cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فرانک کێسیێ
٢٠١٩ ٢٠
لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩دا گۆڵی بردنەوەی تۆمار کرد لە ھەفتەیەکدا لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە بەرامبەر جەنەوا. لە ٧ی تەممووزی ٢٠٢٠دا گۆڵی یەکسان بوونی تۆمارکرد بۆ ئەوەی یارمەتی میلان بدات ٤–٢ بیباتەوە لە بەرامبەر یۆڤانتۆس. لە ١٢ی تەممووزدا، لێدانێکی سزای تۆمارکرد و ئەنجامەکە ٢–٢ کۆتایی ھات لە بەرامبەر ناپۆلی. لە ١٥ی تەممووزدا گۆڵی یەکسان بوونی لە بەرامبەر پارما تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–١، کە لێدانێکی بەھێز بوو لە دووری ٢٥ مەترەوە.
٢٠٢٠–٢١: سەرکەوتنی کەسی
لە ٢٧ی ئەیلوول، کێسی یەکەم گۆڵی خۆی لە وەرزەکەدا تۆمارکرد بەرامبەر کروتۆنی، کە بە لێدانی سزا بوو لە بردنەوەی ٢–٠. لە ١ی تشرینی دووەمدا، گۆڵی یەکەمی یارییەکەی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٢–١ی لە بەرامبەر ئۆدێنزی لە یاریگای ستادیۆ فرولی. لە ٢٩ی تشرینی دووەم بەرامبەر فیۆرێنتینا، لێدانێکی سزای تۆمار کرد و یەکێکی دیکەی لەدەستدا کاتێک تیمەکەی توانی ٢–٠ بردنەوە بەدەست بھێنێت. لە ٦ی کانوونی یەکەمدا بەرامبەر سامپەدۆریا لە لویجی فێراریس، لە خولەکی کۆتایی نیوەی یەکەمدا لێدانێکی سزای کرد بە گۆڵ، و تیمەکەی ٢–١ پێشخست کە بردنەوەیەکی سەختیان بەدەست ھێنا. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢١، لێدانێکی سزای کرد بە گۆڵ لەبەرامبەر یانەی ڕۆما و تیمەکەی ٢–١ بردیانەوە. لە ٢٣ی ئایاردا، دوو لێدانی سزای کرد بە گۆڵ لە بردنەوەیان ٢–٠ لە دەرەوەی یاریگای خۆیان لە دژی یانەکەی پێشووی ئەتلانتا، و بەھۆیەوە دووەمیان مسۆگەر کرد لە وەرزی ٢٠٢٠–٢١ خولی پلە یەکی ئیتاڵیا، و گەیشتن بە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا ٢٠٢١–٢٢ لە دوای ھەشت ساڵ دابڕان. کیسێ بوو بە یەکەم یاریزان کە لانیکەم ١٠ لێدانی سزا بۆ ئەی سی میلان بکات بە گۆڵ لە یەک وەرزی سێریا ئەی لەدوای زلاتان ئیبراھیمۆڤیچ لە وەرزی ٢٠١١–١٢، لە ماوەی وەرزەکەدا ٥٠ یاری کرد لە ھەموو پاڵەوانێتییەکاندا، کە ئەمەش زۆرترینە لە ناو یاریزانانی خولی ئیتاڵیا بە ھاوبەشی لەگەڵ پۆلیتانۆلەو وەرزەدا ١٣ گۆڵی تۆمارکرد، ڕیکۆردێکی نوێی کەسی بوو، ھەروەھا ئەسیستی ٦ گۆڵی کرد، کە لەلایەن ھەندێک ڕەخنەگرانەوە بە یاریزانی وەرزەکە بۆ میلان وەسف کرا.
٢٠٢١: براوەی سکۆدێتۆ و جێھێشتن
لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ بەرامبەر لازیۆ، کیسێ لێدانێکی سزای بۆ دروست بوو بەڵام نەیتوانی گۆڵ بکات؛ میلان ھێشتا توانی یارییەکە ٢–٠ بباتەوە. لە ٢٨ی ئەیلوول، لە یارییەکی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا بەرامبەر ئەتلەتیکۆ، کاتێک میلان بە ١–٠ لە پێش بوو، کێسی لە خولەکی ٢٩ بە کارتی سوور کرایە سەرەوە، لە کۆتاییدا یانەکەی ٢–١ دۆڕا. لە ٣١ی تشرینی یەکەمدا بەرامبەر ڕۆما، لێدانێکی سزای لێدا و گۆڵی دووەمی میلانی کرد و توانیان ٢–١ یارییەکە ببەنەوە. لە ٧ی تشرینی دووەمدا، لەکاتی یاریکردن دژی ئینتەر، لە ٦ یاردی خۆیان فاوڵی لە ھاکان چالھانۆگلو گرت و بووە ھۆی دروستبوونی لێدانی سزا، کە بە ھۆیەوە گۆڵ تۆمار کرا و یارییەکە ١–١ بەرامبەر بوون. لە ٤ی کانوونی یەکەمدا، کیسێ یەکەم گۆڵی تۆمارکرد بەرامبەر سالێرنیتانا لە بردنەوەی ٢–٠. لە ٢٢ی کانوونی یەکەمدا، کێسی گۆڵێکی تۆمارکرد بەرامبەر ئیمپۆلی، بەمەش گەیشتە ١٤ گۆڵ لە خولی ئیتاڵیدا لە ساڵی ٢٠٢١؛ دوایین یاریزانی ناوەندی ئەی سی میلان کە ئەو ژمارە گۆڵەی تۆمار کردبێت لە یەک ساڵدا کاکا بوو لە ساڵی ٢٠٠٨.
لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢، کیسێ سێیەم گۆڵی تۆمارکرد لە بردنەوەی ٣–٠ بەرامبەر ساسۆلۆ، کە نازناوی سکۆدیتۆ (خولی ئیتاڵی) بۆ یانەکە تۆمارکرد، دوای گۆڵەکە، کیسێ چوو بۆ لای ھاندەرانی میلان لە یاریگای ماپێی و سڵاوی سەربازی کرد کرد، ئەوە دوایین یاری و گۆڵ بوو بۆ کیسێ لەگەڵ میلان، کاتێک چەند ڕۆژێک دواتر ڕۆیشتنی ڕاگەیاند و سوپاسی ھاندەرانی کرد.
٢٠٢٢–٢٣: بەرشەلۆنە
لە ٤ی تەممووزی ٢٠٢٢، بەرشەلۆنە ڕای گەیاند کە گەیشتوونەتە ڕێکەوتنێک لەگەڵ کیسێ دوای تەواوبوونی گرێبەستەکەی لەگەڵ ئەی سی میلان و لە ٦ی تەممووز، گرێبەستێکی بۆ چوار ساڵ واژوو کرد تاوەکو ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ و بڕی ھەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەکە بە ٥٠٠ ملیۆن یۆرۆ دیاری دەکرێت.
کاروانی نێودەوڵەتی
کیسێ نوێنەرایەتی کۆت دیڤواری کرد لە ئاستەکانی خوار ١٧-ساڵ و خوار-٢٠ ساڵ، بەشدار بوو لە جامی جیھانی فیفای خوار-١٧ ساڵ لە ٢٠١٣ و پاڵەوانێتی تاولۆن ٢٠١٥. لە ماوەی پاڵەوانێتییەکەی یەکەمدا، فیدراسیۆنی تۆپی پێی مەغریب داوایەکی بەرز کردەوە بۆ فیفا کە کیسێ تەمەنی ٢٢ ساڵە و نەک ١٦؛ دواتر فیفا داواکەی ڕەت کردەوە.
لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا، کیسێ یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لەگەڵ پێکھاتەی یەکەمی نیشتیمانی ئەنجامدا لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤، لە سەرەتاوە بەشدار بوو لە بردنەوەی ٢–١ لە یاریگای خۆیان لە بەرامبەر سیرالیۆن بۆ پاڵاوتنەکانی پاڵەوانێتی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٥. لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧، لە تیمی ٢٣ یاریزانی مایکڵ دوسویەر بوو لە پێش جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٧، لە ھەموو یارییەکاندا لە پێکھاتەی سەرەکی بوو و تیپەکەی لە قۆناغی کۆمەڵەکان ماڵاوایی کرد.
ژیانی کەسی
کاتێک کێسی تەمەنی ١١ ساڵان بوو، باوک، کە لە تەمەنی گەنجییدا یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێ بوو پێش ئەوەی بچێتە ناو سوپای کۆتدیڤوار، بەھۆی نەخۆشییەکەوە کۆچی دوایی کرد. لەبەر ئەوە، یەکێک لە ئاھەنگەکانی لە کاتی تۆمارکردنی گۆڵ بریتییە لە سڵاوی سەربازی وەک ڕێزلێنانێک بۆ کۆچی باوکی.
یانە
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
خەڵاتەکان
ئەی سی میلان
تاکەکەسی
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦ پۆل:Pages with unreviewed translations
بڕیارنامەی ١٧٢١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆتدیڤوار. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٦١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
گلاس
گلاس  کۆمپانیایەکی بواری بەرهەمهێنانی ئەتومبیل. گلاس لە بنەڕەتدا دروستکەری ئامێری کشتوکاڵی بوو، سەرەتا پەرەی سەند و بوو بە بەرهەمهێنەری ماتۆڕ سکۆتەر، پاشان ئۆتۆمبێل. لە ساڵی ١٩٦٦ لەلایەن کۆمپانیای بی ئێم دەبلیوەوە کڕدرا، بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ دەستڕاگەیشتن بە پاتێنتەکانی گلاس؛ ئەوان یەکەم کەس بوون کە پشتێنەیەکی کاتییان بەکارهێنا کە کامشافتێکی سەرەوەی هەبوو لە کارێکی ئۆتۆمبێلدا.
