cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ستریم ئۆف پاشن
لە ٢٠٠٧دا، گیتارژەن لوکاسن گرووپەکەی بەجێھێشت لەگەڵ گیتارژەنی خۆشەویستی لۆری لینستروت؛ بۆ ئەوەی ئەندامەکانی تر بەتەنھا بەردەوام بن، ھەروەک لە سەرەتاوە پلانی بۆ دانابوو. دواتر ئەرکی گرووپەکە لە ڕووی مۆسیقییەوە کەوتەوە سەر گۆرانیبێژی سەرەکی مارسێلا، لەگەڵ خۆشەویستەکەی یۆھان ڤان ستراتەم، لەگەڵ بەرھەمھێنەری مۆسیقا یوست ڤان دێن برۆیک. گرووپەکە ھەر بە ھەمان ئەندامانەوە مانەوە دوای ٢٠٠٩ تا ساڵی ٢٠١٦. لە نیسانی ٢٠١٦دا، دوای ئەلبومێکی ڕاستەوخۆ بەناوی مێمێنتۆ، ئەوان ڕایانگەیاند کە ئەوان جیا دەبنەوە و دەست لە گرووپەکە ھەڵدەگرن تا زووە، لەجێی ئەوەی بھێڵن کە کاریگەری گرووپەکە بەرەو کاڵبوونەوە بچێت و بەرەو ڕێگەیەکی بەرن کە شوێنی ئەو نییە.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە پرۆگرێسڤ مێتاڵەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە سیمفۆنیک مێتاڵە ھۆڵەندییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییە گۆتیک مێتاڵە ھۆڵەندییەکان پۆل:گرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥
١٠٧٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
یاساکانی یاری (تۆپی پێی کۆمەڵە)
یاساکانی یارییەکە یاسا کۆدکراوەکانی تۆپی پێن. یاساکان ئاماژە بە ژمارەی یاریزانەکان دەکەن کە تیمەکە دەبێت ھەیبێت، درێژی یارییەکە، قەبارەی یاریگاکە و تۆپەکە، جۆری و سروشتی ئەو ھەڵانەی کە árbitros دەتوانن سزا بدەن، یاسای دەرەوەی یاری، و چەندین یاسای تر کە وەرزشەکە پێناسە دەکەن. لە کاتی یارییەکدا، ئەرکی árbitroە لێکدانەوە و جێبەجێکردنی یاساکانی یارییەکە.
لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەمدا ھەوڵێکی جۆراوجۆر بۆ کۆدکردنی یاسا لەنێوان جۆرەکانی تۆپی پێ ئەنجامدرا. یاساکان دەگەڕێنەوە بۆ ساڵی ١٨٦٣ کە یاساکان بە فەرمی لەلایەن ڕێکخراوی تۆپی پێ کە تازە دامەزرابوو پەسەند کرا. بە تێپەڕبوونی کات، یاساکان گۆڕدراون، و لە ١٨٨٦ەوە لەلایەن ئەنجومەنی ڕێکخراوی تۆپی پێی نێودەوڵەتی (IFAB) پارێزراون.
یاساکان تاکە یاساکانی تۆپی پێی یەکێتین فیفا ڕێگە بە ئەندامەکانی دەدات بەکاری بھێنن. یاساکان لە ئێستادا ڕێگە بە ھەندێک گۆڕانکاری بچووکی ئیختیاری دەدەن کە دەتوانرێت لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی نیشتمانییەوە جێبەجێ بکرێت، لەوانە ھەندێکیان بۆ یاریکردن لە نزمترین ئاستەکاندا، بەڵام ئەگەرنا نزیکەی ھەموو تۆپی پێی ڕێکخراو لە سەرانسەری جیھاندا لەژێر ھەمان یاسادا یاری دەکرێت. لە ناوخۆی ئەمریکادا، تۆپی پێی خولی گەورە لە ماوەی ساڵانی نەوەدەکاندا یاسایەکی جیاوازی بەکارھێنا و فیدراسیۆنی نیشتمانی کۆمەڵەکانی ئامادەیی ویلایەتی و کۆمەڵەی وەرزشی نیشتمانی کۆلێژەکان ھێشتا یاساگەلێک بەکاردەھێنن کە بەراورد دەکرێن لەگەڵ یاساکانی IFAB، بەڵام جیاوازن.
ا
ا ، یەکێکە لە پیتەکانی ئەلفوبێی کوردی عەرەبی، وە لە ئەلفوبێی عەرەبی و فارسی و ئوردوو و چەند زمانی تریش هەیە.
پۆل:پیتە عەرەبییەکان
ھۆلیوود، ئەلاباما
ھۆلیوود (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی جەکسن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٠٠٠ کەس بووە. ڕووبەری ٢٣٫١٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٤٣٫٢٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
یوبی سۆفت کەنێکت
وێنۆک یوبی سۆفت کەنێکت نەرمەکاڵایەکی دابەشکردنی دیجیتاڵییە، بەڕێوەبردنی مافە دیجیتاڵییەکان، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و پلاتفۆرمی فرە یاریزانە کە لەلایەن کۆمپانیای یوبی سۆفتەوە پەرەی پێدراوە بۆ پێشکەشکردنی ئەزموونێکی ھاوشێوەی دەستکەوتەکان/تاڵانییەکان کە لەلایەن کۆمپانیاکانی تری یارییەکانەوە پێشکەش دەکرێن. ئەم خزمەتگوزارییە درێژکراوە و دووبارە مارکەی خزمەتگوزاری UPlayی پێشووی کۆمپانیای یوبی سۆفتە کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٩ ناسێندرا، لە کاتێکدا دووبارە مارکەی یوبی سۆفت کەنێکت لە ساڵی ٢٠٢٠ ئەنجامدرا. ئەم خزمەتگوزارییە لە ڕێگەی پلاتفۆرمە جیاوازەکانەوە پێشکەش دەکرێت. یوبی سۆفت کەنێکت بە پلەی یەکەم بۆ فرۆشتن و یاریکردنی یارییە گەشەپێدەرەکانی لایەنی یەکەمی Ubisoft بەکاردێت، ھەرچەندە یارییەکانی گەشەپێدەری لایەنی سێیەمیش لە فرۆشگای Ubisoft دەفرۆشرێن، بەڵام پلاتفۆرمی Ubisoft Connect بەکارناھێنن.
سەرچاوەکان
پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٩ پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس
کیروندی
کیروندی، ھەروەھا ناسراوە بە ڕوندی، بریتییە لە زمانێکی سەر بەخێزانی زمانەکانی بانتوو قسەی پێدەکری لەلایەن ٩ ملیۆن کەسەوە لە بوروندی و ھەندێ ناوچەی تانزانیا و کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ، لەگەڵ ئووگاندا. وێنۆک|نووسینێکی زمانی کیروندی کە لەسەر پشتی بارھەڵگرێک نووسراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زمانەکانی ئووگاندا پۆل:زمانەکانی تانزانیا پۆل:زمانەکانی کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ پۆل:زمانەکانی بوروندی
١٠٧٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئەلفرێد ھیچکۆک
ئەلفرێد جۆزێف ھیچکۆک (١٣ی ئابی ١٨٩٩ – ٢٩ی نیسانی ١٩٨٠) دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرێکی فیلمی بەڕیتانی بوو، کەوا بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسایەتیەکانی سینەمای جیھان دادەنرێت. ھیچکۆک نازناوی "مامۆستای وروژاندن"ی پێدرابوو بە سیفەتی فیلمەکانیەوە کە ٥٠ فیلمی بەرھەمھێنابوو لەماوەی شەست ساڵدا، ھەروەھا لە سەردەمێکدا کەوا ھۆڵیوود بایەخی زۆری بە ئاکتەران دەدا، ھیچکۆک ھەمان ناوبانگی ئاکتەرانی ھەبوو، بەھۆی دەرکەوتنی زۆری لە چاوپێکەوتنەکان و بوونی ڕۆڵی بچووک لەنێو فیلمەکانی خۆی و ھەروەھا پێشکەشکردنی بەرنامەی "Alfred Hitchcock Presents" لەنێوان ساڵانی ١٩٥٥ بۆ ١٩٦٥.
ھیچکۆک لەساڵێ ١٩١٩ ھاتە نێو بواری فیلمسازیەوە و یەکەم کاری بریتیبوو لە نەخشێنەری کارتی سەردێرەکان، کە لەوکاتەدا یارمەتیدەر بوو کارە تەکنیکیەکانی فیلم. ھیچکۆک یەکەم کاری دەرھێنانی خۆی بۆ فیلمی The Pleasure Garden کرد لە ساڵی ١٩٢٥. یەکەمین فیلمی سەرکەوتووشی، لە ساڵی ١٩٢٧ بوو بەناوی The Lodger: A Story of the London Fog کەوا زۆرکەس بەو فیلمە لەقەڵەمی دەدەن کە بووە ھۆی لەدایکبوونی ژانرەی "سریلەر - جۆش و خرۆش"، ھەروەھا فیلمێکی تری ساڵی ١٩٢٩ کرد بەناوی Blackmail کەوا بووە یەکەمین فیلمی دەنگدار لە مێژووی سینەمای بەڕیتانیا. لەدەی سیەکان، ھیچکۆک دوو فیلمی تری سریلەری بەرھەمھێنانە بەناوەکانی The 39 Steps (١٩٣٥) و The Lady Vanishes (١٩٣٨) کەوا وەک لە دوو باشترین فیلمە بەڕیتانیەکانی سەدەی بیستەم لە قەڵەم دەدرێن.
لە کۆتایی سیەکان، ھیچکۆک بووە فیلمسازێکی گرینگ و ناسراو لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی، و بەرھەمھێنەرێکی ھاوڕێی بەناوی دەیڤد سێلزنیک ڕازیکرد تاکو بێتە ھۆڵیوود. لەوێ، ھیچکۆک زنجیرەیەکی سەرکەوتنی گەورەی بەدەستھێنا. یەکەم فیلمی لە ھۆڵیوود، فیلمی Rebecca بوو کە بۆ ١١ خەڵاتی ئۆسکار پاڵێورا و خەڵاتی ئۆسکاری باشترین وێنەی ساڵی بردەوە. فیلمەکانی دواتری بریتی بوون لە Foreign Correspondent (١٩٤٠), Shadow of a Doubt (١٩٤٣), و  The Paradine Case (١٩٤٧). لە کۆی گشتی ھەر ٥٣ فیلمەکەیدا، داھاتی ٢٢٣ میلیۆن دۆلار کۆبۆتەوە، لەگەڵ ٤٦ پاڵاوتنی ئۆسکار و ٦ بردنەوە. دواتر ھیچکۆک چوار فیلمی تری دەرھێنا کەوا ھەر چواری بە باشترینەکانی مێژوو دادەنرێن لەنێویاندا Rear Window (١٩٥٤), Vertigo (١٩٥٨), North by Northwest (١٩٥٩), and Psycho (١٩٦٠).
