cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сен-СигӀ (Вьенна)
Сен-СигӀ (Saint-Cyr) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
ӀабдуллахӀ ибн Ӏабдул-МуттӀалиб
Зуда йалор
ӀабдуллахӀ хаза а волуш, товш стаг вара. Цуьнга маре цайаха дуьхьал цхьа а зуда йацара. 569-чу шарахь массарна а йевзаш йолу ВахӀбан йоӀ Аминат цо маре йигира. Аминатас Мухьаммад а вира. Иза дуьнен чувале ши бутт хьалха ӀабдуллахӀ дӀакхелхира.
Ринкон дел Тигре (Игнасио де ла Льяве)
Ринкон дел Тигре — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Перерово
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Вине-при-Моравчах
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Николаевка (Добрин кӀошт)
Николаевка (Николаевка) — Российн Федерацин Липецкан областан Добрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Эзати
Эзати (ეზატი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Каспин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 224 стаг (2014 шо).
Бивио (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Запотал (Акахете)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Пьетрамала (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Коьсрели (Гереде)
Хьажоргаш
Категори:Болу провинцин нах беха меттигаш
Лисицыно (Тамбовн область)
Лисицыно (Лисицыно) — Российн Федерацин Тамбовн областан Мучкапскан кӀоштара эвла.
Казенни (Альменеван кӀошт)
Казенни (Казенное) — Российн Федерацин Курганан областан Альменеван кӀоштара эвла.
Мелоун (Флорида)
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Конни (Александровскан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Ставрополан мехкан Александровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лайнгартен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Спасски (Кривой Роган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йуьнлуьдже (Лидже)
Йуьнлуьдже (Yünlüce) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Лидженан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Эль Чоро, Лас Лагунитас (Гуанахуато)
Эль Чоро, Лас Лагунитас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Чоро, Лас Лагунитас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Винице
Винице — Словенин йукъараллера эвла.
Шорейкерс (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Шевели (Пушкински Горин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 2645
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Гора Пневиц
Гора Пневиц (Гора Пневиц) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Тюмень
Билгалдахарш
Категори:Российн гӀаланаш
Куьлеф (Гереде)
Куьлеф (Külef) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) Гереденан кӀоштара эвла.
Сабельницы
Сабельницы (Сабельницы) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Махаринцы (Винницан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀодьян
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Новомитрополька
Хьажоргаш
Категори:Тюхтетан кӀоштан нах беха меттигаш
Сорокино (Каширан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Каширан кӀоштан нах беха меттигаш
Баби (Кутновскан повет)
Баби  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Килей-Казаккулово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Нова Пец
Географи
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Пинеровка
Пинеровка (Пинеровка) — Российн Федерацин Саратовн областан Балашован кӀоштара эвла.
Лайнцелль
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Брежани (Болгари)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Благоевградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Куьркчуьлер (Гереде)
Хьажоргаш
Категори:Гереденан кӀоштан нах беха меттигаш
Яблоновка (Полтаван кӀошт)
Яблоновка — Украинин Полтаван областан Полтаван кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Полтаван кӀоштан нах беха меттигаш
Улан-Батор
Билгалдахарш
Категори:Монголин гӀаланаш
Срезнево (Москохан область)
Срезнево (Срезнево) — Российн Федерацин Москохан областан Каширан кӀоштара эвла.
Сосновка (Княгининан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Поверстни
Поверстни (Поверстное) — Российн Федерацин Ивановн областан Приволжскан кӀоштара эвла.
Ла Лома (Сан Мигел де Альенде)
Ла Лома — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Тонн-ла-Лон
Географи
.
Виничка Вас
Виничка Вас — Словенин йукъараллера эвла.
Ахалцихе (Каспин муниципалитет)
Билгалдахарш
Категори:Каспин муниципалитетан нах беха меттигаш
Йакабаши (Абана)
Йакабаши (Yakabaşı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Кастамону провинцин (ил) Абанан кӀоштара эвла.
Эль Чоро, Сан Грегорио дел Чоро (Гуанахуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Бабина (гмина Видава)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Оскаровка
Оскаровка (Оскаровка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тюхтетан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тюхтетан кӀоштан нах беха меттигаш
Пичурино (Саратовн область)
Пичурино (Пичурино) — Российн Федерацин Саратовн областан Балашован кӀоштара эвла.
HD15233
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Зуьмруьт (Лидже)
Хьажоргаш
Категори:Лидженан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Богешть (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вранча жудецан коммунаш
Пхеньян
Пхенья́н (, Пхёнъян) — Корейн Халкъан-Демократин Республикаан коьрта гӀала (Къилбседа Корей).
