cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وارنەر ئاربیر
وارنەر ئاربیر (بە ئینگلیزی :Werner Arber؛ لە دایکبووی ٣ی حوزەیرانی ١٩٢٩) زانا و توێژەرێکی خەڵکی سویسرا بوو. ساڵی ١٩٧٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ دۆزینەوەی ئەنزیم بۆ چارەسەرکردنی زانستی جینی خانە بە ھاوبەشی لەگەڵ دانیل ناسانس و ھامیڵتۆن سمس.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:زیندووان پۆل:ئەندامی ڕێکخراوی ئەوروپی زیندەزانی گەردیلەیی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی
ئەوریشم زامەگان
ئەوریشم زامەگان: شێعر کوردی کەڵھوڕی کتێبێکی شیعری سەعید عبادەتیانە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٢٠ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی سەعید عبادەتیان
جایپور
جایپور دوو شوێنی هەیە لە میراتی جیھانیی یوونێسکۆ ئەوانیش جانتەر مانتەر و قەڵای ئەمیرن.
ژێدەرەکان
پۆل:جایپور پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڕاجستان پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ھیندستان پۆل:شار و شارۆچکەکانی ھیندستان پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکانی ھیندستان
ئەدۆبی دریمویڤر
ئەدۆبی دریمویڤر ئامرازێکی سامانداری گەشەپێدانی وێبە لە سیستمەکانی ئەدۆبی. لەلایەن (ماکرۆمیدیا) لە ١٩٩٧ دروستکرا و ھەر لەلایەن ئەوانەوە گەشەی پێدرا ھەتا لەڕێگەی سیستمەکانی ئەدۆبییەوە و لە ٢٠٠٥ بوونە خاوەنی ماکرۆمیدیا.
تایبەتمەندییەکان
Adobe Dreamweaver CC بەرنامەیەکی وێب دیزاین و پەرەپێدانە کە ھەردووک ڕواڵەتی دیزاینی بینین کە ناسراوە بە «Live View» و دەستکاریکەری کۆد بە تایبەتمەندییە پێوانەیییەکان ھەروەکوو بەرجەستەکردنی شێوازی نووسین، تەواوکردنی خۆکاری کۆد، و تەسککردنەوەی کۆد ھەروەھا زۆر تایبەتمەندیی پێشکەوتوو ھەروەکوو پشکنینی شێوازی نووسینی زیندوو و تێڕامانکردنی کۆد بۆ دروستکردنی ئاماژەکانی کۆد بۆئەوەی لە نووسینی کۆد یارمەتیی بەکاربەرەکە بدات.
دریمویڤر، وەک دەستکاریکەرەکانی تری ئەیچ تی ئێم ئێڵ دەستکاریی پەڕگە خۆجێیییەکان دەکات پاشان بە بەکارھێنانی (FTP، (SFTP یان WebDAV بەرزیان دەکاتەوە بۆ سێرڤەری دووری وێب. Dreamweaver CS4 ئێستا پشتگیریی سیستمی کۆنتڕۆڵی وەشانی سەبڤێرژن (SVN)دەکات.
لەوەتەی وەشانی پێنجەمەوە، دریمویڤر پشتگیریی بەرجەستەکردنی شێوازی نووسینی دەرەوەی سندووقەکە بۆ زمانەکانی خوارەوە دەکات:
Support for ASP.NET and JavaServer Pages was dropped in version CS5.
زمان
ئەدۆبی دریمویڤر سی ئێس ٦ بەم زمانانە بەردەستە:
تایبەتمەندییە دیاریکراوەکان بۆ زمانی عەرەبی و عیبری
ھەروەھا وەشانە کۆنترەکە (Adobe Dreamweaver CS3) تایبەتمەندیی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی تێدابوو کە ڕێگەی بە نووسینی عەرەبی، فارسی، ئوردو، یان نووسینی عیبری (نووسراو لە ڕاست بۆ چەپ) لە بینینی کۆدەکە دەدا. ئەگەربێتو نووسینەکە پڕ لە نووسینی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست (نووسراو لە ڕاست بۆ چەپ) یان ھەردوو دەقی ئینگلیزی (نووسراو لە چەپ بۆ ڕاست) و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست (نووسراوی چەپ بۆ ڕاست و ڕاست بۆ چەپ) بگرێتەوە، بەشێوەیەکی ڕێکوپێک پیشان دەدرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
دریمویڤر دریمویڤر پۆل:نەرمامێرەکان بە زمانی سی++ دریمویڤر پۆل:دەستکاریکەرەکانی ئێچ–تی–ئێم–ئێڵ پۆل:نەرمامێرەکانی گەشەپێدانی وێب پۆل:نەرمامێرەکانی ١٩٩٧ پۆل:نەرمامێر پۆل:دەستکاریکەرەکانی ئەیچ–تی–ئێم–ئێڵ
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دیمەشق
چەپ|وێنۆک|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی دیمەشق فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دیمەشق گەورەترین فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی سووریایە، نزیکەی ٢٥ کیلۆمەتر بە ئاڕاستەی ڕۆژهەڵات لە دیمەشقی پایتەختەوە دوورە، ئەم فڕۆکەخانەیە لە ١٩٧٠ و لە دوای دامەزراندنی فڕۆکەخانەی ئەلمیززە دامەزراوە، کە پێش دامەزراندنی فڕۆکەخانەی ئێستای دیمەشق بە دەروازەی ئاسمانیی دیمەشق دادەنرا. بارەگای سەرەکی و ناوەندی ھێڵی ئاسمانیی سووریا، و باڵەکانی شامە. لە ٢٠١٠، نزیکەی ٥٫٥ ملیۆن ڕێبوار فڕۆکەخانەکەیان بەکار هێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە دیمەشق پۆل:فڕۆکەخانەکانی سووریا پۆل:فڕۆکەخانەکان، دامەزرانی ١٩٧٠
میرنشینی ھەکاری
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Qudshanis-Hakkari Mar Shimon house.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ
یان میرنشینی جۆڵەمێرگ(بە سریانی: ܣܘܪܝܝܐ)، و بە (بە ئینگلیزی: hakkari) لە ھەرێمی جۆلەمێرگ لە باکووری کوردستان لە سەدەی سێزدەیەمی زایینیەوە دەرکەوتووە. ھەکاری ناوچەیەکی شاخاوییە، میرنشینی ھەکاری دەکەوێتە نێوان گۆلی وان، شاری وان و خۆشاوی. پایتەختی میرنشینی ھەکاری شاری چۆلەمێرگ بوو لەبەر ئەوەی ئەم میرنشینە لە ھەرێمێکی چیاییدا بوو، دەیتوانی خۆی لە دوژمن بپارێزێ و بژی.
لەربارەی میرنشین و وڵاتانی تر
بۆیەش ھەتا دەھات بەھێز دەبوو و دەوڵەتی عوسمانی لەم میرنشینە دەترسا، بۆیە زۆر جار لەشکری دەناردە سەر گوندەکانی دەوروبەری میرنشینی ھەکاری و کاولی دەکردن و مووچەخۆر و ڕۆشنبیرانی کوردیان لەو ھەرێمە دەر دەکرد لەبەر ھێرش و زوڵم و زۆرداریی عوسمانییەکان، خەڵک پەنایان دەبردە بەر میرنشینی ھەکاری و ھێزی ئەم میرنشینەش ھەتا دەھات زیادی دەکرد. ھێزی چەکداری لە ٤٠٠٠٠ (چل ھەزار) زێدەتر بوو.
لە لایەکی ترەوە دەوڵەتی فارسیش ترسی ئەم میرنشینەی لێ نیشتبوو، بۆیە جارناجارێک بە لەشکری زۆر مەزنەوە ھێرش دەبردە سەری، بەڵام میرنشینی ھەکاری بەردەوام سەربەخۆییی خۆی دژی عوسمانی و فارس بە سەرفەرازی پاراستووە. ئەمەش بەتایبەتی لە سەردەمی مستەفا پاشای ھەکاریدا کە میرنشینەکەی زۆر بەھێز بووبوو.
ھەرچەندە میرنشینی ھەکاری لەم دواییەی سەردەمی عوسمانییەکاندا ناوی نەمابوو، بەڵام دەوڵەت تاکوو ئەمڕۆش نەیتوانیوە بە تەواوی دەست بەسەر ئەو ھەرێمەدا بگرێ.
ھێز و دەست ڕۆیشتوویی میرەکانی و دەسەڵاتیان ھەر لە زێی گەورە تا باشوری دەریاچەی وان ی گرتۆتەوە و لە رۆژھەلاتیش زۆرجاران دەسەڵاتیان گەیشتۆتە سەلماس و خوی.
بنەماڵەی میرانی ھەکاری لەنێو کورداندا بە خانەدانی و حورمەتی نێوانیان ڕۆیشتووە و وەکوو پاشا و گەورە میر ناسراون و لە دەربارەی خۆیاندا مشور خۆر و بەکاربوون و لە سەرجەم ئەو شار و دێھاتانەی قەڵەمڕەویاندا زۆریان بەرەو ئاوەدانی بردووەو هەوڵی بەرزکردنەوەی ئاستی گوزەرانی خەڵکیان داوە و ڕێزیان لەزاناو چاکەکاران گرتووەو قوتابخانەو مەڵبەندی فێربوونیان ئاوەدانکردۆتەوە.
