cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
زمانی کۆنکانی
گۆوان کۆنکانی
وێنۆک| دەرگای چوونە ژوورەوە بۆ بەشی کۆنکانی لە ئیمپۆریۆمی دڵی زێڕین، مارگاو، گۆوا گۆوان کۆنکانی ئاماژە بە ھەموو شێوەزارەکانی ناوەندی زمانی کۆنکانی دەدات بێجگە لەوانەی کە لەژێر دەسەڵاتی کۆنکانی مەھاراستری و کۆنکانی کانادای دایە، ئەم شێوەزارانە بە گشتی بە کۆدی زمانە gom دیاری دەکرێن لەژێر پۆلێنکردنی ISO 639-3 (چونکە ھەندێک جار پێی دەوترێت گوۆان ماراتی). وێنۆک| سەنتەری جیھانی کۆنکانی، [[مانگالۆر]]
بەستەری دەرەکی
پۆل:زمانەکانی بکەر–بەرکار–کار پۆل:زمانە ڕەسمییەکانی ھیندستان پۆل:زمانەکانی کۆنکانی پۆل:زمانە نوسراوەکان بە دیڤاناگەری پۆل:Pages with unreviewed translations
حەسەن پرچن
حەسەن پرچن گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاوەسپی، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
حەسەن پرچن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کوڕە و لە باشوور لەگەڵ گوندی ڕەمەزان شەشە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی سپی سەر لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەکێ کۆن.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٩٦٦ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٦٦ لە عێراق
ڕووداوەکان
عەبدولسەلام عارف لەکاتێکدا بەسواری ھێلیکۆپتەر دەچوو بۆ باشووری عێراق، بەھۆی ڕووداوێکی گوماناوی، ھێلیکۆپتەرەکەی لە ئاسمانەوە کەوتەخوار و لەگەڵ چەند گەورە بەرپرسی عێراقی لە ئاگردا سوتا و مردن
١٦١٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1616 (توضيح)
تیۆرمی ئیقلیدس
تیۆرمی ئیقلیدس یەکێک لە تیۆرمە سەرەکییەکانە لە تیۆریی ژمارەکاندا و دەڵێت، ژمارە سەرەتایییەکان کۆتایی نەھاتوون، واتە بێکۆتا لە ژمارەی سەرەتایی ھەیە. ئەم تیۆرمە لە چەندین ڕێگەی جیاواز دەسەلمێنرێت. یەکەم جار لەلایەن ئیقلیدس لە کتێبی توخمەکانی ئیقلیدسدا سەلمێندرا.
ئیقلیدس بۆ سەلماندنی ئەم تیۆرمە ڕێگەی ناکۆکی یان دژیەکی (contradiction) بەکار ھێنا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:تیۆرمەکانی ژمارە سەرەتایییەکان
مۆسیقاژەنەکانی تایتانیک
مۆسیقاژەنەکانی تایتانیک مۆسیقاژەنەکانی کەشتی تایتانیک ھەموویان لەناوچوون کاتێک کەشتییەکە لە ساڵی ١٩١٢ نوقم بوو. ئەوان مۆسیقایان دەژەند، بە مەبەستی ئارامکردنەوەی سەرنشینەکان، بۆ ماوەیەک کە دەیانتوانی، و یەڵام ھەموویان لەگەڵ کەشتییەکەدا کەوتنە خوارەوە.
زمانی جاوایی
وێنۆک| وشەی جاوا ( [[جاڤە|جاڤا ) کە بە ڕێنووسی جاوایی نووسراوە .]] وێنۆک|دوو قسەکەری جاوایی، تۆمارکراوە لە [[ئیندۆنیزیا.]] جاوایی یان جاڤانی (,, ; basa Jawa, Aksara Jawa: , پێگۆن  [bɔsɔ d͡ʒɔwɔ]) زمانێکی مالایۆ-پۆلینیسانە قسەی پێدەکرێ لەلایەن گەلی جاواوە لە ناوەڕاست و بەشی ڕۆژھەڵاتی دوورگەی جاڤا لە ئیندۆنیزیا، زمانی جاوایی لەلایەن ٩٨ ملیۆن کەسەوە وەک زمانی دایک قسەی پێدەکرێت.
سیستەمی نووسین
چەپ|وێنۆک| دەقێکی دوو زمانەی مۆدێرن بە زمانی پورتوگالی و جاوانی لە یۆگیاکارتا. زمانی جاوایی لە کۆندا بە شێوەیەکی بنەڕەتی بە ڕێنووسی جاوایی دەنوسرا، لەگەڵ ڕێنووسی بالی کە پەیوەندیدارە و جۆرێکی مۆدێرنی ڕێنووسی کۆنی کاویی و ڕێنووسی براھمیە.
ئەندۆرا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
ئەندۆرا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦ بوو کە لە ٢٠ی تەممووز تا ٤ی ئابی ١٩٩٦ لە ئەتڵانتا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
زیائەدین یووسفزای
زیائەدین یووسفزای (لەدایکبووی ٢٠ی نیسانی ١٩٦٧ لە شانگلا، پاکستان) چالاکوانێکی پەروەردەی پاکستانییە کە باشترین ناسراوە بە بوونی بە باوکی براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی مەلالە یووسفزای.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:زیندووان پۆل:مەلالە یووسفزای پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩ پۆل:پەشتوون
١٩٦٧ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٦٧ لە عێراق
ڕووداوەکان
کۆتایی ھات بە دەسەڵاتی ناجی تاڵیب، وەک سەرۆک وەزیرانی عێراق
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠ بوو کە لە ٢٠ی ئایار تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٠ لە پاریس لە فەڕەنسا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٠
فڕۆکەخانەی ئاغاجاری
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران
ئێدوارد سمیت
ئێدوارد سمیت کئەفسەرێکی دەریایی بازرگانی بەریتانی بوو. وەک وەستای چەندین کەشتی ھێڵی ئەستێرەی سپی کاری کردووە. ئەو کاپتنی کەشتیی تایتانیک بوو، کاتێک کەشتییەکە لە یەکەم گەشتی دا نوقم بوو، لەناوچوو
پفەک
وێنۆک|قاپێکی پڕ لە پفەک
پفەک ناوی جۆرێک سنەکە کە لە گەنمەشامیی برژاو بەرھەم دێت. پفەک نیشانێکی بازرگانییە کە ھی گرووپی پیشەسازی مینوو لە ئێرانە. ناوبانگی ئەم کاڵا بە جۆرێکە کە کە ئەم ناوە بازرگانییە، لە قسەی ڕۆژانەی خەڵکدا بووە بە ناوێکی گشتی بۆ جۆرەکانی تری سنەک کە لە گەنمەشامی و پەنیر دروست دەکرێت.
١٦١٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1617 (توضيح)
کانی شۆک
کانی شۆک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سورداش، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کانی شۆک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سورداش و لە باشوور لەگەڵ گوندی کەندەشین و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شەدەڵە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سردی بچوک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یۆسێف ھایدن
یۆسێف ھایدن (لەدایکبووی ٣١ی ئازاری ١٧٣٢ لە نەمسا - مردووی ٣١ی ئایاری ١٨٠٩ لە نەمسا) مۆسیقاژەنێکی نەمسایی و خاوەن ناوبانگێکی زۆر بوو. ھایدن لە بنەماڵەیەکی دەوڵەمەند لە گوندی «ڕوواو» لە دایک ببوو.
سەرەتای منداڵی
لە تەمەنی شەش ساڵییەوە یەکێک لە خزمەتکارەکانی باوکی بەخێوی کردووە و لە خوێندگا گرنگی پێ دراوە و فێری مۆسیقا بووە. خۆی لە بواری مۆسیقادا کەسێکی بەھرەمەند و بەتوانا بووە. لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا پەیوندیی کردووە بە تیپی سروودەکان لە یەکێک لە کڵێسەکان، لەوێدا فێری دانانی شێواز و ڕێکخستنی ئاوازەکان بووە. کاتێک بووە بە شازدە ساڵ، کڵێسای بەجێ ھێشتووە و چەند ساڵێکی بە ھەژاری بەسەر بردووە.
چوون بۆ لەندەن
ساڵی ١٧٦١ سەردانی شاری لەندەنی کردووە و بیست ئاھەنگی مۆسیقی گەورەی ئەنجام داوە، کە بەتەواوی ئینگلستانی ھەژاندووە، تا ئاستێک کە زانکۆی ئۆکسفۆرد ڕاستەوخۆ بڕوانامەی دکتۆرای لە مۆسیقادا پێ بەخشیوە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:پیانۆژەنان پۆل:ئاوازدانەرانی ئاڵمانی پۆل:ئاوازدانەرانی پیانۆ پۆل:لەدایکبووانی ١٧٣٢ پۆل:مردووانی ١٨٠٩ پۆل:ئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٨ھەم پۆل:سەردەمی ڕووناکبیری پۆل:نووسەرانی سرودی نەتەوەیی پۆل:کاتۆلیکی ڕۆمانی نەمسا پۆل:ئاوازدانەرانی ڤیەنا
ساموێل گۆڵدوین کۆمپانی
ساموێل گۆڵدوین کۆمپانی یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا پۆل:سینەمای باشووری کالیفۆڕنیا
کانی چای، قوروە
کانی چای گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
نەبووخەد نەسر دووەم
وێنۆک
نەبووخەد نەسر دووەم یەکێک بوو لە پاشاکانی بابلی کلدانی کە لەنێوان ساڵانی ٦٠٥ ھەتا ٥٦٢ پێش لەدایکبوونی یەسووع حوکمی دەکرد.
