cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Йунус Эмре (Акйази)
Йунус Эмре (Yunus Emre) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Акйазинан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Видричи (Украина)
Хьажоргаш
Категори:Камень-Каширскан кӀоштан нах беха меттигаш
Форесто (Венеция)
Литература
Категори:Венеция регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Горденин
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Мугреево-Никольски
Хьажоргаш
Категори:Южан кӀоштан нах беха меттигаш
NGC 4732
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
КугӀсон-Монтелу
Географи
.
Билгалдахарш
Категори:Эссонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лобань (Кирово-Чепецкан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Куьлуьллуь
Куьлуьллуь (Külüllü) — Азербайджанан Исмаиллин кӀоштара эвла.
Никитино (Шадринскан кӀошт)
Никитино (Никитино) — Российн Федерацин Курганан областан Шадринскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Шадринскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD204117
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Ботеге (Кремона)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Форесто (Савона)
Форесто — Италин Лигурия регионан  коммунера эвла.
Воегоща
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Форесто (Савона)
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Астафьево (Волоколамскан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Бржухотин
Географи
.
Першозвановка (Луганскан область)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Хьажоргаш
Категори:Лутугинан кӀоштан нах беха меттигаш
Покровка (Яковлевкан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Яковлевкан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Приморьен мехкан нах беха меттигаш
Роннебург (Туьринген)
Роннебург (Ronneburg) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Йувалак (Акйази)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
Нови Акатово
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
Мугреевски
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Прескотт (Канзас)
Хьажоргаш
Категори:Канзас штатан гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:АЦШ гӀаланаш
Гудовка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Хьажоргаш
Категори:Хлевнин кӀоштан нах беха меттигаш
Пыртевци
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Габровон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Вольфсталь
Вольфсталь — Австрин Лаха Австри федералан латтана йукъара коммуна. Брук-на-Лайте гуонан йукъайогӀу.
Сан Мартин, Эль Бунгало (Катемако)
Климат
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Южно-Сахалинск
Ю́жно-Сахали́нск — Российн гӀала. Сахалинан областан административан центр.
Эль Линдеро Сокисхуал (Чиконтепек)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Арифийе
Хьажоргаш
Категори:Арифийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Дос Каминос (Тевипанго)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Волица (Камень-Каширскан кӀошт)
Волица — Украинин Волинан областан Камень-Каширскан кӀоштара эвла.
Пески (Луганскан область)
Пески — Украинин Луганскан областан Новопскован кӀоштара эвла.
NGC 4735
Хьажа кхин а
4735 4735
Брзанки
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Таво
Таво (Tavaux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.
Ла-Кот-Саблоьз
Ла-Кот-Саблоьз — Францин кантон, лаьтта Окситани регионехь. Кантонан департамент — Малхбален ПигӀенейш.
Форесто (Мантова)
Форесто — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
Креснице
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Степови (Одессин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Одессин областан Одессин кӀоштан нах беха меттигаш
Радевци
Радевци — Болгарин Габровон областера эвла. Трявна йукъараллин йукъайогӀу.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Муьфеттишлер (Деврек)
Муьфеттишлер (Müfettişler) — Туркойчоьнан Ӏаьржа хӀордан регион регионан Зонгулдак провинцин (ил) Деврекан кӀоштара эвла.
Ларионово (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Денисовичи
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Даньшино
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Горихово
Горихово — Украинин Житомиран областан Житомиран кӀоштара эвла.
Рибутини (Кьети)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Порез (Малмыжан кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Малмыжан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Лас Кучас (Сан Фелипе)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Раковець (Тчевскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
КугӀу (Французийн Гвиана)
Билгалдахарш
Категори:Французийн Гвианан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Радино (Болгари)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Кресниця
Кресниця — Словенин йукъараллера эвла.
Дос Каминос (Теколутла)
Истори
ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира.
Аройо Копал (Сочистлавака)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
NGC 4737
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Лома Тигра, Мата ла Тигра (Карильо Пуерто)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу.
Шаликово (Код ОКАТО 46233825024)
Хьажоргаш
Категори:Москохан областан Можайскан кӀоштан нах беха меттигаш
Муьстакимлер (Деврек)
Хьажоргаш
Категори:Деврекан кӀоштан нах беха меттигаш
Огнеупорни
Огнеупорни (Огнеупорный) — Челябинскан областан Чесман кӀоштара эвла.
Хмелище (Пскован область)
Хмелище (Хмелище) — Российн Федерацин Пскован областан Усвятин кӀоштара эвла.
