cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Новачене (Софин область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Машкув (Лебушанийн воеводалла)
Машкув  — Польшин Лебушанийн воеводаллин  гминера эвла.
Кискакулбаш
Кискакулбаш — Башкирийчоьнан Буздякан кӀоштара эвла, иза Кузеевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 37 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452726, код ОКАТО — 80217825002.
Ла Эсмералда (Тьера Бланка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Котовски (Серафимовичан кӀошт)
Котовски (Котовский) — Российн Федерацин Волгоградан областан Серафимовичан кӀоштара эвла.
Коссиньяно
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Мезилеси (Наход)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Преображенски (Адыгейчоь)
Билгалдахарш
Категори:Адыгейчоьнан Красногвардейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мика (Арджеш)
Мика — Румынин Арджеш жудецан коммунера эвла.
Ларвияно (Терни)
Ларвияно  — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
(20614) 1999 SN3
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
HD11529
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Эль Алто эль Чихол (Пануко)
Эль Алто эль Чихол — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Добеф-пгӀе-Ваттвиль
Добеф-пгӀе-Ваттвиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бадалов, Руслан Нурдиевич
Русла́н Нурди́евич Бада́лов (1955 шеран 23 сентябрь, Берлиновка, Красноармейскан кӀошт, Кокчетаван область, Кхазакхстан) — нохчийн паргӀата кепар латархо, масийттуза ССРС Кубок йаьккхинарг, ССРСн чемпион (1982 шо), Канадин Кубок йаьккхинарг (1982 шо), дуьненан чемпионатан совгӀатхо (1975 шо), ССРС спортан халкъашан йукъара классан говзанча.
Сен-Дидье (Лакха Альпаш)
Географи
.
Паки
Паки (ფაყი) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Лентехин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 22 стаг (2014 шо).
Доьллуьк (Токат)
Доьллуьк (Döllük) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Токат провинцин (ил) Токатан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Токат провинцин нах беха меттигаш
Категори:Токатан кӀоштан нах беха меттигаш
Домброва (Польковицкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Каса Лопез (Мануел Добладо)
Каса Лопез — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Доруккириш (Шалпазари)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ
Категори:Шалпазаринан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Радошевице (Великопольскан воеводалла)
Радошевице  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Разбор (Шентюр)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Серебряни (Кировоградан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Веддингтон (Къилбаседа Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ЙусуфшейхӀ (ДивригӀи)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Черемушка (Красноярскан мохк)
Хьажоргаш
Категори:Каратузскан кӀоштан нах беха меттигаш
Марьяновка (Ромнин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Алексино-Шатур
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Зеленки (Мяделан кӀошт)
Зеленки (Зялёнкі) — Белоруссин Минскан областан Мяделан кӀоштара эвла.
Быдрей
Быдрей (Быдрей) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
Девятка
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Бородулиханан кӀоштан нах беха меттигаш
Горки (Тамбовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гривац (Серби)
Гривац (Гривац) — Сербин Шумади гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(20616) Zeeshansayed
(20616) Zeeshansayed — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Первомайски (Уинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Домброва-Болеславецка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Старухино (Пскован область)
Старухино (Старухино) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара эвла.
Эль Алто, Хосе Флорес (Пануко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Старухино (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сен-Жак-ан-ВальгодмагӀ
Сен-Жак-ан-ВальгодмагӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха Альпаш.
Каза Пиза (Модена)
Каза Пиза — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Мезилеси (Пелгржимов)
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Эль Палмито (Пуебло Нуево)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Биг-Спринг (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Каса Марес (Пенхамо)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Чеки (ОрхӀанели)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Дегерес
Дегерес — Кхазакхстанан Алматан областан Жамбылан кӀоштара эвла.
NGC 1032
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Экинджик (Токат)
Хьажоргаш
Категори:Токатан кӀоштан нах беха меттигаш
Салаваты
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Рцхмелури
Билгалдахарш
Категори:Лентехин муниципалитетан нах беха меттигаш
Гердау
Гердау — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Каза Пила (Павия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гизятово
Хьажоргаш
Категори:Нуриманован кӀоштан нах беха меттигаш
Фиданбаши (Шалпазари)
Фиданбаши (Fidanbaşı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Шалпазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Вейдсборо (Къилбаседа Каролина)
Вейдсборо  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала (town).
Истори
Йиллина.
Мельниково (Сумин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Радошково-Друге
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Чинарджик (ОрхӀанели)
Чинарджик (Çınarcık) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) ОрхӀанелинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Каса Рамон Пенья (Пенхамо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Эскикоьй (Токат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Алто, Эль Ретаче (Тантоюка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Снегиревка (Приозерскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Приозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 1034
Хьажа кхин а
1034 1034
Дудовиль-ан-Вексен
Дудовиль-ан-Вексен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Минцаев, Мовсар ТӀахӀирович
ХӀинца иза ву Чайковский цӀе йолу консерваторин хьехархо. Цо концерташ ло, дӀайазйо романсаш а, нохчийн халкъан эшараш а, нохчийн а, оьрсийн а компоизтораш йазйина эстрадан эшараш.
Граждановка
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Панински (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Красноярски (Серафимовичан кӀошт)
Красноярски (Красноярский) — Российн Федерацин Волгоградан областан Серафимовичан кӀоштара дӀатесна эвла.
Маьлхан система
Структура
Центральным объектом Солнечной системы является Солнце — звезда главной последовательности спектрального класса G2V, жёлтый карлик. В Солнце сосредоточена подавляющая часть всей массы системы (около 99,866 %), оно удерживает своим тяготением планеты и прочие тела, принадлежащие к Солнечной системе. Четыре крупнейших объекта — газовые гиганты — составляют 99 % оставшейся массы (при этом большая часть приходится на Юпитер и Сатурн — около 90 %).
Терминология
Все объекты Солнечной системы, не считая собственно Солнца, официально делят на три категории: планеты, карликовые планеты и малые тела Солнечной системы. Планета — любое тело на орбите вокруг Солнца, оказавшееся достаточно массивным, чтобы приобрести сферическую форму, но недостаточно массивным для начала термоядерного синтеза, и сумевшее очистить окрестности своей орбиты от планетезималей. Согласно этому определению в Солнечной системе имеется восемь известных планет: Меркурий, Венера, Земля, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран и Нептун. Плутон не соответствует этому определению, поскольку не очистил свою орбиту от окружающих объектов пояса Койпера. Карликовая планета — небесное тело, обращающееся по орбите вокруг Солнца; которое достаточно массивно, чтобы под действием собственных сил гравитации поддерживать близкую к округлой форму; но которое не очистило пространство своей орбиты от планетезималей и не является спутником планеты. По этому определению у Солнечной системы имеется пять признанных карликовых планет: Церера, Плутон, Хаумеа, Макемаке и Эрида. В будущем другие объекты могут быть классифицированы как карликовые планеты, например, Седна, Орк и Квавар. Карликовые планеты, чьи орбиты находятся в регионе транснептуновых объектов, называют плутоидами. Оставшиеся объекты, обращающиеся вокруг Солнца — малые тела Солнечной системы.
Сатурн
У Сатурна имеется 62 подтверждённых спутника; два из них — Титан и Энцелад — проявляют признаки геологической активности. Активность эта, однако, не схожа с земной, поскольку в значительной степени обусловлена активностью льда. Титан, превосходящий размерами Меркурий, — единственный спутник в Солнечной системе с существенной атмосферой.
Кометы
Кометы — малые тела Солнечной системы, обычно размером всего в несколько километров, состоящие главным образом из летучих веществ (льдов). Их орбиты имеют большой эксцентриситет, как правило, с перигелием в пределах орбит внутренних планет и афелием далеко за Плутоном. Когда комета входит во внутреннюю область Солнечной системы и приближается к Солнцу, её ледяная поверхность начинает испаряться и ионизироваться, создавая кому: длинное облако из газа и пыли, часто видимое с Земли невооружённым глазом.
Гелиосфера
Межзвёздная среда в окрестностях Солнечной системы неоднородна. Наблюдения показывают, что Солнце движется со скоростью около сквозь Местное межзвёздное облако и может покинуть его в течение следующих 10 тысяч лет. Большую роль во взаимодействии Солнечной системы с межзвёздным веществом играет солнечный ветер.
Ни один космический корабль ещё не вышел из гелиопаузы, таким образом, невозможно знать наверняка условия в местном межзвёздном облаке. Ожидается, что «Вояджеры» пройдут гелиопаузу в следующем десятилетии и передадут ценные данные относительно уровней излучения и солнечного ветра. Недостаточно ясно, насколько хорошо гелиосфера защищает Солнечную систему от космических лучей. Команда, финансируемая НАСА, разработала концепцию миссии «Vision Mission» — посылки зонда к границе гелиосферы.
Устойчивость Солнечной системы
В настоящий момент неясно, устойчива ли Солнечная система. Можно показать, что если она неустойчива, то характерное время распада системы очень велико.
Салакайка
Хьажоргаш
Категори:Уинскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD115389
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Маьлхан система
Исследования Солнечной системы
На рубеже XX—XXI веков был открыт ряд малых тел Солнечной системы, в том числе карликовые планеты, плутино, а также спутники некоторых из них и спутники планет-гигантов.
Галактическая орбита
Солнечная система является частью Млечного Пути — спиральной галактики, имеющей диаметр около 30 тысяч парсек (или 100 тысяч световых лет) и состоящей из приблизительно 200 млрд звёзд. Солнечная система расположена вблизи плоскости симметрии галактического диска (на 20—25 парсек выше, то есть севернее него), на расстоянии около 8 тысяч парсек (27 тысяч световых лет) от галактического центра (практически на равном расстоянии от центра Галактики и её края), на окраине рукава Ориона  — одного из галактических рукавов Млечного Пути.
Окрестности
Относительно немного звёзд в пределах десяти св. лет (95 трлн км) от Солнца. Ближайшей является тройная звёздная система Альфа Центавра, на отдалении примерно 4,3 св. лет. Альфа Центавра A и B — тесная двойная система близких по характеристикам Солнцу звёзд, в то время как маленький красный карлик Альфа Центавра C (также известный как Проксима Центавра) обращается вокруг этой пары на расстоянии 0,2 св. лет. Следующими ближайшими звёздами являются красные карлики звезда Барнарда (5,9 св. лет), Вольф 359 (7,8 св. лет) и Лаланд 21185 (8,3 св. лет). Крупнейшая звезда в пределах десяти световых лет — Сириус, яркая звезда главной последовательности с массой примерно в две массы Солнца и компаньоном, белым карликом под названием Сириус B. Сириус находится на расстоянии 8,6 св. лет. Оставшиеся системы в пределах десяти световых лет — двойная система красных карликов Лейтен 726-8 (8,7 св. лет) и одиночный красный карлик Росс 154 (9,7 св. лет). Ближайшая одиночная сходная Солнцу звезда — Тау Кита, находится на расстоянии 11,9 св. лет. Обладает примерно 80 процентами массы Солнца, но только 60 процентами её яркости. Ближайшая известная экзопланета находится в наиболее близкой же к нам звёздной системе Альфа Центавра, находящейся на расстоянии 4,3 св. лет. Единственная подтверждённая планета в системе — Альфа Центавра B b, с массой примерно в 1,1 массы Земли и периодом обращения всего в 3,2 дня.
Дзервани
Дзервани — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Ла Эсмералда (Хучике де Ферер)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Баньи ди Раби (Тренто)
Баньи ди Раби  — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Снежково (Кировоградан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Александрин кӀоштан нах беха меттигаш
Эзе (Токат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Иванки (Мяделан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Микесаса
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Сибиу жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD115398
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Эль Мачито де лас Флорес (Кокула)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Эль Паломар (Ирапуато)
Эль Паломар — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Мельно (Жарскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(20623) Davidyoung
(20623) Davidyoung — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Сен-Клеман-суьгӀ-ДуьгӀанс
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Солнечни (Приозерскан кӀошт)
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Верхненазаровски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шалагино (Красноярскан мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Джуба
Джу́ба (Juba) — Къилба Суданан коьрта гӀала, Йуккъера Экватори штатан административан центр.
Хьажоргаш
Категори:Къилба Судан
Тодоко (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ДуьгӀанвиль
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Степаши (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Крутовски (Волгоградан область)
Хьажоргаш
Категори:Серафимовичан кӀоштан нах беха меттигаш
Сосновка (Уинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Уинскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD11543
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Кушак
Кушак (Кушак) — Кировн областан Вятски Полянин кӀоштара эвла.
Пикутково
Пикутково — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Колесники (Сумин область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Эль Альясго (Платон Санчез)
Эль Альясго — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Андреевка (Бели Церкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Твиби
Билгалдахарш
Категори:Лентехин муниципалитетан нах беха меттигаш
Сен-КгӀепен (Лакха Альпаш)
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Мельно (Кросненскан повет)
Мельно  — Польшин Лебушанийн воеводаллин  гминера эвла.
Чоьрелер (ОрхӀанели)
Хьажоргаш
Категори:ОрхӀанелинан кӀоштан нах беха меттигаш
Вейко (Къилбаседа Каролина)
Истори
Йиллина.
Бич-Сити (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Ульм
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ларголунго (Фоджа)
Ларголунго  — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Ширыштык
Ширыштык (Ширыштык) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Каратузскан кӀоштара эвла.
Каза Пори (Павия)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тоето (Асти)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Медано (Флоренсио Вильяреал)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Соловьевка (Приозерскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Джелил (Эскил)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кобайлы
Кобайлы (Кабайлы) — Белоруссин Минскан областан Мяделан кӀоштара эвла.
Стехново (Пскован кӀошт)
Стехново (Стехново) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара дӀатесна эвла.
Гоьлкириш (Шалпазари)
Хьажоргаш
Категори:Шалпазаринан кӀоштан нах беха меттигаш
(20626) 1999 TH21
(20626) 1999 TH21 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Гоьрде
Гоьрде — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Лапедона
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
(20627) 1999 TF38
(20627) 1999 TF38 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 1 октябрехь CSS проекты цӀе йолу Ӏилманчо Каталина обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 TF38» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Аякастле (Чиконтепек)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Разкриже (община)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Текали (Лентехин муниципалитет)
Билгалдахарш
Категори:Лентехин муниципалитетан нах беха меттигаш
Герден
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Крещеновичи (Брестан область)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Гуьдуьн (Шалпазари)
Хьажоргаш
Категори:Шалпазаринан микрокӀошташ
Дзержки
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Баньи ди Табияно (Парма)
Баньи ди Табияно  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Мезилужи (Либошовице)
Мезилужи  (Meziluží) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Зыйкани (Рышканин кӀошт)
Литература
Категори:Рышканин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Безугляки
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Артёмовски (Москохан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бишоп (Техас)
Бишоп  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Еросимово (Ярославлан область)
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Евиль-суьгӀ-МонфогӀ
Евиль-суьгӀ-МонфогӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Стари Сантимир
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пилевице
Пилевице — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хмельник (Закарпатьен область)
Хмельник — Украинин Закарпатьен областан Иршаван кӀоштара эвла.
Сен-ЛогӀан-дуь-КгӀо
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Эль Мезон (Чилапа де Алварез)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Эль Амарильо (Исматлавакан)
Эль Амарильо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
ВиллегӀ-Бокаж (Сомма)
Билгалдахарш
Категори:Сомма департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Амарильо (Исматлавакан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Еглевиль
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Амарильо (Исматлавакан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Касас Бланкас (Валье де Сантияго)
Географи
Касас Бланкас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Нову-Ориенти-ду-Пиауи
Нову-Ориенти-ду-Пиауи — Бразилин Пиауи штатера муниципалитет.
Лоро-Пичено
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Марке йукъара гӀаланаш
Раково (Гнезненскан повет)
Раково  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Домброва-Сьродкова
Домброва-Сьродкова — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Дзержки-Зомбки
Дзержки-Зомбки — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Поцето (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ковали (Слободской сельсовет)
Хьажоргаш
Категори:Мяделан кӀоштан нах беха меттигаш
Баньи ди Тиволи (Рим)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Куплеваха
Куплеваха — Украинин Сумин областан Ромнин кӀоштара эвла.
Делибаллилар (ОрхӀанели)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Холмок (Закарпатьен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мезина
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Державинск
Державинск — Кхазакхстанан Акмолан областан Жаркаинан кӀоштара эвла.
Ямы (Киеван область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бланко (Техас)
Истори
Бланко гӀала йиллина  шарахь.
Сосново (Приозерскан кӀошт)
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Касас Бланкас (Ирапуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Эль Паналито (Тьера Бланка)
Эль Паналито — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Адамий
Климат
Кхузахь климат барамера-йовха а, кӀеда а йу. Регионан климат кхоллайаларна боккха Ӏаткъамбо атмосферан циркуляцин амало. Меттиган климатан а, рекреацин а ладаме амалех ду малх къегина деха де. Ткъа шадерг республикехь хуьлу 200 - 250 йекхна денош шеран чохь; вовшахтоьхна маьлхан радиации йу 115 - 120 ккал/кв.см.
Едебувиль
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Телес
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Жабраилов, Лукман Зайнайдиевич
Лукма́н Зайнайди́евич Жабраи́лов (1962 шеран 27 апрель, Хаси-Эвл, Дагестанан АССР, РСФСР, ССРС) — нохчийн паргӀат кепар латархо, ССРС чемпионатийн толамхо а, совгӀатхо а, Европин чемпионатан совгӀатхо, дуьненан чемпион, дуьненан Кубок йаккхинарг, ССРС халкъашна йуккъера даржан спортан говзанча.
ВиллегӀ-БгӀетонне
Географи
.
Осиновка (Владимирскан йуьртан меттиг)
Осиновка (Осиновка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 76 стаг (къоларг2010 шо).
(20631) Stefuller
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 2 октябрехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 TW91» саналган.
ГуьмуьшдуьгӀуьн (Эскил)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кропачево
Хьажоргаш
Категори:Кичменгски Городокан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Амарильо (Косамалоапан де Карпио)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Оселна (Софин область)
Оселна  — Болгарин Софин областера эвла. Етрополе йукъараллин йукъайогӀу.
Дерипсал
Хьажоргаш
Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш Категори:Шетан кӀоштан нах беха меттигаш
Каза Рамати (Павия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ла Эсмералда II (Косамалоапан де Карпио)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Каледжик (Шалпазари)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стрижки (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Поцето (Анкона)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(20633) 1999 TU93
Истори
ДӀайиллина 1999 шеран 2 октябрехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1999 TU93» саналган.
Мамуев, Алимхан Амадович
Хьажоргаш
Категори:Нохчийчоьнан латархой
Блеквелл (Техас)
Блеквелл  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала.
Деркул
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мерчани
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Беспечни (Киеван область)
Хьажоргаш
Категори:Бели Церкован кӀоштан нах беха меттигаш
Авраменково (Ромнин кӀошт)
Авраменково — Украинин Сумин областан Ромнин кӀоштара эвла.
Каракайа (Шалпазари)
Каракайа (Karakaya) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Шалпазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Корлытени (Рышканин кӀошт)
Литература
Категори:Рышканин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Лапченки
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Нагорскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Струбач
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Пигалево (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Мезипоточи
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Джефферсон-Сити
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Уински
Уински (Уинское) — Российн Федерацин эвла, Пермийн мехкан Уинскан кӀоштан административан центр.
Хопури
Хопури (ხოფური) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Лентехин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 102 стаг (2014 шо).
Мехув (Лебушанийн воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Ракояди (Великопольскан воеводалла)
Ракояди  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Мальтиньяно
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Този (Фиренца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Мелонар (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Каза Рангони (Модена)
Каза Рангони — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Кукуеций Веки (Рышканин кӀошт)
Литература
Категори:Рышканин кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
ГуьгӀуьмлуь (Токат)
Хьажоргаш
Категори:Токатан кӀоштан нах беха меттигаш
Осиковица
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Софин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
КасимагӀзи (Шалпазари)
КасимагӀзи (Kasımağzı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Шалпазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Поцето Пиколо (Парма)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дехкан
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Аматал (Анхел Р. Кабада)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Акимовичи
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
ЕдгӀевиль-суьгӀ-ЕгӀ
Географи
.
Рассадино (Воскресенскан кӀошт)
Рассадино (Рассадино) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Воскресенскан кӀоштара эвла.
NGC 1045
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Гуьлпинар (Токат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Домбье (Легницкан повет)
Домбье  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Комарово (Будславскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Золотуха (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Топан (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 17 стаг (2010 шо).
Блу-Маунд (Техас)
Истори
Блу-Маунд гӀала йиллина  шарахь.
Ескино (Угличан кӀошт)
Ескино (Ескино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Угличан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Угличан кӀоштан нах беха меттигаш
Лески (Залегощан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Залегощан кӀоштан нах беха меттигаш
Малахов (Волгоградан область)
Малахов (Малахов) — Российн Федерацин Волгоградан областан Серафимовичан кӀоштара эвла.
Ларенки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ранчо Лупита (Теколутла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Ези-суьгӀ-ЕгӀ
Ези-суьгӀ-ЕгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Якушка (станци)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сен-ПьегӀ-д’АгӀжансон
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха Альпаш департаментан коммунаш
Цанаши
Цанаши (წანაში) — Гуьржийчоьнан Рача-Лечхуми а, Лаха Сванети а Лентехин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 119 стаг (2014 шо).
Раков Шкоцян (Церкниця)
Раков Шкоцян  — Словенин йукъараллера эвла.
Эренлер (ОрхӀанели)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Тозка (Парма)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Квитневи (Бели Церкован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вентворт (Къилбаседа Каролина)
Истори
Йиллина.
Минаевски
Хьажоргаш
Категори:Серафимовичан кӀоштан нах беха меттигаш
АгӀачкоьй (Думлупинар)
АгӀачкоьй (Ağaçköy) — Туркойчоьнан Эгейн регионан КуьтахӀи провинцин (ил) Думлупинаран кӀоштара эвла.
Кузулук (Шалпазари)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Массиньяно
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Пинско (Куявско-Поморскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ХӀимметогӀлу (Зонгулдак)
ХӀимметогӀлу (Himmetoğlu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Зонгулдакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
NGC 1048
NGC 1048 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Эль Пантано (Мануел Добладо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Раковець (Брежице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Бавария (Теосело)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Тарик Джемал Кутлу
Карьера
Йешархоша а критикаша а дика мах хадийра «Чан йолу ворданан некъахь» [Ibidem] цӀе йолу Тарикан романан. Нохчийн маттахь деша а, йаздан а иза Ӏемира 1960 шерахь Нохчийчура туристаш деъна долу нохчийн абатца. 1971 шарахь тӀетаьӀӀина волавелира нохчийн мотт а, нохчийн литература а Ӏамо.
Еленовски (Адыгейчоь)
Еленовски (Еленовское) — Российн Федерацин Адыгейчоьнан Красногвардейскан кӀоштара кӀотар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Яблонка (Ивацевичин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Мезиржичи (Малонти)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Демографи
Бахархойн динамика:
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Мостовски (Волгоградан область)
Хьажоргаш
Категори:Серафимовичан кӀоштан нах беха меттигаш
Мартьяново (Воскресенскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(20642) Laurajohnson
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ла Эсперанза (Азалан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Чеченски, Александр Николаевич
Бералла а, жималла а
Винчу хенахь цунна Ӏела аьлла цӀе тиллинера. Бераллехь иза схьалецнера паччахьан эскаро цуьнан йурт хӀаллакйеш хенахь. Цуьнан да веллера шен йурт ларйеш. Цуьнан нана йелира иза веш хенахь. Иза кхиава хьаийцира цу хенахь подпоручик, 16 шо кхаьчна волу Николай Николаевич Раевски. КӀантан цӀе тиллира Александр Николаевич Чеченски. Иза кхиинера Николай Раевский нана йолчахь Каменкехь (Украина). Александрс чекхйаьккхира Москван университет.
ТӀеман гӀуллакх доладар
Александр Чеченскин тӀеман гӀуллакх долийра 1794 шарахь вахмистран даржехь ГӀизларехь Нижегородски 17-гӀа драгунски полкехь. Оцу полкан хьаьким вара цуьнан доладийриг. Цо дакъа лецира Каспийн уллехь гӀажарийн дуьхьал бинчу тӀамехь а, Ӏаьржа хӀордан уллехь туркойн дуьхьал бинчу тӀамехь а.
Лебедка (Сунан кӀошт)
Лебедка (Лебедка) — Кировн областан Сунан кӀоштара эвла.
Судаково (Приозерскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Приозерскан кӀоштан нах беха меттигаш
Чеченски, Александр Николаевич
Отечественная война 1812 года
''«В воздаяние ревностной службы и отличия, оказанного в сражении против французских войск, где, находясь в отряде партизана Давыдова, около города Вязьмы, при с. Покров, напал храбро на сильное прикрытие неприятельского транспорта, состоящего из 41 больших фур, и принудил оное укрыться в лес, потом, с отличною неустрашимостию окружив оный и сильно ударив на неприятеля, часть онаго взял в плен, а остальных положил на месте; в сражении при отбитии и сожжении при с. Юреневе артиллерийского парка, поступал храбро, да и во всех случаях в продолжении кампании действовал с отличною храбростию, мужеством и неустрашимостию при поражении неприятеля».'' .
Лебедка (Сунан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Сунан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
ЕкагӀданвиль-ла-Кампань
ЕкагӀданвиль-ла-Кампань — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.
Эль Амате (Идальготитлан)
Географи
Эль Амате лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Гуьнчали (Токат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ивановка (Бондарин кӀошт)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Эль Мембрильо (Атлистак)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Мезиржичи (Табор)
Географи
.
Тозканей (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сайванчатак (Шалпазари)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Мателика
Мателика — Италин Марке регионера коммуна. Лаьтташ йу Мачерата провинцехь.
Константиново (Слободскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хустец (Закарпатьен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Милакув (Лебушанийн воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лебушанийн воеводаллин нах беха меттигаш
Баньиле (Форли-Чезена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Яглевичи
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Ивацевичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Нову-Оризонти-ду-Сул
Географи
Муниципалитетан майда —.