cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(8167) Ishii
(8167) Ishii — Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид.
СагӀларджа (Сиирт)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Средни Нырты
Билгалдахарш
Категори:Сабин кӀоштан нах беха меттигаш
Опорница
Опорница (Опорница) — Сербин Шумади гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Авакатепек (Халтипан)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Опорница
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Кокорештий-Каплий
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Соце ди Сопра (Авелино)
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Джузулана (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Доьртйол (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кизилтепенан микрокӀошташ
Водяни (Ясиноватин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Коркусова Гуть
Коркусова Гуть (Korkusova Huť) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Географи
.
Соконостле эль Гранде (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
(16616) 1993 FB44
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 19 мартехь UESAC проект цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 FB44» саналган.
Конет-суьгӀ-Локе
Конет-суьгӀ-Локе — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Чабья Чурчи
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Досанг
Билгалдахарш
Категори:Аштаркханан областан Красни Яран кӀоштан нах беха меттигаш
Рашо
Рашо — Испанин Понтеведра провинцин муниципалитет.
(8169) Mirabeau
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Рябиновка (Дзержинскан кӀошт)
Рябиновка (Рабінаўка) — Белоруссин Минскан областан Дзержинскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Риоло-Терме
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Эмилия-Романья йукъара гӀаланаш
Перше Травня (Шосткан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Шосткан кӀоштан нах беха меттигаш
Агостоли (Сьена)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Шалаи (Палкинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Корнатице
Корнатице (Kornatice) — Чехин Пльзень мехкан кӀоштара эвла.
Дура (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Лома-Гранде (Техас)
Географи
Лома-Гранде бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Аламилья, Ла Палма (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Жыланды (Алматан область)
Жыланды — Кхазакхстанан Алматан областан Алаколан кӀоштара эвла.
Ромашкино (Костромин область)
Ромашкино (Ромашкино) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Аксакал (Бандирма)
Аксакал (Aksakal) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Бандирманан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Кафтино
Кафтино (Кафтино) — Российн Федерацин Тверан областан Бологин кӀоштара эвла.
Ле-БгӀей (Сона а, ЛуагӀа а)
Географи
.
ХӀинд
ХӀинд (коьртехь Синги (Шицюаньхэ), Сенгге-Дзангбо , སེང་གེ།་གཙང་པོ Sênggê Zangbo, 印度河 Yìndù Hé, सिन्धु नदी, Sindh, اباسين Abāsin, سنڌوندي Sindhu, دریائے سندھ) — Къилба Азера докха хи, долалуш ду Цийн  Гималайшкахь дукха долу дакъа къилбаседа-малхбузера ХӀиндин а Пакистанан а махкахула доьдуш ду. Хьост ю Тибетан акъарехь, хикхоче ю — Ӏаьрбийн хӀордан къилбаседехь, Карачин гена йоцуш. ХӀиндан дохалла — 3180 км, бассейнан майда — 960 800 км² (980 эзар. км² БСЭ чохь ).
Чакайовце
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Паледи
Хьажоргаш
Категори:Хвойнин кӀоштан нах беха меттигаш
Песьково
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Тур-Дольни
Тур-Дольни — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Дуьрхольц
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
(16619) 1993 FR58
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 19 мартехь UESAC проект цӀе йолу Ӏилманчо Ла-Силья обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 FR58» саналган.
Флор де Чилпансинго (Хучике де Ферер)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Перикильо (Пануко)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Джулберзо (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Явори-Подмасьце
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Петрара (Реджо ди Калабри)
Петрара — Италин Калабри регионан  коммунера эвла.
Корнице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Екатериновка (Пензин область)
Екатериновка (Екатериновка) — Российн Федерацин Пензин областан Лунинан кӀоштара эвла.
Похожаево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Мали Шинар
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Билгалдахарш
Категори:Сабин кӀоштан нах беха меттигаш
Сивцево (Октябрьскан кӀошт)
Сивцево (Сивцево) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Климат
Эвла йу Оьрсийн акъари тӀехь, йекъна хин тогӀенаш. Кхузахь климат барамера континенталан йу, Ӏа – ло долуш, шийла, аьхке – йовха. Алссам хьоькху къилба-малхбузера мехаш.