NGC 4738
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Брзина (Свати Ян)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Песчани (Старобельскан кӀошт)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Галаджиг (Исмаиллин кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Исмаиллин кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Мартин, Эль Позо (Аматлан де лос Реес)
Географи
Сан Мартин, Эль Позо лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Микесаса (коммуна)
Хьажоргаш
Категори:Румынин коммунаш Категори:Сибиу жудецан коммунаш
Дембениця (гмина Длугосёдло)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Манера (Кунео)
Манера — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Дерезовка
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
Ботегино (Пезаро а, Урбино а)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Радовци (Габровон область)
Радовци  — Болгарин Габровон областера эвла. Дряново йукъараллин йукъайогӀу.
Усатово (Нерубайскан йуьртан йукъаралла)
Хьажоргаш
Категори:Одессин областан Одессин кӀоштан нах беха меттигаш
Деревище
Деревище (Дзеравішча) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Поповице (Бенешов)
Демографи
Бахархойн динамика:
Рождественски (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 73 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 4739
Хьажа кхин а
4739 4739
Рорбах (Заальфельд)
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Ажек (Ала-Букан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кинжир
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7.
ПегӀпиньен-1
ПегӀпиньен-1 — Францин кантон, лаьтта Окситани регионехь. Кантонан департамент — Малхбален ПигӀенейш.
Николо-Скопин
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Озеро-Сосновка
Озеро-Сосновка (Озеро-Сосновка) — Челябинскан областан Троицкан кӀоштара эвла.
Аппер-Сантен-Вилледж (Аризона)
Географи
Аппер-Сантен-Вилледж бахархойн статистикин меттиган майда —. Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац.
Плесо (Подосиновецан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Аройо Косклапа (Тистла де Герреро)
Аройо Косклапа — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Рымовцы
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Сан Мартин, Эстрибильял (Зарагоза)
Географи
Сан Мартин, Эстрибильял лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Дмитряшевка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Благодатни (Харцызскан гӀалин кхеташо)
Благодатни — Украинин Донецкан областан Донецкан кӀоштара эвла.
ПегӀпиньен-2
Билгалдахарш
Категори:Малхбален ПигӀенейш департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Поповице (Брандис над Лабем-Стара Болеслав)
Истори
Хьалха йукъайогӀуш йара цӀе йолу историн регионан.
Узункавак (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Категори:Тортумнан микрокӀошташ
Ле-Валь-Сен-ЖегӀмен
Географи
.
Суьргуьч (Чумра)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Ак-Башат (Ала-Букан кӀошт)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Лас Ламас (Леон)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Покровка (Саткан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
Бератон
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Малоржавец
Хьажоргаш
Категори:Белгородан областан Красногвардейскан кӀоштан нах беха меттигаш
Рынья
Хьажоргаш
Категори:Могилёвн областан нах беха меттигаш
Райновци (Габровон область)
Райновци  — Болгарин Габровон областера эвла. Габрово йукъараллин йукъайогӀу.
Бибиково (Умётан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Умётан кӀоштан нах беха меттигаш
Дешаран, Ӏилманан, оьздангаллин гӀуллакхийн Вовшахтоьхна Къаьмнийн Кхоллам
Образование
В 1991 году была создана нацеленная на развитие сотрудничества среди университетов и смягчение последствий «утечки мозгов» программа УНИТВИН (University Twinning and Networking), также известная как всемирная сеть кафедр ЮНЕСКО. Кафедры ЮНЕСКО занимаются обменом опытом, знаниями и технологиями в образовании, а также стажировкой преподавателей, что способствует повышению качества преподавания, подготовки кадров и научных исследований. В 1992 году была создана аналогичная программа в области профессионально-технического образования — ЮНЕВОК (Technical and Vocational Education and Training). В 2009 году состоялась вторая всемирная конференция по высшему образованию (первая прошла в 1998 году и была признана успешной). Во время второй конференции основную полемику вызвали такие вопросы как можно ли считать высшее образование общественным достоянием, возможна ли торговля в области высшего образования (связь с соглашением по торговле услугами), рейтинги вузов. В результате было выработано коммюнике, которое по мнению ряда участников конференции «носит фрагментарный характер» и не является «ясным и последовательным посланием международному академическому сообществу».
Ле-ГгӀанж-ле-ГӀуа
Билгалдахарш
Категори:Эссонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Дешаран, Ӏилманан, оьздангаллин гӀуллакхийн Вовшахтоьхна Къаьмнийн Кхоллам
Культура
Основой работы ЮНЕСКО в области культуры является содействие культурному разнообразию, основанное на человеческих взаимоотношениях. Этот подход был подтверждён в 2001 году с принятием Всеобщей декларации о культурном разнообразии. От охраны всемирного культурного и природного наследия, представляющего ценность для всего человечества, организация перешла к защите различных форм нематериального культурного наследия, шедевров устного творчества. Ещё одним моментом в работе ЮНЕСКО в области культуры является сохранение культурных объектов в зоне вооружённых конфликтов, основу этого направления деятельности составляет Гаагская конвенция 1954 года.
