cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дескле
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Широкое (Буда-Кошелёван кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Буда-Кошелёван кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Воля-Венцежова
Воля-Венцежова — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Дзержонжно (Картузькан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шашоровице
Шашоровице — Польшин Нижнесилезин воеводаллин  гминера эвла.
Эль Чарко де Ометепек (Куахиникуилапа)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Нижни Алябьево
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ляпки (Кемеровн область)
Ляпки (Ляпки) — Российн Федерацин Кемеровн областан Кемеровн кӀоштара эвла.
Жмаки
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Шкинь
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
NGC 3454
Хьажа кхин а
3454 3454
Момчилово
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
БессонкугӀ
Географи
.
Надеждино (Рассказован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Рассказован кӀоштан нах беха меттигаш
Каменка (Кстован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 4 стаг (2010 шо).
Билгалдахарш
Категори:Кстован кӀоштан нах беха меттигаш
Пахарес-де-ла-Лампреана
Пахарес-де-ла-Лампреана — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Исмаил (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
ОтгӀекугӀ-э-ПугӀгӀон
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Осечнице
Географи
.
Льерна (Арецо)
Литература
Категори:Тоскана регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Жирмоны 1
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Щурово (Москохан область)
Щурово (Щурово) — Российн Федерацин Москохан областан Коломнан кӀоштара эвла.
Фелтрина (Тревизо)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вайнгартен (Баден)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Дестрник
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Локаст (Къилбаседа Каролина)
Хьажоргаш
Категори:Къилбаседа Каролина штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гропница (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Каширино (Курганан область)
Каширино (Каширино) — Российн Федерацин Курганан областан Кетован кӀоштара эвла.
Келейниково
Келейниково (Келейниково) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Кстован кӀоштара эвла.
Каледжик (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Эль Чато (Коюка де Каталан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Воля-Владиславовска
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Дзехлино
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Саварка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Маяк (Бредин кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Бредин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Челябинскан областан нах беха меттигаш
Йазили (Имранли)
Йазили (Yazılı) — Туркойчоьнан Йуккъера Анатолин Сивас провинцин (ил) Имранлинан кӀоштара эвла.
Алтухово (Рязанан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Дечина
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
БокугӀ
Билгалдахарш
Категори:БельфогӀан мохк департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Неново
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Варнан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сан Алехо (Акаюкан)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Льеса (Удине)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лас Трохас (Уаякокотла)
Географи
Лас Трохас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Тасу-Фрагозу (Мараньян)
Хьажоргаш
Категори:Мараньян штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Фелтроне (Удине)
Литература
Категори:Фриули-Венеци-Джули регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Кальмиуски (гӀала)
Хьажоргаш
Категори:Старобешеван кӀоштан нах беха меттигаш
Вайнгартен (Вуьртемберг)
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Баден-Вуьртемберг латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Казинка (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Погудино (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
КараагӀач (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Йеникент (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Нижни Прилепы
Нижние Прилепы (Нижние Прилепы) — Российн Федерацин Орёлан областан Мценскан кӀоштара эвла.
Бенешова Гора
Бенешова Гора (Benešova Hora) — Чехин Къилба Чехин мехкан кӀоштара эвла.
Льетоли Доардо (Венеция)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Кондратовка (Краматорскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Краматорскан кӀоштан нах беха меттигаш
Прокшино (Соколан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Первомайски (Измалкован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Измалкован кӀоштан нах беха меттигаш
Дуьз (Алтинорду)
Дуьз (Düz) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Алтинордунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Дзикув (ХӀордан воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Эль Чаутле (Чилапа де Алварез)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Пяно (Анкона)
Литература
Категори:Марке регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Ош (АгӀденаш)
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Рассвет (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Татаринцево (Ивановн область)
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Пелеагонсало
Пелеагонсало — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Самора провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Иваньково (Кашинан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Бенешовице (Брлог)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Николаевка (Болгари)
Николаевка  — Болгарин Варнан областера эвла. Суворово йукъараллин йукъайогӀу.
Антюшевски (Лузан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).