کانی چای، قوروە
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەلخالیق
ئەلخالیق دروستکەر وبەدیهێنەر لەنەبوونەوە بۆ بوون.
لەقورئاندا
".
سەرچاوەکان
پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا
سەبارەت بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تایبەت
وێنۆک|287x287px|ڤیدیۆی وتارەکەی ڤلادیمێر پوتین، سەرەتای داگیرکردنی ئوکراینا ساڵی ٢٠٢٢. "سەبارەت بە ئەنجامدانی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی تایبەت" (بە ڕووسی :О проведении специальной военной операции) وتاری تەلەڤیزیۆنی ڕاستەوخۆی ڤلادیمیر پوتین سەرۆکی ڕووسیا لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٢، پێش لەشکرکێشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا بوو، کە جەنگی ڕووسیا و ئوکراینای زۆر پەرەپێدا. قسەی بۆ ھاووڵاتیانی ڕووسیا و ئوکراینا و ھەروەھا ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیا و ھێزە چەکدارەکانی ئوکراینا کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەشکرکێشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا ٢٠٢٢
بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣
لە ٦ی شوباتی ٢٠٢٣، بوومەلەرزەیەکی بەھێز لە باکووری کوردستان و باشووری تورکیا، بە دیاریکراوی لە ڕۆژاوای شاری غازی عەنتاب دا، ئەمەش لە کاتژمێر ٠٤:١٧ بەیانی بوو. زیانەکانی ئەو بوومەلەرزەیە گەیشتە شارەکانی دیکەی کوردستان لە تورکیا و سووریادا. بوومەلەرزەکە بە پێوانەی ٧٫٨ بووە. بەپێی تۆمارەکانی ٢٤ی شوبات ٥٠ ھەزار کەس گیانیان لەدەست دا ٤٤ ھەزار لە تورکیا و ٦،٦ ھەزار لە سووریا و ٨٠ ھەزار کەسیش لە تورکیا بریندار بوون. ھەروەھا کاریگەری بوومەلەرزەکە لە شاری ھەولێر، باشووری کوردستان ھەستی پێکرا. دوای ئەو بوومەلەرزانە زیاتر لە دوو هەزار و ١٠٠ بوومەلەرزەی دوای بوومەلەرزە بەدوای خۆیدا هێنا. زنجیرە بومەلەرزەییەکان لە ئەنجامی هەڵەی قووڵی لێدان-خلیسکان بوو. تا ٢١ی شوباتی ٢٠٢٣ زیاتر لە ٥٠ هەزار و ٢٠٠ حاڵەتی مردن پشتڕاستکراوەتەوە: زیاتر لە ٤٣ هەزار و ٥٠٠ لە تورکیا، و زیاتر لە ٦٦٠٠ کەس لە سوریا. زریانێکی گەورەی زستانە هەوڵەکانی ڕزگارکردنی ڕێگری لێکرد و بەفری بەسەر وێرانەکاندا کەوت و پلەکانی گەرما زۆر دابەزی. بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی بەستووی ناوچەکە، ئەو کەسانەی لە مردن ڕزگاریان بووە، بە تایبەت ئەوانەی لە ژێر داروپەردوودا گیریان خواردووە، مەترسییەکی زۆریان لەسەر بووە کە تووشی کەمبوونەوەی پلەی گەرمی ببن. بە کۆی گشتی بوومەلەرزەکان بە بەهای ٨٤.١ ملیار دۆلاری ئەمریکی زیانیان پێگەیشتبێت، بەمەش چوارەم بوومەلەرزە کە تێچووی زۆری تۆمارکراوە. کوشندەترین کارەساتی سروشتییە لە مێژووی هاوچەرخی تورکیادا.
بوومەلەرزە
بەپێی ڕاپۆرتی دامەزراوەی جیۆلۆجیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (USGS)، دوای یازدە خولەک لە یەکەم زەمینلەرزە ئەوا زەمینلەرزەیەکی بەھێز دوای ١١ خولەک دووبارە بووەتەوە بە پلەی ٦٫٧ی مەگنیتیود. دوای ٩ کاتژمێر لەوە، ئەوا بەرزترین پلە بە ٧٫٥ مەگنیتیود ڕوویدا.
باکووری کوردستان
وێنۆک|وێنەی باڵەخانەیەکی ڕووخاو بەھۆی بوومەلەرزەوە، [[ئامەد.]] بەگشتی نزیکەی ١٬٣١٠ باڵەخانە لە دە شاری سەرتاسەری باکووری کوردستان و تورکیادا ڕووخاون. لە سەمسوور و ئامەد چەندین باڵەخانە وێران بوون. لە ئامەد مۆڵێکی بازرگانی داڕما. پارێزگاری عوسمانییە ڕای گەیاند، ٣٤ باڵەخانە لەو پارێزگایە ڕووخاون. نزیکەی ١٣٠ داڕمانی بینا لە شاری مالاتیا ڕوویداوە. مزگەوتێکی ناسراوی سەدەی ١٣ی ئەو پارێزگایە بەشێکی داڕما. قەڵای دێرینی غازی ئەنتێب زیانێکی زۆری بەرکەوت. ئاگر لە سەرتاسەری ناوچەکە کەوتەوە. لە پارێزگای ھاتای، ڕێڕەوی فڕینی فڕۆکەخانەی ھاتای جیاکرایەوە. دوو نەخۆشخانەی پارێزگاکە و بنکەیەکی پۆلیس ڕووخان. بەگوێرەی ئامارەی دەزگای کارەسات و باری لەناکاوی تورکیا (AFAD) ژمارەی ئەو کەسانەی بەھۆی بوومەلەرزەکان لە باکووری کوردستان و تورکیا گیانیان لەدەستداوە بۆ ١٢ ھەزار و ٣٩١ بەرزبووەوە، ھەروەھا ژمارەی برینداراەکان گەیشتە ٦٢ ھەزار و ٩١٤ کەس.
ڕۆژاوای کوردستان و سووریا
بەرگری شارستانی سووریا دۆخی بەشی باکووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتەی بە «کارەساتبار» ناوبرد. زۆرێک لە باڵەخانەکان داڕما و خەڵک گیریان خوارد. داڕمان لە شارەکانی حەلەب و لازقیە و حەما ڕوویدا. لە دیمەشق خەڵکێکی زۆر لە ماڵەکانیان ھەڵھاتنە سەر شەقامەکان. زۆرێک لە بیناکان لە سووریا پێشتر بەھۆی شەڕی ناوخۆیی سووریا زیانیان بەرکەوتبوو. بەپێی دوایین ئامار ژمارەی گیان لەدەستدان بەھۆی بوومەلەرزەکان لە ڕۆژاوای کوردستان و سووریا گەیشتە ٣٠٤٢ کەس، ٥ ھەزار و ١٨٥ کەسیش بریندارن.
قوربانییە بیانییەکان
لە کاتی بوومەلەرزەکەدا لانیکەم ٦٥ فەلەستینی گیانیان لە دەستدا کە ٤٥ کەسیان لە سووریا و ٢٠ کەسیان لە تورکیا بوون. ھەروەھا چوار ھاووڵاتی لوبنانی لە ھەردوو وڵات مردن: دوو قوربانی خەڵکی تەرابلوس بوون و لە لازقییە گیانیان لەدەستداوە، دوو کەسەکەی دیکە خەڵکی وادی خالد بوون و لە غازی عەنتاب گیانیان لەدەستداوە. ژنێکی خەڵکی مۆڵدۆڤا و دوو منداڵەکەی لە خاتای گیانیان سپارد. سێ کەس لە ھۆڵەندا کوژران کە دوو کەسیان لە گەشتێکی بازرگانیدا بوون. سێ کەسی خەڵکی جۆرجیا لە تورکیا کوژران. ژنێکی مەغریبی لە ئەنتاکیا گیانی لەدەستدا، لەکاتێکدا ھاووڵاتییەکی خەڵکی ئۆزبەکستان لە مەلاتیا کوژرا؛ ١٣ ئۆزبەکی بێسەروشوێن مانەتەوە. ژنێکی تایلەندی لە شاری بەندەری ئیسکەندەرون مرد. ژنێکی ئەندەنوسیا و منداڵە یەک ساڵانەکەی لە شاری مەرعەش مردن. ھەروەھا سێ ئەمریکی، دوو ئۆکراینی و ژنێکی ئازەربایجانی لە تورکیا کوژران. ھەروەھا لە ٧ی شوباتدا حەوت قوبرسی تورکی لە پارێزگاکانی خاتای و مەرعەش گیانیان لەدەستداوە، لە ھەمان کاتدا کۆمەڵێک خوێندکاری خەڵکی فاماگوستا دوای داڕمانی ئەو ھۆتێلەی کە لە ئادییەمان دەمێننەوە گیریان خواردووە. لە ٩ی شوباتدا کوژراوێکی ئوسترالی پشتڕاستکرایەوە؛ بەشی کاروباری دەرەوەی ئوسترالیا وتی چوار کەس لە ڕۆژی پێشوودا بێسەروشوێن ڕاگەیەندرا.
