cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دۆڵف زیگلەر
میدیاکانی دیکە
زیگلەر لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ لە ئەڵقەی (مامەڵە یان نا مامەڵە) لەگەڵ ماریا کانێلیس و ئێڤێ تۆرێس دەرکەوت، لە ٩ی ئابی ٢٠١٠ لەسەر (لۆپیز تونایت) دەرکەوت، زیگلەر لە ٢٠١١ لەئەڵقەی (پەرتووکخانەی بێدەنگ) شان بە شانی کریس ماستەر، ترێنت بارێتا، کەیلان کڕۆفت، کارت ھاوکینس، دەرکەوت. زیگلەر لەگەڵ ھاورێ زۆرانبازەکەی بەناوی زاک ڕایدەر لە زنجیرەی Z لە یوتوب بەیەکەوە دەرکەوتن. زیگلەر لەسەر «شەبەکەی بازرگانی فۆکس» لە بەرنامەی کێنەدی لەلایەن لیسا کێنەدی لە ٢٠١٧ میواندار کرد، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٨ لە بەرنامەی «١٠ کات» دەرکەوت. دۆڵف زیگلەر وەک کەسایەتی زۆرانبازی لەناو یارییە ڤیدۆیەکاندا ھەیە:
کۆمیدیا بە پێوە
زیگلەر لە کاتی گەورەبونی ھەمیشە ھەواداری کەسایەتییە کۆمیدییەکانیش بوو، وەک جۆنی کارسۆن، جۆن لۆفیتز، دانا کارڤی، جان ھوکس، فیڵ ھارتمان، ئادەم سەندلەر، جۆرج وەلاس، بڕاین ڕیگان. لە دەوروبەری ساڵی ٢٠١٠ بیرۆکەی ئەوەی بۆھات، کە دەست بە کاری کۆمیدیاش بکات، لە ٢٠١٣ زیگلەر بۆ یەکەمجار بە پێوە قسەی کۆمیدی دەکرد، لە شوێنێکی بچووکی لۆس ئەنجلس، قسە کۆمیدیاکانی جۆراوجۆر بوون، کە باسی ڕووداوەکانی WWE بەکۆمیدی دەکرد. ھەروەھا ١٠ ساڵ دەیخوێند، بۆ ئامادەکردنی پیشەی کۆمیدیا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠ پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
کەنەدا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨ بوو کە لە ١٧ی ئەیلوول تا ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨ لە سێئول لە کۆریای باشوور بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٨٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٨٨
شارستانی مارگوون
شارستان مارگوون یەکێ لە شارستانەکانی پارێزگای کۆهگیلوویە و بۆیەر ئەحمەدە. ناوەندی ئەم شارستانە، شاری مارگوونە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارستانەکانی ئێران پۆل:شارستانەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد
لێندە
گەشتیاری
چیای ڕەش کە دەشتودەرەکانی خەڵکی ئەم هەرێمەیە، هەمەجۆری ژینگەیی زۆری هەیە. چەندین داری میوەی وەک بەڕوو، مێوژ، هەنجیر، چیکۆری، کەردێ، کەرەوز، دۆبێر، ڕووەکی چرۆ بۆندار، جاشیر و هتد ئەوەتا دێن ، شوێنی ژیانی ئاژەڵانی وەک ورچ و پڵنگ و بەرازی و کەروێشک و سمۆرەی فارسی و چەند حەرقۆقو چەند ئەنتیلۆپێک و چەند باڵندەیەکی جۆراوجۆری گۆرانی وەک کیوبێک و تیهۆ و هەموو جۆرە داربەنکەر و شەونووکەر ، کە ئەم هەرێمەی بێ هاوتا کردووە. شاراوەیەکی تری ئەم شاخە کە بە بەرزی ٢٩٠٠ مەتر مەزەندە دەکرێت ، بوونی ڕێگای گونجاو و چەندین بیرووی نەوتیە کە چەندین ساڵە لەلایەن وەزارەتی نەوتی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە ڕەچاو کراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد پۆل:شارەکانی ئێران
یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩ یارییەکی تۆپی پێی بوو. بۆ دیاریکردنی براوەی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩. یارییەکە لە یاریگای ئێلیس پارک لە شاری جۆهانسبێرگ لە ئەفریقای باشوور لە نێوان هەڵبژاردەی ئەمریکا و بەڕازیل ئەنجامدرا. لە گێمی یەکەمدا هەڵبژاردەی ئەمریکا بە ئەنجامی ٢-٠ پێشکەوت، بەڵام بەڕازیل لە گێمی دووەم سێ گۆڵی تۆمارکرد و بە ئەنجامی ٣-٢ سەرکەوتنی بەدەستهێنا.بۆ جاری سێهەم لە مێژوویدا نازناوەکەی بەرزکردەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩
حەفتا پەنجەرەی گەڕۆک
حەفتا پەنجەرەی گەڕۆک کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم کتێبە لە ٧٠ کورتەشیعری بێ ناونیشان پێکھاتووە.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
ژمارەی بەئەدەب
وێنۆک|160px| دیاگرامی یانگ: 15 = 4 + 5 + 6
ژمارە بەئەدەبەکانی کەمتر یان یەکسانن بە بیست
لە خوارەوە ئەو ژمارە بەئەدەبانەی کەمتر یان یەکسانن بە بیست پێڕست کراون:
۳ = ۱ + ۲
٥ = ۲ + ۳
٦ = ۱ + ۲ + ۳
۷ = ۳ + ٤
خەلیفە، حاجیاوا
خەلیفە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی حاجیاوا، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
ژمارەی بەئەدەب
ژمارە بەئەدەبەکانی کەمتر یان یەکسانن بە بیست
۹ = ٤ + ٥ = ۲ + ۳ + ٤
۱۰ = ۱ + ۲ + ۳ + ٤
خەلیفە، حاجیاوا
جوگرافیا
خەلیفە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی شکارتە و لە باشوور لەگەڵ گوندی کونەکۆتر و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پوکەی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کودەڵە.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ژمارەی بەئەدەب
ژمارە بەئەدەبەکانی کەمتر یان یەکسانن بە بیست
۱۱ = ٥ + ٦
۱۲ = ۳ + ٤ + ٥
۱۳ = ٦ + ۷
۱٤ = ۲ + ۳ + ٤ + ٥
۱٥ = ۷ + ۸ = ٤ + ٥ + ٦ = ۱ + ۲ + ۳ + ٤ + ٥
۱۷ = ۸ + ۹
۱۸ = ٥ + ٦ + ۷ = ۳ + ٤ + ٥ + ٦
۲۰ = ۲ + ۳ + ٤ + ٥ + ٦
پاشیەکیی ژمارە بەئەدەبەکان
٣, ٥, ٦, ٧, ٩, ١٠, ١١, ١٢, ١٣, ١٤, ١٥, ١٧, ١٨, ١٩, ٢٠, ٢١, ٢٢, ٢٣, ٢٤, ٢٥, ٢٦, ٢٧, ٢٨, ٢٩, ٣٠, ٣١, ٣٣, ٣٤, ٣٥, ٣٦, ٣٧, ٣٨, ٣٩, ٤٠, ٤١, ٤٢, ٤٣, ٤٤, ٤٥, ٤٦, ٤٧, ٤٨, ٤٩, ٥٠, ...
nـەمین ژمارەی بەئەدەب یەکسانە بە f(n+1) کاتێک:
ئەدەبی ژمارەکان
بە ژمارەی ڕێگەکانی دەتوانرێت ژمارەیەکی تەواوی ئەرێنی بەشێوەی سەرجەمی دوو یان چەند ژمارەی تەواوی ئەرێنی یەک لەدوای یەک دەرببڕێت دەوترێت ئەدەبی ئەو ژمارەیە. بۆ نموونە ئەدەبی ژمارە ٧ دەکاتە ١ و ئەدەبی ژمارە ١٥ یەکسانە بە ٣. بۆ ھەر ژمارەیەکی تەواوی ئەرێنی وەکوو x، ئەدەبی x یەکسانە بە ژمارەی بەشدراوە‌ تاکەکانی گەورەتر لە ١ی ژمارەکە.
ژمارە بێ ئەدەبەکان
ژمارەی بێ ئەدەب، بریتییە لە ھەر ژمارەیەکی تەواوی ئەرێنی، کە توانێکە لە ژمارە ٢. لەبەر ئەوەی ئەم ژمارانە ناتوانرێت بەشێوەی سەرجەمی چەند ژمارەی تەواوی ئەرێنی یەک لەدوای یەک بکرێنەوە واتە بەئەدەب نین، پێیان دەوترێ ژمارەی بێ ئەدەب. پاشیەکیی ژمارە بێ ئەدەبەکانیش، پاشیەکییەکی دوانەھاتوویە.
لاواشلو
لاواشلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەندوس، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
لاواشلو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی وەزنێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی باچانلو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی تەلیقان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئالەگوێزی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سەعدوون حەممادی
سەعدوون حەممادی (لەدایکبووی ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٣٠ – مردووی ١٤ی ئازاری ٢٠٠٧) کەسایەتی سیاسیی عێراقی بوو، ماوەیەکی کورت لەسەردەمی سەرۆکایەتی سەددام حوسێن بوو بە سەرۆکوەزیرانی عێراق لە ئازار تاکوو ئەیلوولی ١٩٩١. سەعدون جێگای سەددامی گرتەوە وەک سەرۆکوەزیران ئەمەش ئەوکاتەبوو کە سەددام لەژێر فشاری چاکسازیکردندابوو.
