cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сан Антонио (Исла)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Калита (Киеван область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Броварин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Айхструт
Айхструт (Eichstruth) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Пуховщина
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Биковице (Лоунёвице под Бланикем)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
HD173861
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Воля-Солецка-Друга
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Кочнево (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%).
Михайловка (Ржаксан кӀошт)
Михайловка (Михайловка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Ржаксан кӀоштара эвла.
Барченко
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Эль Эспиналильо (Зиватанехо де Азуета)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Савино (Котласан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Доле-при-Полици
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Остружна (Есеник)
Остружна  (Ostružná) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ЛьегӀан-КабгӀиегӀ
ЛьегӀан-КабгӀиегӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Выселки (Пскован область)
Выселки (Выселки) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Чукур (Айбасти)
Хьажоргаш
Категори:Айбастинан микрокӀошташ
HD173880
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
NGC 3576
Хьажа кхин а
3576 3576
Лас Харильяс (Уаякокотла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Сан Антонио (Исхуатлан де Мадеро)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Воля-Солецка-Перша
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
HD174005
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Дикулешть (коммуна)
Дикулешть — Румынин Вилча жудецан йукъара коммуна.
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Вилча жудецан коммунаш
Борец (Веткан кӀошт)
Борец (Барэц) — Белоруссин Гомелан областан Веткан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Веткан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Дробцы
Хьажоргаш
Категори:Новгород-Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
Яникув (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Мадалена (Варезе)
Мадалена — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Красносельски (Челябинскан область)
Красносельски (Красносельское) — Челябинскан областан Увельскан кӀоштара эвла.
ХӀасанбей (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:ХӀорасанан кӀоштан нах беха меттигаш
П'етроаса (Тимиш)
П'етроаса — Румынин Тимиш жудецан коммунера эвла.
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Остружно (Борек)
Остружно  (Ostružno) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Эсенли (Айбасти)
Хьажоргаш
Категори:Айбастинан кӀоштан нах беха меттигаш
Губанова
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Ла Санградера, Хосе Бенитез Тинахеро (Херекуаро)
Географи
Ла Санградера, Хосе Бенитез Тинахеро лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
ТегӀгӀон-суьгӀ-Эн
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ветка (гӀала)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Веткан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Воля-Станиславовска
Воля-Станиславовска — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Эль Эспиналильо (Коюка де Бенитез)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Вильпент (Сен-Сен-Дени)
Вильпент — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Красноярски (Челябинскан область)
Красноярски (Красноярский) — Челябинскан областан Агаповкан кӀоштара эвла.
ХӀоьънан герз
Поражающие факторы
При подрыве ядерного боеприпаса происходит ядерный взрыв, поражающими факторами которого являются:
Классификация ядерных боеприпасов
Мощность ядерного заряда измеряется в тротиловом эквиваленте — количестве тринитротолуола, которое нужно взорвать для получения той же энергии. Обычно его выражают в килотоннах (кт) и мегатоннах (Мт). Тротиловый эквивалент условен: во-первых, распределение энергии ядерного взрыва по различным поражающим факторам существенно зависит от типа боеприпаса и, в любом случае, сильно отличается от химического взрыва. Во-вторых, просто невозможно добиться полного сгорания соответствующего количества химического взрывчатого вещества.
Пушечная схема
Данный способ детонации возможен только в урановых боеприпасах, так как плутоний имеет на два порядка более высокий нейтронный фон, что резко повышает вероятность преждевременного развития цепной реакции до соединения блоков. Это приводит к неполному выходу энергии (т. н. «шипучка», fizzle). Для реализации пушечной схемы в плутониевых боеприпасах требуется увеличение скорости соединения частей заряда до технически недостижимого уровня. Кроме того, уран лучше, чем плутоний, выдерживает механические перегрузки.
