cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زانکۆی باتنە
هەروەها ببینە
پۆل:زانکۆکانی جەزائیر پۆل:زانکۆ عەرەبییەکان پۆل:زانکۆی باتنە
بڕیارنامەی ١٦٩٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٦٩٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی تەمموزی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆریا باکوور پەرەپێنەدانی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٤٩٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:کۆریای باکوور لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆریای باکوور
مەترا
بەستەری ناوخۆی
پۆل:کۆمپانیاکانی فەڕەنسا
سپایدەرمان لە فیلم
وێنۆک|ئەو ئەکتەرانەی کە ڕۆڵی سپایدەرمانیان لە فیلمە مۆدێرنەکاندا بینیوە (لە چەپەوە بۆ ڕاست):  [[تۆبی مەگوایەر لە فیلمەکانی سام ڕەیمی، ئەندروو گارفیڵد لە فیلمەکانی مارک وێب و تۆم ھۆڵاند لە فیلمەکانی جیھانی سینەماییی مارڤڵ، شامیک مۆر دەنگی مایڵز مۆرالێس دەەگێڕێت لە ئەنیمەیشنی پیاوی جاڵجاڵۆکە: بۆناو جیھانی جاڵجاڵۆکە|200px]] سپایدەرمان لە فیلم بە سووپەرهیرۆ پۆلێن دەکرێت، کارەکتەری خەیاڵی سپایدەرمان، سوپەرکەسایەتییەکی کتێبی کۆمیک کە لەلایەن ستان لی و ستیڤ دیتکۆ دروست کراوە و لەلایەن مارڤڵ کۆمیکسەوە بڵاوکراوەتەوە، سپایدەرمان ھەروەھا کارەکتەری سەرەکییە لە چەندین فیلم و تەلەڤیزیۆن. دەرکەوتووە نیکۆلاس ھامۆند بۆ یەکەمجار ڕۆڵی پیتەر پارکەر/سپایدەرمان بینی لە فیلمی سپایدەرمان کە لە ساڵی ١٩٧٧ بۆ تیڤی دروست کرابوو و دوو دەرکەوتنی دیکەی وەک کارەکتەری فیلمەکە ئەنجامدا. لە ساڵی ١٩٧٨، تۆی بەشێکی شانۆیی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی سپایدەرمان دروست کرد کە شینجی تۆدۆ ڕۆڵی تاکویا یاماشیرۆ/سپایدەرمان ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. تا ساڵی ١٩٩٩، کۆمپانیای سۆنی پیکچەرز ئینتەرتەینمەنت مافی فیلمی کارەکتەری بەدەستھێنا، و تا ساڵی ٢٠١٤ دوو پاشکۆی فیلمی بەرھەمھێنا، سێبەری سپایدەرمان لەلایەن سام ڕەیمی (٢٠٠٢–٢٠٠٧) کە تۆبی ماگوایەر و فیلمی سپایدەرمان سەرسووڕھێنەرەکەی مارک وێب ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا) لە ڕۆڵی سەرەکی ئەندرۆ گارفیڵد.
لە شوباتی ٢٠١٥، دیزنی و ستۆدیۆی مارڤێڵ و سۆنی گرێبەستێکیان کرد بۆ ھاوبەشکردنی مافی فیلمی سپایدەرمان، ئەمەش بووە ھۆی ناساندن و یەکخستنی وەشانی نوێی فیلمی سپایدەرمان لە گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ. ئەم گرێبەستە ڕێگەی بە کۆمپانیای سۆنی پیکچەرز دا کە بەردەوام بێت لە خاوەندارێتی و دارایی و دابەشکردن و کۆنترۆڵی کۆتایی داھێنەرانە بەسەر فیلمەکانی سپایدەرماندا، واڵت دیزنی مۆشن پیکچەرز فیلمەکانی لەگەڵ ئەکتەرەکانی دیکەیدا دابەشکرد. تۆم ھۆڵاند ڕۆڵی ئەم وەشانەی فیلمی سپایدەرمان دەگێڕێت و تا ئێستا لە شەش فیلمدا بەشداری کردووە، لە فیلمی کاپتن ئەمریکا: شەڕی ناوخۆ (٢٠١٦) تا پیاوی جاڵجاڵۆکە: ھیچ ڕێگەیەک نییە بۆ نیشتیمان (٢٠٢١). لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٩، دوای چەقبەستوویەکی کورت کە بووە ھۆی ھەڵوەشاندنەوەی گرێبەستە کۆنەکە، دیزنی و سۆنی دەستیان دا بە ناڕەزایەتی ھەواداران و گەیشتنە ڕێکەوتنێکی نوێ کە ھۆڵاند لانیکەم دوو دەرکەوتنی دیکە ئەنجام بدات: لە فیلمێکی تری تاکە کەسیدا بەناوی سپایدەرمان: ھیچ ڕێگەیەک نییە بۆ نیشتیمان (٢٠٢١) و فیلمێکی تری تیمی.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی پیاوی-جاڵجاڵۆکە پۆل:پیاوی جاڵجاڵۆکە لە فیلم پۆل:پاشکۆکانی سۆنی پیکچەرز پۆل:پاشکۆکانی کۆلۆمبیا پیکچەرز پۆل:زنجیرە فیلمەکان کە لە ساڵی ١٩٧٧ ناسێندران پۆل:پاشکۆکانی مارڤڵ ئینتەرتەیمێنت
گۆگرد
سەرچاوەکان
پۆل:توخمە کیمیایییەکان پۆل:کالکۆجینەکان پۆل:گۆگرد
پراگا
thumb|بەرهەمی پڕاگا لەساڵی ١٩٣٠ پراگا  کۆمپانیایەکی بواری بەرهەمهێنانی ئەتومبیل ، کۆمپانیایەکی چیکییە بۆ بەرهەمهێنانی ئوتومبێل و مانتۆڕ و دەبابە.
کارگێڕیی کات
بەڕێوەبەرایەتیی کات  بریتیە لە ئەنجامدانی پرۆسەی پلاندانان و بەجێھێنانی چاودێری کردن بەئاگا لەسەر بڕێک لەکات کە کۆمەڵێک چالاکی تایبەت بەسەری دەبات بەمەبەستی کاریگەریو لێھاتووی وزیادکردنی بەرھەم
بیردۆزەکانی کات ١- پێشینەی ریزکراوی ستسڤن کۆفی
٢- بنەمای باریتۆن یاسای ٢٠/٨٠
٣-یاسای بارکنسۆن
بیردۆزی یەکەم بیردۆزی پێشینە ھەرکارێک ئەنجامی دەدەین خۆی لەم چوار خانەی خوارەوەدا دەگرێتەوە لە م بیردۆزەدا
'چالاکیەکان دەکرێت بەچواربەشەوە بەپێی گرنگیو بەپەلەیی' خانەی یەکەم کاری گرنگ و بەپەلە : ھەموو ئەو کارانە دەگرێتەوە کە گرنگ وبەپەلەن لەڕووی کاتەوە نمونە :بەیانی تاقیکردنەوەت ھەیە
خانەی دووەم ئەمە خانەی سەرکەوتوانە کەپلان دادەنێن بؤ ئەو کارانەی کە گرنگن و بەڵام بەپەلەنین نمونە: وەک پلاندانان بۆ گەشتکردن
خانەی سێیەم کاری ناگرنگ بڵام بەپەلەیە زۆربەی خەڵکی وادەزانن کاری گرنگ ھەمیشە بەپەلەیە نمونە: ئتومبێلەکەت پێویستی بەبەنزینە
خانەی چوارەم ئەم خانەیە بەپێچەوانەی خانەی یەکەمە کاری ناگرنگ و نا بەپەلە نمونە : چاتکردن بەئەنترنێت
ئەم خاڵانەی لای خوارەوەت بیرنەچێت -باژیانێکی بەپەلەت نەبێت
-پێویستە گرنگی بدرێت بە کارە گرنگ و نا بەپەلەکان
-ھەموو کاتەکانی کارەکانت لە خانەی دووەمدا بەسەرببە کە یارمەتی کەمکردنەوەی کارەکانی خانەی یەکەم
-ئەگەر زیاتر لە %٦٠ لەخانەی دووەمدایە ئەوا سەرکەوتویت لە کارگێڕی کات دا واتە ژیانت -با پێشینە کانی ژیانمان رێکخەین و دوور کەوینەوە لە کاری ناگرنگ
'٢- بنەمای باریتۆن یاسای ٢٠/٨٠' بیردۆزەکەدەڵێت ئەوی لە%٢٠ کات تەر خانبکات بۆ کارەکان لە %٨٠ کارەکان بە سەرکەوتووی جێبەجێ دەکات بەبێ خاوە خاو بەکارھێنانی کاتێکی باش وە ئەوی لە %٨٠ کات لەدەست دەدات لەکارەکانیدا تەنھا لە %٢٠ کارکانی بەجێدەھێنێت ئەش بەھۆی تەرخان نەکردنی کاتێکی باش بۆ کارەکانە خاوەخاو لەئەنجامدانی کارەکان
١٤٤٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کارگێڕیی کات
٣- یاسای بارکنسۆن
چونکە ھەر کارێک بەپێی پێویستی خۆی کات دەخاێنێت. چونکە ئەگەر کارێک بدەین بە کۆمەڵێک کەس کەلە ماوەی ٢ سەعاتدا کارەکە تەواو بکەن وەھەروەھا ھەمان کاربدەین بەکۆمەڵێک کەسی دیکە بەڵام ئەم جارەیان ئەمان لەماوەی ٤ سەعاتدا کارەکە تەواو بکەن ئەوا دەبینین کە ھەردوو کۆمەڵەکە کارەکە تەواو دەکەن لەو ماوەیەی کە بۆیان دیاری کراوە.
