cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ورمێ
تەلار
لە ورمێ چەندەھا تەلاری مێژووی ھەیە. وەکوو بینای پۆلیسی ورمێیە، کۆشکی سێ گومەز(سە گنبد)، مۆزەخانەی ورمێ، یەخچاڵی نۆ پلە، پردی باراندوز، خانی ورمێ(کاروان سەرا)، بازاڕی کۆنی ورمێ، گەرماوی مەلا، تەلاری زانکۆی جیھاد، تەلاری شارەوانی ورمێ .... چەندانی تر.
مزگەوتەکان
لە ورمێدا چەند مزگەوتێکی دێرین ھەیە، مزگەوتی گەورەی ورمێ کە لەسەر کەلاوەکانی پەرستگای ئاگرپەرستەکان دروست کراوە لە سەدەی (١٣ز)دا لە لایەن (ئیلیخانییەکان)ەوە کە سەر بە مەغۆلەکان بوون پاش ئەوەی بوون بە ئیسلام، مزگەوتی سەردار، مزگەوتی منارە، مزگەوتی سەید شوھەدا، وە چەندان مزگەوتی دێرین لە شاری ورمێدا.
دێر(کڵێسا)
زۆرینەی کڵێساکانی ورمێ پەیوەستن بە ئاشووریەکانەوە، ھەرچەندە کڵێسای پەیوەست بە ئەرمەنییەکانیشی لێییە. ئەمەش دێرە گرنگەکانی ورمێیە، کڵێسای نەنە مریەم، کڵێسای ماریوخەنە، کڵێسای حەزرەتی مریەم.
خانەکان
کۆنترین خان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی قاجاڕەکان کە وەک ناوچەیەکی گەشتیاری ورمێ دەژمێردرێن، کە ئەم خانانەن، خانی جەنەراڵ، خانی ئەنساری، خانی ئیتیحادی، خانی دیزج سیاوەش کە تۆمارکراوە لە لیستی شوێنە دێرینەکانی نەتەوەی ئێراندا.
دەروازەکان
شاری ورمێ کە لە کۆندا شوێنێکی ستراتیجی ھەبووە و ھەشت دەرگای ھەبووە، کەلەژێر دەستی سوپادا بوون، ئەمەش ناوی دەروازەکان، دەروازەی باڵو یا سەڵماس، دەروازەی تۆپراق قەڵا، دەروازەی سویق بوڵاق یا ھەزاران یا گازوران، دەروازەی بازاڕباش، دەروازەی ئارک، دەروازەی یوردشا، دەروازەی نۆچرینۆ.
میوانخانەکان
لە ناوەندی نیشتەجێ بوونی ورمێدا ئەم چەند ھۆتێلە گرنگە ھەیە:
خواردەمەنی خۆماڵی
خواردنی خۆماڵی ورمێ خۆی دەبینێتەوە لە چەندەھا خواردندا بە ھۆی تێکەڵ بوونی کلتورەکان کە لەم شارەدا جەند نەتەوەیەکی جیاوازی تیادایە و شارێکی سنورییە ئەمەش چەند نمونەیەکی خواردنەکان، یاپراخی گەڵامێو، کفتە، یەتمیچە، کەشک، دۆخوا(دۆکوڵیو)، چێشتی ئاماج.
شیرینی
نوقوڵ گرنگترین شیرینی شاری ورمێیە کە لەم جۆرانە پێکھاتووە: شابی، گوێزی، زەعفەرانی، بستەیی، بادامی. ھەروەھا نوقوڵی شابی بەناوبانگترین نوقوڵی ورمێیە، نوقوڵی شابی کە بە ئاوی شابی دروست دەکرێت لە ورمێ، وە ئاوی یا عارەقی ڕیحانۆکە دروست دەکرێت و دەکرێتە شەربەت لە ورمێ، حەڵوای گوێز و گوێزەر دروست دەکرێت کە یەکێکە لە شیرینییە تایبەتەکانی ورمێ.
ئیشی دەست
ئیشی دەستی دار و وردەکاری و ناسک و جوانکاری دار یەکێکە لە کارە جوانەکانی شاری ورمێ لە دارتاشیدا.
دەستە خوشک
وێنۆک|[[ترابزۆن دەستە خوشکی ورمێ]] وێنۆک|[[ڤارنا دەستە خوشکی ورمێ]] وێنۆک|[[ئەرزیڕۆم دەستە خوشکی ورمێ]] شاری ورمێ لەگەڵ سێ شاران لە جیھاندا دەستە خوشکە کە ئەوانیش ئەمانەن:
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران پۆل:کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی سەر ڕێگای ئاوریشم پۆل:ورمێ
٩١٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێلبا، ئەلاباما
ئێلبا (، ) شارێکە لە کەرتی کۆفی، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٬٩٤٠ کەس بووە. ڕووبەری ٣٩٫٩٣ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٩٨٫٦٧ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ناوەندی شارستانەکانی ئەلاباما پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٥٣ پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی دەیەی ١٨٣٠ پۆل:شارەکانی ئەلاباما
پارتی کرێکاری ئوسترالیا
پارتی کرێکاری ئوسترالیا یان ئەی ئێڵ پی گەورەترین پارتی چەپی وڵاتی ئوسترالیا یە. ئەم پارتە لە ١٨٩١ دامەزراوە و کۆنترین پارتی ئەم وڵاتەش ھەژمار دەکرێ. لە ساڵی ١٩٩٦ تا کۆتایی ٢٠٠٧ و لە کاتێک دا پارتی لیبراڵ حکوومەتی لەدەست دابوو، پارتی کرێکار وەکوو ئۆپۆزسیۆن لە بەرامبەر دەوڵەت دا چالاکی ھەبوو و خاوەنی دەوڵەتی سێبەر بوو. ڕێبەری ئەم پارتە لە ٢٠١٣ەوە بیڵ شۆرتنە.
سەرچاوەکان
* پۆل:ئۆسترالیا پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکان پۆل:پارتەکانی ئوسترالیا پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٨٩١ پۆل:دامەزرانەکانی ١٨٩١ لە ئوسترالیا
بڕیارنامەی ١٢٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٧١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:ئیسرائیل لە ١٩٩٩ پۆل:سووریا لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ئیسرائیل پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سووریا
٩١٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێزۆ
ئێزۆ (蝦夷) ھەروەھا وەک یێزۆ یان یێیسۆ ناسراوە، ناوێکی دێرنیی ژاپۆنییە بۆ دوورگەکانی باکووری ژاپۆن بەکارھاتووە. ناوی دوورگە ژاپۆنییەکانی باکووری ھۆکایدۆ بوو ھەروەھا بۆ ناوی دورگەکەکانی ڕووباری ئۆکھۆتسک بەکارھاتووە لەناویان دوورگەکانی کوریلێ و ساھارین
زاراوەی ئێزۆ، ییزۆ، ئێبیسۆ یان ئێمیشی بەکارھتووە بۆ خەڵکی باکووری ھۆنشوو لەناویان پارێزگاکانی وەک ( پارێزگای ئەکیتا، پارێزگای ئاوۆمۆری، پارێزگای فووکووشیما، پارێزگای ئیواتێ، پارێزگای میاگی، پارێزگای یاماگاتا)
٩٠٠ (ژمارە)
٩٠٠ (نۆسەد) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٨٩٩ و ٩٠١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئێنۆشیما
ئێنۆشیما (江の島) دورگەیەکی بچووکە لە کەنداوی ساگامی لە قەراخی دوورگەی ھۆنشووی ژاپۆن، بەشێکە لە فوجیساوا لە پارێزگای کاناگاوا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:دوورگەکانی ژاپۆن
مەنجەڵە ڕەشەکە
مەنجەڵە ڕەشەکە فیلمێکی فەنتازیای ئەنیمەیشنی ئەمریکییە، لە ساڵی ١٩٨٥ و لەلایەن کۆمپانیای واڵت دیزنی پیکچەرز ئەنیمەیشن بەرھەم ھێنراوە. لەسەر بنەمای دوو پەرتووکی یەکەمی پەرتووکی مێژووی پرایداین لە نووسینی لۆید ئەلێکساندەر، زنجیرەیەک پێنج ڕۆمان کە لە بەرامبەردا لەسەر بنەمای ئەفسانەی وێڵزییە. فیلمەکە باس لە پاشای قۆچدارە خراپەکە دەکات کە ھیوادارە بە یارمەتی ئەو مەنجەڵە ڕەشە ئەفسوناوییە تەخت مسۆگەر بکات و حوکمڕانی جیھان بکات. فیلمەکە لە دەرھێنانی تێد بێرمان و ڕیچارد ڕیچە. ئەوان دەرھێنەری فیلمی ئەنیمەیشنی پێشووی دیزنی ڕێوی و سەگ بوون. کاتێک بۆ یەکەمجار بڵاوکرایەوە زۆر بەناوبانگ نەبوو. ئێستا بووەتە فیلمێکی کولتووری. دروستکردنی ٢٥ ملیۆن دۆلاری تێچووە. تەنھا ٢١ ملیۆن دۆلاری لە بۆکس ئۆفیسی ئەمریکای باکووردا بەدەستھێنا. دەوترێت یەکێکە لە خراپترین شکستەکانی بۆکس ئۆفیسەکانی ستۆدیۆی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکانی ١٩٨٥ پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٨٠ بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەرییەکان پۆل:فیلمەکان کە لە قەڵاکاندا ڕوودەدەن پۆل:فیلمەکان کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ڕوودەدەن پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز
ویکی ھاو
وێنۆک|لۆگۆی ویکی هاو ویکی ھاو (بە ئینگلیزی: wikiHow) ماڵپەڕێکە لەجۆری «ویکی»، یارمەتیی سەردانکەرانی دەدات بۆ ئەنجامدانی هەرشتێک و گشت بابەتەکانی ژیان. لە ئێستادا زۆرتر لە ١٨٠٫٠٠٠ وتار لەویکی هاو ئامادەیە. زۆربەی بابەتەکانی ویکی هاو بە وێنە و ڤیدیۆ، بە خاڵ و ژمارە شیدەکرێتەوە بەساکارترین شێوە. ماڵپەڕەکە ڕۆژی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥، لەلایەن جاک هێریک کرایەوە. بەپێی ئامارەکانی ئالێکسا لە شووباتی ٢٠١٥ ویکی هاو ١٧٥ەمین ماڵپەڕی جیهانبووە لەڕووی زۆرترین کرانەوەوە. ویکی هاو «میدیا ویکی» بەکارهێناوە بۆ دامەزراندنی وێبسایتەکە کە ئەم پڕۆگرامۆکە لەبەرهەمەکانی ویکیمیدیایە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ماڵپەڕە ئەمریکییەکان پۆل:وێبگە ئەمریکییەکان پۆل:وێبگەکانی میدیاویکی
٩١٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
پەنیری کاستێللۆ
پەنێری کاستێللۆ|وێنۆک پەنیری کاستێللۆ جۆرێک پەنیری خۆماڵیی دانمارکییە. بەڵام ئێستە ژمارەیەکی زۆر پەنیر لە دنیادا لەژێر ئەم ناوەدا دروست دەکرێن. بۆیە پەنیرگەلی جۆراوجۆر وەکوو پەنیری شین و بری بەم ناوەوە لە بازاڕەکاندا دەست دەکەون.