Лас Льямас (Исла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Пески (Пружанин кӀошт)
Пески (Пескі) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Локалита Понте Росо (Бреша)
Локалита Понте Росо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Пьетраморела (Козенца)
Пьетраморела — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Стародуб (Москохан область)
Стародуб (Стародуб) — Российн Федерацин Москохан областан Каширан кӀоштара эвла.
Непедовка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Яковлево (Княгининан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Поддубново (Приволжскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ГӀокмогӀ (ГагӀ)
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Виний Врх-при-Семичу
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Щуравице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сенон-суьгӀ-Вьенн
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казе Каудури (Тревизо)
Казе Каудури — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
HD152366
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Новомариновка (Акмолан область)
Новомариновка — Кхазакхстанан Акмолан областан Атбасаран кӀоштара эвла.
Силван
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Суханово (Каширан кӀошт)
Суханово (Суханово) — Российн Федерацин Москохан областан Каширан кӀоштара дӀатесна эвла.
Большая Андреевка (Нижни Новгородан область)
Большая Андреевка (Большая Андреевка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Княгининан кӀоштара эвла.
Тонн-ле-Тий
Тонн-ле-Тий — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Ювалди (Техас)
Истори
Ювалди гӀала йиллина  шарахь.
Николаевка (Хмельникан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Хмельникан кӀоштан нах беха меттигаш
Садови (Ярославлан область)
Садови (Садовый) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Мали Тимошовка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Головище
Головище (Головище) — Российн Федерацин Орёлан областан Ливнин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ливнин кӀоштан нах беха меттигаш
Ардичи
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Пасечни (Красноярскан мохк)
Хьажоргаш
Категори:Тюхтетан кӀоштан нах беха меттигаш
Винков Врх
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Крутой Лог (Курганан область)
Хьажоргаш
Категори:Альменеван кӀоштан нах беха меттигаш
Тоннель (Франци)
Географи
.
Центральни (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Шкотован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
HD152387
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Эль Запотал (Анхел Р. Кабада)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Нома (Флорида)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Винська Гора
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Овсяники (Винницан область)
Овсяники — Украинин Винницан областан Хмельникан кӀоштара эвла.
СегӀ (Вьенна)
СегӀ (Saires) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Бивио (Болонья)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ДжумхӀурийет (Ондокузмайис)
Хьажоргаш
Категори:Ондокузмайиснан микрокӀошташ
Лойтенбах (Вуьртемберг)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Лас Льянтас (Соконуско)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Александресцкаро
Александресцкаро (ალექსანდრესწყარო) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Хашурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 0 стаг (2014 шо).
Анновка (Кривой Роган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD152431
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
МугӀанли
Билгалдахарш
Категори:Агджабедин кӀоштан нах беха меттигаш
Гусево (Кировн область)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Яранскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Победа (Липецкан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
СабгӀан (ГагӀ)
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вега Редонда (Мартинез де ла Торе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Цуканово (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Хасанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Шевченки (Кобелякин гӀалин йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Винська Гориця
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Акчелтик (Силван)
Акчелтик (Akçeltik) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Силваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Бод (коммуна)
Бод — Румынин Брашов жудецан йукъара коммуна.
Ринкон Запоте (Карильо Пуерто)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шихино (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Лойткирх (Альгой)
Лойткирх (Leutkirch im Allgäu) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
NGC 2652
Хьажа кхин а
2652 2652
Перемога (Винницан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Вишневи (Кривой Роган кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Кривой Роган кӀоштан нах беха меттигаш
Новопервомайски (Акмолан область)
Хьажоргаш
Категори:Шортандаинан кӀоштан нах беха меттигаш
ТгӀезово
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Али (эвла)
Али (ალი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Хашурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 1068 стаг (2014 шо).
Муратфакилар (Гереде)
Муратфакилар (Muratfakılar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) Гереденан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гереденан кӀоштан нах беха меттигаш
Дмитриевка (Княгининан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Покровка (Тюхтетан кӀошт)
Покровка (Покровка) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тюхтетан кӀоштара эвла.
