cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гальперин, Ассир Маркович
Гальперин Ассир Маркович (, Николаев, Херсонан губерни — 1974 5 июль, Тиблиси) — схьавалар жуьгтех долу, советийн футболист, тренер, функционер. ССРС Спортан хьакъ долу говзанча (1943).
Биографи
Левзина Николаев гулйина командехь а, Одессин губернин гулйина командехь а — 1914—1925, Тиблисин гулйина командехь — 1925—1928.
Алтинли (Терме)
Алтинли (Altınlı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Терменан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Категори:Терменан микрокӀошташ
Чирки (Шестакован йуьртан меттиг)
Чирки (Чирки) — Кировн областан Слободскойн кӀоштара эвла.
Эспаньита (Сан Хосе Итурбиде)
Эспаньита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
NGC 2929
NGC 2929 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Юферовски
Юферовское (Юферовское) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Шарыпован кӀоштара дӀатесна эвла.
Ваду-Сепат (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Цхемна
Цхемна (ცხემნა) — Гуьржийчоьнан Аджарин Кедан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 156 стаг (2014 шо).
Бзово (ХӀордан воеводалла)
Бзово  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Секизсу (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Арапгирнан кӀоштан нах беха меттигаш
HD159082
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Дубровские Хутора
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Чобанчешмеси (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гилакеран
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Стависка (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Нузбели
Нузбели (Nuzbely) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
ЙигӀитчавуш (Сур)
Хьажоргаш
Категори:Сурнан микрокӀошташ
Шекаран диабет
Шекаран диабет (лат. diabetes mellītus) — эндокринин цамгарийн тоба ю. И цамгар йоьзна ю дегӀо марзалла (глюкоза) тӀеэцар талхарца а, инсулин гормон юьззина йа гӀехьа кепехь цатоарца а. Цу хьокъехь кхуьу гипергликеми — иза цӀийнехь глюкоза совъялар ду. Цайоьрзу кепехь токху шекаран диабет. Оцу цамгарца ерриг а хӀумаллийн хийцамийн тайпанаш (углеводан а, хьоналлин а, белокийн а, минералан а, хинан- туьхан а) юху. Иштта цхьайолчу дийнатийн а хуьлу шекаран диабет, масала цицкийн а, жӀалийн а.
Закурски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гроза, Алекс
Студентийн карьера
1949 шарахь чекхйаьккхира Кентуккин университет, деа шеран эха шеран йукъахь йукъаметтигаш йуьтуш (1945—1946 шерашкахь цуьнан дийзира цхьаьна шарна университетера дешар дита, хӀунда аьлча оцу хенахь иза гӀуллакхехь вара эскарехь) левзира баскетболан «Кентукки Уайлдкэтс» командехь, цунна йукъахь аьттонца карьера йира Баскетболан Сийлаллин залан декъахо волу тренеран Рапп Адольфан куьйгаллица, 120 ловзарехь кхоьссира 1744 очко (ловзарехь йуккъера барам 14,5 очко). Грозаца «Акха цицигаш» деа шарахь йаьккхира рогӀера чемпионат а, Къилба-Малхбален конференци турнир (1945, 1947—1949), кхин а шина шарахь хьалхий-тӀехьий йелира АЦШ студентийн чемпионатан плей-оффе (1948—1949).
Цул сов 1947 шарахь «Кентукки Уайлдкэтсан» баскетболхой Къоман кхайкаран турниран (NIT) вице-чемпионаш хилира, ийшира финалан матче боккхачу къовсамехь Ютин университетан «Юта Ютес» командина 45—49 чоьтаца. Хьалхий-тӀаьхьий кхаа шарахь «Акха цицигашна» йукъахь волу Алекс йукъатуьйхира Къилба-Малхбален конференцин дерриг седарчийн гулйина командина (1948 а, 1949 а — 1-ра команда, 1947 — 2-гӀа), ткъа кхин а хьалхий-тӀаьхьий кхаа шарахь — NCAA йерригамерикин гулйина команда (1947 а, 1949 а — 1-ра команда, 1948 — 2-гӀа). Гроза «Кентукки Уайлдкэтс» йукъахь левзина, 15 лоьмар йолу свитер, командина йукъара йаьккхина, дӀаоьллира «Акха цицигаш» шеайн цӀера матчаш ловзо баскетболан «Рапп-аренин» майданан тхьов кӀелахь.