دەروازەی مینتاکا
وێنۆک|نیشاندەرێکی سنووری پاکستان لە نزیک دەروازەی مینتاکا دەروازەی مینتاکا یان دەروازەی مینگتێکە یان دەروازەی مینتیکا (بە چینی: 明铁盖达坂) دەروازەیەکی شاخاوییە لە چیای کاراکۆروم، لە نێوان پاکستان و شینجیانگ لە چین. لە سەردەمی کۆندا، دەروازەی مینتاکا و دەروازەی کیلیک لە نزیکەوە کە ٣٠ کم (١٩ میل) لە ڕۆژاواوە دوورە، دوو خاڵی سەرەکی چوونە ژوورەوە بوون بۆ ناو گۆجال (دۆڵی سەرەوەی ھونزا) لە باکوورەوە. دۆڵی ھونزا دۆڵی شاخاوییە لە نزیک گیلگیت لە شاری گیلگیت-بالتیستان لە پاکستان. جگە لەوەش ئەو دوو پاسە ھەروەھا ئەو ڕێگایانە بوون کە لە باشوورەوە بۆ گەیشتن بە دۆڵی چالاچیگو و تەغدمباش پامیر بەکاردەھێنران. ناوی پاسەکە – مینتاکا بە واتای «ھەزار بزن» لە قرقیزستاندا دێت.
سەعدوون حەممادی
حەممادی لەدایکبووی کەربەلابوو و شیعەبوو. لە ساڵانی چلەکان پەیوەندی بە حیزبی بەعس کرد. لەساڵی ١٩٥٦، دکتۆرای لەئابووری بەدەستھێنا لەزانکۆی ویسکۆنسن مادیسۆن. حەممادی ماوەیەک وەک وەزیری نەوت کاربەدەستبووە، ھەروەھا لەساڵانی ١٩٧٤ تاکوو ١٩٨٣ وەزیری دەرەوە بووە. حەممادی لەماوەی ١٩٨٣ بۆ ١٩٩٠ و پاشان لە ١٩٩٦ تاکوو کەوتنی بەغدا لە ٢٠٠٣ ئەوا سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران (پەرلەمان) ی عێراق بوو.
دەروازەی مینتاکا
سەرچاوەکان
پۆل:دەروازە سنوورییەکانی چین-پاکستان
سەعدوون حەممادی
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠ پۆل:مردووانی ٢٠٠٧ پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجەی خوێن پۆل:شیعە عێراقییەکان
کێشەی ١٠٠ بەندکراوەکە
وێنۆک|چەپ کێشەی سەد بەندکراوەکە، بریتییە لە کێشەیەکی ماتماتیکی لە تیۆریی ئەگەردا، و بەم شێوەیە کە ١٠٠ بەندکراو، ھەر کامیان ژمارەیەکیان لە ١ ھەتا ١٠٠ بۆ دیاریکراوە و سەد کێشۆ لە بەرامبەریانە کە لەناو ھەر یەک لە کێشۆکاندا، ژمارەیەک دانراوە لە ١ ھەتا ١٠٠. ھەر بەندکراوێک بەبێ پەیوەندیکردن لەگەڵ بەندکراوەکانی تر دەتوانێت ٥٠ دانە لە کێشۆکان بکاتەوە. بەندکراوەکان کاتێک ڕزگاریان دەبێت کە ھەموویان ژمارەکەی خۆیان بدۆزنەوە (ئەگەر لانیکەم یەک بەندکراو ژمارەکەی خۆی نەدۆزیبێتەوە، ھەموو بەندکراوەکان ھەر وا لە بەندیخانەدا دەمێننەوە و ڕزگاریان نابێت). پیتێر برۆ مێلتێرسێن زانایەکی دانمارکی بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٣ پلانێکی بۆ ئەم کێشەیە دۆزیەوە، و ھەلێکی ڕەخساند بۆ ڕزگاربوونی ھەموو بەندکراوەکان.
عەرەبستانی سعوودی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
عەرەبستانی سعوودی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨ بوو کە لە ٨ تا ٢٤ی ئابی ٢٠٠٨ لە پەکین لە چین بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٨
زانکۆی بۆشاییی نێونەتەوەیی
زانکۆی بۆشاییی نێونەتەوەیی زانکۆیەکە کە لە ساڵی ١٩٨٦ لە وڵاتی فەڕەنسا دامەزرا.
گرنگیدان
ئەو زانکۆیە گرنگی تایبەت بە بواری بۆشایی ئاسمان دەدات و جێی دەکەوێتە یلکریچ نزیک ستراسبۆرگ. ھەتا ساڵی ٢٠١٧ نزیکی ٤٬٦٠٠ قوتابی لەو زانکۆیە لە بوارەکانی فەلسەفەی دەستەبەرکردن و تاقیکردنەوەی کردارییە بۆشایییەکانیان خوێندووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زانکۆکانی فەڕەنسا
مارگوون
مارگوون شارێکە لە پارێزگای کۆهگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد.
سەرچاوەکان
پۆل:شارەکانی ئێران پۆل:شارەکانی کوردستان پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شارەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
کەنەدا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢ بوو کە لە ٢٥ی تەممووز تا ٩ی ئابی ١٩٩٢ لە بارسێلۆنا لە ئیسپانیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٩٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٢
نژیاروان
نژیاروان یان تەلارساز ئەو کەسەیە کە نەخشەکێشی یان پلانداڕێژی بۆ دروستکردن و بنیادنانی بیناکان دەکات. نژیاروان بەشداری دەکات لە دابینکردنی خزمەتگوزاریی پەیوەندیدار بە دیزاین، داڕشتن، پلاندانان، ڕێکخستنەوەی بیناکان و ئەو شتانەی دەوری بیناکانیان داوە کە مرۆڤەکان کاری لەناو دەکەن بۆ مەبەست و ژیانی ڕۆژانەی خۆیان. زاراوەی نژیاروان لە ئینگلیزی بەمانای (Architect) دێت کە لە لاتینییەوە (Architectus) ھاتووە، لەوێشەوە لە یۆنانییەوە ھاتووە بەم شێوەیە شیکاری بۆدەکرێت (arkhi-, chief + tekton, builder) کە بە مانای بەرێوەبەری بینا دێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:نژیاروانان پۆل:پیشەکانی تەلارسازی پۆل:بڕوانامەی پرۆفیشناڵ لە تەلارسازی
نیسکەجۆ
نیسکەجۆ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
نیسکەجۆ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی یاسین تەپە و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی ھەڵەبجەی تازە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی زێڕینجۆی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەرەگۆلی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێران
پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لەلایەن ڕژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێران کە لە نێو نەیارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە دەستەواژەی «تاوانەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران» (بە فارسی: جنایات جمهوری اسلامی ایران) ناسراوە، بریتییە لە زنجیرەیەک ڕێوشوێن کە لەلایەن ڕژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێران یاخود ھێزە بە وەکالەتەکانی گیراوەتەبەر، لە سەرەتای شۆڕشی ئیسلامیی ئێرانەوە لە ساڵی ١٩٧٩ تا ئێستا، زیانێکی زۆری بە خەڵک و مافە سەرەتایییەکانی مرۆڤ گەیاندووە. ڕژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لە زۆر ڕووەوە تۆمەتبار دەکرێت ھەندێک لە سیاسەتمەداران وەک مەحموود ئەحمەدینەژاد تەنیا بە تاوانی جەنگ تۆمەتبارن؛ لەکاتێکدا ھەندێک لە بەرپرسانی دیکەی کۆماری ئیسلامی ئێران بە تۆمەتی تیرۆریستی لەلایەن دەسەڵاتە دادوەرییە نێودەوڵەتییەکانەوە وەک پۆلیسی ئینتێرپۆل داواکراون. لە یەکەم ڕۆژەکانی شۆڕشی ئیسلامییەوە ڕژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێران فەرمانی وەک: پەنجەبڕین، دەست و قاچبڕین، سەربڕین، فڕێدان لە بەرزایی، بەردباران، تیرۆرکردن، لە سێدارەدانی تاکەکەسی و بە کۆمەڵی نەیارانی بە پەت ئەنجامداوە.
پێشێلکردنی مافی کەمینە ئایینی و نائایینی و نەتەوەیی و زمانەوانی و ڕەگەزییەکان
لە ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا، پەیڕەوانی بێخوایی، بێدینی، بەھایی، یارسان، مەندەعی، سیخییەکانی ئێران، ڕائیلی، دەروێشی گۆنابادی و ھەموو غەیری موسڵمانانەکان ھیچ مافێکی مەدەنی، یاسایی و مرۆڤییان نییە و بە توندی سەرکوت دەکرێن.
پێشێلکردنی مافی زەردەشتییەکان
زەردەشتییەکان وەک کەمینەکانی دیکە لەلایەن حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە مافیان پێشل دەکرێ.
پێشێلکردنی مافی جووەکان
ژمارەی جوولەکەکانی ئێران - کە لە سەردەمی پەھلەوی، ٦٥ ھەزار بۆ ١٠٠ ھەزار کەس بووە بەھۆی زیادبوونی ھەراسان و جیاکاری و سەرکوتکردن لە سەردەمی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ ٢٠ ھەزار کەس کەمی کردووە.
پێشلکردنی مافی یارسانییەکان
ئایینی یارسان لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دانپێدانراو نییە و مافی مرۆڤی یارسانییەکان (ھەرچەندە گەورەترین کەمینەی ئایینین لە ئێراندا) بەھۆی ئەوەی ئەھلی کتێب نین مافیان پێشێل دەکرێت. بە جۆرێک کە ھەندێکیان ئاگر لە خۆیان بەردەدەن و وەک نیشانەی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە پێشێلکردنی مافەکانیان.
