cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сатурн
Происхождение
Происхождение Сатурна (равно как и Юпитера) объясняют две основные гипотезы. Согласно гипотезе «контракции», схожесть состава Сатурна с Солнцем в том, что у обоих небесных тел имеется большая доля водорода, и, как следствие, малую плотность можно объяснить тем, что в процессе формирования планет на ранних стадиях развития Солнечной системы в газопылевом диске образовались массивные «сгущения», давшие начало планетам, то есть Солнце и планеты формировались схожим образом. Тем не менее, эта гипотеза не может объяснить различия состава Сатурна и Солнца.
Гипотеза «аккреции» гласит, что процесс образования Сатурна происходил в два этапа. Сначала в течение 200 миллионов лет шёл процесс формирования твёрдых плотных тел, наподобие планет земной группы. Во время этого этапа из области Юпитера и Сатурна диссипировала часть газа, что затем повлияло на различие в химическом составе Сатурна и Солнца. Затем начался второй этап, когда самые крупные тела достигли удвоенной массы Земли. На протяжении нескольких сотен тысяч лет длился процесс аккреции газа на эти тела из первичного протопланетного облака. На втором этапе температура наружных слоёв Сатурна достигала 2000 °C.
Шестиугольное образование на северном полюсе
Странная структура облаков показана на инфракрасном изображении, полученном обращающимся вокруг Сатурна космическим аппаратом «Кассини» в октябре 2006 года. Изображения показывают, что шестиугольник оставался стабильным все 20 лет после полёта «Вояджера», причём шестиугольная структура облаков сохраняется во время их вращения. Отдельные облака на Земле могут иметь форму шестиугольника, но, в отличие от них, шестиугольник на Сатурне близок к правильному. Внутри него могут поместиться четыре Земли. Предполагается, что в районе гексагона имеется значительная неравномерность облачности. Области, в которых облачность практически отсутствует, имеют высоту до 75 км.
Магнитное поле
Взаимодействие между магнитосферой Сатурна и солнечным ветром генерирует яркие овалы полярного сияния вокруг полюсов планеты, наблюдаемые в видимом, ультрафиолетовом и инфракрасном свете. Магнитное поле Сатурна, так же как и Юпитера, создается за счёт эффекта динамо при циркуляции металлического водорода во внешнем ядре. Магнитное поле является почти дипольным, так же как и у Земли, с северным и южным магнитными полюсами. Северный магнитный полюс находится в северном полушарии, а южный — в южном, в отличие от Земли, где расположение географических полюсов противоположно расположению магнитных. Величина магнитного поля на экваторе Сатурна 21 мкTл (0,21 Гс), что соответствует дипольному магнитному моменту примерно в 4,6 × 10 18 Tл•м3. Магнитный диполь Сатурна жёстко связан с его осью вращения, поэтому магнитное поле очень асимметрично. Диполь несколько смещён вдоль оси вращения Сатурна к северному полюсу.
Исследования с помощью космических аппаратов
В 2009 году появился совместный американско-европейский проект НАСА и ЕКА по запуску АМС Titan Saturn System Mission для изучения Сатурна и его спутников Титана и Энцелада. В ходе него станция 7-8 лет будет лететь к системе Сатурна, а затем станет спутником Титана на два года. Также с неё будут спущены воздушный шар-зонд в атмосферу Титана и посадочный модуль (возможно, плавающий).
Спутники
Крупнейшие спутники — Мимас, Энцелад, Тефия, Диона, Рея, Титан и Япет — были открыты к 1789 году, однако и по сегодняшний день остаются основными объектами исследований. Диаметры этих спутников варьируются в пределе от 397 (Мимас) до 5150 км (Титан), большая полуось орбиты от 186 тыс. км (Мимас) до 3561 тыс. км (Япет). Распределение по массам соответствует распределению по диаметрам. Наибольшим эксцентриситетом орбиты обладает Титан, наименьшим — Диона и Тефия. Все спутники c известными параметрами находятся выше синхронной орбиты, что приводит к их постепенному удалению.
Кольца
Существует три основных кольца и четвёртое — более тонкое. Все вместе они отражают больше света, чем диск самого Сатурна. Три основных кольца принято обозначать первыми буквами латинского алфавита. Кольцо В — центральное, самое широкое и яркое, оно отделяется от внешнего кольца А щелью Кассини шириной почти 4000 км, в которой находятся тончайшие, почти прозрачные кольца. Внутри кольца А есть тонкая щель, которая называется разделительной полосой Энке. Кольцо С, находящееся ещё ближе к планете, чем В, почти прозрачно.
Заливной
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Боерица
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Верхни Ташлы
Верхни Ташлы — Башкирийчоьнан Шаран кӀоштара эвла, иза Нижнеташлински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 293 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452645, код ОКАТО — 80258840002.
Эль Агвахе Чико (Зонголика)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Новоалександровка (Первомайскан кӀошт)
Новоалександровка — Украинин Николаевн областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Подпеч (Добреполе)
Подпеч  — Словенин йукъараллера эвла.
Жарники
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Плам-Бранч (Къилба Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилба Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Нелипино
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Тренина (Пермийн мохк)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
(20280) 1998 FQ49
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 20 мартехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 FQ49» саналган.
Текоба (Оф)
Хьажоргаш
Категори:Офнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Коджакору (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Мустафакемалпашан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Долуджа (Терджан)
Долуджа (Doluca) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзинджан провинцин (ил) Терджанан кӀоштара эвла.
Меречинеле
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Долж жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Эль Лимон (Зиватанехо де Азуета)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Колесиха
Хьажоргаш
Категори:Шарьян кӀоштан нах беха меттигаш
Ранчо Кемадо (Чонтла)
Ранчо Кемадо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Границя (Нижнесилезин воеводалла)
Границя  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Кампестре Рустико лос Саусес (Леон)
Кампестре Рустико лос Саусес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Муэда
Муэда — Бразилин Минас-Жерайс штатера муниципалитет.
Портико (Бреша)
Портико — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
(20282) Hedberg
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Дашино (Нижни Новгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ботель
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Косова (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:Мустафакемалпашан кӀоштан нах беха меттигаш
Полис-Айленд (Къилба Каролина)
Полис-Айленд  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилба Каролина штатера гӀала (town).
Эль Мескитильо (Сан Франсиско дел Ринкон)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Сухоногово (Тутаевн кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Тутаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Скураты (Минскан кӀошт)
Скураты (Скураты) — Белоруссин Минскан областан Минскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Минскан кӀоштан нах беха меттигаш
Голаше-Пуща
Голаше-Пуща — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Пригородни (Кхарачой-Чергазийчоь)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(20284) Andreilevin
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Воронино (Батмановскан йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Уьзуьмлуь
Хьажоргаш
Категори:Эрзинджан провинцин нах беха меттигаш
Волна (Кхазакхстан)
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Узунколан кӀоштан нах беха меттигаш
Тюлькино (Соликамскан кӀошт)
Тюлькино (Тюлькино) — Российн Федерацин Пермийн мехкан Соликамскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Ла Эрадура (Карлос А. Карильо)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Сен-ФегӀгӀеоль-ТгӀант-Па
Географи
.
Не (Атлантикин ПигӀенейш)
Географи
.
УлуагӀач (Оф)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тиуь
Тиуь (Tillou) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-СевгӀ.
Нарышкино (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 1099 стаг (2010 шо).
Обелево (Польша)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сабакаево (ГӀезалойчоь)
Билгалдахарш
Категори:Рыбни Слободан кӀоштан нах беха меттигаш
Пионерски (Рязанан область)
Хьажоргаш
Категори:Рыбнин кӀоштан нах беха меттигаш
КошубогӀази (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Бурса провинцин микрокӀошташ
Категори:Мустафакемалпашан кӀоштан нах беха меттигаш
Голембе (Подлясьен воеводалла)
Голембе  — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Голубино (Пинеган кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Пинеган кӀоштан нах беха меттигаш
Слобода (Лошанскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Озерево (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Подребер (Семич)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Братушково
Братушково — Болгарин Софин областера эвла. Сливница йукъараллин йукъайогӀу.
ТогӀинье (Де-СевгӀ)
ТогӀинье (Thorigné) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-СевгӀ.
Кампито (Сан Мигел де Альенде)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Нуреево
Нуреево — Башкирийчоьнан Шаран кӀоштара эвла, иза Нуреевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 338 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452633, код ОКАТО — 80258845001.
Йаникташ (Оф)
Йаникташ (Yanıktaş) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Офнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Портико ди Романья (Форли-Чезена)
Портико ди Романья — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Малоланске
Литература
Категори:Пардубицен мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Меречинень (Арджеш)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
NGC 793
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Эль Месон (Пенхамо)
Географи
Эль Месон лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Ломки (Тутаевн кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Тутаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Просторы (Оренбурган область)
Просторы (Просторы) — Российн Федерацин Оренбурган областан Кваркенан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+6.
Эль Агила (Атояк)
Географи
Эль Агила лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Оклад (Пскован кӀошт)
Оклад (Оклад) — Российн Федерацин Пскован областан Пскован кӀоштара дӀатесна эвла.
Обкас
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Подсмрека (Доброва-Полхов Градець)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD110316
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
1176 шо
Бина
Хьажа кхин а: Категори:Бинарш 1176 шарахь
Лагоне (Римини)
Лагоне  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Тето Мецавия (Кунео)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ХӀаджибуькуь (Эрбаа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тромелло
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Ранчо Кинтанилья (Коазакоалкос)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Брынешти (Оргейн кӀошт)
Литература
Категори:Оргейн кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Калашники (Волгоградан область)
Климат
Эвла лаьтта Оьрсийн акъарин къилба-малхбалехь, океанашна а, хӀордашна а гена. Цундела областан климат континенталан, шийла, кӀезиг ло долуш Ӏаьнца а, йеха, йовха, йекъа аьхкенца йу. БӀаьсте йоца, гуьйре йовха, йекхна йу. Маьлхан йовхонан дукхаллийца ГӀирман къилба бердал оьшуш йац.
Йазлик (Оф)
Хьажоргаш
Категори:Офнан микрокӀошташ
Катилово (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
Володарски (Къилбаседа-Кхазакхстанан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кампо Алегре, Санта Сесилия (Леон)
Географи
Кампо Алегре, Санта Сесилия лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Конёво (Код ОКТМО 34648420131)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Солнечни (Кхарачой-Чергазийчоь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
Назаре (Баия)
Назаре  — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Нижни Ворота
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Обен (Атлантикин ПигӀенейш)
Обен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Атлантикин ПигӀенейш. По гуон йукъа йогӀу.
Косечин
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Слобода (Шершунскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
HD110326
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Пайпертон (Теннесси)
Истори
Пайпертон гӀала йиллина  шарахь.
Брезовдол
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Тето Нуово (Кунео)
Тето Нуово — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Посада (гмина Казимеж-Бискупи)
Посада  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Голёнки
Голёнки — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Жирново (Шабалинан кӀошт)
Жирново (Жирново) — Кировн областан Шабалинан кӀоштара эвла.
Йемисалан (Оф)
Йемисалан (Yemisalan) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Офнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Будый (Оргейн кӀошт)
Литература
Категори:Оргейн кӀошт кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Молдавин нах беха меттигаш
Кораблиха (Шарьян кӀошт)
Кораблиха (Кораблиха) — Российн Федерацин Костромин областан Шарьян кӀоштара эвла.
Тронцано-Лаго-Маджоре
Тронцано-Лаго-Маджоре — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Варесе провинцехь.
Калинина (Палласовкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Палласовкан кӀоштан нах беха меттигаш
Матвеевка (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Обус
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Обори (Голюбско-Добжинскан повет)
Обори  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
HD110332
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Емметово
Хьажоргаш
Категори:Шаран кӀоштан нах беха меттигаш
Паркерс-Кроссроудс (Теннесси)
Истори
Паркерс-Кроссроудс гӀала йиллина  шарахь.
Ермолаевка (Украина)
Хьажоргаш
Категори:Николаевн областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ридж-Спрингс (Къилба Каролина)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кампо Верде (Леон)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Малонти
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Эль Милагро (Виктория)
Эль Милагро — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Александровски (Тутаевн кӀошт)
Александровски (Александровское) — Российн Федерацин Ярославлан областан Тутаевн кӀоштара эвла.
ЙенимахӀалле (Оф)
Хьажоргаш
Категори:Офнан кӀоштан нах беха меттигаш
Небольсинка
Хьажоргаш
Категори:Долгин кӀоштан нах беха меттигаш
Нижни Ремети
Хьажоргаш
Категори:Берегован кӀоштан нах беха меттигаш
Обори (Торунскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Эль Лимон (Мочитлан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
HD110380
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Слободка (Шумилинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Витебскан областан нах беха меттигаш Категори:Шумилинан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Ла Эрадура (Коатепек)
Ла Эрадура — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Енахметово
Енахметово — Башкирийчоьнан Шаран кӀоштара эвла, иза Нуреевски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 460 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452633, код ОКАТО — 80258845004.
Ла Эрадура (Коатепек)
Географи
Ла Эрадура лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Енахметово
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Ла Эрадура (Коатепек)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Шевченко (Первомайскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Олохово (Пскован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Гафурефенди (Терджан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Малотице
Демографи
Бахархойн динамика:
Нови (Кхарачой-Чергазийчоь)
Нови (Новый) — Российн Федерацин Кхарачой-Чергазийчоьнан ГӀобан кӀоштара эвла.
Йукарикишладжик
Йукарикишладжик (Yukarıkışlacık) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Трабзон провинцин (ил) Офнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
КоьсехӀороз (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Мустафакемалпашан кӀоштан нах беха меттигаш
Кампо де Голф (Ирапуато)
Географи
Кампо де Голф лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Три Овражка
Три Овражка (Три Овражка) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Вознесенскан кӀоштараара дӀатесна эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
HD110386
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Путково (Рыбнин кӀошт)
Путково (Путково) — Российн Федерацин Рязанан областан Рыбнин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Рыбнин кӀоштан нах беха меттигаш
Озанс-МонтестгӀуьк
Географи
.
Посока (Конинскан повет)
Посока  — Польшин Великопольскан воеводаллин  гминера эвла.
Гробля (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Лагопезоле (Потенца)
Лагопезоле  — Италин Базиликата регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Перис (Теннесси)
Перис  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала.
Малохине
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Турате
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Степови (Первомайскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Риджвилл (Къилба Каролина)
Истори
Йиллина.
Ананино (Кичменгски Городокан кӀошт)
Ананино (Ананино) — Российн Федерацин Вологдин областан Кичменгски Городокан кӀоштара эвла.
Ольгино Поле
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
(20296) Shayestorm
(20296) Shayestorm — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Кумкади (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Колыхманово
Колыхманово (Колыхманово) — Российн Федерацин Калугин областан Юхнован кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Юхнован кӀоштан нах беха меттигаш
Кампо де Тиро, Казадорес (Леон)
Географи
Кампо де Тиро, Казадорес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Красиви (Кхарачой-Чергазийчоь)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Вороковка
Хьажоргаш
Категори:Казачинскан кӀоштан нах беха меттигаш
ОгӀон-ИдегӀн
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
NGC 801
NGC 801 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Раменки (Рязанан область)
Раменки (Раменки) — Российн Федерацин Рязанан областан Рыбнин кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Посока (Турецкан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гродзанув
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Гевенлик (Терджан)
Гевенлик (Gevenlik) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзинджан провинцин (ил) Терджанан кӀоштара эвла.
HD110500
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Байса (орамат)
Байсан биологех лаьцна
Зезагаш лаьтта цхьалха гӀан четехь. Зезаган когаш дуткъа ду, йеха шиъ зезаган хьалхе йу кедалган бух тӀехь. Кедалган гӀаш а, зезаган хьалхе а, гӀаш санна, наггахь эчиган тӀадамашца ду. Кедалг пхеадекъа ду, аса-ланцетан дакъошца, шозза — кхузза доца заза. Заза 2 см деха хуьлу, лакхахь шоръелла можа турба, ши балда долуш кач, кӀайчу наггахь шекъан басахь хьасанаш а болуш; лакхара балда хадийна ду, лахара — кхо жаз йолуш ду. Зазан турба лакхарчу декъехь а, жазан бух тӀехь а чоьхьа агӀора беха можо чоьш долуш ду. Дургал диъ: шиъ (хьалхара) доца, шиъ деха. Йизан лакхахь ши бен болу чӀениг йу. БӀогӀамалг цхьаъ, шен бохаллийца дикка дургалал беха бу, лахах сеттина бу. БӀогӀалган бух болчохь йу дургалан экъа. Дургал-цӀузам ши жаз йолуш ду. Лаьтта аьхке дӀайаллалц, июнера сентябрь кхаччалц.
Ареал
Россехь кхуьу аренан зонехь а, европин декъан хьуьнан зонан къилба декъехь а, Къилбаседа Кавказехь а, Малхбузен Сибрехан къилбехь а; къилбаседан уллохьа кхуьу даккхий хишшан тогӀенаш чохь (Иртышан, Обан).
Бахамехь иэшар а, лелор а
Даьхьнаша дожийлаш тІехь байса йевза ца йуу, амма и орамат кхача тарло  царна докъарца цхьаьна, тІаккха иза дІевше хуьлу дохнашна. Байсина чІогІа экама ю говраш.
Пиджен-Фордж (Теннесси)
Пиджен-Фордж  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала.
Портиоло (Мантова)
Портиоло — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Оброво (Тухольскан повет)
Оброво  — Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ла Эрадура (Лас Чоапас)
Географи
Ла Эрадура лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Воробьевка (Акмолан область)
Воробьевка — Кхазакхстанан Акмолан областан Буландынан кӀоштара эвла.
Куршунлу (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Мустафакемалпашан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Шаприха
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Эль Милагро (Окампо)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Пристань (Кхарачой-Чергазийчоь)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан)
NGC 802
NGC 802 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
HD110542
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Выползиха (Ивановн область)
Выползиха (Выползиха) — Российн Федерацин Ивановн областан Кинешман кӀоштара дӀатесна эвла.
Лагорай (Тренто)
Лагорай  — Италин Трентино-Альто-Адидже регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Сюньбаш
Демографи
Бахархойн дукхаллин динамика:
Балини (Дженова)
Балини  — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Плезант-Вью (Теннесси)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Воробьевское
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Алтынсаринан кӀоштан нах беха меттигаш
Петровка (Первомайскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Малчин
Географи
.
Литература
Категори:Высочина мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Освьель
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Обужня
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Куявско-Поморскан воеводаллин нах беха меттигаш
Браунлаге
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
БагӀичи (Варто)
Географи
Малхбалехьа йу Куслук, къилба-малхбузехьа йу Туре.
(20300) Arjunsuri
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 24 мартехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 FE84» саналган.
Гоькдере (Терджан)
Хьажоргаш
Категори:Терджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Кобзев
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Пожег (Словения)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Преградни (Кхарачой-Чергазийчоь)
Преградни (Преградная) — Российн Федерацин эвла, Кхарачой-Чергазийчоьнан Урупан кӀоштан административан центр.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Красни Горка (Шарьян кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Убьяле-Кланеццо
Убьяле-Кланеццо — Италин Ломбарди регионера коммуна. Лаьтташ йу Бергамо провинцехь.
Тулуза
Географи
.
Сент-Уьз
Сент-уьз (Saint-Uze) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.
Лагоцо (Фрозиноне)
Лагоцо  — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Тугаряк
Хьажоргаш
Категори:Шаран кӀоштан нах беха меттигаш
Фонтений-Сен-МагӀтен-д'АнтгӀег
Географи
.
Гродзець-Мали
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Конопница (Серби)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Литература
Категори:Ябланич гуо нах беха меттигаш Категори:Сербин нах беха меттигаш
Ла Эрадура (Наранхос Аматлан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Плейнвью (Теннесси)
Плейнвью  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Теннесси штатера гӀала.
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Соснино (Белорусси)
Соснино (Сосніна) — Белоруссин Витебскан областан Шумилинан кӀоштара эвла.
Голоди
Голоди — Польшин Подлясьен воеводаллин  гминера эвла.
Кособудз
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Старина (Минскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан кӀоштан нах беха меттигаш
Воронежское
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш Категори:Беимбет Майлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Уральски Самоцветы
Хьажоргаш
Категори:Соликамскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мерешть (Бакеу)
Мерешть — Румынин Бакеу жудецан коммунера эвла.
Вербови Балка (Николаевн область)
Вербови Балка — Украинин Николаевн областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Тулия
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Гоькпинар (Терджан)
Гоькпинар (Gökpınar) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзинджан провинцин (ил) Терджанан кӀоштара эвла.
Бредденберг
Бредденберг — Германин Лаха Саксони латтана йукъара коммуна.
1 Нолу ЭрдогӀду (ОртахӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин нах беха меттигаш
Категори:ОртахӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Милагро (Силао)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Созе (ДгӀом)
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Гродзишовице
Гродзишовице — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Опочицы
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Предгорни (Кхарачой-Чергазийчоь)
Билгалдахарш
Категори:Урупан кӀоштан нах беха меттигаш
Уджате-Тревано
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Хьажоргаш
Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Италин коммунаш Категори:Ломбарди йукъара гӀаланаш
Лагримоне (Парма)
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Лилль
Билгалдахарш
Категори:НогӀ департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Делавэр (эрк)
Хин дохалла — 579 км, бассейнан майда — 36 568 км², кхоллало Нью-Йорк а, Пенсильвани а штатийн дозанашкахь Уэст-Брэнч-Делавэр а, Ист-Брэнч-Делавэр а цхьаьнакхетий. Хьостан локхалла — 268 м хӀордан барамал лекха. Кхин охьадоьду Пенсильванин а, Нью-Джерси а йукъарчу дозанца, кхин дӀа — Нью-Джерсин а, Делавэран а, дозанца цхьацца дакъа доцург.
Каза Векия (Алесандрия)
Каза Векия — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Заборье (Котельничан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Котельничан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Коптево (Калугин область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, дика къаьсташ шеран заманашца: барамехь довха а, тӀуьна а аьхкенца, барамера шийла хӀоьттина лайн чкъор долу Ӏаьнца.
(20303) Lindwestrick
Хьажа иштта
Категори:Коьрта асанан астероидаш Категори:Астероидаш абатца
Углови Рудня
Хьажоргаш
Категори:Черниговн кӀоштан нах беха меттигаш
Ильински (Домодедован гӀалин гуо)
Хьажоргаш
Категори:Домодедован гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Малчице (Мирковице)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
.
Посьредник (Великопольскан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Великопольскан воеводаллин нах беха меттигаш
Балино (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Галанино
Хьажоргаш
Категори:Казачинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Атекаксил (Исхуакан де лос Реес)
Географи
Атекаксил лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Эль Агила (Темпоал)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Гродзишув
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Лимон (Петатлан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
HD110575
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Каза Векия (Фиренца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Строчица
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Минскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Баевка (Николаевкан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Ульяновскан областан Николаевкан кӀоштан нах беха меттигаш
Полана (Лашко)
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мурадийесарнич (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Мустафакемалпашан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ильински (Коломнан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
ПегӀелонг-Абос
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Загорни (Кировн область)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Малчице (Пржедотице)
Демографи
Бахархойн динамика:
Мерешть (Сучава)
Мерешть — Румынин Сучава жудецан коммунера эвла.
Бакланово (Код ОКТМО 19630408156)
Бакланово (Бакланово) — Российн Федерацин Вологдин областан Кичменгски Городокан кӀоштара эвла.
2 Нолу Бостанджи (ОртахӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
HD110598
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Лаето (Пьемонт)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Станиславово (Шумилинан кӀошт)
Станиславово (Станіславова) — Белоруссин Витебскан областан Шумилинан кӀоштара эвла.
Высоково (Кинешман кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Каза Вентура (Салерно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ХӀаджибайрам (Терджан)
Хьажоргаш
Категори:Терджанан кӀоштан нах беха меттигаш
Тето Ренета (Кунео)
Тето Ренета — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
СупьегӀгӀ
СупьегӀгӀ (Souspierre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.
Билгалдахарш
Категори:ДгӀом департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
(20307) Johnbarnes
(20307) Johnbarnes — Мелхан системан коьрта асанан астероид.
Гамурино
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Нови Село (Закарпатьен область)
Нови Село — Украинин Закарпатьен областан Виноградован кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сапково (Рязанан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Роквилл (Къилба Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилба Каролина штатан гӀаланаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Коьльн
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
NGC 808
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Полана (Мурська Собота)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Воскресенка (Кхазакхстан)
Хьажоргаш
Категори:Павлодаран областан нах беха меттигаш Категори:Качиранан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Лимон (Сан Мигел Тотолапан)
Географи
Эль Лимон лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Чисти Лужи (Черниговн область)
Хьажоргаш
Категори:Черниговн кӀоштан нах беха меттигаш
Коцин (Лебушанийн воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кампузано (Гуанахуато)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Мери (Прахова)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Прахова жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Истомиха (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Гродзище (Польковицкан повет)
Гродзище  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Атексоксокуапа (Зонголика)
Географи
Атексоксокуапа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Курипчино
Курипчино — Украинин Николаевн областан Первомайскан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Николаевн областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
2 Нолу ЭрдогӀду (ОртахӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Загоски (Кировн область)
Загоски (Загоски) — Кировн областан Кильмезан кӀоштара эвла.
Малшин
Литература
Категори:Къилба Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
NGC 809
NGC 809 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Лаето (Торино)
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Остров им. Белова
Хьажоргаш
Категори:Пскован кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Эрадура (Пануко)
Ла Эрадура — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Назария
Назария — Бразилин Пиауи штатера муниципалитет.
Гаврилово (Кинешман кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кинешман кӀоштан нах беха меттигаш
Красни Октябрь (Палласовкан кӀошт)
Красни Октябрь (Красный Октябрь) — Российн Федерацин Волгоградан областан Палласовкан кӀоштара эвла.
Онач (Мустафакемалпаша)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
(20310) 1998 FD117
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 31 мартехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 FD117» саналган.
Воскресеновка (Костанайн кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Суьз-ла-ГӀусс
Суьз-ла-ГӀусс (Suze-la-Rousse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.
Брефоьрде
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ред-Банк (Теннесси)
Хьажоргаш
Категори:Теннесси штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Писарево (Шаран кӀошт)
Писарево — Башкирийчоьнан Шаран кӀоштара эвла, иза Писаревски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 331 стаг (2009 шо). Поштан индекс — 452644, код ОКАТО — 80258855001.
Заево (Кировн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Порто (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Понсон-Деба-Путс
Билгалдахарш
Категори:Францин гӀаланаш Категори:Атлантикин ПигӀенейш департаментан коммунаш
Нан-Ми-Токи
Нан-Ми-Токи — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Каледжик (Терджан)
Хьажоргаш
Категори:Эрзинджан провинцин нах беха меттигаш
Ранчо Комехен (Туспан)
Географи
Ранчо Комехен лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Красне-Длуско
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD110782
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Атемпа (Иламатлан)
Географи
Атемпа лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Манёва
Литература
Категори:Къилба Морави мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Лозоватка (Николаевн область)
Хьажоргаш
Категори:Николаевн областан Первомайскан кӀоштан нах беха меттигаш
(20313) Fredrikson
Истори
ДӀайиллина 1998 шеран 20 мартехь LINEAR проекты цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца дуьйна йолу цӀе - «1998 FM122» саналган.
Селец (эвла, Минскан кӀошт)
Селец (Сялец) — Белоруссин Минскан областан Минскан кӀоштара эвла.
Мерий
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Полховски Майдан
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
АгӀилли (ОртахӀисар)
Хьажоргаш
Категори:Трабзон провинцин микрокӀошташ
Категори:ОртахӀисарнан кӀоштан нах беха меттигаш
Порто (Ливорно)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Балконевизи
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 812
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.