Коммуникация и информация
Отсутствие полноценного доступа к информации во многих странах является преградой на пути устойчивого развития. Признанная одним из ключевых направлений, концепция общества знания основана на принципе свободы слова и доступа к информации, знаниям и образованию. Деятельность ЮНЕСКО в области коммуникации направлена на сокращение разрыва в данной области между развитыми и развивающимися странами. Кроме того, ЮНЕСКО осуждает нарушения свободы прессы и расправу над сотрудниками СМИ.
Ботегино (Модена)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Эмилия-Романья регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Дешаран, Ӏилманан, оьздангаллин гӀуллакхийн Вовшахтоьхна Къаьмнийн Кхоллам
Расходы бюджета
Основной статьёй расходов регулярного бюджета являются расходы на выполнение программ, которые составляют более трети всей суммы. Административаные расходы составляют немногим более 5 % от всего регулярного бюджета. Среди направлений деятельности расходы распределены следующим образом: образование (17 %), естественные науки (10 %), социальные и гуманитарные науки (5 %), культура (8 %), коммуникации и информация (6 %).
Ольховка (Шадринскан кӀошт)
Ольховка (Ольховка) — Российн Федерацин Курганан областан Шадринскан кӀоштара эвла.
Дешаран, Ӏилманан, оьздангаллин гӀуллакхийн Вовшахтоьхна Къаьмнийн Кхоллам
Филателия и нумизматика
Организации и объектам Всемирного наследия ЮНЕСКО посвящены многочисленные марки различных стран мира, а также ООН.
Страны — члены ЮНЕСКО
Государства-наблюдатели:
Вишнели (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Тортумнан микрокӀошташ
Казтелачо (Ливорно)
Казтелачо — Италин Тоскана регионан  коммунера эвла.
Долги (Хлевнин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
ПегӀпиньен-4
Билгалдахарш
Категори:Малхбален ПигӀенейш департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
ТахӀтали (Чумра)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Дембини (гмина Затори)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Мазовин воеводаллин нах беха меттигаш
Алма-Бел (Ала-Букан кӀошт)
Алма-Бел — ГӀиргӀазойчоьнан Джалал-Абадан областан Ала-Букан кӀоштара эвла.
Никулиха (Ивановн область)
Никулиха (Никулиха) — Российн Федерацин Ивановн областан Южан кӀоштара эвла.
Манере (Кунео)
Манере — Италин Пьемонт регионан  коммунера эвла.
Коржови
Коржови — Украинин Луганскан областан Сватован кӀоштара эвла.
Ле-МольегӀ
Билгалдахарш
Категори:Эссонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Лас Латас (Окампо, Гуанахуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
Шваново (Москохан область)
Шваново (Шваново) — Российн Федерацин Москохан областан Можайскан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Лома Тинта (Алтотонга)
Лома Тинта — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Копаное
Копани (Копаное) — Российн Федерацин Орёлан областан Покровскан кӀоштара эвла.
HD204411
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Поповице (Вшеруби)
Географи
.
Новобараково
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца а, барамера шийлачу Ӏаьнца а. ГӀоронаш йоцу муьран йукъара бохалла 130-149 де ду. Кхузахь сих-сиха тӀехьара бӀаьстен а, хьалхара гуьйренан а гӀоролаш хуьлу. Эвла лаьтта тоьушйолчу йочанийн зонехь. Йочанийн шеран барам кхузахь 500 мм кхоччуш бу. ДогӀнаш аьхкенан заманехь стигал къекъаш чӀогӀа догӀу, наггахь къора а тухуш. ХӀоьттина лайн чкъор хуьлу ноябрь чекхболуш – декабрь болалуш, деша март чекхболуш – апрель болалуш. Ло лаьтта денош - 135-145 шарахь. Климатан хьолаш дика ду йуьртабахамна. Йуьззина кхочу йовхо а, тӀуналла а гуьйренан йалташна, бӀаьстенан йалташна, техникин а, докъаран культурашна.
Ульяновск
Улья́новск — Российн гӀала, Ульяновскан областан административан центр. Бахархойн дукхалла 615 306 адам леррана 2013 шарахь.
ЙагӀджилар (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Тортумнан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Шарлоты
Шарлоты (Шарлоты) — Российн Федерацин Пскован областан Усвятин кӀоштара дӀатесна эвла.