Термоядерные боеприпасы
Мощность ядерного заряда, работающего исключительно на принципе деления тяжёлых элементов, ограничивается десятками килотонн. Энерговыход (yield) однофазного боеприпаса, усиленного термоядерным зарядом внутри делящейся сборки, может достигать сотен килотонн. Создать однофазное устройство мегатонного класса практически невозможно, увеличение массы делящегося вещества не решает проблему. Дело в том, что энергия, выделяющаяся в результате цепной реакции, раздувает сборку со скоростью порядка 1000 км/с, поэтому она быстро становится докритической и бо́льшая часть делящегося вещества не успевает прореагировать. Например, в сброшенной на город Нагасаки бомбе «Толстяк» успело прореагировать не более 20 % из 6,2 кг заряда плутония, а в уничтожившей Хиросиму бомбе «Малыш» с пушечной сборкой распалось только 1,4 % из 64 кг обогащенного примерно до 80 % урана. Самый мощный в истории однофазный (британский) боеприпас, взорванный в ходе испытаний Orange Herald в 1957 г., достиг мощности 720 кт.
В первом двухфазном экспериментальном устройстве Иви Майк (Ivy Mike) (10,5 Мт в испытании 1952 г.) вместо дейтерида лития использовались сжиженный дейтерий и тритий, но в последующем крайне дорогой чистый тритий непосредственно в термоядерной реакции второй стадии не применялся. Интересно отметить, что только термоядерный синтез обеспечил 97 % основного энерговыхода экспериментальной советской «Царь-бомбе» (она же «Кузькина мать»), взорванной в 1961 г. с абсолютно рекордным выходом энергии около 58 Мт. Наиболее эффективным по отношению мощность/вес двухфазным боеприпасом стал американский «монстр» Mark 41 с мощностью 25 Мт, который выпускался серийно для развертывания на бомбардировщиках B-47, B-52 и в варианте моноблока для МБР Титан-2. Тампер этой бомбы выполнен из урана-238, поэтому она никогда не испытывалась в полном масштабе. При замене тампера на свинцовый мощность данного устройства понижалась до 3 Мт.
Остружно (Йичин)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
NGC 3579
Хьажа кхин а
3579 3579
Тетень
Тетень — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Луьнас (ЭгӀо)
Луьнас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Димекень (коммуна)
Димекень — Румынин Ботошань жудецан йукъара коммуна.
Брезово (Великотырновон область)
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Великотырновон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Биковице (Чехи)
Географи
.
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Демографи
Бахархойн динамика:
Кулажинцы (Киеван область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кременкуль
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Металлист (Донецкан кӀошт)
Металлист — Украинин Донецкан областан Амвросиевкан кӀоштара эвла.
NGC 3580
NGC 3580 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Велики Немки
Велики Немки (Вялікія Нямкі) — Белоруссин Гомелан областан Веткан кӀоштара эвла.
Альперштедт
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Савински (дӀатесна юрт, Приозернан йуьртан меттиг)
Савински (Савинская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара дӀатесна эвла.
Брянцево (Липецкан область)
Брянцево (Брянцево) — Российн Федерацин Липецкан областан Краснин кӀоштара эвла.
Дерекоьй (ЙеничагӀа)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Рябиновщина (Кировн область)
Рябиновщина (Рябиновщина) — Кировн областан Нолинскан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (97%), гӀезалой (2%).
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Нолинскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Средни (Лукоянован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 14 стаг (2010 шо).
Ключи (Крапивинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Добровольни (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Янишув (Тшебницкан повет)
Янишув  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Эль Кармен (Туспан)
Эль Кармен — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Эль Эспириту Санто (Ахучитлан дел Прогресо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Литки (Киеван область)
Литки — Украинин Киеван областан Броварин кӀоштара эвла.
Захаровски (Сямжан кӀошт)
Захаровски (Захаровская) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара эвла.
