cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مێژووی فەیسبووک
مێژوو
لە ساڵی ٢٠١٢ فەیسبووک کەوتە بازاڕەوە و بووە یەکێک لە گەورەترین IPO تەکنەلۆژییەکان لە مێژوودا. لەو کاتەوە کۆمپانیاکە چەندین پلاتفۆرمی بەناوبانگی دیکەی بەدەستھێناوە، لەوانە ئینستاگرام و واتسئەپ.
تەیمانە
تەیمانە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تەیمانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرکەلی عەزیز و لە باشوور لەگەڵ گوندی ھەوارەبەرزە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی بنەبەراز لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی سەرناوە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
سەرمۆرد
سەرمۆرد گوندێکە، کەوتووەتە _قەزای دوکان_ قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان. ئەم گوندە هەر لە کۆنەوە هەبووە ، خەڵکێکی باش و بە ڕەوشت لێی نیشتە جێ بون ، بەڵام بەهۆی بەرەو پێشچونی دونیاوە ئێستا زۆر بە کەمی تیای دا ئەنیشن خەڵکەکەی زیاتر نیشتەجێی ناحیەی پیرەمەگرون بون وە سەرەڕای ئەوەش هێشتا هەر چەن ماڵێکی لێیە ، لە کۆنەوە خەباتیان هەبووە بەتایبەت لە سەردەمی ڕژێمی بەعس کەسانی بەرخۆدەر بوون و چەندەها شەهیدیان داوە ، دانیشتوانەکەی بە بەهێزی و غیرەتی ناویان هەیە چونکە هەر لە کۆنەوە بەرەوڕووی مەترسیەکان ڕۆیشتوون ، وە هەروەها خەڵکی ئەو گوندە هەموو شاخەوانن کەسانی میواندۆستن ، گوندی سەرمۆرد شاخەکانی زۆر بەرز و سەرکەشن. گوندی سەرمۆرد ناوچەیەکی بە پیتە وە بەرهەمی ترێی زۆرە ، بە هۆی دیمەنی سرووشتە جوانەکانی خەڵکی ئاسایی و بە تایبەت شاخەوانەکان ڕووی تێ ئەکەن
جوگرافیا
سەرمۆرد لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەڵام پاشا و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی خان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی مەیدان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی دووکان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
تۆپی پێی فیفا ٢٠٠٣
وێنۆک فیفا ٢٠٠٣ یارییەکی ڤیدیۆیی تۆپی پێیە کە لەلایەن کۆمپانیای هونەری ئەلیکترۆنی پەرەیپێدراوە و لە ئەمریکای باکوور لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٢ بڵاوکراوەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:یارییەکانی ویندۆز پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٠٢ پۆل:یارییەکانی نینتێندۆ گەیم کیوب پۆل:گەمەکانی پلەیستەیشن ٢ پۆل:یارییەکانی پلەیستەیشن (کۆنسڵ) پۆل:گەمەکانی ئێکسبۆکس پۆل:یارییە هونەرییە ئەلکترۆنییەکان
مارک گارنۆ
مارک گارنۆ (بە ئینگلیزی: Marc Garneau)لە ساڵی ١٩٤٩ لە دایک بووە، کەشتیوانی بۆشایی ئاسمان و ئەندازیار و سیاسەتوانێکی کەنەدای بوو،
بەشدارییەکانی
کەشتیوانی بەتوانایا کەنەدی مارک گارنۆ تا ئێستا توانیویەتی لە چەندین کاری گرنگی بۆشایی بەشداری بکا ئەوانیش:
ئاستی زانستی
مارک گارنۆ لە زانکۆی سەربازی پاشایی لە کەنەدا و کۆلێژی لەندەنی پاشایی خوێندوویەتی و فێربووە.
خەڵاتەکان
مارک گارنۆ توانیویەتی چەندین خەڵات وەگرێ ئەویش:
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩ پۆل:زیندووان پۆل:گەردوون
ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هێزی (فیدڕاڵی)ی سەربە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە. هێزەکە پێکهاتوە لە (سووپا، هێزەکانی مارێنز ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هێزەکانی پاراستی ئاوی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هێزی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا). هێزەکە گەورەترین هێزی وڵاتی (ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)یە. سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەپێی دەستوری وڵات خاوەن گەورەترین و فەرماندەی ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە و هێزەکە سەر بە (وەزارەتی بەرگری ئەمریکا)یە.
بوودجە
وێنۆک|300px|ئاماری بڕی بووجەی تەرخانکراوی ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.
ھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خاوەن گەورەترین بووچەی ساڵانەیە لە سەرانسەری جیهاندا کە ساڵانە لە لایەن (ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) بۆی تەرخاندەکرێت.
ڕۆلی ئافرەت
ڕەگەزی مێینە لەنێو هێزە جەکدارەکانی ئەمریکا ڕۆڵێکی گرنگ و بەرجاو دەگێڕن، یەکەمین سەبازی ئافرەتی سەربازی لەساڵی (١٩٤٢) بەشداری کردوە لە جەنگی جیهانی دووەمدا. لەبەرواری (٣ی دیسێمبەر ٢٠١٥) وەزیری بەرگری ئەمریکا (ئاشتۆن کارتەر) ڕایگەیاند کە ڕێژەی ئافرەتان لە هێزەکانی ئەمریکا ڕوو لە زیاد بووندایە، وە ئەوەشی ڕاگەیاند کە ڕۆڵی ئافرەتان گەورەتر دەبێت و دەتوانن بەشداری بکەن لە (هێزەکانی پاراستنی تایبەتی و هێزی ئاوی).
ئامارارەکان
چەند ئامارێکی گشتی هێزە جەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
سەرچاوەکان
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان
٥٣٧ (ژمارە)
٥٣٧ (پانسەد و سی و حەفت) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٣٦ و ٥٣٨.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ئۆسڤاڵدۆ سانچێز
ئۆسڤاڵدۆ خافێر سانچێز (لەدایکبووی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٧٣)یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری مەکسیکییە و وەک گۆڵپارێز یاری کردووە. وەک یەکێک لە باشترین گۆڵپارێزەکانی مەکسیک دادەنرێت.لە جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥ سەرەڕای ئەوەی مەکسیک پلەی چوارەمی بەدەستھێنا، بەلام خەلاتی دەستکێشی زێرینی وەرگرت وەک باشترین گۆڵپاریز.
پیشەی نێودەوڵەتی
سانچێز بۆ یەکەمجار لە لە پاڵەوانێتی جامی جیھانیی لاوانی فیفا لە ساڵی ١٩٩٣ بانگێشتکرا. پاشان یەکەم یاریی خۆی لەگەڵ ھەڵبژاردەی یەکەمی مەکسیک لە ساڵی ١٩٩٦ ئەنجامدا، بەرامبەر بۆلیڤیا. ھەروەھا لە پێکھاتەی ھەڵبژاردەکەی بووە لە جامی جیھانیی فیفا لە سالانی ١٩٩٨ و ٢٠٠٢ و ٢٠٠٦. . لەکاتی ئامادەکاری بۆ جامی جیھانییی ٢٠٠٦، باوکی سانچێز لە ٧ی حوزەیران بەھۆی جەڵدەی دڵەوە لە تەمەنی ٥٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. سانچێز بە فڕۆکە گەڕایەوە بۆ گوادالاخارە، دواتر گەڕایەوە ئەڵمانیا بۆ یەکەم یارییان بەرامبەر ئێران، کە بە ئەنجامی ٣–١ سەرکەوتنیان بەدەستھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٧ بانگھێشتکرا بۆ ئەوەی بەشداری لە جامی زێڕین و جامی کوپا ئەمریکای٢٠٠٧ بکات. سانچێز ھەڵبژێردرا بۆ نوێنەرایەتی مەکسیک لە یارییە دۆستانەکاندا بەرامبەر ھەڵبژاردەی غانا و ھەڵبژاردەی چین، ئەمەش یەکەم بانگھێشتکردنی بوو لە دوای جامی کوپا ئەمریکای٢٠٠٧.بانگھێشتی مۆندیالی ٢٠١٠ نەکرا و لە ساڵی ٢٠١٠ یەک یاری لەگەڵ ھەڵبژاردەی مەکسیک ئەنجام نەدا. لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ دوایین یاری نێودەوڵەتی خۆی لەگەڵ مەکسیک ئەنجامدا، بەرامبەر بەرازیل کە لە کۆتایی دا بە ئەنجامی ٢–١ یارییەکەیان دۆڕاند. لە دوایی ئەو یارییە بەیەکجاری وازی لە یاریی نێودەوڵەتی ھێنا.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٧ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ١٩٩٦ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی مەکسیکی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣ پۆل:Articles with hAudio microformats
١٤٤٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1443 (توضيح)
پێست ڕەش، دەمامک سپییان
پوختە
پێستی ڕەش، دەمامکی سپی ڕەخنەیەکی مێژوویی بەکار دەھێنێت بەسەر ئەو ڕێگایانەی کە ناسنامە، بەتایبەتی ڕەش، دروست دەکرێت و بەرھەم دێت. فانۆن ڕووبەڕووی پێکھاتەی ئاڵۆز لە بنیاتنانی دەروونی داگیرکراو لە ڕەشپێست بوون دەبێت لە کتێبەکەدا. ئەو دەروونناسی بەکاردەھێنێت بۆ ڕوونکردنەوەی ھەستی پشتبەستن و کەموکوڕی کە ڕەش پێستەکان ئەزموونیان دەکەن. فانۆن ھەستی سپی پێستەکان بۆ ترسێکی قووڵ لە ڕەش پێستە خوێندەوارەکان دەردەخات. ئەو ڕوونی دەکاتەوە، گرنگ نییە کە کەسێکی ڕەشپێست چەند زیرەک بێت، سپی پێستەکان ھەمیشە ھەستێکی «نزمبوون»یان بەرامبەری ھەیە. ئەم شێوازە بیرکردنەوە دیزاین کراوە بۆ ئەوەی «ڕەشپێستەکان» لە «یەکێک لە پلەی نزمتر لە چوارچێوەی سیستەمی داگیرکاری» دا بمێننەوە. تێڕوانینی-خودی دابەشکراو کەسێکی ڕەشپێست کە سەرچاوەی کلتووری خۆی لەدەستداوە و کەلتووری وڵاتی دایکی وەرگرتووە، ھەستێکی نزمتر لە خود لە «پیاوی ڕەشپێست» دا بەرھەم دەھێنێت. ئەوان ھەوڵدەدەن کەلتووری داگیرکەران بەکاربھێنن و لاسایی بکەنەوە کە ئەو ڕەفتارە بە ئاسانی لە خەڵکی ڕەشپێستدا دەردەکەوێت کە بەرەو چینەکانی سەرەوە دەجوڵێن و پەروەردە دەکرێن کە دەتوانن ھێماکانی پێگەی خۆیان بەدەستبھێنن لە جیھانی داگیرکەراندا، وەک پەروەردە لە دەرەوەی وڵات و زمانی داگیرکەرەکە، ئەمەش دەمامکە سپییەکەیە.
مەلەکاوا
مەلەکاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری لەک، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مەلەکاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
ڕۆبینیۆ
ڕۆبینیۆ ( لەدایکبووی ٢٥ی ژانویەی ١٩٨٤)، یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە و وەک هێرشبەر یاری کردووە.لە ساڵی ١٩٩٩، لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا، ڕۆبینیۆ لەلایەن ئەفسانەی بەڕازیلی پێلێ وەک میراتگری خۆی هەڵبژێردرا و لە ساڵی ٢٠٠٢دا، سانتۆسی بردە پێشەوە بۆ یەکەم نازناوی کامپیۆناتۆ برازیلیرۆ لەو کاتەوەی پێلێ خۆی یاری بۆ یانەکە کردووە. دواتر نازناوی دووەمی لەگەڵ سانتۆس بەدەستهێنا، دوو نازناوی دیکە لەگەڵ یانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی، و نازناوی سێریا ئەی ئیتاڵی لە یەکەم وەرزیدا لەگەڵ میلانۆ. لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی ڕۆبینیۆ یەک نازناوی جامی ئەمریکا و دوو جامی کیشوەرەکانی فیفای لەگەڵ هەڵبژاردەی بەرازیل بەدەستهێناوە، هەروەها لە دوو جامی جیهانی فیفا یاری کردووە.لە ساڵی ٢٠١٧ دادگای ئیتاڵیا ڕۆبینیۆ بە دەستدرێژی سێکسی لە ساڵی ٢٠١٣ لە یانەیەکی شەوانە لە میلانۆ بۆ سەر کچێکی ئەلبانی تەمەن ٢٣ساڵ. ئەم سزایە لەلایەن دادگای تێهەڵچوونەوەی میلانۆوە پشتڕاستکرایەوە، و دواتر لەلایەن دادگای باڵای ئیتاڵیا لە کانوونی دووەمدا پشتڕاستکرایەوە  داوای ڕادەستکردنەوەی ئیتاڵیا لەلایەن بەرازیلەوە ڕەتکرایەوە،چونکە بە پێی دەستووری بەرازیل ڕێگا نادرێت بە ڕادەستکردنی هیچ هاوڵاتیەکی ولاتەکەی بە وڵاتەکانی تر.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە تورکیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٧ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥ پۆل:کڵابی سەدەی فیفا پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی لا لیگا پۆل:یاریزانانی ئەی سی میلان پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤ پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی
ئەرمەنستان لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
ئەرمەنستان یەکێکە لە وڵاتە بەشداربووەکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠ لە تۆکیۆ .١٧ وەرزشوان (١٤ پیاو، ٣ ژن) نوێنەرایەتی وڵاتەکەیان دەکەن لە چەند یارییەکی ئۆڵمپیادەکە لەوانە مەلەوانی و گۆڕەپان و مەیدان، بۆکسینگ، بەرزکردنەوەی قورسایی، جمناسیک، ھەروەھا جۆد و نیشانەشکێنی لەگەڵ چەندین یاری دیکە. لە بنەڕەتدا بڕیاروابوو یارییەکانی ئەم ئۆڵمپیادە لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەست پێبکات بەلام بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا یارییەکانی بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ دواخرا. ئەمە حەوتەمین بەشداربووی یەک بەدوای یەکی ئەرمەنستانە بوو لە ئۆڵمپیاد دوای یەکەم بەشداری لە ساڵی ١٩٩٦. ئەرمنستان تا ئێستا خاوەنی دوو مەدالیای زێڕ و ٦ مەدالیای بڕۆنز و ٦ مەدالیای زیوە.
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی ئەرمنستان ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
تەنگژە، ھەڵشۆ
تەنگژە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تەنگژە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی شۆران و لە باشوور لەگەڵ گوندی تووەڕەشان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ئاڵاوە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی چۆم خڕکە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
پردی چاناققەلعە ١٩١٥
پردی چاناققەلعە ١٩١٥ ، ھەروەھا ناسراو بە پردی داردانێڵ ، ڕێگایەکی پردی ھەڵواسراو لە چاناققەلعە لە باکووری ڕۆژاوای تورکیایە. ئەو پردە لە باشووری شارەکانی لاپسێکی و گەلیبۆلوو جێی گرتووە، کە لەسەر تەنگاوی داردانێل و بە دووری ١٠ کیلۆمەتر لە باشووری دەریای مەڕمەڕە ھەڵکەوتووە. پەردەکە بە فەرمی لەلایەن سەرۆک کۆماری تورکیا، ڕەجەب تەییب ئەردۆغان لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٢، لەدوای ٥ ساڵان دامەزرا. ئەو پردە درێژترین پردی ھەڵواسراوی جیھانە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:پردەکانی تورکیا
١٤٤٤ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1444 (توضيح)
پاتریشیا نیل
پاتریشیا نیل (٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٢٦–٨ی ئابی ٢٠١٠) خانمەکتەری شانۆ و فیلمی ئەمریکی بوو. زیاتر بەو ڕۆڵگێڕانەی بە کارەکتەری ھێلینی بێوەژن لەکاتی جەنگی جیھانیی دووەم لە فیلمی (The Day the Earth Stood Still) ناوبانگی دەرکرد. ئەو یەکێکە لە براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار.
پاتریشیا لە ساڵی ١٩٤٣، لە شانۆیەکی برۆدوەی بەناوی دەنگی کیسەڵەکە (The Voice of the Turtle) بۆیەکەمینجار وەک ئەکتەرێک دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٤٩ بۆ یەکەمینجار لە فیلمی جۆن ماری خۆشدەوێت (John Loves Mary) لە پاڵ ڕۆناڵد ڕیگن ڕۆڵی گێڕا. لە ساڵی ١٩٦٣، بەبەشداریکردنی بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی ھود (Hud)، پاتریشیا نیل بووە براوەی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، ھەروەھا بەھۆی ھەمان فیلمەوە خەڵاتی بافتای بەدەست ھێنا. دواتر لە ساڵی ١٩٦٥، لە فیلمی (In Harm's Way) دەرکەوت، کە بەم ھۆیەوە بووە براوەی خەڵاتی خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بریتانی بۆ باشترین خانمەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی.
نیل لە ٢ی تەممووزی ١٩٥٣، ھاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆناڵد داھل ئەنجامدا، ئەوان بەیەکەوە بوونە خاوەنی پێنج منداڵ. دواتر لە ساڵی ١٩٦٢ نیل و داھل لەیەکتری جیابوونەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی پۆل:کۆچەرانی ئەمریکی لە شانشینی یەکگرتوو پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٦ پۆل:مردووانی ٢٠١٠ پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ماساچووسیتس پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجەی سییەکان پۆل:دەرچووانی زانکۆی قوتابخانەی نۆرسوێسترن بەشی گەیاندن پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی پۆل:خەڵکی نۆکسڤیل، تێنێسی
تورکەکانی قوبرس
تورکەکانی قوبرس یان نەتەوەی تورکن کە لە قوبرسەوە سەرچاوەیان گرتووە.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا پۆل:مێژووی تورک پۆل:قوبرسی باکوور پۆل:قوبرس
جوگرافیای قرغیزستان
وێنۆک قرغیزستان یان قرغزستان بە ڕەسمی کۆماری قرغیزستان وڵاتێکە لە کیشوەری ئاسیایە دەکەوێتە ناوەڕاستی کیشوەری ئاسیا. پایتەختەکەی شاری بیشکێکە. ڕووبەرەکەی ١٩٩٬٩٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە لە باکوور ھاوسنورە لەگەڵ کازاخستان وە لە ڕۆژاوا ھاوسنورە لەگەڵ ئۆزبەکستان لە باشووری ڕۆژھەڵات ھاوسنورە لەگەڵ چین و تاجیکستان لە ڕووی کارگێڕییەوە دابەش بووە بەسەر ٧ پارێزگا.
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای قرغیزستان پۆل:جوگرافیای ئاسیا پۆل:جوگرافیا
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
مەغریب نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠ بوو کە لە ٢٥ی ئاب تا ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٠ لە ڕۆما لە ئیتالیا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٦٠ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٠
١٤٤٥ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1445 (توضيح)
زانکۆی سەربازی پاشایی لە کەنەدا
وێنۆک|زانکۆی شاهانەی سەربازی کەنەدا
زانکۆی سەربازی شاهانەی کەنەدا' (بە ئینگلیزی : Royal Military College of Canada) کۆلێژێکی سەربازیە لە وڵاتی کەنەدا ، ؛لە ساڵی ١٨٧٦ بوونیادنراوە. دەکەوێتە شاری کینگستۆن
ئەو زانکۆیە نزیکی ٣٠٠ قووتابی لە ئاستی باڵا تێیدا دەخوێنن.
سەرچاوە
پۆل:کەنەدا پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە ١٨٧٦ دامەزراون
بژاردە سەختەکان (کتێب)
هەڵبژاردنە قورسەکان بە (ئینگلیزی: Hard Choices) ناونیشانی کتێبێکی تایبەتی ژیانی (وەزیری - دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) (ھیلاری ڕۆدهام کلینتۆن)ە. کەلە ساڵی (٢٠١٤) (سیمۆن & شوستەر) بڵاوکراوەتەوە. کتێبەکە باس لە بەسەرهاتەکانی (ھیلاری کلینتۆن) دەکات، کە خۆی دەیگێڕێتەوە، لەو کاتەی کەلە کابینەی (حوکمەتی - ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا) دەبێت لە ماوەی ساڵانی (٢٠٠٩ - ٢٠١٣).
سەرچاوە
ویکیپیدیای ئینگلیزی.
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٤ پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:کتێبە ئەمریکییەکان
٥٣٨ (ژمارە)
٥٣٨ (پانسەد و سی و هەشت) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٣٧ و ٥٣٩.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
کلکەسماق
کلکەسماق گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دووکان(ناوەند)، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
کلکەسماق لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەڵات و لە باشوور لەگەڵ گوندی دووئاوان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارۆچکەی دووکان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی ئیڵاڵە.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
یۆرگن لیوکادیا
یۆرگن لیۆناردۆ لوکادیا (بە ; (لەدایکبووی ) یاریزانێکی تۆپی پێی ھۆڵەندایە و وەک ھێرشبەر و باڵ یاری دەکات.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئێران پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣ پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئەڵمانیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ھۆڵەندی پۆل:یاریزانە دیاریکراوەکانی ئێم ئێڵ ئێس پۆل:زیندووان پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)
بی ئاڕ-٢٨٠
وێنۆک|بی ئاڕ-٢٨٠ ڕێگای بی ئاڕ-٢٨٠ ڕێگایەکی فیدراڵی بەڕازیلە کە شارەکانی ساو فرانسیسکۆ دوو سول لە ویلایەتی سانتا کاتارینا بە دیۆنیسیۆ سێرکێیرا لە سانتا کاتارینا دەبەستێتەوە. درێژییەکەی کۆی گشتی ٦٤٢٫٢ کیلۆمەترە.
دووبارەکردنەوە
لە نیسانی ٢٠١٨ کۆمپانیای دی ئێن ئای تی دەستی کرد بە کارکردن لەسەر دوو ھێندەکردنی ٧٤ کم فڕۆکەی بی ئاڕ-٢٨٠، لە نێوان ساو فرانسیسکۆ دوو سول و جاراگوا دوو سول. پڕۆژەکە پێشبینی گۆڕانکاری لە ڕێگاکەیدا دەکات، کە تێپەڕین بە دەوری ناوەندی شارەکانی خاراگوا دوو سولدا ڕادەگرێت، جارێکی تر دەبێتە یەک ھێڵ لە نزیک سنووری ئەم شارەوانییە لەگەڵ کۆروپا.
لە مانگی ئابی ٢٠٢٠دا یەکەمین پارچەی ڕێگای دووبارەکراوەی ٥٫٥ کیلۆمەتر ڕادەست کرا.
سەرچاوەکان
پۆل:رێگا سەرەکییە فیدراڵیەکان لە بەڕازیل
١٤٤٦ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1446 (توضيح)
خانک
جوگرافیا
خانک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
پەراوێزەکان
پۆل:شارستانی ورمێ ورمێ ورمێ پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ
٥٣٩ (ژمارە)
٥٣٩ (پانسەد و سی و نۆ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٣٨ و ٥٤٠.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ڕێژیمی سیاسیی ئێران (کتێب)
رێژیمی سیاسیی ئێران: لە نێوان ئۆتۆریتاریزم و تۆتالیتاریزمدا، کتێبێکی ئاکادێمییە لە نووسینی دیلان ھەردی کە بە دوو زمانی کوردی و فەڕەنسی بڵاو کراوەتەوە. ناوەرۆکی ئەو کتێبە کە توێژینەوەیەکی زانستییە و لە زانکۆی لیل لە فەڕەنسا ئەنجام داروە، باسی تایبەتمەندییەکانی ڕێژیمی سیاسیی ئێران دەکا و لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی دێموکراسی، ئۆتۆریتاریزم و تۆتالیتاریزم بەراوردی دەکا.
سنووری دەنکۆڵە
وێنۆک|جیاوازی ئاڕاستەی بەلورەکانی ناو ماددەیەکی فرەبەلور کە بە ھۆی سنووری دەنکۆڵەکان لەیەکتر جیاکراونەتەوە.
سەرچاوەکان
پۆل:کانزاناسی پۆل:زانستی ماددە
ڕێژیمی سیاسیی ئێران (کتێب)
بابەتە پەیوەندیدارەکان
ئۆتۆریتاریزم
تۆتالیتاریزم
دێموکراسی
سەرچاوەکان
پۆل:کتێبە کوردییەکان
عەرەبە مەسیحییەکان
عەرەبە مەسیحییەکان ئەو عەرەبانەن کە شوێن ئایینی مەسیحییەت دەکەون. ژمارەی ئەو مەسیحییە عەرەبانەی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دەژین لە نێوان ١٠ بۆ ١٥ ملیۆن کەسە. ژمارەیەکی زۆر لە شانشینی و ئیمپراتۆرییەتییە سەرەتایییەکانی عەرەب کە ئایینی مەسیحییان گرتەبەر، لەوانە نەباتییەکان، لاخمیدەکان، ساڵحیدەکان، تانوخییەکان و غەسانییەکان.
سەرچاوەکان
پۆل:گرووپە مەسیحییەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوین پۆل:عەرەب پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق پۆل:قەومەکانی ئوردن پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی لوبنان پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی مەغریب پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی سووریا پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی تورکیا
١٤٤٧ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1447 (توضيح)
تواقووت
جوگرافیا
تواقووت لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کیژۆک و لە باشوور لەگەڵ گوندی تورکە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی خاڵەبەگ لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی کانی چایلەی سەروو.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
داردانێل
داردانێل (، ) تەنگاوێکی باریکی سروشتی و ئاوەڕۆیەکی گرنگی نێونەتەوەیی لە باکووری ڕۆژاوای تورکیایە، کە بەشێک لە سنووری کیشوەریی نێوان ئاسیا و ئەورووپا پێکدێنێت و تورکیای ئاسیایی لە تورکیای ئەورووپایی جیا دەکاتەوە. داردانێل لەگەڵ بۆسفۆر، تەنگاوە تورکییەکان پێکدێنن.
پرد
وێنۆک|upright=1.1|[[پردی چاناققەلعە ١٩١٥ لە تەنگاوی داردانێل، کە ئەورووپا و ئاسیای بە یەکەوە پەیوەند دەدات، درێژترین پردی ھەڵواسراو لە جیھانە. ]] پردی چاناققەلعە ١٩١٥، بەشی ئاسیایی و ئەورووپیی تورکیا بە یەکتری پەیوەند دەدات. پرۆژەی سازکردنی پردەکە لە ئازاری ٢٠١٧دا دەستیپێکرد و لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٢ کۆتایی پێھات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:جوگرافیای تورکیا پۆل:جوگرافیای یۆنانی کۆن
ئارووبا لە یارییە ئۆڵۆمپییەکانی ھاوینەی ٢٠٢٠
یارییەبەشداربووەکان
لیستی ئەو یارییە وەرزشیانەی کە یاریزانانی ئارووبا ڕکابەری دەکەن لە پێناو بردنەوەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیاد.
سەرچاوەکان
پۆل:وڵاتان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠
حاجی حەسەن، ماکۆ
حاجی حەسەن گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
حاجی حەسەن ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
فەرموودەی مەتڕوک
فەرموودەی مەتڕوک بریتییە لەو فەرموودەیەی کە ڕشتەکەی کەسێکی تۆمەتبار بە درۆی تێدابێت.
ھۆکارەکانی تۆمەتبارکردن بە درۆ بریتین لە:
●ئەو فەرمودەیەیە تەنیا ئەو کەسە بیگێڕێتەوە و پێچەوانەی بنەما ناسراوەکانی شەرع بێت.
ئیمامی بوخاری لە تاریخ الکبیر دەڵێ حدثنا حامد بن داود، قال حدثنا أسید بن زید، ھن عمرو بن شمر الجعفی الکوفی، عن جابر، عن أبی الطفیل، عن علی وعمار قالا "کان النبی صلی اللە علیە وسلم یقنت فی الفجر، ویکبر یوم عرفة من صلاة الغداة، ویقطع صلاة العصر آخر أیام التشریق" واتا "پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم قونوتی لە نوێژی بەیانیاندا دەخوێند، و لە دوای نوێژی بەیانی ڕۆژی عەرەفەوە دەستی بە اللە أکبر کردن دەکرد، و لە ئەییامی تەشریقدا _سێ ڕۆژی دوای چەژنی قوربان_ نوێژی عەسر کورت دەکردەوە" لە ڕشتەی ئەم فەرموودەیەدا عەمری کوڕی شەمیری جوعفی ھەیە کە ھەریەک لە ئیمامی نەسائی و دارەقوتنی پێیان گوتووە (متروک الحدیث). بەم ھۆیەوە فەرموودەکە بووە بە فەرموودەیەکی مەتڕوک.
سەرچاوەکان
پۆل:زاراوەکانی فەرموودە پۆل:فەرموودەزانی پۆل:فەرموودە
بی ئاڕ-١٥٣
دووبارەکردنەوە
پێشتر بەشێکی ٣١٥ کم لە نێوان ئاناپۆلیس و مۆنتی ئەلیگری دی میناس دووبارە کراوەتەوە.
لە ساڵی ٢٠٢٠دا، حکوومەتی فیدراڵی پلانی ھەیە ٨٥٠٫٧ کم لە ڕێگا سەرەکییەکە بدات بە کەرتی تایبەت، لە بەشی ئاناپۆلیس (GO) بە ئەلیانسا (TO)، بۆ دوو ھێندە ٦٢٣٫٤ کم لە بەشەکە.
سەرچاوەکان
پۆل:رێگا سەرەکییە فیدراڵیەکان لە بەڕازیل
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
سەرچاوەکان
١٩٦٤ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٤
تیرۆس-١ (مانگی دەستکرد)
وێنۆک|وێنەیەکی تیرۆس١ مانگی دەستکردی ئەمریکا
تیرۆس١' (بە ئینگلیزی: TIROS-1) یەکەمین مانگی دەستکردی سەرکەووتو بوو کە تایبەت بوو بە چاودێریکردنی کەشوھەوا، وە ئەوەش یەکەمین مانگی دەستکردی پرۆژەی (TIROS) بوو، ئەو مانگەدەستکردە لە نیسانی ساڵی ١٩٦٠ لە ناوچەی کیپ کانیڤیرال لە فلۆریدا رەوەنەی دەرەوەی زەوی کراوە. کاری ئەو مانگی دەستکردە بریتی بوو لە ٧٨ رۆژ، دوای ئەوەی ئەو مانگە دەستکردە سەرکەووتوو بوو لە کارەکەی دوای ئەوە مانگی دەستکردی ڤانگوارد٢ رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا.
سەرچاوەکان
پۆل:ئامێرە گەردوونییەکان پۆل:گەردوون
١٤٤٨ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1448 (توضيح)
دە مێنتڵست (وەرزی ٥)
وەرزی پێنجەمی زنجیرەی ڕێوشوێنی پۆلیسیی دە مێنتڵستی سی بی ئێس لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢ دەستی پەخشکرا. لەم وەرزەوە، دە مێنتڵست بۆ یەک شەممە کاتژمێر ١٠ی شەو بە کەی تی گوازرایەوە. ئەڵقەی چوارەم و ھەشتەم و نۆزدەیەمی وەرزەکە لە کاتژمێر ١١ی شەو بە کە تی پەخشکرا. کۆتایی وەرزەکە لە ٥ی ئایاری ٢٠١٣ پەخشکرا.
دەرچوونی دیڤیدی
ھەموو ٢٢ ئەڵقەکەی وەرزی پێنجەم لەسەر پێنج دێسک دانراوە. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣ لە ناوچەی ١ و لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ لە ناوچەی ٢ و ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ لە ناوچەی ٤ دەرچوو. ھەروەھا تایبەتمەندییەکانی "ھونەری کار کردن: لە سیناریۆوە بۆ سەر شاشە" و "گرتنی وروژاندن: بەڕاستی ھێڵانەوەی لگەڵ سی بی ئای" لەگەڵدا ھات.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وەرزەکانی دە مێنتڵست
پێرستی فەیلەسووفانی زانست
ئەمە بریتییە لە پێرستی فەیلەسووفەکانی زانست بەپێی کات:
جۆناتان ماکدوێڵ
جۆناتان ماکدوێڵ (بە ئینگلیزی: Jonathan McDowell) زانای فیزیایی گەردوونە و زانای گەردووناسیە لە شانشینی یەکگرتوو.
ئاستی خوێندن
ئەو زانایە لە زانکۆی کامبریج و King's College School خوێندوویەتی.
سەرچاوەکان
پۆل:ژیاننامە پۆل:شانشینی یەکگرتوو پۆل:گەردوون پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠ پۆل:زیندووان
ویستگەی میکاوا-ئۆتسوکا
وێستگەی میکاوا-ئۆتسوکا (三河大塚駅, میکاوا-ئۆتسوکا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری گاماگۆری، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن کۆمپانیای ناوەڕاستی ڕێگای ئاسنینی ژاپۆن بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی Mikawa-Ōtsuka
٥٤٠ (ژمارە)
٥٤٠ (پانسەد و چل) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٣٩ و ٥٤١.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
ژۆلیۆ سیزار(گۆڵپارێزی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٧٩)
ژۆلیۆ سیزار یان جۆلیۆ سیزار (لەدایکبووی ٣ی ئەیلوولی ١٩٧٩)، یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری بەڕازیلییە و وەک گۆڵپارێز یاری کردووە. لەلایەن شارەزایانەوە وەک یەکێک لە باشترین گۆڵپارێزەکانی جیھان و ھەڵبژاردەی بەڕزایل لە سەردەمی خۆیدا دادەنرێت. سیزار حەوت ساڵ لە یانەی ئینتەر میلانی ئیتاڵی یاریی کردووە و لەگەڵیدا خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپای وەرزی ٢٠٠٩–٢٠١٠ و جامی جیھانی یانەکانی فیفای ٢٠١٠ بەدەست ھێناوە. لە ساڵانی ٢٠٠٩ و ٢٠١٠ نازناوی باشترین گۆڵپارێزی خولی ئیتاڵیا پێبەخشرا، و پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی تۆپی ئاڵتوونی ٢٠٠٩، کە تێیدا پلەی ٢١ی وەرگرت. ھەروەھا دوای وەرزی ٢٠٠٩–٢٠١٠ وەک باشترین گۆڵپارێزی یانەکانی یەکێتی ئەورووپا دەستنیشانکرا و خەڵاتی دەستکێشی زێڕینی لە جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣ بەدەستھێنا. سیزار ٨٧ یاریی نێودەوڵەتی بۆ بەرازیل ئەنجامداوە. بۆ مۆندیالی ٢٠٠٦ و ٢٠١٠ و ٢٠١٤ و دوو پاڵەوانێتی جامی کوپا ئەمریکا بانگێشتکرا.
سەرچاوەکان
پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە پورتوگال پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی بەڕازیلی پۆل:یاریزانە براوەکانی کۆپا ئەمریکا پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١١ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩ پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ پۆل:یاریزانانی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤ پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣ پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا پۆل:یاریزانانی ئینتەر میلان پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی بەڕازیلی پۆل:زیندووان پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩ پۆل:CS1 Portuguese-language sources (pt)
دوو دانە دوو دەکاتە یەک
دوو دانە دوو دەکاتە یەک، شێعرێکی نیشتیمانپەروەریی کوردییە، شاعیر و ھونەرمەند، نادر قازی لە ساڵیادیی کۆماری مەھاباد لە بنکەی حیزبێکیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بۆ یەکەمجار، خوێندییەوە. تایبەندمەندیی شیعرەکە بیر و باوەڕیی شاعیرەکەیە، کە ژمارەی پارچەکانیی کوردستانی وەک ژمارەی بیرکاری بەکارھێناوە، کە دوو کۆی دوو یەکسانە بە یەک (٢+٢=١) مەبەستی شاعیر، دابەشکردنیی کوردستانە و جەخت لەوە دەکاتەوە کە کوردستان ھەر یەک پارچەیە، و بەش بەش نیە.
سووتەمەنیی فڕۆکە
سووتەمەنیی فڕۆکە یا سووتەمەنیی سووک بریتییە لەو شلەیەی کە بۆ فڕۆکە کان بەکار دێت و ڕەنگی زەردە وە دەکرێت بە دوو جۆرەوە: Jet A و Jet A-1 کە بەکاردێن لە سووتەمەنیی فڕۆکە مەدەنییەکاندا. سووتەمەنیی فڕۆکە جۆرێکی تریشی هەیە بە ناوی Jet B کە بۆ کەشە ساردەکانە. ئەم جۆرە لە دوانەکەی تر باشترە و زیاتر بەکاردێت.
سەرچاوەکان
Gary, James H.; Handwerk, Glenn E. (1993). Petroleum Refining Technology and Economics (Second ed.). Marcel Dekker.
پۆل:سووتەمەنییەکانی فڕین
ئەمیر تەتەلوو
ئەمیرحوسێن مەقسوودلوو (؛ لەدایکبووی ٢١ی ئەیلوولی ١٩٨٧ لە تاران، ئێران) کە بەناوی ھونەریی ئەمیر تەتەلوو ناسراوە، گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و گۆرانینووسێکی ئێرانییە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی پۆل:خەڵکی تاران پۆل:زیندووان پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی ئێرانی پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧ پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران
جۆلانان
جوگرافیا
جۆلانان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی بەستێ و لە باشوور لەگەڵ گوندی شیوەڕەزی خواروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی قۆچاڵ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەلک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
بەفر
280px|وێنۆک|چەپ|شەمەندەفەرێک کە ڕێگای بەفری خاوێن دەکاتەوە بەفر شلەیەکی سەھۆڵییە کە لە ئەتمۆسفیردا ساز دەبێت و لە ناو ھەوردا بە خوارەوە دەبارێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:بارین پۆل:جۆرەکانی ئاو پۆل:مەترسییەکانی کەشوھەوا
١٤٤٩ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1449 (توضيح)
گەمژەیی
وێنۆک|نواندنی کەسایەتییەکی گەمژە (سەرەتاکانی سەدەی ١٦)، لەلایەن [[کوینتن ماتسیس]]گەمژەیی بریتییە لە نەبوونی زیرەکی، تێگەیشتن، مێشک، یان ژیریی بۆ مرۆڤێک یان گیانلەبەرێک. لەوانەیە زگماکی بێت، گریمانەکراو بێت یان کاردانەوە بێت. وشەی گەمژە لە وشەی لاتینی stupere ھاتووە. زۆرجار کارەکتەرە گەمژەکان لە چیرۆکە خەیاڵییەکاندا لە بواری کۆمیدیا بەکاردەھێنرێن.
وشەناسی
ڕەگیی وشەی گەمژە کە دەتوانرێت وەک باسکردن یان ناوێک بەکاربھێنرێت، لە وشەی لاتینی stupere وەرگیراوە، بە مانای بێھێزی یان سەرسامبوویەک دێت، و پەیوەندی بە بێھۆشبوونیشەوە ھەیە. لە کولتووری ڕۆمانییەکاندا، گەمژە ناوی کەسێکیی دواکەوتووی بێ پیشە بووە لەسەر تەختی شانۆیەکاندا.
بەپێی فەرھەنگی مێریام وێبستەر، وشەی گەمژە یاخود گەمژەیی لە ساڵی ١٥٤١ ھاتووەتە ناو زمانی ئینگلیزییەوە، لەو کاتەوە گەمژەیی و چەمکە پەیوەندیدارەکان وەک سووکایەتییەک بۆ کارە خراپەکان داندراوە، جا بە مەبەست بێت یان بەڕێکەوت، بەھۆی نەبوونی توانای دەروونی بە کەسێک گوتراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:شێوازی ژیان پۆل:ھەست پۆل:سۆزەکان
وێستگەی تایسانجی
وێستگەی تایسانجی (大山寺駅, تایسانجی-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری ئیواکورا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
کریستاڵیت
وێنۆک|پەیکەری ماددەی فرەبەلوری پێک دێت لە چەندین کریستاڵیت یا دەنکۆڵە. کریستاڵیت یا دەنکۆڵە بریتییە لە بەلورێکی مایکڕۆسکۆپی کە لەکەتی ساردبوونەوەی زۆرێک لە مەواد دروست دەبێت. ئاڕاستەی بەلورەکانی ھەر کریستاڵیتێک جیاوازە. بە ھۆی ھەندێ پڕۆسەوە دەشێت قابارەکەیان گۆڕانکاری بەسەردابێت. سنووری نێوان کریستاڵیتەکان بە سنووری دەنکۆڵە جیادەبێتەوە. فرەبەلور (Polycrystal) بەو ماددانە دەگوترێ کە لە ژمارەیەکی بەرچاو کریستاڵیت پێک ھاتبێت.
زۆرێک لە ماددە نائەندامیەکان فرەبەلورن، وەک کانزاکان و زۆرێک لە سێرامیکەکان، بەردەکان، و بەفر. جۆری بەلورەکان کاریگەریان ھەیە لەسەر سیفاتی فیزیایی ماددەکان.
لەکاتێکا کە پەیکەری ماددەی تاک بەلور لە یەک بەلوری سەرتاسەری پێکھاتوە بە بێ پچڕان و بە بێ بوونی سنووری دەنکۆڵە، بەڵام پەیکەری ماددەی نابەلوری لە بەلور پێک نەھاتوە، وەک شوشەکان، زۆرێک لە پۆلیمەرەکان. ماددەی فرەبەلورەکان دەکەونە نێوان ئەم دوو جۆرە لە ماددە.
شاخی خان تەنگری
خان تێگری شاخێکی زنجیرە چیای تیان شانە. لەسەر سێ خاڵی چین — قیرغیزستان — کازاخستانە، ڕۆژهەڵاتی دەریاچەی "ئیسیک کول". بەرزی جیۆلۆجییەکەی 6995 m کەسە بەڵام سەهۆڵی سەهۆڵبەندانەکەی بۆ 7010 m بەرز دەبێتەوە. خان تێگری دووەم بەرزترین شاخی تیان شانە ، تەنها جەنگیش چۆقووسوو تێپەڕیوە (7,439م). خان تێنگری بەرزترین خاڵە لە کازاخستان و سێیەم بەرزترین لوتکەی قیرغیزستانە، دوای جێنگیش چۆکوسو کە ٧ هەزار و ٤٣٩ لوتکەیەم) و لوتکەی ئەڤیسێنا (٧١٣٤م). هەروەها باکوورترین لوتکەی جیهانە کە بەرزییەکەی ٧ هەزار مەترە، ئەمەش جێگەی سەرنجە چونکە لوتکەکانی پانی بەرز وەرزی سەرکەوتنیان کورتترە، بە گشتی کەشوهەوای توندتر و هەوای تەنکترە.
لە ئایین
لە تەنگرییەتدا، تەنگری خوداوەندی باڵای ئایینەکە و ئەم شاخەش بە ناوی ئەوەوە ناونراوە. "خان تەنگری" بە واتای "پاشا تێنگری" دێت. ئەم شاخە بەپێی تەنگرییەت خاکی پیرۆزە.
تەلانی خواروو
تەلانی خواروو گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی دووکان(ناوەند)، قەزای دووکان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تەلانی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی قەمچوغە و لە باشوور لەگەڵ گوندی سردی گەورە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی خان و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی تەلان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
٥٤١ (ژمارە)
٥٤١ (پانسەد و چل و یەک ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٤٠ و ٥٤٢.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
مەنتەش
مەنتەش گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری لەک، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.
جوگرافیا
مەنتەش ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
١٤٥٠ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1450 (توضيح)
مەنتەش
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی قوروە قوروە قوروە پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
گرووپی ڤاگنەر
ئەم گرووپە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٧ەوە لە لیستی سزاکانی ئەمریکادایە. یەکێتی ئەورووپا بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک لە ڕۆژی دووشەممە ٢٢ی ئازەر ١٤٠٠، گرووپی ڤاگنەری لەگەڵ پێنج کەس و سێ دامەزراوەی پەیوەندیدار بەو گرووپە سزادا.
سەرچاوەکان
پۆل:CS1 Russian-language sources (ru)
سەھەرانە
سەھەرانە یان سەھەرنە (بە عیبری: סהרנה، بە کوردی: سەیران)، یەکێک لە جێژنە ھەرەگرینگەکانی جووەکانی کوردستان و کوردەکانی وڵاتی ئیسرائیلە.
ئەم جێژنە لە ئەسڵەوە لە نەورۆز و بەدوای جێژنی پسەح دەگیردرا، بەڵام ئێستاکە لە ھەفتەی سووکۆت جێژن دەگیردرێت.
سەرچاوەکان
پۆل:سووکۆت پۆل:جێژنە کوردییەکان
پاڵاوگەی نەوت
alt=|وێنۆک|پاڵاوگەیەک لە کوردستان پاڵاوگەی نەوت (پاڵاوتنی نەوت) بریتییە لە پڕۆسەیەک کە تێیدا نەوت دەپاڵێوین بۆ لێوەرگیراوەکانی کە ھەر یەکەو بۆ سوودی خۆی بەکاردێت کە ئەمانە دەگرێتەوە سوتەمەنی سووک، گازۆلین، دیزڵ(بەنزین)، ئەسفلت (قیر)، ڕۆنی گەرمکردنەوە، کیرۆسین (نەوتی سپی)، گازی شل(LPG)، سوتەمەنی جێت وە سوتەمەنی چەور (سوتەمەنی قورس). وە ماددەی تری پتڕۆکیمیاوی ھەن وەک ئەثیلین و پڕۆپلین ئەتوانرێت بەرھەم بھێنرێت لە نەوتی خاو بەبێ بەکارھێنانی پاڵاوگەی نەوت بەھەمان شێوەش وەک نەفتا کە لە ھەمان ڕێگەوە بەرھەمدێت.
پاڵاوگەکانی نەوت بەشێوەیەکی گشتی گەورەن، تێکەڵەیەکی پیشەسازی قەبەن، بۆری قەبارە جیاوازی تێدایە کە بۆ پڕۆسێس کردنی کیمیایی بەکاردێن، لە پاڵاوگەکانی نەوتدا تەکنەلۆژیا بەشێوەیەکی بنچینەیی بەکاردێت وە ئەتوانرێت وەک جۆرێکی ڕووەکی کیمیایی سەیری بکرێت.
بەگشتی ئەم پڕۆسەیە تێچووی زۆرە ھەر لە دەرھێنانی نەوتەوە بۆ پاڵاوتن و پاشان عەمبارکردنی بۆیە بۆ کەمکردنەوەی تێچووە زۆرەکەی لە ئێستادا بەزۆری لەنزیک پاڵاوگەکەوە عەمبارێکی گەورە دروست ئەکرێت بۆ عەمبارکردنی لێوەرگیراوەکانی نەوت.
وەک باسمانکرد پاڵاوگەکانی نەوت زۆر گەورەن و بڕێکی زۆر لە ئامێری جیاوازی تیادایە بۆ پیشەسازییە ئاڵۆزەکان کە چەندین یەکەی چارەسەری جیاوازی تێدایە بۆکاتی پێویست.
ھەر پاڵاوگەیەک ڕێکخستنی تایبەت بەخۆی ھەیە و تێکەڵکردنی پڕۆسەکانی پاککردنەوە بە ڕەچاوکردنی شوێنی پاڵاوگە، بەرھەمە خواستراوەکان وباری ئابوری دیاری دەکرێت.
پاڵاوگەی نەوت بە بەشێکی گرنگ و سەرەکی لە پیشەسازی نەوت دائەنرێت ھەندێک لە پاڵاوگە مۆدێرنەکان ئەتوانن ڕۆژانە بڕی ٨٠٠٬٠٠٠ بۆ ٩٠٠٬٠٠٠ بەرمیل نەوت کە دەکاتە(١٢٧٬٠٠٠ بۆ ١٤٣٬٠٠٠ مەتر سێجا) بپاڵێوێت و پڕۆسێسی بکات.
بەپێی گۆڤاری «نەوت و گاز لە جیھاندا» تەنھا لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤دا لە ٦٣٦ پاڵاوگە بڕی ٨٧٫٧٥ میلیۆن بەرمیل کە دەکاتە ١٣٬٩٥١٬٠٠٠ مەتر سێجا نەوتیان پاڵاوتووە.
تی سی ئێم
تی سی ئێم ( (بە ناوی تەواوی فیلمە کلاسیکەکانی تۆرنەر) تۆڕێکی تەلەڤیزیۆنی کەیبڵی و تەلەڤیزیۆنی مانگی دەستکردی ئەمریکییە کە زیاتر گرنگی بە بەرھەمھێنان و دابەشکردنی فیلم و تەلەڤیزیۆن دەدات.
پاڵاوگەی نەوت
پاڵاوگەی جامناگەر گەورەترین پاڵاوگەیە لە جیھاندا، لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ ەوە لە کاردایە، کە بڕی ڕۆژانەی پاڵاوتنی دەگاتە ١٫٢٤ میلیۆن بەرمیل(١٩٧٬٠٠٠ مەتر سێجا) دەکەوێتە گوجارەت لە ھیندستان کە خاوەندارییەتی دەکرێت لەلایەن کۆمپانیای ڕیلیانس بۆ پیشەسازی.
جوگرافیای کازاخستان
وێنۆک کازاخستان وڵاتێکی گەورەی کیشوەری ئاسیایە. دەکەوێتە ناوەندی کیشوەری ئاسیا. پایتەختەکەی شاری ئاستانایە ڕووبەرەکەی ٢٬٧٢٤٬٩٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە لە باکوور ھاوسنورە لەگەڵ ڕووسیا لە باشووری ڕۆژھەڵات ھاوسنوری چینە ھەروەھا لە ڕۆژھەڵات ھاوسنورە لەگەڵ مەنگۆلیا لە بەشی باشوور ھاوسنورە لەگەڵ قرغیزستان، ئۆزبەکستان، تورکمانستان ھەروەھا بەشێکی ڕۆژئاوای وڵاتەکە دەکەوێتە سەر دەریای قەزوین
سەرچاوەکان
جغرافیای قزاقستان
پاڵاوگەی نەوت
مێژوو
چینیەکان بۆ یەکەم جار توانیان نەوت بپاڵێون،لەسەرەتای سەدەی یەکەمی زاینی چینیەکان توانیویانە نەوتی خاو بپاڵێون بۆ دەسکەوتنی ووزە،لە کۆتاییەکانی ئیمپڕاتۆریەتی( وی باکور) لە نێوان ساڵانی ٥١٢ بۆ ٥١٨ زاینی،نوسەر و جوگرافیزان لی دوایوان بابەتێکی زانستی ئامادەکرد کە باس لە پڕۆسەکانی پاڵاوتنی نەوتی خاوی بە وردی تێدا دەکرد بۆ ڕۆنێکی سوتێنەر کە ئەم کارەشی ناسراوە بە( باسکردنی ئاوی کلاسیک).
جوگرافیای کازاخستان
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای ئاسیا پۆل:جوگرافیای کازاخستان
١٤٥١ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1451 (توضيح)
تی سی ئێم
سەرچاوەکان
پۆل:ئەو کۆمپانیایانەی بنکەکەیان لە ئەتڵانتایە پۆل:کەناڵەکانی فیلم پۆل:کەنالە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگانەی کە لە ١٩٩٤ دامەزراون پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی
پاڵاوگەی نەوت
مێژوو
کیمیاگەرانی عەرەب جێدەستیان لەم بوارەدا بە ڕوونی دیارە، کە چەندەها کتێبی زانستیان لەسەر نوسیووە و بەشێوەیەکی وورد ڕونکراوەتەوە لە نوسەرانی عەرەب لەم بوارەدا (محمد بن زەکەریا الرازی) ە (لە٨٥٤ز لەدایک بووە ٩٢٥ز کۆچی دوای کردووە)،شەقامەکانی بەغداد پڕبوون لە قەترانی لێوەرگیراو لە نەوتی خاوەوە کە زۆر بەئاسانی دەستدەکەوت.
لە سەدەی ٩ی زاینی لە ناوچەیەک نزیک باکوو،ئازەربایجان کە تیایدا کاریان لە کێڵگەی نەوتدا دەکرد بۆ دەرهێنانی نەوت جوگرافیا ناسی عەرەبی ابو حەسەن ی مەسعودی لە کتێبەکەیدا لە سەدەی ١٠دا باسی ئەمەی کردووە، وە مارکۆ پۆلۆ لە کتێبەکەیدا لە سەدەی ١٣ یەم باسی کردووە کە ئەم کێڵگەیە بەرێژەیەکی زۆر نەوتی لێدەرهێنراوە و بەرهەمێکی ئێجگار زۆری هەبووە کە زیاد لە سەد کەشتی باری بینیووە بەپێی گێڕانەوەی کتێبەکەی.
کیمیاگەرانی عەرەب و فارس لێوەرگیراوەکانی نەوتیان بەکارهێناووە بۆ مەبەستی سەربازی،هەر وەک چۆن لە هەرێمی ئەندەلوس لە سەدەی ١٢ دا بەکارهێنرا بۆ شەڕکردن لەدژی ئەوروپای ڕۆژئاوا.
لە ماوەی فەرمانڕەوایەتی ئیمپڕاتۆریەتی سۆنگ ی باکور لە نێوان ساڵانی (٩٦٠ز بۆ١١٢٧ز)،چەن ۆرکشۆپێک یان دانا لە کارێکدا کە دوای ناسرا بە(فیارس ۆیل ورکشۆپ)لە شاری کایفینغ بۆ پاڵاوتنی نەوتی خام بۆ لێوەرگیراوەکانی بۆ مەبەستی سەربازی،سەربازەکان بوتڵی ئاسنینیان پڕدەکرد لەو لێوەرگیراوەیەو دەیانخستە ناو ڕیزەکانی دوژمنەوە،کە ئاگرێکی گەورەی لێدروست دەبوو.
بەکار‌هێنانی لێوەرگیراوەی نەوت لە جەنگدا بووبویە چەکێکی کاریگەر بەدەست چینیەکانەوە، ئەم ۆرکشۆپانە بەیەکێک لەکۆنترین پاڵاوگەکانی نەوت دائەنرێن لە جیهاندا و هەزاران ئیشکەر لەوێ کاریان کردووە بۆ بەرهەمهێنانی ئەو چەکە چینیانەی کە بە لێوەرگیراوەی نەوت کاریان کردووە.
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
سەرچاوەکان
١٩٦٨ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٦٨
وێستگەی ئیواکورا (ئایچی)
وێستگەی ئیواکورا (岩倉駅, ئیواکورا-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری ئیواکورا، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
ماددەی ڕەقی نابلووری
وێنۆک|چەند ماددەیەکی کانزایی کە پەیکەری نابەلوریان ھەیە. ماددەی ڕەقی نابلوری یان ماددەی ئەمۆرف لە فیزیای ماددەی چڕ و زانستی ماددە، بریتیە لەو ماددە ڕەقانەی کە پەیکەری بەلوریان نیە. بە ھۆی ئەوەی کە شوشەکان پەیکەری نابەلوریان ھەیە، لە ھەندێ سەرچاوەدا نابەلوریەکان بە پەیکەری شوشەییش ناسراون. زۆرێک لە پۆلیمەرەکان پەیکەری شوشەییان ھەیە. ھەروەھا ماددەی کانزایی نابەلوری تونای قوپانی زۆریان نیە بەڵام قایمن.
سەرچاوەکان
پۆل:دۆخەکانی ماددە پۆل:زانستی ماددە
کتێبی سەوز (فیلم)
کتێبی سەوز لە ١١ی ئەیلولی ٢٠١٨ لە فیستیڤاڵی فیلمیی تۆرنتۆ پەخشکرا کە توانی خەڵاتی باشترین فیلم بە خواستی بینەر بباتەوە. دواتر فیلمەکە بەشێوەیەکی بەرفراوان لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ کەوتە سینەماکانەوە و یونڤێرساڵ پیکچەرز کاری بڵاوکردنەوەی بۆ کرد و داھاتی گەیشتە ٣٢٢ میلیۆن دۆلار. فیلمەکە پێشوازییەکی گەرمی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە لێکرا کەوا ستایشی ڕۆڵگێرانەکەی ئاڵی و مۆرتنسنیان کرد، بەڵام بەشێکی ڕەخنەکان لە شێوازی نیشاندانی ڕەگەزپەرستی فیلمەکە و ڕاستی و درووستی ڕووداوەکان گیرابوو.
کتێبی سەوز توانی دەیان خەڵاتی جۆراوجۆریش بەدەست بێنێت و لە ٩١ەمین مەڕاسیمی خەڵاتەکانی ئۆسکار توانی ھەریەک لە خەڵاتەکانی باشترین فیلم، باشترین سیناریۆ و باشترین ئاکتەری پشتگیریکار بۆ ئاڵی بباتەوە. ھەروەھا توانی ھەریەک لە خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین فیلمی میوزیکاڵ و کۆمیدی و پرۆدیوسەرس گیڵد بۆ باشترین فیلمی ساڵ بباتەوە.
چیڕۆک
لە ساڵی ١٩٦٢، لە شاری نیویۆرک تۆنی لیپ بەدوای کار دەگەڕێت ئەمەش لەدوای داخرانی یانەی شەوانەی «کۆپاکابانا» بۆ نۆژەنکردنەوە کە تۆنی وەک پاسەوانێک کاری لێدەکرد. تۆنی لەلایەن دکتۆر دۆن شیرلی بانگێشتکرا، دۆن پیانۆژەنێکی ڕەشپێستە کە پێویستی بە شوفێرێکە بۆ ماوەی ھەشت-حەفتە لەناوەڕاستی ڕۆژاوای ئەمریکا بیگەیەنێتە باشووری ئەمریکا. لە چاوپێکەوتنەکەدا، دۆن بڕیاریدا کە تۆنی ھەڵبژێرێت چونکە ستایشکرابوو لەلایەن چەند کەسێکی ناسراو. تۆنی و دکتۆر پلانیان دانا کە شەوی کریسمس بگەڕێنەوە نیویۆرک. لە سەرەتای گەشتەکە، کۆمپانیا میوزیکییەکەی دۆن، (کتێبی سەوز) یان بە تۆنی دا کە کتێبێکی ڕێبەری گەشتیارییە بۆ گەشتیارە ئەفریقی-ئەمریکییەکان بۆ دۆزینەوەی مۆتێل، چێشتخانە و بەنزینخانەکان کە پێشوازی لە ڕەشپێستەکان دەکەن.
گەشتەکە لە ناوەڕاستی ڕۆژاوا دەستیپێکرد بەرەو باشوور. تۆنی و دۆن سەرەتا کێشە دەکەوێتە نێوانیان، ئەمەش کاتێکبوو کە تۆنی داوای لێکرابوو بەشێوەی فەرمی/پیشەگەرانە ھەڵسووکەوت بکات لەکاتی کارکردن، ھاوکاتیش دۆن بێزارببوو لە ھەڵسووکەوت و خووە نامۆکانی تۆنی. بەتێپەڕبوونی گەشت و نمایشەکان، تۆنی سەرسام دەبێت بە توانای پیانۆژەنییەکەی دۆن، ھەروەھا تۆنی ئەوکاتانەی کە دۆن لە شوێنی نمایش نەدەبوو، ئەوا لەدژی ڕێکخەرانی بۆنەکە دەوەستایە کە بێڕێزیان بەرامبەر دۆن دەکرد. شەوێکیان، گرووپێکی سپی پێست لە باڕێک ھەڕەشە لە ژیانی دۆن دەکەن بەڵام تۆنی فریای دەکەوێت و ڕزگاری دەکات. تۆنی داوا لە دۆن دەکات لەمەودوا چیتر بەبێ ئەو نەچێتە ھیچ شوێنێک، ئەمەش تاکوو گەشتەکە تەواودەبێت.
لەکاتی گەشتەکە تۆنی نامەی بۆ ژنەکەی دەنووسی بەڵام نامەکانی بەڕێکی نەدەنووسی، ئەمەش لەلایەن دۆن تێبینی کرا و ھەربۆیە دەستیکرد بەیارمەتیدانی تۆنی لە نووسینی نامەیەکی باشتر. تۆنی ھانی دۆنی دا کە دووبارە پەیوەندی لەگەڵ براکەی درووستبکاتەوە کە ماوەیەکبوو لەیەکتری دابڕابوون و سەرنجی دۆنیش زیاتر لەسەر کار و پیشەکەی بووە. لە باشوور، شەوێکیان دۆن لە مەلەوانگەیەک دەستگیرکرابوو لەگەڵ ھاوڕەگەزبازێکی سپی پێست، لەوکاتە تۆنی بەپارە ئەفسەرەکانی ڕازیکرد و بەرتیلی پێدان بۆ بەردانی دۆن. دواتر لەلایەن دوو پۆلیسەوە دەستگیردەکرێن، ئەمەش کاتێک لەشەودا بە سەنداون تاون تێدەپەڕین؛ لەوشەوەدا تۆنی بۆکسێکی تووند لە پۆلیسێک دەدات ئەمەش دوای ئەوەی پۆلیسەکە سووکایەتی پێکرد. لە زیندان، دۆن داوای تەلەفۆن دەکات تاکو قسە لەگەڵ پارێزەرەکەی بکات، ئەفسەرانی پۆلیسیش ڕێگای پێدەدەن، دۆن ئەمە دەقۆزێتەوە و پەیوەندی بە ڕۆبەر ئێف کێنەدی دەکات، کە ئەویش فشار دەخاتە سەر حکوومەت بۆ ئەوەی لە زیندان بەری بدەن.
لەکۆتایی فیلمەکە، تێکست و وێنە ڕاستەقینەکانی ھەریەک لە کەسایەتییەکان نیشان دەدات، ھەروەھا ئاماژە بەوەدەکات کە دۆن لە گەشتەکانیدا بەردەوام بوو، ئاوازی نوێی دادەنا و گۆرانی نوێی تۆماردەکرد، ھاوکات تۆنی گەڕایەوە بۆ کارکردن لە یانەی کۆپاکابانا. ھەروەھا تێکستەکان ئاماژە بەوەش دەکەن کە ھاوڕێیەتی تۆنی و دۆن بەردەوامبوو تاکوو مردنیان کە تەنیا مانگێکی نێوان بوو لە ساڵی ٢٠١٣.
خەڵاتەکان
فیلمەکە بووە براوەی چەندین خەڵاتی جۆراوجۆر، بەشێک لە گرنگترین خەڵاتەکان؛
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨ پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین فیلم پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە هاوڕێییە ئەمریکییەکان پۆل:ئەو فیلمانەی لە مانهاتان دانراون پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک دانراون (ویلایەت) پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠ پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی پۆل:باشترین فیلمە مۆسیقییەکان یان کۆمیدییەکانی براوەی گۆڵدن گڵۆب پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز پۆل:فیلمەکان دەربارەی پیانۆ و پیانۆژەنان پۆل:ئەو فیلمانەی لە مانھاتن داندراون پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ھاوڕەگەزبازان پۆل:براوەکانی خەڵاتی ھەڵبژاردەی گەل لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی تۆرۆنتۆ پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ھاوڕێیەتی
کورمک
جوگرافیا
کورمک ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
٥٤٢ (ژمارە)
٥٤٢ (پانسەد و چل و دوو) ژمارەیەکی سروشتییە، و جووتە. کەوتووەتە نێوان ٥٤١ و ٥٤٣.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
بایکۆتی کۆمکاری عەرەبی دژی ئیسرائیل
بایکۆتی عەرەبی یان بایکۆتی کۆمکاری عەرەبی دژی ئیسرائیل بایکۆتی ئابوورییە دژی دەوڵەتی ئیسرائیل کە لەلایەن کۆمکاری عەرەبی سەپێنراوە. بایکۆتەکە بریتییە لە قەدەغەکردنی پەیوەندییە ئابوورییە ڕاستەوخۆکانی ئەندامانی کۆمکاری عەرەبی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بایکۆتی لاوەکی بۆ ئەو کۆمپانیایانە کە پەیوەندییە ئابوورییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل دەپارێزن. بایکۆت ئامرازێک بوو بۆ شەڕی ئابووری کە وڵاتانی عەرەبی وەک بەشێک لە خەباتیان دژی دەوڵەتی ئیسرائیل بەکاریان دەھێنا. بایکۆتەکە لە کانوونی دووەمی ١٩٤٦ تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسرائیل ڕوویدا.
سەرچاوەکان
پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل پۆل:لووتکەی عەرەبی
جوگرافیای یەمەن
وێنۆک یەمەن وڵاتێکی عەرەبییە لە کیشوەری ئاسیا ھەروەھا یەکێکە لە وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین. پایتەختەکەی سەنعایە، ڕووبەرەکەی ٥٢٧٬٩٦٨ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە ھاوسنوورە لە باکوور و باکووری ڕۆژھەڵات و باکوری خۆراوا عەرەبستانی سەعوودیە، لە باشوور وڵاتی سۆمالیایە، لە ڕۆژاوا دەکەوێتە سەر دەریای سوور و لە ڕۆژھەڵاتیش عەممانە. سنورێکی بەرفراوانی ئاوی ھەیە. بەرترین لوتکەی شاخ (شاخی النبی شعیب )ە کە بەرزییەکەی ٣٬٦٦٦ مەترە. لە ڕووی کارگێرییەوە لە ٢٢ پاریزگا پێک دێت
سەرچاوەکان
پۆل:جوگرافیای یەمەن پۆل:جوگرافیای ئاسیا پۆل:جوگرافیا
ئێمپیدۆکلس
سەرچاوە
پۆل:وتارە ھەتیوەکان پۆل:فەیلەسووفانی سەدەی ٥ەمی پ.ز پۆل:شاعیرانی سەدەی ٥ەمی پ.ز پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن پۆل:فەیلەسووفانی سروشتی پۆل:فەیلەسووفانی زانست
تورانی بابارەسول
تورانی بابارەسول گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ڕزگاری، قەزای کەلار، ئیدارەی گەرمیان، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
تورانی بابارەسول لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی تورانی شێخ سەعید و لە باشوور لەگەڵ گوندی تورانی شێخ سەلام و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی پوقە لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ملەسوور.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
دارک
دارک گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی چایپاساری باکوور، ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ، شارستانی ماکۆ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.
جوگرافیا
دارک ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
ئایین
دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە)ن.
سەرچاوەکان
پۆل:شارستانی ماکۆ ماکۆ ماکۆ پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان
دوبێ
دوبێ گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی ھەڵشۆ، قەزای پشدەر، پارێزگای سلێمانی، باشووری کوردستان.
جوگرافیا
دوبێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی سەرخان و لە باشوور لەگەڵ گوندی شیوەڕەزی سەروو و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی کانی ڕەش و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەلک.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
وێژەی عیبری
وێژەی عیبری یان ئەدەبیاتی عیبری لە نووسینە کۆن و سەدەی ناوەڕاست و مۆدێرن بە زمانی عیبری پێکدێت. یەکێکە لە فۆرمەکانی سەرەتایی وێژەی جوولەکەکان، ھەرچەندە دۆخی وێژە ھەبووە کە بە زمانی عیبری لەلایەن کەسانی نا جوولەکەکانەوە نووسراوە. ئەدەبیاتی عیبری بە درێژایی سەدەکانی ناوەڕاست و سەردەمی نوێ لە زۆر شوێنی جیاوازی جیھان بەرھەم ھێنراوە، لەکاتێکدا وێژەی عیبری ھاوچەرخ تا ڕادەیەکی زۆر ئەدەبی ئیسرائیلە. لە ساڵی ١٩٦٦ ئەگنۆن خەڵاتی نۆبڵی لە وێژە بەدەستھێنا بەھۆی ئەو ڕۆمان و کورتە چیرۆکانەی کە تێکەڵەیەکی ناوازەی زمانی ئینجیلی و تەلموودی و عیبری مۆدێرن بەکاردەھێنن، ئەمەش بووەتە یەکەم نووسەری عیبری کە ئەم خەڵاتە وەربگرێت.
سەردەمی کۆن
وێژە بە زمانی عیبری بە ئەدەبیاتی زارەکی لەشۆن ھاکۆدێش (לֶשׁוֹן הֲקוֹדֶשׁ)، «زمانی پیرۆز»، لە سەردەمی کۆنەوە و بە فێرکارییەکانی ئیبراھیم، یەکەم لە پیاوسالاری ئینجیلی ئیسرائیل، ٢٠٠٠ پێش زایین. لە دەرەوەی بەراوردکردن، گرنگترین بەرھەمی وێژەی عیبری کۆن پەرتووکی پیرۆزی عیبرییە (تەناخ).
میشنا کە لە دەوروبەری ساڵی ٢٠٠ی زایینی کۆکراوەتەوە، کۆدکردنی سەرەتایی حاخامە بۆ یاساکان وەک ئەوەی لە تەوراتەوە وەرگیراوە. بە زمانی عیبری میشنای نووسراوە، بەڵام شرۆڤەی سەرەکی لەسەری کە گێمارایە، تا ڕادەیەکی زۆر بە زمانی ئارامیی نووسراوە. زۆرێک لە بەرھەمەکانی میدراشی کلاسیکی بە زمانی عیبری نووسراون.
سەرچاوەکان
پۆل:وێژە بەپێی زمان پۆل:زمانی عیبری
تۆپزاوا
جوگرافیا
تۆپزاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ بەنداوی دووکان و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی دووکان و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی ڕکاوا و لە ڕۆژاوا لەگەڵ بەنداوی دووکان.
پەراوێزەکان
پۆل:گوندەکانی سلێمانی پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان
١٤٥٢ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1452 (توضيح)
نەخۆشیی زگی
نەخۆشیی زگی یان نەخۆشیی سلیاک جۆرێکە لە نەخۆشیی بەرھەمی کاردانەوەی کۆئەندامی بەرگری کە دەزگای بەرگریی لەش ھێرش دەکاتەوە سەر خانەکانی لەش، بەھۆی پڕۆتینێک کە بەرگری لەش بە بێگانە دەیناسێنی کە لە گەنم و جۆ و ھەرزندا ھەیە بە ناوی گلووتن کە دەبێتە ھۆی تێکچوونی ناوپۆشی ڕیخۆڵە. ڕیخۆڵەکان دەپوکێنەوە و کورت دەبنەوە و ساف دەبن. ئەم نەخۆشییە زیاتر و بەتایبەت لە منداڵی شەش مانگ بەرەو سەرەوە دەست پێدەکات. ھەندێک جاریش مرۆڤی گەورە تووشی دەبێت لە تەمەنێکی مام ناوەندەوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:بەدخۆراکی
مۆشێ سمیلانسکی
موشێ سمیلانسکی (بە عیبری: משה סמילנסקי؛ ٢٤ی شوباتی ١٨٧٤ – ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٣) پێشەنگی یەکەمین عەلییە، سەرکردەیەکی زایۆنیستی بوو کە بانگەشە بۆ پێکەوەژیانی ئاشتیانە لەگەڵ عەرەبەکان لە فەلەستینی ئیجباری، جووتیارێک، و نووسەری بەرھەمھێنەری بەرھەمی ئەدەبی خەیاڵی و ناخەیاڵییە.
سەرچاوەکان
پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٤ پۆل:مردووانی ١٩٥٣ پۆل:جووە ئوکراینییەکان پۆل:نووسەرانی زمانی عیبری
وێستگەی ئینویاماگوچی
وێستگەی ئینویاماگوچی (犬山口駅, ئینویاماگوچی-ئێکی) وێستگەیەکی شەمەندەفەرە لە شاری ئینویاما، پارێزگای ئایچی، ژاپۆن. لەلایەن مێیتێتسو بەرێوە دەچێت.
بەستەرە دەرەکییەکان
پۆل:وێستگەکانی ڕێگای ئاسنین لە پارێزگای ئایچی
پۆل:ئینویاما، ئایچی
١٤٥٣ (ڕوونکردنەوە)
پرسە ھاوپیشەکان
1453 (توضيح)
یانەی تۆپی پێی پێرسپۆلیس
یانەی تۆپی پێی پێرسپۆلیس یانەیەکی تۆپی پێی نیشتەجێی تاران لە ئێرانە کە لە خولی نایابی کەنداوی فارس بەشدارە. ئەو یانەیە لە ساڵی ١٩٦٣دا دامەزراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
* پۆل:وەرزشی ئێران
٥٤٣ (ژمارە)
٥٤٣ (پانسەد و چل و سێ) ژمارەیەکی سروشتییە، و تاکە. کەوتووەتە نێوان ٥٤٢ و ٥٤٤.
سەرچاوەکان
پۆل:ژمارە تەواوەکان
.mv
دۆمەینی.mv تایبەتە بە وڵاتی مالدیڤ، ئەم دۆمەینە لە ساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە.
سەرچاوەکان
پۆل:پاوانی ئاست-سەری تایبەتی وڵاتان
مەغریب لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢
مەغریب نەتەوەیەکی بەشداربووی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢ بوو کە لە ٢٦ی ئاب تا ١٠ی ئەیلوولی ١٩٧٢ لە میونشن لە ئەڵمانیای ڕۆژاوا بەڕێوە چوو.
سەرچاوەکان
١٩٧٢ پۆل:نەتەوەکان لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