مێژوو
میکانیک ئەندرێاس گلاس (لەدایکبووی ساڵی ١٨٥٧، کوڕی ماوروس کە یەکەم کارگەی ئامێری کشتوکاڵی لە باڤاریا لە فرایزینگ لە ساڵی ١٨٦٠ دامەزراند) کۆمپانیای خۆی بۆ چاککردنەوەی ئامێرە کشتوکاڵییەکان لە ساڵی ١٨٨٣ لە پیلستینگ دامەزراند. ناوی کۆمپانیاکە ناوە (بە ئینگلیزی: Andreas Glas، دوکانی چاککردنەوە بۆ ئامێرە کشتوکاڵییە هەڵمییەکان). لە ماوەی هاویندا نزیکەی ١٦ کەس کاریان بۆ دەکرد. لە ساڵی ١٩٠٥ کۆمپانیای ئەندرێاس گلاس یەکەم ئامێری چاندنی بەرهەمیان دروستکرد (seed drill). پاشان کاری ئەوەندەی هەبوو کە لە زستانەکاندا هەموو کارمەندەکانی دابمەزرێنێت. بەرهەمی کونکردنی تۆو ساڵ بە ساڵ بەرزبووەوە::ماوەی زستانی 1905/06 - 10 مەشقی تۆو : پایزی ١٩٠٦ - ٢٠ پارچە : ماوەی زستان 1906/07 - 40 ئامێر:1907 - 60 پارچە : ماوەی زستانی 1907/08 - 254 کونکردنی تۆو.١٩٠٦ ئەندرێس گلاس لەگەڵ کەسێکی دارایی جیابووەوە و بوو بە گلاس و لۆن و ناوی مارکەکەی لە باڤاریایەوە گۆڕی بۆ ئیساریا؛ هاوبەشییەکە لە ساڵی ١٩١١ کۆتایی هات. ١٩٠٨ بەرهەمهێنانی گلاس گواسترایەوە بۆ دینگۆڵفینگ بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو یاسایە ئیجبارییەی کە کارگەکانی ناخۆجێیی لە بەشداریکردن لە پێشانگای گرنگی ئامێری کشتوکاڵی ناوخۆیی قەدەغە دەکرد. کارگە نوێیەکە بە ١٥٠ کونکردنی تۆو لە ساڵێکدا دەستی پێکردووە. ژمارەی بەرهەمهێنان ساڵانە بەرزبووەوە. ١٩٢٠ کۆمپانیای گلاس وێرک ئەی جی بوو بە کۆمپانیایەکی پشک بە هاوبەشی لەگەڵ گروپی ستوم. ١٩٢٤ هانس گلاس (١٨٩٠-†١٩٦٩) بوو بە بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای گلاس وێرک ئەی جی. ١٩٣١ شکستی گروپی ستوم. ١٩٣٣ هانس گلاس گلاس وێرکی لەلایەن خاوەن پشکەکانەوە کڕی
دوای جەنگی جیهانی دووەم، بازاڕی کونکردنی تۆو لە دابەزین بوو، کۆمپانیاکە دەستی کرد بە دروستکردنی carrowی کەم و دواتر ئامێری کارکردن بۆ نانەوا لەگەڵ کونکردنی تۆو.١٩٤٩ گلاس وێرک بوو بە کۆمپانیایەکی خێزانیی کە ناوی لێنرا هانس گلاس جی ئێم بی ئێچ (لیمێتد) کە کوڕەکەی ئەندرێاس (١٩٢٣-†١٩٩٠) و کچەکەی هێرتا بەشداربوون.
سەرچاوەکان
پۆل:بی ئێم دەبلیوو
ئیبن ئەبی ئەشعەس
ئەبوو جەعفەر ئەحمەد بن محەممەد بن ئەبی ئەشعەس (عەرەبی: أحمد بن محمد بن محمد بن أبي الأشعث) پزیشکێکی موسڵمان بە ڕەگەز فارسە، پزیشکی لە مووسڵ خوێندووە و لەوێش ماوەتەوە. کتێبێکی زۆری گالێنی شەرح کردووە، بەشبەشی کردووە و وەای لێکردووە کە لە پلەی خوێندکاران بێت، زانایان گەواهیان بە شارەرزایییەکەی داوە ، هەروا دەگووترێ کە کتێبەکانی ئەرەستووشی شیکردۆتەوە و بەش بەشی کردووە. هەر لە موسڵ کۆچی دوایی کردووە. لە ساڵی ٣٦٥ یان ٣٦٠ هیجری.
بەرهەمەکان
چەند بەرهەمێکی هەیە لەوانە:
پەراوێزەکان
پۆل:مردووانی ٩٧٥ پۆل:پزیشکە عێراقییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
بڕیارنامەی ١٧٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٦٧‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
سادق خان زەند
سادق خان زەند (بە فارسی :صادقخان زند‎) ھەروەھا وەک محەممەد سادق ناسراوە، چوارەم پاشای زەند بوو، فەرمانڕەوایییەکەی لە ٢٢ی ئابی ١٧٧٩ دەست پێدەکات تاوەکوو ١٤ی ئازاری ١٧٨١
سادق خان دەگەڕێتەوە بۆ ھۆزێکی بچووک بەناوی زەندییەکان کە ھۆزێک بوون لە لەک و لقێکیان لە لوورەکان لێدەبوویەوە، لە سەرچاوەکان وا باسدەکرێت کە لە بنەڕەتەوە کورد بن.
ئاماژە بەسەرچاوە
پۆل:مردووانی ١٧٨٢ پۆل:فەرمانڕەواکانی زەند پۆل:ژەنەڕالەکانی زەند
بڕیارنامەی ١٧٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٣ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی عێراق. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٧٤‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:عێراق لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ عێراق
فەرھەنگی ژیاننامەی نەتەوەیی
فەرھەنگی ژیاننامەی نەتەوەیی (DNB) کارێکی ستانداردە لەسەر کەسایەتییە ناسراوەکان لە مێژووی شانشینی یەکگرتوو، لە ساڵی ١٨٨٥ بڵاوکراوەتەوە، وە وەشانە پێشکەوتووەکەی بریتیە لە فەرھەنگی ئۆکسفۆرد بۆ ژیاننامەی نیشتمانی لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ بڵاوکراوەتەوە کە دەکاتە ٦٠ بەرگ و ھەروەھا لەسەر ئینتەرنێتیش بڵاوکراوەتەوە. وە لە ١٩٩٦ زانکۆی لەندەن وەشانێکی وردتر و جێگرتووی بڵاوکردەوە لە فەرھەنگەکە
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فەرھەنگی ژیاننامەی نەتەوەیی پۆل:فەرھەنگەکانی ئۆکسفۆرد پۆل:ئەدەبیاتی ناخەیاڵی بەریتانی
بڕیارنامەی ١٧٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سۆمالیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٧٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:سۆماڵیا لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سۆماڵیا
زانکۆی شا عەبدوڵڵا بۆ زانست و تەکنەلۆجیا
یەکێکە لە زانکۆکانی وڵاتی سعودیە.
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٩ پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە عەرەبستانی سعوودی پۆل:زانکۆکان و کۆلێجەکانی عەرەبستانی سعوودی
زانکۆی بەحرەین
یەکێکە لە زانکۆکانی وڵاتی بەحرەین, زانکۆکە لەساڵی ١٩٨٦ دامەزراوە لە بەحرەین
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:زانکۆکانی بەحرەین پۆل:زانکۆ عەرەبییەکان پۆل:زانکۆی بەحرەین
مەرعەش
قەهرەمانمەرعەش، مەرعەش، ماراش یان گورگوم یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای کاهرامان ماراش ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتووانی	١.٠٠٤.٤١٤ کەس بووە.
پەراوێزەکان
پۆل:مەرعەش پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای مەرعەش
ئەبوولفەتح خان زەند
ئەبوولفەتح خان زەند (لەدایکبووی: ١٧٥٥|٥٦ بۆ ١٧٨٧) سێیەم پاشای ئیمپراتۆریەتی زەند بوو، کە فەرمانرەوایەتییەکەی لە ٦ی ئازاری ١٧٧٩ بۆ ٢٢ی ئابی ١٧٧٩ بوو.
ئاماژە بە سەرچاوە
پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٧٥٠ پۆل:مردووانی ١٧٨٧ پۆل:فەرمانڕەواکانی زەند
ئەستەر ڤرانکس
ئاستەر ڤڕانکس (لەدایکبووی ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری بەلجیکییە کە وەک یاریزانێکی ناوەڕاستی یاریگا یاری دەکات بۆ یانەی خولی بۆندسلیگا وۆڵڤسبۆرگ.
کاروانی یانە
لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨، ڤڕانککس یەکەمین گرێبەستی پیشەگەری خۆی لەگەڵ مێچێلێن واژوو کرد. ڤڕانکس یەکەمین یاری خۆی بۆ مێچێلێن ئەنجامدا لە جامی سوپەری بەلجیکا ٢٠١٩، لە دۆڕاندنیان ٣–٠ بەرامبەر یانەی جێنک. ڤڕانکس لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ڕای گەیاند کە بڕیاریداوە بۆ وەرزی داھاتوو پەیوەندی بکات بە یانەی وۆڵفسبێرگ لە خولی ئەڵمانیدا.
کاروانی نێودەوڵەتی
لە بەلجیکا لەدایکبووە، ڤرانکس لە ڕەچەڵەکی کۆنگۆیە. لە ئاستی لاوانی نێودەوڵەتیدا یاری دەکات بۆ بەلجیکا.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی ھێڵی ناوەندی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢ پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەلجیکی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەلجیکی پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا
ئۆپڵ
وێنۆک|چەپ|ھێمای کۆمپانیاکە ئۆپڵ کۆمپانیایەکی بواری بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێلە.
بەستەری ناوخۆی
ئۆپڵ بەیەکێک لە باشترین کۆمپانیاکانی بەر ھەم ھێنانی ئۆتۆمبێل دادەنرێ نمونە لە ساڵی ۱۹۸۷ئۆپڵ ئۆمێگا بە باشترین ئۆتۆمبێلی ئەو کاتە ھەڵبژێردرا لە ئەوروپا لەڕوی ئەو تەکنەلۆجیایەی تیایا بەکار ھێنراوە ھەروە ھا شێوەی ھەندەسی ئۆتۆمبێلەکە بەرامبەر بەرگری ھەوا و کەم بەھەدەردانی بەنزین! ھەروەھا ئۆپڵ لەساڵانی ۱۹۸۷ ئۆپڵ سیناتۆڕی جیلی نوێی خستە بازاڕەوە کە ئەم ئۆپڵ سیناتۆڕانە بزوێنەری گەورەی لەسەر بوون وەک 3.0i و 3.4i ھەروەھا ئۆپڵ ئۆمێگا مەکینە 4.0i لێدروست کرا ئەویش تەنھا بۆ ئەوەی ئۆپڵ ببێت بەکارگەیەک کە شان لە شانی کۆمپانیای بی ئێم و مارسیدس بدات
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کۆمپانیاکان، دامەزرانی ١٨٦٢
محەممەد عەلی خان زەند
محەممەد عەلی خان زەند (بە فارسی: محمد علی خان زند، لەدایکبووی ١٧٦٠ بۆ ١٧٧٩) دووەم پاشای ئیمپراتۆریەتی زەند بوو، کە فەرمانڕەوایەتییەکەی لە ٦ی ئازاری ١٧٧٩ بۆ ٩ی حوزەیرانی ١٧٧٩ بوو.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٧٦٠ پۆل:مردووانی ١٧٧٩ پۆل:فەرمانڕەواکانی زەند
بڕیارنامەی ١٧٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی سۆمالیا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٧٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:سۆماڵیا لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سۆماڵیا
جێرارد پیکێ
جیرارد پیکێ لەدایکبووی ٢ی شووباتی ١٩٨٧. یاریزانی پڕۆفیشنالی تۆپی پێ ئیسپانییە کە یاری بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا و یانەی بارسێلۆنا دەکات لەھێڵی بەرگری. بەرلەوەی یاری بۆ بارسێلۆنا بکات ناوبراو یاریزانی یانەی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی بووە. پیکێ لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئیسپانیا جامی جیھانیی ٢٠١٠ی فیفا و جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠١٢ بردۆتەوە.
ژیانی وەرزشی
وێنۆک|پیکێ بەدرێسی بارسێلۆنا لەوەرزی ٢٠١٢–٢٠١٣ ئیسپانیا جیرارد پیکێ سەرەتای یاریکردنی لەگەڵ تیپی لاوانی یانەی بەرشلۆنە دەستپێکرد بەردەوامبوو تا ساڵی ٢٠٠٤، لەو ساڵەدا پەیوەندی بەیانەی مانچیستەر یونایتد کرد تاساڵی ٢٠٠٨ بەردەوامبوو، لەوماوەیەدا ١٢یاری ئەنجامدا بەڵام ھیچ گۆڵێکی تۆمارنەکرد. لەرۆژی ٢٠٠٦/٨/٤ بەشێوەی خواستن پەیوەندی بەیانەی ڕیال زەرەگۆزا کرد یەک ساڵ لەگەڵ ئەو یانەیە بەردەوامبوو ٢٢یاری ئەنجامداو ٢گۆڵی تۆمارکرد. لەرۆژی ٢٠٠٨/٥/٢٧پەیوەندی بەیانەی بەرشلۆنەوە کرد و تا ئێستاش لەگەڵ ئەو یانەیە بەردەوامە، تائێستا ٢٢١یاری ئەنجامداوە و ١٩گۆڵی تۆمارکردووە. لەوەرزی ٢٠٠٢–٢٠٠٣ پەیوەندی بەھەڵبژاردەی ئیسپانیا بۆ خوار تەمەن ١٦ساڵی کرد تاساڵی ٢٠٠٤بەردەوامبوو لەوماوەیەدا ٧یاری ئەنجامداو ٢گۆڵی تۆمارکرد، ھەر لەو ساڵەدا جیرارد پیکێ لە ھەڵبژاردەی ئیسپانیای خوار تەمەن ١٦بەرزکرایەوە بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیا بۆ خوار تەمەن ١٧ساڵی و تاساڵی ٢٠٠٦بەردەوامبوو لەوماوەیەدا ٨یاری ئەنجامدا و ٣گۆڵی تۆمارکرد، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٦بەرزکرایەوە بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیای خوار تەمەن ١٩ساڵی و تاساڵی ٢٠٠٧بەردەوامبوو لەوماوەیەدا ٨یاری ئەنجامدا و ٣گۆڵی تۆمارکرد دواتر لە ساڵی ٢٠٠٧بەرزکرایەوە بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیای خوار تەمەن ٢٠ساڵی و تاساڵی ٢٠٠٨بەردەوامبوو لەوماوەیەدا ٥یاری ئەنجامدا و ١گۆڵی تۆمارکرد، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٨بەرزکرایەوە بۆ ھەڵبژاردەی ئیسپانیای خوار تەمەن ٢١ساڵی و تاساڵی ٢٠٠٩بەردەوامبوو و ١٢یاری ئەنجامداو ١گۆڵی تۆمارکرد، دواتر لە ساڵی ٢٠٠٩بەرزکرایەوە بۆ ھەڵبژاردەی یەکەمی ئیسپانیا و تائێستاش بەردەوامە و ٨١یاری ئەنجامداوەو پێنچ گۆڵی تۆمارکردووە. جیرارد پیکێ بۆ ھەڵبژاردەی کەتەلۆنیاش یاری کردووە و ٩یاری ئەنجامداو بەڵام ھیچ گۆڵێکی تۆمارنەکردووە.
مەلەتی
مەلەتی یان مەلەدی (بە تورکی: Malatya) یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای مەلەتی ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ژمارەی دانیشتووانی ٤٥٦٫٨١٣ کەس بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:مەلەدی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٣٨
زانکۆی ئەمریکی لە قاھیرە
یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر ، دووەم کۆنە زانکۆی ووڵاتی میسرە لەدوای زانکۆی قاهیرە ەوە دێت کە لەساڵی ١٩١٩ دامەزراوە ،زانکۆیەکە دەکەویتە شاری قاهیرە نزیک گۆڕەپانی تەحریر
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:فێرکاری لە قاھیرە پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩١٩ پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:دامەزرانەکانی ١٩١٩ لە میسر
زانکۆی ژنانی کۆبێ شۆین
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکان لە پارێزگای ھیۆگۆ پۆل:زانکۆ و کۆلێژەکانی ژنان لە ژاپۆن پۆل:زانکۆ و کۆلێژە تایبەتەکان لە ژاپۆن پۆل:خوێندن لە کۆبێ پۆل:دامەزراوەکانی ١٨٩٢ لە ژاپۆن پۆل:باڵەخانە و شێوەکارییەکان لە کۆبێ
بڕیارنامەی ١٧٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆتدیڤوار. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩١‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:کۆتدیڤوار لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆتدیڤوار
دەیڤد بێرمان
وێنۆک دەیڤد کلۆد بێرمان (بە ئینگلیزی David Cloud Berman لەدایکبووی، ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٦٧ مردن: ٧ی ئابی ٢٠١٩) مۆسیقاژەن، گۆرانیبێژ و شاعیری ئەمریکی بوو. لە ساڵی ١٩٨٩ لەگەڵ ستیڤن مالکمۆس و بۆب ناستانۆڤیچ، باندی ئیندی ڕۆک سیلڤەری جوو دامەزراند.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧ پۆل:مردووانی ٢٠١٩
جوان حاجۆ
جوان حاجۆ (بە لاتینی: Ciwan Haco، لەدایکبووی ١٩٥٧) گۆرانیبێژێکی بەناوبانگی کوردە.
ژیان
جوان حاجۆ لە ١٧ی ئابی ١٩٥٧ لە تربەسپیێ لە ناوچەی قامیشلۆ لە دایک بووە. جوان لە بنەماڵەی حاجۆ ئاغایە کە لە دوای شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران ناوچەی مێردینیان بەجێ ھێشتووە. ھەر لە منداڵیەوە بە دوای مۆسیقاوە بووە و لە ١٧ ساڵیدا بۆ یەکەم جاری لە شوێنێکی گشتیدا گۆرانیی وتووە. لە ١٩٧٩ کوردستان بە جێ دەھێڵێت و لە ئاڵمانیا لە زانکۆی Ruhr University Bochum خوێندنی مۆسیقا دەست پێ دەکات. لەو ماوەیەدا مۆسیقازانە ئاڵمانییەکان وەک Udo Herbst کاریگەرییان لەسەری داناوە. ئەمە دەبێتە ھۆی ئەوە کە بە مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی و بە تایبەتمەندییەکانی مۆسیقای پۆپ و ڕۆکی ئەورووپی شێوازێکی نووژەن و تایبەتی خۆی پێک بێنێت. مانەوەی لە نۆرویژ و کارکردن لەگەڵ مۆسیقازانی ئەوێ ئەزموونی جوان حاجۆیان پڕپیتتر کردەوە. لە ساڵی ٢٠٠٤ ڕێگەی پێ درا لە تورکیا کۆنسەرت بگێڕێت کە پێشوازییەکی زۆر مەزنی لێ کرا. لە دوای ١٩٩٩ کە ژیانی ھاوبەشی پێکھێنا دەقی سترانەکانی جوان حاجۆ گۆڕانکاری بە خۆوە بینی و لە شێوازێکی شۆڕشگێڕانەوە بەرەو باسی جوانییەکانی ژیان و ئەوینەوە ڕۆیشت. ھەروەھا جوان حاجۆ لە فیلمی دۆڵ (٢٠٠٧) لە دەرھێنانی ھونەر سەلیم ڕۆڵی ھەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:ژەنیارانی کورد پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧ پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی باکووری پۆل:خەڵکی قامیشلۆ
ئەکادیمیای عەرەبی بۆ زانست و تەکنۆلۆژیا و گواستنەوەی دەریایی
ھەروەھا ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩٧٢ پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:زانکۆکانی سووریا
بڕیارنامەی ١٧٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆتدیڤوار. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:کۆتدیڤوار لە ٢٠٠٦ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆتدیڤوار
ئەرزنگان
ئەرزنگان یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای ئەرزنگان ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ١٣٧٫٥٦٩ کەس بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی تورکیا پۆل:ئەرزگان
ئیبن بوکس
ئەبوو ئیسحاق ئبیڕاھیم بن بوکس، (عەرەبی: ابن بكس) پزیشکێکی موسڵمانە، لە ساڵی (٣٩٣ کۆچی/١٠٠٣ زایینی) کۆچی دوایی کردووە. لە بەغدا خوێندوویەتی، ئیبن ئەبی ئوسەیبیعە وتویەتی کە زۆر کتێبی وەرگێڕاوە بۆ عەرەبی، وتارێکیشی ھەیە سەبارەت بە ھاوڵە.
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی بەغدا پۆل:مردووانی ١٠٠٣ پۆل:پزیشکانی سەدەی ١٠یەم پۆل:پزیشکە عێراقییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست پۆل:پزیشکەکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسلام
زانکۆی بەریتانی لە میسر
thumb|تەلاری زانکۆی بەریتانی لە میسر یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر.
ھەروەھا ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
لوک پی بلاکبێرن
وێنۆک لوک پرایۆر بلاکبێرن (بە ئینگلیزی Luke Pryor Blackburn لە دایکبوی ١٦ی حوزەیرانی ١٨١٦ مردنی لە ١٤ی ئەیلوولی ١٨٨٧) پزیشکێکی ئەمریکی، خێرخواز و سیاسەتمەداری خەڵکی کێنتاکی بوو. بە بیست و ھەشتەمین پارێزگاری کێنتاکی ھەڵبژێردرا، کە لە ساڵی ١٨٧٩ تا ١٨٨٣ خزمەتی دەکرد. تا ھەڵبژاردنی ئێرنی فلێچەر لە ساڵی ٢٠٠٣، بلاکبێرن تاکە پزیشک بوو کە وەک پارێزگاری کێنتاکی خزمەتی کرد.
دەیڤد ھیلبێرت
دەیڤد ھیلبێرت لەدایکبووی ٢٣ کانوونی دووەم ١٨٦٢ لە کۆنیگسبێرگ، پرۆسی ڕۆژھەڵات، ماتماتیکزانی ئەڵمانی و یەکێک لە بەناوبانگترین ماتماتیکزانانی سەدەی نۆزدەھەم و سەرەتاکانی سەدەی بیستەمە. ھیلبێرت کاریگەریی زۆری ھەبوو لە پەرەپێدان و داھێنانی مێکانیک کوانتۆمی و تەنانەت بیردۆزی ڕێژەیی و ھەروەھا بەردی بناغەی لقی شیکاریی فانکشنیی دانا و پەرەی پێدا.
ژیاننامە
دەیڤد ھیلبێرت لە ٢٣ کانوونی دووەمی ١٨٦٢ لە شاری کۆنیگسبێرگ، لەدایک بوو و لە ١٤ شوباتی ١٩٤٣ لە شاری گوتینگنی ئالمان کۆچی دوایی کرد. ساڵی ١٨٨٦ تا ١٨٩٥ مامۆستای ماتماتیک بوو لە زانکۆی کۆنیگسبێرگ و باقی ساڵەکانی ژیانی لە ١٨٩٥ تا ١٩٣٠ لە زانکۆی گوتینگن بەسەر برد.ھیلبێرت مناڵی یەکەم و تاقانە مناڵی ئۆتۆ و ماریا بوو.
بەڵگەنەویستەکانی ھیلبێرت
بەڵگەنەویستەکانی ھیلبێرت چەند بەڵگەنەویستێکی گرینگن لە بواری ئەندازەی نائیقلیدسیدا کە بە ٦ گرووپ دابەش بوونە. بۆ نموونە بەڵگەنەویستی ھاوبەربوونی ھیلبێرت، بەڵگەنەویستێکە کە دەتوانرێت لەجیاتی بەڵگەنەویستی پێنجەمی ئیقلیدس بەکار بھێنرێت.
بەڵگەنەویستی ھاوبەربوونی ھیلبێرت: بۆ ھەر ھێڵێک وەکوو l وە ھەر خاڵێک وەکوو p کە ناکەویتە سەر ئەم ھێڵە، بەلایەنی زۆرەوە ھێڵێک وەکوو m بوونی ھەیە بەشێوەیەک کە بە pدا دەڕوات و لەگەڵ l ھاوبەرە. بە دستەواژەیەکی سادەتر:
بەڵگەنەویستی ھاوبەربوون: بۆ ھەر ھێڵێک و ھەر خاڵکێک کە لەسەر ئەم ھێڵە نییە، یەک و تەنیا یەک ھێڵ بوونی ھەیە کە ھاوبەرە لەگەڵ ھێڵی ئاماژەپێکراو و بە خاڵەکەدا دەڕوات.
٢٣ کێشە
ساڵی ١٩٠٠ زایینی ھیلبێرت لە دووەمین کۆنگرەی نێونەتەوەیی ماتماتیکزاناندا لە پاریس، پێرستێک لە چەندین پرسیاریی ماتماتیکی خستەڕوو.
سەرچاوەکان
پۆل:دەیڤد ھیلبێرت پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٩یەم پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٢ پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:مردووانی ١٩٤٣ پۆل:ماتماتیکزانانی ئاڵمانی پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست
چیاکانی خەیبینی
زنجیرەچیای خەیبینی، یان چیاکانی خەیبینسکی یان خیبینس، یەکێکە لە دوو زنجیرە چیایی سەرەکی نیمچە دوورگەی کۆلا، ڕووسیا.
جوگرافیا
خەیبینی ماسیف بەرزترین چیاکانی نیمچە دوورگەی کۆلان، نیمچە دوورگەی گەورە کە لە باکووری ڕووسیاوە درێژ دەبێتەوە بۆ ناو بارنتس و دەریای سپی کۆی ڕووبەری زەوی نیمچە دوورگەکە نزیکەی ١٠٠٬٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. دەوڵەمەندە بە کانزاکان بەھۆی لابردنی چینێک لە خاک لە ماوەی دوایین تەمەنی سەھۆڵدا.
خەیبینی ماسیف لە شێوەی ھێلکەیی دایە نزیکەی ١٬٣٠٠ کیلۆمەتر دووجایە؛ و بەشی ناوەندی نیمچە دوورگەی داگیر دەکات لە بەرزبوونەوەیەکی ڕێژەیی ٩٠٠–١٠٠٠ م لە سەرووی دەشتی دەوروبەری. کێوەکان بە تایبەتی بەرز نین. دوو بەرزترین لووتکە بریتین لە یودیچۆمچۆر، کە ١٢٠١ مەتر، ھەروەھا چاسنەچۆر کە ١١٩١ مەتر وەستاوە تێکڕای بەرزبوونەوەکە ١٬١١٦ مەترە. چیاکان شێوەی ئەسپسوارێک پێکدەھێنن کە لەلایەن تەختەیەکی بەرزەوە ھەڵیدەقوڵێت، کە بە زنجیرەیەک لە کانیاوەکانی قووڵی لێ ھەڵقوڵاوە. لووتکەکان لە جۆری پڵێتن، لەگەڵ لێوارە توندەکان، لەگەڵ زەرفیڵ، ناوچەی بەفر و بەفر لە ھەندێک شوێندا. ھەموو زەوییەکە لەشێوەی ئەلپین یان تەندران.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرەچیاکانی ڕووسیا پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی
خارپێت
ئەلەزیز یان خارپێت یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای خارپێت ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٣١٢٫٥٣٤ کەس بووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
ا
پۆل:خارپێت پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٨٣٤
جەیمس جەی بلاین
وێنۆک جەیمس گیلسپی بلاین (بە ئینگلیزی James Gillespie Blaine لە دایکبوی ٣١ی کانوونی دووەم ١٨٣٠مردنی لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٨٩٣) سیاسەتوانی کۆماری خوازی ئەمریکی بوو کە لە سالەکانی ١٨٦٣ تا ١٨٧٦ نوێنەرایەتیی کە نوێنەراییەتی مەینی دەکرد لە ئەنجوومەنی نوێنەران لە ١٨٦٩ تا ١٨٨١ وەک سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا کاری دەکرد.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٠ پۆل:مردووانی ١٨٩٣ پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان
بڕیارنامەی ١٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩٣‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ ھێزەکانی ئاشتیپارێز لە قوبرس پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦ پۆل:قوبرس لە ٢٠٠٦
زنجیرەچیای کیتانگلاد
زنجیرە چیای کیتانگلاد زنجیرە چیایەکە کە زاڵە بەسەر بەشی ناوەندی باکووری پارێزگای بووکیدنۆن بەشێک لە ھەشت شارەوانی و شارەکانی ئەو پارێزگایە وەک تەلەکەگ، باونگۆن، لیبۆنا، مانۆلۆ فۆرێتیچ، ئیمپاسۆگۆنگ، لانتاپان و مەلایبەلای داگیردەکات مەوداکە یەکێکە لە چەند دارستانێکی باراناوی ماوە لە فلیپین، میوانداری یەکێک لە گرنگترین جۆرەکانی ئاژەڵی کێوی دەگمەن و ئەندێمیک وەک ھەڵۆی فلیپین دەکات. پێنج لە لووتکەکانی بەرزایییەکی زۆر بەرزیان ھەیە: چیای دولەنگ- دولەنگ، کە بەرزترینیان ٢٩٤١ مەترە؛ ماونت کیتانگلاد لە ٢٨٩٩ مەتر کێوی ماگناو لە ٢٧٤٢ مەتر ماونت لومولویاو لە ٢٦١٢ مەتر و چیای تومینونگان بە ٢٤٠٠ مەتر.
ناونانی
ناوی "کیتانگلاد" لە ئەفسانەیەک وەرگیراوە کە جارێک لافاوێکی گەورە بووە کە زەوییە ڕەسەنەکانی بووکیدنۆن و تەنیا ترۆپکی شاخەکە، بە قەبارەی "تانگلاد" (گەڵای لیمۆ) بە دیار مابووەوە ("kita") لە سەبوانۆ.
