cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атеизм
Ранние индийские религии и философские школы
Четерджи и Датта пишут, что до нас не дошли тексты философии Чарвака, и наше представление об этой философии основано, главным образом, на критике их идей другими школами.
От раннего Средневековья до Ренессанса
Ряд видных представителей антирелигиозного свободомыслия появились в эту эпоху и в мусульманском мире. Это Омар Хайям и Ибн-Рушд
Эпоха Возрождения
Успехи мореплавания, торговли, промышленности, с одной стороны, требуют создания опытной науки о природе, подлинного знания о ней, а с другой — сами создают основу для развития такой науки. Разработка опытного естествознания становится настоятельной необходимостью для буржуазии и для возглавляемого ею поступательного развития общества.
Вторая половина XIX века
На распространение атеизма в это время сильно повлияла книга Чарлза Дарвина «Происхождение видов» и развитие идей теории эволюции.
Атеизм в марксизме
Гуманистическая сущность атеизма, по словам Маркса, заключается в следующем: "…критика религии завершается учением, что человек — высшее существо для человека."
Широко известно высказывание Маркса из «Критики гегелевской философии права», что религия — это опиум народа (не «опиум для народа»): "Религия — это вздох угнетенной твари, сердце бессердечного мира, подобно тому, как она — дух бездушных порядков. Религия есть опиум народа."
Демография
На 2005 год первое место в списке 50 самых атеистических стран мира, составленным американским колледжем Питцер, занимает Швеция (45—85 % жителей являются атеистами). За ней следует Вьетнам (81 %), Дания (43—80 %), Норвегия (31—72 %), Япония (64—65 %), Чехия (54—61 %), Финляндия (28—60 %), Франция (43—54 %), Южная Корея (30—52 %) и Эстония (49 %).
Данные исследований ВЦИОМ, проведенные в 2007 г. в 46 областях России, показали, что убежденными атеистами себя считают 6 % опрошенных, безразлично относятся к религии — 8 %. Согласно исследованию Левада-центра, проведенному в том же году, неверующими себя считают 23 %.
Атеизм и мораль
На утверждение людей с религиозным мировоззрением о том, что распространение религии способствует укреплению моральных и «духовных» ценностей, их оппоненты отвечают, что по-настоящему нравственный человек поступает хорошо добровольно, по внутреннему убеждению и по велению автономной совести, а не с целью избежать страшного наказания от того или иного бога (хотя следует признать, что далеко не во всех религиях страх наказания является мотивирующим фактором к самосовершенствованию). Также атеисты уверены, что сам по себе атеизм не побуждает к насилию, в то время как религия способствует массовой жестокости постоянно и в особенности по отношению к инаковерующим.
HD136452
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
ЧандагӀи (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:ДурагӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Вегас (Акаюкан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Долни-Главанак
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Жанатурмыс (Толебийнан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Толебийнан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Веладеро (Котастла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
ЛагӀгӀазе
Географи
.
Эвен-Бытантайн къоман улус
Эвен-Бытантайн къоман улус (Эвено-Бытантайский национальный улус) — Якутин муниципалан кӀошт.
Зарайск
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Ольховатка (Липецкан область)
Ольховатка (Ольховатка) — Российн Федерацин Липецкан областан Волован кӀоштара эвла.
Васильевка 2-я
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Целяково
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Фролки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кустово (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Примейра-Крус
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ГӀекленвиль
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ а, ЛуагӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Маями (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Эль Ренасимьенто (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Чифтликкоьй (Узункоьпруь)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кринки-Ярки
Кринки-Ярки — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Инворио
Инворио — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Новара провинцехь.
Храх
Храх — ДегӀастанан АхцахӀан кӀоштара эвла.
Святица (Ляховичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ляховичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Арцелин
Арцелин — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Трами (Верона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Приме Виле (Рьети)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хольсте
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гуьлдере (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Зарайски (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Коттедж-Гроув (Теннесси)
Коттедж-Гроув  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала (town).
Жанатурмыс (Зайсанан кӀошт)
Жанатурмыс — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Зайсанан кӀоштара эвла.
