cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ковалевщина (Глыбочанскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Алмасен де Депосито, Институто Насионал Индихениста (Успанапа)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
КурбагӀа (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Бартым (Октябрьскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
ЧулхӀали (Сунгурлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лазне Есеник
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Алужина
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Питер (Нижни Новгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Семенково (Комьянскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Алгабас (Кумарыкан йуьртан гуо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Леканто (Флорида)
Леканто  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Сен-Феликс (Лакха Севваь)
Сен-Феликс (Saint-Félix) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Яшкино (Ленинградан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Фаулер (Калифорни)
Фаулер — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Калифорни штатера гӀала.
(18072) 2000 CL71
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 7 февралехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 CL71» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Коли (ДогӀдонь)
Коли — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Ка Видара (Ферара)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Йукариоба (Чекерек)
Хьажоргаш
Категори:Йозгат провинцин нах беха меттигаш
Ковалевщина (Сорочинскан йуьртан меттиг)
Ковалевщина (Кавалеўшчына) — Белоруссин Витебскан областан Ушачин кӀоштара эвла.
Токарево (Верхни Ландехан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Институционализм
Институционализм, я институционалан экономика (institutional economics) — экономикин теорин социалан институтийн, масала, пачхьалкх ан, бакъон, моралан, гIиллакхийн экономикин барт а, эволюцин процессан роль а тӀеиэцаран Ӏаткъам Ӏамош йолу ишкол ю. Институционалан экономикин да лору Торстейн Веблен. Ша термин «институционалан экономика» юкъадаьккхина 1919 шарахь Хамильтон Уолтона шен статьях, American Economic Review зорбатоьхна йолчу.
Чомпот
Чомпот (Чомпот) — Российн Федерацин ГӀалмакхойчоьнан Юстан кӀоштара эвла.
Кускан (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Семенково (Перцевскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кейн (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Турец
Турец (Турец) — Российн Федерацин Пскован областан Плюссан кӀоштара эвла.
Раденск
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ямны (Кировн область)
Ямны (Ямны) — Кировн областан Котельничан кӀоштара дӀатесна эвла.
(18074) 2000 DW
(18074) 2000 DW — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Алмилинга, Санто Доминго Манзанарес (Тезонапа)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Стара Врублина
Стара Врублина — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Дуьненайукъара йукъаметтигийн теори
Марксизм
Марксизман критика ю, иза чӀогӀа сацар материализман тӀехь.
Критикин теори
Критикан теори (инг. Critical Theory) — талламан некъ бу дуьненайукъара юкъаметтигийн теорин гуран чохь, кхоллабелла, ницкъ болуш хилла 1970-1980-гӀа шерийн чеккхенашкахь, ассоциаци йо, уггар хьалха, талламхойн иштта цӀарашца, масала [http://www.theory-talks.org/2010/03/theory-talk-37.html Р. Кокс], Э. Линклейтер.
Пинарбаши (ЧеликхӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Любнув (Ополен воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ДемиршейхӀ (Сунгурлу)
ДемиршейхӀ (Demirşeyh) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Чорум провинцин (ил) Сунгурлунан кӀоштара эвла.
GSC1864-1364
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Стари Балгазы
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Казимирово (Ушачин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Осокоровка (Днепропетровскан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
(9381) Lyon
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чувилино
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бергин (Росси)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Белорамино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лели-Резорт (Флорида)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Флорида штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Семеновски (Грязовецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Фаунтен-Велли (Калифорни)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
БогӀазкоьй (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Каресинан кӀоштан нах беха меттигаш
Нива-1
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хагвей де Серанос (Мануел Добладо)
Хагвей де Серанос — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тронино (Ивановн область)
Тронино (Тронино) — Российн Федерацин Ивановн областан Верхни Ландехан кӀоштара дӀатесна эвла.