ژمارەیەکی زۆر لە ئاوارەی سووری نیشتەجێی تورکیا گیانیان لە دەستدا. بەپێی ئامارەکانی سەرۆکایەتیی بەڕێوەبردنی کۆچەکانی تورکیا یەک ملیۆن و ٧٥٠ ھەزار سووری لە باشووری تورکیا دەژین؛ لە غازی عەنتاب ٤٦٠ ھەزار و ١٥٠؛ لە ئەنتاکیا ٣٥٤ ھەزار؛ لە ئورفا ٣٦٨ ھەزار؛ ٢٥٠ ھەزار لە دەدەنە. لە ڕۆژانی ٦ و ٧ی شوبات، وەزارەتی تەندروستی تورکیا تەرمی ١٣٥ قوربانی سووری لە سەرانسەری دەروازەی سنووری باب ئەلھەوا بۆ کەسوکاریان گەڕاندەوە.
وڵاتەکانی دیکە
لە لوبنان، دانیشتووان لە خەودا بە ئاگا ھاتنەوە. بیناکانی وڵات تا ٤٠ چرکە لەرزین. لە بەیروت، دانیشتووان لە ماڵەکانیان ھەڵھاتن و لە شەقامەکاندا مانەوە و بەشێکیش بە ئۆتۆمبێلەکانیان لە کۆمەڵگاکانی نیشتەجێبوون دوورکەوتنەوە. بە گشتی زیانەکان لە لوبنان سنووردارە، ھەندێک بینا لە شارەکانی ئێل مینییە، ئێل مینیا و بورج حەموود زیانیان بەرکەوتووە.
ھەروەھا بوومەلەرزەکە تا قوبرس ھەستی پێکرا. سەنتەری بوومەلەرزەزانی ئەوروپی-دەریای ناوەڕاست ڕای گەیاندووە، لەرزین لە وڵاتانی یۆنان، ئەردەن، ئیسرائیل، عێراق، ڕۆمانیا، جۆرجیا و میسر ھەستی پێکراوە. لە ھەولێر، باشووری کوردستان زۆرێک لە دانیشتووان لە دەرەوە مانەوە.
کاردانەوەی وڵاتە جیھانییەکان
زیاتر لە ٨٠ وڵات ئامادەیی پشتگیریان بۆ کارەساتەکە دەربڕیوە:
لە تورکیا
مزگەوتەکان لە باکووری کوردستان و تورکیا وەکو پەناگە بۆ ئەو کەسانە بەکارھێنران کە ناتوانن بگەڕێنەوە سەر ماڵ و دۆخی خۆیان، ئەمەش بەھۆی نزمبوونەوەی پلەی گەرمی و بەفربارین لەو پارێزگایانەی کە تووشی بوومەلەرزەکە ھاتوون.
ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا لە ھەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر ڕای گەیاند، «دەستبەجێ تیمەکانی گەڕان و فریاگوزاری ڕەوانەی ناوچە زیانلێکەوتووەکان کراون». سولەیمان سۆیلو وەزیری ناوخۆی تورکیا داوای لە دانیشتووانی ئەو شارە کرد کە خۆیان لە چوونە ناو باڵەخانە زیانلێکەوتووەکانەوە بپارێزن. لە ٧ی شوباتدا سەرۆک ئەردۆغان باری نائاسایی بۆ ماوەی ٣ مانگ لە ١٠ پارێزگای زیانلێکەوتوو ڕاگەیاند.
حکوومەتی نیشتمانی «ئاگاداری ئاستی چوار»ی بۆ بانگەوازکردن بۆ یارمەتییە نێودەوڵەتییەکان ڕاگەیاند. بەپێی ئامارەکانی سەرۆکایەتی کارەسات و ئیدارەی فریاکەوتن، ٢٥ ھەزار کارمەندی گەڕان و فریاگوزاری ڕەوانەی ١٠ پارێزگای زیانلێکەوتوو کراون. بەلایەنی کەمەوە ٧٠ وڵات پێشنیاریان کرد کە ھاوکاری بکەن لە ئۆپەراسیۆنەکانی گەڕان و ڕزگارکردندا.
لە ٨ی شوباتدا زیاتر لە ٨ ھەزار کەس لەژێر داروپەردوو لە سەرانسەری ١٠ پارێزگا ڕزگار کران. نزیکەی ٣٨٠ ھەزار کەس تاک پەنایان بردووەتە بەر پەناگەی فریاگوزاری یان ھۆتێلەکان.
جەمیل بایک، ھاوسەرۆکی پارتی کرێکارانی کوردستان لە ڕێکەوتی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٣دا، ئاگربەستی ڕاگەیاند و داوای لە گەریلاکانی پەکەکە کرد لە تەواوی ناوچەکاندا چالاکییەکانیان لەدژی ھێزەکانی سوپای تورکیا ڕابگرن و جەختی کردەوە ھەتا حکوومەتی تورکیا ھێرش نەکاتە سەر ھێزەکانیان چالاکی ناکەن.
لە سووریا
لە سووریا زیاتر لە ٥،٨١٤ کەس گیانیان لەدەستدا، و زیاتر لە ١٤،٥٠٠ کەسیش بریندار بوون. وەزارەتی تەندروستیی سووریا زیاتر لە ٢،٠٦٨ حاڵەتی مردن و ٢،٩٥٠ حاڵەتی برینداربوونی بەھۆی بوومەلەرزەوە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکوومەت تۆمار کردووە، کە زۆربەیان لە پارێزگاکانی حەلەب و لازقیەن. لە ناوچەکانی ژێر دەستەڵاتی یاخیبووان، لانیکەم ٣،٣٤٩ کەس گیانیان لەدەستداوە و ٢،٢٠٠ کەسی دیکەش بریندار بوون. مەزەندە کرابوو کە ڕەنگە ھەتا ٥٫٣٧ ملیۆن کەس لە سەرتاسەری سووریا بێ ماڵ و حاڵ بوون. لە کاتێکدا بە گشتی ١٠٫٩ ملیۆن کەس کە دەکاتە نزیکەی نیوەی دانیشتووانی ئەم وڵاتە، تووشی ئەم کارەساتە بوون.
سەرچاوەکان
پۆل:بوومەلەرزەکانی تورکیا پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر پۆل:مێژووی پارێزگای خەتای پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا
ئەڵماسەکانی شۆک
وێنۆک|300x300پیکسڵ|شۆکەکانی ئەڵماس ئەو ناوچە درەوشاوەوەیە کە لەو گزۆزەدا دەبینرێت کە بە شێوەیەکی جێگیر بەستراوە بە بزوێنەری (Pratt & Whitney J58) لە پاش سوتاندی تەواو، وە بە کۆتا سوتاندن لە سوتەمەنی (SR-71) پێش کۆتای ھاتنی پرۆگرامەکە
شۆکی ئەڵماس (ھەروەھا بە ماکی ئەڵماس یان پاڵھێزی ئەڵماس ناسراوە) لەو ستونی گزۆزدا دەردەکەوێ کەجۆرە شەپۆڵێکی جێگیری سەروی دەنگ دەردەپەڕێنێ لە سیستەمی دەرپەرینی ئاسمانی، ھەروەک لە بزوێنەری جێتی سەرووی دەنگ، موشەک، بزوێنەری جێتی پەستێنراو، یان سترامجێت، کاتێک لە برگە ھەوای زەوی کاری پێدەکرێ. لە ڕاستیدا «ئەڵماس» بوارە تەوژمێکی ئاڵۆزە لە ڕێگای گۆڕانێکی کتوپڕ لە چڕی ناوەخۆ و پەستان لە گزۆزدا دەبینرێت کاتێک زنجیرەیەک لە شەپۆڵە شۆکی بەردەوام و فراوانبوونی لە ڕووبەری تەوژم بە ناوی تێدەپڕێت. ماکی ئەڵماسەکان ناونراوە لە پاش (Ernst Mach)، زانای فیزیای کە یەکەم کەس بوو کە پێناسەی کردوون.
میکانزمەکان
چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ|شۆکی ئەڵماس لە دواوەی (Lock SR-71 Black bird) وێنۆک|200x200پیکسڵ|شۆکی ئەڵماس لە(F-16)کە بەرزدەبێتەوە لەگەڵ پاشسوتێنەر. وێنۆک|تاقیکردنەوەی بزوێنەری موشەکی ئایڕۆجێت (RS-25)لە ناوەندی ئاسمانی (Stennis) سەر بە ناسا. ڕاست|وێنۆک|200x200پیکسڵ|(F-22 Raptor) لەگەڵ ھەبونی شۆکی ئەڵماس لە دوواوەی دا شۆکی ئەڵماس دروستدەبێ کاتێک گزۆزی سەرووی دەنگ لە نۆزڵی پاڵناندا بە شێوەیەکی کەم زیدەرەوی لە فراوانبوون دەکات ئەمەش ئەوە دەگەیەنێ کە پەستانی جێگیری گازەکان لە نۆزڵەکە کەمترە لە پاستانی ھەوای دەوروبەر. بەرزترین پەستانی دەوروبەر پەستان دەخاتە سەر تەوژمەکە، وە لەو دەرئەنجامەدا پەستان زیاددەکات لە تەوژمە گزۆزی گازدا کە لەحاڵەتی گەرمی نەگۆردا، وە کەمبونی خێرای دەبێتە ھۆی زیادبوونی ئەو پلەی گەرمیەی کە جێگیربوو بە شێوەیەکی دیار کە دەبێتە ھۆی گڕگرتنی بەرھەمەکانی سوتاندن کە ناسوتێنرێت لە گزۆزی بزوێنەر. گزۆزەکە بەشێوەیەکی گشتی فراوان دەبێ لە بەرزایە نزمەکاندا کا پەستانی ھەوا تێیدا بەرزترە.
