ئەڤراز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
دێدانا ئەڤراز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
شاروقامیشە
شاروقامیشە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی خەلەکان، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
شاروقامیشە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەسرۆک و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاودەڵۆک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باقلان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەواوانی خواروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دەسەڵات: شیکارییەکی کۆمەڵایەتیی نوێ
دەسەڵات: شیکارییەکی کۆمەڵایەتیی نوێ (ئینگلیزی: Power: A New Social Analysis) کتێبێکی بێرتراند ڕەسڵە (چاپی یەکەمی لەندەن ١٩٣٨ کۆمپانیای ئالەن ئاند ئەنوین ٣٢٨ پەڕەیە) بریتیە لە کارێکی فەلسەفەی کۆمەڵایەتیی. دەسەڵات، لای ڕەسڵ، توانای کەسێکە بۆ ئەوەی ئامانج بەدەست بهێنێت. لای ڕەسڵ، هێزی کۆمەڵایەتیە، دەسەڵات بەسەر خەڵکیدا.
ڕەسڵ ئەڵێ کۆمەڵێک مرۆڤ هەن کە خۆیان حەزی دەسەڵاتیان ئەوەندە بەهێز نیە ببنە دەسەڵاتدار بەڵکوو شوێن سەرۆکێک ئەکەون کە خەوەکانی ئەمان بهێنێتە دی. بۆیە ڕەسڵ لە کتێبەکەیدا باسی دوو جۆر مرۆڤ ناکات وەک هەندێ لە فەیلەسوفەکانی پێش خۆی لە ئەرستۆوە تا ڕەسڵ وتویانە کە مرۆڤ دوو جۆرن: کۆیلە و خاوەن.
ناوەڕۆک
کتێبەکە لە چەن بەشێک پێکهاتوە، لەوانە:
ڕاست|وێنۆک|204x204پیکسڵ|یەکێ لە ئامانجەکانی ڕەسڵ پوچەڵکردنەوەی قسەکانی [[فریدریش نیچە|نیتشەیە.]]
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی بێرتراند ڕەسڵ پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی
ئالگارۆبۆ
ئالگارۆبۆ یەکێکە لە شارەکانی وڵاتی چیلی. ڕووبەرەکەی بریتییە لە (١٧٥٫٦)کم دووجا، و ژمارەی دانیشتووانی بریتییە لە (١٠٬٢١٧) کەس.
سیمرێ
ڕووباری سیمڕە یەکێکە لە لقە گرنگەکانی ڕووباری کەرخە کە بەهۆی تێکەڵبوونى ڕووباری گامێشاو و ڕووباری خوڕەسۆ پێک دێت، لە دوورى ٢٥ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژهەڵاتی شاری کرماشان و پاشان خاکى پارێزگاکانی لوڕستان و ئیلام دەبڕێت لە ئەندیمشک لەگەڵ چۆمى زال پێکەوە دەڕژێنە ناو  ڕووباری کەرخە وێنۆک| پیسبوونی ڕووباری خوڕەسوو لە کرماشان بووەتە هۆی لەناوچوونی جچینگەى ڕووباری سیمرە بەنداوی سیمرە: سیمرە لقی سەرەکی ڕووباری کەرخە و وەرگرتنی ئاوی بەنداوەکە کاریگەری وێرانکەر و جددی لەسەر کەمی ئاوی کەرخە هەیە.
لە ساڵانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا پڕۆژەیەک پێشنیار کرا بۆ لادانی بەشێک لە ئاوی سیمرە بەرەو دەشتی مایدەشت لە کرماشان. لەم پلانەدا بەشێک لە ئاوی ڕووباری سیمرە ئاراستەی ڕووباری مێرگ کرا لە خاڵێک بە ناوی تەنگ گەرماو لە لوڕستان و زەویەکانی سەرفیروزاباد و مایدەشت و سنجاوی و ڕەوانسەر ئاودێری دەکران ئەم پێشنیارە دواتر پشتگوێ خرا و نەکرا, کە لە ئەنجامدا زیاتر لە ٩٠٪ زەویەکانی مایدەشت ئێستا باراناوین، و هەڵکەندنی هەڕەمەکى بیرى ئاو لەو ناوچانەدا زیانێکی زۆری بە ئاوی ژێرزەوی گەیاندووە. پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
بولگاریا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦ بوو کە لە ١٧ی تەممووز تا ١ی ئابی ١٩٧٦ لە مۆنتریال لە کەنەدا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
ڕۆمانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
ڕۆمانیا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨ بوو کە لە ١٧ی ئایار تا ١٢ی ئابی ١٩٢٨ لە ئەمستەردام لە ھۆلەند بەڕێوە چوو.