پۆل:پەنیر
سولەیمان موعینی
سلێمان موعینی ناسراو بە فایەق ئەمین (لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٣٣ لە مەھاباد – مردووی ١٥ی گوڵانی ١٩٦٨) کەسایەتییەکی سیاسیی کورد و یەکێک لە دامەزرێنەرانی کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان بوو.
ژیان
لە سەرەتای منداڵییەوە و بەھۆی گیرانی باوکی و دوورخستنەوەی، ئاوێتەی سیاسەت بوو. لە شاری مەھاباد، تەورێز و تاران خوێندنی خۆی بەردەوام کرد و لە ھەڕەتی گەنجیدا بووە کەسایەتی ناسراوی سیاسی شاری مەھاباد و یەک لە ئەندامی گەنجانی حیزبی دیموکراتی کوردستان بوو. لە سەردەمی موسەددیقیشدا لە سەرجەم چالاکی و جوڵانەوەکانی دژ بە حکوومەتی پاشایەتی پەھلەوی بەشداری بەرچاوی دەکرد. دوای کوودەتای ١٩٥٣ی ئێران و گەڕانەوەی شای ئێران، سەرکوتی تووندی لایەنگرانی موسەدق و سەرجەم ئازادیخوازان، بە تایبەت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان دەستی پێکرد. ئەو چالاکە کوردە لە ھەوڵی سەرلەنوێ دارشتنەوەی حیزبی دیموکراتدا دەبێت و دوابەدوای ھێرش و گووشارەکانی ڕژێمی پاشایەتی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ھەژمارێکی بەرچاو لە گەنجانیش بەشداری ڕیزەکانیان دەبن، کە ئەو بابەتە دەبێتە ھۆکاری ترس و دڵەڕاوکێی ڕژێم و ساواک (ڕێکخراوەی زانیاری و پاراستنی حکۆمەتی شا).
بەڵام سات و سەودا و بەڵێنەکانی ڕژێمی ئەو کاتی ئێران نەیتوانی موعینی لەسەر ڕێبازی خۆی لا بدات. سلێمان موعینی مەیدانی چالاکی و خەباتی خۆی لە ڕێزی کوردانی باشووری کوردستان دا و لە گەڵ مەلا مستەفا بارزانی بەردەوام دەکا. دوابەدوای پەرەسەندنی شەڕ لە نێوان کوردانی باشووری کوردستان و ڕژێمی عێراق و پشتگری کردنی شای ئێران لە کوردانی باشووری کوردستان و ھاوکات زۆر بوونی پێداویستی ھێزەکانی بارزانی بە کەرەستەی شەڕ لەلایەن ئێرانەوە، گوشارەکان بۆسەر شۆڕشگێڕانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان زۆرتر بوون. لەو کاتەدا، ڕژێمی ئێران، بە کەڵک وەرگرتن لەو ھەلومەرجە، غوڵامعەلی ئۆڤەیسی کە ئەرتەشبۆدی ئەرتەشی شا بوو بە مەبەستی سەرکوتکردنی شۆڕشی کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان ڕەوانەی ڕۆژھەڵات کرد.
ئەو ژێنەراڵە ئێرانییە شۆڕشگێڕانی کوردی بە ھاوکاری سیخۆڕە خۆجێیەکان و ھێزە ھەواڵگرییەکان و ھاوکات کەسانێک لە ناو ھێزەکانی بارزانیدا، لەناوبرد کە سولەیمانیش یەک لەوان بوو.
کوژران و ڕادەستکردن بە ئێران
سولەیمان موعینی دوای دەسبەسەرکرانی لەلایەن ھێزەکانی بارزانییەوە لەکاتێکدا کە ئامادە نابێت خۆی ڕادەستی ھێزەکانی ئێران بکاتەوە و داوای لیبووردن بکات، لە ڕۆژی ١٥ی مانگی گوڵانی ١٩٦٨ دا گولەباران کرا و دواتر لەلایەن مەلا مستەفا بارزانی ڕادەستی ھێزەکانی ڕژێمی ئێران دەکرێتەوە.
تەرمی سولەیمان موعینی، دوای چەند ڕۆژ کە لە شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان دا گەڕێندرا، لە گۆڕستانی شاری مەھاباد بە خاک سپێردرا.
مەسعوود بارزانی لە کتێبی «بارزانی و جوڵانەوەی ئازادیخوازانەی کورد» نووسیویەتی:
سولەیمان موعینی بە پێچەوانەی بەرژەوەندییەکانی جوڵانەوی کورد ھەڵسووکەوتی کرد، بۆیە کوشتین و لەشەکشی ڕادەستی ئێران کردین، بەڵام کوشتنی ئەو یەکێک لە ڕووداوە ناخۆشەکانی ساڵی ١٩٦٨ بوو.
مەلا مستەفا بارانی خۆی لەم بابەتە گۆتبوو: «بە ئەمریکییەکان بەڵێنم دا ئەگەر لەگەڵما ڕێک بکەون کوردەکانی تورکیایان بۆ سەرکوت دەکەم. مەگەر بە ئەوانەی دیکە بەڵێنم دابوو وەفام نەکردووە؟ مەگەر لەشەکەی سولەیمان موعینی و ئەوانی ترم ڕادەستی شا نەکرد؟»
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خەڵکی مەھاباد پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣ پۆل:مردووانی ١٩٦٨ پۆل:کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:سیاسەتوانانی کورد پۆل:کۆمۆنیستە ئێرانییەکان پۆل:کۆمۆنیستە کوردەکان پۆل:مارکسیستە ئێرانییەکان پۆل:مارکسیستە کوردەکان پۆل:چالاکانی کورد
کەناڵی دیزنی (تورکی)
وێنۆک
کەناڵی دیزنی تورکی   تۆڕێکی تەلەڤزیۆنی ئازادە بە زمانی تورکی، لەلایەن واڵت دیزنی ئەورووپا بەڕێوەدەبرێت و لەلایەن پلاتفۆرمی دیجی تورکەوە پەخش دەکرێت، بارەگا سەرەکییەکەی دەکەوێتە ئەستەنبوڵ. ھەروەھا ئەم کەناڵە پێشتر بەرنامەکانی لە کەناڵی دیزنی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست پەخش دەکرد، بەڵام لە ساڵی ٢٠١١ەوە بووەتە کەناڵێکی سەربەخۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی مناڵان
سەوزەکانی ئوسترالیا
سەوزەکانی ئوسترالیا وەکوو سەوزەکان ناسراوە و پارتێکی سیاسی ئوسترالیایە، پارتەکە لە ١٩٩٢ دا دەمەزرا و ئێستا لە ٨ ویلایەت و مەڵبەند دا لایەنگری هەیە و ڕۆشتۆتە پەرلەمان.
ئەم پارتە خاوەنی ١ کوورسیە لە کۆی ١٥٠ کورسی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئوسترالیا و ١٠ کوورسی لە کۆی ٧٦ کوورسی سێنای ئوسترالیای وەرگرتووە.
سەرچاوە
پۆل:پارتە سەوزەکانی ئوسترالیا پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ١٩٩٢ پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٢ لە ئوسترالیا پۆل:سەوزەکانی ئوسترالیا پۆل:پارتەکانی ئوسترالیا
٩١٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بڕیارنامەی ١٢٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای‌ نێونەتەوەییی داد. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٧٥‌ەم،   پەسندکرا.
ناحیەی بەرتڵە
ناحیەی بەرتڵە، (بە عەرەبی: ناحیة برطلة، بە ئینگلیزی: Bartella subdistrict) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای حەمدانیە لە پارێزگای نەینەوا لە ھەرێمی کوردستان لە دەشتی نەینەوا لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی بەرتڵەیە.
مێژوو
تا پێکھێنانی دەوڵەتی عێراقی تازە لە ساڵی ١٩٢٦، قەزایەک بە ناوی قەزای حەمدانیە یا قەرەقووش یا باخودیدا نەبوو، بەڵکو باخودیدا(قەرەقووش) گوندێکی گەورە بوو، دیانە یەعقوبییەکان و ھی تری تیادا دەژیان و ڕاستەوخۆ سەر بە مەڵبەندی ناحیەی مووسڵ بوو، بەڵام پاش دامەزراندنی دەوڵەتی عێراقی ناحیەیەک بەناوی ناحیەی قەرەقووش دامەزرا و سەرەتا خرایە سەر قەزای شێخان، ئینجا خرایە سەر قەزای مووسڵ. لە پەنجاکانیش لەگەڵ پەرەسەندنی ھزری نەتەوایەتی عەرەبی و ھزری بە عەرەباندنی عێراق ناوی گۆڕدرا بە ناحیەی حەمدانیە. لەساڵی ١٩٧٠دا قەزایەکی نوێ بەناوی قەزای حەمدانیە، کە پێکھاتبوو لە ناحیەی قەرەقووش و ناحیەکانی نەمروود و ناحیەی بەرتڵە و ناحیەی کەڵەک، دامەزرا.
