cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دوین
پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ئەرمەنستان پۆل:شارە مێژووییەکان پۆل:مێژووی دڤین پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئارارات
ئەندام
ئەندام (ئینگلیزی: Organ) لە زیندەزانیدا، کۆمەڵێک شانەیە کە فرمانێک لە فرمانەکانی لەش بەجێدەھێنێت.
سەرچاوە
پۆل:کۆئەندامەکانی لەش پۆل:ئەندامەکان
ئەلێکساندەر پۆپ
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی ئینگلیز پۆل:لەدایکبووانی ١٦٨٨ پۆل:مردووانی ١٧٤٤ پۆل:سەدەی ١٨
مەسیح
جوولەکە
لەلای جوولەکەکان مەسیح بە پێشەوای چاوەڕوانکراوی بەنی ئیسرائیل دەدانرێت و بڕوایان وایە کە ئەوە رزگاریان دەکات لە ئازار پەرتەوازەیی و دەیان گەڕێنێتەوە بۆ خاکی سەرەکی و نیشتمانیان، بەپێی باوەڕی جوولەکەکان، ھەتا ئێستا ھاتنی مەسیح چاوەڕوانکراوە.
کریستیان
کریستیانەکان پێیان وایە پەیمانی نێو پەیمانی کۆنی پەرتووکی پیرۆز بۆ بەنی ئیسرائیل ھاتووەتە دی بە دەرکەوتن و ھاتنی یەسووعی لەخاچدراو لەپێناو رزگارکردنی مرۆڤایەتی لە گووناھەکانیان. یەسووع ناسراوتریشە بەناوی مەسیحەوە (بەئینگلیزی: Christ). بەپێی باوەڕی مەسیحییەت، یەسووع خودایە و لەجەستەی مرۆڤدا و پەیمانی ئەویش بریتییە لە پەیمانی نوێ کە کۆتایی دێت بە گەڕانەوەی جارێکی تر.
ئیسلام
لەئیسلامدا، مەسیح عیسای کوڕی مریەمە، لەنێو باوەڕی ئیسلامدا، عیسا پێغەمبەر و بەندەی خودا بووە و خودا بەھەمان نامەی پێغەمبەرانی پێش خۆی بۆ قەومەکەی خۆی ناردووە. بەپێی قورئان عیسا داوای لەو گەلەکردووە کە نێردراوە بۆی کە اللە بپەرستن و ھاوەڵی بۆ پەیدا نەکەن، بۆیە ململانێیان لەگەڵ کرد و بەشێکی زۆر کەمیان باوەڕییان پێ ھێنا و کاتێک ھەوڵیاندا بیکوژن، اللە بەرزی دەکاتەوە بۆ ئاسمان و رۆژێک دەگەڕێتەوە بۆ سەر زەوی و ھەموو ئەوانە شوێنی دەکەون کە باوەڕییان بە یەک خودا ھەیە و ھاوەڵی بۆ پەیدا ناکەن.
کاپتن ئەمریکا: شەڕی نێوخۆیی
کاپتن ئەمریکا: شەڕی نێوخۆیی (ئینگلیزی: Captain America: Civil War) فیلمێکی ساڵی ۲۰۱٦ی ئەمریکییە، بە زمانی ئینگلیزی. لە جۆری خەیاڵی سوپەرھیرۆ، ئاکشن و سەرکێشییە. دروستکراوی کۆمپانیای مارڤێلە، لەلایەن کۆمپانیای واڵت دیزنییەوە بڵاوکراوەتە، فیلمەکە درێژەپێدەری زنجیرە فیلمی کاپتن ئەمریکایە. فیلمەکە لەلایەن ڕوسۆ برۆسەرس و جۆی ڕوسۆ دەرھێنراوە و لەلایەن کێفن فیگ بەرھەم ھێنراوە.
چیڕۆک
بەھۆی دەستێوەردانی سیاسی لە کارەکانی تاقمی تۆڵەسێنەرەکان، کاپتن ئەمەریکا (ستیڤ ڕۆجەرز) دژی حکوومەت دەوەستێتەوە و پیاوی ئاسنین (تۆنی ستاڕک) لایەنگری حکوومەت دەکات. بەم شێوەیە جەنگ لەنێوان ھەردوو بەرە ھەڵدەگیرسێت، بۆیەش بە جەنگی ناوخۆیی ناسراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٦ پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە سووپەرهێرۆکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمی ئەکشنی خەیاڵیی زانستیی ساڵی ٢٠١٦ پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی پۆل:فیلمە درۆنەکان پۆل:فیلمە دانراوەکان لە ساڵی ٢٠١٦ پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە ماساشوستس دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک دانراون (ویلایەت) پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە ئەمریکییەکان
ماتەماتیک (کتێب)
وێنۆک|سەربەرگی ماتەماتیک ماتەماتیک (بە کرمانجی: bîrkarî ) ناوی پەڕتووکێکی نووسینی حەسەن گونەیلییە کە لەلایەن ئەنستیتوی کوردیی ئامەدەوە چاپ و بڵاوکراوەتەوە. گونەیلی لەم پەڕتووکەدا، بە زمانی کوردی، ھەندێک لە خاڵە سەرەکییەکانی بیرکاریی ڕاڤەکردووە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان پۆل:کتێبە بیرکارییەکان
٧٩٣
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
نەجمەدین مەلا
نەجمەدین مەلا (ناوی تەواوی: نەجمەدین غەفوری عەلی ئیبراھیم) ڕۆژنامەنووس و مامۆستای خوێندنگا و نووسەری کوردبووە کە لە ساڵی ١٨٩٨ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە، و لە خێزانیکی ئاینی و ڕۆشنبیر و زانستپەروەر گەورەبووە و لەڵایەن باوکی فێری خوێندنەوە و نووسین بووە کەدواتر لەسەردەستی زانایی ناودار شێخ مستەفای قازی بروانامە لە بواری زانستە ئاینییەکانی بەدەستھیناوە، لە ٢١ نیسانی ساڵی ١٩٦٢ لە شاری سلێمانی کۆچی دواییکردووە
ژیان
نەجمەدین مەلا کوڕی مەلا غەفوری کوڕی مەلا عەلییە، خوێندنی ئەو سەردەمەی لە حوجرە تەواو کردووە و پاشان دواناوەندی مەلەکی تەواو کردووە، بەڵام حەزی لە مەلایەتی نەکردووە بۆیە زۆربەی ژیانی بە وانەوتنەوە لە قوتابخانەکەدا بەسەربردووە، ھەرچەند ژیانێکی زەحمەت و پڕئەشکەنجەی بردووەتە سەر، ماوەیەک لە ڕانیە بە مووچە خۆری دەمێنێتەوە و پاشان لەپێناوی پەیداکردنی بژێویدا لە شاری حەڵەب ماوەیەک ماوەتەوە دواتر گەڕاوەتەوە سلێمانی، نەجمەدین ڕۆشنبیرێکی بە توانای سەردەمی خۆی بوەو لە زۆربەی ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئەو سەردەمەدا چیرۆک و شیعر و وتار و گەلێک بابەتی ئەدەبی و کۆمەڵایەتی و سیاسی بڵاوکردوەتەوە، مامۆستا نەجمەدین، لە سلێمانی حوجرەیەکی لەشێوەی خوێندنگەیەکی تایبەتی بە ناوی کەشتی نوحی کردووەتەوە بۆ فێرکردنی خوێندەواری، ھەر لەم حوجرەیەشدا کتێبخانە‌یەکی دامەزراندبوو، کە کتێب و ڕۆژنامە بڵاوکراوەکانی ئەو سەردەمەی تیا ئەفرۆشت و لەم حوجرەیەوە نزیکەی حەوت ھەزار کەسی فێری خوێندەواری کردووە و ژمارەیەکی تریشی فێری زمانی فارسی کردووە مامۆستا نەجمەدین مەلا ھاوکارێکی ھەمیشەیی ڕۆژنامەی ژین بوو، لە ڕێی ئەو ڕۆژنامەیەوە ژیاننامەی زوربەی شاعیر و پیاوە گەورەکانی لە فەوتان ڕزگار کرد و نزیکەی ٩٠ چیرۆکیشی بڵاوکردەوە کە زوربەیان چیرۆکی فۆلکلۆرین، جگە لەمانە بەدەست و خەتی خۆی دیوان و بەرھەمەکانی گەلێ شاعیری پاراستووە لەوانە دیوانەکانی حەمدی و مەولەوی و سالم و نالی و کوردی نەجمەدین مەلا، گەلێ کەشکۆڵ و دەستنووسی دانسقە‌ی لەپاش بەجێماوە کە ئێستا بوونەتە سەرچاوەی لێکۆڵینەوە زانستییەکان لە بواری ئەدەب و مێژووی کورددا
مەرگ
لە ٢١ نیسانی ساڵی ١٩٦٢ لە شاری سلێمانی ھەر لە حوجرەکەی خۆیدا و بە بێکەسی کۆچی دوایی کرد و لەسەر وەسیەتی خۆی و پاش تێپەڕ بوونی چەند ساڵێک تەرمەکەی لە چیای ئەزمڕ بە خاک سپێردرایەوە
سەرچاوەکان
پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان پۆل:مردووانی ١٩٦٢ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٨ پۆل:ڕۆشنبیرانی کورد
مافی لەبەرگرتنەوە
مافی لەبەرگرتنەوە یان مافی بڵاوکردنەوە یان کۆپیڕایت ( – نیشانە: ©) کۆمەڵە مافێکی تایبەتە بۆ بڵاوکردنەوە، فرۆشتن، دابەشکردن و دووبارە بەکارھێنانەوەی بەرھەمێک.
لەساڵی ١٨٨٦ ڕێککەوتناممەی بێرن (Berne Convention) واژووکرا کە ئەم ڕێککەوتنامەیە کاری پێدەکرێت لەلایەن چەندەھا وڵاتی جیھان کە تێیدا ھەر بەرھەمێکی کەسی خۆکارانە مافی لەبەرگرتنەوەی بۆ خاوەنەکەی دەبێت بەبێ ئەوەی بەرھەمەکەی تۆماربکات لەدەزگایەکی حکوومی یان پەیوەندیدار لەوڵاتەکە. لەگەڵ ئەوەشدا زۆر وڵات کە کار بەم ڕێککەوتنامەیە ناکەن، دەبێت بەرھەمی کەسی لەلایەن وەزارەتی ڕۆشەنبیری یان کەلتوورییەوە تۆماربکرێت لەوانەش عێراق.
ماوەی خاوەندارێتی
بەزۆری و بەپێی یاسای وڵاتان مافی بڵاوکردنەوەی بەرھەمەکان دەپارێزرێت بۆ ماوەیەکی دیاریکراو کە خۆی لەتەواوی تەمەنی خاوەن بەرھەمەکە دەبینێتەوە. بەپێی یاساکانی عێراق بێت کە لەساڵانی ١٩٧١ و پاشان ٢٠٠٤ دەرچووە ئەوا مافی خاوەن بەرھەم بەپارێزراوی دەمێنێتەوە تاکوو ٥٠ ساڵ دوای مردنی خاوەن بەرھەم.
شکاندنی یاساکانی مافی لەبەرگرتنەوە
لەزۆرێک لەوڵاتانی جیھان شکاندن و بەکارھێنانی بەرھەمەکانی خاوەن بەرھەم بەبێ مۆڵەت بەتاوان دەژمێردرێت. لەساڵی ٢٠١٦، ئارتن ڤاولین کە دامەزرێنەری ماڵپەڕی تۆرێنت ((Kickass دەستگیرکرا بە تۆمەتی شکاندنی یاساکانی مافی لەبەرگرتنەوە. ماڵپەڕەکەی ئارتن یەکێک بوو لەو ماڵپەڕانەی کە بنکەدراوەیەکی (داتابەیس) گەورەی ھەبوو لە فیلم، کتێب و یاری و بەرنامەکانی کۆمپیوتەر کە پێشێلی مافی لەبەرگرتنەوە و خاوەکانییانی کردبوو.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:مافەکانی لەبەرگرتنەوە پۆل:یاسای مافی بڵاوکردنەوە پۆل:تۆمارە گشتییەکان
ئێسکی ئیسفەنجی
وێنۆک|ساختمانی ئێسکێکی ئیسفەنجی
ئێسکی ئیسفەنجی (ئینگلیزی: Spongy bone یان Cancellous bone) ئێسکەشانەیەکە چڕییەکەی لە چڕیی ئێسک کەمترە، زۆر بۆشاییی کراوەی تیادایە.
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی
زمانی دەریی زەردەشتی
زمانی دەریی زەردەشتی یان زمانی گەڤروونی، یان گەبری یان گەڤری یان زمانی بێھدینی یان زمانی بێھدینان، زمانی تایبەتی گەلی زەردەشتی لە ئێران، پاکستان و ھیندستانە. زمانی گەڤروونی زمانێکی ھیندی و ئێرانی و لە دەستەی زمانە ئێرانییەکانی باکووری ڕۆژئاوا بە ئەژمار دێت. ئەم زمانە ھەروەھا لەگەڵ زمانەکانی ناوەندی ئێران و زمانی کوردی (بە تایبەت زمانی کوردیی گۆرانی و کوردیی لەکی) پەیوەندیی ھەرە نزیکی ھەیە.
ئەم پرسە کە زمانی زەردەشتیەکان لە ھەموو جیھان فارسی نییە، ئاشکرا دەکات کە زەردەشتیبوون نە تەنیا شۆناسێکی ئایینییە، بەڵکوو ھەروەھا شۆناسێکی ئتنیک (قەومی) بە ئەژمار دێت، و زەردەشتیەکان لە ھەر شوێنی جیھان بن، یەکێتیی ئتنیکی خۆیان بەم زمانە نیشان دەدەن.
ناوی زمانەکە
بە پەیرەوانی ئایینی زەدەشتی، بێھدین دەبێژن کە بە واتای دین و ئایینی باشە. ھەروەھا بە زەردەشتیەکان، گەبر یان گەڤر دەبێژن کە بە مانای گەور یان ھەر گۆرانە. زمانی بێھدینی/بێھدینان، یان زمانی گەبری/گەڤری/گەڤروونی ھەموو بە واتای زمانی زەردەشتیەکانە، و ئاخێوەرانی ئەم زمانە خۆیان بە زمانی خۆیان دەری دەبێژن. زۆر پێویستە ئاماژە بکرێت کە ئەم زمانی دەری نابێ لەگەڵ زمانی فارسیی دەری ھەڵە بکرێت کە زمانی فارسزمانانی ئەفغانستان و ھەروەھا زمانی وێژەیی کۆنی فارسی زمانانی خوەراسان و ئێران بە ئەژمار دێت.
دۆمینیک بێلاڤانس
دۆمینیک بێلاڤانس ڕۆماننووسی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
زمانی دەریی زەردەشتی
ناوچەکان
لە ئێران زمانی گەڤروونی زۆرتر لە ناوچەکانی یەزد و کرمان قسەی پێ دەکرێت. بەڵام زەردەشتیەکانی شیراز، ئەھواز، ئەسفەھان و تارانیش بەم زمانە قسە دەکەن. ھەروەھا زەردەشتیەکانی پاکستان و زەردەشتیەکانی ئەیاڵەتی مەھاراشترا لە ھیندستان ھەموو بە مانی دەریی زەردەشتی قسە دەکەن.
جەماوەری ئاخێوەران
جەماوەری ئاخێوەرانی زمانی دەریی زەردەشتی لە ئێران نیک بە ٢٥ ھەزار کەس، لە ھیندستان نزیک بە ٦٠ ھەزار کەس و لە پاکستان نزیک بە ١٥٠٠ کەس دەزانرێت.
نموونەیەک دەقی دەریی زەردەشتی
ڤۆسکی چاق ئۆن ئۆ پراھنەش تنگۆن، منەنی گ نێ ئۆن گ پراھنەشە ڤەر ڤێچاکە ڤۆ چاک ئەشنە.
واتە: ئەوەندە قەڵەوە و کراسەکەی پێ تەنگە، وادەزانیت ھەر ئێستاکەیە کراسەکەی چاک بخوات و بتڵیشێتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:زمانە ئێرانییەکان پۆل:زمانە ئێرانییە نوێەکانی باکووری ڕۆژاوا پۆل:زەردەشتییەکانی ئێران پۆل:زمانەکانی پارێزگای یەزد پۆل:زمانەکانی پارێزگای کرمان پۆل:زمانەکانی پارێزگای ئەسفەھان پۆل:زمانەکانی پارێزگای فارس پۆل:زمانەکانی پارێزگای خووزستان پۆل:زمانەکانی پارێزگای تاران پۆل:زمانەکانی ھیندستان پۆل:زمانەکانی پاکستان پۆل:زمانەکانی ئێران
بەھائەددین نەقشبەند بوخارایی
محەممەد بەھائەددین نەقشبەند بوخارایی ناوی تەواوی محمد بھاءالدین محمد کوڕی محمدە(717 - 791ک)(1318 - 1389ز) بە خواجە بەھائەددین نەقشبەند بوخارایی یش ناسراوە، دەگوترێت کەوا بە سیلسیلە دەگەرێتەوە سەر پێغەمبەری ئیسلام محەممەد، یەکێکە لە عاریفانی ئیسلامی - سونه‌. لە ساڵی (1318زاینی)(717کۆچی) لە "قصر عارفان" کە گوندێکە لە نزیک بوخاراوە لەدایک بووە. بە دامەزرێنەری تەریقەتی نەقشبەندی دادەنرێت. بەڵام ناشتوانین بڵێین بەھائەددین تاکە بنیات دانەری سەرەکی ئەو تەریقەتەیە، چونکە لە ڕاستیدا تەریقەکەی ئەو، ھەر درێژەی تەریقەتی خواجەکانە، ئەو ڕێ و ڕەوشت و سلووکەی کە خواجە یووسفی ھەمەدانی (535 ـ 440 کۆچی) و خواجە عەبدولخالقی غوجدەوانی (575 ـ493 کۆچی) دایان مەرزاندبوو. محمد بھاءالدین نقشبند لە ساڵی (1389ز)(791ک) ھەر لە بوخارا کۆچی دوایی دەکات و گڵکۆکەیشی ھەر لە وڵاتی ئۆزبەکستان و لە شاری بوخارادایە.
سه‌رچاوه‌كان
1-كتێبی مه‌جلیسی ئه‌ولیا له‌ نوسینی مامۆستا شه‌ڵماشی
2-كتێبی كه‌سایه‌تیه‌ مه‌زنه‌كانی نێو دونیای ته‌سه‌وف له‌ نوسینی:- یاد نورسی
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:نەقشبەندی پۆل:لەدایکبووانی ١٣١٨ پۆل:مردووانی ١٣٨٩ پۆل:بنەماڵەی محەممەد پۆل:ئەولیا
شێرپەنجەی خوێن
وێنۆک|چەپ|250px|تووشبوویەکی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن
شێرپەنجەی خوێن (بە ئینگلیزی ئەمریکی: Leukemia) یان (بە ئینگلیزی بەریتانی: Leukaemia) بریتییە لە دروستبوونی شێرپەنجە لەو خانانەی کە خوێن دروست دەکەن. بەشێوەیەکی ئاسایی ھەموو خانەکانی خوێن (خڕۆکە سوورەکان، خڕۆکە سپییەکان، پەڕەکانی خوێن) لە مۆخی ئێسکەوە دروست دەبن، ھەموو خانەیەکی خوێن دوای تەواوبوونی تەمەنی خۆی تێکدەشکێت و دەفەوتێت، بەڵام لەو کەسانەی کە دووچاری شێرپەنجەی خوێن دەبن پرۆسەکە بەم شێوەیەی لێدێت: مۆخی ئێسک خانە و خڕۆکەی نائاسایی دروست دەکات، ئەم خانانەش بریتیین لە خانەی شێرپەنجەیی. ئەم خانە شێرپەنجەییانە سیفەتێکی نەخوازراویان ھەیە ئەویش ئەوەیە کە تێک ناشکێن و نافەوتێن و بڵاودەبنەوە بەناو خانە ئاساییەکانی دیکەی خوێن و دەبنە کۆسپ لەبەردەم ئیشی خڕۆکە ئاساییەکانی خوێن. لە ساڵی ٢٠٠٠دا ٢٥٦٠٠٠ کەس توشی شێرپەنجەی خوێن بوون کە ٢٠٩٠٠٠ کەسیان مردن بەھۆی ئەو نەخۆشییەوە تەنیا لە ساڵی ٢٠٠٨ لە ئەمریکا ٤٤٬٢٧٠ حاڵەت دەست نیشانکرا. کوڕ زیاتر توشی ئەم نەخۆشییە دەبێت بە بەراورد لەگەڵ کچ. جۆن ھوگز بێنت و ڕۆدۆلف ڤیرکۆ لە ساڵی ١٨٤٥دا نەخۆشی شێرپەنجەی خوێنیان دۆزییەوە، ئەو دوو زانایە لە ساڵی ١٩٦٢ چارەسەری کیمیاییان بەکارھێنا بۆ چارەسەری نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن و سەرکەوتووبوون لە کارەکەیان.
جۆرەکانی
شێرپەنجەی خوێن بەگوێرەی ئەوەی کامیان زووتر و خێراتر گەشەدەکات و خراپتر دەبێت دابەش دەکرێت، ئەویش یان درێژخایەنە کە لەسەرخۆ گەشەدەکات و خراپ دەبێت، یان کورت خایەن دە بەخێرایی گەشەدەکات و خراپ دەبێت، ھەروەھا سێرپەنجەی خوێن دابەش دەکرێت بەگوێرەی خۆری ئەو خانە خڕۆکە سپییەی کە شێرپەنجەی لێ دروست دەبێت، لە خانەی لیمفی خوێن یان لە خانەی مایلۆیدەوە دروست دەبێت.
ھۆکارەکان
لەڕاستیدا تا ئێستا بەتەواوی نەزانراوە ھۆکاری سەرەکی توشبوون بە شێرپەنجەی خوێن چییە و نەشزانراوە بۆچی ھەندێک کەس توشی شێرپەنجەی خوێن دەبن و ھەندێکی دیکە توش نابن، بەڵام ھەندێک ھۆکاری مەترسیدار ھەیە کە ئەگەر توشبوون بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەکەن، ئەم ھۆکارانەش لە جۆرێکەوە بۆ جۆرێکی دیکەی شێرپەنجەی خوێن دەگۆڕێت.
ھۆکارە مەترسیدارەکان
ھەندێک ھۆکاری مەترسیدار ھەیە کە ئەگەر توشبوون بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەکەن، ئەم ھۆکارانەش لە جۆرێکەوە بۆ جۆرێکی دیکەی شێرپەنجەی خوێن دەگۆڕێت. بەڵام بوونی یەکێک یان زیاتر لەو ھۆکارانە مانای ئەوە نییە کە ئەو کەسە توشی شێرپەنجەی خوێن دەبێت، بەڵام ئەوانە ھۆکاری مەترسیدار و یاریدەدەرن. کەسی وا ھەیە ئەو ھۆکارانەشی تێدایە و توشی شێرپەنجەی خوێنیش نابێت.
تیشکدان
ئەو کەسانەی بەر تیشک دەکەون ئەگەری توشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاترە، وەک ئەوانەی بەر بۆمبی ئەتۆمی دەکەون کە بڕێکی زۆر لە تیشکی لێوە دەردەچێت، بۆ نموونە ئەوەی لە ژاپۆن ڕوویدا لە جەنگی جیھانی دووەم، ئەو کەسانەی بەر تیشکی بۆمبی ئەتۆمی دەکەون ئەگەری توشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاترە بە تایبەتی ئەگەر لە منداڵیدا بەریان بکەوێت ھەروەھا ئەو تیشکەی کە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی شێرپەنجە بەکاردێت ئەگەری توشبوون بە شێرپەنجەی خوێن زیادەکات. لێکۆڵینەوە نوێیەکان دەریانخستووە گرتنی تیشکی ڕێی بۆ بەشەکانی لەش وەک تیشکی گرتنی سنگ و شوێنەکانی دیکە بە تیشکی ئێکس ڕای، ئەگەر توشبوون بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەکات، بەتایبەتی ئەگەر زۆر بەکارببرێت.
جگەرەکێشان
ئەو کەسانەی جگەرە دەکێشن ئەگەری توشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت.
بەنزین
ئەو کەسانەی ئیش لەناو بەنزین و لەگەڵ و بەنزین کاردەکەن ئەگەری توشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت.
چارەسەری کیمیایی
ئەو کەسانەی کە چارەسەری کیمیایی وەردەگرن بۆ نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن، ئەگەری توشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت وەکو لەوەی کەم بکاتەوە.
مەغۆلی
ئەو کەسانەی کە مەغۆلیان (down syndrome) ھەیە ئەگەر توشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت.
بۆماوە
ئەو کەسانە کە لە خێزانەکەیاندا کەسێک ھەیە دووچاری شێرپەنجەی خوێن بووە، ئەگەری توشبوونیان زیاترە.
نیشانەکان
خانەی شێرپەنجەیی لە خوێندا ھەروەک ھەر خانەیەکی دیکەی ئاسایی خوێن دەتوانێت ھاتوچۆ بکات بە ھەموو شانە و خانەکانی لەشدا، نیشانەکانی نەخۆشییەکە کە پەیوەندی ھەیە بە ژمارەی ئەو خانە شێرپەنجەییانەوە. ئەو کەسانەی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێنی درێژخایەنیان ھەیە لەوانەیە ھیچ نیشانەیەکی نەخۆشییەکەیان تێدا دەرنەکەوێت، بەڵام پزیشک لەکاتی پشکنینی ڕۆتینی دەیدۆزێتەوە، بەڵام ئەو کەسانەی کە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێنی کورتخایەنیان ھەیە، ئاساییانە دەچن بۆ لای پزیشک چونکە ھەست بە نەخۆشی دەکەن، ئەگەر مێشک توشبوو ئەوا نەخۆش ئەم نیشانانەی دەبێت: سەرئێشە ،ڕشانەوە، توانای ماسولکەکانی لەدەست دەدات ،پەرکەم. ھەروەھا شێرپەنجەی خوێن کاردەکاتە سەر ئەندامەکانی دیکەی وەک: کۆئەندامی ھەرس، گورچیلەکان، کۆئەندامی ھەناسە، دڵ. لە بڵاوترین نیشانەکانی شێرپەنجەی خوێن بریتییە لە:
دەست نیشانکردن
ھەندێکجار پزیشکی نەخۆشی شیرپەنجەی خوێن لەکاتی پشکنینی ڕۆتینی بۆ نەخۆش دەیدۆزێتەوە، ھەر کاتێک نەخۆش ھەستی کرد یەکێک لە نیشانەکانی تێدایە ئەوا پێویستە بە زووترین کات سەردانی پزیشکی تایبەت بکات بۆ دڵنیابوون.
چارەسەر
چارەسەری شێرپەنجەی خوێن بەگوێرەی قۆناغی شێرپەنجەکە و جۆرەکەی دەگۆڕێت، ھەروەھا بەگوێرەی تەمەنی نەخۆشەکە و بوونی خانەی شێرپەنجە لە شلەی CSF. مەرج نییە کە جۆرێک چارەسەر بۆ کەسێک باش بێت ئیتر بۆ کەسێکی دیکەش باش بێت، واتا جۆری چارەسەرەکە بەگوێرەی جۆری شێرپەنجەکە دەگۆڕێت، بەگشتی ئەم جۆرە چارەسەرانە بەردەستن: چارەسەر بە تیشک ،چارەسەری زیندەیی (بایۆلۆژی)، چارەسەری کیمیایی، نەشتەرگەری یان لابردنی سپڵ لەکاتی ئاوسانی و چاندنی مۆخ. لەوانەیە کەسی توشبوو یەکێک یان زیاتر لەو چارەسەرانەی بۆ بکرێت، چارەسەر بە نەشتەرگەری و تیشک شێرپەنجە لادەبات لە شوێنی خۆی، بەڵام چارەسەر بە کیمیایی و ھۆرمۆن بەھۆی دەرمانەوەیە کە دەکرێتە ناو سوڕی خوێنەوە و بەو شێوەیە چارەسەری شێرپەنجەکە دەکات. چارەسەرکردنی شێرپەنجەی خوێن کاری یەک پسپۆر نییە، بەڵکو کاری کۆمەڵێک پسپۆرە وەک پسپۆری شێرپەنجە، پسپۆری چارەسەری تیشک، پسپۆری نەشتەرگەری، پسپۆری دەروونی، لەکاتی چارەسەری کیمیاییدا نەخۆش پێویستی بە چارەسەری یارمەتیدەر و ئازارشکێن و ئەنتیبایۆتیک ھەیە و پێی دەدرێت.
ئێسکی پتەو
وێنۆک|ھەڵسەنگاندنی ئێسکی پتەو لەگەڵ [[ئێسکی ئیسفەنجی]]
ئێسکی پتەو یان ئێسکی چڕ (بە ئینگلیزی: Compact bone یان Cortical bone) ئێسکە چینێکە دەکەوێتە ژێر بەرگەئێسک، کە ھێز و سەختی و ڕەقی بە ئێسک دەدات.
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی
کچەکەم لە کوێیە؟
کچەکەم لە کوێیە؟ زنجیرە درامایەنی تورکییە کە لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ تا ٣ی ئابی ٢٠١١ لە ئەی تیڤی پەخش کرا. لە نواندنی ئەجە ئوسلو، حوسەین ئەونی دانیاڵ و بوراک ھاکییەنە.
کلەیتۆن، ئەلاباما
کلەیتۆن (، ) شارۆچکەیەکە لە کەرتی باربەر، ویلایەتی ئەلاباما، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٠دا ٣٬٠٠٨ کەس بووە. ڕووبەری ١٧٫٢٩ کیلۆمەتری دووجایە و چڕیی دانیشتووانی ١٧٣٫٩٧ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە.
کچەکەم لە کوێیە؟
کێشەکانی ئەم زنجیرەیە
ئەم زنجیرەیە لە ڕاستیدا بیرۆکەکەی لە درامایەکی ئیسپانییەوە وەرگیراوە کە لە ١١٠ ئەڵقە پێکدێت. دەرھێنەری تورکیش ھەمان بیرۆکەی داڕشتووە، بەلام بەھۆی کێشەی دارایی لە نێوان کۆمپانیای بەرھەمھێنەر و کارەکتەرەکان بەتایبەت ئەجە ئؤسڵو (سونا) ئەمەش دوای بڵاوکردنی ٢٣ ئەڵقە و وەستانی بۆ ماوەی ٤ ھەفتە ئەجە ئۆسڵو بەشداری نەکردەوە لەو زنجیرەیەدا و ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی دەرھێنەر زۆربەی ڕووداوەکان کورت بکاتەوە و بە ٣ ئەڵقەی دوایی کۆتایی بەم درامایە بھێنێت.
کلەیتۆن، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:ناوەندی شارستانەکانی ئەلاباما پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما
بیروباوەڕی ئیسلامی
بەڵام لەزاراوەدا عەقیدە بریتیە لە بڕواھێنانێکی تەواو بە بابەتە غەیبیەکان، کە باسەکانیان لە ڕێگای قورئان و فەرموودەکانی پێغەمبەر بە ڕێ پێ بردنی پێشینەکانی ئەم نەتەوەیە بەدەست گەیشتون، وەک بڕواھێنان بە خوای تاک و تەنھا و فریشتەکانی و کتێبەکانی و پێغەمبەرانی و ڕۆژی دوایی و قەزاوقەدەر، ھەروەھا بڕواھێنان بە ھەموو بابەتەکانی تری پەیوەست بەمانەوە، وەک؛ باسەکانی پەیوەست بە ژیانی ناوگۆر، کە لە ڕواڵەتا بۆ مرۆڤ وون و نادیارن.
سەرەتا
شتێکی ڕوون و ئاشکرایە کە لە سەردەمی پێغەمبەر و ھاوەڵەکانی شتێک نەبووە کە پێی بوترێت (زانستی عەقیدە) ھەروەک زانستە شەرعیەکانی تر، بەڵکو ھاوەڵەکانی پێغەمبەر ئەوەی لەم زانستانەوە مەبەست بووە ڕاستەوخۆ لە قورئان و سوننەتەوە وەریان ئەگرت و لێی تێ ئەگەیشتن، بەڵام دوابەدوای سەردەمی ئەوان و لەبەر چەند ھۆکارێکی تری وەک فراوانبوونی قەوارەی جیهانی ئیسلام، بە تایبەتی بە موسوڵمان بوونی گەلانێکی زۆر، بۆ رێگرتن لە دروستبوونی جیاوازی و ناکۆکی لەسەر بیروباوەڕە بنچینەییەکان، زانایان ھەستان بە ڕووبوڕوونەوەیان و لە ئەنجامدا ئەم زانستە شەرعیانە ھاتنە کایەوە.
ناوەکان
زانستی عەقیدە ھەر لەسەرەتای سەرھەڵدانییەوە تا ئەم سەردەمەش چەند ناوێکی تری ھاومانای بۆ بەکارھێنراوە، لەوانە:
سەرچاوەکانی
عەقیدە لە لای ئەھلی سوننەت و جەماعەت تەنھا دوو سەرچاوەی سەرەکی ھەیە؛
هەروەها ھەندێک جار ئیجماع واتە (کۆبوونەوەی ڕای ھەموو) ئوومەتی وەک سەرچاوەیەک ئەخرێتە پاڵیانەوە.
پایەکانی بیروباوەڕ
پایەکانی بیروباوەڕ لە ئیسلامدا شەشە پایەن؛
پایەکانی ئیسلام
پایەکانی ئیسلام پێنج پایەن؛
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان
بڕیارنامەی ١١٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١١٩٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٨ی ئەیلوولی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی دادگای نێونەتەوەیی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٢٩ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٨ پۆل:مەغریب لە ١٩٩٨ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ مەغریب پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سەحرای ڕۆژاوا
٧٩٥
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئاریێل کێنیگ
سەرچاوەکان
پۆل:ڕۆماننووسانی فەڕەنسی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣
بۆھێلی ھاوپەیوەند
بۆھێلی ھاوپەیوەند (ئینگلیزی: Linked genes یان Genetic linkage) یەکێکە لەو دوو جووتە بۆھێلانەی کە بۆمانەوەیان بە شێوەی ھاوەڵ دەبێت.
بەنی قورەیزە
ھۆزی قورەیزە یان بەنی قورەیزە (بە عیبری שבט בני קוריט'ה) ھۆزێکی جوولەکە بوون کە لە باکووری نیمچەدوورگەی عەرەبی نیشتەجێ بوون، لە مێرگەی یەسریب (کە ئێستا بە مەدینە ناسراوە).
بەپێی ڕاپۆرتەکان ھۆزە جووەکان لە دوای شەڕی جووەکان و ڕۆمەکان گەیشتنە حیجاز و کشتوکاڵیان ناساند و لە ڕووی کلتوری و ئابووری و سیاسییەوە لە پێگەیەکی زاڵدا بوون. بەڵام لە سەدەی پێنجەمدا، ھۆزی ئەوس و ھۆزی خەزرەج دوو ھۆزی عەرەب کە لە یەمەنەوە ھاتبوون، زاڵ بوون. کاتێک ناکۆکی کەوتە نێوان ئەم دوو ھۆزە، ھۆزە جوولەکەکان کە ئێستا کڕیار و ھاوپەیمانی عەرەبەکان بوون، لە بەرەی جیاوازەوە شەڕیان کرد، ھۆزی قورەیزە لایەنگیری ھۆزی ئەوسی کرد.
لە ساڵی ٦٢٢دا پێغەمبەری ئیسلام محەممەد لە مەککە گەیشتە یەسریب و بەپێی ڕاپۆرتەکان پەیمانی نێوان لایەنە ناکۆکەکان دامەزراند. لەکاتێکدا شارەکەی خۆی لە شەڕ لەگەڵ ھۆزی ڕەسەنی محەممەد، قورەیش دا دۆزییەوە، گرژی و ئاڵۆزی لەنێوان ژمارەی گەشەسەندووی موسڵمانان و کۆمەڵگە جوولەکەکان کە بەرز بوو.
لە ساڵی ٦٢٧دا کاتێک قورەیش و ھاوپەیمانەکانی شارەکەیان گەمارۆدا لە شەڕی خەندەق، بەنی قورەیزە سەرەتا ھەوڵیدا بێلایەن بمێنێتەوە بەڵام لە کۆتاییدا چووە ناو دانوستان لەگەڵ سوپای گەمارۆدەر و ئەو پەیمانە کە چەند ساڵ پێش ئەوە ڕێککەوتبوون پێشێلیان کرد. لەئەنجامدا، ھۆزەکە بە خیانەت تاوانبار کرا و بە فەرمانی محەممەد لەلایەن موسڵمانانەوە گەمارۆ دران. لە کۆتاییدا ھۆزی قورەیزە خۆیان بەدەستەوە دا و پیاوەکانیان سەربڕدران. مێژووی ئەم ڕووداوە لەلایەن زانایانی ئیسلام لە مەکتەبی پێداچوونەوەی خوێندنی ئیسلامی و لەلایەن ھەندێک پسپۆڕی ڕۆژاواوە لێپرسینەوەی لێکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:جووەکان پۆل:ھۆزەکانی عەرەبستانی سعوودی پۆل:ھۆزی قورەیزە پۆل:گەلانی دێرینی رۆژهەڵاتی نزیک پۆل:گەلانی دێرینی رۆژھەڵاتی نزیک
زانکۆی ئاتاتورک
زانکۆی ئاتاتورک زانکۆیەکی زەوی بەخشە و لە ساڵی ١٩٥٧ لە شاری ئەرزڕۆمی ئەرزڕۆم دامەزراوە. زانكۆكە لە ٢٣ فاكەڵتی و ١٨ كۆلێژ و ٨ پەیمانگا و ٣٠ سەنتەری توێژینەوە پێكهاتووە. کەمپی سەرەکی زانکۆی ئەتاتورک لە شاری ئەرزەرومە کە یەکێکە لە گەورەترین شارەکانی ڕۆژهەڵاتی ئەنادۆڵ. ئێستا یەکێکە لە سەرچاوە هەرە بەرچاوەکانی شارەکە. لە ساڵی ١٩٥٧ەوە کە دامەزراوە وەک ناوەندێکی باشی پەروەردەیی و کولتووری بۆ ناوچەی ڕۆژهەڵات کاری کردووە.
زانکۆکە ئەندامی کۆمەڵەی زانکۆکانی قەفقازە.
سەرچاوەکان
پۆل:مستەفا کەمال ئاتاتورک زانکۆی ئاتاتورک ئاتاتورک ئاتاتورک
٧٩٦
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
ئێسکبەند
وێنۆک|ئێسکەبەندی [[ئەسپێک و مرۆڤێک]]
ئێسکبەند یان ئێسکەپەیکەر ئێسکەکانی لەشی مرۆڤ یان گیانەوەرانە، کە پاڵپشتی ماسوولکە و ئەندامەکان دەکات و ئەندامەکانی ناوەوەش دەپارێزێت.
ئێسکەپەیکەر لە لەشی مرۆڤدا، لە دوو بەشی سەرەکی پێک دێت تەوەرەپەیکەر و پەلەپەیکەر، وە ٢٠٪ کێشی لەشی مرۆڤ پێکدێنێت.
سەرچاوە
پۆل:کۆئەندامی ئێسکبەندی پۆل:توێکاریی گیانلەبەر
بڕیارنامەی ١١٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١١٩٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆسۆڤۆ (FRY). ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٣٠‌ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ شەڕی یووگۆسلاڤیا پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ سربیا و مۆنتینیگرۆ پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٨ پۆل:کۆسۆڤۆ لە ١٩٩٨ پۆل:یووگۆسلاڤیا لە ١٩٩٨
سان مارینۆ (شار)
سان مارینۆ پایتەختی وڵاتی سان مارینۆیە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٣ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٤,٤٩٣ کەس بووە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی
پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە سان مارینۆ پۆل:دامەزرانەکانی ٣٠١ پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا پۆل:شارەکانی سان مارینۆ
لێنین مۆرێنۆ
وێنۆک لێنین بۆلتایرێ مۆرێنۆ گارسێس لەدایکبووی (١٩ی ئازاری ١٩٥٣) سیاسەتوانێکی ئێکوادۆرییە، مۆرێنۆ ٤٦مین سەرۆکی ئێکوادۆر بوو لە ٢٠١٧ تا ٢٠٢١ پێشووتریش لە ٢٠٠٧ تا ٢٠١٣ وەک جێگری سەرۆک لەژێر سەرۆک رافایل کۆریا خزمەتی کردووە لە ٢ی نیسانی ٢٠١٧ وەک سەرۆکی ئێکوادۆر ھەڵبژێردرا بە رێژەی %٥١ دەنگەکانی ئەوسا کە لە گێرمۆ لاسۆی ھاوپۆلی بردەوە، دوای تەواو بوونی ماوەی سەرۆکایەتییەکەی گێرمۆ لاسۆ لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢١ دەبێتە سەرۆک کۆماری ئێکوادۆر
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣ پۆل:زیندووان پۆل:چالاکوانان پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئێکوادۆر پۆل:جێگری سەرۆک کۆمارەکانی ئێکوادۆر
مافی بڵاوکردنەوە
ئەڵمانیا
ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٦٥ ەوە مافی بڵاوکردنەوەی ھەیە، لە بنەڕەتدا بۆ ماوەی ١٠ ساڵ دوای بڵاوکردنەوەی بابەتەکە، بەڵام لە ساڵی ١٩٩٠ ئەو ماوەیەی درێژ کردەوە بۆ ٢٥ ساڵ.
فەڕەنسا
لە یاسای مافی چاپکردنی فەرەنسیدا ھەرکەسێکی خاوەن بەرھەم خاوەندارییەتی بەرھەمەکەی دەکات تاوەکو ٥٠ ساڵ دوای مردنی ئەمەش لە بڕگەی ٢٣ی یاساکەدا ھاتووە کە لە ڕۆژی ١١ی مانگی ئازاری ساڵی ١٩٥٧ دا دەرچووە.
بێن ١٠ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٥)
بێن ١٠ زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنی ئەنیمەیشنی ئەمریکییە، کە لەلایەن مان ئۆف ئەکشن بۆ کارتۆن نێتۆرک دروستکراوە. ئەم زنجیرەیە باس لە کوڕێکی تەمەن ١٠ ساڵ دەکات بە ناوی بێن تێنیسۆن، کە دەتوانرێت بگۆڕدرێت بۆ پاڵەوانی بۆشایی ئاسمان بە بەکارھێنانی تەنێکی ھاوشێوەی کاتژمێر بە ناوی ئۆمیترێکس، کە بەھۆی ململانێی مرۆڤە بێگانەکانەوە لە بۆشایی ئاسمانەوە فڕێدراوە. ڕێگەی پێدەدات لەگەڵ گوین ئامۆزاکەی و باپیرەی ماکس شەڕی خراپەکاری بکات لە زەوی و بۆشایی ئاسمانەوە. زنجیرەکە بۆ یەکەمجار لە کارتۆن نێتۆرک وەکو چاوپێکەوتنێکی دزێو لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ وەک بەشێک لە "ھەفتەی چاوپێکەوتنێکی دزێو" پەخشکرا، شانبەشانی بەرنامەکانی دیکە پەخشکرا، لەوانە My Gym Partner's a Monkey، Robotboy و Zixx. دواتر ئەم بەرنامەیە لە ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ دەستی بە پەخش کرد و لە ١٥ی نیسانی ٢٠٠٨ کۆتایی ھات. زنجیرەکە وردە وردە بەناوبانگ بوو و پاڵێوراو بوو بۆ دوو خەڵاتی ئێمی، یەکێکیانی بەدەستھێنا بەھۆی "دەستکەوتی تاکەکەسی ناوازە لە ئەنیمەیشن". نمایشەکە دەچووە سەر پاشکۆوە.
مافی بڵاوکردنەوە
فەڕەنسا
لە ساڵی ١٩٨٥، ئەم ماوەیە درێژکرایەوە بۆ ٧٠ ساڵ بۆ ئەو کەسانەی ئاوازدانەرن ئەویش بە گوێرەی ڕەچاوکردنی خاوەندارییەتی ھۆنراوەی گۆرانییەکە.
لە ساڵی ١٩٩٧دا، ئەم ماوەیە کەمکرایەوە بۆ ٢٥ ساڵ.
بێن ١٠ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٥)
سەرچاوەکان
پۆل:زنجیرەیەکی ئەنیمەیشنی ئەمریکی ساڵی ٢٠٠٠ پۆل:یەکەم دەرکەوتنی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٥ پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی ئەمریکا کە لە ساڵی ٢٠٠٨ کۆتایی دێت پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی
مافی بڵاوکردنەوە
شانشینی یەکگرتوو
لەسەر داواکاری کارگێری ئەورووپی ژمارە ٩٣/٩٨/ئ ئ س بۆ پێناسینی مافی بڵاوکردنەوە لە یاسای نیشتیمانی لە بەریتانیا لە ١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦ بە یاسای مافی لەبەرگرتنەوە و مافە پەیوەندیدارەکان لە ساڵی ١٩٩٦دا جێبەجێ کراوە ،
بێن ١٠ (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٥)
سەرچاوەکان
پۆل:مژارەکان لە چاند پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:یەکەم دەرکەوتنی زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٨ کۆتاییان پێ ھاتووە پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەکشنییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە خەیاڵییە زانستییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە سووپەرھیرۆ ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان دەربارەی منداڵ پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکانی ڕۆژاوا کە کاریگەری ئەنیمێیان لەسەرە پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی بێن تێن پۆل:سووپەرھیرۆکانی ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتۆرک پۆل:پڕۆگرامە ڕەسەنەکانی کارتۆن نێتۆرک پۆل:سووپەرھیرۆ منداڵەکان پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن ستۆدیۆکانی کارتۆن نێتوۆرک پۆل:تونامی
مافی بڵاوکردنەوە
شانشینی یەکگرتوو
لەژێر ڕێساکانی کەلە ساڵی ١٩٩٦ و دەرچووە- کە جارێکی تر بە مافی چاپکردن و پەیوەندیدارەکانییەوە لە ساڵی ٢٠٠٣ بە یاسا کرا.
ماوەی بەسەرچوونی مافی بڵاوکردنەوە لە ماوەی ٢٥ ساڵدا لە کۆتایی ساڵی بۆ ئەو بەرھەمەی کە یەکەم جار بڵاوکرایتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یاسای مافی بڵاوکردنەوە
ویلایەتی ئەرزڕۆم
ویلایەتی ئەرزڕۆم (بە تورکیی عوسمانی: ولایت ارضروم بە ڕۆمانی: Vilâyet-i Erzurum) لە دابەشکردنی کارگێڕیدا، (ویلایەت) ئاستی یەکەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. پایتەختی شاری ئەرزڕۆم بوو. بەپێی زانیارییەکان لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا ویلایەتی ئەرزڕۆم ڕووبەرەکەی ٢٩٦١٤ میل چوارگۆشە بووە (٧٦٧٠٠ کیلۆمەتر دووجا)، لەکاتێکدا ئەنجامە سەرەتایییەکانی یەکەم سەرژمێری عوسمانی لە ساڵی ١٨٨٥ (کە لە ساڵی ١٩٠٨ بڵاوکراوەتەوە) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٦٤٥٧٠٢ کەس بووە.
سەرچاوەکان
پۆل:ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی ئەرزڕۆم پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٣ پۆل:ئەرزیڕۆم پۆل:مێژووی پارێزگای دەرسم
بۆماوە پەڕلە
وێنۆک|کۆدێکی جینێتیکی
بۆماوە پەڕلە (بە ئینگلیزی: Genetic code) لە زیندەزانی، ئەو یاسایەیە کە چۆنیەتی ڕیزبەندیی نیوکلیۆتایدەکان وەسفدەکات، کە خوێندنەوەیان لەسەر شێوەی کۆمەڵەی سێ نیوکلیۆتایدە یەکبەدوای یەکەکان (سێیانی) دەبێ، کە ترشێکی ئەمینی دیاریکراو دیاریدەکەن، بەمەش ڕیزبەندیی ترشە ئەمینییەکان لە پڕۆتین دیاریی دەکات.
سەرچاوە
پۆل:بۆماوەزانی
بڕیارنامەی ١٢٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٠٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ دادگای نێونەتەوەیی بۆ ڕواندا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٣٤ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٨ پۆل:ڕواندا لە ١٩٩٨
دانیەڵ برۆول
دانیەڵ برۆوڵ (ئیسپانی: Daniel Brühl) (لەدایکبووی ١٩٧٨، بارسێلۆنا، ئیسپانیا) ئەکتەرێکی سینەمایییە.
ژیان
دایکی مامۆستا بووە و باوکیشی دەرھێنەری تەلەڤزیۆنی ئەڵمانی (ھانۆ بڕۆوڵ) بووە. دوای ماوەیەکی کەم لەدایکبوونی، خێزانەکە ماڵیان دەگوازنەوە بۆ شاری (کۆڵۆن) لە ئەڵمانیا و (دانیەڵ) لەوێدا گەشە دەکات. ئاکتەرەکە بێخەوش بەزمانەکانی "ئەڵمانی، ئسیپانی، ئینگلیزی، پورتوگالی، فەرەنسی، و کەتەلۆنی" قسە بکات سەرەتا لە تەمەنی ١٤ ساڵی دەستی کردووە بەکاری نواندن لە زنجیرە تەلەڤزیۆنی ئەڵمانی Freunde fürs Leben، و بەردەوام بووە لە ڕۆڵگێڕان لە چەند بەرھەمێکی تەلەڤزیۆنی و ھەنێک فیلمی بچووکدا. بەڵام سەرەتای دەرکەوتنی (برۆوڵ) لەساڵی ٢٠٠٣ ـەوە دەستی پێکرد ئەویش بەنواندنی رۆڵی (ئاڵێکس) لە فیلمی Good Bye Lenin! کە تیایدا ڕۆڵی کوڕێکی گەنج دەبینێت کە پێویستە ھەواڵی شکانی "ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات" لەدایکە دڵناسکەکەی بشارێتەوە دوای ئەوەی کە لە کۆمایەکی درێژخایەن بەھۆش دێتەوە، (برۆوڵ) بۆ ئەو ڕۆڵەی بۆ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب پاڵێورا لەو کاتەوەش ئاکتەرەکە ساڵ بەساڵ ھەنگاوی چاکتری بەرەو پێش ناوە، لەوانەش ڕۆڵ بینینی لە فیلمی The Bourne Ultimatum لەگەڵ ئاکتەر (مات دەیمن). ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٠٩ (برۆوڵ) دەرفەتی ئەوەی بۆ ڕەخسا کە بەژداری بکات فیلمی Inglourious Basterds کە لە دەرھێنانی یەکێک لە گەورەترین دەرھێنەرەکانی ھۆڵییود (کوینتن تارەنتینۆ) و نواندنی چەندەھا ئاکتەری گەورەی وەکو (براد پێت، کریستۆف ڤاڵتز، و مایکڵ فاسبێندەر) بوو
فیلمەکان
چەند فیلمێكی سەركەوتوو كە لەو كاتەوە ڕۆڵی تێیاندا بینیوە:
Rush (2013)
Woman in Gold (2015)
Colonia (2015)
Captain America: Civil War (2016)
فیلمەکانی داهاتووی
لە پڕۆژەكانی داهاتووشی: Alone in Berlin (2016)
The Promise (2016)
The Zookeeper's Wife (2016)
God Particle (2017)
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨ پۆل:ئەکتەرە ئەورووپییەکان پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئیسپانی پۆل:ئەکتەرە ئیسپانییە نێرەکانی تەلەڤیزیۆن
کلیڤلەند، ئەلاباما
پەراوێز
پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگهام-هووڤەر پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما پۆل:ناوچە شارییەکانی بیرمەنگھام-ھووڤەر
شارستانی سێپیدان
شارستانی سێپیدان (، ) یەکێکە لە شارستانەکانی پارێزگای فارس، لە باشووری ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە وڵاتی ئێران. ناوەندی ئەم شارستانە شارۆچکەی ئەردەکانە.
دانیشتوان
ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە یەکسانە بە ٩١ ھەزار و ٤٩ کەس. لەگەڵ بەرزکردنەوەی ئاستی ناوچەی بەیزا بۆ شارستان ژمارەی دانیشتوانی شارستانی سێپیدان ٣٩ ھەزار و ٨٨٣ کەس کەمیکردووە و ژمارەی دانیشتووانەکەی بۆ ٥١ ھەزار و ١٦٦ کەس کەمیکردووە.
کەش و گەشتیاری
کەشوھەوای فێنک و ساردی ناوچەکە لە ھاویندا و لە زستاندا شاخەکانی بە بەفر داپۆشراون. وە سەرنجڕاکێشانی گەشتیاری سروشتی ناوچەکە و بوونی ئەسپ سواری و سوارەکانی خلیسکێنەی سەر بەفر و ناوچەکانی وەک گەرووی تیزاب و چالێھگا گەشەیەکی تایبەتی بە پیشەسازی گەشتیاری بەخشیووە.
شوێنی گەشتیاری سەرنج ڕاکێش
شارستانی سێپیدان ناوچەیەکی شاخاوییە و ١٢ لوتکەی ھەیە لە سەرووی ٣٠٠٠ مەتر لە ئاستی دەریاوە. لە نێو شوێنە وەرزشییەکانی ئەم شارەدا بریتین لە:
زانکۆی ئازادی ئیسلامی لقی سێپیدان
زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی سێپیدان، دەکەوێتە شارۆچکەی ئەردەکان لە پارێزگای فارس، لە ساڵی ١٩٩٤ دامەزراوە و لە ساڵی ١٩٩٥ دەستی بە کارکردن کردووە لەگەڵ دوو بواری خوێندنی سەرەتایی و بڕوانامەی ھاوبەش لە زانستی کۆمپیوتەر.
کارگەکان
ئەردەکان سەر بە پارێزگای فارس دەکەوێتە دامێنی چیای زاگرۆس و بە ھۆی ڕووبار و کانیاوەکانی و نزیکی لە شیراز، شوێنێکی گونجاوە بۆ وەبەرھێنان لە کەرتی جۆراوجۆردا. وە بووەتە، دروست بوونی چەندین کارگە وەک، کارگەی کبریتی سێپیدان و کارگەی ئاوی کانزایی. لە ناوچەی سێپیدان، کارگەی کۆمپۆزیتی فەراسان و فراپاکس، کارگەی پشتێنەی ئەخشان لە دیارترین کارگەکانی ئەم ناوچەیەن.
دابەشی کارگێڕی
شارۆچکە: ئەردەکان شارەدێ: ھوماشەھر
سەرچاوەکان
پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران پۆل:شارەکانی پارێزگای فارس پۆل:شیراز پۆل:شارستانی شیراز پۆل:شارەکانی ئێران
ڕاڵف واڵدۆ ئێمەرسۆن
سەرچاوە
راڵف واڵدۆ ئێمەرسۆن لە ئینسایکلۆپیدیای فەلسەفەدا (بە ئینگلیزی)
پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ١٩یەم پۆل:شاعیرانی ئەمریکی پۆل:نووسەرانی ئایینیی ئەمریکی پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٣ پۆل:مردووانی ١٨٨٢ پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز پۆل:فەیلەسووفانی سیاسیی ئەمریکی پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:تاکەکەسێتی پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی پۆل:فەیلەسووفانی کلتوور پۆل:ڕالف والدۆ ئێمەرسۆن پۆل:فەیلەسووفە کۆمەڵایەتییەکان
تۆد بۆیلی
تۆد بۆیلی بازرگانێک و وەبەرهێنەرێکی ئەمریکیە. هاو دروستکەر، سەرۆک، بەڕێوەبەری جێبەجێکار و ئەندامی کۆنترۆڵکەری پیشەسازیەکانی ئێڵدردجە، کۆمپانیایەکی خاوەن پشک کە بارەگاکەی دەکەوێتە گرینویچ، کۆنێکتیکەت. هەروەها بەڕێوەبەری جێبەجێکارە بە شێوەی کاتی لە ڕێکخراوی بیانی پرێس هۆڵیود و سەرۆک و هاوبەشە لە خاوەندارێتی یانەی تۆپی پێی خولی نایابی ئینگلیزی پرێمیەرلیگ یانەی چێڵسی.
ژیانی سەرەتا و خوێندن
بۆیلی، کە باپیر و داپیری لە ئەڵمانیاوە هاتوون، لە خوێندنگەی لاندۆن لە بێسێسدا، ماریلاند بەشدار بووە، لە ١٩٩١ لەوێ دەرچووە. ئەندامێک بوو لە پێکهاتەی زۆرانبازی خوێندنگە، کە برایەوە لەلایەن پاڵەوانێتیەکانی L.A.C لە هەردوو ١٩٩٠ و ١٩٩١. لە ٢٠١٤، لاندۆن جێگای ڕاهێنانەکانی ناونا بەناوی ژوری زۆرانبازی خێزانی بۆیلی وەک ڕێزلێنان بۆ بۆیلی.
بۆیلی دەرچوو لە کۆلێژی ویلیام و ماری لە ١٩٩٦ بە بەدەستهێنانی بەکالۆریۆس لە بەڕێوەبردنی بزنس لە داراییدا. هەروەها لە خوێندگەی ئابووری لەندەن خوێندویەتی. لە کاتێکدا کە لە خوێندنگەی ئابووری لەندەن بوو ، بۆیلی دەستی کرد بە کارکردن لە سیتی بانک (ئینگلیزی : Citibank) و دواتر لە CS First Boston.
١٩٩١-٢٠١٥: سەرەتای پیشە، هاوبەشەکانی گۆگێنھایم
بۆیلی پیشەی سەرەتای بەڕێ کرد لە Credit Suisse First Boston و J.H. Whitney & Company. دواتر بەشدار بوو لە هاوبەشەکانی گوگێنهایم لە ٢٠٢١، کە لەوێ بازرگانی و وەبەرهێنانی دامەزراند، بەرپرسیار بوو لە هەموو ئەو خانوبەرە و کەلو و پەلانەی بازرگانیەکە و بەڕێوەی دەبرد، و هەروەها وەک سەرۆک دەست بەکار بوو.
لە سەرەتایی ٢٠١٣، بۆیلی پێشڕەوی کرد بۆ کردنی گرێبەستێک لەنێوان تایم وارنەر کەیبڵ و لۆس ئەنجلس دۆجەرسی خولی نایابی بەیسبۆڵ بۆ دروست کردنی سپۆرتس نێت ئێڵ ئەی (SportsNet LA) تۆڕێکی هەرێمی بۆ پەخش کردنی سەرجەم یاریەکانی دۆجەرس و بەرنامەکانی کە پەیوەندی بە دۆجەرسەوە هەیە. پەخش کردنەکە دەستی پێکرد لەگەڵ وەرزی ٢٠١٤ی بەیسبۆڵ.
٢٠١٥ - ئێستا : دامەزراندنی ئێلدریج، پیشەی وەبەرهێنان
لە ٢٠١٥، بۆیلی بەشێک لەو ئاسێت و کەل و پەلانەی کڕیەوە کە لە گوگینهایم کۆیکردبۆوە، لەناویاندا :The Hollywood Reporter،  Dick Clark Productions و سودی هەبونی ئاسایش بۆ دروستکردنی ئێڵدریج، کۆمپانیایەکی تایبەت بە هەبونی پشک کە لە چەندین پیشەسازی جیاوازدا وەبەرهێنان دەکات. لەگەڵ هەبوونی ئۆفیس لە گرینویچ، ئێڵدریج هەروەها ئۆفیسی هەبوو لە نیویۆرک، لەندەن و بێڤێلی هیڵس.
بۆیلی لە دەستەی کارگێڕی هەریەکە لە کاین نێودەوڵەتی، کەنەدی ویڵسۆن، پەی ئەکتیڤ، ڤیڤید سیتس، ڤیراڵ نەیشن، ئەسێلێرانت، کایس، هۆریزۆن ئاکیوزەیشنی یەکەم، هۆریزۆن ئاکیوزەیشن دووەم. پێشتریش لە کارگێڕی تروبیڵ.
کۆمپانیای ئێڵدریجی بۆیلی خاوەنی سودی دڵنیایی ئاسایشی ژیانە ، و ئێس ئی ٢ە، کە پلاتفۆڕمێکی تەکنەلۆژییە تایبەت بە کۆمپانیاکانی دڵنیایی. وەک بەڕێوەبەری جێبەجێکار، سەرۆک و دروستکەری ئێڵدریج، وەبەرهێنانی کرد لە دڵنیای ClearCover و ئامۆژگاری دارایی DPL، کە تۆڕێکی دڵنیاییە. لە وەبەرهێنانی باڵەخانە و بینادا کار دەکات وەک کەینی نێودەوڵەتی، کە کۆمپانیایەکی بواری وەبەرهێنانی باڵەخانەیە خاوەندارێتی دەکرێت لەلایەن ئێڵدریج، کەنەدی ویڵسۆن و لانگدۆن پارک. یارمەتی داوە بە دروستکردنی کۆمپانیایەکی وەبەرهێنانی ئەوروپی بەناوی بلاکبروک کاپیتاڵ.
بۆیڵی وەبەرهێنانی کردووە لە پیشەسازی تەکنەلۆژیایی دیجیتاڵی، لەناویاندا کۆمپانیاکانی وەک گۆپوف ، ستاش ، وێڵس سیمپڵ ، داتامینر، کۆمپانیای ئاسایشی ئەی ئای بەناوی ئەنی ڤیژن، پلاتفۆڕمی تەندروستی دیجیتاڵی بەناوەکانی وێڵسی، تروبیڵ و تریپڵ دۆت ستۆدیۆ. خاوەنی کۆمپانیای تەکنەلۆژیایی داتایە بەناوی نۆیما لە ڕێگەی ئێڵدریج لە ٢٠٢٠ دا.
بۆیڵی وەبەرهێنانی کردووە لە گروپی میوانداری و ڕێستۆرانت بەناوی براندەکانی ئاوریفی، کە خاوەنی زنجیرە ڕێستۆرانێکە بە ناوی لی پەین کوۆتیدین. هەروەها وەبەرهێنانی کردووە لە چەک ئی چیس (ئینگلیزی : Chuck E. Cheese)..
وەرزش
بۆیلی خاوەنی ٢٠٪ یانەی لۆس ئەنجلس دۆجەرسە و هەروەها بەشێکی هەیە لە لۆس ئەنجلس سپارکس. خاوەنی کۆمپانیای وەرزشە فانتازیەکانە بە ناوی درافت کینگس و هەروەها ڕێکخراوەی وەرزشی ئەلکترۆنی بە ناوی کلاود٩.
لە ٢٠١٩دا، بۆیلی هەوڵی دا کە یانەی تۆپی پێی ئینگلیزی چێڵسی بکڕێت بە ٣ ملیار دۆلار، بەڵام خاوەنی یانەکە لەو کاتەدا، ملیاردێری ڕوسی، ڕۆمان ئەبراهیمۆڤیچ، ڕەتی کردەوە بیفرۆشێت. لە ئازاری ٢٠٢٢، لەگەڵ هەریەکە لە مارک واڵتەر، هانسجۆرگ ویس و کلێر لەیک کاپیتاڵ بۆندێکیان پێشکەش کرد کە یانەکە لە ئەبراهیمۆڤیچ بکڕن لە دوای ئەوەی یانەکەی بۆ فرۆشتن دانا لە دەرەنجامی شەڕ لە ئۆکرانیا. لە ٦ ئایاری ٢٠٢٢، چێڵسی ڕایگەیاند کە بۆندەکە پەسەند کراوە و کۆتایی دێت لە کۆتایی مانگدا. بۆندەکە قبوڵ کرا لەلایەن حکومەتەکانی پۆرتوگاڵ و بەریتانیا و یەکێتی ئەوروپا، هەروەها لەلایەن بەڕێوەبەران و خاوەندارەکانی پرێمیەرلیگەوە. لە ٣٠ ئایار، کڕینی یانەکە کۆتایی پێهات.
بۆیلی و واڵتەر خاوەنی پشکی ٢٧٪ن بەیەکەوە لە لۆس ئەنجلس لەیکەرس کە کڕییان لە فلیپ ئانشوتز لە تەمووزی ٢٠٢١. هەتا شوباتی ٢٠٢١، لەیکەرس سێیەم بەنرخترین یانە بوو لە ئێن بی ئەی، کە نرخەکەی بە ٥.١٤ ملیار دۆلار دەخەمڵێنرا.
لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، بۆیلی قسەی کرد لە سپۆرتیکۆ لایڤ دەربارەی "وەبەرهێنان لە وەرزشدا" بۆ باسکردنی پیشەسازی وەرزش و وەبەرهێنان لە وەرزشی پیشەگەری.
لە ١٤ کانوونی یەکەمی ٢٠٢١، ڕاگەیەندرا کە بۆیلی ڕێبەری گروپێک دەکات بۆ ئەوەی دەست بە دانوستاندنی تایبەت بکەن دەربارەی کڕینی واشنتۆن سپیریت. لە ١٢ کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، راگەیەندرا کە بۆیلی کشاوەتەوە لە دانوستاندنەکان بۆ کڕینی تیمەکە.
میدیا و چێژوەرگرتن
بۆیلی سەرۆکی  MRCە کە تیایدا خاوەندارێتی Dick Clark Production و Billboard-Hollywood Reporter Media Groupن. ئێم ئاڕ سی وەبەرهێنانی کرد لە ئەی٢٤ و فولوێڵ٧٣. لە ئەیلولی ٢٠٢٠، ڕاگەیەندرا کە ئێم ئاڕ سی بۆیلی و کۆمپانیای میدیایی پێنسکێ یەک دەگرن تا بەیەکەوە بڵاو کراوەکانیان بەڕێوە ببەن، کە لەناویاندا بیلیبۆرد، ڕۆڵینگ ستۆن، هۆڵیود ڕیپۆرتەر و ڤارێتی هەبوو. ئێم ئآڕ سی و پێنسکێ ڕایانگەیاند کە پلانیان هەیە بڵاوکراوەکانیان وەک زنجیرەی تەلەڤزیۆنی، فیلمەکان، و ڕوداوە ڕاستەوخۆکان وەک باشور لە ڕێگەی باشوری ڕۆژئاوا بەڕێوە ببەن بە هاوبەشی.
بۆیلی، ڕێبەری کرد بە قۆناغێکی وەبەرهێنان بە ٣ ملیۆن دۆلار بۆ پلاتفۆڕمێکی تێکەڵ بوونی هاندەران بە ناوی لایلۆ. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١، وەک بەڕێوەبەری جێبەجێکار بە شێوەی کاتی دانرا لە ڕێکخراوی بیانی هۆڵیود پرێس.
خێرخوازی
بۆیلی یارمەتی دامەزراندنی سەنتەری بۆلی بۆ فێربوون و نایاب بوونلە دارایی دا لە ساڵی ٢٠١٤ لە قوتابخانەی بازرگانی ڕامۆند ئە. مەیسۆن لە ویلیام و ماری لەگەڵ هاوسەرەکەی کەیتی بۆیلی لە ڕێگەی دیارییەکی چەندین ساڵەوە. هەروەها سپۆنسەری کۆبوونەوەی ساڵانەی ژنان دەکەن دەربارەی ستۆک پیچ سەرکردایەتی لە ویلیام و ماری. لە ساڵی ٢٠٢٠، بۆیلی و کەیتی تەرخانکردنی داراییان کرد بۆ دروستکردنی ناوەندێکی وەرزشی نوێ و ناوەندی ئەنجامدانی وەرزش لە کۆلێژەکە. ئەوان هاوسەرۆکی فەخری بوون بۆ هەڵمەتی کۆکردنەوەی ٥٥ ملیۆن دۆلار بۆ پاڵپشتیکردنی وەرزشی ویلیام و ماری لە ساڵی ٢٠٢١.
لە کانوونی دووەمی ٢٠٢١، بۆلی هاوبەشی لەگەڵ ویلیام و ماری کرد بۆ بەرهەمهێنانی زنجیرەیەک کۆرس بۆ خوێندکاران لە سەنتەری بۆلی بۆ فێربوون و نایاب بوون لە دارایی.
هەروەها چالاکانە بەشدارە لە ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکان، لەوانە دۆزینەوەی چارەسەرێک بۆ نەخۆشی سەر ئێشە و ئیفلیجەکان (دەموچاو) ، قوتابخانەی برەنسویک، ڕێکخراوی شێرپەنجی پرۆستات، و دامەزراوەی تیشکدانەوەی دەنگ.
دژە ڕۆشنبیری
دژە ڕۆشنبیری بریتییە لە ڕق لێبوون و نامتمانەیی بەرامبەر بە ڕۆشنبیری، زانست و بیری ڕۆشنیرانە کە ھەڵدەستێت بە ڕەت کردنەوەی ھونەر، ئەدەبیات و زانست بە بەھانەی بێ سوودیی و ناکرداریی بوونی بۆ مرۆڤایەتی. کەسانی دژە ڕۆسنبیر خۆیان وەک پاڵەوان و سەرکردەی کەسانی ئاسایی و میللی وێنا دەکەن لە دژی کەسایەتییە سیاسی و چینە ئەکادیمییەکان کە کەسانی خاوەن بڕوانامە، خوێندەوار و ڕۆشنبیرەکان وەک چینی بەرز و بۆرژوواز دادەنێنن کە پێیان وایە ئەو جۆرە کەسانە ئاگادار نیین لە خەمەکانی خەڵکی و دژە ڕۆشنبیرەکان پێیان وایە کە کەسانی سەر بەم چینانە ناوەندی سیاسیان داگیرکردووە و دەسەڵاتی ڕەھایان ھەیە بەسەر خوێندن و فێربوونە باڵا و پێشکەوتووەکانەوە.
حوکمەتە دیکتاتۆرییەکان ھەڵدەستن بە دەستکاری کردن، شێواندن و جێبەجێ کردنی دژە ڕۆشنبیری بەمەبەستی دامرکاندنەوە و سەرکوتکردنی ھەموو نارەزایەتییەکی سیاسی. لە سەردەمی شەڕی ناوخۆی ئیسپانیادا (١٩٣٦–١٩٣٩ز) و دواتر لە سەردەمی دیکتاتۆری فاشیست دا (١٩٣٩–١٩٧٥ز) وەڵام دانەوە و سەرکوت کردنەکان بەشێوەیەکی بەرچاو دژە ڕۆشنبیری بوون کە ڕێژەیەکی بەرچاو لە ٢٠٠ ھەزار قوربانی و کوژراوان دا کەسانی ڕۆشنبیری ئیسپانیی بوون و بریتیی بوون لە مامۆستا، ئەکادیمی، ھونەرمەند و نووسەرە چالاکەکانی ئەو سەردەمە. ھەروەھا لە سەردەمی دەوڵەتی شیوعی کەمپۆچیای دیموکراتی (وڵاتی کەمبۆدیای ئێستا)(١٩٧٥–١٩٧٩ز) دا ھەموو ڕۆشنبیر و خوێندەوارە نا شیوعییەکان سزادەدران بە کوشتن لە مەیدان کوشتن دا (کوشتارگە).
لە ساڵی ١٩٦٦ز، دیکتاتۆریی سەربازی ئەرجەنتینی دژە شیوعی ھەستا بە دەست تێوەردان لە زانکۆی بۆینس ئاریس بەمەبەستی بەزۆر لابردنی ئەو ڕۆشنبیر و ئەکادیمیانەی سیاسییەن مەترسیان ھەبوو لە ھەر پێنج کۆلێژی زانکۆکەکە. ئەم لابردن و دوورخستنەوەیە بووە ھۆی نەمانی بیروھۆش و دەنگی بیربێژی لە کۆمەڵگە و ئابووری ئەرجەنتین دا. بۆ پشتگیری کردنی سەرکوتکردنی گووتاری ئازاد بە ڕێگەی سەربازییانە، کەسایەتی بایۆکیمیاوی بە ناوی سیزار میلیشتاین وتی: «وڵاتەکەمان ڕێکوپێک دەکرێتەوە کاتێک ھەموو ئەو ڕۆشنبیرانە دەر دەکرێن و دوور دەرخرێنەوە کە دەست لە ناوچەکە وەردەدەن.»
کۆمەڵگەیەکی ناڕۆشنبیر
نزیکەی لە ٢٥٪ دانیشتووانی ئەمریکا باوەڕیان بە بیرۆکەی ناوەندیی بوونی زەوی ھەیە (بە واتایی ئەوەی کە خۆر بە دەوری زەوی دا دەسورێتەوە) و لە ساڵی ٢٠١٤ دا لە ٣٥٪ ھاوڵاتیانی ئەمریکی توانای دەست نیشان کردن و ناوھێنانی تەنھا یەک لق یان بەشی حوکمەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایان نەبوو. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە پلەی ٥٢ دێت لە کۆی ١٣٩ دەوڵەتی جیھان دا لە جۆرێتی و باشێتی ڕێنمایی پەروەردەیی و بە پلەی ١٢ دێت لە کەسانی پێگەیشتووی خاوەن بڕوانامە و پەروەردەکراوی زانکۆکان. بۆیە لە زانکۆکان دا، بەھۆی ناڕۆشنبیری خوێندکارانەوە کۆمەڵەگە گەیشتووەتە دەرئەنجامی ئەوەی فێڵ کردن لە تاقیکردنەوەکانی زانکۆدا بە ئاسایی و کارێکی پەسەندکراو تەماشابکەن، زۆر بە تایبەتی لە بەشەکانی ئابووری و بازگارنی دا.
دەستەی زانست و تەندروستی ئەمریکی ئاماژەی بەوە کردووە کە ڕەت کردنەوەی بەڵگە ڕاست و حاشا ھەڵنەگرەکان دەربارەی زانستی ئاووھەوا و گۆرانی کەشوھەوا بووەتە ھۆکاری پیشان دانی زانیارییە سەلمێندراوەکان وەک بیرۆکە و بۆچوونی سیاسی. دژە ڕۆشنبیری وا لە زاناکان دەکات کە بخرێنە بەر سەرنجی گشتی و زۆریان لێ بکرێت بچنە پاڵ ھەڵوێست و بۆچوونێکی سیاسی دیاریکراو. ھەروەھا، ٥٣٪ لە نوێنەری کۆمارییەکان و ٧٤٪ ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی کۆمارییەکان بەڵگە زانستییەکان ڕەت دەکەنەوە دەربارەی گۆرانی کەشوھەوا.
لە ناوچە گوند نشینەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا، دژە ڕۆشنبیری سیمایەکی سەرەکی کلتووری ئایینییە لە مەسیحییەت دا. ھەندێک لە کلێسا پرۆتیستانتەکان و کلێسا ڕۆمانییە کاسۆلیکییەکان بەڕاستەوخۆیی و ئاشکرا ھەڵدەستن بە بڵاوکردنەوەی پشتگیرییەکانیان بەمەبەستی بەرەنگاربوونەوەی زانستی گۆرانی کەشوھەوا لەڕێی جوڵانەوەیەکی سیاسی و ھەستاون بە دانانی بۆچوون و زانستەکە وەک تاوان و گوناح کردن.
ئیمپراتۆڕی عوسمانی
لە قۆناغەکانی سەرەتای کۆمەڵکوژی ئەرمەنییەکان لە ساڵی ١٩١٥ ز، نزیکەی ٢٣٠٠ ڕۆشنبیر و نووسەری ئەرمەنی لە شاری قوستەنتین (ئیستەنبول) دەرکران و دوورخرانەوە و دواتر لەلایەن فەرمانڕەوایی عوسامنییەکانەوە کوژران. ڕووداوەکە بە ھێرشی مل پەڕاندن ناسێنراوە لەلای مێژوونووسەکان، و مەبەست لێی بێ بەشکردنی دانیشتوانە ئەرمەنییەکان بووە لە ھەبوونی سەرکردایەتییەکی ڕۆشنبیرانە و سەرکوتکردنی ھەموو ئەگەرێکی بەرھەڵستیکەرانە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەکادیمیا پۆل:بیردۆزە کۆمەڵایەتییەکان پۆل:دژە ڕۆشنبیری
٧٩٧
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
بولەنت ئەرسۆی
بولەنت ئەرسۆی ژنە گۆرانیبێژی تورکی لە دایکبووی ۹ی خەرمانان ی ١٩٥٢ ، یەکێکە لە هەرە ناودارترین گۆرانیبێژەکانی تورک خۆشەویستانی بە ناوی "Diva" بانگی دەکەن وە ئەو گۆرنیانەی زۆر بەناوبانگن بریتیین لە "Geceler(شەوانە)" ، " Beddua"،"Mazallah"،"Biz Ayrılamayız" ،"Sefam Olsun".
دەربارەی
بولەنت سەرەتا وەک گۆرانیبێژێکی پیاو ناسرا ، دووای بوو بە ئەکتەر وە هەروەها بوو بە یەکێک لە ناودارترین گۆرانیبێژ و ئەکتەرەکانی تورکیا ، بولەنت ناوداریەکی جیهانی پەیاکرد دووای ئەوەی نەشتەرگەری گۆڕینی ڕەگەزی بۆ کرا لە ساڵی ۱۹۸۱ لە شاری لەندەن ، بولەنت ناوەکەی لا نەبرد دووای نەشتەرگەریەکەش هەر بە ناوی بولەنت بانگدەکرا.
دووای ئەم نەشتەرگەریە بولەنت دژایەتیەکی زۆر کرا لە لایەن حکومەتەکەی کەنعان ئێڤرن کە بڕیار درا هەموو بەرهەمەکانی ئەرسۆی قەدەغە بکرێت لەگەڵ ئەو کەسانەی ڕەگەزی خۆیان گۆڕیبوو.
فیلمە بەرهەمهێنراوەکانی
پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢
تاک
سەرچاوەکان
پۆل:خۆ پۆل:تاکەکەسێتی پۆل:کەسبوونەوە
فاییزە گێن
فاییزە گێن ڕۆماننووس، فیلمنامەنووس و دەرھێنەری فیلمی سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:زیندووان پۆل:نووسەرانی جەزائیری پۆل:نووسەرانی ژنی فەڕەنسی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥
٧٩٨
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
پۆدگۆریتسا
پۆدگۆریسا پایتەختی وڵاتی مۆنتینیگرۆیە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١١ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١٨٧,٠٨٥ کەس بووە.
سەرچاوەکان
ویکیپیدیای ئینگلیسی
بەخشەرەکە (فیلم)
چیرۆک
چیرۆکی فیلمەکە باس لە کۆمەڵێکی خەڵک دەکات کەلەشوێنێکی تایبەتدا دەژین کە دورکەوتونەتەوە لە خۆڕەوشتە سروشتییەکانی مرۆڤ ئۆ ئەوەی بتوانن زاڵبن بەسەر هەموو ئەو گیرو گرفتانەی کە کەسێکی ئاسایی هەیەتی، کە لەڕێگەیەوە چەند دەرمان و ماددەی تایەت بەکاردێنن، دوای هەڵبژاردنی گەنجێک لەنێو کەناوی جۆناسە بە وەرگری زانیارییەکانی داهاتووی کۆمەڵەکە، هەست بە کاریگەریە ئاساییانەی مرۆڤ دەکات کەلەدەوروبەرەوە هەستی پێدەکرێت وتا ئەو ئەو ڕادەیەی کە واز لە بەکارهێنانی ماددەکان دەهێنێت کە وای لێدەکرد هەست بە شتەکانی دەووروبەری نەکات و دوای لە کۆمەڵەکەی جیا دەبێتەوە تاکوو دەگاتە شوێنێک کە دەتوانیێت لێیەوە هەستەکانی مرۆڤانی کۆمەڵەکە بگەڕێنێتەوە شێوازی ئاسایی مرۆڤ.
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی.
جانگ
400px|وێنۆک|چەپ|کەللەی مرۆڤ ئێسکی جانگ دوو ئێسکە لە کەللەسەردا کە دوو لاپاڵ و بان سەر دادەپۆشێت. ئەم دوو ئێسکە لە ناوەڕاستدا دەگەنەوە بە یەک و تەپڵی سەر پێک دێنن. لە پێشەوە لەگەڵ ئێسکی توێڵ و لە دواوە لەگەڵ ئێسکی پاشەسەر جومگە دەبن. ڕووکاری دەرەوەی ئەم ئێسکە کۆمە.
بەخشەرەکە (فیلم)
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فیلمەکانی بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکانی خەیاڵی زانستیی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە خەمناوییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئینگلتەرا وێنەیان گیراوە
جانگ
پەراوێزەکان
پۆل:ئێسکەکانی سەر و مل
ئەیالەتی ترابزۆن
سەرچاوەکان
پۆل:ترابزۆن ترابزۆن پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٥٩٨ ترابزۆن
گێرمۆ لاسۆ
وێنۆک گێرمۆ لاسۆ ئەلبێرتۆ سانتیاگۆ لاسۆ مێندۆزا (لەدایکبووی ١٦ی تشرینی دووەمی ١٩٥٥) سیاسەتوان و بازرگانی ئێکوداۆرییە، لاسۆ لەوەتەی ٢٤ی ئایاری ٢٠٢١، ٤٧مین سەرۆک کۆماری ئێکوادۆرە. کاندیدی سەرۆکایییەتی بووە لە ساڵەکانی ٢٠١٣، ٢٠١٧ و ٢٠٢١ لە نیسانی ٢٠٢١ لە ئەندرێس ئاراوز دەباتەوە بۆ سەرۆکایییەتی ھەڵدەبژێردرێت
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥ پۆل:زیندووان پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی ئێکوادۆر
ماریەن دوفالڤارد
ماریەن دوفالڤارد نووسەری سەدەی بیستەمی خەڵکی فەڕەنسایە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢ پۆل:نووسەرانی فەڕەنسیی سەدەی ٢١ەم پۆل:زیندووان
بڕیارنامەی ١٢٠١ی ئەنجومەنی ئاسایش
بڕیارنامەی ١٢٠١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی کۆماری ئەفریقای ناوەندی. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٣٥‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
پەراوێز
پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لەمەڕ کۆماری ئەفریقای ناوەندی پۆل:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش نەتەوە یەکگرتووەکانی ١٩٩٨ پۆل:کۆماری ئەفریقای ناوەندی لە ١٩٩٨
کیم ئۆک-سووک
وێنۆک کیم ئۆک-سوک (بە ھانگول:김옥숙، بە ھانجا:金玉淑) ھاوسەری سەرۆک رۆھ تای-وو سەرۆکی کۆریای باشوور، کە لە ١٩٨٨ بۆ ١٩٩٣ لە ئۆفیس بوو.
٧٩٩
سەرچاوەکان
پۆل:ساڵەکان
دوجەیل
دوجەیل شارۆچکەیەکە لە پارێزگای سەڵاحەدین لە عێراق. دەکەوێتە نزیکەی ٦٥ کیلۆمەتر (٤٠ میل) لە باکووری بەغدا، و نزیکەی ١٠٠ هەزار کەسی تێدایە، کە زۆربەیان شیعەن. شوێنی کۆمەڵکوژی دوجەیلی ساڵی ١٩٨٢ بوو کە تێیدا لەنێوان ١٤٢ بۆ ١٤٨ کەس گیانیان لەدەست دا کە منداڵیشیان تێدابوو.
سەرچاوەکان
دوجەیل دوجەیل