cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Императоран российн эскар
Литература
Проведено реформирование военно-учебных заведений, которое устранило некомплект офицеров и улучшило их подготовку (перед началом реформ до 70 % офицеров не имели никакого военного образования). В 1864 году для вольноопределяющихся, а затем и для унтер-офицеров с целью получения ими военного образования открыты юнкерские училища (срок обучения 1—2 года, позднее — 2—3 года), служившие основным источником пополнения офицерского корпуса. В середине 1860-х годов преобразованы кадетские корпуса (кроме Пажеского и Финляндского). На основе их общеобразовательных классов создаются военные гимназии (с 1882 года они снова стали именоваться кадетскими корпусами), а на базе бывших специальных классов кадетских корпусов появляются военные училища (срок обучения 2—3 года). В 1867 году открыта Военно-юридическая академия (с 1899 года — Александровская военно-юридическая академия)[124][127].
Осуществлённые реформы армии позволили успешно провести русско-турецкую войну 1877—1878 годов[25].
В 1891 году на вооружение русской армии принята трёхлинейная винтовка Мосина, а в 1899 году английский вариант пулемёта Максима, на колёсном лафете и приспособленный под русский 7,62-мм винтовочный патрон, поступает на вооружение крепостной артиллерии. В 1901 году в опытном порядке начато формирование первых пяти пулемётных пехотных рот уже в составе пехотных соединений и частей, в 1905 году производство пулемёта наладили на Тульском оружейном заводе[138][139][140][141].
Русская пехота В конце XIX века русская армия по роду службы делилась на регулярные войска, казачьи войска и милиции (Терская, Кубанская, Карсская, Дагестанская, Батумская постоянные милиции и др.; несли местную военно-полицейскую службу). По роду оружия сухопутные войска состояли из пехоты, кавалерии, артиллерии и инженерных войск.
По назначению все сухопутные войска в свою очередь подразделялись на:
полевые (или действующие) войска; крепостные войска (упразднены в 1910 году); резервные войска (упразднены в 1910 году); запасные войска; части и команды вспомогательного назначения — полевые жандармские эскадроны и крепостные жандармские команды, госпитальные команды, кадровые обозные батальоны, писарские команды, местные команды, конвойная стража, нестроевые интендантские команды, местные артиллерийские команды, дисциплинарные батальоны (роты, команды), мастеровые инженерные команды, учебные роты (эскадроны, батареи) при офицерских школах, Рижский учебный унтер-офицерский батальон и др.[63][143][144] Часто отдельно выделялись местные войска, состоявшие из местных и конвойных команд[145][146].
После объявления мобилизации в августе 1914 года наличный парк русской военной авиации пополнился за счёт только что построенных самолётов, а также за счёт самолётов аэроклубов. Благодаря этому в армии находилось 244 самолёта (по другим данным — 263)[149][150].
В ходе русско-японской войны русские артиллеристы впервые применили стрельбу с закрытых позиций (с использованием угломера и панорамы). Кроме того, в ходе войны был создан первый миномёт конструкции Л. Н. Гобято, но после её окончания опыт применения миномётов остался невостребованным [только в 1915 году началось серийное производство принятого на вооружение русской армии нового образца этого оружия — 58-мм миномёта ФР («франко-русский»), разработанного капитаном Лихониным на базе французского миномёта Дюмезиля][34][155][156].
Существовавшие в русской армии гренадерские полки и Сибирские стрелковые полки были организованы подобно обычным пехотным полкам, то есть в них имелось по четыре батальона. В свою очередь, 1—4-й гвардейские стрелковые, 1—20-й стрелковые, 1—8-й Кавказские стрелковые, 1—22-й Туркестанские стрелковые, 1—16-й Финляндские стрелковые полки имели в своём составе по два батальона[189][193].
Гренадерские и Сибирские стрелковые полки составляли соответственно гренадерские и Сибирские стрелковые дивизии (по 4 полка в каждой дивизии), а обычные стрелковые полки сводились в стрелковые бригады, в каждой из которых было также по 4 полка (за исключением двух Туркестанских стрелковых бригад — в них состояло по три полка)[193].
Полевая артиллерия по организации 1910 года делилась на лёгкую и конную, горную и конно-горную, мортирную (гаубичную) и тяжёлую полевую артиллерию[201].
Мортирная артиллерия существовала в виде дивизионов, входивших по одному в состав каждого армейского корпуса. Мортирный дивизион включал в себя две 6-орудийные батареи (у них на вооружении находились 122-мм полевые гаубицы образца 1909 и 1910 годов)[201].
Инженерные части и подразделения делились на полевые и крепостные. Основными полевыми инженерными частями являлись сапёрные батальоны. Каждый армейский корпус включал в себя по одному сапёрному батальону, в составе которого были три сапёрные роты (в Лейб-гвардии Сапёрном батальоне и некоторых армейских сапёрных батальонах — четыре), военно-телеграфная рота (в некоторых батальонах — две роты), прожекторная команда и отделение полевого инженерного парка. Сапёрные роты батальона, как правило, придавались по одной каждой пехотной дивизии корпуса. В свою очередь, в кавалерийских дивизиях существовали штатные конно-сапёрные команды[57][206][208].
После присоединения к России Кавказа в XIX веке создаётся целый ряд добровольческих формирований из местного населения. Одними из первых сформированы Лейб-гвардии Кавказско-Горский взвод (1828 год; в 1830 году преобразован в полуэскадрон), Грузинский пеший полк «Джар» (1831 год), Закавказский конно-мусульманский и Кавказский конно-горский полки (оба в 1835 году). Большинство создававшихся формирований были временного характера, в строю к 1913 году остались только Дагестанский конный полк, Туркменский конный дивизион, Дагестанская и Кубанская постоянные милиции общей численностью около 3 тыс. человек (помимо этого, к составу Терского казачьего войска причислен Осетинский конный дивизион)[200][225][226][227][228][229].
По данным за 1907 год, из общего числа новобранцев, принятых на службу в русскую армию — русские, украинцы и белорусы составляли 75,3 %, поляки — 6,8 %, евреи — 4,0 %, финно-угорские народы Поволжья и русского Севера (мордва, марийцы и др.) — 2,8 %, татары — 1,9 %, немцы — 1,3 %, грузины — 1,2 %, армяне — 1,0 %, латыши и литовцы — по 1 %[241].
В годы Первой мировой войны См. также: Восточный фронт, Кавказский фронт и Персидская кампания 1914 — начало 1917 года
Целый ряд неудач русской армии в ходе Первой мировой войны во многом предопределён следующими факторами: во-первых, состоянием экономики страны — промышленность России не смогла полностью удовлетворить потребности армии[256]; во-вторых, просчётами Генерального штаба, не разработавшего единой военной доктрины и с запозданием начавшего мобилизацию экономики[183].
К концу 1916 года Россия полностью перестроила экономику на военный лад и могла достаточно успешно снабжать фронт всем необходимым. Так, ежемесячный выпуск винтовок в сравнении с 1914 годом удвоился (с 55 тыс. до 110 тыс.), пулемётов — вырос в шесть раз (со 160 до 900 единиц). Рос и импорт вооружений: в 1916 году Россия получила из-за рубежа 9428 пулемётов, 446 осадных орудий, а также большое количество различных снарядов[299].
Русский солдат пытается остановить дезертиров После Февральской революции 1917 года система управления и снабжения армии нарушилась, боевой дух военнослужащих резко снизился, нарастала усталость от войны, русская армия стала малоуправляемой[306].
IV	генерал-майор III	генерал-лейтенант Генералы Обращение: «Ваше высокопревосходительство»
Русское противоаэропланное орудие, 1916 год Русское противоаэропланное орудие, 1916 год
Делавэр (гуо, Пенсильвани)
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Хохол
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Школяри
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Лезинье (Мен а, ЛуагӀа а)
Лезинье (Lézigné) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Кудерей (гӀала, Висконсин)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(374) Бургундия
(374) Бургундия  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Тахаево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вертлюгово
Вертлюгово (Вертлюгово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Брейтован кӀоштара эвла.
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Чрний Поток-при-Кочевью
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Перевалова
Перевалова (Перевалова) — Свердловскан областан Махнёвскан муниципалан кхоллам йукъайогӀу эвла.
Джефферсон (гуо, Пенсильвани)
Истори
Йиллина 1804 шарахь.
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 45 203 стаг.
Мохк
Гуон майда 1701,1 км². .
Бульшево
Бульшево (Бульшево) — Российн Федерацин Брянскан областан Клетнян кӀоштара эвла.
АшагӀибегӀдеш (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Червоноволодимировка (Николаевн область)
Хьажоргаш
Категори:Николаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Джаьлилкаьнд
Джаьлилкаьнд (Cəlilkənd) — Азербайджанан Шаьруран кӀоштара эвла.
Форментера
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Балеарийн гӀайренаш провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ЛигӀе (Мен а, ЛуагӀа а)
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Акпинар (ХӀозат)
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Кампофиоре (Модена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ожигово (Наро-Фоминскан кӀошт)
Ожигово (Ожигово) — Российн Федерацин Москохан областан Наро-Фоминскан кӀоштара эвла.
Урывски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Меттьюс (Джорджи)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Санта Хертрудис (Трес Вальес)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
(834) Бёрнхамия
(834) Бёрнхамия  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Кавказски (Новосибирскан область)
Кавказски (Кавказское) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Баганан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Велика Ремета
Велика Ремета (Велика Ремета) — Сербин Воеводинан автономин мехкан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Чрниче
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Форналуч
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Чепарана-Карпена (Ла Специя)
Чепарана-Карпена — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
АшагӀичинполат (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Акчакаленан микрокӀошташ
Быстрянка (Брянскан область)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Вила-Боа (Барселуш)
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Загвоздье (Нелидован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Попишки (Гервятскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Реймонд (Миннесота)
Реймонд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Проминь (Николаевн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вессельбуренер-Дайхгаузен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Горьки (Алтайн мохк)
Хьажоргаш
Категори:Угловскан кӀоштан нах беха меттигаш
Койол де Гонзалез (Уеяпан де Окампо)
Койол де Гонзалез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Дофин (гуо, Пенсильвани)
Мохк
Гуон майда 1445,7 км². .
Нововосильевск
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Харьковщенко, Игорь Александрович
Тренеран карьера
Ловзархочуьнан карьера чекхйаьлча тренеран гӀуллакх долийра. Йуьхьанца гӀодеш вара Грозный Вячеславан киевн «Арсенал», запорожьен «Металлург», Соьлжа-ГӀалара «Терек» командашна йукъахь. 2007—2008 шерашкахь болх бира къилбасахалинан «Сахалин» клубан тренеран штабехь. 2010 шеран январехь дуьйна болх бира овидиополан «Днестран» коьрта тренеран ассистентан даржехь. 2013 - 2016 шерашкахь болх бира ужгородан «Говерлин» коьрта тренеран ассистент.
Круппа (Новгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан Гаетано (Модена)
Сан Гаетано — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Мамьярово
Хьажоргаш
Категори:Медведеван кӀоштан нах беха меттигаш
АшагӀидерен (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(3254) Бас
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Аднан Мендерес (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Привольни (Безенчукан кӀошт)
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Хьажоргаш
Категори:Безенчукан кӀоштан нах беха меттигаш
Водяники (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Загородни (Нелидован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Павлицки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вессельбуренерког
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Индиана (гуо, Пенсильвани)
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 88 880 стаг.
Попишки (Рытанскан йуьртан меттиг)
Попишки (Попішкі) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Чрнова
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Рапино
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Новоягоровка
Хьажоргаш
Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш
Перепряжка
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: гӀезалой (92%), башкираш (8%).
Кормиха
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Реншолл (Миннесота)
Реншолл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Крюкшино
Крюкшино (Крюкшино) — Российн Федерацин Новгородан областан Боровичин кӀоштара эвла.
Вила-де-Праду
Хьажоргаш
Категори:Брага кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Караси (Новосибирскан область)
Караси (Караси) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Баганан кӀоштара эвла.
Разински (разъезд)
Хьажоргаш
Категори:Безенчукан кӀоштан нах беха меттигаш
Молино-Пера (Савона)
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Поплацк
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Йорк (гуо, Пенсильвани)
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Покровски (Железнодорожни МО)
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Вессельн
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Койол Норте (Казонес де Эрера)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Горень (Росси)
Горень (Горень) — Российн Федерацин Брянскан областан Клетнян кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Новый Кременец
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Раяно
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Пермяки (Шалян гӀалин гуо)
Билгалдахарш
Категори:Шалян гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Прены (Островецан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Аййилдиз (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Кузово (Новгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Боровичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Земцы (Нелидован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Ноксвилл (Джорджи)
Ноксвилл — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Географи
Ноксвилл бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
ХӀордан сизал локхалла.
Тикуны
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чрномель
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Молинуцо (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Харьковка (Ростовн область)
Харьковка (Харьковка) — Российн Федерацин Ростовн областан Каменскан кӀоштара эвла.
Билекли (ХӀозат)
Билекли (Bilekli) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) ХӀозатан кӀоштара эвла.
Ривизондоли
Ривизондоли — Италин Абруццо регионера коммуна. Лаьтташ йу Л’Акуила провинцехь.
ЛугӀесс-ГӀошменье
ЛугӀесс-ГӀошменье (Louresse-Rochemenier) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Ривизондоли
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
ЛугӀесс-ГӀошменье
Географи
.
Воронец (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вила-Кова (Фафи)
Географи
кӀошташ. Майда —.
Поречье (Дубнан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Дубнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сырабат
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла-Пойнт (Висконсин)
Истори
Йиллина.
Васильевка (Безенчукан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1112 адам леррана 2010 шарахь.
Ататуьрк (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Поляна (Вологдин область)
Поляна (Поляна) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Шекснан кӀоштан нах беха меттигаш
Шевченково (Баштанкан кӀошт)
Шевченково — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Камерон (гуо, Пенсильвани)
Бахархой
2019 шарахь гуонехь вехара 5085 стаг.
Билгалдахарш
Категори:Пенсильвани штатан гуонаш
Винцаид
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ла-Прери (Висконсин)
Ла-Прери — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Чепаяно (Пиза)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Высоково (Брейтован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Якторов
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Лызлово (Одинцовон кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Биледже (Акчакале)
Биледже (Bilece) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Шанлиурфа провинцин (ил) Акчакаленан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Луьинье
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вестерау
Вестерау (Westerau) — Германин Шлезвиг-Гольштейн латтана йукъара коммуна.
Баклали (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Истмала провинцин нах беха меттигаш
Кампофредо II (Кампобасо)
Кампофредо II — Италин Молизе регионан  коммунера эвла.
Орловка (Архаран кӀошт)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
Сен-ЖегӀмен (Лакха Сона)
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ла-Фоллетт (Висконсин)
Ла-Фоллетт — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Курски (Новосибирскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Лаптев Лог
Лаптев Лог (Лаптев Лог) — Российн Федерацин Алтайн мехкан Угловскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Чудно Село
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Римир (Миннесота)
Римир  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Чистоозерный
Чистоозерни (Чистоозерный) — Российн Федерацин Ростовн областан Каменскан кӀоштара эвла.
Робиновка
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Пригородни (Дубнан кӀошт)
Пригородни (Пригородный) — Российн Федерацин Тулин областан Дубнан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ямни (Львован область)
Хьажоргаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Болатлар (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин микрокӀошташ
Моло ди Борбера (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Балабан (Арнавуткоьй)
Балабан (Balaban) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) Арнавуткоьйнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Нижни Азяково
Нижни Азяково (Нижнее Азяково) — Российн Федерацин Марий Элан Медведеван кӀоштара эвла.
Кларион (гуо, Пенсильвани)
Кларион — АЦШ Пенсильвани штатера гуо. Центр – гӀала Кларион.
ЧагӀларджа (ХӀозат)
Хьажоргаш
Категори:ХӀозатан кӀоштан нах беха меттигаш
Ладингтон (Висконсин)
Ладингтон — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кампофредо III (Кампобасо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сан Гауденцио (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Шостаково (Николаевн область)
Хьажоргаш
Категори:Николаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Екатериновка (Безенчукан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Безенчукан кӀоштан нах беха меттигаш
Казаково (Нелидован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Норт-Друид-Гиллс (Джорджи)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Петим
Петим (Петим) — Свердловскан областан Гарин гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Билгалдахарш
Категори:Гарин гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Санта Хуана (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Санта Хуана лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Лайма (Грант, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Лихачёво (Сергиев Посадан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
(2906) Калтех
(2906) Калтех  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Истори
ДӀайиллина 1983 шеран 13 январехь Кэролин Шумейкер цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1983 AE2».
Павловка (Чаусин кӀошт)
Павловка (Паўлаўка) — Белоруссин Могилёвн областан Чаусин кӀоштара эвла.
Ричфилд (Миннесота)
Ричфилд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миннесота штатера гӀала.
Штукар
Хьажоргаш
Категори:Веселинован кӀоштан нах беха меттигаш
Кареньга
Кареньга (Кареньга) — Российн Федерацин Архангельскан областан Холмогорин кӀоштара эвла.
Потанино (Шекснан кӀошт)
Потанино (Потанино) — Российн Федерацин Вологдин областан Шекснан кӀоштара эвла.
Сен-Лу-суьгӀ-Семуз (кантон)
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Верди (Торино)
Верди — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Роди (Островецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Островецан кӀоштан нах беха меттигаш
Петропавловка (Амуран область)
Петропавловка (Петропавловка) — Российн Федерацин Амуран областан Архаран кӀоштара дӀатесна эвла.
Никиткино (Егорьевскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Егорьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ястребков
Хьажоргаш
Категори:Львован кӀоштан нах беха меттигаш
Букет (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Акчакаленан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Роббинсдейл (Миннесота)
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Вилар-да-Вейга
Вилар-да-Вейга — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
ЧигӀирли (ХӀозат)
Хьажоргаш
Категори:ХӀозатан кӀоштан нах беха меттигаш
Петрово (Туринскан гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Рокка-ди-Камбио
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
(2531) Кембридж
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Владимировка (Безенчукан кӀошт)
Владимировка (Владимировка) — Российн Федерацин Самарин областан Безенчукан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу барамера шораллера континенталан климатан асанехь, шен амалехь арктикан а, тропикан а а хӀаваъ кхачар а долуш. ГӀоролаш йоцу мур Ийдалан тогӀенехь лаьтта йуккъера барам 159 дийнахь, 29 апрелера 4 октябрь кхаччалц, амма гӀеххьа галл а долу оцу тӀиера цхьацца шерашкахь. Иштта, 1967 ш. тӀаьххьара бӀаьстенан гӀоролаш хилира 4 июнехь, ткъа 1950 ш. хьалхара гуьйренан гӀоролаш 14 сентябрехь хилира. ГӀоролаш цахуьлу мур бозу рельефан хьолах. Кхузахь йогӀу шарахь 500 мм йочанаш. Йочанаш цхьабосса цайаро сих-сиха йокъаллаш хӀиттайо. Йокъаллаш алсама хуьлу май беттан шолгӀа а, кхоалгӀа а декадашкахь, июнан хьалхарчу декадехь а, цасоццаш йочанаш хуьлу – дукха хьолахь январехь а, февралан хьалхарчу а, шолгӀачу а декадашкахь, ткъа кхин а октябран шолгӀачу декъехь – ноябран хьалхарчу декадехь.
Боллуджа (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нови Кушма
Нови Кушма (Новая Кушма) — Российн Федерацин Марий Элан Медведеван кӀоштара эвла.
Радюли
Радюли (Радзюлі) — Белоруссин Гроднон областан Островецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Каменка (Нелидован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Лайма (Рок, Висконсин)
Истори
Йиллина.
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Коламбиа (гуо, Пенсильвани)
Истори
Йиллина 1813 шарахь.
Вышка (Ярославлан область)
Вышка (Вышка) — Российн Федерацин Ярославлан областан Брейтован кӀоштара эвла.
Владимировац
Литература
Категори:Воеводинан автономин мехкан нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Сен-ГӀеми (Лакха Сона)
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ӏийса хих чекхваккхар
Ӏийса хих чекхваккхар- Инжил чохь дийцина хабаран а, Сийлахьчу Яхьяс Ӏийса аль Масих Йордан-хи чухул ваккхаран а сийнна керстанан дезаде ду. Хи чухула воккхучу хенахь, синоптикан Инжилш дийцарца, ''Дала стигалш дӀасаеллаялийтара. Ӏийсана хьалха кхокханан суьртехь лакхара охьадогӀуш долу Делан Са дӀахоьттира. Иза нийсса Цунна тӀе охьадеара. (Маттай 17:5)''. Цу меттехь стигало кхайкхира: ''«Иза ву Сан хьоме КӀант! Цуьнца бу Сан лаам!»(М. 3:17)''. Ионнас дӀаязйинчу Инжилехь а дуьйцу Ӏийса Йордан-хи чухула чекхваккхар а, Деза Са доссар а. Амма ма-дарра ца яздо. Сийлахьчу Яхьяс динчу тоьшаллица дуьйцу.
Перкинс (Джорджи)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Агилар-де-Сегарра
Агилар-де-Сегарра — Испанин Барселона провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Петрокаменски
Билгалдахарш
Категори:Категори:Горноуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Печени
Хьажоргаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Мирни (Угловскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Сычевка (Павлодаран область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Леньково (Рузан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нови Комино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Булутлу (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Акчакаленан кӀоштан нах беха меттигаш
Потеряево (Сиземскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Исаев (Каменскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ростовн областан Каменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Печеркино (Свердловскан область)
Печеркино (Печеркино) — Свердловскан областан Пышман гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Верди II (Палермо)
Верди II — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Вестерхорн
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Дервишджемал (ХӀозат)
Хьажоргаш
Категори:Тунджели провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀозатан кӀоштан нах беха меттигаш
Вязовики (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Койолар (Исхуатлан дел Суресте)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лайонс (Висконсин)
Лайонс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера гӀала (town).
Пустошино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Юрьевка (Баштанкан кӀошт)
Юрьевка — Украинин Николаевн областан Баштанкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лайкоминг (гуо, Пенсильвани)
Истори
Йиллина 1795 шарахь.
Наумовка (Алтайн мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Чилингир (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пилещина
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Радюши-Туща
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Александровка (Эртилан кӀошт)
Александровка (Александровка) — Российн Федерацин Воронежан областан Эртилан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хаьлаьдж (Шаьруран кӀошт)
Хаьлаьдж (Xələc) — Азербайджанан Шаьруран кӀоштара эвла.
(3752) Камилло
Истори
ДӀайиллина 1985 шеран 15 августехь Элеанор Хелин, Мария Баруччи цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1985 PA».
Санта Хуанита (Озулуама де Маскареньяс)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Альпенс
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Барселона провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Весели (Мариуполан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ройалтон (Миннесота)
Истори
Ройалтон гӀала йиллина  шарахь.
Лакаванна (гуо, Пенсильвани)
Лакаванна — АЦШ Пенсильвани штатера гуо. Центр – гӀала Скрантон.
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Пилигримова
Пилигримова (Пилигримова) — Свердловскан областан Тугулыман гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Менье-ле-Виконт
Менье-ле-Виконт (Meigné) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Григорьевка (Безенчукан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Безенчукан кӀоштан нах беха меттигаш
Кривошеино (Наро-Фоминскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Наро-Фоминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Буьйуькнанели (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Вестермор
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Шлезвиг-Гольштейн латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сен-ФегӀжоь (Лакха Сона)
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Роквиль (Миннесота)
Хьажоргаш
Категори:Миннесота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Койолар (Платон Санчез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ланкастер (гуо, Пенсильвани)
Ланкастер — АЦШ Пенсильвани штатера гуо. Центр – гӀала Ланкастер.
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Табантал
Табантал — Кхазакхстанан Актобен областан Хромтаунан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Менье (Мен а, ЛуагӀа а)
Менье (Meigné-le-Vicomte) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.
Ясногородка (Николаевн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Росолы
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Санта Хулия (Акаюкан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Городилово (Рузан кӀошт)
Городилово (Городилово) — Российн Федерацин Москохан областан Рузан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сенан (Лакха Сона)
Сенан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Лакха Сона.
Дурсункоьй (Арнавуткоьй)
Дурсункоьй (Dursunköy) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Истмала провинцин (ил) Арнавуткоьйнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Виларинью-даш-Камбаш
Виларинью-даш-Камбаш — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Северни (Амуран область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу муссоналлин сипташца. Иштта климат кхоллайаларан бахьна маьлхан радиацин а, хӀаваан массийн циркуляции а, географин факторийн а уьйр йу. Географин факторш йукъахь дукха хӀума ду: шораллин хӀоттам; мохк хӀордан гена хилар.
Сан Грато (Асти)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ламартин (Висконсин)
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Кампрегери (Тренто)
Кампрегери — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Лебанон (гуо, Пенсильвани)
Билгалдахарш
Категори:АЦШ гуонаш
Водяни (Сартанан эвлан йукъаралла)
Водяни — Украинин Донецкан областан Мариуполан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ноля-Вершина
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
СенагӀжан-Миньяфан
Билгалдахарш
Категори:Лакха Сона департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Приданцы
Хьажоргаш
Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш
Обгонный Пункт Районни
Обгонный Пункт Районная (Обгонный Пункт Районная) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Баганан кӀоштара эвла.
Клютиково
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Камнев (Брянскан область)
Камнев (Камнев) — Российн Федерацин Брянскан областан Клетнян кӀоштара эвла.
Рокфорд (Миннесота)
Истори
Рокфорд гӀала йиллина  шарахь.
Дурусу (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Сан Грато (Бьела)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рид-Крик (Джорджи)
Рид-Крик — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Джорджи штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Ламонт (Висконсин)
Хьажоргаш
Категори:Висконсин штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Лесни Задорье
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Скобельцыно
Скобельцыно (Скобельцыно) — Российн Федерацин Амуран областан Архаран кӀоштара эвла.
Карабакир (ХӀозат)
Хьажоргаш
Категори:ХӀозатан кӀоштан нах беха меттигаш
Койолар (Тамиява)
Койолар — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Большая Добринка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мозе-суьгӀ-Луе
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Санта Хулия (Мисантла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Прилесье (Чаусин кӀошт)
Прилесье (Прылессе) — Белоруссин Могилёвн областан Чаусин кӀоштара эвла.
Лоренс (гуо, Пенсильвани)
Мохк
Гуон майда 939,4 км². .
Власова Грива (кордон)
Власова Грива (кордон) (Власова Грива (кордон)) — Российн Федерацин Самарин областан Безенчукан кӀоштара дӀатесна эвла.
Кичижно
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан Грато (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Караджакоьй (ХӀозат)
Караджакоьй (Karacaköy) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Тунджели провинцин (ил) ХӀозатан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ХӀозатан кӀоштан нах беха меттигаш
Павловка (Угловскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Рудишки (Ворнянскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Пия
Билгалдахарш
Категори:Верхотурьен гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Прилеповка (Белорусси)
Прилеповка (Прылёпаўка) — Белоруссин Могилёвн областан Чаусин кӀоштара эвла.
Рокка-Сан-Джованни
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Абруццо йукъара гӀаланаш
Ланглейд (Висконсин)
Истори
Йиллина.
Булыгино (Рузан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Рузан кӀоштан нах беха меттигаш
Вердура (Леко)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Прокино (Шекснан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ГарахӀаьсаьнли (Шаьруран кӀошт)
ГарахӀаьсаьнли (Qarahəsənli) — Азербайджанан Шаьруран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Шаьруран кӀоштан нах беха меттигаш
Монгийон
Билгалдахарш
Категори:Мен а, ЛуагӀа а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Койолес (Актопан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Клин (Брянскан область)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
ХӀаджимашли (Арнавуткоьй)
Хьажоргаш
Категори:Арнавуткоьйнан (Истмала) микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Александровка (Безенчукан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 256 адам леррина 2010 шарахь.
Селино (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Цепков
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Горински (Брейтован кӀошт)
Горински (Горинское) — Российн Федерацин Ярославлан областан Брейтован кӀоштара эвла.
Дениз (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Шанлиурфа провинцин нах беха меттигаш
Санта Хулия (Пануко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сент-ГӀен (Лакха Сона)
Географи
.
Карделен (ХӀозат)
Хьажоргаш
Категори:ХӀозатан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Грато-Коломбаро (Асти)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Борщёвски Пески
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мерсер (гуо, Пенсильвани)
Мерсер — АЦШ Пенсильвани штатера гуо. Центр – гӀала Мерсер.
Первомайски (Баганан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Баганан кӀоштан нах беха меттигаш
Мольия (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лопатьево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
ХӀадимкоьй
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рудишки (кӀотар)
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Путьки (Чаусин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Чаусин кӀоштан нах беха меттигаш
Дибек (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Акчакаленан кӀоштан нах беха меттигаш
Вилела (Амареш)
Вилела  — Португалин Брага гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Дибек (Акчакале)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Вилела (Амареш)
Географи
кӀошташ. Майда —.
Шафарсько
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бутков
Хьажоргаш
Категори:Кашарин кӀоштан нах беха меттигаш