cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Колони-Буйнички
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD219200
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Ишгль
Хьажоргаш
Категори:Тироль латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Хойнички
Хойнички — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
NGC 5252
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Медцы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Осовецкая Буда
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Мозыран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Прислоп (Сибиу)
Прислоп — Румынин Сибиу жудецан коммунера эвла.
Кырыккудык (Алматан область)
Хьажоргаш
Категори:Панфиловн кӀоштан нах беха меттигаш
Волица (Хмельницкан кӀошт, Волицан йуьртан кхеташо)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Вапенка (Старков)
Вапенка  (Vápenka) — Чехин Кралове Градец мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Чатак (Илгин)
Чатак (Çatak) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Илгинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Кольдежоу
Кольдежоу — Испанин Таррагана провинцин муниципалитет.
Воскресенка (Суровка)
Хьажоргаш
Категори:Яян кӀоштан нах беха меттигаш
Чесноковка 1-я
Чесноковка 1-я (Чесноковка 1-я) — Российн Федерацин Курганан областан Щучьен кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Щучьен кӀоштан нах беха меттигаш
Чайговушан (Каьлбаьджаьран кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Каьлбаьджаьран кӀоштан нах беха меттигаш
Пригородни (Алтайн мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Раф-Рок (Аризона)
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Бараново (Вязьман кӀошт)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Пингераць (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
ХӀузур (Одунпазари)
Хьажоргаш
Категори:Одунпазаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Баранка ла Эскондида, Ла Эскондида (Петатлан)
Баранка ла Эскондида, Ла Эскондида — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лос Гавиланес (Сотеапан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Сан Педро, Эль Наранхито (Лас Чоапас)
Сан Педро, Эль Наранхито — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Кайбинг
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Маркесильо (Хуан Родригез Клара)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Карагуз (Дуьзичи)
Карагуз (Karaguz) — Туркойчоьнан Лаьттайуккъера хӀордан регион (Туркойчоь) регионан Османийе провинцин (ил) Дуьзичинан кӀоштара эвла.
Строкински
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сухая Вереть
Сухая Вереть (Сухая Вереть) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Акбашли (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Кайнарджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Запоапита (Фортин)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Волица Второй
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 5254
NGC 5254 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Кырыкуй
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фоса Лоьера (Бреша)
Фоса Лоьера — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Чавушчугоьл (Илгин)
Чавушчугоьл (Çavuşçugöl) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Илгинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Илгинан микрокӀошташ
Мали Слуда
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (60%), оьрсий (44%).
Вапенки
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кривые Балки
Кривые Балки (Кривые Балки) — Российн Федерацин Белгородан областан Прохоровкан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хаджиева, Нэлли Джемалдиновна
Хаджи́ева Нэ́лли Джемалди́новна (1939 шеран 14 февраль, Первомайское, Соьлжан кӀошт, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — Х. Нурадилован цӀарах йолу Нохчийн пачхьалкхан драматически театран актриса, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан актриса, РСФСР Халкъан актриса (1991 шо).
Большое Село (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пинчешть (коммуна, Бакеу)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Бакеу жудецан коммунаш
Рогожники (Котельничан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Ред-Меса
Ред-Меса — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Барсуки (Вязьман кӀошт)
Барсуки (Барсуки) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара дӀатесна эвла.
БуффгӀи
Географи
.
Балажевичи
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Александровка (Дмитриеван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Дмитриеван кӀоштан нах беха меттигаш
HD21940
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Волица-Керекешина
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ак-Оьтоьк
Хьажоргаш
Категори:Баткенан кӀоштан нах беха меттигаш
ИхӀламуркент (Одунпазари)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Кырымбет
Хьажоргаш
Категори:Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштан нах беха меттигаш
Акуловски Участок
Акуловский Участок (Акуловский Участок) — Российн Федерацин Рязанан областан Старожилован кӀоштара эвла.
ЧигӀил (Илгин)
Хьажоргаш
Категори:Илгинан микрокӀошташ
Колони-Глова
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лукьяново (Наро-Фоминскан кӀошт)
Лукьяново (Лукьяново) — Российн Федерацин Москохан областан Наро-Фоминскан кӀоштара эвла.
Кугутки
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Вапенна
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Конеса
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Таррагана провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бус (Саар)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саар латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Напьэр-Филд
Истори
Йиллина.
HD219435
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Йоза хаар
История распространения грамотности (с древних времён по XIX век)
Данный раздел представляет собой частичное изложение статей «Грамотность» и «Начальное народное образование» Энциклопедии Брокгауза и Ефрона.
В Риме, даже в лучшую его эпоху, грамотность не была так широко распространена, как в Греции; в императорском Риме процент неграмотных был ещё выше.
Методики оценок уровня грамотности
В странах, где всеобщая воинская повинность не введена, демографы изучали грамотность лиц, вступающих в брак. Здесь в поле зрения попадают лица обоего пола, разных сословий, разных возрастов и исповеданий и т. д. К этой статистике Н.Рубакин также подходит осторожно, констатируя, что помимо всеобщей переписи ни одна из методик косвенных не имеет значения абсолютного: «чем грамотнее страна, тем больше грамотных мы встретим и среди призывных, и среди вступающих в брак».
Религия и грамотность
Некоторое влияние на распространение грамотности оказывала религия. Духовенство было первым устроителем школ и распространителем грамотности.
Политический строй и экономический уклад
Зависимость грамотности от экономических условий относительно легко поддаётся исследованию. Если эти условия слишком тяжелы, то погоня за насущным хлебом не оставляет даже столько времени, сколько нужно для обучения грамоте. Перед великой французской революцией 1789 года бедность народа, несомненно, поддерживала его невежество, которое, в свою очередь, влияло на его бедность.
Грамотность среди военнослужащих
Помимо грамотности важно отметить уровень образовательного ценза. Так в 1912 году из нижних чинов армии имели :
Ред-Рок (Апачи гуо, Аризона)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Лавар
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Енбекшикхазакхийн кӀоштан нах беха меттигаш
Зяблово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Тавлаш
Тавлаш (Тавлаш) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Фоса Труез (Болцано)
Фоса Труез — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Чобанкайа (Илгин)
Хьажоргаш
Категори:Илгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Грейсон (Кентукки)
Истори
Грейсон гӀала йиллина  шарахь.
Жбики (Мазовин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пипириг (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Нямц жудецан коммунаш
Кудрин
Хьажоргаш
Категори:Прохоровкан кӀоштан нах беха меттигаш
Мале Доле-при-Теменици
Мале Доле-при-Теменици — Словенин йукъараллера эвла.
Нейчрел-Бридж (Алабама)
Истори
Йиллина.
Семеновод (Алтайн мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Фосабиюба (Тревизо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Донской (Кемеровн область)
Донской (Донской) — Российн Федерацин Кемеровн областан Яян кӀоштара эвла.
Баранка лос Гваябос, Ла Муерта (Леонардо Браво)
Географи
Баранка лос Гваябос, Ла Муерта лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Корбера-де-Эбро
Корбера-де-Эбро — Испанин Таррагана провинцин муниципалитет.
Куст
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Петровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Лаврентьевка (Костанайн область)
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Аулиеколан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Безобразово (Смоленскан область)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Белитино
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Чоьмлекчи (Илгин)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Черниж (Волинан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Казчина Бузето (Падова)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лос Гавиланес (Татавикапан де Хуарез)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Присяка (Арджеш)
Присяка — Румынин Арджеш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арджеш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чумляк
Чумляк (Чумляк) — Российн Федерацин Курганан областан Щучьен кӀоштара эвла.
Вапенско
Вапенско (Vápensko) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Хосьниця
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ЧобангаьраьхӀмаьз
ЧобангаьраьхӀмаьз (Çobangərəhməz) — Азербайджанан Каьлбаьджаьран кӀоштара эвла.
Лукино (Конакован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Вев
Вев (Veuves) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀ а, ШегӀ а.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀ а, ШегӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Мале Жабле
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гырбино
Гырбино — Болгарин Кюстендилан областера эвла. Кюстендил йукъараллин йукъайогӀу.