جوگرافیا
سنوری ناحیەی بەرتڵە:
دانیشتووان
پێکھاتەی دانیشتووانی ناحیەکە بەم جۆرەیە: لێکۆڵینەوە لە پێکھاتەی دانیشتووانی قەزاکە، بە ھۆی کەمبوونی سەرژمێری ڕاستەقینە و دوور لە دەستکاری و ڕاگواستن و بە عەرەباندنە بەردەوامەکانی ناوچە کوردنشینەکانەوە کارێکی ئاسان نییە، بەڵام دەتوانینبڵێین کە لەم نەتەوانە پێک ھاتوون، زۆرینەی بە پلەی یەک کوردەکان و پاشان پلە دوو مەسیحیەکان و دواتر عەرەب و تورکمان.
کارگێڕی
لە ڕووی کارگێڕییەوە ئەم ناحیە پێک ھاتووە لە (٣٢) گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێزیدی پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:کوردستان پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان
بڕیارنامەی ١٢٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ کێشەی ھایتی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٧٤‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:ھایتی لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھایتی
باغی سەروو
باغی سەروو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەفاخانە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
باغی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ینگجە و لە باشوور لەگەڵ گوندی باغی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی باغچەمیشە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەگتولی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
٩١٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێلبێرتا، ئەلاباما
ئێلبێرتا شارۆچکەیەکە لە کەرتی بالدوین، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٬٤٩٨ کەس بووە. ڕووبەری ١٧٫٧٦ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٨٤٫٣٥ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٩٠٤ پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٢
250px|بێچوارچێوە|چەپ 250px|وێنۆک|گالاکسی نۆت ٢ لە ڕەنگی سپی
سامسۆنگ گالاکسی نۆت ٢ (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note 2) مۆبایلێکی ھۆشمەندی ئەندرۆیدە، دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٢.
سەرچاوەکان
پۆل: ئامێرەکانی ئەندرۆید پۆل:تەلەفۆنە زیرەکەکان پۆل: مۆبایلەکانی سامسۆنگ
پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
گووتی
ناوی تەواوی خۆزێ ماریا گوتیرێز ھێرناندیز گوتی یە لە٣١ی مانگی دەی ساڵی ١٩٧٦ لە تۆریخۆن دی ئاردیز لە دایکبووە کە دەکەوێتە ٢٠ کم لە ڕۆژھەڵاتی ڕێگای سەرەکی نێوان ( مەدرید – بەرشلۆنە) و بە ئۆتۆمبێل ٢٠ خولەکێک لە مەدرید دوورە. بەرزی بالای ١٨٥ سم و کێشی ٧٧ کگم و درێسی ژمارە ١٤ پۆشیوە و لەیانەکانی ڕیاڵمەدریدی ئیسپانی و بەشیتکاشی تورکی یاریکردووە وێڕای یاری کردنی بۆ هەڵبژاردەی نیشتمانی ئیسپانی ، گووتی لەکۆی ٤٤٨ یاری بۆ یانەکانی ڕیال و بەشیتکاش ٦٧ گۆڵی هەیە و بۆ هەڵبژاردەی ئیسپانیاش ١٣ یاریکردووە و ٣ گۆڵی هەیە.
ژیانی تایبەتی
گوتی لە ٢٢ی شەشی ١٩٩٩ لەگەڵ پێشکەشکاری بەرنامەی تەلڤزیۆنی ئەرانخا دی بینیتۆ ژیانی ھاوسەری پێکھێنا و دوو منداڵیان ھەیە بە ناوەکانی زایرا ( لە دایکبووی ٢٠٠) و ئایتۆر ( لە دایکبووی ٢٠٠٢) .لە ساڵی ٢٠٠٩ لێکجیابوونەوە بەڵام وەکو دوو ھاوڕێی نزیک لەگەڵ خێزانەکەی ماونەتەوە. ھەروەھا بەشداری لە فلیمی وەرزشی کردووە کە یەکێکیان بە ناوی ڕیال بوو لە ساڵی ٢٠٠٥ و ئەوی تریان لە دیمەنێکی بەشی دووەمی فلیمی گۆڵ و بە مناڵی جگە لە تۆپی پی حەزی لە خوێندنەوە و تێنس بووە
ژیانی وەرزشی
گوتی لە تەمەنی ٨ ساڵی و لە ساڵی ١٩٨٤ پەیوەندیکردووە بە ئەکادیمیایی یانەی ریال مەدریەوە ، سەرەتا وەکو ھێرشبەر و دواتر گواسترایەوە بۆ ناوەڕاست ، یەکەم یاریشی لەگەڵ تیپی یەکەمی مێرەنگی لە ساڵی ١٩٩٥ بوو بەرامبەر سیڤییا کە ٤-١ بردیانەوە و گوتی لەو وەرزە بەشداری لە ٩ یاریکرد و گۆڵێکی تۆمارکرد. دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ ڕۆلی گوتی گرنگ تر بوو بەشداری لە ١٧ یاری کرد و یەکەمین نازناوەکانی لەگەڵ مێرەنگی بەدەستھێنا کە ئەو وەرزە نازناوی لالیگا و جامی سوپەری ئیسپانیایان بەدەست ھێنا و لە وەرزی دواتریش یارمەتی مێرەنگی دا بۆ بەدەستھێنانی نازناوی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا ، ئەمە سەرەڕای ئەوەی ھەر لەو ساڵە بەشداری ھەڵبژاردەی ئیسپانیا کرا بۆ خوار ٢١ ساڵ و جامی ئەوروپایان بەدەست ھێنا.
وەرزی ١٩٩٩-٢٠٠٠ گوتی بە سەرەتایەکی خراپ دەستی پێکرد و جێگای پڕکرایەوە بە کلارێنس سیدۆرف بەڵام دواتر توانی ئاستی خۆی بەرز بکاتەوە و ٦ گۆڵ لە وەرزە تۆماربکات و لە وەرزی داھاتوو واتە ٢٠٠٠-٢٠٠١ باشترین ئاستی پێشکەش کرد بەھۆی پێکانی فرناندۆ مۆریناتس گواسترایەوە ھێڵی ھێرشبەر و دەرفەتی زیاتر پێدرا ١٤ گۆڵی تۆمارکرد و لەگەڵ یانەکە ٢٧ەمین نازناوی لالیگایان بەدەست ھێنا. دوای کڕینی ڕۆناڵدۆ لە ساڵی ٢٠٠٢ گوتی گەڕایەوە ھێڵی ناوەڕاست و ژمارەی گۆلەکانی ڕووی لە کەمیکرد و ٨ گۆلی لە ٦٣ یاری لە ماوەی دوو وەرز تۆمارکرد بەڵام دەستێکی باڵای ھەبوو لە دروستکردنی گۆڵ بۆ ھاوڕێکانی و جارێکی تر توانیان نازناوی خولی یانە پاڵەوانەکان و نازناوی سوپەری ئەوروپا و نازناوی سوپەری ئیسپانیا بەدەست بھێنن لە ساڵی ٢٠٠٣. دواتر دوای ھەڵبژاردنی ڕامۆن کاڵدیرۆن وەکو سەرۆکی یانەکە و دەنگۆی واژووکردنی گرێبەست لەگەڵ ریکاردۆ کاکا داھاتووی گوتی دیار نەبوو و زۆر نەمابوو بگوازرێتەوە بۆ یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید بەڵام دواتر گوتی بڕیاری مانەوەی دا و کاکا ش لە ئیتاڵیا مایەوە.
لەگەڵ وازھێنانی یەکجارەکی زینەدین زیدان ، گوتی خۆی لە پێگەی دروستکەری یاریەکانی یانەکەی بینیەوە ، پاسە کورت و درێژە کەم وێنەکانی سەرنجی ھەموولایەکی ڕاکێشا و لە ماوەیەکی کەمدا وەکو یەکێک لە باشترین یاری دروستکەرەکانی جیھان ناوبانگی پەیداکرد بە تایبەت کاتێک لە ٦ی مانگی پێنجی ساڵی ٢٠٠٧ تەنیا ٣٢ خولەک یاری کرد بەرامبەر سیڤییا و توانی ٢ گۆڵ بۆ ھاوڕێکانی دروست بکات و ٣٠ھەمین نازناوی لالیگا بەدەست بھێنن.
لە ١٠ی مانگی دووی ساڵی ٢٠٠٨ گوتی یەکێک لە باشترین یاریەکانی ژیانی وەرزی بەرامبەر ڤالۆدۆلید پێشکەشکرد کاتیک توانی دوو گۆڵ تۆماربکات و جوار گۆڵیش دروست بکات لە یەک یاریدا لەو یاریەی ریال مەدرید بە ٧ گۆڵی بێ بەرامبەر سەرکەوتنی بەدەستھێنا و دواتر لە یاری بەرامبەر نۆمانسیا گوتی گۆڵی ژمارە ٥٠٠٠ لە مێژووی یانەکە تۆمارکرد.