Нудоль
Нудоль (Нудоль) — Российн Федерацин Москохан областан Клинан кӀоштара эвла.
Мамаевщина (Кировн область)
Мамаевщина (Мамаевщина) — Кировн областан Орлован кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (99%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Орлован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Дуглас (Къилбаседа Дакота)
Дуглас  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Калиновка (Есиланан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла Монтаньита (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Географи
Ла Монтаньита лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Спорни (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Кошелево (Ковернинан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 45 стаг (2010 шо).
Эспаньита (Юририя)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Дубново (Пыталован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
АндгӀи
Географи
.
Сен-Женест-Лашан
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Станенцице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Васковулька
Васковулька — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Эль Зоковите (Эль Иго)
Географи
Эль Зоковите лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Жугазан
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 2932
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Виктор Поблете (Минатитлан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Овсянниково (Клинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Казе Монте Чеко (Римини)
Казе Монте Чеко — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Вайдеень (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Эгеленд (Къилбаседа Дакота)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Родас (Сан Андрес Тустла)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Ла Монтаньита (Силао)
Ла Монтаньита — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
HD159202
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
НиогӀ-1
НиогӀ-1 — Францин кантон, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Кантонан департамент — Доь-СевгӀ.
Нузин
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
NGC 2933
Хьажа кхин а
2933 2933
Гилаьшаь
Гилаьшаь (Giləşə) — Азербайджанан Астаран кӀоштара эвла.
Луни (Кировн область)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Шабалинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Александровка (Брагинан кӀошт)
Александровка (Аляксандраўка) — Белоруссин Гомелан областан Брагинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Брагинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Подгорни (Воскресенскан кӀошт)
Подгорни (Подгорное) — Российн Федерацин Саратовн областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
Заречное (Стари Дорогин кӀошт)
Заречное (Зарэчнае) — Белоруссин Минскан областан Стари Дорогин кӀоштара эвла.
Курдумово (Пучежан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Санта-Фе-ди-Гояс
Санта-Фе-ди-Гояс — Бразилин Гояс штатера муниципалитет.
Иль-Сен-ЖогӀж
Иль-Сен-ЖогӀж — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Амбартепе (Терме)
Хьажоргаш
Категори:Терменан кӀоштан нах беха меттигаш
Эспинас Бланкас (Сан Луис де ла Паз)
Эспинас Бланкас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ватрашев
Ватрашев — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Станишув
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лонджени (Козенца)
Лонджени — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Заледеево (Вологдин область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Зийа Гоькалп (Сур)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Валкань
Валкань — Румынин Тимиш жудецан йукъара коммуна.
Пян ди Корельия (Дженова)
Пян ди Корельия — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Засторичье
Засторичье (Застарычча) — Белоруссин Минскан областан Стари Дорогин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Пречиста
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Очоджи
Очоджи — Румынин Олт жудецан коммунера эвла.
Оффенау
Оффенау (Offenau) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Пурпуровка
Пурпуровка — Украинин Кировоградан областан Новоукраинкан кӀоштара эвла.
Алтан (Красноярскан мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Сен-ЖегӀмен (АгӀдеш)
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Садовка (Воскресенскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Фаеди дел Пецо (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Новое Козьмодемьяновски
Новое Козьмодемьяновски (Новое Козьмодемьяновское) — Российн Федерацин Тамбовн областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Родео де лос Потрос (Пуебло Вьехо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Буторински
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг (2010 шо).
Лас Палмас (Лас Чоапас)
Лас Палмас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Зеленая Дуброва (Стари Дорогин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Стари Дорогин кӀоштан нах беха меттигаш
Валкеу-де-Жос (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Селаж жудецан коммунаш
Лонида (Мантова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Виктор Росадо Соса (Хуан Родригез Клара)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Калкаман
Хьажоргаш
Категори:Аксу гӀалин администраци
Асаревичи
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Брагинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эдинбург (Къилбаседа Дакота)
Эдинбург  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Дирекли (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Барски (Ярославлан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Вацин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сычево (Варгашин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Гавце
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла Монтанья (Пенхамо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Нупаки
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Пузырево (Архангельскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Валу-луй-Траян
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Констанца жудецан коммунаш
Блакье (Удине)
Блакье  — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
NGC 2938
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Опритово
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Лонико (Верона)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Славянка (Воскресенскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Калмак
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эспириту Санто, Махада де Эспириту Санто (Сичу)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
HD159340
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Биньче
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Замошье (Гдован кӀошт)
Замошье (Замошье) — Российн Федерацин Пскован областан Гдован кӀоштара эвла.
Ал (ЙенишехӀир)
Ал (Al) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ЙенишехӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Замошье (Гдован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гдован кӀоштан нах беха меттигаш
Ал (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) микрокӀошташ
Бочкарёв, Аркадий Андреевич
Биографи
Вела 1988 шеран 29 мартехь. ДӀавоьллина Ваганьковски кешнашкахь Москохахь.
Хьажоргаш
Категори:ССРС Спортан хьакъ долу говзанчаш Категори:ССРС баскетболхой Категори:БК «Спартак» Москох ловзархой Категори:БК ЦСКА Москох ловзархой Категори:Баскетболхой 1956 шеран аьхкенан Олимпийн ловзаршкахь Категори:1956 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарийн детин совгӀатхой Категори:Баскетболех ловзаран ССРС гулйина командин ловзархой Категори:Баскетболех ловзаран ССРС чемпионаш Категори:Баскетболан Европин чемпионаш Категори:ССРС къаьмнийн Спартакиадин чемпионаш Категори:ДӀабоьхкинарш Ваганьковски кешнашкара колумбарехь
Кобринан кӀошт
Кобринан кӀошт (Кобрынскі раён) — Белоруссин Брестан областан къилбаседа-малхбален декъера административан дакъа. Административан центр — Кобрин гӀала.
Казе Монтина (Реджо Эмилия)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Костовка (Кременчуган кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 2939
NGC 2939 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Санта-Филомена (Пернамбуку)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Эль Зопилоте (Пасо де Овехас)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Родео Нуево (Косамалоапан де Карпио)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Виктор Росалес (Тлачичилко)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Клинби
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Гоьз (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Категори:Арапгирнан микрокӀошташ
Гаевци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD159362
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Габерово (Бургасан область)
Габерово  — Болгарин Бургасан областера эвла. Поморие йукъараллин йукъайогӀу.
ДогӀаневлер (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Айбедер (Терме)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Крутолапова
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (24%), гӀезалой (13%), башкираш (63%).
Бересневка (Брагинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Брагинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
NGC 2940
NGC 2940 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
ТуагӀ (кантон)
Билгалдахарш
Категори:Доь-СевгӀ департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Мальцы (Кременчуган кӀошт)
Мальцы — Украинин Полтаван областан Кременчуган кӀоштара эвла.
Коваличи (Стари Дорогин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Емилово
Хьажоргаш
Категори:Пыталован кӀоштан нах беха меттигаш
Охотхозяйство (Калязинан кӀошт)
Охотхозяйство (Охотхозяйство) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Арнаутова
Арнаутова (Арнаутова) — Российн Федерацин Орёлан областан Малоархангельскан кӀоштара эвла.
Нучице (Прага-виход)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Сен-Жуьльен-ан-Сент-Альбан
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ле-Валь-де-Туэ
Ле-Валь-де-Туэ — Францин кантон, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Кантонан департамент — Доь-СевгӀ.
Вацлавув (Радомскан повет)
Вацлавув  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Габыр
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Бургасан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ристухински
Ристухински (Ристухинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Вилегодскан кӀоштара эвла.
Урлино
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Разумовка (Кировоградан область)
Разумовка — Украинин Кировоградан областан Александровкан кӀоштара эвла.
Аллаки
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (67%), гӀезалой (13%), башкираш (15%), кхазакхаш (2%).
Лас Палмас (Минатитлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Элис (Къилбаседа Дакота)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Лонконета (Венеция)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Отрада (Клинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Алпу (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2942
NGC 2942 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Санта-Элена (Мараньян)
Санта-Элена  — Бразилин Мараньян штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD159376
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Колосовка (Елецан кӀошт)
Колосовка (Колосовка) — Российн Федерацин Липецкан областан Елецан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Голуби
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Бурки
Бурки (Буркі) — Белоруссин Гомелан областан Брагинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
АньегӀ-су-Буа
АньегӀ-су-Буа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.
Географи
.
Сен-Жуьльен-Воканс
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
NGC 2943
Хьажа кхин а
2943 2943
Долудере (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Валя-Винулуй (коммуна)
Валя-Винулуй — Румынин Сату-Маре жудецан йукъара коммуна.
Лисино (Ивановн область)
Лисино (Лисино) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара дӀатесна эвла.
ЙенимахӀалле (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин микрокӀошташ
Нучице (Прага-запад)
Демографи
Бахархойн динамика:
Глумче
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Калмакшабын
Калмакшабын — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Таскалан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Малхбузен-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Таскалан кӀоштан нах беха меттигаш
Уткино (Ковернинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Павельцево (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Лоно (Бергамо)
Лоно — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Азизийе (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Лаьлаькаьпештаь
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Ольсбах
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD159379
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Бонкова-Гура
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
ХӀусам
ХӀусам — ламастан, стаг ваха кечйина гӀишло йа Ӏаламан къайлаволийла. Практикан функци, йоцуш хӀусамо символан роль йу, арахьара хаосах лардеш адаман оьздангаллин аренашкахь структуран ойла кхочушйо, уьйр йо доьзалан йа тайпанан хьалхарчу чкъоьрашца. Иштта ойла йича хӀусам кхетайина ца Ӏа шен веха гӀишло, амма шуьйрачу маьӀнехь цӀа а, эвла а, мохк а кхетадо.
Истори
Климат хийцайаларо, шелйаларо, дийзийтира адамийн тӀаьхь-тӀаьхьа жигара хӀусамаш йан. Йуьхьанца лерина белхан гӀирс боцуш, белхан гӀирс хилира дечиг а, дийнатийн даьӀахкаш а. Дуьненахь уггаре ширачех йина йолу хӀусаман 10 эзар шо ду, иза йина мамонтан даьӀахкех; карийна ССРС махкахь Межирич йуьртахь, Киевн гена йоццуш, хӀинцалерачу Украинехь. ХӀусам мамонтан цӀуканашца къевлина хилла хила тарло. ХӀусам карийна 1965 шарахь ахархочун 2 метр кӀоргехь, шен кертахь ларма йоккхуш.
Ширачу Руман хӀусамаш
Къаьстина социалан декъадаларо Руман имперехь йийкъира хӀусамаш тайп-тайпана социалан тобанийн кепашка. ГӀалан бахархой тӀекхетар бахьнехь, алсама долу дакъа миска нах хуьлура, тӀаккха йукъайелира инсула тайпана хӀусам. Инсула дуккха а гӀоташ йолу цӀа дара, цунна чуьра чоьнаш мехах чубуьтуш йара. Дукха хьолахь хӀусам баккхал йа цхьа пхьолгӀа йара, тӀехула кхин тӀе йина вахаран гӀат а йолуш. Иштта тӀехула хӀусам йан таро хилира имперера гӀишлошйаран техника кхиарна, масала, руман бетон йукъайалар, дика тодар нартолан къовламийн техника. Амма ша конструкцин дикалла дукха хьолахь лахара хуьлура, цундела уьш чуоьгура. Инсулашкахь хи а, канализаци а яцара. Локхалла инсулийн хила тарлора 5-6 гӀат.
БагӀсарай (Терме)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Битоня
Битоня — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Сен-Жуьльен-дуь-Гуьа
Сен-Жуьльен-дуь-Гуьа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Фаела (Л'Аквила)
Фаела — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Ла Мора (Гуанахуато)
Ла Мора — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Михалёвски
Хьажоргаш
Категори:Каширскан кӀоштан нах беха меттигаш
Комбаровка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дубенски (Красноярскан мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
КастельсагӀгӀазен (кантон)
Географи
.
Панкратово (Калязинан кӀошт)
Панкратово (Панкратово) — Российн Федерацин Тверан областан Калязинан кӀоштара эвла.
Архарово (Орёлан область)
Архарово (Архарово) — Российн Федерацин Орёлан областан Малоархангельскан кӀоштара эвла.
Казалис (ЖигӀонда)
Казалис — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Эль Зопилоте (Тлачичилко)
Эль Зопилоте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
NGC 2945
NGC 2945 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Хьажа кхин а
2945 2945
Лиаьзи
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Йукаричоьренге (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Арапгирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Панасовка (Кременчуган кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гайндл
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
БахӀчелиевлер (Терме)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Ошорхел
Ошорхел — Румынин Клуж жудецан коммунера эвла.
Верхние Жары
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Брагинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Хамхоев, Али Хамитович
Али́ Хами́тович Хамхо́ев — советски дзюдоист, ССРС чемпионатийн совгӀатхо, 1986 шеран Дика Ӏалашойн ловзарийн толамхо, ССРС халкъашна йуккъера классан спортан говзанча. Казахстанан Дзюдо федерацин вице-президент, Казахстанан дзюдон пачхьалкъан тренер. 1984 шарахь Испанехь хилла Европин кегирхойн йукъара къовсаман толамхо. ГӀалгӀа.
Хьажоргаш
Категори:ССРС дзюдоисташ Категори:Википеди:Заманхойн биографи
Шастово (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Вахрамеево (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Хамхоев
Хамхоев - гӀалгӀайн фамили. И фамили йолу нах:
Валя-Дофтаней
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Вежбице-Струпки
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Корытище
Хьажоргаш
Категори:Стари Дорогин кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Мора (Леон)
Географи
Ла Мора лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Афанасовка (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Гайниче
Гайниче — Словенин йукъараллера эвла.
Казе Мори (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Бозек (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Арефьево (Ковернинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Немия (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Могилев-Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Углы (Брагинан кӀошт)
Углы (Вуглы) — Белоруссин Гомелан областан Брагинан кӀоштара эвла.
Роздол (Кировоградан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Базламач (Терме)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Обденице
Обденице (Obděnice) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Сен-Жуьльен-ле-ГӀу
Билгалдахарш
Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Обденице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Пирамида
Нигерия
В Нигерии пирамиды из глины строились в честь бога Ала (Ala/Uto), жившего, как считалось, на самом верху. Учитывая материал, такие пирамиды требуют регулярной реконструкции.
Испания
В 1991 году известный своими спорными теориями путешественник Тур Хейердал изучил пирамиды и объявил, что они не могут быть просто горами булыжников. Например, обнаружены отчётливые следы обработки камней на углах пирамид, а также что земля перед строительством пирамид была выровнена. Материал — это не круглые валуны с местных полей, а куски лавы. Хейердал также выступил с мнением об астрономической ориентации пирамид. Хейердал выдвинул теорию, по которой Канарские острова в древности были перевалочным пунктом на пути между Америкой и Средиземноморьем. Самый быстрый маршрут между этими двумя частями света действительно проходит через Канарские острова — это использовалось, например, Христофором Колумбом. Уже в 1970 году Хейердал показал, что судоходство между Северной Африкой и Карибским морем возможно и древними методами — он проплыл от Марокко до Барбадоса на папирусной лодке Ра II.
Китай
Первые сведения о существовании «Белой Пирамиды» были доставлены в 1945 г. пилотами США, дальнейшая разведка подтвердила существование пирамидальных холмов севернее города Сиань. По официальной информации китайских властей пирамиды являются погребальными курганами правителей западной династии Хань.
Центральная Америка
В поселении Теотиуакан был создан культовый центр города, где был возведён целых комплекс пирамид, крупнейшей из которых является пирамида Солнца. Размеры её в плане 210 на 220 метров, она имеет четыре уступа, общая высота около 65 метров. Пирамида строилась из адобов и имела облицовку из валунов на растворе. Пирамида Солнца определила композицию всего дальнейшего ансамбля. Было построено множество малых пирамид, а также ещё две крупные: пирамида Луны и пирамида Кетцалькоатля. Конструкция последних уже была усовершенствована, по сравнению с пирамидой Солнца, их ядро возводилось из туфа в виде решетчатой системы, которая в дальнейшем заполнялась бутовым камнем и глиняным раствором.
Нови Мир (Тамбовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горно-Ябылково
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Бургасан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Викторио Реес (Акаюкан)
Викторио Реес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Газзаев, Валерий Георгиевич
ЦСКА а, Российн гулйина команда а (2001—2003)
Газзаев волуш гулйина командо дӀайаьхьира йерриг а 9 официалан матч, йолийра доттагӀаллин матчаца Швеции командин дуьхьала (жамӀ 1:1). Хьалхарчу матчехь символан новкъа ваьккхира Онопко Виктор, хьалха Российн гулйина командин капитан хилла волу а, цунна йукъахь 100 матчехь левзина а волу: Ши минот гергга левзина Онопко хийцира Смертин Алексейца, ткъа тӀаьхьарчу матчашкахь гулйина командин капитан хӀоттийра Титов Егор. Амма тӀаьхьа Газзаевс йухавалийра Онопко, хӀунда аьлча гулйина командехь цулла а гӀоле йуккъера турсло вацара. Российн гулйина командо маса йолира 2004 шеран Европин чемпионатан харжаман турнир, туьйлира хьалхарчу шина матчехь Ирландин (4:2) а, Албанин (4:1) а — Газзаевс гулйина командин куьйгалла деш дара Гуьржийчоьнан командица, амма стадион тӀехь ток дӀайаккхар бахьнехь матч чекх ца йаьккхира (цхьа тайм бен ца левзира).
Доьзал
Валерий Георгиевичан зуда а, ши кӀант а, йоӀ а ду. Гергара ву Газзаев Юрийн. Уткин Василийс дийцарехь, Валерий Георгиевичана а, цуьнан кӀантана Владимирна а 2000-га шерашкахь хазахетара хан казинохь йойуш.
Лас Палмас (Наутла)
Лас Палмас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Санта-Элена-ди-Минас
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Самино
Хьажоргаш
Категори:Вилегодскан кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Октябрь (Федоровскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Мора (Мануел Добладо)
Географи
Ла Мора лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Красни Холм (Ярославлан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ярославлан областан Ярославлан кӀоштан нах беха меттигаш
Студеновка (Воскресенскан кӀошт)
Студеновка (Студеновка) — Российн Федерацин Саратовн областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
Родолфо Лозада Вальехо, План де Сан Хосе (Малтрата)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Сен-Жуьст-д’АгӀдеш
Географи
.
Шмаково (Варгашин кӀошт)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Зеда-Ачква
Зеда-Ачква (ზედა აჭყვა) — Гуьржийчоьнан Аджарин Кобулетин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 1037 стаг (2014 шо).
Блесано (Удине)
Блесано  — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Першутино (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Санта-Эрнестина
Санта-Эрнестина — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Разношенски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ЭскибагӀ (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Бингоьл провинцин нах беха меттигаш
Казе Моро (Тревизо)
Казе Моро — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Фаело (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Обедковице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Бешикли (Терме)
Хьажоргаш
Категори:Терменан микрокӀошташ
Монтобан-3
Монтобан-3 — Францин кантон, лаьтта Окситани регионехь. Кантонан департамент — ТагӀн а, ГагӀонна а.
Географи
.
Чакмак (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Томински
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Васильево (Ковернинан кӀошт)
Васильево (Васильево) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Ковернинан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
NGC 2949
NGC 2949 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Патрикеевски
Хьажоргаш
Категори:Калязинан кӀоштан нах беха меттигаш
Лихуниха
Лихуниха (Лихуниха) — Российн Федерацин Ивановн областан Пучежан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Корзунята
Корзунята (Корзунята) — Кировн областан Бели Холуницан кӀоштара эвла.
Евлоев, Ваха Суламбекович
Биографи
Спорт йитинчултӀехь цо мах лелира Артём Тарасов фирмехь. Цул тӀехьа цо ГӀалгӀайн Республикин эдалехь болх бира.
Эстанзуела де Ромеро (Херекуаро)
Географи
Эстанзуела де Ромеро лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Марзаьсаь
Билгалдахарш
Категори:Астаран кӀоштан нах беха меттигаш
Герчекли (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стара Гура (Нижнесилезин воеводалла)
Стара Гура  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Петровка (Мезенан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Обедне
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Близи (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Обедне
Демографи
Бахархойн динамика:
Л'Опера Пя (Перуджа)
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Валя-Ерий (коммуна)
Валя-Ерий — Румынин Клуж жудецан йукъара коммуна.
Заозерни (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (60%), украинаш (34%).
Камблан-е-Мейнак
Камблан-е-Мейнак — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Дзюбановка (Кременчуган кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кременчуган кӀоштан нах беха меттигаш
Агников
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Заречье (Двиницкан йуьртан меттиг)
Заречье (Заречье) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Зеда-Квирике
Билгалдахарш
Категори:Кобулетин муниципалитетан нах беха меттигаш
Озаринцы
Озаринцы — Украинин Винницан областан Могилев-Подольскан кӀоштара эвла.
HD159631
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Гейикдере (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Писцово (Ярославлан кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
ЗоьхӀрап (Арапгир)
Хьажоргаш
Категори:Арапгирнан микрокӀошташ
Красни Хутор (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Галки
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Брагинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эстансия де Банкитос (Сан Дьего де ла Унион)
Географи
Эстансия де Банкитос лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Лодыгино (Пучежан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Россоховатка (Кировоградан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Новоукраинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Камиак-е-Сен-Дени
Камиак-е-Сен-Дени — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.
Географи
.
Валя-Келугеряске (коммуна)
Валя-Келугеряске — Румынин Прахова жудецан йукъара коммуна.
Юрахлы
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Эппинг (Къилбаседа Дакота)
Эппинг  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Дакота штатера гӀала.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Дакота штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Зеда-Кондиди
Билгалдахарш
Категори:Кобулетин муниципалитетан нах беха меттигаш
Эпфинген
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Обецнице
Географи
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Гоьнуьлачан (Генч)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
КамигӀан
Билгалдахарш
Категори:ЖигӀонда департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лас Палмас (Омеалка)
Лас Палмас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Падина (эвла)
Падина — Румынин Бузеу жудецан коммунера эвла.
Рощаховка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Посёлок имени Дзержинского
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Ильичево (Красноярскан мохк)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Казе Мороцо (Торино)
Казе Мороцо — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Родолфо Рехон Хименез (Актопан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Диджле (ЙенишехӀир)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Категори:ЙенишехӀиран (Дийарбакир) микрокӀошташ
Лопия ди Сопра (Лука)
Лопия ди Сопра — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.