Эль Запотал (Идальготитлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Латинан мотт
Влияние на другие языки
Значение латинского языка для постепенного и длительного формирования новых западноевропейских языков сохраняется и после падения Западной Римской империи (традиционная дата — 476). Латинский язык продолжал оставаться языком государства и школы в раннефеодальном Франкском королевстве (образованном в конце V века), поглотившем значительную часть территории Западной Римской империи; франкское государство, ставшее империей (Карл Великий принял в 800 титул императора), распалось в середине IX века (в 843) на самостоятельные государства Западной Европы — Италию, Францию и Германию. Отсутствие в этих государствах в течение нескольких столетий национальных литературных языков заставляло прибегать в сношениях между ними к помощи латинского языка. На протяжении всех средних веков и позже латинский язык является языком католической церкви. Одновременно латынь была языком науки и университетского преподавания и основным предметом преподавания школьного. Наконец, латынь была языком юриспруденции, и даже в тех пачхьалкхх, где уже в Средние века осуществился переход законодательства на национальные языки (как например во Франции), изучение римского права и рецепции из него было важнейшей составной частью юриспруденции. Отсюда широкое проникновение латинской лексики в новоевропейские языки, прежде всего в качестве научной, богословской, юридической и вообще абстрактной терминологии.
Локалита Поя (Бреша)
Локалита Поя — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Латинан мотт
Согласные
,, и использовались в греческих заимствованиях на месте фи (Φφ ), тэты (Θθ ) и хи (Χχ ) соответственно. В латинском языке не было придыхательных согласных, поэтому эти диграфы чаще всего читались как (позже F),, и  (исключение составляли наиболее образованные люди, хорошо знакомые с греческим).
Склонение
В латинском языке насчитывается 6 падежей:
Бивио Авена О Вукале (Козенца)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Латинан мотт
Спряжение
Число:
Акдере (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
HD152456
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
ПаьриогӀлулар (Агджабедин кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Агджабедин кӀоштан нах беха меттигаш
Бабчув
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йешилташ (Йуьксекова)
Хьажоргаш
Категори:Йуьксекован кӀоштан нах беха меттигаш
Узлиха
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Штайнфурт
Штайнфурт — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
NGC 2654
NGC 2654 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Мальчевски (Нюксеницан кӀошт)
Мальчевски (Мальчевская) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара эвла.
Оркид (Флорида)
Истори
Йиллина.
Рашувка
Рашувка — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Чандир (Ондокузмайис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Муьрдуьклер (Гереде)
Муьрдуьклер (Mürdükler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) Гереденан кӀоштара эвла.
Пиковец
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эжиково (Познанскан повет)
Эжиково  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лихтенау (Баден)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Шмаки (Пскован область)
Шмаки (Шмаки) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара дӀатесна эвла.
Эль Чупадеро (Сан Луис де ла Паз)
Географи
Эль Чупадеро лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Локалита Прати Бито (Сондрио)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Молебни (Княгининан кӀошт)
Молебни (Молебное) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Княгининан кӀоштара дӀатесна эвла.
HD152457
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Черниговка (Черниговкан кӀошт)
Черниговка (Черниговка) — Приморьен мехкан Черниговкан кӀоштара эвла.
Маловодяни (Кропивницкан кӀошт)
Маловодяни — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Приколесь
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Олтина (Келераш)
Олтина — Румынин Келераш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Багателька (Лодзинскан воеводалла)
Багателька  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Сан-Педру-ду-Пиауи
Сан-Педру-ду-Пиауи — Бразилин Пиауи штатера муниципалитет.
Бодок (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Ковасна жудецан коммунаш
Винтари
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
НухӀоьрен (Гереде)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ТгӀуайон (Мез)
Географи
.
Мали Горка (Нюксеницан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чепинлер (Ондокузмайис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
СивгӀе (Вьенна)
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нова Ржудна
Географи
.
Шмотки
Шмотки (Шмотки) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Казе Киланти (Ровиго)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Багно (Лодзинскан воеводалла)
Багно  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Йуьрекли (Йуьксекова)
Хьажоргаш
Категори:ХӀаккаьри провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан-Педру-дус-Крентис
Сан-Педру-дус-Крентис — Бразилин Мараньян штатера муниципалитет.
Горки (Калязинан кӀошт)
Горки (Горки) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лас Малвинас (Хесус Каранза)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Олтина (Констанца)
Олтина — Румынин Констанца жудецан коммунера эвла.
Сиссе (Вьенна)
Географи
.
Сатыево (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Усть-Выйски
Хьажоргаш
Категори:Верхни Тойман кӀоштан нах беха меттигаш
Романовка (Тюхтетан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тюхтетан кӀоштан нах беха меттигаш
Лопатино (Нюксеницан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Нюксеницан кӀоштан нах беха меттигаш
Пакстон (Флорида)
Истори
Йиллина.
