cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ئەڤا ئادەمز
شاکارە سینەماییەکانی
سەرەتای کاری جیھانی پیشەگەریەکەی ئادەمز وەک نمایشکارێک و سۆزانیەکی دەستەمۆی لاوەکان کاری کردوە و لە گۆڤاڕی پلەی بۆی play boy دەرکەوتوە، لەسەرەتای ساڵی ٢٠٠٨ دەستی کردوە بە وێنەگرتنی فیلمە وڕوژێنەرەکانی بەڵام لەکارە سێکسیەکانی دا تەنھا خۆی دەردەکەوت و جەستەی خۆی نیشان دەدا، دواتر یەکەم فیلمی وڕووژێنەری جووتی تۆمارکرد لەگەڵ ڕۆڵگێر مولی کاڤاڵی لە ماڵپەری big tit moms  پەخش کرا، لە ھاوینی ٢٠١٠لەفیلمێکی تری جووتانە لەگەڵ پیاوان دەرکەوت وەک ڕۆڵگێری فیلمی ڕووت جەیمس دێن لەفیلمێک بەناوی titty sweat, لە یۆلیۆی ٢٠١٦ژمارەی گرتە ڤیدیۆکانی گەیشتە٢٤٥گرتە بەپێی ڕێزبەندیەکانی IAFD.
لەنێوان ڕکابەرەکانی
ئادەمز لەنێوان ڕۆڵگێری فیلمە وڕووژێنەرەکان، لە ڕێزبەندی ٩٤ەمین دایە لەکۆی ١٠٠ئەستێرەی ھەرەدیاری ئەم بوارە،
ژیانی تایبەتی
ئادەمز لە ساڵی ٢٠١١ خۆی وەکو ڕەگەزی نێر پێناسەکرد و ناساند.
ویلایەتی ترابزۆن
ویلایەتی ترابزۆن (بە تورکیی عوسمانی: ولایت طربزون بە ڕۆمانی:Vilâyet-i Ṭrabzōn) لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. پایتەختی شاری ترابزۆن بوو. کە ھاوتایە لەگەڵ ناوچەکە بەدرێژایی کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی دەریای ڕەش و ناوچەی بەرزایییەکانی ناوەوەی بەرزایییەکانی ئەلبەکانی پۆنتیک.
ئەڤا ئادەمز
خەڵات و دیاریەکانی
ئادەمز خاوەنی چەندین خەڵاتی مەزن و پڕشکۆیە لەبواری فیلمە وڕووژێنەرەکانەوەوەک:
ویلایەتی ترابزۆن
بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ڕووبەرەکەی ١٢٠٨٢ میل چوارگۆشە بووە (٣١٢٩٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ١٠٤٧٧٠٠ کەس بووە. دوای شەڕی ڕووسیا و تورکیا لە ١٨٧٧–١٨٧٨، سنجاقی لازستان دامەزرا.
دابەشکردنی کارگێڕی
ڤیلایەتەکە سێ سنجاقی لەخۆگرتبوو (چوار دوای ساڵی ١٨٨٩):
ئەڤا ئادەمز
بەستەرە دەرەکیەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١ پۆل:زیندووان پۆل:وتارە ھەتیوەکان
بڕیارنامەی ١٢٣٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٣٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی نیسانی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٩٤ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ھیچ دژ و ھیچ بێ‌لایەن پەسندکرا.
ویلایەتی ترابزۆن
سەرچاوەکان
ترابزۆن ترابزۆن ترابزۆن پۆل:ترابزۆن پۆل:مێژووی گورجستان
بڕیارنامەی ١٢٣٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:مەغریب لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ مەغریب پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سەحرای ڕۆژاوا
قۆپا
قۆپپا یا ژی کۆپپا (ب ھەرفێ مەزن Ϙ، ب ھەرفێ بچووک ϙ) ھەرفەک یێ الفابەیا یەونانی بوو. دەنگکرنێ خوە [ک] بوو. ژ ھەرفێ یەونانی قۆپپائی رۆ ھەرفێ لاتینی ق چێبوو.
گرێدان
پۆل:پیتە یۆنانییەکان
ئەکسێنتور
ئەکسێنتور یەکێکە لە کۆمپانیاکانی بواری تەکنۆلۆژیا ، کۆمپانیاکە لەساڵی ٢٠٠١ دامەزراوە ، بەرھەمی کۆمپانیاکە لە ١٢٠ ووڵاتی جیھانی بڵاودەکرێتەوە ، کارەکانی کۆمپانیا تەکنەلۆژیای زانیاری و بازرگانی کار و چەند کارێکی ترە.
سەرچاوە
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩٨٩ پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە
٨٥٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
سنجاقی ئانتەپ
سنجاقی ئانتەپ سنجاقێکی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. پایتەختەکەی شاری گازی ئانتەپ بوو. ژمارەی دانیشتووانی لە ساڵی ١٩١٤دا ١٨٧ ھەزار و ٨٩٩ کەس بووە.
سەرچاوەکان
ئانتەپ ئانتەپ پۆل:پارێزگای گازی ئانتەپ
سیوەرین
سیوەرین گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چەرداوڕۆ، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
سیوەرین ناوەندی گوندستانی چەرداوڕۆە.
جوگرافیا
سیوەرین لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی عوسمان ئۆلن و لە باشوور لەگەڵ گوندی ئێخی جان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئالەگوێز لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی پەروێزاوا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
دەریای ڕەش (فیلم)
thumb|پۆستەری سەرەکی فیلمەکە دەریای ڕەش (بە ئینگلیزی Black Sea) فیلمێکی بەڕیتانی سەرکێشیە ، لە دەرهێنانی کێڤن مەکدۆناڵد و لەنووسینی دێنیس کێلی ، و لە نواندنی جیود لاو.فیلمەکە لە ٥ی دیسەمبەری ٢٠١٤ کەوتە سینەماکانەوە.چیڕۆکی فیلمەکە باسی کۆمەڵە دەریاوانێک دەکات کە لەلایەن کۆمپانیایێکەوە ڕادەسپێردرێن تاکو بچن لە دەریای ڕەش دا هەندێ ئاڵتوون بدۆزنەوە کە ئەگەری بوونیشی لاوازە ، بەمشێوەیە ئەم کۆمەڵە دەریاوانە ڕووبەرووی چەندەها مەترسی جۆراوجۆر دەبنەوە و پێویستە خۆیان ڕزگار بکەن.
سەرچاوەکان
١.ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی مەرگ پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە ئەکشنییە ژێر ئاوییەکان
ئەتۆس
یەکێکە لە کۆمپانیاکانی بواری تەکنۆلۆژیا.
سەرچاوە
پۆل:کۆمپانیاکانی فەڕەنسا پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ٢٠٠٠
فەرزاد بازۆفت
فەرزاد بازۆفت (٢٢ی ئایاری ١٩٥٨–١٥ی ئازاری ١٩٩٠) ڕۆژنامەنووسی ئێرانی بوو کە لەناوەڕاستی حەفتاکانەوە ڕووی کردە ئینگلتەرا بەمەبەستی خوێندن، لەدوای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩ ئەو لە ئینگلتەرا مایەوە بە پیشەی ڕۆژنامەنووسی، بازۆفت لە بەرئەوەی بەرھەڵستیکاری سیستەم و شۆڕشی ئیسلامیی ئێران بوو لەماوەی شەڕی ئێران و عێراق لەلایەن عێراقەوە مۆڵەتی پێ درا بۆ ڕووماڵی ڕۆژنامەوانی، چەندین جار بانگھێشتکرابوو بۆ عێراق وە ھێڵی پێشەوەی جەنگی (ئێران-عێڕاقی) لەڕووی عێراقەوە بینیوە، لەو کاتەی بازۆفت پەیامنێری رۆژنامەی لەندەن ئۆبسێرڤەر بوو، کەڕۆژنامەیەکی بەریتانییە، ساڵی ١٩٩٠ بەگەشتێک دێتە عیراق، لەڕێگەی پەرستارێکی بەریتانی بەناوی دافنێ پەرێش ھەوڵدەدات سەردانی بنکەیەکی سوپای عیراق بکات لەباشووری بەغدا کەتێیدا تەقینەوەیەک روویدابوو کە نزیکەی ٧٠٠ کەسی تیا کووژرا، لەدوای ئەو ڕووداوە بازۆفت گەڕایەوە نووسینگەی لەوێ دەزگاکەی پێی ڕاگەیاندرا کە بگەڕێتەوە بۆ ئینگلتەرا لەکاتی گەڕانەوەی بە فڕۆکەکەی ناوبراو لەلایەن ھێزەکانی عێراقەوە دەست بەسەر فڕۆکەکە دادەگیرێت و بازۆفت دەگرن و بۆماوەی مانگێک و نیو لە بەندیخانە دەیگرن پاشان بە تۆمەتی سیخوڕیکردن بۆ دەوڵەتی ئیسرائیل لەلایەن ڕژێمی بەعسی ئەوکاتە لەسێدارەدەرێ لە ڕۆژی ١٥ی ئازاری ١٩٩٠، لە ساڵی ٢٠٠٣ ڕۆژنامەی ئۆبزێرڤەر چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ کازم عەسکەر کە پلەدارێکی سەردەمی بەعسە سازکرد ناوبراو سەرلەبەری ئەو تۆمەتانەی کە بۆ بازۆفت ھەڵبەستراوبوون ڕەتکردەوە و ڕایگەیان ئەو ڕۆژنامەنووسە بە فەرمانی سەددام حوسەین لەسێدارە دراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨ پۆل:مردووانی ١٩٩٠ پۆل:ڕۆژنامەنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:لەسێدارەدراوانی ئێرانی پۆل:کۆچبەرە ئێرانییەکانی شانشینی یەکگرتوو
٨٥٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٨٥٧ (ژمارە)
٨٥٧ (هەشت سەد و پەنجا و حەوت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٨٥٦ و ٨٥٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئاڵای ئەفغانستان
وێنۆک|200px|ئاڵای [[میرنشینی ئیسلامیی ئەفغانستان]] ئاڵای ئەفغانستان لە ڕەنگی سپی و شایەتمان پێکھاتووە، کە لەلایەن تاڵیبان لە ساڵی ٢٠٢١ەوە داندراوە. ئاڵای پێشووی ئەفغانستان لە سێ ڕەنگی ڕەش، سوور، سەوز و نیشانی فەرمیی ئەفغانستان کە لە باری ڕاوەستاو و بە یەک ئەندازە لە پاڵ یەکدا بوون، پێکدەھات. ئاڵای پێشوو بۆ یەکەم جار لە ١٩ی ئابی ساڵی ٢٠١٣ دامەزرا و ھەتا ١٥ی ئابی ٢٠٢١ ئاڵای فەرمیی کۆماری ئیسلامیی ئەفغانستان بوو، ھەرچەند ئاڵاکانی ساڵی ٢٠٠٢ و ٢٠٠٤، ھەر وەک ئاڵای ساڵی ٢٠١٣ و بە ئەم ڕەنگانە بوون، بەڵام نیشانەکەیان جیاواز بوون. دواتر ئاڵای تاڵیبان یان ئاڵای میرنشینی ئیسلامیی ئەفغانستان ھەتا ئێستا جێگەی ئەو ئاڵایانەی پێشووی گرتووەتەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئاڵای وڵاتانی ئاسیا ئەفغانستان پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی ئەفغانستان
ئەلێکس وینتەر
وێنۆک ئەلێکس وینتەر (لەدایکبووی ١٧ی تەمموزی ١٩٦٥) ئەکتەر و سینەماکاری بەریتانی-ئەمریکییە. لە ساڵی ١٩٨٩ ڕۆڵی لە فیلمی "سەرگەرمی نایابی بیل و تێد" وەک سلاکەر بینیووە، ھەروەھا لەساڵی ١٩٩١ لە پاشکۆی فیلمی "گەشتی ساختەی بیل و تێد" بینیووە. ھەروەھا بە ڕۆڵی مارکۆ لە فیلمی خوێنمژەکانی ساڵی ١٩٨٧ کوڕە ونبووەکان ناسراوە، بۆ ھاوبەشی نووسین، ھاوبەشی دەرھێنان و ڕۆڵگێڕان لە فیلمی فرێکید بەشدار بووە لە ساڵی ١٩٩٣، و بۆ دەرھێنانی فیلمە دیکۆمێنتارییەکان لە ساڵانی ٢٠١٠.