Лас Хемелас (Тамиява)
Лас Хемелас — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Магалас
Магалас — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
ХӀизирилйас (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
ВожугӀ
ВожугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Караманли (Айбасти)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Хмелевец (Белгородан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Натальевка (Ржаксан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Ржаксан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Санта Круз (Леон)
Географи
Ла Санта Круз лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Льгово (Кашинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Зайончково (Слупскан повет)
Зайончково  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Александровка (Октябрьскан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Челябинскан областан Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Сомово (Мценскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сан Антонио (Косолеакаке)
Сан Антонио — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Трес-Кашуэйрас
Географи
Муниципалитетан майда —.
МагӀгон (ЭгӀо)
МагӀгон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Географи
.
Большая Аря
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Ганьи
Географи
.
Бряговица
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD174115
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
ИгӀирбигӀир (ХӀорасан)
ИгӀирбигӀир (Iğırbığır) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀорасанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Ляхово (Кашинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
ТгӀемблуа-ле-КагӀиньян
ТгӀемблуа-ле-КагӀиньян — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Тринити (Къилбаседа Каролина)
Тринити  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Къилбаседа Каролина штатера гӀала.
Хохлово (Валуйкин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
NGC 3584
NGC 3584 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Бикош
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Эль Эстерито (Петатлан)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Казе Фйор (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Койунджулу (Айбасти)
Койунджулу (Koyunculu) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Айбастинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Игнашевски
Игнашевски (Игнашевская) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара эвла.
Мирни (Славянскан гӀалин йукъаралла)
Хьажоргаш
Категори:Краматорскан кӀоштан нах беха меттигаш
ИгӀдели (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:ХӀорасанан кӀоштан нах беха меттигаш
Воля-Ласка
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
HD174229
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Большой Рой
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (53%), оьрсий (45%), гӀезалой (2%).
Рачица (Уздан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Феэтвилл
Истори
Феэтвилл гӀала йиллина шарахь.
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Красни Ключи (Кемеровн область)
Хьажоргаш
Категори:Крапивинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ла Сардина (Пенхамо)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Диошть (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Карташово (Таскалан кӀошт)
Карташово — Кхазакхстанан Малхбузен-Кхазакхстанан областан Таскалан кӀоштара эвла.
Инджесу (ХӀорасан)
Инджесу (İncesu) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀорасанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Валуево (Ленинскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Петроая-Вале
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Сан Антонио (Котастла)
Сан Антонио — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Била (Либерец)
Географи
.
Садови (Красноармейскан кӀошт)
Садови (Садовое) — Российн Федерацин Саратовн областан Красноармейскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Красноармейскан кӀоштан нах беха меттигаш
КубгӀон
КубгӀон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Билгалдахарш
Категори:Сен-Сен-Дени департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Ленинка (Кемеровн область)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Шведуновка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Соснови (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Эль Эстудио (Атояк де Алварез)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Трес-Пасус
Трес-Пасус — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
Географи
Муниципалитетан майда —.
Казе Фйордилино (Трапани)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Селище (Лешуконскан кӀошт)
Селище (Селище) — Российн Федерацин Архангельскан областан Лешуконскан кӀоштара эвла.
Бяла-Река (Великотырновон область)
Бяла-Река  — Болгарин Великотырновон областера эвла. Сухиндол йукъараллин йукъайогӀу.
ТугӀн (коммуна)
ТугӀн — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Истомински (Сямжан кӀошт)
Истомински (Истоминская) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара эвла.
Глубочица (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Отаславице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Петроая-Дял
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Сосновка (Красноармейскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Била (Фридек-Мистек)
Била  (Bílá) — Чехин Моравия-Силезия мехкан кӀоштара эвла.
Йухари Чардахлар
Йухари Чардахлар (Yuxarı Çardaxlar) — Азербайджанан Загаталан кӀоштара эвла.
NGC 3589
NGC 3589 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Рубанников
Хьажоргаш
Категори:Новгород-Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
Долене Калище
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Село (Каргополан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бялковци
Бялковци — Болгарин Великотырновон областера эвла. Елена йукъараллин йукъайогӀу.