ئەمانەش ببینە
میرنشینە کوردییەکان
سەرچاوەکان
پۆل:بێ پۆل لە ئەیلوول ٢٠١٧ پۆل:میرنشینە کوردییەکان
ئەندریو شاڵی
ئەندریو شاڵی (بە ئینگلیزی :Andrew Schally؛ لە دایکبووی ٣٠ ی تشرینی دووەمی ١٩٢٦) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٧٧ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ دۆزینەوەی پەیوەند بە ھۆڕۆمۆناتی پێیتاید کە بەرھەمدێت لە مێشک دا بە ھاوبەشی لەگەڵ ڕۆجەر گۆلمین و ڕۆسالین یالۆو
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
وا درەو کەن دەسەیل م
وا درەو کەن دەسەیل م کتێبێکی شیعری سەعید عبادەتیانە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٢١ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبەکانی سەعید عبادەتیان
کۆپیگن
کۆپیگن شارەوانییەکە لە ناوچەی کارگێڕی ئیمێنتال لە شارۆچکەی بێرن لە سویسڕا.
مێژوو
کۆپیگن بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١١٣٩ و دووبارە لە دەوروبەری ساڵی ١١٨١-١١٨٢ بە ناوی چۆپینگن باس کراوە. لە ساڵی ١٨٨٧ گوندی بریچێرشاوزەرن لە کۆپیگن جیابووەوە و بوو بە بەشێک لە واینیگن. ناوچەی شارەوانی زۆر زوو لە مێژوودا پێکھێنرا. شتومەکی سەردەمی بەردینە نوێیەکان لە ئۆشبێرگ و بەدرێژایی ئۆش دۆزراونەتەوە. شتومەکی سەردەمی برۆنزی و تەپۆڵکەیەکی گۆڕی ھالستات بەدرێژایی ئوتزنستۆرفستراس دۆزرایەوە.
مستەفا خۆشناو
مستەفا مستەفا عەبدوڵڵا، ناسراو بە رئیس مستەفا خۆشناو (لەدایکبووی ١٩١٢، سلێمانی) ئەفسەر و سیاسەتمەدارێکی کورد بوو، لە کۆماری کوردستان و عێراق خزمەتی کردووە. لە ١٩٤٦، لە ناو کۆماری مەھاباد ئەو یەکێک بوو لە ئەندامانی دەستەی دامەزرێنەرانی پارتی دیموکراتی کوردستان.
سەرەتای ژیان
لە ڕۆژگاری تاریك و سەختی گرانی گەورەی جەنگی یەکەمی جیهانیدا، کۆرپەیەکی چاوگەشی لە سۆز و میهرەبانی باوك بێ بەش، لە دایکێکی هەژار لە شارەدێی بێتواتەی خۆشناوەتی پارێزگای سلێمانی، لە ساڵی (١٩١٢)ی زاینی، (مستەفا)ی پاش باب، لەدایك دەبێت، دایکی بەناوی باوکییەوە ناوی نا مستەفا).
کاری سیاسی
مستەفا خۆشناو تێکەڵاوی کاری سیاسی دەبێ. کەوتووەتە ژێر کاریگەری بیری کوردایەتی. ئەندامی دامەزرێنەری (پارتی دیموکراتی کوردستان)، ئەندامی دامەزرێنەری کۆمەڵەی (ژێ-کاف)، لەساڵی (١٩٤٦) بووەتە ئەندامی ناوەندی کۆمیتەی (حیزبی دێموکراتی کوردستانی عێراق)، ئەندامی سەرکردایەتی حیزبی هیوا، لەساڵی (١٩٤٣-١٩٤٥) پەیوەندی بەشۆڕشی بارزان کردووە، لەساڵی (١٩٤٤) ئەفسەری پەیوەندیەکانی حکومەتی عێراق بوو لە ناوچەی بارزان، دامەزرێنەری کۆمەڵەی ئازادی لە ساڵی (١٩٤٤)، دوای ئەوەی لە خۆشناوەتی یەوە گەیشتە بارزان، لەوێ بوو بە کەسایەتیەکی سیاسی و سەربازی کاریگەر و متمانە پێکراوی شۆڕشی بارزان و لەلایەن (مەلا مستەفای بارزان)ی چەن ئەرکێکی گرنگی پێ سپێردرا (مەلا مستەفای بارزان هەموو پرس و ڕایەکی بە مستەفا خۆشناو دەکرد، پێی دەگووت، تۆ خوێندەواریەکی باشت هەیە و ئەوەی تۆ دەیزانی من نایزانم).
مردن
لە سپێدەی ١٩ی حوزەیرانی ١٩٤٧، بەپێی فەرمانێکی ساڵح جەبر کە سەرۆکوەزیرانی ئەوکاتەی عێراق بوو، ئەوا مستەفا خۆشناو و سێ ئەفسەری دیکەی کورد (محەممەد قودسی، عیزەت عەبدولعەزیز و خەیروڵڵا عەبدولکەریم) لە سوپای عێراق لە سێدارە دران.
سیشێل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
دوورگەکانی کەیمەن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
خەڵکی بانتو
خەڵکی بانتو بە زمانی بانتو قسە دەکەن، کە پێکدێن لەچەن سەد گرووپێکی ڕەگەزی لە ئەفریقا، بڵاوبوونەتەوە بە ناوچەیەکی فراوان لە ئەفریقای ناوەندییەوە تا باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا، و تا باشووری ئەفریقا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی بانتو
بارتۆلۆمیۆ کریستۆفۆری
بارتۆلۆمیۆ کریستۆفۆری د فرانسێسکۆ (؛ ٤ی ئایاری ١٦٥٥ – ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٧٣١) دروستکەرێکی ئامێری مۆسیقی ئیتالی بوو کە باشتر ناسراوە بە داھێنانی ئامێری پیانۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنەرانی ئیتالی پۆل:لەدایکبووانی ١٦٥٥ پۆل:مردووانی ١٧٣١ پۆل:داھێنەرە ئیتاڵییەکانی سەدەی ١٧یەم
نەرمامێری سەکۆبڕ
لە پێژمێریدا، نەرمامێری سەکۆبڕ یان نەرمامێری فرەسەکۆ یان نەرمامێری سەکۆسەربەخۆ ( ھەروەھا multi-platform software یان platform-independent software) نەرمامێرێکی کۆمپیوتەرە کە جێبەجێ کراوە لەسەر ژمارەیەک لە سەکۆی پێژمێری. نەرمامێری سەکۆبڕ دەکرێت دابەش بکرێت بۆ دوو جۆر؛ بەشێکیان پێویستیان بە کۆمپایڵکردن ھەیە بۆ ھەریەک لەو سەکۆیانەی کە پاڵپشتی دەکات، بەشێکی تریان دەکرێت ڕاستەوخۆ بخرێنە کار لەسەر ھەر سەکۆیەک بەبێ ھیچ ئامادەکارییەکی دیاریکراو، بۆ نموونە ئەو نەرمامێرانەی کە بە زمانە وەرگێڕدراوەکان نووسراون یان بە بایتکۆدی پێشتر-کۆمپایڵکراوی ھەڵگرتەنیی نووسراون کە گورزەکانی ڕەن تایم یان وەرگێڕەکان بۆ کارپێکردنیان باون.
سەرچاوەکان
پۆل:نەرمامێر پۆل:جۆرەکانی نەرمامێر پۆل:سەکۆکانی کۆمپیوتەر
ڤالانتینا کۆرتس
ڤالانتینا کۆرتس (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٣ بۆ ١٠ تەمموزی ٢٠١٩) خانمەکتەرێکی ئیتاڵی بوو بەھۆی کارەکانی لە فیلم پاڵێورا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئەکادیمی بۆ باشترین خانمەکتەری پشتگیریکەر.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣ پۆل:مردووانی ٢٠١٩ پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئیتاڵی پۆل:خانمەکتەرانی میلان پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:براوەکانی خەڵاتی ناسترۆ دی ئەرجێنتۆ پۆل:خانمەکتەرە ئیتاڵییەکان لە سەدەی بیستەم
کلۆریس لیچمان
کلۆریس لیچمان (لەدایکبووی ٣٠ی نیسانی ١٩٢٦ – مردووی ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١) خانمەکتەر و کۆمیدیاکاری ئەمریکی بوو کە بۆ ماوەی حەوت دەیە لە کارەکەی بەردەوام بوو بۆ کارەکانی براوەی چەندین خەڵاتە لەناویان (خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم، خەڵاتەکانی ئۆسکار، خەڵاتی فیلمی ئەکادیمیای بەریتانی، خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب، چەند خەڵاتێکی تریش).
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦ پۆل:مردووانی ٢٠٢١ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی دێس مۆینس، لۆوا پۆل:خانمەکتەرانی لۆس ئەنجلەس، کالیفۆرنیا پۆل:کچە ئەمریکیە سەماکارەکان پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ئەمریکی پۆل:ژنە کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکان پۆل:باشترین مۆسیقاژەن یان خانمەکتەری کۆمیدیاکار لە بردنەوەی گۆلدن گلۆب (تەلەڤیزیۆن) پۆل:باشترین خانمەکتەری پشتگریکەر لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئیلینۆی پۆل:دەرچووانی زانکۆی قوتابخانەی نۆرسوێسترن بەشی گەیاندن پۆل:خانمەکتەرانی پشتگیریکەر بۆ براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە لە زنجیرەی کۆمیدی پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم پۆل:بەشداریکەران لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ڕاستی ئەمریکی پۆل:خەڵکی تۆپانگا، کالیفۆرنیا پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی تیۆدۆر روسڤێلت (لۆوا) پۆل:باشترین خانمەکتەرە پشتگریکەرەکان لە بردنەوەی خەڵاتی ئەکادیمی بەریتانی بافتا پۆل:ژنە نووسەرەکانی خۆژیاننامە پۆل:مولحیدانی ئەمریکا
کانی سێفی قزڵجە
کانی سێفی قزڵجە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی سێفی قزڵجە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قزڵجە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی شابان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی ماسیان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەھور.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ئامانج (گوند)
جوگرافیا
ئامانج لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بێردبی و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئاندێک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی نۆرەی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەرئەشکەوتان.