Четирлипинар (Ондокузмайис)
Хьажоргаш
Категори:Ондокузмайиснан кӀоштан нах беха меттигаш
Григоровка (Кривой Роган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Базар (Лодзинскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ринкон Казуела (Зентла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Большое Матвуево
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (100%).
Саньяк-СаггӀиес
Географи
.
Маловодяни (Александрин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Александрин кӀоштан нах беха меттигаш
Казе Кирия (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Поличинцы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Салманбаьйли
Салманбаьйли (Salmanbəyli) — Азербайджанан Агджабедин кӀоштара эвла.
Озерни (Альменеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Альменеван кӀоштан нах беха меттигаш
Рендзини (Нижнесилезин воеводалла)
Рендзини  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
СиягӀ
Билгалдахарш
Категори:Вьенна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Сан-Педру-ду-Суасуи
Сан-Педру-ду-Суасуи — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Юнион-Велли (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Бозиору (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Жажелка
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Ла Лома (Тьера Бланка, Гуанахуато)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хитровка (Каширан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Каширан кӀоштан нах беха меттигаш
HD1525
Хьажа иштта
HD1525
Эль Запотал (Колипа)
Эль Запотал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Вракуповица
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Благоевградан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ратчино (Липецкан область)
Ратчино (Ратчино) — Российн Федерацин Липецкан областан Добрин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Эль Чупадеро, Агва Зарка (Сан Хосе Итурбиде)
Географи
Эль Чупадеро, Агва Зарка лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Новосельски (Акмолан область)
Новосельски — Кхазакхстанан Акмолан областан Атбасаран кӀоштара эвла.
Нова Сидла
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Сан-Педру-ду-Сул (Риу-Гранди-ду-Сул)
Сан-Педру-ду-Сул  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Рубино (Красноярскан мохк)
Рубино (Рубино) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тюхтетан кӀоштара дӀатесна эвла.
УгӀш-суьгӀ-Мез
Географи
.
Казе Кйоати (Падова)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Соцземледельски
Соцземледельский (Соцземледельский) — Российн Федерацин Саратовн областан Балашован кӀоштара эвла.
Локалита Продутива (Витербо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ренкув
Ренкув — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Лас Малотас (Лас Чоапас)
Лас Малотас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Юнион-Гроув (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Ордан кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Пермийн мохк Категори:Российн кӀошташ
Кумсай (Алганан кӀошт)
Кумсай — Кхазакхстанан Актобен областан Алганан кӀоштара эвла.
Усть-Ерогодски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ларински (Нюксеницан кӀошт)
Ларински (Ларинская) — Российн Федерацин Вологдин областан Нюксеницан кӀоштара эвла.
Локалита Продутива (Фрозиноне)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Вега Редонда (Темпоал)
Вега Редонда — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ольшанка (Мучкапскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ренчин
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
ДагӀкоьй (Ондокузмайис)
ДагӀкоьй (Dağköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Ондокузмайиснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Ондокузмайиснан микрокӀошташ
Самат (Гереде)
Самат (Samat) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Болу провинцин (ил) Гереденан кӀоштара эвла.
Бивио Бочето (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Шотолар (Сан Мигел де Альенде)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
HD152544
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Пьетрапика (Потенца)
Пьетрапика — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Седельницы (Ярославлан область)
Седельницы (Седельницы) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шарпаты
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
АшагӀикайа (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Брониславув (Гродзискан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Балин (Лодзинскан воеводалла)
Балин  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Сан-Педру-ду-Турву
Сан-Педру-ду-Турву — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Ахалсопели (Хашурин муниципалитет)
Ахалсопели (ახალსოფელი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Хашурин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 137 стаг (2014 шо).
Фоминка (Княгининан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ле-МагӀиго
Билгалдахарш
Категори:Мартиникин коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Юрика (Техас)
Юрика  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Нова Студнице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Казанковка (Кривой Роган кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Сапанлиурганджилар (Гереде)
Хьажоргаш
Категори:Гереденан кӀоштан нах беха меттигаш
HD152564
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Пембрук-Парк (Флорида)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Реншув
Реншув — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Дунай (Нюксеницан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пьетрапияна (Фиренца)
Пьетрапияна — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Заболотье (Смолевичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
АшагӀивейси (Силван)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Балуч
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Вирштань
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Степной (Балашован кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Селехово (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Бойшоара (коммуна)
Бойшоара — Румынин Вилча жудецан йукъара коммуна.