بڕیارنامەی ١٢٣٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٣٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٧ی ئایاری ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی تیمۆر. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٩٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ھیچ دژ و ھیچ بێ‌لایەن پەسندکرا.
ئەلێکس وینتەر
ژیانی زوو
وینتەر لە شاری لەندەنی پایتەختی ئینگلتەرا لەدایک بووە. دایکی ناوی مارگرێت "گرێگ" مایر، ئەمریکییەکی لەدایکبووی نیویۆرکە و سەماکاری پێشووی مارتا گراھامە، لە ناوەڕاستی شەستەکاندا کۆمپانیایەکی سەمای مۆدێرنی لە لەندەن دامەزراندووە. باوکی ڕۆس ئەلبێرت وینتەر خەڵکی ئوسترالییە و لەگەڵ تیپی دایکی وینتەر. وینتەر لە منداڵیدا ڕاھێنانی سەمای وەرگرتووە. برایەکی گەورەی ھەیە بە ناوی ستیڤن. باوکی بە ڕەچەڵەک ئینگلیزییە و دایکی جوولەکە، بە ڕەچەڵەک جوولەکەی ئۆکرانییە. کاتێک وینتەر تەمەنی پێنج ساڵ بوو، خێزانەکەی ڕوویان لە ویلایەتی میزۆری کرد، باوکی کۆمپانیای سەمای ناوەڕاستی ئەمریکای بەڕێوەدەبرد، لە کاتێکدا دایکی لە زانکۆی واشنتۆن لە سانت لویس وانەی سەمای دەگوتەوە. ئەو دوو ھاوسەرە لە ساڵی ١٩٧٣ جیابوونەوە. لە ساڵی ١٩٧٨ وینتەر ڕووی لە ناوچەی شاری نیویۆرک کرد و لەوێ خۆی و دایکی لە شاری مۆنتکلێر لە ویلایەتی نیوجرسی ژیاون. لەم ماوەیەدا وینتەر دەستی کرد بە نمایشکردنی وەک ئەکتەرێک لەناو برادۆی و دەرەوەی برادۆی، دەھاتە ناو شاری نیویۆرک. ئەو ئەزموونی خۆی لە نیوجرسی بە ئەرێنی باس دەکات.
بڕیارنامەی ١٢٣٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تیمۆری ڕۆژھەڵات پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیندۆنیزیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:تیمۆری ڕۆژھەڵات لە ١٩٩٩
ئەلێکس وینتەر
ژیانی تایبەتی
وینتەر ھاوسەرگیری لەگەڵ سۆنیا داوسن کردووە، کوڕێکی ھەبووە، کە لە ساڵی ١٩٩٨ لەدایک بووە، دواتر ئەو دوو ھاوسەرە جیابوونەتەوە. لە ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ ڕامسی ئان نایتۆ ھاوسەرگیری کردووە. دوو منداڵیان ھەیە. وینتەر دوو ڕەگەزنامەی بەریتانی و ئەمریکی ھەیە. لە ٢ی شوباتی ٢٠١٨، وینتەر ئاشکرای کرد کە لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا لەلایەن پیاوێکی گەورەترەوە دەستدرێژی کراوەتە سەر لەکاتێکدا لە فیلمی برادۆی ڕۆڵی دەگێڕا. وینتەر ڕەتیکردەوە ناوی دەستدرێژیکارەکەی بخاتەڕوو، بەڵام ئاشکرایکرد کە لە دوای ڕووداوەکەوە ڕووبەڕوویPTSD دەبێتەوە و وتی "من ساڵانێکی زۆر و چەندین ساڵە تووشی PTSDی توند بووم و ئەوەش وێرانکاری بەسەرتدا دەگەیەنێت."
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥ پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢٠ەم پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئینگلیزی سەدەی ٢١ەم پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئوسترالی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئینگلیز پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئینگلیز پۆل:زیندووان پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەری کۆمیدی پیاوی ئەمریکی پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان
پلازمید
پلازمید بریتییە لە گەردی دی ئێن ئەیی ئەڵقەیی، ئاسایی لە بەکتریا، گیا و ژمارەیەک لە کارگدا ھەیە، و ھەندێک بۆھێڵی پەیدابووی تێکەڵبووی بۆماوەی تێدایە. پلازمید دەتوانێت دووھێند ببێت بە شێوەی سەربەخۆ لە کڕۆمۆسۆمی سەرەکی. ھەر پلازمیدێک شوێنی تایبەت بە دووھێندەبوونی ھەیە کە (origin of replication) پێ دەڵێن. لە زانستی نوێ، زانایان دەتوانن بە دەستکردی خۆیان پلازمید بخەنە ناو خانەکانی زیندەوەر. ئەندازەی پلازمید لە ١ تا ١٠٠٠ kbpـە، و ھەر خانەیەک دەتوانێت ھەزار پلازمید ببێت. زۆر جار پلازمید لە ڕێی conjugation لە بەکتریایەک بۆ بەکتریایەکی تر دەگوازرێتەوە. بایۆلۆجیستی ئەمریکی بە ناوی oshua Lederberg بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٥٢ وشەی پلازمیدی بەکارھێنا.
سەمپی
سامپ (ب ھەرفێ مەزن Ͳ، ب ھەرفێ چووچک ͳ) ھەرفەکی یەونانی بوو. سامپ د شۆنێ سس دھاتە نڤیساندن، ژ بەر کۆ وێ ژی ناڤی سامپ جارنا دسگما دھاتە گۆتن.
گرێدان
پۆل:پیتە یۆنانییەکان
وارنەر برۆس ھۆم ڤیدیۆ
وێنۆک
وارنەر برۆس ھۆم ڤیدیۆ یان وارنەر برۆس ھۆم ڤیدیۆ ئینتەرتەیمێنت لە ساڵی ١٩٧٨ بە ناوی وارنەر ھۆم ڤیدیۆ (بۆ وارنەر میدیا) دامەزراوە. کۆمپانیاکە لە ئەمریکا بە بیست فیلم لەسەر ڤیدیۆکاسێتی Betamax و VHS لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٩ دەستیپێکرد. دواتر کۆمپانیاکە ھێڵەکەی فراوانتر کرد و ناونیشانی زیادەی لەخۆگرت بە درێژایی ساڵانی ١٩٧٩ و ١٩٨٠.