ئازیزم، ساردە لە دەرەوە
ئازیزم، ساردە لە دەرەوە گۆرانییەکی ساڵی ١٩٤٤ بوو، فرانک لووزەر وشەکانی نووسیوە. ئەم گۆرانیە بە MGM فرۆشرا. گۆرانیەکە باسی هیچ جەژنێک ناکات، بەڵام وەکو گۆرانی کریسمس سەیر دەکرێت، بەهۆی ئەوەی تێکستەکە وێنایی پاشبنەمایەکی بەفرین دەکات. زۆرجار گۆرانییەکە لە کاتی کریسمسدا لە ڕادیۆ دەبیسترێت، لەلایەن چەندین مۆسیقاژەنەوە تۆمار کراوە وەکوو ڕای چارلز.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆرانییەکانی دەیەی ١٩٤٠ پۆل:مۆسیقاکانی کریسمس
ڕای چارلز
وێنۆک
ڕای چارلز مۆسیقاژەنێکی وڵاتی ئەمریکا بوو، چارلز لە شاری ئەلبانی سەربە ویلایەتی جۆرجیا لە دایک بووە. لە گرینفیل لە فلۆریدا گەورە بوو، لە تەمەنی شەش ساڵیدا چاوەکانی دەستی دەکرد بە کوێربوون و تا لە تەمەنی ٧ ساڵی بە تەواوی کوێر بوو. چارلز هیچ کات هۆکاری تەواوی کوێربوونی نەدەزانی، هەرچەندە سەرچاوەکان دەریانخست کە کوێربوونی بەهۆی گلاوکۆما بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠ پۆل:مردووانی ٢٠٠٤ پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئەفریقی-ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەفریقی-ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی جازی ئەمریکی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕۆکی ئەمریکی پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی پۆل:گۆرانیبێژە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژە کوڕەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا پۆل:مەسیحی ئەفریقی-ئەمریکی پۆل:مۆسیقاژەنی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆڕین بۆ مەسیحییەت
ئاغدام
ئاغدام شارێکە لە ئازەربایجان، ژمارەی دانیشتووانی بریتییە لە ٣٬٧٧٠ کەس.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم
دانیل ناسانس
دانیل ناسانس (بە ئینگلیزی :Daniel Nathans؛ لە دایکبووی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٨ –مردووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٧٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ دۆزینەوەی ئەنزیم بۆ چارەسەرکردنی زانستی جینی خانە بە ھاوبەشی لەگەڵ وارنەر ئاربیر و ھامیڵتۆن سمس.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:مردوانی ١٩٩٩ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨ پۆل:مردووانی ١٩٩٩ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست
مۆسیقای کریسمس
مۆسیقای کریسمس گۆرانییەکە پەیوەندی بە کریسمس و ساڵی نوێوە ھەیە، ئەم جۆرە مۆسیقایە بە شێوەیەکی ئاسایی لە کاتی پشوودا دەبیسترێت. مۆسیقاکەی بەشێکی سەرەتایی جەژنی کریسمس و ئاھەنگەکەی بوو. گۆرانییە نەریتییەکانی کریسمس بریتین لە Silent Night و Deck The Halls.
یەکێک لە گۆرانییە مۆدێرنەکانی کریسمس بریتین لە "جەژنی کریسمسێکی بچووکت لەگەڵ خۆتدا ھەبێت"، "ڕۆکین، لە دەوری دارەکەی کریسمس"
ھامیڵتۆن سمیت
ھامیڵتۆن سمیت (بە ئینگلیزی :Hamilton O. Smith؛ لە دایکبووی٢٣ی ئابی ١٩٣١) زانا و توێژەرێکی خەڵکی ئەمریکا بوو. ساڵی ١٩٧٨ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری پزیشکی پێ بەخشرا، بۆ دۆزینەوەی ئەنزیم بۆ چارەسەرکردنی زانستی جینی خانە بە ھاوبەشی لەگەڵ وارنەر ئاربیر و دانیل ناسانس.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:زیندووان پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
فاتیمەی زەھرا
فاتیمە کچی محەممەد ناسراو بە فاتیمە زەھرا (؛ لەدایکبووی ٦١٥ - مردووی ٢٨ی ئابی ٦٣٢  ) کچی پێغەمبەری ئیسلام محەممەد و خەدیجە، و ژنی عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب بوو. بەگوێرەی بیرووباوەڕی سوننە، فاتیمە کچە بچووکەکەی محەممەد بوو، و بەگوێرەی شیعە، تاکە منداڵی خوێنیی نێوان محەممەد و خەدیجە بوو. ھاوسەرەکەی فاتیمە، عەلی چوارەمین و کۆتا خوولەفای ڕاشیدین و یەکەم ئیمامی شیعە بوو. ئەوان بەیەکەوە دوو منداڵیان بوو بەناوەکانی حەسەن و حوسێن؛ دووەم و سێیەم ئیمامەکانی شیعە. فاتیمە یەکێکە لە ژنە ڕێزلێگیراوەکانی ئیسلام و نازناوی گەورەی ژنانی جیهانی هەیە، کە لە تەمەنی منداڵیدا لە باوکی نزیک بوو و لە کاتە دژوارەکاندا ھاوکاریی کردووە. دواتریش بە ھەمان شێوە ھاوکاری ھاوسەر و منداڵەکانی بووە. فاتیمە تاکە منداڵی محەممەدە کە کوڕی بووبێت و تەمەنیان لە قۆناغی منداڵیدا تێپەڕیبێت.
فاتیمە لەناو جیھانی ئیسلامیدا بەردەوام ناوێکی ڕێزلێگیراو بووە، و یەکێکە لەو ناوانەی کە زۆرترین کچی موسڵمان ناویان لێ نراوە.
سەرچاوەکان
* پۆل:خەدیجە پۆل:خەڵکی مەککە پۆل:عەلی کوڕی ئەبووتالیب پۆل:لەدایکبووانی ٦١٥ پۆل:مردووانی ٦٣٢ پۆل:مناڵانی محەممەد پۆل:ژنە سەحابەکان پۆل:ئیسلام و ژنان پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٧ەم پۆل:سوننە پۆل:شیعە پۆل:ئەھل ئەلکیسائ پۆل:شەھیدانی موسڵمان پۆل:لەدایکبووانی ٦٠٤ پۆل:ئەھلی بەیت پۆل:مردووانی ٦٣٣ پۆل:خەڵکی عەرەب
کانی شابان
کانی شابان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی شابان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی سێفی قزڵجە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قۆخی مامینە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی ماسیان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەھور.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سیشێل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سیشێل نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئاگداش
ئاگداش شارێکە لە ئازەربایجان، ژمارەی دانیشتووانی بریتییە لە ٢٥٬٣٤٥ کەس.
گۆمێ مارۆ
گۆمێ مارۆ گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی قەڵاشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
گۆمێ مارۆ ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
تەختەی دەنگ (مۆسیقا)
وێنۆک|تەختەی دەنگی [[ھارپسیکۆردێک بە نەخشەوە]] تەختەی دەنگ یان تەختەی دەنگی پێکھاتووە لە ڕوویەک کە ئامێرە تەلدارەکان ھەیانە کە تەلەکان بەسەریدا دەلەرنەوە، زۆرجار بە یارمەتی پردێک. ئامێرەکانی وەک پیانۆ و گیتار و ھارپسیکۆرد ھەموویان ئەمەیان ھەیە. سوودی تەختەی دەنگ گەورەکردنی دەنگی ئەو ئامێرەیە کە ژەنراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا
کارلۆس ڤێلا
سەرەتایی ژیانی
ڤێلا کاتێک مناڵ بوو یاریزانێکی زۆر باش و ئاست بەرز بوو، کاتێک قوتابی بوو یانەکەی ئەو لەناو خولی قوتابخانەکانی مەکسیک پلەی یەکەمی بەدەستھێنا هەروەها ڤێلا وەک باشترین یاریزانی قوتابخانەکانی مەکسیک دەستنیشان کرا، ھەر لە تۆپی پێ نا بەڵکو لە تۆپی باسکەش باشترین بوو، کاتێک تەمەنی ١٢ ساڵ بوو مامۆستاکەی پێی وت پێویستە بچیتە ناو دونیای وەرزشەوە و لە نێوان تۆپی پێ و باسکە یەکێکیان ھەڵبژێرە، ئەویش لەبەر باوکی تۆپی پێی ھەڵبژارد چونکە باوکی پێشتر یاریزانی تۆپی پێ بووە بەڵام لەبەر پێکان یەکلەدوایەکەکانی زوو وازی لە یاریکردن ھێناوە، باوکی پەیوەندی لەگەڵ ئەکادیمیاکانی مەکسیک باش بوو بۆیە ئەکادیمیای گوادالاراجا داوای لە ڤێلا کرد بچێتە ئەوێ و ڤێلاش ڕازی بوو، دوای بەڕێکردنی ٣ ساڵ لەوێ پاشان لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا یانەی ئارسنالی ئینگلیزی بڕیاڕی دا بیگوازێتەوە بۆ ئەکادیمیای خۆی بەھۆی ئەو ئاستە بەڕزەی لەگەڵ ھەڵبژاردەی مەکسیکی خوار تەمەن ١٧ساڵان پێشکەشی کرد بووە گۆڵکار و پاڵەوانی جامی جیھانی و باشترین یاریزانی جامەکەش بوو، تا ساڵی ٢٠٠٥ لە ئەکادیمیا بوو، پاشان ھەر لەو ساڵەدا وەک یاریزانی یانەکە بەژداری کرد تا ساڵی ٢٠١٢ ھەر یاریزانی ئارسنال بوو بەڵام لەو نێوانەدا پەیوەندی بە چەندین یانەوە کرد بە خواستن، وەک (سێلتاڤیگۆ، سالامانسا، ئۆساسۆنا، وێست برۆمیچ ئەلبیۆن، ڕیال سۆسیداد)، کاتێک لە "سۆسیداد" درەوشایەوە یانەکە بڕیاڕی دا بیکڕێت و بۆندەکەی بکاتە فەرمی، لە ٢٠١٢ تا ٢٠١٧ لەوێ بوو، لە ٢٠١٨ چووە یانەی لۆس ئەنجلسی ئەمریکی و تا ئێستاش لەوێ بەردەوامە و باشترین ئاستی ھەیە، بووەتە خاوەن پێلاوی زێڕینی خولی ئەمریکی بە تۆمارکردنی ٣٤ گۆڵ و لە مێژوودا کەس کارێکی وای نەکردووە لەم خولەدا، ناوبراو خزمەتێکی باشی ھەڵبژاردەکەی خۆی کردووە وەک باسم کرد لە خوار تەمەن ١٧ ساڵاندا بووەتە براوەی مۆندیال و گۆڵکاری کۆنکاکافی ٢٠٠٩ و ٢٠١٥ بووە.