ھیچکۆک دوای مردنیشی سەروەتێکی دەوڵەمەندی سینەمای دوای خۆی جێھێشت. فیلمی Vertigo وەک باشترین فیلمی مێژوو دیارکرا لەلایەن کۆمەڵگەی فیلمی بەڕیتانیاوە و توانی پێش فیلمی Citizen Kane بکەوێتەوە کە پلەی یەکەمی داگیرکردبوو. تاکو ساڵی ٢٠١٨، ھەشت لە فیلمەکانی لەلایەن تۆماری نەتەوەیی فیلمی ئەمریکی بۆ پاراستنی فیلمە کۆنەکان خرانە لیستەکەوە وەک باشترینەکان لەنێویاندا، ئەو فیلمەی خۆی بەلایەوە باشترین بوو Shadow of a Doubtی ساڵی ١٩٤٣. ھیچکۆک چوار مانگ بەر لە مردنی و لە ساڵی ١٩٧٩ ڕێزلێنانی شاھانەیی بەڕیتانیای لێنرا و وەک سوارچاک دیارکرا.
ستایلی ھیچکۆک چەندین سیفەتی تیادا بەدی دەکرێت وەک بوونی جوڵەی کامێرا، و دانانی چوارچێوە بۆ دیمەنەکانی بە مەبەستی زیادکردنی ترس و دڵەڕاوکێ بۆ دیمەنەکە. ڕەخنەگری فیلمسازی ڕۆبن وود دەربارەی ھیچکۆک دەڵێ "دیمەن فیلمەکانی ھیچکۆک وەک ئەندامی لەش وان، ھەریەکەیان بە یارمەتی ئەندامەکانی تر، مانایە ویستراوەکە بەڕونوی دەگەینن".
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلفرید ھیچکۆک پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئینگلیزی پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئینگلیز پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی ئاڵمانی پۆل:مردووانی ١٩٨٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩ پۆل:سیناریۆنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری پۆل:مردن بەهۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان پۆل:براوەکانی خەڵاتی گیڵد ئۆف ئەمریکا پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە
پارێزگای سیونیک
پارێزگای سیونیک باشووریترین پارێزگای ئەرمینیایە. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای ڤایۆتس دزۆر، لە ڕۆژاوا لەگەڵ کۆماری خۆسەری نەخچیڤانی ئازەربایجان، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ئێران و لە باشوورەوە ھاوسنوورە. پایتەخت و گەورەترین شارەکەی شارۆچکەی کاپانە. لیژنەی ئاماری ئەرمینیا ڕای گەیاندووە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١١دا ١٤١ ھەزار و ٧٧١ کەس بووە لەکاتێکدا لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١دا ١٥٢ ھەزار و ٦٨٤ کەس بووە.
کشتوکاڵ
نزیکەی ٧٤٪ (٣٬٣٣٦ کیلۆمەتر دووجا) لە کۆی ڕووبەری پارێزگاکە زەوی کشتوکاڵییە، کە ١٣٫٢٪ (٤٤٠ کیلۆمەتر دووجا)یان زەوییە کشتوکاڵییەکانن. دانیشتووانی گوندەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بەشدارن لە کشتوکاڵ و ئاژەڵداریدا. پارێزگاکە ٦٫٥٪ی بەرھەمی کشتوکاڵی ساڵانەی ئەرمینیا بەشداری دەکات. بەرھەمە سەرەکییەکان بریتین لە دانەوێڵە، دانەوێڵەی وشک، پەتاتە و سەوزە.
گوندی ئەنگەغەکۆت حەوزی بەخێوکردنی ماسی ھەیە، گوندی ئاچانان شوێنی کێڵگەیەکی پەلەوەرییە.
سەرچاوەکان
سیونیک پۆل:پارێزگای سیونیک
ڕووباری نیاگارا
وێنۆک|وێنەی سەتەلایتیی چەمی نیاگارا کە لە نێوان ھەردوو زرێچەکەدا دیارە چەمی نیاگارا چەمێکە لە پارێزگای ئانتاریۆی وڵاتی کەنەدا کە سەرچاوی ئاوی تاڤگەکانی نیاگارایە. ئەم چەمە لە دەریاچەی ئێرییەوە بەرەو دەریاچەی ئانتاریۆ دەچێت. ڕووباری نیاگارا لە بڕێک شوێندا سنووری نێوان دوو وڵاتی کەنەدا و ئەمریکا دیاری دەکات.
سەرچاوە
ویکیی ئینگلیزی؛ ئابی 2015
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:چەمە سنوورییەکان پۆل:سنووری نێوان کەنەدا-ئەمریکا
بڕیارنامەی ١٤١٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤١٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٧ی ئایاری ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٣٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:ئەنگۆلا لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەنگۆلا
ڕادە (ماتماتیک)
وێنۆک|چەپ ڕادە یان ئامانج یەکێک لە چەمکە سەرەکییەکانی ھەژماری جیاکاری و تەواوکارییە و بۆ پێناسەی بەردەوامی، گرتە، و تەواوکاری، کەلکی لێوەردەگرن. ڕادە چۆنیەتی ڕەوشتی فانکشنێک و ھەروەھا سیفەتی فانکشن لەسەر خاڵەکانی ڕووتەختێک یان بەھایەکانی بێسنوور بەراورد دەکات. لە دەقە بیرکارییەکاندا ڕادە ھێما دەکرێ بە lim، بۆ نموونە lim(an) = a ھەندێک جار بە ئاڕاستەبڕێک (→) نیشان دەدرێت وەکوو an → a و ھەندێک جار بە پیتە کوردییەکان بە شێوەی ڕادە دەنووسرێت.
ڕادەی فانکشن
[[پەڕگە:Límite 01.svg|وێنۆک|مەودای
x
c
بە δ دیاری کراوە]] [[پەڕگە: Limit-at-infinity-graph.png|وێنۆک|مەودای
f(x
تا
L
بە ε دیاری کراوە، بۆ هەر
x> S
واتە بەھای f (x) زیاتر و زیاتر لە ژمارەی L نیزیک دەبێتەوە کاتێک x  زیاتر و زیاتر لە ژمارەی دیاریکراوی  c لە ھەر دوو لای نیزیک ببێتەوە. ئەمە بەم شێوەیە دەردەبڕین «ڕادە (ئامانجی) f کاتێک x  لە c نیزیک دەبێتەوە یەکسانە بە L.»
لە ساڵی ١٨٢١ کۆشی و پاشان کارڵ ڤایەرشتراس ئەو پێناسەیان بە زاراوەگەلی بیرکاری شیکاری کرد، پێناسەی ڕادە لە سەدەی ١٩ زایینی بە ڕادەی (ε, δ) دەناسرا. لێرەدا ئێپسیلۆن بەھایەکی ئەرێنی زۆر بچووکە. کاتێک «f (x) زیاتر و زیاتر لە
نزیک دەبێتەوە» واتە بەھای f (x) کەم کەم دەکەوێتە ماوەی (L - ε, L + ε) . ئەوە بەم شێوە دەنووسرێت f(x) - L| <ε|. «کاتێک x زیاتر و زیاتر لە ژمارەی دیاریکراوی c لە ھەر دوو لای نیزیک دەبێتەوە» واتە ئەو بڕە ڕاستیانەی وەکوو x کە دوورییان تا c کەمترە لە بڕی ئەرێنی δ . واتە x دەکەوێتە نێوان یەکێک لە ماوەکانی (c - δ, c) یا (c, c + δ)، ئەمە بە شێوەی خوارەوە دەنووسرێت
٠ <
. لاسەنگەی یەکەم واتە دووری نێوان
و
زۆرترە لە سیفر و
x ≠ c
و لاسەنگەی دووھەم واتە دووری
لە
کەمترە لە
δ
. پێناسەی ڕادە بەو شێوەیە تەنانەت ئەگەر f(c) \neq L بێت پاسادانە واتە پێویست نییە
f(x)
بڕیارنامەی ١٤١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤١٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئایاری ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی ئەفغانستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٤١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
ڕادە (ماتماتیک)
ڕادەی فانکشن
لە خاڵی
بڕیارنامەی ١٤١٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:ئەفغانستان لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەفغانستان
ڕادە (ماتماتیک)
ڕادەی فانکشن
پێناسە کرابێت.
نموونە
بۆ نموونە، وا دابنێ f بە شێوەی خوارەوە پێناسە بکرێت
دەکرێت وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی f بە چەندھا خاڵ جگە لە x=1 بکێشرێتەوە. لە لایەکی تر وێنەکە لە x=1 ڕوون نییە، بۆ ئەوەی بیرۆکەیەکمان لەلا درووست بێت لە چۆنیەتی سیفەتی فانکشنی f لە ھاوسێی x=1 دەتوانین دوو کۆمەڵە گۆڕەک بۆ بەھای x بەکار بھێنین، کۆمەڵەی یەکەم لەو بەھایانە پێکدێت کە زیاتر و زیاتر لە لای چەپ لە یەک نیزیک دەبێتەوە، کۆمەڵەی دووھەم لەو بەھایانە پێکدێت کە زیاتر و زیاتر لە لای ڕاست لە یەک نیزیک دەبنەوە. ھەر چەند x بەھای یەک وەرناگرێت، بەڵام دەتوانێت بەھای x زیاتر و زیاتر لە ١ نیزیک بکرێتەوە، لەمەوە دەردەچێت بەھایەکانی f (x) زیاتر و زیاتر لە ٢ نیزیک دەبێتەوە.
ھاوکێشەی خوارەوە بۆ ھەموو ژمارە ڕاستییەکان جگە لە x=١ پاسادانە.
کەواتە، بەھای f (x) زیاتر و زیاتر لە ٢ نیزیک دەبێتەوە ھەرکات
x
ی زیاتر و زیاتر لە ١ نیزیک ببێتەوە. بە واتایەکی تر
.
