cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вершень
Вершень — Румынин Ясси жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Шамли (Заьнгиланан кӀошт)
Шамли (Şamlı) — Азербайджанан Заьнгиланан кӀоштара эвла.
Королевка (Брянскан область)
Королевка (Королевка) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Сан Лоренцо (Козенца)
Сан Лоренцо — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Руда (Мелецкан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Подзахарычи
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Самуйлы
1921—1945 шерашкахь Полякийн Республикин Вильнон воеводаллин Диснан поветан йукъайогӀуш йара.
Глоговац (Княжевац)
Глоговац  (Глоговац) — Сербин Заечар гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Макилисхуатла (Калкавалко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Альтили
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Калабри йукъара гӀаланаш
Сантияго Тустла (Сантияго Тустла, Веракрус)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Пеньки (Антропован кӀошт)
Пеньки (Пеньки) — Российн Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара эвла.
ДогӀанбейли (Туфанбейли)
ДогӀанбейли (Doğanbeyli) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Туфанбейлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Вила Педраца (Падова)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кондратьево (Омскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Руда (Ропчицко-Сендзишовскан повет)
Руда — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Вант-Гофф (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1970 шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Столовичи
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш
Категори:Барановичин кӀоштан нах беха меттигаш
Коростелево (Брянскан область)
Климат
Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш.
Скокови
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Скоморохово (Киржачан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Поляна (Хотинан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Бичикова
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Горжелец
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кресты (Куркинан кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Хьажоргаш
Категори:Куркинан кӀоштан нах беха меттигаш
Кампо де Тиро (Атояк де Алварез)
Кампо де Тиро — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Пенчнев
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Альтомонте
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Калабри йукъара гӀаланаш
Ваповский (беттан кратер)
Ваповский - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 11,5 км гергга.
Босияны
Босияны (Босияны) — Российн Федерацин Смоленскан областан Монастырщинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вахрушево (Новосибирскан область)
Вахрушево (Вахрушево) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Коченёван кӀоштара эвла.
Блу-Гилл (Небраска)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Вершешть (Бакеу)
Вершешть — Румынин Бакеу жудецан коммунера эвла.
ДогӀанли (Туфанбейли)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Вила Пена (Терамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Нохчийн Республикан Халкъан библиотека
Сийлахь-боккха Даймехкан тӀом
Вайнах махках беккхинчултӀехь библиотекан белхалош къайлаяккхина ларйира нохчийн а, гӀалгӀайн а меттанашкахь Ӏедало хӀаллак йен аьлла дукха книгаш.
Ресмондо
Ресмондо — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.
Варгентин (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Коротки (Брянскан область)
Короткие (Короткие) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Скомелно
Демографи
Бахархойн динамика:
Орлов (Ростовн область)
Хьажоргаш
Категори:Милютинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кротовка (Тулин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Привороки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Канаш-де-Сеньорин
Канаш-де-Сеньорин — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Лупини (Мазовин воеводалла)
Лупини  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Макилисхуатла (Коскоматепек)
Географи
Макилисхуатла лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Горенки
Горенки (Горенки) — Российн Федерацин Пскован областан Красногородскан кӀоштара эвла.
Харенки (Свердловскан область)
Харенки (Харенки) — Свердловскан областан Горноуральскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Панькино (Антропован кӀошт)
Панькино (Панькино) — Российн Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара дӀатесна эвла.
(1498) Лахти
(1498) Лахти  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чертоза ди Ведана (Белуно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Абрамково (Ржеван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Вася (беттан кратер)
Вася - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 0,1 км гергга.
Вершешть (Нямц)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Нямц жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Смольнево
Смольнево (Смольнево) — Российн Федерацин Владимиран областан Киржачан кӀоштара эвла.
Костюрино (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кампо де Тиро (Чилпансинго де лос Браво)
Географи
Кампо де Тиро лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Бохото
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
ШейхӀ Адил (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:ДулкадирогӀлунан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Йазлик (Каракойунлу)
Йазлик (Yazlık) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан ИгӀдир провинцин (ил) Каракойунлунан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кандал
Географи
кӀошташ. Майда —.
Монтами
Монтами — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Лугомовичи
Хьажоргаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лергюхан даьӀахк
Дакъош
Арахьара агӀора йистийн а, дакъошшийн а, цӀераш:
Харловски
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (98%).
Оберплайхфельд
Оберплайхфельд — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Пеньки (гмина Семковице)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лавильнев
Лавильнев (Lavilleneuve) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Юккогуба
Юккогуба (Юккогуба) — Российн Федерацин Карелин Медвежьегорскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Кордова (гӀала, Аргентина)
Ко́рдова (Córdoba) — Аргентинера гӀала, Кордова олучу провинцин коьрта гӀала.
Соповски Землянки
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Эль Рекуердо (Хесус Каранза)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Горженец (Либчевес)
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фатмакуйу (Туфанбейли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Лютиково
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Верхние Алнаши
Верхни Алнаши (Верхние Алнаши) — Российн Федерацин Удмуртин Алнашин кӀоштара эвла.
ШейхӀ Шамил (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Судары
Судары (Судары) — Белоруссин Брестан областан Барановичин кӀоштара эвла.
Красново (Мышкинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Свилюки
Свилюки (Свілюкі) — Белоруссин Витебскан областан Браславан кӀоштара эвла.
Ламансин
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Вестон (Коннектикут)
Вестон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Коннектикут штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Коннектикут штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Нумеро 22, Гранха Постура (Кортазар)
Географи
Нумеро 22, Гранха Постура лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Абросимиха
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Макистла (Калкавалко)
Макистла — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ТагӀли (Заьнгиланан кӀошт)
ТагӀли (Tağlı) — Азербайджанан Заьнгиланан кӀоштара эвла.
Костино (Омскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Красота (Новгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Капопозта (Кьети)
Капопозта — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Скоранов
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD250515
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Карвальяйш (Сан-Педру-ду-Сул)
Географи
кӀошташ. Майда —.
Колония ла Унион (Мисантла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Крутой (Куркинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Куркинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лынтуп
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Рохас (Бургос)
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Старково (Киржачан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Татар (Заьнгиланан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Заьнгиланан кӀоштан нах беха меттигаш
МонтгӀоьй-ан-Ож
МонтгӀоьй-ан-Ож — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Брюшково (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Верхнедвинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Усков, Алексей Алексеевич
Биографи
Вина 1902 шарахь Донан Эскаран областера Усть-Медведицки гӀалахь (хӀинца Серафимовичехь, Волгоградан область) ахархойн доьзалехь. 1913 шарахь чекхйаьккхира килсан доьшийла, дехьавелира реалан доьшийле, цул тӀаьхьа — шолгӀачу тӀегӀанан ишколе. 1919—1921 шерашкахь — ЦӀен Эскарехь. Гражданийн тӀеман декъахо. Мукъаваьллачул тӀаьхьа, дийшира исс классан ишколехь, 1928 шарахь чекхйаьккхира Новочеркасскера Донан политехникин институт. Оцу хенахь дуьйна къахьоьгуш ву кӀоранан промышленностехь, цигахь чекхбаьккхира белхалочунна тӀера ССРС кӀоранан промышленностан министран гӀовсе кхаччалц. 1932 шарахь велира ЕКП(б)/ССКП. 1937 шарахь хӀоттийра Артеман цӀарах шахтин коьрта инженер, ткъа цул тӀаьхьа — Донбассехь уггаре йаккхийчех ОППУ цӀарах шахтин коьрта инженер. 1942 шеран январехь дуьйна — «Несветайантрацит» трестан коьрта инженер. Новошахтинскан немцойн-фашистийн эскарийн оккупацин муьрехь, кхелхира Кемеровн областера Ленинск-Кузнецки гӀала, цигахь болх бира Кировн цӀарах шахтин коьрта инженер. 1944 шарахь йуха а хӀоттийра «Несветайантрацит» трестан коьрта инженер. Цуьнан куьйгаллица № 7, № 5 йолу а, Кировн цӀарах а, Малхбузен-Капиталан, ОППУ цӀарах а шахташ тойира хенал хьалха, трест кхечира тӀемал хьалха боккхучу кӀорне. 1947 шеран ноябрера 1955 шо кхаччалц — «РостовкӀора» комбинатан коьрта инженер.
Вестпорт (Коннектикут)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Нумеро 23, Гранха Авикола (Кортазар)
Географи
Нумеро 23, Гранха Авикола лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Вейгель (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Андали
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Стритбол
Къортниг, Деша бух
Стритболех ловзуш йолу меттигашках шей тейнара бакъонаш хуьлу, хунд аьлча хора ловзу меттех болу ловзарчара и бакъонаш хуьйцу дела. Вуну чIогIа лоруш хуьла буьркех дик ловза хууш верг, иза атта доцу дела. Дик ловз мел хуIу хаз ловзу ола: и спорт ю акробатичный а, сих а, шера а, непредсказуемы а. Говзала чIогIа лору, хунд аьлч доьхьал ловзш вег цец волун дела. Дик ловзуш верга ву тйолна, шиена доьхьал верг цец векьча, лаьтта вах тоьхча а (Ankle-Breaker) й буьрка ведаран чу тоьхча а. Доьхьал ловзучун тIех валара, цъа а трик ца яш, дац цун юккъе дохуш. Буьрка шиен доьхьал волчуна когаш юккъе чекхаяккхича а ю чIогIа лоруш трик.
Эль Рекуердо (Хучике де Ферер)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Йодер (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Канзас штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
(2041) Ланцелот
(2041) Ланцелот  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
АкчашехӀир (Караман)
АкчашехӀир (Akçaşehir) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Караман провинцин (ил) Караманан кӀоштара эвла.
Кривой Клетка
Хьажоргаш
Категори:Демянскан кӀоштан нах беха меттигаш
Старово (Владимиран область)
Старово (Старово) — Российн Федерацин Владимиран областан Киржачан кӀоштара эвла.
КӀотар
КӀотарийн бахархойн коьрта болх хилла — йуьртабахам. КӀотархоша кхиайора котамаш, гӀезаш, гезарий, дара цицигаш, жӀалеш.
Петровски (Милютинскан кӀошт)
Петровски (Петровский) — Российн Федерацин Ростовн областан Милютинскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Котляково (Почепан кӀошт)
Котляково (Котляково) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
ХӀанйери (Туфанбейли)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин микрокӀошташ
Ермиловка (Новосибирскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Пеньки-Карлински
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Весеуш
Весеуш — Румынин Алба жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Салвадор
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Карвальял-Редонду
Карвальял-Редонду — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
HD250595
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Горжени Винице
Географи
.
Макловио Эрера (Пануко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Кампо Морадо (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Путила
Путила — Украинин Черновцин областан Путилан кӀоштара эвла.
Брокен-Бов (Небраска)
Истори
Брокен-Бов гӀала йиллина  шарахь.
Людвинова (Ивьенан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Курнево
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Колония ла Флорида (Молоакан)
Географи
Колония ла Флорида лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Мокеево (Антропован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Скорженице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Горня Бела Река (Заечар)
Литература
Категори:Заечар гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Кетрин (Канзас)
Кетрин — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Канзас штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Антонимина
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Калабри йукъара гӀаланаш
Вейнек (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Путрино (Черновцин область)
Путрино — Украинин Черновцин областан Кельменцин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Кельменцин кӀоштан нах беха меттигаш
Боковскан кӀошт
Административан центр — Боковски.
ИгӀдебел (Туфанбейли)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Тельвяково
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Хьажоргаш
Категори:Киржачан кӀоштан нах беха меттигаш
Черфиньяно (Лече)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
БелекчехӀан (АкдагӀмадени)
БелекчехӀан (Belekçehan) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Йозгат провинцин (ил) АкдагӀмаденин кӀоштара эвла.
Сан Лоренцо (Рим)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Казаково (Новосибирскан область)
Казаково (Казаково) — Российн Федерацин Новосибирскан областан Коченёван кӀоштара эвла.
Котовка (Брянскан область)
Котовка (Котовка) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Монтезорано (Гросето)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Котовка (Брянскан область)
Хьажоргаш
Категори:Почепан кӀоштан нах беха меттигаш
Лисино (Омскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Эстони
Хьажоргаш
Категори:Эстони Категори:Пачхьалкхаш — Европин бертан декъашхой
Вагу (Небраска)
Истори
Вагу гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Купелев
Хьажоргаш
Категори:Тлумачан кӀоштан нах беха меттигаш
HD250636
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оберрот
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Перерыта
Литература
Категори:Бричанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Мелюшино (Антропован кӀошт)
Мелюшино (Мелюшино) — Российн Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара дӀатесна эвла.
Тимино (Киржачан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Кривцово (Шипиловскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Моншове (Кальвадос)
Моншове — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Велер (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Монтезоро (Вибо Валенци)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ВаххӀаб
Уггаре яьржина цунах яьлла антропоним ю цӀераш Ӏабд аль-ВаххӀаб («Дерриг луш волчуьнан лай»), Вахб («дар») а, ИхӀаб («совгӀат далар»).
Ваймор (Небраска)
Ваймор  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Небраска штатера гӀала.
Априльяно
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Ланк-суьгӀ-ГӀоньон
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
МогӀто-Кулибоьф
МогӀто-Кулибоьф — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Эль Рекуердо, Километро 14 (Медельин)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Венинг-Мейнес (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Феликс Андрис Венинг-Мейнес (1887–1966) сийдина.
Скорков (Гавличкув Брод)
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Львувек (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шуньга (Медвежьегорскан кӀошт)
Шуньга (Шуньга) — Российн Федерацин Карелин Медвежьегорскан кӀоштара эвла.
Трохино
Хьажоргаш
Категори:Киржачан кӀоштан нах беха меттигаш
Хорпия
Хорпия (Хорпия) — Свердловскан областан Ивделан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Краснознаменски (Брянскан область)
Краснознаменски (Краснознаменский) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Нумеро 26 а, 27 а, Гранхас Авиколас (Сан Дьего де ла Унион)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Гришково (Красногородскан кӀошт)
Гришково (Гришково) — Российн Федерацин Пскован областан Красногородскан кӀоштара эвла.
Ветава
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Рубласедо-де-Абахо
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
(1011) Лаодамия
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Тиунцы (Барановичин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Туран (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
Виндем (Коннектикут)
Виндем  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Коннектикут штатера гӀала (town).
Любатка (Мазовин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Любимовка (Муромцеван кӀошт)
Любимовка (Любимовка) — Российн Федерацин Омскан областан Муромцеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Хьажоргаш
Категори:Муромцеван кӀоштан нах беха меттигаш
ЛагӀивьегӀ-АгӀнонкугӀ
ЛагӀивьегӀ-АгӀнонкугӀ (Larivière-Arnoncourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Географи
.
Мельдино
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лучкино (Антропован кӀошт)
Лучкино (Лучкино) — Российн Федерацин Костромин областан Антропован кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Кайапинар (Туфанбейли)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Муан (Кальвадос)
Географи
.
Храмцово (Свердловскан область)
Храмцово (Храмцово) — Свердловскан областан Турински Слободан кӀоштара эвла.
Эль Рекуердо, Пасо Игера (Тьера Бланка)
Эль Рекуердо, Пасо Игера — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ардоре
Ардоре — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Реджо-ди-Калабри провинцехь.
Эль Рекуердо, Пасо Игера (Тьера Бланка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Скорков (Млада Болеслав)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Красноказацки
Хьажоргаш
Категори:Почепан кӀоштан нах беха меттигаш
Мажули
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Любеев
Любеев — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
HD250680
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Вила Пополо (Терамо)
Вила Пополо — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Обертраублинг
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Вернадский (беттан кратер)
Вернадский - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 92,0 км гергга.
Дубовскан кӀошт (Ростовн область)
Административан центр — Дубовски.
Виндзор (Коннектикут)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ревковцы
Ревковцы — Украинин Черновцин областан Новоселицан кӀоштара эвла.
Горженице
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Вейверли (Небраска)
Хьажоргаш
Категори:Небраска штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Каштелойнш (Тондела)
Географи
кӀошташ. Майда —.
Салас-де-Буреба
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Храмцовски
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Алачати (Караман)
Алачати (Alaçatı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Караман провинцин (ил) Караманан кӀоштара эвла.
Верне (беттан кратер)
Хьажоргаш
Verne (crater) Verne (lunar crater)
Ветерану
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Монтезплуга (Сондрио)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Горня Соколовица
Литература
Категори:Заечар гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Крутцы (Ярославлан область)
Хьажоргаш
Категори:Мышкинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Улуташ (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Вила Потенца (Мачерата)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Редковцы (Черновцин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вепри (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
(4628) Лаплас
Истори
ДӀайиллина 1986 шеран 7 сентябрехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо Рожен обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1986 RU4».
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Медвежьегорскан кӀошт
Медвежьегорскан кӀошт — Российн Республика Карелин муниципалан кӀошт.
Малоникольск (Омскан область)
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Кордон (Коченёван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
ЛафегӀте-суьгӀ-Об
Географи
.
Антипово (Ржеван кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Рекуердо, Ранчо дел Лисенсиядо (Татавикапан де Хуарез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Виндзор-Локс (Коннектикут)
Виндзор-Локс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Коннектикут штатера гӀала (town).
Красни Горки (Брянскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Колония Лазаро Карденас, Эль Саладеро (Сан Хуан Эванхелиста)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Йухари Гаьйаьли
Йухари Гаьйаьли (Yuxarı Gəyəli) — Азербайджанан Заьнгиланан кӀоштара эвла.
Вейкфилд (Небраска)
Хьажоргаш
Категори:Небраска штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Данилкино (Красногородскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красногородскан кӀоштан нах беха меттигаш
Монтезтруто (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сан Лоренцо (Бреша)
Сан Лоренцо — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
ЙахӀйакемал (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:ДулкадирогӀлунан микрокӀошташ
Крутуша (Полновскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Скоронице
Скоронице (Skoronice) — Чехин Къилба Морави мехкан кӀоштара эвла.
Трацевичи
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш
Канан Сиудад де ла Луз (Тлалистакилья де Малдонадо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Веревна
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Хьажоргаш
Категори:Монастырщинан кӀоштан нах беха меттигаш
Люберадз
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ветчинкин (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
КочджагӀиз (Туфанбейли)
КочджагӀиз (Koçcağız) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Туфанбейлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Йухари Йемаьзли
Билгалдахарш
Категори:Заьнгиланан кӀоштан нах беха меттигаш
Маклаково (Можайскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Фетиново
Хьажоргаш
Категори:Киржачан кӀоштан нах беха меттигаш
Антоново (Ржеван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Макути
Хьажоргаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Лашапель-ан-Блези
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Йавузселим (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Монтей (Валле д'Аоста)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Нумеро 36, Гранха Авикола (Сан Мигел де Альенде)
Географи
Нумеро 36, Гранха Авикола лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Вейн (Небраска)
Вейн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Небраска штатера гӀала.
(1895) Ларинк
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Тюкантовичи
Хьажоргаш
Категори:Барановичин кӀоштан нах беха меттигаш
Скоротице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан Лоренцо (Мантова)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Булавки (Верхнедвинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Павлинка (Одессин область)
Хьажоргаш
Категори:Одессин областан Березовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Йусифлаьр
Билгалдахарш
Категори:Заьнгиланан кӀоштан нах беха меттигаш
Оберхайд (Лакха Франкони)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Черцито Пиколо (Авелино)
Черцито Пиколо — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Йоца нардаш
Начальная позиция
У каждого игрока имеется 15 шашек. Начальная расстановка шашек такова: у каждого из игроков по две шашки в двадцать четвертом пункте, пять в тринадцатом, три в восьмом и пять в шестом. У каждого игрока имеется своя пара игральных костей и специальный стакан, который используется для того, чтобы перемешать кости. Кубик с нанесенными на его грани числами 2, 4, 8, 16, 32, и 64 используется, чтобы следить за текущей ставкой игры.
Цель игры
Цель игры — перевести все свои шашки в свой дом и затем снять их с доски. Первый игрок, который снял все свои шашки, выигрывает партию.
Движение шашек
Игрок, у которого выпало большее число во время жребия, передвигает свои шашки в соответствии с числами на обеих костях. После первого хода, игроки поочередно бросают по две кости и выполняют ходы.
Дополнительные правила
Авто-дабл. Если обоим игрокам выпало одинаковое число очков первым ходом, то ставки удваиваются. Кубик поворачивается по два и остается на середине доски. Игроки обычно заранее договариваются об ограничении числа авто-даблов в начале игры. Это правило в основном используется при игре на деньги для придания большего азарта.
В 2006 году опубликован перевод с английского фундаментальный книги Пола Магрила (двукратного чемпиона мира) «Нарды».
Нотация
Если в результате хода произошло взятие фишки соперника, ход помечается символом «*». Например, запись «13/7*» означает, что фишка перешла с пункта 13 на пункт 7, где произошло побитие фишки соперника. Запись «13/7*/5» означает, что на кубиках выпало 6-2, и был сделан ход фишкой с пункта 13 на пункт 5 с промежуточным взятием фишки соперника на пункте 7.
Эффективное использование фишек в игре
Сведение игры лишь к гонке, когда приоритетом становится лишь перемещение фишек от начала к финишу, почти всегда будет приводить к проигрышу, так как нарды предполагают достаточно плотное взаимодействие с противником, который может, имея большое количество фишек и, казалось бы, большее количество ходов, требуемых для завершения игры, тем не менее победить, лишив оппонента возможности перемещаться, заперев его фишки своими.
В общем случае, целями при совершении хода не должно являться максимальное продвижение фишек или взятие фишек соперника. Главное стратегической целью должно быть создание преимущества, и если побитие фишки противника такого преимущества не даёт, то следует его избежать. Одновременно нужно следить за тем, чтобы у противника было как можно меньше возможностей побить ваши фишки. Для этого нужно стараться избегать прямых шотов (шесть и менее шагов) или же, если приходится оставлять фишку без защиты, ограничивать число прямых шотов минимальным их количеством. Лучше, если фишка попадает под непрямой шот (семь и более шагов). Также нужно стремиться при совершении ходов создавать закрытые пункты, которые являются базовыми пунктами для защиты и нападения.
Создание закрытых пунктов, как одна из важнейших тактических задач, приводит к понятию «фишек-строителей», то есть рассмотрению фишек не как «бегунов», которых надо как можно быстрее заставить пробежать поле, а как строительный материал, с помощью которого осуществляется создание закрытых пунктов. Каждая фишка обладает потенциальной возможностью участвовать в «строительстве», и целью игрока должно стать максимально эффективное использование этого строительного материала. Имея целью захватить какое-либо поле, следует размещать фишки так, чтобы они находились в непосредственной близости от нужного поля, то есть на расстоянии шесть шагов и менее. При этом следует учитывать, что появление даже одной дополнительной фишки в близости от цели, увеличивает вероятность захвата пункта в два раза. Создание «фишек-строителей» — один из важных атрибутов игры профессионала. При этом следует различать активных строителей, то есть фишки, которые находятся в непосредственной близости и которые можно использовать, и неактивных строителей, которые хотя и располагаются на необходимом расстоянии, но не могут быть использованы (например, из-за того, что в результате её перемещения появится блот, находящийся под прямым ударом фишки соперника).
Стратегии игры
Все ходы в своём доме должны быть серьёзно обоснованы, здесь возможны только самые необходимые ходы, так как главной целью является перемещение фишек в других квадрантах. Ввод фишек в дом должен осуществляться с использованием небольших передвижений — на один-два пункта. Если же противник держит пункт в вашем доме, то не следует вводить фишки внутрь него, лучше держать их на расстоянии. Всегда следует учитывать возможность выпадения больших дублей с тем, чтобы иметь возможность безопасно их разыграть, без оставления блотов. Дальние фишки не должны оставаться в одиночестве, что делает их уязвимыми, они должны располагаться парой.
Эль Релай (Минатитлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Санто Доминго (Лас Чоапас)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Малая Опита
Малая Опита (Малая Апіта) — Белоруссин Гроднон областан Ивьенан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Кеймада
Кеймада — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Географи
кӀошташ. Майда —.
Виет (беттан кратер)
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1935 шарахь.
Мартышенка
Мартышенка (Мартышенка) — Российн Федерацин Самарин областан Краснояран кӀоштара эвла.
Ортакоьй (Туфанбейли)
Ортакоьй (Ortaköy) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) Туфанбейлинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Кузьмински (Ярославлан область)
Хьажоргаш
Категори:Мышкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Йенипинар (ДулкадирогӀлу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Вильгельм (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
HD250827
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Велли (Небраска)
Велли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Небраска штатера гӀала.
Бадемли (Караман)
Хьажоргаш
Категори:Караман провинцин нах беха меттигаш
Канделилья (Копала)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Любеша
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ле-Лож (Лакха МагӀна)
Географи
.
Ростоки (Черновцин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Канино (Антропован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Финеево
Финеево (Финеево) — Российн Федерацин Владимиран областан Киржачан кӀоштара эвла.
Вильдт (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Руперт Вильдт (1905–1976) сийдина.
Апалево (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Одаев
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Тлумачан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Стяг
Красни Стяг (Красный Стяг) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Моховой Привал
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Баруткавуран (Караман)
Хьажоргаш
Категори:Караман провинцин нах беха меттигаш
Некмезли (Туфанбейли)
Хьажоргаш
Категори:Туфанбейлинан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Акчакишла (АкдагӀмадени)
Акчакишла (Akçakışla) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Йозгат провинцин (ил) АкдагӀмаденин кӀоштара эвла.
Кулдычево
Кулдычево (Кулдычево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Мышкинан кӀоштара эвла.
Кипп (Канзас)
Географи
Кипп бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Хризолитови
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Маршанка
Хьажоргаш
Категори:Самарин областан Краснояран кӀоштан нах беха меттигаш