ژیانی تایبەتی
برا بچووکەکەی ڤێلا ناوی ئەلێخاندرۆیە، یاریزانی یانەیەکی مەکسیکی پلە دووەکانە بەناوی "ڤێنادۆس" ڤێلا لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ بوو بە باوک، مناڵەکەی ناوی "ڕۆمیۆ"یە، خۆشەویستەکەشی ئافرەتێکی ئیسپانییە بەناوی کانیبانۆ، ئەوکاتەی ڤێلا یاریزانی ڕیال سۆسیداد بووە کەوتە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵی ڤێلا دەڵێ: "ئەگەر باوکم و ڕاھێنەر نەبوونایە من تۆپی پێم ھەڵنەدەبژارد چونکە بەھۆی پەستانی ئەوان بوو کە بڕیاڕم دا بچمە ناو تۆپی پێوە ئەگینا ھەر لە مناڵییەوە خولیای من یاری باسکە بووە و تا ئێستاش زیاتر حەزم لە باسکەیە وەک لە تۆپی پێ، ھۆکاری چوونیشم بۆ خولی ئەمریکی بینینی یارییە گرینگەکانی باسکە بوو لە نزیکەوە" لە مانگی سێی ئەمساڵدا ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرت.
کوسەئاوا
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
کارلۆس ڤێلا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٨ پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ پۆل:یاریزانە دیاریکراوەکانی ئێم ئێڵ ئێس
کوسەئاوا
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
پەیدانەکانی پیانۆ
سەرچاوەکان
پۆل:پیانۆ
کۆمەڵکوژیی مەرعەش
کۆمەڵکوژیی مەرعەش (، ) کۆمەڵکوژیی زیاتر لە ١٠٠ کوردی عەلەوی لە شاری مەرعەش، باکووری کوردستان، لە کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ بوو، کە لەلایەن گرووپی نیۆفاشیزمی گورگە بۆرەکان ئەنجامدرا.
سەرچاوەکان
پۆل:تورکیا لە ١٩٧٨ پۆل:کۆمەڵکوژی لە ١٩٧٨ پۆل:کۆمەڵکوژییەکانی کوردەکان پۆل:کۆمەڵکوژییەکان لە تورکیا پۆل:چەوساندنەوەی کوردان
ڕەگی دووجا
256px|left| ڕەگی دووجایx [[Image:Five Squared.svg|وێنۆک|چەپ|168px|
√٢٥ = ٥
]] لە بیرکاریدا، ڕەگی دووجا یان ڕەگی دووەمی ژمارەیەکی ڕاستەقینەی نانەرێنی وەکوو x ھێما دەکرێت بە \sqrt x و ئەنجامەکە بریتییە لە ژمارەیەک کە دووجاکەی یەکسانە بە x. بۆ نموونە ڕەگی دووجای ٩ یەکسانە بە ٣ (بە شێوەی \sqrt 9 = 3 دیاری دەکرێت) لەبەر ئەوەی. ڕەگی دووجا لە کاتی شیکاری کردنی ھاوکێشەی دووجا واتە ئەو ھاوکێشانەی بە شێوەی ax^2+bx+c=0 دەنووسرێن کەلکی لێ وەردەگیرێ، لەبەر ئەوەی گۆڕەکی x بە توانی دوو گەیشتووە.
ھێمای ڕەگی دووجا (\sqrt{\ }) یەکەمین جار لە سەدەی شازدەھەم بەکار ھات. وێدەچێت ئەم ھێمایە لە پیتی چووکەی rەوە وەرگیرابێت واتە یەکەمین پیتی وشەی لاتینی radix بە واتای ڕەگ.
تایبەتمەندییەکان
فانکشنی ڕەگی دووجا فانکشنێکە بە ڕێسای ، دەناسرێت و بوارەکەی کۆمەڵەی ژمارە ڕاستەقینە نانەرێنییەکان واتە و مەوداکەیشی ھەمان کۆمەڵە ژمارەیە. ئەگەر دوو ژمارەی ڕاستەقینەی x و y نەرێنی نەبن ئەوا:
256px|چەپ
ھەژمارکردنی ڕەگی دووجا بە نزیکەیی
بۆ دۆزینەوەی ڕەگی دووجای ژمارەیەک بە نزیکەیی، سەرەتا پێویستە بزانین ژمارەکە لەنێوان کام لە دووجا تەواوەکانی پێش و پاشی خۆیدایە. بۆ نموونە، دەمانەوێت ڕەگی دووجای ٥٦ بە نیزیکەیی بدۆزینەوە
لەبەر ئەوەی ژمارە ٥٦ لەنێوان دوو ژمارەی ٤٩ و ٦٤ دایە کە دووجای تەواون. کەواتە:
واتە بەھای \sqrt {56} لەنێوان ٧ و ٨ دایە.
سەرچاوەکان
پۆل:ماتماتیکی سەرەتایی پۆل:فانکشنە بیرکارییەکان
ئاغابادی
ئاغابادی شارێکە لە ئازەربایجان، ژمارەی دانیشتووانی بریتییە لە ٤٣٬٠٠٠ کەس.
باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا
باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا ناوچەیەکە لە ئەفریقا کە لە نێوان ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا و باشووری ئەفریقا پێکھاتووە لە وڵاتانی بۆتسوانا، بوروندی، ئێسواتینی، کینیا، لیسۆتۆ، مالاوی، مۆزامبیک، تانزانیا، ئەفریقای باشوور، ئووگاندا، زامبیا، زیمبابوی، لەگەڵ دوورگەکانی ماداگاسکار، مۆریس، ڕیۆنیۆن، دوورگەکانی قەمەر، ھەروەھاش دوورگەی مایوتی تێدایە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەرێمەکانی ئەفریقا
دوورگەکانی کەیمەن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
دوورگەکانی کەیمەن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
ویکیپیدیای میسری
ویکیپیدیای میسری یەکێکە لە وەشانەکانی ویکیپیدیا کە بە عەرەبیی میسری دەنووسرێت، ویکیپیدیای میسری وەک ویکیپیدیایەکانی تر ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادە و ھەمووان دەتوانن دەستکاری پەڕەکان بکەن بێجگە لە چەند پەڕەیەک کە تەنیا بەکارھێنەرە خاوەن ھەژمارەکان دەتوانن دەستکاری بکەن.
ئەم ویکیپیدیایە وەکوو جێگرێکی ویکیپیدیای عەرەبی بە بەکارھێنەرە میسرییەکان بەکاردێت. ھەتا ساڵی ٢٠٢٠، ویکیپیدیای میسری تەنیا ویکیپیدیایەک بوو کە بە زاری خۆماڵیی عەرەبی دەنووسرا. دووەمین دانە ویکیپیدیای مەغریبی بوو کە لە تەممووزی ساڵی ٢٠٢٠ دامەزرا.
لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠٢٠ بە ٩٦١،٠٠٠ دیتنی وتار، سێیەمین ویکیپیدیای میسر بەپێی دیتنی وتار بوو. لەدوای ویکیپیدیای عەرەبی (٤٤ ملیۆن دیتنی وتار ) و ویکیپیدیای ئینگلیزی (١٨ ملیۆن دیتنی وتار ).
ویکیپیدیای میسری ھەتا ئێستا ' ھەژماری بەکارھێنەرانی تێدا دروست کراون، ' بەڕێوەبەر و  وتاری ھەن.
سیشێل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
سیشێل نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئالان کۆرماک
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩ پۆل:مردوانی ١٩٩٨ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٤ پۆل:مردووانی ١٩٩٨ پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ماساچووسیتس پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست پۆل:كۆچبەرانی ئەفریقای باشوور بۆ ئەمریكا پۆل:خەڵکی سپی پێستی ئەفریقای باشوور
ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە
ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە فیلمێکی ترسناکی سەرووسروشتیی ٢٠١٩ی ئەمریکییە. لە نووسین و دەرھێنانی گاری داوبەرمان، لە یەکەم کاری دەرھێنانیدا لە چیرۆکێکی داوبەرمان و جەیمز وان کە ھەروەھا وەک بەرھەمھێنەر لەگەڵ پیتەر سەفران کاری کردووە. وەک درێژەی فیلمی "ئەنابێڵ" لە ساڵی ٢٠١٤ و "ئەنابێڵ: دروستکردن" لە ساڵی ٢٠١٧ و وەک قۆناغی حەوتەم لە زنجیرەفیلمی "گەردوونی جادووگەریی" پەرەیپێدراوە. لەم فیلمەدا ھەریەک لە مەکینا گرەیس و مادیسۆن ئیسمان و کەتی ساریف ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، لەگەڵ ڤێرا فارمیگا و پاتریک ویلسۆن کە ڕۆڵی ئێد و لۆرین وارن دەگێڕنەوە وەک دوو لێکۆڵەر.
لە نیسانی ٢٠١٨ وارنەر برۆس پیکچەرز لەوکاتەدا ڕای گەیاند کە فیلمێکی بێ ناونیشان لە زنجیرەفیلمی «گەردوونی جادووگەریی» لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ نمایش دەکرێت. لە کۆتایی ئەو مانگەدا ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە دەبێتە پاشکۆیەکی دیکەی زنجیرەفیلمی ئەنابێڵ، داوبەرمان بۆ یەکەم کاری دەرھێنانیدا واژووی لەسەر فیلمەکە کرد ھەم بۆ نووسین و دەرھێنانی فیلمەکە، کە لەسەر بنەمای چیرۆکێکی داوبەرمان و جەیمز وان نووسیویەتی. وێنەگرتنی سەرەکی تا ناوەڕاستی مانگی تشرینی یەکەم دەستی پێکرد و لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ لە لۆس ئانجلەس بە فەرمی تەواوکرا. فیلمی ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە شێوەی شانۆیی لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس و نیو لاین سینەما بڵاوکرایەوە. داھاتەکەی لە سەرانسەری جیھاندا زیاتر لە ٢٣١ ملیۆن دۆلار بووە و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی جیاوازی لێکرا، کە بە بەراورد بە فیلمەکانی پێش خۆی کەمتر ترسناک بووە.
چیرۆک
زانایانی جنۆکەناسی ئێد و لۆرین-وارن دەست بەسەر بووکەڵەی ئەنابێڵدا دەگرن لە ناوچەیەک، کە باسی ئەوەیان کردووە بووکەڵەکە زۆرجار چالاکیی توندوتیژی لە شوقەکەیان ئەنجامداوە. لە کاتی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە بە ئۆتۆمۆبیلەکە، لەناکاو ئۆتۆمۆبیلەکە تووشی تێکچوونێک لە بزوێنەرەکانیدا دەبێت، ناچار ئێد بۆ چاککردنەوەی دادەبەزێت و سەیێکی دەکات لە ڕێگایەکی چۆڵ و نیوەتاریک؛ بەڵام بووکەڵەکە بە نھێنی ڕۆحەکان بانگ دەکات بۆ ئەوەی ھێرش بکەنە سەر ئێد، بۆیە ئێد بەزەحمەت ڕزگاری دەبێت، و پاشان بەخێرایی دەگەنەوە ماڵەوە. ئەنابێڵ لەناو شووشەیەکی چوارچێوەیی پیرۆزدا لە ژووری شوێنەوارەکانی ئەو دوو ھاوسەرەدا (ئێد و لۆرین) قفڵی دەکرەن، و ھەروەھا لەلایەن باوکە گۆردۆنەوە بەرەکەتی پێدا دەکرێت بۆ ئەوەی دڵنیابن لەناو چوارچێوە شووشەیەکەدا خراپە ئەنجام نادات.
دوای ماوەیەکی کەم، خێزانی وارن پێشوازی لە ماری ئیلین دەکەن، کە بەرپرسیار دەبێت لە چاودێریکردنی کچەکەیان بەناوی جودی لە ماڵەکەدا لەبەرئەوەی ئێد و لۆرین دەیانەوێت بۆ شەوێک گەشت بکەن بۆ لێکۆڵینەوە لە کەیسێکی دیکە. دواتر لە قوتابخانە جودی سەرنجی ئەوە دەدات کە قەشەیەکی جنۆکەیی بەردەوام دێتە پێش چاوی، و ھەمیشە دەست دەکات بە شوێنکەوتنی جودی. دواتر ھاوڕێیەکی ماری ئیلین، بەناوی دانێلا، بەبێ بانگھێشتکردن دەگاتە ماڵی وارن، و پێیان دەڵێت کە دەیەوێت لەگەڵ ئەوان بمێنێتەوە بۆ بەسەربردنی کاتێکی خۆش پێکەوە، بەڵام دانێلا بەنھێنی بە جودی دەڵێت کە لەسەر بووکەشوشەی ئەنابێڵ چ شتێک دەزانیت، جودی دەڵێت: من ھیچ زانیارییەکم نییە لەسەری، بەڵام دەڵێن خراپەکارە و توندوتیژی ئەنجام دەدات، باوک و دایکم و ئەویان لە شوێنێک شاردووەتەوە و چەندین ڕۆژە کە نەکراوەتەوە ئەو شوێنە.
ئەو شەوە کە ھەر سێکیان لە ماڵەوەن ئەنابێڵ لە ژووری شوێنەوارەکان بە نھێنی دەربازی دەبێت و ھەموو ڕۆحە جۆراوجۆرە ترسناکەکان بەرەڵا دەکات. خۆشەویستەکەی ماری ئیلین، بۆب پاڵمێری، لەو شەوەدا دەگاتە پێش دەرگای ماڵەکە و بە گیتارێکەوە گۆرانی ماری ئیلین دەڵێت و ئەوانیش سەیری دەکەن لە پەنجەرەکەی سەرەوە، بەڵام دەیانەوێت بێنە خوارەوە بۆ بینینی، ھەتا ئەوان دەگەن بۆب لەلایەن یەکێک لە ڕۆحەکان بەناوی «بلاک شەک» ڕاو دەنرێت و دواتر لەنێو ھێلانەی مریشکەکانی باخچەکەدا خۆی حەشار دەدات. دواتر بلاک شەک بەدوای بۆب دەگەڕێت لە باخچەکە تا بۆب بدۆزێتەوە؛ و ماری ئیلین لەلایەن فێریمانەوە (جۆرێکی تری ڕۆحەکانە) ئازار دەدرێت، لەکاتێکدا جودی لە ژووری نووستنەکەیدا ڕووبەڕووی ئەنابێڵ دەبێتەوە. بەھۆی ڕووداوەکانی ئەو شەوە جودی پێیان دەڵێت کە پێویستە ئەنابێڵ بخرێتەوە ناو شووشەکە لۆ ئەوەی ڕۆحەکان نەمێنن، و پێویستە ئەنابێڵ بدۆزینەوە.
لەو شەوەدا شەڕی زۆر ڕوو دەدات، ماری ئیلین ئامێری ھەناسەدانەکەی لەنێو ئۆتۆمۆبیلەکەی خۆی بەجێماوە و پێویستی پێی دەبێت، ناچار جودی بچووک بۆ ئەوەی ماری ئیلین ھەناسەی بۆ بگەرێتەوە دەچێتە دەرەوە بۆ باخچەکە و دەرگای ئۆتۆمۆبیلەکە دەکاتەوە و دەتوانێت ئامێرەکە بگرێتە دەست، بەڵام لەناکاو ڕۆحی بلاک شەک ھێرش بۆ جودی دەکات و ڕاستەوخۆ بۆب بە گیتارەکەی دەکێشێت بە بلاک شەک و جودی ڕزگاری دەبێت و دەگەڕێتەوە لای ماری ئیلین، ئەمە لە کاتێکایا کە لە ژوورەوە دانێلا لەلایەن ڕۆحی بووکەوە ھێرشی کراوەتە سەر.
پەرەپێدان
لە سەرەتای مانگی نیسانی ٢٠١٨، کۆمپانیای وارنەر برۆس ڕای گەیاند کە فیلمێک (ئەوکاتە بێ ناونیشان بوو) لە زنجیرەفیلمی «گەردوونی جادووگەریی» لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ نمایش دەکرێت. لە کۆتایی ئەو مانگەدا ڕاگەیەندرا کە فیلمەکە دەبێتە پاشکۆیەکی دیکەی زنجیرەفیلمی ئەنابێڵ، گاری داوبەرمان لە یەکەم دەرھێنانیدا واژووی لەسەر فیلمەکە کرد بۆ نووسین و دەرھێنانی فیلمەکە، کە لەسەر بنەمای چیرۆکێکی داوبەرمان و جەیمز وان نووسیویەتی. جەیمز وان و پیتەر سەفران بە ھاوبەشی بەرھەمھێنانی پڕۆژەکە بوون. لە میانی کۆمیک کۆنی سان دیێگۆ ساڵی ٢٠١٨، جەیمز وان و سەفران ئاشکرایان کرد کە ڕووداوەکانی فیلمەکە دوای بووکەڵەی ئەنابێڵ دەکەوێت و دوای ئەوەی لە مۆزەخانەی وارنز لەناو چوارچێوەیەکی شووشەییدا دانرابوو، سەرنجیان لەسەر بووکەڵەکە دەبێت. دواتر داوبەرمان ئەمەی پشتڕاستکردەوە و ھەروەھا ڕای گەیاند کە فیلمەکە دوای ماوەیەکی کەم لە سەرەتای فیلمی «جادووگەریی» ڕوودەدات کە کەسایەتی سەرەکی تێیدا ناسێنرا. لە کۆتایییەکانی مانگی ئەیلوولی ٢٠١٨، مکێنا گرەیس وەک جودی وارن پشڕاستکرایەوە، کچە ١٠ ساڵانەکەی وارن، (لە شوێنی ستێرلینگ جێرینس کە ڕۆڵی جودی وارنی لە فیلمی جادووگەریی و جادووگەریی ٢) بینی، ھەروەھا مادیسۆن ئیسێمان وەک یەکێک لە ئەکتەرەکان کە چاودێری مناڵێکی ھەرزەکارە پشتڕاست کرایەوە. تا تشرینی دووەم، ئەوکات کەتی ساریف پەیوەندی بە بەشی کاستەکەوە کرد. ھەر لەو مانگەدا ڕاگەیەندرا کە پاتریک ویلسۆن و ڤێرا فارمیگا ڕۆڵی خۆیان وەک ئێد و لۆرین وارن دووبارە دەکەنەوە.
وێنەگرتن
وێنەگرتنی سەرەکی تا ناوەڕاستی مانگی تشرینی یەکەم لە لۆس ئانجلەس دەستی پێکرد، و مایکل بێرگێس وەک سینەماکار کاری تێدا دەکرد. لە ٧ی کانوونی دووەمدا ویڵسن ڕای گەیاند کە وێنەگرتنی زۆربەی دیمەنەکانی تەواو کردووە. دوای ھەفتەیەک، وێنەگرتن بە فەرمی تەواوکرا. لە شوباتی ٢٠١٩، جۆزێف بیشارا کە ئاواز گۆرانییەکانی فیلمی جادووگەریی، ئەنابێڵ، جادووگەریی ٢ و «نەفرەتی لا لۆرۆنا»ی ئامادە کردووە ئاشکرا بوو کە گۆرانییەکانی «ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە» تۆمار دەکات. لە ٣٠ی ئازاری ٢٠١٩، کیرک ئێم مۆری وەک مۆنتاژکاری فیلمەکە ڕاگەیەندرا.
بڵاوکردنەوە
فیلمی ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە ئەمریکا بە شێوەی شانۆیی لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرز و نیو لاین سینەما بڵاوکرایەوە. سەرەتا بڕیار بوو لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ بڵاوبکرێتەوە، بەڵام دواتر گواسترایەوە بۆ ٢٨ی حوزەیران، پاشان بۆ ٢٦ی حوزەیران. ستۆدیۆکە کۆی گشتی ٧٧ ملیۆن دۆلاری بۆ بانگەشەکردنی فیلمەکە خەرج کردووە. ھەروەھا فیلمەکە تایبەتە بە لۆرین وارن کە لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٩ کۆچی دوایی کرد. فیلمی ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بە دیجیتاڵ ئێچ دی و لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بە شێوەی بلو ڕای و دی ڤی دی بڵاوکرایەوە. ھەروەھا لە کۆمەڵەیەکی بلوڕەی لە مانگی ئایاری ٢٠٢٢ لەگەڵ فیلمەکانی تری «گەردوونی جادووگەریی» بڵاوکرایەوە.
پێشوازی
فیلمی ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە لە ئەمریکا و کەنەدا ٧٤٫٢ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێناوە، لە ناوچەکانی دیکەشدا ١٥٧٫١ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێناوە، کە کۆی گشتی داھاتی جیھانی ٢٣١٫٣ ملیۆن دۆلار بووە. کۆمپانیای دێدلاین ھۆڵیوود قازانجی فیلمەکەی بە ٦٤ ملیۆن دۆلار ھەژمار کردووە کاتێک ھەموو تێچوون و داھاتەکانی کۆکردەوە. لە ئەمریکا و کەنەدا، پێشبینی دەکرا فیلمەکە لە ماوەی پێنج ڕۆژی یەکەمیدا لە ٣٥٨٧ سینەمادا ٣٠–٣٥ ملیۆن دۆلار بەدەستبھێنێت. لە یەکەم ڕۆژیدا، کە چوارشەممە بوو، ٧٫٢ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێنا، لەنێویاندا ٣٫٥ ملیۆن دۆلار لە پێشبینییەکانی شەوی سێشەممە، کە سێیەم باشترین کۆی گشتییە لە ھەر پاشکۆیەکی زنجیرەفیلمەکانی «جادووگەریی». پاشان لە دووەم ڕۆژی بڵاوکردنەوەیدا ٣٫٦ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێنا و کۆی گشتی ئەو دوو ڕۆژە ١٠٫٨ ملیۆن دۆلار بوو. دواتر بۆ یەکەمجار ٢٠٬٣ ملیۆن دۆلاری تێپەڕاندن (کۆی گشتی پێنج ڕۆژ ٣١٫٢ ملیۆن دۆلار بوو)، پلەی دووەمی لە بۆکس ئۆفیس بەدەستھێنا، لە دوای فیلمی (Holover Toy Story 4) و نزمترین دەستپێکی زنجیرەفیلمەکانی «جادووگەریی» بوو. لە کۆتایی ھەفتەی دووەمدا فیلمەکە بە ڕێژەی ٥٢٪ دابەزی و داھاتی ٩٫٨ ملیۆن دۆلاری بەدەستھێنا و پلەی پێنجەمی گرت. لە ماڵپەڕی کۆکەرەوەی پێداچوونەوە][ڕاتن تۆمەیتۆز]]، فیلمەکە خاوەنی ڕیزبەندی پەسەندکردنی ٦٤٪یە بە پشتبەستن بە ٢٠٧ پێداچوونەوە، بە تێکڕای ڕیزبەندی ٥٫٩/١٠. کۆدەنگی ڕەخنەگرانی ماڵپەڕەکە دەڵێت، "خۆشە بۆ ھەواداران تەنانەت ئەگەر وەک ھەندێک لە فیلمەکانی پێش خۆی ترسناک نەبێت، ئەنابێڵ دەگەڕێتەوە ماڵەوە پێشنیاری ئەوە دەکات کە ھێشتا ھەندێک ژیان لە زنجیرەفیلمەکانی "جادووگەریی" ماوە". مێتاکریتیک کە تێکڕای قورس بەکاردەھێنێت، بە پشتبەستن بە ٣٥ ڕەخنەگر، نمرەی ٥٣ لە کۆی ١٠٠ خاڵی بۆ فیلمەکە داناوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ "پێداچوونەوە تێکەڵەکان یان مامناوەند".
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سرووشتییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە جنۆکەییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە ترسناکە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پێشبڕکێیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا پۆل:جنۆکە لە فیلمەکاندا پۆل:فیلمە وەچەرخانەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی خاوەندارێتی ڕۆح پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس
نەخۆشیی ھاری
نەخۆشی ھاری (ناسراو بە نەخۆشی گەستن/گازی سەگی ھار) نەخۆشیێکی ڤایرۆسیە کە دەبێتە ھۆی ھەوکردنی مێشک لە مرۆڤ و شیردەری دیکە. ئەو نیشانانەی کە زوو دەردەکەون؛ تا گرتنەوە و ھەستی پیاچونی شتێکی تیژ بە سوکی بە پێستا لە شوێنی کەوتنەبەر. نیشانانەی دی بە دوای ئەم نیشانانە دێن وەک: جوڵانەوەی توندوتیژ، وروژاندنی کۆنترۆل نەکراو، ترسی ئاو، نەتوانینێک تا بەشێکی لەش بگوازێتەوە، سەر لێشێوان، و لەدەستدانی بەئاگایی.
کاتێ نیشانانەکان سەرھەڵدەدەن، بە زۆری مردن لە دوای دێت. کاتی نێوان گرتن یان توشبوون بە نەخۆشیەکە و دەرکەوتنی نیشانانەکان زۆربەی جار ١ تا ٣ مانگ دەخەیەنێت.
وانداڤیژن
واندا ڤیژن کورتەزنجیرەیەکی ئەمریکییە کە لەلایەن جاک شێفەر بۆ دیزنی+ دروست کراوە، لەسەر کەسایەتییەکانی واندا و ڤیژنی ماڕڤڵ کۆمێکس بنیات نراوە. زنجیرەکە ڕووداوەکانی دەکەوێتە جیھانی سینەماییی ماڕڤڵەوە (MCU) و دوای واندا ماکسیمۆف و ڤیژن دوای ڕووداوەکانی تۆڵەستێنەکان: کۆتایی یارییەکە (٢٠١٩) دەکەوێت، کاتێک ھەردووکیان بەدڵخۆشی لە شارێکی نیوجێرزی دەژین.
نەخۆشیی ھاری
ھۆ
ڤایرۆسی «لیساڤایرۆس» ھۆی سەرھەڵدانی نەخۆشی «ھاری» یە. ھۆکاری توشبوون بە نەخۆشیەکە دەگەرێتەوە بۆ گازی ئاژەڵێک (بە تایبەتی سەگ),یانیش بە بەرکەوتنی ئاوی دەمی ئاژەڵەکە لەگەڵ چاو، دەم و لووتی مرۆڤ.کەزۆرینەی کات ڤایرۆسەکە ١٠ ڕۆژ بەر لە دەرکەوتنی نیشانەکان لە لیکی تووشبوودا هەیە.
وانداڤیژن
زنجیرەکە لە پاڵەوانێتی ئیلیزابێت ئۆڵسن بە ڕۆڵی واندا ماکسیمۆف و پۆڵ بێتانی بە ڕۆڵی ڤیژنە. ھەروەھا دێبرا جۆ ڕوپ و فرێد مێلامێد و کاسرین ھان و تیۆنا پاریس و ڕانداڵ پاڕک و کات دێنینگز و ئیڤان پیتەرز بەژدارن.
نەخۆشیی ھاری
ھۆ
بۆ ئەو مرۆڤانەی کە کەوتوونەتە بەر گەستنی سەگ، ماکوتە (ڤاکسین) ی ھاری، کاریگەرە لە وەستاندنی نەخۆشیەکە بەڵام بە مەرجێک کە چارەسەرەکە پێش دەرکەوتنی نیشانانەکان بێت. ھەروەھا شۆردنی جێی گازکە بە سابون بۆ ماوەی ١٥ خولەک دەتوانێ بە شێوەیەک ڕێگر بێت لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشیەکە. لە ٢٠١٦ەوە تەنیا ١٤ کەس لە دوای دەرکەوتنی نیشانانەکان ڕزگاریان بووە، بۆیە زوو چارەسەرەرکردنی نەخۆشیەکە گرنگیەکی زۆری ھەیە.