Хьажоргаш
Категори:Костромин областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш
(8172) 1991 RP15
Истори
ДӀайиллина 1991 шеран 15 сентябрехь Генри Хольт цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1991 RP15».
Конк-суьгӀ-ОгӀбьель
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Чакановце (Лученец)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словакин нах беха меттигаш
Чернецки (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пайсиевич
Пайсиевич (Пајсијевић) — Сербин Шумади гуонан йукъараллера (општина) нах беха меттиг.
Соконостлито дел Льянито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Географи
Соконостлито дел Льянито лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Пальцево (Новгородан область)
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Экинлик (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Кизилтепенан микрокӀошташ
Категори:Кизилтепенан кӀоштан нах беха меттигаш
Петрара (Авелино)
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ЦӀе
ЦӀераш идентификаци йан тарло хӀуманийн классийн йа категорийн, йа билгалчу цхьаъ бен йоцучу хӀуманан, йа цхьаьна билгалъяьккхинчу контекстехь. ЦӀераш лелайо иштта гӀуллакхийн областашкахь, масала, программировани (хийцаме цӀераш, цӀерийн меттигаш) санна.
Корно
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Дербентски (Тимашёвскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бентбаши (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Бандирманан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шевелево (Палкинсккан йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Палкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Аграте (Новара)
Аграте  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
(16622) 1993 GG1
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Пеняки (Украина)
Пеняки — Украинин Львован областан Бродин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(16623) Muenzel
(16623) Muenzel — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Авакатла (Мистла де Алтамирано)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Туровице (Свентокшискан воеводалла)
Туровице  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Яворова (Польша)
Яворова  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла Палма (Пануко)
Географи
Ла Палма лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
(8174) 1991 SL2
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Розовка (Белорусси)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Дзержинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Маниту (Оклахома)
Истори
Йиллина.
Бранчеевка (Ковылкинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ковылкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Зайберсбах
Зайберсбах — Германин Рейнланд-Пфальц латтана йукъара коммуна.
Элбейли (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Кизилтепенан кӀоштан нах беха меттигаш
Кемцы
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Берекетли (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Бандирманан микрокӀошташ
Корозлуки
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Аламос (Атархеа)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
(16624) Hoshizawa
(16624) Hoshizawa — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Чамовце
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пищево (Смоленскан область)
Пищево (Пищево) — Российн Федерацин Смоленскан областан Угран кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Угран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Нови Заречье
Нови Заречье (Новое Заречье) — Российн Федерацин Тверан областан Удомлян кӀоштара эвла.
(16625) Kunitsugu
(16625) Kunitsugu — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Домингус-Моран
Домингус-Моран — Бразилин Пиауи штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Пиауи штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Перфильево (Новгородан область)
Cахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Москаленки (Шосткан кӀошт)
Москаленки — Украинин Сумин областан Шосткан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Тур-Пяски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сочи (Арецо)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Рубилки
Рубилки (Рубілкі) — Белоруссин Минскан областан Дзержинскан кӀоштара эвла.
Авакатла (Сико)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Перо де Агва (Минатитлан)
Географи
Перо де Агва лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Кокорова (Мехединць)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Мехединць жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Кырпешть
Литература
Категори:Кантемиран кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Бейкоьй (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Бандирманан микрокӀошташ
Кведрула
Билгалдахарш
Категори:Онин муниципалитетан нах беха меттигаш
Хабувко
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Изинур
Изинур (Изинур) — Кировн областан Санчурскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Унгин
Унгин (Унгин) — Российн Федерацин Иркутскан областан Осан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Турско-Велике
Турско-Велике — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Ла Палма (Папантла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Жолендниця (Великопольскан воеводалла)
Жолендниця  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Петрара (Изерния)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сокоро Леон, Эль Льяно (Селая)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Джулиянело (Латина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Безирджи (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин нах беха меттигаш
Категори:Бандирманан кӀоштан нах беха меттигаш
Коросеки
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Чата (Левице)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Поскурице
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Аламос де Мартинез (Виктория)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Манчестер (Оклахома)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
ЙокушбагӀлари (Сиирт)
ЙокушбагӀлари (Yokuşbağları) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Сиирт провинцин (ил) Сииртан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Сииртан кӀоштан нах беха меттигаш
Зайнсфельд
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ольшовець-Колони (Люблинан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пероте
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Стариковы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кононково
Кононково (Кононково) — Российн Федерацин Тверан областан Бологин кӀоштара дӀатесна эвла.
Кунозуль
Кунозуль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Од.
Спада (Перуджа)
Спада — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Ново-Кузьмински
Ново-Кузьмински (Ново-Кузьминское) — Российн Федерацин Тверан областан Удомлян кӀоштара эвла.
Корте Биче (Ферара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Джулияни (Фрозиноне)
Джулияни — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Сомма (тӀаплаӀамор)
Хьажоргаш
Категори:ТӀаплам Ӏамор Категори:Рельефан тӀапломан кепаш
Подлипки (Угран кӀошт)
Подлипки (Подлипки) — Российн Федерацин Смоленскан областан Угран кӀоштара эвла.
Чакилкоьй (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Перегноев
Хьажоргаш
Категори:Украинин нах беха меттигаш
Пески (Хвойнин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Хвойнин кӀоштан нах беха меттигаш
Корсабаш
Корсабаш (Корсабаш) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Сабин кӀоштара эвла.
Чатай
Чатай — Словакин  гуонара эвла.
Марамек (Оклахома)
Марамек  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Оклахома штатера гӀала (town).
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Прекопеча
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Тучемпи (Свентокшискан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Свентокшискан воеводаллин нах беха меттигаш
Казачья Пелетьма
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Жреке
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Сылвож
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Хлевни (Рязанан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Захарован кӀоштан нах беха меттигаш
Флор Мария (Сантияго Тустла)
Географи
Флор Мария лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Новоселье (Удомлян кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Претоке
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Жуки (Великопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ямельня
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Краснооктябрьски (Пензин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
(8183) 1992 UE3
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 22 октябрехь С. Уэда, Х. Канэда цӀе йолу Ӏилманчо Кусиро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1992 UE3».
Ламаст
Ламаст — йукъараллин йукъаметтигаш нисйийриг хилла, дайшкара охьадогӀу практикан а, йукъараллин гӀуллакхаллин а кхетамийн, Ӏадатийн, марздаларийн, карадерзарийн дукхалла.
Подопхаи (Угран кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Соледад Антигва, Соледад Вьеха (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Тоналтеме (Хосе Хоакин де Эрера)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Хварстно
Хварстно — Польшин Западно-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Авалулко (Темпоал)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Дона-Эузебия
Хьажоргаш
Категори:Минас-Жерайс штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Джулияни (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Усадище (Выборган кӀошт)
Усадище (Усадище) — Российн Федерацин Ленинградан областан Выборган кӀоштара эвла.
(16635) 1993 QO
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 20 августехь Элеанор Хелин цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 QO» саналган.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Кирпични (Тимашёвскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тимашёвскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сыстерова
Сыстерова (Сыстерова) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштара эвла.
Кокошари
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Агрифольо (Потенца)
Агрифольо  — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Эсенли (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Ронкофреддо
Ронкофреддо — Италин Эмилия-Романья регионера коммуна. Лаьтташ йу Форли-Чезена провинцехь.
Чековце
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Закслер
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Рокотино
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Яворска-Воля
Яворска-Воля — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Новоурусовка
Климат
Эвла йу экваторан а, Къилбаседа полюсан а йуккъера меттигехь. Климат кхолларан ладаме роль йу Дуьненан Ӏапказе хьаьжна меттиган хӀоттаман. Регион лаьтта барамера асанехь, цуьнан амалехь ду хӀаваан массаш Атлантикин Ӏапказан тӀиера малхбалехьа йахьар.
Ла Палма (Поза Рика де Идальго)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Короугев (Свитави)
Короугев  (Korouhev) — Чехин Пардубицен мехкан кӀоштара эвла.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Садковщина
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Хорошево (Рязанан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Дишни-Ведана
Географи
Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа — ЭгӀашбета, къилбаседа-малхбалехьа — Эрсана а Тезa-Кхаьлла а, къилба-малхбалехьа — Жани-Ведана, 	къилбехьа — Хорача, малхбузехьа — Ведана.
Терёхино
Терёхино (Терёхино) — Российн Федерацин Костромин областан Октябрьскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Нижни Отар
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 221 стаг (2010 ).
Харай
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Дон-Базилиу
Географи
Муниципалитетан майда —.
Корпино
Хьажоргаш
Категори:Бологин кӀоштан нах беха меттигаш
Марленд (Оклахома)
Хьажоргаш
Категори:Оклахома штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Спаделата (Рим)
Спаделата — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Погорелка (Хвойнин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан, хӀордан климатан герга йу, цуьнан амалехь тӀех сов тӀуналла, йовха йоцу аьхке, йовха, йеха гуьйре, барамехь кӀеда Ӏа, йеха шийло бӀаьсте. Ӏай кхоьлина хенан хӀоттам хуьлу, йукъа-кара (5-7 де баттахь) йовхонашца. Ӏа дохделча ша хьокху. Баттахь 5-10 дийнахь дарц хьоькху. Дохк хуьлу Ӏаьн дохаллехь Ӏуьйренан сахьташкахь (5 — 15 де баттахь). Кхоьлина денош хуьлу 10 — 28 баттахь (максимум декабрехь), диекхна денош 2-6 баттахь. Аьхка доцца догӀанаш хуьлу (12-17 де баттахь). Диекхна денош 10-19 хуьлу баттахь. Буса а, Ӏуьйрана а дохк хуьлу (5-8 де баттахь). Гуьйре дохк йолуш кхоьлина хуьлу (12-14 де дохк йолуш). Йочанаш гурахь дехха дерз кепара, ноябрехь тӀеда ло кепара хуьлу.
(16637) 1993 QP2
(16637) 1993 QP2 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Гоьруьмлуь (Силопи)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Соледад де Агире (Пенхамо)
Географи
Соледад де Агире лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Нарбутовка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Калиновка (Акмолан область)
Калиновка — Кхазакхстанан Акмолан областан Атбасаран кӀоштара эвла.
Томиньо
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Понтеведра провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эскин (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Кизилтепенан кӀоштан нах беха меттигаш
Щеплоты
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Комсомольски (Тимашёвскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Короужне
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
(16638) 1993 QN3
(16638) 1993 QN3 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Истори
ДӀайиллина 1993 шеран 18 августехь Эрик Эльст цӀе йолу Ӏилманчо CERGA обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1993 QN3» саналган.
Муксиново
Муксиново — Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан йукъайогӀу эвла, иза Савалеевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 231 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 453015, код ОКАТО — 80235855008.
Туьнкалг
Истори
Антикан дуьненахь лелайора гӀишлонан пенашна йукъахула йоьду биргӀанаш газаш пурнин чура дӀайахийтархьама, амма боккъал а йолу биргӀанаш Европехь йукъаевлира XII бӀешарахь. Промышленностан кӀура дӀабохуьйту биргӀанаш йукъаевлира XVIII бӀешо чекхдолуш.
(8186) 1992 WP3
Истори
ДӀайиллина 1992 шеран 17 ноябрехь А. Сугиэ цӀе йолу Ӏилманчо Дайник обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1992 WP3».
ЭгӀашбета
Географи
Эвла йу Хулхулау олучу хийистехь, Веданан къилбаседехьа.
(16639) 1993 QD4
(16639) 1993 QD4 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
ЭгӀашбета
Билгалдахарш
Категори:Веданан кӀоштан нах беха меттигаш
Вярвель
Вярвель (Вярвель) — Российн Федерацин Мордовин Ковылкинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аксу (Силопи)
Аксу (Aksu) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Ширнак провинцин (ил) Силопинан кӀоштара эвла.
Явчице (Мазовин воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Джулияно (Потенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ЭгӀашта
Билгалдахарш
Категори:Шелан кӀоштан нах беха меттигаш
Человце (Вельки Кртиш)
Человце  — Словакин  гуонара эвла.
Пязитово
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Зальмталь
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Петраро Парети I (Салерно)
Литература
Категори:Кампания регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ӏаьржа хӀорд
Билгалдахарш
Категори:ХӀордаш
Саковичи (Дзержинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Дзержинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Агрозини (Катанцаро)
Литература
Категори:Калабри регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
(16640) 1993 QU9
(16640) 1993 QU9 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Цвелодубово
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сазоново (Калугин область)
Сазоново (Сазоново) — Российн Федерацин Калугин областан Медынан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Медынан кӀоштан нах беха меттигаш
Липовка (Тамалан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дикка йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Кхузахь йукъара климатан сиптийн амалехь ду, цхьацца муьрашкахь дикка хаалуш климатан элементаш ловзаран амплитуда йоккха хиларца. Шеран уггар шийла бутт январь бу, ткъа уггар бовха - июль.
Шигуй
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Овсяниково (Удомлян кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Тарасова (Пермийн мохк)
Хьажоргаш
Категори:Кудымкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Актепе (Силопи)
Хьажоргаш
Категори:Ширнак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гумны (Краснослободскан кӀошт)
Гумны (Гумны) — Российн Федерацин Мордовин Краснослободскан кӀоштара эвла.
Радмилович
Литература
Категори:Шумади гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Погорелово (Новгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Хвойнин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Персеверансия, Асерадеро (Тамиява)
Географи
Персеверансия, Асерадеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Эймирли (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин микрокӀошташ
Челядице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Авапилол (Бенито Хуарез)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Флор Флорес (Акаюкан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Васко да Гама
Васко да Гамал хьалхарнаш
Генрих ХӀордахо велира 1460 шарахь. Оцу хенахь португалхойн кеманаш шайн аьттоне хьаьжна ца Ӏаш экваторе а ца кхаьчнера, ткъа Энрике веллачулла тӀаьхьа цхьана ханна экспедицеш севцира. Амма 1470 шо чекхдаьлчи йуха а йолийра, Сан-Томе а, Принсипи а гӀайренашка кхечира, ткъа 1482—1486 шерашкахь Диогу Кана европахошна дӀайиллира Африкин бердан йоккха аса экваторан къилбехьа.
Оццу хенахь Бартоломеу Диаша дӀабиллира Дикачу сатийсаман мара, Африкин гуотесна ХӀиндий Ӏапказ чу а кхечира иза, цуьнца цуо гайтира, Ӏилманчашна ма-моьттура, Африка полюс тӀекхаччалц йоций. Диашан флотилин хӀордахой, кхин дӀа ца боьлхуш йухабирзира, иза бахьнехь хӀордахо ХӀинде ца кхочуш Португали вухверзавийзира.
Португале йухаверзар
ЙухабогӀуш новкъахь португалхоша дӀалецира масех йохк-иэцаран кема. Шен рогӀехь, Гоан урхалчан лиира чу а балийна, эскадра схьалаца, церан кеманаш лулахошца тӀамехь лелорхьама. ХӀордан талорхой йухабетта бийзира. Африкин бердашка кхаа баттахь бина новкъаца, царна йовхо а, экипажан цамгарш а лаьттира. 1499 шеран 2 январехь хӀордахошна гира хьалдолу гӀала Могадишо. КӀезиг а, гӀелъелла а йолчу тобанца охьабисса ца баьхьна, да Гамас омар делира «кхеро» гӀалин чу йаккхий тоьпаш тоха аьлла.
7 январехь хӀордахой кхечира Малинде, цигахь, шайхо делла, пхеа дийнахь дианчу дикачу даарш а, стоьмаш а гӀора даийтира хӀордахошна. ХӀетте а экипажаш лагъелла йара, 13 январехь Малиндал къилбехьа севццачу хенахь цхьа кема дагон дийзира. 28 январехь тӀехдевлира Занзибар гӀайренан, 1 февралехь севцира Мозамбикан гергахь, 20 мартехь йуха а Дикачу Сатийсаман меран гуо тесира. 16 апрелехь новкъаца хьоькху мохо дӀакхачийра Баьццара Меран гӀайренашка. Цигара Васко да Гамас хьалха кема дахийтира, цуо 10 июлехь кхаъ кхачийра Португале экспедицин аьттунах. Ша капитан-баьчча хьевелира вешин Паулу да Гаман цамгар бахьнехь. 1499 шеран августехь йа сентябрехь Васко да Гама дозаллийца йухавирзира Лиссабоне. ЦӀа деира ши кема а, 55 стаг а. ТӀаккха а, финансийн агӀора, Васко да Гаман экспедици хилира чӀогӀа пайден — ХӀиндера деина сурсаташ доьхкина ахча кхузткъазза совделира экспедицина йинчу харжал.
ШолгӀа ХӀинде вахар (1502—1503)
Новкъахь Васко да Гамас кхоьллира гӀапаш а, фактореш а Софалехь, Мозамбикехь, Ӏаьрбийн эмир Килва къарвина, тӀе ясакх йожийра. Ӏаьрбийн кеманаш леларца къиза белхаш болийра, цуо омар делира Малабаран берда тӀиера хьаьжцӀа боьлхурш тӀехь болу кема дагаде аьлла.
Ткъа капитан-бӀаьччо жоп делира:
Дукхах болу зударий дӀасауьдура, шайн кегий бераш куьйгаш тӀехь хьалауьйуш, тхойга схьакхийдош, гӀертара тхуна къахьетийта оцу тӀехь къадоцучарах.»
(16642) 1993 RK4
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Чинге (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Бандирманан микрокӀошташ
Ломовка (Аткарскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Аткарскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Палма (Соледад де Добладо)
Ла Палма — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хокта
Хьажоргаш
Категори:Иркутскан областан Осан кӀоштан нах беха меттигаш
Красноармейски (Поселкован йуьртан меттиг)
Красноармейски (Красноармейский) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Тимашёвскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Тимашёвскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ягодне (гмина Котунь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Форнелос-де-Монтес
Форнелос-де-Монтес — Испанин Понтеведра провинцин муниципалитет.
Тшикоси
Тшикоси — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Зальцбург (Вестервальд)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Жулч
Жулч — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Сосновый Бор (Дзержинскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Дзержинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Райковац (Топола)
Географи
Лаьтташ йу Балканийн ахгӀайренан къилбаседа декъан тӀехь, хӀордан сизал локхалла.
Нижни Симет
Нижний Симет (Нижний Симет) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Сабин кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь йу йуккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.
Пески (Щирецан эвлан йукъаралла)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Смолино (Шосткан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Спадита (Месина)
Спадита — Италин Сицилия регионан  коммунера эвла.
Юматово (Палкинскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Палкинан кӀоштан нах беха меттигаш
Дедеоба (Бандирма)
Дедеоба (Dedeoba) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Баликесир провинцин (ил) Бандирманан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Черкасово (Ленинградан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Портленд (Индиана)
Хьажоргаш
Категори:Индиана штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Корунни
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Ширяевски (Ярославлан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Куьксак-д’Од
Билгалдахарш
Категори:Од департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дон-Иносенсиу
Хьажоргаш
Категори:Пиауи штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Чисти Яр
Сахьтан аса
Эвла йу Самарин хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москохан хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а йу. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь йара асан Самарин хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь йара Москохан хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион йу йуха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, Москохан хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца йукъара башхалла йу 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.
Заргенрот
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Рейнланд-Пфальц латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Полнышево
Климат
Климат барамера континенталан йу, амалехь барамера йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а ду. Ӏаьн хьалхара дакъа довха ду шолгӀачул. ХӀаваан йовхачу температуран (де-буьйсан йукъара барам) мур лаьтта 213-224 дийнахь. ГӀоролаш йоцучу муьран йукъара барам 125-148 де. Цхьацца шерашкахь хаало дикка дӀатовжар йийцинчу климатан амалех. Йочанийн шеран барам бу 645-691 мм. Кхааннах ши дакъа догӀан кепара догӀу, цхьа дакъа ло кепара хуьлу. Цхьаьна эшшара лон чкъор лаьтта декабрь болалуш, деша апрелан хьалхарчу декадехь.
Тарова
Тарова (Тарова) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Малхбузера догӀучу хӀаваийн массийн новкъахь долчу Басеги дукъо, массо Урало санна, лекха дацахь а, дикка сацадо Атлантикин хӀаваъ малхбалехьа даржарах. Мехкан климататан амалехь континенталла йу, цуьнан бахьна дукха хьолахь бӀаьста догӀу арктикин хӀаваъ ду. Каран хӀордан шийла мох къаьста кӀезиг тӀаналлийца, Атлантикин хӀаваан массаш, бӀостанехьа, тӀуналла дукха йолуш ду (700—800 мм шарахь гергга). Махкахь дикка йовха аьхке йу, цхьадолчу шерашкахь уггар шийла бутт февраль хуьлу. Ах йочанаш ло кепара хуьлу. ДогӀанаш дукхахдерг сентябрехь а, июнехь а хуьлу, малхбузен басешкахь алсама дакъа — августехь хуьлу. Минимум йочанаш йогӀу февралехь а, декабрехь а. Аьхка лаьмнашкахь стигал къекъаш догӀанаш оьху. Мехкан амалехь йу сих-сиха хуьлу аьхкенан дохк, уьш наггахь масех дийнахь лаьтта.
Чупровка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Иркутскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+8.
Хьажоргаш
Категори:Иркутскан областан Осан кӀоштан нах беха меттигаш
Кайны
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Перфекто Валензуела (Идальготитлан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Тшцинець (Свентокшискан воеводалла)
Тшцинець  — Польшин Свентокшискан воеводаллин  гминера эвла.
Гуьна
Истори
1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Таши аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий. 1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.
Флорентино Аренас (Танкоко)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Журавенець (Великопольскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Луговой (Тамалан кӀошт)
Луговой (Луговой) — Российн Федерацин Пензин областан Тамалан кӀоштара эвла.
Свердлово (Калугин область)
Хьажоргаш
Категори:Медынан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоьллуь (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Евлаштау
Евлаштау (Евлаштау) — Российн Федерацин ГӀезалойчоьнан Сабин кӀоштара эвла.
Дере (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Баликесир провинцин микрокӀошташ
Категори:Бандирманан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Песочни (Стрийн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Ла Сьенегита (Хенерал Элиодоро Кастильо)
Географи
Ла Сьенегита лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Опочка-Мала
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Свидовщина
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Язвино (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гоьзлуьдже (Кизилтепе)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ДогӀа (Бандирма)
Хьажоргаш
Категори:Бандирманан кӀоштан нах беха меттигаш
Манторово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Акбердеево
Акбердеево (Акбердеево) — Российн Федерацин Рязанан областан Кадоман кӀоштара эвла.
Красни (Роговскан йуьртан меттиг)
Красни (Красный) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Тимашёвскан кӀоштара эвла.
Подворица
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Корце
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Свитино (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
ДаьргӀа
Литература
Категори:Веданан кӀоштан нах беха меттигаш
Шотой
Климат
Кхузахь климат шен-кепара хилар билгалдолу иза материкан йуккъехь хиларо, хӀордан барамал дикка айайелла хиларо, орографин чолхалло. Махкахь азин антициклон хуьлу, Ӏаьнан заманахь цуьнан Монголи тӀехула кхуьу хӀаваан массаш нисло Азин атмосферан Ӏаткъаман максимум къилбаседа йисттехь. Оцу хьолехь циклонан жигаралла дикка гӀелло.
Принстон (Индиана)
Принстон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Индиана штатера гӀала.
Соледад де Варгас (Абасоло)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Флорентино Гарсия Артеага (Пануко)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Агилар-дель-Рио-Алама
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Риохи провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Орлув-Древняни
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Люблинан воеводаллин нах беха меттигаш
Спалани Бивио (Арецо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Червеняни
Червеняни — Словакин  гуонара эвла.
Заря (Ковылкинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат билгалйолу шен Оьрсийн акъарийн йуккъера бараман асанера физика-географин хӀоттамца, ткъа цуьнан амалехь ду хаа а луш шеран заманаш хийцайалар.
Нагорни Пелетьма
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Измя
Билгалдахарш
Категори:Сабин кӀоштан нах беха меттигаш
Семено
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
(16648) 1993 SH7
(16648) 1993 SH7 — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Агрополи Суд (Салерно)
Агрополи Суд  — Италин Кампания регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Гуьмуьшдере (Кизилтепе)
Гуьмуьшдере (Gümüşdere) — Туркойчоьнан Къилба-Малхбален Анатоли регионан Мардин провинцин (ил) Кизилтепенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Мардин провинцин нах беха меттигаш
Чернявски (Выборган кӀошт)
Чернявское (Чернявское) — Российн Федерацин Ленинградан областан Выборган кӀоштара дӀатесна эвла.
Ширяйка (Ярославлан область)
Климат
Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль.
Кудымкар
Кудымкар (Кудымкар) — Российн Федерацин гӀала, Пермийн мехкан Кудымкаран кӀоштан административан центр.