ШахӀсаьваьн Таьзаькаьнд
Билгалдахарш
Категори:Агджабедин кӀоштан нах беха меттигаш
Ринкон Карнеро (Тьера Бланка)
Географи
Ринкон Карнеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Трубетчино (Липецкан область)
Хьажоргаш
Категори:Добрин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
HD152585
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Сплавной (Красноярскан мохк)
Сплавной (Сплавной) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Тюхтетан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тюхтетан кӀоштан нах беха меттигаш
СариогӀлу (Гереде)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нова Телиб
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Кошеви (Днепропетровскан область)
Хьажоргаш
Категори:Кривой Роган кӀоштан нах беха меттигаш
Экстерталь
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Пенни-Фармс (Флорида)
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Росахи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Балькув
Балькув — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Висеець
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эзёрки (Лещинскан повет)
Эзёрки  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Эль Запотал (Лас Чоапас)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Бабакайа (Силван)
Бабакайа (Babakaya) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Силваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Сигнал (Хмельникан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Плишкино (Тамбовн область)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Головино (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Ухменьга
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нови Городок (Акмолан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
СоммьегӀ-дуь-Клен
Географи
.
Дуьзкоьй (Ондокузмайис)
Хьажоргаш
Категори:Ондокузмайиснан микрокӀошташ
Сухая Елань
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Кравцы (Кривой Роган кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кривой Роган кӀоштан нах беха меттигаш
Сен-БгӀе (ГагӀ)
Сен-БгӀе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.
Билгалдахарш
Категори:ГагӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Локалита Продутива (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Энканто (Леон)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Забродье (Смолевичин кӀошт)
Забродье (Заброддзе) — Белоруссин Минскан областан Смолевичин кӀоштара эвла.
БагӀдере (Силван)
БагӀдере (Bağdere) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) Силваннан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Високо-при-Полянах
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Враня (Благоевградан область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ФгӀемегӀевиль-су-ле-Кот
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пьетрара (Терни)
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Марково (Кировоградан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новоукраинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ринкон Кемадо (Котастла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Рибниця (Вроцлавскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан-Рафаэл
Хьажоргаш
Категори:Риу-Гранди-ду-Норти штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чугуевка
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (94%), украинаш (5%).
Убяле (Бергамо)
Убяле — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Исаев, Беслан
Спортан кхиамаш
«Беркут» спортклубан декъашхо. ПаргӀат кепар латар йоцург цо Ӏамийна панкратион а, чуччабахна латар а.
Хьжаргаш
Категори:Нохчийчоьнан латархой
Помона-Парк (Флорида)
Хьажоргаш
Категори:Флорида штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Труфаново (Каширан кӀошт)
Труфаново (Труфаново) — Российн Федерацин Москохан областан Каширан кӀоштара эвла.
Карабауыр
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Бурабайн кӀоштан нах беха меттигаш
Аламо (Къилбаседа Дакота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Лоьффинген
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 2668
NGC 2668 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Савята (Кировн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Энгиз (Ондокузмайис)
Энгиз (Engiz) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Ондокузмайиснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рождествено (Приволжскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Деревеньки (Калязинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Энсинал (Абасоло)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Витане
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD152610
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Эль Запотал (Мартинез де ла Торе)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Кряжеви (Кривой Роган кӀошт)
Кряжеви — Украинин Днепропетровскан областан Кривой Роган кӀоштара эвла.
Казе Козтантини (Бреша)
Казе Козтантини — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Вега Рика (Темпоал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Демидов, Анатолий Николаевич
Диканаш дар
Демидов Анатолий, шен дегара масала оьцуш, даккхийра сагӀанашна камаьрша вара: ша гӀеметтахӀоьттича сагӀийна делира 500 000 сом Петарбухахь къинхьегамхошка хьажаран цӀа дан, цунна ахча деллачун цӀе тиллира; вешийца Павел Николаевичца цхьаьна капитал делира, Петарбухахь берийн дарбанан цӀа дан; Петарбухан Ӏилманан Академехь 5 000 соьман оьрсийн маттахь йазбинчу уггаре дика кхолламанна совгӀат диллира (Демидовн совгӀат); 1853 шарахь Парижера 2 000 сом тесира Ярославлера Демидовн лицейра килс кечйан, шен дерриг арахецар а, масех кхин французийн мехала жайна а делира библиотекина, кхин а камаьрша дола дора Ӏилманчийн а, исбаьхьалчийн а; масала, гӀарадаьлла «Помпейн тӀаьхьара де» сурт йаздира Брюллов Kарла Демидов Анатолийн заказца.