ڕادەی یەک فانکشن سەرەڕای ئەوەی بۆ بەھای دیاریکراو پێناسە دەکرێت، دەتوانێت بۆ بەھای بێسنووریش پێناسە بکرێت بۆ نموونە
ھەرکات
بەھای بێسنوور وەربگرێت، بەھای f (x) لە  ٢ نزیک دەبێتەوە. ئەمە بەم شێوەیە دەردەبڕین ڕادەی
f(x)
کاتێک
بەرەو بێسنوور دەڕوات، یەکسانە بە ٢ بە زمانی بیرکاری بەم شێوە دەردەبڕێت:
ڕادەی پاشیەکی
وێنۆک|300px| پاشیەکی لە سیفر نیزیک دەبێتەوە لە سەرنجدان بەم پاشیەکییە
۱٫۷۹, ۱٫۷۹۹, ۱٫۷۹۹۹,... دەردەچێت، ژمارەکانی پاشیەکی لە ژمارەی ۱٫۸ نزیک دەبێتەوە. کەواتە ۱٫۸ بریتییە لە ڕادەی ئەم پاشیەکییە. وا دابنێ
a۱, a۲,... پاشیەکی‌یەک لە ژمارە ڕاستەقینەکان بێت. ئەوا دەتوانیت بڵێیت ژمارەی ڕاستەقینەی
L
بریتییە لە ڕادەی پاشیەکی ئەگەر:
سەرچاوەکان
پۆل:شیکاریی ڕاستەقینە پۆل:ھەژماری جیاکاری پۆل:ڕادە (ماتماتیک) پۆل:شیکاریی لێکنەساوی
ئەنیمەیشن
ئەنیمەیشن یان وێنەی جوڵاو (بە ئینگلیزی: Animation) شێوازێکی ھونەرییە، بۆ بەرھەمھێنانی فیلم، کە تێیدا دەرھێنەری فیلمەکە، ھەڵدەستێ بە ئامادەکردنی ھەندێک وێنە بۆ جوڵە و بزاوتن، نەک تۆمارکردنی بە ئامێری وێنەگرتن ھەروەک لە ڕاستیدا وا دەردەکەوێ بەرھەمھێنانی فیلمێکی وێنەی جوڵاو پێویست بەمە دەکات کە زنجیرەیێک لە وێنە و شتومەکەکان، یەک لە دوای یەک وێنەیان بۆ بگرێ بە جۆرێک کە ھەر ئەندازەیێک لە فیلمەکە، وێنەێک لەم وێنانە لە خۆی بگرێ، جا گۆڕانکاریێکی کەم لە شوێنی دیمەنەکە، یان ئەم شتەی کەوێنەی بۆ گیراوە ڕوودەدات بازنە بە بازنە، جاکاتێک کە کاسێتە ڤیدیۆیییەکە ئەخرێتە کارەوە، لەسەر ئامێری پێشکەشکردنی سینەمایی، شتەکان وا دەردەکەون، وەک ئەوەی کەبجوڵین زۆر ڕوو ئەکرێتە تەکنیکی وێنەی جوڵاو، لە دەرھێنانی وێنە گاڵتە ئامێزەکاندا ھونەرمەندانی ڕیکلامی، بۆ ڕیکلامکردنی لەسەر تەلەڤیزیۆن بەکاری دەھێنن. ھەروەھا بەرھەمھێنەرانی فیلمە فێرکارییەکان پشت ئەبەستن بە جۆرێکی تایبەت لەوێنە جووڵاوەکان، بۆ ھاریکاریان بۆ ڕوون کردنەوەی بیرو بۆچوونە سەختەکان یان ئەم بابەتانەی کە ناتوانرێ ڕوون بکرێنەوە، بەدیمەنی ڕاستەقینە، ھەروەھا ئەتوانرێ وێنە جووڵاوەکان و، دیمەنە جووڵاوەکان، کە بە شێوەیێکی سینەمایی وێنەیان دەگیرێ یەکبخرێن.
جۆرەکانی وێنەی جوڵاو
ئەتوانرێ جۆریک لەجۆرەکانی وێنەی جوڵاو، بەدەست بھێنرێ و، دروست بکرێ بێ ھیچ ھۆکارێکی تەکنیکی، ئەمیش لە ڕێگەی پشت بەستن بە ھۆکارێکی سادە کە ناوئەبرێ بە: پەڕاوی سەیرکردنی خێرا، کە کۆمەڵێک وێنەی ھێڵکارییە (الاستکشات)، لە چەند لاپەڕەیەکی یەک لە دوای یەکدا، ھەریەک لەدوای ئەویتردا لە شێوەی زنجیرەیێکی ڕووندا جا لە کاتی ھەڵدانەوەی پەڕاوەکان بەشێوەیێکی خێرا، وا دەردەکەوێ کە دەجوڵێ. بەر لە ئامادەکاری وێنەی جوڵاو، دەبێ داڕشتن و، چیڕۆکێک ھەبێ ھونەرمەندێکی دیمەن نووس دایرشتبێ، جا ئەم شتە ئامادە دەکات کەپێی ئەوترێ: تابلۆی زنجیرەی دیمەنەکان، کەلە شوێن و لەبری سیناریۆی فیلمەکەیە، بەڵام لە کاسێتێکی گەورەی ڤیدیۆیی وێنەی گاڵتە ئامێز دەچێ، پێک ھاتووە لە وێنەی ھێلکاری دیمەنە یەک لە دوای یەکەکانی چیڕۆکەکە، کە ڕستەی گفتوگۆێ دایەلۆگەکانی تایبەت بە ھەردیمەنێکی، لەسەر چاپکراوە.
لە دوای ڕەزامەندی دەرھێنەر و ھونەرمەندانی تر لەسەر ناواخنی تابلۆی دیمەنەکان، دەست ئەکرێ بەتۆمارکردنی میوزیکی وێنە گرتنەکە، بەیەک لەدوای یەکدا ھاتنی زنجیرەی دیمەنەکان بە وردی، بۆ یەکبوونی ئاوازە میوزیکییەکان و، پارچە زنجیرەی جووڵەیی فیلمەکە. ڕێگایێکی تریش ھەیە کە دەرھێنەری فیلمەکان ئەیگرنە بەر ئەویش ڕێگای بەکارھێنانی شریتی پیشاندان (شریط العرض) کە شریتی وێنەکانە و، بەھۆیەوە ژمارەی چوارچێوەی فیلمەکان دیاری ئەکرێ، کەھەر وشەیێک لەدایەلۆگە تۆمارکراوەکە دەرئەبڕدرێ. لەدوای ئەم ھەنگاوە پێش دەستیانەیش، ھونەرمەندان دەست دەکەن بەتەواوکردنی فیلمی وێنە جووڵاوەکان بە یەکێک لە شێوازەکانی ئەم کارە.
وێنەی جوڵاو کاغەزی سلیلۆز، باوترین جۆرە کە بەھۆیەوە وێنە جووڵاوەکانی پێ دروست بکرێ، لەوانەشە بەرھەمھێنانی فیلمێکی ڕێکوپێکی وێنە جووڵاوەکان بەدرێژی، ھەزارەھا وێنەی جیاکراوەی بوێ و، سێ ساڵیش بخایەنی، ھەروەھا پسپۆڕی تایبەتمەندی زۆرێک لە تاکەکانی بوێ، بۆیە فیلمی بەفری سپی و حەوت کورتەباڵاکان لە ساڵی ١٩٣٧ز و، فیلمی پینۆکیۆ لە ساڵی ١٩٤٠ز، بەم شێوەیە بەرھەم ھێنران، جگە لەوەش زۆرینەی فیلمە وێنە جووڵاوەکانی تایبەت بە منداڵان لەسەر تەلەڤیزیۆن، بەم جۆرە بەرھەم ھێنراون. دەرھێنەری فیلمێک پێویستی بە ھونەرمەندێکی بەش بەشکردنی دیمەنەکان دەبێت بۆجێبەجێکردنی گشتی دیارکردنی جووڵانی کەسایەتییەکان و، ڕووکارە گشتییەکان، ئەمەجگە لە بڕینی فیلمەکە بۆ دیمەنی جیاجیا. لەدوای ئەم قۆناغەش، ھونەرمەندی دابەشکاری دیمەنەکان، ھەڵئەستێ بە ئامادەکردنی ھێما ڕێنمایییەکان، بۆ دوو کۆمەڵی ھونەرمەندان، ئەمانیش: وێنەکێشی باکگراوەندەکان، و وێنەکیشی بزاوتەکان.
وێنەکێشی باکگراوەندەکان ھەڵئەستێت بە وێنەکێشانی ئەم دیمەنانەی کە ھەموو پێکھێنەرە پێویستەکان دەگرێتەوە، جگە لەکەسایەتییەکان، وێنەکێشی بزاوتنەکانیش، ھەڵئەستێ بەجێبەجێکردنی ئەم تابلۆیانەی کە تایبەتن بە کەسایەتییەکان، بەئەندازەیێکی دیارکراو، بە گوێرەی پێویستی جووڵە دایەلۆگییەکان و، شریتی پێشاندان، بۆ نموونە لەکاتی وەڵامدانەوەی یەکێک لە کەسایەتییەکان لەسەر تەلەفۆن، کە ئەڵی: بەڵی، لەشریتی پێشاندانەکە وادیارئەکەوێ کە ئەم وشەیە، بۆ نموونە پێویستی بەھەشت ئەندازە و چوارچێوە دەبێ لە شریتی فیلمەکەدا. جا لەم کاتەدا وێنەکێشی بزاوتنەکان، دەبێ وێنەی جووڵەی لێو، لەھەشت زنجیرە و تابلۆدا دروست بکات، بەوێنەی شێوەی لێو لەکاتی وتنی ئەم وتەیەدا و، لەگەڵ ئەم جووڵە و کردارانەی کەکەسایەتییەکە ئەیکات لەکاتی وەڵامدانەوەکەیداو، وێنەی بۆ ئەکێشرێت.