مێژوو
کۆمپانیاکە لە ئەمریکا بە بیست فیلم لەسەر ڤیدیۆکاسێتی Betamax و VHS لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٩ دەستیپێکرد، دواتر کۆمپانیاکە ھێڵەکەی فراوانتر کرد و ناونیشانی زیادەی لەخۆگرت بە درێژایی ساڵانی ١٩٧٩ و ١٩٨٠. وارنەر برۆس دەستی کرد بە لقکردن لە بازاڕی ڤیدیۆدیسکدا، مۆڵەتی ناونیشانەکانی بە فۆرماتەکانی ڤیدیۆدیسکی MCA DiscoVision و SelectaVisionی RCAدا، ئەمەش ڕێگەی بە ھەردوو کۆمپانیاکەدا فیلمەکان لە ژێر ناوی خۆیاندا بخەنە بازاڕەوە و دابەشی بکەن. تا ساڵی ١٩٨٥، وارنەر خەریکی بڵاوکردنەوەی ماددە لە ژێر ناوی خۆیان بوو بە ھەردوو فۆرماتەکە. ناونیشانەکانی فیلمی وارنەر ھۆم ڤیدیۆ لەلایەن کۆمپانیای ڕۆدشۆ ھۆم ڤیدیۆوە لە سەرانسەری جیھاندا دابەشکراون و بەرھەمدەھێنرێن، جگە لە ئوسترالیا و نیوزلەندا بەھۆی فیلمەکانی ھاوتا فیلمەکەی کە لەلایەن ڤیلەج ڕۆدشۆوە بڵاوکراونەتەوە. ھەروەھا وارنەر تاقیکردنەوەی لەسەر بازاڕی "تەنھا بە کرێ" بۆ ڤیدیۆکان کرد، شێوازێک کە لەلایەن کۆمپانیای فۆکسی سەدەی ٢٠ەم بەکارھێنرا بۆ یەکەم بڵاوکردنەوەی فیلمی جەنگی ئەستێرەکان لە ساڵی ١٩٨٢. لە ساڵی ٢٠٠٩ کۆمپانیای وارنەر ھۆم ڤیدیۆ کۆکردنەوەی ئەرشیفی وارنەری ناساند، کە ڕێگە بە خەڵک دەدات دی ڤی دی دروستکراوی تایبەت بە فیلم و زنجیرە تەلەفزیۆنییە دەگمەنەکان لە کتێبخانەکانی وارنەر و تۆرنەر داوا بکەن. فیلمەکان بە شێوەی دابەزاندنی دیجیتاڵیش بەردەستن. دەتوانرێت دیڤیدی و دابەزاندنی وارنەر ئەرشیف بە شێوەی ئۆنلاین لە ماڵپەڕی وارنەر، لە ماڵپەڕی ئەمازۆن یان دیڤیدییەکانی سەر بە کۆمپانیای تەرنەر کلاسیک مووڤیزی بێ سنوور داوا بکرێت. لە ١٤ی ١ی ٢٠٢٠، کۆمپانیای یونێڤێرساڵ و وارنەر برۆس ھۆم ئینتەرتەینمەنت ڕایانگەیاند کە ھاوبەشی دەکەن لە کارێکی ھاوبەشی فرەنەتەوەیی بۆ ماوەی ١٠ ساڵە، کە کارە فیزیکییەکانیان لە ئەمریکای باکوور تێکەڵ دەکەن. لە ٧ی نیسانی ٢٠٢٠ کۆمیسیۆنی ئەورووپا یەکگرتنەکەی پەسەند کرد. دواتر کۆمپانیاکە ناوی لێنرا Studio Distribution Services, LCC.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە بێربانک، کالیفۆڕنیایە
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٣
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٣ پاڵەوانیەتییەکی تۆپی پێی ئیسانیایە، لە دوو یاری پێکدێت. لەڕۆژانی ٢ و ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣، لەنێوان یانەی بەرشەلۆنای پاڵەوانی لالیگای ١٩٩٢-١٩٩٣ و ڕیال مەدریدی پاڵەوانی جامی شای ئیسپانیای ١٩٩٢-١٩٩٣ بەڕێوەچوو.
لەئەنجامدا ڕیال مەدرید توانی بەئەنجامی ٤-١ و بەسوود وەرگرتن لەئەنجامی یاری یەکەم بۆ جاری چوارەم ببێتە پاڵەوانی جامی سووپەری ئیسپانیا.
سەرچاوە
پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
بەکارھێنانی ڕابوێرانەی ماددەی ھۆشبەر
پێناسەی ئالوودەبون
بریتییە لە ھەرکەسێک خوو بەھەرشتێک بگرێت بەرێژەیەکی زۆر و نەتو‌انێت وازی لێ بێنی مانای ئالوودەبوونە. خووگرتن یا ئالوودە بوون جۆریان زۆرەلە وانە ئالوودە بوون بە ماددە ھۆشبەرەکان، جگەرە، کحول، یاری (قوومار، یاری کۆمپیوتر) ھەروەھا لە سەردەمی ئێستاماندا ئالوودەبوونی ئێنتەرنێتیشمان ھەیە واتە بەکارەێنانی ئینترنێت بەرێژەیەکی زۆر و ماوەی درێژ. لەکۆمەلگای ئێمەدا ئاڵوودە بوون بە جگەرە زۆر باوە ، بەداخەوە بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکانیش روی لەزیادبوون دایە. ئەوەی جێگای سەرسوڕمانە ئەوەیە کە بەکارەێنانی ھەر یەک لەجگەرە و کەحول و ماددە ھۆشبەرەکان کاریگەری خراپی لەسەر باری تەندروستی کۆمەڵایەتی و ئابووری ئاشکرایە، سەرەڕای ئەوەش دیاردەی بەکارھێنانیان روو لەزیادبوون دایە.
ھۆکارەکانی ئالوودەبون
• باوەڕ بەخۆنەبوون • ھاوڕێی خراپ • خراپی باری کۆمەڵایەتی • باری ئابووری خراپ کەم دەرامەتی یا بەپێچەوانە وە • کەمی یا خود خراپی پەروەردەی خێزان • کەمی ئاستی زانیاری • بێ کاری و بی پیلان • نەخۆشی دەروونی • خۆشاردنەوە یاخود راکردن لەچارەسەر کردنی کۆسپ و تەنگ و چەڵەمە. • بەکارھێنانی توندوتیژی لەکاتی پەروەردە ‌کردن یەکێکە لەھۆکارەسەرەکیەکان
چارەسەرکردنی ئالوودەبون
بەگشتی و ئالوودەبون بە  ماددە ھۆشبەرەکان بەتایبەتی زۆر سەختە،‌کاتی زۆری دەوێت ھەروەھا زۆری تێ دەچێت, کێشەیەکی گەورەیە بۆ کۆمەڵگا و دەوڵەت لەبەرئەوەی کۆمەڵگا لە جیاتی بایەخ و پەرەپێدانی بواری تەندروستی، خوێندن، پیشەسازی، ژینگە و بەرفراوانترکردنی کاروبار و چالاکیی لاوان و گرنگی دان بەژیان و گوزەر‌انی منداڵ و خێزان ناچارە مەسرەف بکات لەچارەسەرکردنی دیاردەی ئاڵوودەبون بەکردنەوەی بەندیخانەو شوێنی تایبەت بۆ چارەسەرکردن ئەمەش بێ گومان دەبێتە ئەرکێکی گەورە لەسەر کۆمەلگا ‌لەبەر ئەوەباشترین چارەسەر ئەوەیە تاک بەھەموو شێوەیەک خۆی دوور  راگرێت لەم دیاردە نابەجێیە،بەپێی توانا ھەوڵی ئەوەبد‌رێت باس لەزیانەکانی بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان بکرێت لەناوو کۆمەڵگا بە  تایبەتی لەناو گەنجەکان بەشێوەیەکی ئاشکرا.
تریاک
لەراستی دا شیرەی گۆڵی خەشخاشەکە پاش بریندار کردنی،شیرەیەک لەتۆپی گوڵەکە دێتەدەر و پاش ویشک بوونەوەی لە ھەوادا دەبێتەشیرەی تریاک. چاندن و بەکار ھێنانی تریاک دەگەرێتەوە بۆ ٣٤٠٠ ساڵ بەر لەئێستا. لەزەمانی دەستەڵاتداریەتی سۆمریەکان لە مێزۆپۆتامیا بە گیای لەزەت یان خۆشی ناسراوە، بەکارھێنان و چاندنی ئەم گیایەلەناو ئاشوریەکان و میسریە کۆنەکان و ئێرانیەکان دا ھەر لە رۆژگارانی بەرێ بۆ مەسرەفی دژە ژان و سر کردن لای حەکیمەکان نرخی تایبەتی ھەبوە.بەشێوەی سروشتی لەناو تریاک دا ١٠% مۆرفین بەدەست دێت کەنەوعێک ئالکالۆ ئیدە و بەھۆی ئاڵو گۆری کیمیای لە مۆرفین مادەیەکی تر بەناوی ھێرۆئین بەدەست دێت. مەسرەف و بەکار ەینانی تریاک ەەتا شەری ناوخۆیی ئەمریکا لە١٨٦١تا١٨٦٥ەەربەشێوەی سەرەتایی خۆی بوەکەلەم کاتەدا پاش دروست کردنی و لێ ەەڵچۆراندی مۆرفین و بەکار ەێنانی بەشیوەی ئامپول و تەزریق کردنی لە سەر لەشی بریندارەکانی شەر بۆ ئەنجامی عەمەڵیاتی جەرراحی و ئارام کردنەوەی ژان، شێوەی مەسرە ف و بەکار ھێنانی ئاڵو گۆری بەسەردا ھاتووە.ئێستاشی لەگەڵ بێت مۆرفین بەربڵاوترین دەرمانی ئارامبەخەشەکەلە نەخۆشخانەکان و مەیدانەکانی شەر و لەکاتی روودانی پێشھاتەکاندا بۆ بریندارن و نەخۆشەکان بەکار دێت.لەکۆندا مەسرەفی تریاک بۆ کەڵکی خۆشگوزەرانی لەسەدەی ١٥ و لەوڵاتی چین دەستی پێ کرد، لەسەرتا دا بەھۆی گرانی و کەم بونی زۆر باو نەبوو پاشان لەسەدەی ١٧ زاینیدا تجارەتی تریاک چووە قاڵبەکی دارێژراو تر و پەرەی پێدرا.
مۆڕفین
بەشێوەی تەبیعی لەناو تریاک دا ھەیەکەنزیکەی ١٠ % پێک دەھێنێت و پاش ھەڵێنجانی لەتریاک بەشێوەی دەرزی ( ئامپول) دەنێردرێتە لەش ، لەکاری پزیشکیدا بەشێوەیکی زۆر بەر بڵاو بەکار دێت، کارایی و تەئسیری مۆڕفین دەگەرێتەوە سەر ئەندازەی خاوێنیەکەی.لەپاش ١ دەقە کە لە رێگای رەگ واتا خوێن کەدەچێتە ناو لەش کار تێکرنی بەدیار دەکەوێت.بەڵام لای موعتادەکان بەگشتی لەچەشنی حەب مەسرەف دەکریت.وشەی مۆڕفین لەناوی خواوەندی یۆنان بەناوی مەرفێئوس واتا خوای خەیال و رۆئیا وەرگراوە.لە جوملەی مەوادە ‌خەتەر ناکەکانە و قوتار بونی کابرای  قوربانی زۆر زەحمەتە.
