cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Банан
История
Наиболее ранние письменные упоминания об этом растении дошли до нас в памятнике индийской культуры Ригведа (XVII—XI вв до н. э.) — вероятно, к тому времени бананы с помощью мореплавателей уже были интродуцированы на Индийском субконтиненте. В этом источнике бананы были названы съедобным растением наряду с манго и крыжовником. Растение неоднократно упоминается в древнейших индийских эпосах Махабхарата и Рамаяна, созданных предположительно в XIV веке до н. э.). В частности, в книге Аранья-канда из сборника Рамаяна говорится, что члены царской семьи носили одежды, сотканные из волокон банановых листьев . В буддийском каноне на языке пали, обнаруженном на Цейлоне и относящемся к V—VI векам до н. э. описывается, что монахам разрешено в праздничные дни пить напиток, приготовленный из бананов . Первым вне-индийским письменным источником, в котором можно найти упоминание о банане, считается «История растений» древнегреческого философа Теофраста, жившего в IV веке до н. э. В этой работе философ сделал первую попытку систематического описания растений, благодаря чему его считают одним из основателей ботаники. Китайский тактик и писатель Ян Фу (楊阜), живший во времена китайской династии Лян (502—557 гг.), в своей «Энциклопедии диковинок» впервые упоминает о разведении бананов в этой стране. Римский писатель Плиний Старший в «Естественной истории» (77 год) упоминает о том, что Александр Македонский во время своего похода в Индию в 327 году до н. э. попробовал этот фрукт и даже привёз его с собой в Европу. Если до тех пор в западном мире не отмечено явного обозначения для банана (греки и римляне говорят о нём как о «замечательном индийском фруктовом дереве»), то у Плиния Старшего он впервые упоминается как «пала» («pala»). Это название до сих пор сохранилось в одном из индийских языков малаялам.
Индустрия
В настоящее время бананы выращивают практически во всех странах с влажным тропическим климатом, главным образом, в развивающихся. Согласно данным Продовольственной сельскохозяйственной организации ООН (ФАО), занимающейся вопросами развития сельского хозяйства, общий объём выращенных бананов в мире в 2001 году предположительно составил около 99 млн тонн (число приблизительное, поскольку учитывает весь урожай, включая также приусадебные участки). Далеко не все страны занимаются экспортом этой продукции — например, Индия, Бразилия, Китай, Таиланд выращивают её лишь для внутреннего потребления.
Блюда
В Перу распространено блюдо на каждый день из Платанос — чаппо. С зелёных плантайнов снимают кожуру, варят около 20 минут, после чего толкут. Полученное пюре и есть чаппо. Бывает двух видов: обычное и сладкое. Для сладкого варианта берутся зрелые плантайны — мадурос (maduros).
Вредители
Среди вредителей наиболее опасны для бананов круглые черви, или нематоды (Nematodes) — эти обитающие в почве паразиты проникают в корневища растений, чем способствуют распространению в них грибка Fusarium oxysporum и последующему гниению. Наибольший ущерб плантациям приносят следующие виды нематод: Pratylenchus coffaea, Meliodogyne incognita, Scutellonema brachyurum, Helicotylenchus multicinctus, Helicotylenchus nannus, Radopholus similis.
Санта-Урсула
Санта-Урсула — Испанин Санта-Крус-де-Тенерифе провинцин муниципалитет.
Пяно Скарпара (Пескара)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ферьера (Салерно)
Ферьера — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Заболотники (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билчице
Билчице (Bílčice) — Чехин Моравия-Силезия мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Моравия-Силезия мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Свобода (Веткан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Веткан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Пуьиссаликон
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Армутлу (Испир)
Армутлу (Armutlu) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Испирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
NGC 3667
NGC 3667 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Милюково (Ивановн область)
Хьажоргаш
Категори:Савинан кӀоштан нах беха меттигаш
Вроняви (Лодзинскан воеводалла)
Вроняви  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Мирни (Кемеровн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Колашин
Билгалдахарш
Категори:Ӏаьржаламанчоь
Ла Синта (Уриянгато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Нукутин кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Иркутскан область Категори:Российн кӀошташ
ТгӀуа-Бассен
Географи
.
Драгодана (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Димбовица жудецан коммунаш
Эскалерилья (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Советски (Куртамышан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Пологи (Киеван область)
Пологи — Украинин Киеван областан Васильковн кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Васильковн кӀоштан нах беха меттигаш
Лаура а, Консепсион а (Бока дел Рио)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Мушковатово
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Чупахино
Хьажоргаш
Категори:Мценскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3668
NGC 3668 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Сан Антонио (Тлалискоян)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Эль Кафетал (Наолинко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
ПуьиссегӀгие
ПуьиссегӀгие — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Щепиново
Щепиново (Щепиново) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара дӀатесна эвла.