پێشێلکردنی مافی منداڵان
لە ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا مافی منداڵان پێشێل دەکرێت بە ئامرازەکانی وەک: لە سێدارەدان، کار، بێبەشکردنی خوێندن، ھاوسەرگیریی منداڵان و سەربازانی منداڵان.
سەرچاوەکان
پۆل:ئێران پۆل:سیاسەتی ئێران پۆل:مێژووی کۆماری ئیسلامی ئێران
کتێبی ملوانکە
کتێبی ملوانکە: دەقێکی واڵا کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە. ئەم کتێبە لە ساڵی ٢٠٠٧ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
تەنکی عەمبارکردن
وێنۆک|تەنکی عەمبارکردنێک لە پاڵاوتگەی کەلەک کە توانای عەمبارکردنی ٣٠٠٠ م٣ لە شلەی سووتەمەنی ھەیە. تەنکی عەمبارکردن کۆنتەینەرێکە یاخود دەتوانین بلێین جۆرە تەنکیەکی پیشەسازیە بەکاردێت بۆ ھەڵگرتن و عەمبارکردنی شلە و گاز و ھەوای پەستێنراو لە ژێر پلەی گەرم و ساردا بۆ ماوەیەکی کەم یا درێژ.
تەنکی عەمبارکردن بەشێوەیەکی گشتی درووست دەکرێت بۆ ھەڵگرتنی شلە وەک بەرھەمە نەوتیەکان، کیمیاویەکان، ئاو و شیر. زۆرکاتیش پەستانێکی ئەوتۆیان لەسەر نیە. تەنکی عەمبارکردن بە گشتی شێوەیەکی لوولەکی داخراویان ھەیە کە بە ئەستوونی لەگەڵ زەوی جێگیر دەکرێن بۆ ھەلگرتنی بەرھەمە شلەمەنیەکان.
جۆر و شێوە
تەنکی عەمبارکردن چەند جۆر و شێوەیەکیان ھەیە لەوانە:
ھەریەک لەمجۆرانە بەپێی جۆری ئەو ماددەیەی کە تێیدایە ھەڵدەگیرێت؛ جۆر و شێوەکەی دیاری دەکرێت. بۆ نموونە لە پاڵاوتگەکان تەنکی عەمبارکردنی گازی LPG شیوەی لوولەکی ئاسۆییە کە کۆتایییەکانیان بە شێوەی نیوە بازنەیییە، تەنکی عەمبارکردنی بەنزین شێوە لوولەکی ستوونیە بە سەر داخراوی یا سەر کراوەیی جگە لەوەی سەرێکی تری ھەیە (Floating Roof) کە لەگەل ئاستی شلەکە لەناو تەنکیەکە بەرز و نزم دەبێتەوە.
زۆر کات لە کاتی ھەبوونی سەری جوڵاوو لەناو تەنکیەکان سەرەکەی سەرەوە لادەبرێت و تەنھا ئەو سەرە دەمێنێتەوە کە توانای جووڵەی ھەیە، بەم جۆرە دەوترێت سەر جوڵاوی دەرەکی External Floating Roof. وێنۆک|پشاندانێکی سادەی تەنکی عەمبارکردن لە جۆری سەر داخراو کە لە ناوەوەش سەرێکی تری جوڵاوی ھەیە
عەرەبستانی سعوودی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
عەرەبستانی سعوودی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بوو کە لە ٢٧ی تەممووز تا ١٢ی ئابی ٢٠١٢ لە لەندەن لە شانشینی یەکگرتوو بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢
ھەدیە تارانی
ھەدیە تارانی (، لەدایکبووی ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٢) خانمەکتەرێکی ئێرانییە کە چالاکی خۆی لە فیلمی مەسعوود کیمیایی بە ناوی سولتان لە ساڵی ١٩٩٨ دەستپێکرد. تارانی سیمۆرغی بلوورینی باشترین خانمەکتەری لە ١٧ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر وەرگرتووە.
ھەدیە تارانی دووەمین سیمۆرغی بلوورینی کاری خۆی لە ٢٤ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجری بە فیلمی چوارشەممەسوورە وەرگرت. لە ساڵی ٢٠٠٦دا لە فیلمی نیوەمانگی بەھمەن قوبادی بەشداری کرد. ئەم فیلمە خەڵاتی زێڕی ٥٤ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی سەن سێبەستیانی وەرگرت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:ژنانی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٢ پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران
حەبرۆن
وێنۆک|خۆرئاوابوون لە شاری حەبرۆن حەبرۆن یان ئەلخەلیل، شارێکی فەلەستینییە، و ناوەندی پارێزگای حەبرۆنە. دەکەوێتە کەناری ڕۆژئاوا و نزیکەی ٣٥ کم لە باشووری ئورشەلیمەوە دوورە. لەلایەن کەنعانییەکانەوە لە سەرەتای سەردەمی برۆنزی دامەزراوە، ئەمڕۆ گەورەترین شاری کەناری ڕۆژئاوایە لە ڕووی ژمارەی دانیشتووان و ڕووبەرەوە، ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٦ نزیکەی ٢١٥ ھەزار کەس بووە، بە ڕووبەری ٤٢ کیلۆمەتری دووجا. شارەکە بە گرنگییە ئابوورییەکەی دەناسرێتەوە، چونکە یەکێکە لە گەورەترین ناوەندە ئابوورییەکانی کەناری ڕۆژئاوا. حەبرۆن گرنگییەکی ئایینی ھەیە بۆ سێ ئایینی ئیبراھیمی, وەک چۆن مزگەوتی ئیبراھیمی لە ناوەڕاستی شارەکەدا مەزارگەی پێغەمبەرانی ئیبراھیم و ئیسحاق و یەعقووب و ھاوسەرەکانیان لەخۆدەگرێت.
شاری حەبرۆن لە ئێستادا دابەشکراوە بەسەر شارۆچکە کۆنەکە و شارۆچکە نوێیەکەدا، و لەلایەن شارەوانی حەبرۆنەوە بەڕێوەدەبرێت، کە لە ساڵی ١٩٢٧ شارۆچکەکان دامەزراوە، و ژمارەی دانیشتوانی پارێزگاکە زیاتر لە ٦٨٤ ھەزار کەسە (٢٠١٤). شارۆچکە کۆنەکە دەکەوێتە تەنیشت مزگەوتی ئیبراھیمی. پێکدێت لە کوچە و خانوو و دووکانە کۆنەکان و چەندین بازاڕیش لەخۆدەگرێت. ئیسرائیل بەشێکی زۆری دادەخات و ھێزەکانی سوپای ئیسرائیل تێیدا جێگیر دەکات بەھۆی بوونی کۆبوونەوەی ئەم دواییەی جولەکەکانی ئۆرتۆدۆکس کە ھەوڵی کۆنترۆڵکردنی خانووبەرە دەدەن لەو لەو ناوچەیە. ئیسرائیل نزیکەی ٢٠٪ی ڕووبەری شارەکەی کۆنترۆڵ کردووە بەپێی ڕێککەوتنی دووبارە جێگیرکردنەوە لە ساڵی ١٩٩٧ لە حەبرۆن بەڵام دەسەڵاتی فەلەستین بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی کاروباری سڤیلی فەلەستینییەکانی ئەوێ. ھەروەھا شارەکە بە چەندین نیشینگەی ئیسرائیل دەورە دراوە، گەورەترینیان نیشتەجێبوونی کیریات عەربە، و نیشتەجێبوون و کۆمەڵگاکانی جوولەکەکان لەلایەن دەزگایەکی شارەوانی جیاوازەوە بەڕێوەدەبرێن. شارەکە یەکێکە لە چوار شارە پیرۆزەکەی ئایینی جوولەکەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:پایتەختە پێشووەکان پۆل:شارە پیرۆزەکان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٤ی پ.ز
حەسار چەرموو
حەسار چەرموو  گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەجەفاوا، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
حەسار چەرموو  ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دەرماناوا، حاجیاوا
دەرماناوا گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی حاجیاوا، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دەرماناوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی سەروچاوە و لە باشوور لەگەڵ گوندی تاقۆڵان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەرمکەداڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گردی تلێ.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ھەنجیرە، عەربەت
ھەنجیرە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ھەنجیرە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەرەتەت و لە باشوور لەگەڵ گوندی بادەرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێرەبەرە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی گەرمەدەرە.
ئێما واتسن
ئێما شارلۆت دوێر واتسن (لەدایکبووی ١٥ی نیسانی ١٩٩٠) خانمەئەکتەر، مۆدێل، و چالاکوانی ئینگلیزییە. لەدایکبوو لە پاریس و گەورەبوو لە ئۆکسفۆردشیەر، واتسن قوتابخانەی Dragon ی تەواوکردووە و وەک خانمەئەکتەر ھێنانی لە باشی ھونەر و سینەنەمای ئۆکسفۆرد کردووە. بە منداڵی، ناوبانگی دەرکرد بەیەکەم ڕۆڵی پڕۆفیشنالی وەک ھێرمۆینی گرەینجەر لە زنجیرە فیلمی ھاری پۆتەر, کە پێشتر تەنیا لە شانۆی قوتابخانەکەی نواندنی ئەنجام داوە.