بەکورتی:بیردۆزەکەدەڵێت کار درێژ دەبێتەوە بەپێی ئەو کاتەی کەلەبەردەستدایە
چۆن بیردۆزەکە جێ بەجێ دەکرێت: کارەکانت بکە بە پڕۆژە وەھەروەھا کات بۆ ھەموو کارەکانت دیاری بکە وە دستبکە بە ئەنجامدانی کارە گرنگەکان وە کارە گرنگەکان وە ئەو کارانەی کەمتر گرنگن
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:بەڕێوەبەری پۆل:بەڕێوەبردنی کات
چیاکانی کارمێڵ
چیای کارمێل (عبری: הַר הַכַּרְמֶל) کە بە عەرەبیش بە چیای مار ئەلیاس ناسراوە، زنجیرە چیایەکی کەناری زنجیرە یەدەگی بایۆسکۆڤەرە. ژمارەیەک لە شارۆچکەکان لە قەدباڵی ھەڵکەوتوون، کە دیارترینیان شاری حیفایە، کە سێیەمین شاری گەورەی ئیسرائیلە و دەکەوێتە سەر لێواری باکوور و ڕۆژاوای.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عیبری پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئیسرائیل پۆل:مێژووی حەیفا پۆل:جوگرافیای حەیفا پۆل:شوێنە شوێنەوارییەکان لە ئیسرائیل پۆل:زنجیرەچیاکانی ئیسڕائیل پۆل:کێوە پیرۆزەکان
بڕیارنامەی ١٦٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٦٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی تەمموزی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی پەرەپێنەدانی ئێران. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٠٠‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ١ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:ئێران لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئێران
کازم فاروق
کازم فاروق نامیق (لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦ لە سلێمانی، عێراق) پزیشکی پسپۆڕ، مامۆستای زانکۆ، پەڕلەمانتار، وتەبێژ و سەرۆکی پێشووی فراکسیۆنی جووڵانەوەی نەوەی نوێ بوو لە پەرلەمانی کوردستان. ئەندامی لیژنەی ئەوقاف و کاروباری ئایینیی، و ئەندامی لیژنەی تەندروستیی و ژینگە و مافی بەکاربەر بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی سلێمانی پۆل:سیاسییەکانی باشووری کوردستان پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦
١٤٤٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
قوڕقوشم
قوڕقوشم (ھەروەھا سرفت، زرفت یان سرپ؛ )یەکێکە لە توخمە کیمیایییەکان، ھێماکەی (Pb) و گەردیلەی ژمارە (٨٢)یە.
سەرچاوە
پۆل:توخمە کیمیایییەکان پۆل:واوشە تورکییەکان پۆل:قوڕقوشم
گەردوونی سینەماییی مارڤڵ: قۆناغی پێنجەم
وێنۆک| پیتۆن ڕید دەرھێنەری فیلمەکانی پیاوی مێروو|130pxقۆناغی پێنجەمی گەردوونی سینەمایی مارڤڵ کۆمەڵێک فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سوپەرکەسایەتییە ئەمریکییەکانە کە لەلایەن ستۆدیۆکانی مارڤێڵەوە بەرھەمدەھێنرێن و لەسەر بنەمای کارەکتەرەکانی دەرکەوتن لە بڵاوکراوەکانی مارڤڵ کۆمیکسدا بەرھەمدەھێنرێن. قۆناغی پێنجەم ھەموو بەرھەمەکانی مارڤڵ-ستۆدیۆ لەخۆدەگرێت کە بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە بڵاوبکرێنەوە، ستۆدیۆی واڵت دیزنی بە پلەی یەکەم فیلم و زنجیرەکان دابەش دەکات کە لە دیزنی پڵەس نمایش دەکرێن. یەکەم فیلمی ئەم قۆناغە فیلمی Ant-Man and the Wasp: Quantum Mania ە کە بڕیارە لە ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ نمایش بکرێت و یەکەم زنجیرەی ئەم قۆناغە وەرزی دووەمی فیلمی What If... ؟، بڕیارە لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٣ بڵاوبکرێتەوە. کیڤن فیگ بەرھەمھێنان و بەرھەمھێنانی فیلمەکان شانبەشانی بەرھەمھێنەر ئێریک کارۆل بۆ فیلمی Blade.
فیلمەکانی ئەم قۆناغە بریتیین لە فیلمی Ant-Man and the Wasp: Quantum of Solace کە پۆڵ ڕود و ئیڤانجیلین لیلی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، پارێزەرانی گالاکسی بەشی سێیەم، فیلمی مارڤڵ کە بری لارسۆن و تیۆنا پاریس ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، و ئیمان ڤالانی، فیلمی Blade کە ماھێرشالا عەلی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، کاپتن ئەمریکا: The New Order. جەھانی لە ڕۆڵی سەرەکی ئەنتۆنی ماکی، و فیلمێکی ڕەشەبا.
پیاوی مێروولە و چەقەڵ: وەسوەسەی کوانتەم
سکۆت لانگ و ھۆپ ڤان داین لەگەڵ دایک و باوکی ھۆپ ھانک پیم و جانێت ڤان داین، دەست دەکەن بە سەرگەرمییەکی نوێ بۆ گەڕان بەدوای کایەی کوانتەمدا.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
شکۆدا ئۆتۆ
thumb|یەکێک لەبەرهەمەکانی سکۆدا سکۆدا ئۆوتۆ  کۆمپانیایەکی بواری بەرهەمهێنانی ئەتومبیل ، کۆمپانیایەکی چیکییە و لەساڵی ١٨٩٥ دامەزراوە لەلایەن لۆوران و کلیمێنت ، پشکی کۆمپانیاکە لەساڵی ٢٠١٢ نزیکەی ١٠ ملیار یۆڕۆ بوو.
بەستەری ناوخۆی
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٨٩٥
ناوانگ خێچۆگ
ناوانگ خێچۆگ (تبتی: ངག་དབང་མཁས་མཆོག་، ھەروەھا ناسراو بە نەوانگ خخونگ) ئاوازدان و ئاوازدانەری فلوتی تبتییە
ناوانگ بەشێکە لە گرووپێکی زۆر لە مۆسیقاژەنان لە نەریتی تبتی کە ئێستا لە ڕۆژاوا چالاکن، لەوانە گۆرانیبێژ تەکونگ، گۆرانیبێژ کارجەم سەیجی، گۆرانیبێژ فۆربو تی نامگیال، گۆرانیبێژ یونگچن لامۆ، گۆرانیبێژ ئەمچۆک گۆمپۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان
زانکۆی عەلامە تەباتەبایی
250px|وێنۆک|چەپ زانکۆی عەلامە تەباتەبایی (بە فارسی: دانشگاە علامە طباطبایی) یەکێک لە زانکۆکانی شاری تارانە و گەورەترین زانکۆی ئێرانە لە بواری زانستە مرۆڤییەکاندا.
زانکۆی عەلامە تەباتەبایی لە ساڵی ١٣٦٣ی کۆچیی ھەتاوی بە تێکەڵکردنی چەند زانستگە، فێرگە و دامەزراوەی خوێندنی باڵا لە شاری تاران دامەزرا. زانستگەکانی ئەم زانکۆیە لە ناوەند و باکووری شاری تاراندا بڵاوبوونەتەوە. لە ساڵی ١٣٨٥ی ھەتاوی زانستگەکانی ماف و زانستە ڕامیارییەکان، زانستگەی دەروونناسی و بینای ناوەندی بەڕێوەبەرایەتیی زانکۆ گوازرانەوە بۆ گەڕەکی «دێھکەدەی ئۆلەمپیک» کە کەوتووەتە باکووری ڕۆژاوای تاران و ھێدی ھێدی زانستگەکانی دیکەش دەگوازرێنەوە بۆ ئەوێ. خوێندکارانی ئەم زانکۆیە بە دوو شێوەی ڕۆژانە (خۆڕایی) و شەوانە (بەپارە) وەردەگیرێن.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٥٦ لە ئێران پۆل:فێرکاری لە تاران پۆل:زانکۆکانی تاران پۆل:زانکۆکانی ئێران
شانۆی نیو ئەمستردام
وێنۆک|130px شانۆی نیو ئەمستردام شانۆیەکە لە شاری نیوویۆرک لە ئەمریکا.
ئەم ھۆڵە کە لە ساڵی ١٩٠٣ دامەزراوە، دەکەوێتە ناوچەی شانۆی برادۆی و توانای وەرگرتنی ١٧٠٢ کەسی ھەیە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
بڕیارنامەی ١٦٩٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٦٩٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی تەمموزی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٠١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:کێشەی ئیسرائیل و لوبنان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:ئیسرائیل لە ٢٠٠٦ پۆل:لوبنان لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لوبنان
١٤٥٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
تاترا
thumb|بەرهەمێکی نوێی تاترا تاترا  کۆمپانیایەکی بواری بەرهەمهێنانی ئەتومبیل, کۆمپانیایەکی چیکییە و لەساڵی ١٨٥٠ دامەزراوە.
بەستەری ناوخۆی
پۆل:بەرھەمھێنەرانی بزوێنەری دیزڵ پۆل:بەرھەمھێنەرانی ترۆلی پاس
١٤٥١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ژینگۆ
ژینگۆ یان نزگۆ واتە بیۆسفر (biosphere) بریتیە لە کۆی ھەموو زاگەسیستەمەکانی جیھان. ھەروەھا دەتوانین بڵێین ئەو مەودایەی لە سەر زەمین کە ژیانی تێدایە ژینگۆیە.
پۆل:ئۆقیانووسناسی אקולוגיה
ئەی سی ئێم ئەی تی
ئەی سی ئێم ئەی تی کۆمپانیایەکی بواری بەرھەمھێنانی ئۆتۆمۆبیلە.
ئەمەش ببینە
پۆل:کۆمپانیاکانی فەڕەنسا
کیم جۆنگ ئیل
وێنۆک کیم جۆنگ ئیل (بە کۆری:김정일، لەدایکبووی ١٦ی شووباتی ١٩٤١ تا ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢١١) سیاسەتوان و دووەم سەرکردەی ڕەھای کۆریای باکوور بووە لە ١٩٩٤وە تاوەکوو ٢٠١١، سەرۆکایەتی کۆریای باکووری کردووە لە ١٩٩٤ لەدوای مردنی باوکی کیم ئیل-سونگ (یەکەم سەرۆکی ڕەھای کۆریای باکوور) تا مردنی لە ٢٠١١، دواتر لەلایەن کوڕەکەیەوە کیم جۆنگ-ئون جێگرەوەی دەبێت و دەچێتە شوێنی.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٩٤٠ پۆل:مردووانی ٢٠١١ پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە ئاسیا پۆل:فەرمانڕەوا کۆمۆنیستەکان
ئەکسیام
thumb|بەرهەمێکی ئەکسیام ئەکسیام  کۆمپانیایەکی بواری بەرهەمهێنانی ئەتومبیل ، کۆمپانیایەکە لە فەڕەنسایە.