ھێرۆئین
لەوشەی ھێرۆ یان ھێرۆس واتا پیاوی قارەمان وەرگیراوە ھێرۆئین بەھۆی ئەو ئاڵ وگۆڕە کیمیایە ‌کە لە سەر مۆرفین دەکرێت بەدەست دێت و پێدەچێت کە دواین پلەی ئیعتیاد بێت.لە سالی ١٨٧٤ لەلایان زانایەکی بریتانیایی دروست کرا و ١٨٩٠ بەھۆی کەسێکی ئاڵمانی پەرەی پێدرا و ساڵی ١٩٥٥ لەئێراندا لەلایان کەسێک بەناوی دکتۆر مستەفەوی شێوەی بەدەست ھاتنی لە لابراتوار دا بۆ چەند کەس نیشان درا و بەم جۆرە لە وڵاتدا بڵاو بۆوە. بە شێوەی ھەڵمژین و دەرزی واتا تەزریق بەکار دێت.کەسانێک کە شێوەی ئامپول بە کاری دێنن لەرەگی پاش و پێشی باسک (قۆل) یان دەست پێدەکەن کەئەم کارە پشتی مانگێک وا لەرەگەکان دەکات کە ئیتر توانای وەرگرتنی دەرزیان نا بێت ، ھەر بۆیە موعتادەکان مەجبورن بۆ تەزریق لەرەگی مل (گەردەن)یان کەڵک وەرگرن ئینجا وایان لێدێت کە لەدەزگای تەناسوولی یان تەزریق بکرێ واتە لە دەمارێکی ژێر گونەکان!.عەوارز و کارتێکرنەکانی ھێرۆئین بریتین لە  مێشک داماو و زەلیل دەکات بەجۆرەک کە مرۆڤ  بێ ھەڵوێست دەکات لە ئاست ھەر شتێک، کەسایەتی مرۆڤ دادەروخێنێت و بێ دەستەڵاتی دەکات،بێخەوی لەکاتی شەو و خەواڵویی لەکاتی رۆژ، ئاوسانی مێشک، چاکردنی لوو واتا  ئابسەی مێشک ،تێکدانی کاری گەدە(معێدە) و بێ مەیلی بۆ خۆراک و دابەزینی کێشی مرۆڤ و هتد... لەدوای چەند کاتژمێر پاش دوا دەرزی نزیک ٢٠ ساعەت، لایەنی موعتاد توشی بەیەکدا ھاتنی ریخۆڵەو گەدە ‌دەبێ بەجۆرێک کەمرۆڤ توشی سکچون  و رشانەوە دەکات، لووت بێ وەستان ‌ئاوەچۆرە دەگریت و باوێشکی بڵند و بەردەوام ، پاشی ٣٦ ساعەت لەرزی بێ وینەو ئارەق کردن بەجۆرێک کەھەمو گیانی موعتاد تەڕی ئارەق دەبێت، ژانێکی بێ ھاوتا و ترسناک و پاشان بێ ھێزیێکی تەواو بەچەشنێک کەناتوانێت سەری بەرز کاتەوە و ھەمویان لەئاسەوار و کار تێکرنەکانی ئەم بەڵا ماڵ کاولکەرەیە.
کۆکائین
لەگەڵای درێک بەناوی کۆکابەدەست دێت کە ناوەندی سەرەکی چاندن و بەرھەم ھینانی ئەم گیایە باشووری کیشوەری ئەمریکایە (ئەمریکای لاتین). بەچەشنی گەردێکی نەرمی سپی رەنگ دێتە بەر چاو بو بە جۆرەکانی کێشان، دەرزی ، ھەڵمژین و زۆرجار دەیپرژێنەسەر نخعەندامی ھەناسە.لەکۆندا لەلای ھیندیەکان ، وڵاتی پێڕۆ و بوولیڤی گەڵای روەکی کۆکا بەکار ھاتوە و بەشکڵی جاوین بەکاریان ھێندراوە بۆ وەر گرتنی وزەی زیاتر لە لەش و دەوامی زیاتر لەبەرامبەر ماندوو بون و برسیەتی دا.کۆکائین بە شێوەی ئێستا ‌لەسالی ١٨٦٠ دا ھاتە بازاری بەکارهێنان. لەناو موعتادەکاندا بەناوەکانی کۆکا، کەندی. سنۆ (بەفر)، ھەپی (خۆشی) و هتد... بەناو بانگە و لە موخەدیراتە ترسناکەکانە.
کراک
ھەتا ئێستا لەم ماددیە بێ بەزەییتر نەھات بێتەنا کۆمەڵگاوە. بەجۆریک کەتەنیا جاریک چوون بەدوای کراک دا مرۆڤ بۆ ھەمیشە ‌ماڵوێران بکات!!. کراک عوسارە واتا پاڵاوتەی کۆکائینەو بەشێوەی ھەەڵمژین لەرێگای لووت یان کردن بەدووکەڵ و لە ماریجوانا ، یان لەرێگای پیپ تەدخین دەکرێت دەبێتەھۆی گەورەبونی دڵ و پاڵەپەستۆ ( فشاری خوین ) دەباتەسەر  حاڵەتەکی ھێرشکارانە دەداتە مرۆڤ و وابەستەگی رەوانی زۆر قورس لەسەر موعتاد دادەنێت و زیپکەو برین لەسەر پێست دروست دەکات و مرۆڤ تووشی واھیمە دەکات بەجۆرەک کە زەمان و مەکانی بۆ نا دیاردەبێت
حەشیش
لەگیای کانابیس بەدەست دێت و بەشکڵی رەنگ قاوەیی کەم رنگ بەشکلی قالب دێتەبەر چاو لەگەڵ توتن یان ماری جوانا وەک سیگار دەکشرێت و بەناوەکانی ھاش، گراس، پۆت و سمۆک لای موعتادەکان ناسراوە.لەسیەکان ، ھاتنەخواری ھێزی بەرگری لەش بێ مەسئولیەتی وناو گەنجان دا زۆر باوە. سەرتانی لەدەستدانی ھێزی رانەندەگی و تەوەەووم زایی و... لەئاساری مەسرەفی حەشیشن ھەر وەھا  رۆنی حەشیش... لەحەشیش بەدەست دێت و توتنی پێ چەور دەکن و تەدخین دەکرێت. ئەسەراتی زۆر خراپی لەژنانی دووگیان ھەیەبە تایبەت لەسەر منداڵان بە جۆریک پاش لەدایک بوون لەباری رەوانیەوە زۆر موشکیلەیان ھەیە‌.
بێجگە لەمانەکەزۆر ناسراون و بەر بڵاو مەسرەف دەکرین مەوادی دیکەوەک
تی ئێچ سی
لەحەشیش بەدەست دێت. ھەروەھا لەدونیا بێ رەحمی تەجارەتی موخەدیرات دا بەدەیان چەشنی تر لەمادەسر کەرەکان دەدرێنەدەست گەنجان و کۆمەڵگای مرۆڤایەتیان پێ گەندەڵ دەکرێن.تەنیا لەئێران بەپێی ئامارەنێو نەتەوەیەکان زیاتر لە٥ میلیون موعتاد ھەیە! کە بۆتە ھۆی سەر چاوەی ئەسڵی فەحشا و داڕمانی بەھا کۆمەلایتیەکان و بێ رەحمی کۆمەڵگا لە ئاست مرۆڤەکان.بەڵای ئعتیاد لە تێکدەرترین و سامانک ترین ھۆکارەکانی دارمانی بناغەکانی ئەسڵی ھەر کۆمەڵگایەکن کە ئەسرات و کار تێ کردنەکانی لە بووارەکانی ئابوری و جڤاکی و دەروونی بۆ زەمەنەکی دوور و درێژ ھەر بەر چاو دەبن.
چۆن کەسی تووشبوو بەمادەھۆشبەرەکان بناسینەوە؟
کاتێک ئەندامێکی خێزان دووچاری بەکارەێنان و ئالوودەبوون دەبێت بەمادە ھۆشبەرەکان، زۆر گرنگە خێزان ‌زانیاری ھەبێت دەربارەی ئەو نیشانانەی لەکەسی تووشبوودا دەردەکەوێت تاکو بەدەم چارەسەرەوە برۆن و کۆتایی بەژانکۆی خۆیان و ئەندامەکەیان بەێنن. بۆ ئەوەی خێزان سەرنج بداتە ئەو گۆرانکارییانەی لەرەفتار و کەسێتی ھەر ئەندامێکی بەکارھێن (Abuser) یان ئالوودەبوو (Addict) بەمادەھۆشبەرەکان پێویستەبەو نیشانانە ئاشنابن کەکەسی تووشبووی پێدەناسرێتەوە. ئەگەر ھەشت (٨) لەم نیشانانەی خوارەوە ئاماژەیان پێدراوەبوونی ھەبوو لە ھەر تاکێکدا، دەکرێت یارمەتی خێزان بدات لەناسینەوەی ئەم حاڵەتە لە کاتێکدا خێزان لەباری گوماندا بێت بەرامبەری. گرنگترین ئەو نیشانانەش:‌ ١- تەسکبوونەوەی بیلبیلەی چا‌و. ٢- لێڵ بوونی رەنگی دەم و پێست و ژێر نینۆک و لێوەکان بەتایبەتی، ئەمەش بەھۆی رانەگرتنی باری تەندروستی ‌و بەد خۆراکییەوە. ٣- کەسی تووشبوو ئاو لەلوتی دەتکێ ‌و پژمین ‌و باوێشکدانی نائاسایی و زۆری ھەیە. ٤- بەبێ ‌ھۆکار ئاسایی وەنەوز دەدا ‌و شێوەی برۆ و برژانگی تێک دەچێت. ٥- گن بوونی دەنگ ‌و کۆکینی زۆر ‌و  بەتایبەت لەبەرەبەیانیاندا. ٦- ددانی تووشبوو رەشایی ‌و کلس و نەخۆشی لەرادەبەدەری لەسەر دەردەکەوێت. ٧- فەرامۆشکردنی ‌ِرواڵەت وەک گرنگی نەدان بەجل ‌و بەرگ و پاکوخاوێنی. ٨- دەرکەوتنی خاڵی رەش ‌و شین و شوێنەواری سووتان و دەرزی لەسەر قۆڵ ‌و مەچەک و ھەندێ‌جار ناو پەنجەی پێ. ٩- لاواز بوونی ئارەزوو و توانای سێکسی بەتایبەت لەپیاواندا. ١٠- کێشەی بەردەوامی ھەرسی خۆراک ‌و ئازار ‌و ژانی گەدەو قەبز بوون. ١١- زۆر خورانی لەش ‌و جەستە، زۆرتر لوت و قاچ ‌و سک و لای روومەت. ١٢- زۆر جار قەترەی چاویان پێیە بۆ کەمکردنەوەی سوری چاو (بەتایبەت لای ئالوودەبووانی حەشیش). ١٣- تووشبووی مادە ھۆشبەرەکان خێرا زیز و توورە دەبێت ‌و دەتۆرێ، رەفتار و قسەی کتوپر و بێ‌سەر‌وبەر دەکات. ١٤- بەشێوەیەکی نائاسایی لەرادەی چالاکی خۆی کەم دەکاتەوەو لەئەرک و ئیشی جەستەیی خۆی دوور دەخاتەوە. ١٥- رۆژانە ھەندێکی زۆر پارەی دەوێت، زۆربەی کات بێ‌پارەیەو خەریکی قەرز کردنە. ١٦- لەگەڵ کەسانی گومان لێکراودا ھاتوچۆ دەکات ‌و پەیوەندی ھەیە( ئەوانەی ناوبانگی خراپیان ھەیە)، کەم قسەدەکات دەربارەی ھاورێ نوێیەکانی، ئێواران درەنگ دێتەوەماڵ. ١٧- تووشی شکست و بێتوانایی دەبێت لە پێراگەیشتن بەکاتەکانی دەوام کردنیدا. ١٨- لەژووری خۆی یان پێشاو ‌و حەمام یان لەشوێنەچۆڵەکاندا زۆر دەمێنێتەوەو پێی ناخۆشەچۆڵگەی لێ‌تێک بدرێت. ١٩- بەھۆی ئەو ھۆیانەی لەخاڵەکانی رابردوودا ئاماژەی پێکرا، درۆ و پەیمان شکێنی زۆر دەکات. ٢٠- ئیشی شاردراوەو گوماناوی ھەیەو جانتای پارەو شقارتەو پاکەتی جگەرە دەشارێتەوەو گیرفانی لەماڵەوە دەپارێزێت، کاتێک کە لە ماڵەوە نەبێت ئەگەر ژۆری خۆی ھەبێت دەرگاکەی کلیل دەدات. ٢١- حەزی لەرادەبەدەری لەچای خەست ‌و قورس ھەیە(دەکرێت تلیاکیشی تێدا بەکار بەێنێت). ٢٢- حەزی لەخواردنی ترشیات نییە و ئارەزووی زۆری لەخواردنی شتی شیرینە. ٢٣- ئالوودەبووی مادەکان لەناکاو یان لەکاتی نەخۆشیدا لەپشکنینی میز یان خوێن زۆر نیگەران دەبێت ‌و ھەوڵ دەدات دوای بخا یان ھەر نەیکا، لەترسی ئاشکرابوونی حاڵەتەکەی. ٢٤- نەرۆێشتن بۆ سەفەر ‌و سەردانی دوورە رێ ‌و لەئیفادی فەرمانگە خۆی دەدزێتەوە چونکە نیگەرانی دەست نەکەوتنی مادەی ھۆشبەرە. ٢٥- کەمبوونەوەی کراوەیی ‌و متمانە بەخۆبوون ‌و کۆششەکانی. ٢٦- حەب ‌و شروبی کۆدائیندار ‌و حەبی خەوھێنەری وەک دیازپام (‌ڤالیۆم) و حەبی زۆر بەھێزی دژی سکچوون (دیفنۆکسیلات) پاشکەوت دەکات و بەکاریان دەھێنێت. ٢٧- لەسەر جانتا و کەلوپەل و جلوبەرگیدا شوێنەواری سووتاوی..
نیشانەکانی ئالوودەبوون بەمەی (ئەلکحول)
بۆ ناسینەوەوی مرۆڤێک کەتووشی ئالوودەبوون بەمەی خواردنەوە بوو بێت ، ئەو مرۆڤەپێویستە بەدرێژایی ساڵێک سێ لەم شەش نیشانانەی خوارەوەی تێدابێت : ١- ھەمیشەخولیایی خواردنەوەی ھەبێت. ٢- نەتوانێت مەی خواردنەوە بوەستێنێت یا نەتوانێت کەمی بکاتەوە. ٣- پاش چەند سەعاتێک لەئەنجامی کەمکردنەوەیا وەستاندنی خواردنەوەی مەی تووشی دیاردەی کشانەوەی ئەلحەول ببێت .دەست پێ بکات واتەبۆ ئەوەی مەی ەەمان کاریگەریی Tolerance) ٤- کاتێک نیشانەی تۆڵێرانس پێشو تری ھەبێت مەیخۆر بە بەردەوامی بریی بۆ مەی زیاد بکات. ٥- بەبێ ئەوەی بایەخ بە زیانەکانی ئەلکحەول بدات ھەمیشە مەیخۆر بەبەردەوامی ئەلکحەول بخواتەوە. ٦- ھەمیشە مەیخۆر لەچالاکییدا دەبێت و بۆ ئەوەی ماددەی ئەلکحەولی دەست بکەوێت کاتێکی زۆر بەسەر دەبات.
فیزیۆلۆجی ئەلکحول
ئەلکحول کاردەکاتەسەر گشت ئەندام و کۆئەندامی لەش: کاتێک بەبرێکی زۆر مرۆڤ مەی بخواتەوەئەلکحول کاردەکاتەسەر ھەموو ئەندام و کۆئەندامەکانی لەش و دەبێتەھۆی لەھۆشخۆچوون و گیان لەدەستدان. ئەلکحول کاردەکاتە سەر مادەگواستراوەکانی دەمارەکانی ناو مێشک لەنێوانیاندا : ئۆپییەیتەکان ،گابا،گلوتامەیت ،سیرۆتۆنین و دۆپامین. پاش خواردنەوەی ئەلکحول بەرزبوونەوە و زیادبوونی رێژەی ئۆپییەیت مرۆڤ سەرخۆش و دڵخۆش دەکات ، لەھەمان کاتدا کاردەکاتەسەر گابا و دەبێتەھۆی ئارامبوونی مرۆڤ بۆیە ئەو مرۆڤەی شڵەژاندنی دەروونی ھەبێت (دڵەراوکێ،خەمۆکی،مانیا،شکیزۆفرینیا ەتد….) پەنادە باتەبەر مەی خواردنەوە و لەوانەیەتووشی ئالوودەبوون (ئیدمان)ی ئەلکەولیی ببێت. کاتێک مرۆڤ بۆ ماوەیەکی درێژ لەسەر مەی خواردنەوە بەردەوام بێت مەی خواردنەوە دەبێتە ھۆی مردن و لەناوچوونی خانەی مێشک و مێشکۆلە لەرزین. ئەو لێکۆڵینەوە زانستیەی کەبۆ نەخۆشەکانی ئیدمانی ئەلکحولی کراوە دەریخستووە کەرێژەی ئۆپییەت زیاد دەکات بۆیەمەی خۆر تووشی دیاردەی خولیای مەی خواردنەوەدەبێت.
ئەلکول دەبێتەھەۆی نەخۆشیی و گیان لەدەستدان :
-٣٢% ی بەریشاڵبوونی جگەر -٢٩% ی شێرپەنجەی سورێنچک - ٢٥% ی شێرپەنجەی جگەر - ٢٤% ی کوشتنی ئەندامانی خێزان - ٢٠% ی رووداوی ھاتووچۆ -١٩% ی شێرپەنجەی ناودەم و قوورگ - ١١% ی خۆکوشتن – ١٠ % ی لێدان (جەڵتە) ی مێشک - ٧% ی شێرپەنجەی مەمک تەمەن و رەگەز : بەرزترین رێژەی ئالوودەبوون بەمەی خواردنەوە وە لەتەمەنی ١٨ تا ٣٠ ساڵیدایە و بەپێی درێژی تەمەن رێژەکەی کەم دەبێتەوە و لەرەگەزی مێینەدا نیو ئەوەندەی رێژەی نێرینە ‌مەی خۆر ھەیەو دوو بۆ سێ ئەوەندەش لەکیشوەری ئاسیادا کەم دەبێتەوە و لەرۆژھەڵاتی ناوەراستیشدا بەدەگمەن مێینە ئالوودەی مەی دەبێت زیانەکانی ئەلکەول : بەردەوام خواردنەوەی ئەلکەول دەبێتەھۆی ئەم زیانانە : ١- زیانی جەستەیی : مرۆڤی ئالوودەبوو بە ئەلکحول ھەرچەند مەی زۆر بخواتەوە و کار لەتەندروستیشی بکات زیانەکانی جەستەیی خۆی نابینێت بۆیەلەسەر خواردنەوەی مەی بەردەوام دەبێت. ٢- زیانی دەماریی ودەروونیی : وەکو لە بیرچوونەوە، خۆکوشتن ،خۆئازاردان،تێکچوونی باری ھۆشەنگی و گۆرانی کەسێتی ،نەخۆشیی خەمۆکی ،دڵەراوکێ وپەرکەم. ٣- زیانی کۆمەڵایەتی : خواردنەوەی مەی بەبەردەوامی دەبێتەھۆی زیانی کۆمەڵایەتی وەکو : دەستدرێژیکردنەسەر خێزان ،گیروگرفتی سۆزو ھەڵسوکەوت لەناو ماڵدا ،کەمبوونەوەی توانای کاری رۆژانە،دواکەوتن و ئامادەنەبوون لەکاری رۆژانەدا ، لەکاردەرکردن و دەرئەنجام بێکاربوون، لادانی کۆمەڵایەتی وسێکسی و توشبوونی بەجۆرەھا تاوان.
٤-دیاردەی کشانەوەی ئەلکحول : بەھۆی ھەر ھۆیەک بێت ئەگەر نەخۆش بۆ ماوەیەک ئەلکحولی نەخواردەوە،ئەلکحولی دەست نەکەوتبێت یا تووشی کارەساتێکی کتوپر بوو بێت تووشی دیاردەی کشانەوەی ئەلکحول دەبێت کەنیشانەکانی ئەمانەن : دڵتێکەڵھاتن و رشانەوە ،سکچوون،دڵەراوکێ و ماخۆلان ،لەرزین ،پەرکەم ، بەرزبوونەوەی پلەی گەرمای لەش (تا)، خێرالێدانی دڵ ،ورێنەی ھزر و ورێنەی بینین و بیستن.
رێگەگرتن و بەرگرتن لە ئەلکەول بەم شێوەیەی لای خوارەوەجێبەجێ دەکرێت
یەکەم : دەستنیشانکردنی ژمارەی ئالوودەبوونی بەئەلکحول بە کۆکردنەوەی زانیاریی و ناردنی تیمی گەرۆکی خاوەن ئەزموون بەتایبەتی لەناو گەنجان و گرووپەبێکارو ھەژارەکاندا. دووەم : مەشقپێکردنی پزیشک و کارمەندو توێژەری کۆمەڵایەتی بۆ ئەوەی زانیارییان لەم جۆرەگرفتەدا ھەبێت و بتوانن مامەڵەی لەگەڵدا بکەن. سێیەم :بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی زانیاریی جەماوەر دەبێت ھاوڵاتیان راگەیاندنی راستەوخۆ ، رۆژنامە،گۆڤارو میدیاکانی بیستن و بینین ئاگاداربکرێنەوە. چوارەم : پەرلەمانی کوردستان پێویستەچەند بریارێک بۆ کەمکردنەوەی مەی خواردنەوەلەناو دانیشتوواندا دەربکات و دەبێت دەزگاکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستانیش بۆ ئامادەکردنی پرۆگرام و جێبەجێکردنی ئەم بریارانەلەلایەن وەزارەتەوە پەیوەندیدارەکانەوەرۆڵێکی سەرەکییان ھەبێت ەبریارەکان ئەمانەن:
١. گرانکردنی نرخی ئەلکحول لەرێگەی زیادکردنی باجەوە. ٢.کورتکردنەوەی ماوەی فرۆشتنی مەی لەبازارەکاندا. ٣.کەمکردنەوەی بری مەی لەناو بازارەکاندا ٤.تەنھا ئەو فرۆشگایانە مافی فرۆشتنی مەییان ھەبێت کەبەیاسا مۆڵەتیان پێدەدرێت. ٥.نابێت بە ھیچ شێوەیەک مەی بەمێرد منداڵ بفرۆشرێت. ٦ھەرکاتێک پێویست بێت تێستی ئەلکحول بۆ شۆفێر بکرێت ٧.دانانی پرۆگرامی رۆشنبیری تەندروستیی بۆ قوتابخانەو زانکۆکان
زانیاری بۆ کەسێک بەبریکی زۆر کەول دەخواتەوە لەکۆی ئەم٩ پرسیارەئەگەرەاتوو وەڵامی ٥ پرسیارت بەبەڵێ وەڵام داوەمانای ھۆشداربەمەترسی ئالوودەبونی کحولت ھەیە. پرسیاری ١ بەھۆی کێشە، یاخود دۆخێکی دژوار و نالەبارت ،پەنا دەبەیت بۆ کحول ؟
پرسیاری ٢ کحول دەخۆیتەوە، بەھۆی تورەبوونت لەیەکێک لەھاورێکانت، خێزان یاخود کەسێکی ‌دەوروپشت؟ پرسیاری ٣ حەزدەکەیت زیاتر بەتەنھا کحول بخۆیتەوە، لەوەی لەگەڵ ھاورێکانت؟ پرسیاری ٤ خواردنەوەی کحول کاریگەری خراپی کردوەلەسەر خوێندن یاخود کارکردنت؟ پرسیاری ٥ ھەوڵت داوەلەخواردنەوەی کحول وازبێنیت یاخود کەمی کەیتەوە، بەڵام نەتتوانیوە؟ پرسیاری ٦ رویداوەبەیانیان پێش چوونت بۆ قوتابخانەیاخود شوێنی کارکردنت کحولت خواردبێتەوە؟ پرسیاری ٧ کحول دەخۆیتەوەوەک ھەولێک بۆ تێنوتی شکاندن؟ پرسیاری ٨ ئایا لەکاتی خواردنەوەی کحول ھەست بەبوورانەوەدەکەیت؟ پرسیاری ٩ ھەمیشەەەوڵ ئەدەیت خۆت لەباسی کحول خواردنەوەت لادەی؟
ئایا ئالوودەبوون بوون بەئەلکحول چارەسەری ھەیە؟ لەوەڵامدا دەڵێین بەڵێ، چارەسەری خەیەو تا زوو چارەسەری بکرێت باشترە، بەڵام گرنگترین خاڵی چارەسەری لەخودی نەخۆش خۆی دەست پێدەکات، واتە یەکەمجار دەبێت نەخۆش بریارێکی تەواوی دابێت بۆ وازھێنان لەئەلکحول‌و لەم بریارەشدا پەشیمان نەبێتەوە. ئەگەر ئالوودەبوونەکە زۆر تووند بوو ئەوا نەخۆشەکە دەخەوێنرێت، بەڵام ئەگەر ئاڵودەبوونەکە زۆر توند نەبوو، دەکرێت نەخۆش بەبێ خەواندن لەنەخۆشخانە چارەسەر بکرێت، واتە رۆژانەیان دوو رۆژ جارێک سەردانی پزیشکی چارەساز بکات، لەگرنگترین خاڵەکانی دوای چارەسازی دوورکەوتنەوەی نەخۆشەلەو شوێنانەی مەی لێ دەخورێتەوەو دوورکەوتنەوەی لەو ھاورێیانەکەمەی دەخۆنەوە، واتە بە شێوەیەکی گشتی کەسێک یان شوێن‌و بارودۆخێک ببێتەھۆی ھاندانی بۆ دووبارەخواردنەوەپێویستەلێی دووربکەویتەوە.
زیانەکانی ئەلکەول چین؟ ئایا ئەلکحول ھیچ سوودێکی ھەیە؟ لەراستیدا ئەلکحول زیانەکانی گەلێ زۆرن، دابەش دەکرێن بۆ زیانەدەروونی، جەستەیی، ئابووری، کۆمەڵایەتییەکان. لەگرنگترین زیانەجەستەییەکان ئەگەری تووشبوونەبەنەخۆشی شەکرە، ھەوکردن‌و شێرپەنجەی جگەر، ھەوکردن‌و شێرپەنجەی پەنکریاس، شێرپەنجەی گەدەو ریخوڵە، ھەوکردنی مێشک‌و ھتد....، لەدیارترین زیانەدەروونییەکان بریتین لەگرفتی لەبیر چوونەوە، تووش بوون بەنەخۆشی خەمۆکی، دڵەراوکێ، سایکوسیس، وەھمی بەدگومانی، بەتایبەتی کاتێک توانای سێکسی نامێنێت، گومانی خراپ بەخێزانەکەی دەبات، رەفتاری نابەجێ‌و سەیر، یان رەفتاری توندو تیژی، ئاڵوودەبوون بەماددەی تری ھۆشبەر…ەتد، جگە لەمانە چەند زیانێکی ئابووری ھەیە، لەنێویاندا سەرفکردنی پارەیە، ھەروەھا بەھۆی ئاڵودەبوون ناتوانێت کارەکانی راپەرێنێت‌و ئیش‌و کاری پێ ناکرێت، ئەمەش نەک ھەر تەنھا زیانی بۆ خۆی‌و خێزانەکەیەتی، بەڵکو زیانێکی گەورەبەوڵات دەگەیەنێت، کەپێویستی بەتواناکانی ئەوە، لەبەرچاوترین زیانەکۆمەڵایەتییەکانیش تێکچوونی پەیوەندی لەگەڵ خەڵک ‌و گۆشەگیری ‌و لێک ھەەڵوەشانەوەی خێزانە. ئەوەماوەبڵێین ئایا ئەلکحول سوودی ھەیە؟ لەراستیدا لێکۆڵینەوەکان ئەوەیان سەلماندووەخواردنەوەی یەک یەکە(یەکە= ٨ گرام) لەئەلکحول مرۆڤ لەنەخۆشییەکانی دڵ دەپارێزێت، بەڵام پرسیارەکەلێرەدا ئەوەیە، تا چەند گەرەنتی ھەیەئەم مرۆڤەلەم رێژەیەزیاتر نەخواتەوە، یان خۆی پێ دەگیرێت زیاتر نەخواتەوە؟ ئایا ھەموو ئەو مرۆڤانەی ئەلکحول دەخۆنەوەمەبەستیان پاراستنەلەنەخۆشییەکانی دڵ؟ ئایا خواردنەوەی مەی (کەئەگەری تووشبوون بەگرفتی زۆری لێ دەکەوێتەوە) تا کەرێگەیەبۆ پاراستن لەنەخۆشییەکانی دڵ، لەکاتێکدا رێگای کاریگەرتر ھەیەوەک شێوازی خواردن یان وەرزش کردن. ئەگەر نیازی یارمەتی دانی کەسێکی ئالوودەبووت ھەیەپێویستەئەم خاڵانەرەچاوو بکە ی.
خۆت باش ئاماددەکەبۆ گفتوگۆ لەگەڵ ئەوکەسە
کاریگەریی چارەسەرکردنی ئەلکحول : چارەسەرکردنی ئالوودەبوون بەئەلکحول زۆر پارەی کەمتر دەوێت وەک لەبەردەوامی بەئالوودەبوون و بۆ ئەم مەبەستانەچارەسەرکردنی نەخۆشی ئالوودەبوو بە ئەلکحول پێویستە :
fa:مواد مخدر დასვენებითი წამლების გამოყენება
پرۆتیۆمیک
پڕۆتیۆمیک (ئینگلیزی: Proteomics) لێکۆڵینەوەی ناوەڕۆکی پڕۆتینی زیندەوەرە، کە جۆرەکانی پڕۆتین و پێکھاتە و کارلێک و زۆرییان دەگرێتەوە.
سەرچاوە
پۆل:پرۆتینەکان
عەلی عوسمان عەلی
عەلی عوسمان عەلی (لەدایکبوون: ١٠ی کانوونی دوەمی ١٩٧٩، ھەڵەبجە) دەرچووی کۆلێژی یاسای زانکۆی سلێمانیـە. لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٦ تاکوو ٢٤ی ئابی ٢٠١٨ پارێزگاری پارێزگای ھەڵەبجە بوو. لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا وەک بریکاری وەزیری پیشەسازی و بازرگانی دەست بەکار بوە.
پەراوێزەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:زیندووان پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە پۆل:پارێزگارەکانی ھەڵەبجە پۆل:دەرچووانی زانکۆی سلێمانی پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:خەڵکی پارێزگای کوردستان
کووبا، ئەلاباما
کووبا (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی سەمتەر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٤٦ کەس بووە. ڕووبەری ١٠٫٥٤ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٣٢٫٨٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
٨٥٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٢٣٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٣٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٧ی ئایاری ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٩٩ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:ئەنگۆلا لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئەنگۆلا
زانستی زەوی
چەپ|250px|وێنۆک|وێنەی دیاردەی [[بورکان کە پەیوەستە بە زانستی زەمینییەوە]] زانستی زەوی (بە ئینگلیزی: Earth Science) بریتییە لە هەموو ئەو زانستانەی کە پەیوەندییان هەیە بە هەسارەی زەوییەوە. لە زانستی زەویدا زانایان زانستەکانی وەک (فیزیک ، کیمیا ، زیندەزانی ، بیرکاری ..هتد) بەکار دەهێنن بۆ سوود وەرگرتن بۆ لێکۆڵینەوە لە زانستی زەوی.