Гривка (разъезд)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(9382) Mihonoseki
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
СегӀне (Лакха Севваь)
СегӀне (Cernex) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Кузьниця-Лехова
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
(18076) 2000 DV59
(18076) 2000 DV59 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Люботинь (Ополен воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
GSC1864-336
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Хуанакаститлан (Тистла де Герреро)
Хуанакаститлан — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тукмак-Чишма
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Миякин кӀоштан нах беха меттигаш
Денизли (Сунгурлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стара Вулька
Стара Вулька — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Аксу (ЧеликхӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Костуринци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(9383) Montelimar
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ла Рая (Наолинко)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хоберильо (Пануко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Страда Романа Дрита (Рим)
Страда Романа Дрита — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Раздольни (Скадовскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лазники
Географи
.
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Каменка (Вадинскан кӀошт)
Каменка (Каменка) — Российн Федерацин Пензин областан Вадинскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вадинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Козлы (Ушачин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
СегӀгӀаваль
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лемон-Гроув (Флорида)
Лемон-Гроув  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Моллаоьмерли (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Гуьлнарнан микрокӀошташ
Ферндейл (Калифорни)
Истори
Ферндейл гӀала йиллина  шарахь.
GSC1865-1870
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Грианте
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Обердрайс
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Любошице (Ополен воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Ополен воеводаллин нах беха меттигаш
Комон (Эна)
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Подчинни
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нохчийн Республика Ичкерин ТӀеман НицӀкъаш
Истори
Дудаев Джовхарс 1991 шерахь, № 2 Омран тӀе куьг а таӀийна, кхоьллира ТӀеман Министерство. Оцу омрийца, Нохчийчуьра йерриге тӀеман тобанаш министерствон куьйгалле яьхкира. 1991 шерахь тӀе куьг таӀийна № 16 Омран низамца «Нохчийчуьра йерриге тӀеман тобанаш паччахьан куьйгалле яьхкира». ТӀеман боккхах болу мохь ТӀеман НицӀкъийн Коьрта Кхеташонехь бара. Коьрта Кхетшонан Куьйгалхо вара инарл-лейтенант Шахабов Висхан. Коьрта Кхетшонан Куьйгалхочуьна гӀоьнча — Масхадов Аслан.
Поволаро (Удине)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Нохчийн Республика Ичкерин ТӀеман НицӀкъаш
Тleман Ницlкъаш
Нохчийн Пачхьалкхан Низамца, Тleман Ницlкъийн Коьрта Куьйгалхо паччахь ву.
Дербент
Этимологи
Хьалхара йуккъерабӀешерийн Чоьхьара Кавказан авторша олуш хилла Чорин (Джорин) кевнаш, чӀагӀо, ЧӀогӀа гӀала, Чол, гуннийн кевнаш, наггахь хӀордан кевнаш йа Дарубанди (დარუბანდი), ткъа византийнчара — Тзор, Тзур (Цур) чӀагӀо.
ТӀаьхьо, схьагарехь VI бӀешарахь дуьйна гӀажарша ала долийра гӀаланах Дербент (дер — некъ, бенд — дуьхьало, хой), ткъа шемахоша — Торайе кевнаш, Ӏаьрбоша — Баб аль-абваб (кевнийн кевнаш), Баб ал-хьадид (аьчкан кевнаш), гуьржаша — Дегвис кари (хӀордан кевнаш), монголаша — Кахулга (кевнаш), тюркаша — Демир капы (аьчкан кевнаш), оьрсаша — Дербент.
Дуьненайукъара гӀуллакх
2003 шарахь ЮНЕСКОс къобал йина Дерриг дуьненан адамаллин тӀаьхье ламастан гӀишлош йолу Дербентан шира дакъа. Дербент Дерригдуьненан тӀаьхьенан гӀаланийн кхолламан декъахо (ДТӀГӀКх).
Куза-Воде (Ботошань)
Куза-Воде — Румынин Ботошань жудецан коммунера эвла.