کاتێک تەوژمەکە لە نۆزڵەکە دێتە دەرەوە، پەستانی ھەوای دەوروبەر پەستان دەخاتە سەر تەوژمەکە. پەستانە دەرەکیەکان دروستدەبن لەو شەپۆڵە
شۆکە لارانەی کە بە گۆشەیەک لە تەوژم لاردەبێ. تەوژمە پەستێنراوەکە یەک بە دوای یەک فراوان دەبێ لە ڕێگای پانکەکانی فراوان بونی (Prandtl-Meyer)، وە ھەریەک لە ئەڵماس دروس دەبێ لە ڕێگای بەستنەوەی لارەشۆک بە پانکە فراوانبوون. کاتێک تەوژمە پەستێنراوەکە تەریب دەبێ لەگەڵ ھێڵی ناوەراست، وە شەپۆڵە شۆک ئەستون دەبێ لەگەڵ جۆرەکانی تەوژم، کە ناودەبرێ بە شەپۆڵە شۆکە ئاساییەکان یان بە دیسکی ماک. یەکەم شۆکی ئەڵماس لێرە بەدەردەکەوێ، وە بۆشای لە نێوان ئەو وە نۆزڵەکە دایە کە ناودەبدرێ بە ناوچەی بێدەنگ. دووری نۆزڵ بۆ یەکەم شۆکی ئەڵماس بە نزیکەیی دەکاتە:
کاتێک X دووریە، D0 تیرەی نۆزڵەکەیە، P0 پەستانی تەوژم، وە P1 پەستانی ھەوایە.
کاتێک کە گزۆزەکە بە شەپۆلە شۆکێکی ئاسایدا تێدەپەرێت، ئەوە پلەی گەرمی بەرز دەبێتەوە، داگیرسانی ڕێژەیەکی زۆر لە سوتەمەنی درەوشانەوەیەک دروست دەکات کە وا دەکات شۆکی ئەڵماس بینراو بێت شوێنە ڕوناکدارەکە بە شێوەی دیسک یاخود ئەڵماس بەدەردەکەوێ، بۆیە بەو ناوە ناونراوە.
لە کۆتایدا تەوژم بەشێوەیەکی بەرچاو فراواندەبێت بە شێوەیەک کە دوبارە پەستانەکە لە چواردەوری، لەو خاڵەدا کە پانکە فراوانبون پەرچە دەدرێتەوە لە پچڕانی پەیوەندی (لێوەری دەرەوەی تەوژمەکە). شەپۆڵە دراوەکە، ناودەبدرێت بە پانکەی پەستان، کە وا لە تەوژمەکە دەکات بپەستێورێ. ئەگەر پانکە پەستانەکە تەواو بەھێزبێ، شەپۆڵە شۆکێکی تری لار دروست دەبێ وە دروستکردنی دووەم دیسکی ماک و شۆکی ئەڵماس. شێوازەی دیسکەکان و ئەڵماسەکان بە تەواوەتی دووبارە دەبێتەوە ئەگەر گازەکان نمونەی و لێکخشاندنیان نەبێ، ھەر چۆنێکبێت بڕینی شێواو لە پچڕانی پەیوەندی دەبێتە ھۆی ئەوەی کە شێوازی شەپۆڵ نەمێنێت لەگەڵ دووری.
شێوازی ئەڵماس دەکرێ دوبارە ببێتەوە کاتێک نۆزڵەکە لە خوار فراوانبوون دابێ (پەستانی دەرچوون بەرزترە لە دەوروبەری)، لە پەستانە ھەوایەکی نزمتر وە لە بەرزایەکی بەرزتر. لەم حاڵەتەدا سەرەتا پانکە فراوانبوون وە لە دوای ئەویش شۆکی لار دروس دەبێ
سەرچاوە جێگرەوەکان
وێنۆک|200x200پیکسڵ|شۆکی ئەڵماس لە خوارەوەی موشەکی (xoie) سیستەمی ئاسمانی (Masten) لە ماوەی بەرەنگاری (Lunar Lander) پێشبرکێی بردنەوەی نیشتنەوە
شۆکی ئەڵماس بە شێوەیەکی بەربڵاو پەیوەستە بەو دەرپەرینەی کە لە جێت و موشەکدایە، بەڵام دەکرێ بە سیستەمێکی دیکە دروستبکرێ.
تەقینەوەی بۆڕی گازی سروشتی
دەکرێ شۆکی ئەڵماس ببینرێت لەکاتی تەقینەوەکانی بۆڕی گاز بە ھۆی ئەوەی گازەکە لە خوار پەستانی بەرز وە بە خێرایەکی زۆر لە دەمەوانەی ھەواتێکردن دێتا دەرەوە
تۆپ ھاوێژ
کاتێک ھەڵدەسترێ بە ھاوێشتنی پارچەی تۆپ ھاوێژ، گازێک لە قەپۆزی دەردەچێت بەخێرایەک سەرووی خێرای دەنگ وە شۆکی ئەڵماس یەک بەدوای یەک دروستدەکات. وە ئەڵماسەکە دەبێتە ھۆی ئەوەی کە قەپۆزەکە بەدرەوشاوەی ببریسکێتەوە وە دەکرێ شوێنی چەکوتەقەمەنی بۆ دوژمن ئاشکرا بێت. وە ئەوە دۆزراوەتەوە کاتێک ڕێژەی نێوان پەستانی تەوژم و پەستانی ھەوا لێک نزیک بێت دەکرێ شۆکی ئەڵماس بە ڕێژەیەکی زۆر کەم بکرێتەوە. بەزیادکردنی برێکی قاپۆز لە کۆتای قەپۆزاکە کە پەستانەکان ھەوسەنگ دەکات وە ڕێگری لە شۆکی ئەڵماس دەکات.
ڕادیۆ جێتەکان
ھەندێک لە ڕادیۆجێتەکان، جێتە پلازما بەھێزەکان کە ھەڵدەقوڵێ لە کوازارەکان و گەلەئەستێرە ڕادیۆکان کە گرێی لە دوایەکی دامەزراوی ھەیە بۆ دەرپەڕاندی ڕادیۆی بەنرخ، جێتەکان گەشت دەکەن بە خێرایەک سەرووی خێرای دەنگ بە نێو بەرگەھەوایەکی تەنک لە گاز لە ئاسماندا کە دادەنرێ ئەو گرێیانە شۆکی ئەڵماس بن
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ھەوابۆشایی پۆل:دیاردە فیزیکییەکان پۆل:ئایرۆدینامیک
وارنەر ئیندیپێندێنت پیکچەرز
وێنۆک|لۆگۆی وارنەر ئیندیپێندێنت پیکچەرز وارنەر ئیندیپێندێنت پیکچەرز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
١٦١٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1618 (توضيح)
کیانوو ڕیڤز
کیانوو چارڵز ڕیڤس (لەدایکبووی ٢ی ئەیلوولی ١٩٦٤) ئەکتەرێکی کەنەدی و بەرھەم‌ھێنەر و دەرھێنەریشە. ڕیڤس بەھۆی کارە نواندنەکانیەوە ناسراوە، ساڵی ١٩٨٩ تا ١٩٩١ بەشداربوو لە زنجیرەی Bill and Ted Franchise، دواتر لە ساڵی ١٩٩١ لە فیلمی Point Break، و فیلمی Speed لە ١٩٩٤، ھەرسێ بەشەکەی مەیتریکس لە ١٩٩٠ تا ٢٠٠٣. جگە لەوەش لەچەندین فیلمی دیکە دەرکەوتووە وەک Dangerous Liasions ھەروەھا فیلمی ترسناکی Bram Stoker's Dracula لە ساڵی ١٩٩٢. دوای چالاکبوونی لەپیشەسازی فیلمدا، تواناکانی ڕیڤز ستایشکران. ا ھەروەھا خرایە سەر شەقامی ناودارانی ھۆڵیوود.