لە وەرزی ٢٠٠٩-٢٠١٠ گوتی بە ئاستێکی بەرزەوە بەردەوام بوو لەگەڵ یانەکەی بەڵام بەھۆی پێکان زۆر بە کەمی دەبینرا و ڕیکاردۆ کاکا جێگرەوەی بوو ، دواتر لە دۆڕانە مێژووییەکەی یانەکە بەرامبەر ریال ئەلکۆرکۆن بە ئەنجامی ٤-٠ دوای کۆتایی ھاتنی نیوەی یەکەم کێشە و دەمەقاڵێ لە نێوان گوتی و ڕاھێنەر مانوێل پلیگرینی سەری ھەڵدا و لە ئەنجامدا گوتی بۆ چەندین یاری لە یانەکە دوورخرایەوە بە بیانووی پێکان. بەڵام ناوبراو دواتر گەڕایەوە و لە دواین یاریەکانی یانەکەی بە ئاستێکی قەشەنگ دەرکەوت و پاسە کەم وێنەکانی لە ھەموو شوێنێکی یاریگا دەبینرا ھەتاوەکو لە ٨ی دووی ئەمساڵدا دواین یاری خۆی لە یاریگای سانتیاگۆ بێرنابیۆ ئەنجامدا لەو یاریەی جارێکی تر گوتی بە ئاستێکی بەرز دەرکەوت و یاریەکەیان بە ئەنجامی ٥-١ بردەوە لە یانەی ریال مایۆرکا.
گوتی لەگەڵ ھەڵبژاردەی یەکەمی وڵاتەکەی بەشداری لە ١٤ یاری کردووە بەڵام پێشتر لەگەڵ ھەڵبژاردەکانی خوار ١٩ ساڵ و خوار ٢١ ساڵ توانویێتی جامی ئەوروپا بباتەوە
گووتی و بەشیتکاش
لە ٢٦ی جولای ساڵی ٢٠١٠ پەیوەندی کرد بەیانەی بەشیتکاشی تورکی ھەر لەگەڵ ئەم یانەیەدا توانی خولی ناوخۆی تورکیا بەدەست بھێنیت لەوەرزی ٢٠١٠ -٢٠١١، لە کۆتایی ساڵی ٢٠١١ بۆندەکەی لەگەڵ یانە تورکیەکە ھەڵوەشاندەوە و لە ئێستادا یاری بۆ ھیچ یانەیەک ناکات واتە بەشیوەیەک لە شێوەکان وازی لەیاری تۆپی پێ هات. 200px|thumb|left|گووتی لەگەڵ ڕیال مەدرید
سەروەریەکانی گووتی لەگەڵ ڕیال مەدرید
200px|thumb|left|گووتی لەخولی ئیسپانیا بەرامبەر یانەی ئەتلەنتیکۆ بلباو
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە تورکیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی پۆل:دوور لە وڵاتانی ئیسپانی لە تورکیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٦ پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ
پردی گلینیک
چەپ|وێنۆک|350x350پیکسڵ|دیمەنێکی پردی گلینیک لە باخچەی بابێلس بێرگ کە ھەردوو بەشی بەرلین و پۆتسدام بەیەک دەبەستێتەوە. پردی گلینیک (بە ئەڵمانی:Glienicker Brücke) پردێکە لەسەر ڕووباری ھاڤێڵ لە ئەڵمانیا دروستکراووە، ناوچەکانی وانسێ و بەرلین وبرادنبێرگی ھەرێمی پۆتسدام بەیەکەوە گڕێ دەدا، ناونانی بە گلینیک بۆ کۆشکی گلینیک دەگەڕێتەوە کە لەنزیکییەوە بوونیات نرا، ئەم پردە لە ساڵی ١٩٠٧ بەم شێوەی ئێستای دڕووست کرا (پردی پۆڵایین). لە کاتی جەنگی جیھانی دووەم خاپوور کرا، لەکاتی جەنگی ساردا بۆ چەند جاڕێک نۆژەن کرایەوە، ئەم پردە گرنگییەکی زۆری ھەبوو چونکە کەوتبوە سەر ڕووباری ھاڤێڵ کە سنووری نێوان ئەڵمانیای خۆڕھەڵات و بەرلینی خۆڕئاوا بوو، لەسەر ئەم پردە چەندین کاری سیخوری و ئالوگۆڕی بەندییەکان ڕێکخڕاوە، ھەر بەم ھۆیەوە بە پردی سیخورەکان دەناسرێت.
ھەڵکەوتەکەی
وێنۆک|دیمەنێکی پردی گلینیک لەبەری خۆڕئاوایەوە دەڕوانێتە بەری خۆڕھەڵاتی. پردەکە دەکەوێتە سەر گەڕووی ھاڤێڵ، نێوان دەریاچەی ژونگفێرنسێ لەبەشی باکوری و دەریاچەی گلینیک لەبەشی باشوری، ھێڵی خێڕای Bundesstrße 1 بەسەریدا ڕەت دەبێت، کە ھەریەکە لە کۆشکی گلینیک و بەرلین و ناوچەکانی دەورووبەری بەیەک دەبەستێتەوە.
مێژووی
چەپ|وێنۆک|پردی گلینیک، بەپەرەمووچەکانی فرانز خافێر ساندمان، ١٨٤٥. بۆ یەکەم جار لەم شوێنە پردێکی دارین درووستکرا بە ئامانجی پەڕینەوە بۆ ناوچەکانی ڕاو و لەوەرگا فراوانەکان، لەسەدەی ھەژدەھەم بەھۆی زۆرتربوونی پێویستییەکان و زۆربوونی ھاتوچۆ لەسەر پردەکە بیر لە گۆڕینی پردەکە کرایەوە لەبڕی دار، بۆیە ئەندازیاری شارستانی ئەڵمانی کاڕڵ فرێدریک شینکێڵ بناغەی پردێکی نوێتری دانا کە لە دار و لە خشت، کە لە ساڵی ١٨٣٤ درووستکردنی تەواو بوو، بەڵام لەسەرەتای سەدەی بیستەم بەھۆی زیادبوونی زیاتری ھاتوچۆ و پێویستی جولەی کەشتییەکان لە نێوان دوو دەریاچەکە، ناچار کران جارێکی تر بەشێوەیەکی ڕێکتر و بڵندتر درووستی بکەنەوە.
لە ساڵی ١٩٠٤ لەلایەن حکوومەتی پرووسیان نەخشەیەکی تۆکمەتری بۆ داڕێژرا، کە پردی ئاسنینی ئەمڕۆیە، لە ڕێکەوتی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٠٧ کرایەوە، ھاوبەشگای جۆھان کاسپەر ھارکۆرت نەخشە ڕێگای پردەکەی جێبەجێکرد.
لە ساڵی ١٩٤٥ ھاوبەشگای UFAی ئەڵمانی بۆ بەرھەمھێنانی فیلم، فیلمێکی سینەمایی وێنەگرت لەژێر ئەم پردە، ناوی فیلمەکە (Unter den Brücken) بوو، لە کۆتایی ئەپریلی ١٩٤٥ موشەکێک بەر پردەکە دەکەوێت بەڵام موشەکەکە پوچەڵ دەبێت، ئەم پردە ھیچ نۆژەنکردنەوەیەکی بەخۆیەوە نەدی تاوەکوو ١٩٤٩. لەدوای درووستبوونی ئەڵمانیای خۆڕھەڵات و ئەڵمانیای خۆڕئاوا ناوی پردەکە نرا (پردی یەکبوون) لەلایەن ئەڵمانیای خۆڕھەڵاتەوە.
جەنگی سارد
لەسەرەتای ساڵانی یەکەمی جەنگی سارد، ئەم پردە زیاتر لەلایەن ھاوپەیمانان و باڵوێزان بەکاردەھات لەگەڵ دانیشتوانی بەرلین و پۆتسدام، جگە لە ڕەت بوونی ھێڵی ئاسنینی بەرلین-پۆتسدام بەسەر ئەم پردە، لە ٢٧ی مەی ١٩٥٢ ئەڵمانیای خۆڕھەڵات ھاتوچۆی دانیشتوانی ئەڵمانیای خۆڕئاوای قەدەغەکرد، لەدوای درووستکردنی دیواری بەرلین لە ساڵی ١٩٦١ بەھەمان شێوە لەسەر دانیشتوانی ئەڵمانیای خۆڕھەڵاتیش قەدەغەکرا، ھاتوچۆ تەنھا بۆ کارمەندانی دیپلۆماسی و سەربازییەکان ھەبوو.
لەنێوان ھەموو خاڵەکانی پشکنینی نێوان ئەڵمانیای خۆڕھەڵات و ئەڵمانیای خۆڕئاوا، خاڵی پشکنینی پردی گلینیک لەھەموویان سەخت تر بوو، کە زۆر جاران لەژێر ئەژموونی یەکێتی سۆڤیەت دابوو وەک ھاوپەیمانێکی نزیکی ئەڵمانیای خۆڕھەڵات.
لەماوەی ساڵانی حەفتاکان پردەکە بەتەواوی ماندوو بوو، بۆیە پێویستی بە نۆژەنکردنەوەیەک ھەبوو، بۆیە لە ساڵی ١٩٨٠ حکوومەتی ئەڵمانیای خۆڕئاوا نیوەی پردەکەی لای خۆی نۆژەن کردەوە، لە ساڵی ١٩٨٥یش حکوومەتی ئەڵمانیای خۆڕھەڵات نیوەکەی تری نۆژەن کردەوە بەو مەرجەی بە شێوەیەکی فەرمی ناوی پردەکە لە «پردی گلینیک» بگۆڕدرێت بۆ «پردی یەکبوون».
لەئێوارەی ڕۆژی ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٩، واتا ڕۆژێک دوای کردنەوەی دەروازەی ھاتوچۆ لەدیواری بەرلین، ھاتوچۆی پردی گلینیکیش کرایەوە، وەک ھەنگاوێک لەپێناو یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا.
لەنێوان کەلتوری خەڵک دا
وێنۆک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان گلینیک
دوبەی
دوبەی (بە عەرەبی:) یەکێک لە میرنشینەکانی وڵاتی ئیماڕات. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢,٢٦٢,٠٠٠ کەس بووە. دوبەی بە خۆشترین شار دادەندرێت لە هەموو جیهان و چەندان دام و دەزگای حکومی گرتۆتە خۆ،ئەم شارە گەورەترین شاری ئیماڕاتە.
کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی
کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی مەڵبەندێکی ھونەری و ئەدەبی و ڕۆشەنبیری بوو کە لە کۆتایی ساڵی ١٩٦٩ لقە سەرەکییەکەی لە سلێمانی دامەزرا و ھەموو بەشەکانی ھونەر و وێژە یشی لەخۆ گرتبوو، بیرۆکەی دروست کردنی کۆمەڵ دەگەڕێتەوە بۆ کۆمەڵی ھونەرە جوانەکان و ئامانجیشی خزمەت بە ھونەر و کلتوری کوردی بوو. ساڵی ١٩٧١ بە یارمەتی دەستەیەک ڕۆناکبیر لقی بەغدا دامەزرا و ڕەفیق چالاک ئەندامی دەستەی دامەزرێنەرانی بوو، ساڵی ١٩٧٢ لقی ھەولێر بە سەرۆکایەتی تەڵعەت سامان دامەزرا، لقی ڕەواندز وەکوو بەشێک لە لقی ھەولێر لە ١٦ی ئابی ١٩٧٧ دەستی بە کار کرد و لقی ھەڵەبجە ش ساڵی ١٩٩٨ بە یارمەتی ڕێبوار ئەحمەد غوڵام مۆڵەتی کاری لە لقی ھەولێر وەرگرت. لە سەرەتای حەفتاکان بەھۆی ئارامی نێوان کورد و ڕژیمی بەعس مەودای چالاکی فراوانتر بوو و کۆمەڵ بەھێزتر دەرکەوت. یەکەمین پەیکەر لە شاری سلێمانی پەیکەری پیرەمێرد ی شاعیر بوو کە ساڵی ١٩٧٠ لە سەرەتای شەقامی سالم نزیک بە باخی گشتی دانردابوو کە بە دەستی عەتا قزاز، ئەندامی کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی ساز کرابوو. زۆرینەی شاعیر و نووسەر و ژەنیار و گۆرانیبێژ و ئەکتەر و پەیکەرسازی ئەو سەرەدەمە ئەندامی کۆمەڵی ھونەر و وێژەی کوردی بوون کە ئێستا بە کۆمەڵی ھونەرە جوانەکانی کورد دەناسرێ.
ئەندامان
بەشێک لە ئەندامانی لقی سلێمانی:
سامسۆنگ گالاکسی نۆت
250px|بێچوارچێوە|چەپ 250px|وێنۆک|سامسۆنگ گالاکسی نۆت
سامسۆنگ گالاکسی نۆت یان سامسۆنگ گالاکسی نۆت ١ (بە ئینگلیزی: Samsung Galaxy Note) یەکەم زنجیرە مۆبایلی گالاکسی نۆتە دوستکراوی کۆمپانیای سامسۆنگە، ئەم مۆبایلە بڵاوکراوەتەوە لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١.
سەرچاوە
پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١١ پۆل:سامسۆنگ گالاکسی
مارک توین
مارک تووین (٣٠ی تشرینی دووەمی ١٨٣٥ - ٢١ی نیسانی ١٩١٠) ناوی ڕاستەقینەی ساموێل لانگھۆرن کلیمێنس، تەنزنووسێکی ئەمریکی بوو، ھۆنراوە، کورتە چیرۆک، بابەت و ناوەڕۆکی ناخەیاڵی دەنووسی، زیاتر بە ڕۆمانەکانی سەرگەرمیەکانی تۆم سوێر «١٨٧٦» و تەواوکەرەکەی "سەرگەرمیەکانی ھاکلبێری فین "١٨٨٤" ناسراوە، کە بە «ڕۆمانی مەزنی ئەمریکی» وەسف کراوە. زۆر پەندی پێشینان و وتەی گاڵتەجاڕانەی لێ وەرگیرا و ھاوڕێی زۆرێک لە سەرۆک و ھونەرمەند و پیاوانی پیشەسازی و ئەندامانی بنەماڵە شاھانەییەکانی ئەورووپا بوو، دوای مردنی بە «گەورەترین تەنزنووسی ئەمریکی لە سەردەمی خۆیدا» وەسف کرا و ویلیام فۆڵکنەر بە باوکی وێژەی ئەمریکی ناوی بردووە.
thumb|مارک تووین (١٩٠٩)
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئەمریکی پۆل:مردووانی ١٩١٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٥ پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:ڕووباری میسیسیپی پۆل:نووسەرە کوڕە ئەمریکییەکانی سەدەی بیستەم پۆل:نوسەران دەربارەی ئاین و زانست پۆل:نووسەران دەربارەی ئایین و زانست
بڕیارنامەی ١٢٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بارودۆخی کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٧٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ
٩٢١
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێلدریج، ئەلاباما
ئێلدریج (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی وۆکەر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٣٠ کەس بووە. ڕووبەری ١٫٨١ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ٧١٫٨٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
بڕیارنامەی ١٢٨٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:عێراق لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
٩٢٢
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێلکمۆنت، ئەلاباما
ئێلکمۆنت شارۆچکەیەکە لە کەرتی لایمستۆن، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٤٣٤ کەس بووە. ڕووبەری ٤٫٢٥ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٠٢٫١٢ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
فۆتۆسینتەسیس
وێنۆک فۆتۆسینتەسەس یان ڕۆشنەپێکھاتن بریتییە لە دروستبوونی شەکر لە خانە ڕوەکییەکان بە یەکگرتنی دوانۆکسیدی کاربۆن لەگەڵ ئاو، بە بوونی ڕووناکی و سەوزین (کلۆرۆفیل) وەک ھاندەر و پێویستە وزەی خۆریش ھەبێت بۆ کردارەکە.
ھاوکێشەی کیمیایی: 6H2O + 6CO2 --> C6H12O6 + 6O2
دەربارە
ڕووەکەکان لە ڕۆشنەپێکھاتندا دوانۆئۆکسیدی کاربۆن بەکار دەھێنن. رۆشنەپێکھاتن ئەو کردارەیە کە بەھۆیەوە ڕووەکەکان خۆراکی تایبەتی خۆیان دروست دەکەن. ڕووەکەکان وزەی ڕۆشنایی لە خۆر وەردەگرن. لە کاتی ڕۆشنەپێکھاتندا ئەم وزەیە بەکاردێ بۆ دروستکردنی شەکری گلوکۆز (C6H12O6) لە دوانۆئۆسمیدی کاربۆن (CO2) لە ئاودا (H2O)
سەرچاوەکان
پۆل:ڕوەکناسی پۆل:مێتابۆلیزم
کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان
کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان کۆمیتەیەکی چەپگەرا بوو کە دژ بە سیاسەتی ڕێبەریی پارتی دێموکراتی کوردستان ڕاوەستا و دەستی بە خەباتی چەکدارانە دژ بە پاشایەتیی پەھلەوی کرد.
مێژوو
راپە‌ڕینی ٤٦-٤٧ لە‌ کاتێکدا بوو کە‌ تێکۆشەرانی حیزبی دێموکرات، مانەوەیان لە کوردستانی گەرمێن لەگە‌ڵ گرفت بەرەوڕوو بوو و سەرەڕای نالەباربوونی ھەلومەرجەکە بۆ تێکۆشان لە نێوخۆی وڵات، گەڕانەوە بۆ رۆژھەڵاتی کوردستان، شەریفزادە رۆڵی سەرەکیی لەم حەرەکەتە دا کەوتە ئەستۆ. شۆڕشگێڕانی ٤٦-٤٧ راپەڕینێکی چەکدارانەیان وە‌ڕێخست و بە گیانی خۆیان نرخی ئەم راپەڕینەیان دا. لە ماوەی ١٨ مانگ درێژەکێشانی ئەو راپەڕینەدا، چەندین کەس لە بە نرخترین تێکۆشەرانی حیزبی دێموکرات شەھید بوون بەڵام بەو زەبرانەی لەو ماوە کورتەدا لە ئەرتەشی رێژیمی شایان وەشاند و لەمەش زیاتر بە بەخشینی گیانی خۆیان، ناوی حیزبەکەیان و پێویستیی خەبات دژی بندەستیی نەتەوەییان لە فکر و حافیزەی خەڵکەکەیان دا چەسپاند.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان
بڕیارنامەی ١٢٨١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٨١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی نێوان عێراق و کووەیت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٧٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:عێراق لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
٩٢٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
مەھناز ئەفشار
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧ پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم
٩٢٤
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێلمۆر، ئەلاباما
ئێلمۆر شارۆچکەیەکە لە کەرتی ئێلمۆر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ١٬٢٦٢ کەس بووە. ڕووبەری ١٠٫٤١ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٢١٫٢٣ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
پەراوێز
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
سمایل شەریفزادە
سمایل شەریفزادە ناسراو بە مەلا عەزیز (لەدایکبووی ١٩٤٢ لە مەھاباد - مردووی ١٩٦٨ لە بانە) تێکۆشەرێکی حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک) بوو کە بە ھاوکاریی جاشێک، بە دەستی سەربازانی محەممەد ڕەزا شا کوژرا.
