cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Миратичи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Гордино (Удмурти)
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
HD29009
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Паналес дел Сур (Сан Луис де ла Паз)
Географи
Паналес дел Сур лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Благодатни (Плахтиевкан йуьртан йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Леонов (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Евергрин (Колорадо)
Евергрин — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Колорадо штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Сан Маурицио Канавезе (Алесандрия)
Сан Маурицио Канавезе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
ХӀайдарбей (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
Таптук Эмре (Аксарай)
Таптук Эмре (Taptuk Emre) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) Аксарайн кӀоштара эвла.
Якушевски (Вельскан кӀошт)
Якушевская (Якушевская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вельскан кӀоштара эвла.
Карели (Гуьржийчоь)
Билгалдахарш
Категори:Гуьржийчоь
Якшино (Чехован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Москаленки (Верхнедвинскан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Джума (Айаш)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Мендзилесь (Воломинскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лепот (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Николь-Рейн Лепот (1723—1788) сийдина.
Вороновка (Новосибирскан область)
Вороновка (Вороновка) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Купинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Кхазакхстан
Коьрта шахьар — Астана. Уггаре йоккха гӀала 1,8 миллион вахархочуьнца — Алма-Ата. Пачхьалкхан мотт — кхазакхийн. Махкахь пачхьалкхачуьнца цхьаьна могӀара лелон официалан мотт — оьрсийн.
Йукъара хаамаш
1991 шеран 10 декабрехь пачхьалкхан цӀе «Кхазакхийн Советийн Социалистийн Республика» хийцира «Республика Кхазакхстан» аьлла. Амма, 1978 шеран кхазакхийн конституцехь «Кхазакхийн Советийн Социалистийн Республика» цӀе йисира 1993 шеран 28 январехь Республика Кхазакхстанан Конституци тӀеэццалц.
ШолгӀа дарж
Административан йекъайаларан шолгӀа даржехь йу 160 эвланийн кӀошт, 15 гӀаланийн кӀошт а 38 гӀала а.
Хьажоргаш
Карташ
Мокрово (Кореличин кӀошт)
Мокрово (Мокрава) — Белоруссин Гроднон областан Кореличин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Масар
(оьрсаша Серна олу). Цуьнан дегӀан дохалла 125-135 см ю. Мунда йолочуьра локхалла 70-80 см. Йозалла 25-50 кг. Настарш лекха ю цуьнан. ГӀорта еха ю, корта жима бу. ЦӀога доца ду. Лергаш деха ду. МаӀаш Ӏаьржа а нисса ирахъяхна, йоьхьигаш цӀеххьана тӀиэхьа йирзина а ю. Стечу масаран маӀаш кегийро ю. Масаран бос таьӀно хьаьрса бу. КӀесаран кӀог тӀера букъ тӀоьхула Ӏаьржа сиз доьду. Шина а агӀор белаш тӀера чукӀела кхаччалц Ӏаьржа томмагӀа ду цуьнан. ЧукӀело мекханан басахь можа ю. Корта а, лаг а можа ду. Хьаьжаюккъера кӀай а хеталуш. Лерга юххера дуьйна бета йисте кхаччалц Ӏаьржа шиъ сиз ду цуьнан дехьий, сехьий.
Сент-Мерис (Айдахо)
Хьажоргаш
Категори:Айдахо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сан-Лучидо
Сан-Лучидо — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Козенца провинцехь.
Перл-Ривер (Луизиана)
Перл-Ривер  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Луизиана штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Луизиана штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Модзеле (гмина Вонсош)
Модзеле  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Матов (Львован область)
Хьажоргаш
Категори:Червоноградан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла-Шапель-Антенез
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Тайссайль
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Александрино (станци)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Староганькино
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Самерс-Пойнт (Нью-Джерси)
Истори
Самерс-Пойнт гӀала йиллина  шарахь.
Чадово (Костромин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Паналес Хамаика, Каньонес (Тариморо)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Петрушино (Неклиновскан кӀошт)
Петрушино (Петрушино) — Российн Федерацин Ростовн областан Неклиновскан кӀоштара эвла.
Керма (паччахьалла)
Муьраш хӀиттор
ТӀаьхьарчу муьрехь Керма паччахьалла суданан Сай (Sai) паччахьалло дӀахуьдира, цунах йоккха импери хилира — Шира Мисран йеза мостагӀ а йолуш. Вайн эрал 1500 шо гергга хьалха Керма дӀахуьдира Мисро, амма гӀовттамаш лаьттира дуккха а бӀешерашкахь. XI бӀешарахь Керман метта кхоллаелира, «алсама мисран» оьздангалла йолу, керла паччахьалла Куш, цуо маьрша баьккхира мохк Мисрах.
Хьажоргаш
Категори:Археологи Суданехь Категори:Африкин цивилизаци Категори:Борзан бӀешо Категори:Нуби
Ермилово (Удмурти)
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Татлиджа (Аксарай)
Хьажоргаш
Категори:Аксарай провинцин нах беха меттигаш
Голгоча
Хьажоргаш
Категори:Тернополан кӀоштан нах беха меттигаш
Вармяни
Вармяни — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
ХӀоджасинан (Айаш)
ХӀоджасинан (Hocasinan) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Айашнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Айашнан кӀоштан нах беха меттигаш
Коконтла (Атлистак)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Молодово (Кореличин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Жаруха
Жаруха (Жаруха) — Российн Федерацин Новгородан областан Крестцин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Монтерубияльио (Терни)
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нисмичи
Хьажоргаш
Категори:Червоноградан кӀоштан нах беха меттигаш
Двадцатни
Двадцатные (Двадцатные) — Российн Федерацин Брянскан областан Севскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бильо
Географи
кӀошташ. Майда —.
Плейн-Дилинг (Луизиана)
Хьажоргаш
Категори:Луизиана штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Либих (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Долинка (Одессин область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Кирино (Марий Эл)
Кирино (Кирино) — Российн Федерацин Марий Элан Мари-Турекан кӀоштара эвла.
Михалина
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Модзеле (гмина Граево)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Петуново
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Ливитт (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1970 шарахь.
Байкара (Кайапинар)
Байкара (Baykara) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Кайапинаран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кайапинаран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
МахӀкеме (Айаш)
Хьажоргаш
Категори:Айашнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Антропово (Чехован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Чехован кӀоштан нах беха меттигаш
Смрчек
Смрчек (Smrček) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Мартюш
Мартюш (Мартюш) — Свердловскан областан Каменскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Песочни (Червоноградан кӀошт)
Песочни — Украинин Львован областан Червоноградан кӀоштара эвла.
Лик (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1935 шарахь.
Поллок (Луизиана)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Марио Санчез Лопез (Лас Чоапас)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Жары (Крестцин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Луковицы
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Ленинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дружинино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Коньково (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 24 стаг (2010 шо).
Мотужи
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Гритьково (Куньян кӀошт)
Гритьково (Гритьково) — Российн Федерацин Пскован областан Куньян кӀоштара эвла.
Улукишлатолу (Аксарай)
Хьажоргаш
Категори:Аксарай провинцин нах беха меттигаш
Нермуша (Вельскан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Илиджа (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хлопичи
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подкарпатан воеводаллин нах беха меттигаш
Чумсаново
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Ейр-Форс-Академи (Колорадо)
Хьажоргаш
Категори:Колорадо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Колорадо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Горни Ржадиков
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Лилио (беттан кратер)
Лилио - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 61,18 км гергга.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Заря (Одессин область)
Заря — Украинин Одессин областан Белгород-Днестровскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла-Шапель-ГӀенсуен
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Заря (Одессин область)
Хьажоргаш
Категори:Белгород-Днестровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вишиний
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Смрченско
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Погойла
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Колония Унидад Анторчиста (Уатуско)
Географи
Колония Унидад Анторчиста лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Шабаново (Вельскан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Сан Мауро (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ЧигӀдемджи (Айаш)
Хьажоргаш
Категори:Айашнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Муквятица (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Верхнедвинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Зятьковка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Пантеон (Акамбаро)
Пантеон — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Новошино (Кореличин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Лутовиново (Тулин область)
Лутовиново (Лутовиново) — Российн Федерацин Тулин областан Ленинскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Ленинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Троицки (Свердловскан область)
Билгалдахарш
Категори:Талицан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Смрчи (Загоржи)
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
(638) Мойра
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Спенсер (Айдахо)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Таннхаузен (Бавари)
Таннхаузен — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Горинка (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Кременецан кӀоштан нах беха меттигаш
Борнеш-де-Агиар
Хьажоргаш
Категори:Вила-Реал кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Истиклал (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:Оникишубатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Аманак
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Александровски (Севскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мокино (Нижни Новгородан область)
Мокино (Мокино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Ковернинан кӀоштан нах беха меттигаш
Плотниково (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD290665
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Кулевча (Одессин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Белгород-Днестровскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Искра (Купинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Купинан кӀоштан нах беха меттигаш
Малахово (Иншинскан йуьртан меттиг)
Малахово (Малахово) — Российн Федерацин Тулин областан Ленинскан кӀоштара эвла.
Орехови (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Неклиновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Смрчина (Плесна)
Смрчина  (Smrčina) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Босоайнш
Хьажоргаш
Категори:Вила-Реал кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Горни Ржадславице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(2419) Молдавия
Истори
ДӀайиллина 1974 шеран 19 сентябрехь Черных Л. И. цӀе йолу Ӏилманчо ГӀирма обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1974 SJ».
Горишни Вигнанка
Горишни Вигнанка — Украинин Тернополан областан Чорткиван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Ярославски (Якути)
Хьажоргаш
Категори:Ленскан улусан нах беха меттигаш
Кокуилотлазала, Кокуитлазала эль Вьехо (Метлатонок)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Йалнизджевиз (Аксарай)
Йалнизджевиз (Yalnızceviz) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) Аксарайн кӀоштара эвла.
Некрашевичи
Некрашевичи (Некрашэвічы) — Белоруссин Гроднон областан Кореличин кӀоштара эвла.
Меняйловка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Марио Уерта (Плая Висенте)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Трентон
Хьажоргаш
Категори:Нью-Джерси штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Васьнево-Грабово
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Монтетермити (Таранто)
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Хмильник (Подкарпатан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сервантес (Наранхос Аматлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Максенки (Удмурти)
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Казарма 150 км
Хьажоргаш
Категори:Купинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Мауро (Мачерата)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ортаберекет (Айаш)
Ортаберекет (Ortabereket) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Айашнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин нах беха меттигаш
Васькино (юрт, Чехован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Аносово (Новодугинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Новодугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Горни Ржапотице
Географи
.
Калекайа (Оникишубат)
Калекайа (Kalekaya) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Оникишубатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Дворяткино
Дворяткино (Дворяткино) — Российн Федерацин Владимиран областан Кольчугинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ле-Ам (Майенн)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Новое Село (Кореличин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Ходакувка
Ходакувка — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Гаврилово (Некоузан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Некоузан кӀоштан нах беха меттигаш
Орто-Нахара
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа луьра ю. Иза къастало чӀогӀа континенталлийца. Аьхке кхузахь йоца, йовха ю. Ӏа кхузахь деха, чӀогӀа шелонаш йолуш ду. Буьрса климат бахьнехь массанхьа а кхиина дукха шерашкахь лаьтта лаьттан гӀур.
Победа (Ржеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Монтетифи (Форли-Чезена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ушаковски (Вельскан кӀошт)
Ушаковская (Ушаковская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вельскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Менкошин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бармино (Шатуран кӀошт)
Бармино (Бармино) — Российн Федерацин Москохан областан Шатуран кӀоштара эвла.
Кокула (Кокула, Герреро)
Географи
Кокула лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Сан Мауро (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Жеромский, Стефан
Биографи
Вина къиенъеллачу шляхтхойн доьзалехь. Дегара 1863 шеран гӀаттаман декъахь хиларна бахам дӀабаьккхира, цуо аренде ийцира фольварк.
Эль Ринкон (Чиконкияко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Камышино (Купинан кӀошт)
Камышино (Камышино) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Купинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Шушкодом (станци)
Шушкодом (Шушкодом) — Российн Федерацин Костромин областан Буйн кӀоштара эвла.
Голыгино (Сергиев Посадан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Смрчна (Трпишовице)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сан-Прокопио
Сан-Прокопио — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Реджо-ди-Калабри провинцехь.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Денесково
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горни Ржаснице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Деево (Владимиран область)
Хьажоргаш
Категори:Кольчугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Липский (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1979 шарахь.
Лысцевски
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (95%).
Сервантес а, Лозада а, Санта Роса (Кордоба)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Заволонье
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аносовского Льнозавода
Хьажоргаш
Категори:Новодугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Новые Рутковичи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш Категори:Кореличин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(833) Моника
(833) Моника  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1916 шеран 20 сентябрехь Макс Вольф цӀе йолу Ӏилманчо Хайдельберг обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1916 AC».
Заречни (Севскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Севскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чиркондарияле (Латина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Поволжье (Тверан область)
Поволжье (Поволжье) — Российн Федерацин Тверан областан Ржеван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Щелыково (Буйн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD291019
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
КараджаогӀлан (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
(3768) Монро
(3768) Монро  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Смрчна
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Денисовка (Куньян кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Куньян кӀоштан нах беха меттигаш
Литтров (беттан кратер)
Литтров - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 28,52 км гергга.
Ле-БуьгӀе
Ле-БуьгӀе (Le Buret) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Майенн.
Литтров (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Городище (Тернополан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тернополан кӀоштан нах беха меттигаш
Чоьхьара Кавказ
Чоьхьара Кавказ  , Cənubi Qafqaz, სამხრეთი კავკასია), я Къилба Кавказ — Кавказан дакъа, геополитикан регион, лаьтта Малхбален Европин а, Хьалхара Азин дозанехь, Йоккха Кавказера Коьрта, я Хи доькъа дукъал къилбехьа.
Монтеторторе (Модена)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Баффало
Хьажоргаш
Категори:Нью-Йорк штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Стайтс (Айдахо)
Истори
Стайтс гӀала йиллина  шарахь.
Приют (Неклиновскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Неклиновскан кӀоштан нах беха меттигаш
Йенипинар (Аксарай)
Йенипинар (Yenipınar) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Аксарай провинцин (ил) Аксарайн кӀоштара эвла.
Верхни Дуброво (Свердловскан область)
Билгалдахарш
Категори:Свердловскан областан Белоярскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Елпайн (Колорадо)
Хьажоргаш
Категори:Колорадо штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Колорадо штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Скородумовка (Похвистневан кӀошт)
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Заря (Севскан кӀошт)
Заря (Заря) — Российн Федерацин Брянскан областан Севскан кӀоштара эвла.
Натора
Натора (Натора) — Российн Федерацин Якутин Ленскан улусан йукъайогӀу эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
Джурашичи
Литература
Категори:Златибор гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Лиувилль (беттан кратер)
Лиувилль - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 16,12 км гергга.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1973 шарахь.
Пшиленк-Малий
Пшиленк-Малий — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Аккайа (Айаш)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
Завысочье
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Мали Стрекаловка
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Бологовски
Билгалдахарш
Категори:Вельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Жене-Сент-Иль
Географи
.
Щепино (Костромин область)
Хьажоргаш
Категори:Буйн кӀоштан нах беха меттигаш
Вежба (Вармия-Мазурин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD29116
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Лихтенберг (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Георг Кристоф Лихтенберг (1742—1799) сийдина.
Пасечни (Одессин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Киргинцево
Киргинцево (Киргинцево) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Купинан кӀоштара эвла.
Карадере (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:Оникишубатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьлечоба (Кайапинар)
Хьажоргаш
Категори:Кайапинаран кӀоштан нах беха меттигаш
Детково (Чехован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Снегов
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Лицет (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Фортунио Лицет (1577—1657) сийдина.
Йува (Аксарай)
Хьажоргаш
Категори:Аксарай провинцин нах беха меттигаш
Категори:Аксарайн кӀоштан нах беха меттигаш
(782) Монтефиоре
Истори
ДӀайиллина 1914 шеран 18 мартехь Иоганн Пализа цӀе йолу Ӏилманчо Вена обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1914 UK».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
HD291237
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Гармоновски
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Хьажоргаш
Категори:Некоузан кӀоштан нах беха меттигаш
Башайаш (Айаш)
Башайаш (Başayaş) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Анкара провинцин (ил) Айашнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Сан Мауро (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вале-де-Мендиш
Географи
кӀошташ. Майда —.
Хьажоргаш
Категори:Вила-Реал кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Погорелово (Ржеван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Демлево
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Парада де Сан Мигел, Хавьер Эрнандез (Акамбаро)
Географи
Парада де Сан Мигел, Хавьер Эрнандез лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Виладжо Сан Джузепе
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Юрецки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горни Ржедице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Станли (Айдахо)
Станли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айдахо штатера гӀала.
Карезин Биз (Падова)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Колония Фернандо Гутьерез Бариос (Тлалискоян)
Географи
Колония Фернандо Гутьерез Бариос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Пшилуски (гмина Садковице)
Пшилуски  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Шарпанцы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Малевка (Ленинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Белоречка
Белоречка (Белоречка) — Свердловскан областан Нижни Тагилан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Марисела Калдерон де Вера (Тантоюка)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
(2272) Монтесума
(2272) Монтесума  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Сан Мауро (Тренто)
Сан Мауро — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
ВегӀегӀ (Канталь)
ВегӀегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь регионехь. Коммунан департамент — Канталь.
Билгалдахарш
Категори:Канталь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нарушово (Верхнедвинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Городок (Залещикин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Залещикин кӀоштан нах беха меттигаш
Дмитриевски Погост
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сансет (Луизиана)
Сансет  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Луизиана штатера гӀала (town).
(2602) Мур
(2602) Мур  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Тунгуз (разъезд)
Хьажоргаш
Категори:Похвистневан кӀоштан нах беха меттигаш
Кавлакли (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Оникишубатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Дохино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кареко (Пяченца)
Кареко — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
HD291674
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ягилево
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Серверияно Бараган (Сантияго Сочияпан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Тахинг-ам-Зе
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ефимовка (Чехован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Чехован кӀоштан нах беха меттигаш
Верх-Нейвински
Верх-Нейвински (Верх-Нейвинский) — Свердловскан областан Невьянскан гӀалин гуонан йукъайогӀу гӀалин кепара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Невьянскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Шихтари
Хьажоргаш
Категори:Червоноградан кӀоштан нах беха меттигаш
Зайцево (Крестцин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Малиновка (Ленинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Ленинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Аксу (Испарта)
Хьажоргаш
Категори:Испарта провинцин нах беха меттигаш
Красни Хутор (Купинан кӀошт)
Красни Хутор (Красный Хутор) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Купинан кӀоштара эвла.
Полужье
Полужье (Палужжа) — Белоруссин Гроднон областан Кореличин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Ле-Уссо-БгӀетиньоль
Билгалдахарш
Категори:Майенн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Большая Можга
Большая Можга (Большая Можга) — Российн Федерацин Удмуртин Вавожан кӀоштара эвла.
Глазки (Ярославлан область)
Глазки (Глазки) — Российн Федерацин Ярославлан областан Некоузан кӀоштара эвла.
Татарински (Архангельскан область)
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Тегернзе (Германи)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Калдирим (Кайапинар)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Парада дел Меските (Сан Мигел де Альенде)
Парада дел Меските — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Пшипуста
Пшипуста — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Кайнар (Оникишубат)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
Категори:Оникишубатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лонгомонтан (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1935 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Дрег
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горошова
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Снежна (Краслице)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Хожув (Польша)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).