واتسن لە دروستکراوەی تەلەڤزیۆنی ٢٠٠٧ی ڕۆمانی Ballet Shoes دەرکەوتووە و ڕۆڵی دەنگی لە The Tale of Despereaux (٢٠٠٨) ھەبووە. دوای کۆتا فیلمی ھاری پۆتەر، ئەو ڕۆڵی سەرەکی و یاریدەدەری ھەبووە لە My Week with Marilyn (٢٠١١)، The Perks of Being a Wallflower (٢٠١٢) و The Bling Ring (٢٠١٣)، دەرکەوتنێکی ھەبوو وەک جۆرێکی گەورەکراوی خۆی لە This Is the End (٢٠١٣)، و ڕۆڵی مناڵە ھەڵگیراوەکەی کارەکتەری سەرەکی لە Noah (٢٠١٤). ئەو ڕۆڵی بێڵی بەرجەستەکردووە لە فیلمی موزیکی ڕۆمانسی خەیاڵی Beauty and the Beast (٢٠١٧) و مێگ ماڕچ لە فیلمی ھاتنە ناو تەمەنی ھەرزەکاری Little Women (٢٠١٩)، کە بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین وێنە. ڕۆڵەکانی تری لە فیلمدا بریتین لە Regression (٢٠١٥)، Colonia (٢٠١٥)، و The Circle (٢٠١٧).
کاسپیان
وێنۆک|307x307پیکسڵ|نەخشەی نەتەوەیی [[قەوقاز لە سەدەکانی پێنجەم و چوارەمی پێش زایین.]] کاسپیان یان قەزوینەکان (بە فارسی: کاسپیان) نەتەوەیەکی ئێرانی کە لە باکووری ئێران لە باشووری دەریای خەزەر دەژین و بە زمانی دایلامی قسە دەکەن.
ڕێکخراوی ئافرەتانی خەباتی کوردستانی ئێران
ڕێکخراوی ئافرەتانی خەباتی کوردستانی ئێران قەوارەیەیکی سنفی و سیاسییە سەربە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە لە ساڵی ٢٠٠٢ لە شاری ھەولێر دامەزراندنی خۆی ڕاگەیاند لە سەرەتادا ناوی کۆمیتەی ئافرەتانی خەبات بوو بەڵام لە دواین کۆنگرەی خۆیان گۆڕیان بە ڕێکخراوی ئافرەتان. پەیڕەوپڕۆگرام و بەرنامە و لۆگۆی تایبەتیان ھەیە لەلایەن سازمانی خەباتەوە پشتیوانی دەکرێن کاروچالاکییەکانی تایبەتە بە کچان و ئافرتانە. ئامانجی سەرەکیان بەدەست ھێنانی مافەکانی ئەم چینەیە، دژی سیاسەت و بەرنامەی کۆماری ئیسلامی ئێرانن و لە ڕێگای نوسینی وتار و ڕێکخستنی سمینار و کۆڕ و کۆبوونەوە کار لەسەر وشیار کردنەوەی کۆمەڵگا دەکەن، بەڵام لە چوارچێوەیەیکی سنوورداردا. ئەندامی ناوەندی ژنانی ڕۆژھەلاتی کوردستانن چالاکییەکانیان بە ھاوبەشی لەگەڵ ئەو ناوەندە ئەنجام دەدەن. لە ئێستادا زێنەب حوسەینی بەرپرسی ئەم ڕێکخراوەیە
سەرچاوەکان
پۆل:سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران پۆل:ڕێکخراوەکانی ژنانی کورد
پلانکتۆن و کارین
شیڵدۆن جەیمس پلانکتۆن و کارین پلانکتۆن دوو کەسایەتی خەیاڵین و دووژمنی سەرەکین لە سپۆنجبۆب سکوێرپانتس زنجیرە تەلەڤیزیۆنی وێنەی جووڵاوی نیکلۆدیۆن. دەنگیان بە ڕێککەوت لەلایەن مستەر لۆڕێنس و جیل تالییەوە ئەنجام دەدرێت. یەکەم دەرکەوتنیان لە ئەڵقەی «پلانکتۆن!» بوو کە بۆ یەکەمجار لە ٣١ی تەمموزی ١٩٩٩ نمایشکرا. لەلایەن زانای زیندەزانی دەریایی و ئەنیمەیشنکار ستیڤن ھیلینبێرگ، دروستکەری زنجیرەکە دروستکراون و دیزاینکراون. ھیلێنبێرگ ڕۆبۆتەکەی ناوناوە کارین کە ھەمان ناوی ھاوسەرەکەیەتی بەناوی کارین ھیلنبێرگ (لەدایکبووی ئوملاندە).
سەرچاوەکان
پۆل:دیکتاتۆرە خەیاڵییەکان
جوڤانی برانکا
جوڤانی برانکا (لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٥٧١ تا ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٦٤٥) ئەندازیار و تەلارسازێکی ئیتاڵی بوو. کە لە ئەمرۆدا ناسراوە بەھۆی داھێنان لە تۆرباینی ھەڵمی.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٥٧١ پۆل:مردووانی ١٦٤٥ پۆل:خەڵکی پارێزگای پیزارۆ و ئوربینۆ پۆل:داھێنەرە ئیتاڵییەکانی سەدەی ١٧یەم پۆل:تەلارسازە ئیتاڵییەکان لە سەدەی ١٧یەم پۆل:تەلارسازە ئیتاڵییەکان لە سەدەی ١٦یەم پۆل:تەلارسازە نووسەرە ئیتاڵییەکان
نەرزەمیز
نەرزەمیز گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی سەندوس، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
نەرزەمیز لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی دەربەند و لە باشوور لەگەڵ گوندی عەلیاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پیەبجک لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کۆنەقەڵا.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
سلێمان بیرێژی
سلێمان بیرێژی (لەگوندی بیرێژی شەقڵاوە لەدایکبووە، پێشمەرگە و شۆڕشگێڕی، فەرماندەی عەسکەری و سیاسەتوانی کورد خەڵکی شاری شەقڵاوەی باشووری کوردستانە.
'''باسێکی شەهید سلێمان بیرێژی لە نوسینی مەسعوود بارزانی:
شۆڕشی بیرێژی: دوای نسکۆی شۆرشی ئەیلول بێ ئومێدی خەلکی کوردستان نە مانی تروسکایەک لە ئازادی و ئومێد لە و کاتەی ئاسمانی کوردستان بەهەورێکی رەش داپۆشرابو تفەنگە کان بێدەنگ کران بەرگری و موقاوە مەت دامرکایە وەشۆرشی ئەیلول هەرەسی هێنا بە هۆی پیلانە شومە کانی رێکەوتننامەی جەزائیر لە نێوان رژیمی عیراق و رەزاشای ئێرانی هەربۆیە پوستالەرەشە کان و شەمشەمەکوێرەکان وایان دەزانی ئیدی بزوتنەوەی ئازادی خوازی کوردستانیان لە گۆرنا لە و کاتە ناسکەلە و بێ ئومێدیە کەسەراپا خاکی کوردستانی تەینی بو ئیدی شتێک نە مابوو بەناوی شۆرش و کوردایەتی ئالەم ساتەدا کورەهەژارێکی بیرێژو ناوچە ی خۆشناوەتی وە ک شێری چیا لە سەفینی سەرکەشە وە نراندی وەک هەلۆیەیکی بەرزەفر لەلوتکەی چیای هەلگورد وەهەلفڕی لەئاسمانی کوردستان هەوری رەشی ڕامالی جاری سەرە تای شۆرشێکی نوێی بەناو شۆرشی گولانی پێشکەوتن خوازی بە گێچکەی دایەکە رەش پۆشەکان وبرنۆ بەدەستە کانی شۆرشی ئەیلول و کەس وکاری شە هییدە کان چرپاند بەلێ ((سلیمان بیرێژی یاخود ابو داود ))بوو بە ئومێدی سەدان و بگرە هەزان خەلکی خێرلە خۆنەدی وی کوردستان( سلێمان بیرێژی )بو بەرۆژوتاریکایەکانی کوردستانی رامالی بووبە گاسنی جوتیارەکان بۆ کیلانی زەویەکان بوو بە بەرگ دروێک نەخشەی کوردستانی بەدەستە کانی خۆی چنی بەلێ لەنێو هەورە رەشکە کان بارانێکی پرلە هیوای داباراندبەسەر گوندنیشینەکان و شارەکان بەربانگی بە تفەنگەکان شکاندئیدی رۆژوگرتنی شۆر بوو بەجەژن ئەم رۆ لە خۆشناوەتی بە یانی لە ناوچەی زرارەتی دووبە یانی لەکۆیەو دەشتی کۆیە دواتر لە سورچیایەتی لە تەواوی دەڤەرە کە دەستی بە شۆرشی پارتی زانی کرد بە جۆرێک رژێمی بەعسی توشی شۆک کرد شەهید سلێمان لە پارتی زانیا بێ وێنە بوو خیرە ت و شەهامەتی لێدەباری لەماوەیەکی کورتا بو بە ئومێدی کوردو کوردستان هەموو کوردێک بەشانازیەوە ناویان دەهێنا لەم شاربۆ ئەوشار لەم دێ بۆئەم دێ لەم عەشیرەتە بۆ ئەو عەشیرەت بوبە ویردی سەرزمانی کورد ئەمەوایکرد رژێم هەموورێگایە کان تاقی بکاتەوە بۆلەناوچۆنی دامرکانەوەی سەرەتا لەدانانی جاسو خۆفروشان کەهەمیشە بەدوایە وەبو هەموورێگایەکی تاقی کردەوە هەرچی مالی دونیاهەیە پێشکەشیان کرد لەبری دەست هەلگرتن لە شۆرش بەلام بێ سود بوو بەلام داخیگران لە کۆتایەلەریگای پاسە وانێکی تایبەتی خۆی بەناوی عۆلاتورگی خۆفرش لەشەوێکی بێدەنگا لەنێو خەوێکی قولا خەونی گەورەی ئەم گەلە ی خەلتانی خوێن کرد (شەهید سلێمانی بیریژی) شەهیدکرد لە سالی (1980)
عەرەبستانی سعوودی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
عەرەبستانی سعوودی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦ بوو کە لە ٥ تا ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ لە بەڕازیل بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠١٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٦
دووپشکە
دووپشکە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی حاجیاوا، قەزای ڕانیە، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دووپشکە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قولەی کانی ماران و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەرخمە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی ماران و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قاچە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
خدراوا
خدراوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
ئایین
ئایینی ئەم گوندە لە ئیسلام (سوننە و شیعە) پێکھاتووە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
مونسوریاو
مونسوریاو پایتەختی پارێزگای من-ا-لوآرە لە وڵاتی فەڕەنسایە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٤٤٧ کەسە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە فەڕەنسا
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
سەرچاوەکان
١٩٩٦ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٩٦
تۆ ئەتوانی بە قومێ ماچ بمخەیتەوە ھەڵقوڵین
تۆ ئەتوانی بە قومێ ماچ بمخەیتەوە ھەڵقوڵین: شیعر و پەخشان کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە کە لە ساڵی ٢٠٠٧ چاپ و بڵاو کراوەتەوە. شاھۆ سەعید لێکۆڵینەوەیەکی کورت لە پێشەکیی ئەم کتێبە نووسیوەتەوە.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
کەلەم
وێنۆک کەلەم جۆرە سەوزەیەکی پەلکدارە ناوە زانستییەکەی بریتییە لە(Brassica oleracea var. capitata). بە پلەی یەکەم کەلەم بەرھەمەکی زستانییە و باشترین پلی گەرمی بۆ چاندنی ٢٩ پلەی سەتییە. دەکرێ لە پلەی ٧ـ٣٥یش بچێندرێت، و بەرگەی پلەی گەرمی ٤ی سەتیش دەگرێت بەڵام بەھێواشی دەڕوێت. چاندنی کەلەم لە جۆرە جیاوازەکانی خاکدا سەرکەتوودەبێت. کەلەم دەچیندرێت بە ھەبوونی ئاو. پاش دوو ڕۆژ لە چاندنی کەلەمەکەی، ئاو دەدرێت؛ و ئاودانیشی دەگۆڕێت بە گۆڕانی جۆری خاکەکەی. پێویستە بەشێوەیەکی ڕێکوپێک ئاو بدرێت ھەموو ٤٥ ڕۆژێک جارێک.