Ломас де Меса Куата (Гуанахуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Аристово (Старожилован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Старожилован кӀоштан нах беха меттигаш
Кураковка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Жбики-Кежки
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
HD219675
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Бриланте (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Липовка (Энгельсан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Энгельсан кӀоштан нах беха меттигаш
Борисово (Большеселон кӀошт)
Борисово (Борисово) — Российн Федерацин Ярославлан областан Большеселон кӀоштара эвла.
Баранка лос Наранхос (Куалак)
Баранка лос Наранхос — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Баранка лос Наранхос лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Тетериново
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Емельяновка (Кемеровн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Дерекоьй (Илгин)
Хьажоргаш
Категори:Илгинан микрокӀошташ
Бобылево (Кировн область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Ботвиньева
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кан (НогӀманди)
Суьрташ
Категори:Францин гӀаланаш
Щучье (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан ю. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь яккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, екъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш юхаерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста - апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт - январь, уггар бовха - июль.
Вапно (Главице)
Демографи
Бахархойн динамика:
Лос Гавиланес (Темпоал)
Географи
Лос Гавиланес лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Запоика (Исхуатлан де Мадеро)
Географи
Запоика лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Рейнбоу-Сити (Аризона)
Рейнбоу-Сити  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Эль Мартильо (Озулуама де Маскареньяс)
Географи
Эль Мартильо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Чорман (Каьлбаьджаьран кӀошт)
Чорман (Çorman) — Азербайджанан Каьлбаьджаьран кӀоштара эвла.
Абаза, Александр Агеевич
Биографи
Молдаванийн элийн тайпанах ву. Вина Тверан губернин Вышневолоцки уездера Боровинскан чагӀаран заводехь хьалдолу лаьттан а, шекаран заводан а долахочун Абаза Аггей Васильевичан (16.12.1782—21.03.1852 ) доьзалехь. Цуьнан нана Манзей Прасковья Логгиновна (1801—1837). ЖӀара оллар хилла 1821 шеран 31 июлехь Березка эвлара Владимиран Марьяман килсехь йа 1821, жӀара оьллинарг И. А. Мельницкий.
1857 шарахь хӀоьттина гражданийн гӀуллакхе коллежски асессор чинехь. ДӀакхетта сту йолчу Елена Павловнин гуонаха хьийзачу дешаран говзачу тобанах, 1860-гӀа шарахь хиллачу хийцамашкахьа вара Абаза А. А.. Кхин а «Либералан бюрократаш» тобан йукъахь хилла.
1872 шарахь йелла Сий. Владимиран 2-гӀа тӀегӀанера орден; 1876 шарахь — КӀайн эрзун орден; 1878 шарахь — Сийлахь Невски Александран орден (1883 — оцу орденан жовхарийн хьаьркаш); 1880 шарахь — Сий. Владимиран 1-ра тӀегӀанера орден.
Даржера дӀавала кехат чуделира керлачу императора Александр III-гӀачо «Паччахьан Ӏедал талхамза хиларх манифест» деллачул тӀаьхьа; дӀавалийтина 1881 шеран 6 майхь.
Доьзал
Зуда шозза йалийна. Хьалхара зуда Бенардаки Александра Дмитриевна (1832—22.04.1856), йелла Берлинехь йовхарийн цамгарх, дӀайоьллина Петарбухехь. Церан йоӀ Прасковья (04.04.1852; Неаполь—1928), паччахьан цӀийнан фрейлина, марехь йара (с 12.01.1876, Париж) элехь Урусов Лев Павловичехь. Цуьнан тӀаьхьенаш йеха Петарбухехь.
Эппельборн
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Саар латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Бибики (Мозыран кӀошт)
Бибики (Бібікі) — Белоруссин Гомелан областан Мозыран кӀоштара эвла.
Кайндорф-ан-дер-Зульм
Кайндорф-ан-дер-Зульм — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Лайбниц гуонан йукъайогӀу.
Блажки (Горкин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Волоски (Хмельницкан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Телеговски Починок
Телеговский Починок (Телеговский Починок) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Присяка (Олт)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Олт жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Буьйуькйаник (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Мали Новоселье
Мали Новоселье (Малое Новоселье) — Российн Федерацин Тверан областан Конакован кӀоштара эвла.
Малые Семенычи
Хьажоргаш
Категори:Наро-Фоминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Береза (Дмитриеван кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Нидем (Алабама)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Просеч (Загоржи)
Просеч  (Proseč) — Чехин Либерец мехкан кӀоштара эвла.
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Кайла
Хьажоргаш
Категори:Яян кӀоштан нах беха меттигаш
ДигӀрак (Илгин)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Каменец (Соскован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Юрузановка
Юрузановка (Юрузановка) — Российн Федерацин Курганан областан Щучьен кӀоштара эвла.
Загайновцы
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Четвертня
Четвертня — Украинин Волинан областан Луцкан кӀоштара эвла.
Фрайзен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Баранка Мина (Акатепек)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Мале Комполе
Мале Комполе — Словенин йукъараллера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Брина (Верчели)
Брина — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Йенифарсак (Дуьзичи)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казчина Бянка (Павия)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сан Рамон (Вега де Алаторе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Лимож
Лимож — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Лакха Вьенна.
Географи
.
Жуьванзе
Географи
.
Ключ (Коми Республика)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: комий (100%).
Билгалдахарш
Категори:Сысолан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Канлипинар (Одунпазари)
Хьажоргаш
Категори:Одунпазаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Красовка (Хмельницкан кӀошт)
Красовка — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Марине (Валле д'Аоста)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Хоцинский-Млин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Нову (Алабама)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Беломир
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Л’Амеллья-де-Мар
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Таррагана провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Борисцево (Большеселон кӀошт)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кленови 1
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кумёнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Буды (Горкин кӀошт)
Буды (Буды) — Белоруссин Могилёвн областан Горкин кӀоштара эвла.
HD219794
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Фридрихсталь (Саар)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Асташово (Рязанан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ЖуьванкугӀ
ЖуьванкугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — Об.
Дудукоьй (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Буцковка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хоцьмирово
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Гуз-Крик (Кентукки)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Баранка Мичи (Атлистак)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Венец (Сосновскан кӀошт)
Венец (Венец) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сосновскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 330 стаг (2010 шо).
Ла-Алешар
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Колки (Самарин область)
Колки (Колки) — Российн Федерацин Самарин областан Кинелан кӀоштара дӀатесна эвла.
ВиллегӀабль
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀ а, ШегӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Мартирио (Озулуама де Маскареньяс)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Быстрая (Горкин кӀошт)
Быстрая (Быстрая) — Белоруссин Могилёвн областан Горкин кӀоштара эвла.
Норт-Джонс
Норт-Джонс — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
NGC 5267
Хьажа кхин а
5267 5267
Малиновка (Яян кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Волчья Гора (Хмельницкан область)
Волчья Гора — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Лисички (Белгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Прохоровкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Богданово (Старожилован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан Рамон (Исла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Караалан (Одунпазари)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
HD219831
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
ВиллегӀбон
ВиллегӀбон (Villerbon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀ а, ШегӀ а.
Жджарки
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Ла-Альбиоль
Ла-Альбиоль — Испанин Таррагана провинцин муниципалитет.
Гьюстон-Эйкерс (Кентукки)
Хьажоргаш
Категори:Кентукки штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Васьковка
Васьковка (Васькаўка) — Белоруссин Гомелан областан Мозыран кӀоштара эвла.
Рифеца (Бари)
Литература
Категори:Апулия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Буденновски (Курскан область)
Буденновски (Буденновский) — Российн Федерацин Курскан областан Дмитриеван кӀоштара эвла.
Просеч (Камен)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Буденновски (Курскан область)
Хьажоргаш
Категори:Курскан областан Дмитриеван кӀоштан нах беха меттигаш
Просеч (Камен)
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Приходиште (Ваца-де-Жос, Хунедоара)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гросроссельн
Гросроссельн (Großrosseln) — Германин Саар латтана йукъара коммуна.
Йешилйурт (Дуьзичи)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD219855
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Газилер (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Норт-Кортленд
Норт-Кортленд — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Воробиевка (КОАТУУ 6820380501)
Воробиевка — Украинин Хмельницкан областан Шепетовкан кӀоштара эвла.
Марушкино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Наро-Фоминскан кӀоштан нах беха меттигаш
Казчина Вай (Комо)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кожмудор
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Большая Кременовка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Ключниково (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Бриньола (Кунео)
Бриньола — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Эль Мартирио, Километро 75 (Озулуама де Маскареньяс)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Натальино (Егорьевскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Егорьевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Писку (коммуна)
Писку — Румынин Галац жудецан йукъара коммуна.
NGC 5270
NGC 5270 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Вильбу
Вильбу (Villebout) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀ а, ШегӀ а.
Устье (Усть-Кубинскан кӀошт)
Устье (Устье) — Российн Федерацин эвла, Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштан административан центр.
Просеч (Пелгржимов)
Демографи
Бахархойн динамика:
Колони-Коцишев
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гоьлдже (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Кальтенлойтгебен
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Казчина Валате Понте (Кремона)
Казчина Валате Понте — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Бобосовка
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Нотасалга
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мали Юначки
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Абрамов, Сергей Борисович
Чоьтан палатан аудитор
2006 шеран 10 июлехь Пачхьалкхан думо РФ Чоьтан палатан аудитор хӀоттийна.
Вильдье-ле-Шато
Вильдье-ле-Шато (Villedieu-le-Château) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀ а, ШегӀ а.
Костеевка (Соскован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бешара хьоза
Билгалдахарш
Категори:Евразин олхазарш Категори:Африкин олхазарш
Селитьба (Нижни Новгородан область)
Селитьба (Селитьба) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Сосновскан кӀоштара эвла.
Велики Боков
Велики Боков (Вялікі Бокаў) — Белоруссин Гомелан областан Мозыран кӀоштара эвла.
Хшаново (ХӀордан воеводалла)
Хшаново — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Ла-Аржентера
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Хомбург (Саар)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Воронковцы
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Медведево (Конакован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Конакован кӀоштан нах беха меттигаш
Доброво
Доброво — Болгарин Кюстендилан областера эвла. Бобошево йукъараллин йукъайогӀу.
Вишня (Горкин кӀошт)
Вишня (Вішня) — Белоруссин Могилёвн областан Горкин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Горкин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Рифорно (Кунео)
Рифорно — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Молоки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Матадеро (Идальготитлан)
Эль Матадеро — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Босна (Эдирне)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Малые Маячки
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Жаны-Бак
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Жебри-Вежхляс
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Войтенки
Войтенки — Украинин Харьковн областан Валкин кӀоштара эвла.
Баранка Нопалера (Тлакоапа)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Гуьвен (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Кайнарджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
КлегӀе (Об)
Билгалдахарш
Категори:Об департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нови Усть-Уза
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Рифреда (Алесандрия)
Рифреда — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Викторовка (Дмитриеван кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан башхаллаш йоьзна йу цуьнан хьун-аренан зонера барамерачу континенталан климатан хьолах.
Просеч (Пошна)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Кочеви (Орёлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
БудакдогӀанджа (Эдирне)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Бриньяно Супериоре (Салерно)
Бриньяно Супериоре — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
NGC 5275
NGC 5275 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Пишколт (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сату-Маре жудецан коммунаш
КараджашехӀир (Одунпазари)
КараджашехӀир (Karacaşehir) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Одунпазаринан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Вильефо
Билгалдахарш
Категори:ЛуагӀ а, ШегӀ а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Нью-Сайт (Алабама)
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Мин-Оьруьк (Баткенан кӀошт)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Богданики
Богданики (Богданики) — Российн Федерацин Смоленскан областан Вязьман кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Ольховски (Харьковн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Киркель
Киркель (Kirkel) — Германин Саар латтана йукъара коммуна.
Холуй (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Яковски (Нижни Новгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Маринела (Трапани)
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Видраница
Видраница — Украинин Волинан областан Ковелан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀатиплер (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Кайнарджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Федоровски (Усть-Кубинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Рамон (Котастла)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Высоцкие (Горкин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Горкин кӀоштан нах беха меттигаш
Ватин
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Новодубровка (Саратовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Волчек
Волчек (Волчек) — Российн Федерацин Курскан областан Дмитриеван кӀоштара дӀатесна эвла.
Буьйуькдоьллуьк (Эдирне)
Буьйуькдоьллуьк (Büyükdöllük) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регион регионан Эдирне провинцин (ил) Эдирненан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Эдирненан кӀоштан нах беха меттигаш
Довшанли
Билгалдахарш
Категори:Каьлбаьджаьран кӀоштан нах беха меттигаш
Бриоли (Форли-Чезена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гагарье (Юргамышан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Казчина Вале (Кремона)
Казчина Вале — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Красни Новь (Орёлан область)
Красни Новь (Красная Новь) — Российн Федерацин Орёлан областан Соскован кӀоштара эвла.
Уьч-Доьбоь
Уьч-Доьбоь — ГӀиргӀазойчоьнан Баткенан областан Баткенан кӀоштара эвла.
Мироновка (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Клайнблиттерсдорф
Клайнблиттерсдорф (Kleinblittersdorf) — Германин Саар латтана йукъара коммуна.
Богданово (Каснянскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Долна-Граштица
Долна-Граштица — Болгарин Кюстендилан областера эвла. Кюстендил йукъараллин йукъайогӀу.
Фенински
Фенински (Фенинская) — Российн Федерацин Вологдин областан Усть-Кубинскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Усть-Кубинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Рифредо (Фиренца)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Колони-Лишковице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
NGC 5278
NGC 5278 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Воля (Курскан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ахмадов, Хьусейн Сайд-Ӏалин воӀ
Биографи
1999 шеран июнехь дуьйна — Нохчий Республика Ичкерин Пачхьалкхан секретарь.
Просеч (Сеч)
Географи
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лекер
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Баянаулан кӀоштан нах беха меттигаш
Баранка Онда (Акатепек)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Таштумшук
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Водопой (Харьковн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Валкин кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Махагвал (Тексистепек)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
КогӀмо (Об)
КогӀмо — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — Об.
ДегӀирменйани (Эдирне)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сан Рамон (Медельин)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Височни
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Лос Гарза (Пануко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Вязовец (Шепетовкан кӀошт)
Вязовец — Украинин Хмельницкан областан Шепетовкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фаьталлар
Фаьталлар (Fətallar) — Азербайджанан Каьлбаьджаьран кӀоштара эвла.
Тюшевски
Тюшевски (Тюшевская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ньювилл (Алабама)
Ньювилл — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Брионе (Торино)
Брионе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Цедри-Мале
Цедри-Мале — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Богданово (Поляновскан йуьртан меттиг)
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Хьажоргаш
Категори:Вязьман кӀоштан нах беха меттигаш
Каламаринка
Каламаринка — Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Хмельницкан кӀоштан нах беха меттигаш
Койтыбож
Койтыбож (Койтыбож) — Коми Республикин Сыктывдин кӀоштара эвла.
Сабденов Рахиман цӀарах эвла
Сабденов Рахиман цӀарах эвла — Кхазакхстанан Жамбылан областан Рыскулов Тураран кӀоштара эвла.
Ла-Вилелья-Баша
Ла-Вилелья-Баша — Испанин Таррагана провинцин муниципалитет.
КгӀансе
Географи
.
Вильни
Вильни (Villeny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀ а, ШегӀ а.
Жебри-Лясковець
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Гоьйдаьраь (Каьлбаьджаьран кӀошт)
Гоьйдаьраь (Göydərə) — Азербайджанан Каьлбаьджаьран кӀоштара эвла.
Билгалдахарш
Категори:Каьлбаьджаьран кӀоштан нах беха меттигаш
Казчина Валера (Милано)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Калбурджу (Кайнарджа)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Горохово (Курганан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Мочаки (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Берёзки (Воронежан область)
Берёзки (Берёзки) — Российн Федерацин Воронежан областан Павловскан кӀоштара эвла.
Лосхайм-ам-Зее
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Мале Поляне
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вельяминовка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
HD220147
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Плетерешть (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Келераш жудецан коммунаш
Студенчески (Алтайн мохк)
Климат
Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а йу, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Йуккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама маьлхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин йуккъера барам 2000—2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.
Карамустафа (Одунпазари)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