ئامار
نەخۆشی ھاری بووە ھۆی مردنی زیاتر لە ١٧٥٠٠ کەس لە جیھان لە ساڵی ٢٠١٥. زیاتر لە ٩٥٪‏ مردن بە ھۆی ئەم نەخۆشیە لە کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا دەردەکەوێت، ھەروەھا ٤٠٪‏ ئەم دانیشتوانە منداڵانی ژێر ١٥ ساڵ دەگرێتەوە. نەخۆشی ھاری لە ١٥٠ وڵات دەرکەوتووە و لە تەواوی کیشوەرەکان تەنیا ئەنتارکتیکا نەبێت، کە زیاتر لە ٣ میلیارد کەس لەم شوێنانە ژیاون کە نەخۆشی ھاری لێبووە. لە ھەندێک وڵات وەک ژاپۆن، ئوسترالیا و بەشێکی زۆری رۆژئاوای ئەورووپا، نەخۆشی ھاری بەھۆکاری سەگەکان دەرناکەوێ. لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا یەکەم ھۆی توشبوون بە نەخۆشی ھاری گازی شەمشەمەکوێرەیە.
وانداڤیژن
بە فەرمی واندا ڤیژن لە نیسانی ٢٠١٩دا ڕاگەیەندرا. زنجیرەکە وا تۆمارکراوە تا لاسای زنجیرەکانی کۆمێدیای دۆخی بکاتەوە، کە واندا و ڤیژن لە ڕاستییەکدا دەژین کە بە دەیە جیاوازەکانی سەدە دەیانبات و لە پەنجاکانی سەدەی بیستەم دەست پێ دەکات. تۆمارکردن لە ئەتڵانتا لە نێوان مانگی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ دەستی پێکرد و لە ئازاری ٢٠٢٠ بەھۆی گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ وەستا. بەرھەمھێنان لە لۆس ئانجلەس لە ئەیلوول دەستی پێکردەوە و لە تشرینی دووەم تەواو بوو.
نەخۆشیی ھاری
نیشانەکان
ماوەی نێوان دەرکەوتنی نیشانانەکان لە پاش توشبوون بە نەخۆشیەکە بە گشتی ١ تا ٣ مانگ دەخەیەنێت. نیشانانە سەرەتاییەکان، تا و سەرئێشە لە خۆ دەگرێتەوە. بەڵام کە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە گەشەی دەکات، دەبێتە ھۆی ھەوکردنی مێشک، کە نیشانانەکانی ئەمەش؛ شەپڵە (ئیفلیجبوون)، پەرێشانی، بێخەوی، شێواوی، ڕەوشتی نائاسایی، تێکچوونی کەسێتی، لاوازی گەندە ھەستناکی وە لە ھۆش خۆچوون دەگرێتەوە. زۆربەی نەخۆشەکان بۆ ماوەی تەنیا ١–١٠ رۆژ دەژین پاش دەرکەوتنی یەکەم نیشانانەکان.
ترس لە ئاو
ھیدرۆفۆبیا (ترس لە ئاو) ناوێکی مێژویی نەخۆشی ھاری یە، ھۆی ئەم ناولێنانە دەگەرێتەوە بۆ قۆناغەکانی کۆتایی ئەم نەخۆشیە، کاتێک کە توشبوو ناتوانێ بە ئاسانی خواردن قووتبدا، ترس لە ئاو بە شێوەیەک کە ناتوانێ تێنویەتی خۆی بشکێنێ. بەرھەمھێنانی لیک زۆر زیاد دەکرێت، و ھەوڵ بۆ خواردنەوە، یان تەنانەت نیازەکە یان پێشنیاری خواردنەوە، دەبێتە ھۆی گرژبوونی ماسوڵکەکانی قورگ و گەروو.
چارەسەر
چارەسەر لە دوای کەوتنەبەر دەتوانێت نەخۆشیەکە ڕابگرێت ئەگەر یەکسەر بەڕێوە بردرا، بە شێوەیەکی گشتی لە نێو ١٠ ڕۆژی ھەوکردن. برینەکە دەبێ زۆر زوو بە سابون بۆ ماوەی پێنج خولەک پاش گازەکە بشۆردرێ، کە دەبێتە ھۆی کەم کردنەوەی بڵاوبوونی ڤایرۆسەکە. پۆڤیدۆنە-یۆدینە یان کحول پاشان ڕا دەسپێررێت تا زیاتر ڤایرۆسەکە کەم بکاتەوە. یەکەم دەرمانی کوتانەکە بە ماوەیەکی کەم پاش گازکە لێدەدرێ، و لە ھەر یەک رۆژانی ٣، ٧ و ١٤ی پاش توشبوونەکە دەبێ ماکوتەیان لێبدرێ.
ئاژەڵی تر
نەخۆشی ھاری دەتوانێ ھەموو شیردەرێک تووشبکا، و ئاژەڵانەی تووشدەبن بە ٣ قۆناغدا تێدەپەڕن. یەکەم قۆناغ ماوەی ١ تا ٣ رۆژ دەخەیەنێت ، لەم قۆناغە رەفتاری ئەم ئاژەڵانە دەگۆردرێ، دووەم قۆناغ ئاژەڵی توشبوو ھار دەبی و گاز لە ھەر شتەک دەدا کە نزیکی بێت و ئەم قۆناغە ٣ تا ٤ رۆژ دەخەیەنێت ، سێیەم قۆناغ ئاژەڵی توشبوو ئیفلیج دەبێ و ھەروەھا بۆ ماوەیەکی کەم پاش ئەم قۆناغە ئاژەڵەکە دەمرێ.
سەرچاوەکان
پۆل:نەخۆشییەکانی پشیلە پۆل:نەخۆشییە چڵکییەکان پۆل:ئاڵۆزیی دەماری
وانداڤیژن
شوێنێک
سێ ھەفتە دوای ڕووداوەکانی فیلمی (تۆڵەسەنەرەوەکان: کۆتا یاری)٢٠١٩، واندا ماکسیمۆف و ڤیژن ژیانێکی ئیدیل لە شارۆچکەی وێستڤیۆ لە ویلایەتی نیوجرسی دەژین، ھەوڵدەدەن سروشتی ڕاستەقینەی خۆیان بشارنەوە. لەگەڵ دەستپێکردنی جووڵەی دەوروبەریان بە دەیەکانی جیاوازدا و ڕووبەڕووی تروپی جۆراوجۆری تەلەڤیزیۆنی دەبنەوە، ئەو دوو ھاوسەرە گومانیان ھەیە کە شتەکان وەک خۆیان نین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی دیزنی+ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی جیھانی سینەمایی ماڕڤڵ پۆل:زنجیرە دراما زنجیرەییەکان پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢١ پۆل:نەفرەتلێکراوەکان لە خەیاڵ پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییەکان پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە پۆل:جادوو لە تەلەڤیزیۆندا پۆل:زنجیرەکان دەربارەی خێزان
دەیڤید ڕیکاردۆ
دەیڤید ڕیکاردۆ (بە ئینگلیزی : David Ricardo ) (١٨ی نیسانی ١٧٧٢ - ١١ی ئەیلوولی ١٨٢٣) ئابووریناسێکی سیاسی و سیاسەتمەدار و ئەندامی پەرلەمانی بەریتانیا و ئێرلەندا بووە. وەک یەکێک لە کاریگەرترین ئابووریناسە کلاسیکییەکان ناسراوە، شانبەشانی کەسایەتییەکانی وەک تۆماس ماڵتۆس و ئادەم سمیس و جەیمس میل.
ڕیکاردۆ، لە لەندەن وەک سێیەمین منداڵی ڕزگاربووی خێزانەکەی لە دایکبوو. باوکی دەڵاڵێکی سەرکەوتووی بۆرسە بوو، ڕیکاردۆ لە خێزانێکی جوولەکە سێفاردیکانەوە هاتووە کە بە ڕەچەڵەک پورتوگالی بوون. لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا لەگەڵ کۆمەڵەیەکی ئایینی ڕایکرد و ئاینەکەی گۆڕی بۆ یەکتاپەرستیی مەسیحی ، ئەمەش بووە هۆی دوورکەوتنەوە لە خێزانەکەی. ڕیکاردۆ سامانی خۆی بە قەرزی حکومەت بەدەستهێنا و دواتر خانەنشین بوو لە گلۆستێرشایر، ناوچەیەکی باشووری ڕۆژاوای ئینگلتەڕا. ڕیکاردۆ وەکو شێریفی باڵای گلۆستێرشایر کاری کردووە و کورسییەکی لە پەرلەمانی بەدەستهێناوە. هاوڕێیەتی کەسایەتییە دیارەکانی وەک جەیمس میل، جێرمی بێنتام و تۆماس ماڵتۆس بوو، لەسەر بابەتگەلێکی جیاواز بەشدارییان لە مشتومڕدا دەکرد. هەروەها ڕیکاردۆ ئەندامی کۆمەڵەی جیۆلۆجی بووە و خوشکە بچووکەکەی نووسەر بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زانا جووەکان پۆل:نووسەرانی ئینگلیزی سەدەی ١٩یەم پۆل:مردووانی ١٨٢٣ پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٢
فەرمان خەرابەیی
فەرمان خەرابەیی (لەدایکبووی ٢٤ی نیسانی ١٩٧٩ لە کەرکووک) نووسەر و زانای ئایینییە، چەندین کتێب و توێژینەوەی چاپکراوی ھەیە، چەندین بەرنامە و وتاری دەنگ و ڕەنگی ھەیە، بانگخوازێکی چالاکە.