لە دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەکردنی وێنەکان، کۆمەڵێک وێنەکێشی تر ھەڵئەستن بە کۆپیکردنی وێنەکان لەسەر تابلۆی کاغەزی تەنک (ڕلاستیت) کە بە (سیلز) ئەناسرێ: کە لە توخمی (سلیلۆز) ەوە وەرئەگیرێ، ھەرئەو توخمەی کە لە ھەنگاوە سەرەتایییەکان بەکارئەھێنرێ، لە داوی ئەمانیش بەشی ڕەنگکردن ھەڵئەستن بەڕەنگکردنی تابلۆ کۆپی کراوەکان، لەڕووی پشتەوە و، بەڕەنگی داواکراو. ھێندێک لە کارگەکانی وێنەگرتنی وێنە جووڵاوەکان، کۆمپیوتەر بەکارئەھێنن، بۆجێبەجێکردنی کرداری ڕەنگکردنی کاغەزە سلیلۆزەکان. لە پاشان ھونەرمەندان دەست دەکەن بە کۆکردنەوە و، دابەشکردنی تابلۆکان بەسەردیمەنەکان. ئینجا تابلۆی بزاووتنی سلیلۆز و، تابلۆی دیمەنە جێگیرەکان (باکگڕاوەند) ئەبرێن بۆ بەشی وێنەگرتن و، دەست ئەکرێ بەوێنەگرتنی تابلۆ جووڵاوەکان، بازنە لەدوای بازنە، لەسەر تابلۆی باکگڕاوەندە ڕاستەکان و، ھاوشان لە نێوان تابلۆی بزاووتن، تابلۆی باکگراوەند لە دوای کۆتایی ھاتنی وێنە گرتنەکەش، دەست ئەکرێ بە تۆمارکردنی دەنگەکەی لەسەر کاسێت، لە دواییشدا دەست ئەکرێ بە چاپکردنی کۆپی کراوەکان و، ئامادەکردنی بۆ پێشاندان.
جوڵاندن بە بووکەڵۆکە
پشت ئەبەستێ بە بەکارھێنانی گیان بە بەردارکراوی خاوەن سێ دووری، بۆ کەسایەتی و شتەکان. کە زیاتر لە فیلمە کورتەکان، بەکارئەھێنرێ ھەروەھا لە فیلمە درێژەکانیش، وەک فیلمی: شەڕی ئەستێرەکان ١٩٧٧ز و، بکوژی ئەژدیھا ١٩٨١ز، گیاندارێک لەدەورەوەی (ئی تی)١٩٨٢ز. دوو جۆری وێنەگرتنیش ھەن کە ئەناسرێن بە، بڕینی جوڵە و، ئاسایکردنی جوڵە و کارئاسانیان کردووە بۆ جێبەجێکردنی فیلمەکانی بوکەڵە جووڵاوەکان. چونکە شێوازی بڕینی پشت ئەبەستێ بەو ئامێری وێنەگرتنەی کە دەستکاری و چاککردنی بۆ ئەکرێ، تا پارچەی کاتی لێک دوور تۆماربکرێ و، بەھۆیەوە تەکنیککاران بتوانن، چاکسازی کەم بکەن بەسەر کەسایەتییە گیانبەبەرداکراوەکان و، شتومەکەکان لە نێوان بەش و پارچەکان جا کاتێ بازنەی فیلمەکان ئەخوولێتەوە بەخێرای لە ئامێری پێشاندان گیان بەبەرداکراوەکان وادەرئەکەون کە ئەجووڵێن. لەدوای ئەمیش شێوازێکی ئاسایکردنی جووڵە، چاکسازی دەکەن بەسەر جووڵەی بینراوەکان کە بە ھۆیەوە زۆر ئاسایی و دیارئەکەوێ. چونکە تەکنیککاران پشت ئەبەستن بەرێ و شوێنی تایبەتی، کە ھەڵئەستێ بە جووڵاندنی ئامێرەکانی وێنەگرتن و، گیان بەبەرداکراوەکان، لەکاتی وێنەگرتندا، کە دەبێتە ھۆی نەمانی ناڕێکی لە گیان بەبەرداکراوە جووڵاوەکان و، زیاتر زیندووێتی و، ڕازیکردنی دەبەخشن.
جوڵاندن بە قوڕی دەستکرد
چەپ|250px|وێنۆک|وێنەیەکی جوڵاو کە بە [[قوڕی دەستکرد دروستکراوە.]] یەکێکە لە شێوازەکانی بەرھەمھێنانی بوکەڵۆکەی جوڵاو. کە نموونەکان لە قوڕی دەستکرد ئامادە ئەکرێن، لەڕیکلامەکانی تەلەڤیزیۆن و، فیلمە بوکەڵۆکە جوڵاوە کورتەکان بەکارئەھێنرێت.
جوڵاندن بەخاڵی ڕووناکی ئەلیکترۆنی
یەکێکە لە شێوازەکانی بەدەرخستنی فیلمی جوڵاوە کەتیایدا ئەکتەران چاکسازی دەکەن بۆ جوڵەکانیان بەکەمی ھەرکاتێک ئامێری وێنەگرتن ڕابوەستێ، کە شێوەو ڕوخسارێکی دەستکرد دەبەخشێتە لاشەی مرۆڤ.
جوڵاندن بە دەرزی
کردارێکە کە تێیدا تابلۆیێکی گەورەی سپی بەکارئەھێنرێ، کەزیاتر لە ملیۆنێک کونی بچووکی تێدابێ، جا تەکنیککارانی جوڵان پڕی دەکەن لە دەرزی بێسەر، پاشان لە تەنیشتێکەوە ڕووناکی بەسەردا دەدەن، بەجۆرێک کە سێبەری وابداتەوە کە شێوە بەکارھێنراوەکان وێنەی جوڵاوبن. ھەروەھا تەکنیککاران ھەڵئەستن بە گۆڕینی دەرزییەکان، بۆ گۆڕانی شێوەو جۆرەکانی.
جوڵان بە کۆمپیوتەر
ڕاست|200px|وێنۆک|[[وێنەی جوڵاوی گۆی زەوی کە بە کۆمپیوتەر دروستکراوە]]
تێیدا کۆمپیوتەر بەکارئەھێنرێ، بۆ ڕەنگکردن و، سێبەرکرن، جوڵاندنی ئەم شێوانەی کە ھونەرمەندان وێنەیان کێشاوە، لەسەر تابلۆی پێشاندان، ئەمیش ھێندێک جار، ڕیگایێکی خێراترە لە وێنەکێشانی بەدەست. چونکە کۆمپیوتەر دەتوانی شێوەو وێنە زۆر بەوردی و، تەواوکارییەکانەوە بەرھەم بھێنیت، ھەر بۆیەش زۆر بەکار ئەھێنرێ، لە جێبەجێکردنی پارچەکانی وێنە جووڵاوەکانی فیلمە فێرکارییەکان. ھەروەھا جوڵاندن بە کۆمپیوتەر، بەکارئەھێنرێ بۆڕیکلامەکانی تەلەڤیزیۆن و، فیلمی ڕۆمانی، ھەندێک لە تەکنیککارانی جوڵاندن پشت بە کۆمپیوتەر ئەبەستن بۆ خێراترکردنی ھەندێ قۆناغی ئامادەکاری، کە لە شێوەی وێنەکردن بەسەر تابلۆی سلیلۆزی تەنک تەواو دەبێ.
کورتەیێکی مێژوویی
بوکەڵۆکەی جوڵاندن لەسەرەتادا، شێوەی یاری جوڵاوەی لەخۆ ئەگرت، پاشان لەسەردەمی نۆزدەھەمی زاینی پەرەی پێدرا، لەوانە، ئەم ئامێرەی کەناوی ئەبرێ بە دیدالیوم، کە ولییەم جۆرج ھونەر، لە ساڵی ١٨٣٤ز دایھێنا. دواتر ئەم دیدالیۆمە ناونرا (زۆترۆب) یان ڕەوڕەوەی ژیان. کە پێکھاتەیێکی شێوە قەوانەیییە و، ھەموو دیمەنەکان بە کاغەز یەک لەدوای یەک بەشێوەی زنجیرە، لەسەری لوول ئەدرێ، پاشان کە دیمەنەکانی قەوانەکە ئەسوڕێ و، لە ڕێگە کەلێنەکانی، کە لە سەرەوەی بۆی دروست کراوە، ئەبینرێ، شێوە وێنە کراوەکان وا دیارئەکەون، وەک ئەوەی کە بجوڵێن، جا ئەم ئامێرەش یارمەتی زۆری دا بۆ پێشدەستی داھێنانی وێنەی جوڵاو.
ھەوڵە سەرەتایییەکانی وێنەی جوڵاو
ئارپەرملبۆرن کوبەری بەریتانی یەکێک بوو لەوانەی کە ھەڵسان، بەداھێنی چەند فیلمێکی وێنەی جوڵاو. کاتێک کە ملبۆڕن لە ساڵی ١٨٩٩ز، ھەڵسا بەوێنەگرتنی زنجیرەیێک لە دەنکە شخارتەی ڕێکخراو، بەشێوە و بازنەی جیا لە کاسیێتی فیلمەکە، بۆ ڕیکلامکردن بۆ کەلوپەلێک، ھەروەھا وێنەکێشی ڕۆژنامەوانی ئەمریکی جێمس ستیوارت بلاکستن، یەکەم کەس بوو کە ھەڵسا بە وێنەگرتن بۆ وێنە دەستکردەکان، لە ئەندازە و چوارچێوەی فیلمی بەیەکەوە نووساو. ئەو لە ساڵی ١٩٠٦ز ھەڵسا بە ئامادەکردنی کاسێتەکەی بەناوی: لایەنە گاڵتە ئامێزییەکانی ڕوخسارە پێکەنیناوییەکان، بەوێنەگرتنی چەند وێنەیەکی دەستی بە گەچ لەسەر تەختەڕەش، بەچەند قۆناغی جیاواز، بەناوبانگترین شارەزایان لەم بوارەدا (ئێمێل کۆل)ی فەڕەنسییە کە ٢٠٠ فیلمی وێنەی جوڵاوی کورتی تەواوکرد، لەنێوان ساڵانی (١٩٠٨ز، ١٩١٨ز) کەبە فیلمی: فانتازماجوری دەستی پێکرد.