ھیگێھیرۆ
وێنۆک ھیگێھیرۆ ڕۆمانێکی سووکی ڕۆمانس کۆمیدییە زنجیرەکانی لەلایەن شیمێسابادا نوسراوە و وێنەکێشانی لەلایەن بوتادا کراوە. داڕشتنی زنجیرەکانی بە شێوەی ئۆنلاین لە ماڵپەڕێکی ڕۆمان نوسینی کۆمپانیای کۆداکاوا لە ئازاری ٢٠١٧دا کراوە. دواتر دوو بەرگی ڕۆمانەکە لەلایەن کۆدۆکاوا شۆتێن لە شوباتی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە لەژێر مۆری تایبەتی کۆمپانیاکە، مانگاکە ھەڵگیرانەوە و وێنەکێشانی لەلایەن ئیمارو ئاداچیدا بۆکراوە، لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨وە داڕشتنی زنجیرەکانی مانگاکە لە گۆڤاری کۆمپانیای کۆدۆکاوا شۆتێنی شۆنن مانگاکەی کراوە. کە لە دوو بەرگی تانکۆبۆن کۆکراوەتەوە. ڕێگەپێدانی مانگاکە لە باکووری ئەمریکا لەلایەن کتێبەکانی وەن پیسەوە بووە. ھەڵگیرانەوەی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمییەکەی لەلایەن پرۆژەی ژمارە نۆ دەستی بەپەخشکردن کردووە لە نیسانی ٢٠٢١.
بەستەرە دەرکییەکان
پۆل:کرانچیڕۆڵ پۆل:شۆنن مانگا پۆل:زنجیرە مانگاکان پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨ پۆل:مانگاکانی ٢٠٢١ پۆل:ڕۆمانە سووکەکان پۆل:ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانسی کۆمیدی
ھوانە
ھوانە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
ھوانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەرەتۆغان و لە باشوور لەگەڵ گوندی چەقلاوا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ژاڵەی سەروو و لە ڕۆژاوا لەگەڵ کۆمەڵگای تانجەرۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
وەدیع سەعادە
ژیاننامە
وەدیع سەعادە شاعیرێکی لوبنانییە. 6ـی جوولای ساڵی 1948 لە گوندێک لە باکووری لوبنان لە دایک بووە، ناوی شەبتینـە. گوندەکە، وەک زۆر گوندی دی، بە تەواوەتی لەناو سروشتدایە. خۆی دەڵێت، لە ماڵێکدا لە دایک بووم، سەقفەکەی و ئەرزەکەی گڵ بوو. یان دەڵێت، سروشت یەکێک بوو لە ئەندامانی خێزانەکەمان. لە کۆی ئەزموونی شیعریی وەدیع سەعادە دا بە ئاشکرا ئەم ئاوێتەبوونەی سروشت و مرۆڤ دەبینینەوە. لە بواری ڕۆژنامەنووسیدا لە بەیروت و پاریس و لەندەن کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٨٨ ەوە چۆتە ئوسترالیا و تاکو ئێستاش لەوێ دەژی.
وەدیع سەعادە تاکو ئێستا خاوەنی ١٢ کتێبی شیعر ی یە، یەکەمینیان ساڵێ ١٩٨١ بڵاوبۆوە بە ناوی (ئێوارە برای نییە) و دوایەمینیشیان ساڵی ٢٠١٢ لە پێگە ئەلکترۆنییەکەی خۆی بڵاو بۆوە بە ناوی ( بەو ڕێبوارە بڵێ بگەڕێتەوە، سێبەرەکەی لێرە بیرچووە).
وەدیع سەعادە بە یەکێک لە دیارترین دەنگەکانی شیعری نوێی عەرەبی ناسراوە. تا ئێستا بە کوردی دوو کتێبی وەرگێرانی بو کراوە ، یەکەمیان بە ناوی (هەوڵێک بۆ گەیاندنی دوو کەنار بە دەنگ) کە لە لایەن عەباس بۆسکانییەوە کراوە بە کوردی. دووەمیان بە ناوی (باران بەسەر کێڵگە دوورەکاندا دەبارێ) کە بڕیار محەمەد تاهیر کردوویەتی بە کوردی  و یەکەم بەرهەمی ناوەندی باڵندەیە.
ناساندنی کتێب لە زمانی وەرگێڕ بە کوردی
کتێبی (باران بەسەر کێڵگە دوورەکاندا دەبارێ) یەکەم کاری وەرگێڕانی منە، پێش هەموو شتێکیش گرنگییەکی شەخسیی بۆ خۆم هەیە، هەر بۆیە کردوومە بە کوردی.
وەدیع سەعادە خۆی دەڵێت، لە ماڵێکدا لە دایک بووم، سەقفەکەی و ئەرزەکەی گڵ بوو. یان دەڵێت، سروشت یەکێک بوو لە ئەندامانی خێزانەکەمان.
لە کۆی ئەزموونی شیعریی وەدیع سەعادەدا بە ئاشکرا ئەم ئاوێتەبوونەی سروشت و مرۆڤ دەبینینەوە.
یەکێکی دی لەو تێمایانەی لە شیعری وەدیع سەعادەدا بەری دەکەوین، مەرگە. ئەمەش چیرۆکی خۆی هەیە: تەمەنی وەدیع ١٤ـساڵان دەبێت، کاتێک لە خوێندنگە دەگەڕێتەوە و گوێی لە مامی دەبێت: «وەدیع… وەدیع… باوکت سووتا، باوکت مرد.» دەڵێت، کە باوکمم بینی، لەسەر قەنەفەکە دانیشتبوو، یەک پەیکەری گەورە بوو لە خەڵووز. دواتریش جەنگی ناوخۆی لوبنان و مەرگی زیاتر و زیاتر. مەرگ ئاوها هاتووەتە ناو ئەم ئەزموونەوە.
وەدیع ساڵی ١٩٧٣ یەکەم کتێبی خۆی (ئێوارە برای نییە) بە دەستی خۆی دەنووسێتەوە و دەیبات خۆی لەسەر شەقامەکان نوسخە دەستنووسەکانی دەفرۆشێت. ئەم پەیوەندییە ڕاستەوخۆیە لەگەڵ خوێنەردا و خوێندنەوەی شیعرەکان بە دەستوخەتی شاعیرەکە خۆی، ئەزموونێکی کەمە، دوای چەندین ساڵیش لە شەقامێکی ئوستورالیا هەمان ئەزموون دووبارە دەکاتەوە.
وەدیع سەعادە لە بەیرووت  دەچێتە گۆڤاری شیعر و لەوێ لە سەرەتاکانییەوە دەست دەکات بە کاری ڕۆژنامەنووسی و بە درێژاییی ژیانی و بە ئێستایشییەوە هەر هەمان کار دەکات. لە زۆر وڵاتی ئەورووپادا کاری ڕۆژنامەنووسیی کردووە.