Вуелта де Пиотитан (Тлакоталпан)
Вуелта де Пиотитан — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Заболотье (Хотлянскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Аксеново (Себежан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Ваян (ЭгӀо)
Ваян — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Северная Озереевка
Северная Озереевка (Северная Озереевка) — Российн Федерацин Краснодаран мехкан Новороссийскан гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
Ла Пурисима де ла Уерта (Сан Хосе Итурбиде)
Географи
Ла Пурисима де ла Уерта лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
NGC 3461
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Карамолла (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:ХӀиниснан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Октябрьский (гӀалин эвла)
Октябрьский (Акцябрскі) — Белоруссин Гомелан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Новгородовка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Татьяниха (Ивановн область)
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Осиналице
Литература
Категори:Йуккъера Чехин мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Ивашнево (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
БгӀетань (БельфогӀан мохк)
Географи
.
Длуге-Поле
Длуге-Поле — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Долу герз
Пищаль
Пища́ль — общее русскоязычное название ранних образцов средне- и длинноствольного огнестрельного оружия с прямым стволом. Пищали, появившиеся в последней четверти XIV века, использовались для прицельной стрельбы по живой силе и укреплениям. Само слово «пищаль» означает «дудка» и известно в славянских источниках с XI века; применительно к огнестрельному оружию этот термин впервые упоминается около 1399 года.
Пистолеты
Пистоле́т (pistolet ← pistole от píšťala — «пищаль, дудка») — ручное короткоствольное неавтоматическое или самозарядное (реже автоматическое) огнестрельное оружие. Предназначен обычно для ведения огня на короткой дистанции (до 25-50 метров), как с одной руки, так и с двух. Может использоваться как для нападения, так и для защиты. Первые пистолеты были гладкоствольными и однозарядными, современные, как правило, являются нарезными и имеют объёмный магазин, размещающийся обычно в рукоятке и вмещающий от 7 или менее (Кольт M1911) до 17 и более (Беретта Px4 Storm) патронов.
Пистолет-пулемёты
К тому времени автоматический огонь пулемётов уже весьма убедительно показал свою высокую эффективность, особенно в «окопной» позиционной войне. Однако пулемёты тех лет, как правило, стреляли с лафета или станка, были очень тяжёлыми, — например, знаменитый пулемёт Максима весил без станка, воды и патронов около 20 кг, а в готовом к бою виде со станком — более 65 кг, и обслуживались расчётом из нескольких, — от 2 до 6, — человек. Будучи идеальными для обороны укреплений, они совершенно не подходили для активных наступательных действий. Вполне логичной в такой ситуации была идея создания более лёгкого оружия того же типа, которое мог бы переносить и эффективно использовать в бою один человек.
Карабины
Карабины, имеющие автоматический режим огня, в России выделяют в отдельный класс стрелкового оружия — автоматы.
Корабельная артиллерия
Корабе́льная артилле́рия — совокупность артиллерийского оружия, установленного на боевых кораблях и предназначенного для применения по береговым (наземным), морским (надводным) и воздушным целям. Наряду с береговой артиллерией составляет морскую артиллерию. В современном понятии корабельная артиллерия представляет собой комплекс артиллерийских установок, систем управления огнем и артиллерийского боезапаса.
Использование корабельной артиллерии происходит с движущейся и качающейся платформы, стрельба обычно идёт по движущимся целям. Эти особенности корабельной артиллерии потребовали создания сложных приборов управления стрельбой и механизмов наведения орудий. Средние дистанции стрельбы корабельной артиллерии превышают дистанции наземной артиллерии, поэтому применяются орудия с длиной ствола свыше 30-ти калибров (пушки).
Каратобе (Сарыагашан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Сарыагашан кӀоштан нах беха меттигаш
Льи Алци (Ливорно)
Льи Алци — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Никольски (Мценскан кӀошт)
Никольски (Никольское) — Российн Федерацин Орёлан областан Мценскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Эменкоьй (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Шапкино (Мордови)
Хьажоргаш
Категори:Краснослободскан кӀоштан нах беха меттигаш
Прутильцы
Прутильцы — Украинин Черкассин областан Звенигородкан кӀоштара эвла.
Субутак
Субутак (Субутак) — Челябинскан областан Агаповкан кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Сан Алехо (Тиватлан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
БугӀ-су-Шатле
Географи
.
Загорщина (Уздан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Саканделидзе, Зураб Александрович
Саканделидзе Зураб Александрович (ზურაბ ალექსანდრეს ძე საკანდელიძე; 1945 шеран 9 августехь, Кутаисехь — 2004 шеран 25 январехь, Тиблисехь) — советийн гуьржийн баскетболхо. ССРС спортан хьакъ долу говзанча (1967). Локхалла — 186 см. ТӀелета турсло.