لەم کاتەی کە ھەندێک ھونەرمەندی وێنەی جوڵاوی ئەمریکی ڕوویان لە دیارکردنی کەسایەتییەکان کردبوو، ھێندێکی تر ڕوویان لە نوێکاری لەلایەنی تەکنیکی و چاککردنی لە وڵاتانی تر کردبوو. بۆ نموونە ھونەرمەندی ڕووسی لادیسلاس ئەستاریفچ، ھەڵسا بەدەست کاریکردنی بوکەڵۆکەی جوڵاو، لەساڵانی بیستەکانی سەدەی بیستەمی زایینی ھەروەھا لۆت ڕینیگری ئەڵمانی، ھەڵسا بە دەست کاریکردنی شێوە (مەسلەوتە) ی ڕەش، بەباکگڕاوندی ڕووناک لە فیلمە کورتەکانی ھەروەھا ھەندێک ھونەرمەندی ئەوڕوپی، ھەڵسان بەدەست کاریکردنی شێوەی تەنیا، لە فیلمەکانیان بەمەبەستی تاقی کردنەوە، وەک فولترڕۆتمانی ئەڵمانی، ئۆسکار فیشینگەر، کە دوو وێنەکێش و دەرھێنەری سینەمایی بوون و، ھەڵسان بە بەرھەمھێنانی فیلمی کورتی وێنەی جوڵاو، بەپشت بەستن بەئەندازەکاری تەنیا، لەسەرەتای ساڵانی سییەکانی سەدەی بیستەمی زاینی، ئەلیکسەندەر ئەلیکسێنی ڕوسی بە بنەچەک و کچە ھونەرمەندی ئەمریکی کلیر پارکەر، ھەڵسان بە پەرەپێدانی جوڵاندن بە شێوازی جوڵاندن بەدەرزی لە فەڕەنسا.
چەپ|300px|وێنۆک|لۆگۆی [[کۆمپانیای واڵت دیزنی]]
کۆمپانیای واڵت دیزنی، بە یەکێک لە زۆرترین بەرھەم ھێنەرانی فیلمی وێنە جوڵاوە بەناوبانگەکان ئەژمێردرێت و، ڕاھێنانی زۆربەی کەسایەتییە بەناوبانگەکانی فیلمی کارتۆنی بۆ ئەو ئەگەڕێتەوە، وەک کەسایەتی، میکی ماوس، دۆنالدک و، گۆفی و، بلۆتۆ ھەولی زۆریشیدا لە نێوان ساڵانی (١٩٢٨ز و، ١٩٣٨ز). بۆپەرەپێدانی لایەنی کەسایەتی لە فیلمە جووڵاوەکان، کەشوێن پێی خۆی جێ ھێڵا لە چیرۆک ھێنانەوە و، ڕێکخستن و، بۆچوونی تەکنیکی لەھەموو بوارەکانی بەرھەمھێنانی سینەمایی فیلمەکانی وێنە جووڵاوەکان.
ستیمبون ویلی ساڵی(١٩٢٨ز) یەکەم کاسێتی دەنگدار بوو، لە فیلمەکانی وێنە جووڵاوەکان، کە لە پاڵەوانییەتی میکی ماوس بوو، دیزی لە نێوان ماوەی ساڵانی (١٩٢٩ز، ١٩٣٩ز) ھەڵسا بەبەرھەمھێنانی زنجیرەیێک لە فیلمی کارتۆنی لە ژێرناوی سەمفۆنیای گێژان. ھەروەھا دەستی کرد بەبەرھەمھێنانی: بەفریسپی و، حەوت کورتەباڵاکان، لە ساڵی ١٩٢٧ز، کە یەکەم فیلمی درێژی کارتۆنی بوون و، ئەمانەن: پینۆکیۆ ١٩٤٠ز و، فانتازیا ١٩٤٠ز و، دەمبو ١٩٤١ز و، بامبی ١٩٤٢ز و، خاتوونەکە و دەرکراوەکە ١٩٥٥ز.
وێنەی جوڵاو لە نیوەی سەدەی بیستەمی زاینی
زۆرێک لە کارگەکانی وێنە گرتنی سینەمایی سەرەکی، جگە لە کۆمپانیای واڵت دیزنی، ھەڵسان بە کۆنترۆڵکردن بەسەر بەرھەمی فیلمەکانی وێنە جووڵاوەکانی ساڵانی سییەکان و، چلەکانی سەدەی بیستەمی زایینی، ھەریەک لە ولیەم حەننا، جۆزێف باربێرا، لە کۆمپانیای میتر و جولەن مایەر، ھەڵسان بە بەرھەمھێنانی زنجیرەیێک لە فیلمی کورتی وێنەی جوڵاو، بەپاڵەوانییەتی دوانەی تۆم و جێری کە مشک و پشیلەیێکن و، ۆلتەر لانتز لە کۆمپانیای یونیڤەرساڵ، ھێندێک فیلمی کورتی بەرھەم ھێناوە بە پاڵەوانییەتی کەروێشک ئۆزوۆڵد.
دواتر لانتز ھەڵسا بە پێشکەشکردنی فیلمی وۆدی و ۆدبیکەری باڵندە. ھەروەھا کۆمپانیای وارنەر برۆس، بە ھەر یەکێک لە تەکس ئیفرێ و، چک جۆنز و، فریتز فریلنجی سپارد، کە ھەندێک فیلمی وێنەی جوڵاوی کورت دەرھێنن، بە پاڵەوانییەتی: باگزبەنی و، دەفی داک و، شیلمەر فەد و، بۆرکی بەج. لەم ماوەیەشدا نۆرمان ماکلارین، ھێندێک فیلمی وێنەی جوڵاوی بەرھەم ھێنا، کە تا ڕاددەێک بەباشی دانرا، بۆ دەستەی گەل بۆ سینەما لە کەنەدا و، ناو بانگی ماکلارین دەنگی دایەوە، بەھۆی شێوازی ڕەنگکردنی ڕاستەوخۆی تابلۆکانی وێنە جووڵاوەکان و، کارەکانیش لەم بوارەدا ئەمانە دەگرێتەوە فیلمەکانی فیدل دیدی ١٩٤٧ز و، با خەمەکان بڕۆن ١٩٤٩ز و، دراوسێ ١٩٥٢ز کە ئەم فیلمەیان بەھۆی جوڵاندنی خاڵی ڕووناکی ئەلیکترۆنییەوەیە.
لە سەرەتای ساڵانی چلەکانی سەدەی بیستەمی زایینی، کۆمەڵێک ھونەرمەندی وێنەی جوڵاو، لە کارگەکانی وێنەگرتنی دیزی جیابوونەوە و، کۆمەڵێکیان دروست کرد بەناوی (یەکێتی خاوەن بەرھەمانی ئەمریکی) شێوازی واقعی سروشتی واڵت دیزنییان ڕەت ئەکردەوە و، سەرنجی جێپەنجەی بەھێزو ڕووبەرە ڕەنگییە ئاشکرا باوەکانی لایەنە شێوەکارییە نوێیەکانیان بە باشتر دەزانی، ھەروەھا کەمی تێچوونی بەرھەمەکانیان بۆ ڕوونبووەوە بەم شێوازە، بە بەراورد لەگەڵ شێوازەکانی دیزنی بۆ بەرھەمھێنان.
پاشان کاریگەرییەکەی پێچەوانە بوەوە بەسەر جێبەجێکردن لەکارگەکانی وێنەگرتنی وێنەجووڵاوەکان لە ھەموو پارچەکانی دونیا، ھەروەھا کەمی تێچوون بوو بەھۆی سەرکەوتنی بەرھەمە تەلەفزیۆنییەکانی وێنە جووڵاوەکانی پرۆگرامی منداڵان. پاشان کۆمەڵەیێکی تر لە ھونەرمەندانی وێنەی جوڵاو، جیابوونەوە و، لە یەکێتی ئەمریکی، کۆمپانیای تایبەت بە خۆیان دانا، لەنێو ئەمانەدا جۆن ھەبلی، کە خاوەنی بەھرەیێکی نایاب بوو و ھاوسەرەکەی ڤیپ بوون، کەھەڵسان بەجێبەجێکردنی ھەندێ کاری ھونەری، کە کاری درامی و، شێوازی دیارکردنی کەسایەتی لە فیلمی وێنە جووڵاوەکان لە خۆ دەگرێ، کەدیارترینیان ئەمانەن: باڵندەی مانگ ١٩٥٩ز، ڕۆژیکی ڕەشەبا ١٩٦٧، کۆکاودی ١٩٧٣ز.
لە ناوەڕاستی ساڵانی پەنجاکانی سەدەی بیستەمی زاینیدا، تاقیکردنەوە دەستی پێکرد بۆ جێبەجێکردنی وێنەی جوڵاو، بەسەر کۆمپیوتەری ژمارەیی، لەگەڵ سەرەتای بڵاو بوونەوەی، لەناوەڕاستی ساڵانی حەفتاکانی سەدەی بیستەمی زاینیدا، زیاتر پشت بەسترا بە کۆمپیوتەر، بۆ جێَبەجێکردنی فیلمەکانی وێنەی جوڵاوی درێژو ڕیکلامی تەلەفزیۆنی.
ئەمرۆی وێنەی جوڵاو
فیلمە کارتۆنییە گاڵتە ئامێزە جوڵاوە درێژەکان، جارێکی تر شوێنی خۆیان وەرگرتەوە، لەماوەی نێوان ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی بیستەمی زاینی، ئەمەیش کاتێک کە بەشی وێنەی جوڵاو، لە کارگەکانی وێنەگرتنی واڵت دیزنی، پلانی خۆی ئاشکرا کرد، کە ساڵانە فیلمێکی درێژ بەرھەم دەھێنێ، بەڵام توندوتۆڵی لە بەرھەمھێناندا دواکەوت، بەھۆی کۆچی دوایکردنی واڵت دیزنی لە ساڵی ١٩٦٦ز.
پشت بەستنیش بەتەکنیکی نوێ، وەک جێبەجێکردنی وێنەکان، بە کۆمپیوتەر لە کۆتایییەکانی سەدەی بیستەم وایکردووە کە ڕێگر نەمێنێ لە نێوان فیلمی واقیعی و، زیندو و، درامی، لەگەڵ وێنەی جوڵاو، بێگومان ئەم پێشکەوتنانەش سەرئەکێشێ بۆ داھێنانی تری پەی پێ نەبراو، لە بوارەکانی دروستکردنی وێنەدا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەنیمەیشن پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ
١٠٨٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
١٠٨١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئاڵای ئۆبلاستی ڤۆڵگۆگراد
ئاڵای ئۆبلاستی ڤۆڵگۆگراد، کە بابەتێکی فیدراڵی ڕووسیایە، لە حوزەیرانی ٢٠٠٠ پەسەند کرا، ئاڵاکە کێڵگەیەکی سوورە (نوێنەرایەتی ورە و خوێنی ئەو کەسانە دەکات کە شەڕیان بۆ ڕووسیا و ئۆبلاستەکە کردووە) بە دوو ھێڵی ڕاست و شین (نوێنەرایەتی ڤۆلگا و ڕووبارەکانی دۆن) لە شوێنی بەرزکردنەوەکەدا، و بارگاوی کراون بە وێنەیەکی پەیکەری بانگی نیشتمانی دایک. ڕێژەی ئاڵاکە ٢:٣ یە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئۆبلاستی ڤۆڵگۆگراد ڤۆڵگۆگراد
پێڕستی گوندەکانی شەوت
گوندەکانی شارستانی شەوت
شەوت شارۆچکەیەکی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوایە.