بولگاریا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٦
سەرچاوەکان
پۆل:بولگاریا لە ئۆڵمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ
ڕۆمانیا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
سەرچاوەکان
١٩٢٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٢٨
باینجانی خواروو
باینجانی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی چەمچەماڵ(ناوەند)، قەزای چەمچەماڵ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
باینجانی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی سارد و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەعدون ئاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی چۆڵەمەکی خواروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گۆشت قووت.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
گویچەلی ئەسڵان
گویچەلی ئەسڵان گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باشقەڵا، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
گویچەلی ئەسڵان ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام(سوننە و شیعە)پێکھاتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
زەکەریا یاپجی ئۆغلو
زەکەریا یاپجی ئۆغلو ڕامیار و پارێزەررێکی کوردە، لە حوزەیرانی ٢٠١٣ تا مانگی ئایاری ٢٠١٨ و دیسانەوە لە حوزەیرانی ٢٠٢١ تا ئێستا سەرۆکی پارتی کەیسی ئازادی بووە.
لە ساڵی ١٩٦٦ لە شاری ئێلح لەدایکبووە، دوای تەواوکردنی مەشقی یاسایی لە ئەنقەرە، لە ساڵی ١٩٩٠ تا ٢٠١٢ وەک پارێزەر کاری کردووە. لەساڵی ٢٠١٣ ھاوبەشی دامەزراندنی پارتی دۆزا ئازاد بووە و ھەوڵیداوە دەنگی کوردە کۆنەپەرستەکان بەدەستبھێنێت کە دەنگیان بۆ ئەو نەبووە. یاپیچیۆئۆغڵو سەربازێکی پێشووی حیزبوڵڵای کوردستان بووە و ھەروەھا ڕایگەیاندووە کە دۆسیەی حودە پار درێژەپێدەری دۆسیەی شێخ سەعیدە.
یاپجی ئۆغڵو بە گشتی لە وتارەکانیدا وشەی ئیسلامی بەکاردەھێنێت. ھەروەھا دژی پەکەکە، دژی ئەمریکا، دژی کەمالیستە و یەکێکە لەو سیاسەتمەدارانەی کە ڕاستەوخۆ ڕەخنە لە ئاکەپە دەگرێت لەسەر مامەڵەکردنی لەگەڵ کورد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦ پۆل:سیاسەتوانانی سەدەی ٢١ی خەڵکی تورکیا پۆل:زیندووان
تەحیات
تەشەھود (بە عەرەبی: تَشَھَّد، واتە "شایەتی [باوەڕ]"), ھەروەھا ناسراوە بە تەحیات (لە زمانی عەرەبی)، بەشێکە لە نوێژە کە لە ھەموو نوێژێک دەخوێندەرێت.
وێنۆک|شێوازی دانیشت لە تەحیات و شێوازی خوێندنەوەی
تەحیات و ماناکەی بە کوردی
(التَّحِیَّاتُ للھِ، وَالصَّلَوَاتُ، وَالطَّیِّبَاتُ، السَّلامُ عَلَیْکَ (١) أَیُّھَا النَّبِیُّ وَرَحْمَةُ اللھِ وَبَرَکَاتُھُ، السَّلامُ عَلَیْنَا وَعَلَی عِبَادِ اللھِ الصَّالِحِینَ، أَشْھَدُ أَنْ لاَ إِلھَ إِلاَّ اللھُ وَأَشْھَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُھُ وَرَسُولُھُ)
تەکەر کارڵسن
تەکەر کارڵسن (بە ئینگلیزی: Tucker Swanson McNear Carlson) لەدایکبووی ١٦ی ئایاری ١٩٦٩، شرۆڤەکار و نووسەر و کەسایەتییەکی تەلەفزیۆنی ئەمریکییە، لە ساڵی ٢٠١٦ تا ٢٠٢٣ میوانداری بەرنامەی گفتوگۆی سیاسی شەوانەی لە کەناڵی فۆکس نیوز دەکرد.