Ла Биснага (Сан Фелипе)
Географи
Ла Биснага лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Чулым (Красноярскан мохк)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Большое Домнино
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Бабна Брда
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ранчо Эдуардо Азар (Веракрус)
Географи
Ранчо Эдуардо Азар лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Крипно-Велике
Крипно-Велике — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 1936
Хьажа кхин а
1936 1936
Ингри (Итали)
Ингри — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Турин провинцехь.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
HD136492
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Уборки (Пуховичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Смоляники
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Жана-Турмыс
Жана-Турмыс — Кхазакхстанан Акмолан областан Астраханкан кӀоштара эвла.
Материализм
<!--
Античный материализм
Представления о материальном начале мира появляются в Древней Греции около VI века до н. э., когда старые родоплеменные отношения были окончательно вытеснены рабовладельческим строем, который способствовал занятиям аристократией различного рода искусствами и философией. Город Милет в то время являлся одним из крупнейших греческих колониальных городов побережья Малой Азии, её политическим и торговым центром.
Эль Веладеро (Тиватлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Материализм
Материализм Нового времени
В XVIII веке одновременно с углублением метафизических, механистических представлений о материи и движении в отдельных системах материализма того времени возникает и усиливается стремление преодолеть этот разрыв: материалисты пытаются рассматривать тела природы как наделённые внутренней активностью, движением, хотя само это движение трактуется как механическое. Таковы, например, воззрения в картезианстве, в атомно-кинетической концепции М. В. Ломоносова, в идее Джона Толанда о неразделимости материи и движения, в динамическом атомизме Руджера Бошковича и его последователя Джозефа Пристли.
Дальнейшее развитие диалектического и исторического материализма в конце XIX — начале XX веков, связано с трудами В. И. Ленина. С учётом накопленных к этому времени естествознанием знаний, Ленин дал своё определение материи: материя — это «…философская категория для обозначения объективной реальности, которая дана человеку в ощущениях его, которая копируется, фотографируется, отображается нашими ощущениями, существуя независимо от них».
Cовременные теории
Еще одной, в принципе, продолжающей и в какой-то мере расширяющей материалистическое представление концепцией, можно назвать принцип, в котором содержание высказывания объясняется как «внешне обусловленное».
Шайи-суьгӀ-АгӀмансон
Шайи-суьгӀ-АгӀмансон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди регионехь. Коммунан департамент — Кот-д’ОгӀ.
Аргуново (Воскресенскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Воскресенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кузнечиха (Городецан кӀошт)
Кузнечиха (Кузнечиха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Казе Андрета (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ужакино
Ужакино (Ужакино) — Российн Федерацин Пскован областан Пустошкан кӀоштара эвла.
Камчатка (Новосёлован кӀошт)
Камчатка (Камчатка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Новосёлован кӀоштара эвла.
Цепели (Опаринан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Камчатка (Новосёлован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Новосёлован кӀоштан нах беха меттигаш
Зубрица
Хьажоргаш
Категори:Туркан кӀоштан нах беха меттигаш
Лаптево (Калининскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Большое Макарово (Ярославлан область)
Большое Макарово (Большое Макарово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ла Биснагилья (Сан Луис де ла Паз)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Верхни Байгора
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Хаван кӀоштан нах беха меттигаш
HD136575
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Кахарети
Кахарети (კახარეთი) — Гуьржийчоьнан Самцхе-Джавахетин Адигенин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 285 стаг (2014 шо).
Билгалдахарш
Категори:Адигенин муниципалитетан нах беха меттигаш
Чоьве (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хольтланд
Хольтланд — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Крипно-Косьцельне
Крипно-Косьцельне — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Станчики (Ляховичин кӀошт)
Станчики (Станчыкі) — Белоруссин Брестан областан Ляховичин кӀоштара эвла.
Хал
Билгалдахарш
Категори:АхцахӀан кIоштан нах беха меттигаш
Примельио (Асти)
Примельио — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Долно-Войводино
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Предтечевка
Хьажоргаш
Категори:Липецкан областан Волован кӀоштан нах беха меттигаш
Покровка (Фалештин кӀошт)
Литература
Категори:Фалештин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Качуг (Вологдин область)
Качуг (Качуг) — Российн Федерацин Вологдин областан Никольскан кӀоштара эвла.