ژمارەی گوندکانی دەکاتە ٧٠ گوند:
ئەهلی حەقنشینەکان ٢٨ گوند
کوردنشینەکان ١٣ گوند.
ئازەرینشینەکان ٢٢ گوند.
تێکەڵەی کورد و ئازەری ٧ گوند.
گوندە کوردنشینەکان
پێکهاتووە لە ١٣ گوند.
گوندە تێکەڵە کورد و ئازەریەکان
پێکهاتووە لە ٧ گوند.
گوندە ئازەریەکان
پێکهاتووە لە ٢٢ گوند.
گوندە ئەهلی حەقەکان
پێکهاتووە لە ٢٨ گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی شەوت پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان
بڕیارنامەی ١٤١٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤١٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئایاری ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ پەژراندنی ئەندامانی نوێی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان: کۆماری دیموکراتیکی تیمۆری ڕۆژھەڵات. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٤٢‌ەم،   پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیمۆری ڕۆژھەڵات پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:تیمۆری ڕۆژھەڵات لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەندامێتیی نەتەوە یەکگرتووەکان
ھۆموود، ئەلاباما
ھۆموود (، ) شارێکە لە کەرتی جێفەرسۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٢٥٬١٦٧ کەس بووە. ڕووبەری ٢١٫٨٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٬١٥٢٫٨٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگهام-هووڤەر پۆل:شارەکانی ئەلاباما پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگھام-ھووڤەر
ئیراتابا
بە راوەستان دژ بە ئامۆژگاریەکانی ئیراتابا،لە سالی ١٨٥٨ شەرکەرەکانی مۆهاڤێ پەلاماری ئەو عارەبانەیان دا کە خەلکی کۆچەریان تێدا بوو بە شەمەندەفەرێکەوە وابەست بوو،وە لە ئەنجامدا،وەزارەتی بەرگری ئەمریکا مەفرەزەیەکی بە بە سەرپەرشتی عەقید ولیام هۆفمان نارد بۆ هەرەشەکردن لەو نەتەوە،پاش زنجیرە چاوپێکەوتن و دانیشتنەکان کە بەشەری مۆهاڤی ناسرابوو، ولیام سەرکەوت لەو ئەرکەدا،وتوانی کۆنترۆلی مۆهاڤی بکا،وە فرمانی دا کە دەبێ رێگر نەبن بە تێپەربوونی هاونیشتمانیان بە خاکەکەیان دا،بۆ دلنیاکردنەوەی ئەم رێکەوتنە،قەلای مۆهاڤێ لە نزیک شوێنی شەرەکە دانرا لە نیسانی ١٨٥٩،هەروەها هۆفمان بەوە نەوەستا و چەندەها سەرکردەی مۆهاڤێیەکانی لە زیندان کرد.ئیراتابا بەردەوام بوو لەسەر پارێزی کردن لە مانەوەی پەیوەندەیاکنی لەگەل سپیپێستەکاندا بە هاورێیەتی و ئاشتی،دژی رەگەز پەرستی بوو.
دوای ئەو هەموو هەلوێستە جوان و مرۆڤدۆستانەی،ئیراتابا بانگهێشت کرا بۆ واشنتۆن دی سی لە سالی ١٨٦٤،بۆ چاوپێکەوتن لەگەل چەند ئەندامێکی هێزەکانی ئەمەریکا و حکومەتی ئەمەریکا.،وە هەروەها لەگەل سەرۆکیش کە ئەوکات سەرۆکی ئەمریکا ئەبراهام لینکۆلن بوو،ئیراتابا بوە یەکەم ئەمریکی بە رەچەلەک کە لە باشوری خۆرئاواوە بێ بۆ بینینی سەرۆک.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٨١٠ پۆل:مردووانی ١٨٧٤
قەنستەنتین (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
قەستەنتین زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی درامای پۆلیسی نادیارە لەلایرن دانیاڵ کۆرۆنێ و دەیڤد گۆیەر بۆ ئێن بی سی پێشخراوە. لەسەر کەسایەتییەکی دی سی کۆمیکس بە هەمان ناوەوە دروستکراوە، ئەستێرەی زنجیرەکە مات رایانە وەک جۆن قەنستەنتین، دەرکەری ڕۆحە خراپەکان و لێکۆڵەری نادیاری ئینگلیز کە ڕاوی بوونەوەرە ناسروشتییەکان دەکات. زنجیرەکە لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ دەستی بە پەخش کردووە، و بۆ یەک وەرز پەخشکرا، لە ١٣ی شوباتی ٢٠١٥ هەڵوەشێنرایەوە.
لەگەڵ ئەوەی زنجیرەکە دوای وەرزی یەکەمی هەڵوەشێنرایەوە، رایان ڕۆڵەکەی لە زنجیرەی بازرگانی ئارۆڤێرس بەردەوام بوو، کە قەنستەنتینی وەک بەشێک لە هەمان ناوەڕۆک چەسپاند. رایان هەوەها وەک قەنستەنتین لە گەردوونی فیلمە ئەنیمەیشنەکانی دی سی و زنجیرە ئەنیمەیشنەکەی قەنستەنتین: شاری شەیتانەکان گەڕایەوە.
چیرۆک
جۆن قەنستەنتین، ڕاوچی شەیتان و گەورەی نادیار، پێویستە لەگەڵ تاوانەکانی ڕابردووی مامەڵە بکات کاتێک بێتاوانەکان لە هەڕەشە ناسروشتییەکان دەپارێزێت کە بە بەردەوامی بەهۆی "تاریکی بەرزبووەوە" دێنە ناو جیهانەکەمانەوە. هاوکێشکردنی هەڵسوکەوتەکانی تا هێڵی نێوان خراپە و باشە، قەنستەنتین تواناکانی و نەخشە ناسروشتییەکەی بۆ ناردنی ئەم تۆقاندنانە بۆ جیهانەکەی خۆیان بەکادەهێنێت، هەموو ئەمەش بەهیوایی ڕزگارکردنی ڕۆحی لە ئەشکەنجەی هەتاهەتایی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکان لەسەر چیرۆکە نەخشێندراوەکانی دی سی کۆمیکس پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ترسناکە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠
باڵەخانەی سالار سەعید
300px|thumb|مۆزەخانەی سنە یا باڵەخانەی سالار سەعید، دیوی ژوورەوە وێنۆک|300px|باڵەخانەی سالار سەعید، دیوی دەرەوە 300px|وێنۆک|شمشێری سەردەمی برۆنز، مۆزەخانەی سنە باڵەخانەی سالار سەعید، کە لە شاری سنە ھەڵکەوتووە، ئێستا جێگای مووزەخانەی ئەم شارەیە کە ئاسەوارە مێژوویەکانی پارێزگای کوردستان و شوێنەکانی‌تری ئێرانی لێ نیشان دەدرێت. ئەم مۆزەخانەیە کۆمەڵێک کەرەستەی مێژوویی لە سەردەمانی پێش مێژووەوە ھەتا دەورەی ئیسلامیی لە خۆدا ڕاگرتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سنە
پۆل:مۆزەخانەکان پۆل:باڵەخانە کۆنەکانی سنە پۆل:مۆزەخانەکانی کوردستان پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کوردستان
کاپان
کاپان (بە ئەرمەنی: Կապան) شارۆچکەیەکە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەرمینیا، وەک ناوەندی کارگێڕی کۆمەڵگەی شارستانی کاپان و ھەروەھا پایتەختی پارێزگای سیونیک خزمەت دەکات. دەکەوێتە دۆڵی ڕووباری ڤۆغجی و لە بناری باکووری چیای خوستوپە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتووانی کاپان ٤٣ ھەزار و ١٩٠ کەس بووە کە کەمێک کەمی کردووە لە ٤٥ ھەزار و ٧١١ کەس لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠١دا بەڵام ژمارەی دانیشتووانی ئێستای شارۆچکەکە بەپێی خەمڵاندنی فەرمی ساڵی ٢٠١٦ نزیکەی ٣٤٦٠٠ کەسە. کاپان پڕ دانیشتووانترین شارۆچکەی پارێزگای سیونیکە و ھەروەھا تەواوی ناوچەی باشووری ئەرمینیا.
دیمۆگرافی
لە ئێستادا، کاپان نزیکەی تەواوی دانیشتووانەکەی ئەرمەنییە نەتەوەیییەکانن کە سەر بە کەنیسەی نێردراوی ئەرمەنین. کڵێسای سانت مێسرۆپ مەشتۆتس لە شارۆچکەکە لە کانوونی دووەمی ٢٠٠١ کرایەوە و لەلایەن ئەپستۆریای سیونیکی کڵێسای نێردراوی ئەرمەنییەوە ڕێکدەخرێت، کە بنکەکەی لە شارۆچکەی گۆریسی نزیکە.
سەرچاوەکان
پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی ئەرمەنستان کاپان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٥ەم
پان عەرەبیزم
پان عەرەبیزم بزووتنەوە و سیستەمێکی بیروباوەڕی سیاسییە کە پەرە بەو بیرۆکەیە دەدات کە پێویستە ھەموو عەرەبەکان یەکبگرن بۆ پێکھێنانی یەک وڵات یان دەوڵەت. بیرۆکەی پان عەرەبیزم بۆ یەکەمجار لە کۆتایییەکانی ١٨٠٠ و سەرەتای ١٩٠٠ دروست بووە. جەماوەریی پان عەرەبیزم بە درێژایی سەرەتای ساڵانی ١٩٠٠ پەرەی سەند و لە پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا سەرکردەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لەنێویاندا جەمال عەبدولناسر سەرۆکی میسر، بوونە لایەنگری سەرەکی بزووتنەوەی پان عەرەبی. پان عەرەبییەکان بەگشتی پێیان وایە کە ھەموو ئەو وڵاتانەی کە ژمارەی دانیشتووانی عەرەبیان ھەیە پێویستە کۆببنەوە یان یەکبگرن و زلھێزەکانی ڕۆژاوا وەک ئەمریکا یان بەریتانیا نابێت ھیچ دەسەڵات و کاریگەرییەکی سیاسییان ھەبێت لە باکووری ئەفریقا تاکوو نیمچە دوورگەی عەرەبی.