ژیان
سمایل شەریفزادە ساڵی ١٩٤٢ لە مەھاباد لە بنەماڵەیەکی بازرگاندا لە دایک بوو. زۆر منداڵ بوو کە بابی کۆچی دوایی کرد. قۆناغی سەرەتایی لە مەھاباد خوێند و ناوەندی لە قوتابخانەی ئەلبوورز تاران تەواو کرد و دیپلۆمی وەرگرت؛ دواتر لە بەشی ئەندازیاریی ئێلێکترۆنیک لە زانکۆی فەننی تاران درێژەی بە خوێندن دا و چوار مانگ بەر لەوەی دەرسی زانکۆ تەواو کا دەستی لە خوێندن ھەڵگرت و چوو بۆ باشووری کوردستان. سمایل لە زانستگەی فەننی لەگەڵ گرووپە مارکسیستییەکانی زانکۆی تاران دۆستایەتی پەیدا کرد، ساڵی ١٩٦١ کاتێک کۆماندۆکانی ڕژیمی شا ھێرشیان بردە سەر زانکۆی تاران چەند ڕۆژێک گیرا؛ سمایل تێکۆشەرێکی ھەڵسووڕاوی ناو خوێندکارانی کوردی زانکۆی تاران بوو. دوای ھێرشی ساواک بۆ سەر تێکۆشەرانی حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک) و گەلی کورد لە تاران و لە شار و گوندەکانی کوردستان لە ڕەشەمەی ساڵی ١٣٤٢ی ھەتاوی ئەو وەبەرنەھات و توانی خوی بگەیەنێتە باشووری کوردستان و لەوێ جگە لە ئەرکی سیاسی ناو حیزب کتێبی (دفاعییاتی خەسرەوی ڕووزبە) ی بۆ سەر کوردی وەرگێڕا. سمایل و ھاوڕێکانی ساڵی ١٩٦٧ ھاتنەوە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە بەشێک لە گوندەکانی ناوچەی سەردەشت، بانە و مەھاباد لە نێو کۆمەڵانی خەڵکدا دەستیان کرد بە کاری ڕێکخستن و ئەوە بوو بە دەسپێکی جووڵانەوەکانی ٤٦–٤٧. سمایل ساڵی ١٩٦٥ لە بەشێک لە نامەیەکدا کە بۆ دۆستێکی خۆی لە ئەورووپای نووسیوە دەڵێ: «ئەمن ھەر بە عیشقی ئازادی دەژیم و لەو پێناوەدا چەرمەسەرییەکی زۆرم دیتووە؛ بەڵام ھەروا لەسەر ئەو ڕێگایەی گرتوومەتە بەر سوورم و ھەتا دێ بە حەق بوونی ئەو خەباتەم زیاتر بۆ ڕوون دەبێتەوە و بە ھیوای گەیشتن بە سەرکەوتن دەژیم.»
شەھید بوون
کوێخا شەریف جاشی ڕژیم شەو کاتێک پێشمەرگە لە ماڵی کوێخا حوسێنی دارێنە لە گوندی دارێنەی سەرووی بانە نووستبوون پەلاماریان دەدات و دوایەش دەچێتە پاسگای سێلمێ و ھەواڵیان پێ دەدات؛ لە ئاکامدا بەیانییەکەی ڕۆژی ١٢ی بانەمەڕی ١٣٤٧ بەرامبەر لەگەڵ ٢ی ئایاری ١٩٦٨ ژاندارمەکانی ڕژیم ئەو شوێنەیان گەمارۆ دا کە سمایل و ھاوڕێیانی لە نزیک گوندەکە لێی دامەزرابوون. دوای شەڕێکی شەش سەعاتە لە نێوان پێنج پێشمەرگە و ھێزێکی سێسەد و پەنجا کەسی لە ژاندرامی حەمە ڕەزا شا؛ گوللەی بازووکا سینگی سمایلی پێکا و چرای تەمەنی کوژایەوە. لەو شەڕەدا سمایلی شەریفزادە، میرزا محەممەدی شادمانی، حوسێنی ڕەحمان ڕابی و عەلی عەوڵا کۆڵی کوژران و یەکێک لە پێشمەرگەکان بە ناوی ئالیاز توانی لەگەڵ ئەوەشدا کە بریندار ببوو ئاڵقەی گەمارۆ تێک بشکێنێ و نەکەوێتە دەست دوژمن. تەرمی مەلا عەزیز نەدراوە بە بنەماڵەکەی؛ بەڵکوو بە نھێنی لە گۆڕستانی (کوچکە ڕەشی) شاری سنە ناشترا. ساڵی ١٣٥٧ بۆ ڕێز لێنان لەم چوار شەھیدە پەیکەرێک لەو گۆڕستانە داندرا کە ڕژیمی ئێران تەختی کرد و لە ناوی برد.
ڕۆژی خوێندکار
سمایل شەریفزادە پێشەنگی بزووتنەوەی خوێندکاریی کورد بوو، ھەر بۆیەش ڕۆ‌ژی شەھید بوونی (١٢ی بانەمەڕی - ٢ی ئایار) بە ڕۆژی خوێندکار نێودێر کراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢ پۆل:مردووانی ١٩٦٨ پۆل:کەسایەتی سیاسی پۆل:حیزبە کوردییەکان پۆل:کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان
سەنعا
سەنعا (بە عەرەبی:) پایتەختی وڵاتی یەمەنە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٤ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١,٧٤٧,٦٢٧ کەس بووە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی
پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی یەمەن پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە یەمەن پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا پۆل:سەنعا
ناحیەی بەعاج
ناحیەی بەعاج (بە عەرەبی: ناحیة البعاج، بە ئینگلیزی: Al-Ba'aj subdistrict) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای بەعاج لە پارێزگای نەینەوا لە عێراق. ناوەندەکەی شارۆچکەی بەعاجە.
مێژوو
کەلاوەکانی ئاماژە بەوە دەکەن کە لە سەردەمی بەردینە نوێوە شارەکان لەسەر زەویەکەی دروستکراون، ئەم شارە ھەمان بەھای کولتووری شارەکانی جزیرەیان ھەیە. بەڵام مێژووی مۆدێرن لە بەعاج تەنھا ئەگەری ھەر وەحشەتێک بۆ ھۆزەکان تێپەڕ نەکرد، یان بە وردی، کە بەدەوینەکان لە سەرەتای ئەم سەدەدا زۆر سەردانیان دەکرد. کاتێک کاروانە بازرگانییەکانی نێوان دێرەزوور و مووسڵ وەک وێستگەیەکی پشوودان بەکاریان دەھێنا بۆ کاروباری بازرگانی، ئەمەش پێویستی بە دامەزراندنی بنکەیەکی پۆلیس بوو لەلایەن حکومەتەوە کە لە ساڵی ١٩٤٧ی زایینیدا، بنکەیەکی لێ دامەزراند، ژمارەی کاروانەکان و پەرەسەندنی پەیوەندییەکانی نێوان ئەو ھۆزە عەرەبانەی کە ئەم ڕێگایەیان بەکاردەھێنا. نەوەکان زۆر بوون و ماڵەکان بڵاوبوونەوە. ئەم گەشەسەندنە شارستانییە لە بەرامبەردا بنکەی پۆلیسی پەرەپێدا بۆ ناوەندێکی مەدەنی پێشکەوتوو لەسەر ئاستی ناحیەیەکی لاوەکی لە ساڵی ١٩٦٢دا. لەڕووی کارگێڕییەوە، ئەو ناحیەی لاوەکی لکێندرایە سەر قەزای حەزەر، ھەروەھا بەھۆی دووری حەزەر لە بەعاج، قەزاکە لە ساڵی ١٩٦٨ لکێندرایە سەر قەزای شنگال. وە بەو پێیەی بەعاج کێڵگەیەکی کشتوکاڵی بەرھەمدارە لە پێشەنگی ئەو قەزایانەی کە گەنم و جۆ بەرھەم دەھێنن لە پارێزگای نەینەوا، ئاستی کارگێڕی خۆی لە لایەکەوە پەرەی پێدا بۆ قەزایەک لە سەرەتای حەفتاکاندا. لە ئێستادا لە ڕووی کارگێڕییەوە قەزایە و ناحیەیەکی ھەیە بە ناوی ناحیەی قەحتانیە.
جوگرافیا
سنوری ناحیەی بەعاج:
کارگێڕی
لە ڕووی کارگێڕییەوە ئەم ناحیە پێک ھاتووە لە (٥٠) گوند.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێزیدی پۆل:پارێزگای موسڵ پۆل:مەڵبەندە کێشە لەسەرەکانی ئاسیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ پۆل:جوگرافیای کوردستان پۆل:کوردستان
دیان کولوسێڤسکی
دیان کولوسێڤسکی (لەدایکبووی ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٠) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری سویدە کە یاری دەکات وەک یاریزانێکی ناوەند یاخود باڵەکانی ھێرشبردن لە خولی پرێمیەرلیگ بۆ یانەی تۆتنھام ھۆتسپێر، بە خواستن لە خولی ئیتاڵی و یانەی جۆڤێنتۆس و ھەروەھا ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سوید.
لە سیستەمی لاوانەوە دەستی پێکرد، کولوسێڤسکی یەکەمین یاری خۆی بۆ ئەتلانتا لە ساڵی ٢٠١٩ ئەنجامدا، پێش ئەوەی لە سەرەتای وەرزی ٢٠١٩–٢٠ بە خواستن بچێتە پارما. بە بڕی ٣٥ ملیۆن یۆرۆ لە گواستنەوەی زستانەدا پەیوەندی کرد بە یانەی یۆڤانتۆس، و ڕاستەوخۆ بە خواستن گەڕێنرایەوە بۆ پارما لەو وەرزەدا. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، کولوسێڤسکی بە خواستن نێردرا بۆ تۆتنھام ھۆتسپێر لە ئینگلتەرا.
کولوسێڤسکی لە سوید لەدایکبووە، باوکی مەقدۆنی سویدییە و دایکی مەقدۆنییە. ئەو نوێنەرایەتی ھەردوو مەقدۆنیا و سویدی کردووە بە شێوەی نێودەوڵەتی لە ئاستی لاواندا، پێش ئەوەی بڕیار بدات بۆ یاریکردن بۆ وڵاتی لەدایکبوونی لە پێکھاتەی یەکەم، یەکەمین یاری خۆی لە ساڵی ٢٠١٩ ئەنجامدا.
کاروانی سەرەتایی
کولوسێڤسکی لە ستۆکھۆڵم لەدایکبووە و لە تەمەنی شەش ساڵیدا چووە ناو ئەکادیمیای گەنجی برۆماپۆجکارنا.
وەرزی ٢٠١٨–١٩
لە ٧ی تەممووزی ٢٠١٦ چووە سیستەمی لاوانی ئەتلەنتا لە برۆماپۆجکارناوە، پێش ئەوەی ھیچ یارییەک بۆ پێکھاتەی یەکەمی یانەکە ئەنجام بدات. لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ یەکەمین یاری خۆی لە خولی پلە یەکی ئیتاڵی (سێریا ئەی) ئەنجامدا، وەک یەدەگ لە جێگەی مارتن دی ڕۆۆن لە بردنەوەی ٥–٠ بەرامبەر فۆرسینۆنی لە دەرەوەی یاریگای خۆیان. لە وەرزی ٢٠١٨–١٩ سێ یاری بۆ یانەکە ئەنجامدا، ھەموویان وەک یەدەگ.
