cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лунево-Велике
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Капучини (Потенца)
Капучини — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Горни Гбити
Горни Гбити (Horní Hbity) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Костюнино (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Орандж (Коннектикут)
Хьажоргаш
Категори:Коннектикут штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Старий Люблинець
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Адемус
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Валенси провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Шиловка (Горноуральскан гӀалин гуо)
Билгалдахарш
Категори:Категори:Горноуральскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Красни Хутор (Краснозёрскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Травино (Самарскан йуьртан меттиг)
Травино (Травино) — Российн Федерацин Тулин областан Куркинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Ермолино (Буйн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Косолето
Косолето — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Реджо-ди-Калабри провинцехь.
Йапили (Элбистан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Андрушевка (Кременецан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кременецан кӀоштан нах беха меттигаш
Громовки
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Адзанета-де-Альбайда
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Валенси провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мищенки (Манченкин йуьртан кхеташо)
Мищенки — Украинин Харьковн областан Харьковн кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Импилахти
Хьажоргаш
Категори:Питкярантан кӀоштан нах беха меттигаш
Колония Мигел Идальго (Коазинтла)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Майки-Тикевки
Майки-Тикевки — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Вилча (Брашов)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Брашов жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
АбдуррахӀман (Акинджилар)
АбдуррахӀман (Abdurrahman) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Акинджиларан кӀоштара эвла.
Себастиян Гутьерез (Плая Висенте)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Лиманан кӀошт (Аштаркханан область)
Административан центр — Лиман.
Жуйкино
Жуйкино (Жуйкино) — Российн Федерацин Костромин областан Буйн кӀоштара дӀатесна эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
HD26207
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чикола (Бергамо)
Чикола — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Шипелово
Шипелово (Шипелово) — Свердловскан областан Белоярскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Себрень 2
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Дерфель (беттан кратер)
Дерфель - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 68,63 км гергга.
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Георг Самуэль Дерфель (1643—1688) сийдина.
Станкевичи (Омскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Курьински (Новосибирскан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу. Лаьттан гӀоролаш йуьйлало сентябран шолгӀачу декъехь, чекхйовлу май чекхболуш. Шелонан мур лаьтта - 178, йовхонан - 188, гӀур йоцуш – 120 дийнахь. Географин хьоло цуьнан климатан континенталалла алсама лурйо, оццу географин шораллашкахь лаьттачу, амма адаман даха аьтто болчу Европин а, Америкин а кӀошташкахьчул.
Сен-ПьегӀ-дуь-Буь
Географи
.
HD2628
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Бабинцы (Тернополан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Прессат
Прессат — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Монтелатая (Гросето)
Монтелатая — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Косы (Одессин область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Сотниково (Брянскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Йапракли (Элбистан)
Йапракли (Yapraklı) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Элбистанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
Красни Грива (Владимиран область)
Хьажоргаш
Категори:Коврован кӀоштан нах беха меттигаш
Папилион (Небраска)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Сен-ПьегӀ-дуь-Жонке
Сен-ПьегӀ-дуь-Жонке — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Билгалдахарш
Категори:Кальвадос департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Охо де Агва де ен Медио (Моролеон)
Географи
Охо де Агва де ен Медио лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Нариманован кӀошт (Аштаркханан область)
Административан центр — Нариманов.
Билгалдахарш
Категори:Аштаркханан область Категори:Российн кӀошташ
Плещеево (Новгородан область)
Плещеево (Плещеево) — Российн Федерацин Новгородан областан Демянскан кӀоштара эвла.
Хворостянка (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
ДжихӀадийе (Карги)
Хьажоргаш
Категори:Каргинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ветлянка (Нефтегорскан кӀошт)
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Семенки (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Эль Респландор (Котастла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Баворов (Тернополан область)
Баворов — Украинин Тернополан областан Тернополан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сврльишка Топла
Сврльишка Топла (Сврљишка Топла) — Сербин Заечар гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Колония Мигел Идальго (Папантла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Подольск (Украина)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Одессин областан Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Капучини (Рьети)
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Красни Маяк (Владимиран область)
Красни Маяк (Красный Маяк) — Российн Федерацин Владимиран областан Коврован кӀоштара эвла.