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرەچیاکانی فلیپین پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن
زانکۆی ئاڵمانی لە قاھیرە
thumb|تەلاری زانکۆی ئەڵمانی لە قاهیرە یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر ، زانکۆیەکە لەساڵی ٢٠٠٢ دامەزراوە ، لەم زانکۆیە خوێندکاران بە زمانی ئینگلیزی و زمانی ئەڵمانی دەخوێنن ، لە ئێستادا دکتۆر مەحمود عەبدولقادر سەرۆک ڕاگری کۆلێژەکەیە.
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:فێرکاری لە قاھیرە پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ٢٠٠٣ پۆل:زانکۆکانی میسر
بازید
بازید (بە تورکی:Doğubeyazit) یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای ئاگری ھەڵکەوتووە.
بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ١١٣٫٠٤٨ کەس بووە.
پۆل:قەزاکانی پارێزگای ئاگری
ئیکەر براڤۆ
ئیکەر براڤۆ سۆلانیلا (لەدایکبووی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥) یاریزانێکی پیشەگەری تۆپی پێی ئیسپانییە کە یاری دەکات وەک ھێرشبەر بۆ یانەی ڕیال مەدرید کاستیلا بە خواستن لە بایەر لێڤەرکۆزنەوە.
کاروانی یاریکردن
لە تەمەنی ٥ ساڵیدا لەلایەن بەرشەلۆنە چاودێری کرا لەکاتی یاریکردن بۆ ئیسپلونگێج، براڤۆ چووە لا ماسیا و بەشێک بوو لە ئەکادیمیای لاوان تا گرێبەستی لەگەڵ یانەی ئەڵمانی بایەر لیڤەرکوزن واژوو کرد لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١. یەکەم یاری پیشەگەری خۆی لەگەڵ لیڤەرکۆزن ئەنجامدا وەک یەدەگ لە کۆتایییەکانی یارییەکە ھاتە یاریگا لە دۆڕاندنیان ٢–١ لە جامی ئەڵمانیا بەرامبەر یانەی کارلسروھەر لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١. لە تەمەنی ١٦ ساڵ، ٩ مانگ و ١٥ ڕۆژدا، براڤۆ بوو بە لاوترین یاریزانی پێکھاتەی یەکەم بوو بۆ لیڤەرکۆزن لە مێژوودا، کە پێشتر بەناوی فلۆران ویرتزەوە بوو. لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١، براڤۆ یەکەم یاری بۆ بایەر لێڤەرکۆزن کرد لە بۆندسلیگا لە یەکسانبوونیان لەگەڵ ھێرتا بەرلین؛ لە تەمەنی ١٦ ساڵ و ٢٩٨ ڕۆژدا بە ماوەیەکی کەم بوو بە دووەم لاوترین یاریزانی بۆندسلیگا کە یاری بکات و یەکەمیان بۆ بایەر لیڤەرکوزن، پێش ئەوەی لەلایەن ھاوتیمەکەی زیدان سێردیمیرەوە لە ھەمان یاریدا بشکێنرێت.
لە ٢٩ی ئابی ٢٠٢٢، براڤۆ تۆمار کرا لەگەڵ فیراسیۆنی پریمێرا (ئیسپانیا)یانەی دووەمی ڕیاڵ مەدرید (کاستیلا)، بە خواستن بۆ ماوەی یەک ساڵ لە لیڤەرکوزنەوە.
کاروانی نێودەوڵەتی
براڤۆ یاریزانی لاوانی ئیسپانیایە، نوێنەرایەتی ئیسپانیا خوار ١٥ ساڵان و ئیسپانیا خوار ١٧ ساڵانی کردوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:خەڵکی ئیسپانی دوور لە وڵاتی خۆیان لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئیسپانی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئیسپانی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥ پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا پۆل:وەرزشکارانی پارێزگای بارسێلۆنا
زانکۆی نێونەتەوەییی میسر
زانکۆی نێونەتەوەییی میسر یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر، زانکۆیەکە لەساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە، ئەم زانکۆیە پێکدێت لە کۆمەڵێ کۆلێژ و بەش لەوانە دەرمانسازی و بەڕێوەبردنو بازرگانی و ددانسازی و زانستی کۆمپیوتەر و چەندین بەشە کۆلێژی تر
ھەروەھا ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:دامەزراوە پەروەردەیییەکانی دامەزراوی ١٩٩٦ پۆل:زانکۆی نێودەوڵەتیی میسر
تۆماس بلامی
وێنۆک تۆماس ئەلبێرت بلامی، (بە ئینگلیزی Sir Thomas Albert Blamey لە دایک بوی ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٨٨٤مردنی ٢٧ی ئایاری ١٩٥١) جەنەراڵێکی ئوسترالی بوو لە جەنگی جیھانی یەکەم و دووەم بە شدار بوە، و تاکە ئوسترالی بوو کە پلەی مارشاڵی مەیدانی بەدەست ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:کەسایەتییە سەربازییەکانی جەنگی جیھانیی دووەم پۆل:ژەنەڕالە ئوسترالییەکان پۆل:کەسایەتییە سەربازییە ئوسترالییەکانی جەنگی جیھانیی یەکەم
بڕیارنامەی ١٧٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٢٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژھەڵاتی ناوین. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩٦‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بڕیارنامەی ١٧٣٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٣٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بابەتە گشتییەکان سەبارەت بە بایکۆت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩٩‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ٢٠٠٦
زانکۆی ٦ی ئۆکتۆبەر
thumb|لۆگۆی زانکۆی ٦ی ئۆکتۆبەر یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر ، زانکۆیەکە لەساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە دەکەویتە شاری ٦ی ئۆکتۆبەر لە میسر.
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:فێرکاری لە قاھیرە پۆل:زانکۆکانی میسر پۆل:دامەزراوە پەروەردەیییەکانی دامەزراوی ١٩٩٦
پرۆتۆکۆل (دیپلۆماسی)
پرۆتۆکۆل له‌ ڕامیاری نێوده‌وڵه‌تی: بریتیه‌ له‌ ئه‌ته‌کێتی تایبه‌ت به‌ یاساو کاری دیپلۆماسی له‌ کاروباری ده‌ره‌وه‌.
پرۆتۆکۆل بنه‌مایه‌که‌ بۆ چۆنیه‌تی هه‌ڵسوکه‌وتی ئه‌و نوێنه‌رانه‌ی که‌ له‌بواری دیپلۆماسی کارده‌که‌ن.به‌هه‌موو جۆره‌کانیه‌وه‌.پرۆتۆکۆل که‌ باس له‌چۆنیه‌تی هه‌ڵسوکه‌وتی دیپلۆماتکاران ده‌کات به‌ شێوه‌ی نووسراو دیاری ده‌کرێت له‌گه‌ڵ هه‌ندێ له‌ کارامه‌یی که‌ نانوسرێته‌وه‌.پرۆتۆکۆل بریتیه‌ له‌ ڕێچکه‌یه‌ک که‌ به‌هۆیه‌وه‌ ڕه‌زامه‌ندی دیپلۆماتکاران داخوازیه‌کانیان پێشکه‌ش ده‌که‌ن .وه‌ک بۆ نمونه‌ چۆنیه‌تی هه‌ڵسوکه‌وت له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی وڵات و دیپلۆماتکاران به‌گوێره‌ی پله‌وپایه‌کانیان.
پێناسه‌ی پرۆتۆکۆل
دوو پێناسه‌مان هه‌یه‌ بۆ پرۆتۆکۆل بریتین له‌: وشه‌ی پرۆتۆکۆل له‌ وشه‌ی پرۆتۆکۆلانی ئه‌گریکیه‌وه‌ هاتوه‌ ( به‌ ئینگلیزی :protokollan) که‌ واتای له‌زگه‌ ده‌گه‌یه‌نێت که‌ له‌سه‌ر به‌رگی نامه‌یه‌ک ده‌درێت وه‌ک مۆرێک تا بزانرێت ئه‌م نامه‌یه‌ نه‌کراوه‌ته‌وه‌ و مۆر کراوه‌.که‌ نیشاندانی هه‌ڵس و که‌وتێکی جوانه‌ وه‌ گه‌یاندنی په‌یامێکه‌ بێ ئه‌وه‌ی بگوترێت که‌ نامه‌که‌ نه‌کراوه‌ته‌وه‌ وه‌ک ڕێزگرتنێک به‌رامبه‌ر نامه‌ به‌ره‌که‌ .دواتر ئه‌م وشه‌یه‌ په‌ره‌ی سه‌ند و بۆ بواری فراوانتر به‌کارهات.
