cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хайнинген (Гоьппинген)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Брезовиця-при-Мирни
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кавержицы
Хьажоргаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ловец (Шуменан область)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сосновка (Волинан область)
Хьажоргаш
Категори:Камень-Каширскан кӀоштан нах беха меттигаш
Топчали (Карадениз ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Белен (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:ХӀанинан микрокӀошташ
NGC 2371
Хьажа кхин а
2371 2371
Красни (Чернухин йуьртан йукъаралла)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Янтикован кӀошт
Административан центр — Янтиково.
Нечихи
Демографи
Бахархойн динамика:
Саутлейк (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Гайворон (Кировоградан область)
Хьажоргаш
Категори:Голованевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Токчин
Токчин (Токчин) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Дульдурган кӀоштан эвла.
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
ТгӀебабуь
ТгӀебабуь — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мальгино (Ярославлан кӀошт)
Мальгино (Мальгино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Арапиха
Арапиха (Арапиха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Дальни Константинован кӀоштара эвла.
Гайворон (Аткарскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Хьажоргаш
Категори:Аткарскан кӀоштан нах беха меттигаш
Арапиха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Закаринье (Слободскойн кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (92%), удмурташ (7%).
Мерети
Мерети (მერეთი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 966 стаг (2014 шо).
Нучет (Сибиу)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Шавань-ле-ГӀеду
Шавань-ле-ГӀеду (Chavagnes-les-Redoux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Вандей.
Эзёрки (Свецкан повет)
Эзёрки  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
HD145501
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Лозево
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хрустово (Оборницкан повет)
Хрустово  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Эль Делфин (Тампико Алто)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Брезовиця-при-Предграду
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кожушки (Слуцкан кӀошт)
Кожушки (Кажушкі) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Пье дел Коле (Мачерата)
Пье дел Коле — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Бахня (коммуна)
Бахня — Румынин Муреш жудецан йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Муреш жудецан коммунаш
Алексеевка (Волинан область)
Алексеевка — Украинин Волинан областан Камень-Каширскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Чардакли (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Хайтерсхайм
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Заречни (Есилан кӀошт)
Заречни — Кхазакхстанан Акмолан областан Есилан кӀоштара эвла.
Голотовщина
Хьажоргаш
Категори:Лубнин кӀоштан нах беха меттигаш
Бекдемир (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Перевозни (Приморьен мохк)
Билгалдахарш
Категори:Хасанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Тимирязево (Каменкан кӀошт)
Тимирязево (Тимирязево) — Российн Федерацин Воронежан областан Каменкан кӀоштара эвла.
Саутмейд (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Ганнински (Кировоградан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Кропивницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Нечице
Нечице (Nečice) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Бровцино (Аткарскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Аткарскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD145570
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Троица (Калининскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ла Ковадонга (Сан Мигел де Альенде)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Зыковы (Юбилейнин йуьртан меттиг)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Котельничан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
ТгӀегагӀван
ТгӀегагӀван — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Билгалдахарш
Категори:ФинистегӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мамаево (Ярославлан область)
Мамаево (Мамаево) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла.
Малхбузен Азербайджан
Малхбузен Азербайджан —  Иранан остан, административан центр — Урмия.
Билгалдахарш
Категори:Иран
Нучету (Горж)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Горж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Козловичи (Слуцкан кӀошт)
Козловичи (Казловічы) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Сан-Жералду (Минас-Жерайс)
Сан-Жералду  — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Чукуркоьй (ХӀани)
Чукуркоьй (Çukurköy) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Дийарбакир провинцин (ил) ХӀанинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Шае-су-лез-ОгӀмо
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Белалан (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рождествено (Павловски Слободан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пинелоп (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Седир (Йеркоьй)
Хьажоргаш
Категори:Йозгат провинцин нах беха меттигаш
Брезовиця-при-Требелнем
Брезовиця-при-Требелнем — Словенин йукъараллера эвла.
Калиновка (Слуцкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Троицки (Калининскан кӀошт)
Троицки (Троицкое) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Чиндалей
Чиндалей (Чиндалей) — Российн Федерацин Байкалдехьара мехкан Дульдурган кӀоштан эвла.
Орлини (Нохчийчоь)
Билгалдахарш
Категори:Теркан кӀоштан нах беха меттигаш
Бая (коммуна, Сучава)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
HD145788
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Гоьмеч (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Бейбесли (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Плезант-Велли (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Сан-Жералду-да-Пьедади
Географи
Муниципалитетан майда —.