Олимпийн чемпион (1972). Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхо (1968).
Семигорски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Новороссийскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Осиналички
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
NGC 3463
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Игнатово 1-е
Игнатово 1-е (Игнатово 1-е) — Российн Федерацин Тверан областан Кашинан кӀоштара эвла.
Лохово (Каргополан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бенешовице (Вшелибице)
Географи
.
Литература
Категори:Либерец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Дивача
Дивача — Словенин йукъараллера эвла.
Каратобе (Толебийнан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш Категори:Толебийнан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Чиво (Зирандаро)
Географи
Эль Чиво лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Герреро штатан нах беха меттигаш
Пяно (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Вайзенбах
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
NGC 3464
NGC 3464 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Металлплощадка
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Фельино (Савона)
Фельино — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Андреевка (Октябрьскан кӀошт)
Андреевка (Андрэеўка) — Белоруссин Гомелан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
ВегӀгӀегӀи-де-Муссан
ВегӀгӀегӀи-де-Муссан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Тежусуока
Тежусуока — Бразилин Сеара штатера муниципалитет.
Салтыково (Раменскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мали Петраково (Соколан кӀошт)
Мали Петраково (Малое Петраково) — Российн Федерацин Вологдин областан Соколан кӀоштара дӀатесна эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Дивчи
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пуа-ТегӀгӀон
Билгалдахарш
Категори:АгӀденаш департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Алатовичи
Алатовичи (Алатовичи) — Российн Федерацин Пскован областан Себежан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Осице
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Литература
Категори:Кралове Градец мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
Вайсах
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Буьк (БельфогӀан мохк)
Билгалдахарш
Категори:БельфогӀан мохк департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Астромино
Астромино (Астромино) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара эвла.
Эскипазар (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Йуьноьрен (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Имранлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Гари (Кировн гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: даиман Ӏаш нах бац.
Осиновка (Рассказован кӀошт)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Вуелта дел Олвидо (Пануко)
Вуелта дел Олвидо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Льи Озти (Рьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Перилья-де-Кастро
Перилья-де-Кастро — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Добжевино
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Вальдуа
Вальдуа (Valdoie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — БельфогӀан мохк.
Географи
.
Осичани
Географи
.
Владиславув (Пабьяницкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Шимоцин
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Нижнесилезин воеводаллин нах беха меттигаш
Владиславув (Пйотрковскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Петрешть (Горж)
Петрешть — Румынин Горж жудецан коммунера эвла.
Кизмуса (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Тушиха
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Добженцино
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Везелуа
Географи
.
Кыши
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Павловски (Тамбовн область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Сысоево (Челябинскан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Добец
Добец — Словенин йукъараллера эвла.
Вильневетт
Вильневетт — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Билгалдахарш
Категори:ЭгӀо департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Зимак (Имранли)
Хьажоргаш
Категори:Имранлинан кӀоштан нах беха меттигаш
Владиславув (Поддембицкан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Симоновка (Калининскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климатан амалийн башхаллаш — континенталалла, йокъалла, шо шере мел дели хийцамаш хилар — билгалйоккху цуьнан континенталан климатан зонехь латтаро, бараман шораллехь хиларо, мелхан радиацино Ӏаткъам баро, лаьттан бухах, цаьрца йоьзна атмосферан циркуляцица. Йокъаллаш хуьлу ши шо мел дели.
Вуелта дел Фаро (Пануко)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Лелха хӀуманаш
Историческая справка
В течение нескольких веков традиционный дымный порох оставался не только единственной разновидностью пороха, но и вообще единственным взрывчатым веществом, известным человеку, хотя на протяжении этого периода времени предпринимались определенные попытки по его совершенствованию. В России, к примеру, соответствующие исследования проводил М. В. Ломоносов, в середине XVIII века подготовивший специализированный научный труд — «Диссертацию о рождении и природе селитры» (1749); в этой работе взрывчатое разложение пороха было впервые описано и истолковано с научной точки зрения. Параллельно аналогичные вопросы изучались во Франции химиками А. Л. Лавуазье и К. Л. Бертолле, которые к началу последней четверти того же столетия разработали формулу хлоратного пороха; в его составе вместо селитры использовалась хлорновато-калиевая («бертоллетова») соль.