Мадалене (Виченца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ортакоьй (Айбасти)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Календер (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Мироновски (Украина)
Мироновски — Украинин Донецкан областан Бахмутан кӀоштара эвла.
Календер (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:ХӀорасанан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
ТугӀсель-Шомон
ТугӀсель-Шомон — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Географи
.
Гасера Комвикса (Пануко)
Гасера Комвикса — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Отвице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Петрова (Румыни)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Марамуреш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Железники (Веткан кӀошт)
Железники (Жалезнікі) — Белоруссин Гомелан областан Веткан кӀоштара эвла.
Черривилл (Къилбаседа Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Эль-Пердигон
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Сплавнуха
Сплавнуха (Сплавнуха) — Российн Федерацин Саратовн областан Красноармейскан кӀоштара эвла.
Била (Чимерж)
Била  (Bílá) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Демографи
Бахархойн динамика:
Долене Камене
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Касабай
Хьажоргаш
Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш Категори:Карагандан областан Актогайнан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3591
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Воля-Маженска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вардим
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Спасски-Лутовиново
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Сарайкоьй (ЙеничагӀа)
Хьажоргаш
Категори:Болу провинцин нах беха меттигаш
Крапивка (Лукоянован кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Карабийик (ХӀорасан)
Карабийик (Karabıyık) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀорасанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Соловьи (Уздан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш
Малечкино (Кашинан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Петровасело
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Воля-Фольварк
Воля-Фольварк — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Кармен (Чакалтиянгис)
Эль Кармен — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Географи
Эль Кармен лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Сан Антонио (Лас Чоапас)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Велковци (Великотырновон область)
Велковци  — Болгарин Великотырновон областера эвла. Елена йукъараллин йукъайогӀу.
Меседа
Меседа (Меседа) — Челябинскан областан Катав-Ивановскан кӀоштара эвла.
Лебедин (Черниговн область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Новгород-Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3593
Хьажа кхин а
3593 3593
Новоселки (Лукоянован кӀошт)
Новоселки (Новоселки) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Лукоянован кӀоштара эвла.
Заленже (Члуховскан повет)
Заленже  — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Казначеево (Рязанан область)
Казначеево (Казначеево) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара дӀатесна эвла.
Альткирхен
Альткирхен (Altkirchen) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Сороковщина
Сороковщина (Сарокаўшчына) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Михайловка (Краматорскан кӀошт)
Михайловка — Украинин Донецкан областан Александровкан кӀоштара эвла.
Гришаково
Гришаково (Гришаково) — Российн Федерацин Ивановн областан Савинан кӀоштара эвла.
Бонзчано (Перуджа)
Литература
Категори:Умбрия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
УдилькугӀ
УдилькугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Каскабулак (Малхбален-Кхазакхстанан область)
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Абайнан кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-ГӀенси
Ле-ГӀенси — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Долене Картелево
Долене Картелево — Словенин йукъараллера эвла.
Мокрец (Киеван область)
Хьажоргаш
Категори:Броварин кӀоштан нах беха меттигаш
Воля-Малёвана
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Ла Сартенеха (Сан Франсиско дел Ринкон)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Гуанахуато штатан нах беха меттигаш
Петроман
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Тимиш жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мали Макарово (Кашинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Била Вода (Червена Вода)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Шагабань
Шагабань (Шагабань) — Кировн областан Малмыжан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Трес-Фронтейрас
Трес-Фронтейрас — Бразилин Сан-Паулу штатера муниципалитет.
Станови (Черниговн область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Новгород-Северскан кӀоштан нах беха меттигаш
Сарийар (Айбасти)
Хьажоргаш
Категори:Айбастинан кӀоштан нах беха меттигаш
КарачухӀа (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Отвовице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Клоково (Сямжан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+4.
Никольски (Ржаксан кӀошт)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Ульдизи
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Шелби (Къилбаседа Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
NGC 3595
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
МонтгӀей (Сен-Сен-Дени)
МонтгӀей — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сен-Сен-Дени.
Деменово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эль Кармен, Маргарито Монтес Пара (Исла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Старенково
Хьажоргаш
Категори:Мценскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ясни Заря
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Николаевн кӀоштан нах беха меттигаш
Гаспарин (Катемако)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Моховички
Моховички (Моховички) — Челябинскан областан Сосновскан кӀоштара эвла.
Ферери (Кунео)
Ферери — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Рассвета 1
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Сафалик (Айбасти)
Хьажоргаш
Категори:Айбастинан микрокӀошташ
Многополье (Донецкан область)
Хьажоргаш
Категори:Амвросиевкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Сигаевски (Архангельскан область)
Сигаевски (Сигаевская) — Российн Федерацин Архангельскан областан Каргополан кӀоштара дӀатесна эвла.
Петрос (Румыни)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Мадалуза
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кругли Полянки
Круглые Полянки (Круглые Полянки) — Кировн областан Уржуман кӀоштара эвла.
ЙеничагӀа
Хьажоргаш
Категори:Болу провинцин нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Воля-Шидловска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сухой Балка (Николаевн кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Пяно д'Изкия (Изерния)
Пяно д'Изкия — Италин Молизе регионан  коммунера эвла.
Горбово (Себежан кӀошт)
Горбово (Горбово) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара дӀатесна эвла.
Дубакино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Энтрала
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Ла Сауседа де ла Луз (Сан Фелипе)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Била Глина
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Триндади (Пернамбуку)
Триндади  — Бразилин Пернамбуку штатера муниципалитет.
Новобарачаты
Хьажоргаш
Категори:Крапивинскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бонизиоло (Тревизо)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лас Хосефинас (Хесус Каранза)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Сан Антонио (Минатитлан, Веракрус)
Сан Антонио — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Каменец (Рязанан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Каскелен
Каскелен — Кхазакхстанан Алматан областан Карасайн кӀоштара эвла.
Фепен
Географи
.
Казе Формика (Ферара)
Казе Формика — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Долене Лаковнице
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Камаган (Куртамышан кӀошт)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
ХӀоджалар
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Гасперине (Хуан Родригез Клара)
Географи
Гасперине лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Русски Биляморь
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Виларе
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Великотырновон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Узундере (Айбасти)
Узундере (Uzundere) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Айбастинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Фереро (Торино)
Фереро — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Сенокосы (Уздан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Стрельниково (Орёлан область)
Климат
Эвла лаьтта Среднерусски (Йуккъераоьрсийн) акъарин йуккъехь, аренан а, хьун-аренан а зонашкахь. Климат барамера континенталан. Ноябрь, декабрь, январь уггар кхуьйлина беттанаш ду. Ло лаьтта денойн йукъара барам — 126. Шарахь хуьлу барамера йочанаш — йуккъера 490 - 590 мм, цу тӀе аьхка шозза алсама, Ӏайчул, гурахь алсама, бӀаьстачул.
Кемерли (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀорасанан микрокӀошташ
Горбуны (Себежан кӀошт)
Горбуны (Горбуны) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Погреби (Васильковн кӀошт)
Погреби — Украинин Киеван областан Васильковн кӀоштара эвла.
Малыгино (Кашинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
МегӀифон
Географи
.
Перехляй
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Воля-Монкольска
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Усть-Золиха
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Каспан
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бонина (Алесандрия)
Бонина  — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Новоандреевка (Николаевн кӀошт)
Новоандреевка — Украинин Николаевн областан Николаевн кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Копылово (Сямжан кӀошт)
Копылово (Копылово) — Российн Федерацин Вологдин областан Сямжан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Карабаново (Белгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Валуйкин кӀоштан нах беха меттигаш
МинегӀв (ЭгӀо)
Географи
.
Кепенек (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Алтамонте-Спрингс
Истори
Алтамонте-Спрингс гӀала йиллина шарахь.
Андислебен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
HD174663
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Маловитлино 3
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (92%), оьрсий (5%).
Флевиль
Флевиль — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Тейкован кӀошт
Билгалдахарш
Категори:Ивановн область Категори:Российн кӀошташ
Камински (Курганан область)
Хьажоргаш
Категори:Куртамышан кӀоштан нах беха меттигаш
Кельцы
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Новоселовка (Николаевн кӀошт)
Новоселовка — Украинин Николаевн областан Николаевн кӀоштара эвла.
Эль Каскабел (Пануко)
Эль Каскабел — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Триунфу (Пернамбуку)
Географи
Муниципалитетан майда —.
Високовци
Високовци — Болгарин Великотырновон областера эвла. Елена йукъараллин йукъайогӀу.
Ферети (Пескара)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Слобода (Уздан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Кирик (ХӀорасан)
Кирик (Kırık) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀорасанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Казе Форначе (Пескара)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Молчалино
Молчалино — Украинин Донецкан областан Снежнин гӀалин кхеташон йукъайогӀу эвла.
Мадама Анджолела (Потенца)
Литература
Категори:Базиликата регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
NGC 3602
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
HD174680
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Янувек (Эленёгурскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Ош (ГӀиргӀазойчоь)
Ош (Ош, Ōsh) — ГӀиргӀазойчоьнан гӀала, Ошан областан административан центр.
Аккоьй (Чамаш)
Хьажоргаш
Категори:Чамашнан кӀоштан нах беха меттигаш
Лаж
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Милабад
Билгалдахарш
Категори:Бейлаганан кӀоштан нах беха меттигаш
Лаж
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: марийш (4%), оьрсий (95%).
Кастек
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Триунфу (Риу-Гранди-ду-Сул)
Триунфу  — Бразилин Риу-Гранди-ду-Сул штатера муниципалитет.
ПьегӀгӀфитт-суьгӀ-Сен
Географи
.
Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани (Кремона)
Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
HD174704
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Солза
Хьажоргаш
Категори:Каргополан кӀоштан нах беха меттигаш
Киселево (Рязанан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 3603
Хьажа кхин а
3603 3603
Отин (Ждяр над Сазавоу)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Киркдикме (ХӀорасан)
Хьажоргаш
Категори:ХӀорасанан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Ферети (Анкона)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Красноармейск (Саратовн область)
Красноармейск (Красноармейск) — Российн Федерацин Саратовн областан гӀала, Красноармейскан кӀоштан административан центр.
Монбазен
Монбазен — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Слободской Чашин
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сан Антонио (Озулуама де Маскареньяс)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Янувка (Зомбковицкан повет)
Янувка  — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Альжан ана
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Апольда
Апольда (Apolda) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Триунфу-Потигуар
Триунфу-Потигуар — Бразилин Риу-Гранди-ду-Норти штатера муниципалитет.
Малхбален-Кхазакхстанан область
Билгалдахарш
Категори:Кхазакхстан
Каменни Балка (Николаевн кӀошт)
Каменни Балка — Украинин Николаевн областан Николаевн кӀоштара эвла.
Акпинар (Чамаш)
Хьажоргаш
Категори:Чамашнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Верхни Валуево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лас Хояс (Успанапа)
Лас Хояс — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
NGC 3604
Хьажа кхин а
3604 3604
Гауденсио Меркадо (Коазинтла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Флиз
Флиз — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
HD17471
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Дворики
Дворики (Дворики) — Российн Федерацин Липецкан областан Краснин кӀоштара эвла.
Киркгоьзелер (ХӀорасан)
Киркгоьзелер (Kırkgözeler) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀорасанан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Нововарламово
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (71%), немцой (20%).
Ново-Александровка (Тамбовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Маринино (Тверан область)
Маринино (Маринино) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Видни
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Карповка (Лукоянован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).