Берназкина (Комо)
Берназкина  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Перетино
Билгалдахарш
Категори:Партизанан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Нешов
Нешов (Něšov) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Пльзень мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Нучету (Келераш)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Абдуловка (Базарни Карабулакан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Саут-Хьюстон (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Эль Тепевахе (Коюка де Каталан)
Географи
Эль Тепевахе лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Маломир (Шуменан область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ренато Сантияго (Минатитлан)
Географи
Ренато Сантияго лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сусуз (Йеркоьй)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Трояново (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бая (коммуна, Тулча)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Трйола (Козенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кажлейка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Александровка 2-я (Липецкан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кажлейка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Дальни Константинован кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Депосито (Идальготитлан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Леди Гага
Леди Гага (ингалсан маттахь Lady Gaga; бакъ цӀе — Сте́фани Джоа́нн Анджели́на Джермано́тта (инг. Stefani Joanne Angelina Germanotta ), йина 1986-чу шеран бекарг-беттан (мартан) 28-чохь, Нью-Йоркехь ) — америкин эшархо а, эшарийн кхоллархо а, продюсер а, филантроп а, дизайнер а, актриса а йу.
Ӏалхан-ХитӀи
Иза йу Побединскин йуьртан меттиган йукъайодуш.
Лас Кончас (Алварадо)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
УлудагӀ (Карадениз ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Буенос Аирес (Лас Чоапас)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Окиани
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Брезовк
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD14581
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Пье деле Пядже (Фрозиноне)
Пье деле Пядже — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Пойнор (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Калаба (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Трубино (Калининскан кӀошт)
Трубино (Трубино) — Российн Федерацин Тверан областан Калининскан кӀоштара эвла.
Ла Койотера (Леон)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Бальзино
Климат
Кхузахь климат луьра, чӀогӀа континенталан йу. Октябрехь дуьйна кхузахь хӀутту лакхара атмосферан Ӏаткъам. Йочанаш кӀезиг хуьлу, ткъа малх лепар кхузахь алсама хуьлу Ялтехь а, Кисловодскехь а чул. Оцу хенахь гӀийла мох а наггахь бен ца хуьлу. Оцу хьолашкахь латтано йойу дукха йовхо атмосферан дӀайалар бахьнехь, цуьнца кхетадо температуран инверсеш а, алссама тӀетаьӀӀа шелонаш латтар. Аьхке кхузахь йовха йу, цхьаццанхьа тӀех йовха йу, ткъа Ӏа шийла ду.
ТгӀезилиде
ТгӀезилиде — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Ново-Ивановски (Ивановн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хлоптуново
Хлоптуново (Хлоптуново) — Российн Федерацин Красноярскан мехкан Сухобузимскан кӀоштара эвла.
Ежово (Омутнинскан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%), удмурташ (3%).
Моллалар (БойаьхӀмаьдли, Агдаман кӀошт)
Моллалар (Mollalar) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Данино
Данино (Данино) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Юсьван кӀоштара эвла.
Нушень
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Бистрица-Несеуд жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Депосито (Минатитлан)
Эль Депосито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Эль Тепевахе (Хуан Р. Эскудеро)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Буенос Аирес (Марияно Эскобедо)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лас Кончас (Тьера Бланка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Сарыарка (Карагандан область)
Сарыарка — Кхазакхстанан Карагандан областан Бухар-Жыраунан кӀоштара эвла.
БогӀазичи (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Эль Тромпетеро, Серо дел Тромпетеро (Гуанахуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
NGC 2375
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Огородники (Пружанин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Уьвейикли (Карадениз ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Марково (Шуменан область)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Шуменан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Шатонеф (Вандей)
Билгалдахарш
Категори:Вандей департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Клопы
Клопы (Клопы) — Российн Федерацин Пскован областан Пушкински Горин кӀоштара эвла.
Хорешти (Яловенин кӀошт)
Хорешти (, Horești) — Молдавин Яловенин кӀоштара эвла.
Каледиби (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин нах беха меттигаш
Хербольцхайм
Хербольцхайм (Herbolzheim) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Арбузовка (Базарни Карабулакан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.