Следующий этап в развитии взрывчатых веществ связан с концом XVIII века, когда было открыто «гремучее серебро», характеризовавшееся довольно высоким уровнем опасности для того времени. Тогда же, в 1788 году, была получена пикриновая кислота, нашедшая применение в изготовлении артиллерийских снарядов. На рубеже веков, в 1799 году, исследователем Э. Говардом (Великобритания) была открыта «гремучая ртуть»; с точки зрения его основных характеристик данное взрывчатое вещество имело определенные преимущества по отношению к традиционному дымному пороху. Затем, в конце первой трети XIX века, путем смешивания древесины с азотной и серной кислотами был получен пироксилин, также пополнивший арсенал известных человеку взрывчатых веществ и послуживший для создания бездымного пороха. В 1847 году итальянский химик А. Собреро впервые синтезировал нитроглицерин, проблема неустойчивости и небезопасности которого была впоследствии отчасти решена А. Нобелем путем изобретения динамита. Во второй половине века был создан целый ряд новых взрывчатых веществ, в частности — тротил (1863), гексоген (1897) и некоторые другие, нашедшие активное применение при производстве вооружений.
Терминология
Пиротехническое вещество (или смесь) — вещество или смесь веществ, которые предназначены для производства эффекта в виде тепла, огня, звука или дыма или их комбинации в результате самоподдерживающихся экзотермических химических реакций, протекающих без детонации.
Промышленное применение
В Российской Федерации запрещена свободная реализация взрывчатых веществ, средств взрывания, порохов, всех видов ракетного топлива, а также специальных материалов и специального оборудования для их производства, нормативной документации на их производство и эксплуатацию.
По форме работы взрыва
Пиротехнические составы (зажигательные, осветительные, сигнальные и трассирующие), применяемые для снаряжения специальных боеприпасов, представляют собой механические смеси из окислителей и горючих веществ. При обычных условиях применения они, сгорая, дают соответствующий пиротехнический эффект (зажигательный, осветительный и т. д.). Многие из этих составов обладают также и взрывчатыми свойствами и при определенных условиях могут детонировать.
По направлениям применения
Промышленные взрывчатые вещества для горных работ по условиям безопасного применения подразделяют на
По степени опасности
Существуют различные системы классификации взрывчатых веществ по степени опасности. Наиболее известны: продукции (СГС), принятая ООН в 2003 (действует первая пересмотренная редакция 2005);
Багданово
Хьажоргаш
Категори:Рязанан областан Рязанан кӀоштан нах беха меттигаш
Гердже (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин нах беха меттигаш
Болкана (Верона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лас Тузас (Хуан Родригез Клара)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Эль Карбон (Теколутла)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Абзаково (Белорецкан кӀошт)
Абзаково — Башкирийчоьнан Белорецкан кӀоштара эвла, иза. Поштан индекс — ?, код ОКАТО — ?.
Добе-при-Лесичнем
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Хьажоргаш
Категори:Словенин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Пожарово (Липецкан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Конотоповка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
HD171279
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Илькино (Тверан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Шелиг (тӀекха)
Билгалдахарш
Категори:Чермаш
Владиславув (Равскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Феминаморта (Бриндизи)
Феминаморта — Италин Апулия регионан  коммунера эвла.
Мейданкоьй (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:ХӀиниснан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоькоьмер (Алтинорду)
Гоькоьмер (Gökömer) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Орду провинцин (ил) Алтинордунан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Застаринье (Уздан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Минскан областан нах беха меттигаш
Кропани (Курганан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Эль Чикерито, Чикеритос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Красногорка (Кстован кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 5 стаг (2010 шо).
Щербашинцы
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Пино-дель-Оро
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Добе-при-Планини
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Булков
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Новоселки (Биоркин йуьртан меттиг)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хасиев, Сайд-Мохьмад Адамович
Хасиев Сайд-Мохьмад Адамович (вина 1942 шеран 20 июнь, Курчалой-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР - кхелхина 2020 шеран 2 февраль Курчалой-ГӀала,Нохчийн Республика, Российн Федераци) — нохчийн историн Ӏилманийн кандидат, этнограф. Тайпана вара Ӏаларо.
Хьажоргаш
Трудно передать, охватившую меня радость при виде родного человека в незнакомой местности. По этому поводу, видимо, сказано, что на чужбине даже кровный враг ближе далекого родного брата! Из моей «тарабарщины» он уловил суть дела и сказал мне, что приехал по приказанию брата, чтобы отвезти меня к нему. После ужина у его знакомых я крепко заснул. Не знаю, какие силы были приведены в действие, но приехал «виллис» и мы с братом еще до полуночи вернулись домой. Это был первый случай, когда я сел в «легковушку». А в моем паспорте так и нет отчества.
