cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Степановка (Михайлован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Чуварез
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Гуьмуьшлуь (Акчаабат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Ранчо Агила (Кордоба)
Географи
Ранчо Агила лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Сопово (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Ла Унидад (Тантоюка)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Запоте (Олинала)
Географи
Эль Запоте лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Дичево (Болгари)
Дичево  — Болгарин Силистран областера эвла. Главиница йукъараллин йукъайогӀу.
Ла-ГӀобин-суьгӀ-ГалабгӀ
Ла-ГӀобин-суьгӀ-ГалабгӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПгӀовансан Альпаш.
Хинтервайденталь
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
МахӀмутагӀаччифтлигӀи (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ХӀасанпаша (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Инегоьлнан кӀоштан нах беха меттигаш
Бискупице-Подгурне
Бискупице-Подгурне — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Ародола Нуова (Удине)
Ародола Нуова  — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Елизаветовка (КОАТУУ 2324881302)
Елизаветовка — Украинин Запорожьен областан Бердянскан кӀоштара эвла.
Кызылкайын (Карагандан область)
Хьажоргаш
Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш Категори:Бухар-Жыраунан кӀоштан нах беха меттигаш
Зайцево (Кириллован кӀошт)
Зайцево (Зайцево) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара дӀатесна эвла.
Солдатски (Ахтыркан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гранха Санта Мария (Пенхамо)
Географи
Гранха Санта Мария лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Елеви Заводь
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Ильинка (Орёлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Добротица (Силистран область)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Силистран областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла-ГӀошет (Лакха ПгӀовансан Альпаш)
Ла-ГӀошет — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПгӀовансан Альпаш.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Лакха ПгӀовансан Альпаш департаментан коммунаш
Лажеаду (Риу-Гранди-ду-Сул)
Лажеаду  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Глинище (Волгоградан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Нешавка (Великопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
(19304) 1996 TQ1
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Эль Запоте (Сан Мигел Тотолапан)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Апарисио (Вега де Алаторе)
Географи
Апарисио лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Ла Унион (Акаюкан)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Ранчо Агилера, Хил Аяла (Саюла де Алеман)
Географи
Ранчо Агилера, Хил Аяла лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Ла-ГӀошжигӀон
Ла-ГӀошжигӀон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПгӀовансан Альпаш.
Понте Досо (Ферара)
Понте Досо — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Бистре (Нижнесилезин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Чикомапа (Зонголика)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Пётр I
Музыкехь
Кроме того, в 1937—1938 годах Михаил Булгаков и Борис Асафьев работали над либретто оперы «Пётр Великий», которая так и осталась нереализованным проектом (либретто опубликовано в 1988 году).
Бирлово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Каскейд-Локс (Орегон)
Истори
Каскейд-Локс гӀала йиллина  шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Орегон штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Крашице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Лишно
Лишно (Líšno) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Демографи
Бахархойн динамика:
Ишиклар (Акчаабат)
Ишиклар (Işıklar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Акчаабатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
La Fenice (опера)
Сюжет
Сюжет гойту гӀараяьллачу Европин операн цӀа чохь — Венецерчу Ла Фениче театрехь, пхийтта шо хьалха чӀогӀа зулам хуьлуш цӀеялар нисделлайолчу.
GSC7147-1780
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Котюрево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 143
NGC 143 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Эль Запоте (Текпан де Галеана)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Инджедере (Ширан)
Инджедере (İncedere) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) Ширанан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
NGC 144
NGC 144 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Коритно (Блед)
Коритно  — Словенин йукъараллера эвла.
Понте Доча (Пезаро а, Урбино а)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лажеаду-ду-Бугри
Географи
Муниципалитетан майда —.
(19308) 1996 TO66
(19308) 1996 TO66 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Биле (Подлясьен воеводалла)
Биле  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ранчо Агире (Тустилья)
Ранчо Агире — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Апаста (Акаюкан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Березовка (Акмолан область)
Хьажоргаш
Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш Категори:Сандыктаунан кӀоштан нах беха меттигаш
Хинцвайлер
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Коритно (Брежице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Маршаллберг (Къилбаседа Каролина)
Географи
Маршаллберг бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Ферфилд (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Долно-Ряхово
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Силистран областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Благовещенски (Дмитрован кӀошт)
Благовещенски (Благовещенское) — Российн Федерацин Москохан областан Дмитрован кӀоштара эвла.
Лучанские
Лучанские (Лучанскія) — Белоруссин Минскан областан Молодечнан кӀоштара эвла.
Сусеи
Сусеи (Сусеи) — Российн Федерацин Калугин областан Ульянован кӀоштара дӀатесна эвла.
NGC 145
Хьажа кхин а
145 145
Эль Запоте (Телолоапан)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Кохма
Кохма (Кохма) — Российн Федерацин Ивановн областан Ивановн кӀоштара гӀала.
Ла Унион (Исматлавакан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Мон-де-Вунье
Мон-де-Вунье (Mont-de-Vougney) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Солнечни (Сумин область)
Хьажоргаш
Категори:Ахтыркан кӀоштан нах беха меттигаш
Тукен
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ранчо Азузулес (Соконуско)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Кренжоли (Куявско-Поморскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сопич
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Подгорни (Бердянскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ХӀоджакоьй (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин нах беха меттигаш
Категори:Инегоьлнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Жездибай
Жездибай — Кхазакхстанан Актобен областан Мартукан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Актобен областан нах беха меттигаш Категори:Мартукан кӀоштан нах беха меттигаш
Лиштенец (Смилков)
Лиштенец  (Líštěnec) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Маунтен-Въю (Къилбаседа Каролина)
Географи
Маунтен-Въю бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Филипсбург (Сентер, Пенсильвани)
Филипсбург  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Замежье
Замежье (Замежье) — Российн Федерацин Ленинградан областан Луган кӀоштара эвла.
Ознобихино
Ознобихино (Ознобихино) — Российн Федерацин Костромин областан Сусанинан кӀоштара дӀатесна эвла.
(19310) Osawa
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 4 ноябрехь I. Sato, H. Fukushima цӀе йолу Ӏилманчо Tokyo-Mitaka обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 VF1» саналган.
NGC 147
Хьажа кхин а
147 147
Мон-де-Лаваль
Географи
.
Каменка (Верховьен кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Лажедан (Баия)
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пазарбелени (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Цовкра-2
Цовкра-2 — ДегӀастанан Кулин кӀоштара эвла. Бахархой — 420 леррана 2010 шарахь.
Кретки-Дуже
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(19311) 1996 VF3
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 12 ноябрехь Деннис ди Сикко цӀе йолу Ӏилманчо Sudbury обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 VF3» саналган.
GSC7214-947
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
ТугӀи-ФегӀотт
Географи
.
Хинцерт-Поьлерт
Хинцерт-Поьлерт — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ясенник-Старий
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Нинев
Нинев — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
ХӀузур (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Инегоьлнан кӀоштан нах беха меттигаш
Мозоли (Молодечнан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Молодечнан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лиштяни (Лоуни)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пивни (Николаевн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лаврово (Порхован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Порхован кӀоштан нах беха меттигаш
Заречье (Николо-торжскан йуьртан меттиг)
Заречье (Заречье) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара эвла.
Якунники
Якунники (Якунники) — Российн Федерацин Ярославлан областан Рыбинскан кӀоштара эвла.
Карпинар (Акчаабат)
Хьажоргаш
Категори:Акчаабатнан микрокӀошташ
Якунники
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Замостье (Оредежскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гранха Санта Роса (Ирапуато)
Гранха Санта Роса — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Каменни (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Студенец (Михайлован кӀошт)
Студенец (Студенец) — Российн Федерацин Рязанан областан Михайлован кӀоштара эвла.
Билки (Подлясьен воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кочнево (Ивановн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Ивановн областан Ивановн кӀоштан нах беха меттигаш
(19312) 1996 VR7
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 15 ноябрехь Ё. Симидзу, Т. Урата цӀе йолу Ӏилманчо Нати-Кацуура обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 VR7» саналган.
Лажединью
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Монбенуа
Географи
.
Каваклидере (Ширан)
Каваклидере (Kavaklıdere) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан ГуьмуьшхӀане провинцин (ил) Ширанан кӀоштара эвла.
Бистшиця-Дольна
Бистшиця-Дольна — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Яски (Люблинан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Новоявленка (Николаевн область)
Хьажоргаш
Категори:Вознесенскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вольни (Бердянскан кӀошт)
Вольни — Украинин Запорожьен областан Бердянскан кӀоштара дӀайаьккхина эвла.
Ла Ломбарда (Прато)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Боброво (Дмитрован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Кавакли (Акчаабат)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тедезки (Авелино)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Заречье (Чарозерон йуьртан меттиг)
Заречье (Заречье) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара дӀатесна эвла.
Кламет-Фоллс (Орегон)
Истори
Кламет-Фоллс гӀала йиллина  шарахь.
Вайсерт Мохьмад-Хаьжа
Мохьмад-Хаьжа Вайсерт (вина 1930 шеран 14 январехь, Листовка, Запорожьен область, Украина — 2002 шеран 10 мартехь, Мелчхе, Гуьмсан кӀошт, Нохчийчоь) — авторитет йолуш динан гӀуллакххо, Нохчийчоьнан Муфтиятан декъашхо. Къоман германахо.
Залесный (Нижни Новгородан область)
Билгалдахарш
Категори:Бутурлин кӀоштан нах беха меттигаш
Семеновски (Западни Двинан кӀошт)
Семеновски (Семеновское) — Российн Федерацин Тверан областан Западни Двинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Ранчо Азул (Темпоал)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Панкратово (Сусанинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Сусанинан кӀоштан нах беха меттигаш
GSC733-1068
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Ле-КастеллагӀ-Мелан
Географи
.
Лажеду (Пернамбуку)
Хьажоргаш
Категори:Пернамбуку штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мондон
Мондон (Mondon (Doubs)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Эль Запоте (Хенерал Кануто А. Нери)
Географи
Эль Запоте лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Нова Весь (Вольштинскан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Понте Казтело (Мачерата)
Понте Казтело — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(19316) 1996 WB
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Косезе (Илирська Бистриця)
Косезе  — Словенин йукъараллера эвла.
Ла Унион (Кастильо де Теайо)
Ла Унион — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Ла Унион лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Малашки (Молодечнан кӀошт)
Малашки (Малашкі) — Белоруссин Минскан областан Молодечнан кӀоштара эвла.
Арорела (Напуль)
Арорела  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Сарийусуф (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Клацкейни (Орегон)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Орегон штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
ИхӀсанийе (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Захарьино (Кириллован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кириллован кӀоштан нах беха меттигаш
Меймерс (Къилбаседа Каролина)
Географи
Меймерс бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Каргино (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 32 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
GSC7380-235
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Труд (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Карповка (Орёлан область)
Хьажоргаш
Категори:Верховьен кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Дерамадеро, Дерамадеро де Санчез (Сан Луис де ла Паз)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Еремино (Нолинскан кӀошт)
Еремино (Еремино) — Кировн областан Нолинскан кӀоштара эвла.
Спорни (Ахтыркан кӀошт)
Спорни — Украинин Сумин областан Велики Писаревкан кӀоштара эвла.
Нуволенто
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Красни Гора (Шарковщинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шарковщинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Белка (Курнин йуьртан йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тедже (Бергамо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ароте (Кунео)
Ароте  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Кобург (Орегон)
Истори
Кобург гӀала йиллина  шарахь.
Кононов (Ставрополан мохк)
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Гранха Санта Роса (Ромита)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Лажи-ду-Муриаэ
Географи
Муниципалитетан майда —.
Еремино (Кильмезан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Кильмезан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Заполосни
Заполосни (Заполосный) — Российн Федерацин Волгоградан областан Михайловкан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
(19320) 1996 XB6
(19320) 1996 XB6 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Уколица
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Запоте (Хуан Р. Эскудеро)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Замошье (Заклинскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Луган кӀоштан нах беха меттигаш
Хиршберг (Рейн-Лан)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кайабаши (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Умит апа
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Павлодаран кӀоштан нах беха меттигаш
Борносово (Москохан область)
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Дмитрован кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 154
NGC 154 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Красная Горка (Шарковщинан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шарковщинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Лунка-Докией
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Исаоьрен (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Якушево (Судоверьфскан йуьртан меттиг)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кобзевка (Верховьен кӀошт)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Гранха Санта Роса (Селая)
Гранха Санта Роса — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
NGC 155
Хьажа кхин а
155 155
Ранчо Аламо (Пануко)
Ранчо Аламо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Чисти Пруды (Кировн гӀалин гуо)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (1%), оьрсий (99%).
(19323) 1996 XM13
Истори
ДӀайиллина 1996 шеран 9 декабрехь Деннис ди Сикко цӀе йолу Ӏилманчо Sudbury обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1996 XM13» саналган.
Лажис (Риу-Гранди-ду-Норти)
Лажис  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Норти штатера муниципалитет.
Красовщина (Шарковщинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шарковщинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Блажеюв
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Понте Калкара (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Миллер-Крик (Къилбаседа Каролина)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Кочлу (Акчаабат)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ
Категори:Акчаабатнан микрокӀошташ
Ясногорка (Житомиран кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Гута (Шосткан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Шосткан кӀоштан нах беха меттигаш
Коламбия-Сити (Орегон)
Истори
Коламбия-Сити гӀала йиллина  шарахь.
Сучково (Красноярскан мохк)
Хьажоргаш
Категори:Большой Улуйн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Якшино (Рыбинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Зотовы (Слободскойн кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Слободскойн кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Бородино (Синькован йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Дмитрован кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Десагве, Леон (Леон)
Географи
Эль Десагве, Леон лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Монмау
Монмау (Montmahoux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду.
Кройчин
Кройчин — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
NGC 157
Хьажа кхин а
157 157
GSC744-733-1
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Арпино (Напуль)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ФавьегӀ (Сена а, МагӀна а)
Географи
.
МонпегӀгӀе
Географи
.
Куручам (Акчаабат)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Карагоьлет (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Фолкрофт (Пенсильвани)
Хьажоргаш
Категори:Пенсильвани штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Тезе (Торино)
Тезе — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Стари Ивановка (Ахтыркан кӀошт)
Стари Ивановка — Украинин Сумин областан Ахтыркан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Апачавала (Чалма)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Кривцово (Ивановн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Вяз (Ленинградан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Костел (община)
Костел  — Словенин йукъараллера эвла.
Соркун (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Заран кӀоштан нах беха меттигаш
МонгӀон-ле-Шато
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Березовка (Глубокин кӀошт)
Березовка — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Глубокин кӀоштара эвла.
Эль Запоте Уно (Кузамала де Пинзон)
Эль Запоте Уно — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
NGC 159
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
КарахӀасанлар (Инегоьл)
КарахӀасанлар (Karahasanlar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Бурса провинцин (ил) Инегоьлнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Кромплевице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Фоллс-Крик (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Маден (Акчаабат)
Маден (Maden) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Акчаабатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Аксаур
Хьажоргаш
Категори:Инзан кӀоштан нах беха меттигаш
СоьгӀуьтлуь (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
ФагӀмутье
Географи
.
GSC7633-1658
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Куковка (Хутор)
Куковка (Кукаўка) — Белоруссин Витебскан областан Шарковщинан кӀоштара эвла.
Зыбошни
Зыбошни (Зыбошное) — Российн Федерацин Вологдин областан Кириллован кӀоштара дӀатесна эвла.
Фурсово (Ульянован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Монсе (Ду)
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бйодри
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(19330) 1996 XJ31
(19330) 1996 XJ31 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Корваллис
Хьажоргаш
Категори:Орегон штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Йорданово
Йорданово — Болгарин Силистран областера эвла. Силистра йукъараллин йукъайогӀу.
Озанджа (Ширан)
Хьажоргаш
Категори:Ширанан кӀоштан нах беха меттигаш
Карагичевски
Карагичевски (Карагичевский) — Российн Федерацин Волгоградан областан Михайловкан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Чиконкоа (Туспан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Березовка (Зыряновскан кӀошт)
Березовка — Кхазакхстанан Малхбален-Кхазакхстанан областан Зыряновскан кӀоштара эвла.
Понте Канале (Падова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Федоровка (Михайлован кӀошт)
Федоровка (Федоровка) — Российн Федерацин Рязанан областан Михайлован кӀоштара эвла.
Тезидо (Болцано)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Шереметев (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
ФегӀиси
Билгалдахарш
Категори:Сена а, МагӀна а департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Косотуриха
Хьажоргаш
Категори:Пермийн кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Туьиль
Ле-Туьиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Лакха ПгӀовансан Альпаш.
Валиха
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Кот (Лендава)
Кот  — Словенин йукъараллера эвла.
Малоказаккулово
Малоказаккулово — Башкирийчоьнан Учалин кӀоштара эвла, иза Амангильдински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 354 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453748, код ОКАТО — 80253810001.
Монкюр (Къилбаседа Каролина)
Географи
Монкюр бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Лнарже
Географи
.
Корнелиус (Орегон)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Совец
Совец (Совец) — Российн Федерацин Тверан областан Западни Двинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Эль Запоте, Километро Тресе (Акапулко де Хуарез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Тихомировка (Ставрополан мохк)
Климат
Эвла йу барамера континенталан климатан зонехь, алсама хуьлу малхбален а, малхбузен а мехаш. Климатан раж шеран дохаллехь чӀогӀа хийцало, шеран метеорологин заманаш, дукха хьолехь, рузманца ца нисло. Мехкан доккхаха долчу декъехь Ӏа доца а ду, цхьанаэшшара а дац. Уггар шийла бутт — январь. Аьхке Ставрополехь йеха йу: 140 де гергга.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 162
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Монтанси
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ду департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Понте Кантарана (Падова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Пашапинари (Ширан)
Хьажоргаш
Категори:ГуьмуьшхӀане провинцин нах беха меттигаш
Нова Весь (Кротошинскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Мороськи
Мороськи (Мароські) — Белоруссин Минскан областан Молодечнан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
(19333) 1996 YT1
(19333) 1996 YT1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Искра (Силистран область)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Силистран областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Амангильдино (Учалин кӀошт)
Амангильдино (Амангилде) — Башкирийчоьнан Учалин кӀоштара эвла, иза Амангильдински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 138 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453748, код ОКАТО — 80253810002.
Малосербуловка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Каралар (Инегоьл)
Хьажоргаш
Категори:Инегоьлнан кӀоштан нах беха меттигаш
Фон-Гроув (Пенсильвани)
Истори
Йиллина.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Мешели (Акчаабат)
Мешели (Meşeli) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Акчаабатнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Выползиха (Нижни Новгородан область)
Выползиха (Выползиха) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Варнавинан кӀоштара дӀатесна эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Alea iacta est
Историн хилам толлуш, кхерамечу гӀуллакхе вахар билгалдаккха деза, хӀунда аьлчи цуьнгахьа яцара цунах доглозуш йолу масех Руман уллора легион бен. Ехачу перспективехь ала мегар ду, динчу гӀуллакххо ша бакъдира, стратегехь Рум яккхаро а, Помпей юхаваларо а девнехь коьрта роль ловзийра, ткъа тӀаьхьо, шен политикин карьера  даржера йолийна волу, Цезарах хилира. == Дешнийн маьӀна ду: «харжам бина», йа «йоккхачу Ӏалашонан дуьхьа хӀуъу а дан», кхин а леладо, хуьлуш дерг юхадоккхийла доций хаийтархьама а. Цуьнан дешнаш лара мегар ду, «тӀайнаш дагийна», «юханехьа некъ бац», «я накха мидалшкахь хир бу, йа корта къухашкахь хир бу», кхин а.Литература ==
Степановка (Буринан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Буринан кӀоштан нах беха меттигаш
Богомолово (Советскан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Соковичено
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Покров (Рыбинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(19334) 1996 YV1
(19334) 1996 YV1 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Крутово (Ивановн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ивановн областан Ивановн кӀоштан нах беха меттигаш
Княженски 1-й
Хьажоргаш
Категори:Михайловкан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Гранха Санта Элена (Селая)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
GSC7657-733
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Хойхельхайм-Франкенталь
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Мадонина (Фиренца)
Ла Мадонина  — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Эль Запоте, Эль Запоте де лос Бланкос (Зиватанехо де Азуета)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Муравня
Муравня — Украинин Житомиран областан Житомиран кӀоштара эвла.
Мацуковщина (эвла)
Хьажоргаш
Категори:Молодечнан кӀоштан нах беха меттигаш
Суджак (Зара)
Суджак (Sucak) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Заран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сивас провинцин нах беха меттигаш
Чиконтепек де Техеда (Чиконтепек)
Географи
Чиконтепек де Техеда лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Ла Унион (Пероте)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Олива-Джесси
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
XX бӀешо
Основные события
В политической области от колониальных аграрных империй ХIХ века мир перешёл к индустриальным республиканским государствам. Глобальной политической катастрофой стала военно-революционная эпоха первой половины ХХ века — период революционных изменений в крупнейших мировых державах и связанных с этим гражданских, межгосударственных и межкоалиционных войн 1904—1949 (включает Русско-японскую войну 1904—1905, Русскую революцию 1905—1907, Иранскую революцию 1905—1911, Младотурецкую революцию 1908, Мексиканскую революцию 1910—1917, Синьхайскую революцию и гражданскую войну в Китае 1911—1949, Итало-Турецкую войну 1911—1912, Балканские войны 1912—1913, межкоалиционную Первую мировую войну 1914—1918, Великую Российскую революцию и гражданскую войну в России 1917—1923, революции в Германской, Австро-венгерской и Османской империях 1918, межвоенный период в Европе 1918—1939, Испанскую революцию и гражданскую войну в Испании 1931—1939, Японско-Китайскую 1931—1945 и межкоалиционную Вторую мировую 1939—1945 войну). Быстрый технологический прогресс позволил довести средства войны до беспрецедентного уровня разрушения. Вторая мировая война привела к массовой гибели гражданского населения в результате воздушных бомбардировок и геноцида «неарийских» народов. В 1945 году Хиросима и Нагасаки были подвергнуты ядерной бомбардировке. Войны унесли жизни около 90 миллионов человек (Первая мировая война — более 20 млн, гражданские войны и голод в Китае и России — более 10 млн, Вторая мировая — около 60 млн.). Основными политическими событиями столетия стали:
Коче (Постойна)
Коче  — Словенин йукъараллера эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
XX бӀешо
Основные события
Огромные изменения в ХХ веке произошли в науке, которая из развлечения одиночек превратилась в главную производительную силу общества. В межвоенный период в математике были сформулированы и доказаны теоремы Гёделя о неполноте, а изобретение машины Тьюринга позволило заложить основы создания и применения вычислительной техники. Само применение вычислительной техники во второй половине ХХ века изменило характер математических вычислений, заставив математиков отказаться от методов классического математического анализа и перейти к методам дискретной прикладной математики. В течение первой половины ХХ века были созданы новые области физики: специальная теория относительности, общая теория относительности и квантовая механика, которые радикально изменили мировоззрение ученых, дав им понять, что Вселенная фантастически более сложна, чем это представлялось в конце ХIХ века. Было установлено, что все известные силы можно объяснить в рамках четырёх фундаментальных взаимодействий, два из которых — электромагнетизм и слабое взаимодействие — теоретически могут быть объединены в электрослабое взаимодействие, оставив только три фундаментальных взаимодействия. Открытие ядерных реакций и ядерного синтеза позволило решить вопросы астрономии об источнике солнечной энергии. Была предложена теория Большого взрыва и определен возраст Вселенной и Солнечной системы, включая Землю. Космические аппараты, долетевшие до орбиты Нептуна позволили глубже изучить Солнечную систему и доказать отсутствие разумной жизни на её планетах и их спутниках. В геологии мощный метод для определения возраста древних животных и растений, а также исторических объектов дал изотопный метод анализа. Теория глобальной тектоники совершила революцию в геологии, доказав мобильность земных материков. В биологии получила признание генетика. В 1953 году была определена структура ДНК, а в 1996 был проведен первый опыт клонирования млекопитающих. Селекция новых сортов растений и развитие индустрии минеральных удобрений привели к существенному повышению урожайности аграрных культур. Кроме сельскохозяйственных удобрений, благодаря невиданному развитию химии, в жизнь вошли новые материалы: нержавеющие стали, пластмассы, полиэтиленовая пленка, липучка и синтетические ткани. Тысячи химических веществ были разработаны для промышленной переработки и домашнего использования.
Нова Весь (Новотомискан повет)
Нова Весь  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Шафакли (Зара)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Садиккоьй (Ширан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Лниште (Славче)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Варварино (Дмитрован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.