ڕۆڵە بەرچاوەکانی کیانو بریتین لە نیۆ، جۆن کۆنستانتین و نوێترینیان جۆک ویک لە فیلمی جۆن ویک دا کەوا کیانو بۆ بەشی دووەمی فیلمەکەش گەڕایەوە و بە یەکێک لەباشترین فیلمە ئاکشنیەکانی مێژوو دادەنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤ پۆل:زیندووان پۆل:میمەکانی ئینتەرنێت پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیستەم پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە تۆرۆنتۆوە پۆل:هاوڵاتیە سروشتیەکانی کەنەدا
پاشای سەھۆڵ
وێنۆک پاشای سەھۆڵ کە ناوی ڕاستەقینەی سایمۆن بێتیکۆڤە، پێش ئەوەی تاجی سیحراوی بدۆزێتەوە. سیمۆن لەگەڵ خۆشەویستەکەی بیتی دەخوێند بۆ ئەوەی ببێتە شارەزا لە شوێنەوارە کۆنەکان، تا ئەو کاتەی تاجی سیحراوی دۆزییەوە، ژیانیشی گۆڕا و خۆشەویستەکەی دوای ئەوە جێی ھێشت، بۆیە ھەستی بە تەنیایی دەکرد؛ و ھەمیشە بەدوای ھاوڕێدا دەگەڕا، بەڵام ھیچ بەختێکی نەبوو، بۆیە چەندین جار شازادەکانی لە سەرانسەری خاکەکەدا دەڕفاند و ناچاریانی دەکرد بە زۆر ھاوسەرگیری لەگەڵ بکەن. توانا ئەفسوناوییە سەھۆڵاوییەکانی لە تاجێکی ئەفسوناوییەوە سەرچاوە دەگرێت کە لەبەری دەکات، ئەمەش ڕاستەوخۆ شێتی دەکات (بە مەرجێک تاجەکە لەبەر بکات). لە بەشی شەشەمدا، لە ئەڵقەی «ئەڤەرگرین» دا، ئاشکرا دەبێت کە تاجەکە ملیۆنان ساڵ، لەلایەن جادووگەرێکی سەھۆڵبەندانەوە بە ناوی ئێڤەرگرین دروست کراوە، بۆ ئەوەی نەیزەکەیەک لە لەناوبردنی ژیان لەسەر ھەسارەکە بوەستێنێت. ھەرچەندە پاشای سەھۆڵەکە بەزۆری وەک شێتێک دەناسرێتەوە، بەڵام لە ڕاستیدا تەنیایە و بە ھەڵە تێدەگات. شای سەھۆڵین ئاژەڵە دڵخوازەکانی ھەیە کە بریتین لە پەنگوینەکان، لەوێ ئاژەڵە ماڵییەکەی گانتەری ھەیە و زۆرجار لە زۆربەی ئەڵقەکاندا لەگەڵیدا دەردەکەوێت.
سەرچاوەکان
پۆل:کارتۆن نێتۆرک پۆل:کەسایەتییەکانی کاتی سەرکێشی
گیانلەبەرانی نێو کەشتیی تایتانیک
گیانلەبەرانی نێو کەشتیی تایتانیک لە کاتی یەکەم گەشتە کارەساتبارەکەیدا لە کەشتی تایتانیکدا ئاژەڵێکی زۆر ھەبوون، کە بە نوقمبوونی کەشتییەکە لە ١٥ی نیسانی ١٩١٢ دوای پێکدادان لەگەڵ شاخێکی سەھۆڵین کۆتایی ھات. ئەوان بریتی بوون لە سەگ، پشیلە، مریشک، باڵندەی دیکە و ژمارەیەکی نادیار لە مشک. سێ لە دوانزە سەگی تایتانیک لە ژیاندا مانەوە؛ هەموو ئاژەڵەکانی تر لەناوچوون.
فڕۆکەخانەی ماھشەھر
فڕۆکەخانەی ماھشەرھر فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە بەندەری ماھشەھر، پارێزگای خووزستان، ئیران.
خەلیفە قشڵاق
خەلیفە قشڵاق (، ) گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کوڕانی، ناوچەی کوڕانی، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
جوگرافیا
خەلیفە قشڵاق ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ئەندۆرا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
ئەندۆرا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
١٩٦٨ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٦٨ لە عێراق
ڕووداوەکان
حیزبی بەعس کودەتایەکیان دژی حکومەتەکەی عەبدولڕەحمان عارف ئەنجامدا لە کۆتایدا توانیان دەسەڵات بگرنە دەست تا ساڵی ٢٠٠٣
مردنەکان
١ی کانونی دووەم -تۆفیق سوەیدی سیاسەتمەدار( لەدایکبووی ١٨٩٢ ).
فەسڵ (فەلسەفە)
لە میتافیزیک و لۆژیکدا، فەسڵ یان جیاکەر یەکێک لە پێنج تێکڕایییە و بریتیە لەو تێکڕایییە زاتییە کە جیاکەرەوەری نەوعێکە لە نەوعەکانی تر، وەک «قسەکەر» یان «بەئاوەز» کە فەسڵی ئینسانە و، ئینسان لە ئەسپ و سەگ و کەروێشک و نەوعەکانی تر جیا دەکاتەوە.
تایتانیک (مۆسیقایی)
ئەم بەشە مۆسیقایە لەسەر بنەمای چیرۆکی کەشتیی تایتانیک کە لە یەکەم گەشتی خۆیدا لە ١٥ی نیسانی ١٩١٢ نوقم بوو، دانراوە.
سامان، شارباژێڕ
سامان گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی چوارتا(ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سامان لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی چوارتا و لە باشوور لەگەڵ گوندی هەرمن و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی بناویلەی چوارتا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵاچوالان.
١٦١٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1619 (توضيح)
سامان، شارباژێڕ
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دڕگ
دڕگ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری کەلان، ناوچەی زەڕنە، شارستانی ئەیوان، پارێزگای ئیلام، ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ئەیوان ئەیوان ئەیوان پۆل:گوندەکانی شارستانی ئەیوان پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ئەیوان
جووجەھی
جوگرافیا
جووجەھی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
ڕزگاربووی کەشتیی تایتانیک
ڕزگاربووی کەشتیی تایتانیک کورتە فیلمێکی بێدەنگی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩١٢ کە دۆرۆتی گیبسۆن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، ئەکتەری سینەمایی ئەمریکییە و لە نوقمبوونی کەشتی تایتانیک لە ١٥ی نیسانی ١٩١٢ ڕزگاری بووە.
١٩٦٩ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٦٩ لە عێراق
مردنەکان
٣ی ئازار - عەلی جەودەت ئەییووبی سیاسەتمەدار (لەدایکبووی ١٨٨٦)
ساڤۆی پیکچەرز
ساڤۆی پیکچەرز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا پۆل:ستۆدیۆ ئەمریکییە سەربەخۆکانی فیلم پۆل:کۆمپانیا بەرھەمھێنەرە لەکارکەوتووەکانی فیلم و تەلەڤیزیۆن لە ئەمریکا پۆل:کۆمپانیاکانی میدیای گشتی کە لە ساڵی ١٩٩٧ دامەزراون
مۆزەخانەی تایتانیک (میزوری)
مۆزەخانەی تایتانیک مۆزەخانەیەکە دەکەوێتە شاری برانسۆن لە ویلایەتی میزۆری لە «٧٦ کانتری بۆلیڤار».
ئەلباری
ئەلباریئ بەدیھێنەر و پارێزەری بوونەوەری بەدیھێنراو.
لەقورئاندا
(".
لەفەرموودەدا
واتا «خوا نەوەد ونۆ ناوی ھەیە، تاکە و تاک خۆشدەوێ، ھەر کەسێک لەبەریان کات دەچێتە بەھەشت، لەوانە ئەلبارئ»
سەرچاوەکان
پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا
ئەندۆرا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ئەندۆرا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤ بوو کە لە ١٣ تا ٢٩ی ئابی ٢٠٠٤ لە ئەتینا لە یۆنان بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٤
ترایمارک پیکچەرز
ترایمارک پیکچەرز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ستۆدیۆکانی فیلمە ئەمریکییە لادراوەکان پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا
کایلاش ساتیارتی
کایلاش ساتیارتی (لەدایکبووی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٤) چالاکوانێکی منداڵانی ھیندییە. ئەو بزووتنەوەی باچپان باچاو ئاندۆلان (ژیانی منداڵان پبارێزن)ی لە ١٩٨٠ دامەزراند. بەھۆی کارەکانییەوە توانی مافەکانی ٨٠ ھەزار منداڵ بپارێزێت. لەساڵی ٢٠١٤ لە پاڵ مەلالە یووسفزای، کایلاش خەڵاتی نۆبڵی ئاشتیی وەرگرت.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤ پۆل:زیندووان
پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ھیندی
١٦٢٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1620 (توضيح)
گوێزیلە، سورداش
گوێزیلە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سورداش، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
گوێزیلە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەڵاڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی چۆخماخ و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەورەدێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ھەڵەدن.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٠٨ بوو کە لە ٢٧ی نیسان تا ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٨ لە لەندەن لە ئینگلتەرا بەڕێوە چوو.
خان ڕەئوف
جوگرافیا
خان ڕەئوف لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەکرەگەڕە و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلیانی گەورە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قولیجانی ئەمین قارەمان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ڕەمەزان شەشە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بادخەرید
بادخەرید گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھەوشار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
بادخەرید لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی فەیزاوا و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی تیکاب و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئۆغل بەگ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چوارقەڵا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی تیکاب تیکاب تیکاب پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کۆمپانیای تویتەر
تویتەر کۆمپانیایەکی سۆشیال میدیای ئەمریکییە و بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری سانفرانسیسکۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیایە. کۆمپانیاکە خاوەنی خزمەتگوزاری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی تویتەر و پێشتر بەرنامەی ڤیدیۆیی کورتی بەناوی ڤاین و خزمەتگوزاری پەخشی ڕاستەوخۆی Periscopeی بەڕێوە دەبرد.