سەرچاوە
پۆل:پێرستەکانی پەیوەندیدار بە زانست  پۆل:ھەسارەناسی پۆل:زانستە فیزیکییەکان پۆل:پێڕستەکانی پەیوەندیدار بە زانست
خانەی پلازما
وێنۆک|خانەی پلازما
خانەی پلازما یان پلازمەخانە (بە ئینگلیزی: Plasma cell) جۆرێکە لە خڕۆکە سپییەکانی خوێن، کە دژەتەنەکان دروستدەکات.
سەرچاوە
پۆل:خانەکانی مرۆڤ پۆل:کۆئەندامی بەرگری
مۆسکۆ
مۆسکۆ بە گەورەترین شار دادەنرێت لە سەرانسەری جیھاندا (ھەم لەڕووی دانیشتووان و ھەم لەڕووی ڕووبەرەوە)، ھەروەھا بە یەکێ لە ساردترین شارەکانی گۆی زەوی دادەنرێت.
سەرچاوەکان
* پۆل:دامەزرانەکانی ١١٤٧ پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا پۆل:شار و شارۆچکەکانی ڕووسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٢یەم
١٨٩٩ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)
١٨٩٩ زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی زانستی خەیاڵی و نھێنی ئەڵمانییە کە لەلایەن یانتجی فریس و بێرن بۆ ئۆدارەوە دروست کراوە، بۆ یەکەمجار لە نیتفلێکس لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ نمایشکرا، زیاتر پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانی ئەرێنی وەرگرتووە، زنجیرەکە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٣ ھەڵوەشایەوە دوای نمایشکردنی ٨ ئەڵقە.
بنچینە
زنجیرەکە لە ساڵی ١٨٩٩ و لە وەرچەرخانی سەدەی نوێدا دەسورێتەوە، باس لە کۆمەڵێک کۆچبەری ئەورووپی دەکات کە لە لەندەنەوە بە کەشتییەکی ھەڵم بە ناوی کێربرێسەوە گەشت دەکەن بۆ دەستپێکردنی ژیانێکی نوێ لە شاری نیویۆرک، سەرنشینەکان لە گەشبینیدا یەکدەگرن سەبارەت بەوەی کە داھاتوو چی بەدوای خۆیدا دەھێنێت تا ڕووبەڕووی کەشتییەکی دیکەی کۆچبەران دەبنەوە کە ناوی پرۆمیتێوسە بێ ئامانج لە دەریادا دەسوڕێتەوە، گەشتێکی تا ئێستا ئاڵۆز نەبووە بەڵام پاشان بۆ خاکێکی بەڵێندراو دەگۆڕێت بۆ کابوسێکی ترسناک لە ستافەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی ڕووداوەکانی دەکەوێتە ناو شاری نیویۆرک
٨٥٨ (ژمارە)
٨٥٨ (هەشت سەد و پەنجا و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٥٧ و ٨٥٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
٢٥ (ژمارە)
٢٥ (بیست و پێنج) (25) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٤ و ٢٦.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
تۆماھاکی ئێسکی
thumb|پۆستەری فەرمی فیلمەکە تۆماھۆکی ئێسکی (بە ئینگلیزی Bone Tomahawk) فیلمێکی ئەمەریکی کاوبۆیی و ترسناکی ساڵی ٢٠١٥ەیە. فیلمەکە لەنووسین و دەرھێنانی کرەیگ زالەر ، و لەنواندی ئەکتەران کێرت ڕەسل،پاتریک ویڵسن،ماتیو فۆکس و ڕیچارد جێنکینسە.فیلمەکە لە ٢٣ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە.
چیڕۆک
دوای ئەوەی ھاوسەری پیاوێک دەرفێندرێ ، چوار پیاو دەڕۆن بۆ ڕزگارکردنی ئەو ئافرەتە ، بەڵام نازانن چەندەھا شتی ترسناک چاوەڕێیان دەکات. left|thumb|211x211px|پاتریک ویڵسن لەڕۆڵی ئارسەر ئۆ دوایەر
ناو
تۆماھاک جۆرێک تەورە کە بڕێک لە خەڵکە خۆجێییەکەی ئەمریکیکا واتە سوورەکان بۆ شەڕ و ڕاو بەکاریان دەھێنا.
سەرچاوەکان
١.ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٨٩٠ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ترسناکە ڕۆژاوایییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ترسناکە ڕۆژاوایییە ئەمریکییەکان
خزمەتگوزاری بی تی
یەکێکە لە کۆمپانیاکانی بواری تەکنۆلۆژیا.
٨٥٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٤
جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٤ پاڵەوانیەتییەکی تۆپی پێی ئیسانیایە، لە دوو یاری پێکدێت. لەڕۆژانی ٢٧ و ٣٠ی ئابی ١٩٩٤، لەنێوان یانەی بەرشەلۆنای پاڵەوانی لالیگای ١٩٩٣-١٩٩٤ و ڕیال سەرەگۆسای پاڵەوانی جامی شای ئیسپانیای ١٩٩٣-١٩٩٤ بەڕێوەچوو.
لەئەنجامدا بەرشەلۆنا توانی بەئەنجامی ٦-٢ و بەسوود وەرگرتن لەئەنجامی ھەردوو یارییەکە بۆ جاری چوارەم ببێتە پاڵەوانی جامی سووپەری ئیسپانیا.
سەرچاوە
پۆل:جامی سووپەری ئیسپانیا
بووز ئالەن ھەمیلتۆن
thumb|بووز ئالەن ھەمیلتۆن بووز ئالەن ھامیلتۆن یەکێکە لە کۆمپانیاکانی بواری تەکنۆلۆژیا، لە ساڵی ١٩١٤ دامەزراوە لەلایەن ئیدوین بووز و جەمیز ئالین.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٩١٤ پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان ھاتووە پۆل:کۆمپانیاکانی بەرگری ئەمریکا
تەقینەوە گەورەکە
چەپ|300px|وێنۆک|بە پێی [[بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە گەردوون لە تەنێکی زۆر گەرمەوە دروست بووە و پاشان بە خێراییەکی زۆر کشاوە و تا ئەمڕۆشمان بەردەوامە لە فراوان بوون]]
تەقینەوە گەورەکە، مێژگرمە یان بیگ بانگ (بە ئینگلیزی: Big Bang) بریتییە لە ئەو بیردۆزەی کە باس لە دروست بوونی گەردوون دەکات لە سەرەتادا کە بە تەقینەوەیەک دەستی پێ کردووە. بە پێی بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە گەردوون لە سەرەتادا تەنێک بووە لە دۆخێکی زۆر گەرمدا و پاشان بە خێراییەکی زۆر کشاوە. ئەو کشانە خێرایە وای لە گەردوون کردووە کە بەرەو سارد بوونەوە بڕوات و وەکو ئەم بارەی ئێستای لێبێت کە بەردەوامە لە کشان. بە پێی دوایین لێکۆڵینەوە ئەم بار و دۆخەی گەردوون دەگەڕێتەوە بۆ (١٣٫٧) میلیارد ساڵ پێش ئێستا، کە دانراوە بە تەمەنی گەردوون و ئەو کاتەی کە تەقینەوە گەورەکە ڕوویداوە. دوای ئەو کشانە ناوخۆییەی کە تێیدا ڕوویدا گەردوون سارد بووەوە بۆ گۆڕینی وزە بۆ توخمە کیمیایی و بەشە گەردیلەکان. ئەمە ھەزاران ساڵی دەوێت تا (پرۆتۆن و نیوترۆن و ئێلەکترۆن) یەک بگرن و گەردیلە پێک بھێنن کە یەکەی درووست بوونی ماددەن. یەکەم توخمی کیمیایی کە دروست بوو (ھایدرۆجین) بوو بە دواشیدا (ھێلیوم و لیسیۆم) پێکھاتن.
زاناکان دەڵێن سەرەتای درووست بوونی بوونەوەر بە تەقینەوەیەکی مەزن دەستی پێکرد، پاشان ئەستێرە و گەلە ئەستێرەکان دەستیان بە پێکھاتن کردووە، بەڵام لەلای زاناکان درکیان بە بوونی گرفتێک کرد، دەبوو تەقینەوە مەزنەکە بونەوەر ڕوناک بکاتەوە و پاشان بەدوایدا بونەوەر بەردەوام بەرەو ڕووناک بوونەوە بچێت، بەڵام دۆزینەوە نوێیەکان ئەوەیان دەرخست کە بونەوەر لەسەرەتادا بە چەند چاخێکی تاریکیدا تێپەڕ بووە کە ملیۆنان ساڵی خایاندووە! دوای ئەوە ئەستێرەکان و گەلە ستێرەکان دەستیان بە درووست بوون کردووە کە بۆتە ھۆی کۆتایی ھێنانی چاخی تاریکی و دەستپێکردنی چاخی ڕووناکی.
خێراییی فراوانبوونی گەردوون
لە گرنگترین نھێنیەکانی ئەم تەقینەوە گەورەیە خیراییەکی مۆلەقە کە فراوانبوونە گەردوونییەکە ھەیەتی لەو ساتەوەی تەقینەوەکە ڕوویداوە، لەم ڕووەوە پۆل دیفز زانای بەریتانی ناسراو دەڵێ: ھەڵسەنگاندنەکان سەلماندوویانە خێرایی فراوانبوونی گەردوون ڕێڕەوێکی ھاوسەنگی ھەیە ئەگەر فراوانبوونی گەردوون کەمێک ھیواشتر بووایە لەو خێراییەی ئێستا ئەوە دەبووە ھۆی داڕمانی ناوەکی بەھۆی ھێزی کێشکردنەوە، ئەگەر ئەو خێراییە کەمێک زیاتر بوایە لەو خێراییە کەمێک زیاتر بوایە لەو خێراییەی ئێستا ئەوا ماددەکانی گەردوون بڵاو دەبوونەوە و گەردوون ھەڵدەوەشایەوە، ھەروەھا ئەگەر خێرایی تەقینەوەکە جیاواز بێت لەو خێراییەی ئێستا بە بڕی بەشێک لە میلیاردێک*میلیاردێک بەش، ئەوە بەسە بۆ تێکدانی ھاوسەنگی پێویست، چونکە تەقینەوە گەورەکە ئاسایی نییە، بەڵکو ڕووداوێکی نەخشە بۆ کێشراوە زۆر بە وردی لە ھەموو ڕووەکانەوە کردارێکی ڕێکخراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:تەقینەوە گەورەکە پۆل:گەردوون پۆل:سەرەتاکان پۆل:چەمکەکان لە زانستی گەردوونناسیدا پۆل:بنەڕەتەکان پۆل:گەردوونناسی فیزیایی
ئایفۆن ٤
ئایفۆن ٤ (بە ئینگلیزی: iPhone 4)، یەکێکە لە زنجیرە مۆبایلەھۆشمەندەکانی کۆمپانیای ئەپڵ، کە بە سێ مۆدێل دەرچوون ھەریەکە لە GSM ڕەنگ ڕەش لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠ وە مۆدیڵ CDMA ڕەنگ ڕەش لە ١٠ی شوباتی ٢٠١١ وە مۆدێل GSM و CDMA ڕەنگ سپی لە ٢٨ی نیسانی ٢٠١١ دەرچوون، چوارەمین زنجیرە مۆبایلی ئایفۆنە
سەرچاوە
پۆل:ئایفۆن پۆل:ئای ئۆ ئێس پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١٠
٨٥٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٢٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سربیا و مۆنتینیگرۆ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:کۆسۆڤۆ لە ١٩٩٩
٢٦ (ژمارە)
٢٦ (بیست و شەش) (26) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٥ و ٢٧.
پەرچەکردار
وێنۆک|پەرچەکرداری گرتن لە مناڵی ساوادا
پەرچەکردا (بە ئینگلیزی: Reflex) جووڵەیەکی خۆنەویستی خێرایە، کە بریتییە لە وەڵامدانەوە بۆ ھەر وریاکەرەوەیەک.
سەرچاوە
پۆل:فیزیۆلۆژیای گیانلەبەری
پەڕەی جەمسەری ئێسک
وێنۆک|وێنەی ڕادیۆگرافی پەڕەی جەمسەری ئێسک
سەرچاوە
پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی
وێژە
وێژە، بە دوو واتای جودا بەکاردێت، یەکەمیان تایبەتییە کە مەبەست پێی ئەو ئاخافتن و گوتراوانە نایابانەن کە خۆشی و شادی دەخەنە دڵی گوھدار و خوێنەرانەوە، جا گوتراوەکان ھۆنراوە بن یا پەخشان، ھەڵبەستی نایاب و ھۆزانی بەرز و چیرۆکی خۆش و گوتاری ناوازە گەلەک بەشی دی دەکەونە ژێر ئەم پێناسە، چونکە دێنە خوێندنەوە گوھـ لێبون، چەشەو لەزەتێکی ھونەریان لێ دێتە وەرگرتن. واتای گشتی (گشتی)یش، ئەو بەرھەمەی مێشکی مرۆڤە دەگرێتەوە کە لەشێوەی ئاخافتندا خۆی دەنوێنێت و لە لاپەڕەی کتێباندا دێتە نووسین لەم بارەیەوە کتێبی ڕێزمان و کتێبی وەرزش و سروشت زانی ئەدەبێکن بە واتای گشتی. چونکە بەرھەمی ھەمە چەشنی مێشکی مرۆڤ دەنوێنن کە مەرج نییە لە کاتی خوێندنەوەیاندا ئەو خۆشی و لەزەتیان لێ وەربگیرێت کە لە ئەدەبی واتای تایبەتی وەردەگیرێن.
پۆل:وێژە
٨٥٩ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
سی ئەی سی ئای
یەکێکە لە کۆمپانیاکانی بواری تەکنۆلۆژیا.
سەرچاوە
پۆل:ئەو کۆمپانیانەی لە بۆرسەی نیویۆرکدا ناویان هاتووە
٢٧ (ژمارە)
٢٧ (بیست و حەوت) (27) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٢٦ و ٢٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
لێکۆڵەرەوە (فیلم)
thumb|پۆستەری فیلمەکە لێکۆڵەرەوە (بە ئینگلیزی Sleuth) فیلمێکی ئەمەریکی نهێنی ئامێزی ساڵی ١٩٧٢ە.چێڕۆکی فیلمەکە نووسراوەتەوە لەلایەن ئەنتۆنی شافەر ، کە چیڕۆکەکەی بەشێوەی شانۆی خەڵاتی تۆنی بردبووە پێش فیلمەکە. هەرهوەها لەنواندنی هەریەکە لە ئۆلیڤەر لاورێنس و مایکڵ کەین ە ، کە دواتر هەردووکیشیان پاڵێوراو کران بۆ بردنەوەی خەڵاتی ئۆسکار.
سەرچاوەکان
١.ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی ١٩٧٢ پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە بەریتانییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی پاینوود وێنەگیراون پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٧٠ پۆل:فیلمە بەریتانییەکانی دەیەی ١٩٧٠ پۆل:فیلمە ئینگلیزییەکانی دەیەی ١٩٧٠ پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکان لەسەر بنەمای شانۆنامە پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران
ڕیێ تەناکا
ڕیێ تەناکا (، تەناکا ڕیێ؛ لەدایکبووی ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧٩) ئەکتەری دەنگی و گۆرانیبێژێکی ژاپۆنییە،  کە کاری دەنگی لە چەندین ئەنیمێ کردووە لەوانەش تۆرادۆرا، گرێت تیچەر ئۆنیزوکا، لێکۆڵەر کۆنان و دکتۆر ستۆن. کاری دۆبلاژیش وەک: تیمی دادپەروەری.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی دەنگی ژاپۆنی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:خانمەکتەرە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:گۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:ژنەگۆرانیبێژە ژاپۆنییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی کایەی ڤیدیۆییی ژاپۆنی پۆل:خانمەگۆرانیبێژانی پۆپی ژاپۆنی
چیچەکلو
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
ئالبانیا لە ئۆڵۆمپیاد
ئالبانیا بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧٢ بەشداری یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە کرد، بەڵام لە چوار خولی داھاتوودا بەشدارییان نەکرد، کە ئەوانیش ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٠ و ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٤ و ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٨٨ بوو، بەڵام بۆ ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ی بارسێلۆنا بەشداری کرد. لەو کاتەوە لە سەرجەم یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە بەشداری کردووە. ھەروەھا بۆیەکەمجار لە ساڵی ٢٠٠٦ بەشدار یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کردووە. ئالبانیا ھیچ مەدالیایەکی ئۆڵۆمپیادیان بەدەست نەھێناوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئالبانیا لە ئۆڵۆمپیاد
ئێدگار دی وال
وێنۆک|نیشانی زرێ پۆشی خێزانی واڵ ئێدگار ئەلێکسی ڕۆبەرت ڤۆن واڵ یان دی واڵ (لەدایکبووی ٢٣ی ئابی ١٨٦٧ تا ٩ی ئازاری ١٩٤٨) مامۆستایەکی ئەڵمانی بەلتیک، بیرکاریزان و زمانناس بوو. ناوبانگێکی زۆری بەھۆی داھێنانی زمانی ئینتەرلینگوی (کە بە بەدرێژایی ژیانی ڕۆژاوایی ناسراوە)، ئینتەرلینگوی زمانێکی سروشتی دروست کراوە لەسەر بنەمای زمانە ھیندۆ-ئەورووپییەکان، کە سەرەتا لە ساڵی ١٩٢٢ بڵاوکرایەوە.
سەرچاوەکان
<references group="" responsive="1"/>
ئیکۆسیا
وێنۆک|Christian kroll دامەزرێنەری کاربەرنامەی ژینگەیی ئیکۆسیا وێنۆک ئیکۆسیا ئیکۆسیا بزوێنەری گەڕانە و بنکەکەی لە شاری بەرلینی ئەڵمانیا یە. قازانجەکانی بە شێوەیەکی سەرەکی دەدرێت بە ڕێکخراوە قازانج نەویستەکان بۆ دووبارە چاندنەوەی دارەکان.
ئیکۆسیا بڕوانامەی B Labی ھەیە، ستانداردەکانی لێپرسینەوە و بەردەوامیی و دەدای کارکردنی بەدیھێناوە. تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ کۆمپانیاکە بانگەشەی ئەوە دەکات کە لە سەرەتای دامەزراندنییەوە زیاتر لە ١٦٠ ملیۆن نەمام و ژماردنی نەمامی چاندووە. alt=وێنەی کاربەرنامەی ئیکۆسیا بۆ بەکار ھێنان|وێنۆک|وێنەی کاربەرنامەی ئیکۆسیا
سەرچاوەکان
پۆل:گەڕانچییەکانی ئینتەرنێت پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ٢٠٠٩
٨٥٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
٢٨ (ژمارە)
٢٨ (بیست و ھەشت) (28) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٢٧ و ٢٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بڕیارنامەی ١٢٤٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٤٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی ئایاری ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی تاجیکستان سەبارەت بە سنووری نێوان تاجیکستان و ئەفغانستان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٠٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ تاجیکستان پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:تاجیکستان لە ١٩٩٩
ئەیدا مید
ئەیدا مید (لەدایکبووی ١٨٨٤- بۆ ٤ی شووباتی ١٩٦٥) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو بە ئەیدا مید ناسرابوو، بە شێوەیەکی پرۆفیشنال درامای کۆمیدی، ئۆپێرای کۆمیدی، مۆسیقای کۆمیدی پێشکەش دەکرد.
لە تەمەنی ١٨ ساڵی توانی ناوبانگ درەبکات بەھۆی ئەو نمایشانەی لە نیویۆرک کردی بەیەکەوە لەگەڵ فریتزی شێف
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٤ پۆل:مردووانی ١٩٦٥ پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج
سۆفیا
سۆفیا پایتەختی وڵاتی بولگاریایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١،٣ ملیۆن کەس بووە. سۆفیا گەورەترین شارە لە بولگاریا وە چواردەمین گەورەشاری وڵاتانی یەکێتیی ئەورووپایە. زۆرینەی زانکۆکان و پەیمانگا کلتوورییەکان و ناوەندە بازرگانی و کۆمپانییاکانی بولگاریا لەشاری سۆفیایە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی
پۆل:سۆفیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٨ەمی پ.ز پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا پۆل:شارەکانی بولگاریا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٧ەمی پ.ز