cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ранчо эль Саусильо (Сан Фелипе)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Дашкова, Екатерина Романовна
Академин урхалла а, литературин гӀуллакх а
Воронцова-Дашкова Екатерина Романовна хилира Ӏилманийн академин урхалла дина дуьненахь дуьххьарлера зуда. Кхин а цуо кховдорца шарахь йиллира Императоран Российн академи, цуьнан коьрта Ӏалашо йара оьрсийн мотт таллар, ткъа Дашкова хилира цуьнан хьалхара председатель.
(12058) 1998 DV11
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 24 февралехь NEAT проект цӀе йолу Ӏилманчо Халеакала обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 DV11» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Мочидло (Малопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Мейилдере (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:Анкара провинцин микрокӀошташ
(12059) du Chatelet
(12059) du Chatelet — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Панж (Мозель)
Географи
.
Ла Бока дел Эстеро (Алварадо)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
HD60455
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Коврово (Калининградан область)
Хьажоргаш
Категори:Зеленоградскан кӀоштан нах беха меттигаш
Порплище
Порплище (Порплішча) — Белоруссин Витебскан областан Докшицин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Изедеркино
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Моргаушин кӀоштан нах беха меттигаш
Гранха Мария Эстер (Пабельон де Артеага)
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
Каменецки
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бов
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Орогранде (Нью-Мексико)
Хьажоргаш
Категори:Нью-Мексико штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Нью-Мексико штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Теапа (Исматлавакан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Тиянье
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Долгово (Переславлан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Переславлан кӀоштан нах беха меттигаш
ГоькдогӀан (Курталан)
Хьажоргаш
Категори:Сиирт провинцин нах беха меттигаш
Хилдехьарой
Хьажа. кхин
Категори:Нохчийн тайпанаш
МейилхӀаджилар (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:НаллихӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Мощениця (Бохенскан повет)
Мощениця — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(12061) Alena
(12061) Alena — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Паинью (Португали)
Паинью  — Португалин Лиссабон гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Прудище (Докшицин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Подгуже-Парцеле
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ницца-Монферрато
Ницца-Монферрато — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Асти провинцехь.
Тржебобуз
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Гранха Мария Луиса (Агуаскальентес)
Истори
1789 шеран 24 апрелехь дуьйна Сакатекас штатан йукъахь йара, 1835 шеран 23 майхь дуьйна Агуаскальентес штатан йукъахь йу
БиберогӀлу (Измит)
БиберогӀлу (Biberoğlu) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Измитнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Охо-Амарилло (Нью-Мексико)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Идаев, Юсуп Шамсудди́нан воӀ
Доьзал
Да Идаев Шамсуддин Сапаран воӀ, ресхьаштбертан председатель болх беш хилла, лецира 1944 шарахь, кхелхира карагандин набахтехь. Юсупан берриш вежарий а, йижарий а белира махках даьхначу заманахь. Иза ша цхьаъ кхиира шен ненан Мациева Мединин.
Большое Нивище
Большое Нивище (Большое Нивище) — Российн Федерацин Тверан областан Спирован кӀоштара эвла.
Перенежье
Перенежье (Перенежье) — Российн Федерацин Калугин областан Барятинан кӀоштара эвла.
ГуьрогӀлу
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(12063) 1998 FH11
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пареде (Кашкайш)
Пареде  — Португалин Лиссабон гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Ла Бокана (Эмилияно Запата)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Гуьргоьзе (Курталан)
Хьажоргаш
Категори:Сиирт провинцин нах беха меттигаш
Шембелево
Шембелево (Шембелево) — Российн Федерацин Смоленскан областан Рославлан кӀоштара эвла.
Великая Мыса
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Кйома (Ливорно)
Кйома — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Теапа Окотемпа (Мистла де Алтамирано)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Торо (Тьера Бланка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мощениця (Горлицкан повет)
Мощениця — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Матвеева Гора
Хьажоргаш
Категори:Вашкин кӀоштан нах беха меттигаш
ПельтгӀ
ПельтгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
Восьенн (Уаза)
Географи
.
Весели (Березнеговатин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чубаьхкинарой
Хьажа. кхин
Категори:Нохчийн тайпанаш
БоьгӀуьрген (Измит)
БоьгӀуьрген (Böğürgen) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Коджаэли провинцин (ил) Измитнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
Наллигоьлджуьк (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:НаллихӀанан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Долни Пасеки
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гатли (Миссисипи)
Гатли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Нераж (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Пасу-ди-Аркуш
Географи
кӀошташ. Майда —.
Ранчо эль Требол, Комерсиялизадора (Сан Хосе Итурбиде)
Географи
Ранчо эль Требол, Комерсиялизадора лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
HD60572
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Среднее Шадбегово
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
(12066) 1998 FX39
(12066) 1998 FX39 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Веребушки
Хьажоргаш
Категори:Сморгонан кӀоштан нах беха меттигаш
Синельниково (Новосибирскан область)
Синельниково (Синельниково) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Чулыман кӀоштара эвла.
Кйомати (Верона)
Кйомати — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Булдук (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Измитан кӀоштан нах беха меттигаш
НебиогӀлу (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ХӀаджиилйас (Айдинджик)
Хьажоргаш
Категори:Йозгат провинцин нах беха меттигаш
Категори:Йозгатан Айдинджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Саскаль
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Якутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+9.
ХӀаджиилйас (Айдинджик)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ясённа (Серадзькан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гранзе
Гранзе — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
Сан Рафаел (Сан Мигел Тотолапан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Монтекристо (Исла)
Монтекристо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Монтекристо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
(10308) 1990 QC3
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 28 августехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 QC3».
Гейделберг (Миссисипи)
Хьажоргаш
Категори:Миссисипи штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Неугодово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Корчагино (Калининградан область)
Корчагино (Корчагино) — Российн Федерацин Калининградан областан Зеленоградскан кӀоштара эвла.
Мощениця-Нижня
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Теапан (Акахете)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Ла Бокана, Дос Бокас (Медельин)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ранчо эль Тресе (Леон)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Пустоселье (Докшицин кӀошт)
Пустоселье (Пустаселле) — Белоруссин Витебскан областан Докшицин кӀоштара эвла.
Турица (Лучани)
Литература
Категори:Моравич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Гайни (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Светлични (Прилукин кӀошт)
Светлични — Украинин Черниговн областан Прилукин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Каратун (Апастован кӀошт)
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Дубови (Жуьгтийн автономин область)
Хьажоргаш
Категори:Биробиджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Пети-ГӀедегӀшен
Географи
.
Усцянки (Августивскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Ногараце (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Плота (Калугин область)
Плота (Плота) — Российн Федерацин Калугин областан Барятинан кӀоштара эвла.
(12069) 1998 FC59
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Гребен (Германи)
Гребен — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
Тржебоветице
Демографи
Бахархойн динамика:
Никельково
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фаррагат (Айова)
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ЖӀайхойн-Ӏаьндийн меттанаш
Билгалдахарш
Категори:ЖӀайхойн-Ӏандийн меттанаш
Комсомольски (Узловин кӀошт)
Комсомольски (Комсомольский) — Российн Федерацин Тулин областан Узловин кӀоштара эвла.
Дреплево
Хьажоргаш
Категори:Переславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез (Ометепек)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
HD60813
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Бильгиш
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Песчанка (Докшицин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Кулчига
Кулчига (Кулчига) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Апастован кӀоштара эвла.
Гаути
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ноле (Турин провинци)
Ноле  — Италин Пьемонт регионера коммуна. Лаьтташ йу Турин провинцехь.
Гайоне (Алесандрия)
Гайоне — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Лесной Стинка
Лесной Стинка — Украинин Харьковн областан Купянскан кӀоштара эвла.
Озанкоьй (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:НаллихӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Гранха Марй (Сан Франсиско де лос Ромо)
Гранха Марй — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Гикори (Миссисипи)
Истори
Йиллина.
Мали Чекон
Хьажоргаш
Категори:Анапан муниципалан кхолламан нах беха меттигаш
Ранчо эль Фелис, Хосе Луис Фелис Ранхел (Ирапуато)
Ранчо эль Фелис, Хосе Луис Фелис Ранхел — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Остратово
Хьажоргаш
Категори:Мошенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Станция Пенек
станция Пенек (станция Пенек) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Чулыман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Мужасихле
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ермаково (Моргаушин кӀошт)
Ермаково (Ермак, Ермаково) — Чувашин Моргаушин кӀоштара эвла.
Бахархой
Бахархойн дукхалла 130 стаг ( 2010 шо).
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: чувашаш (100,00%),.
Стари Шадбегово
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Фейрбанк (Айова)
Истори
Фейрбанк гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Монтекристо (Лас Чоапас)
Монтекристо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ДаьргӀойн мотт
Билгалдахарш
Категори:Российн меттанаш Категори:ДегӀастанан меттанаш
Петровичи (Докшицин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Кондуки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Теапан (Рафаел Лусио)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Седнев
Седнев — Украинин Черниговн областан Черниговн кӀоштара эвла.
Могутово (Оренбурган область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Сан Рафаел, Сан Рафаел де Лопез (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Сан Рафаел, Сан Рафаел де Лопез — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Гросберен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Церова (Горньи Милановац)
Церова  (Церова) — Сербин Моравич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Ранчо эль Фраиле, Уерта эль Фраиле (Сан Фелипе)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
ГиньекугӀ
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
БокгӀуассан
Билгалдахарш
Категори:ИзегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ясень (Скерневицкан повет)
Ясень  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Перейру-де-Пальякана
Перейру-де-Пальякана — Португалин Лиссабон гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Большие Болгояры
Билгалдахарш
Категори:Апастован кӀоштан нах беха меттигаш
Чачак (Серби)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лиговка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ногаре (Тренто)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Долни Плезом
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Тржебовле
Тржебовле (Třebovle) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Красновка (Зеленоградскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат хӀордан йу, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.
Хьажоргаш
Категори:Зеленоградскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лисья Поляна (Бузулукан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Малаховка (Рославлан кӀошт)
Малаховка (Малаховка) — Российн Федерацин Смоленскан областан Рославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Дубнево
Дубнево (Дубнево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Переславлан кӀоштара эвла.
ГискагӀ
Билгалдахарш
Категори:Уаза департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кийикишла
Хьажоргаш
Категори:Йозгатан Айдинджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Бича
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сундошур
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
(12077) 1998 FZ70
(12077) 1998 FZ70 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Калмыково (Чуваши)
Калмыково (Калмăккасси, Калмыково) — Чувашин Моргаушин кӀоштара эвла.
Сан Роке (Мочитлан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Эль Торсидо (Карильо Пуерто)
Географи
Эль Торсидо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Гайофана (Римини)
Гайофана — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Ла Болса (Озулуама де Маскареньяс)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Теапан (Тлаколулан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Ключи (Аскин кӀошт)
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Теапан (Тлаколулан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Гросдершау
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бранденбург латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чайир (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин нах беха меттигаш
(12078) 1998 FJ72
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 20 мартехь LINEAR проект цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 FJ72» саналган.
Калиновка (Березнеговатин кӀошт)
Калиновка — Украинин Николаевн областан Березнеговатин кӀоштара эвла.
Селище (Нежинан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Голешонки
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Фергюсон (Айова)
Истори
Фергюсон гӀала йиллина  шарахь.
Глатиньи (Уаза)
Глатиньи (Glatigny (Oise)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.
Борлино
Хьажоргаш
Категори:Спирован кӀоштан нах беха меттигаш
Полом (Барятинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Барятинан кӀоштан нах беха меттигаш
Шарани (Горньи Милановац)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Дубовицы (Переславлан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кучаново
Кучаново — Башкирийчоьнан Аскин кӀоштара эвла, иза Ключевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 145 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452882, код ОКАТО — 80204825002.
Грос-Коьрис
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(12080) 1998 FC111
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Мухувка (Малопольскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Малые Кокузы
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий 4, гӀезалой 259, чувашаш 7.
Гамзичи
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Подзагайник
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ла Болса (Темпоал)
Ла Болса — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Русски Поляна (Жуьгтийн автономин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Владивостокца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+10.
Монтенегро (Озулуама де Маскареньяс)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Голден (Миссисипи)
Голден  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Миссисипи штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Шареник
Шареник (Шареник) — Сербин Моравич гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Гранха Монсерат (Сан Франсиско де лос Ромо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Агуаскальентес штатан нах беха меттигаш
Краснофлотски (Выборган кӀошт)
Краснофлотски (Краснофлотское) — Российн Федерацин Ленинградан областан Выборган кӀоштара эвла.
Нижняя Вязовка
Хьажоргаш
Категори:Бузулукан кӀоштан нах беха меттигаш
Ужаниха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Хьажоргаш
Категори:Чулыман кӀоштан нах беха меттигаш
Фертайл (Айова)
Истори
Фертайл гӀала йиллина  шарахь.
Анна Иоанновна
Девешин лаамца
Оцу хенахь Къилбаседин тӀом боьдуш бара. Оьрсийн эскарша цакоьрруш дӀатоьттура шведаш Балтикайистера, паччахь Пётр ойла йан волавелира регионера Российн Ӏаткъам дипломатин хьесапашца чагӀбан. Рига йаьккхинчул тӀаьхьа оьрсийн мохк тӀекхечира Курляндин герцогаллин, иза бозуш бара Речь Посполитех. Герцогаллин хьал чолхе дара. Шведаш мохк дӀалаьцначул тӀаьхьа, 1701 шарахь дуьйна герцог эккхийна вара Данциге. Речь Посполитехь наг-наггахь ойла кхоллалора герцогалла дӀайаккха, иза баьччаллашка екъа. Герцог Фридрих-Вильгельман деваша пруссин паччахь Фридрих Вильгельм I-рниг а вара хан ларйеш, герцогалла шен махках схьатоха. Шведаш эшначул тӀаьхьа, Курлянди дӀалаьцна хилира оьрсийн эскарша, Россегахь йисира архаш оцу ловзарехь. 1709 шеран октябрехь Пётр I цхьаьнакхийтира паччахь Фридрих Вильгельм I-чуьнца Мариенвердерехь, полтавехь толаран тулгӀенан тӀехь, паччахьера пурба даьккхира оьрсийн паччахьан доьзалан векалех цхьаъ къона герцоге йахийта. Харжам бира Петран вешин Иван V-гӀачун тӀаьхьенах. Билггала маре йохуьйтург харжа тӀедиллира паччахь-аьзни Прасковьян шена, цуо хаьржира шен йуккъера йоӀ — Анна. Официалан йехаран доьхьала Аннас йаздира шен хинволчу майрачуьнга: ''«Хьан сийлаллера 11-гӀа июлехь даийтинчу безамечу кехатера, суна башха самукъадолуш хиира, Делан пурбанца а, церан сийлалла сан дукха безачу гергарчеран пурбанца а, вайшиннан мах барех лаьцна. Цуьнца цхьана ца тешийтича ца йолу Хьан сийлалла, цхьан хӀума хир дац суна иштта таме, ахьа хьайн безам балхор санна. Сайн агӀора тешам ло аса, хьан сийлалла, иштта безам сайн а хиларх: вайшиъ ирахь Ӏаш меттиг ма-елли аса багахула изза хьоьга дӀаэр ду, бухайуьсу, серлонан герцог, Хьан сийлаллин къера хьадалча»''. Амма бийца бух бу дерриг иштта хаза цахиларх, официалан кехатехь санна, кхин тӀе иза хиира гӀалахошна а. Оцу хенахь петарбухехь лекхна эшаран дешнаш а дисина : Ма лохьа со, деваша, паччахь Пётр Алексеевич, хира махка керста боцучу, мостагӀийн болчу, Лохьа со, паччахь, хьайн инарле, эла-боярине.
Ненаца йолу йукъаметтиг
Йукъаметтигаш цӀеххьана телхира, паччахь-аьзнин Прасковьян Аннин Бестужевца йолу «иэхье» уьйранех дерг хиича. Паччахь-аьзни Прасковья чугӀоьртира паччахьан Петран Бестужев Митавера схьакхайкхар тӀедилларца йа шена йоӀ йолчу йаха бакъо йелла, цигахь шега низам хӀоттадайтитарца. Митаве вахара паччахь-аьзнин ваша Салтыков Василий, иза сихха девне велира Бестужевца, цуо шен йишега йаздира уггаре гӀониг, Бестужевх лаьцна а, йишин йоьӀах лаьцна а.
Куц а, амал а
ЧӀогӀа оьзда вац император-аьзних йаздеш испанин дипломат герцог де Лириа:
Чубуклуосманийе (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Измитан микрокӀошташ
Палутино (Новгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Мошенскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ранчо эль Хикоте (Силао)
Географи
Ранчо эль Хикоте лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
HD61045
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Повуа-ди-Санту-Адриан
Повуа-ди-Санту-Адриан — Португалин Лиссабон гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Лиман (Харьковн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Губан кӀошт
Кубан кӀошт (Quba rayonu) — Азербайджанан административан дакъа. Административан центр — гӀала Губа.
Ястшембенець
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Красни Восток (Жуьгтийн автономин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тржебом
Тржебом (Třebom) — Чехин Моравия-Силезия мехкан кӀоштара эвла.
Шилопай
Литература
Категори:Моравич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Шонгуты
Бахархойн дукхалла
2010 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий 73, гӀезалой 45.
Грос-Кройц (Хафель)
Грос-Кройц — Германин Бранденбург латтана йукъара коммуна.
Сан Салвадор де лас Позас (Коюка де Бенитез)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Никифоровка (Бузулукан кӀошт)
Никифоровка (Никифоровка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Бузулукан кӀоштара эвла.
Гудмен (Миссисипи)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Будовка
Будовка (Будовка) — Российн Федерацин Тверан областан Спирован кӀоштара эвла.
ЧукурбагӀ (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Измитан микрокӀошташ
Категори:Измитан кӀоштан нах беха меттигаш
Круглово (Зеленоградскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Зеленоградскан кӀоштан нах беха меттигаш
Конакпинар (Курталан)
Конакпинар (Konakpınar) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Сиирт провинцин (ил) Курталанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Курталанан кӀоштан нах беха меттигаш
Аниськи (Смоленскан область)
Аниськи (Аниськи) — Российн Федерацин Смоленскан областан Руднян кӀоштара эвла.
Ястшембице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лиман Второй (Харьковн область)
Лиман Второй — Украинин Харьковн областан Двуричнин кӀоштара эвла.
Норкино (Владимиран область)
Норкино (Норкино) — Российн Федерацин Владимиран областан Петушкин кӀоштара эвла.
(12086) Joshualevine
(12086) Joshualevine — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Гурьесо
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Кантабрия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ясашно-Барышево
Ясашно-Барышево (Ясашно-Барышево) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Апастован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 214 стаг (2010 ).
Апшеронан кӀошт (Азербайджан)
Билгалдахарш
Категори:Азербайджан
Тржебомислице (Жатчани)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ферфилд (Айова)
Ферфилд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айова штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Серединка (Черниговн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Саипбейли (Курталан)
Хьажоргаш
Категори:Курталанан кӀоштан нах беха меттигаш
Долни Подгайи
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Новороссийски (Николаевн область)
Новороссийски — Украинин Николаевн областан Березнеговатин кӀоштара эвла.
Авадай
Хьажоргаш
Категори:Аскин кӀоштан нах беха меттигаш
Карманкасы (Моргаушин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Чувашин Моргаушин кӀоштан нах беха меттигаш
Коьсрелик (Айдинджик)
Хьажоргаш
Категори:Йозгатан Айдинджикан кӀоштан нах беха меттигаш
Мытник (Вашкин кӀошт)
Мытник (Мытник) — Российн Федерацин Вологдин областан Вашкин кӀоштара эвла.
Сарикайа (НаллихӀан)
Хьажоргаш
Категори:НаллихӀанан кӀоштан нах беха меттигаш
Буной
Буной (Бунихой, Бунахой, Буни) — ЧӀебарлой тукхам йукъадогӀу, ЧӀебарлойх схьадаьлла нохчийн тайп. Декъало Акхарш, Цагур гаранашка. Тайп схьадаьллачу ломан эвлан цӀе Буне ю.
Этимологи
ЦӀе схьаяьлла «бун» дашах.
Пестово (Мошенскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тугалуд
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Кудринка
Сахьтан аса
Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 йу. Кхузара хан Москохан хенал 1 сахьт башха йу, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Исраилехь а, Туруойчохь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса йу. Йукъара Европин хенал +1 сахьт башха йу. Ӏай Йукъара Европин хенал +2 башха йу.
Овчинино (Владимиран область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ПонпьегӀгӀ (Мозель)
ПонпьегӀгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.
Географи
.
ГондгӀевиль (Уаза)
Географи
.
Ястшембя (Кутновскан повет)
Ястшембя  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Анцифорово (Руднян кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD61073
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Кабесон-де-ла-Саль
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Кантабрия провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ябланица (Горньи Милановац)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Булым-Булыхчи
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 308 стаг (2010).
ДогӀан (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Флойд (Айова)
Хьажоргаш
Категори:Айова штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гранха Оскар (Пабельон де Артеага)
Гранха Оскар — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Евсеево
Хьажоргаш
Категори:Переславлан кӀоштан нах беха меттигаш
Нови Казанка (Оренбурган область)
Новая Казанка (Новая Казанка) — Российн Федерацин Оренбурган областан Бузулукан кӀоштара эвла.
Чувашкино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Каштановка (Гурьевскан гӀалин гуо)
Сахьтан аса
Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 йу. Кхузара хан Москохан хенал 1 сахьт башха йу, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Исраилехь а, Туруойчохь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса йу. Йукъара Европин хенал +1 сахьт башха йу. Ӏай Йукъара Европин хенал +2 башха йу..
Хьажоргаш
Категори:Гурьевскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Рассвет (Анапан муниципалан кхоллар)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тржебомислице
Географи
.
Бухолово (Спирован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Подкраево
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Петрово (Мошенскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Мошенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Баботки
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Кушсарай (Айдинджик)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Себастиян (Кузамала де Пинзон)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Ла Бомба (Тиватлан)
Ла Бомба — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Эль Тотолоче (Хесус Каранза)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
(12090) 1998 HX36
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Одаленго-Гранде
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
Утяшино
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Сиволож
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Липцы (Харьковн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Долни Подулши
Демографи
Бахархойн динамика:
Кйотасо (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гранха Офелия (Ринкон де Ромос)
Гранха Офелия — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Курмашево (Апастован кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Апастован кӀоштан нах беха меттигаш
Важайново
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тржебонин
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Раздольни (Жуьгтийн автономин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Биробиджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо Юририя, Касас Бланкас (Силао)
Ранчо Юририя, Касас Бланкас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ястшембя (Ловицкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Турел
Турел (Турел) — Российн Федерацин Удмуртин Игран кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Нова Весь-Елцка
Нова Весь-Елцка — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Ферма (Подлясьен воеводалла)
Ферма  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Перуштица
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Пловдиван областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Разиньково (Калугин область)
Разиньково (Разиньково) — Российн Федерацин Калугин областан Барятинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Ильбеши (Моргаушин кӀошт)
Ильбеши (Илпеш, Ильбеши) — Чувашин Моргаушин кӀоштара эвла.
ДуьгӀмеджилер (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Агдашан кӀошт
Агдашан кӀошт (Ağdaş) — Азербайджанан административан дакъа. Административан центр — гӀала Агдаш.
Сосновая (Докшицин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
(10318) Sumaura
Истори
ДӀайиллина 1990 шеран 15 октябрехь Т. Номура, К. Каваниси цӀе йолу Ӏилманчо Minami-Oda обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1990 TX».
ПостгӀофф
Географи
.
Сан Себастиян (Таско де Аларкон)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Монтепио, Лос Паласиос (Сан Андрес Тустла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Эль Трабоназо (Катемако)
Эль Трабоназо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тевиланго (Зонголика)
Тевиланго — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ятно
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(12094) Mazumder
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ключевой Лог
Хьажоргаш
Категори:Аскин кӀоштан нах беха меттигаш
Липчановка
Липчановка — Украинин Харьковн областан Изюман кӀоштара эвла.
Оджеббио
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Пьемонт йукъара гӀаланаш
ЭмирхӀан (Измит)
Хьажоргаш
Категори:Коджаэли провинцин микрокӀошташ
Категори:Измитан кӀоштан нах беха меттигаш
Долни Пожари
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Нова Весь-Илавецка (Вармия-Мазурин воеводалла)
Нова Весь-Илавецка  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Свирковщина
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Тейлан (Курталан)
Тейлан (Teylan) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Сиирт провинцин (ил) Курталанан кӀоштара эвла.