سەرچاوە و گەشەپێدان
لە کۆتایییەکانی ساڵانی ١٨٠٠دا، ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی زۆربەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی کۆنترۆڵ کرد. ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لەو کاتەدا، زۆر ھەمەچەشن بوو. لە ناوچەکەدا چەندین گرووپی نەتەوەیی و کولتووری جیاوازی خەڵک دەژیان. تا ساڵی ١٩٠٠ ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی لە لاوازبوون بوو و زۆرێک لە گرووپە جیاوازەکانی خەڵکی دانیشتووی ئیمپراتۆرییەت دەیانویست حکوومەتی سەربەخۆ پێکبھێنن کە لەلایەن کەسانێکەوە بەڕێوەدەبرێن کە لەناو پێکھاتەکانی خۆیاندا دەژین.
یەکێک لەو گرووپانەی کە دەستیان کرد بە پێکھێنانی بیرۆکەی تایبەت بە خۆیان سەبارەت بە کۆمەڵگەیەکی خۆبەڕێوەبەر یاخود خۆبڕیارە عەرەبەکان بوون. زۆرێک لە خوێندکار و مامۆستای عەرەبی خوێندەوار کە لە زانکۆکان کاردەکەن، وەک زانکۆی ئەزھەر دەستیان کرد بە بڵاوکردنەوەی گۆڤار و پێکھێنانی یانەکان کە بیرۆکەی کۆمەڵگە یان نەتەوەیەکی یەکگرتووی عەرەبی بەرەوپێش دەبرد. ئەم بیرۆکانە لە سەرانسەری ناوچە عەرەبییەکانی ئیمپراتۆرییەتی پێشووی عوسمانیدا زۆر بەناوبانگ بوون. تا ساڵی ١٩١٢ ڕێکخراوە عەرەبییەکان لە ھەموو ناوچەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست کۆبوونەوە و یەکەم کۆنگرەی عەرەبی لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا پێکدەھێنن. لە کۆنگرەکەدا، عەرەب لە دەوروبەری ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا باسیان لە ئەگەری ڕزگارکردنی خۆیان لە دەوڵەتی عوسمانی و دامەزراندنی وڵاتانی بەڕێوەبەری عەرەب کرد.
ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بە سزادانی ناسیۆنالیستە عەرەبەکان وەڵامی کۆنگرەی عەرەبی دایەوە. لە ھەندێک لە خاکی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا ناسیۆنالیستە عەرەبەکان خراونەتە زیندانەوە و تەنانەت بەھۆی چالاکییەکانیانەوە کوژراون.
لە کاتی جەنگی جیھانی یەکەمدا زۆرێک لە گرووپە عەرەبییەکان پشتگیری لە ھەڵمەتی سەربازی زلھێزەکانی ھاوپەیمانان دەکەن دژی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. لە کۆتایی جەنگی جیھانی یەکەمدا ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی ڕووخا و زلھێزەکانی ھاوپەیمانان کۆبوونەوە و بڕیاریاندا چی بەسەر ئەو خاکەدا دێت کە پێشتر لەژێر کۆنترۆڵی عوسمانیدا بوو. سەرەڕای پشتیوانی لە ھاوپەیمانان لە کاتی جەنگدا، زۆرێک لە وڵاتانی عەرەبی لەلایەن ھاوپەیمانانەوە ئازادییان پێ نەدرا. ھێشتا بە تامەزرۆیییەوە تامەزرۆی بەدەستھێنانی سەربەخۆیی بوون، عەرەبەکانی دانیشتووی وڵاتانی داگیرکراو دەستیان کرد بە پێکھێنانی بیرۆکە سەبارەت بەوەی کە دەوڵەتێکی ئازادی عەرەبی چۆن دەبێت. ئەم بیرۆکانە لە کۆتاییدا دەبوونە بڕبڕەی پشتی پان عەرەبیزم.
بڕیارنامەی ١٤١٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤١٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئایاری ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٤٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:ئیسرائیل لە ٢٠٠٢ پۆل:سووریا لە ٢٠٠٢ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا
١٠٨٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
عەلی تەتەر
عەلی تەتەر تۆفیق محەممەد ئەمین (لەدایکبووی ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٨ لە نێروەی ڕێکان، ئامێدی ) سیاسییەکی کوردە لە حیزبی پارتی دیموکراتی کوردستان. لەوەتەی حوزەیرانی ٢٠٢٠ەوە پارێزگاری دھۆکە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:سیاسییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨
نیکۆلای چێرنیخ
نیکۆلای ستێپانۆڤیچ چێرنیخ (بە ڕووسی: Никола́й Степа́нович Черны́х) (٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٣١–٢٥ی ئایاری ٢٠٠٤ ) فەلەکناسێکی سۆڤیەت لەدایکبووی ڕووسیا و دۆزینەوەی ھەسارە بچووکەکان و دوورەپەرێزەکان بوو لە ڕوانگەی فیزیای فەلەکەکانی کریم لە ناوچنی، تاوان
ژیاننامە و کار
چێرنیخ لە شاری عوسمان لە ڕووسیا لە ئۆبلاستی ڤۆرۆنژ،
لە ئۆبلاستی لیپێتسکی ئێستا لەدایکبووە. تایبەتمەند بووە لە بواری ئەستێرەپێوانی و داینامیکی تەنە بچووکەکان لە کۆمەڵەی خۆردا و لە ساڵی ١٩٦٣ەوە لە ڕوانگەی فیزیکی ئەستێرەیی کریما کاری کردووە.
چێرنیخ دوو دوورەپەرێزی دەوری 74P/Smirnova–Chernykh و 101P/Chernykh دۆزییەوە. ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر گەورەی ئەستێرەی دۆزییەوە، لەوانە بە تایبەتی ٢٨٦٧ Šteins و ئەستێرەی ترۆجان 2207 Antenor. چێرنیخ لەگەڵ ھاوسەر و ھاوکارەکەی لیودمیلا چێرنیخ کاریان کردووە. ئەستێرەی 2325 Chernykh کە لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن فەلەکناسی چیکی ئەنتۆنین مرکۆسەوە دۆزرایەوە، وەک ڕێزێک بۆ ئەوان ناونراوە
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣١ پۆل:مردووانی ٢٠٠٤ پۆل:ئەستێرەناسەکانی سۆڤیەت
گوندەکانی چایپارە
گوندەکانی شارستانی چایپارە
گوندەکانی شارستانی چایپارە لە ٧٦ گوند پێکهاتووە:
گوندە کوردنشینەکان
لە ٢٢ گوند پێکهاتووە.
گوندە ئازەری نشینەکان
لە ٤۶ گوند پێکهاتووە:
گوندە تێکەڵە نشینەکان(کورد و ئازەری)
لە ۹ گوند پێکهاتووە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی چایپارە پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان
ئاواتی تازەلاوی (ئەلبومی کاتی پێری)
دووەم ئەڵبۆمی فەرمی کەیتی پێرییە کە لە ٢٤ی ئابی ٢٠١٠ بڵاوبوویەوە. ئەم ئەڵبومە لە ماوەی ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ – ٣٠ی نیسانی ٢٠١٠ تۆمارکراوە.
گۆرانییەکانی ئەڵبۆمەکە
ئەم ئەڵبۆمە لە سالی ٢٠١٢دا بۆ دوھەم جار بڵاوبووە بەڵام چوار گۆرانی نوێی تێدا دانرا کۆ داگربوون لە
سەرچاوەکان
پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠١٠
١٠٨٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
لوی پاستێر
لوی پاستێر (١٨٢٢–١٨٩٥) زانای کیمیا و میکرۆبناسی فەڕەنسییە. ڤاکسینی ھاری دروست کرد و ھەروھا بناغەدانەری شێوازی پاستێریزەکردنی خۆراکە.
پەراوێز
پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای زمانی فەڕەنسی پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی باڵای نۆرماڵ پۆل:ژینناسانی فەڕەنسی پۆل:کیمیازانانی فەڕەنسی پۆل:زانایانی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٢٢ پۆل:مردووانی ١٨٩٥ پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای فەڕەنسی بۆ زانست
تی-١٤ ئارماتا
وێنۆک|تانکی ئارماتا تی-14 لە نمایشی سەربازی ڕۆژی سەرکەوتنی سوپای سوور - مۆسکۆ/2015 تی-١٤ ئارماتا (ڕووسی: Т-14 «Армата») یەکێکە لە تانکە سەرەکییە شەڕکەرە نوێیەکانی ڕووسیا و بۆ یەکەم جار لە کاتی پرۆڤە بۆ نمایشی ڕۆژی سەرکەوتنی سوپای سوور لە مۆسکۆ بینرا لە ٢٠١٥، و ڕووسیا بەنیازە لەماوەی نێوان (٢٠١٥تا٢٠٢٠) ٢٬٣٠٠ دانە ئارماتا تی-١٤ بخاتە خزمەتەوە.
دیزاین
چەند خاسییەت و تایبەتمەندییەکی هەیە، لەوانە: ئەم تانکە نەوەی نوێی تانکی شەڕکەری ڕووسی ئەنوێنێ، و لە هەرە نوێترین و گەورەترین تایبەتمەندییەکانی بریتییە لەوەی کە بورجی تانکەکە سەربازی تێدا نییە وە تانکەکانی پێشوو، وە تیمەکەی کە پێکهاتوون لە ٣ سەرباز لەناو بۆکسێکی سەربەخۆی پارێزراودان کە جیایە لەبەشەکانی تری تانکەکە و دەکەوێتە بەشی پێشەوەی تانکەکە.
پەرەپێدانی تانکەکە پێنج ساڵی خایاند، وە دەست بەم پرۆژەیە کرا لەدوای هەڵوەشاندنەوەی پرۆژەی T-95 کە بە (پرۆژەی ١٩٥) ناودەبرا، پاش ئەوەی کە لە پەرەپێدانەکاندا کێشەی زۆری کێش و ئاڵۆزی دیزاینەکەی و تێچووی زۆر.
