cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Башкоьй (Дигор)
Башкоьй (Başköy) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Дзярнув
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Рача-Лечхуми а, Квемо-Сванети а
Истори
1840 шарахь Рача-Лечхуми йукъа йоьду Гуьржийн-Имеретин губернин, ткъа Лаха Сванети Мегрелин олаллин йукъахь юьсу. 1846 шарахь Гуьржийн-Имеретин губерни дӀасайикхича, мехкан шеа дакъа административан дакъа — Кутаисин губерни йукъа туху. Массийта реформийн тӀехьа Мегрели олалла дӀасайикхича (1867 шарахь), 1886 шарахь гергарчу хьесапехь мехкан латта дара шиъ уезд санна Кутаисин губерни — Лечхумин (Лаха Сванети) а, Рачинин а яра оцу йукъахь (центр Они гӀалахь).
Административан йекъайалар
Онин муниципалитетан малхбалехьара дакъа Къилба ХӀирийчоьна Дзаусин кӀошт санна лоруш ду цуна доладеш ю Къилба ХӀирийчоь, цу йукъахь ю Квайса гӀала а, иза Гуьржийчохь Кваиси цӀарца гӀалин кепара эвла лоруш ю.
ГӀалин кепара эвлаш: Лентехи (947 стаг, 2014 шо), Хариствала (1991 шарахь мохк бегор бахьнехь бахархой бац).
Бахархой
Рача-Лечхуми а, Квемо-Сванети а мехкан дукхахболу бахархой бу гуьржий (99,65 % я 31 977 стаг 2014 ш. ларарца), кхузахь цера ю массийта этнографин тобанаш. Мехкан къилбехь беха рачинаш, къилба-малхбузехь — лечхумаш, ткъа къилбаседехь беха сванаш, цера бу шайн сванийн мотт.
Рача-Лечхуми а, Квемо-Сванети а мехкан кӀоштанийн къаьмнийн хӀоттам (2014 ш.)
Черновщина
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Грамайс
Грамайс — Австрин Тироль федералан латтана йукъара коммуна. Ройтте гуонан йукъайогӀу.
Почеради
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
NGC 4883
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4883 4883
АкдогӀан (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Старозаводски
Хьажоргаш
Категори:Никополан кӀоштан нах беха меттигаш
Маньи-ан-Вексен
Маньи-ан-Вексен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Валь-д’Уаз.
Брусов
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гакберри (Аризона)
Гакберри  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Бенесс-ле-Дакс
Географи
.
Сераковице (ХӀордан воеводалла)
Сераковице — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Мазате (Исла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Дос Эрманос (Исла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Лазе-при-Долскем
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
БайирбагӀи (Дигор)
Хьажоргаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Аройо Фрио (Текпан де Галеана)
Аройо Фрио — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Заводчик
Заводчик (Заводчык) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Журавинки
Журавинки (Журавинки) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Пошта-Веке
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Мехединць жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Риво (Фрозиноне)
Риво — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Бенесс-МагӀемн
Географи
.
Мофтин
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сату-Маре жудецан коммунаш
СоьгӀуьтчуьк (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Алпунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Межуевка (Никополан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Лорензо Азуа Торес (Пахапан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Красная Слободка
Красная Слободка (Чырвоная Слабодка) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Форначе (Пезаро а, Урбино а)
Форначе — Италин Марке регионан  коммунера эвла.
Почерни
Почерни (Počerny) — Чехин Карловы Вары мехкан кӀоштара эвла.
Ховрах
Ховрах йа Хаура — ХӀиндин Малхбузера Бенгали олучу штатера гӀала, Ховрах олучу гонан административан центр. Иза ю Хугли олучу хийистехь. Бахархойн дукхалла 1 072 161 адам леррана 2011 шарахь.
Залатва
Хьажоргаш
Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш
Голобы
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Казтело ди Онферно (Римини)
Казтело ди Онферно — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Брушовец
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
NGC 4886
NGC 4886 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Кале (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Гантер-Крик (Аризона)
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Пошта-Елан
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Спринг-Гилл (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Глинкино (Воронежан область)
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Балканци (Добричин область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
NGC 4887
NGC 4887 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Курколь
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сан Мигел Агвазуелос (Наолинко)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Гривятки
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
Стари Краснянка
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Эль Мазате (Лас Чоапас)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Почитки
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Йайикли (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Аккайа (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Караоьрен (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Категори:Эмиргазинан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Казтело ди Поджо (Пезаро а, Урбино а)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD207969
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Кириллово (Семёнован гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 69 стаг (2010 шо).
Граматнойзидль
Граматнойзидль — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Вена гуонан йукъайогӀу.
NGC 4888
Хьажа кхин а
4888 4888
Березьково
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Левенки (Афанасьеван кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Аритон (Алабама)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гвоздец (Львован область)
Гвоздец — Украинин Львован областан Самборан кӀоштара эвла.
Батово (Болгари)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Добричин областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Горели Ольхи
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дибув-Колони
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Риво (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Алиплар (Гейве)
Алиплар (Alıplar) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Замошье (Быхован кӀошт)
Замошье (Замошша) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Серочин (ХӀордан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
БегӀи (Ландаш)
Географи
.
Озерочни
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Йешилдон (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Степной (Белгородан область)
Степной (Степное) — Российн Федерацин Белгородан областан Красни Яруган кӀоштара эвла.
Йешилдон (Алпу)
Хьажоргаш
Категори:Алпунан микрокӀошташ
Ваньково (Ивановн область)
Ваньково (Ваньково) — Российн Федерацин Ивановн областан Юрьевецан кӀоштара эвла.
Мешели (Эмиргази)
Мешели (Meşeli) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Эмиргазинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
NGC 4890
NGC 4890 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Мешели (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Эмиргазинан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Старобельск
Хьажоргаш
Категори:Старобельскан кӀоштан нах беха меттигаш
Топки (Покровскан кӀошт )
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дос Эрманос (Катемако)
Дос Эрманос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Дошулу
Билгалдахарш
Категори:Джаьбраилан кӀоштан нах беха меттигаш
Дизин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Серпово (ХӀордан воеводалла)
Серпово — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
NGC 4891
NGC 4891 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
БетбезегӀ-д'АгӀманьяк
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Бдинци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Бейликова
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аройо Хенте (Сочистлавака)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Димитровски (Воронежан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Червоносельски
Червоносельски — Украинин Донецкан областан Донецкан кӀоштара эвла.
Маньоне (Савона)
Маньоне — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Поштовице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Лазе-при-Костелу
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ханлар (гӀайре)
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан гӀайренаш
Гард-Рок (Аризона)
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Теребрено
Теребрено (Теребрено) — Российн Федерацин Белгородан областан Красни Яруган кӀоштара эвла.
Долайли (Дигор)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
HD208090
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Оьбекташ (Эмиргази)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Сеце (Польша)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Бйодос
Бйодос — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.
Терехино (Топкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
NGC 4893
Хьажа кхин а
4893 4893
Званцовка
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Васильевка (Ивановн область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Высоки Двор
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аккоьпруь (Бейликова)
Аккоьпруь (Akköprü) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан ЭскишехӀир провинцин (ил) Бейликованан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Бейликованан кӀоштан нах беха меттигаш
Юровичи (Калинковичин кӀошт)
Юровичи (Юравічы) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Услар, Пётр Карлович
Образование и военная карьера
В 1840 году Услар поступает в Императорскую Военную академию в Санкт-Петербурге, по окончании которой назначается в Сибирский корпус. В 1843—44 гг. состоит на службе в Сибирском корпусе, принимает участие в экспедиции против Кенесары Касымова. Свои впечатления он излагает в очерке «Четыре месяца в Киргизской степи».
Ещё в 1865 году Услар жалуется А. П. Берже на «крайнее расстройство здоровья и в особенности зрения», а в 1871 году он пишет: «Здоровье мое совершенно разрушено — не занятиями, а весьма вредным для меня климатом Каспийского прибрежья». Весною 1874 года Услар, уже серьёзно больной, окончательно возвращается из Дагестана в своё имение, где умирает летом 1875 года. По воспоминаниям дочери, несколько дней до смерти он бредил и «громко говорил, беспрестанно призывая горцев, с которыми занимался в Шуре, особенно Казанфера».
Изучение языков и народов Кавказа
Отлитографированные автором монографии «Абхазский язык» и «Чеченский язык» были направлены академику А. А. Шифнеру, который представил их на конкурс в Академию наук, и в 1863 году Услар был удостоен за эти сочинения Демидовской премии (в половинном размере). В первых двух грамматиках уже сложился общий план описания, который был использован автором в последующих работах: вначале, после общих сведений о языке, рассматривалась азбука (на основе русского алфавита с добавлением особых знаков), затем шло описание частей речи, отдельные разделы составляли образцы текстов (пословицы, песни, сказки) и завершалась монография сборником слов (с указанием основных грамматических форм и примерами сочетаний и предложений).
Осенью того же 1863 года, ещё не отлитографировав аварскую грамматику, Услар принимается за исследование лакского («казикумухского») языка. В письме к академику А. Шифнеру он сообщает: «Теперь приступаю к языку казыкумухскому, потом употреблю недели четыре на язык Арчи. Далее займусь языками Даргя, из которые самый чистый есть — ураклинский». В том же письме Услар прилагает заметки о грамматическом строе арчинского языка, сделанные им «в продолжении одного утра, проведенного с арчинцами». В 1864 году лакская грамматика была готова, а в 1865 году отлитографирована. Вслед за лакским языком П. Услар изучает один из диалектов Даргинской группы — «хюркилинский» (ураклинский), грамматика которого была отлитографирована им в 1867 году. Название языка было выбрано по местному названию одного из наиболее многолюдных сел (Хюркила; ныне с. Урахи Сергокалинского района).
Судьба научного наследия
Много сделал Услар и для практического распространения грамотности среди горцев, носителей бесписьменных языков. С составления азбуки на родном языке начиналась работа над любой грамматикой. Принимая во внимание, что «бóльшая часть горских народов находится почти в непрерывных сношениях с русскими» и, вместе с тем, чтобы облегчить для горцев усвоение русской грамотности, Услар приходит к выводу о необходимости в основу горских алфавитов положить начертания русских букв с соответствующими добавлениями. (Русские буквы ъ, ь, и, й, э, ю, я, ы были исключены из алфавита, зато были добавлены латинские j, h и q.) При этом Услар полагал, что сочетания двух букв для выражения одного звука составляет явное несовершенство алфавита, поэтому для обозначения особых звуков он употреблял грузинские или им самим придуманные буквы.
Высказывания
(Цитируются по книге: Магометов А. А. П. К. Услар — исследователь дагестанских языков. Махачкала, 1979.)
Сан Мигел Буенависта (Акула)
Географи
Сан Мигел Буенависта лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Пошторна
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Батлер (Алабама)
Хьажоргаш
Категори:Алабама штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Дубови (Волинан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Трегубово (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 19 стаг (2010 шо).
Большое Ивановски (Раменскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Раменскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD208108
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Салово (Тверан область)
Салово (Салово) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара дӀатесна эвла.
NGC 4894
Хьажа кхин а
4894 4894
Заречье-Ломови
Заречье-Ломови (Заречье-Ломовое) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
Лорензо Гарсия Техеда (Трес Вальес)
Географи
Лорензо Гарсия Техеда лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Форначе (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Эрен (Дигор)
Эрен (Eren) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Риводора (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Долиновски (Воронежан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Юшки (Калинковичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Седьмой
Седьмой — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре.
АшагӀидудаш (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Топки (эвла, Кемеровн область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Фищево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Морски Чапура
Билгалдахарш
Категори:Росси
Фолькмансдорф
Фолькмансдорф (Volkmannsdorf) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
NGC 4896
NGC 4896 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Депок
Депок (Kota Depok) — ХӀиндонезин Малхбузен Ява олучу провинцера гӀала. Бахархойн дукхалла 2.462.215 адам леррана 2021 шарахь.
Хохлатски
Хохлатски — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре.
Эль Майорал (Исла)
Эль Майорал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
БагӀларбаши (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Категори:Гейвенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Якимовичи (Калинковичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
АшагӀиигӀдеагӀаджи (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Зенкино (Липецкан область)
Зенкино (Зенкино) — Российн Федерацин Липецкан областан Чаплыгинан кӀоштара эвла.
HD208139
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
ФугӀанли
ФугӀанли (Fuğanlı) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Аринкин
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Степины
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
ЙенимахӀалле (Эмиргази)
ЙенимахӀалле (Yenimahalle) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатоли регионан Кони провинцин (ил) Эмиргазинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эмиргазинан микрокӀошташ
Брайда (Салерно)
Брайда  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Трещевски
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
NGC 4898
Хьажа кхин а
4898 4898
Ривоира (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Прави
Демографи
Бахархойн динамика:
Елански (Русановскан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Форначе (Пистоя)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Пояна (Арад)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Арад жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Курлыс (Актобен область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ата (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Истопки (Быхован кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Куьндоьлуьк (эвла)
Куьндоьлуьк — ГӀиргӀазойчоьнан Ошан областан Араванан кӀоштара эвла.
Нашха
ЦӀе а, терминологи а
Иштта цхьайолчу литературехь ширачу заманалера меттиг Нашха хьахайо тайп-тайпанчу цӀерашца — ламасталлин цӀера тӀера (акъари? Шу? Урочище (мас. И. А. Арсаханов 1969, А. С. Куркиев 2005 кхин дӀа а.) «этнографин кӀошта» тӀекхаччалц (А. С. Сулейманов 1978).
Нах беха меттигаш
1978-чу шарахь язбинчу балха тӀехь А. С. Сулеймановс гойту нашхоша Хьайбаха а, ХIийлаха а шайн деган йукъ ю бохуш къастош хилар. Амма тӀаьхьо шен юха арахецначу изза балха тӀехь («Топонимия Чечни» (1997)) нашхойн деган йукъ кхин эвла къастайо — Моцкъара.
Сан Мигел де Герреро (Исла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Лорензо Рамирез Мехия (Уатуско)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Терешовы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Афанасьеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Самегрело — Земо-Сванети
Самегрело — Земо-Сванети (наггахь Самегре́ло а, Земо-Сване́ти а; სამეგრელო-ზემო სვანეთი; мадарра Мегрели а, Лакха Сванети а) — Гуьржийчоьнан мохк (мхаре).
Бебби (Алабама)
Бебби — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Алабама штатера гӀала (town).
Аройо Чакале Сегундо (Сочистлавака)
Географи
Аройо Чакале Сегундо лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
NGC 4899
Хьажа кхин а
4899 4899
Барсук (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Бызови
Бызови (Бызовая) — Коми Республикин Сосногорск муниципалан кӀоштара эвла.
Лазець
Лазець — Словенин йукъараллера эвла.
Елань-Колено
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ситно (ХӀордан воеводалла)
Ситно — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Риволвекио (Реджо Эмилия)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ячменное (Калинковичин кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Белпинар (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Гейвенан микрокӀошташ
Козел (Быхован кӀошт)
Козел (Казёл) — Белоруссин Могилёвн областан Быхован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш Категори:Быхован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Мильцы (Волинан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сьюард (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Вешки (эвла, Мытищин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Мытищин кӀоштан нах беха меттигаш
Казтело ла Кроче (Реджо Эмилия)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
МодетугӀ-ан-Вексен
МодетугӀ-ан-Вексен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Валь-д’Уаз.
Эль Майорал (Пануко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Кавальце
Кавальце — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сихово
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Посальмуро
Посальмуро — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Мельники (Стари Выжевкан йуьртан йукъаралла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
ДогӀрай (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:Бейликованан микрокӀошташ
Правлов
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Фрайенорла
Фрайенорла (Freienorla) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Бозоьрен (Гейве)
Бозоьрен (Bozören) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Мин-Теке
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Витенево (Москохан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Степови (Антрацитан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Медан
Билгалдахарш
Категори:ХӀиндонези
Бистрец (Добричин область)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Тайро (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Зименки (Семёнован гӀалин гуо)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кричевичи
Хьажоргаш
Категори:Ковелан кӀоштан нах беха меттигаш
HD208217
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Лазише
Лазише — Словенин йукъараллера эвла.
Беломестни (Нови Осколан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Лас Пеньитас (Херекуаро)
Географи
Лас Пеньитас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Баскетболан сийлаллин зал
2000-гӀа шераш
2009 шарахь Баскетболан сийлаллин Нейсмитан цӀарах залан 50 шо кхаьчна.
БугӀдалат
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Эль Макайо (Лас Чоапас)
Географи
Эль Макайо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Усть-Сосново
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Ёлка (Воронежан область)
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD208266
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Александровка (Корман кӀошт)
Александровка (Аляксандраўка) — Белоруссин Гомелан областан Корман кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Корман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эмирджик (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
Фрайенхаген (Айхсфельд)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гольневски
Гольневски (Гольневская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Красноборскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Красноборскан кӀоштан нах беха меттигаш
Большие Коряки
Хьажоргаш
Категори:Велижан кӀоштан нах беха меттигаш
Сары-Булак (Араванан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Араванан кӀоштан нах беха меттигаш
Бык (Коми Республика)
Билгалдахарш
Категори:Усть-Цильман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Коми Республикин нах беха меттигаш
Усть-Стрелина
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
БугӀгӀийо-БегӀгонс
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Килитташи (Дигор)
Хьажоргаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Усть-Томызь
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Афанасьеван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Ландол
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сан Мигел дел Рио (Хесус Каранза)
Географи
Сан Мигел дел Рио лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Рекуэрда
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гречушни
Хьажоргаш
Категори:Юрьевецан кӀоштан нах беха меттигаш
Джамикебир (Гейве)
Джамикебир (Camikebir) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Гейвенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Гоькчеайва (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин нах беха меттигаш
ХӀаьсаьнгайди
ХӀаьсаьнгайди (Həsənqaydı) — Азербайджанан Джаьбраилан кӀоштара эвла.
Степови (Славяносербскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Базар (гӀайре, Каспий-хӀорд)
Базар — Каспий-хӀордан чуьра гӀайре. Иза ю Чечана гӀайре уллехь.
Билгалдахарш
Категори:Росси
Лос Абалконес (Хосе Азуета)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Дос Эрманос (Наутла)
Дос Эрманос — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Дос Эрманос лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Бубовице (Воленице)
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Эль Макайо (Молоакан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Длуга-Шляхецка
Длуга-Шляхецка — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Замельнични (Воронежан область)
Замельнични (Замельничный) — Российн Федерацин Воронежан областан Новохопёрскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Риволто-Лонка (Удине)
Риволто-Лонка — Италин Фриули-Венеция-джулия регионан  коммунера эвла.
Комсомольский (Быхован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Голенищево (Мытищин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Прагли
Географи
.
АдабагӀ (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Алюненски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бьяс (Ландаш)
Билгалдахарш
Категори:Ландаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Стрельцовка (Луганскан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кавенчин-Б
Кавенчин-Б — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
Трудки
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD208384
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Скверави
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Коьселер (Дигор)
Хьажоргаш
Категори:Дигоран кӀоштан нах беха меттигаш
Дроздов, Юрий Алексеевич
Биографи
Дуьххьарлера клуб хилира пятигорскан «Машук», цунна йукъахь левзина шина матчехь. 1989 шарахь дехьавелира москохан «Звезда» йукъа, ткъа цигара «Динамо» (Москох) йукъа.
Курминское
Хьажоргаш
Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш Категори:Абайн кӀоштан нах беха меттигаш
Икипинар (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Лисино (Семёнован гӀалин гуо)
Билгалдахарш
Категори:Семёнован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
АкхӀуьйуьк (ЭрегӀли)
Хьажоргаш
Категори:ЭрегӀлинан (Кони) микрокӀошташ
Калиновка (Чаплыгинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Суходольск
Хьажоргаш
Категори:Краснодонан кӀоштан нах беха меттигаш
Семенково (Кимрин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Бентон (Алабама)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ивановка (Новохопёрскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема).
Муеряска (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вилча жудецан коммунаш
Вершина (Котласан кӀошт)
Вершина (Вершина) — Российн Федерацин Архангельскан областан Котласан кӀоштара дӀатесна эвла.
NGC 4909
NGC 4909 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Лос Абьертос, Эль Саукал (Сико)
Лос Абьертос, Эль Саукал — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Кадзелин
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Имиклер (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:Бейликованан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
МахӀирбей (Дигор)
МахӀирбей (Mahirbey) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Карс провинцин (ил) Дигоран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Карс провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Аройо эль Гвате (Ометепек)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Каревка
Хьажоргаш
Категори:Чаплыгинан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Мигел Мекатепек, Манантиял (Тиватлан)
Сан Мигел Мекатепек, Манантиял — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лас Пилас (Леон)
Географи
Лас Пилас лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Дос Эрманос (Пануко)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Скольвити
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бугздарж
Бугздарж (Bůhzdař) — Чехин Йуккъера Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Граткорн
Хьажоргаш
Категори:Штири латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Брайде I (Потенца)
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Сычански
Сычански — Украинин Луганскан областан Старобельскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Реньеблас
Реньеблас — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Типтон (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Пражак (Водняни)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Длуге-Каменске
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Муассель
Географи
.
Берестовец
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Данилково (Мытищин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Житенко
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Большой Каменец (Большой Солдатскан кӀошт)
Большой Каменец (Большой Каменец) — Российн Федерацин Курскан областан Большой Солдатскан кӀоштара эвла.
Дорки (Юрьевецан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аройо эль Гваябал, Педро Аройо (Текпан де Галеана)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
МугӀ (Валь-д’Уаз)
Географи
.
Каменка-Садовка
Хьажоргаш
Категори:Новохопёрскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дос Эрманос (Папантла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Реснос
Реснос — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Лос Авенданьо (Комапа)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Форначе Брачо (Павия)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лас Пилас (Сан Луис де ла Паз)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
NGC 4912
NGC 4912 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Длуги-Конт (Мазовин воеводалла)
Длуги-Конт  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Эрбиль
Билгалдахарш
Категори:Ӏиракъ
Пражмо
Географи
.
Кизилджаоьрен (Бейликова)
Хьажоргаш
Категори:ЭскишехӀир провинцин микрокӀошташ
Кайрагач-Арык (Араванан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Араванан кӀоштан нах беха меттигаш
HD208513
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Чайкоьй (Гейве)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Успенски (Покровскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мусси (Валь-д’Уаз)
Мусси — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Валь-д’Уаз.
Географи
.
Грибановски (Подпорожьен кӀошт)
Грибановски (Грибановская) — Российн Федерацин Ленинградан областан Подпорожьен кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Маньязко (Дженова)
Маньязко — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Эль Макаял (Идальготитлан)
Географи
Эль Макаял лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Дубнево (Юрьевецан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Курсай (Малхбузен-Кхазакхстанан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ривьера (Кунео)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Ретортильо-де-Сория
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ДегӀастанан футболан истори
ДегӀастанан футбол тӀемал тӀаьхьарчу муьрехь (1940—1980-гӀа шерашкахь)
1955 шарахь тӀекхечира рагӀ футболех ловзаран коьрта республикин турнирехь чемпион хила дербентан командан. ХӀинжа-ГӀалара командаш юха хьалха хилира 1956 шарахь (ХӀинжа-ГӀалан гулйина команда), 1957 шарахь («Динамо» — 8-гӀа титул). Дербентан консервийн комбинатан команда туьйлира 1958 шарахь. Кхин дӀа дербентхой ца туьйлира ДегӀастанан чемпионатехь цкъа бен — 1961 шарахь («Урожай»).
Пракшице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Злин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Богородски (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.