تویتەر لەلایەن جاک دۆرسی و نوح گلاس و بیز ستۆن و ئیڤان ویلیامز لە مانگی ئازاری ٢٠٠٦ دامەزراوە و لە مانگی تەممووزدا دەستیپێکردووە. زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن بەکارھێنەر ڕۆژانە ٣٤٠ ملیۆن تویتیان تویت کردووە، و خزمەتگوزارییەکە بە تێکڕا ڕۆژانە ١٫٦ ملیار پرسیاری گەڕانی مامەڵەی لەگەڵدا کردووە. . تویتەر مانگانە زیاتر لە ٣٣٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی ھەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٦ لە کالیفۆرنیا پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکانی دامەزراوی ٢٠٠٦ پۆل:ئیلۆن مەسک پۆل:کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگاکەیان لە ئەمریکایە
لویس بڕایل
لویس بڕایل لە دایکبووی (٤ی کانوونی دووەمی) ١٨٠٩)ی (پاریس)ە. لەدایکبووی خێزانێکی سادەیە. لەتەمەنی سێ ساڵیدا جاوەکانی کوێر بوون، ئەوەش لە کاتێکدا ڕویداوە کا لەگەڵ باوکیدا لە دووکانێکی بێستە بڕینەوە و ئەو جەقۆیەی بەکاری دەهێنا لە دەستی تزراوە و بەر جاوی کەوتووە. نابینابوونی نابۆوەتە هۆی بەربەست لە ژیانیدا هەرواها ڕێگریشی نەکردووە لە فێربوونی بۆ بواری مۆسیقا یی و توانیو یەری فێری ئامێرەکانی (ئۆرگۆن و فیۆلۆنسی)بووەو بەکاریان بهێنت. لە ساڵی ١٨١٩ توانی خەڵاتی خوێند لە پاریس بەدەست بێنێت و دواتر پەیوەندی کرد بە (پەیمانگای مناڵە نابیناکان). بەشێوەیەکی زۆۆر سەرکاوتووانە توانیویەتی خوێندنەکەی لەوێدا تەواو بکات و دوایی تەواو کردنی خوێندەکەی ببێت بە وانەبێژ لە پەیمانگاکە. ساڵی ١٩٢٩ کتێبێکی دەرکر و تێیدا شێوازێکی بەرزی نووسینی بۆ نابینایان شی کردۆتەوە. ویستی زۆۆری پەروەردەکەرەکە وایکرد کە بەردەوام هەوڵبدات بۆ خزمەتکردن بە منداڵە نابیناکان و لەدوای جەندین هەوڵی خۆی، شێوازێکی دیاری خویندنی بۆ منداڵە نابیناکان دامەزرانک کە لە ڕێگەیەوە ، کەسانی نابینا دەیانتوانی فێری خوێند ببن، کە ڕیگەی (بڕایل) بو کە دروستی کردو هەر بەنێوی ئەویش کرا. دوای توشبونی بە (نەخۆشی سیل) لە ساڵی (١٨٥٢) کۆجی دوایی کردووە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیزی.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٩ پۆل:مردووانی ١٨٥٢ پۆل:فەڕەنسییە کاتۆلیکەکان
ئۆتۆمۆبیلی فریاکەوتن
ئۆتۆمۆبیلی فریاکەوتن ئەو ئۆتۆمبێلەیە کە فریاگوزاری سەرەتایی و چارەسەری نەخۆش دەکات لە کاتی گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە و پێش چوونە ژوورەوەی، و ئەرکەکانی بریتین لە دابینکردنی چارەسەر بۆ بریندارەکان یان نەخۆشەکان لە حاڵەتە فریاگوزارییەکان و ھەروەھا بۆ گواستنەوەیان بۆ ناوەندەکانی چاودێری تەندروستی وەک نەخۆشخانە و کلینیکە پزیشکییەکان، کە بە ئۆتۆمبێل ناسراوە ئەمبولانسەکان ئەولەوییەتیان ھەیە لە ڕۆیشتن لەسەر ڕێگاکان و لە حاڵەتی فریاگوزاریدا لە ترافیک لای تەکان نەوەستن، چونکە ئەمبولانسەکان بە گڵۆپ و ھۆشداری دەنگی لە ڕێگەی ئاگادارکەرەوەکانەوە دەدرەوشێنەوە بۆ ئاسانکاری جووڵەیان لە ڕێگەی ھاتوچۆوە.
مەڵحەم
مەڵحەم گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٦٢١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1621 (توضيح)
ساڵانان
ساڵانان گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی چوارتا(ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ساڵانان لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی تازەدێ، چوارتا و لە باشوور لەگەڵ گوندی چوارتا و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی گەنکێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردەزەرد، شارباژێڕ.
فێری فاندم
وێنۆک|210x210پیکسڵ|دیمەنی ئەنترۆپۆمۆرفی (ڕێوی مێ) کە کارەکتەرێکی ئاسایی فێرییە. فێری فاندم کلتورێکی باوە کە خەڵک ئارەزوو لە کەسایەتی ئاژەڵی ئەنترۆپۆمۆرفی دەکەن لەگەڵ کەسایەتی و تایبەتمەندی مرۆڤ  نموونەی تایبەتمەندییە ئەنترۆپۆمۆرفییەکان نیشانەی ئاگایی مرۆڤ و دەموچاو و قسە و ڕۆیشتن لەسەر دوو پێ و لەبەرکردنی ئەو جۆرە جلانە. ھەروەھا دەستەواژەی فێری فاندم بەکاردێت بۆ ئاماژەکردن بە کۆمەڵی ئەو کەسانەی کە لەسەر ئینتەرنێت و لە کۆنفرانسییەکانی فێری کۆدەبنەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:چەشنەکانی کۆمەڵ
ڤیدیۆی ڤایرۆسی
ڤیدیۆی ڤایرۆسی یان ڤیدیۆی زوو بڵاوەبوو (بە ئینگلیزی: Viral video) ڤیدیۆیەک کە لە ڕێگەی پرۆسەی ھاوبەشکردنەوە لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە خێرا بڵاودەبێتەوە، بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی ماڵپەڕەکانی ھاوبەشکردنی ڤیدیۆ و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و ئیمەیڵەوە. زۆرجار ڤیدیۆ ڤایرۆسییەکان ناوەڕۆکی گاڵتەجاڕانەیان تێدایە و ڤیدیۆی پێکەنیناوی تەلەڤیزیۆنی لەخۆدەگرن.
ترایەمف فیلمز
ترایەمف فیلمز یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:سۆنی پیکچەرز ئێنتەرتەینمنت
تاوانی سیاسی
تاوانی سیاسی لە زانستی تاوانناسی کردارێکی تاوانبارانەیە کە بەمە بەستی ڕوخانی سیستەمی سیاسی و کۆمەڵایەتی و خراپکردنی بەرێوەبەرایەتی سیاسی ئەنجام بدرێت. کۆنترین تاوانە لە مێژووی مرۆڤایەتی. وڵاتانی جیھان بۆ دەستنیشانکردنی ئەم تاوانە یاسا و مەرجی تایبەتیان بۆ داناوە لە دەستوری وڵاتەیان ٠
تاوانی سیاسی لە عێراق
ھەر لەو مادەیە ئەم تاوانە بە تاوانی سیاسی دانانرێن:
تاوانی سیاسی لە وڵاتی ئێران
تاوانی سیاسی لە حکومەتی کۆماری ئیسلامی ئێران تا ساڵانێکی زۆر دیارینەکراو بوو بەڵام سالی ٢٠١٦ پرۆژە یاسایەک بۆ ناساندنی تاوانی سیاسی پەسەند کرا لەم یاسا ئەم کارانە بە تاوانی سیاسی دادەنرێت
ئەوانەی تاوانی سیاسی نین
١٩٧٠ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٧٠ لە عێراق
١٦٢٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1622 (توضيح)
جیۆگلیف
جیۆگلیف لە کۆنەوە
وێنۆک|هێڵەکانی نازکا لە پیرۆ. ئەم وێنەیە وێناکردنی باڵندەی کۆترە ڕەنگە بەناوبانگترین جیۆگلیفەکان هێڵەکانی نازکا بن لە پیرۆ، گرنگی کولتووری ئەم جیۆگلیفانە بۆ دروستکەرەکانیان تا ئێستا ڕوون نییە، سەرەڕای زۆر گریمانە، کارەکانی پیاوە پیرەکانلە عەرەبستان و پێکهاتە بەرد دروستکراوەکان کە زۆر زیاترن لە هێڵەکانی نازکا وە زۆر فراوانترن لەو ناوچەیەی کە دەیگرێتەوە و زۆر کۆنتریشن، جیۆگلیفەکان لەلایەن (ئەمێلیا سپاراڤینیا) مامۆستای فیزیا لە پۆلیتێکنیکۆ دی تۆرینۆ لە ئیتاڵیا بەم شێوەیە وەسف کراون، بەکارهێنانی ئەم زاراوەیە بۆ وەسفکردنی ئەم تایبەتمەندیانە ڕەنگە نادروست بێت، چونکە لێکۆڵینەوەکانی ئەم دواییە دەریانخستووە کە زۆربەیان بە پلەی یەکەم وەک هونەر دروست نەکراون، بەڵکو بۆ خزمەتکردنی کۆمەڵێک مەبەست دروستکراون لەوانە شوێنی ناشتن و داب و نەریتی پرسە، کە یارمەتیدەر بوون لە تەڵەکردنی کۆچبەران ئاژەڵەکان و وەک شوێنی پاککراوە بۆ کەمپ و خانوو و گەمارۆدانی ئاژەڵان.