خواستن بۆ پارما (٢٠١٩–٢٠)
لە ١٨ی تەممووزی ٢٠١٩، کولوسێڤسکی گرێبەستێکی بە شێوەی خواستن لەگەڵ یانەی پارما واژوو کرد تا ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠. یەکەم گۆڵی خۆی لە خولی پلە یەکی ئیتاڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–٢ لە یاریگای خۆیان بەرامبەر تۆرینۆ، لە ٣٠ی ئەیلوولدا.
گەڕانەوە بۆ پارما (٢٠١٩–٢٠)
دوای ئەو ئاستە بەرزەی پێشکەشی کرد لە بەشی یەکەمی وەرزی ٢٠١٩–٢٠ بە خواستن لە پارما، کە چوار گۆڵی تۆمارکرد و حەوت ئەسیستی پێشکەش کرد لە ١٧ یاری خولدا، لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، کولوسێڤسکی گواسترایەوە بۆ یانەی یۆڤانتۆس بۆ ماوەی چوار ساڵ و نیو، بە بڕی ٣٥ ملیۆن یۆرۆ، کە لەوانەیە بەرزبێتەوە بۆ ٤٤ ملیۆن یۆرۆ لەگەڵ بۆنسەکان و گۆڕانکارییەکان.
کولوسێڤسکی بە خواستن گەڕێندرایەوە بۆ پارما بۆ تەواوی وەرزەکە. ئەو وەرزەکەی بە ١٠ گۆڵ و نۆ ئەسیست کۆتایی پێھێنا و خەڵاتی باشترین یاریزانی لاوی وەرزەکەی وەرگرت.
٢٠٢٠–٢١
کولوسێڤسکی لە یەکەمین یاری خۆی بۆ یۆڤانتۆس لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠دا گۆڵێکی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–٠ لە یاریگای خۆیان بەرامبەر سامپدۆریا. لە ١٩ی ئایاری ٢٠٢١، گۆڵی یەکەمییارییەکەی تۆمارکرد و دواتر ئەسیستی گۆڵی سەرکەوتنی یارییەکەی بۆ کیسا کرد لە بردنەوەی ٢–١ بەرامبەر ئەتلەنتا لە یاری کۆتایی جامی ئیتاڵیا ٢٠٢١. لە وەرزی داھاتوودا، کولوسێڤسکی گۆڵی بردنەوەی تۆمار کرد لە یاری خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەرامبەر زێنیت سانت پیتەرزبێرگ بە گۆڵێک بە لێدانی سەر لە خولەکی ٨٦دا لە ٢٠ی تشرینی یەکەم. کاتی یاریکردنی کولوسێڤسکی کەمکرایەوە لەژێر ڕاھێنەرایەتی ماسمیلیانۆ ئەلێگری، ٢٠ یاری ئەنجامدا و دوو گۆڵی تۆمارکرد.
کاروانی نێودەوڵەتی
لە سوید لەدایکبووە لە دایک و باوکێکی مەقدۆنی لە ئۆھرید کولوسێڤسکی بۆ ھەموو ئاستەکانی لاوانی سوید یاری کردووە، ھەروەھا بۆ پێکھاتەی خوار ١٧ ساڵانی مەقدۆنیا یاری کردووە. بۆ یەکەم جار لە تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بانگھێشت کرا بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سوید بۆ یارییەکانی پاڵاوتنی پاڵەوانێتی یۆرۆ ٢٠٢٠ بەرامبەر ڕۆمانیا و دوورگەکانی فارۆ. بۆ پێکھاتەی یەکەم، کولوسێڤسکی وتی ھەڵبژاردنی ھەڵبژاردەکە «کارێکی ئاسان» بوو، چونکە ھەمیشە حەزی لە نوێنەرایەتی سوید بووە.
کولوسێڤسکی یەکەمین یاری خۆی بۆ سوید ئەنجامدا لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩، وەک یەدەگ ھاتە یاریگا لە جێگەی کێن سیما لە بردنەوەی ٣–٠ بەرامبەر دوورگەکانی فارۆ لە کۆتا یاری قۆناغی پاڵاوتنەکانی پاڵاوتنی یۆرۆ ٢٠٢٠. لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠، یەکەم یاری خۆی بۆ سوید ئەنجامدا، بۆ ماوەی ٩٠ خولەک یاریکرد پێش ئەوەی دابنیشێت بۆ ئەلبین ئیکدال لە دۆڕاندنی ٢–٠ بەرامبەر پورتوگال لە خولی نەتەوەکانی ئەورووپا. لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠، کولوسێڤسکی یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی خۆی تۆمارکرد بەرامبەر کڕواتیا لە بردنەوەی ٢–١ لە یاریگای خۆیان لە خولی نەتەوەکان.
لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١، کولوسێڤسکی پشکنینەکەی پۆزەتیڤ بوو بۆ کۆڤید-١٩ لە کاتی بڵاوبونەوەی پەتاکە لە سوید، و لە یاری یەکەمی سوید لە پاڵەوانێتی یۆرۆ ٢٠٢٠ بەرامبەر ئیسپانیا لە ١٤ی حوزەران لە پێکھاتەکە دوورخرایەوە.
یانە
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
خەڵاتەکان
یۆڤانتۆس
تاکەکەسی
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزشکارانی دوور لە وڵاتی سویدی لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی سویدی پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی یانەی یوڤێنتوس پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی سویدی پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٠ پۆل:زیندووان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەقدوونی پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر
کۆمار (ئەفلاتوون)
کۆمار (بە یۆنانی پۆلیتیئا) دایەلۆگێکی سوقراتیە و لەلایەن ئەفلاتوونەوە نوسراوە لە دەوروبەری ٣٨٠پ. ز، دەربارەی "دادوەری"، ڕێکی (نەزم) و تایبەتمەندیەکانی دەوڵەتێکی دادوەر و پیاوی دادوەر. ناسراوترین نوسراوی ئەفلاتوونە، خۆی جێکردۆتەوە وەک کاریگەرترین نوسینی فەلسەفی و بیردۆزی سیاسی، ھەم لەڕووی ڕۆشنبیریی فیکریەوە ھەم لەڕووی مێژوویەوە.
لە دایەلۆگەکەدا، سوقرات باس لە خەڵکانی ئەسینایی و دەرەوەی ئەسینا (بیانی) ئەکات دەربارەی دادپەروەری و ئایا کەسانی دادپەروەر خۆشحاڵترین لە کەسانی نادادپەروەر. تێیدا، ئەفلاتوون و سوقرات باس لە سروشتی ڕژێمەکانی ئەو سەردەمە ئەکەن و ھەندێ شاری خەیاڵی باس ئەکەن وەک بەراورد، وەک شارێک بەناو کالیپۆلی کە تێیدا فەیلەسوف پاشایە. لە نووسینەکەدا گرنگترین بابەتیشی بابەتی "فۆرم"ەکانی ئەفلاتوونە، ھەروە نەمریی ڕۆح، ڕۆڵی فەیلەسوف و ھۆنراوە لە ژیانی کۆمەڵگادا. نوسراوەکە وادیارە لەسەردەمی جەنگەکانی ناوچەکەدا کە بە جەنگی پێلۆپۆنیسۆ ناسراوە نوسرابێت.
پۆل:ئەفلاتوونیزم پۆل:ئەفلاتوون پۆل:سوقرات
بڕیارنامەی ١٢٨٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٨٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٩دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٠٨٠‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
سنووری ڕووسیا-مەنگۆلیا
وێنۆک|ڕاست|نەخشەی مەنگۆلیا، لەگەڵ ڕووسیا لە باکوور
بڕیارنامەی ١٢٨٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٩ پۆل:مەغریب لە ١٩٩٩ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ مەغریب پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سەحرای ڕۆژاوا
سنووری ڕووسیا-مەنگۆلیا
سنووری مەنگۆلیا و ڕووسیا (بە مەنگۆلی: Монгол-Оросын хил, ; بە ڕووسی: Российско-монгольская граница) سنووری نێودەوڵەتی نێوان مەنگۆلیا و فیدراسیۆنی ڕووسیایە. لە ڕۆژاوا بۆ ڕۆژھەڵات لە نێوان دوو سێ خاڵەکەدا لەگەڵ چین بۆ ماوەی ٣٤٥٢ کم (٢١٤٥ میل) دەڕوات. ئەو سنوورە سێیەم درێژترین سنووری نێوان ڕووسیا و وڵاتێکی دیکەیە، لە دوای سنووری کازاخستان و ڕووسیا و سنووری چین و ڕووسیا.
دەروازە سنوورییەکان
لە سنوورەکەدا دە خاڵی دەروازەی فەرمی ھەیە. دوو لەوانە دەروازەی شەمەندەفەرن، بەڵام تەنھا یەکێکیان (ناوشکی) ھاتوچۆی سەرنشینی ھەیە. سێ خاڵی دەروازەی سنووری ڕێگاوبانەکان وەک «فرەلایەنە» دیاری کراون، بۆ ھەر خاوەن پاسپۆرتێک (تاشانتا-تکاگاننور، کیاختا-ئاگانبولاگ، سۆلۆڤیۆڤسک - ئێرێنتساڤ). پێنج خاڵی سنووری دیکەی ڕێگاوبانەکان بە «دوولایەنە» دەستنیشان کراون، واتە تەنیا بۆ ھاووڵاتیانی دوو وڵاتی سنووری کراوەن، نەک بۆ ھاووڵاتیانی وڵاتی سێیەم. خاڵی دەروازەی سنووری لە نزیک دەریاچەی بەناوبانگی خوڤسگۆل (مۆندی-خانخ) دوولایەنەیە.