وەدیع سەعادە ئێستا تەمەنی ٧٠ ساڵە. ژیانێکی ئارام دەژی، بەڵام پڕ لە غیاب. هەندێک ناویان ناوە شاعیری غیاب. کە شیعرەکانی دەخوێنینەوە، باشتر لەمە تێدەگەین. غیابێک کە پڕە لە ئارامی. شیعرەکانی بە جۆرێک ئارامن، گەر کەمێک زەحمەت بکێشیت، لەناو لاپەڕەکاندا گوێت لە دەنگی هەموو بوون دەبێت.
خۆیشی ئێستا لەم ئارامییەدا دەژی، تەریکە و دوورە لە هەموو کۆڕ و کۆبوونەوەیەک.
ئەم کتێبە لە هەشتەمین پیشانگای نێونەتەویی کوردستان-سنە لە غورفەی سەردەم لە رێزی پرفروشترین کتێبەکان دانراوە و هەروەها لە کتێبفرۆش غەزلنووس لەکوردستان دەست دەکەوێت.
کورتە شیعری «نیگا »، لە شیعرەکانی نێو کتێبەکە، بە دەنگی فرمێسک محەمەد و میکسی دەنگی هونەرمەند رووزبێ مۆسلێح کارکراوە.
باران بەسەر کێڵگە دوورەکاندا دەبارێت»، یەکەمین کتێبی وەشانخانەی باڵندەیە، کە هەڵبژاردەیەکە لە شیعرەکانی وەدیع سەعادە و لە عەرەبییەوە بڕیار محەمەد تاهیر کردوویە بە کوردی.
یەکێکی دی لەو تێمایانەی لە شیعری وەدیع سەعادەدا بەری دەکەوین، مەرگە. ئەمەش چیرۆکی خۆی هەیە:
تەمەنی وەدیع 14 ساڵان دەبێت، کاتێک لە خوێندنگە دەگەڕێتەوە و گوێی لە مامی دەبێت: ”وەدیع… وەدیع… باوکت سووتا، باوکت مرد.“
دەڵێت، کە باوکمم بینی، لەسەر قەنەفەکە دانیشتبوو، یەک پەیکەری گەورە بوو لە خەڵووز. دواتریش جەنگی ناوخۆی لوبنان و مەرگی زیاتر و زیاتر. مەرگ ئاوها هاتووەتە ناو ئەم ئەزموونەوە.
لە سەرەتادا وا پێ دەچێت بە پەرۆشییەکی زۆرەوە دەستی دابێتە نووسینی شیعر، ڕەنگە هێشتا ئەو پەرۆشییە مابێت، بەڵام پێ دەچێت لە سەرەتادا لای وەدیع هیوایەک هەبووبێت، کە ئەم شیعرانە شتێک لە دنیا دەگۆڕن، بەڵام ئێستا…
وەرگێڕ سەبارەت بە کتێبی «باران بەسەر کێڵگە دوورەکاندا دەبارێت» دەڵێت: ”نامەوێت لێرەدا بکەومەوە ناو ئەو باسەی کە وەرگێڕانی شیعر کارێکی سەختە یان هەر قسەیەکی لەم بابەتە. تەنیا دەمەوێت بڵێم ئەم کتێبە یەکەم کاری وەرگێڕانی منە، پێش هەموو شتێکیش گرنگییەکی شەخسیی بۆ خۆم هەیە، هەر بۆیە کردوومە. کتێبەکە هەڵبژاردەیەکە لە کۆی بەرهەمەکانی وەدیع سەعادە، شیعری درێژ و شیعری زۆر کورتیشی تێدایە، بەڵام بە گشتی ئەزموونەکانی کۆتاییی وەدیع سەعادەی لە خۆ گرتووە.“
نموونەی شعری
نیگا
چاوانیان جێ دەهێڵن و دەڕۆن
پشت بە نیگا کۆنەکانیان دەبەستن
لەسەر جەستەیان بێدەنگی،
لە خەیاڵیشیاندا گەر هەورێک تێپەڕێت،
باران بەسەر کێڵگە دوورەکانیاندا دەبارێت.
ڕێ دەکەن
کاتێکیش ماندوو دەبن
نیگایەک ڕادەخەن و
دەنوون
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٨ پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرە پیاوەکانی سەدەی ٢١ی ئوسترالیا
عەرەبستانی سعوودی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
عەرەبستانی سعوودی نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ بوو کە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٢٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
بیبەری تیژ
بیبەری تیژ،بەرهەمی هەندەک جۆری بیبەرە.گرینگترین پێکهاتەکانەکانی ماددەی كابسيسينە کە بەرپرسە لە پێدانی هەستی گەرمی.ئەو ماددەیە ماددەیەکی وروژێنەرە کاتێک بە شانەیەک دەکەوێت هەستی گەرمی دەدات.
عەرەبستانی سعوودی لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
بیبەری تیژ
بینەری تیژ لە خێزانی باینجانەکانە.بەشێوەکی بەرفراوان بەکاردێتن لە دروستکردنی بەهاراتێ.
بیبەری تیژ لە مەکسیک پەیدابوو پاشتر لە سەتەی شازدە گەیشتە ئەوڕوپا و ئاسیا. بیبەری تیژ لە خواردن و پزیشکیدا بەکاردێت.
ڕێژەیەکی زۆری ئاوی تێدایە لەگەڵ کۆمەڵەک کانزا،پڕۆتین،ڤیتامین،چەوری و ڕیشاڵ.
سەرچاوەکان
پۆل:وەرزێری لە ئەمریکای ناوین پۆل:بەروبوومەکان، سەرچاوەگرتن لە ئەمریکاکان
تەون (شێرکۆ بێکەس)
تەون: شیعر و پەخشان کتێبێکی شیعری شێرکۆ بێکەسە کە لە ساڵی ٢٠٠٩ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.
کتێبناسی
پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس
تەقینەوەکانی ٢٠٠٧ی کەرکووک
تەقینەوەکانی ساڵی ٢٠٠٧ی کەرکووک زنجیرەیەک ھێرشی خۆکوژی و بۆمبرێژکردنی ئۆتۆمبیل بوون کە لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٠٧ لە شاری کەرکووک ڕوویدا. لە ئەنجامدا ٨٦ کەس کوژران و ١٨٠ کەس برینداربوون.
سەرچاوەکان
پۆل:کەرکووک
زنگزنگە
جوگرافیا
زنگزنگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قوڕەبەرازە و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەرەنی ئاغا و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی حاجیاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قولەی کانی ماران.
ھەزاع مەنسووری
چەپ|200px
یەکەمین کەشتیوانی ئیماراتی لە بۆشایی
لە ١٢ی نیسانی ٢٠١٩، ناوەندی محەممەدی کوڕی راشد بۆ بواری بۆشایی ڕای گەیاند کە ھەزاح مەنسوری بۆ کرداری ئەنجامدانی چوونی بۆ ئامێری وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی ھەڵبژێردراوە، کە ئەوەش دەبێتە یەکەمین ئیماراتی و سێیەمین عەرەب کە بچنە بۆشایی ئاسمان و ھەزاحیش یەکەمین عەرەب ە بچێتە ناو وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی لەبەر ئەوەی عەرەبەکانی پێشتر پێش دروستبوونی وێستگەی نێودەوڵەتی چوونەتە بۆشایی. ھەزاح ٨ ڕۆژ کە دەکاتە ١١٬٣٤١ خولەک لە وێستگەی بۆشایی مایەوە و لەگەڵ ٢ کەشتیوانی ئەمریکی و ڕووسی لە وێستگەی بۆشایی دەوڵەتی ڕووسیا ھەڵدران بۆ وێستگەی نێودەوڵەتی.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣ پۆل:زیندووان
جاک گریلیش
جاک پیتەر گریلیش (؛ لەدایکبووی ١٠ی ئەیلوولی ١٩٩٥) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزە کە وەک باڵ یان ناوەڕاستی ھێرشبردن یاری بۆ یانەی مانچستەر سیتیی پرێمیەرلیگ و ھەڵبژاردەی نەتەوەییی ئینگلتەرا دەکات.
جاک لە تەمەنی شەش ساڵیدا چووە ڕیزەکانی ئەستۆن ڤیلا، لە ئایاری ٢٠١٤ یەکەم یاریی خۆی لەگەڵ یانەکە ئەنجام دا، دوای ئەوە بە خواستن یاریی بۆ نۆتس کاونتی کرد. لە ٢٠٢١، جاک گرێبەستی گواستنەوەی لەگەڵ مانچستەر سیتی بە بڕی ١٠٠ ملیۆن پاوەند واژوو کرد، بەمەش بووە گرانترین یاریزانی ئینگلیزی مێژوو. لە ئینگلتەرا لە دایک بووە و بە ڕەگەز ئیرییە.
کەنەدا لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کەنەدا نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ بوو کە لە ١٥ی ئەیلوول تا ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠ لە سیدنی لە ئوسترالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
٢٠٠٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠
کۆماری گەلی لوھانسک
کۆماری گەلی لوھانسک یان کۆماری گەلی لوگانسک (بە ڕووسی Луга́нская Наро́дная Респу́блика) بەفەرمی کۆماری لوھانسک‌، کۆمارێکی دوولایەنە بەشی ڕۆژھەڵاتی دەکەوێتە سەر وڵاتی ڕوسیا و بەشی ڕۆژئاوای دەکەوێتە سەر وڵاتی ئوکراینا بەکورتی سەرجەمی ئەم کۆمارە لەژێردەستی ئوکراینادایە
سیاسەت و مێژوو
کۆماری گەلی لوھانسک و کۆماری گەلی دۆنێتسک ھەردوو کۆمارەکە بەشێکن لە ھەرێمی دۆنباس بەڵام دوای شەڕ و ناکۆکییەکانی ڕوسیا و ئوکراینا دیمۆگرافیای ناوچەکە بەتەواوی تێکچوو ویلایەتی دۆنباس ھەڵوەشایەوە و بوو بە ھەرێم لەژێردەستی ئوکراینا بەڵام دوای ئەوەی ڕوسیا پشتی ئەو ھەرێمە ڕوسیانەی گرت کە لەژێردەستی ئوکراینادا بوون ھەرێمی دۆنبەس لە ساڵی ١٩٢٢دا ھەڵوەشایەوە و بوو بە دوو ھەرێمی دیکە ئەوانیش کۆماری گەلی لوھانسک و کۆماری گەلی دۆنێتسک بوون کەھەتا ئێستاش ناکۆکن لەگەڵ وڵاتی ئوکراینا، لە شوباتی ساڵی ٢٠١٥دا ڕێککەوتنی مێنسک مۆرکرا بۆ ئاشتی لەنێوان ئوکراینا و کۆماری گەلی لوھانسک و ڕوسیا.
زمان
لوھانسکییەکان لەسەدا ٩٨ی لە زمانی ڕوسییەوە نزیکە تەنھا چەند پیتێک و وشەیەکی نەبێت کە تەنھا لە زمانی ئۆکرانی و ڕوسییەوە تێکەڵکراوە بۆیە زمانی فەرمی خەڵکی لوھانسک ڕوسییە.
ئاین
ئاینی فەرمی مەسیحییە و دووەم ئاینیش ڕۆمانی کاسۆلیکییە سێیەم، ئاینی ئیسلامە.
گروپە ڕەگەزییەکان
زۆرترین ڕێژەی ڕەگەزی ڕوسییەکانن دووەم بێلاڕوسییەکانن و سێیەمیش ئەو ئوکراینانەن کە لە ناوچەکێشەلەسەرەکانی نێوان وڵاتی ئوکراینا و کۆماری گەلی لوھانسکدا دەژین.
تێبینییەکان
<references group="lower-alpha"/>
وێلەکەی خواروو
وێلەکەی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی تانجەرۆ، قەزای سلێمانی، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
کۆماری گەلی لوھانسک
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە یاخییەکان کە چالاکانە ناوچەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٢٠١٤ پۆل:وڵاتەکانی ئەورووپا پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات پۆل:جیابوونەوە پۆل:پەیوەندییەکانی دەرەوەی ڕووسیا
وێلەکەی خواروو
جوگرافیا
وێلەکەی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی وێلەکەی سەروو و لە باشوور لەگەڵ گوندی دەربەندفەقەرە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی شێخ عومەر و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی نەوتێ.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
شاوە
وێنۆک
شاوە  بە تۆرمەیەک لە باڵندە ی قاچدرێژ دەوترێ کە بە زۆری لە ناو قامیشەڵان و نزیکی ئاودا دەژین. شاوەکان بە زۆربەی وڵاتەکاندا بڵاوەیان کردووە و چەندین جۆریشیان لە کوردستان دەژین. لەوانە شاوەی گۆم، واقی شەو، شاوەسپیلکە و شاوەشینەن.
ناساندن بە جنس و جیاکەر
جنس، خۆی پێناسەیەکە کە پێشتر ھەبووە و ئێستا دەگونجێ وەکوو بەشێک بۆ دروستکردنی پێناسەیەکی نوێ بە کار ببرێت. ھەموو ئەو پێناسانەش کە وا جنسیان یەکێکە بە ئەندامانی ئەو جنسە دەژمێردرێن. جیاکەر یا فەسڵ ئەو بەشە لە پێناسە نوێکەیە کە جنس ناتوانێ بەخێوی بکات.
بۆ وێنە، ئەم دوو پێناسەیە لە بەرچاو بگرن:
ئەم شێوە پێناسکردنە لانی کەم دەگەڕێتەوە بۆ ئەرەستوو.
سەرچاوەکان
enwiki
سێنیگال لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
سێنیگال نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤ بوو کە لە ١٠ تا ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٤ لە تۆکیۆ لە ژاپۆن بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
تێد ھیووز
تێد ھیووز (١٩٣٠-١٩٩٨) شاعیری ئینگلیزی بەناوبانگی سەدەی بیستەمە. ڕەخنەگران ھیووز بە یەکێک لە گەورەترین شاعیرانی چەرخی خۆی دادەنێن. شیاوی باسە کە ئەو بۆ ماوەیەکی زۆر سەرۆکی شاعیرانی ئینگلستان بوو. ئێمیلی دیکینسۆن یەکێک لەو شاعیرانەیە کە کاریگەریی لە سەر تێد ھیووز ھەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:شاعیرانی ئینگلیز پۆل:شاعیرانی ئینگلیزی زمان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠ پۆل:مردووانی ١٩٩٨ پۆل:وەرگێڕەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئینگلستان پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی کۆڵۆن پۆل:وەرگرانی خەڵاتی ئێلیۆت پۆل:نووسەرانی بریتانی
حەسەنلو، نەغەدە
حەسەنلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی حەسەنلو، ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە، شارستانی نەغەدە، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بەدووری (٩کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی نەغەدەوە.
حەسەنلو ناوەندی گوندستانی حەسەنلوە.
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی نەغەدە نەغەدە نەغەدە پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ساندی چیکس
سەرچاوەکان
پۆل:خانمە ھونەرمەندە خەیاڵییە جەنگییەکان
پشتێنەی حەوز
alt=|وێنۆک|220x220پیکسڵ پشتێنەی حەوز ئێسکانەکانی حەوز لە دوو لای وەک یەک پێکھاتووە، ھەردوولا لە ڕوی پێشەوە یەکتری دەگرن بە ھۆی گرێی موسلدانە و لە دواوەش بەستراون بە ئێسکانی سێ بەندەوە و وەک پشتێنەیەکی لێھاتووە، ئەو پشتێنە ھێز و توانا دەبەخشێ بە پەلەکانی خوارەوە تاوەکو بتوانێ بەشێک لە کێشی لەش ھەڵگرێ، ھەر لایەک لە حەوز لە سێ ئێسکان پێکھاتووە: کلۆت (الحرقفة -Iliam)، موسولدانە (العانة- Pubis)، سمت (الاسک- Ischiam).
ئەم سێ ئێسکانە لە تەمەنی ١٧ سالیدا یەکتری دەگرن لە ناوچەی (الحق-Acetabulum) کە بریتییە لە چالێکی نیوە بازنەیی پێی دەڵێن: (قولکە بۆشایی) لە ڕوی دەرەوەی حەوزە و لەگەل سەری ئیسکی ڕان یەکتری دەگرن و جومگەی حەوز پێکدەھێنن.
کونێکیش لە نێوان ئێسکی سمت و موسڵداندا ھەیە پێی دەڵێن (داخراوە کون) بەپەردەیەکی بەھێز داپۆشراوە و ھەندێک موولوولەی خوێن و دەماری پێدا دەڕوات تا پەلی خوارەوە.
ئێسکانەکانی پشتێنەی حەوز و سێ بەندە و کلینجە حەوز پێکدەھێنن، دوو حەوزیش ھەیە: حەوزێکی درۆینەی گەورە کە دەکەوێتە لای سەرەوە و بە ئێسکان دەورە نەدراوە وھەندێ پارچەی کۆئەندامی ھەرسی تیایە و حەوزێکی ڕاستەقینەی بچوک لە لای خوارەوە کە بە کە کلینجە و موسلدانە و کلۆت دەورەدراوە و دەروازەی چوونە ژوور و دەرەچەی ھاتنە دەرەوەی ھەیە.
جیاوازی نێوان حەوزی ھەردوو ڕەگەز
گەر بە وردی سەیری شێوەی حەوزی ھەردوو ڕەگەز بکەین جیاوازی زۆر بەدی دەکرێت لە نێوان حەوزی نێرەو مێ یە، ئەو جیاوازیانە ھەموویان ھاوکارن بو کرداری سک پربوون ومناڵ بوون وجیاوازییەکانیش ئەمانەن:
سەرچاوەکان
پۆل:جومگەکان
بەرگوشاد
بەرگوشاد  یان بەروشا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نەجەفاوا، ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ، شارستانی بیجاڕ، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەزائیر)
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب مزگەوتێکە لە جەزائیر. ئەم مزگەوتە بە سەرپەرشتی بەڕێوەبەرایەتی کاروباری ئایینی و ئەوقافی دەوڵەتی جەزائیر و پاسەوانی وەزارەتی کاروباری ئایینی و ئەوقاف ڕۆڵی خۆی دەگێڕێت.
بەرگوشاد
جوگرافیا
بەرگوشاد  ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەزائیر)
مێژوو
ئەو زەویەی مزگەوتی عومەری کوڕی خەتاب لەسەری دروستکراوە هی وەقفی جەزائیر بوو. مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب لە ساڵی ١٩٦٦ دروستکراوە. دروستکردن چوار ساڵی بەردەوام بوو و بیناکە لە ساڵی ١٩٧٠ دا کرایەوە.
نوێژگە
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب چوار هۆڵی نوێژی هەیە:
عاشوورا (مووشەک)
سەرچاوەکان
پۆل:مووشەکە بالیستیکییەکان پۆل:مووشەکی بالیستیکیی ناوەند مەودا
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (جەزائیر)
نوێژگە
هۆڵی سەرەکی دوو دەرگای هەیە بەسەر شەقامی لێسان کوڕی خەتیبدا دەگەڕێ کە تایبەتە بە پیاوان و ڕووبەرەکەی ١٢٠٠ مەتری دووجایە.
هۆڵی دواوە کە بۆ ئافرەتانە ڕووبەرەکەی ٨٠٠ مەتری دووجایە.
