cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مۆزەخانەی نەتەوەییی لاو
مۆزەخانەی نەتەوەییی لاو دەکەوێتە ڤێنتین لە لاوس، وەک مۆزەخانەیەکی نەتەوەیی دامەزرا و تیشکی خستە سەر شۆڕشی دەیەی ١٩٧٠ و لە بینایەکی فەڕەنسیدا دامەزرا، ساڵی ٢٠٠٧ ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا یارمەتیانیدا لە پێشخستنی مۆزەخانەکە. لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٩٢٥ وەک شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمانڕەوای فەڕەنسا بنیات نراوە، مۆزەخانەکە مێژووی لاوس پیشان دەدات و تێکۆشانی گەلی لاو بۆ ڕزگارکردنی وڵات لە دەست داگیرکەرانی بیانی و ھێزە ئیمپریایستەکان دەخاتە بەر.
پاریاوڵەی بچوک
پاریاوڵەی بچوک گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
پاریاوڵەی بچوک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی گەرمکەڕەش و لە باشوور لەگەڵ گوندی ناوماچک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ھۆمەرمل لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەنگەکەی بچوک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
خاتوو وو (ھاوسەری سوون جیان)
خاتوو وو (مردن ٢٠٢) خانمێکی خانەدانی چینی بوو، لەدوای مردن نازناوی خانمە ئیمپراتۆری پێ بەخشرا بۆ ئیمپراتۆریەتی ڕۆژھەڵاتی وو، خاتوو وو ھاوسەری سوون جیان بوو کە لەسەردەمی رۆژاوای ئیمپراتۆریەتی ھان دەژیا لە مێژووی دێرینی چین، چوار کوڕ و یەک کچی ھەبوو وەک (سوون سێ، سوون چوان، خاتوو سوون، سوون یی، سوون کوانگ) دوایی ئەوەی کوڕەکەی سوون چوان ئەبێتە دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتی ڕۆژھەڵاتی وو لە سەردەمی سێ شانشینەکە خاتوو وو نازناوی خانمە ئیمپراتۆری دایک وەردەگرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٢ەم پۆل:خێزانی سوون چوان پۆل:خەڵکانی سوژۆو پۆل:مردووانی ٢٠٢
ھەرقل (فیلمی ٢٠١٤)
ھرقل (بەئینگلیزی: Hercules) بریتییە لە فیلمێکی جوڵە بەرھەمھێنراوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان و دەرچووە لە ساڵی ٢٠١٤. فیلمەکە لە دەرھێنانی برێت راتنەرە.
چیرۆک
ھرقل (دوەین جۆنسۆن) کوڕی زیوسی خوایە وە ھەموو کات بەھۆی ڕەچەڵەکەکەی دەیناڵاند کاتێک ئەم ڕەچەڵەکە وای کرد بە درێژای ژیانی بیناڵێنێ. دوای ١٢ ساڵ لەکار کردنی قورس و لەدەست دانی بنەماڵەکەی ھرقل بڕیاری دا پشت لە خواکان بکات و تاکە شت کە ناڵاندنەکەی تیمار دەکرد شەڕ کردن بوو. وە لە نێوان ساڵانی تەمەنیدا ٦ ھاوڕێی ھەبوو کە ھۆکاری کۆ کردنەوەیان شەڕ کردن و دڵسۆزی و خۆشەویستی بوو. ئەوان ڕادەسپێریەن بۆ ڕاھێنان کردن بە سوپای پاشا بۆ بوون بە بەھێزترین سوپا لە جیھاندا. ھرقل خۆی دەدۆزێتەوە کە سوپایەکی دڕندەی بێ بەزەی دروست دەکات.
جونگ ئای-ڕی
جونگ ئای-ڕی (بە کۆری: 정애리; لەدایکبووی ١١ی ئابی ١٩٦٠) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.
ھەرقل (فیلمی ٢٠١٤)
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٤ پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی پۆل:فیلمە بەرهەمهێنراوەکان لەلایەن بیو فلین پۆل:فیلمەکانی ئایماکس پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان
جونگ ئای-ڕی
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:باشترین خانمەکتەرە نوێیەکان لە براوەی خەڵاتی ھونەری پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:زیندووان
ستارلینک
ستارلینک بریتییە لە زنجیرەیەک مانگی دەستکردی ئەنتەرنێتی کە لەلایەن ھاوبەشگای سپەیس ئێکس دروست دەکرێت. خزمەتگوزاری ھێڵی ئەنتەرنێت بۆ نەوەی پێنجەم و دواتر دابین دەکات بۆ ھەسارەی زەوی و مەریخ لە داھاتوودا، مانگە دەستکردەکە لە ھەزارەھا مانگی دەستکردی بچووک پێک ھاتووە کە بەشێوەی کۆمەڵ وەک گورزێک بەدوای یەکدا ڕێزبوونە، ئەم مانگە دەستکردانە ھاوڕێک بەدوای یەکدا لەسەر ھێڵی خووڵگەیی لەئاستی نزم (LEO) بە دەوری زەوی دەخوڵێنەوە، بەھۆی ھەبوونی ئامێری وەرگری شەپۆڵەکانی لەسەر زەوی کاردەکەن و ھەرکەسێک لەھەرشوێنێکی ئەم جیھانەبێت دەتوانێت دەستی بە ئەنتەرنێت بگات. ئەم مانگە دەستکردانە لەلایەن پسپۆرانی بارەگای سەرەکیی سپەیس ئێکس لە ڕێدمۆند-واشنتۆن دروست کراوە. تێچووی پڕۆژەکە پترە لە ١٠ ملیار دۆلاری ئەمریکی کە بڕیار وایە بۆماوەی ١٠ ساڵ تەواو ببێت.
پەرەپێدان و دروستکردنی ئەم مانگە دەستکردانە لە ساڵی ٢٠١٥ کەوتنە بواری جێبەجێکردنەوە. لە ساڵی ٢٠١٨ دوومانگی دەستکردی تاقیکاری فڕێدرانە بۆشایی ئاسمان، دواتر لە ٢٠١٩ ٦٠ دانەی تر ڕەوانەی ئاسمان کران، کێشی ھەریەکەیان ٢٦٠ کگم ە بەرنامە وایە کە ژمارەیان بگاتە ١٥٨٤ مانگی دەستکرد تا ساڵی٢٠٢٨. ئەو بڕە مانگە دەستکردانەی کە تاوەکو ئێستا نێردراوە بۆ بۆشایی ئاسمانی زەوی دەتوانن خزمەتگوزاری ئەنتەرنێت بۆ زەوی دابین بکەن لە کۆتایی ساڵانی ٢٠٢١ و ٢٠٢٢. سپەیس ئێکس لە مانگی ئابی ٢٠٢٠ خزمەتگوزاری تایبەتی بیتای لە باکووری ئەمریکا دەستپێکرد و لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ دا بیتای گشتی خستە بەردەست وەک تاقیکردنەوە.
لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩، کۆمسیۆنی پەیوەندییەکانی فێدراڵی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (FCC) فایلی پێشکەش بە یەکێتی نێودەوڵەتی پەیوەندیکردن (ITU) کرد لە جیاتی سپەیس ئێکس بۆ ڕێکخستنی مەودا بۆ ٣٠٬٠٠٠ مانگی دەستکردی تری ستارلینک بۆ ئەوەی بگەن بە دوازدە ھەزار مانگی دەستکرد کە ھەرھەموویان لەلایەن (FCC) پەسەند کراون.
مێژوو
وێنۆک| نیشانەی سەرەکی پڕۆژەی ستارلینک
٢٠١٥–٢٠١٧
«تۆڕی سەتەلایتی پەیوەندی بۆشایی ئاسمان» لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٥ ڕای گەیاند کە لەبەرنامەیان دایە بواری توانای گواستنەوەی زانیاری لەھەموو جیھان بەڕێژەی ٥٠٪ بەرزبکەنەوە، و بەھۆی ھەبوونی داواکاری زۆر و تێچووی زۆری تۆرەکان کات و بوودجەی زیاتری دەوێت بۆیە ئەوان بیر لە ڕێگایەکی تر دەکەنەوە بۆ دابینکردنی ئەنتەرنێت لەسەرانسەری جیھاندا.
ھەربۆیە کردنەوەی بنکەی گەشەپێدانی مانگەدەستکردەکانی SpaceX لە ڕێدمۆند لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ دا لەلایەن SpaceX ەوە بە ھاوبەشی لەگەڵ حکوومەتی فیدراڵی ڕاگەیەنرا، بۆ پەرەپێدان و دروستکردنی تۆڕی نوێی پەیوەندی لەو کاتەدا، نووسینگەی ناوچەی سیاتل پلانی دانا بوو کە لە سەرەتادا نزیکەی ٦٠ ئەندازیار دابمەزرێنێت، ھەروەھا تا ساڵی ٢٠١٨ ئەگەری ئەوە ھەیە ١٠٠٠ کەس دابمەزرێنن. باڵاخانەی ھاوبەشگاکە لە ساڵی ٢٠١٦ لەسەر ڕووبەری ٢٨٠٠ م ٢(٣٠ھەزار پێ) دووجا دروست کراوە، ھەردوو دامەزراوەکە لە (ڕێدمۆند) لە مانگی ئابی ٢٠١٨دا ھەموو کەلوپەڵ و ئامراز و چاڵاکییەکانیان لە ناوچەی سیاتل یەکخستەوە و گواستیانەوە بۆ سێ باڵاخانەی مەزن لە ناوەندی ھاوبەشگای ڕێدمۆند ڕیدج لەوێشەوە بۆ باڵاخانە تازەکە بۆ پاڵپشتی کردنی دروستکردنی مانگی دەستکرد جگە لە R&D.
سپەیس ئێکس لە مانگی تەممووزی ساڵی ٢٠١٦ دا بۆشایییەکی ٧٤٠ م ٢(٨٠٠٠ پێ)ی لە ئیروینی کالیفۆرنیا (ئۆرەنج کاونتی) ئامادەکرد. لیستی کاری SpaceX ئاماژەی بەوە دا کە نووسینگەی ئیرڤین بریتی دەبێت لە پرۆسەی ئاماژە RFIC و پەرەپێدانی ASIC بۆ بەرنامەی مانگی دەستکرد.
تا مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٦ ھاوبەشگاکە پلانی خۆی ئاشکرا کرد کە بەتەمانە دوو مانگی دەستکردی سەرەتایی لە ساڵی ٢٠١٦ دا بخەنە ئاسمانەوە، ھەروەھا بۆ ئەوەی ئەم دوو مانگە دەستکردە وەک وێستگەیەکی خولگەیی سەرەتایی لە خولگەدا ھەبن و کاربکەن بۆ ٢٠٢٠.
تا تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ سپەیس ئێکس مانگە دەستکردە سەرەتایییەکانی پەرە پێدابوو کە ھیوایان خواست لە ساڵی ٢٠١٧ دا تاقی بکرێنەوە، بەڵام بەشی دیزاینی مانگە دەستکردەکە خرابووە سەر سەکۆی دیزاینەران بەمەبەستی دیزاینکردنیان بە باشترین شێواز و کەمترین تێچوو لەبواری بازرگانیدا، ھەروەھا ھاوبەش و بەکارھێنەرانی بتوانن بەکەمتر لە ٢٠٠ دۆلار بەکاری بھێنن. گوین شۆتوێڵ سەرۆکی سپەیس ئێکس گوتی دواتر پڕۆژەکە لە " قۆناغی دیزایندا ماوەتەوە وەک ئەوەی ھاوبەشگاکە بەدوای چارەسەرکردنی ئەو کێشانەدا دەگەڕێت کە پەیوەندییان بە تێچووی بەکارھێنەر - تێرمیناڵەوە ھەیە ".
سپەیس ئێکس لە تشرینی دووەمی ٢٠١٦ دا، بۆ سیستەمی مانگی دەستکردی «ناجیۆستەیی» لە خزمەتگوزاری مانگی دەستکردی جێگیردا بە بەکارھێنانی باندی (Ku- و Ka- frequency) بەرنامەی لەگەڵ کۆمسیۆنی پەیوەندییەکانی فیدراڵی (FCC) تۆمارکرد.
لە مانگی ئازاری ٢٠١٧دا، سپەیس ئێکس پلانی لەگەڵ ئێف سی سی دا دانا بۆ ئەوەی توێکڵی دووەمی خولگەیی کەزیاتر لە ٧٥٠٠ «مانگی دەستکردی V-band لە خولگەی ناجیۆسنکرۆنسۆڵ بۆ دابینکردنی خزمەتگوزارییەکانی پەیوەندی» لە شەبەنگی کارۆموگناتیسی دا بنێ کە پێشتر بە قورسی بۆ خزمەتگوزاری پەیوەندی بازرگانی دانرابوو. کە بە خولگەی مانگی دەستکردی زۆر نزم ناودەبرێت، کە پێکرا ٧٥١٨ مانگی دەستکرد پێک دەھینێ و لە بەرزایی تەنیا ٣٤٠ کم (٢١٠ میل) دەخولێنەوە، لەکاتێکدا کە بەرنامەکە وەھا داڕێژرابوو کە کۆمەڵەیەک (٤٤٢٥ مانگی دەستکرد) لەسەر باندەکانی فریکوێنسی کا - و کو بە بەرزایی ١٢٠٠ کم (٧٥٠ میل) بخوڵێنەوە.
پلانەکانی SpaceX بە دوو شێوە دانرابوون:
گوانگدۆنگ
وێنۆک|پارچەی گوانگدۆنگ لەسەر نەخشە
ستارلینک
٢٠١٥–٢٠١٧
دواتر لە مانگی ئازاری ٢٠١٧ SpaceX بڕیاریدا کە مانگی دەستکردی جۆری سەرەتایی (Ka/Ku-bands) لە ھەردوو ساڵی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ دا دەست پێ بکات. ئەوەبوو لە ساڵی ٢٠١٩دا نزیکەی ٤٤٤٠ مانگی دەستکردی ئامادەکرد کە لەتواناشیان دایە تاوەکو ١٢٠٠ کم بەرزببنەوە، تا ساڵی ٢٠٢٤ئەوانی تریش تەواو دەبن.
گوانگدۆنگ
گوانگدۆنگ کەرتێکە لە وڵاتی چین کە دەکەوێتە باکووری چینەوە.
ستارلینک
٢٠١٥–٢٠١٧
دوو مانگی دەستکردی یەکەم کە دروست کرابوون نەفڕێندران تاوەکو ساڵی ٢٠١٨ بەڵکو لە تاقیکردنەوەی زەویدا بەکارھێنران.
گوانگدۆنگ
ئابووری
کەرتی گوانگدۆنگ کەرتێکی دەوڵەمەندە و لە کۆی گشتی ٤ ناوچەی بازرگانی لە وڵاتی چین، سێ ناوچەی گرنگی بازرگانی لێ ھەیە. ئەوانیش بریتین لە شێنژێن، شانتو و زوھای.
ستارلینک
٢٠١٥–٢٠١٧
ھەندێک مشتومڕ لە ساڵی ٢٠١٥–٢٠١٧ لەگەڵ دەسەڵاتی ڕێکخەردا دروست بوو لەسەر مۆڵەتدانی پێوەری پەیوەندییەکان بۆ ئەم مانگە دەستکردە بچووکانە. چونکە یاساکان تەنھا بۆ مانگە دەستکردە گەورە و تاکەکان داڕێژرابوون. بەپێی یاسا کارپێکەری مانگی دەستکردی گەورە دەتوانێت «کەشتی ئاسمانی تاک دەست پێ بکات بۆ بینینی دوا مۆڵەتی خزمەتگوزارییان [لە ڕێکخەرەوە]، سیاسەتێک دەبینرێت کە ڕێگە بە کارپێکەرێک دەدات بۆ بلۆککردنی بەکارھێنانی سەبەنگی ڕادیۆیی بەنرخ بۆ ماوەی چەندین ساڵ بەبێ بڵاوەپێکردنی کەشتییە ئاسمانییەکانی» تا ساڵی ٢٠١٧، ئێف سی سی ماوەی شەش ساڵی دیاریکرد بۆ ئەوەی تەواوی مانگێکی دەستکردی گەورە بڵاوببنەوە بۆ پابەندبوون بە مەرجەکانی مۆڵەتدانی ڕێکخەرە نێودەوڵەتییەکە، یەکێتی پەیوەندی نێودەوڵەتی (ITU) لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٧ دا ڕێسایەکی پێشنیار کرد کە تا ڕادەیەکی زۆر توانای مانگە دەستکردەکانی سنووردارتر دەکرد. لە ئەیلوولی ٢٠١٧دا ھەردوو ھاوبەشگای بۆینگ و سپەیسئێکس داوای وازھێنانیان لە یاسا شەش ساڵییەکە کرد لە لیژنەی ئێف سی سی ی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەڵام دەزگاکە داواکەی ڕەت کردەوە تا ساڵی ٢٠١٩، ئێف سی سی حوکمی ئەوەی کردبوو کە نیوەی ھەسارەکە دەبێت لە خولگەی دا بێت لە ماوەی شەش ساڵدا، کە سیستمی تەواو لە خولگەدایە لە ماوەی نۆ ساڵدا لە ڕێکەوتی مۆڵەتەکەوە.
گوانگدۆنگ
سەرچاوەکان
پۆل:باشووری چین پۆل:پارێزگاکانی کۆماری گەلی چین
ستارلینک
٢٠١٥–٢٠١٧
نیشانەی بازرگانی بۆ تۆڕی مانگە دەستکردەکان لە ساڵی ٢٠١٧ دا دانرا. بیرۆکەکەی لە پەرتوکی (ھەڵە ئەستێرەکانماندا) وەرگیراوە.
SpaceX لە کۆتایییەکانی ساڵی ٢٠١٧ دا بەڵگەنامەی لەگەڵ لیژنەی پەیوەندییە فیدراڵییەکان (FCC) تۆمارکرد بۆ ڕوونکردنەوەی پلانی ھێورکردنەوەی پاشماوەی بۆشایی، کە بەپێی ئەو پلانە ھاوبەشگاکە بۆ:
"... پلانی پرۆسەکان جێبەجێ بکەن بۆ ئەو خولانەوەی کە بە شێوەیەکی ڕێک و پێک لەماوەیەکی کەمتر (نزیکەی پێنج بۆ حەوت ساڵ) بە ڕێژەیەکی زۆر خێراتر لەوەی کە پێویستە لەژێر ستانداردە نێودەوڵەتییەکانداھەیە. بەو ھۆیەوە کە دوو ڕووبار بە ئاسماندا دەسوڕێنەوە، بەو ھۆیەوە کە بۆ زەوی ڕادەکەن و بۆ ئەوەی سەرلە نوێ بگوێزنەوە بۆ ناو زەوی و لە ماوەی ساڵێکدا، لە دوای تەواوبوونی کارو کردەوەکانیان.
٢٠١٨–٢٠١٩
لە ئازاری ٢٠١٨دا لیژنەی (FCC) ڕەزامەندیی دەربڕی بۆ کارەکانی سپەیس ئێکس بەو مەرجەی کە SpaceX بتوانێت ڕەزامەندی لە یەکێتی پەیوەندی نێودەوڵەتی (ITU)یش وەربگرێت. FCC پشتگیری لە داوایەکی ناسا کرد بۆ داواکردن لە SpaceX بۆ بەدەستھێنانی ئاستێکی بەرزتر لە متمانەبەخۆبوونی لەبارەی دوور لەو خولانەوەیەی کە ناسا پێشتر بۆ خۆی بەکاری ھێنابوو: بەجۆرێک ڕێژەی دڵنیایی متمانەبەخۆبوون پتر بێت لە ٩٠ ٪ ی مانگە دەستکردەکانی.
لە ئایاری ٢٠١٨دا سپەیکس پێشبینی کۆی تێچووی گەشەسەندن و بنیاتنانی مانگەدەستکردەکانی خستە ڕوو کە تێچوەکانی لە ١٠ ملیار دۆلاری ئەمریکی تێپەڕی کردووە، ھەروەھا سپەیس ئێکس بەشی گەشەپێدانی مانگی دەستکردی لە ڕێدمۆند ڕێککردەوە و چەند ئەندامێکی نوێی لەپۆستی بەڕێوەبەری یوورستی دوورخستەوە.
لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨، سپەیکس ڕەزامەندیی ڕێکخەری بۆ بڵاوەپێکردنی ٧٥١٨ مانگی دەستکردی برۆدباند وەرگرت، ئەمە جگە لەوەی ٤٤٢٥ مانگی دەستکردی پێشتر پەسەند کرابوو. ئەو ٤٤٢٥ مانگە دەستکردە لە فایلە ڕێکخەرەکانی ساڵی ٢٠١٦ دا داواکرابوو بۆ خولانەوە لە بەرزایییەکانی ١٬١١٠ کم (٦٩٠ میل) بۆ ١٬٣٢٥ کم (٨٢٣ میل)، ھەروەھا بۆ بەرزییەک بتوانێن بفڕێت کە لە سەرووی وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی بێت. ڕەزامەندییە نوێیەکە بۆ ئەوە بوو کە مانگە دەستکردەکە لە چینێکی نزمدا بفڕێت چونکە جۆری مانگە دەستکردەکانی ناجیۆستەیشنە کە لە ٧٥١٨ مانگی دەستکرد پێکھاتووە کە لە بەرزایییەکانی ٣٣٥ کم (٢٠٨ میل)ەوە کار دەکەن بۆ ٣٤٦ کم (٢١٥ میل) لە خوار ISS. ھەروەھا لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨دا SpaceX فایلی نوێی ڕێککاری لەگەڵ کۆمیسیۆنی پەیوەندی فیدراڵی ئەمریکا (FCC) دروست کرد بۆ داواکردنی توانای گۆڕینی مۆڵەتی پێدراوی پێشووی خۆی بۆ ئەوەی نزیکەی ١٦٠٠مانگی دەستکرد لەکۆی ٤٤٢٥ مانگی دەستکرد لەسەر فریکوێنسی کەو/کو - باند کار بکات ھەروەھا ١٦٠٠ مانگی دەستکردی تر لەسەر فریکوێنسی کەکە/کو-باند کاربکات، کە بەرزی ھەریەکەیان لەئاستی زەوی ١١٥٠کم بێت بەگوێرەی دوورییەکەی لە چینی نوێی خوارەوەی مانگی دەستکردی ئاسایی" کە تەنھا ٥٥٠ کم (٣٤٠ میل) لە بەرزایی خولگەدا پەسندکرا. ئەم مانگە دەستکردانە بەشێوەیەکی کاریگەر لە چینی سێیەمی خولگەیی کە ٥٥٠ کم (٣٤٠ میل) بەرزن دەخوڵێنەوە، لەکاتێکدا خولگەی بەرزتر و نزمتر بە نزیکەیی١٢٠٠ کم (٧٥٠ میل) لەبەرزترین ئاست دا و نزیکەی ٣٤٠ کم (٢١٠ میل) لەنزمترین ئاستدا دەبێت. ئێف سی سی لە مانگی نیسانی ٢٠١٩ دا داواکەی پەسەند کرد پێدانی ڕەزامەندی بۆ بابەتی شوێن بۆ نزیکەی ١٢٠٠ مانگی دەستکرد لە سێ چینی ئۆربیدا وەرگیرا.
پلانەکانی سپەیس ئێکس لە ساڵی ٢٠١٩ دا بریتی بوو لە ھەڵدانی ١٢٠٠٠ مانگی دەستکرد بۆ سێ چینی خولگەیی زەوی:
لە کۆی گشتی دا نزیکەی ١٢ ھەزار مانگی دەستکرد پلانی بڵاوەپێکردنی بۆ دانراوە، لەگەڵ درێژکراوەیەکی گونجاوی تر کە ٤٢ ھەزار مانگی دەستکردی ترە.
تا نیسانی ٢٠١٩ سپەیس ئێکس ھەوڵی مانگە دەستکردەکانیان لە توێژینەوە و پەرەپێدانەوە گواستەوە بۆ دروستکردن، لەگەڵ دەستپێکردنی یەکەم پلانی گرووپێکی گەورەی مانگە دەستکردەکان بۆ خولانەوە، کەشتی ئاسمانی کەم تێچوون و لەتوانایاندایە تاوەکو ٦٠مانگ کاربکەن.
لە کۆتایی مانگی حوزەیرانی ٢٠١٩دا، سپەیس ئێکس پەیوەندی لەگەڵ ھەر ٦٠ مانگی دەستکردەکاندا ھەبوو بەڵام پەیوەندی بە سێ مانگی دەستکرد لەدەست دا کە ئێستا ٥٧ دانەیان ماوە وەک مەبەست کاریان دەکرد چل و پێنج مانگی دەستکرد گەیشتنە دوا بەرزایی خولگەیی خۆیان کە ٥٥٠ کم (٣٤٠ میل)ە، پێنج مانگیش ھێشتا خولگەکانیان بەرز دەکەنەوە، پێنج مانگی دیکەشیان پشکنینی سیستمەکانیان بۆ ئەنجام دەدان پێش ئەوەی خولگەکانیان بگۆڕن. ئەو دوو سەتەلایتەی کە مابوونەوە بە خێرایی لە خولگە کە دووردەبوونەوە و دووبارە چوونە ناو کەشەکە بۆ ئەوەی پرۆسەی بەدووربوونی مانگی دەستکرد تاقی بکرێنەوە؛ ئەو سێ پەیوەندییەی کە ونبوو پێشبینی دەکرا دووبارە دەربکەونەوە، بەڵام تاوەکو ئێستا ھیچ ھەواڵێکیان نییە.
لە حوزەیرانی ٢٠١٩دا، سپەی ئێکس داوای لە ئێف سی سی کرد بۆ مۆڵەتی تاقیکردنەوە تا ٢٧٠ – ٧٠دانەیان لە سەرانسەری ویلایەتە یەکگرتووەکان و ٢٠٠دانەیان لە واشنتۆن (سەرەکی) لە ماڵەکانی کارمەندانی سپەیس ئێکس – و ئۆپەراسیۆنی ئەنتێنا کە لە فڕۆکەوە لە چوار کێڵگەی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دابەش کراوە؛ ھەروەھا ھەندێکیشیان بەسەر پێنج شوێنی تاقیکردنەوەی زەمینی دابەش کران.
لە ئەیلوولی ٢٠١٩، سپەیکس ئێکس گەڕایەوە بۆ ئێف سی سی بۆ ئەوەی داوای گۆڕانکاری زیاتر بکات لە مانگی دەستکردی ئۆربیتالی. سپەیس ئێکس داوای کرد ژمارەی فڕۆکەی ئۆربیتال لە چینی ٥٥٠ کم (٣٤٠ میل) لە دەوری یەک، لە ٢٤ بۆ ٧٢ سێ ئەوەندە بکەن، کە مشتومڕیان لەسەر ئەوە دەکرد کە دەتوانن لە یەک ھەڵداندا مانگە دەستکردەکان بلکێنن بە چەند فڕۆکەیەک. سپەیس ئێکس باسی لەوە کرد کە ئەم گۆڕانکارییە دەتوانێت ڕوماڵ بۆ باشووری ئەمریکا لە کاتی خۆیدا بۆ وەرزی گەردەلوولی ٢٠٢٠ بھێنت ئەم گۆڕانکارییە لە مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠١٩ دا پەسەند کرا، ئێستا لە ھەر فڕۆکەیەک تەنھا ٢٢ مانگی دەستکردی لێ دەلکێنن جگەلە ئەو ٦٦ مانگەدەستکردانەی کە بەشێک بوون لە دیزاینە بنەڕەتییەکە، کۆی ژمارەی مانگەدەستکردەکان لە چینی ٥٥٠ کیلۆمەتری وەک خۆی دەمێنێتەوە، کە ژمارەیان لە دەوروبەری ١٦٠٠ دانە دەبێت.
لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ ئیلۆن موسک بە ئاشکرا تۆڕی ستارلینکی تاقیکردبۆوە بە بەکارھێنانی پەیوەندی ئینتەرنێتی کە لە ڕێگەی تۆڕەکەوە بۆ پۆستکردنی تویتێک بۆ ماڵپەڕی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە تویتەر دا.
٢٠٢٠–٢٠٢١
سپەیس ئێکس پێشتر ڕەزامەندی ڕێکخەری ھەبوو لە ئێف سی سی بۆ کارپێکردنی ٢٨٢٥ مانگی دەستکردی تر لە خولگەی بەرزتر لە نێوان ١٬١١٠ کم (٦٩٠ میل) و ١٬٣٢٥ کم (٨٢٣ میل)، لە فرۆکەی ئۆربیتال بە گۆشەکانی ٥٣٫٨°و ٧٠٫٠°و٧٤٫٠ و ٨١٫٠ پلانە ھەموارکراوەکە کە لەلایەن سپەیس ئێکسەوە پێشکەش کراوە، پێشبینییەکانی کۆباند و مانگی دەستکردی کاباند لە قۆناغی داھاتووی تۆڕی ستارلینک ھەموویان لە بەرزایی نێوان ٥٤٠ کم (٣٤٠ میل) و ٥٧٠ کم (٣٥٠ میل) بە گۆشەکانی ٥٣٫٢ و ٧٠٫٠ و ٩٧٫٦ پلە کاردەکەن. ئەم بەرنامەیە ٤٤٠٨ مانگی دەستکردی ستارلینک لەخۆ دەگرێت، کە کەمتر لەژێر تەلارسازیی پێشوودا دیزایین کراون. سپەیس ئێکس پلانی ھەیە بۆ دەستپێکردنی ٧٥٠٠ مانگی دەستکردی تری ڤی باند بۆ خولگەی نزیکی ٣٤٥ کم (٢١٤ میل). ئێف سی سی لە نیسانی ٢٠٢١ دا ڕەزامەندی لەسەر جێبەجێ کردنی بەرنامەکە دابوو.
لە حوزەیرانی ٢٠٢٠ دا سپەیس ئێکس لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا کاری کرد بۆ بەکارھێنانی ئی باند لە ھەسارەی Gen2. پێشبینی دەکرێت ھەسارەی ئەستێرەلینکی نەوەی ٢ کە ٣٠ ھەزار مانگی دەستکرد لەخۆ دەگرێت و ڕووماڵێکی تەواوی جیھانی دابین بکەن.
تا حوزەیرانی ٢٠٢٠، سپەیس ئێکس ڕێک کەوت لەگەڵ دەسەڵاتی ڕێکخەری کەنەدی بۆ مۆڵەتێک بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری ئینتەرنێتی خێرای ستارلینک لە کەنەدا.
تا مانگی ئابی ٢٠٢٠ موشەکێکی فالکۆن بە ٥٨ گرێی تری باندی برۆدباندی ئینتەرنێتی بۆ تۆڕی ئینتەرنێتی سپەیس ئێکس ڕەوانە کرا، بۆ ئەوەی کۆی ٦٥٣ مانگی دەستکرد ئەوانەی لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ەوە ڕەوانەکراون چاڵاک بکرێن. سپەیس ئێکس نزیکەی ١٢٠ مانگی دەستکرد لە ماوەی مانگێکدا بەرھەم دەھێنێ.
سپەیس ئێکس لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ دا پلانی ئەوەی دانا کە ھەموو ٦٠ مانگی دەستکردی سەرەتایی ڤی ٠٫٩ بۆ کەمکردنەوەی دوورییەکەی لە خولگەی زەوییەوە بەجۆرێک لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ دا پتر لە ٣٩ تا ٦٠ جار لە چوونە ناو کەش و ھەوای زەوییەوە نزیک بووەتەوە.
چارڵز سەندێرز پێرس
وێنۆک|چارڵز سەندێرز پێرس چارڵز سەندێرز پێرس (لەدایکبووی ١٠ی ئەیلوولی ١٨٣٩–مردووی ١٩ی نیسانی ١٩١٤) فەیلەسووف، لۆژیکزان و ماتماتیکزانێکی ئەمریکایی بوو کە ھەندێ جار وەک «باوکی پراگماتیزم» ناوی دەبرێت. کارە بڵاوکراوەکانی نزیکەی ١٢٬٠٠٠ لاپەڕەی چاپی و دەستنووسە بڵاونەکراوەکانی نزیکەی ٨٠٬٠٠٠ لاپەڕەیەک دەبێت. نووسراوەکانی گەلێ بابەتان لە باوەش دەگرێ، لە ماتماتیک و زانستە فیزیکییەکان لە پەڕێکییەوە، ھەتا ئابوورزانی و دەروونناسی و دیکەی زانستە کۆمەڵایەتییەکان لەو پەڕەکەی ترییەوە.
ستارلینک
٢٠٢٠–٢٠٢١
لە ٤ ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ دا سپەیس ئێکس یەک ملیۆن تاقیکردنەوەی ستارلینکی خۆی ئەنجامدا و خێرایی پەیوەندی دوو ھێندە کرد. تاقیکردنەوەی ستارلینکی بێتا خێرایییەکانی سەرووی ١٥٠ مێگابیت لە چرکەیەکدا ڕاپۆڕت دەکەن، لەسەروو ئەو مەودایەوە کە بۆ تاقیکردنەوەی بیتای گشتی ڕاگەیەندرابوو.
چارڵز سەندێرز پێرس
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٣٩ پۆل:مردووانی ١٩١٤ پۆل:فەیلەسووفانی شیکارانە پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست پۆل:فەیلەسووفانی زمان پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری پۆل:فەیلەسووفانی زانست پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پۆل:فەیلەسووفانی پەروەردە
ستارلینک
٢٠٢٠–٢٠٢١
لە ٦ ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ دا، نوێخوازی، زانست و گەشەپێدانی ئابووری کەنەدا ڕەزامەندی ڕێکخەری بۆ مانگی دەستکردی ستارلینکی نزمی زەوی ڕاگەیاند.
سپەیس ئێکس لە ٢٤ ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ دا گرووپێکی نوێی ١٠ مانگی دەستکردی ستارلینکی بڵاو کردەوە، کە یەکەم سەتەلایتی ستارلینک بوو لە خولگەی جەمسەری ھەروەھا دەستپیکردنی بەسەر ڕیکۆردی ئایئێس ئۆدا زاڵ بوو لە دەستپێکردنی زۆرترین مانگی دەستکرد لە یەک ئەرکدا (١٤٣مانگی دەستکرد)، بەرزکردنەوەی بۆ ١٠٢٥ مانگی دەستکرد.
لە شوباتی ٢٠٢١ دا سپەیس ئێکس ڕای گەیاند کە ستارلینک زیاتر لە ١٠ ھەزار بەکارھێنەری ھەیە و فەرمانی پێشوەختی بۆ ڕای گشتی دەرکردەوە.
لە مانگی شوباتی ٢٠٢١ دا سپەیس ئێکس زیادکردنی ٣٫٥ ملیار دۆلاری زیاتری ئەمریکی تەواو کرد لە پارەدانی دادپەروەری لە ماوەی شەش مانگی ڕابردوودا، بۆ پاڵپشتیکردنی قۆناغی پڕ لە سەرمایەی بواری کارپێکردنی ستارلینک، لەگەڵ پەرەسەندنی سیستەمی دەستپێکردنی ستارشیپدا. لە مانگی نیساندا سپەیس ئێکس ڕونیکردەوە کە پێشتر دوو نەوەیان لە تەکنەلۆژیای ستارلینک تاقیکردووەتەوە، لەگەڵ ئەوەی دووەمیان گرانتر بووە لە یەکەمیان. نەوەی سێیەم، بە لینکی لەیزەری ئینتەرساتێست ناسراوە، پێشبینی دەکرێت دەست بە دەست کردن بکات لە چەند مانگی داھاتوودا و نرخەکەی کەمتر دەبێت.
لە مانگی ئازاری ٢٠٢١ دا سپەیس ئێکس نەرمەواڵەیەکی خستە ناو FCC بۆ جیاوازی مۆبایلی تێرمیناڵەکەیان کە بەکاردێت بۆ ئۆتۆمبێل و کەشتی و فڕۆکە.
کاراکردنیان
لە مانگی شوباتی ٢٠٢١ دا، موسک ڕای گەیاند کە مانگی دەستکردەکان لەسەر ٢٥ فڕۆکەی ئۆربیتال کە لە نێوان ٥٣ پلەی باکوور و باشووری ھێڵی ئاسمانیدا کۆکراونەتەوە و گەشت دەکەن.
بەردەستبوون بەپێی وڵات
بۆ ئەوەی خزمەتگوزاری مانگەدەستکردەکان لە ھەر ویلایەتێک بەردەست بێت، ڕێنمایییەکانی ITU و پەیماننامە نێودەوڵەتییەکانی درێژخایەن داوا دەکەن مافی نیشتنەوە لەلایەن ھەر وڵاتێکەوە دەسەڵاتی دادوەریی ئەو وڵاتە ڕێگابدات، ھەرچەندە تۆڕی SpaceX Starlink نزیک بووەتەوە لە ئاستی جیھانی لە پانییەکانی خوارەوە کە نزیکەی ٦٠ پلەی سەدییە، خزمەتگوزاری بەربژێر بۆ ناوچە لادێیی و دوورەدەستەکان دابین دەکات، لەکاتی ئێستادا تەنھا لە چەند وڵاتانێک دابین کراوە. سپەیس ئێکس ھەروەھا دەتوانێت ئۆپەراسیۆنی بازرگانی و ڕەچاوکردنی ئابووری ھەبێت کە لەوانەیە جیاوازییەک بکات لەنێوان ئەو وڵاتانەی کە تێیدا خزمەتگوزاری Starlink پێشکەش دەکات ئەمەش بەگوێرەی باری ئابووری وڵاتەکە دەبێت. بۆ نموونە سپەیس ئێکس لە حوزەیرانی ٢٠٢٠ دا بە فەرمی داوای مۆلەتی لە کەنەدا کرد، دەسەڵاتی ڕێکخەری کەنەدی لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ دا پەسەندی کرد و سپەیس ئێکس دوای دوو مانگ خزمەتگوزاری بۆ کەنەدا دابین کرد (کانوونی دووەمی ٢٠٢١).
خزمەتگوزارییەکان
سپەیس ئێکس بەنیازە پەیوەندی ئینتەرنێتی مانگەدەستکردەکانی دابین بکات بۆ سەرجەم ناوچە دوورەدەستەکانی سەر ھەسارەی زەوی، ھەروەھا خزمەتگوزاری ئەنتەرنێت بەنرخی جیاوازتر بە شێوەیەکی پێشبڕکێ لە ناوچە شارستانییەکان دابین بکات. ھاوبەشگاکە ڕای گەیاندووە کە ئەو لێشاوە ئەرێنییەی لە فرۆشتنی خزمەتگوزاری ئینتەرنێتی مانگە دەستکردەکانییەوە ھەیە زۆر پێویستە بۆ دابینکردنی بوودجە بۆ لێکۆڵینەوەکانیان لەسەر ھەسارەی مەریخ.
لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٥ دا دوو بازرگانی بۆشایی ئاسمان لە ھەمان ھەفتەدا سەرەڕۆیی ئینتەرنێتی مانگی دەستکردیان ڕاگەیاند جگە لە کۆمپانیای سپەیس ئێکس ئیلۆن موسک، پرۆژەکەی ڕادەگەیەنێت کە دواتر ناوی ستارلینک دەبێت، کاربەدەستێکی زنجیرەیی ڕیچارد برانسۆن وەبەرھێنانێکی لە OneWeb ڕاگەیاند، ھەسارەیەکی ھاوشێوە کە نزیکەی ٧٠٠ مانگی دەستکرد پلان بۆ داڕێژراوی ھەیە کە پێشتر مۆڵەتی دووبارەبوونی پەیوەندی بۆ ڕووبوونەوەیان دەرکردووە.
لە شوباتی ٢٠١٥ شیکەرەوەی دارایی پرسیاری دامەزراندنی کەشتیگەلی پەیوەندی ئۆبلۆتی ئۆبجێرتی جیۆسنکرۆنسی کرد کە چۆن مەبەستیان بوو وەڵامی ھەڕەشەی پێشبڕکێکەی سپەیس ئێکس و ئۆن وێب لیۆی بدەنەوە. لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٥، گوین شۆتوێڵ سەرۆکی سپەیس ئێکس ئاماژەی بەوەدا، کە لەکاتێکدا گەشەپێدان بەردەوامە، دۆسیەی بازرگانی بۆ ماوەیەکی درێژ لە کارخستی تۆڕی مانگی دەستکردی یوتەلساتی یوکڕایی ھێشتا لە قۆناغێکی سەرەتاییدایە
سپەیس ئێکس بە دەستپێکردنی ٦٠ مانگی دەستکرد لە ساڵی ٢٠١٩ دا ئاماژەی بەوە کرد کە پێویستی بە ٤٢٠ مانگی دەستکردی تر دەبێت بۆ بەدەستھێنانی ڕووماڵکردنی فراوانی بچووک لە زەوی، ھەروەھا ٧٨٠ لە یەکەم سووڕانەوەیدا بەمە پێویستی بە ١٦٠٠ مانگی دەستکردی تر دەبێت بۆ دابینکردنی ڕووماڵێک لەئاستی مامناوەند.
لە ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠ دا لە بەڵگەنامەی (FCC) دا، سپەیس ئێکس گوتی نزمترین بەرزایی مانگەدەستکردەکان نزیکتر دەکاتەوە بۆ بەکاربەرانی ستارلینکەکان. سپەیس ئێکس وتی، ئەم گۆڕانکارییەی خزمەتگوزاری بۆ بەکارھێنەرانی حکوومەتی ئەمریکا لە ناوچە جەمسەرییەکان باشتر دەکات و ڕێگە دەدات بۆ بڵاوبونەوەی خێرایی زیاتری تۆڕەکە دەدەن کە مانگە دەستکردەکان لە ماوەیەکی کورتتردا بچنە ناو کەش و ھەواوە و لە ئاستی کەمبوونی وزەدا ئاماژەکان پەخش بکەن، چونکە ئەوان زیاتر لە زەوییەوە نزیکن، کە سپەیس ئێکس گوتی ڕێگە بە کەشتییەکان دەدات لەگەڵ ھاوبەشگاکەیان ڕێک کەون بۆ کەمکردنەوەی دەستتێوەردانی ڕادیۆ لەگەڵ تۆڕە بێتەلە ئاسمانییەکانی تردا.
دیزاین و باری ھەسارەی زەوی
ھەموو نەوەکانی مانگی دەستکردی بەرزتر و ڤی ٠٫٩ لەخۆدەگرێت Tintin A و Tintin B وەک تاقیکردنەوە.
ڕەقەواڵەی مانگەدەستکردەکان
پێشبینی دەکرا مانگەدەستکردەکانی پەیوەندی ئینتەرنێت لە پۆلی بچووک بە کێشی ١٠٠ بۆ ٥٠٠ کگم (٢٢٠ تا ١١٠ پاوەند) بارستایی بن و بە نیاز بوون لە بەرزایی نزیکەی ١١٠ کم (٦٨٠ میل) لە خولگەی نزمی زەوی بن، بەپێی ئەو زانیاریانەی لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٥ دا بڵاو بوونەتەوە. یەکەم بڵاوەپێکردنەوەی گەورەی ٦٠ مانگی دەستکرد لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ دا کێشیان ٢٢٧ کیلۆ (٥٠٠ پاوەند) بووە و سپەیس ئێکس بڕیاریدا کە مانگی دەستکردەکان لە نزمییەکی ڕێژەیی ٥٥٠ کم (٣٤٠ میل) دا بن، بەڵام بەھۆی نیگەرانیان لە ژینگەی بۆشایی ئاسمان پلانەکانی سەرەتای مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٥ بۆ ئەوە بوو کە زەوی نزیکەی ٤٠٠٠ مانگی دەستکردی لێ کۆببێتەوە، ئەمەش زیاترە لە دوو ھێندەی مانگی دەستکردی کارکەر وەک ئەوەی لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ لە خولگەدا ھەبوون.
مانگەدەستکردەکان بەستەری تیشکی نێوانیان بەھۆی تەکنەلۆژیای ھاوشێوەکردنی تیشکی و گۆڕینی بۆ شێوەی دیجیتاڵی بەکاردێنن کە فریکوێنسەکانی (Ku - و Ka – bands) بەکاردەھێنن، ئەمەش بەپێی ئەو بەڵگەو دۆکیومێنتانەی کە لەکۆمسیۆنی پەیوەندییە فیدراڵییەکانی ئەمریکا (FCC) دا دۆسیەیان بۆ کراوە. لەکاتێکدا کە تایبەتمەندێتی تەکنەلۆژیای ڕیزبەندی قۆناغ کراو ئاشکرا کراوە وەک بەشێک لە بەرنامەی فریکۆنێکس، سپەیس ئێکس نھێنیبوونی ناچار کرد سەبارەت بە وردەکارییەکانی بەستەری نێوان مانگەدەستکردە تیشکییەکان. مانگە دەستکردە سەرەتایییەکان بەبێ بەستەری لێزەر کاراکران ھەرچی بەستەرەکانی لەیزەری نێوان مانگە دەستکردەکانە لە کۆتایییەکانی ٢٠٢٠ دا بە سەرکەوتوویی تاقیکرانەوە.
مانگەدەستکردەکان بە کۆمەڵ بەرھەم دەھێنرێن، بە تێچوونێکی زۆر کەمتر. موسک وتی: ھەوڵ دەدەین و کۆشش بۆ مانگەدەستکردەکان دەکەین، ئەوەی بۆ موشەکەکان کردومانن بۆ ئەوەبووە شۆڕش بۆ زانستی بۆشایی بکەین، دەبێت ھەمان کۆشش بۆ مانگەدەستکردەکان و موشەکەکان بکەین " مانگە دەستکردە بچووکەکان زۆر گرنگن بۆ دابەزاندنی نرخی ئینتەرنێت و پەیوەندییەکان لەسەر ئاستی جیھاندا.
لە مانگی شوباتی ٢٠١٥، سپەیس ئێکس داوای لە ئێف سی سی کرد کە بیر لە بەکارھێنانی داھێنەرانەی داھاتوو لە سیبەنگی کاباند بکرێتەوە پێش ئەوەی ئێف سی سی پابەند بێت بە ڕێنمایییەکانی 5 G بۆ پەیوەندیکردن کە بەربەست دروست دەکات بۆ چوونە ژوورەوە، چونکە سپەیس ئێکس کارامەیەکی نوێیە بۆ بازاڕی پەیوەندییەکانی بۆشایی ئاسمان کە مانگی دەستکردی خولگەیی ناجیۆستەیی لە باندی بەرزی فریکۆنسی سەرووی ٢٤ گیگاھرتزەوە کار دەکات، کە کاریگەری جوگرافی فراوانتری دەبێت.
ئینتەرنێتی گەڕۆک لە ڕێگەی مانگی دەستکردی جیۆستەیشنتەرەوە کەمترین ماوەی گەشتی دەوری ھەیە بە لایەنی کەمەوە ٤٧٧ میلی چرکە (ms ; لە نێوان بەکارھێنەر و دەروازەی زەوی)، بەڵام لە کرداردا مانگەدەستکردەکانی ئێستا، ماوەی (٦٠٠) م س یان زیاتریان ھەیە. مانگەدەستکردەکانی ستارلینک لە بەرزی ١١٠٥ بۆ ١١٠٠ لە خولگەکانی زەوی دەخولێنەوە، بەم شێوەیە دانیشتووانی زەوی بڕێکی زۆر بە کاتێکی کەمتر ئەنتەرنێتیان پێشکەش دەکرێت کە نزیکەی ٢٥ بۆ ٣٥ ئێم ئێس ە، بەراورد بە کێبڵ و تۆڕە فایبەرەکان کە ئەمڕۆ بەردەستن. ئەم سیستەمە پرۆتۆکۆلێکی ھاوتەمەن بۆ-پێر بەکار دێنێت کە بانگەشەی بۆ دەکرێت "ئاسانترە لە IPv6"، ھەروەھا ڕەمزاندنی کۆتایی-بۆ-کۆتایی بە ڕەسەنی یەک دەپێون.
تێرمیناڵەکانی بەکارھێنەر
سیستمەکە ڕاستەوخۆ بەمانگی دەستکردەوە گرێ نادرێت (بە پێچەوانەی مانگەدەستکردەکانی ئایریدیۆم، گلۆباڵستار، توریا و ئینمارسات) لە جیاتی ئەوە بە تێرمیناڵەکانی بەکارھێنەر دەبەسترێتەوە کە بە قەبارەی بۆکسێکی پیتزایە، کە دەبێتە ھۆی دانانی کۆدی ئەنتێنا و شوێنپێی مانگەدەستکردەکان دەکەوێت. بۆیە ئەم تێرمیناڵانە لە ھەر شوێنێک بن بەدوای مانگەدەستکردەکان دەکەون، گرنگ ئەوەیە ئاسمانی لێ دیاربێت و ھیچ بنمیچێکی لەبەردەم نەبێت ھەتا ئەگەر لەسەر تەنێکی تیژڕەو دانرابێت وەک ترومبێل و فڕۆکە و شەمەندەفەر. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠ دا وێنەی ئەنتێنەکان بەبەرچاوی خەڵک کەوتن. تێرمیناڵەکان مۆتۆرێکی ھەیە بۆ خۆ-ڕێکخستنی گۆشەی گونجاو بۆ بینینی ئاسمان". ئە نتێنە کە لە ناوە وە بە "دیشی مک فلاتیس" ناسراوە.
تێرمیناڵەکانی دەریایی
لە ئەیلوولی ٢٠٢٠ دا سپەیس ئێکس داوای مۆڵەتی کرد بۆ دانانی لەسەر ١٠ کەشتیی دەریایی.
تاقیکردنەوەی بەکارھێنەرانی سەربازی
لە ساڵی ٢٠١٩دا، تاقیکردنەوەکانی تاقیگەی لێکۆڵینەوەی ھێزی ئاسمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (AFRL) بەستەرێکی داتای ٦١٠ مبیت/s ی لە ڕێگەی ستارلینکەوە بۆ فڕۆکەی بیچکرافت سی-١٢ی ھورۆن لە فڕیندا خستەڕوو لەگەڵ ئەوەش لە کۆتایییەکانی ساڵی ٢٠١٩دا ھێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە سەرکەوتوویی پەیوەندییەکی لەگەڵ ستارلینک تاقیکردبۆوە لەسەر کەشتی چەک.
لە ساڵی ٢٠٢٠ دا ھێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەکاتی ڕاھێنانێکی ڕاستەوخۆدا، ستارلینکی بۆ پاڵپشتی کردنی سیستەمی بەڕێوەبردنی پێشکەوتووی مەیدانی جەنگ بەکار دەھێنا. ئەوان ستارلینکیان دەرخست کە گرێدراوە بە "چەندین سەرمایەی ئاسمانی " لەوانە بۆینگ KC-135 ستراتۆتانکەر.
وێستگە زەمینییەکان
سپەیس ئێکس پێشنیاری بۆ ئێف سی سی کردووە بۆ دامەزراندنی لانی کەم ٣٢ وێستگەی زەمینی لە ئەمریکا، ھەروەھا لە مانگی ٧ ی ٢٠٢٠ ڕەزامەندی بۆ پێنجیان وەرگیراوە (لە پێنج ویلایەت). وێستگە زەمینییەکانی SpaceX ھەروەھا لەسەر سایت لە Google data-centers لەسەر ئاستی جیھان دامەزرێنراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:تەکنۆلۆژیای بۆشایی پۆل:دوورپەیوەندی پۆل:سپەیس ئێکس
بنەما مرۆڤایەتییەکان
دەستەواژەی مرۆڤایەتی چەند واتەیەکی جیاوازی ھەیە بەڵام لێرەدا مرۆڤایەتی بە واتای ئەو چالاکی و کردانە دێت کە دەبێتە ھۆی رزگارکردن ژیانی مرۆڤەکان و کەم کردنەوەی ڕێژەی ئازارچەشتنیان. زۆرجار پەیوەستە بە وەڵام دانەوەی بەپەلە و لەناکاو (بە وەڵامی مرۆڤایەتیش ناودەبرێت) کە ھۆکارەکەی کارەساتێکی ژینگەی یان کارەساتێکی دەستکردی مرۆڤ بێت وەک جەنگ یان ململانێی چەکداری. بنەما مرۆڤایەتییەکان ڕێکخەری کردەی بەرێوبردنی وەڵامدانەوە مرۆڤایەتییە بەپەلەکانن.
گوندەواری کەلان
گوندەواری کەلان یەکێک لە دوو گوندەواری ناوچەی زەڕنە لە شارستانی ئەیوان لە پارێزگای ئیلام لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی کەلانە.
دابەشکاریی کارگێڕی
گوندەکانی ئەم گوندەوارە پێکھاتووە لە (٣٣) گوند:
بنەما مرۆڤایەتییەکان
مرۆڤایەتی
بنەمای مرۆڤایەتی بەواتای ئەوە دێت کە دەبێت ھەموو مرۆڤەکان بە یەکسانی مامەڵەیان لەگەڵ دا بکرێت لە ھەموو بارودۆخێک دا لەڕێی ڕزگارکردنی ژیان و کەم کردنەوەی چەوساندنەوەیان لەگەڵ دڵنیابوونەوە لە ھەبوونی ڕێز بەرامبەر تاکەکەس.
گوندەواری کەلان
سەرچاوەکان
پۆل:پارێزگای ئیلام پۆل:شارستانی ئەیوان پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان
بنەما مرۆڤایەتییەکان
مرۆڤایەتی
مەبەست لە کردە و چالاکییە مرۆڤایەتییەکان پاراستنی ژیان و تەندروستییە لەگەڵ دڵنیابوونەوە لە ھەبوونی ڕێز بۆ مرۆڤەکان. ھەروەھا ھەڵدەستێت بە پشتگیری کردنی لێک تێگەیشتن، ھەماھەنگی، ھاوڕێیەتی و ئاشتەوایی لە نێوان ھەموو مرۆڤەکان دا. بەپێی یەکێتی خاچی سووری نێودەوڵەتی و جۆڵانەوەی مانگی سووری، بنەماکانی مرۆڤایەتی ئەم بیرۆکە بنچینەییانە لەخۆدەگرن:
بێ لایەنی
یارمەتی و ھاوکاری مرۆڤایەتییانە دەبێت بێ لایەن بێت و ھیچ جیاکارییەک ئەنجام نەدرێت کە بەندبێت لەسەر بنەمای: نەتەوەیی، ڕەگەزیی، ئایینی، بیرۆکەی سیاسی یان پلەبەندی کۆمەڵایەتی بەڵکو دەبێت تەنھا بەند بێت لەسەر پێویستی و پێشێتی بۆ بارە بەپەلە و ناکاوەکان.
بابەتی بوون
بەپێی خاچی سووری نێودەوڵەتی و جووڵانەوەی مانگی سوور، بابەتی بوون واتە: لایەنگری نەکردنی ھیچ لایەنێک لە ناکۆکی و توندوتیژییەکان دا و بەژداری نەکردن لەو بابەتە سیاسی، رەگەزی، ئایینی و بیرۆکەیانەی جێی مشتومڕ و ناکۆکین.
دیارکردن و جێبەجێ کردنی چەمکی بابەتی بوون لە ھاوکاریە مرۆڤایەتییەکان دا لەلایەن ڕێکخراوەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان و تەنانەت حوکمەتەکانیشەوە کردەیەکی ئالۆز و سەرلێتێکدەرە چونکە ھەندێک جار نەتەوە یەکگرتووەکان بەژدارە لەو بابەتە ناکۆکانەی سروشتێکی سیاسییان ھەیە بۆیە بەپێی ئەم لێکدانەوەیە: ڕێکخراوەکانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان یان حوکمەتەکان دەتوانن ھاوکاری مۆرڤایەتییانەی بێ لایەنانە دابین بکەن بەمەرجێک بابەتی بوونی خۆیان بپارێزن و تەنھا لەسەر بنەمای پێویستی بوون کاربکەن.
لەم رۆژگارەدا، وشەی بابەتی بوون بەشێوەیەکی بەرچاو بەکاردەھێنرێت لەگەڵ ڕێکخراو و ناوەندە مرۆڤایەتییەکان دا و بەشێوەیەکی گشتی بە واتای ھاوکاری مرۆڤایەتییانە دێت بەشێوەیەکی سەربەخۆ و بێ ھیچ کاریگەرییەکی دەرەکی و تەنھا بەندە بە پێویستییەوە. ژمارەیەکی زۆر کەمی رێکخراوە ناحوکمییەکان کە کار لەسەر دادپەروەری و مافەکانی مرۆڤ دەکەن کارەکانیان ڕووی لە کەم بوون کردووە بەھۆکاری پابەندبوونیان بە بنەمای بابەتی بوون.
سەربەخۆیی
ڕێکخراوە مرۆڤایەتییەکان دەبێت خۆیان ھەستن بە دانان و جێبەجێ کردنی سیاسەتی کار و یاساکانیان بەشێوەیەکی ئازاد و دوور لە سیاسیەت و کردەی حوکمەتەکان و دەبێت سەربەخۆیی خۆیان بپارێزن بەرامبەر بە ھەموو کاریگەری و کارتێکردنێکی سیاسی، ئابووری و سەربازیی و ھەمیشە پابەند بن بە بنەما مۆرڤایەتییەکان و لەسەر ئەو ڕێچکەیە کارەکانیان بەئەنجام بگەیەنن.
ھەرچەندە لەم بنەمایەدا دەکرێت کێشە سەرھەڵبدات چونکە زۆربەی ڕێکخراوە مرۆڤایەتییە ناحکومییەکان بەچەند ڕێژەیەکەی جیاواز پشت دەبەستن بە بەخشەرە حوکمییەکان و کارێکی قورسە ڕێکخراوەکان بتوانن بەتەواوی سەربەخۆیی خۆیان بپارێزن لە بەخشەرەکانیان و تێکەڵی ئەو لایەنانە نەبن کە دەکرێت حوکمەتەکان دەستیان ھەبێت لە ناکۆکی و توندوتیژییەکان دا. ئەنجومەنی نێودەوڵەتی خاچی سوور نموونەیەکی دیارە لەسەر سەربەخۆیی و بێ لایەنی کار و چالاکییەکانیان. a
بنەماکانی دیکە
یاسای خاچی سوور و رێکخراوە ناحوکمەییەکان ھەڵدەستن بە ڕیزبەندی کردنی چەند بنەمایەکەی دی کە لە ئەزموونەوە داتشراون و پەرەیان سەندووە. وەک:
سەرچاوەکان
پۆل:کارەساتە سروشتییەکان
مالینا
چیرۆک
لە ساڵی ١٩٤٠ لە شارۆچکەیەکی بچووکی سیسیلیدا ڕێناتۆی ١٢ ساڵ سێ ڕووداوی گەورە دەبیبێت: ئیتالیا دەچێتە جەنگی جیھانی دووەمەوە؛ دەبێتە خاوەنی پاسکیلێک؛ و بۆ یەکەمجار ئافرەتێکی جوان دەبیبێت کە ناسراوە بە مالینا، کە جوانترینی شارۆچکەکەیە. مێردەکەی مالینا لە سوپاکانی ئەفریقادایە، و شەڕ بۆ بەریتانییەکان دەکات، و مالینا بە تەنیا دەژیێت. لەبەر جوانی و تەنیایییەکەی، بووەتە ئامرازێک بۆ حەزی پیاوان س ڕقیش بۆ ژنەکانی. مالینا ئاگاداری باوکە پیرە پەککەوتەکەیەتی کە بە تەنیا دەژی، تا ڕۆژێک نامەیەکی نەناسراوی بەدەست دەگات و مالینا دەردەکات.
ڕیناتۆ شەیدای مالینا دەبێت، سیخوڕی بەسەرەوە دەکات لە ماڵەکەیدا و دوای دەکەوێت کاتێک دەڕواتە دەر. بۆ تێرکردنی خەیاڵە سێکسییەکانە، ڕیناتۆ جلێکی ژێرەوەی مالینا دەدزێت بە تەنافی ماڵەکەیانەوە. کاتێک دایک و باوکی ئەوە دەبینن، تووڕە دەبن و ھەوڵدەدەن چارەی ڕیناتۆ بکەن.
مالینا ھەواڵەکانی پێدەگاتەوە کە مێردەکەی کوژراوە، کە تووشی خەمۆکی دەکات. پڕوپاگەندەیەک بڵاودەبێتەوە، کە گوایە شەوانە ئەفسەرێکی ھێزی ئاسمانی سەردانی مالینا دەکات. کە مالینا دەبرێتە دادگا، ئەفسەرەکە دەڵێت کە پەیوەندییەکەی نێوانیان تەنیا ھاوڕێیەتییە. قسەکەی ئازاری دەدات، بەڵام مالینا ھیچ بەرامبەر ئەفسەرەکە ناڵێت. دوای دادگایییەکە، دادوەرەکەی دەسترێژی سێکسی دەکاتە سەری بەرامبەر کرێی دادگایییەکە.
ڕیناتۆ ھەوڵدەدات پارێزگاری لە مالینا بکات، داوای لە خودا دەکرد کە ئاگاداری بێت و بیپارێزێت دژ لە نەیارانی. ڕیناتۆ ھەست بەوە ناکات کە بینینی ئەو بۆ مالینا باشترە لە ھی خەڵکی، و ناشزانێت مالینا خۆی چۆن ھەستدەکات.
لەو ماوەیەدا، جەنگ دەگاتە سیسیلیا و شارۆچکەکە لەلایەن ھاوپەیمانانەوە بۆمباران دەکرێت، و باوکی مالینا دەکوژرێت. مالینا بێ چارە دەمێنێتەوە، و کەسیش کاری ناداتێ، بۆیە دەخزێتە کاری لەشفرۆشییەوە. خەڵکانی شارۆچکەکە پێیان باشە بە بێناموسێک بیبینن وەک لە. بێوەژنێکی ترسناک. کاتێک ھێزەکانی نازی دەست بەسەر شارۆچکەکەدا دەگرن و ڕیناتۆ مالینا لەگەڵ دوو سەربازی ئەڵمانی دەبینێت، لە ھۆش خۆی دەچێت. دایکی دەڵێت کە جنۆکە چووەتە لەشییەوە، بۆیە دەیباتە لای قەشەیەک، بەڵام باوکی پێیدەزانێت و دەیباتە لەشفرۆشخانەیەک. لەێ ڕیناتۆ وا خەیاڵ دەکات کە لەشفرۆشەکەی کە کاتی لەگەڵ بەسەردەبات مالینایە.
کە ڕیناتۆ بە تەمەندا دەڕوات بۆی دەردەکەوێت کە چەندان ئافرەتی خۆشویستووە و لەبیری چوونەتەوە. تەنھا کەس کە لە بیری نەچووەتەوە مالینایە.
مۆسیقا
ساوندتراکی فیلمەکە پاڵێورا خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین مۆسیقای ڕەسەن و گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین مۆسیقای ڕەسەن.
بۆچوونی ڕەخنەگران
فیلمەکە ھەڵسەنگاندنی %٥٤ی ھەیە لە ڕاتن تۆمەیتۆز، بەپێی ڕیڤیوەکانی ٧٨ ڕەخنەگر، بە کۆی ٥٫٦/١٠. لێدوانە ڕەخنەگران لە وێبسایتەکەدا دەڵێت، «فیلمی مالینا بە بە کاڵاکردنی کاراکتەری ناونیشانی فیلمەکە کۆتاییدێت. ھەروەھا، زیادبوونی ھەست و سۆزی کوڕە گەنجەکەش بۆ مالینا قایلکەر نییە، لەکاتێکدا مالینا ھەست بە کەسێکی سێ ڕەھەندی ناکات.» لە مێتاکریتیک، کە ھەڵسەنگاندنی گشتی بەکاردێنێت، فیلمەکە ٥٤/١٠٠ی دراوەتێ.
سەرچاوەکان
پۆل:فیلمە ئیتالییەکان پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئیتالیا وێنەیان گیراوە پۆل:ئەو فیلمانەی لە مەغریب وێنەیان گیراوە پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە ئیتاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠ پۆل:فیلمە کۆمیدی-درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان دەربارەی تەمەنی پێگەیشتن پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بەزمانی ئیتاڵی
سیامانتۆ
وێنۆک
ئەتۆم یارچانیان ، زیاتر بە ناوی ئەدەبی سیامانتۆ ( Սիամանթօ ناسراوە; ١٥ی ئابی ١٨٧٨ – ئابی ١٩١٥)، نووسەر، شاعیر و کەسایەتی نەتەوەیی بەناوبانگی ئەرمەنی بووە لە کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم و سەرەتای سەدەی بیستەمەوە. لە کاتی جینۆسایدی ئەرمەنییەکاندا لەلایەن دەسەڵاتدارانی عوسمانییەوە کوژرا.
سەرچاوەکان
پۆل:شاعیرانی ئەرمەنی سەدەی ١٩یەم پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس پۆل:مردووانی ١٩١٥ پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٨
بەشی عەلی
بەشی عەلی گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دەربەندیخان(ناوەند)، قەزای دەربەندیخان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
بەشی عەلی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی ھانەژاڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی دێ سوتک و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کەوتە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەرشاتەی خواروو.
سەرچاوەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٨٢٢ لە نەرویژ
ڕووداوەکانی ساڵی ١٨٢٢ لە نەرویژ
مردنەکان
١٦ی شوبات — کلاوس پاڤێلس، بیشۆپ (لەدایکبووی ١٧٦٩)
خەلوەت
خەلوەت گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی کشاوەرز، ناوچەی کشاوەرز، شارستانی ساینقەڵا، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
خەلوەت لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زەمان ئاوا و لە باشوور لەگەڵ گوندی قەرەقۆیونلو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قەرەبڵاغی سەروو لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی نەجار.
پارک وۆن-سوک
پارک وۆن-سوک (بە کۆری:박원숙; بە ھانجا:樸元淑; لەدایکبووی ١٩ی شوباتی ١٩٤٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.
خەلوەت
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ساینقەڵا ساینقەڵا ساینقەڵا پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا
پارک وۆن-سوک
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:باشترین خانمەکتەرانی براوەی خەڵاتی پایکسانگ (تەلەڤیزیۆن) پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩ پۆل:زیندووان پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور
دەروێشەکانی گۆنابادی
گۆنابادی دەروێش (فەرمانی نیعمەتوڵڵا سوڵتان عەلی شاهی) یەکێکە لە فەرمانە سۆفیەکان، دەروێش موسڵمانێکی سۆفییە کە لەسەر ڕێگای تەریقەت دەڕوات. لە ئێران ڕۆژی ٣ی ئەسفەند بە ڕۆژی دەروێش ناوزەد کراوە
مێژوو
ڕەچەڵەکی نعمەتوڵڵاھی یەکێکە لە سۆفیگەری کە لە سەردەمی ئیمامەکانەوە گەیشتووەتە ئەم ئاستە. شانشینی نێماتوڵڵاھی سوڵتان عەلیشاھی گۆنابادی یەکێکە لە بەناوبانگترین بنەماڵەی سۆفیگەری لە سەردەمی ئێستادا. وشەی نەماتوڵڵاھی لە ناوی شا نەماتوڵڵا وەلی وەرگیراوە و لەبەر ئەوەی لە سەردەمی ئەودا شوێنکەوتوانی پێیان دەگوت «نێمەتوڵڵاھی»، ئەم نازناوە دراوە بەو کەسانەی کە لە دوای ئەوەوە پەیڕەوی لە بیروباوەڕ و شێوازە سۆفیگەرییەکانی بوون. پێش شا نەماتوڵڵا ناوی تەریقەتەکە ھەمان ناوی قوتبی وەقت بووە، وەک چۆن لە سەردەمی کەرخیدا بە مەروفییە و لە سەردەمی جونەید بەغدادیدا بە جونادییە ناسرابوو.
ڕێژەی پۆشاکەکەی شا نەماتوڵڵا وەلی
ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ جونەیدی بەغدادی کە عیرفانێکی بەناوبانگی ئیسلامییە و لە سەدەی سێیەمدا ژیاوە. لە سەدەی سێیەمەوە دەروێشەکانی گۆنابادی ناویان ناوە کە زۆرتر لەژێر کاریگەری ناوی سەرکردەکانی سەردەمی خۆیان بوون. ئەم شانشینە لە سەدەی نۆیەمدا خاڵی وەرچەرخانێکی ھەبوو کە لە تەریقە عیرفانییەکانی دیکە جیای کردەوە. لە سەدەی ٨ و ٩ی کۆچی (١٥ی زایینی) دەروێشەکانی گۆنابادی بە توندی کەوتوونەتە ژێر کاریگەریی کارەکتەر و کارەکتەر و زانستی «شا نعمەتوڵڵا وەلی» و زۆرێکیان لەو کاتەوە بە خۆیان ناویان دەبرد «نێماتوڵڵاھی». بۆیە دەستەواژەی دەروێش گۆنابادی نەماتوڵڵاھی زاراوەیەکە بۆ ڕێزگرتن لە شا نێمەتوڵڵا وەلی بەکارھاتووە، ھەرچەندە مێژووی ئەم خانەدانە دەگەڕێتەوە بۆ پێش ئەو.
سەرچاوەکان
پۆل:ئیسلام پۆل:سۆفیگەری پۆل:شیعە پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان پۆل:ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە پۆل:دەروێش
هۆنۆریووس (ئیمپراتۆر)
وێنۆک
هۆنۆریووس (بە ئینگلیزی: Honorius) (٩ی ئەیلوولی ٣٨٤ – ١٥ی ئابی ٤٢٣) لە ساڵی ٣٩٣ تا ٤٢٣ ئیمپراتۆری ڕۆمانی بووە. کوڕە بچووکەکەی ئیمپراتۆر تیۆدۆسیۆسی یەکەم و هاوسەری یەکەمی ئیلیا فلاچیلا بوو. دوای مردنی تیۆدۆسیۆس لە ساڵی ٣٩٥، هۆنۆریووس لە ژێر دەسەڵاتی ستیلیچۆدا فەرمانڕەوایی نیوەی ڕۆژئاوای ئیمپراتۆریەتەکەی دەکرد لە کاتێکدا ئارکادیۆسی برای فەرمانڕەوایی نیوەی ڕۆژهەڵاتی دەکرد. حوکمڕانییەکەی بەسەر ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی ڕۆژئاوادا بە شێوەیەکی دیار ناجێگیر و پەشێو بوو. لە ساڵی ٤١٠دا شاری ڕۆما بۆ یەکەمجار لە دوای ماوەی نزیکەی ٨٠٠ ساڵدا تاڵان کرا.
سەرچاوەکان
پۆل:مردووانی ٤٢٣ پۆل:لەدایکبووانی ٣٨٤
قڕناقاو
قڕناقاو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی سەنگەسەر، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
قڕناقاو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی زێوە لە شارستانی پیرانشار لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی پشتئاشانی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پردانان لە شارستانی سەردەشت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زارگەلی.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
ماداگاسکار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
ماداگاسکار نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
زەمبیلفرۆش (کۆوار)
زەمبیلفرۆش کۆوارێکی دوو زمانە کوردی و تورکییە کە لە زانکۆی دیجلە، دەردەچێت. ناوی ئەم کۆوارە لە ناوی چیرۆکی زەمبیلفرۆش وەرگیراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:گۆڤارەکان بە زمانی کوردی
زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی کارگێڕی و ئابوری
زانکۆی سەلاحەدین کۆلێژی کارگێڕی و ئۆگستوور ناوەندێکی پەروەردەیی ئەکادیمیە یەکێکە لە کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەددین لە ساڵی ١٩٧٦ دامەزراوە سەرەتا ناوی کۆلێژی کارگێری بوو سەر بە زانکۆی سلێمانی بووە ساڵی خوێندنی (١٩٨١-١٩٨٢) گواسترایەوە بۆ هەولێر ساڵی خوێندنی (١٩٨٩-١٩٨٨) ناوی کۆلێژەکە گۆرا بۆ کۆلێژی کارگێری و ئابووری خرایە سەر زانکۆی سەلاحەدین.
بەشەکانی کۆلێژ
بەشی ئامار :
بەشی ئابووری :
بەشی گەشتیاری :
بەشی ژمێریاری :
بەشی کارگێری کار :
بەشی دارایی و بانک :
سەرچاوەکان
١-ماڵپەری کۆلێژ  https://su.edu.krd/ku
٢-راگری کۆلێژی بەڕێوەبردن و ئابووری کورتە باسێکی بەشەکانی کۆلێژی بەڕێوەبردن و ئابووری دەکات.https://www.youtube.com/watch?v=2b8mB71R_as پۆل:زانکۆکانی کوردستان پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان پۆل:کۆلێژەکانی زانکۆی سەلاحەدین
ھاگن
ھاگن شارێکە دەکەوێتە ناوچەی بەڕێوەبەراییەتی ئارنسبێرگ لە ناوچەی ڕور، لە ویلایەتی باکووری ڕاینی لە ئەڵمانیا
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:شارەکانی باکووری ڕاینی-وێستفالیا پۆل:پارێزگای وێستفالیا پۆل:ئەندامانی خولی ھانزێتیک
ئەیسا بەتەرفیێڵد
ئەیسا ماکسوێڵ ثۆرنتن فار بەتەرفیێڵد (؛  لەدایکبووی ١ی نیسانی ١٩٩٧) ئەکتەرێکی بەریتانییە. بەھۆی نواندنی ڕۆڵی سەرەکی برونۆ لە فیلمی ھۆڵۆکستیی کوڕە بێجامە خەتخەتەکە (٢٠٠٨) ناسرا، و بەھۆشیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتەکانی British Independent Film Awards و لە London Film Critics Circle Award بۆ نواندنکاری لاوی ساڵ لە تەمەنی ١١ ساڵیدا.
بۆ ڕۆڵە سەرەکییەکەی بۆ کاراکتەری ھوگۆ کابرێت لە فیلمی درامیی ھوگۆ (٢٠١٠) لە دەرھێنانی ماڕتن سکۆڕسێزی، بەتەرفیێڵد ستایشێکی زۆری لێکرا و خەڵاتی Young Hollywood Awardی بۆ نواندنی سەرکەوتووی نێر بردەوە و پاڵێورا بۆ Critcs' Choice Movie Award بۆ باشترین نواندنکاری لاو و Empire Award بۆ باشترین ئەکتەری نوێی نێر، لە نێوان چەندان خەڵاتی تریش. پاڵێورا بۆ خەڵاتێکی British Independent Film Awards بۆ باشترین ئەکتەر بۆ ڕۆڵگێڕانی ناثان ئێڵیس لە فیلمی X+Y (٢٠١٤)ی دەرھێنەر مۆرگان ماتیوس. لە ٢٠١٩دا، بەتەرفیێڵد دەستیکرد بە ڕۆڵگێڕانی ئۆتیس میڵبێرن لە زنجیرەی کۆمێدی-درامیی Sex Educationی نێتفلیکس.
ژیانی سەرەتایی
بەتەرفیێڵد لە ئیزلینگتەن، لەندەن لەدایکبووە، و کوڕی جاکێلین فار، دەرونناس، و سام بەتەرفیێڵد، کۆپینووسی ڕێکڵامکردنە.
پیشە
سەرەتای کاری نواندنی بەتەرفیێڵد بۆ تەمەنی ٧ ساڵی دەگەڕێتەوە لە شانۆی ئەکتەرانی لاوی ئیزلینگتەن. دواتر چەندان ڕۆڵی لاوەکی وەرگرت لە درامای تەلەڤزیۆنیی After Thomasی ٢٠٠٦ و فیلمی Son of Rambowی ساڵی ٢٠٠٧. لە ٢٠٠٨دا، ڕۆڵێکی میوانی ھەبوو لە نواندنی دۆنی لە زنجیرەی تەلەڤزیۆنیی Ashes to Ashes.
ھەر لە ھەمان ساڵدا، کە تەمەنی ١٠ ساڵ بوو، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی کوڕە بێجامە خەتخەتەکە. دەرھێنەر مارک ھێرمان دەڵێت زوو بەتەرفیێڵدیان بینیوە لە تاقیکردنەوەی ڕۆڵەکاندا؛ و ئەو یەکەم ڤیدیۆ بووە کە بەدەستی گەیشتووە و سێیەم کەسیش بووە کە ڕووبەڕوو بینیویەتی. ھێرمان پێیوابوو کە نواندنەکەی بەتەرفیێڵد بێھاوتا بووە، بەڵام دوای تاقیکردنەوەی سەدان کوڕی دیکە ئینجا ئەوی ھەڵبژاردووە، «کەواتە ھیچ بەردێک بە نەسووڕاوی بەجێنەھێڵڕاوە».
تەڵاق
تەڵاق واتە کۆتاییهاتنی یاسایی هاوسەرگیری و جیابوونەوەی هاوسەرەکان لە یەکتر و لە ئەنجامدا ئەو ماف و ئەرکە هاوبەشانەی کە لە کاتی هاوسەرگیریدا لەنێوان هاوسەرەکاندا هەبووە لەناو دەچێت. بەزۆری تەڵاق کاتێک ڕوودەدات کە بەهێزی پەیوەندی هاوسەرگیری لەدەست بچێت و ناتەبایی و گرژی لە نێوان ژن و مێردەکەدا ڕووبدات.
ئەیسا بەتەرفیێڵد
پیشە
بەرھەمھێنەر دەیڤد ھێیمان و دەرھێنەر مارک ھێرمان بەدوای کەسێکدا دەگەڕان کە بتوانێت بێتاوانی کاراکتەرە سەرکییەکە بەرجەستە بکات، بۆیە پرسیاریان لە منداڵەکان کردبوو کە چی دەزانن لەبارەی ھۆڵۆکۆستەوە. زانیارییەکانی بەتەرفیێڵد لاواز بوو و بەو شێوەیەش ھێشتیانەوە لە وێنەگرتندا بۆئەوەی ئاسانتر بتوانێت بێتاوانیی کاراکتەرەکە دەربخات. کۆتا دیمەنەکان لە کۆتایی کاتی بەرھەمھێناندا وێنەگیران تا ھەردوو ئەو و جاک سکانلن ئامادەبکرێن بۆ کۆتاییھاتنە درامییەکەی فیلمەکە. بەتەرفیێڵد لە سەدان کوڕدا ھەڵبژێردرا بۆ ڕۆڵەکە و لە ھەمان کاتدا بە سەرکەوتوویش تاقیکردنەوەیەکی بۆ ڕۆڵێک لە Mr. Nobodyدا بردەوە. بڕیاریدا کە ڕۆڵەکەی دیکەیان وەرنەگرێت.
تەڵاق
سەرچاوەکان
پۆل:تەڵاق پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە
ئەیسا بەتەرفیێڵد
پیشە
لە ٢٠٠٨دا، بەتەرفیێڵد لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی Merlin بەناوی The Beginning of the Endدا دەرکەوت؛ کە ڕۆڵی کوڕێکی لاوی جادووگەر دەگێڕێت کە سزای لەسێدارەدانی بۆ دەردەچێت لەلایەن ئوثەر پێندراگن چونکە ھەستدەکات ھەڕەشەی لێدەکرێت بە جادووەکەیەوە. بەتەرفیێڵد بە ڕۆڵی مۆردرێد دەرکەوت لە چەند ئەڵقەیەکی تردا.
لە ٢٠١٠دا، بەشێکی کەمی وەرگرت لە فیلمی The Wolfman. ڕۆڵی سەرەکیی نۆرمان گرینی لە فیلمی Nanny McPhee and the Big Bang (٢٠١٠) گێڕا. فیلمەکە و نواندنەکەی ھەردووکیان ڕیڤیوی باشیان بۆ ھات. لە تەنەنی ١٣ ساڵیدا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی ھوگۆی ماڕتن سکۆڕسێزی کە لە ڕۆمانی The Invention of Hugo Cabretەوە وەرگیراوە. ھوگۆ لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ بڵاوکرایەوە و پێشوازییەکی باشی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا.
بەتەرفیێڵد ڕۆڵی سەرەکیی ئاندرو «ئێندەر» ویگنی گێڕا لە بە فیلم کردنەکەی ڕۆمانی Ender's Gameی ئۆرسۆن سکۆت کارد. دوای وێنەگرتنی Ender's Game، بەتەرفیێڵد یەکسەر ھەڵبژێردرا بۆ فیلمی درامیی بەریتانی X+Y بە ڕۆڵی ناثان ئێڵیس، لێزانێکی بیرکاری کە ئۆتیزم وایلێکردووە لەگەڵ منداڵانی دیکەی خاوەن پێداویستیدا لە تیمێکی شانشینی یەکگرتوودا ڕکابەری بکات لە پێشبڕکێیەکی نێودەوڵەتیی بیرکاریدا. فیلنەکە لە ٥ی سێپتەنبەری ٢٠١٤ لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلنی تۆرنتۆ پریمیەر کرا و لە ١٣ی مارچی ٢٠١٥ لە سینەماکانی بەریتانیا بڵاوکرایەوە. نواندنەکەی بەتەرفیێڵد دەستخۆشییەکی فراوانی ڕەخنەگرانی وەرگرت و بەھۆشیەوە پاڵێورا بۆ خەڵاتی BIFA بۆ باشترین ئەکتەر. دواتر لە ٢٠١٣، بەتەرفیێڵد دەرکەوت کە لە وتووێژدا بێت بۆ ڕۆڵێک لە king of Kastle و لە مانگی مەی، کاست کرا بۆ The White Circus. لە سەرەتای ٢٠١٤دا، بەتەرفیێڵد کاست کرا بۆ بە فیلم کردنێکی ڕۆمانی Ten Thousand Saints, کە لە ١٤ی ئابی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥دا، بەشداریی لە گروپێکی ئەکتەر کرد لە سێیەم فیلمی شەین کاروث بەناوی The Modern Ocean.
لە ٢٠١٦دا، ڕۆڵی سەرەکیی جەیکەب «جەیک» پۆرتمانی گێڕا لە Miss Peregrine's Home for Peculiar Children. ھەروەھا ڕۆڵە سەرەکییەکانی گاردنەر ئیلیۆت لە فیلمی The Space Between Us و سێباستیان لە The House of Tomorrow گێڕا لە ساڵی ٢٠١٧دا.
لە ٢٠١٨دا، بەتەرفیێڵد کاست کرا بۆ ڕۆڵی سەرەکیی ئۆتیس میڵبێرن لە زنجیرەی کۆمێدی-درامیی Sex Educationی نێتفلیکس. زنجیرەکە لە ١١ی جەنیوەری ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە و لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پەسەندکرا.
کاری دیکە
بەتەرفیێڵد لە چەند پێشبڕکێیەکی یاریکردنی نینتێندۆدا بەشداربووە. لە ٢٠١٧دا، لە پاڵەوانێتی جیھانیی نینتێندۆدا بەشداریکرد، و زوو لە یارییەکە دەرکرا. ئەو یاریکەری سەرسەختی پێشبڕکێی Super Smash Bros.ە و گرێبەستێ لەگەڵ تیمی پاندا گڵۆبەڵی eSportsدا بەستووە لەژێر تاگی «ستیمپی». یەکەم دەرکەوتنی لەگەڵ ڕێکخراوەکەدا لە پێشبڕکێی Genesis 6دا بوو.
لە ٢٠١٧ەوە بەتەرفیێڵد وانەی نواندنی لە ماستەرکڵاسی قوتابخانەی نواندنی The Reel Scene لە لەندەن وتووەتەوە. کۆرسە سێ ڕۆژییەکەی ئەیسا بەتەرفیێڵد بریتییە لە چەند تەکنیکێکی گەشەپێدەر و ئیشەکانی قوتابییەکان لەسەر دیمەنەکانی فیلمەکانی بەتەرفیێڵد، کە دواتر لە کۆتا ڕۆژدا وێنەدەگیرێن. لە ٢٠١٨دا، قوتابییەکانی ئەیسا وەک چەند ئەکتەرێکی زیادە لە دیلمی Greedدا دەرکەوتن کە ئەیساش خۆی تێیدا بەشداربوو.
پاریاوڵەی گەورە
پاریاوڵەی گەورە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی پێباز، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
پاریاوڵەی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کێلەسپی و لە باشوور لەگەڵ گوندی گڵاڵ کەوەی حاجی محەمەد و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاوەخوێڕی لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی زەنگەکەی گەورە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
مۆزەخانەی شاری سکۆپی
مۆزەخانەی شاری سکۆپی دامەزراوێکی کلتوورییە و دەکەوێتە شاری سکۆپی مەقدۆنیا. لە ساڵی ١٩٤٩ دامەزراوە، دەکەوێتە وێستگەیەکی پێشووی ھێڵی ئاسنین، کە بەشێکی لە بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٦٣ وێران بووە. مۆزەخانەکە لە ماڵەوەیە بۆ پێشانگا ھەمیشەیییەکان کە گوزارشت لە مێژووی شاری سکۆپی دەکات، لە یەکەم نشینگەکان کە لە دەوروبەری ٣٠٠٠ پ. ز تۆمار کراون تا ئێستا.
یەشت
یەشت لە ئاڤێستا ناوی بەشێک لە کتێبی ئاڤێستا کتێبی ئایینی زەردەشتییە کۆکراوەی بیست و یەک سروودن لە زمانی ئاڤێستانی گەنجتر. ھەرکام لەم سروودانە ستایش یان چەمکێکی دیاریکراوی زەردەشتی دەکەن، بەشی یەشت و ئاماژەکەرەکانی ئایەتەکان بە شێوەیەکی نەریتی وەک یەت کورتکراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:ئەوێستا پۆل:دەقە زەردەشتییەکان
دوورەجووڵێنی
وێنۆک|چەپ|وێناکردنی وێنەکێشێک بۆ دوورەجووڵاندنی خۆیییانە لە گۆڤاری فەڕەنسی ١٩١١ی ژیانە ڕازئامێزەکە.
دوورەجووڵاندن، دوورەجووڵێنی، سایکۆکاینێسیس (لە یۆنانی کۆنەوە ψυχή «ڕۆح» و κίνησις «جووڵە» )، یان تێلێکاینێسیس (لە τηλε- «دوور» و κίνησις «جووڵاندن» )، توانایەکی دەروونیی گومانلێکراوە کە ڕێ بە کەسێک دەدات کار بخاتە سەر ڕێکخستەیەکی جەستەیی بەبێ بوونی پەیوەندیی جەستەیی.
تاقیکردنەوەکانی دوورەجووڵاندن ڕەخنەیان لێگیراوە لەبەر نەبوونی ڕاگیرکاری و دووبارە بوونەوەیان. ھیچ بەڵگەیەکی باش نییە کە بیسەلمێنێت کە دوورەجووڵاندن دیاردەیەکی ڕاستییەو، و زۆرینەی کات بە زڕزانست دادەنرێت.