Грулево
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Инджирлик ДжумхӀурийет (ЙуьрегӀир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гейли (Айдахо)
Гейли  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Айдахо штатера гӀала.
Лыза
Хьажоргаш
Категори:Монастырщинан кӀоштан нах беха меттигаш
Старий Яворник
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ефимово (Ржеван кӀошт)
Ефимово (Ефимово) — Российн Федерацин Тверан областан Ржеван кӀоштара эвла.
Дженнер (беттан кратер)
Дженнер - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 73,66 км гергга.
Истори
Кратер чӀагӀйина International Astronomical Union (IAU) 1970 шарахь.
Плейнфилд (Коннектикут)
Истори
Йиллина.
ГӀувгӀ-суьгӀ-Об
ГӀувгӀ-суьгӀ-Об (Rouvres-sur-Aube) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Шипицына (Свердловскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (96%).
Славин (Неуступов)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бедашки-Мали
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Джехан (беттан кратер)
Джехан - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 4,46 км гергга.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Сергеевка (Ивьенан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Эльбрус
Шаломара дешна цуьнан басенашкара охьадогӀу хиш, дузадо Къилбаседа Кавказан эркех уггаре даккхийчех долу: Кубань, Малка, Баксан. Дика кхиина транспортан а, аьтту бен инфраструктура бахьнехь Эльбрус а, цунна гергара кӀошташ а чӀогӀа гӀарайаьлла рекреацин, спортан, туризман, альпинизман планехь. Эльбрусан Малхбален (5621 метр) а, Малхбузен (5642 метр) а баххьаш доькъу нуьйран тӀехь (5416 м), лаьтта Кавказехь уггаре лакхара лаьмнашкара буьйсайоккхийла.
Этимологи
Тюркийн меттанаш буьйцу къаьмнаша Эльбрусах олура Джин-Падишах — «жиннийн паччахь», адыгейш Къусхьэмаф (Кусхамаф) — «ирс дохьу лам», абхазаша — Орфи-туб — «зовкхечеран лам», абазойша Урым йхъымгӀва а, Урышв ихъымгӀва а, Гуьржийчохь — იალბუზი (Иалбузи) — «лайн кхес» йа Бурцими — «конускепара айалург». Эрмалойчохь бевза Альберис — йукъара йаккха йиш йац иранан меттан фонетикин вариант, Альпаш топонимаца уьйр а. Хаало кхин а цӀе 'Шат-лам'' (тарло чат — гола, боьра, аьлча а «боьранца болу лам»).
Чакирлар (Карги)
Хьажоргаш
Категори:Чорум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лобино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Трокели (Браславан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Браславан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Прессиг
Прессиг — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Маковець (Мазовин воеводалла)
Маковець  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Нескучни (Харьковн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Себастиян Камачо (Наутла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Чудновка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ГӀувгӀуа-суьгӀ-МагӀн
Билгалдахарш
Категори:Лакха МагӀна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Джинс (беттан кратер)
Хьажоргаш
Jeans (crater)
ЙогӀунсоьгӀуьт (Элбистан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Капучини (Рим)
Капучини — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Старокрасни Слобода
Старокрасная Слобода (Старокрасная Слобода) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горни Гержманице (Усти над Орлици)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Кадикоьй (ЙуьрегӀир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Балчик (Акинджилар)
Билгалдахарш
Категори:Акинджиларан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Стрункино (Омскан область)
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Куртиль де Сандра, Гасьен де
Биографи
Вина 1644 шарахь. ГӀуллакхехь хилла паччахьан мушкетёрийн ротехь, капитан дарже кхаччалц. ТӀеман гӀуллакхехь дуьйна волавелира йаздан, кхоьллира журнал Mercure historique et politique («Политикин а, историн а хаамаш»), ткъа эскарера дӀаваьллачул тӀаьхьа 1688 шарахь хилира говзанча публицист а, йаздархо а. Де Куртилан романаш йазйинера таллузан-хиламан жанрехь, ткъа иштта кхоьллина «мемуараш», эладитнех йуьззина йолу, дешархошна чӀогӀа хазахеташ а йара, амма паччахь Людовик XIV-гӀа оьгӀаз вахийтира, цунна хийтира царна чохь паччахьан доьзал сийсазбар, тӀаккха де Куртиль масех шарна Бастилин чувоьллира, цигара цуьнан аьтту белира вада Нидерландашка. Нидерландашкахь де Куртила дӀадаьхьира литературин гӀуллакх, арахийцира «Эла д’Артаньянан мемуараш», цул тӀаьхьа 1702 шарахь лар а ца луш гӀоьртира даймохка цӀаверза, амма лаца а лаьцна, йуха а Бастилин чувоьллира, цу чохь иза 9 шарахь ваьллира, аравелира вала дукха хан йоцуш. Чохь воллуш йазйира «Бастилин истори», иза а шен заманахь иштта хаъал гӀарайелира йешарца.
Де Куртиль велла Парижехь 1712 шарахь, дӀавоьллина кешнашкахь.
Золотунино
Хьажоргаш
Категори:Буйн кӀоштан нах беха меттигаш
Пирс (Небраска)
Истори
Пирс гӀала йиллина  шарахь.
Верх-Туга
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Репезиш
Хьажоргаш
Категори:Визеу кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ледбеттер (Кентукки)
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Кентукки штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Нестеренки (Харьковн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Харьковн кӀоштан нах беха меттигаш
Прецфельд
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Маковиця (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Куяльник (эвла)
Куяльник — Украинин Одессин областан Подольскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Одессин областан Подольскан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Респландор (Тьера Бланка)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Сесалац
Литература
Категори:Заечар гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Вилчеле (Вранча)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Кротоне
Кротоне — Италин Калабри регионера коммуна. Лаьтташ йу Кротоне провинцехь.
HD263582
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Пшеничниково
Пшеничниково (Пшеничниково) — Российн Федерацин Ярославлан областан Мышкинан кӀоштара эвла.
Вилабела (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Тарути
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Челтикоьзуь (Карги)
Хьажоргаш
Категори:Каргинан кӀоштан нах беха меттигаш
Житинки
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Старопочепье
Хьажоргаш
Категори:Почепан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоьксун
Гоьксун (Göksun) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Гоьксунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Байковцы (Тернополан область)
Хьажоргаш
Категори:Тернополан кӀоштан нах беха меттигаш
Трибутишки
Трибутишки (Трыбуцішкі) — Белоруссин Витебскан областан Браславан кӀоштара эвла.
(3109) Махин
(3109) Махин  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Красни Поляна (Пестравкан кӀошт)
Красни Поляна (Красная Поляна) — Российн Федерацин Самарин областан Пестравкан кӀоштара эвла. XIX бӀешо — Самарин губерни, Российн импери.
Камишли (ЙуьрегӀир)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Овсянки (Красногородскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Красногородскан кӀоштан нах беха меттигаш
Любавичи (Монастырщинан кӀошт)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Кахелитос Уно (Чилпансинго де лос Браво)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Сан Марко (Леко)
Сан Марко — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Татарка (Ивьенан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
ГӀуже (Лакха МагӀна)
Географи
.
Рибафейта
Рибафейта — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Капучини (Мачерата)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Широки Речка
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (82%), гӀезалой (4%), удмурташ (7%).
Барда (гӀала)
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан гӀаланаш
Верхневилюйск
Верхневилюйск (Верхневилюйск) — Российн Федерацин эвла, Якутин Верхневилюйскан улусан административан центр.
Чичекли (Акинджилар)
Билгалдахарш
Категори:Акинджиларан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лотошни
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Пятински (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Жуково (Ржеван кӀошт)
Жуково (Жуково) — Российн Федерацин Тверан областан Ржеван кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Прин-ам-Кимзе
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Барсуки (Тернополан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бершово
Бершово (Бершово) — Российн Федерацин Москохан областан Чехован кӀоштара эвла.
Джульен (беттан кратер)
ЦӀе
Кратеран цӀе тиллина Французийн цӀе сийдина.
Горни Голетин
Географи
.
Славички
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Сырьевка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Яковлевка (Тулин область)
Климат
Эвла лаьтта барамерачу климатан асанехь. Кхузахь климат барамера континенталан, йуккъера йу барамера тӀуьна Оьрсийн акъарин къилбаседа-малхбузан кӀошташкарчунний, къилба-малхбера йекъа кӀоштаркашчунний. Климат кхуллуш дакъа лоцу радиацин а, циркуляцин а фактор. Радиацин баланс 40 ккал/см2 гергга йу. Мохк лаьтта, Ӏаьнаре даккхарна а, йохйарна а цхьабосса йовхо йолчу зонехь. Къилбаседехьа мелхан радиацин алсама дакъа дойу Ӏаьнаре даккхарна, къилбехахь дохдарна. Климатан Ӏаткъам бо континентан а, хӀордан а хӀаваан массаша. Атлантикин хӀаваъ областе кхочу дуьненан къилбаседа эхиг тӀехь гуттарен а долчу малхбузан хӀаваан массаш бахьнехь; дукхаха дерг уьш циклон кепара кхочу. И хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан къилбаседа декъан тӀехула кхоллало. Ӏай малхбузера мехаш жигарадевлча массанхьа йохло, шортта ло догӀу, ткъа аьхка — кхуьйлира, догӀанан хенан хӀоттам хуьлу. Арктикин массаш кхуза йаьхкича Ӏай цӀеххьана шеллало, бӀаьста, аьхкенан йуьххьехь, гурахь гӀоролаш хуьлу. И массаш кхоллало арктикин бассейн тӀехула.
Остроглядово (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Слатина (Княжевац)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Крячково (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Капучини (Пезаро а, Урбино а)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Максимильянув (Венгровскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Монтелера (Торино)
Монтелера — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Чобанкайа (Карги)
Чобанкайа (Çobankaya) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Чорум провинцин (ил) Каргинан кӀоштара эвла.
Рибейрадиу
Географи
кӀошташ. Майда —.
Бейлаган
Бейлаган (Beyləqan) — Азербайджанан Бейлаганан кӀоштан гӀала а, административан центр а. Бахархойн дукхалла 15,5 эзар стаг (2012 шо).
HD26386
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Трейб
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш
Диана (беттан кратер)
Диана - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 1,55 км гергга.
КараахӀметли (ЙуьрегӀир)
Хьажоргаш
Категори:ЙуьрегӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
АхӀметчик (Гоьксун)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сен-Самсон
Билгалдахарш
Категори:Кальвадос департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Стригово (Брянскан область)
Стригово (Стригово) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Бзыбта
Билгалдахарш
Категори:Гагран кӀоштан нах беха меттигаш
Голлистер (Айдахо)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Айдахо штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Горни Горжице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Остропяты (Красногородскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Славков (Богдаловице)
Географи
.
Александровка (Мерефан гӀалин йукъаралла)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Престон (Коннектикут)
Престон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Коннектикут штатера гӀала (town).
Кахелтитлан (Чилапа де Алварез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Чобанлар (Карги)
Хьажоргаш
Категори:Каргинан кӀоштан нах беха меттигаш
(318) Магдалена
(318) Магдалена  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Воегурт
Воегурт (Воегурт) — Российн Федерацин Удмуртин Балезинан кӀоштара эвла.
Сокобаня
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Трабы
Хьажоргаш
Категори:Гроднон областан нах беха меттигаш
Койриноя
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шихан (Свердловскан область)
Шихан (Шихан) — Свердловскан областан Краснотурьинскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Маккарр (Кентукки)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Вилчеле (Ковасна)
Вилчеле — Румынин Ковасна жудецан коммунера эвла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Ковасна жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кувезино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Коврован кӀоштан нах беха меттигаш
Вилаброджа (Верона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Альбалат-дельс-Сорельс
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Валенси провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мангос Салинас (Зарагоза)
Географи
Мангос Салинас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Саи (Лакха МагӀна)
Саи (Sailly (Haute-Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Башуки
Хьажоргаш
Категори:Кременецан кӀоштан нах беха меттигаш
Аличлибуджак (Гоьксун)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин нах беха меттигаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
КараджаогӀлан (ЙуьрегӀир)
Хьажоргаш
Категори:Адана провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Григоровщина
Григоровщина (Грыгораўшчына) — Белоруссин Витебскан областан Верхнедвинскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Белиця (Вармия-Мазурин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Студенец (Почепан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Почепан кӀоштан нах беха меттигаш
Игумново (Буйн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Буйн кӀоштан нах беха меттигаш
Майски (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Заволжски (Ржеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Проссельсхайм
Проссельсхайм — Германин Бавари латтана йукъара коммуна.
Охо де Агва де ла Эрбабуена (Сантияго Мараватио)
Географи
Охо де Агва де ла Эрбабуена лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Троки (Ивьенан кӀошт)
Троки (Трокі) — Белоруссин Гроднон областан Ивьенан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Колония Морелос, Конгрегасион Васкез Вела (Тезонапа)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
(2696) Мажион
(2696) Мажион  — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
Понка (Небраска)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Небраска штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Майски (Краснозёрскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Вилабруна-Умин (Белуно)
Вилабруна-Умин — Италин Венеция регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Монтелизкай (Сьена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Шиши (Свердловскан область)
Билгалдахарш
Категори:Белоярскан гӀалин гуо нах беха меттигаш Категори:Свердловскан областан нах беха меттигаш
Белк (Вармия-Мазурин воеводалла)
Белк  — Польшин Вармия-Мазурин воеводаллин  гминера эвла.
Петрухново (Пскован область)
Петрухново (Петрухново) — Российн Федерацин Пскован областан Красногородскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Тришоки
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мокри Чалтырь
Климат
Кхузахь амалехь йу бараман асанера бараман континенталан климат. Ӏа дукха хьолахь кхоьлина а, мохе а ду. Аьхке мохе а, йекъа а, йовха а йу. Климатан континенталан сипташ чӀагӀло мехкан къилбаседа-малхбузера къилба-малхбале. ТӀекхета йокъалла, йовхо. ЧӀагӀло мехаш, Ӏаьнан шелонаш. Климатан амалан башхалла йу маьлхан серло а, йовхо а шорта хилар. Дукха хуьлу барамера шораллин къилба зонин циркуляцин процессаш. Амма, Арктикера шийла массаш кхача тарло, масийттаза йан а тарло уьш.
Чиконья (Арецо)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Капучини (Перуджа)
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вилабуона (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Фомиха (Омскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Омскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Перемога (Терновин йуьртан кхеташо)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Монтеличано-Казтело (Пезаро а, Урбино а)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Макувець-Дужи
Макувець-Дужи — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Славков (Олбрамовице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Демографи
Бахархойн динамика:
Маниту (Кентукки)
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Кентукки штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Равенна (Небраска)
Равенна  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Небраска штатера гӀала.
АрсланбейчифтлигӀи (Гоьксун)
Хьажоргаш
Категори:Гоьксунан микрокӀошташ
Категори:Гоьксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Ретаче (Пануко)
Географи
Эль Ретаче лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Риу-ди-Лоба
Риу-ди-Лоба — Португалин Визеу гуонан йукъара фрегези. ЙукъайогӀуш йу цӀе йолучу муниципалитетан.
Туланка
Хьажоргаш
Категори:Ивьенан кӀоштан нах беха меттигаш
Дове (беттан кратер)
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Пуллах-им-Изарталь
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Бавари латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Булгаково (Чехован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Чехован кӀоштан нах беха меттигаш
Себольеха (Иламатлан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Каякалито (Петатлан)
Каякалито — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Кырыкый
Хьажоргаш
Категори:Верхневилюйскан улусан нах беха меттигаш
Зайцево (Ржеван кӀошт)
Зайцево (Зайцево) — Российн Федерацин Тверан областан Ржеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ржеван кӀоштан нах беха меттигаш
Чикото (Беневенто)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Горни Град
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Макувець-Малий
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кусакино (Владимиран область)
Климат
Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера).
Ползуни
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Манготал (Зарагоза)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Бели (Чорткиван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Чорткиван кӀоштан нах беха меттигаш
Черемновка
Хьажоргаш
Категори:Называевскан кӀоштан нах беха меттигаш
БозхӀуьйуьк (Гоьксун)
Хьажоргаш
Категори:КахӀраманмараш провинцин микрокӀошташ
Охо де Агва де лас Крусес (Мануел Добладо)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Максимовски (Смоленскан область)
Хьажоргаш
Категори:Монастырщинан кӀоштан нах беха меттигаш
Роксбери (Коннектикут)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Эль Ретаче (Тантоюка)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Руа (Моимента-да-Бейра)
Хьажоргаш
Категори:Визеу кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пулленройт
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD264291
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Беличье Золоти
Беличье Золоти — Украинин Тернополан областан Чорткиван кӀоштара эвла.
Стефкове
Стефкове — Польшин Подкарпатан воеводаллин  гминера эвла.
Турчилово
Турчилово (Турчылава) — Белоруссин Витебскан областан Браславан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Речни (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Буьйуькчамурлу (Гоьксун)
Хьажоргаш
Категори:Гоьксунан микрокӀошташ
Категори:Гоьксунан кӀоштан нах беха меттигаш
Тарутино (Брянскан область)
Тарутино (Тарутино) — Российн Федерацин Брянскан областан Почепан кӀоштара эвла.
Зальково (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горни Градиште
Горни Градиште (Horní Hradiště) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Черняевка (Омскан область)
Климат
Кхузахь климат дукхаха континенталан йу, аьхке йоца хуьлу. Климат кхолларан коьрта фактор географин хьал ду, коьртаниг лаьттан чкъор. ХӀордашна а, Ӏапказашна а гена хиларо лаьттан физикин хьоло климат кхоллайаларан роль чӀагӀйо, хӀунда аьлчи, лаьттан сипатех ду чехка а, чӀогӀа а аьхка дохдалар, иштта сиха шен йовхо Ӏай йайар.
Казим Карабекир (ЙуьрегӀир)
Хьажоргаш
Категори:ЙуьрегӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Вотино
Климат
Лаьтта къилбаседа бараман асанехь, Еврази материкан кӀоргенехь, Атлантикин а, Къилбаседа-Шатесна Ӏапказийн хӀордашна генахь. Цундела цуьнан климат барамера континенталан йу дехачу шийлачу Ӏашца, йовхачу аьхкенца, дика къаьстачу шеран заманашца бӀаьста а, гурахь а. Атлантикин Ӏапказ тӀиера кхуза йогӀу йовха хӀаваъ. Аьхка цуо йахьа йочанаш, йовхо лагӀйо, ткъа Ӏай ло дахьа, шелонаш лагӀйо, йовхонаш йахьа.
Хьажоргаш
Категори:Балезинан кӀоштан нах беха меттигаш
Монтело (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шмаковски
Шмаковское (Шмаковское) — Свердловскан областан Ирбитан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Кваулотал (Текпан де Галеана)
Кваулотал — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Ржавец (Украина)
Хьажоргаш
Категори:Харьковн кӀоштан нах беха меттигаш
Нестоита
Нестоита — Украинин Одессин областан Подольскан кӀоштара эвла.
Пуххайм
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сан Марко (Сасари)
Сан Марко — Италин Сардини регионан  коммунера эвла.
(66) Майя
Истори
ДӀайиллина 1861 шеран 9 апрелехь Хорас Таттл цӀе йолу Ӏилманчо Гарвард обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «дуьххьара йара хӀара цӀе».
Семутье-Монсаон
Семутье-Монсаон (Semoutiers-Montsaon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.
Славков под Гостинем
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Буьйуьккизилджик (Гоьксун)
Буьйуьккизилджик (Büyükkızılcık) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан КахӀраманмараш провинцин (ил) Гоьксунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Кишла (ЙуьрегӀир)
Кишла (Kışla) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регионан Адана провинцин (ил) ЙуьрегӀирнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЙуьрегӀирнан кӀоштан нах беха меттигаш
Горни Граховице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Энбекши-Казах
Хьажоргаш
Категори:Называевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Малые Остроги
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Салзедаш
Хьажоргаш
Категори:Визеу кӀошташ Категори:Португалин фрегезеш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Липпе-Атах
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа луьра ю. Иза къастало чӀогӀа континенталлийца. Аьхке кхузахь йоца, йовха ю. Ӏа кхузахь деха, чӀогӀа шелонаш йолуш ду. Буьрса климат бахьнехь массанхьа а кхиина дукха шерашкахь лаьтта лаьттан гӀур.
Сент-АндгӀе-суьгӀ-ОгӀн
Билгалдахарш
Категори:Кальвадос департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Ретаче, Энтрада а Чикаян (Пануко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Монтело (Варезе)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Доппельмайер (беттан кратер)
Доппельмайер - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 65,08 км гергга.
Хьажоргаш
Категори:Беттан кратерш Категори:Кратерш абатца
Ляди (Подлясьен воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Подлясьен воеводаллин нах беха меттигаш
Сен-Блен
Географи
.
Бендзишево
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Варми-Мазурин воеводаллин нах беха меттигаш
Жеребцова, Полина Викторовна
Полина йина дуккхачу къаьмнийн доьзалехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР махкахь Соьлжа-гӀалахь (Грозный). ТӀеман кампанеш дӀайоьлхучу хенахь Нохчийн Республикин дозанал ара а ца йалла. Нохчийн махкахь тӀом болабелчу 1994 шарахь исс шо долчу Жеребцова Полинас йолайо шен долахь йолу дневник. Цу техь цо гойту шен Даймахкахь хуьлуш долу историн гӀуллакхаш.
Еттара минометаш а пулеметаш. Пенаш ша-шех лелара. Массеран лулахойн тӀаьххьара дисина корийн куьзганаш охьадигира…»
Бералла
Жеребцова Полина кхиъначу доьзалехь цхьатеррачу барамехь ларара кху кепара жайнаш Тора, Библии, Къуръан. Бераллехь дуйна Полинас Ӏамадора тайп-тайпанчу къаьмнийн: дин, истори, философи а. Къаьсттина, цо, шена йезаш, билгалйаккхинчех йара литература.
Жеребцова Полинин доьзалехь сих-сиха олура: «Тхо дуьненан машаре адамаш ду!». Цу дешнин бахьана дара царна шайн тайпанахь тайп-тайпана къаьмнаш дуйла хаар.
Акциш
«Путин мела вац. Со тӀом бан кийча ву Къилбаседа Кавказ вайн пачхьалкхан йукъахь ларйархьарма. Иза вайн латта ду, вай и схьадаьккхина!»
Суна эхь хета цуьнах, ша лайн хӀостах санна. .
Дневникан зорбатохарш
«The Guardian», Йоккха Британия .
Тептарах аьлларг
Мириам Элдер, журналист, The Guardian корреспондент
Жеребцова Полинин Дневник мехала йу, йеккъа кху цхьана хӀуманца. Цо харцайо, адамашна даимна оьхьуш долчу суьртин кеп а, цуьнан роль а, ткъа хӀинца оьшу кхечу турпалчу адамийн аьзнаш — жимчу йоӀарийн, зударийн, къеначу зударийн а, Ӏожалле хьоьжуш болчу, цу жима а, онда а, тӀеман духарца болу оьрсийн стегарех. Полинас олу церах «немцой» а, «кӀайнаш» а,— хӀунда аьлча, СССР йолчу хенахь йина а йолу, советски фильмаш тӀехь кхиъна а йолу, цо муьлха цӀе тилла йезара мостагӀашна? Оьрсий « немцойн» суьртахь: герзаш кхуьйсуш болу мискачу къеназударшна а, йа боьлуш болу шайх кхераелла йиълара уьдучу жимчу йоӀах, — цу сурташна реза хила сел атта дац мел чӀога либеральни а, кхетаман серло коьртехь йолчунна а. Делахь а муьлххачу дешархочун къахьегар мехала хир ду, нагахь цуьнан ницӀкъ кхачахь хӀара «Дневник» дӀаелла.
Острова Мантсинсаари
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Алферьево (Тулин область)
Хьажоргаш
Категори:Тулин областан Ленинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вилчелеле (Бихор)
Вилчелеле — Румынин Бихор жудецан коммунера эвла.
Сент-Аньян-ле-МалегӀб
Сент-Аньян-ле-МалегӀб — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Лаха НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Кальвадос.
Саутбери (Коннектикут)
Истори
Йиллина.
Кваулотитлан (Тлалчапа)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Славковице (Вижице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Рендолф (Небраска)
Рендолф  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Небраска штатера гӀала.