ژیاننامە
فەرمان خەرابەیی لە شاری کەرکووک لە دایکبووە، لەسەرەتای تەمەنیدا ماڵباتی خەرابەیی ماڵیان لە کەرکووک دەگوازنەوە بۆ ھەولێر، ھەموو قوتاغەکانی خوێندنی لە سەرتاییەوە تا زانکۆ لە ھەولێر تەواوکردووە، ھەر لە تەمەنی لاویدا دەستدەکات بە نووسین و کاری بانگخوازی، لە ئێستادا پێش نوێژ و وتارخوێنی مزگەوتی سەعید نورسییە لە ھەولێر.
کێشەی کتێبی ڕاستییەکی ونبوو
لە ساڵی ٢٠١٠ کتێبێکی نووسی بە نێوی «ڕاستییەکی ونبوو» لە وێدا قسەی چەند کەسێکی ھەڵسوڕاوی بواری ئافرەتان و ژنانی گواستبۆوە، ئەوەش پشێوی و ناڕەحەتییەکی لەو نێوەندەدا دروست کرد، تا ئەوەی لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ خۆپێشاندانیان لە دژی نووسەری کتێبەدا بۆ بەردەم پەرلەمانی کوردسان سازکرد، خۆپێشاندەران یاداشتێکیان ئاراستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان کرد کە نووسەر سزا بدرێت،  لەبەر ئەوەی خۆپێشاندەران بانگەشەی ئەوەیان دەکرد نووسەر بە کافر ناوی بردوون، بەڵام فەرمان خەرابەیی لە ڕونکردنەوەیەکدا ھەموو ئەو وتانەی ڕەتکردبوویەوە و وتبووی:
«ئەو کتێبەی من توێژینەوەیەکی کۆمەڵایەتییە و بەشێوەیەکی ئەکادیمی و زانستی لە ژێر چەتری ڕێزگرتن لە سنووری یاسا ئەو توێژینەوەم ئەنجام داوە، بەڵام بە داخەوە زۆربەی ئەوانەی بڕیار لەسەر کتێبەکە دەدەن کتێبەکەیان ھەر نەبینیوە، من لەو کتێبە ھێرش و تۆمەتم بۆ کەس نەکردووە، حوکمم لەسەر کەس نەداوە، کەسم بە مورتەد و کافر دانەناوە، ئەوانەش کە ئەو تۆمەتانەم بۆ ھەڵدەبەستن، با بزانم لە کوێی کتێبەکە ئەو شتانەم وتووە با لە کتێبەکە دەریبھێنن و بڵاوی بکەتەوە و بڵێن ئەوەتا لێرە وات وتووە، لەو کتێبە تەنھا قسەکانم نەقل کردووە کە ناتوانن ئینکاری لە وتەی خۆیان بکەن، من ئەو کارەی کردوومە بە ئەرکێکی نیشتمانی و دینی دەزانم، بۆ پاراستنی بەھا جوانەکانی کۆمەڵگای کوردی ئەنجامم داوە، بۆیە بە باشی دەزانم و خەڵکیش بە باشی دەزانن، ئەو کەسەش بە ھەڵەی دەزانێ با بێ جورئەت بکا لە ھەر دەزگایەکی ڕاگەیاندن دەیەوەێ ئامادەم گفتوگۆی لەگەڵ بکەم».
دواتریش لەلایەن ڕۆژنامەنووس تامان شاکر و ٧٠ ئافرەتی ھەڵسوڕاوی بواری ئافرەتان سکاڵا لە دژی فەرمان خەرابەیی تۆماردەکرێت، دواجار دادگا دۆسییەکەی یەکلاکردەوە و لە بەرژەوەندی فەرمان خەرابەیی بڕیاریدا، ئەستۆ پاکی دەرخست و ئەو تۆمەتانەی ڕەتکردەوە مافی پێدا سکالا تۆمار بکات بەڵام ناوبراو لە سکاڵاکارانی بووری
تێبینییەکان
<references group="ت"/>
سەرچاوەکان
پۆل:زانایانی کورد پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:نووسەرانی کورد پۆل:کتێبەکانی فەرمان خەرابەیی پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد پۆل:خەڵکی ھەولێر پۆل:نووسەران پۆل:نووسەرانی عێراقی پۆل:ناودارانی کورد پۆل:توێژەرانی ئایینی ئیسلام پۆل:زانایانی ئیسلام
بێتا بلۆکەرەکان
بێتا بلۆکەرەکان جۆرە دەرمانێکن بەکاردێن بۆ کۆنترۆکردنی لێدانی ناتەواوی دڵ وە بۆ ئەوەی دڵ لە ھێرشی دووەم (میۆکاردیال ئینفراکشن) بپارێزن لەدواین یەکەم ھێرش.
سەرچاوەکان
پۆل:داھێنانە سکۆتلاندییەکان
بەڕۆژە
بەڕۆژە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بێتواتە، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەڕۆژە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گۆمەی و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەرگەشت و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھەرتەل و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەرمک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پرد (ئامێر)
وێنۆک|پردی گیتار کە دەنگی [[لەرەلەر دەگوازێتەوە]] پرد لە ئامێری مۆسیقادا، پێکھاتووە لە پارچەیەک لەسەر ئامێرە مۆسیقییەکان بۆ پشتگیریکردنی تەلەکانی ئامێرە تەلدارەکان و گواستنەوەی دەنگ بۆ پارچەیەکی تری ئامێرە مۆسیقییەکە، زۆرجار ئەم پارچەیە تەختەی دەنگە، بۆ بەرزکردنی دەنگی ئامێرەکە و ئەو نۆتانەی کە ژەنراون.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی مۆسیقا
ھۆرنبۆستێل ساکس
ھۆرنبۆستێل ساکس یان ساکس ھۆرنبۆستێل پێکھاتووە لە سیستمێکی پۆلێنکردنی ئامێرە مۆسیقییەکان کە لە لایەن ئێرێک مۆرتز ڤۆن ھۆرنبۆستێل و کورت ساخسەوە نووسراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ھۆرنبۆستێل ساخس پۆل:دامەزرانەکانی ١٩١٤
کانی ماسیان
کانی ماسیان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێنجوێن(ناوەند)، قەزای پێنجوێن، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی ماسیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی میرمام، پێنجوێن و لە باشوور لەگەڵ گوندی ڕاوگان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی دەربەند، پێنجوێن و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی شابان.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
حاجی باغلو
حاجی باغلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی حەسەنلو، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
حاجی باغلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەنداوی حەسەنلو و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەجەملو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی حەسەنلو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی عەزیم خانلو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سیشێل لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
سیشێل نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
عومەر ئاتزیلی
عومەر ئاتزیلی (،  ; لەدایکبووی ٢٧ی تەممووزی ١٩٩٣) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئیسرائیلییە و وەک یاریزانی ھێڵی ناوەڕاستی ھێرشبەر یان وەک یاریزانی ناوەڕاست بۆ یانەی مەکابی حەیفای خولی نایابی ئیسرائیل یاری دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسرائیلی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣
دوورگەکانی کەیمەن لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
دوورگەکانی کەیمەن نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
زمانی لاتیڤی
لاتیڤی یان لاتڤی (latviešu valoda [ˈlatviɛʃu ˈvaluɔda])، ھەروەھا ناسراوە بە لێتیش، زمانێکییە سەر بە زمانە بالتیکەکان و باڵتۆ سلاڤییەکان لە خێزانی زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان، قسەی پێدەکرێ لە ناوچە بالتیکەکان و زمانی لاتیڤییەکانە و زمانی فەرمی وڵاتی لاتڤیا و ھەروەھا زمانی فەرمیشە لە یەکێتی ئەورووپا، کە نزیکەی ١٬٣ ملیۆن ئاخێوەری ڕەسەنی ھەیە لە لاتڤیا.
شێوەزارەکان
زمانی لاتیڤی سێ شێوەزاری سەرەکی ھەیە کە پڕ ئاخێوەرترینیان بریتییە لە لیڤۆنی دووانەکەی تریش سەمیگالی و سەلۆنییە. alt=دابەشبونی جوگرافی شێوەزارەکانی زمانی لاتیڤی.|وێنۆک|450x450پیکسڵ|دابەشبونی جوگرافی شێوەزارەکانی زمانی لاتیڤی.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانەکانی بکەر–کار–بەرکار پۆل:زمانەکانی لاتڤیا پۆل:زمانی لاتیڤی پۆل:زمانەکانی ڕووسیا پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-١ پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-٢ پۆل:زمانەکانی لیتوانیا
ئەوزاعی
ئەوزاعی ناوی عەبدولڕەحمانی کوڕی عەمری ئەوزاعییە، لە شاری (بەعلەبەک)ی نزیکی شاری دیمەشق لە سووریا لە دایکبووە و لە ساڵی ٨٨ی کۆچیدا لە تەمەنی مناڵیدا باوکی مرد، دواتر دایکی پەروەردەکردنی دەگرێتە ئەستۆ.
وەرگرتنی زانست
کە گەیشتە تەمەنی لاوی، لە دیمەشقەوە بەرەو یەمامە بە ڕێکەوت، لەوێ بە خزمەتی زانای بە ناوبانگ (یەحیای کوڕی ئەبوو کەسیر) گەیشت، زانستی فەرموودەی لێ وەرگرتووە، تا وای لێھات یەحیا دەربارەی دەیووت: «لەم ناوچەدا لەم لاوە زانا و تێگەیشتووتر نییە».
بەرھەم و نووسراوەکانی
زۆر نوسین و دانراوی ھەبووە، بەڵام ھەموویان لە بەیرووت تیاچوون، بەھۆی بوومەلەرزەیەکەوە کە ئاگرێکی خستەوە و ھەموو کتێبەکانی سووتان.
ناوی ھەندێ لە کتێبەکانی:
مردن
لە تەمەنی ٧٠ حەفتا ساڵیدا لە ڕۆژی ٢٨ی مانگی سەفەری ساڵی ١٥٧ی کۆچیدا وەفات دەکات.