Острова (Червенан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Врочини
Врочини — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Драгомирешть (коммуна, Васлуй)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Бораньи (Савона)
Бораньи  — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Заварзино (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Себежан кӀоштан нах беха меттигаш
Пирогово (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ферьера (Савона)
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Картино (Москохан область)
Картино (Картино) — Российн Федерацин Москохан областан Ленинскан кӀоштара эвла.
Охоз (Простейов)
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ла Синта де Берналес (Ирапуато)
Географи
Ла Синта де Берналес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
ЭстгӀебе
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бенсхаузен
Бенсхаузен (Benshausen) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Ольхонан кӀошт
Ольхонан кӀошт (Ольхонский район) — Иркутскан областан муниципалан кӀошт.
Кайатепе (Чаталпинар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Юлински
Юлинское (Юлинское) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара дӀатесна эвла.
Эскалерилья Запата (Акатепек)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Владимирово (Берово)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш Категори:Малхбален регионан нах беха меттигаш
Бораси (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лаурел (Искатепек)
Лаурел — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Эталь (Франци)
Географи
.
Эль Кафетал (Сан Андрес Тустла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Богородски (Кировн область)
Богородски (Богородская) — Кировн областан Кировн гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Путровка
Путровка — Украинин Киеван областан Васильковн кӀоштара эвла.
Федоровка (Каменскан йуьртан меттиг)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Кальва (ХӀордан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Николай Дар (Лукоянован кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Лукоянован кӀоштан нах беха меттигаш
Кемер (Мактааралан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Мактааралан кӀоштан нах беха меттигаш
Охоз Брна
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан Антонио (Тлалнелхуайокан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
БагӀбанлар (Билаьсуваран кӀошт)
БагӀбанлар (Bağbanlar) — Азербайджанан Билаьсуваран кӀоштара эвла.
Криворожье (Николаевн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пяно Сопрано (Савона)
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Синтилья (Пурисима дел Ринкон)
Ла Синтилья — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Пеулешть (Бихор)
Пеулешть — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Вулька-Гарварска
Вулька-Гарварска — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кечили (Чаталпинар)
Кечили (Keçili) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Чаталпинарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Отрубнево (Кашинан кӀошт)
Отрубнево (Отрубнево) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Врублев (Велюнскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Баьйдили (Билаьсуваран кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Билаьсуваран кӀоштан нах беха меттигаш
Степной (Куртамышан кӀошт)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Двориште (Берово)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш Категори:Малхбален регионан нах беха меттигаш
NGC 3672
Хьажа кхин а
3672 3672
Долне Лежече
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шкляевски
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (93%).
Барсуки (Лядскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Убераба
Убераба — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Кафетал (Тамиява)
Географи
Эль Кафетал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Борбоне (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Киран (Чаталпинар)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ГӀйоль
Географи
.
БандгӀабуа
Билгалдахарш
Категори:Майотта департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD176519
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Мачево (Къилбаседа Македони)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Стрижово (Курганан область)
Хьажоргаш
Категори:Куртамышан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Барсуки (Руднянскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Червенан кӀоштан нах беха меттигаш
Рославичи
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Биновец
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Ла Собрепьедра (Виктория)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Бадемли (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Берка (Верра)
Берка (Berka/Werra) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Новониколаевка (Николаевн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мурзиха (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Кемербастау
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Саринка
Саринка (Саринка) — Кировн областан Кильмезан кӀоштара эвла.
Нашатыркино
Нашатыркино (Нашатыркино) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара эвла.
Пяно Фаваро (Кьети)
Пяно Фаваро — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
ГӀози
ГӀози — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Марьино (Краснин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Липецкан областан Краснин кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀози
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Буйное
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мадона дел Монте (Пезаро а, Урбино а)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
HD176536
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Чакино
Чакино (Чакино) — Российн Федерацин Тамбовн областан Ржаксан кӀоштара эвла.
Долне Мрашево
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Врублев (Серадзькан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
БахӀчели (Испир)
БахӀчели (Bahçeli) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Испирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Панкратово (Кашинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Лауренсио Эрнандез (Коазинтла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Ла Соледад (Акамбаро)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Борга дей Мартири (Виченца)
Борга дей Мартири  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тези
Географи
.
Эль Кафетал (Танкоко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Бышанка
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Драгош-Воде (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Саши
Саши — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Вудка (Лодзинскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ратево
Ратево — Къилбаседа Македонин Малхбален регионан эвла. Берово йукъараллин йукъайогӀу.
Ферьера ди Кодевила (Савона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Чирьево (Каргополан кӀошт)
Чирьево (Чирьево) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Коммунарка (Москох)
Коммунарка (Коммунарка) — Российн Федерацин Москох Ленинскан кӀоштара эвла.
Эскерос (Коюка де Каталан)
Эскерос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Аьлиабад (Билаьсуваран кӀошт)
Аьлиабад (Əliabad) — Азербайджанан Билаьсуваран кӀоштара эвла.
Усатово (Саратовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кандабарово
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Хьажоргаш
Категори:Вейделевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Соледад (Апасео эль Гранде)
Географи
Ла Соледад лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Драгу (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Очелице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Станки (Веткан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Пенье (Кашинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мадона дел Монте Спинето (Алесандрия)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бисень
Географи
.
Ортакоьй (Чаталпинар)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Эль Кафетал (Хуан Родригез Клара)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Лаурита (Пануко)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чичкановски
Хьажоргаш
Категори:Ржаксан кӀоштан нах беха меттигаш
Карловка (Николаевн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Салдаманово
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Башкоьй (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Мокри (Краснин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Вуйцин (Верушовскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Замостье (Себежан кӀошт)
Замостье (Замостье) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Пяно Фонте (Козенца)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бискоупки (Брно-венков)
Бискоупки  (Biskoupky) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Эскуинапа (Чилапа де Алварез)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Сайаджатуьрк (Чаталпинар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Олеховски (Каргополан кӀошт)
Олеховски (Олеховская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара эвла.
Фронтера
Фронтера — Испанин Санта-Крус-де-Тенерифе провинцин муниципалитет.
Новински (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Коробово (Раменскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ширяевка (Тамбовн область)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
МтсамбогӀо
Географи
.
Оьрсийн-шведийн тӀемаш
Александр I волуш хилла Оьрсийн-шведийн тӀом
1807 шарахь Александр I-чо а, Наполеон I-чо а Тильзитан машар бина, чекхбаьккхира оьрсийн-пруссин-французийн тӀом. Тильзитан машар бича, Александр I-чо кховдийра шведийн паччахье Густаву IV-гӀачуьнга шен йукъарло Наполеонца маслаӀат дан. Машаран бертан цхьа бехкам бара Российн импери Йоккха Британин йина континентан блокадех схьакхетар бара (блокада йара Наполеона йина экономикин а, политикин а система). Иштта блокадех кхета дагахь йара Данин паччахьалла а. цунна дуьхьала 1807 шеран августехь Йоккха Британис паччахьаллин коьрта шахьран Копенгагенна тӀе а летта, схьалецира йерриг данин тӀеман флот. Густав IV-чо и кховдам дӀа а теттина, Ингалсчоьнца герга йахаран некъ лецира, ткъа иза къуьсуш йара шен мостагӀе волчу Наполеонца. Россий а, Йоккха Британин а зӀенаш хедира — вакилаташ хӀораммо а цӀа кхайкхира, болабелира буьйда тӀом. 1807 шеран 16 ноябрехь Российн правительствос йуха а кховдийра шведийн паччахье йукъаметтиг тойар, амма шина баттахь гергга цхьан а жоп ца догӀура. ТӀаьххьара, Густав IV-чо жоп делира, французаша Балтика хӀордан гаванаш дӀахеццалц 1780 а, 1800 а шерашкара берташ кхочуш бан йиш йац аьлла. Оцу хеннахь хиира, шведийн паччахь Даница болчу тӀамехь кечлуш вуй Ингалсчоьнна гӀо дан, цаьргара Норвеги схьайаккхархьама. Дерриг оцу хьелаша император Александр I-чунна бахьна лора Финлянди йаккха, Ӏалашо йара шайн коьрта шахьаран кхерамазалла латтор луларчу Российца гома йолчу пачхьалкхах.
1809 шеран 13 мартехь Швецехь пачхьалкхан харцам хилира, Густав IV Адольф вожийра, ткъа паччахьан Ӏедал кхечира девешин Зюдерманландан герцоган а, цунна гуонахьара элашна а кара.
Очиговец
Литература
Категори:Устецан мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тростинка (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Столбун
Столбун (Стаўбун) — Белоруссин Гомелан областан Веткан кӀоштара эвла.
Сан Антонио (Туспан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Ла Соледад (Ирапуато)
Географи
Ла Соледад лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Вулька-Грохова
Вулька-Грохова — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Андижанан область
Административан центр — гӀала Андижан.
Войнилово (Червенан кӀошт)
Войнилово (Вайнілава) — Белоруссин Минскан областан Червенан кӀоштара эвла.
Монаенки
Монаенки (Монаенки) — Российн Федерацин Липецкан областан Краснин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гвадалупе Гарсия Рамос (Трес Вальес)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Непотягово (Савинан кӀошт)
Непотягово (Непотягово) — Российн Федерацин Ивановн областан Савинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Савинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Ферьери (Торино)
Ферьери — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Лауро Делфин, Эль Баньо (Трес Вальес)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Перетрясово (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Новокамышински
Новокамышински (Новокамышинский) — Российн Федерацин Кемеровн областан Ленинск-Кузнецкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Веки-Вочи (Флорида)
Веки-Вочи  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
NGC 3681
Хьажа кхин а
3681 3681
Фоминка (Лукоянован кӀошт)
Фоминка (Фоминка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Лукоянован кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дрегану (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Арджеш жудецан коммунаш
Эскучапа (Уизуко де лос Фигероа)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Володута
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Очин
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Пяно Чезаре (Терамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Бискупице (Бискупице-Пулков)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Бостанджи (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Испирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Ало (АгӀеж)
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кани-Кели
Географи
.
Морево (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Вуйцин-Б
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Теримли (Чаталпинар)
Теримли (Terimli) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Чаталпинарнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Борганье (Лече)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Пестриково (Кашинан кӀошт)
Пестриково (Пестриково) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Вязники (Тамбовн область)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Хьажоргаш
Категори:Ржаксан кӀоштан нах беха меттигаш
Куропаткински
Билгалдахарш
Категори:Нагайбакийн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Полуяниха
Полуяниха (Полуяниха) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара дӀатесна эвла.
Валевачи
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Червенан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Велике Маями
Велике Маями — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Флорида штатера гӀала.
Новониколаевка (Дружковкан гӀалин кхеташо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гвадалупе Зетина (Саюла де Алеман)
Гвадалупе Зетина — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Сан Антонио (Тьера Бланка)
Географи
Сан Антонио лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Дудкино (Ленинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Фетовая (Ливорно)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бискупице (Злин)
Географи
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
NGC 3684
NGC 3684 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Боргария (Терни)
Боргария  — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ла Соледад (Леон)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Мехк-кхел
Мехк-кхел, Мехк Кхел — вайнеха — кхел еш йолу лакхара орган, иза кхоьллина хилла халкъан коьрта жоьпаш кхочушдан.
Члены Мехк-кхела избирались из числа авторитетных представителей различных тайпов — это обстоятельство характеризует его как выборный орган, формирующийся на коллегиальной основе, где право господствует над властью, а власть является лишь проводником идеи господства закона на всей территории мохка (страны). Верховный суд страны древних вайнахов Мехк-кхел, представляя в одном лице законодательную и судебную власть, имел также в своем подчинении службу по исполнению решений, принятых на совете. Применение данной службы было необходимо тогда, когда решению Мехк-кхела могли противиться не отдельные лица в отношении, которых был вынесен приговор, а тайп или сородичи, по тем или иным причинам вставшие на его защиту. В подобных случаях применялся, говоря современным языком, административный ресурс. Если бывали случаи, когда некоторые сельские или территориальные общины не выполняли решения Мехк-кхела, то их могли полностью уничтожить.
Совокупность сведений о Суде страны позволяет нам сделать вывод, что организация и основное предназначение Мехк-кхела были ориентированы на решение трех основных категорий вопросов особого значения: деликтов, возникавших при регулирования земельных споров между тайпами, тукхумами; спорных вопросов, по которым невозможно было принять компетентного решения в судах низшей инстанции (в роли которых выступали тукхумный и тайповый суды); издание судебных постановлений-руководств для кхелов на всей территории мохка (Сайдумов Д.Х. Суд, право и правосудие у чеченцев и ингушей (ХVIII–ХХ вв.) Грозный. 2014. 554 с.).
Пономариха
Пономариха (Пономариха) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара эвла.
ЙенимахӀалле (Чаталпинар)
Хьажоргаш
Категори:Чаталпинарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Придорожни (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (34%),, кхазакхаш (35%), Нагайбакаш (21%).
Билгалдахарш
Категори:Нагайбакийн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Яшкино (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Кенарал (Алматан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ямски (Котласан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климовски (Вилегодскан кӀошт)
Климовски (Климовская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вилегодскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Клименки (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Тумарин
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Братин Дол
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Венис (Флорида)
Истори
Венис гӀала йиллина  шарахь.
NGC 3685
Хьажа кхин а
3685 3685
Эль Кахон (Чонтла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Сан Антонио (Халтипан)
Сан Антонио — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Мадона дел Пантано (Потенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гвадалупе Кастро Морено (Хуан Родригез Клара)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Камйонка (Мальборскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Долний Лакош
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD177003
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Оштёвице
Оштёвице (Ošťovice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Чайбаши
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кенарал (Малхбален-Кхазакхстанан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Усть-Илимскан кӀошт
Усть-Илимскан кӀошт (Усть-Илимский район) — Иркутскан областан муниципалан кӀошт.
Улианополис
Географи
Муниципалитетан майда —.
Ковалев (Вейделевкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чесноковка (Курганан область)
Чесноковка (Чесноковка) — Российн Федерацин Курганан областан Куртамышан кӀоштара эвла.
Арапетовка
Хьажоргаш
Категори:Новодеревеньковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ново-Урски
Хьажоргаш
Категори:Ленинск-Кузнецкан кӀоштан нах беха меттигаш
Пяно-Ветрале (Салерно)
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ново (Савинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Феудо I (Кампобасо)
Литература
Категори:Молизе регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эспанья Уно (Кечултенанго)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
NGC 3687
NGC 3687 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Долни Славечи
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Качито (Акаюкан)
Эль Качито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Качито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Буково (Къилбаседа Македони)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш Категори:Пелагонин регионан нах беха меттигаш
Наьриманкаьнд (Билаьсуваран кӀошт)
Наьриманкаьнд (Nərimankənd) — Азербайджанан Билаьсуваран кӀоштара эвла.
Пабенице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Пеулешть (Прахова)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Боргата а Вале (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сан Антонио (Хесус Каранза)
Географи
Сан Антонио лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Бискупице (Свитави)
Демографи
Бахархойн динамика:
Димитровци
Димитровци — Болгарин Великотырновон областера эвла. Велико-Тырново йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Новопавловка (Покровскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Донецкан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Гвадалупе Константино (Озулуама де Маскареньяс)
Гвадалупе Константино — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
NGC 3688
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Кенаша
Хьажоргаш
Категори:Малхбузен-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Сырыман кӀоштан нах беха меттигаш
Боргата Артезио (Кунео)
Боргата Артезио  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Уангани
Уангани (Ouangani) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Майотта регионехь. Коммунан департамент — Майотта.
Вулька (гмина Поддембице)
Вулька  — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Лаучапан (Сан Андрес Тустла)
Лаучапан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Канички (Польша)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Илимбетова
Билгалдахарш
Категори:Аргаяшан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Новопетриковка (Донецкан область)
Новопетриковка — Украинин Донецкан областан Велики Новоселкан кӀоштара эвла.
Павликов (Тржемешне)
Павликов  (Pavlíkov) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Демографи
Бахархойн динамика:
Боьслебен-Вуьллерслебен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Нови Москва (Лукоянован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 17 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Лукоянован кӀоштан нах беха меттигаш
Письяковка
Письяковка (Письяковка) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Акбаба (Чайбаши)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Новоюрово
Новоюрово (Новоюрово) — Российн Федерацин Ивановн областан Савинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Колесников (Вейделевкан кӀошт)
Колесников (Колесников) — Российн Федерацин Белгородан областан Вейделевкан кӀоштара эвла.
Новоюрово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чамликайа (Испир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Никольски (Краснин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бездонни (Орёлан область)
Бездонни (Бездонное) — Российн Федерацин Орёлан областан Новодеревеньковскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Габалавци
Габалавци — Къилбаседа Македонин Пелагонин регионан эвла. Битола йукъараллин йукъайогӀу.
АнтгӀа (АгӀеж)
Билгалдахарш
Категори:АгӀеж департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Казе Цаната (Тревизо)
Казе Цаната — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Викторовка (Червенан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Бузиновка (Донецкан область)
Бузиновка — Украинин Донецкан областан Александровкан кӀоштара эвла.
Камышевка (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (17%), башкираш (80%).
Мадона дел Порто (Терни)
Мадона дел Порто — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Бетенхаузен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пудково
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Логиновка (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
ШигӀонги
ШигӀонги (Chirongui) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Майотта регионехь. Коммунан департамент — Майотта.
HD177140
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Колотов
Колотов (Колотов) — Российн Федерацин Белгородан областан Вейделевкан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ла Соледад (Пуебло Нуево, Гуанахуато)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Шовкъ
Шовкъ (ἔκ-στᾰσις — дехьаваккхар; воккхавер, хьекъал чуьра аравалар) — дикачу агӀора хоьттина аффект. Лаккхарчу барамера воккхавер, иракарахоттар.