Габерсдорф (Штири)
Габерсдорф  — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Лайбниц гуонан йукъайогӀу.
Географи
ХӀордан сизал локхалла. коммунаш.
Песчанка (Лузан кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Рослебен
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Доно-Негачевка
Хьажоргаш
Категори:Хлевнин кӀоштан нах беха меттигаш
Ле-Плесси-Пате
Ле-Плесси-Пате — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Эссонна.
Географи
.
Казтелачо (Терни)
Казтелачо — Италин Умбрия регионан  коммунера эвла.
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ГӀугӀа (Французийн Гвиана)
ГӀугӀа (Roura) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Французийн Гвиана регионехь. Коммунан департамент — Французийн Гвиана. .
Куйган (Балхашан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Алматан областан нах беха меттигаш Категори:Балхашан кӀоштан нах беха меттигаш
Манесено (Дженова)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
ТашагӀил (Чумра)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Креснишкий Врх
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Йаманкайа (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Тортумнан микрокӀошташ
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Фордже Векье (Козенца)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Шепели (Пскован область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 4746
Хьажа кхин а
4746 4746
Новогородецки (Житомиран область)
Хьажоргаш
Категори:Житомиран кӀоштан нах беха меттигаш
ДжумхӀурийет (Арифийе)
Хьажоргаш
Категори:Арифийенан микрокӀошташ
Ла-Плейн-д'ИллибегӀис
Билгалдахарш
Категори:Малхбален ПигӀенейш департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Городок (Тисулан кӀошт)
Климат
Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа — шийла а, деха а, аьхке — йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь.
Хьажоргаш
Категори:Тисулан кӀоштан нах беха меттигаш
Сан Матео (Лас Чоапас)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Перунова (Курганан область)
Климат
Климат чӀогӀа континенталан йу. Цунна Ӏаткъам бо мохк хӀордашна гена хиларо, малхбузехьа Урал лаьмнийн турс хиларо, къилбехахь йаккхий аренийн кӀошташ хиларо, кхин тӀе меттиган рельеф нийса хиларо, хӀаваийн массийн циркуляции ша-тайпа хиларо. Шийла, кӀезиг ло долуш Ӏа а, йовха, йекъа аьхке. БӀаьстенна амалехь ду сих-сиха шелонаш йухайерзар. ТӀуналла аьхка тоьуш йац, муьрашкахь йакъонаш хуьлу. Оцу климато хьун-аренан Уралдехьех латталелоран кхераме зона йо. Цхьанаэшшара ца лаьтта хенан хӀоттам Ӏа долалуш декабрехь а, бӀаьста — апрелехь, майхь а. Уггар шийла бутт — январь, уггар бовха — июль.
Хьажоргаш
Категори:Шадринскан кӀоштан нах беха меттигаш
Песчанка (Оричин кӀошт)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Новые Березки
Новые Березки (Новые Березки) — Российн Федерацин Тверан областан Кимрин кӀоштара эвла.
Попешть (Стоенешть, Вилча)
Арахьара хьажоргаш
Категори:Румынин нах беха меттигаш Категори:Вилча жудецан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Золотуха
Золотуха (Залатуха) — Белоруссин Гомелан областан Калинковичин кӀоштара эвла.
Милков (Румыни)
Милков — Румынин Олт жудецан йукъара коммуна.
Аризона-Вилледж
Хьажоргаш
Категори:Аризона штатан бахархойн статистикин меттигаш Категори:Аризона штатан нах беха меттигаш Категори:АЦШ бахархойн статистикин меттигаш
Туьркменджамили (Чумра)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин нах беха меттигаш
Форзиво (Перуджа)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Вологда
Во́логда — Российн гӀала, йиллина 1147 шарахь, Вологдин областан административан, культурин а Ӏилманан а. Бахархойн дукхалла 306 487 стаг леррана 2013 шарахь.
Йазйурду (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Тортумнан микрокӀошташ
Боробия
Боробия — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Петровски (Старобельскан кӀошт)
Петровски — Украинин Луганскан областан Старобельскан кӀоштара эвла.
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
HD204485
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Трефилиха
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Чайбаши Фуадийе (Арифийе)
Хьажоргаш
Категори:Арифийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Пелитли (Деврек)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Григорьевка (Каслин кӀошт)
Григорьевка (Григорьевка) — Челябинскан областан Каслин кӀоштара эвла.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхаллин динамика:
Милковул (коммуна)
Милковул — Румынин Вранча жудецан йукъара коммуна.
Новые Кельцы
Новые Кельцы (Новые Кельцы) — Российн Федерацин Рязанан областан Скопинан кӀоштара эвла.
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Скопинан кӀоштан нах беха меттигаш
Ленински (Шабалинан кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Шебаршино (Москохан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Елец-Маланино
Елец-Маланино (Елец-Маланино) — Российн Федерацин Липецкан областан Хлевнин кӀоштара эвла.
Гаден
Хьажоргаш
Категори:Лаха Австри латтана гӀаланаш Категори:Австрин гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Шулево
Шулево (Шулево) — Российн Федерацин Вологдин областан Тотьман кӀоштара эвла.
Песчанотаволжански
Песчанотаволжански (Песчанотаволжанское) — Российн Федерацин Курганан областан Шадринскан кӀоштара эвла.
Хьажоргаш
Категори:Шадринскан кӀоштан нах беха меттигаш
HD204496
Оццу спектран классан шеш ма-доллучу седарчех къаьста спектрашкахь йолчу цхьацца хаъал йолчу башхаллашца, ткъа наггахь кхечу хьесапашца а (масала, онда а, хийцалун а магнитийн аренашца). Бахьна — химин хӀоттаман аномалеш, онда магнитийн аренаш хилар и кх. дӀа а. Химин пекуляран седарчий (CP-седарчий) даьржина коьрта рогӀера довха седарчашна йукъахь.
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Йеллитепе (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Унан
Географи
.
Замостье (Калинковичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Поповице (Ржатае)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Сан Матео (Ногалес)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Пинароьнуь (Деврек)
Хьажоргаш
Категори:Деврекан кӀоштан нах беха меттигаш
Федориха (Нижни Новгородан область)
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 13 стаг (2010 шо).
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Демарино (Пластан кӀошт)
Демарино (Демарино) — Челябинскан областан Пластан кӀоштара эвла.
Дембини-Осуховски
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Казтелбасо (Терамо)
Литература
Категори:Абруццо регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Унье
Географи
.
Куйган (Туркестанан область)
Климат
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Шевардино
Шевардино (Шевардино) — Российн Федерацин Москохан областан Можайскан кӀоштара эвла.
Куликовка (Кемеровн область)
Хьажоргаш
Категори:Тисулан кӀоштан нах беха меттигаш
Йукарисиври (Тортум)
Йукарисиври (Yukarısivri) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Тортумнан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Колодезьки (Украина)
Cахьтан аса
Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт юхахьовзадо.
Нюховец
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Аройо Ларго (Зирандаро)
Истори
1849 шеран 27 октябрехь дуьйна Герреро штатан йукъахь йу.
Форка (Дженова)
Литература
Категори:Лигурия регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Слобода (Глушанскан йуьртан меттиг)
Хьажоргаш
Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Рива (Алесандрия)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Литература
Категори:Пьемонт регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
ПуртулогӀлу (Деврек)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Роттероде
Географи
Коммунан майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Гошакаьнд
Билгалдахарш
Категори:Исмаиллин кӀоштан нах беха меттигаш
ФатихӀ (Арифийе)
Хьажоргаш
Категори:Арифийенан кӀоштан нах беха меттигаш
Манджалдо (Сондрио)
Литература
Категори:Ломбарди регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
HD204620
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Знаменка (Нагайбакийн кӀошт)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (63%), кхазакхаш (28%).
Дембинки (Вишковскан повет)
Дембинки  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
Ботенаго (Бреша)
Ботенаго  — Италин Ломбарди регионан  коммунера эвла.
ВаллеспигӀ-АльбегӀ
Билгалдахарш
Категори:Малхбален ПигӀенейш департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
Йумакли (Тортум)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан микрокӀошташ
Зеленочи
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Збиловице
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Воронцовка (Умётан кӀошт)
Климат
Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах – эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай – дарц.
Сан Матео (Озулуама де Маскареньяс)
Сан Матео — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Редешковци
Хьажоргаш
Категори:Болгарин нах беха меттигаш Категори:Габровон областан нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Сабунлар (Деврек)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Арлингтон (Аризона)
Арлингтон  — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
Знаменка (Хлевнин кӀошт)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йовхачу аьхкенца, барамехь шийлачу Ӏаьнца. Шера заманаш дика къаьсташ йу. Уггар шийла бутт — январь. Уггар бовха бутт — июль.
УьчхӀуьйуьклер (Чумра)
Хьажоргаш
Категори:Туркойчоьнан нах беха меттигаш
Манзано (Пяченца)
Манзано — Италин Эмилия-Романья регионан  коммунера эвла.
Деяново (Семёнован гӀалин гуо)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Бахархойн дукхалла
Бахархойн дукхалла 205 стаг (2010 шо).
Маяк (Макеевкан гӀалин кхеташо)
Климат
Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Слобода Богушовка
Хьажоргаш
Категори:Бобруйскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шеляково (Москохан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, шеран заманаш дика къаьста; аьхке йовха, Ӏа барамехь шийла.
Юренино (Вологдин область)
Хьажоргаш
Категори:Тотьман кӀоштан нах беха меттигаш
Лонпон-суьгӀ-ОгӀж
Билгалдахарш
Категори:Эссонна департаментан коммунаш Категори:Францин гӀаланаш
Кош-Болот (Ала-Букан кӀошт)
Cахьтан аса
Сахьтан аса ю +6:00.
Октябрь (Шадринскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Шадринскан кӀоштан нах беха меттигаш
Поповице (Угерске Градиште)
Поповице  (Popovice) — Чехин Злин мехкан кӀоштара эвла.
Эль Лусеро де Пануко (Пануко)
Эль Лусеро де Пануко — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Норбужье
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
NGC 4755
Истори
И галактика дӀайиллинера шарахь цӀе йолу,  барам болу оптикан телескопан гӀоьнца.
Хьажа кхин а
4755 4755
Рудольштадт
Хьажоргаш
Категори:Германин гӀаланаш Категори:Германин коммунаш Категори:Туьринген латтана гӀаланаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Реблино
Реблино — Польшин ХӀордан воеводаллин  гминера эвла.
Сарназ (Деврек)
Хьажоргаш
Категори:Зонгулдак провинцин нах беха меттигаш
Категори:Деврекан кӀоштан нах беха меттигаш
Окунево (Челябинскан область)
Окунево (Окунево) — Челябинскан областан Октябрьскан кӀоштара эвла.
Макаракски
Хьажоргаш
Категори:Тисулан кӀоштан нах беха меттигаш
Брложец (Добрна)
Брложец  (Brložec) — Чехин Устецан мехкан кӀоштара эвла.
Аттинг (Аризона)
Географи
ХӀордан сизал локхалла.
Узундере
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Лас Льебрес (Абасоло)
Географи
Лас Льебрес лаьтташ йу Мексикин йуккъерчу декъехь.
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
HD204769
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Бельвиль-ан-Божоле (кантон)
Географи
.
Шибинка
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Андромеда (седарчийн гулам)
Андромедин тача
Седарчий гуламера ладаме объект — спиралан галактика Андромедин тача (М31) шен спутникашца — буйдолаган галактикашца М32 а, NGC 205 (M110) а. бутт боцучу буса иза го бӀаьрга а сен йукъаметтигца 1° кӀеззиг сов Андромедин ν седин малхбузехьа. Иза, Къилбаседа эхиган полюсан а, барамера а шораллашкахь гуш йолу цхьаъ бен йоцу галактика йу, иза а халла го (цуьнан седин барам 3,44). Цуьнан тидам бина X бӀешарахь гӀажарийн астрономо Ас-Суфис, цуо олуш хилла цунах «жима марха», Европехь иза дуьххьара хьахийна Симон Мариуса XVII бӀешарахь. Иза вайна уггаре гергара спиралан галактика йу, генахь йу 2,2 млн серлонан шо гергга. Цуо дагайоуьйту уозийна овал, хӀунда аьлча цуьнан экъа йерриг 15° бен таьӀна йац бӀаьрга зӀенарна, хетарехь, иза тера йу вайн Галактикех, диаметр 220 эз. серлонан шо гергга йу, цунна чохь 300 млрд гергга седа бу.
Рындино (Усвятин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Васенины (Орлован кӀошт)
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Орлован кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Поповице (Шебиржов)
Демографи
Бахархойн динамика:
Рула
Рула (Ruhla) — Германин Туьринген латтана йукъара коммуна.
Рева (ХӀордан воеводалла)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:ХӀордан воеводаллин нах беха меттигаш
Носково (Кимрин кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
ХӀанли Сакари (Арифийе)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин микрокӀошташ
HD204806
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.
Аройо Лимон (Сан Луис Акатлан)
Аройо Лимон — Мексикин Герреро штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Конь-Колодезь
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Хлевнин кӀоштан нах беха меттигаш
Вадильо
Вадильо — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
Зелени (Нижни Новгородан область)
Зелени (Зеленый) — Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Семёнован гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла.
ЙенидогӀан (Чумра)
Хьажоргаш
Категори:Кони провинцин микрокӀошташ
Кромски (Орёлан область)
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белхан категори
Пашки (Ивановн область)
Пашки (Пашки) — Российн Федерацин Ивановн областан Южан кӀоштара эвла.
Спорни (Белорусси)
Климат
Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело.
Куйлыс
Хьажоргаш
Категори:Иргизан кӀоштан нах беха меттигаш
Петровски (Уржуман кӀошт)
Климат
Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Билгалдахарш
Категори:Кировн областан Уржуман кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Кировн областан нах беха меттигаш
Амблевиль (Валь-д’Уаз)
Географи
.
HD204815
Хьажа иштта
Категори:Химин пекуляран седарчий Категори:Седарчий абатца
Алтинчанак (Узундере)
Алтинчанак (Altınçanak) — Туркойчоьнан Малхбален Анатоли регионан Эрзурум провинцин (ил) Узундеренан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин микрокӀошташ
Категори:Узундеренан микрокӀошташ
ХӀанликоьй (Арифийе)
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Поповице (Яромержице над Ржокитноу)
Поповице  (Popovice) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Форка Сант'Анджело (Рим)
Форка Сант'Анджело — Италин Лацио регионан  коммунера эвла.
Литература
Категори:Лацио регионан нах беха меттигаш Категори:Италин нах беха меттигаш
Нутромо
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Октябрьски (Верхний Уфалейн гӀалин гуо)
Бахархойн дукхалла
2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: хууш дац.
БгӀинье (кантон)
Билгалдахарш
Категори:ГӀона департаментан кантонаш Категори:Францин кантонаш
NGC 4759
Хьажа кхин а
4759 4759
Пустынники (Усвятин кӀошт)
Пустынники (Пустынники) — Российн Федерацин Пскован областан Усвятин кӀоштара дӀатесна эвла.
Колосково (Нижни Новгородан область)
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь – къилбаседа-малхбузан.
Кокутковцы
Хьажоргаш
Категори:Зборован кӀоштан нах беха меттигаш
Гайсхорн-ам-Зе
Гайсхорн-ам-Зе — Австрин Штири федералан латтана йукъара коммуна. Лицен гуонан йукъайогӀу.
Брна (Вежна)
Брна  (Brná) — Чехин Высочина мехкан кӀоштара эвла.
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Звежинець (Белхатовскан повет)
Хьажоргаш
Категори:Польшин нах беха меттигаш Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш Категори:Лодзинскан воеводаллин нах беха меттигаш
Аройо Лимон, Аройо Лима (Сан Луис Акатлан)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 21,9 °C.
Баликли (Узундере)
Хьажоргаш
Категори:Эрзурум провинцин нах беха меттигаш
Поповички
Демографи
Бахархойн динамика:
Крутой (Покровскан кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Карааптилер (Арифийе)
Карааптилер (Karaaptiler) — Туркойчоьнан Мармаран хӀордан регионан Сакари провинцин (ил) Арифийенан кӀоштара эвла/микрокӀошт (mahalle).
Хьажоргаш
Категори:Сакари провинцин нах беха меттигаш
Масси (Эссонна)
Географи
.
Шимоново (Росси)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Палатово
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Победа (Луганскан область)
Победа — Украинин Луганскан областан Новоайдаран кӀоштара эвла.
Козловичи (Калинковичин кӀошт)
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Эль Лучадор (Успанапа)
Эль Лучадор — Мексикин Веракрус штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Лас Льебрес (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
Лас Льебрес — Мексикин Гуанахуато штатан муниципалитетера нах беха меттиг.
Обутьково
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Хьажоргаш
Категори:Кимрин кӀоштан нах беха меттигаш
HD204875
Оцу коьрта рогӀера довха седарчийн тӀехулонан башха хӀоттам, дукха хьолехь лору седа кхоьллинчул тӀаьхьа хилла процессаша бина, масала, седарчийн арахьара чкъоьрнашна йукъара диффузи йа магнитан эффекташ. Оцу процессаша цхьа долу дакъолгаш, масала He, N, O, «нуьйр туьллуьйту» лахара чкъоьрнашкара атмосферехь, ткъа оццу хенахь кхин дакъолгаш, масала Mn, Sr , Y, Zr «левитаци» йо чоьхьара тӀехулоне, цуьнан жамӀехь хаало спектран башхаллаш. Тардолуьйту, седарчийн йаккъийн а, берриг седин коьрта хӀоттамийн а йу алсама химин хӀоттаман нормера маркхалаш, цара йухатуху, шайх кхоллайеллачу газан мархийн хӀоттам. Иштта диффузи а, левитаци а хилийтархьама а, кхолладелла чкъоьрнаш метах даьхна ца хилийта а, седин атмосфера конвекцина дикка цхьанаэшшара хила йеза, тӀаккха конвекцин иэдарш хир дац. Иштта цхьанаэшшаралла йало кховдийна механизм, - иза кхечарех тера йоцу йоккха магнитийн аре йу, иза хаало дукха хьолехь оцу тайпана седарчашкахь.
Вальделагуа-дель-Серро
Хьажоргаш
Категори:Испанин муниципалитеташ Категори:Сори провинцин муниципалитеташ Категори:Абатца нисйина нах беха меттигаш
NGC 4761
Хьажа кхин а
4761 4761
Погорелка (Курганан область)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5.
Глезе (кантон)
Глезе — Францин кантон, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Кантонан департамент — ГӀона.
Географи
.
Меннеси
Географи
.
Миоареле (коммуна)
Миоареле — Румынин Арджеш жудецан йукъара коммуна.
Владиславка (Кировоградан область)
Хьажоргаш
Категори:Голованевскан кӀоштан нах беха меттигаш
Кубань (Покровскан кӀошт)
Сахьтан аса
Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.
Хьажоргаш
Категори:Орёлан областан Покровскан кӀоштан нах беха меттигаш
Моллаисагли
Моллаисагли (Mollaisaqlı) — Азербайджанан Исмаиллин кӀоштара эвла.
Казтелгонеле (Бреша)
Климат
Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла.
Аройо Лодо (Сочистлавака)
Истори
Дуьххьара адамаш 20 эзар герг шо хьалха кхуза даха хевшина. Уьш хила боху ольмекаш. ТӀаьхьо Теотиуаканан Ӏаткъам чӀагӀбелира кхузахь. VIII-XV бӀешерашкахь ацтекаш дола деш йара кху махкахь. 1521 шарахь кхуза баьхкира испанхой, цара мохк долабаьккхинчул тӀаьхьа территори Мехикон аудиенци хилира, дуьххьара цуьна йукъахь йара хилачу Ацтекийн империн провинцеш, тӀаьхьо мохк йукъа бахара Керла Испани вице-пачхьалкхаллин.
Новоселовы (Подгороднин йуьртан меттиг)
Новоселовы (Новоселовы) — Кировн областан Орлован кӀоштара дӀатесна эвла.
Петровски (Красноармейскан кӀошт)
Петровски (Петровский) — Челябинскан областан Красноармейскан кӀоштара эвла.
Рансом (Канзас)
Географи
ГӀалин майда —. ХӀордан сизал локхалла —.
Дембова-Гура (Мазовин воеводалла)
Дембова-Гура  — Польшин Мазовин воеводаллин  гминера эвла.
NGC 4762
NGC 4762 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш.
Вальдемалуке
Вальдемалуке — Испанин Сори провинцин муниципалитет.
Лас Льебрес (Ирапуато)
Истори
1824 шеран 14 октябрехь дуьйна Гуанахуато штатан йукъахь йу.
ФонтенбгӀуь
Географи
.
Овсевьево
Климат
Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь.
Дос Лагунас (Тлалискоян)
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Рязковци
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Старый Двор (Бобруйскан кӀошт)
Старый Двор (Стары Двор) — Белоруссин Могилёвн областан Бобруйскан кӀоштара эвла.
Сан Матео (Тлакоталпан)
Истори
1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу.
Пристань (Усвятин кӀошт)
Пристань (Пристань) — Российн Федерацин Пскован областан Усвятин кӀоштара дӀатесна эвла.
Лома Чика дел Гальего (Кордоба)
Географи
Лома Чика дел Гальего лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь.
Хьажоргаш
Категори:Мексикин нах беха меттигаш Категори:Веракрус штатан нах беха меттигаш
Часовня Воротынская
Хьажоргаш
Категори:Гомелан областан нах беха меттигаш Категори:Калинковичин кӀоштан нах беха меттигаш Категори:Белоруссин нах беха меттигаш
Брна (Усти над Лабем)
Географи
.
Байлес
Байлес — Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Аризона штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (census-designated place, CDP) санна.
ЧагӀлайан (Узундере)
Хьажоргаш
Категори:Узундеренан микрокӀошташ
Попувки (Тржебич)
Географи
Майда —. ХӀордан сизал локхалла.
Вальденебро
Географи
Муниципалитетан майда —. ХӀордан сизал локхалла. муниципалитеташ.
Лас Льебрес (Ромита)
Климат
Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 16 — 22 °C.
Петров (Белгородан область)
Климат
Кхузахь климат континенталан йу, амалехь ду гӀеххьа шийла Ӏа а, йовха аьхке а. Эвла лаьтта хьун-аренан а, аренан а зонийн дозанехь. Цуьнан Ӏаламан-климатан а, геологин а башхаллаш билгалайо ша-тайпа биологин бес-бесаралла.
HD204936
BD+11 1075 — бу спектран классан химин пекуляран седа, цуьнан гуш болу седин барам  гергга бу, лаьтта  седарчийн гуламехь.