بەستەری دەرەکی
پۆل:جوگرافیا پۆل:مێژوو پۆل:هێڵەکانی نازکا
ئاگرکەوتنەوەی نەخۆشخانەی ئبین خەتیب
ئاگرکەوتنەوەی نەخۆشخانەی ئبین خەتیب ڕووداوێک بوو ڕۆژی شەممە ٢٤ی نیسانی ٢٠٢١ لەنەخۆشخانەی ئبین خەتیب کە تایبەتە بە تووشبوانی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە بەغدا بەھۆی تەقینی بوتڵی ئۆکسجین ڕوویدا و بەھۆیەوە ٨٢کەس مردن و ١١٠ کەسی دیکەش بریندار بوون. لەسەر ئاستی ناوخۆیی و دەرەوەی عێراق ئەم ڕووداوە کاردانەوەی لێکەوتەوە.
ڕووداوەکە
شەوی ٢٤ی نیسانی ٢٠٢١ لەیەکەی چاودێری وردی نەخۆشخانەکەدا ڕووداوێک ڕوویدا ھۆی تەقینەوەی بوتڵی ئۆکسجین. ئەمەش بووە ھۆی دروستبوونی ئاگر لەو بەشە سەرچاوە پزیشکییەکان سەرەتا بە ئاژانسی فرانس پرێسیان ڕاگەیاند کە ڕووداوەکە بەھۆی "کێشەی کۆگای لوولەی ئۆکسجین " ەوە بووە تەقینەوەکە ئاگرێکی بەھێزی دروست کردووە کە بەخێرای بە بەشەکانی نەخۆشخانەکە بڵاوبووەتەوە لیوا خەدیم بۆھان، سەرۆکی بەرگری شارستانی عێراق ڕایگەیاند، کە نەخۆشخانەکە نە دۆزینەوی دووکەڵی تێدا بووە، نە سیستەمی پرژێن، نە سۆندەی ئاگرکوژێنەوە، ھەروەھا بەھۆی بوونی کۆمەڵیک مادەوە یارمەتی زیاتر فراوان بوونی ئاگرکەی داوە بەرگری شارستانی عێراق ڕایگەیاند کە ئاگرە لە بەرەبەیانی ٢٥ ی نیسان کۆنتڕۆڵ کرا بەڵام دوای لێکۆلینەوە قوتەیبە جبوری، سەرۆکی لیژنەی تەندروستی و ژینگەی ئەنجومەنی نوێنەرایەتی عیراق، سەبارەت بە هۆکاری ئاگرکەوتنەوەکە وتی ”  لەناو نەخۆخشانەکە هاوڵاتییەک ئامێری (هیتەر)ی کارەبایی بەکارهێناوە، یان رۆنی بەکارهێناوە لەگەڵ بووتڵی ئوکسجینەکان، ( ئەم تێکەڵبوونە بووە هۆی تەقینەوەیەکی گەورە)”.
کاردانەوەکان
عێراق سێ ڕۆژ ماتەمینی فەرمی بۆ قوربانیانی ئاگرەکە ڕاگەیاند و کۆمیسیۆنی مافی مرۆڤی عێراقیش داوای لە حکوومەت کرد بەرپرسیارێتی ئەم ڕووداوە لە ئەستۆ بگرن، ھەروەھا داوای لە کازمی کرد وەزیری تەندروستی و بریکارەکانی لە کار دوور خاتەوە و لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ دا بکرێت، دوابەدوای ڕووداوەکەش لە بەغدای پایتەختی عێراق خۆپیشاندانی توڕە دەستی پێکرد و داوای لە کارلادانی حەسەن تەمیمی وەزیری تەندروستی کرد.
سەرچاوەکان
پۆل:دەیەی ٢٠٢٠ لە بەغداد
١٩٧١ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٧١ لە عێراق
ئۆتۆمۆبیلی کارەبایی
ئۆتۆمبێلی کارەبایی بریتییە لە ئۆتۆمبێلێک کە بە بەکارھێنانی وزەی کارەبایی کاردەکات، و چەندین بەکارھێنانی ھەیە بۆ دیزاینەکەی، و یەکێک لەو کارانە بریتییە لە گۆڕینی بزوێنەری ئەسڵی ئۆتۆمبێلەکە، و دانانی ماتۆڕێکی کارەبایی لە شوێنی. ئاسانترین ڕێگایە بۆ گۆڕینی بەنزین بۆ کارەبا لەکاتێکدا پێکھاتەکانی تری ئۆتۆمبێلەکە دەپارێزرێت، بزوێنەرەکە وزەی پێویستی پێدەدرێت لەڕێگەی پاتری ھەڵگرتنی کارەباوە. ئۆتۆمبێلی کارەبایی جیاوازە لە ئۆتۆمبێلی میکانیکی، بەوەی ئۆتۆمبێلی تایبەتە بۆ خەڵک، لەکاتێکدا ئۆتۆمبێل یان ئۆتۆمبێلی میکانیکی بۆ بەکارھێنانی پیشەسازی یان گواستنەوەی خەڵکە لە چوارچێوەی گواستنەوەی گشتیدا.
وشکەمرۆی خوارێ
وشکەمرۆی خوارێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
وشکەمرۆی خوارێ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
١٦٢٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1623 (توضيح)
ئەندۆرا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
ئەندۆرا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
فڕۆکەخانەی فەسا
فڕۆکەخانەی فەسا فڕۆکەخانەیەکە دەکەوێتە شاری فەسا، پارێزگای فارس، ئیران.
سەرچاوەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران
خەپەکوێر
خەپەکوێر گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ئاوەسپی، قەزای کفری، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
خەپەکوێر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی باوەکڕ و لە باشوور لەگەڵ گوندی توکن و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھەوارەقوڵە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵاچەڕمەڵە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
جۆکەر (فیلمی ٢٠١٩)
جۆکەر فیلمێکی دەروونیی ھەستبزوێنی ئەمریکیی ساڵی ٢٠١٩یە لە دەرھێنان و بەرھەمھێنانی تۆد فیلیپس، کە لەگەڵ سکۆت سیلڤەریشدا سیناریۆکەی نووسیوە. ئەکتەری سەرەکیی فیلمەکە، کە لە کەسایەتییەکانی دی سی کۆمیکسەوە وەرگیراوە، واکین فینیکسە بە ڕۆڵی جۆکەر و چیرۆکێکی بنەچەیی کاراکتەرەکە دەگێڕێتەوە. لە ساڵی ١٩٨١دا دەگێڕدرێتەوە، کە ئارثەر فلێک، کە کۆمیدیانێکی سەر ستەیجێکی شکستخواردووە کە نەخۆشیی شێتیی و نیھیلیزمییەکەی شۆڕشێکی دژە کولتوری توندوتیژانە دروستدەکات دژی دەوڵەمەندێکی ناو شاری گۆثام. ڕۆبێرت دێ نیرۆ، زازی بیتز، فرانسێس کۆنرۆی، برێت کوڵێن، گلێن فلێشلەر، بیڵ کامپ، شیا ویگام، و مارک مەیرۆن لە ڕۆڵی لاوەکیدا دەردەکەون. فیلمی جۆکەر لەلایەن وارنەر برۆس. پیکچەرز، دی سی فیلمس، و جۆینت ئێفۆرتەوە بەرھەمھێنراوە، بە ھاونشینی برۆن کرییەیتیڤ و ڤیلەیج ڕۆودشۆو پیکچەرز، و لەلایەن وارنەر برۆس.ەوە کاری دابەشکردن و بڵاوکردنەوەی بۆ کراوە.
فیلیپس فیلمی جۆکەری ھێنایە پێشچاو و لە ناوبەناوی ٢٠١٧دا دەستیکرد بە نووسینی سیناریۆکە لەگەڵ سیلڤەر. ھەردووکیان لە لێکۆڵینەوەکانی کاراکتەرەکانی ١٩٧٠کانی فیلمەکانی مارتن سکۆرسیزی (بە گستی فیلمەکانی شۆفێری تاکسی(Taxi Driver) و پاشای کۆمیدیا (The King of Comedy)) ئیلھامیان بۆ ھاتبوو، کە سەرەتا پەیوەندییان بە پڕۆژەکەوە وەک بەرھەمھێنەر. ڕۆمانە وێنەیییەکە بەناوی باتمان: گاڵتە کوژەرەکە (Batman: The Killimg Joke)ی ساڵی ١٩٨٨ بناغەی پێشینەی فیلمەکە بوو، بەڵام فیلیپس و سیلڤەر سەیری دیاریکراو و تایبەتیان نەکرد بۆ کردنی بە فیلم. فینیکس ھاتە پڕۆژەکەوە لە شوباتیی ٢٠١٨دا و لە جوولای ئەو ساڵەدا وەک ئەکتەر دیاریکرا، لەکاتێکدا زۆربەی ئەکتەرەکانی دیکە لە ئابدا دیاریکران. زۆربەی وێنەگرتنەکە لە نیویۆرک سیتی، جێرسی سیتی، نیوارکدا بوو، لە ئەیلوولی ٢٠١٨وە تا کانوونی یەکەمی ٢٠١٨. فیلمی جۆکەر یەکەم فیلمی سینەمایی باتمانە کە بە R ھەڵبسەنگێنرێت. لەلایەن ڕێکخراوی فیلمی ئەمریکاوە، بەھۆی توندوتیژیی و ناوەڕۆکەکەیەوە.
چیڕۆک
لە ساڵی ١٩٨١، گاڵتەبازێکی شکستخواردوو پەنا دەباتە بەر تاوانکاری و ئاژاوەگێڕی بە مەبەستی دۆزینەوەی کەسایەتی ڕاستەقینەی خۆی لە شاری گۆسەم.