پێشێلکردنی سنوورەکان
بەپێی بابەتێک کە لە ساڵی ٢٠٠٥دا بڵاوکراوەتەوە، کێشە سەرەکییەکانی سنووری ڕووسیا و مەنگۆلیا، بە تایبەتی لە بەشی کۆماری توڤای وڵاتەکەیدا، دزینی ئاژەڵ لە سنوورەوە (بە ھەردوو ئاراستە) و قاچاخکردنی گۆشت بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:سنووری ڕووسیا-مەنگۆلیا
٩٢٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
کۆڵ ئۆڤ دیووتی: بلاک ئۆپس شەڕی سارد
چیرۆک
ڕووداوەکانی بلاک ئۆپس کۆڵد وار (جەنگی سارد) دەستپێدەکا لە سەرەتاکانی ساڵی ھەشتایییەکان لە سەردەمی شەڕی سارد، بە شێوەیەکی تاکەکەسی گرنگی بە ئەفسەرێکی ھەواڵگری ناوەندی ئەمریکا دەدەی کە ئادلێر سەرپەرشتی دەکات و بەدوای سیخورێکی یەکێتی سۆڤیەت دەگەڕێن بە ناوی (پێرسوس) کە ھەوڵ دەدات گێرەشێوێنی بخاتە ناو ویلایەتە یەکگرتووەکان و ڕاکێشانی ھاوسەنگی ھێز لە بەرژەوەندی یەکێتی سۆڤیەت، ھێرشەکان بە کۆمەڵ ئەنجام دەدرێن لەگەڵ ھاوڕێیانی ناو یارییەکە.
عەرەبستانی سعوودی
عه‌ره‌بستانی سعوودی یه‌کێکه‌ له‌ وڵاته‌ ئایینی و داخراوه‌کانی ڕۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاست، سه‌رده‌مانێک پاشایه‌تییه‌کی دواکه‌وتو بوو له‌ قوژبنی بیابانێکی‌ چۆڵ و هۆڵدا، به‌ڵام ئێستاکه‌ له‌سایه‌ی سامانی زۆر و زه‌به‌نی‌ نه‌وته‌وه‌ بووه‌ته‌ یه‌کێک له‌ وڵاته‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانی جیهان. جگه‌ له‌ نه‌وت، ئایینی‌ ئیسلام و هه‌بونی‌ ماڵی‌ خوا و مه‌زاره‌ پیرۆزه‌کان له‌و وڵاته‌ بووه‌ته‌ خێر و به‌ره‌که‌ت و به‌سه‌ر سعودییه‌کاندا ڕژاوه‌. ساڵانه‌ ملیۆنان مرۆڤی‌ موسڵمان له‌ نه‌ته‌وه‌ و وڵاتە جیاوازه‌کانه‌وه‌ ڕوو ده‌که‌نه‌ عه‌ره‌بستانی سعودی بۆ مەرامی (حەج و عومرە) و ئه‌مه‌ش واتای‌ قازانجێکی گه‌وره‌ی ئابووری و سیاسییه‌ بۆ ئه‌و وڵاته‌.
مێژوو
ناوی عه‌ره‌بستانی سعوودی له‌ بنه‌ماڵه‌ی سعووده‌وه‌ وه‌رگیراوه‌ که‌ له‌سه‌ده‌ی‌ ١٨ دا ده‌سه‌ڵاتیان گرته‌ ده‌ست. حیجاز که‌ شوێنی له‌دایکبوونی حه‌زره‌تی‌ محه‌مه‌ده‌، به‌ لانکه‌ی ئیسلام ده‌ژمێردرێ و به‌شێکه‌ له‌ عه‌ره‌بستانی سعوودی. ئه‌مه‌ و پشتگیریکردنی‌ بنه‌ماڵه‌ی سعوود له‌ تێگه‌یشتنێکی توندڕه‌وانه‌ له‌ ئایینی‌ ئیسلام وای کردووه‌ عه‌ره‌بستان سیمایه‌کی زه‌قی ئایینی به‌ خۆوه‌ بگرێ. شا عه‌بدولعه‌زیز، ناسراو به‌ شێری نه‌جد، دوای ئه‌وه‌ی حیجازی له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ماڵه‌ی هاشمی ده‌رهێنا، له‌ ساڵی ١٩٢٣دا وڵاتێکی یه‌کگرتووی له‌ سه‌ر ناوی بنه‌ماڵه‌که‌ی خۆی دامه‌زراند. له‌ دوای مردنی ئه‌و له‌ ساڵی ١٩٥٣، یه‌ک له‌ دوای یه‌ک کوڕه‌کانی شوێنی ئه‌ویان گرته‌وه‌.
دانیشتووان
بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتووانی وڵاتی عەرەبستان ٢٩,٣٦٩,٤٢٨ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٤١ لە سەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٧.٩ ساڵە. ھەروەھا ٨٣ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.
دۆخی سیاسی
دەسەڵاتی تاکلایەنەی بنەماڵەی سعوود بووە ھۆیەک تا حاکمە یەک لەدوای یەکەکانی بتوانن بە درێژاییی سەدەی بیست تەرکیزێکی زیاتر بخەنە سەر ئاوەدانکردنەوە و بەرەپێشبردنی عەرەبستانی سعوودی. بەرژەوەندیی ئەم بنەماڵەیە وای دەخواست تا ھێمنی لە ناوچەکەدا سەقامگیر بێت و ھێزە ڕادیکاڵەکان سەرکوت بکرێن، ھەر بۆیە لە پاش شەڕی یەکەمی کەنداو، بەرپرسانی سعودییە پێشوازییان لە مانەوەی ھێزەکانی ئەمریکا کرد لە وڵاتەکەیاندا. پێ دەچێت بەگژداچوونی توندی دژبەرەکان ھۆکارێک بووبێ بۆ دەرکەوتن و بەھێزبوونی گرووپە بەرھەڵستکارەکانی وەک ئەلقاعیدە بە سەرکردایەتیی ئوسامە بن لادن. گروپە توندڕەوەکان، ناڕەزاییدەربڕینی خەڵکیان لەبەرامبەر ھەبوونی ھێزەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا وەک ھەلێک قۆستووەتەوە. لە دوای پەلامارە تیرۆریستییەکانی ١١ سێپتەمبری ٢٠٠١ کەزۆرینەی ئەنجامدەرەکانی ھاووڵاتی سعودییە بوون، جارێکی دیکە کاربەدەستەکانی ڕیاز ڕووبەرووی دوو پرسیاری گرنگ بوونەوە: ئایا بەپێی سروشتی خۆیان لەئاستی ناوخۆ گوشارە ئەمنییەکان زیاد بکەن، یان داواکارییەکانی سەبارەت بە ئازادی و کۆمەڵگایەکی کراوە لەبەر چاوبگرن؟ دوای تەقینەوە خۆکوژییەکانی مانگی ئایاری ٢٠٠٣ لە ڕیاز کە ٣٥ کوژراوی لێکەوتەوە کە ژمارەیەکیان بیانی بوون، ھەندێ لە سعودییەکان ئەم کردەوەیەیان بە پەلاماری ١١ی سێپتەمبری عەرەبستان لە قەڵەم دا. ھەر لەو کاتە بەدواوە لە لایەک داواکارییەکان بۆ چاکسازیی سیاسی زیاتر بوون و لە لایەکی تریشەوە ڕێژەی ئەو پەلامارە تێرۆریستییانەی کە زیاتر ھاووڵاتییانی بیانییان دەکردە ئامانج ڕوویان لە زیادبوون کرد. سەبارەت بەو ڕووداوانەش ھەزاران کەس لەلایەن ھێزەکانی ئاسایشی سعوودییەوە دەستگیر کراون. بەرێوەچوونی ھەڵبژاردنە ھەرێمییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ وەک یەکەم نموونەی دیموکراسییەکی سنووردار دەژمێردرێت لەو وڵاتەدا. بەڵام، ھێشتا ڕێگە بە ھەبوونی پارت و ڕێکخراوی سیاسی و چالاکیی سیاسی نادرێت لەو وڵاتەدا. لەبەر ئەوەش تەنیا چەند کەسێک، ئەویش لەدەرەوەی وڵات، لەم بوارەدا چالاکن و ئەو کەسانەش کە لە ناوەوە بە ئاشکرا داوای چاکسازی دەکەن، مەترسیی گرتنیان لەسەرە.
ئابووری
سعوودیە ئابوورییەکی بە‌هێزی هەیە کە بەشێوەیەکی گشتی پشتی بە ناردنەدەرەوەی نەوت بەستووە. سعوودیە خاوه‌نی ٢٥% پاشکه‌وتی نه‌وتیی جیھانە و ڕۆژانه‌ دە ملیۆن به‌رمیل نه‌وت به‌رهه‌م ده‌هێنی، هه‌نارده‌ی سه‌ره‌کیی نه‌وت و غازی سروشتی و دانه‌وێڵه‌یه‌.
راگه‌یاندنه‌کان
گرنگترین بڵاوکراوه‌کان عه‌ره‌بستان ئه‌مانه‌ی‌ خواره‌وه‌ن: ته‌له‌فزیۆنی‌ سعودی تی‌ ڤی‌ و رادیۆی‌ سعودی رادیۆ وهه‌واڵنێری ده‌وڵه‌تی سعودیەش له‌و ولاته‌ چالاکییان هه‌یه‌.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەندامانی لووتکەی عەرەبی پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا پۆل:وڵاتانی ڕۆژاوای ئاسیا پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٣٢ پۆل:عەرەبستانی سعوودی پۆل:نیمچەدوورگەی عەرەبی پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئۆپێک پۆل:وڵاتانی ئەندام لە ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو پۆل:نزیک وڵاتانی ڕۆژهەڵات پۆل:دەوڵەتە ئیسلامیەکان
حەسەنلو
حەسەنلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەفاخانە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
حەسەنلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قزل قەور و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەفاخانە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زەیدکەندی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ینگجە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا