cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бакаушин
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Тулавки
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ле-ФгӀес
Географи
.
Алаверди (Зестапонин муниципалитет)
Билгалдахарш
Категори:Зестапонин муниципалитетан нах беха меттигаш
Кнышево (Кадыйн кӀошт)
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Хлудневски Карьер
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Кал (Тексистепек)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Рафаэль (кратер)
Хьосташ
Категори:Меркурийн кратераш
Чичеколук (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Люга (станци)
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Выдрино (Буряти)
Выдрино (Выдрино) — Российн Федерацин Бурятин Кабанскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Обски (Томскан область)
Обски (Обское) — Российн Федерацин Томскан областан Чаинскан кӀоштара эвла.
Олотински
Хьажоргаш
Категори:Верховажьен кӀоштан нах беха меттигаш
Гояне (Бреша)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ГоьгӀебакан (Кулунджак)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Сосновка (Высоки Горан кӀошт)
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Тоьоьлоьс (Сузакан кӀошт)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Рен (кратер)
Рен — Меркурий тӀехь 215 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -24.5°N, -36°W.
Акбулак (Байдибекан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Оку (Сан Хуан Эванхелиста)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Альткален
Альткален — Германин Мекленбург-Хьалхара Померани латтана йукъара коммуна.
Хотисино (Думиничин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Степачёво
Хьажоргаш
Категори:Судогдан кӀоштан нах беха меттигаш
Керкпатрик (Орегон)
Керкпатрик  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Орегон штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Ла Гранха, Лас Марселас (Акапулко де Хуарез)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Эль Чапопоте (Тамиява)
Эль Чапопоте — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Петрово (Чаинскан кӀошт)
Петрово (Петрово) — Российн Федерацин Томскан областан Чаинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ренуар (кратер)
Ренуар — Меркурий тӀехь 220 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю °N, °W.
Хьосташ
Категори:Меркурийн кратераш
Мали Воложикья
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Ла Калабаза (Ситлалтепетл)
Ла Калабаза — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Сент-ГобуьгӀж-Сент-Коломб
Географи
.
Лебедски (Новгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Парфинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сиракайалар (Байбурт)
Сиракайалар (Sırakayalar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Байбурт провинцин (ил) Байбуртан кӀоштара эвла.
Аланичи (Муш)
Хьажоргаш
Категори:Мушнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сардоне-Муно (Салерно)
Сардоне-Муно — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Домашки
Домашки (Дамашкі) — Белоруссин Минскан областан Березинан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Олейрос
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Ла-Корунья провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Милисоновка
Милисоновка — Башкирийчоьнан Бижбулякан кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Сухореченски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 1 стаг (2009 шо). Поштан индекс — ?, код ОКАТО — ?.
Ольховски (Крымскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(5492) Thoma
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кингс-Велли (Орегон)
Географи
Кингс-Велли бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Сан Луисито, Бенито Ландерос (Ромита)
Сан Луисито, Бенито Ландерос — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Жидовице (Йичин)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
ФатихӀ (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Малиновка (Славскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 йу. Кхузара хан Москохан хенал 1 сахьт башха йу, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Исраилехь а, Туруойчохь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса йу. Йукъара Европин хенал +1 сахьт башха йу. Ӏай Йукъара Европин хенал +2 башха йу.
Лоринка
Лоринка (Лоринка) — Российн Федерацин Новгородан областан Парфинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Рильке (кратер)
Хьосташ
Категори:Меркурийн кратераш
Ведрово (Кадыйн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(5493) Spitzweg
(5493) Spitzweg — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Долголесье (Березинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Тлакотла (Тлалтетела)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Грабен (Удине)
Грабен — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Хотовице (Свитави)
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Подгорни (Томскан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, шийлачу Ӏаьнца а, тӀуналла цхьабосса йу, хенан хӀоттаман элементаш хийца дукха сиха ло, боцучу хенан муьрехь (масех дийнахь йа сахьтехь). Меттигера климат, хьалхарчу шерашкахь санна хийца ца луш схьайогӀу, иза доьзна ду Малхбуза-Сибрехан акъарин тӀехуларчу хӀаваийн массийн чолхечу циркуляцех эвла шера а, массо агӀора йиллина а йу, къилба-малхбале йоцург, цуо аьтту бо Арктикин а, Атлантикин а, Йуккъерчу Азин а хӀаваан массашна кхуза чуйахка. Цундела циркуляцин процессаш Малхбуза-Сибрехан тӀехула массо а хенахь дакъалоцу арктикин а, бараман а хӀаваан массаш, ткъа аьхка кхин тропикера а. ХӀаваан массаш дӀахьо циклонийн а, антициклонийн а системехь, цуо хенан хӀоттам областехь цхьаьна эшшар ца лоттуьйту, шо шере мел деле ловзаш хуьлу иза.
Гуьнейджик (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(13532) 1991 RY8
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 11 сентябрехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 RY8» саналган.
Ла Калабасита (Закуалпан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Гартатовице
Гартатовице — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Жидовице (Либчевес)
Жидовице  (Židovice) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Демографи
Бахархойн динамика:
Орденес
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Госьцерадув-Плебанский
Госьцерадув-Плебанский — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Нови Бектяш
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Янушовице (гмина Сломники)
Янушовице — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Рубенс (кратер)
Рубенс — Меркурий тӀехь 180 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -59.5°N, -73.5°W.
Коле Иполито (Фрозиноне)
Коле Иполито  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Чилеева
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Актас (Байдибекан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хотовице (Ческа Липа)
Географи
.
Большепрудни
Большепрудный (Большепрудный) — Российн Федерацин Оренбурган областан Первомайскан кӀоштара эвла.
(13533) Junili
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 4 сентябрехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1991 RJ11» саналган.
Степной (Ставрополан мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Киселево (Старицан кӀошт)
Киселево (Киселево) — Российн Федерацин Тверан областан Старицан кӀоштара дӀатесна эвла.
Лиль-суьгӀ-ТагӀн (кантон)
Лиль-суьгӀ-ТагӀн — Францин кантон, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Кантонан департамент — ТагӀн.
Первенец (Краснодаран мохк)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ЛатугӀ-де-КагӀоль
Географи
.
Сент-Елье-ле-Буа
Билгалдахарш
Категори:ОгӀн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мали Пудга
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Алиджан (Муш)
Хьажоргаш
Категори:Мушнан кӀоштан нах беха меттигаш
Лукино (Парфинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Парфинан кӀоштан нах беха меттигаш
ТахӀткоьй (Байбурт)
Хьажоргаш
Категори:Байбурт провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тлакохалпан (Тлакохалпан, Веракрус)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Грабиязка (Бергамо)
Грабиязка — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Поповняк
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Островски (Верховажьен кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Верховажьен кӀоштан нах беха меттигаш
Павловка (Бижбулякан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Бижбулякан кӀоштан нах беха меттигаш
Большой Рясь
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(5497) Сарарассел
Истори
ДӀайиллина 1975 шеран 30 сентябрехь Шелте Бас цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1975 SS».
Гребельки (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Броварин кӀоштан нах беха меттигаш
Хотоунь (Погоржи)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Олапан (Мекаяпан)
Олапан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Карачайир (Кулунджак)
Хьажоргаш
Категори:Кулунджакнан микрокӀошташ
Сушино (Пскован область)
Сушино (Сушино) — Российн Федерацин Пскован областан Новосокольникин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Новосокольникин кӀоштан нах беха меттигаш
Климово (Старицан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Старицан кӀоштан нах беха меттигаш
Шубник
Хьажоргаш
Категори:Думиничин кӀоштан нах беха меттигаш
Радитлади (кратер)
Хьосташ
Категори:Меркурийн кратераш
Сунженски (кӀотар)
Хьажоргаш
Категори:Степнойн кӀоштан нах беха меттигаш
(13536) 1991 RA15
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Крейн (Орегон)
Крейн  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Орегон штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Алигедик (Муш)
Хьажоргаш
Категори:Мушнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Лукас (Леон)
Географи
Сан Лукас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Ташбурун (Байбурт)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гошня-Абрамовска
Гошня-Абрамовска — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Большая Речка (Буряти)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Ершовка (Добрянкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Оушен-Гейт (Нью-Джерси)
Оушен-Гейт  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Джерси штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Нью-Джерси штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сочиписка (Педро Асенсио Алкисирас)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Каледжик (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
(13538) 1991 ST
(13538) 1991 ST — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Эль Чапулин (Исла)
Географи
Эль Чапулин лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
HD83368
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Эль Чапулин (Исла)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Арикоьй (Муш)
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Демешковка
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Березинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Павлогорски
Павлогорски (Павлогорская) — Российн Федерацин Вологдин областан Верховажьен кӀоштара дӀатесна эвла.