Особую роль в моей научной жизни сыграли научный руководитель Б.А.Калоев, Л.И.Лавров и Я.В. Чеснов.
Каратогай (Шалкаран кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Шалкаран кӀоштан нах беха меттигаш
Шкляри (Клодзькан повет)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бенице (Храштяни)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Южни Озереевка
Хьажоргаш
Категори:Новороссийскан гӀалин гуонан нах беха меттигаш
Феминаморта (Пистоя)
Феминаморта — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Кузнецовка (Белгородан область)
Хьажоргаш
Категори:Валуйкин кӀоштан нах беха меттигаш
Оскава
Демографи
Бахархойн динамика:
Вуелта эль Запотал (Эль Иго)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
ПуьгӀ
Географи
.
Эль Карбонеро (Папантла)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Падина (Варнан область)
Падина  — Болгарин Варнан областера эвла. Девня йукъараллин йукъайогӀу.
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Варнан областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Гуьмуьшкоьй (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Алтинордунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Пяно Авентино (Кьети)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Лас Тумбас (Сан Рафаел)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Волоковые (Афанасьеван кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Платоновка (Тамбовн область)
Платоновка (Платоновка) — Российн Федерацин Тамбовн областан Рассказован кӀоштара эвла.
Побладура-де-Вальдерадуэй
Побладура-де-Вальдерадуэй — Испанин Самора провинцин муниципалитет.
Сан Алфонсо (Коатепек)
Сан Алфонсо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Нарли (Лачин)
Нарли (Narlı) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Лачинан кӀоштара эвла.
Красногорка (дӀатесна эвла)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 0 стаг (2010 шо).
Льори (Империя)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ГӀайикугӀ
ГӀайикугӀ — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.
Мякинино (Клинан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Хильки (Черкассин область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Бежтвино
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Нови Балахонка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
Ушаково (Родникин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Цуьнан амалехь ду гӀеххьа йовха аьхке а, барамера шийла Ӏа а, дика лаьттачу лайн чкъоьраца. Уггар шийла бутт, Ӏадат хилла, январь бу, ткъа уггар бовха — июль. Алсама къилба-малхбузера мох хуьлу.
Оскоржинек
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Эль Чикеро де лос Кучес (Зирандаро)
Географи
Эль Чикеро де лос Кучес лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбузехьара декъехь, Мехико гӀалин къилбехьа.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Таловка (Челябинскан область)
Таловка (Таловка) — Челябинскан областан Сосновскан кӀоштара эвла.
Партизани (эвла)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Влинице
Влинице — Польшин Лодзинскан воеводаллин  гминера эвла.
ВотьегӀмон
Географи
.
Зелень
Зелень (Зелень) — Белоруссин Минскан областан Уздан кӀоштара эвла.
Чамлипинар (Лачин)
Чамлипинар (Çamlıpınar) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Лачинан кӀоштара эвла.
Вьессан
Вьессан — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Вершинино (Кстован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
100 км
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (89%).
Волосовичи (Октябрьскан кӀошт)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Роднички (Калининскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Саратовн областан Калининскан кӀоштан нах беха меттигаш
Вьехо Ал (Сан Хуан Эванхелиста)
Географи
Вьехо Ал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
NGC 3471
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
HD171388
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Ослава (Долни Гержманице)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Петров-Дол (Варнан область)
Петров-Дол  — Болгарин Варнан областера эвла. Провади йукъараллин йукъайогӀу.
Воля-Дембска
Воля-Дембска — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Влинь (Лодзинскан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Гуьзелйали (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Алтинордунан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Габьян
Габьян — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀо.
Федорково (Родникин кӀошт)
Федорково (Федорково) — Российн Федерацин Ивановн областан Родникин кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Родникин кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Алфонсо (Озулуама де Маскареньяс)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Полевые Локотцы
Полевые Локотцы (Полевые Локотцы) — Российн Федерацин Липецкан областан Измалкован кӀоштара эвла.
Сиак, Хелена
Сиак Хелена (Héléna Ciak; йина 1989 шеран 15 декабрехь Дюнкеркехь, Нор департаментехь, Франци) — французийн профессионалан баскетболхо, ловзу французийн «Лион АСВЕЛ Баскет» командехь а, Францин къоман гулйина командехь а, цунна йукъахь дакъа лецира 2014 шеран Туркойчуьра дуьненан чемпионатехь а, 2016 шеран Рио-де-Жанейрора Олимпийн ловзаршкахь а.