بەستەری ناوخۆی
پۆل:کۆمپانیاکانی فەڕەنسا
کۆنترۆڵکەری پاوان
لەسەر سیستەمەکانی ویندۆز سێرڤەر، کۆنترۆڵکەری پاوان (بە ئینگلیزی: domain controller) ئەو ڕاژەکارەیە کە لە پاواندا وەڵامی پێویست بە داخوازەکانی سەنگاندنی ڕەسەنایەتی (وەک چوونەژوورەوە، پشکنینی ڕێپێدراوییەکان، و ھتد) ئەداتەوە. بەھۆی پاوانەوە بەکارھێنەر مافی دەستگەیشتوویی بە ژمارەیەک لە کەرەستەکانی ناو تۆڕی پێ ئەبەخشرێ.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئەکتیڤ دایرێکتۆری پۆل:تەکنۆلۆژیای سێرڤەری مایکرۆسۆفت
سێکسی خێرا
230px|وێنۆک|بەگشتی سێکسی خێرا کاتێکی زۆر نادات بۆ ھاندانی دروست، و لابردنی جلوبەرگەکان. سێکسی خێرا(Quickie) بریتییە لە جووتبوونی سێکسی کە ڕەنگە ژن و مێردێک بەشداریی بکەن کاتێک کاتەکەی زۆر سنووردار بێت. لەوانەیە خێراکە لە ئارەزووی سێکسی خۆبەخۆ لەلایەن لایەنەکانەوە سەرھەڵبدات یان ڕێکخستنێکی بەردەوام یان پلان بۆ داڕێژراو بێت.
سەرچاوەکان
پۆل:کرداری جنسی
١٤٥٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دوورگەکانی ھاوایی
وێنۆک|چەپ|300px|نەخشەی دوورگەکانی ھاوایی، زنجیرەیەک دوورگە کە لە مەودای2400 کیلۆمتر دا لە نووکی باشوری دوورگەی ھاواییەوە لە ئاراستەی باکووری ڕۆژئاوا ڕاکێشراون. لە ڕۆژئاواوە بۆ ڕۆژھەڵات، ھاوایی پێکھاتووە لە ئەم دوورگانەی خوارەوە:
ھاوایی لە ١٩٥٩ بە دواوە بووە بە ئەیالەت دوروگه‌كانی هاوای بوونه‌ته‌ باشترین شوێنی گه‌شتیاری به‌ هۆای ئه‌و ئاو هه‌وایه‌ خۆش و ناوازه‌ی تێدایه‌
پۆل:دوورگەکانی ھاوایی پۆل:ھەرێمە دابەشکراوەکان
بڕیارنامەی ١٦٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئووگاندا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ
کلۆر
کلۆر (بە ئینگلیزی : Chlorine) یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان ، ھێمای کیمیایی (Cl)ە و گەردیلە ژمارەی (١٧)یە. کلۆر:توخمێکی کیمیاییە ، ھێماکەی (Cl) ، ژمارەی گەردیلەیی(١٧) ، ناوی کلۆر لە وشەی کلاروس ی گریکی وەرگیراوە کە مانای سەوزێکی زەردباو دەگەێنێ.شوێنەکەی دەکەوێتە کۆمەلەی(١٧) لە خشتەی خولی یەکێکە لە ھالۆجینەکان ، لە پێکھاتەی خوێی چێشت بەشدارە(NaCl) ، کەواتە بوونێکی سروشتی ھەیەوگرنگە بۆ ژیان بەتایبەتی ژیانی مرۆڤ.
گازی کلۆر کە رەنگی سەوزێکی زەرد باوە ، چڕیەکەی کەمترە لە چڕی ھەوا ، بۆنێکی ناخۆشی ھەیە ، ھەروەھا ژەھراوییە ، کارایەکی ئۆکسیدێنی بەھێزە ، وەک سپی کەرەوەیەک(بەتایبەتی بۆ کوتاڵ)بەکاردێت ، ھەروەھا وەک پاککەرەوەیەک بەکاردێت بۆ لەناو بردنی میکرۆب.
سیفەتەکانی کلۆر:
توخمی کلۆر ، گازێکی سەوزی زەردباوە ، ھێماکەی(Cl2) ، یەکێکە لە ھالۆجینەکان ، لە پێکھاتەی خوێی چێشت بەشدارە ، بەرھەم ھێنانی کلۆر بە ڕێگای ئۆکسیدێن یان شیکردنەوەی کارەبایی دەبێت ، کلۆر لەگەڵ گشت توخمەکانی تر بە خێرایی کار لێک دەکات. لە پلەی(10oC)دەتوانرێت(3.1Lt)کلۆر لە یەک لیتر ئاو بتاوێتەوە. لە پلەی(30oC)دەتوانرێت(1.77Lt)کلۆر لە یەک لیتر ئاو بتاوێتەوە.
بەکار ھێنانەکانی کلۆر:
یەکێکە لەو مادە کیمیاوییە گرنگانە کەلە پاککردنەوەی ئاو بەکاردێت بۆ لەناوبردنی میکرۆب ، سپی کردنەوەی کوتاڵ ، بەرھەم ھێنانی گازی خەردەل ، ھەروەھا کلۆر بەکار دێت لە پیشەسازی و بەرھەم ھێنانی زۆربەی ئەو بەروبومانەی کە ڕۆژانە بەکاردێن :-
-)بەکار دێت (وەک ترش)بۆ لەناوبردنی میکرۆب و بەکتریا لە ئاوی خواردنەوەو حەوزی مەلەکردن سەرچاوەکانی تری بچوکی ئاو. -)بەکاردێت لە بەرھەمھێنانی ھەریەک لە پەڕو پەرتووک ، پاکژکەرەوە ، کوتاڵ ، ڕەنگ ، پیشەسازی خواردن ، لەناو بەری مێروە زیان بەخشەکان ، بەرھەمەکانی نەوت ، پلاستیک ، کوتاڵ ، پزیشکی ، توێنەرەکان و زۆرشتی تر. -)زۆر بەکاردێ لە کیمیای ئۆرگانی وەک ئۆکسێنەر ، ھەروەھا کلۆر بەئاسانی شوێنی ھایدرۆجین دەگرێتەوە لە ماددە ئۆرگانییەکان(وەک بەرھەمھێنانی پلاستیک). -)لە بەرھەم ھێنانی ھەر یەکە لە چوارەم کلۆراتی کلۆرۆفۆرم ، چوارەم کلۆریدی کاربۆن و بەرھەمھێنانی بڕۆم بەکار دێت. مێژووی کلۆر:
کلۆر وشەیەکی گریکییە بە مانای سەوزی زەردباو ، لە ساڵی(١٧٧٤)لە لایەن زانا کارل ویلیەم شیلی دۆزرایەوە ، بەڵام بەھەڵە وازانرا کە ئۆکسجینی تێدایە ، بەڵام لە ساڵی (١٨١٠)ز زانا ھمفری دایڤی سەلماندی کە توخمێکی سەربەخۆیەو ناوی نا کلۆر.
بوونی کلۆر لە سروشتدا:
کلۆر لە سروشتدا تەنھا لە شێوەی ئایۆنی کلۆردا ھەیە ، بڕێکی زۆر لە کلۆریدات لە خوێی تواوە لە دەریاو زەریاکاندا ھەیە ، نزیکەی(١٫٩٪)بارستایی ئاوی دەریا بریتیە لە ئاێۆنی کلۆرید ، ئەم بڕەش زیاد دەبێ لە دەریای مردوو وە لە گۆمی ئاوە سوێرەکان. زۆربەی کلۆریداتەکان لە ئاودا دەتوێنەوە ، لەبەر ئەوە کلۆریداتی رەق تەنھا لە شوێنە وشکەکاندا ھەیە یان لەقووڵایی زەوی. کلۆریدی سۆدیۆم(ھالایت) ، کلۆریدی پۆتاسیۆم (سیلڤایت) ، کلۆریدی پۆتاسیۆم مەنگەنیزی شەشەم ھایدرایت.
ئامادە کردنی کلۆر لەپشەسازیدا بەکرداری شیکردنەوەی کارەبایی کلۆریدی سۆدیۆمی تواوە و لەئاودا دەبێت ، کرداری ئەلکەلە لە گازی کلۆرو گازی ھایدرۆجین ھایدرۆکسیدی سۆدیۆم وەبەرھەم دێ بەپێ ی ئەم ھاوکێشەیھ: 2NaOH + H2 + Cl2 2NaCl + 2H2O ئاوێتەکانی کلۆر: ئاوێتەکانی کلۆر بریتیە لە کلۆرید ، ھیبۆکلۆریتات ، کلۆریتات ، بیر کلۆریدات ، کلۆر ئەمینات. ھاوتاکانی کلۆر:
کلۆر دوو ھاوتای سەرەکی و جێگیری ھەیە ، یەکەمیان بارستایی(٣٥) ، ئەوی تر بارستایی(٣٧)بە ڕێژەی( ١:٣ ) بەم شێوەیە بارستایی کلۆر دەبێتھ(٣٥٫٥) کلۆر (٩)ھاوتای ھەیە کە بارستایییەکانی لە نێوان (٣٢ تا ٤٠) دەبێ ، تەنھا سێ دانە لەمانە بە سروشتی ھەن بەڕێژەی (%٧٥٫٧٧) بۆ (Cl-35) وە (%٢٤٫٢٣) بۆ (Cl-37) وە بە ڕێژەیەکی زۆر بچووک بۆ(Cl-36) کە چاڵاکی تیشکی تێدا بەدی دەکرێ ، کە لە ئەنجامی تێکشکانی ئەرگۆن-٣٦ بەھۆی پرۆتۆنەکانی تیشکی گەردونی دروست دەبێ لە چینەکانی سەرەوەی بەرگی ھەوایی کەچی لە بەرگی ھەوایی خوارەوە (Cl-36) دروست دەبێ بە زیاد بوونی یەک نیوترۆن بۆ (Cl-35) یان زیاد بوونی یەک میۆن بۆ (Ca-40). لە ئەنجامی تیشک دانەوە (Cl-36) دەگۆرێ بۆ ھەریەک لە (S-36) و(Ar-36) کە نیوە تەمەنیان دەگاتھ(٣٠٨٠٠٠)ساڵ ، لەبەر ئەوە لە دیارکردنی تەمەنی جێۆلۆجی بەکار دێت لھ(٦٠٠٠٠) تا یەک ملیۆن ساڵ. بڕێکی زۆر لە (Cl-36) دروست بوو لە ئەنجامی بەرکەوتنی تیشکی ئەتۆمی (کە لە ئەنجامی چەکێکی ئەتۆمی بەکار ھاتوو لە ساڵانی (١٩٥٢–١٩٥٨ )) بەر ئاوی دەریاکان.
خۆپا راستن :
گازی کلۆرکاردەکاتە سەر کۆئەندامی ھەناسەدان بەتایبەتی لە منداڵ و بە تەمەنەکان وە لە دۆخی شلی دا دەبێتە ھۆی سوتانی پێست. ھەستی پێ دەکرێ ئەگەر بەرێژەی ٣٫٥لە یەک ملیۆن بێ ، ئەگەر رێژەکەی ١٠٠٠ لە یەک ملیۆن بێ مەترسیدار دەبێ ، وەک چەکێکی کیمیایی لە شەری دووەمی جیھانی بەکارھات ، لەبەر ئەوە دەبێ ڕێژەی لە ٠٫٥ لە یەک ملیۆن تێپەر نەکات (بۆ کرێکار کە رۆژانە ھەشت کاتژمێر کار بکات ، نزیکەی چل کاتژمێر لە ھەفتەیەکدا)گازی کلۆر ژەھراویتر دەبێت ئەگەر لەگەڵ ئامۆنیا یان پاککەرەوەکان تێکەڵ بکرێ،کە تێکەڵە گازێک لە کلۆر، کلۆرامین ، سێیەم کلۆریدی نایترۆجین. لەبەر ئەوە دەبێت دوورکەوین لەم تێکەڵە.
ئامادەکردن و جیاکردنەوە ی گازی کلۆر:
گازی کلۆر جیا دەکرێتەوە بە شیکردنەوەی کارەبایی گیراوە کلۆیدی سۆدیۆم ، گیراوەی ئاوی سوێر بە سێ ڕێگای پیشەسازی :-
١-شیکردنەوەی کارەبا یی بە رێگەی خانەی جیوەیی:
یەکەمین ڕێگەیە کە بەکار ھاتوە بۆ بەرھەم ھێنانی کلۆر لە پیشەسازی کە ئەنۆد لە تیتانیۆم دروست کراوە لە سەر کاسۆدی جیوە و گیراوەی کاۆریدی سۆدیۆم لە نێوانیان ، کاتی تێپەر بوونی کارەبا ، گازی کلۆر پەیدا دەبێ لە ئانۆد لە ھەمان کاتدا سۆدێۆم دەتوێتەوە لە جیوە و دەنیشێ ، ئەم نیشتەنییە دووبارە لەگەڵ ئاو کارلێک دەکات بۆ جیاکردنەوەی جیوە ، گازی ھایدرۆجین دروست دەبێ لەگەڵ ھایدرۆکسیدی سۆدیۆم کە ھەردوکیان بەکار دێن لە پیشەسازیدا. ئەم ڕێگەیە پێوویستی بە بڕێکی زۆر وزە ھەیە ، ھەروەھا مەترسی بڵاوبوونەوەی جیوەش ھەیە.
٢- شی کردنەوەی کارەبا یی جیاکەرەوھ:
بە بەکارھێنانی جیاکەرەوەیەکی بەردی ئاوریشمی وەک نیشتوو لەسەر کاسۆد کە لە ئاسن دروست کراوە بۆ ئەوەی نەھێلێ کلۆری دروست بوو لە ئەنۆد دووبارە یەک بگرێ لەگەڵ ھایدرۆکسیدی سۆدیۆم لەسەر کاسۆد. ئەم ڕێگەیە پێویستی بە بڕێکی کەمتر وزە ھەیە ، بەڵام ڕێژەی ھایدرۆکسیدی سۆدیۆم کەمەو سوودی لێ وەرناگیرێ.
٣- شیکردنەوەی کارەبایی پەردەیی:
خانەی شیکردنەوەی کارەبایی دەکرێت بە دوو بەشەوە بەھۆی پەردەیەک کە وەک ئاڵوگۆڕی ئایۆنی کاردەکات ، گیراوەی کلۆریدی سۆدیۆم لە بەشی ئانۆد دادەنرێ ، کەچی لە بەشی کاسۆد ئاوی دڵۆپێنراو دادەنرێ.
سەرچاوەکان
پۆل:توخمە کیمیایییەکان پۆل:کلۆر پۆل:ھالۆجینەکان پۆل:دەرمانە گرنگەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی
بڕیارنامەی ١٦٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٦٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٨ی ئابی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بابەتە گشتییەکان سەبارەت بە بایکۆت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٠١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
١٤٥٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٦٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش لەمەڕ سزادانی ڕێژیمەکان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦
ئایانا
250px|وێنۆک|لۆگۆی ئایانا ئایانا (IANA) کورتکراوەی Internet Assigned Numbers Authority -یە کە بە واتای خاوەندەسەڵاتی ژمارە سپێردراوەکانی ئینتەرنێت دێتەوە؛ بنکەی سەرپەرشتییە بۆ تەرخانکاریی جیھانیی ژمارەی IP، تەرخانکاریی ژمارەی AS، بەڕێوەبەرایەتیی ناوچەی ڕیشە لە سیستەمی ناوی پاواندا و ژمارەکان و ھێماکانی تری گرێدراو بە پرۆتۆکۆلی ئینتەرنێتەوە. ئایکان (بەشدارگەی ئینتەرنێتی بۆ ناو و ژمارە سپێردراوەکان) ئایانا دەگەڕێنی و دەیبا بەڕێوە.
پێش دامەزرانی ئایکان بۆ ئەم مەبەستە، بەپێی گرێبەستێکی نێوان دامەزراوەی زانستە زانیارییەکانی زانکۆی کالیفۆرنیای باشووری و وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا، ئایانا لەلایەن جۆن پۆستێل لەو دامەزراوەیەوە بەڕێوەبەریی دەکرا. تا ئەو کاتەی وا ئایکان ساز کرا و بەگوێرەی گرێبەستێک لەگەڵ وەزارەتی بازرگانیی ئەمریکادا، بەرپرسیارەتیی گرتە ئەستۆ.
لینکە دەرەکییەکان
پۆل:ئینتەرنێت لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:مێژووی ئینتەرنێت پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٨٨
گۆلایس
گۆلایس  گۆلیاتە - وەرکە بۆرگوارد و ھاوپیشەگەرێکی ئۆتۆمبێلی ئەڵمانی بوو دروستکرا لەلایەن کارل ئێف. دەبلیوو. بۆرگوارد و ویلھێلم تەکلەنبۆرگ، لە ١٩٢٨ و بەشێک لەگەڵ گرووپی بۆرگوارد بوو لە برێمن دا مەزرێنرا، ئۆتۆمبێلەکانی لە جۆری سێ ویلی و لۆری و ئوتۆمبێلی مامناوەند و گەورە بوو، ئۆتۆمبیلەکانیان فرۆشران لەژێر مۆرکی زەبەلاح.
١٤٥٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٧٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی ئابی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥١٠‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:عێراق لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
گرتنی ئێریڤان
گرتنی ئێریڤان لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٨٢٧، لە کاتی جەنگی ڕووسیا و فارس (١٨٢٦–١٨٢٨) ڕوویدا. ئەم شارە دوای ئەوەی بۆ ماوەی ھەفتەیەک گەمارۆ درا کەوتە دەست ڕووسەکان و ڕێگای کردەوە بۆ گرتنەوەی دواجار شاری تەبرێز کە دووەم گەورەترین شاری ئێرانە و بنکەیەکی گرنگی بازرگانی بوو.
شا فەتح عەلی شا قاجار سکاڵای لەسەر ئاشتی تۆمار کرد کە لە ئەنجامدا پەیمانی تورکمانچای لە ساڵی ١٨٢٨ واژوو کرا. بەپێی پەیماننامەکە، خانەکەی ئێریڤان (ئەرمینیای ئێستا) و خانەکەی ناخیچێڤان (ئازەربایجانی ئێستا) ڕادەستی ڕادەستی ئیمپراتۆرییەتی ڕووسیا کرا.
سەرچاوەکان
گرتنی ئێریڤان
مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان
مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان کەسایەتییەکی مێینەی ئەرمینیایە. گشتیترین وێنەی بینراوی ئەو پەیکەرێکی مۆنۆمێنتاڵییە لە پارکەکەی سەرکەوتن کە ڕووی لە پایتەختی شاری یەریڤانی ئەرمینیایە. پەیکەرەکەی ئێستا جێگەی پەیکەرێکی مۆنۆمێنتی جۆزێف ستالین سکرتێری گشتی دەگرێتەوە کە وەک یادگاری سەرکەوتن بۆ جەنگی جیھانی دووەم دروست کراوە. لە سەردەمی ستالین لە یەکێتی سۆڤیەت
لە بەھاری ١٩٦٢ پەیکەری ستالین لابرا، لەو پرۆسەیەدا سەربازێک کوژرا و ژمارەیەکی زۆریش بریندار بوون، لە شوێنی ئەو پەیکەری ئەرمینیای دایک دانرا، کە لەلایەن ئارا ھاروتیونیانەوە دیزاین کرابوو. نموونەی سەرەتایی فیلمی «دایکی ئەرمەنستان» کچێکی تەمەن ١٧ ساڵ گێنیا مورادیان بوو. ئارا ھاروتیونیان لە فرۆشگاکە چاوی پێکەوت و ڕازی کرد کە پۆز بۆ پەیکەرەکە بدات
١٤٥٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان
«دایکی ئەرمینیا» بەرزییەکەی ٢٢ مەتر (٧٢ پێ)ە، بەم شێوەیە بەرزی گشتی مۆنۆمێنتەکە ٥١ مەتر (١٦٧ پێ) دەبێت، بە پایەیییەکەیەوە. پەیکەرەکە لە مسی چەقۆدار دروست کراوە لەکاتێکدا مۆزەخانەی پایەدار لە بازاڵتە.
سەرچاوەکان
مۆنۆمێنتی دایکی ئەرمەنستان پۆل:کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی ئەرمەنستان پۆل:وێناکردنی نەتەوە
زانکۆی عەین شەمس
thumb|بەردەم زانکۆکی عەین شەمس یەکێکە لە زانکۆ میللییەکانی وڵاتی میسر ، زانکۆیەکی حکوومیە لەساڵی ١٩٥٠ دامەزراوە لە میسر دەکەوێتە شاری قاهیرە ، لەپێشووشدا زانکۆکە ناوی زانکۆی ئیبراهیم پاشا و زانکۆی هليوبۆليس بووە.
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:زانکۆی عەین شەمس پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی قاھیرە
ڤیتامین
وێنۆک|250x250پیکسڵ|یەک بۆتل ڤیتامین ب-کۆمپلکس ڤیتامین پێکھاتەیەکی ئەندامییە کە فەرمانی یاریدەی کارلێکە ئەنزایمییەکانە لە لەشی زیندەوەردا. خانەکانی لەشی شیردەرەکان توانای دروستکردنی ڤیتامینیان نییە لەبەر ئەوە پێویستە لە خۆراکەوە بەدەست بھێنرێن.
میوە گرنگترین و دەوڵەمەندترین سەرچاوەی ڤیتامینەکانە
جۆرەکانی ڤیتامین
بە پێی تواندنەوە دوو کۆمەڵە ڤیتامینمان ھەیە:
میرنیشینی پالۆ
میرنیشینی پالۆ (١٤٩٥–١٨٥٠) میرنشینێکی کوردی بوو کە لە دەوروبەری پالۆ لە ساڵی ١٤٩٥ تا ١٨٣٩ تا١٨٥٠ بوونی ھەبووە. لە کاتی ڕووخانی ئاق قۆیونلودا، حوسەین بەی، یەکێک لە ئاغاکانی میرنشینی گێل، لە ساڵی ١٤٩٥ قەڵای پالۆی داگیرکرد، میرنشینی تایبەتی خۆی دامەزراند، کە دواتر بە میرنشینی پالۆ ناسرا. ھەرچەندە حوسێن بەی گەمارۆی قەڵای گێلانی دا کە یەکێکە لە گرنگترین قەڵاکانی ناوچەکە، بەڵام پێش ئەوەی بتوانێت قەڵاکە بگرێت، مرد. ئیدارەی پالۆ بۆ براکەی گوازرایەوە و پالۆ لە دەستی جەمشید بەی کوڕی ڕۆستەم بەی مایەوە. بەڵام دەسەڵاتی میرداسییەکان زۆری نەخایاند.
ڤیتامین
پەراوێزەکان
پۆل:ڤیتامین پۆل:پزیشکی پۆل:خۆراکە پێویستەکان پۆل:خۆراک
میرنیشینی پالۆ
پالۆ لە ساڵی ١٥٠٧دا خۆی لەگەڵ ئێرانی سەفەویدا یەکخست. لە ئەنجامی شەڕی نێوان ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و دەوڵەتی سەفەوی کە لە شەڕی چاڵدێراندا بە شکست بۆ سەفەوییەکان گەیشتە لووتکە، پالۆ لە ساڵی ١٥١٤ لەلایەن ئیمپراتۆرییەتی عوسمانییەوە شکستی ھێنا، جەمشید بەی ڕاستەوخۆ بەشداری شەڕەکە کرد. جەمشید بەی لە ساڵی ١٥١٦ بە دوای ڕاسپاردەی ئیدریس بەتلیسی بەڵێنی دڵسۆزی بۆ عوسمانییەکان داوە. بە ھاوکاری کاراچینزادە ئەحمەد بەی لە ساڵی ١٥١٧ دەستی عەرەبشای لە خزلباش گرت، دوای ئەم ڕێکەوتە پالۆ بەیەکان لەژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:مێژووی کورد
ئیسحاق کوڕی عەلی ڕوھاوی
ئیسحاق کوڕی عەلی ڕوھاوی پزیشکێکی عەرەبی موسڵمان لە سەدەی سێیەمی کۆچی/سەدەی نۆیەمی زایینی. لە ڕحا لەدایکبووە، ئیبن ئەبی ئوسەیبیعە وتویەتی: «زانا بوو بە قسەکانی گالێن و کاری چاکی ھەیە لە پیشەیازی پزیشکیدا». ھەروا وتویەتی کە کتێبێکی ھەیە بەناوی (أدب الطبيب).
سەرچاوەکان
پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٩یەم پۆل:پزیشکەکانی سەدەی ٩یەم پۆل:پزیشکە عەرەبەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد
ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد ناسراو بە ھێرۆ خان (١٩٤٨)، ھاوسەری جەلال تاڵەبانی سەرۆکی پێشووی عێراقە و کچی نووسەر و ڕۆشنبیری کورد، ئیبراھیم ئەحمەدە.
ئیبن ڕەببەن تەبەری
زانا و گەردوونناس و پزیشکی موسڵمان عەلی بن سەهل ڕەببەن تەبەری.
ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد
پەراوێزەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨ پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان پۆل:ژنانی سیاسیی کورد پۆل:بنەماڵەی تاڵەبانی
ئیبن ڕەببەن تەبەری
ژیان و پیشە
لە ساڵی (٧٨٠ زایینی/١٦٤ کۆچی) یان (٧٧٠ زایینی/١٥٣ کۆچی) لە خێزانێکی فارسی یان ئاشووری مەسیحی لە ئامۆل لە دایک بووە بەڵام دواتر بووەتە موسڵمان، باوکی (سەهل) شارەزا بوو لە بیرکاری و گەردوونناسی و پزیشکی و فەلسەفە و ئەندازە، دەشگووترێ کە ئەو یەکەم کەس بوو کتێبی مەجستی وەرگێڕاوە بۆ عەرەبی، ئیبن ڕەببەن سەرەتا لای باوکی خوێندوویەتی کە فێری پزیشکیی و ئەندازە و فەلسەفەی کردووە، لەگەڵ زمانی عەرەبی و سریانی، دوای کۆچی دوایی باوکی زیاتر سەرقاڵ بوو بە پزیشکیی تا بوو بە پزیشکێکی بەناوبانگ، پزیشکی ئەنجامداوە لە شاری رەی، پاشان چووەتە عێڕاق.
کتێبێکی هەیە بەناوی (فردوس الحكمة)تیایدا: باسی ڕێساکانی پاراستنی تەندروستی و باسکردنی چەند نەخۆشیەکی ماسولکەکان، خۆپاراستن لە نەخۆشیەکان، هەروا باسکردنی هەموو نەخۆشیەکان لە سەر تا پێ، نەخۆشیەکانی مێشک و دەماغ، نەخۆشیەکانی چاو، نەخۆشیەکانی سنگ و سک و ڕیخۆڵەکان، ئیبن ڕەببەن گرنگی زۆری هەبوو لە بنیات نانی پزیشکیی عەرەبی، مامۆستای ئەبووبەکر ڕازی بووە، ئیبن ڕەببەن یەکەم پزیشکی دەروونناسی بووە
بەرهەمەکان
بەرهەمی زۆری هەیە نمونە:
پەراوێز
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٣٠ پۆل:مردووانی ٨٧٠ پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام پۆل:تەبەرستان پۆل:ڕەخنەگرانی مەسیحییەت
یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
یەکێتیی سۆڤیەت یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠، لەھەمان کاتێش وڵاتی میواندار بوو کە یارییەکان لە ١٩ی تەممووز تا ٣ی ئابی ١٩٨٠ لە مۆسکۆ، یەکێتی سۆڤیەت، ڕووسیای ئێستا بەڕێوەچوو. ٤٨٩ پێشبڕکێکار، (٣٤٠ پیاو و ١٤٩ژن) بەشداریان لە ٢٠٢ یاری کردووە لە ٢٣ وەرزشدا. وەرزشوانانی یەکێتیی سۆڤیەت بە کۆکردنەوەی ٨٠ مەدالیای زێر (ژمارەی پێوانەی ئەمریکای شکاند) بۆ جاری پێنجەم لە مێژووی خۆیدا و جاری سێیەم لە سەرییەک پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠
١٤٥٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ڕێنۆ
بەستەری ناوخۆی
پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩٩ لە فەڕەنسا پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٨٩٩ پۆل:کۆمپانیاکانی فەڕەنسا
نیزامیی گەنجەوی
وێنۆک|چەپ|نیزامیی گەنجەوی
نیزامیی گەنجەوی (١٢٠٩–١١٤٠؛ بە فارسی: نظامی گنجوی) شاعیری کورد_ئێرانیی کە بە بۆنەی ھۆنراوە داستانییە جەنگاوەری و غەرامیەکانیەوە ناسراوە.
ژیان
لە بارەی ژیانی نیزامیەوە زانیاریی زۆر لە بەر دەستدا نیە. ناوی تەواوی نیزامەددین ئەبوو موحەممەد ئیلیاس کوڕی یووسف کوڕی زەکیە. لە ساڵی ١١٤٠ی زاینی لە شاری گەنجە لە دایک بوە. بە گوێرەی بەیتێکی کتێبی لەیلی و مەجنوون (گر مادرِ من رئیسە کُرد/ مادر صفتانە پیشِ من مُرد) دایکی کورد بووە نێوی ڕەئیسە خانم بوە. باوکیشی خەڵکی شاری قوم بوە. نیزامی ژیانی منداڵیی لە قەفقازدا بردوەتە سەر و لە منداڵیدا باوک و دایکی لە دەس داوە. لە ساڵی ١٢٠٩ لە گەنجە کۆچی دوایی کردوە.
شێعری نیزامی
نیزامی لە نووسینی مەسنەوی بە تایبەت ھۆنراوەی داستانیی حەماسی و غەرامی‌دا دەستێکی بەرزی بوە و لە دوای ئەو کۆمەڵێک لە شاعیرانی فارس تەقلیدیان لێ کردوە. ناوەرۆکی زۆربەی ھۆنراوەکانی ڕەنگی مێژوویی، ئایینی، حەماسی و خۆشەویستییان ھەیە.
وەرگێڕان بە کوردی
ئەم کتێبانە لە نیزامی وەرگێڕاوەتەوە سەر زمانی کوردی.
سەرچاوەکان
پۆل:وێژەی فارسی پۆل:کورد پۆل:مردووانی ١٢٠٩ پۆل:لەدایکبووانی ١١٤١ پۆل:ھۆنراوەنووسانی فارس
شکۆی حەسەن
شکۆ کوڕی ئەحمەد کوڕی حەسەنی مدۆیە ناسراو بە شکۆی حەسەن (لەدایکبووی ١٩٢٨ – مردووی ١٩٧٥) شاعیرێکی کورد بوو، کە شیعری ئەدەبی کوردی لە قەفقاسی ڕووسیا لە چوارچێوەی ھونەری ناوچەیییەوە گواستییەوە جیھانی شیعری بەرزی لە دواڕۆژدا پێی بڵێن کلاسیکی.
ژیان
شکۆ لە گوندی جامووشوانی بچووک لە ناوچەی ئاقبارانی ئەرمەنستان لە ساڵی ١٩٢٨ لەدایکبووە. ماڵی باوکی لە بنەچەدا لە گوندەکانی ناوچەی قارس لە دەوڵەتی عوسمانی ژیاون. شکۆ پێنج ساڵ کە باوکی کۆچی دوایی کردووە. سۆفی کوڕی حەسەنی مدۆی مامی گرتوویەتییە خۆی و بەخێوی کردووە. خوێندنی سەرەتایی بە چوار ساڵ لە گوندی خۆیان تەواوی کردووە. قۆناغی ناوەندی لە قوتابخانەی ئەلەگەزی کوردان گەیاندووەتە ئەنجام. لەگەڵ تەواوکردنی خوێندنی ناوەندی لە ساڵی ١٩٤٨ بووە بەقوتابی زانکۆی یەریڤان لە بەشی ڕۆژھەڵانتانسیدا لە ساڵی ١٩٥٣ بڕوانامەی ئەو دەزگا زانستییەی وەرگرتووە.
ئیش
لە ساڵی ١٩٥٤ بووە بەمامۆستا لە قوتابخانەی گوندی باگنار لە ناوچەی گاگرا (ئەبخازیای گورجستان)، وانەی زمان و ئەدەبی ئەرمەنی وتووەتە تا ساڵی ١٩٥٧ لەو کارەیدا ماوەتەوە. ساڵی ١٩٥٩ لە بەشی کوردی ڕادیۆی ئەرمەنستان لە شاری یەریڤان دامەزراوە، کاری نووسینەوە و وەرگێڕان و بەرنامە ئەدەبییەکانی پێ سپێردراوە. ساڵی ١٩٦١ لە تاقیکردنەوەی تایبەتی سەردەکەوێ وەک قوتابی خوێندنی باڵا لە ئەکادیمیای زانستی ئەرمەنستان وەردەگیرێ. بەمەبەستی تەواوکردنی خوێندن ڕوو دەکاتە شاری سەنت پیتەرزبورگ لە ئامۆژگای ڕۆژھەڵاتناسی ئەکادیمیای زانستی، لە بەشی کوردناسیدا دادەمەزرێ.
مردن
لە ساڵی ١٩٦٥ خوێندنی باڵا تەواو دەکا. لەم ماوەیەدا تووشی نەخۆشی گەدە دەبێ. ئازاری زۆر دەچێژی و بێ ئارامی دەکا. بەدەم نەخۆشییەوە لەکار ناکەوێ تا کۆتایی ژیانی. لە ساڵی ١٩٧٥ کۆتایی بەژیانی دێ و کۆچی دوایی دەکا.
نموونەی شیعری
نالینێ کال تفالا تێ ژ چیا بو نەوالا قیژینا قیز، داییکە کە تیە مێشێ واویکا
قوورینا شێر عەفاتا مینانی شوور ئو بالتا ئو زلفەقار و خەنجەر قوتکرن دوژمن دل – جەگەر
شەرە، شەرە لالێ جان د شەوتە کوردستان ژ ناڤ مژا بارووتێ دەنگی شین و گری تێ
سەرچاوەکان
پۆل:کوردانی ئەرمەنستان پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی پۆل:شاعیرانی کورد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨ پۆل:مردووانی ١٩٧٥
بڕیارنامەی ١٧٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی ئابی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی ھایتی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥١٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:ھایتی لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھایتی
زانکۆی ئەسکەندەریە
thumb|وێنەی زانکۆی ئەسکەندەرییە یەکێکە لە زانکۆ میللییەکانی وڵاتی میسر ، سێیەم زانکۆیە لە میسر لەدوای زانکۆکانی قاهیرە و زانکۆی ئەمریکی لە میسر ، لقی زانکۆکە لە پارێزگاکانی دەرەوەی ئەسکەندەریەش بوونی هەیە ئەویش لە پارێزگاکانی دمنهور و متروح ، زانکۆی ئەسکەندەریە لەساڵی ١٩٣٨ دامەزراوە ، زانکۆکە لە ١٩ کۆلێژ و ٣ پەیمانگا پێکدێت ، لە ئێستادا ئوسامە ئیبراهیم سەید ئەحمەد سەرۆکی زانکۆیەکەیە.
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩٣٨ پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٣٨ لە میسر پۆل:زانکۆی ئەسکەندەریە
مێردەزمە
مێردەزمە یان دێوەزمە یاخود شەوە (کابووس) ھەروەھا بە خەونێکی خراپ ناودەبرێت، خەونێکی ناخۆشە کە دەتوانێت ببێتە ھۆی وەڵامدانەوەیەکی سۆزداری بەھێز لە مێشکەوە، بە شێوەیەکی ئاسایی ترس بەڵکو نائومێدی، دڵەڕاوکێ یان خەمێکی گەورە. ھەرچۆنێک بێت، دەروونناسان جیاوازی دەکەن لەنێوان مێردەزمە و خەونە خراپەکاندا؛ بە تایبەتی، خەڵک لە کاتی خەونە خراپەکاندا لە خەودا دەمێننەوە، لەکاتێکدا کە مێردەزمەکان دەتوانن تاکەکان بەھیوا بکەن خەونەکە لەوانەیە حاڵەتی ناڕەحەتی، تیرۆری دەروونی یان جەستەیی، یان ترس و دڵەڕاوکێی تێدابێت. لە دوای ھەر مێردەزمەیەک، مرۆڤ زۆر جار لە حاڵەتی تەنگانەدا بێدار دەبێتەوە و لەوانەیە نەتوانێت بۆ ماوەیەکی کورت بگەڕێتەوە بۆ خەوتن. مێردەزمە دووبارەکان لەوانەیە پێویستی بە یارمەتی پزیشکی ھەبێت، چونکە ئەوان دەتوانن دەست لە شێوازی خەوتن وەربگرن و ببێتە ھۆی بێ خەوتنی.
مێردەزمەکان دەتوانن ھۆکاری فیزیکییان ھەبێت وەک خەوتن لە پێگەیەکی ناڕەحەت یان تاو بوون، یان ھۆکاری دەروونی وەک دڵەڕاوکێ. خواردنی پێش خەوتن، کە دەبێتە ھۆی زیادبوونی میتابۆلیزم و چالاکی مێشکی جەستە، دەتوانێت ببێتە ھاندەرێکی شاراوە بۆ کابوسەکان.
ڕیشەسازی ناوەکەی
لە زمانی کوردی بۆ ئەم ڕووداوە دەروونییە ھەریەک لە بەختەک، خەوناگران، دێوەزمە _ دێوەزمۆکە، شەڤپەست، شەوە، کامووسک، مووەتەکە، مێردەزمە _ مێردەزمووکەمان ھەیە، کە وەھا پێناسەکراوە: ئەوەی لە خەو دا دەتترسێنێت و ھاوارت بۆ ناکرێت یان گرانایییەکە لە خەودا سواری مرۆڤ دەبێت.
سەرچاوەکان
پۆل:ترس پۆل:خەون
١٤٥٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ھۆبیت: گەشتێکی چاوەڕواننەکراو
فیلمەکە باس لە شەش ساڵ بەر لە ڕووداوەکانی فیلمی (Lord of the Rings) دەکات و باسی بیلبۆ باگینس (ماڕتن فریمان) دەکات کە لەلایەن جادووگەر گانداڵفەوە ڕازی دەکرێ تاکو لەگەڵ سێزدە کورتەباڵاکە بڕوات بەمەبەستی دەستبەسەرداگرتنەوەی چیای تەنیایی لە سماوگی ئەژدیھا. لەڕێگادا کورتەباڵاکان ڕووبەرووی چەندان بوونەوەری نامۆ و جیا جیا دەبنەوە دیارترینیان ئۆرکەکانن بەسەرکردایەتی ئازۆگ.
فیلمەکە لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ لەوڵاتی نیوزلەندا پەخشکرا و لە ڕێکەوتی ١٢ی دیسەمبەری ٢٠١٢ بەشێوەیەکی نێودەوڵەتی پەخشکرا. داھاتی فیلمەکە ١ بلیۆن دۆلاری ئەمەریکی بوو لە بۆکس ئۆفیس و بووە ٤ەم پڕداھاترین فیلمی ٢٠١٢ و ١٨ەھەم پڕداھاترین فیلمی مژوو. فیلمەکە پاڵێوکراو کرا بۆ سێ خەڵاتی ئۆسکار ی کاریگەریە تایبەتیەکان و دیزاینی بەرھەمھێنان و باشترین مکیاج. جگە لەوەش سێ جاری تر پاڵێوراو کرا بۆ خەلاتی بافتا ش.
بڕیارنامەی ١٧٠١ی ئەنجومەنی ئاسایش
سەرچاوەکان
پۆل:کێشەی ئیسرائیل و لوبنان پۆل:شەڕی لوبنان ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:لوبنان لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ لوبنان پۆل:ئاگربەستەکان
ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ویلایەتە یەکگرتووەکان یەکێک بوو لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤، لەهەمان کاتيش وڵاتی میواندار بوو کە یارییەکان لە ٢٨ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ١٩٨٤ لە لۆس ئانجلەس لە ویلایەتی کالیفۆرنیا بەڕێوەچوو. ئەمە نۆزدەهەن بەشداری ئەمریکا بوو لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی هاوینە، هەروەها بۆ یەکەمجار ڕۆناڵد ڕێیگن وەک یەکەم سەرۆکی ئەمریکا یارییەکانی کردەوە، ئەمەش جیاوازبوو لەو نەریتەی پێشوو کە حاکمی ویلایەتەکانی ئەمریکا یارییەکانی ئۆڵۆمپیادیان دەکردەوە، ٥٢٢ پێشبڕکێکار، (٣٣٩ پیاو و ١٨٣ژن) بەشداریان لە ٢٠١٧ یاری کردووە لە ٢٥ وەرزشدا. وەرزشوانانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کۆکردنەوەی ٨٣ مەدالیای زێر (ژمارەی پێوانەی یەکێتی سۆڤیەتی شکاند) ١٧٤ مەدالیای گشتی پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەپێی ساڵ پۆل:١٩٨٤ لە وەرزشی ئەمریکی پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤
ئانجل
ئەنجل ڤان لاکن بانگدەکرێ بە ئانجلێ (بە فەڕەنسی: Angèle Van Laeken [ɑ̃ʒɛl [vɑn ˈlaːkə(n)])، (لەدایکبووی ٣ی کانوونی یەکەم ١٩٩٥) گۆرانیبێژ و نووسەری گۆرانی، مۆسیقاژەن، پیانۆژەن، بەرھەمھێنەرێکی بەلجیکییە.
یەکێک بوو لە باسکراوترینەکانی ساڵی ٢٠١٨ لە پۆپی فەڕەنسی و بەلجیکی، لەسەر شاشەی تەلەڤیزیۆن و یووتیووبی بەلجیکا بە گۆرانی "Tout oublier"ی ساڵی ٢٠١٨ بەھاوبەشی براکەی ڕۆمیۆ ئێڵس بڵاویکردەوە.
ژیاننامە
لە ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٥ لە شارۆچکەی ئوکڵ لە بروکسێل، بەلجیکا لەدایکبووە. باوکی لە تەمەنێکی زووەوە ھانی داوە فێری پیانۆ بێت. ئانجل تەمەنی هەرزەکاری زۆر بە سەختی تێپەڕاندووە لە قوتابخانەیەکی کاسۆلیکی توند. دوای گواستنەوەی بۆ قوتابخانەیەکی ئامادەیی، بژاردەی هونەری لەم قوتابخانەی ئامادەییەدا یارمەتیدەر بوو بۆ پەرەپێدانی تواناکانی لە مۆسیقادا. پاشان لە ستۆدیۆی جاز ئەنتەراب خۆی تۆمارکرد بۆ خوێندنی جاز پێش ئەوەی بچێتە ناو گروپەکەی باوکیەوە. وێنۆک|ئانجل لە فێستیڤاڵی کۆنی چارۆسی ٢٠١٨. ئانجل یەکەمین دەرکەوتنی لە قاوەخانەکانی دەوروبەری شاری بروکسێل بوو. لە ساڵی ٢٠١٧، بە پاڵپشتی ئیبای و ڕاپخوێنێکی بەلجیکی، دامسۆ، ئەلبومەکەی بەناوی Lithopédion بڵاوکردەوە. یەکەم تاک گۆرانی خۆی "La Loi de Murphy"، لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٧ بڵاوکردەوە و ملیۆنان بینەری لە یوتیوب کۆکردەوە. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٨ دووەم تاک گۆرانی "Je veux tes yeux" بڵاوکردەوە. لە ئایاری ٢٠١٨، یەکەمین کۆنسێرتی لە پاریس سازکرد بەھاوبەشی MC Solaar، لە چەندین فێستیڤاڵی هاوینە لە بەلجیکا، فەڕەنسا و سویس بەشداری کردوە،  لە ساڵی ٢٠١٨، ئانجل سێیەم تاک گۆرانی بڵاوکردەوە بەناوی "La Thune". لە ساڵی ٢٠١٩، ئانجل بوو بە یەکێک لە بەناوبانگترین ھونەرمەندەکانی فەڕەنسا و بەلجیکا بە بڵاوکردنەوەی گۆرانی "Balance ton quoi"، لەو گۆرانیەدا فێمینیزمی خۆی پشت ڕاست کردەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، ئانجل لەگەڵ گۆرانیبێژی بەناوبانگی جیھانی دیوا لیپا ڤیدیۆ کلیپێکیان لە لەندەن سازکرد و "Fever"(تا) لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥ پۆل:پیانۆژەنەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنانی دووڕەگەزخواز پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژە فەرەنسییەکانی سەدەی ٢١ەم
١٤٥٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
زانکۆی ئەسیوت
یەکێکە لە زانکۆ میللییەکانی وڵاتی میسر، زانکۆکە دەکەوێتە پارێزگای ئەسیوت کە ٣٥٧ کیلۆمەتر دوورە لە قاھیرە، لە ساڵی ١٩٥٢ زانکۆکە لەژێر ناوی زانکۆی موحمەد عەلی بەفەرمی دەستی بەکارەکانی کردووە ئینجا دواتر ناوەکەی گۆڕدرا بۆ زانکۆی ئەسیوت.
ئەمانەش ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩٥٧ پۆل:زانکۆکانی میسر
تارمایی
تارمایی لە فۆلکلۆردا، ڕۆحی کەس یان گیانلەبەرێکی مردووە کە دەکرێت وەک زیندووێک دەربکەوێت. تارمایییەکان بەشێوەیەکی فراوان جیاوازن، زۆر جار نادیارن و بەرجەستەکراون بۆ شێوەیەکی ترسناک، ھەندێک جاریش بەدەگمەن خۆیان نمایش دەکەن لە شێوەی ڕاستەقینە بۆ زیندووان. ھەروەھا ھەوڵدان بۆ پەیوەندیکردن بە ڕوحی کەسێکی کۆچکردووەوە بە نیکرۆمانسی ناسراوە، یان لە ڕۆحییەتدا وەک پەرستگایەک دانراوە. دەستەواژەکانی تر کە پەیوەندییان ھەیە بە تارمایی، بریتین لە: خەمبارکردن، فانتۆم، پۆلتەرگیست، سێبەر، سپێکتەر، ڕوح، سپەق، شۆخ، شپرزەیی، شەیتان و غوول.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ژیانی دوای مردن
ئەیسەر
پۆل:ئەیسەر پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٧٦ پۆل:کارگەکانی موبایل
بڕیارنامەی ١٧٠٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٠٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٨ی ئابی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی تیمۆری ڕۆژھەڵات. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥١٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:تیمۆری ڕۆژھەڵات لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیمۆری ڕۆژھەڵات
ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان
ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان (بە ئینگلیزی: Kurdistan Save the Children کورت دەکرێتەوە بۆ KSC)، یەکێکە لە ڕێکخراوە نا حکوومییەکانی بواری منداڵان لە باشووری کوردستان. سەرۆکایەتی دەکرێت لەلایەن ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد.
پەیامی ڕێکخراوە
رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان ئامانجی دابینکردنی ھۆیەکانی ژیان، پارێزگاری، خۆراک، چاودێریی تەندروستی و پەروەردەی بنەڕەتییە بۆگشت منداڵان بێ گوێدان بەڕەگەز، نەژاد، ئەو وڵاتەی لێوەی ھاتوون و بیروڕای ئایینییان. ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ بۆ داھاتوویەکی چاکتر بۆ گشت منداڵان کاردەکەین و بەڕێبازێکی ئەوتۆ کە ‌گشت لایەنەکانی ژیانی خێزانی، پەروەردەیی، کۆمەڵایەتی، دەروونی، تەندروستی، ئابووری و باری نیشتەجێیان بگرێتەوە.
ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان لە پێناوی مافەکانی منداڵدا خەبات دەکات. لە پێناوی قازانجدا کارناکات و ڕێکخراوەیەکی سیاسی و تایەفەگەر نییە، بەبێ ڕەچاو کردنی نەژاد، ڕەگەز، نەریتی باو، پابەندییە ئایینی و سیاسییەکان یارمەتی پێشکەش دەکات. ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان بۆ پشتگیریکردنی پرۆژە کۆمەڵایەتی و پەروەردەییەکان لە ‌گشت عێراقدا کاردەکات بەمەبەستی کەمکردنەوەی کولەمەرگی و بێبەشبوون و پشتگوێخستن لە ‌ھەرشوێنێک سەرھەڵبدات، ھەروەھا بۆ ئەوەی یارمەتی منداڵان بدات تاوەکو بتوانن بە سەر زەبرەکانی جەنگدا زاڵببن.
ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان کار بۆ چاککردنی چۆنییەتی ژیانی منداڵان دەکات لەڕێگەی ھاوکاریکردنی کۆمەڵە ناوخۆییەکانەوە بۆ دانانی بەرنامەیەک کە ‌لەلایەن خەلکانی ئەم وڵاتەوە بەڕێوە ببرێت و پارێزگاریی لێبکرێت.
ڕێکخراوەی منداڵپارێزی کوردستان پابەندە بە پشتگیریکردنی ئەو پرۆژە درێژ خایەنانەی یارمەتی خەڵکی دەدەن بۆ ئەوەی ئەوانیش یارمەتی خۆیان بدەن. هەروەها بڕوای وایە کە منداڵان پاشەڕۆژی ئێمەن. لە پێناوی مافیان بۆ ژیان لە ژینگەیەکدا کەڕێیان پێبدات بەباشی گەشەبکەن و توانا شاراوەکانیان بخەنەگەڕ. ئەوان پێویستیان بەوە ھەیە لەجیھانێکدا بژین کە بیانپارێزێت، گوێ بۆ پێداویستییەکانیان بگرێت، ڕێز لە ‌مافەکان و لە ‌سەروەریان بگرێت
ئەمانەش ببینە
پۆل:ڕێکخراوەکانی بواری منداڵان پۆل:ڕێکخراوەکانی پاراستنی منداڵان پۆل:ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان
١٤٦٠
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
زانکۆی بەنھا
thumb|وێنەی زانکۆی بەنها یەکێکە لە زانکۆ میللییەکانی وڵاتی میسر ، زانکۆیەکە لە ٢٥ی نۆڤەمبەری ساڵی ١٩٧٦ دامەزراوە لە شاری بەنها
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:زانکۆکانی میسر
١٤٦١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٧٠٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:تیمۆری ڕۆژھەڵات لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیمۆری ڕۆژھەڵات
١٤٦٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ماھر موعەیقلی
ماھر موعەیقلی (؛ لەدایکبووی ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦٩، لە مەدینە) قورئانخوێنێکی سعودی و پێشنوێژی مزگەوتی حەرامە و قورئان لەسەر گێڕانەوەی حەفس لە عاسم دەخوێنێت.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:قورئانخوێنە سعودییەکان پۆل:پێش نوێژانی حەرەمی مەککی پۆل:پێش نوێژانی حەرەمی مەدینی
مەقامی بەیات
thumb|وێنەی نەخشاندنی ڕێنووسی مەقامی بەیات|چەپ
یەکێتیی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
یەکێتیی سۆڤیەت یەکێک بوو لە وڵاتە بەداربووەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨، کە یارییەکانی لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سیئۆلی پایتەختی کۆریای باشوور بەڕێوەچوو. ئەمە دوایین بەشداری ئەم وڵاتە بوو پێش ھەڵوەشاندنەوەی لە ساڵی ١٩٩١. ٤٨١ پێشبڕکێکار، (٣١٩ پیاو و ١٦٢ ژن)، بەشدارییان لە ٢٢١ یاری کرد لە ٢٧ وەرزشدا. وەرزشوانانی یەکێتیی سۆڤیەت توانیان بۆ جاری شەشەم و کۆتا جار پلەی یەکەم بەدەست بھێنن پاش کۆکردنەوەی ٥٥ مەدالیای زێر و ١٣٢ مەدالیا لە کۆی گشتی مەدالیاکان. لەم کاتەی ئێستا ٤٨ مەدالیا زێرەکەی چین لە ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٨، ١٢١ مەدالیای گشتی ئەمریکا لە ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٦ نزیکترین ئەنجامن لەم ئەنجامەی وەرزشوانانی یەکێتی سۆڤیەت لە ئۆڵۆمپیادی ١٩٨٨ تۆماریان کرد. ھەروەھا پلەی چوارەمدایە بۆ بەدەستھێنانی زۆرترین مەدالیای زێر و کۆی گشتی مەدالیاکان لە یەک ئۆڵۆمپیادی ھاوینە.
مەقامی بەیات
مەقامی بەیات مەقامێکە لە پەیژە سەرەکییەکانی مۆسیقای ڕۆژھەڵاتە. کە بە شێوەیەکی بەرچاو و فراوان، لە شێوازی مۆسیقای ڕۆژھەڵاتییەکاندا دەبیسترێت. پەیژەی بەیات، شێوازە سادەکەی یان ڕەسەنەکەی لەسەر تۆنی دووەمە. واتە لەسەر پلەی تۆنی ڕێ، کە لە مۆسیقای ڕۆژھەڵات دا بە پلەی دۆگا دەناسرێت.
مەقامی بەیات یان بەیاتی پێدەوترێت. پەیژەیەکی موزیکییە و یەکێکە لە مەقامە ھەرە باوەکانی لە مۆسیقای ڕۆژھەڵاتیدا، زاراوەیەک لە مۆسیقای عەرەبی دا کە بە میلۆدی گرووپی نگام ناسراوە، لە ناوچەی ناوەند، کە لەسەر ئاوازی «دوگا»ی سێیەم کورد لە عوود دەناسرێتەوە.
مەقام بەیات لە پلەی دووەمە لەڕووی بەکارھێنان لە مۆسیقای کوردیدا لەدوای مەقامی ڕاست، شوێنێکی بچووک و بچووک و دابەزاندن کە لەناوەڕاستەوە وەرگیراوە، تێکەڵکردنی نەرمی و خەم و خۆشییە و یەکێکە لە کارە ھەرە باوە بەکارھاتووەکانی ناو مۆسیقی کوردی، کە لەلایەن گەورەترین مۆسیقا ژەنانی کورد وەک سالم جەزراوییەوە لێدەدریت.
پەیژەی مۆسیقای بەیاتە لە تۆنی ڕێ و دەست پێدەکات و بە ھەمان تۆن کۆتایی دێت؛ و نۆتەکانی بریتییە لە؛ «ڕێ - می کاڕ - فا - سۆڵ - لا - سی بیمۆڵ - دۆ» لە ڕێ کۆتایی دێت. گوێگران لەگەڵیا ڕا دێت.
خەمڵاندنێکی مێژوویی
زۆربەی بەڵگەنامە و نووسینە دێرینەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە مەقام یەکەم جار لە داستانە دێرینەکانی کورد (تورکیای ڕۆژھەڵاتی ئێستا) سەری ھەڵدا، ئەمەش لۆژیکیترین تەفسیرە بۆ کۆنترۆڵکردنی مەقام بەسەر زۆرینەی ھونەری کوردی و جیاوازی کورد تا ئەمڕۆ.
سروشتی مەقام
بەیات مەقامێکی فراوان و ھەمەجۆر و زۆر شێوەیە، چەندین دەرفەتی بۆ ئاوازدانەر دەڕەخسێنێت بۆ ئاوازو بەرھەم ھێنان، وەک میزاجی، دەتوانێت ھێمن بێت و ئارام بکات و ھەر کات ئاوازەکانی خەوت و ڕیتمی خاو بێت، بەڵام ڕەنگە گۆرانیبێژ بێت ئەگەر ئاوازەکانی سەرەوخوار و بە ڕیتمێکی خێرا دابێنی. لە ھەموو حاڵەتەکاندا بەیاتی وەک مەقامێکی خۆش و تامەزرۆیی و خۆشەویستی دەمێنێتەوە و ھەڵگری ھەستی بەچێژ و چاوەڕوانی و تامەزرۆیییە.
مەقامی بەیات بۆ نموونە، وەک مەقامی سەبا و ڕاست مەقامێکی ڕۆژھەڵاتییە. ناتوانرێت بە ئالەتە ڕۆژئاوایییەکان، وەک پیانۆ و گیتار بژەنرێت.
ئامێری «ڕەبابە» کە کاتی خۆی لە نیمچە دوورگەی عەرەبیدا بەربڵاو بوو، تەنیا مەقامی بەیاتی پێ دەژەنرێت.
بەیاتی ئەمڕۆ کە لە گۆرانی کوردیدا زۆر بە کارھاتووە، خەریکە دەبێتە تایبەتمەندییەک کە گۆرانی کوردی لە وانی دیکە جیادەکاتەوە.
مەقام خوێنی لەسەر مەقامی بەیات
لە ناو گۆرانیبێژ و مەقامبێژەکانی کورد دا دەتوانین لەم ھونەرمەدانە ناو ببەین، کە لەم مەقامەدا مەقام خوێنییان کردووە (زۆر کەسی دیکەش ھەن)
تاکەژەنی لەسەر مەقامی بەیات
فەرھاد ساڵح (کەمان - لەسەر تۆنی می)
سەرچاوەکان
پۆل:مۆسیقای فارسی پۆل:مەقام
ماچ
250px|وێنۆک|ماچی لێوی نێوان بووک و زاوایەک لە ئاھەنگی ھاوسەرگیرییان. ماچ بریتییە لە لکاندنی لێو بە جێگایەکی دیکەی لەشەوە کە ڕێگایەکە بۆ دەربڕینی خۆشەویستی، ڕێز، سڵاو، یان خواحافیزی بەکار دەھێنرێت. ماچ دەتوانێت بۆ نیشاندانی پەیوەندی ھەستی وە یا سێکسی بەکار بھێنرێت. بەگشتی ماچ یەکێک لە باوترین شێوازەکانی دەربڕینی ئەوین و خۆشەویستییە.
بیۆلۆژی و ڕەوتی گۆڕان
مرۆڤناسان ھێشتا لە سەر ئەوە ڕێک نەکەوتوون کە ئایا ئاکاری ماچکردن شتێکی غەریزیە یان مرۆڤ و ئاژەڵان فێری دەبن. لەوانەیە ئەم ئاکار پەیوەندیی ھەبێت لەگەڵ ئاکاری خاوێنکردنەوە بە لێو و زوان لە نێو ئاژەڵان دا.
ماچکردن دەرفەتی ئەوە ئەدات بە ئەو جووتانەی (کە چاوەڕوان دەکرێت پێکەوە ژیانی ھاوبەش پێک بھێنن) بۆی ماکی کیمیاوی نێو جەستە یەکتری (کە پێی دەگوترێت فێرۆمۆن) ھەمڵژن و تامی بچێژن.
ماچکردن لە نێو ھەندێک لە ئاژەڵان و پەلەوەر دا دەبینرێت کە دەم یان نووکیان لە یەکتر ئەدەن.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕێز و خۆشەویستی پۆل:پەیوەندییە کەسییەکان پۆل:کرداری جنسی
بڕیارنامەی ١٧٠٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٠٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئابی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەییی تاوانباری بۆ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥١٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:ڕواندا لە ٢٠٠٦
زانکۆی قاھیرە
thumb|وێنەی زانکۆی قاهیرە یەکێکە لە زانکۆ میللییەکانی وڵاتی میسر ، یەکەم زانکۆی میسریە دامەزرابێت کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆژی ٢١ی دێسەمبەری ١٩٠٨ لە شاری جیزە لە قاهیرە ، زاکۆی قاهیرە زانکۆیەکی حکومیە و لە ئێستادا حوسام موحەمەد کامل مەحمود سەرۆکایەتی زانکۆکە دەکات
پەراوێزەکان
پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی قاھیرە پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩٠٨ پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٠٨ لە میسر پۆل:زانکۆی قاھیرە
١٤٦٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
١٤٦٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
یوونیکۆد
یوونیکۆد ستاندارێکە بۆ ئاسانکاری تا کۆدی تایبەت دابنرێ بۆ ھەموو نووسەکان (characters) وا بەکار دەھێنرێن بۆ نووسینی زمانەکانی دنیا.