بەرھەمھێنان
alt=|وێنۆک|دەرھێنەری فیلمەکە تۆد فیلیپس لە ساڵی ٢٠١٦
ڕەخنەگران
link=https://en.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Joaquin_Phoenix_in_2018.jpg|alt=|وێنۆک|خواکین فینیکس (لە وێنەیەکی ٢٠١٨دا) ستایشێکی یەکجار زۆرکرا بۆ ڕۆڵەکەی وەکو جۆکەر.
داھاتوو
بە پێچەوانەی فیلمە مۆدێرنەکانی کۆمیک، جۆکەر وەک فیلمێکی سەربەخۆ بەرھەمھێنرابوو، بەبێ ھیچ ویستێک لەسەر بەرھەمھێنانی بەشی تر لێی؛ بەڵام فیلیپس لە مانگی ئابدا ڕای گەیاند کەوا حەزدەکات بگەڕێتەوە بۆ بەشێکی تری فیلمەکە، بە مەرجێک فیلمەکە ئاستێکی باش پێشکەش بکات و فینیکس ڕازی بێت بە گەڕانەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون پۆل:کووشتن لە چیرۆکە خەیاڵیەکاندا پۆل:مشتومڕی فیلمەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکارییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان) پۆل:فیلمەکان بە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین نمایشی ئەکتەری درامیی پۆل:فیلمەکان کە لە نیوجیرسی وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاری باشترین نمرەی ڕەسەنیان بەدەستھێناوە پۆل:فیلمە گەورەخراپەکارەکان پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس پۆل:مشتومڕەکانی ٢٠١٩ پۆل:مشتومڕەکانی ٢٠١٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:فیلمە درامییە تاوانکاریییەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە تاوانکاریییەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنەکانی ٢٠١٩ پۆل:فیلمە درامییە دەروونییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە درامییە دەروونییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمی ستۆدیۆکانی برۆن پۆل:مشتومڕی فیلمەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
ھۆلەند لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢
ھۆلەند نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢ بوو کە لە ٥ی ئایار تا ٢٢ی تەممووزی ١٩١٢ لە ستۆکھۆڵم لە سوێد بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩١٢
مێرگەپان
مێرگەپان گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سورداش، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
مێرگەپان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھەڵەدن و لە باشوور لەگەڵ گوندی بیرانی کانی قاز و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەمچوغە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شەدەڵە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دامەزراوە پلە دووەکان و سێیەکانی کەشتیی تایتانیک
دامەزراوە پلە دووەکانی سەر کەشتی تایتانیک بۆ سەردەمی خۆیان بە تەواو سەرنجڕاکێش دادەنران. سەرنشینانی پۆلی دووەم دەتوانن بچنە ژوورێکی جگەرەکێشان و کتێبخانە و ساڵۆنێکی نانخواردنی فراوان و شوێنی خەوتنی ئارام. ساڵۆنی نانخواردنی پلە دوو بە پانێڵی دارێکی نایاب ڕازاوەتەوە و پەنجەرەی گەورەی تێدابوو کە ڕێگەی بە چوونە ژوورەوەی ڕووناکی سروشتی دەدا.
دامەزراوە پلە سێیەمەکانی سەر کەشتی تایتانیک بە بەراورد بە پلە یەک و دووەم بنەڕەتیتر بوون. سەرنشینانی پلە سێ شوێنی ھاوبەشیان ھەبوو وەک ژوورێکی گشتی کە دەیانتوانی تێیدا کۆببنەوە، ھەروەھا ژوورێکی جگەرەکێشانیان بۆ پیاوان ھەبوو. ھەروەھا دەستیان دەگەیشتە شوێنە کراوەکانی سەقف کە دەیانتوانی چێژ لە ھەوای پاک وەربگرن لە کاتی گەشتەکەیاندا. شوێنی نانخواردنی پلە سێ لە کۆتایی پشتەوەی کەشتییەکەدا بووە و بە شێوەیەک دیزاین کراوە کە ژمارەیەکی زۆر سەرنشین لەخۆبگرێت؛ بەڵام پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە سەرەڕای ئەوەی کەمتر سەرنجڕاکێش بوو لە چینە باڵاکان، بەڵام ھێشتا شوێنی نیشتەجێبوونی پلە سێ لە کەشتی تایتانیکدا بە باشتر دادەنرا لە چاو زۆرێک لە کەشتییەکانی دیکەی ئەو سەردەمە.
میراماکس
وێنۆک میراماکس یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:ئەو کۆمپانیا چێژبەخشیانەی دەکەونە کالیفۆرنیا پۆل:کۆمپانیای واڵت دیزنی پۆل:یەکگرتن و بەدەستێهنان لە ساڵی ٢٠١٠ پۆل:یەکگرتنەوە و دەستخستن لە ساڵی ٢٠١٦ پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
درەیک
هەروەها کاری لەگەڵ دەیان هونەرمەندی تر کردووە لەوانە ڕیهانا بەگۆرانی "What's My Name" لە ٢٠١٠ و Work لە ٢٠١٦.هەروەها لەگەڵ خانمە ڕاپەر نیکی میناج لەساڵی ٢٠١٢ بۆ گۆرانی "Moment 4 Life" کەوا دواتر بۆ خەڵاتی گرامیش پاڵێورا بۆ باشترین گۆرانی ڕاپ.سێیەم ئەلبومی بەناوی "Take Care" کە لەساڵی ٢٠١٣ دەرچوو ئەمجارە خەڵاتی گرامی بردوە بۆ باشترین ئەلبوومی ڕاپ.
درەیک لە٢٠١٦دا لەگەڵ خانمە ئاکتەر و گۆرانیبێژ جێنیفەر لۆپێزدا لەخۆشەویستدابوون.
لە ١٨ی مارسی ٢٠١٧ ، درەیک ئەلبوومی "More Life" بڵاوکردەوە کەوا گۆرانی سەرەکی ئەلبومەکەشی "Fake Love" بووک.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦ پۆل:جووە کەنەدییەکان پۆل:ژەنیارانی کەنەدی پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی کەنەدی پۆل:گۆرانیبێژانی جوو پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک پۆل:بازرگانانی ئەفریقی- ئەمریکی پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی پۆل:ئەکتەرانی پیاو لە تۆرۆنتۆوە
١٦٢٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1624 (توضيح)
گەریلا
وێنۆک|250px|وێنەی گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)
گەریلا بەو چەکدارانە دەوترێ کە لە ڕیزەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان یان پارتی ژیانی ئازادی کوردستاندان. ئەم ناوە لە ساڵی ١٩٧٩ی زایینی بۆ ئەم ھێزانە دانراوە. گەریلا بە واتای شەڕوان، چریک یان پارتیزانە.
ھێزەکان
ئەو ھێزانە کە لە وشەی گەریلا کەڵک وەردەگرن بریتین لە:
جگە لە ئەمانە بە ھێزە چەکدارەکانی یەکەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە)، یەکەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) و ھێزەکانی سووریای دیموکرات (ھەسەدە) کە لە ڕۆژاوای کوردستان و سووریا خەبات دەکەن شەڕڤان دەڵێن.
سەرچاوەکان
پۆل:پارتی کرێکارانی کوردستان پۆل:وشە سیاسییەکان
نێناد نێژیک
نێناد نێژیک (لەدایکبووی ٤ی تەممووزی ١٩٧٨) سیاسەتوانێکی بۆسنی-سڕبیە کە لە ئێستادا وەک وەزیری ئاسایشی نەتەوەیی خزمەت دەکات لەوەتەی ٢٠٢٣وە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:زیندووان
کۆمپانیای واینستین
وێنۆک|لۆگۆ
کۆمپانیای واینستین یەکێکە لە ستۆدیۆ ئەمریکییەکان بۆ بەرھەمھێنانی فیلم و کاری وێنەیی.
سەرچاوەکان
پۆل:کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی فیلم لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:کۆمپانیا ڕاگەیاندنەکان کە لە ٢٠٠٥ دامەزراون پۆل:دابەشکەرانی فیلم لە ئەمریکا
ئەندۆرا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ئەندۆرا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
٥٨١ (ژمارە)
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
١٦٢٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1625 (توضيح)
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی لارستان
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئێران
١٩٧٢ لە عێراق
ڕووداوەکانی ساڵی١٩٧٢ لە عێراق
مردنەکان
پۆل:عێراق لە دەیەی ١٩٧٠ پۆل:١٩٧٢ بەپێی وڵات پۆل:ئاسیا لە ١٩٧٢ پۆل:عێراق لە ساڵەکانی سەدەی ٢٠ەم
ھەڵەدن
ھەڵەدن گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سورداش، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ھەڵەدن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی چاڵاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی مێرگەپان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گوێزیلە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی شەدەڵە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
قۆجور
قجور گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھەوشار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
قجور لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ئۆغل بەگ و لە باشوور لەگەڵ گوندی قرخلی و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی یەلغون ئاغاج لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی تیکاب.
سنجەڵێ
سنجەڵێ گوندێکە، کەوتووەتەناحیەی چوارتا(ناوەند)، قەزای شارباژێڕ، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
سنجەڵێ لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی بزورگی و لە باشوور لەگەڵ گوندی گەنکێ و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی ئاڵەک و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تازەدێ، چوارتا.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان