cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казе Санта Тецла (Катанцаро)
Казе Санта Тецла — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Заречье (Катайскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Катайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ореховка (Уздан кӀошт)
Ореховка (Арэхаўка) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Луркез (Болцано)
Литература
Категори:Трентино-Альто-Адидже регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Унтерштадион
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ТгӀуьси-суьгӀ-Ионн
ТгӀуьси-суьгӀ-Ионн — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Зелени Гай (Велики Новоселкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Велики Новоселкан кӀоштан нах беха меттигаш
Табатинга (Сан-Паулу)
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Грушце
Грушце — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бела Пецки
Демографи
Бахархойн динамика:
Опатовице над Лабем
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Вевчани
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш Категори:Къилба-Малхбузен регионан нах беха меттигаш
Игрищи (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 11 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Островок (эвла, Уздан кӀошт)
Островок (Астравок) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сарикайа (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Чатнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла Провиденсия (Саламанка)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Самуел Родригез (Трес Вальес)
Самуел Родригез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Коженики
Коженики — Украинин Киеван областан Бели Церкован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Бели Церкован кӀоштан нах беха меттигаш
Фача Бела (Верона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Унтервахинген
Унтервахинген (Unterwachingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дамйери (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гронсино
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Октябрьскан кӀошт (Волгоградан область)
Билгалдахарш
Категори:Волгоградан область Категори:Российн кӀошташ
Виста Эрмоса де Хуарез (Папантла)
Географи
Виста Эрмоса де Хуарез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Павлеево (Коломнан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Коломнан кӀоштан нах беха меттигаш
Подъем Третье Отделение
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шарон (Къилбаседа Дакота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
NGC 3366
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
3366 3366
Мелиха
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш
Крутец (Кстован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ильински (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Хьажоргаш
Категори:Катайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Островок (эвла, Узденскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Трухинка
Трухинка (Трухинка) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Грошково (ХӀордан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Кастронуэво
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Карасай (Енбекшикхазакхийн кӀошт)
Карасай — Кхазакхстанан Алматан областан Енбекшикхазакхийн кӀоштара эвла.
ДуьгӀенджили (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Эль Фреснито (Коюка де Каталан)
Географи
Эль Фреснито лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Тепли Речка (Ижморскан кӀошт)
Теплая Речка (Теплая Речка) — Российн Федерацин Кемеровн областан Ижморскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ижморскан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни (Броварин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Цицешть
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арджеш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Клевенка (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Ивантеевкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сулиньяк
Географи
.
Покрово-Васильево
Покрово-Васильево (Покрово-Васильево) — Российн Федерацин Тамбовн областан Пичаеван кӀоштара эвла.
HD168814
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Боко (Реджо Эмилия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Мельниково (Родникин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Казе Санти (Тревизо)
Казе Санти — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
СогӀукпинар (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Капричо (Тампико Алто)
Эль Капричо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Касурра
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Грчарице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Карасай (Жамбылан кӀошт)
Карасай — Кхазакхстанан Алматан областан Жамбылан кӀоштара эвла.
Головеньки (Тверан область)
Головеньки (Головеньки) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Яблоневи (Черниговн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Нежинан кӀоштан нах беха меттигаш
Суссак
Географи
.
NGC 3369
NGC 3369 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Урбах (Ремс)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Виста Эрмоса Каличал (Теколутла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Бела под Прадедем
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Златоустовка (Донецкан область)
Хьажоргаш
Категори:Волновахан кӀоштан нах беха меттигаш
Пескулешть
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вилча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Нови Смаиль
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Михайловски (Родникин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Ольховкан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Волгоградан область Категори:Российн кӀошташ
Ценковице
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Оплотец
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Октябрьски Готня
Октябрьски Готня (Октябрьская Готня) — Российн Федерацин Белгородан областан Борисовкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сурменевски
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Фестиньи (Йонна)
Фестиньи — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Грчарське Равне
Грчарське Равне — Словенин йукъараллера эвла.
Паново (Наро-Фоминскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Долги (Нежинан кӀошт)
Долги — Украинин Черниговн областан Нежинан кӀоштара эвла.
Лусье (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сан Абрам (Озулуама де Маскареньяс)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Знаменовка (Краматорскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Донецкан областан Александровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Гедикли (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Аккушнан кӀоштан нах беха меттигаш
Мокеево (Родникин кӀошт)
Мокеево (Мокеево) — Российн Федерацин Ивановн областан Родникин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Добри-Дол (Варнан область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Песте-Валя-Бистрий
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Алба жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Шервуд (Къилбаседа Дакота)
Истори
Шервуд гӀала йиллина  шарахь.
Басмановка
Басмановка (Басманоўка) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Фласи
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сычево (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (87%), гӀезалой (5%).
Губно
Губно — Словенин йукъараллера эвла.
ХӀуьсейналилар (Бардан кӀошт)
ХӀуьсейналилар (Hüseynalılar) — Азербайджанан Бардан кӀоштара эвла.
Клевенка (станци)
Хьажоргаш
Категори:Ивантеевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Фачу (Дженова)
Фачу — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Палласовкан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Волгоградан область Категори:Российн кӀошташ
Горбуново (Кашинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Фресно (Мочитлан)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Белбожице
Белбожице (Bělbožice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Соьбечайир (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Лас Тинахас (Халтипан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сан Агустин (Исла)
Сан Агустин — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Жеребчевски
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Гуйбар
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ХӀуьсейнбаьйли (Бардан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан Бардан кӀоштан нах беха меттигаш
Назарково (Родникин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Рекорд (Буда-Кошелёван кӀошт)
Рекорд (Рэкорд) — Белоруссин Гомелан областан Буда-Кошелёван кӀоштара эвла.
Тыелга
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Ополани
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ла Провиденсия де Кортез (Пенхамо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Самоулки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
NGC 3374
Хьажа кхин а
3374 3374
Энц-тӀера-Файхинген
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Макеевка (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Степь (Нежинан кӀошт)
Степь — Украинин Черниговн областан Нежинан кӀоштара эвла.
Эль Фресно (Чилпансинго де лос Браво)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Руднян кӀошт (Волгоградан область)
Билгалдахарш
Категори:Волгоградан область Категори:Российн кӀошташ
Кинтанилья-де-Урс
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Тунда
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Рудовка (Тамбовн область)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Тайкават
Тайкават — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Казе Сартори (Виченца)
Казе Сартори — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
HD168944
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Катайск (гӀала)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Доброплодно
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Эль Капричо (Теколутла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Жуковски (Каргополан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Гелинтарла (Имранли)
Гелинтарла (Gelintarla) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Имранлинан кӀоштара эвла.
Немково (Ивановн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гелинтарла (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Ополанки
Географи
.
Фельберг
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Флоньи-ла-Шапель
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
ХӀалилушагӀи (Аккуш)
ХӀалилушагӀи (Haliluşağı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Аккушнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
NGC 3376
Хьажа кхин а
3376 3376
Угол (Соколан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Тале (Франци)
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Аркдейл (Къилбаседа Каролина)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лучкины
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Ушановка
Ушановка (Ушановка) — Российн Федерацин Воронежан областан Нови Усманан кӀоштара эвла.
Покровка (Борисовкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Красни Горка (Мценскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Соколищи
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Казе Сартори (Тревизо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гумберк
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Александровка (Кемеровн область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Белеч (Кладно)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гоькдере (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Фаяло (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Мали Ольшанка (Обухован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Обухован кӀоштан нах беха меттигаш
Луталдо (Верона)
Луталдо — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Угольски (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хребет
Билгалдахарш
Категори:Миассан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
NGC 3378
Хьажа кхин а
3378 3378
Ферингенштадт
Ферингенштадт (Veringenstadt) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Долгая Поляна (Кстован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 23 стаг (2010 шо).
Бор (Уздан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш
ТашагӀил (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гоькчебел (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Имранлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Никониха (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хлебни (Воронежан область)
Хлебни (Хлебное) — Российн Федерацин Воронежан областан Нови Усманан кӀоштара эвла.
Пяни Сант'Эля (Рьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Капричо (Тлалискоян)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Калиновка (Нежинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Нежинан кӀоштан нах беха меттигаш
Залесье (Каргополан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Фрутильо (Коюка де Бенитез)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Салтановка (Буда-Кошелёван кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Андреевка (Кемеровн область)
Хьажоргаш
Категори:Кемеровн кӀоштан нах беха меттигаш
Белеч (Литень)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Теяк
Теяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Железница (Пыталован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гоьруьнмезкале (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казе Сауделе ди Сото (Авелино)
Казе Сауделе ди Сото — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
NGC 3380
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Тайландия (Пара)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Раевка (Ивантеевкан кӀошт)
Раевка (Раевка) — Российн Федерацин Саратовн областан Ивантеевкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тузлаташи (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пяни Селвета (Сондрио)
Пяни Селвета — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Хренови (Нови Усманан кӀошт)
Хренови (Хреновое) — Российн Федерацин Воронежан областан Нови Усманан кӀоштара эвла.
Дрындар (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Варнан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бедин (Черниговн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Вимислув (гмина Пшедбуж)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Капричо (Тотутла)
Географи
Эль Капричо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сергеево (Тамбовн область)
Хьажоргаш
Категори:Пичаеван кӀоштан нах беха меттигаш
Песчана
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Коресес
Коресес — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Туьйсуьз (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ла Провиденсия, Вадильо де Гвадалупе (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Географи
Ла Провиденсия, Вадильо де Гвадалупе лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Цвиллинга
Цвиллинга (Цвиллинга) — Челябинскан областан Чесман кӀоштара эвла.
Опочнице
Географи
.
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Новоликеево
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 2716 стаг (2010 шо).
Лутирано (Фиренца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кетендере (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Средни Ахтубан кӀошт
Административан центр — Средни Ахтуба.
Каьлаьнтаьрли
Каьлаьнтаьрли (Kələntərli) — Азербайджанан Бардан кӀоштара эвла.
Вимислув (Здунсковольскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лас Торес (Камарон де Техеда)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Опочно (Лоуни)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Фогт (коммуна)
Фогт (Vogt) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Кизилелма (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Карасу (Енбекшильдеран кӀошт)
Карасу — Кхазакхстанан Акмолан областан Енбекшильдеран кӀоштара эвла.
Корралес-дель-Вино
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Матюши (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бобрик (Нежинан кӀошт)
Бобрик — Украинин Черниговн областан Нежинан кӀоштара эвла.
Барановка (Кемеровн область)
Барановка (Барановка) — Российн Федерацин Кемеровн областан Кемеровн кӀоштара эвла.
Южного отделения совхоза им. Дзержинского
'''Южного отделения совхоза им. Дзержинского''' (Южного отделения совхоза им. Дзержинского) — Российн Федерацин Воронежан областан Нови Усманан кӀоштара эвла.
Эль Фрутильо (Тлакоачистлавака)
Эль Фрутильо — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ла Провиденсия, Густаво Гарсия (Абасоло)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Квитки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пестовы (Кировн гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Фонтене-су-ФугӀонн
Географи
.
Капукайа (Имранли)
Капукайа (Kapukaya) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Имранлинан кӀоштара эвла.
Эль Капричо (Туспан)
Эль Капричо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Йармак (Чат)
Хьажоргаш
Категори:Чатнан кӀоштан нах беха меттигаш
Цесажовице (Сьредскан повет)
Цесажовице  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Иванополье
Хьажоргаш
Категори:Краматорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Фефилово
Фефилово (Фефилово) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Горгота (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Прахова жудецан коммунаш
Сеновец
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Зелени Бор (Каргополан кӀошт)
Зеленый Бор (Зеленый Бор) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Екименки (Пыталован кӀошт)
Екименки (Екименки) — Российн Федерацин Пскован областан Пыталован кӀоштара эвла.
Черкаси (Челябинскан область)
Черкаси (Черкасы) — Челябинскан областан Кизильскан кӀоштара эвла.
Михайловка (Богуславан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Громилово (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Фуереньо (Акатепек)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Красни Хутор (Мценскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Мценскан кӀоштан нах беха меттигаш
Опочно (Труснов)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Нови Мир (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Ряжскан кӀоштан нах беха меттигаш
Тайпу
Тайпу — Бразилин Риу-Гранди-ду-Норти штатера муниципалитет.
ТгӀесс
Географи
.
Лас Торес (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Езерово (Варнан область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Синичино (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Бердовка (Кемеровн область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Богдановка (Нежинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кошкино (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Ла Провиденсия, Ла Провиденсия дел Салитре (Сан Луис де ла Паз)
Географи
Ла Провиденсия, Ла Провиденсия дел Салитре лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Белечска Лгота
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Туленн
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Марай (Катайскан кӀошт)
Марай (Марай) — Российн Федерацин Курганан областан Катайскан кӀоштара эвла.
Фоьренбах
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Суровикинан кӀошт
Административан центр — Суровикино.
Волосница (Мурашин кӀошт)
Волосница (Волосница) — Кировн областан Мурашин кӀоштара эвла.
Волобуево (Курскан кӀошт, ОКТМО 38620426111)
Волобуево (Волобуево) — Российн Федерацин Курскан областан Курскан кӀоштара эвла.
Такаймбо
Такаймбо — Бразилин Пернамбуку штатера муниципалитет.
NGC 3387
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Лас Торес (Пануко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Федосейкин
Хьажоргаш
Категори:Белгородан областан Борисовкан кӀоштан нах беха меттигаш
ФгӀен (Йонна)
Билгалдахарш
Категори:Йонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Студенец (Кстован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горнет-Криков (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Карасу (Хромтаунан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD169027
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Йайласуйу (Чат)
Йайласуйу (Yaylasuyu) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Чатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Чатнан микрокӀошташ
Куэльгамурес
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ключевка 2-я
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Есеница
Есеница — Болгарин Варнан областера эвла. Вылчи-Дол йукъараллин йукъайогӀу.
Чернава (Нижни Новгородан область)
Чернава (Чернава) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ветлуган кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Пестриково (Ступинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Спорт
Спорт представляет собой специфический род физической и интеллектуальной активности, совершаемой с целью соревнования, а также целенаправленной подготовки к ним путём разминки, тренировки. В сочетании с отдыхом, стремлением постепенного улучшения физического здоровья, повышения уровня интеллекта, получения морального удовлетворения, стремления к совершенству, улучшению личных, групповых и абсолютных рекордов, славе, улучшения собственных физических возможностей и навыков, спорт предназначен для совершенствования физико-психических характеристик человека.
Спорт в древности
Многие примеры пещерного искусства, открытые на сегодняшний день, содержат изображения ритуальных церемониальных сцен. Несмотря на то, что действия, запечатлённые на этих изображениях, нельзя отнести исключительно к современному понятию о спорте, всё же можно сделать вывод, что уже тогда существовали занятия и ритуалы, напоминающие спортивную деятельность. Эти изображения, находящиеся во Франции, Африке и Австралии, были сделаны 30 000 лет назад. В Монголии обнаружено датируемое седьмым тысячелетием до н. э. наскальное изображение окружённых толпой борцов. Наскальные рисунки, обнаруженные в Японии, изображают поединки в стиле сумо, по-видимому, связанные с сельскохозяйственными религиозными ритуалами.
Спорт в Новое время
Уже с середины XIX века спорт вновь перерос национальные рамки, началось развитие международного спортивного движения. В 1851 году прошёл первый международный шахматный турнир, начались частным образом организованные «чемпионаты мира» по разным видам спорта. Зачастую такие соревнования проходили несколько раз в год в разных странах и по разным правилам, что стало толчком к организации международных спортивных союзов (первым из которых стал в 1881 году Европейский союз гимнастики — с 1897 года Международная федерация гимнастики) и унификации правил.
Виды спорта
Военно-прикладные и служебно-прикладные виды спорта — виды спорта, основой которых являются специальные действия (в том числе приёмы), связанные с выполнением военнослужащими и сотрудниками некоторых федеральных органов исполнительной власти … своих служебных обязанностей, и которые развиваются в рамках деятельности одного или нескольких федеральных органов исполнительной власти.
Детская лига чемпионов
В 2013 году соревнования получили название «Детский кубок чемпионов Лукойл».
Олимпийский комитет России
Олимпи́йский комите́т Росси́и (полное наименование — Общероссийский союз физкультурно-спортивных объединений «Олимпийский комитет России», сокращённое — Олимпийский комитет России или ОКР, полное наименование на английском языке: Russian Olympic Committee, сокращенное наименование на английском языке: ROC) — организация, представляющая страну в международном Олимпийском движении. Без признания НОК Международным олимпийским комитетом национальные команды не допускаются к участию в Олимпийских играх. Российский Олимпийский комитет создан в 1911 году и воссоздан в 1991 году (в 1951—1991 годах функционировал НОК СССР).
Белешовице
Белешовице (Bělešovice) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Берегови (Кемеровн область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Фуасси-ле-Везле
Фуасси-ле-Везле — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Рорбах-Берг
Рорбах-Берг — Австрин Лакха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Рорбах гуонан йукъайогӀу.
Давыдово (Кашинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Хабали (Коюка де Каталан)
Географи
Эль Хабали лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Петрово (Ряжскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ФалегӀас
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Толстобино
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Бревица
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Опростовице
Географи
.
Слободка (Буда-Кошелёван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Вашингтон (Къилбаседа Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Куьлекчили (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Аккушнан микрокӀошташ
Сан Агустин (Лас Чоапас)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Догерти, Брэд
Хьажоргаш
Категори:АЦШ баскетболхой Категори:«Къилбаседа Каролина Тар Хилз» (баскетбол) ловзархой Категори:«Кливленд Кавальерс» ловзархой Категори:Бинарш Банком гуонехь Категори:Лелош йоцу лоьмарш йолу КъБА баскетболхой
Лас Торес (Халтипан)
Географи
Лас Торес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Букреевка (Курскан кӀошт, ОКТМО 38620426106)
Букреевка (Букреевка) — Российн Федерацин Курскан областан Курскан кӀоштара эвла.
Острийки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Санкт-Штефан-Афисль
Хьажоргаш
Категори:Лакха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Никитински (Курганан область)
Никитински (Никитинское) — Российн Федерацин Курганан областан Катайскан кӀоштара эвла.
Парахино (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Ла Пуерта (Сан Мигел де Альенде)
Географи
Ла Пуерта лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
ФагӀг (ЖигӀонда)
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Петень
Петень — Румынин Ковасна жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ковасна жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Виста Эрмоса, Ла Турбина (Омеалка)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
ФугӀноден
Географи
.
Колайир (Бардан кӀошт)
Колайир (Kolayır) — Азербайджанан Бардан кӀоштара эвла.
Далце
Далце — Словенин йукъараллера эвла.
Вимислув-Француский
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Орасин
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Погореловка (Ряжскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Чисти Колодязь
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Такуарал
Географи
Муниципалитетан майда —.
Цаповка (Белгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гурч
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ФугӀонн
ФугӀонн — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Песчани (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Фролово (Соколан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Валок
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Цешини (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Аджаркоьй (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Федери (Беневенто)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Абдырова
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Аргаяшан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Смоловые Лозки
Смоловые Лозки (Смаловыя Лозкі) — Белоруссин Гомелан областан Буда-Кошелёван кӀоштара эвла.
Бланты (Пыталован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дальний Врх
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Лас Торес (Хосе Азуета)
Географи
Лас Торес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Караджаоьрен (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Озеро-Вавилово
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Ившински (Няндоман кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Октябрьски (Зуевкан кӀошт)
Октябрьски (Октябрьский) — Кировн областан Зуевкан кӀоштара эвла.
NGC 3393
NGC 3393 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Мейвали (Аккуш)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
Такуарал-ди-Гояс
Хьажоргаш
Категори:Гояс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Горуя (коммуна)
Горуя — Румынин Караш-Северин жудецан йукъара коммуна.
Боладело-Певеранца (Варезе)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Чернышковскан кӀошт
Чернышковскан кӀошт (Чернышковский район) — Волгоградан областан муниципалан кӀошт.
ФушегӀ (Йонна)
Географи
.