Чакиркайа (Чинар)
Чакиркайа (Çakırkaya) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Чинарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Воздвиженка (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (67%), башкираш (13%), кхазакхаш (18%).
Усохи (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Къоьзана Ӏам
Географин хаамаш а, схьабалар а
Лекхачу лаьмнаша йукъахь лаьтта Къоьзана Ӏам – Къилбаседа Кавказехь шен майда уггаре йоккха йолу Ӏам бу. Иза лаьтта Нохчийн Республикин ЧӀебарлойн а, ДегӀастанан БотӀлихан а кӀоштийн дозанехь, Керкетан дукъ даккхаран 4—5 чаккхарма къилбехьа, Ишхеш дукъан къилбехьара басехь, 1869 (1822 ) метр хиллал хӀордан хӀоттарал лакхахь. Веданара Ботлихе боьду некъ Ӏоман малхбалехьахула чекхболу. Ӏоман майда – 2, 4 км2 ю. Ӏам кхоллабелла жима ши хин Хьорсу хи (Алхар) и Ковхи (Ходу) тогӀи чохь сацар бахьанехь. Сацар бахьана и ши хи лахахь цхьаьнакхетачохь Кашкерломан дукъан къилбехьарчу басин хьаьт такхар ду. Ткъа цуьнан бахьана мохкбегор хила а там бу.
Туризм а, садаӀар а
Иштта проектехь (2016) ю – муьшан некъ а, конференц-зал а, меттигарчу дахаран хотӀехь ресторанни уьйтӀе а, берийн самукъадаккхаран комплекс а яр. Цул сов Ӏалашо ю говран а, гӀаш а, велосипедан а, квадро а экскурсеш а, четаран гӀала ян а.
NGC 1938
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Большое Ноговицыно
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Боведа (Тариморо)
Ла Боведа — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Медовлейк (Техас)
Медовлейк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
ШамбегӀ
Географи
.
Цепочкино (Кировн область)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Уржуман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Инчиза-Скапаччино
Инчиза-Скапаччино — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Асти провинцехь.
Сьлепухово
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ДагӀделен (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:ДурагӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 1939
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Лебедево (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Вегас (Тантима)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хольцен (Эшерсхаузен)
Хольцен — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Ранчо Эктор Ферон (Пероте)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Эль Венадито (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Примичело (Ферара)
Примичело — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Жана-Ульга
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чаталтарла (Чинар)
Хьажоргаш
Категори:Чинарнан микрокӀошташ
Промисан (муниципалитет)
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 1940
NGC 1940 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Бажановка
Хьажоргаш
Категори:Прилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Сьмешково (Великопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Аргаза
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD13664
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Коминтерн (Тамбовн область)
Коминтерн (Коминтерн) — Российн Федерацин Тамбовн областан Мичуринскан кӀоштара эвла.
Бедоньо (Реджо Эмилия)
Бедоньо  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Долно-Луково
Долно-Луково — Болгарин Хасковон областера эвла. Ивайловград йукъараллин йукъайогӀу.
Старые Буды
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Бабний Врт
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Чамски
Чамское (Чамское) — Кировн областан Уржуман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Млечна (Нижнесилезин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Вознесенка (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (95%), башкираш (5%).
Эль Репаро (Зирандаро)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Челтикалти (Чинар)
Хьажоргаш
Категори:Чинарнан микрокӀошташ
Бокерон (Пасо де Овехас)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Белещина
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Проприя
Хьажоргаш
Категори:Сержипи штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Либерти (Теннесси)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Смодна
Смодна — Украинин Ивано-Франковскан областан Косован кӀоштара эвла.
Эмиртолу (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Саримсак (Зонгулдак)
Саримсак (Sarımsak) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Зонгулдакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Эль Венадито (Озулуама де Маскареньяс)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Левобережни (Тверан область)
Левобережни (Левобережная) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дзвиняч Горишни
Хьажоргаш
Категори:Туркан кӀоштан нах беха меттигаш
Верхни Плавица
Верхни Плавица (Верхняя Плавица) — Российн Федерацин Воронежан областан Верхни Хаван кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Жанашаруа (Алматан область)
Жанашаруа — Кхазакхстанан Алматан областан Енбекшикхазакхийн кӀоштара эвла.
Кикинети
Кикинети (ქიქინეთი) — Гуьржийчоьнан Самцхе-Джавахетин Адигенин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 151 стаг (2014 шо).
ХӀасбахӀче (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Чаршамбанан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Большое Темерево
Большое Темерево (Большое Темерево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Высоки (Прилукин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Прилукин кӀоштан нах беха меттигаш
Элмали (Узункоьпруь)
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Чаруши (Кировн область)
Чаруши (Чаруши) — Кировн областан Фалёнкин кӀоштара эвла.
Ливингстон (Теннесси)
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
NGC 1944
NGC 1944 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Лизак
Лизак (Lizac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ТагӀн а, ГагӀонна а.
Бавдек
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Асафьевка
Асафьевка (Асафьевка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Партизанскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Эль Репаро (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Снидавка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Косован кӀоштан нах беха меттигаш
Леловани
Леловани (ლელოვანი) — Гуьржийчоьнан Самцхе-Джавахетин Адигенин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 334 стаг (2014 шо).
Северни (Липецкан область)
Северни (Северный) — Российн Федерацин Липецкан областан Волован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ильицино (Москохан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Бокилья дел Сур (Окампо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Вольно-Надеждински
Вольно-Надеждинское (Вольно-Надеждинское) — Приморьен мехкан Надеждинскан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Надеждинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Жанашаруа (Павлодаран область)
Жанашаруа — Кхазакхстанан Павлодаран областан Аксу гӀалин администрацин йукъайогӀу эвла.
NGC 1945
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
ХӀелваджали (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Чаршамбанан микрокӀошташ
Борсков
Борсков — Украинин Винницан областан Винницан кӀоштара эвла.
Густыня
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эскикоьй (Узункоьпруь)
Эскикоьй (Eskiköy) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Эдирне провинцин (ил) Узункоьпруьнан кӀоштара эвла.
Чоьмчели (Чинар)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Лас Вегас (Эль Иго)
Лас Вегас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
HD136647
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Набдин
Набдин (Nabdín) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Погуляйки
Погуляйки (Погуляйки) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Лоз
Географи
.
Денцлинген
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Снятин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хонхорст
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кропивно
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Жанбай
Хьажоргаш
Категори:Исатайн кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Бомба, Балнеарио (Апасео эль Алто)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Боротьба (Черниговн область)
Хьажоргаш
Категори:Прилукин кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀуьррийет (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Лесни Поляна (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Эль Репаро (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Эль Репаро — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Л'ОногӀ-де-Кос
Географи
.
Вереински (разъезд)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Бабински Лука
Бабинская Лука (Бабинская Лука) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тоснан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тоснан кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо эль 22 (Теколутла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ушанка
Ушанка (Ушанка) — Белоруссин Минскан областан Пуховичин кӀоштара эвла.
Чукурбаши (Чинар)
Чукурбаши (Çukurbaşı) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Чинарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Чинарнан микрокӀошташ
Прозориха
Прозориха (Прозориха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Средние Алгаши
Хьажоргаш
Категори:Цильнан кӀоштан нах беха меттигаш
Ирмаксирти (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Чаршамбанан кӀоштан нах беха меттигаш
Чарушниковы
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Трабовичи
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ляховичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Титлево
Титлево — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Борисково (Ярославлан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гоькчебелен (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Соколовка (Косован кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Безанеле (Леко)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Малоз
Билгалдахарш
Категори:ТагӀн а, ГагӀонна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бокияпан (Халтипан)
Бокияпан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Леушино (Калязинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Глинщина (Черниговн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Пуа
Пуа — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Аугустув (Козеницкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Сергеевка (Волован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Наваров (осада)
Наваров  (Návarov) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Лечо (Гросето)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Тлень
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Венадо (Минатитлан)
Географи
Эль Венадо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сьмярдово-Краенске
Сьмярдово-Краенске — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Луисвилл (Теннесси)
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Доситеево
Доситеево — Болгарин Хасковон областера эвла. Харманли йукъараллин йукъайогӀу.
Дарада
Иза йу Мурадан йуьртан меттиган йукъайогӀу.
Борисово (Ярославлан кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Солотвин
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Тимашёвск
ГӀала ю Кирпили олучу хийистехь, Краснодаран 68 киломметрехь къилбседехьа.
Деттенхаузен
Деттенхаузен (Dettenhausen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Кабаджевиз (Чаршамба)
Кабаджевиз (Kabaceviz) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Чаршамбанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
ГоькдогӀан (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Красниково (Тамбовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD136717
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Сьнециска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хорштедт (Лаха Саксони)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Лаха Саксони латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Энгельс, Фридрих
Первые революционные шаги (1842—1844)
В ноябре 1843 года Энгельс пишет статьи в «The New Moral World» о коммунизме на европейском континенте, в феврале 1844-го появляются письма «Положение Англии» и «Наброски к критике национальной экономики» в «Немецко-французских ежегодниках».
Знакомство и начало сотрудничества с Карлом Марксом (1844—1847 гг.)
Первым результатом изучения Энгельсом политической экономии была статья «Наброски к критике политической экономии» (1844). В ней Энгельс попытался показать противоречивый характер капиталистического общества и обвинил буржуазную экономическую науку в апологетике существующего положения дел. Статья Энгельса в некотором смысле дала толчок Марксу засесть за учебники по экономике.
В 1844 году Энгельс начал писать первые статьи для Немецко-Французского Ежегодника. Немецко-Французский Ежегодник издавался Карлом Марксом и Арнольдом Руге в Париже, вследствие чего началась обширная переписка. По дороге обратно в Германию в конце августа 1844 года Энгельс заехал в Париж и во второй раз встретился с Марксом. На этот раз встреча была гораздо теплей. Они пробыли вместе десять дней и поняли, что их взгляды полностью совпадают. Они решили с этих пор тесно сотрудничать.
Мартовская революция (1848—1849 гг.)
Во время революции 1848-49 Энгельс вместе с Марксом пишет материалы для заново основанной «Новой Рейнской газеты». В работе «Требования Коммунистической партии в Германии» (март 1848) они выступают против идеи экспорта революции в Германию.
Роль Энгельса в создании марксизма
Особенно велики заслуги Энгельса в последние годы жизни. Он развил марксистскую науку, обогатил марксистскую стратегию и тактику новыми теоретическими обобщениями, развернул борьбу против оппортунизма и левого сектантства, против догматизма в социалистических партиях. Работая над завершением 3-го тома «Капитала», Энгельс в своих дополнениях к нему подметил некоторые черты, свойственные новому периоду развития капитализма — империализму.
Лутайка (Черниговн область)
Лутайка — Украинин Черниговн областан Прилукин кӀоштара эвла.
Мэнард (Техас)
Истори
Мэнард гӀала йиллина  шарахь.
Млиновець
Млиновець — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Дикменджик (Чинар)
Хьажоргаш
Категори:Чинарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Велики Поле (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Ла Борунда (Комонфорт)
Ла Борунда — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Спасски (Волован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Мартыновски (Орёлан область)
Мартыновски (Мартыновский) — Российн Федерацин Орёлан областан Кромин кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кромин кӀоштан нах беха меттигаш
Булатновка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 1951
Хьажа кхин а
1951 1951
Гоьлалан (ДурагӀан)
Хьажоргаш
Категори:ДурагӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀарманли (Узункоьпруь)
Хьажоргаш
Категори:Эдирне провинцин нах беха меттигаш
Лечо (Сьена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кавальо-Спочча
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Пынзырений Ной (Фалештин кӀошт)
Литература
Категори:Фалештин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Лас Виборас (Тантоюка)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хоэнхамельн
Хоэнхамельн — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Жангельдино
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Студеница (Винницан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Турки (Ляховичин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Литвинцево (Тверан область)
Хьажоргаш
Категори:Тверан областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гайворон (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Приморьен мехкан Спасскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
МагӀсак (ТагӀн а, ГагӀонна а)
МагӀсак (Marsac (Tarn-et-Garonne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ТагӀн а, ГагӀонна а.
Дишлибашак (Чинар)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Болотница (Ленинградан область)
Болотница (Болотница) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тоснан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мэнор (Техас)
Мэнор  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Турчаново
Хьажоргаш
Категори:Липецкан областан Волован кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Серито дел Аренал (Сан Хосе Итурбиде)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Аугустувка (Мазовин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
ХӀасанпинар (Узункоьпруь)
Хьажоргаш
Категори:Узункоьпруьнан кӀоштан нах беха меттигаш
Кавалья
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
NGC 1953
Хьажа кхин а
1953 1953
Литобоево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Фролово (Пустошкан кӀошт)
Фролово (Фролово) — Российн Федерацин Пскован областан Пустошкан кӀоштара эвла.
Шамсон
Билгалдахарш
Категори:Кот-д’ОгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Венадо (Пануко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Дуьзова (Чинар)
Дуьзова (Düzova) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Чинарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Баба (Мазовин воеводалла)
Баба  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Большая Кунесть
Хьажоргаш
Категори:Тоснан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Ботонуда (Сан Фелипе)
Ла Ботонуда — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Вершино-Рыбни
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чекоты
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Болсо де лос Фернандез (Тьера Бланка)
Географи
Болсо де лос Фернандез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сен-Жан-де-ГӀебегӀвилье
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ а, ЛуагӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Трамузкио (Модена)
Трамузкио — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Пьедади (Сан-Паулу)
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вишнёвка (Воронежан область)
Вишнёвка (Вишнёвка) — Российн Федерацин Воронежан областан Верхни Хаван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Верхни Хаван кӀоштан нах беха меттигаш
Скородум (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг (2010 шо).
Фелицианова
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Лас Виборас (Эль Иго)
Лас Виборас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Логуново (Калининскан кӀошт)
Логуново (Логуново) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Худынски (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Примоло (Сондрио)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Нелацвад
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Табор-Великий
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Тасмаджи (Зонгулдак)
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Нагач (Вранов)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кобылье (Москохан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
КарабахӀче (Чаршамба)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Чаршамбанан микрокӀошташ
Маали
Билгалдахарш
Категори:Харгабин кӀоштан нах беха меттигаш
Андрианово (Тоснан кӀошт)
Андрианово (Андрианово) — Российн Федерацин Ленинградан областан Тоснан кӀоштара эвла.
HD136863
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Челка
Челка (Челка) — Кировн областан Советскан кӀоштара эвла.
Запасной Имбеж
Запасной Имбеж (Запасной Имбеж) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Партизанскан кӀоштара эвла.
Тесови
Тесови (Тесовая) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Городецан кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Городецан кӀоштан нах беха меттигаш
Ботово (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Ла Бриса (Абасоло)
Ла Бриса — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Бриса лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Эль Венадо (Тлалискоян)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хлупикино
Хьажоргаш
Категори:Пустошкан кӀоштан нах беха меттигаш
Дряново (Хасковон область)
Дряново  — Болгарин Хасковон областера эвла. Симеоновград йукъараллин йукъайогӀу.
Корепино (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Наги Уездец
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Мникув (Нижнесилезин воеводалла)
Мникув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
NGC 1957
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Филизоьрен (Чинар)
Хьажоргаш
Категори:Чинарнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Мейсон (Теннесси)
Мейсон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Безтацо (Милано)
Безтацо  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Хозянинки
Хозянинки (Хазянінкі) — Белоруссин Минскан областан Пуховичин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Тадеушево
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шанне
Географи
.
Источник (Ульяновскан область)
Хьажоргаш
Категори:Цильнан кӀоштан нах беха меттигаш
Черезы
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Пьедади-ду-Риу-Гранди
Пьедади-ду-Риу-Гранди — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Грушино
Грушино (Грушино) — Российн Федерацин Воронежан областан Верхни Хаван кӀоштара эвла.
Комово (Москохан область)
Хьажоргаш
Категори:Зарайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Боярски (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мниховице (Нижнесилезин воеводалла)
Мниховице  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.