Муравьиха (Нижни Новгородан область)
Билгалдахарш
Категори:Дальни Константинован кӀоштан нах беха меттигаш
Нештетице
Демографи
Бахархойн динамика:
Хвощевати (Каменкан кӀошт)
Хвощеватый (Хвощеватый) — Российн Федерацин Воронежан областан Каменкан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Воронежан областан Каменкан кӀоштан нах беха меттигаш
Бернардаса (Торино)
Бернардаса  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Шестаково (Красноярскан мохк)
Хьажоргаш
Категори:Сухобузимскан кӀоштан нах беха меттигаш
Алексеевка (Тихвинскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Осинки (Ивановн область)
Хьажоргаш
Категори:Пестякин кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 2376
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Ормоци
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Заречни (Нуринан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш Категори:Нуринан кӀоштан нах беха меттигаш
Топач (Йеркоьй)
Хьажоргаш
Категори:Йозгат провинцин нах беха меттигаш
БуькджегӀиз (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин микрокӀошташ
Качалова
Качалова (Качалава) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Вакиф (Карадениз ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Окольник
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Тепевахе (Чилапа де Алварез)
Географи
Эль Тепевахе лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Пье ди Моджо (Рьети)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Деса (Уаякокотла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Тровазта (Империя)
Тровазта — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Песчани (Приморьен мохк)
Песчаное (Песчаное) — Приморьен мехкан Михайловкан кӀоштара эвла.
Гармановка
Гармановка — Украинин Кировоградан областан Кропивницкан кӀоштара эвла.
Лас Кончас, Ла Колония (Идальготитлан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Бутт (планета)
Орбита
Основой современных расчётов является теория Брауна. Созданная на рубеже XIX—XX веков, она описывала движение Луны с точностью измерительных приборов того времени. При этом в расчёте использовалось более 1400 членов (коэффициентов и аргументов при тригонометрических функциях).
Современная наука может рассчитывать движение Луны и проверять эти расчёты с ещё большей точностью. Методами лазерной локации расстояние до Луны измеряется с ошибкой в несколько сантиметров. Такую точность имеют не только измерения, но и теоретические предсказания положения Луны; для таких расчётов используются выражения с десятками тысяч членов и не существует предела их количества, если потребуется ещё более высокая точность.
Магнитное поле
«Луна-1» в 1959 году установила отсутствие однородного магнитного поля на Луне. Результаты исследований учёных Массачусетского технологического института подтверждают гипотезу, что у неё было жидкое ядро. Это укладывается в рамки самой популярной гипотезы происхождения Луны — столкновение Земли примерно 4,5 миллиарда лет назад с космическим телом размером с Марс «выбило» из Земли огромный кусок расплавленной материи, который позже превратился в Луну. Экспериментально удалось доказать, что на раннем этапе существования у Луны было аналогичное земному магнитное поле.
Наблюдение Луны с Земли
Из-за неровностей рельефа на поверхности Луны во время полного солнечного затмения можно наблюдать чётки Бейли. Когда же, наоборот, Луна попадает в тень Земли можно наблюдать другой оптический эффект: она краснеет, будучи подсвеченной рассеянным в атмосфере Земли светом.
Сейсмология
Лунотрясения можно разделить на четыре группы: Наибольшую опасность для возможных обитаемых станций представляют тектонические лунотрясения. Сейсмографами НАСА за 5 лет исследований было зарегистрировано 28 подобных лунотрясений. Некоторые из них достигают 5.5 баллов по шкале Рихтера и длятся более 10 минут. Для сравнения на Земле подобные землетрясения длятся не более двух минут.
Вода на Луне
Впервые сведения об обнаружении воды на Луне были опубликованы в 1978 году советскими исследователями в журнале «Геохимия». Факт был установлен в результате анализа образцов, доставленных зондом «Луна-24» в 1976 году. Процент найденной в образце воды составил 0,1.
Селенография
Большинство кратеров на обращённой к нам стороне названо по имени знаменитых людей в истории науки, таких как Тихо Браге, Коперник и Птолемей. Детали рельефа на обратной стороне имеют более современные названия типа Аполлон, Гагарин и Королёв. На обратной стороне Луны расположена огромная впадина (бассейн) диаметром 2250 км и глубиной 12 км — это самый большой бассейн в Солнечной системе, появившийся в результате столкновения. Море Восточное в западной части видимой стороны (его можно видеть с Земли) является отличным примером многокольцевого кратера.
Происхождение кратеров
Попытки объяснить происхождение кратеров на Луне начались с конца 80-х годов XVIII века. Основных гипотез было две — вулканическая и метеоритная.
XX век
С началом космической эры количество наших знаний о Луне значительно увеличилось. Стал известен состав лунного грунта, учёные получили его образцы, составлена карта обратной стороны.
XXI век
18 июня 2009 года, НАСА были запущены лунные орбитальные зонды — Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) и Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS). Спутники предназначены для сбора информации о лунной поверхности, поиска воды и подходящих мест для будущих лунных экспедиций. К сорокалетию полёта Аполлона-11 автоматическая межпланетная станция LRO выполнила специальное задание — провела съёмку районов посадок лунных модулей земных экспедиций. В период с 11 по 15 июля LRO сделала и передала на Землю первые в истории детальные орбитальные снимки самих лунных модулей, посадочных площадок, элементов оборудования, оставленных экспедициями на поверхности, и даже следов тележки, ровера и самих землян. За это время были отсняты 5 из 6 мест посадок: экспедиции Аполлон-11, 14, 15, 16, 17. Позднее КА LRO выполнил ещё более подробные снимки поверхности, где ясно видно не только посадочные модули и аппаратуру со следами лунного автомобиля, но и пешие следы самих космонавтов. 9 октября 2009 космический аппарат LCROSS и разгонный блок «Центавр» совершили запланированное падение на поверхность Луны в кратер Кабеус, расположенный примерно в 100 км от южного полюса Луны, а потому постоянно находящийся в глубокой тени. 13 ноября НАСА сообщило о том, что с помощью этого эксперимента на Луне обнаружена вода.
Успешные и частично успешные миссии
70-е
90-е
Севен-Оукс (Техас)
Истори
Севен-Оукс гӀала йиллина  шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Бернардела (Асколи Пичено)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лаевиль
Географи
.
Пондер (Техас)
Истори
Йиллина.
Буенос Аирес (Минатитлан, Веракрус)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Труново (Тверан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Ла Колмена (Сан Хосе Итурбиде)
Географи
Ла Колмена лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Шила
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Матвеевски (Ярославлан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD146001
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
NGC 2378
NGC 2378 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Квасыничи
Квасыничи (Квасынічы) — Белоруссин Минскан областан Слуцкан кӀоштара эвла.
Дороничи (Кильмезан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Колизей
Использование образа Колизея
Колизей как одно из самых величественных сооружений часто выступает символом Рима в той же степени, в которой Эйфелева башня является символом Парижа, «Биг-Бен» — символом Лондона, Спасская башня Кремля — символом Москвы, Пизанская башня — символом Пизы, а Карлов мост — символом Праги. При схематическом изображении карты Европы Рим часто помечается схематическим изображением Колизея. Первоначально Колизей был увековечен в списке семи чудес света, составленном римским поэтом Марциалом в I веке.
Сан-Жералду-ду-Байшиу
Сан-Жералду-ду-Байшиу — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Дмитриево
Хьажоргаш
Категори:Юсьван кӀоштан нах беха меттигаш
ЛаекугӀ
ЛаекугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Тровиджано (Мачерата)
Тровиджано — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Эль Тепевахе Дос (Хуан Р. Эскудеро)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Лозки (Тревизо)
Лозки  — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Патара-Атени
Патара-Атени (პატარა ატენი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 861 стаг (2014 шо).
Шоше
Географи
.
Рыбушки
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
HD146053
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
ТгӀеуегӀга
Географи
.
Богуцин (Цехановскан повет)
Богуцин  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Ла Колмена, Рельено Санитарио (Гуанахуато)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Кирова (Слуцкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Слуцкан кӀоштан нах беха меттигаш
Козлы (Пушкински Горин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Брековице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Йанлизчам (Карадениз ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Эль Тропезон (Гуанахуато)
Эль Тропезон — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Эль Десафио (Алто Лусеро де Гутьерез Бариос)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Джелалли (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Самсун провинцин нах беха меттигаш
Лаеме
Лаеме — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
NGC 2380
Хьажа кхин а
2380 2380
Панино (Пестякин кӀошт)
Панино (Панино) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Казе дел Капитело (Ферара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лозчале (Бари)
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Красниловка
Красниловка — Украинин Волинан областан Камень-Каширскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Камень-Каширскан кӀоштан нах беха меттигаш
Петровка (Приморьен мохк)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (91%), украинаш (6%).
Ломар
Ломар — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Наьмирли
Наьмирли (Nəmirli) — Азербайджанан Агдаман кӀоштара эвла.
Суроватиха (эвла)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Лас Кончитас (Алварадо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Эль Тепевахе, Тепевахе Гранде (Кузамала де Пинзон)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Александровка (Пружанин кӀошт)
Александровка (Аляксандраўка) — Белоруссин Брестан областан Пружанин кӀоштара эвла.
Славов (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
Юзефинка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Йукариейерджи (Йеркоьй)
Йукариейерджи (Yukarıeyerci) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Йозгат провинцин (ил) Йеркоьйнан кӀоштара эвла.
Ла Колония (Абасоло)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Пост-Оук-Бенд-Сити (Техас)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Ниви (Стржитеж)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Пье ла Рока (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Эль Тропезон (Окампо)
Эль Тропезон — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Тропезон лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Иваномысль
Иваномысль — Украинин Волинан областан Камень-Каширскан кӀоштара эвла.
Гулины (Котельничан кӀошт)
Гулины (Гулины) — Кировн областан Котельничан кӀоштара эвла.
Паршино (Пестякин кӀошт)
Паршино (Паршино) — Российн Федерацин Ивановн областан Пестякин кӀоштара эвла.
Глодоси
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новоукраинкан кӀоштан нах беха меттигаш
АдгӀе
Географи
.
Платоно-Александровски
Билгалдахарш
Категори:Ханкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
ЙукариихӀсангазили (Йеркоьй)
Хьажоргаш
Категори:Йеркоьйнан кӀоштан нах беха меттигаш
Котуш
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Надеждино (Дальни Константинован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Мали Горбаша (Житомиран кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Тепевахито (Сан Маркос)
Эль Тепевахито — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Андриановка (Пружанин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Брестан областан нах беха меттигаш Категори:Пружанин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Колесниково (Пушкински Горин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Пушкински Горин кӀоштан нах беха меттигаш
Медведево (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Богушувка (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
АмбегӀгӀ
АмбегӀгӀ (Amberre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Чакалли (Кавак)
Хьажоргаш
Категори:Кавакнан микрокӀошташ
Рычково (Москохан область)
Хьажоргаш
Категори:Истран кӀоштан нах беха меттигаш
Патара-Хурвалети
Патара-Хурвалети (პატარა ხურვალეთი) — Гуьржийчоьнан Шида-Картлин Горин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 414 стаг (2014 шо).
Херренберг
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Казе дел Маркезе (Торино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Гнатовка (Кировоградан область)
Хьажоргаш
Категори:Новоукраинкан кӀоштан нах беха меттигаш
Нигов
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Мезень (Бели Холуницан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Першино (Пестякин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Л'Ока (Ровиго)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эль Тузо, Эриберто Гонзалез Лара (Ромита)
Географи
Эль Тузо, Эриберто Гонзалез Лара лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Турбаза Лисицки Бор
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Надёжка
Надёжка (Надёжка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Моршанскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Лас Кончитас (Сантияго Сочияпан)
Лас Кончитас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Кон-ла-Виль (кантон)
Кон-ла-Виль — Францин кантон, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Кантонан департамент — Сена а, МагӀна а.
Сан-Жозе (Санта-Катарина)
Хьажоргаш
Категори:Санта-Катарина штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Юзефково (Накельскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Луьгде
Луьгде — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Уьшал
Россехь даьржина Европин декъан къилбаседехьа а, йуккъехь а (цунна йукъахь Москохан а, Москох гуонахьара а кӀоштахь), Малхбузен Сибрехахь а, Камчаткехь а. Белоруссехь а, Украинехь а уьшалш лаьтта Полесьехь (царах олу Пинскан уьшалш).
Няжлову (Джурджу)
Няжлову — Румынин Джурджу жудецан коммунера эвла.
Пьеве (Падова)
Пьеве — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Пожарски (Хасанан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Чалбаши (Кавак)
Чалбаши (Çalbaşı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Самсун провинцин (ил) Кавакнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Заря (Костанайн область)
Заря — Кхазакхстанан Костанайн областан Карасунан кӀоштара эвла.
NGC 2386
NGC 2386 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Селма (Техас)
Хьажоргаш
Категори:Техас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Калган кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Байкалдехьара мохк Категори:Российн кӀошташ
Эль Тепетате (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Березнеговатка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Англь-суьгӀ-л'Англен
Англь-суьгӀ-л'Англен (Angles-sur-l'Anglin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Вьенна.
Ла Колорада (Сан Дьего де ла Унион)
Географи
Ла Колорада лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Эль Тулар (Абасоло)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Ла Колорада (Сан Дьего де ла Унион)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
NGC 2387
NGC 2387 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Бодзев
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Примера (Техас)
Примера  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала (town).
Брестовиця-при-Комну
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пьеве (Ла Специя)
Пьеве — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Нидек
Географи
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Моравия-Силезия мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Йешилкоьй (Карадениз ЭрегӀли)
Йешилкоьй (Yeşilköy) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Зонгулдак провинцин (ил) Карадениз ЭрегӀлин кӀоштара эвла.
Лас Кончитас (Тантоюка)
Лас Кончитас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Наум (эвла)
Наум  — Болгарин Шуменан областера эвла. Каолиново йукъараллин йукъайогӀу.
Коростелевка
Коростелевка — Украинин Житомиран областан Житомиран кӀоштара эвла.
Лени (Итали)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Голованевск
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 2388
Хьажа кхин а
2388 2388
Тургиново (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Серенкоьй (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:Дийарбакир провинцин микрокӀошташ
Брестовиця-при-Повирю
Брестовиця-при-Повирю — Словенин йукъараллера эвла.
Армуткоьй (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Луьдингхаузен (гӀала)
Луьдингхаузен — Германин Къилбаседа Рейн-Вестфали латтана йукъара коммуна.
Пойма (Приморьен мохк)
Пойма (Пойма) — Приморьен мехкан Хасанан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Хеттинген
Хеттинген (Hettingen) — Германин Баден-Вуьртемберг латтана йукъара коммуна.
Кривая Гряда
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Никола-Козлево
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Вышка (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 47 стаг (2010 шо).
Серген (ХӀани)
Хьажоргаш
Категори:ХӀанинан кӀоштан нах беха меттигаш
Трозчано Супериоре (Пескара)
Трозчано Супериоре — Италин Абруццо регионан  коммунера эвла.
Ла Колорада (Сан Луис де ла Паз)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Албогачиева, Лайлаъ Султанан йоӀ
Кхалхаран бахьанин латтам
Хьалайолучу хенахь Албогачиева Лайлаа дӀайазбира массо а дуьненан мехкийн куьйгалхошка лерина, Дуьненан тӀехь тӀемаш совцаде, цӀий Ӏанар сацаде аьлла видеокхайкхам: «Украинехь леш бу баккхий нах а, зударий а, бераш а. Эзарнашкахь бераш байш дисина. ТӀеман хиламаш Шемахь, Исраилехь, Иранехь… ТӀом хила беза ца магийна тайпанан гӀуллакхан. Оцунна дуӀа деш, кхача гӀерта дерриг дуьненан машаран адамаш». Спортхочо дӀайаздинарг тӀаьхьа карийра цуьнан хӀуманаш йукъахь.
Хьажоргаш
Категори:Российн альпинисташ Категори:Кавказехь кхелхинарш Категори:Нохчийн пачхьалкхан университетехь дешнарш
Воронцово (Красноярскан мохк)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Санниково (Москохан область)
Санниково (Санниково) — Российн Федерацин Москохан областан Истран кӀоштара эвла.
Петрушино (Пестякин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Медягино
Медягино (Медягино) — Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара эвла.
Михново (Воронежан область)
Михново (Михново) — Российн Федерацин Воронежан областан Каменкан кӀоштара эвла.
ЛанегӀ
ЛанегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.
Билгалдахарш
Категори:Моьз департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Пели
Билгалдахарш
Категори:Горин муниципалитетан нах беха меттигаш
Марково (Яранскан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Николаевка (Моршанскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан-Жозе-да-Бела-Виста
Хьажоргаш
Категори:Сан-Паулу штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Десенганьо (Пануко)
Географи
Эль Десенганьо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Хшонстово (Великопольскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Тепетате (Текпан де Галеана)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Кублище
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Зятковцы (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Гайсин кӀоштан нах беха меттигаш
Луьнен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
АшагӀикирли (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш
Райзинг-Стар (Техас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Мали Обзир
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Камаиха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Благодать (Липецкан область)
Благодать (Благодать) — Российн Федерацин Липецкан областан Добринкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нова-Бяла-Река
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Голубиевичи (Кировоградан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Свистовка (Воронежан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Меленки (Ярославлан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан-Жозе-да-Боа-Виста
Сан-Жозе-да-Боа-Виста — Бразилин Парана штатера муниципалитет.
Уьельгоа
Уьельгоа — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ФинистегӀ.
Географи
.
Лас Кончитас (Темпоал)
Лас Кончитас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Майнерцхаген
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Буенос Аирес (Пасо дел Мачо)
Буенос Аирес — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Рене Эрнандез (Успанапа)
Рене Эрнандез — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Буенос Аирес (Пасо дел Мачо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Башкуйу (Йешилова)
Хьажоргаш
Категори:Бурдур провинцин нах беха меттигаш