گرنگی کاری پرۆتۆکۆلی
هه‌موو وڵاتان گرنگیه‌کی زۆر به‌به‌شی پرۆتۆکۆڵ ده‌ده‌ن.که‌ لایه‌نی جێ به‌جێکار وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌یه‌ .ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ش به‌هۆی گرنگی بواره‌که‌ به‌شێکی تایبه‌تی بۆ کردۆته‌وه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌که‌ی.هه‌رچه‌نده‌ که‌لتوری وڵاتان جیاوازه‌ به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌کی گشتی بۆ له‌یه‌ک نزیک خستنه‌وه‌ بواره‌که‌ به‌یاسا کراوه‌ و وڵاتان په‌یره‌وی ده‌که‌ن.له‌ گرنگترین کاره‌کانی :
سه‌رچاوه‌کان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:دیپلۆماسی پۆل:وشە سیاسییەکان
زنجیرەچیای کانۆکلێس
زنجیرەچیایی کانۆکلێس لە ناوەڕاستی سریلانکا، لە ناوچەی ماتالی و کاندی دەکەوێتە سەر زنجیرە ناوی خۆی لە زنجیرەیەک لە تاوەکان و لووتکەکانی لە ڕۆژاوای ماسیف وەردەگرێت کە لە کڵێشەی قۆڵەکانی قەڵسەکە دەچێت کاتێک لە ھەندێک شوێنەوە لە ناوچەی کەندی سەیر دەکرێت. لەکاتێکدا ئەم ناوە لەلایەن ڕووپێوی زووی بەریتانییەوە دیاری کراوە، دانیشتووانی سنەلس بە نەریتی ناوچەکەیان ناوبردووە بە دوومبارا کەندۆڤێتیا واتە زنجیرە چیای میست-لادن. ناوچەی مۆنتانی بەرزتر زۆر جار بە چینە ئەستوورەکانی ھەور داپۆشراوە. جگە لە بەھا جوانکارییەکەی، زنجیرەکە زۆر بەرژەوەندێکی زانستییە مایکرۆکۆزمێکی کەش و ھەوای تری سریلانکایە وەک بارودۆخی ھەموو ناوچە کەش و ھەوایییەکانی ئەو وڵاتە لە ناو شاری مەسیف نمایش دەکرێت لە بەرزاییەکانی بەرزتردا زنجیرەیەک دارستانی ھەوری دابڕاو ھەیە، کە جۆرەھا گوڵ و فاونایان بەستەوە. ھەرچەندە مەوداکە نزیکەی ٠٫٠٣٪ ی کۆی ڕووبەری دوورگەکە پێکدێنێت، بەڵام ئەو شوێنە بۆ ڕێژەیەکی زۆر بەرزترە لە جیاوازی ژیانەوەی وڵات. کانوکلسی جیاکراوەی مەودای چەندین بەستراو، فلۆری ئەندێمیک و فاونا کە جیان لە ناوەندی مەسیف. زیاتر لە ٣٤ لە سەدی داری ئەندیمی سریلانکا، چڵەو و گیا تەنیا لەم دارستانانەدا دەدۆزرێنەوە. دارستانی پاراستنی کانۆکلس لە ساڵی ٢٠١٠ لە لیستی کەلەپووری جیھانی سروشتی یۆنسکۆ وەک بەشێک لە کوێستانی ناوەڕاستی سریلانکا دانرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:زنجیرەچیاکانی سریلانکا
سۆفیا بلانچارد
سۆفیا بلانچارد (بە ئینگلیزی Sophie Blanchard لە دایک بوی ٢٥ی ئازاری ١٧٧٨ مردنی لە ٦ی تەممووزی ١٨١٩)، فڕینەوانی فەڕەنسی بوو لە و ھاوسەری  بلانچارد بوو یەکەم ژن بوو کە وەک دروستکەرێکی پرۆفیشناڵی باڵۆنی فڕیو کاریکرد و دوای مردنی مێردەکەی بەردەوام بوو و زیاتر لە ٦٠ پلە سەرکەوتن بە دەست ھێنا. ئەو بە بەکارھێنانی بالۆنەکەی لە سەرتاسەری ئەورووپا وەک درووستکەری بالۆن ناسرابوو.
سەرچاوەکان
پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز پۆل:مردووانی ١٨١٩ پۆل:لەدایکبووانی ١٧٧٨
چیاکانی کۆڵیما
زنجیرەچیاکانی کۆڵیما یان کۆڵیما ئۆپلاند (ڕووسی:) زنجیرەیەکی شاخە لە باکووری ڕۆژھەڵاتی سیبری بەرزترین خاڵی زنجیرەکە چیای نیوسکایا لە زنجیرەی ئومسووکچان بە ١٨٢٨ مەترە.
جوگرافیا
چیاکانی کۆڵیما ١٣٠٠ کیلۆمەتر (٨١٠ مەتر) درێژ دەکاتەوە لەسەر لاچەنێکی NW-SW و پێکھاتووە لە زنجیرەیەک لە تەختە و تەختە خاڵبەندییەکان لەلایەن لووتکەی گرانیت کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەنێوان ١٬٥٠٠ بۆ ١٨٠٠ مەتر کوێستانەکانی یوکاگیر، بەرزترین خاڵی چیای قوبووکڵەخ، بەرەو باکووری ڕۆژاوا و کوێستانەکانی ئەنادیر بۆ باکوور و باکووری ڕۆژھەڵات بەرز دەبێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن پۆل:چیاکانی کۆڵیما
زانکۆی نیل
thumb|لۆگۆی زانکۆی نیل یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر ، زانکۆیەکە لەساڵی ٢٠٠٦ دامەزراوە ، لە ئێستادا تاریق خەلیل سەرۆک ڕاگری زانکۆیەکەیە
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:زانکۆکانی میسر
بڕیارنامەی ١٧٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٣١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی لیبەریا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٦٠٢‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بادەشتەرات
وێنۆک بادەشتەرات (بە ئینگلیزی Bodashtart نزیکەی ٥٢٥ بوو ٥١٥ پ. ز) پاشایەکی ئیمپراتۆرییەتیی ھەخامەنشی بوو لە فینیقیا کە فەرمانڕەوایی شاری سیدۆنی دەکرد. ناوی بە مانای «لە دەستی ئێشترۆت» (ئایۆدین ئشترۆت)ە. ئیشترۆت خوداوەندێکی فینیقەیییە.
ئەو کوڕەزای پاشای ئاشمۆنسەری یەکم بوو و شوێنی ئامۆزای ئاشمۆنسەری دووەمی گرتەوە و لەسەر تەختی سیدۆن سەرکەوت. مێژووناسان لەو باوەڕەدان کە کوڕە بەدکارەکەی یاتونمیلک دوای ئەو سەرکەوت.
بەدەشتەرات دروستکەرێکی بە توانا بوو و ناوی لەسەر نزیکەی ٣٠ نووسراو لە نێایشگای ئاشمۆن و شوێنەکانی تری دەوروبەری شاری سیدۆنی لە لوبنان دۆزرایەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فەرمانڕەواکانی سیدۆن پۆل:فەرمانڕەواکانی سەدەی شەشەمی پێش زایین پۆل:فەرمانڕەواکانی ئیمپراتۆرییەتی ھەخامەنشی
زانکۆی فاروس لە ئەسکەندەرییە
زانکۆی فاروس یەکێکە لە زانکۆ تایبەتییەکانی وڵاتی میسر ، زانکۆیەکە لەساڵی ٢٠٠٦ دامەزراوە ، زانکۆیەکە دەکەوێتە ئەسکەندەرییە
هەروەها ببینە
لیستی زانکۆ عەرەبییەکان
پەراوێزەکان
پۆل:زانکۆکانی میسر
بڕیارنامەی ١٧٣٢ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٧٣٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ بابەتە گشتییەکان سەبارەت بە بایکۆت. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٦٠٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
جۆلەمێرگ
جۆلەمێرگ (بە تورکی: حەکاری) یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای ھەکاری ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٦٠٫٨٩١ کەس بووە.
مزگەوتی شین
مزگەوتی شین مزگەوتێکی شیعەی سەدەی ١٨یە لە شاری یەریڤان لە ئەرمەنستان. حسێن عەلی خان خانی خانەکەی ئێریڤانی ئێران ڕاسپێردرابوو. یەکێکە لە کۆنترین پێکھاتەکانی ئێستای ناوەڕاستی یەریڤان و بەرچاوترین پێکھاتەی سەردەمی ئێرانی شارەکە. لە سەدەی نۆزدەھەمدا گەورەترین مزگەوتی ھەشت مزگەوتی یەریڤان بووە و ئەمڕۆ تاکە مزگەوتی چالاکە لە ئەرمەنستان.
جۆلەمێرگ
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:جۆلەمێرگ پۆل:ئاشوورییەکان پۆل:شارەکانی تورکیا پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای حەکاری پۆل:باکووری کوردستان
مزگەوتی شین
ئەم مزگەوتە لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا عەلمانی کرا و زیاتر لە پێنج دەیە مۆزەخانەی مێژووی یەریڤانی تێدابوو. دوای سەربەخۆیی ئەرمەنستان، مزگەوتەکە بە پاڵپشتی حکوومەتی ئێران نۆژەنکرایەوە و دیسانەوە وەک مزگەوتێک دەستی بە کارکردن کرد و خزمەتی موسڵمانانی نیشتەجێی ئەرمینیا کرد.
سەرچاوەکان
مزگەوتی شین
ماتیس تێل
ماتیس تێل (لەدایکبووی ٢٧ی نیسانی ٢٠٠٥) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری فەڕەنسییە کە یاری دەکات وەک ھێرشبەر بۆ یانەی ئەڵمانی بۆندسلیگا بایەرن میونشن.
پیشەی یانە
یاریزانی پێشووی ئەکادیمیای لاوانی پاریس ئێف سی بوو، تێل لە ساڵی ٢٠٢٠ چووە یانەی ڕێنس. یەکەم یاری پیشەگەری خۆی لە ١٥ی ئابی ٢٠٢١ ئەنجامدا لە یارییەکی خولدا کە ١–١ بەرامبەر بوون لە بەرامبەر برێست یەکەم یاری لە تەمەنی ١٦ ساڵ و ١١٠ ڕۆژدا بوو بە لاوترین یاریزان کە لە یارییەکی فەرمی بۆ ڕێنس دەرکەوتبێت، ڕیکۆردی پێشووی شکاند کە پێشتر لەلایەن ئێدواردۆ کاماڤینگا بەدەست ھاتبوو.
لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٢، تێل گرێبەستێکی واژوو کرد لەگەڵ یانەی ئەڵمانی بۆندسلیگا بایەرن موینشن بۆ ماوەی پێنج ساڵ. تێچووی گواستنەوەکە کە درا بە ڕێنس ٢٨٫٥ ملیۆن یۆرۆ بوو، لەگەڵ بۆنسەکان.
کاروانی نێودەوڵەتی
تێل لە ئێستادا لە ئاستی لاوانی فەڕەنسا یاری دەکات.
ژیانی کەسی
تێل بە ڕەچەڵەک گاوادۆپایە. لە خاکی فەڕەنسادا لە دایک بووە
خەڵاتەکان
فەڕەنسای خوار ١٧ ساڵان
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٥ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی
ھێزەکانی پاراستنی گەل
ھێزەکانی پاراستنی گەل بەکورتیی ھەپەگە (بە کورمانجی: Hêzên Parastina Gel) بە گەریلاکانی کوردی باکووری کوردستان دەوترێ. ئەم گرووپە لە درێژەی کۆنگرەی حەوتەمی پارتی کرێکارانی کوردستان کە لە ساڵی ٢٠٠٠دا ساز کرابوو، دامەزرا.
ھەپەگە کە بە باڵی نیزامی پارتی کرێکارانی کوردستان دەناسرێ لە ھاوینی ساڵی ٢٠٠٤ ئاگربەستە یەکلایەنانەکەی کە لە بەرامبەر ئەڕتەشی تورک ڕاگەیاندبوو، شکاند.
بەستەری دەرەکی
ماڵپەڕی فەرمی ھەپەگە
جابیر کوڕی مەنسوور سەکری
سەرچاوەکان
پۆل:خەڵکی مووسڵ پۆل:خەڵکی حەلەب
بۆدلی
وێنۆک ڕۆناڵد ڤیکتۆر کۆرتێنای بۆدلی، (بە ئینگلیزی Ronald Victor Courtenay Bodley لە دایکبووی ٣ی مارسی ١٨٩٢مردنی لە ٢٦ی ئایاری ١٩٧٠) ئەفسەر، نووسەر و ڕۆژنامەنووسێکی سوپای بەریتانیا بوو. لە دایک و باوکی ئینگلیزی لە پاریس لە دایکبووە، ئەو لە فەڕەنسا دەژیا ھەتا نۆ ساڵ، پێش ئەوەی بچێتە کۆلێژی ئیتۆن و پاشان کۆلێژی سەربازی شاھانە، ساندھۆرست. ئەو لە ھێزی تفەنگی شاھانەی پاشا دامەزرا و لە کاتی جەنگی جیھانیی یەکەمدا خزمەتی کرد. دوای جەنگ حەوت ساڵ لە بیابانی سەحرا بەسەر برد و پاشان گەشتی کرد بۆ ئاسیا. بۆدلی چەند کتێبێکی دەربارەی گەشتەکانی نووسیوە. ئەو بە یەکێک لە نووسەرە دیارەکانی بەریتانیا لە بیابانی سەحرا دادەنرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ١٩٧٠ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٢ پۆل:دوور لە وڵاتانی ئینگلیز لە فەڕەنسا پۆل:کۆچەرانی ئینگلیز لە ویلایەتە یەکگرتووەکان
پاسپۆرت
پاسپۆرت بریتییە لە پەڕاوێکی فەرمی بۆ گەشتکردنی ھاوڵاتیان، کە بۆ دەرەوەی سنووری وڵاتەکەیان بەکاری دێنن. لەو وڵاتەی گەشتی بۆ دەکەن لە بڕی ناسنامە یاخود ڕەگەزنامەی وڵاتەکەیان بەکاری دێنن. پاسپۆرت پەڕاوێکە ئەوە نیشان دەدات کە لەلایەن وڵاتەکەیەوە کە ناوی لەسەر نوسراوە پشتگیری کراوە. بەھۆیەوە دەتوانێت بچێتە ئەو وڵاتەی کە ڕێگەی پێدراوە بە گوێرەی ئاماژەی پاسپۆرتەکەی. گەشتنامە پێک دێت لە نامیلکەیەکی بچووک کە وێنەی ھەڵگری پاسپۆرتەکەی لەسەرە لەگەڵ واژوو و ڕێکەوتی لەدایکبوون و تایبەتمەندییەکانی کەسی ھەڵگر. لە ھەندێک وڵات پەنجەمۆر و چاومۆری کەسی ھەڵگری لەسەرە ئەمەش بۆ زیاتر دڵنیابوونە لە دروستی پاسپۆرتەکە. ھەندێک لە ھاوڵاتیان لە ھەندێک وڵات لە کاتی گەشت پێویست ناکات پاسپۆرت ھەڵبگرن وەک دانیشتوانی زۆرێک لە وڵاتانی ئەورووپا کە تەنیا ناسنامەی وڵاتەکەی خۆیان ھەڵدەگرن لە کاتی گەشتیان لە چوارچێوەی وڵاتانی ئەندام لە یەکێتیی ئەورووپا. ھەروەھا ھاوڵاتیانی ئەمریکی دەتوانن گەشت بکەن بۆ مەکسیک و کەنەدا و دوورگەکانی کاریبی بەبێ پاسپۆرت کە تەنیا ناسنامە یان مۆڵەتی شوفێری ھەڵدەگرن. ھەڵگرانی گەشتنامە بۆ ئەوانەی لە خوار ١٨ ساڵی دان پێویستی بە ڕەزامەندیی باوانیان ھەیە بۆ گەشتکردن.
مێژووی پاسپۆرت
وێنۆک|296x296پیکسڵ|پاسپۆرتێکی [[چینی کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٩٨. سەردەمی چوانچسکۆ (光緒帝)]] کۆنترین گەشتنامە دەگەڕێتەوە بۆ گەشتی نەحیمیا بۆ کێوی گۆتی ٤٥٠ پ.ز. (پەرتوکی پیرۆز٫گەشتی نەحیمیا٧:٢–٩) کاتێک بۆ گەشتکردنی مۆڵەت لە پاشای فارسەکان؛ ئەردەشێری یەکەم وەردەگرێت تا پەڕاوێکی پشتگیری بۆ بنووسێت بۆ ئەوەی بەناو خاکی گۆتیەکان ڕەت ببێت، ئەردەشێری یەکەم پەڕاوێکی بۆ دەنووسێت (بۆ پاشای دوای ڕووبارەکان) کە تێیدا داوا دەکات ڕێگەی پێبدەن بەناو خاکەکەتان ڕەت ببێت (پەرتوکی پیرۆز٫گەشتی نەحیمیا٧:٢–٩). چەپ|وێنۆک|319x319پیکسڵ|پاسپۆرتی [[مۆنتینیگرۆ. لە شێوەی پەڕاوێک کە تایبەتمەندیی کەسی ھەڵگری تێدایە.]] وشەی پاسپۆرت (گەشتنامە) بە ئینگلیزی (passport) لە (pass) پەڕینەوە و (porte) لەنگەری کەشتییەوە ھاتووە. لە سەدەکانی ناوەڕاست لە ئەورووپا ھاوڵاتیان دەیان توانی لە ڕێگای ناسنامەی ھەرێمەکەیان گەشت بکەن بەڵام بۆ دەرەوەی ئەورووپا کە لە ڕێگای بەندەرەکانەوە بەکەشتی گەشتیان دەکرد (١٨٦٠) پێویستیان بە پەڕاوێکی تایبەت ھەبوو تا لە بەندەرەکان ڕەت ببن بەمە پەڕی (passport) دروست بوو کە دواتر بەم شێوەیەی ئێستا پەرەی سەند. سەرەتای سەدەی نۆزدەیەم لەگەڵ سەرھەڵدانی شۆڕشی پیشەسازی ھاوڵاتیان زیاتر پێویستیان بە گەشت ھەبوو بە مەبەستی پەیداکردنی ھەلی کار، بەمە پاسپۆرت داواکاری زیاتری کەوتەسەر. لە کاتی دەرکەوتنی دیاردەی داگیرکاری لەلایەن زۆرێ لە وڵاتانی ئەورووپا بووە شتێکی پێویستی گشتی و لە جیھان بڵاوبووەوە. پێشتریش بەمەبەستی گەشت بۆ ناوچەکانی ژێردەستی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و ڕووسی گەشتنامە بەکارھاتووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:یاسا پۆل:دیپلۆماسی
چوونەناو ئینتەرنێت
چوونەناو ئینتەرنێت (بە ئینگلیزی: Internet access) ڕاژەیەکە کە دەستگەیشتوویی بە ئەو سیستەمە گلۆڤەرییەی کە پێک ھاتووە لە تۆڕە لێکگرێدراوەکان و ناسراوە بە ئینتەرنێت دابین ئەکا. بەکارھێنانی ئەم ڕاژەیە لە لای بەکاربەران و خەڵکی ئاسایییەوە، یەکەم جار لە سەدەی بیستەم و بەھۆی ژمارەگرییەوە باو بوو. دوایی، لە سەدەی بیست و یەکەمدا، زۆربەی ئەو بەرھەمانەی خرانە نێو بازاڕەوە، دەستەوشەی "بەرینباند" -یان بەکار ھێنابوو.
بەکارھێنانی ئینتەرنێت لە سەرانسەری جیھاندا بەخێرایی لە گەشەسەندندایە. لە ساڵی ٢٠١٠ بە نزیکەی ٥٠٠ میلیۆن بەکارھێنەر ڕاژەی ئینتەرنێتی بەرینباند دراوە.
ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان پێشنیاری ئەوەی داوە کە ئەشێ دەستگەیشتوویی بە ئینتەرنێت یەکێک لە مافەکانی مرۆڤ بێ.
سەرچاوەکان
پۆل:ماف
بەکرێگیراوەکان (فیلمی ٢٠١٠)
بەکرێگیراوەکان فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٠ بەرھەمھێنراوە. نووسەری فیلمەکە دەیڤد کالاھام و سیلڤستەر ستالۆنە، و لە دەرھێنانی ستالۆنە، کە ڕۆڵی سەرەکی دەبینێت لەگەڵ ئەستێرە سینەمایییەکان وەک جەیسن ستەیتم، جیت لی، دۆڵف لەندەگرین، ڕاندی کوتور، تێری کروز، ستۆن ئۆستن، میکی ڕۆرک. فیلمەکە لە ١٣ی ئابی ٢٠١٠ لە ئەمریکا بڵاوکرایەوە. یەکەم بەشە لە زنجیرەی فیلمی بەکرێگیراوەکان.
چیرۆک
بەکرێگیراوەکان، کۆمەڵێک بەکرێگیراوی ھەڵبژاردەن کە لە نیو ئۆرلیانس دان، بۆ ڕزگارکردنی بارمتەکان لە کەشتییەکی چەتە سۆماڵییەکان، کە بەرەو کەنداوی عەدەن بڵاوەبوون. تیمەکە پێکھاتووە لە ڕابەر باڕنی ڕۆس، پسپۆڕی چەقۆ لی کریسمەس، ھونەرمەندی جەنگی یین یانگ، جەنگاوەری سەربازی گوننەر جێنسن، پسپۆڕی چەک ھێل سیزر و پسپۆڕی بواری وێرانکردنی ڕێگا. جێنسن تەقە دەکات و بەو ھۆیە زیانی گیانی لە چەتەکان دەدات، پاشان ھەوڵی ھەڵواسینی چەتەیەک دەدات، بەڵام یانگ دەیوەستێت کاتێک ڕۆس و تیمەکە ساردیان دەکەنەوە ڕۆس بە دوودڵی لە تیمەکە دەریدەکات. دواتر کریسمەس ناڕەحەتە لە دۆزینەوەی ھاوڕێ کچەکەی لەیسی، بۆ پیاوێکی تر بەجێی ھێشت.
گەشەپێدان
لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٥ دا، نووسەر دەیڤد کالاھام یەکەم ڕەشنووسی کاری فیلمێکی بە پێشنیاری بەکرێگیراوەکان بە ناونیشانی "بێرۆ" پێشکەش بە وارنەر برۆس کرد، وەک بەشێک لە مامەڵەی "پابەندبوونی کوێرانە"ی خۆی لەگەڵ ستۆدیۆ لەو کاتەدا. کالاھام دوو جاری تر بە دەقەکەیدا چووەوە و لە سەرەتای ساڵی ٢٠٠٦ دا سێیەم پێداچوونەوەی کۆتایی خۆی پێشکەش کرد.
داڕشتن
ژان کلۆد ڤەن دام لەلایەن ستالۆنەوە ڕۆڵی پێشکەش کرا، بەڵام ڕەدیکردەوە چونکە ھەستی کرد ھیچ ناوەڕۆک و گەشەپێدانێک بۆ کارەکتەر نییە. ستالۆن وتی کە ڤەن دام پێی وتوە کە پێویستە «ھەوڵ بدات خەڵک لە ناوەندی باشوور ڕزگار بکات».
وێنەگرتن
بەرھەم ھێنانی فیلم لە ٣ی ئازاری ٢٠٠٩ دەستی پێکرد، کە بودجەکەی ٨٢ ملیۆن دۆلارە.
وێنەگری سەرەکی دوای ٢٥ ڕۆژ لە ڕیۆ دێ ژانێرۆ و چەند شوێنێکی دیکەی بەرازیل دەستی پێکرد، لەوانە منگاراتیبا، نیترۆی، گوانبارا بەی، کۆلۆنیا جولیانۆ مۆریرا و پارک لیج. وێنەگرتنی سەرەتای فیلمەکە لە ٢٥ی نیسان کۆتایی ھات بەڵام لە ١١ی ئایار دا بەردەوام بوو، لە ئێلموود و نیو ئۆرلیانز، لویزیانا، لەوانە گەڕەکی فەرەنسی، شەقامی باشووری پیتەرس، فۆرت ماکۆمب، شەقامی کلایبۆرن و ئۆڤەرپاسی نێوان ویلایەتەکان ١٠. وێنەگرتنەکە لە ١ی تەممووز کۆتایی ھات، بەڵام لە ٢٧ی تشرینی یەکەم دا دیمەنی ھەڵگرتنەوە لە کەنیسەیەک لە لۆس ئەنجلس لە کالیفۆرنیا بە نیشاندانی ستالۆن و شوارزنێگەر و ویلیس (کە دووانیان بەبێ قەرەبوو کردنەوە ئەو دیمەنە ئەنجام دەدەن).
میوزیک
ئاوازدانەر برایان تایلەر لە ماڵپەڕی فەرمی خۆیدا ڕایگەیاند، کە بۆ نووسینی موزیکی سەرەتای فیلمەکە بەکرێ گیراون تایلەر پێشتر لەگەڵ ستالۆن لە فیلمی ڕامبۆ لە ساڵی ٢٠٠٨ کاری کردووە.
شانۆیی
فیلمەکە لە ڕێکەوتی ٢٣ی نیسانی ٢٠١٠ بۆ بڵاوکردنەوەی دیاریکرا، بەڵام دواتر بۆ ماوەی ٤ مانگ تا ١٣ی ئاب دواخرا بۆ ئەوەی کاتی بەرھەمھێنان درێژ بکرێتەوە. لە ١٧ی ئازاری ٢٠١٠ دا پۆستەری فەرمی نێودەوڵەتی بۆ فیلمەکە دەرچوو. تڕایلەری پڕۆمۆ لە ئابی ٢٠٠٩دا بە ئۆنلاین دزەی کرد. دوای نزیکەی دوو مانگ لە دزەکردنی تڕەیەلەرەکە، بەفەرمی بە ئۆنلاین دەرچوو. ترایلەری پرۆمۆکە لەلایەن ستالۆنەوە دەستکاری کرا و لە فیستیڤاڵی فیلمی ڤینیسیا نمایش کرا لە ١ی نیسانی ٢٠١٠، بەفەرمی ترایلەری شانۆیی بۆ فیلمەکە دەرکرا. فیلمەکە لە ٣ی ئابی ٢٠١٠ دا فەرشی سووری ھۆڵیوودی خۆی ھەبوو.
پلیتفڕۆشتن
فیلمەکە لە یەکەم ڕۆژی بڵاوکردنەوەی لە ٣٬٢٧٠ شانۆدا بەخشکرا، کە بە بەدەستھێنانی #١٠ خاڵ لە پێڕستی «گەورەترین بڵاوکراوە سەربەخۆکانی ھەموو کات» (لە بۆکس ئۆفیس مۆجۆ). ٣٤٬٨ ملیۆن دۆلاری لە کۆتایی ھەفتەی بڵاوکردنەوەی دا بەدەستھێنا و لە یەک شوێنی پلیت فڕۆشتن لە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ڕۆژی دەرچونیدا فیلمەکە بڕی ٣٬١٣ ملیۆن دۆلاری لە فرۆشتندا دەستکەوتووە.
بەکرێگیراوەکان لە لووتکەی بۆکس ئۆفیسی ئەمریکا مانەوە لە کۆتایی ھەفتەی دووەمیدا، کە کۆی کۆتایی ھەفتەکە نزیکەی ١٧ ملیۆن دۆلارە.
تا ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠، فیلمەکە بڕی (٥٢٤، ٠٦٨ ،١٠٣) ملیۆن دۆلاری لە ئەمریکا و (٨٧٠، ٤٠١، ١٧١) ملیۆن دۆلار لە بۆکس ئۆفیسی نێودەوڵەتیدا، بڕی (٣٩٤، ٤٧٠، ٢٧٤) ملیۆن دۆلاری لە جیھاندا بە دەستکەوتوە.
ئەنجامەکان و سەرلەنوێ دروستکردنەوە
بەکرێگیراوەکان ٢ لە ١٧ی ئابی ٢٠١٢ وەک بەشی دووەمی بەکرێگیراوەکان بڵاو کرایەوە فیلمەکە بڕی ٣١٥ ملیۆن دۆلار داھاتی ھەبوو و ڕەخنەیەکی زۆری لێگیرا لەلایەن ڕەخنەگرانەوە.
بەکرێگیراوەکان ٣ لە ١٥ی ئابی ٢٠١٤ وەک سێیەم بەشی بەکرێگیراوەکان بڵاوکرایەوە فیلمەکە ٢١٤٬٧ ملیۆن دۆلار داھاتی ھەبووە.
زمانی تاتی (ئێران)
زمانی تاتی (بە تاتی: تاتی زبون، Tâti Zobun) یەکێک لە زمانەکانی ئێرانیی باکووری ڕۆژاوایە، کە نزیکایەکی زۆری لەگەڵ زمانەکانی تاڵشی، تەبەری و گیلەکی ھەیە. ئەم زمانە لەلایەن خەڵکی تاتی ئێران قسەی پێدەکرێت. زمانی تاتی ھەندێک نزیکایی لەگەڵ زمانی فارسی ھەیە بەڵام لە زیاتری کاتدا جیاوازیەکی زۆری لەگەڵ فارسی ھەبووە.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانە کاسپیەنیەکان
بیردۆزی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان
بیردۆزی پێوانه‌یی
له‌ ڕێکخستنه‌کانی ئه‌کادیمیای په‌یوه‌ندیه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان  ، هه‌ریه‌که‌ له‌ سمیت و بایڵز و ئۆوینز له‌(٢٠٠٨)بابه‌تی پێوانه‌یی یان هه‌ڵوێستی  پێوانه‌ییان کرده‌ بنه‌مایه‌کی ئاشتیانه‌ بۆ کێشه‌ جیهانیه‌کان  ، که‌ به‌گوێره‌ی ئه‌م بیردۆزه‌ هه‌ریه‌که‌ له‌ بنه‌ما کۆمه‌ڵایه‌تی و ڕامیاریه‌کانیان کرده‌ پێوانه‌ بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌ هه‌رێمی و ناوچه‌ییه‌کانی جیهان که‌ هه‌ر ناوچه‌یه‌ک له‌ جیهان ده‌بێت له‌سه‌ر بنه‌ما کۆمه‌ڵایه‌تی و ڕامیاریه‌کانیان  هه‌ڵسه‌نگاندنیان بۆ بکرێت که‌ ئه‌ویش له‌ ڕێگای پێوانه‌کردنی گریمانه‌ خێراکان و گریمانه‌ کاتخۆره‌کان بۆ هه‌ریه‌که‌ له‌بنه‌ما کۆمه‌ڵایه‌تی و ڕامیاریه‌کانیان بۆ نمونه‌ هه‌ندێ ناوچه‌ پێویستیان  به‌ لیبراڵی ڕامیاری هه‌یه‌ هه‌ندێکیشیان به‌ مارکسی یاخود عه‌وله‌مه‌.