Яшалта
Яшалта (Яшалта) — Российн Федерацин эвла, ГӀалмакхойчоьнан Яшалтан кӀоштан административан центр.
Камаму
Географи
Муниципалитетан майда —.
Березово (Теньгушеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Теньгушеван кӀоштан нах беха меттигаш
Чанаджик
Хьажоргаш
Категори:Каресинан микрокӀошташ
Стара Гута (Замойскан повет)
Стара Гута  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Дагестански Огни
Билгалдахарш
Категори:ДегӀастанан нах беха меттигаш
Неоклассикан экономикин теори
XIX бӀешеран шолгӀачу декъехь марксизмаца цхьана могӀарехь кхоллалой, кхуьу неоклассикан экономикин теори. Церан оццул шорта болчу векалшлахь уггар гӀараваьлларг ингалсан Ӏилманча Маршалл Альфред (1842—1924) ву. Иза Кембриджан университетан политикин экономин кафедран куьйгалхо а, профессор а хилла. А. Маршалла керлачу экономикин талламан жамӀ дина шен «Экономикин теорин принципаш» (1890) цӀе йолчу фундаментан белхачохь.
Буче (Козе)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Коннзак
Географи
.
Грозотто
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Станци Пологовка
Станци Пологовка (Станци Пологовка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Арзамасан кӀоштара эвла.
Гато де Паломас (Сичу)
Географи
Гато де Паломас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Ферфакс (Калифорни)
Истори
Ферфакс гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Дертли (Сунгурлу)
Хьажоргаш
Категори:Сунгурлунан кӀоштан нах беха меттигаш
Никиткино (Вышни Волочёкан кӀошт)
Никиткино (Никиткино) — Российн Федерацин Тверан областан Вышни Волочёкан кӀоштара дӀатесна эвла.
(18080) 2000 GW105
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 7 апрелехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 GW105» саналган.
Алмолонга (Наолинко)
Географи
Алмолонга лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хобо Гранде (Хосе Азуета)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сиенжи
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Стара Гута (Лукивскан повет)
Стара Гута  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Камандукая
Географи
Муниципалитетан майда —.
Купано (Анкона)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Павловка (Синельникован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Хакаласучитл (Виктория)
Географи
Хакаласучитл лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Сель-ле-Конде
Географи
.
Страда Сан Цено (Алесандрия)
Страда Сан Цено — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Сады (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Форд, Генри
Доьзал
Йижарий
Каменка (Кузнецкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кузнецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Гато Монтес (Сан Мигел де Альенде)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Петуховка (Шумячин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Барда (Иркутскан область)
Хьажоргаш
Категори:Эхирит-Булагатийн кӀоштан нах беха меттигаш
Никифорково (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(9388) Takeno
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Романовка (Жирновскан кӀошт)
Романовка (Романовка) — Российн Федерацин Волгоградан областан Жирновскан кӀоштара эвла.
Сергеевка (Клепикин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Биктулка
Биктулка (Биктулка) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Алгабас (Мактааралан кӀошт)
Алгабас — Кхазакхстанан Туркестанан областан Мактааралан кӀоштара эвла.
Полеви (Синельникован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(9389) Condillac
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 9 мартехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1994 ET6».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
КгӀесс (ДогӀдонь)
КгӀесс — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.
Сарай (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Гуьлнарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Чайпинар (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Каресинан микрокӀошташ
Сережино (Вологдин область)
Сережино (Сережино) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара эвла.
Хакалес (Юририя)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Лазско
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Гачупинес (Окампо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Хобо Лара, Ла И (Эль Иго)
Географи
Хобо Лара, Ла И лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Стара Домбя
Стара Домбя — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Пнево (Шумячин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Шумячин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Маржинализм
Теори
Маржиналистийн теорино экономикин процессаш талларехь лело таро елира бараман метод, экономикин Ӏилманехь математикин аппарат эффектаца лело; таро елира экономикин модель кхолла; хьаштийн барамашна анализ ян а, оптимуман проблема хӀотто а.
Нови (Днепран кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Сергеево (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Клепикин кӀоштан нах беха меттигаш
Серпокрылово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ермаченки
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан дӀатесна нах беха меттигаш Категори:Кировн областан Лебяжьен кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
КгӀессак (ДогӀдонь)
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Званка (Киришин кӀошт)
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Лигай-Ейкерс (Флорида)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Парни (Украина)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Сарикавак (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Гуьлнарнан микрокӀошташ
Давутлар (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
СегӀни-ан-Ланнуа
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Эна департаментан коммунаш
Хакалес, Лос Питос (Окампо)
Географи
Хакалес, Лос Питос лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Калиновка (Тамалан кӀошт)
Калиновка (Калиновка) — Российн Федерацин Пензин областан Тамалан кӀоштара эвла.
Лазце (Горшовски Тин)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Южно-Сухокумск
Южно-Сухокумск — ДегӀастанан гӀала.
Къобалъянза а, цхьаццамма къобалйина а пачхьалкхаш
Къобалъянза а, цхьаццамма къобалйина а пачхьалкхаш — регионийн цӀе, шайн маьрша пачхьалкх ю аьлла кхайкхам бина.
Филлмор (Калифорни)
Хьажоргаш
Категори:Калифорни штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Николаевски (Вышни Волочёкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Вышни Волочёкан кӀоштан нах беха меттигаш
Капустино (Ушачин кӀошт)
Капустино (Капусціна) — Белоруссин Витебскан областан Ушачин кӀоштара эвла.
Алонсо Лазаро (Сантияго Тустла)
Алонсо Лазаро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Остров 2
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Кшиви-Ляс (Великопольскан воеводалла)
Кшиви-Ляс  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хобо Нуево (Платон Санчез)
Хобо Нуево — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Партизаны (Днепропетровскан область)
Хьажоргаш
Категори:Синельникован кӀоштан нах беха меттигаш
Ка Газпарини (Венеция)
Ка Газпарини — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Рождественски Майдан
Билгалдахарш
Категори:Арзамасан кӀоштан нах беха меттигаш
Кышле
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ики-Чонос (Яшалтан кӀошт)
Ики-Чонос (Ики-Чонос) — Российн Федерацин ГӀалмакхойчоьнан Яшалтан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Амендола (Козенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Деликлиташ (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
(9393) Apta
(9393) Apta — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Исаевка (Белинскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Ку-е-БигагӀок
Географи
.
Хукила (Аютла де лос Либрес)
Хукила — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Госсен, Герман Генрих
Биографи
1829—1831 шерашкахь Боннан университетехь юристийн говзалле дешна, 1831 шарахь деша вахана Берлинан университете, амма цхьа семестр чекхйаьлча цуьнан Бонне йухаверзавийзира Берлинехь иккхинчу чоьнан ун бахьнехь.
Ӏилмане коьрта дакъа
Шен 1854 шарахь зорбатоьхначу «Йукъараллин хийцаран а, цигара арайовлу йукъараллин йохк-эцаран бакъонийн законаш кхиар» цӀе йолчу жайнахь Госсена математикаца йисттера пайданаллин теорин коьрта принципаш кхоьллина. Цуо формула йелла Госсенан шина законна, дукхах дерг синхаамца бира теоретикан а, математикин а Вальрас Леонан, Джевонс Уильяман, кхин математикин ишколийн векалшан хӀиттамаш. .
Госсенан шолгӀа закон: «Адаман кхочу максимум дахаран хазалла, нагахь цуо даьккхина ахча тайп-тайпанчу синкъерамашна йукъахь иштта декъахь, тӀаьххьара доьхкина хӀора синкъераман атомна ахчано ло цхьатерра хазалла».
Камаражиби
Географи
Муниципалитетан майда —.
Бурты
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Кшивосондув
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лева-Река
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лясковець (Ополен воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Алгабас (Тюлькубасан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Тюлькубасан кӀоштан нах беха меттигаш
Мотовилово (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Дудниково (Мордови)
Дудниково (Дудниково) — Российн Федерацин Мордовин Теньгушеван кӀоштара эвла.
Трошково (Плюссан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Плюссан кӀоштан нах беха меттигаш
Исаевка (Никольскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(9395) Saint Michel
(9395) Saint Michel — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Силифоново
Силифоново (Силифоново) — Российн Федерацин Вологдин областан Грязовецан кӀоштара эвла.
Хакарандас (Абасоло)
Географи
Хакарандас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Думлупинар (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Каресинан кӀоштан нах беха меттигаш
Долгий Мох (Ярославлан область)
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоьллер (Сунгурлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стара Ружа
Стара Ружа — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тетеревятка
Тетеревятка (Тетеревятка) — Российн Федерацин Волгоградан областан Жирновскан кӀоштара эвла.
Ла Реалидад (Тантоюка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Алонсо Мартинез Баутиста (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Куз-е-Сен-ФгӀон
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бердукаев, Сулейман
Вина 1987 шеран 19 ноябрехь Веданан кӀоштехь. 2001 шарахь волавелла боксе аьха. Цо чекхйаьккхина Соьлжа-ГӀалин пачхьалкхан мехкдаьттанан институт. Иза ву Соьлжа-ГӀалара «Динамо» клубан декъашхо. Цуьнан тренер ву Бислан Кадыров.
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан боксёраш
Попово (Днепропетровскан область)
Попово — Украинин Днепропетровскан областан Синельникован кӀоштара эвла.
СесьоьгӀ
СесьоьгӀ (Cessières) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
Кингстон (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Ситниково (Грязовецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Грязовецан кӀоштан нах беха меттигаш
Дворики (Кузнецкан кӀошт)
Дворики (Дворики) — Российн Федерацин Пензин областан Кузнецкан кӀоштара эвла.
(18095) Frankblock
(18095) Frankblock — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Оберкайль
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Лешниковци
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
GSC1868-772
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Пролетарски (ГӀалмакхойчоь)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Березино (Кирово-Чепецкан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кирово-Чепецкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Садок (Херсонан область)
Хьажоргаш
Категори:Велики Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Подере Беньями (Терни)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Выгар
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Анясево (Миякибашевски йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Башкирийчоьнан Миякин кӀоштан нах беха меттигаш
(18097) 2000 LU19
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 8 июнехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 LU19» саналган.
Снохино (Рязанан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(9399) Pesch
(9399) Pesch — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Старе Боиска
Старе Боиска — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ржевка (Плюссан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Плюссан кӀоштан нах беха меттигаш
Камашу
Камашу — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Велика Лока (Гросупле)
Велика Лока  — Словенин йукъараллера эвла.
Хацыгов, Хаважи Ахмедович
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан боксёраш Категори:Европин чемпионаш
Гвадалупе (Салватьера)
Гвадалупе — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хакарандас (Сан Мигел де Альенде)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Хобо Чико, Магей (Аматитлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Ла Реата (Сан Хуан Эванхелиста)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Елисеево (Калугин область)
Елисеево (Елисеево) — Российн Федерацин Калугин областан Спас-Деменскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кшижанки (Гостинскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Самойловка (Херсонан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Куза-Воде (Салча-Тудор, Бреила)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Кусьмерки
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Гонски (Куявско-Поморскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Вязовщина (Логойскан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Алонсо Мартинез Мартинез (Теосело)
Географи
Алонсо Мартинез Мартинез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Тирнак (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Гуьлнарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Потреро Секо (Уаякокотла)
Потреро Секо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Потреро Секо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
(18099) Flamini
Истори
ДӀайиллина 2000 шеран 6 июнехь LONEOS проекты цӀе йолу Ӏилманчо Андерсон-Меса обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «2000 LD27» саналган.
2-е Миякибашево
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Гуьвендик (Сунгурлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Камбара (муниципалитет)
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нови Усад (Арзамасан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Петтит, Боб
Роберт Ли «Боб» Петтит (Robert E. Lee "Bob" Pettit; вина 1932 шеран 12 декабрехь АЦШн Луизиана штатехь, Батон-Ружехь) — америкин профессионалан баскетболхо, левзина Къоман баскетболан ассоциацехь. КъБА чемпион «Сент-Луис Хокс» йукъахь. 1971 шарахь дуьйна Баскетболан сийлаллин залан декъахо, кхин а 1996 шарахь дуьйна КъБА исторера уггаре сийлахь 50 ловзархочун испискан декъахо.
Обер-Костенц
Обер-Костенц — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
БуритӀе
ЦӀе
1928 шеран 13 октябрехь Къилбаседа-Кавказан мехккоман ВКП(б) бюрос, цуьнан секретаран А. А. Андреевн докладаца сацам бира Владикавказ гӀалех лаьцна.
Къилбаседа-ХӀирийн АССР Лакхарчу Советан 1990 шеран 20 июлан № 185 йолчу сацамца Орджоникидзе гӀалин цӀе хийцина Владикавказ гӀала аьлла.
Киттаннинг (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Красни Маныч (ГӀалмакхойчоь)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Халапа (Сан Луис де ла Паз)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Дорогушино
Дорогушино (Дорогушино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Тозкован (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Шашино (Ивановн область)
Шашино (Шашино) — Российн Федерацин Ивановн областан Верхни Ландехан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бухтумур
Бухтумур (Бухтумур) — Российн Федерацин Иркутскан областан Эхирит-Булагатийн кӀоштара эвла.
Заболотье (Лузан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чижи (Волгоградан область)
Чижи (Чижи) — Российн Федерацин Волгоградан областан Жирновскан кӀоштара эвла.
Бебяево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Будкеево
Будкеево (Будкеево) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Октябрьскан кӀоштара эвла.
GSC1870-1172
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Карачайир (ЧеликхӀан)
Карачайир (Karaçayır) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатолин Адийаман провинцин (ил) ЧеликхӀанан кӀоштара эвла.
Велики Гайаны
Велики Гайаны (Вялікія Гаяны) — Белоруссин Минскан областан Логойскан кӀоштара эвла.
Ульяновски (ГӀалмакхойчоь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Камбара-ду-Сул
Камбара-ду-Сул — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Купича (Фрозиноне)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Клаймер (Пенсильвани)
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кухари (Силезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Силезин воеводаллин нах беха меттигаш
Лясовице-Мале (Ополен воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Улупинар (Гуьлнар)
Улупинар (Ulupınar) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Мерсин провинцин (ил) Гуьлнарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
ФетхӀийе (Кареси)
Хьажоргаш
Категори:Каресинан микрокӀошташ
Скалино (станци, Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ловер-Гранд-Лагун (Флорида)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Потреро Эрмосо (Косолеакаке)
Потреро Эрмосо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хулиян Бланко, Дос Каминос (Чилпансинго де лос Браво)
Хулиян Бланко, Дос Каминос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ХӀилалли (Сунгурлу)
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Халапа (Сан Франсиско дел Ринкон)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Толлон-ле-Мемиз
Толлон-ле-Мемиз (Thollon-les-Mémises) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Севваь.
Зманово (Кировн область)
Зманово (Зманово) — Кировн областан Лузан кӀоштара дӀатесна эвла.
Карагоьл (ЧеликхӀан)
Хьажоргаш
Категори:Адийаман провинцин нах беха меттигаш
Камбе
Хьажоргаш
Категори:Парана штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ломовка (Верхни Услонан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг (2010 ).
Шан (Эна)
Шан (Champs) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПикагӀди регионехь. Коммунан департамент — Эна.
(9405) Johnratje
(9405) Johnratje — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 27 ноябрехь Т. Кобаяси цӀе йолу Ӏилманчо Оидзуми обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1994 WQ1».
(18105) 2000 NT3
(18105) 2000 NT3 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Гадаев, Мохьмад-Салахь
Биография
В декабре 1972 года Гадаев Магомед-Салах умирает. Его похоронили в его родном селе Чурчу-Ирзе, в Ножай-юртовском районе.
Пелеши (Плюссан кӀошт)
Пелеши (Пелеши) — Российн Федерацин Пскован областан Плюссан кӀоштара эвла.
Берлинан университет
Истори
Шлейермахеран ойланийн Ӏаткъамца дипломат а, меттан говзанча а волу фон Гумбольдт Вильгельма кхоьллира университетан концепци. 1809 шарахь февралехь дуьйна Гумбольдт шарахь хилира Чоьхьарчу гӀуллакхийн министерствон дешаран декъан хьаькам. Цуьнан Ӏалашо яра керла дешаран система йукъаяккха. Цуьнан концепцин коьрта постулат хилира дешаран а, талламан белхийн а луьста уьйр.
Массара а лелош долу Ӏилманаш алсама доллушехь: археологи, филологи, истори, медицина, теологи, университетехь кхуьура дуккха а Ӏаламийн Ӏилманашна йукъара керла Ӏилманийн некъаш. И дика, уггар хьалха, фон Гумбольдт Александрах, университет кхоьллинчун вешех делира. XIX бIешеран шолгӀачу декъехь кхолла болийра керла талламан а, дешаран а кхолламаш. Иштта гӀарабевлла болу химик фон Гофман Август Вильгельм, физик фон Гельмгольц Герман, математикаш Куммер Эрнст Эдуард, Кронекер Леопольд, Вейерштрасс Карл; лоьраш Мюллер Иоганн Петер, фон Грефе Альбрехт, Вирхов Рудольф, Кох Роберт университетан Ӏилманан сий айира Германин генна арахьа а.
1949 шарахь Берлинан университет Гумбольдтан цӀарах хилира. ГДР уггар йоккхачу университетехь доьшуш вара 1990 шо кхачале 150 эзар гергга студент. Цигахь хьоьхуш бара дуьненна бевзаш болу Ӏилманчаш.
Университет гергарло леладо дуьненан массо а меттигерчу 170 сов Ӏилманан кхолламашца.
Клемещей
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Тон (Лакха Севваь)
Билгалдахарш
Категори:Лакха Севваь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Фостер-Сити (Калифорни)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
(9406) 1994 WG2
Истори
ДӀайиллина 1994 шеран 28 ноябрехь С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1994 WG2».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Оберлашайд
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кшижовники (Познанскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Гуанцате
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Халпа (Сан Мигел де Альенде)
Халпа — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Мештица
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Перникан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Старе Залуче
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хоел Кардона Гонзалез (Туспан)
Хоел Кардона Гонзалез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Хоел Кардона Гонзалез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Верхни Идыга
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Эхирит-Булагатийн кӀоштан нах беха меттигаш
Язвицы (Верхни Ландехан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Подере Изола (Модена)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Досугово (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сергеевка (Сергеевкан йуьртан кхеташо, Геническан кӀошт)
Сергиевка — Украинин Херсонан областан Геническан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Алпирез (Тамиява)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Пешелань (эвла)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 106 стаг (2010 шо).
Йанишли (Гуьлнар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Плишкино (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Ла-БашеллегӀи
Билгалдахарш
Категори:ДогӀдонь департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Васильевка (Октябрьскан кӀошт, Пермийн мохк)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Перше Травня (Любимовкан йуьртан йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).