چەک
چاودێری وردی ٣٦٠ پلەی دەوروبەری تانکەکە دەکەن بەھۆی چەند کامێرەیەکی HDیەوە  .
گولەی Vacuum-1 لەئێستادا پەرەیپێدەدرێت بۆ تۆپی  2A82-1M، کە ٩٠ سم درێژە و توانای بڕینی ١٬٠٠٠ ملیم قەڵغانی هەیە لە دووری ٢٬٠٠٠ مەتر.
هەروەها چەندین جۆری تری گولەی هەیە  و موشەکی ئاراستەکراوی دژەتانکی لەسەر دەبەسترێ.
چەکە دووەمیەکانی (لاوەکی) تانکەکە بریتین لە (چەکێکی قورسی 12.7x108 ملم لە جۆری کۆرد + ٣٠٠ فیشەك) و (چەکێکی مامناوەندی 7.62x54 ملم لە جۆری PKTM و ١٬٠٠٠ فیشەك. سەرجەم چەکە دووەمیەکانیش لە ڕێکەی ڕیمۆد کۆنترۆڵەوە کۆنترۆڵ دەکرێن. وێنۆک|چەکی 7.62x54 ملمی (PKTM)|205x205پیکسڵلەداهاتوودا ئەگەر زۆرە چەکی سەرەکی تانکی ئارماتا تی-١٤ لە 2A82 125 ملمەوە بگۆڕدرێ بۆ 2A83 152 ملم. 2A83 152 ملم نزیکی ٢٠٠٠ دانەی لێ دروستکرا بۆ تانکی  T-95، خێرایی گولەکانی ١٬٩٠٠ مەتر/چرکە یە لە مەودای ٢ کیلۆمەتردا
هەروەها دەتوانرێت موشەکی دژە فڕۆکەی لەسەر دابنرێت و دەتوانرێت لە بری چەکی (کۆرد ١٢٫٧ ملم) چەکی دژە فڕۆکەی (٣٠ ملم) دابنرێت.
جوڵە
بزوێنەری تانکەکە لە جۆری (ChTZ 12Н360) ە کە بە گاز کاردەکات و هێزی ١٬٥٠٠ ئەسپ بەرهەم دەهێنێ و ئەوپەڕی توانای بەرهەمهێنانی بزوێنەرەکە هێزی ٢٬٠٠٠ ئەسپە.
وە هەروەها تەمەنی خزمەتکردنی بزوێنەرەکە نزیکەی ٢٬٠٠٠ کاتژمێر کارکردنە بە بەردەوامی بەرهەمهێنان هێزی ١٬٥٠٠ ئەسپ و ئەگەر هێزی ١٬٢٠٠ ئەسپ بەرهەم بهێنێ ئەوا نزیکەی ٥٬٠٠٠ کاتژمێرە لەدوای ئەو ماوەیە پێویستە بگۆڕدرێت. بزوێنەرەکە ئەلیکترۆنییە و لەڕێگەی کۆمپیوتەری تایبەتەوە چاودێری و کۆنترۆڵ دەکرێ.
١٢ گێڕی ئۆتۆماتیکی هەیە و خێرایی دەگاتە ٨٠–٩٠ کیلۆمەتر و مەودای بڕینی ٥٠٠ بە یەک تانکی سووتەمەنی
بڕیارنامەی ١٤١٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٤١٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٥٥١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
تی-١٤ ئارماتا
ئامێرەکانی پشکنین ( سۆنار ) و ڕادار
تانکەکە بە تازەترین سیستمی ڕاداری پشکنینی ئەلیکترۆنی چالاك پڕچەك کراوە بە لەرەلەری 26.5–40 GHz گێگا هێرتز کە مەودای 100 کیلۆمەترە وە بەشێوەیەکی سەرەکی لەلایەن سیستمی بەرگریەکەیەوە بەکاردەهێنرێت ، کە ئەم سیستمە لە توانایدا هەیە لە یەك کاتدا 40 ئامانجی ئاسمانی و 25 ئامانجی زەمینی بپشکنێ وە توانای دۆزینەوەی هەر ئامانجێکی هەیە کە ڕووبەرەکەی لە 30 سانتی مەتر زیاتر بێت.
بڕیارنامەی ١٤١٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٢ پۆل:قوبرس لە ٢٠٠٢
تی-١٤ ئارماتا
ئامێرەکانی پشکنین ( سۆنار ) و ڕادار
سیستمەکە بەشێوەیەکی خۆکار چارەسەری دۆزینەوەی دووری ئامانج و ئاراستە و خێرایی با دەکات و تۆپی تانکەکەی لەگەڵ ڕێکدەکاتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان
چنارشاھیجان
چنارشاھیجان یان قائیمیە، (بە ئینگلیزی Qaemiyeh، بە فارسی قائمیە). چنارشاھیجان شارۆچکەیەکە لە ڕۆژئاوای پارێزگای فارس و ناوەندی شارستانی کۆچنارە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارۆچکەیە ٢٦٩١٨ کەسە (١٣٩٥)، سێیەم شارۆچکەیە لە ڕۆژئاوای پارێزگای فارس. شارۆچکەی چنارشاھیجان لە یەکتربڕینی میحوەرەکانی گواستنەوەی پارێزگای فارس، پارێزگای بووشێھر، پارێزگای خووزستان، پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد ھەڵکەوتووە و ناوەندی ئێران بە بووشێھر و ھەروەھا باشووری ئێران بە ئەھواز دەبەستێتەوە.
مێژووی دێرین
بەپێی بەردی گۆڕەکانی ڕابردوو لە نزیک بەھەشت زەھرای ئەو شارۆچکەیە و پاشماوەی ساسانیەکان لە گوندی قەندیل، دەبینرێت کە چنارشاھیجان مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی پێش ئیسلام. شەھیجان یان چنارشاھیجان لە کتێبی (نزھة المشتاق فی اختراق الآفاق)دا ئاماژەی پێکراوە کە لەلایەن ژشەریف ئیدریسی مەراکیشی) نووسراوە کە یەکێکە لە زانا و فەیلەسوف و جوگرافیناسەکانی سەدەی شەشەمی کۆچی کە یەکێکە لە کۆنترین سەرچاوە جوگرافییەکان. (میرزا حەسەن فەسایی) لە سەدەی دوازدەھەمی کۆچیدا لە کتێبی "فارسنامە ناصری"دا باسی تێپەڕبوونی بە چنارشاھیجان و فەتح عەلی شای بەم ناوچەیە و گەشتەکەی بۆ خووزستان کردووە. فەسایی ھەروەھا باس لە دروستبوون و کۆچی دانیشتوانی سەرەتایی چنارشاھیجان و دوو تیرەی میرزا عەلی و ئەردەشیری دەکات کە لە کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەدەوە ڕوویان لەم ناوچەیە کردووە.
مێژووی نوێ
رۆژی ١٠ی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٨، دوو ناوچەی چنارشاھیجان و کۆھمەرە کە بەشێک بوون لە شارستانی کازیرون لەم شارستانە جیاکرانەوە و شارستانی کۆچناریان پێکھێنا کە شارۆچکەی چنارشاھیجان(قائیمیە) بوو بە ناوەندی. لە دژایەتی ئەم جیابوونەوەیە، خەڵکی کازیرون پێش ئەم وادەیە ناڕەزایەتییان بەڕێوەبرد، ئەمەش بە ئاکام نەھات.
شوێن
چنارشاھیجان دەکەوێتە ڕۆژئاوای پارێزگای فارس بە پانی ٢٩ پلە ٤١ خولەک لە باکوور و درێژی ٥١ پلە ٥٣ خولەک لە ڕۆژھەڵات. چنارشاھیجان لە باکوور و ڕۆژاوا لەگەڵ شارستانی مەمەسنی و لە باشوورەوە لەگەڵ شارستانی کازیرون و لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ شارستانی شیراز ھاوسنوورە.
چنارشاھیجان لە یەکتربڕینی ڕێگای ٨٦ و ڕێگای ٥٥ و لە میحوەرەکانی گواستنەوەی پارێزگای فارس، پارێزگای بووشێھر، پارێزگای خووزستان، پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد ھەڵکەوتووە. میحوەر سەرەکی لە شیرازەوە بۆ بووشێھر و ئەھواز بە چنارشاھیجان تێدەپەڕێت. ئەم شارۆچکەیە لە یەکتربڕینی شارەکانی شیراز، بووشێھر، یاسووج، ئەھواز و کازیرون ھەڵکەوتووە و بە بەستنەوەی ناوەندی ئێران بە بووشێھر و ھەروەھا باشووری ئێران بە خووزستان دادەنرێت.
کەش و ھەوا
چنارشاھیجان کەش و ھەوایەکی نەرم و شاخاوییە و لە زستاندا باران دەبارێت و ھاوینەکانیش گەرم و وشکن. بارانبارینی زستان ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە دابینکردنی سەرچاوەی ئاو لە چنارشاھیجان. چەندین بارستەی ھەوا لە وەرزە جیاوازەکانی ساڵدا کاریگەرییان لەسەر چنارشاھیجان ھەیە. بارستە ھەوای دەریای ناوەڕاست و سودان و سیبیریا لە زستاندا چالاکە و بارستە ھەوای گەرم لە ھاویندا چالاکە. تێکڕای شێی ڕێژەیی درێژخایەنی چنارشاھیجان نزیکەی ٤٠٪ یە.
ژمارەی دانیشتوان
ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە لە ماوەی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦دا یەکسان بووە بە ٢٦ ھەزار و ٩١٨ کەس (٧ ھەزار و ٢٩٨ ماڵ)، ئەمەش وایکردووە چنارشاھیجان ببێتە ٢٠ھەمین شارستان لە پارێزگای فارس و سێیەمین شارۆچکە لە ڕۆژئاوای پارێزگاکە. بەپێی ئەم سەرژمێرییە، ناوچەی ناوەندی شارستانیی کۆچنار ٤٣ ھەزار و ١٥٩ کەس و شارستانی کۆچنار ٥٤ ھەزار و ٨٧٦ کەسی ھەبووە، کە بەڕیز ٢٠ھەمین ناوچە و ٢٠ھەمین شارستانە پڕ دانیشتووانەکەی پارێزگای فارسە.