هۆڵی سەرەوە دەکەوێتە بەنداوەکە، کە تایبەتە بە پیاوان، ڕووبەری ٤٠٠ مەتری دووجایە.
هۆڵی خوارەوە بۆ پیاوانه و ڕووبەرەکەی ٣٠٠ مەتری دووجایە.
چوارگۆشەیەکی فراوان لە دەوری مزگەوتەکە هەیە بۆ بەکارهێنان لە کاتی نوێژی هەینی و کات بەسەربردنی و جەژنی ڕەمەزان و قورباندا.
مینبەر
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب مینبەرێکی داریتێدایە کە ئیمامی خەتیب لەسەری بەرزدەکاتەوە کاتێک لەنوێژی هەینیدا وتارەکان دەگەیەنێت بەپێی مەزهەبی سوننە و فیقهی مالیکی کە لە جەزائیر دا زاڵە. ئەو قەلە تەختەیەی کە دەکرێت بگۆڕدرێتەوە، نۆرملە لە مزگەوتەکانی پایتەخت سەرەڕای پەرەسەندنی مۆدێلی پلاتفۆرمی دیواری شێوە بەلەکۆن ئەم پلاتفۆرمە تەلانێکە ئیمامی خەتیب بەکاری هێناون بۆ گەیاندنی وتاری هەینی پێش نوێژی هەینی لەمزگەوتەکانی پایتەخت. قورئان لە دوو نوێژەکەی هەینیدا دەخوێنرێتەوە کە ماوەی ١٢ سەدەیە لە جەزائیر کراوە.
شوێن
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتاب دوور نییە لە بەندەری جەزائیر و ڕێگای نیشتیمانی ١١، لە ناوەندی شارەوانی جەزائیر وەک بەشێک لەپڕۆژەی گەشەپێدانی کەنداوی جەزائیر، ئەم شوێنە شکۆدارەی لەسەر هێڵی کەنار و کەناراودا دەیکاتە شوێنێکی ستراتیژی. مزگەوتەکە کە دەکەوێتە ناوەڕاستی جەزائیرەوە، دەڕوانێتە کەنداوی جەزائیر و دەریای ناوەڕاست. ئەم مزگەوتە دەکەوێتە باکووری مەتیجە و ناوچەی قەبائێل.
میحراب
مزگەوتی عومەر کوڕی خەتتاب (ڕەزای خوای لێ بێت) نیچەیەکی هەیە دەکەوێتە ناوەڕاستی دیواری قیبلە، نیچەیەکە بە دوو ستوونی لاتەنیشت و کەوانەی سەرەوەی شێوە مەغرێبی ڕازاندوویی. هێلانەی ناو میحراب بە شێوەیەکی کاریگەر ئاماژە بەوە دەکات کە ئاراستەی کەعبەیە لە مەککە بۆ ئەو شوێنەی کە موسڵمانان لە کاتی نوێژدا ڕووی خۆیان ی پێ دەدەن.
سەرچاوەکان
پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی پۆل:مزگەوتەکان پۆل:١٩٧٠
بەرگوشاد
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی بیجاڕ بیجاڕ بیجاڕ پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
غەریزەی زمان
غەریزەی زمان کتێبێکی ساڵی ١٩٩٤ی ستیڤن پینکەرە، کە نووسراوە بۆ خوێنەر بەگشتی نەک بۆ بەشێکی تایبەت. کتێبێکە باسی توانستی غەریزەی مرۆڤ دەکات بۆ زمان. بە ھاوسۆزیەوە ھاوڕایە لەگەڵ نۆوام چۆمسکی کە پێی وایە ھەموو زمانەکانی مرۆڤ دایناوون پیشاندەری ئەو بەڵگەیەن کە خاوەنی ڕێزمانێکی گەردوونی گشتگیرن، بەڵام ناتەبایە لەگەڵ چیک چۆمسکی کە گومان دەکات بیردۆزی پەرەسەندن بتوانێ غەریزەی زمانی مرۆڤ رونبکاتەوە.
تێز
پینکەر رەخنەدەگرێت لە کۆمەڵێک بیروڕای باو دەربارەی زمان. بۆ نموونە: منداڵان دەبێت فێربکرێن کە چۆن زمان بەکاربێنن، زۆرینەی ڕێزمانی خەڵکی لاوازە، کواڵیتی زمان بە بەردەوامی کەمدەکات، ئەو ناوەندە زمانەوانیانەی کە زمانێک دابینی دەکات کاریگەری قورسی ھەیە لەسەر مەودای ڕای کەسەکان (نموونە: ھەندێک زمان وشەیان ھەیە بۆ وەسفکردنی ڕوناکی و تاریکی بەڵام ھیچ وشەیەکیان نییە بۆ رەنگەکان.) وە ئاژەڵەکان فێری زمان کراون.
پینکەر وای دەبێنێت کە زمان توانایەکی تایبەتیی مرۆڤە، کە بەرھەمی پەرەسەندنە بۆ چارەسەرکردنی کێشەی پەیوەندیی کردن لە نێوان تاکە جیاوازەکانی کۆمەڵگا دا. زمان بەراورد دەکات بە خۆگونجاندنی جۆرە جیاوازەکانی تری زیندەوەران وەک دروستکردنی تۆری جاڵجاڵۆکە بۆ ماڵەکەی، دروستکردنی بەنداو لەلایەن سمۆرەوە. نووسەر ھەرسێکیان وەکو غەریزە ناودەنێت.
ئاماژەکردنی زمان وەک غەریزە، لای نووسەر مانای ئەوە نییە کە داھێنانی مرۆڤی تێدا نییە ھاوشێوەی ئاسنگەری و نووسین. لە کاتێک دا ھەندێک لە کلتوری مرۆڤایەتی خاوەنی ئەم تەکنۆلۆژیایەن بەڵام ھەموو کلتوورەکان خاوەنی زمانن. بۆ زیاتر بەڵگەھێناننەوەی گشتگیری زمان، پینەکەر بە سەرەکی پشت دەبەستێت بە کارەکەی دێریک بیکێرتۆن کە تێبینی کردوە منداڵان ئاخاوتنێکی ڕێزمانی رێک قسە دەکەن بە شێوازێکی خۆڕسک ھەتا ئەگەر لە تێکەڵەیەکی کلتووری دا گەورە بن کە زمانێکی ڕەسمی و ھاوشێوەیان نەبێت. منداڵی کەڕ دەستیان بەکاردێنن بۆ تێگەیاندنی بەرامبەرەکانیان ھەروەکو منداڵی ئاسایی قسە بەکاردێنن و منداڵی کەڕ خۆڕسکانە زمانێکی نیشانە دادەھێنن کە ڕێزمانێکی ڕاست و دروستی ھەیە وەک لەوەی پەنجە بجوڵێنن و دەنگی ناڕوون دروست بکەن قورس بێت لە تێگەشتن. ھەروەھا زمانی ئاخاوتن پەرەدەسێنێت لە نەبوونی ڕێنمایی فەرمی و ھەوڵی کارا بۆ ڕاستکردنەوەی ڕێزمانی منداڵەکە لەلایەن بەخێوکەرانییەوە. ئەم ئاماژانە پێشنیار دەکەن کە زمان توانایەکی زکماکی مرۆڤە وەک لەوەی داھێنانی مرۆڤ خۆی بێت. ھەروەھا پینکەر جیاوازی دەکات لە نێوان زمان و توانای گشتی مرۆڤ بۆ بیرکردنەوە، وە جەختدەکاتەوە لەسەر ئەوەی کە ئەمە تەنھا زیرەکیەکی پێشکەوتوو نییە لە مرۆڤەکان دا بەڵکو بەرھەمی یەکەیەکی مێشکی تایبەتمەندە. جیاکاری دەکات لە لایەنی ڕێزمانی زمان دا بۆ نموونە شوێنی دانانی (ھاوەڵناو و ھاوەڵکار) لە یاسای فەرمی وەک ڕێبەری "شێوازی نووسینی ئینگلیزی ئەمریکی". ئەو دەڵێت کە یاسای وەک "لە یاسای ڕێزمانی ئامرازی پەیوەندی دا ڕستە نابێت بەھیچ بڕگەیەکی ئامرازی پەیوەندی کۆتای بێت چونکە نەگونجاوە" وە دەبێت ئەمە بە ڕاشکاوانە فێری فێرخوازبکرێت کە ئەم یاسایە ھیچ بایەخێکی نییە بە پەیوەندی ڕاستەقینەوە و پێویستە پشتگوێ بخرێت.
پینکەر ھەستاوە بە بەکارھێنانی لێکۆڵینەوەی خۆی سەبارەت بە سەرھەڵدانی زمان لە منداڵان، بەرھەمی چەندین زمانەوان و دەرووناسانی تر لە بوارە جیاجیاکان دا وە زۆر نموونەی کلتوری باو بۆ بەدواداچون لە غەریزەی زمان. تێبینی دەکات، بۆ نموونە: چەند جۆرێکی تایبەتی لەناوچوونی مێشک دەبێتە ھۆی لاوازکردنی چەند بەشێکی دیاریکراو لە زمانی قسەکردن دا یان بەکارھێنانی جۆرەھا بڕگەی ڕێزمانی کە تێگەیشتنیان گرانە. وەکو دیارە قۆناغێکی ھەستیار ھەیە لە تەمەنی منداڵی دا بۆ بەرەوپێشچوونی زمان (ھەروەکو ئەوەی کە قۆناغێکی ھەستیار ھەیە لەناو پشیلەدا لە بەرەوپێشچوونی ھەستی بینین دا.)