Оцио (Павия)
Оцио — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Вербови Сырт
Вербовый Сырт (Вербовый Сырт) — Российн Федерацин Оренбурган областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Хотоунь (Храштяни)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Оушенпорт (Нью-Джерси)
Хьажоргаш
Категори:Нью-Джерси штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Телесниково
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Юго-Восточни
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Темировка (Запорожьен область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Пологин кӀоштан нах беха меттигаш
Стрельниково (Томскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Лашам-ГӀафаэль
Лашам-ГӀафаэль (Lachamp-Raphaël) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.
Малые Сибы
Мали Сибы (Малые Сибы) — Российн Федерацин Удмуртин Можган кӀоштара эвла.
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Оса-де-лос-Риос
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Ла-Корунья провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Карабул (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:ГуьндогӀмушнан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Лукас (Саламанка)
Сан Лукас — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ла Гранха, Чиверия (Акапулко де Хуарез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Сецень
Сецень — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Синнаи
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Туросль (Вармия-Мазурин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Олгита (Пануко)
Географи
Олгита лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Тлаксаватл (Уаякокотла)
Тлаксаватл — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Дубовый Лог (Березинан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Сент-Обен-д'Аппене
Географи
.
Лупьяк (ТагӀн)
Лупьяк — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — ТагӀн.
Парищево
Парищево (Парищево) — Российн Федерацин Вологдин областан Верховажьен кӀоштара дӀатесна эвла.
Эль Чарито (Сантияго Тустла)
Географи
Эль Чарито лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Жижелице (Лоуни)
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Подгорни (Крымскан кӀошт)
Подгорни (Подгорный) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Крымскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Хотьково (Думиничин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хотоухов
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Которина де Алтамира (Агуаскальентес)
Которина де Алтамира — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Кху махка испанхой бахкале, кхузахь дехаш дара чичимекийн тайпанаш, 1530-1531 шерашкахь испанхоша долайаьккхина.
Кобелево 2-е
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Карадере (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Зелёни Роща (Ставрополан мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Саят-Нова (кратер)
Хьосташ
Категори:Меркурийн кратераш
Луьган (ТагӀн)
Луьган — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Къилба-ПигӀенейш регионехь. Коммунан департамент — ТагӀн.
Сухой Лог (Томскан область)
Хьажоргаш
Категори:Чаинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
HD83373
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Дапнари
Билгалдахарш
Категори:Самтредиан муниципалитетан нах беха меттигаш
Сент-Обен-де-Боннваль
Сент-Обен-де-Боннваль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.
Шебрин
Шебрин (Шэбрын) — Белоруссин Брестан областан Брестан кӀоштара эвла.
(13543) Butler
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Очано (Салерно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Мысовка
Хьажоргаш
Категори:Славскан кӀоштан нах беха меттигаш
Паюс
Паюс (Паюс) — Российн Федерацин Вологдин областан Верховажьен кӀоштара эвла.
Астафьево (Кологриван кӀошт)
Астафьево (Астафьево) — Российн Федерацин Костромин областан Кологриван кӀоштара дӀатесна эвла.
Захаровка (Броварин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ветёлки (Оренбурган область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Лаком (Орегон)
Географи
Лаком бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Эдвардс, Тереза
Биографи
1995 шарахь Тереза цӀайирзира АЦШ, шен йоьалгӀачу Олимпиаде кечйала. Атлантера XXVI аьхкенан Олимпиада дӀаелларан церемонехь Эдвардса олимпийн дуй биира спортхошна хьалхара. Олимпиадел тӀаьхьа ловза йолайелира керла кхоьллинчу (ABL). 2000 шарахь йуха а кхечира АЦШ гулйина олимпийн командин йукъа, Ловзаршкахь пхоьаззалгӀа дакъалаьцна, ткъа иза рекорд йу зударшна-баскетболхошна йукъахь, хилира уггаре йоккха олимпийн чемпион баскетболех ловзарехь (36 шо хан йолуш), кхин а хилира баскетболан исторехь дуьххьарлера деазза олимпийн чемпион.
Сент-Обен-де-ГгӀуа
Географи
.
Заболото (Добрянкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Сочиписка (Таско де Аларкон)
Географи
Сочиписка лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Ясёнка (Малопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
ТашоджагӀи (Байбурт)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эдмондс (Вашингтон)
Эдмондс  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вашингтон штатера гӀала.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Дубровка (Погостскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кожевниково (Старицан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Терешково (Новосокольникин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Никольски (Ставрополан мохк)
Хьажоргаш
Категори:Степнойн кӀоштан нах беха меттигаш
Белавино (Кологриван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кологриван кӀоштан нах беха меттигаш
Ямно (Брестан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Оченели (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Байжансай
Байжансай — Кхазакхстанан Туркестанан областан Байдибекан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Караиса (ГуьндогӀмуш)
Караиса (Karaisa) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Антали провинцин (ил) ГуьндогӀмушнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
(13545) 1992 DZ5
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 29 февралехь UESAC проекты цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1992 DZ5» саналган.
Чангыр-Таш
Чангыр-Таш — ГӀиргӀазойчоьнан Джалал-Абадан областан Сузакан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ГӀиргӀазойчоьнан Сузакан кӀоштан нах беха меттигаш
Жариштя
Жариштя — Румынин Вранча жудецан коммунера эвла.
HD8338
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ясенна (Польша)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Которина, Койотес (Агуаскальентес)
Которина, Койотес — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Грабняк (Люблинан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Озерни (Высоки Горан кӀошт)
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Билгалдахарш
Категори:Высоки Горан кӀоштан нах беха меттигаш
Кайнарджа (Кулунджак)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Коле Йези (Беневенто)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Прохладни (Крымскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Крымскан кӀоштан нах беха меттигаш
Коконягино
Коконягино (Коконягино) — Российн Федерацин Тверан областан Старицан кӀоштара эвла.
Дружни (Первомайскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Оренбурган областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Авдеевка (Жиздран кӀошт)
Авдеевка (Авдеевка) — Российн Федерацин Калугин областан Жиздран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Жиздран кӀоштан нах беха меттигаш
Мали Ладышкино
Хьажоргаш
Категори:Парфинан кӀоштан нах беха меттигаш
(13546) 1992 DF8
(13546) 1992 DF8 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Островни (Славскан кӀошт)
Островни (Островное) — Российн Федерацин Калининградан областан Славскан кӀоштара эвла.
Добиро
Билгалдахарш
Категори:Самтредиан муниципалитетан нах беха меттигаш
Оливерио Мартинез Торес, Каса Траилер (Алварадо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Бекбау (Туркестанан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Чоькоь-Доьбоь
Хьажоргаш
Категори:ГӀиргӀазойчоьнан Сузакан кӀоштан нах беха меттигаш
Скарлатти (кратер)
Скарлатти — Меркурий тӀехь 135 км. гергга диаметр йолу кратер. Цуьнан координаташ ю -40.5°N, -99.5°W.
Эль Чаро (Алтотонга)
Географи
Эль Чаро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Ясень (Малопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Малопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Крисостомос (Асьентос)
Крисостомос — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Грабовець (Опольскан повет)
Грабовець  — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Жароштя
Жароштя — Румынин Вилча жудецан коммунера эвла.
Палесейдс-Парк (Нью-Джерси)
Палесейдс-Парк  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Джерси штатера гӀала (town).
Электрик-Сити
Истори
Электрик-Сити гӀала йиллина шарахь.
Азарьевски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Жиздран кӀоштан нах беха меттигаш
(13548) 1992 ER1
(13548) 1992 ER1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Сент-ОногӀин-ла-Гийом
Билгалдахарш
Категори:ОгӀн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Минчегурт
Сахьтан аса
Кхузахь йу Самарин хан лелаш. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябряхь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Зеда-Баши
Зеда-Баши (ზედა ბაში) — Гуьржийчоьнан Имеретин Самтредиан муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 264 стаг (2002 шо).
Садови (Степнойн кӀошт)
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Кайабуькуь (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:ГуьндогӀмушнан микрокӀошташ
Бабе
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Тлакситла (Атлавилко)
Тлакситла — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Михайловка (Броварин кӀошт)
Михайловка — Украинин Киеван областан Броварин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Броварин кӀоштан нах беха меттигаш
Ратаре
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Граванья Монтале (Маса-Карара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Хотчини
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Круз де Лобато, Ранчо (Асьентос)
Круз де Лобато, Ранчо — Мексикин Агуаскальентес штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Кокорево (Старицан кӀошт)
Кокорево (Кокорево) — Российн Федерацин Тверан областан Старицан кӀоштара дӀатесна эвла.
Эль Чаро (Лас Чоапас)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
(13550) 1992 EX9
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 2 мартехь UESAC проекты цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1992 EX9» саналган.
Токари (Пскован область)
Хьажоргаш
Категори:Новосокольникин кӀоштан нах беха меттигаш
Источни (Оренбурган область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Переёмни (эвла)
Переёмни (Переёмная) — Российн Федерацин Бурятин Кабанскан кӀоштара эвла.
Сент-ОногӀин-ла-ШагӀдонн
Географи
.
Майок (коммуна)
Билгалдахарш
Категори:ТагӀн департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Жахалия
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Большая Горка (Кологриван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кологриван кӀоштан нах беха меттигаш
Ширин (Сузакан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:ГӀиргӀазойчоьнан Сузакан кӀоштан нах беха меттигаш
Ле Беаж
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:АгӀдеш департаментан коммунаш
Ульянцево (Новосокольникин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Генсице (Свентокшискан воеводалла)
Генсице  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Грабовець-Гура
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Терсянка (Терсянкан йуьртан кхеташо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
УгӀрак (Байбурт)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Петровски (Верховажьен кӀошт)
Петровски (Петровская) — Российн Федерацин Вологдин областан Верховажьен кӀоштара эвла.
Коле Кавальери (Кьети)
Коле Кавальери  — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Раткович
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Садови (Киевскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Крымскан кӀоштан нах беха меттигаш
КозагӀаджи (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:Антали провинцин микрокӀошташ
Залесни (Добрянкан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Соргоно
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Сардини йукъара гӀаланаш
Сиберия (Журоминскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
УгӀургелди (Байбурт)
Хьажоргаш
Категори:Байбуртан кӀоштан нах беха меттигаш
Антоново (Миорин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Миорин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Жизников
Жизников (Žizníkov) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Коле Кавикио (Фрозиноне)
Коле Кавикио  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Саук-Дере
Хьажоргаш
Категори:Крымскан кӀоштан нах беха меттигаш
Хотянки
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Парк-Ридж (Нью-Джерси)
Парк-Ридж  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Нью-Джерси штатера гӀала (town).
Энтиат (Вашингтон)
Энтиат  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Вашингтон штатера гӀала.
Боралдай (Байдибекан кӀошт)
Боралдай — Кхазакхстанан Туркестанан областан Байдибекан кӀоштара эвла.
Писунински
Хьажоргаш
Категори:Верховажьен кӀоштан нах беха меттигаш
Трофимовка (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
(13553) Масаакикояма
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 2 майхь Ц. Сэки цӀе йолу Ӏилманчо Гэйсэй обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1992 JE» саналган.
Коноплино (Старицан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Старицан кӀоштан нах беха меттигаш
(13553) Масаакикояма
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Ле-Беньон
Географи
.
Грабовце-Гурне
Грабовце-Гурне — Польшин Люблинан воеводаллин  гминера эвла.
Олинка, Меса де Гомез (Тлалнелхуайокан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
(13554) Деклейр
(13554) Деклейр — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
ГӀазарой
ГӀазарой (כזר «хазар», קזר «казар», כוזרים «кузарим», الخزر «ал-хазар», «хазар»,  «хазарой», խազիր «хазир», козаре, Chazari ) — кхерсташ лела халкъ. Девзаш дара Малхбален Хьалхара Кавказехь из хила мега гуннаш схьабаьхкиначул тӀаьхьа.
Ла Десдича (Ахучитлан дел Прогресо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Сорсо
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Сарети (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Бад-Клайнен
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ястшембе (Малопольскан воеводалла)
Ястшембе — Польшин Малопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Жика
Жика (Žíka) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Тлакуазинга (Зонголика)
Тлакуазинга — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Опанасов
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сент-Сколасс-суьгӀ-СагӀт
Географи
.
Апанасенки
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Жгябури (Арджеш)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Японийн мотт
Классификация
Генетические связи японского языка до конца не выяснены. Японский может рассматриваться как изолированный язык (если включать его в одну группу с рюкюским — японо-рюкюские языки). Однако на сегодняшний день превалирует гипотеза, (поддержанная множеством исследователей, в частности, С. А. Старостиным), согласно которой японский относится к языкам алтайской семьи, пуёской группы, наряду с современным корейским и пуёскими (древнекорейскими) языками, со значительным австронезийским субстратом и китайским адстратом. Грамматическая структура японского языка весьма близка корейскому. И немало слов языка Когурё (древнего княжества на территории Северной Кореи) и, в меньшей степени, других пуёских языков, находят параллели в древнеяпонском языке.
История
Устная японская речь делится на следующие периоды: древний (до VIII в. н. э. включительно), поздний древний, или классический японский язык (IX—XI вв.), средний (XIII—XVI вв.) и современный (с XVII века до наших дней). Последовательные изменения касаются в основном фонетики: из восьми первоначальных гласных в современном японском осталось только пять, преобразования затронули также морфологию и лексику. Синтаксические особенности языка почти не подверглись изменениям.
Имя существительное
В японском языке развита система падежей существительного. Набор падежных суффиксов одинаков для всех существительных, поэтому склонение просто в использовании и при изучении.
При обращении к лицу используются именные суффиксы, соответствующие словам «господин», «сэр», «товарищ», «мадам», «сударыня» в других языках: (Танака-сан, господин/госпожа Танака),  (Ямамото-сэнсэй, г-н Ямамото (обращение к врачу или преподавателю)),  (Кавада-кун, коллега Кавада).
Личные местоимения
Вопросительные местоимения:
Стили речи
В японской речи имеются стилистические разновидности, характеризующиеся употреблением тех или иных грамматических и лексических средств. Вот наиболее употребительные стили:
Хьажоргаш
Категори:Меттанаш
Маунт-Гуд-Вилледж (Орегон)
Маунт-Гуд-Вилледж  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Орегон штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Хоузава
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Красни (Первомайскан кӀошт, Первомайскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, йовха, бекъа мехашца, шийлачу Ӏаьнца, дика лаьттачу луон чкъоьраца. Ӏа къаьста гуттара а дацаре температурашца а, луьра шелонашца а. Аьхке дийнахь йекхна, йовха, алссама июлехь. Вегетацин мур 180 де гергга ду. Климатан амалийн сипатех йу йокъаллаш. Аьхка хуьлу йочанаш латта худа а ца кхуьу, хӀунда аьлчи лакхара хӀаваан температураш уьш чехка Ӏаьнаре йоху. Махкахь йочанаш цхьабосса ца хуьлу.
НарагӀаджи (ГуьндогӀмуш)
Хьажоргаш
Категори:ГуьндогӀмушнан микрокӀошташ
Усть-Бакчар
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Свет (Краснодаран мохк)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Крымскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
(13556) 1992 OY7
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Робинсон, Дэвид
Биографи
2009 шеран 11 сентябрехь Робинсон йукъавахийтира Баскетболан сийлаллин залан, 2013 шарахь — ФИБА сийлаллин залан.
Бостанкент (Муш)
Хьажоргаш
Категори:Муш провинцин нах беха меттигаш
Бадов (Германи)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Мекленбург-Хьалхара Померани латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
HD83560
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Грабовчик
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Сарето (Асти)
Сарето — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Ояно (Рьети)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ле-Блан-Мений
Ле-Блан-Мений — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Граве (Тревизо)
Граве — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Софулар (Кулунджак)
Хьажоргаш
Категори:Малати провинцин нах беха меттигаш
Категори:Малати провинцин микрокӀошташ
Жиков (Чехи)
Географи
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Фальково (Новосокольникин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Новосокольникин кӀоштан нах беха меттигаш
Жгябури (Вранча)
Жгябури — Румынин Вранча жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Сочистлавака (Тлакоапа)
Географи
Сочистлавака лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.