Каданово (Тверан область)
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Вишенки (Борисполан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Воземля
Воземля (Воземля) — Белоруссин Гомелан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Михеево (Акатьеван йуьртан меттиг)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Ославице
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
ХӀаджилар (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Орду провинцин микрокӀошташ
ГгӀоманьи
Билгалдахарш
Категори:БельфогӀан мохк департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Доматово
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Пяно Бернардино (Кампобасо)
Пяно Бернардино — Италин Молизе регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Молизе регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Тумасли (Бардан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан Бардан кӀоштан нах беха меттигаш
Фенера Сан Джулио (Верчели)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Доблежиче
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гура-Падиний (коммуна)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла. Коммунан йукъара нах беха меттигаш.
Федяково (Родникин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Воля-Дуцка
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Березовка (Рязанан кӀошт)
Березовка (Березовка) — Российн Федерацин Рязанан областан Рязанан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Культура (Кстован кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Сан Алфонсо (Тантима)
Сан Алфонсо — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Преображенье (Тамбовн область)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Углы (Октябрьскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Октябрьскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Каратоган (Малхбален-Кхазакхстанан область)
Хьажоргаш
Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш Категори:Жарминан кӀоштан нах беха меттигаш
Гоькгоьзлер (Лачин)
Гоькгоьзлер (Gökgözler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регионан Чорум провинцин (ил) Лачинан кӀоштара эвла.
Ортакоьй (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Индустри (Коломнан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Коломнан кӀоштан нах беха меттигаш
Ольховчик (Черкассин область)
Ольховчик — Украинин Черкассин областан Звенигородкан кӀоштара эвла.
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Звенигородкан кӀоштан нах беха меттигаш
Ославичка
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Копытово (Соколан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Вологдин областан Соколан кӀоштан нах беха меттигаш
Бенков (Длоугомилов)
Бенков  (Benkov) — Чехин Оломоуц мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Литература
Категори:Оломоуц мехкан нах беха меттигаш Категори:Чехин нах беха меттигаш
ХӀатипли (Алтинорду)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Петрешть (Хунедоара)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Хунедоара жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Леоновка (Валуйкин кӀошт)
Леоновка (Леоновка) — Российн Федерацин Белгородан областан Валуйкин кӀоштара эвла.
Красни Поляна (Армавир)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Филисово (Родникин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Бийскан гӀалин гуо
Бийскан гӀалин гуо (Городской округ город Бийск) — Алтайн мохкан муниципалан кӀошт.
Билгалдахарш
Категори:Алтайн мохк Категори:Российн кӀошташ
Лаптева (Кетован кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Кетован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Шклярня (Нижнесилезин воеводалла)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Пашутино (Орёлан область)
Пашутино (Пашутино) — Российн Федерацин Орёлан областан Мценскан кӀоштара дӀатесна эвла.
Казенные Борки
Хьажоргаш
Категори:Уздан кӀоштан нах беха меттигаш
Льяка (Месина)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Овачевирме (ХӀинис)
Хьажоргаш
Категори:ХӀиниснан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Козловка (эвла)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Климины
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Болоньина (Болонья)
Болоньина  — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Лобковка
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
Корови Яр
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Авсейково (Себежан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Кашин
Хьажоргаш
Категори:Кашинан кӀоштан нах беха меттигаш
Пяно Гата
Литература
Категори:Сицилия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD171459
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Овакозлу (ХӀинис)
Овакозлу (Ovakozlu) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) ХӀиниснан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
NGC 3478
Хьажа кхин а
3478 3478
Паськов
Паськов — Украинин Черкассин областан Звенигородкан кӀоштара эвла.
Пуэбла-де-Санабрия
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Теодору-Сампаю (Баия)
Теодору-Сампаю  — Бразилин Баия штатера муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Баия штатан муниципалитеташ Категори:Бразилин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
ВалиушагӀи
Билгалдахарш
Категори:Азербайджанан Бардан кӀоштан нах беха меттигаш
Эль Каргадеро (Акахете)
Географи
Эль Каргадеро лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Бенков (Уничов)
Демографи
Бахархойн динамика:
Федоровка (Калининскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Мали Грызиха
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Оричин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш